^

Yai Wɨn Kɨbiya

The New Testament in the Sepik Iwam Language of Papua New Guinea

Nupela Testamen long tokples Sepik Iwam long Niugini

copyright © 1989 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Sepik Iwam (Iwam, Sepik)
Translation by: Wycliffe Bible Translators

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2012-10-23

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 31 Aug 2023
eBible.org certified

5350dc83-93b2-5000-9c98-dcdb728ba84f

FRT

Yai Wɨn Kɨbiya

The New Testament in the Sepik Iwam language of Papua New Guinea

Nupela Testamen long tokples Sepik Iwam long Niugini

Yai Wɨn Kɨbiya

The New Testament in the Sepik Iwam language of Papua New Guinea

[iws]

Translation by Wycliffe Bible Translators

© 1989 Wycliffe Bible Translators, Inc.

Print publication, 1989 by Bible League International

Web version

2013, Wycliffe Bible Translators, Inc.

www.Wycliffe.org

http://pngscriptures.org

www.ScriptureEarth.org

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons license (Attribution-Noncommercial-No Derivative Works).

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0

Your are free to share — to copy, distribute and transmit the text under the following conditions:

• Attribution. You must attribute the work to Wycliffe Bible Translators (but not in any way that suggests that they endorse you or your use of the work).

• Noncommercial. You may not use this work for commercial purposes.

• No Derivative Works. You may not alter, transform, or build upon this work.

• In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you don’t change any of the text or punctuation of the Bible.

Notice — For any reuse or distribution, you must make clear to others the license terms of this work.

Tok Orait

Dispela Buk Baibel i kam wantaim tok orait na lo bilong Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works license. Em i tok olsem yu ken givim kopi long narepela manmeri. Yu ken wokim kopi na givim long husat i laikim. Tasol, yu mas tok klia dispela samting i kam long http://tokplesbaibel.org. Yu no ken kisim mani na salim dispela. Yu mas givim nating. Na tu, yu no ken senisim Tok.

Ol piksa i kam wantim ol Baibel na narapela buk i stap long dispela sait i gat tok orait long usim wantaim dispela samting tasol. Sapos yu laik narapela tok orait, yu mas askim husat i papa bilong copyright long dispela ol piksa.

Sapos yu laik stretim samting i no orait long dispela tok orait, stretim tok, salim Buk Baibel, o tainim Tok bilong God long nupela tok ples, yu ken askim mipela.

Olgeta tok orait na lo long tok ples English i stap long http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/legalcode.

Sapos yu gat askim long dispela, plis askim mipela.

Yai Wɨn Kɨbiya

Matyu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

MATYU

Matyu siya wɨnkika ta yokwowa. Matyu siya Jisɨs siir mɨi kɨgna mɨriiyan inkam nwɨr ɨeya mɨ siir inɨg whɨrɨn Livaikɨn. Ta Yokwowa Matyu siya wɨnkika Jisɨs siir nomiiyauɨm Juda iikamɨm sɨmiiram. Mɨ sɨma sɨma ɨna boɨnɨm Jisɨs siya pɨ hɨnɨɨn inkamkɨn mɨ sɨma siir kɨgwɨnɨm mɨ ɨna boɨnɨm krɨma wakaenanaeiyɨn Jisɨsɨn tɨ siya nɨmbiniyɨn Matyu siya wɨnkɨm niwii whɨekakɨm Jisɨs siya boɨnmɨmauuwɨm sɨmiir. Ɨriig.

1

Tɨriigɨnɨm yɨm Jisɨs Krais siir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir inɨg ɨma

(Lk 3:23-28)

1 Tɨ kara wɨnkiyɨm yɨm Jisɨs siir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir inɨg ɨma. Jisɨs siya yɨo inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Devid siir isidgɨn mɨ yɨo Devidɨn Ebrahamni isidɨn siirgɨn.

2 Ebraham yɨo Aisakni adgɨn mɨ Aisakɨn yɨo Jekopni adgɨn mɨ Jekopɨn yɨo Judani adgɨn mɨ siir nomousɨsɨm ɨkɨm, yɨo sɨmiir yao adgɨn. 3 Judaɨn yɨo Peres Sira sowiir adgɨn. Mɨ sowiir yopiiya Temaka. Mɨ Peresɨn yɨo Hesroni adgɨn. Mɨ Hesronɨn yɨo Ramni adgɨn. 4 Mɨ Ramɨn yɨo Aminadapni adgɨn mɨ Aminadapɨn yɨo Nasoni adgɨn mɨ Nasonɨn yɨo Salmoni adgɨn. 5 Mɨ Salmonɨn yɨo Boasni adgɨn mɨ Boas siir apua Rehapka. Mɨ Boasɨn yɨo Obetni adgɨn mɨ siir apua Rutga mɨ Obetɨn yɨo Jesini adgɨn. 6 Mɨ Jesiyɨn inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Devid siir adgɨn mɨ Devidɨn yɨo Solomoni adgɨn mɨ siir apua bɨiya Yuraiani wig nikɨ oka. 7 Mɨ Solomonɨn yɨo Riaboamni adgɨn mɨ Riaboamɨn yɨo Abaisani adgɨn. Mɨ Abaisaɨn yɨo Esani adgɨn. 8 Mɨ Esanɨn yɨo Jehosapetni adgɨn mɨ Jehosapetɨn yɨo Joramni adgɨn. Mɨ Joramɨn yɨo Asaiani adgɨn. 9 Mɨ Asaiaɨn yɨo Jotamni adgɨn mɨ Jotamɨn yɨo Ehasni adgɨn. Mɨ Ehasɨn yɨo Hesekaiani adgɨn. 10 Mɨ Hesekaiaɨn yɨo Manasani adgɨn mɨ Manasaɨn yɨo Emosni adgɨn. Mɨ Emosɨn yɨo Josaiani adgɨn. 11 Mɨ Josaiaɨn yɨo Jekonaia mɨ siir nomou yaowae ɨkɨm sɨmiir adgɨn. Mɨ taka ɨiya saeya Isrel sɨmiir sauan omomɨn sɨma nɨkɨunama om komii Babilon siir nu ɨiir ninɨ prɨimɨriinakiya whɨsarii mɨi.

12 Mɨ ɨiya sɨma om komii Babilon siir nu ɨiirar nikɨ prɨimɨriiyɨm whɨsarii mɨi mɨ Jekonaia siya Sialtiel siir ad nwokɨn. Mɨ Sialtiel yɨo Serababelni adgɨn. 13 Mɨ Serababelɨn yɨo Abiatni adgɨn mɨ Abiatɨn yɨo Elaiakim siir adgɨn. Mɨ Elaiakimɨn yɨo Esoni adgɨn. 14 Mɨ Esoɨn yɨo Sedokni adgɨn mɨ Sedokɨn yɨo Ekimni adgɨn. Mɨ Ekimɨn yɨo Elaiatni adgɨn. 15 Mɨ Elaiatɨn yɨo Eliesani adgɨn mɨ Eliesanɨn yɨo Matani adgɨn. Mɨ Matanɨn yɨo Jekopni adgɨn. 16 Mɨ Jekopɨn yɨo Josepni adgɨn mɨ Josepɨn yɨo Mariani kamkɨn. Mɨ Jisɨs siirɨn Maria saeya naokainakɨn. Sɨma siirɨn ha dapikɨm Krais, inkam Adi Komii siya nɨkropkiyɨn.

17 Mɨ yɨnɨeyɨm Ebraham siir hɨrankɨn nɨtyokiyokɨiyɨm Devid siir nakiyanguniyɨm isidɨm ɨuur whiigɨm mɨ Devid siir hɨrankɨn nɨtyokiyokɨiyɨm yɨnɨeyɨm ɨni ɨiya sɨma om komii Babilon siir nu ɨiir mɨriiya whɨsarii mɨi ɨni saiirar yadɨgniya, yɨm ɨriipɨ hɨriinan ɨuur whiigɨm. Mɨ ɨiya sɨma whɨsarii mɨi prɨimɨriiya om komii Babilon sɨmiir nu ɨiir mɨ ha nɨtiyokiyokɨiyɨm mɨ ɨni Krais siya nɨmbiyama ɨiya saiirar yakiyanguniyɨm inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn mɨ yɨm ɨriipɨ hɨriinan isidɨm ɨuur whii. Ɨriig.

Maria saeya Jisɨs Krais siir naokainaka

(Lk 2:1-7)

18 Niwiiyɨn Jisɨs Krais siir naokainan yɨo hɨnɨngɨn, siir yopiiya Maria saiirɨn Josep siiram bɨdi boɨrɨtmaiya siya nonkwonam. Mɨ siya ɨrɨpa pɨu saɨka nikɨ o karamaeyar nikɨ owɨn mɨ ɨni saeyar yɨnoknɨnkɨnkiya, saeya Adi Komii siir naeyɨu ɨiirsiyar nwokika yɨnkak. 19 Mɨ Josepɨn kamɨn saiiram boɨrɨtmaiyɨn, siya inkam wadɨekɨn. Siir ɨga hɨnda tɨnda bɨ nokwowikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya Maria saiirɨn iikam whwonkam ɨda kiyopsɨbgi haigɨnɨuwɨm pɨ boriisopi. Mɨ siya hindara nɨmprɨo sopkiyam tɨri mɨ saeya wɨ nɨdidgak nwowisi. 20 Josep siya ta saiir saiira naɨngwokwonanaekɨn mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siirɨn nhwo siya yɨkɨumauu. Paekwosɨm siya boɨn, Josep Devidni yɨnɨeyɨm sɨm yɨnisɨmɨn, ta kɨriir wiga Maria yɨnkak nwowa kɨra saiir nonkwonasi kɨpi nɨdid. Wakɨ yɨnisɨmɨn saiir mhɨinau hɨr nwokaiyɨn, yɨo Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨkɨn siyar haigiyɨumauugɨn. 21 Saeya wɨ yɨnisɨm yɨnkamiyɨn naokainaei, siya wɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi mɨ wɨ sɨmiir nanmaiwarkainaei. Mɨ kɨra siir inɨgɨn wɨ Jisɨs asi nokdap haigɨnɨuwi.

22 Tɨ digworaekwo whɨekakɨm nɨmbɨibɨiyamɨm ɨni tɨ yaiyɨm bɨdi bɨdiniya Adi Komii siya boɨnkiyɨm profet inkamɨn siir boɨnmɨmauuwam mɨ sɨmiir swokɨ boɨnɨurwokaigikɨn. Profet inkamɨn siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 23 Wakae, wig kopaksɨm nɨɨnga ɨra inkamaka ɨrɨpa pɨu nwo karam nwowa, saeya wɨ yɨnkak nwowi mɨ wɨ yɨnisɨm yɨnkamiyɨn naokainaei. Mɨ sɨma siir inɨgɨn wɨ Emanyuel nokdap haigɨnɨuwi. Mɨ tɨ paekwosɨm siir yaiya ɨni dɨg ywokiya. Mɨ tɨ inɨgɨn siir inɨg mwokɨmwowɨn yɨo hɨnɨɨngɨn, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya ɨni krɨmakar nwowɨn.

24 Mɨ Josep siya ha kaknanaokaigiyɨn mɨ siya ɨni Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir paekwosɨmɨn siya boɨngikɨn yaiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinanar swokɨ tɨrɨn. Mɨ siya siir wiga saiirɨn ɨna yonkwonan. 25 Mɨ Josep siya ɨrɨpa pɨu saɨka bɨ nwomɨmɨnkɨn mɨ ɨni saeyar yaokaina budgiyɨn yɨnisɨm ɨiirar. Mɨ Josep siya siir inɨgɨn Jisɨs yokdap haigɨnɨu. Ɨriig.

2

Kam nhɨrɨm Jisɨs siir kɨgnakiyam nɨtkɨm

1 Maria saeya Jisɨs siirɨn omisɨm Bethlehem nu Judia hɨr naokainakɨn, ɨiya Herot siya nu kɨgrɨraowan inkam komii nwowa. Mɨ mhoɨiya saeya siir naokainakiyɨn mɨ kam nhɨrɨm nauuni siyɨuɨn si nɨnoknɨnkɨniyɨm, bɨekɨ nɨmbiidniyɨn hɨranɨm om komii Jerusalema hɨriir yɨt. 2 Mɨ sɨma inɨ srɨini, ɨiya krɨma tɨ nauun wɨn komii ɨiir kɨgɨm tɨ yɨnisɨm wɨnɨn naokainan siirɨn Judami inkam komiiyɨn sɨmiir nu kɨgrɨraowanɨn ɨni papi nwowɨn? Nɨm krɨma ɨna yɨnoknɨnkɨniyɨm tɨ yɨnisɨmɨn bɨdi yaokainakiyɨn. Mɨ krɨma siir inɨg ɨiir ninɨ hainaniyam nɨtkɨm. 3 Mɨ ɨiya inkam komiiyɨn Herot siya ta yai aiir wakaewɨnɨn mɨ siya ɨni hɨkakar ywokiyɨn. Dimusi rani, siya hɨnɨɨna naɨngwokɨn tɨ yɨnisɨmɨn wɨ siyar nokwokairinanaowidi siir ɨgsopa. Om komii Jerusalem hɨrɨn iikam nhɨrɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan ɨni hɨkakar mɨ okiyɨm. Dimusi rani, Herot siya ɨo komiigakɨn. 4 Mɨ Herot siya prismi bɨiyan inkamɨm sɨmiiram yɨkɨuna, yɨpɨkɨ Adi Komii siir inɨg hainaniyɨm omakam sɨmiir dimɨn taemɨn ɨmiir kɨgrɨraowiyɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm. Mɨ siya sɨmiirɨn ha nɨkɨuna dɨgɨn mɨ siya sɨmiir srɨi, inkamɨn siya nɨmbingiyɨn Krais siya wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn omɨn si naokainaei? 5 Sɨma siirɨn hɨnɨɨna boɨn, om Bethlehem nu Judia hɨrɨn profet inkamɨn siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, ta yaiya siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn,

6 omisɨm Betlehem nu Judia hɨranɨn, kɨra inɨg karamae omisɨm tani. Nɨɨngakɨ nɨɨngakɨɨnga. Mɨ inkam komii nwɨrɨn wɨ kɨriir waraur nɨmbiyami mɨ siya wɨ kariir isidɨn Isrel hɨranɨn wɨ sɨmiir nu kɨgrɨraowan inkam komii nwowi.

7 Mɨ Herot siya tɨ kamɨm bɨekɨ nɨmbiidniyɨn hɨrankɨ nɨtɨm, sɨmiirɨn hindara asi nɨmprɨo ɨkɨunakɨn, nɨmprɨo yai boɨnam. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna srɨiyɨn, tɨkɨ nauunɨ pakɨ hɨnɨɨn ɨiya sae nɨmbiyamkɨn, ha? 8 Mɨ ɨiya sɨma siir boɨnmɨmauu dɨgiyɨm mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yɨkropkiyɨn om Betlehem hɨriir mɨ ɨna boɨnkiyɨn, kɨma ha dam! Mɨ kɨma tɨ yɨnisɨmɨn siirɨmɨn pranae pranae kɨpi hansran. Mɨ kɨma pɨ siir hansran yɨskaii pa swokɨ ɨt kariir swokɨnɨ boɨnmauuni. Mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan, wɨ siir inɨg ɨiir minɨ hainanɨuwi. 9 Mɨ sɨma Herot siir yai aiir wakae dɨgnamɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. Mɨ tɨ nauunɨn bɨiya sɨma nikɨ kɨgnaniyɨn bɨekɨ nɨmbiidniyɨn hɨr mɨ siya ha hɨoraraowamɨn sɨmiir bɨiyar mɨ ɨni omaka yɨnisɨm ɨeyar nwowa ɨni saiirgɨ saiir akou kouwar yakaigɨkɨuwɨuwɨn. 10 Mɨ sɨma tɨ nauun ɨiir kɨgɨm mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga komiikakar ywonamɨm. 11 Mɨ sɨma ha napnɨnopkainamɨm omaka hɨriir mɨ ɨni Maria sowiirbugar youapnɨnopkai kɨgɨm. Mɨ sɨma ogmwo ha ninɨ waisi hɨuwɨuwɨm mɨ ɨni yɨnisɨmɨn siir inɨg ɨiirar inɨ hainanɨuwɨm. Mɨ sɨma sɨmiir mɨiya sɨsɨmsɨsɨmɨm ha haiwaokiyɨm mɨ sɨma dimɨn kɨbi nhɨrɨm umɨr komii saɨniyɨm kɨmɨdiniya siir prɨihauu. Dimɨnɨm sɨma prɨihauuwɨm hɨnɨɨn hɨnɨɨngɨm, gold mɨ pauraɨn pɨuii mɨiyɨk nɨusiin whakiyɨn mɨ sandaɨn namswopaini pɨuii mɨiyɨknan whaki ɨkɨn.

12 Mɨ mhoɨiya sɨmiirɨn Adi Komii siya kɨmɨdiniya nhwo yɨkɨumauuwɨi. Mɨ tɨ nhwo ɨiirɨn Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnki, kɨma wɨ Herot siiram kɨpi swokɨ am mɨ tɨ digworaekwowɨm kɨma kɨgɨm siir kɨpi boɨnmauuwɨu. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma yaeya siyɨu whɨra asi namkɨm sɨmiir oma hɨriirɨn. Ɨriig.

Sɨma nu Isiba hɨriir yɨdamam

13 Mɨ ta sɨma haiburgika saiir mhoɨiya mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya hɨnɨɨna boɨnki, kɨra dɨnsiingi mɨ kɨriir wigyɨnɨm sɨmiir dɨkɨunam. Mɨ kɨra pɨ nu Isiba hɨriir dɨdamki mɨ hɨr tinɨ owou mɨ wɨ karar swokɨ ɨkɨugi kɨriiramɨn. Herot siya warɨ yɨnisɨm ɨiiram hansɨri tɨri siir nɨsomaowɨm. 14 Mɨ Josep siya tɨ yai ɨmiir wakaekiyɨn mɨ siya ɨna yɨnsiingiyɨn. Mɨ siya siir wigyɨn ɨmiirɨn nɨiya whɨnɨdamkiwɨi nu Isiba hɨriirɨn. Mɨ sɨma ɨi kasa bɨ napɨwaiyamkɨm hɨriirɨn. 15 Mɨ Josep siya nu Isib hɨrar nwowɨn mɨ ɨni Herot siyar yaobudgiyɨn. Mɨ sɨma ta yaiya bɨikɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya boɨnkiya profet inkam nwɨrɨn si mɨ saiir swokɨ boɨnɨurwokaigikɨm. Saeya hɨnɨɨna boɨnkika, kariir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn nu Isib hɨr nwowɨn, kara siiram swokɨ ɨkɨugi siya swokɨ ɨtɨm. Ɨriig.

Herot siya boɨnkikɨn yɨnisɨsɨmɨm sɨma nɨsomsom aokaokiyɨm

16 Mɨ ɨiya Herot siya hɨnɨɨna nɨnoknɨnkɨnkiyɨn tɨ kamɨm bɨekɨ nɨmbiidniyɨn hɨrankɨ nɨtɨm, sɨma siir nɨksɨsaegigɨm. Mɨ siir kwoɨnɨn ɨna iwɨtpaomaigiyɨn mɨ siya kam nhɨrɨm yai kɨrɨe sɨmiir boɨnki, sɨma om Betlehem mɨ omisɨsɨm nhɨrɨm siir kingiin nwo ɨkɨm sɨmiir hɨran yɨnisɨsɨm yɨnkamiyɨn whɨekakɨm, bɨewi whwowɨsa nwowɨm mɨ nua tɨriir nwonainiyɨm sɨmiir nɨsomsom aowam. Siya digworaekwowɨm nauun nɨnoknɨnkɨni kamɨm sɨma boɨngigɨm mɨ sɨmiir swokɨ aɨngwowoknakikɨn ɨiya Jisɨs siir naokaina. Mɨ sɨma asi nɨsomsom aokaokɨm yɨnkamiyɨnɨm bɨewi whwowɨsa nwowɨm nua tɨriir nɨtɨm.

17 Mɨ tɨkɨ digworaekwowɨm bɨigɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn profet Jeremaia siya boɨnkiyɨm sɨmiir swokɨ boɨnɨurwokaigikɨn. Siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn,

18 sɨma wakaeki yaiya om Rama hɨran iikamɨm sɨma nouubopon prasae bɨ kɨnkɨm. Rachel saeya saiir yɨnisɨsɨm ɨmiirsi kaouuboponka. Mɨ iikamɨm sɨma saiir hiirwokmaiyɨm dɨg bɨ nwokɨm. Nɨɨngaka. Dimusi rani, saiir yɨnisɨsɨmɨm nwɨrmɨn nwɨrmɨnkɨn bɨ swokɨ okikɨm. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. Mɨ tɨ dimɨnɨm nɨmbiyamɨm ɨiya Herot siya nɨsomsom aokaowɨm Rachel saiir isidɨn sɨmiir yɨnisɨm yɨnkamiyɨn ɨmiir omisɨm Betlehem hɨr. Ɨriig.

Josep sɨma niiyɨn nu Isib hɨr haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna swokɨ amɨm

19 Mɨ mhoɨiya Herot siya ɨna yaonamɨn. Mɨ nu Isib hɨrɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir paekwosɨmɨn nhwo siya yɨkɨumauu Josep siirɨn. 20 Siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, kɨra dɨnsiingi mɨ kɨra kɨriir wigyɨnɨm sɨmiir dɨkɨunam mɨpi nu Isrel hɨriir swokɨ am. Iikamɨm tɨ yɨnisɨm ɨiir nɨsomaowam boɨnɨm sɨma bɨdi yaokaoswowamɨm. 21 Mɨ Josep siya ha kaknanaokaigiyɨn mɨ siya ɨni siir wigyɨnɨm sɨmiir yɨkɨunamɨm mɨ sɨma ɨna swokɨ amɨm nu Isrel hɨriir.

22 Mɨ siyar wakaewɨn Akeleas siya siir adɨn Herot siir mɨi aiir bɨdi swokɨ hainaowidɨn nu Judia siir nu kɨgrɨraowan inkam komii nwowam. Mɨ Josep siya asi nɨdidgɨn hɨriir namsiyɨn. Mɨ nhwo whɨrɨn Josep siya whɨnɨn, Adi Komii siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨra wɨ hɨriir kɨpi nam. Mɨ siya nu Galiliya hɨnda asi namkɨn. 23 Mɨ siya kɨmɨdiniya om whɨrɨn Nasaret nɨkɨuwiyɨn siir inɨ ɨdwoɨu. Mɨ sɨma ta yaiya bɨiya profet inkamɨn siya boɨnkiya saiir swokɨ boɨnɨurwokaigigɨm. Sɨma siirɨn wɨ om Nasaretan inkam nɨkɨuwi. Ɨriig.

3

Jonɨn inkamɨn baptaisiyɨn Adi Komii siir yaiya siya boɨnmɨmauugɨn

(Mk 1:1-8; Lk 3:1-18; Jo 1:19-28)

1 Mɨ bɨewi nhɨrɨm bɨdi yamkiyɨm ɨiya Josep Maria Sɨmani om Nasaret hɨr nwowa. Mɨ mhoɨiya Jonɨn op baptaisiyɨn siya ha nɨtɨn mɨ kɨmɨdiniya nu Judia hɨran nu siiyɨn apaɨn siir hɨr inɨ boɨnmɨmauu bwakainani, Adi Komii siir yaiya. 2 Mɨ siya hɨnɨɨna boɨnki, kɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriyɨugig. Dimusi rani, ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwowɨm sɨmiir kɨgɨrkakana ɨni kingiin nwowa. 3 Jonɨn tɨ siya inkamɨn Adi Komii siya boɨnkiyɨn profet Aisaiani. Bɨdi bɨdiniyarɨn profet Aisaia siya hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn,

maeyau siiyɨn nu apaɨn inkam karamaeyɨn, inkam nwɨrɨn siir yaiya hɨnɨɨna kauwok boɨnkikɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir siyɨuɨn sɨbgu kisɨsop dirɨraerarkwokɨn. Siir siyɨupai siyɨupaiyɨm sɨbgu dirɨraerarkwokɨn siya napnaniyam.

4 Jon siya niiya yɨuɨsa mɨiyɨk rani, kamelni pɨokɨm. Mɨ siya pɨuwopa ha mɨ kikog mɨ naeyɨm siya naeiyɨm kokmwo graeyɨs mɨnɨm mɨ mhwɨɨni yɨn ɨkɨm. Siya yaeya dimɨn whɨr bɨ swokɨ aeikɨn, siya inkam paeprikabnankɨn. 5 Mɨ taka ɨiya, iikamɨm om komii Jerusalem hɨranɨm mɨ nu Judian ɨkɨm mɨ iikam whɨekakɨm omom ɨe Jodan kingiin nwo ɨkɨm sɨmar yɨtswo Jon siiramɨn. 6 Mɨ sɨma sɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm ha nomboɨnɨnɨskiyɨm mɨ Jon siya sɨmiirɨn ɨe Jodan hɨr baptais haigɨnɨu.

7 Mɨ Jon siyar kɨg Farisi Sadyusimi kam isid komiiyɨn pɨ nɨti siirɨm op sɨmiir baptais haigɨnɨuwam. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma kam mɨiyɨknankɨ mɨ ɨuwi, ɨni wrakɨwranan ywowɨm. Kɨmiirɨn nhɨɨnga boɨnkikɨm kɨma kariiram nɨdamnaniyɨm op kɨmiir baptais haigɨnɨuwam, ha? Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya wɨ kɨmiir nonkwonɨɨnwɨɨmwɨɨrnɨnkɨn tani ɨiya siya iikamɨm sɨmiir hɨdi, aniya? 8 Mɨ kɨma iikam whɨekakɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna dɨisiimauu, kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. 9 Kɨmiir kwoɨnɨn hɨnɨɨna kɨpi naɨngwo Ebrahamɨn krɨmiir brougaekɨn mɨ kɨma wɨ kɨgugu rani. Nɨɨngaka. Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnki, Adi Komii siya siiyam sɨmiir mɨ tɨrki, Ebraham siir yɨnisɨsɨm nɨmbiyamam wɨ dɨgar mɨ owi. 10 Mɨ siir ua ɨni paimɨi hɨrar haigɨn taohaigɨna mɨ pae whɨekakɨm nae mɨiyɨk bud karamae nwowɨm, yɨm wɨ paenau sɨma nɨiyɨtkaigaigii. 11 Ta op ara kara baptais haigɨnɨuwa ya mɨn nɨsiimauuga kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ inkamɨn kariir mhoɨiya nɨtɨn, kouwɨn ɨni siyar ywowɨn. Mɨ siya ɨni yaowae adnan ywowɨn mɨ an kara ɨni yɨnisɨmnan ywowɨn. Mɨ kara siir mɨisɨsɨmɨm wɨ sɨbgu ɨnomoknɨnkɨn mɨrii rani. Nɨɨngaka. Kara kɨmiirɨn op arar baptais haigɨnɨuwi mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ siya haɨnɨuae haigɨnɨuwi mɨ siir paeya nɨuyaeiya warar. Kara inkam mɨiyɨk rani, siir ɨga siya niiya saiir uridɨn wɨ kara waisi hak rani. Nɨɨngaka. 12 Mɨ Siya iikamɨm sɨmiirɨn wɨ inkamɨn twonidɨm twonau haigiyɨm sɨmiir hɨriinan hɨdi mɨ ha nokwobrombropiyɨn, ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ ɨiya ɨkɨ twonid ɨmiir nikwobrombrop dɨgiiyɨm mɨ kasɨm pa kwuubrugiki. Mɨ twonid nɨɨngam pɨ sɨmasɨma namwokaiyɨuwi. Mɨ kas ɨmiirɨn pa nhɨsopkɨninaka mɨ sɨmiirɨn pɨ paeya nhɨsopkɨn namgɨnkii. Mɨ ta paeya wɨ nɨutɨɨngii rani. Nɨɨngaka. Saeya wɨ hɨriiyar nɨuyokiyokɨikaeyami. Ɨriig.

Jon siya baptais haigɨnɨugɨn Jisɨs siirɨn

(Mk 1:9-11; Lk 3:21-22)

13 Mɨ taka ɨiya Jisɨs siya nu Galili hɨr haiburgigɨn mɨ ɨna yɨtɨn ɨe Jodan tɨriir. Jon siirɨm, siirɨn op siya baptais haigɨnɨuwɨm. 14 Mɨ Jon siya Jisɨs siir kwoɨn ɨiir kisɨna haigigiyam tɨrkɨn mɨ siya ɨna boɨnɨn, Jisɨs, ambi kɨra baptais haigɨnɨuwi. Mɨ kɨra kariiram dimusi nɨtkɨn, ha? Kara inkam mɨiyɨk rani. 15 Mɨ Jisɨs siya siir yai anaka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kiya, panao kɨra pɨ ta kara boɨna yaiya pɨ saiir hɨriinanar tɨr. Ɨni ywokiyɨn krɨma swokɨ boɨnɨurwokaigiyɨn Adi Komii siir siyɨu mɨiyɨkɨn siya boɨnkiyɨn siirar wakaeyokna dirɨraerar. Mɨ Jon siya siir yai aiir asi wakaeyokna dirɨraerarkɨn.

16 Mɨ siirɨn ha baptais haigɨnɨugiyɨn mɨ siya ɨna iyɨɨg apnaidamɨn op hɨrankar. Mɨ nɨnomora ɨna haiwaokiya omaka anonan siiram. Mɨ siya kɨgwɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨɨnmabnan siinanaiiniyɨn mɨ ɨni siir yaunɨ oniyɨn. 17 Mɨ yai kwɨra nɨnomor kou hɨr kauwok boɨnkiya, saeya hɨnɨɨna kauwok boɨnkika, tɨriigɨnɨn yɨo kariirgɨ kariir yɨnisɨm ɨeya. Kariir kwoɨnɨn ɨni siirgɨ siiramar naɨngwo ɨskiyɨn. Ɨriig.

4

Setan siya Jisɨs siiram kɨnankɨugɨn

(Mk 1:12-13; Lk 4:1-13)

1 Mɨ taka ɨiya Jisɨs siya op baptaisa saiir mhoɨiya siirɨn Adi Komii siir naeyɨu ɨeya yɨkɨunam maeyau nu siiyɨn apa saiir hɨriir Setan siya kɨnankɨuwam. 2 Mɨ ɨiyɨm mhɨirɨma siya mwowɨm nabɨeyɨm kamnwɨs mɨ nɨiyɨm ɨriipɨ hɨriinan kamnwɨs. Mɨ siya naemɨn dimɨn bɨ naekɨn mɨ mhoɨiya siya mhɨi komiiya ɨna yaowɨn. 3 Mɨ Setan siya kɨnankɨuwan inkamɨn ha nɨtɨn Jisɨs siiram mɨ ɨna yaboɨniyɨn mɨ kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn nɨuwi mɨ kɨra tɨ siiyam sɨmiir boɨnki mɨ sɨma pɨ bret nwokɨ ɨmbiyamɨm. 4 Mɨ Jisɨs siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, inkamɨn kwoɨnbudɨn omwai sɨbgu waiyayokiyokɨiiyɨn naesi bɨ haiigɨn. Nɨɨngaka. Inkamkɨ sɨbgu haiiyɨn kwoɨnbudɨn ya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir hɨrankɨ nɨta yai mɨiyɨka sasarga.

5 Mɨ siya ha boɨn dɨgiyɨn mhoɨiya Setan siya siirɨn om komii Jerusalem hɨriir yɨkɨunam mɨ siirɨn omaka Adi Komii siira saiir akou yamɨ okmwɨn okwoki. 6 Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn siirɨn, kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨ nɨuwi mɨpi waraur ankar tamɨ iswɨt natkiigi. Mɨ kɨra pɨ naonam tani. Dimusi rani, Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, Adi Komii siya wɨ ɨgao yai siir paekwosɨm ɨmiir boɨnki kɨriir haiwɨnam. Mɨ kɨriir ɨga wɨ siiya mɨnkɨ haɨnwɨn tani.

7 Mɨ Jisɨs siya siir yai akan hɨnɨɨna swokɨ owarkɨi boɨnki, kara pɨ hɨnɨɨna tɨr tani. Dimusi rani, Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna swokɨ boɨnkika, kɨra kɨriir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siiram whɨsarii kɨpi kɨnankɨu siya kɨriir Adi Komiigɨn mɨ yaiya yaimwo karamaeya saiir kɨpi prɨi boɨn siya kariir whɨndirɨraeram.

8 Siya ha boɨn dɨgiyɨn mɨ Setan siya Jisɨs siirɨn kɨmɨdiniya mhɨu komii whɨrɨn siir mhɨu kɨugɨ kɨua hɨriir yɨkɨunam. Mɨ siya siirɨn ɨna yɨisiimauuyokiyokɨigiyɨn nupai nupaiyɨm hɨnda tɨndanɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm sɨmiirɨn mɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨkɨm siya tɨ digworaekwo ɨmiir ha nɨisiisimauu dɨgiyɨn, 9 Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn mɨ kɨra pɨ ogmwo kariiram waisi hɨuwi mɨ kariir inɨg ɨiir hainani mɨ tɨ digworaekwowɨm kɨra kɨgɨm kara wɨ kɨriirarar hauuswoki kɨra kɨgrɨraowɨm. 10 Mɨ Jisɨs siya siir yai akan hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Setan, damki! Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨg ɨiirara hainan ɨski, siya kɨriir Adi Komiigɨn mɨ kɨra siir mɨi aiirar donkworɨnu krɨpkai. 11 Mɨ siya ha boɨn dɨgiyɨn, setan siya siirɨn ha haiburgigɨn mɨ ɨna yamɨn mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨm ha nɨtɨm, siirɨn kɨmɨdiniya sɨma yaunɨ whɨnkɨnsiisni. Ɨriig.

Jisɨs siir mɨiya nu Galili hɨr mɨrii bwakainakɨn.

(Mk 1:14-15; Lk 4:14-15)

12 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya hɨnɨɨna wakaewɨn sɨma Jon siirɨn omaka hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir bɨdi hɨugrɨpkɨikikaiyɨn. Dimusi rani, siya ɨgao yai Inkam Komii Herot siir boɨnkɨn. Mɨ siya tɨ om ɨiir haiburgik mɨ nu Galili hɨriir yam. 13 Mɨ siya om Nasaret hɨr bɨ sɨbgu owɨpɨsuwikɨn mɨ siya om Nasaret siir haiburgikɨn mɨ siya kɨmɨdiniya om Kapaneam hɨr inɨ owou. Tɨ omɨn whɨi Galili whɨigbida waiyɨn, tɨ iikamɨm Sebyulan Naptalai sowiir isidɨn sɨma nwowa maeyau saiir hɨr 14 Jisɨs siya ha nɨtɨn ta maeyau aiir mɨ ɨni dɨga ywokiya yai bɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya boɨnkiya profet Aisaiani mɨ siya boɨnkiya ya saiir swokɨ boɨnɨurwokaigika. Ta yaiya siya wɨnkiya saeya hɨnɨɨnga,

15 mɨ nu Sebyulan mɨ nu Naptalai sowiir hɨran siyɨuɨn whɨi komii Solwara namɨn mɨ ɨna yɨuguskiyɨn ɨe Jodan ɨegbid mɨrmiiya mɨ nu Galili Juda iikam tani mɨ Juda iikam nhɨrɨm hɨr nwowɨm sɨmiir hɨriir yam. 16 Mɨ iikamɨm tɨ maeyau owiir nwowɨm nɨibwomambwonan mɨ tariinanɨn sɨma nokiya dimɨn komii siir bɨdi haiyɨm mɨ tɨ hɨran iikamɨm dimɨn biyɨe tɨrɨm ɨni hapi inkam wɨɨrnan ywowɨm mɨ tariinanɨn bɨenan sɨmiir bɨdi yokiyakiyɨm.

17 Mɨ taka ɨiya Jisɨs siya nu Galili hɨr nwowɨn siya yaiya saiir boɨnmɨmauu bwakainakɨn. Siya hɨnɨɨna boɨn, kɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiirɨn tɨ haiyoprimdiyɨumiigi. Dimusi rani, ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana ɨni kingiin nwowa. Ɨriig.

Anasu mɨi mɨriiyɨm kam nwiiyɨm Jisɨs siya nɨkɨunakɨm

(Mk 1:16-20; Lk 5:1-11)

18 Mɨ ɨiya Jisɨs siya Galili whɨigbid whɨigbida hɨriir nouapamɨn mɨ siya iwɨnyaowo anasu mɨi mɨriiyo sowiir yao youap kɨgam Saimon mɨ siir inɨg whɨrɨn wɨ Pita dapi mɨ siir nomousɨm ɨeya Endru, yo sowa yaowɨn haɨmna nɨtmaigo whɨi hɨr. Mɨ ta anasu haii mɨiya ya sowiir yao umɨr mɨiga. 19 Mɨ Jisɨs siya sowiir yao boɨnki, bɨiya kowa anasu mɨi mɨriiko mɨ tariinanɨn kowa kanakar wɨt mɨ kowiirɨn wɨ kara nɨisiimauuwi siyɨuɨn iikamɨm sɨm mhɨi kwoɨnɨm sɨm nɨnkpɨt haigiyɨm mɨ sɨm nanmaiwarkainaeiyɨn. 20 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn, sowiir haɨmnan ɨni hɨrar kwomaimiigiyɨn mɨ sowa ɨni siir mhoɨiya yamwo.

21 Mɨ siya ha swokɨ kwapnamɨn mɨ ɨni iwɨnyao nwɨswo sowiirar swokɨ kwakɨgo, Jems Jon sowiirar, Sebedini yɨnisɨm nwɨswo. Yo sowa i hɨrar nɨdwokaii sowiir adɨn Sebedi saɨkar. Yɨm sɨmaniyɨn sɨmiirni haɨmna ɨiir mɨ kisɨsok dirɨraerari. Mɨ sowiirɨn kɨmɨdiniya Jisɨs siya yɨkɨuna. 22 Mɨ sowa bɨ kɨmɨmɨnkiko, sowiir adɨn siirɨn ɨni i hɨrar kwaewɨsrimiigigo mɨ sowa ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar yamwo. Ɨriig.

Jisɨs siya iikamɨm makakɨm sɨmiir haiswonɨskiigɨn

(Lk 6:17-19)

23 Jisɨs siya nu Galili siirar yapyokɨi ɨrkak. Mɨ siya iikam ɨmiirɨn Juda sɨmiir maeyauwa yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiyɨm sɨmiir hɨr yomwɨmwarkaiyɨu mɨ siya yai wɨn kɨrɨe kɨbiya saiirɨn ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir warar mɨ boɨnmɨmauu. Mɨ siya iikamɨm mapai mapaigɨ niiyɨm sɨmiirɨn warar mɨ haiswonɨmnɨskɨiyam. 24 Mɨ siir yaiya ɨna yɨnyokɨigiya nu Siria siirar. Mɨ sɨma sɨmiir iikamɨm mapai mapaigɨ niiyɨm mɨ yɨu bibiyɨekɨ nii whwonkaiyɨm mɨ iikamɨm whaowa pɨugɨ nwo ɨkɨm mɨ iikamɨm ɨga ɨɨnɨm nɨnsɨmsɨrɨunakaeyamɨm siya sɨmiir yɨnɨmnɨskiswo. 25 Mɨ iikam whɨe komiiya nu Galiliyankɨn nɨtɨm mɨ omisɨsɨm nhɨrɨm maeyau Dekapolis hɨranɨm sɨmiir hɨrankɨ nɨt ɨkɨm mɨ om komii Jerusalemankɨ nɨt ɨkɨm mɨ om nhɨrɨm nu Judiankɨ nɨt ɨkɨm mɨ ɨe Jodan siir kingiin hɨndankɨ mɨ ɨt ɨkɨm sɨma ɨni siir mhoɨiyar yamɨm. Ɨriig.

5

Jisɨs siya mhɨu kɨu hɨr boɨnmɨmauugɨn iikamɨm maɨrgɨmaɨrgakakɨm sɨmiir.

1 Mɨ Jisɨs siya iikam whɨe komii sɨmiir kɨgɨn siir mhoɨiya namɨm mɨ siya kɨmɨdiniya mhɨu whɨrɨn siir hɨriir iiyam. Mɨ siya hɨr ha ninɨ ii ɨdwo ɨuwɨn mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm ɨna yɨtɨn siirɨm saɨka nɨdwowɨm. 2 Sɨma hɨrar nɨdwowɨm mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna yowɨmwarkaiyɨu. Ɨriig.

Jisɨs siya inkamkɨ maɨrgɨmaɨrgani siyɨuɨn siir boɨnkɨn.

(Lk 6:20-23)

3 Mɨ iikamɨm ha naɨngwowɨm sɨma Adi Komii siirɨmɨn mɨigakɨm mɨ maɨrgɨmaɨrga wadɨeyar nwowi. Dimusi rani, sɨmiirɨn Adi Komii siyar kɨgrɨraowi. 4 Mɨ iikamɨm nɨnounɨnki kaeyamɨm mɨ wadɨe nwowɨm mɨ wɨ maɨrgɨmaɨrga whɨsarii nwo rani, sɨmiirɨn wɨ op Adi Komii siyar hauukwiyae haigɨnɨuwi. 5 Mɨ iikamɨm yai mɨn nɨnkisɨmsɨo boɨn karam nwowiyɨm mɨ sɨmama naɨngwona karam nwowiyɨm, yɨm sɨma wadɨeya dwo mɨ ha maɨrgɨmaɨrga. Dimusi rani, sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siyar hauuwi nuɨn. 6 Yɨpɨkɨ iikamkɨm mhɨigɨ naoni hɨnɨɨn Adi Komii siir yai aiir wakaeyoknamɨn wadɨeyar dwo. Sɨma ha sɨbgu maɨrgɨmaɨrga. Dimusi rani, siya wɨ sɨmiir whɨndirɨraerari wɨ wadɨeyar nwowi mɨ wɨ siir mhoɨiyar nami. 7 Iikamɨm, iikam nhɨrmisi naɨngwobumbuwiyɨm sɨma wadɨeyar dwo mɨ ha maɨrgɨmaɨrga. Dimusi rani, Adi Komii siya wɨ sɨmiirsiyar mɨ ɨnkɨn aɨngwobumbuwi. 8 Mɨ iikamɨm mhɨi kwoɨnɨm rɨrmiya nwowiyɨm sɨma wadɨeya dwo mɨ sɨma ha maɨrgɨmaɨrga. Dimusi rani, sɨma wɨ Adi Komii saɨkar nwowi. 9 Mɨ kamɨm yaii mɨn nɨnii nansaowi siyɨuɨn siir mɨnwokmaiyɨm ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyam sɨma wadɨeya dwo mɨ ha maɨrgɨmaɨrga. Dimusi rani, mhoɨiya Adi Komii siya wa boɨni, sɨma kariir yɨnisɨmkɨm. 10 Mɨ iikamɨm Adi Komii siir yaiya saiir wakaeyoknam hɨk saiirsi haii sɨma wadɨeya timɨ o mɨ ha maɨrgɨmaɨrga. Whɨsarii rani, ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, ya sɨmiir wararga.

11 Mɨ sɨma kɨmiirɨn ha kɨgii, kɨma ɨni kariir siyɨu ɨiir napɨm mɨ ɨni kɨmiir tɨoɨm mɨ ɨni yai bibiyɨe kɨmiir kinaop ɨtkaigaiyɨuɨm mɨ kɨmiirɨn wɨ sɨma nɨksɨsaei. Mɨ kɨma wadɨeya sɨbgu ɨdwowi mɨ wa maɨrgɨmaɨrgaei. 12 Mɨ bɨiya sɨma profet inkamɨm sɨmiirɨn hɨriinanar mɨ tɨonanaekɨm. Kɨma ɨrɨpar dɨngwomamaɨr ae. Dimusi rani, mhoɨiya tɨ digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm nɨnomor kou hɨr nwokwokɨnɨm yɨm kɨmiirgɨm. Ɨriig.

Iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨm ɨni wa mɨ pae nɨuyanan ywowɨm

(Mk 9:50; Lk 14:34-35)

13 Wɨm kɨma iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdan ɨni wa nan ywowɨm iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiisɨm. Mɨ wa siir hiiya saeya dɨgiiyɨm mɨ wɨ panɨɨna swokɨ tɨri siir hiiya saiir swokɨ haiyɨm? Nɨɨngaka. Tɨkɨ hɨnɨɨn waɨn yɨo mɨi karamaekɨn. Mɨ sɨma siirɨn pɨ hindara kabɨtkaigi ɨski mɨ ɨga wɨ siirar nɨnkɨn okwowi.

14 Wɨm kɨma ɨni nu tɨran pae nɨuyanan ywowɨm. Mɨ kɨma siyɨu mɨiyɨk napiyɨn iikamɨm sɨmiir nɨisiimauuwi kɨma om komiiyɨn mhɨu kɨugɨkɨu nwowiyɨn siir hɨriinan ywowɨm yɨo bɨ swokɨ kimɨrkaiigɨn. Nɨɨngaka. Iikamɨm arugɨ aruwanɨm sɨma wa kɨgi. 15 Inkamɨn yɨukɨd hangɨmuwiiyɨn, siya siirɨn twoni bɨ higrɨnɨu haigɨnikɨn. Nɨɨngaka. Siya siirɨn pɨ romiyasni ninankɨi mɨ iikamɨm ta omaka aiir nwowɨm, sɨmiirɨn pɨ siyar nɨuya ɨrkaki. 16 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kɨmiir siyɨuɨn iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdan paenan timɨ ɨuya ɨrkak. Mɨ sɨma siyɨu mɨiyɨkɨn kɨma tɨriyɨn siir kɨgii mɨ sɨma wɨ kɨmiir Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn wɨ siir inɨg ɨiir nwokɨ hainan praprasɨm. Ɨriig.

Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn siir yaiga

17 Kɨma ha kɨpi naɨngwo kara Moses siir siyɨu komiiyɨn mɨ profet kamɨm sɨm yai ɨkɨm, sɨmiir kɨɨndiyɨmdiyɨuwam nɨtkɨn. Nɨɨngaka. Kara sɨmiir kɨɨndiyɨuwam bɨ nɨtkɨn. Kara ɨdwo sɨmiir swokɨ ɨnkɨn boɨnourwokaiyam nɨtkɨn. 18 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, tɨ siyɨu komiiyɨn Moses siirɨn mɨ profet sɨmiir yaisɨsɨmɨm mɨ sowiir dimɨnsɨsɨmɨm hɨumamakɨuwɨm mɨ kiyɨprɨmprɨnɨuwɨm wɨ wara dɨg rani. Nɨɨngaka. Nɨnomor nu sowa wa dɨgii mɨ tɨ Moses siir siyɨu komiiyɨn siir siyɨupai siyɨupaiyɨm mɨ siir yaipai yaipaiyɨm, yɨm wa nɨmbini. 19 Mɨ inkam nwɨrkɨ Moses siir siyɨu komii siir dimɨnsɨm whɨr nɨinɨkrɨpi mɨ profet kamɨm sɨmiir ɨkɨm mɨ siya iikam ɨmiirɨn hɨriinan siyɨu ɨiirar swokɨ owomwarkaiyɨuwi mɨ tɨ hɨriinan inkamɨn siya wɨ inɨgak nwo rani. Nɨɨngaka. Ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiirɨn. Mɨ inkamɨn Moses siir siyɨu komii siir siyɨumwokɨ siyɨumwowɨn mɨ profet kam ɨkɨm sowiir sɨbgu api mɨ iikam ɨmiirɨn hɨriinanar swokɨ owomwarkaiyɨuwi mɨ siya wɨ inɨg komiigaka nwowi ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana. 20 Mɨ hɨriinankɨnɨuwi kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii mɨ kɨmiir siyɨu mɨiyɨkɨn tɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi sɨmiir siyɨu ɨiirɨn haibur karamae nwowi, ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiirɨn kɨma wɨ wara nwo rani. Ɨriig.

Kwoɨn haugɨhauga whiyɨeni siyɨugɨn

21 Kɨma bɨdi wakaeyɨm Adi Komii siir yaiyɨm, bɨiya Moses siya wɨn boɨngikɨm, saeya hɨnɨɨna boɨnka, kɨra inkam kɨpi nɨsomao mɨ inkam nwɨrɨn inkam nwɨrni nɨsomaowi mɨ siya wɨ yaigak nwowi. 22 Mɨ kara yai kwɨra pɨ saiir warar nɨnkɨn boɨnki mɨ inkamɨn siir nomiiyauɨn ɨo siir nwowi mɨ tɨ inkamɨn wɨ yaigak nwowi mɨ inkamɨn nwɨrɨn siir nomiiyau ɨiir nɨgbumbuwi mɨ tɨ inkamɨn siya wɨ yaigak nwowi kaunselmi bɨiyan kamɨm sɨmakaɨn. Mɨ inkamɨn hɨnɨɨna boɨni kɨra hab whaowaekɨn mɨ tɨ inkamɨn siirɨn sɨma wɨ paeya nɨkropki. 23 Mɨ kɨra dimɨnɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir prɨihauuanɨm siir hɨiya saiir kingiin ninɨ haigɨngigi mɨ kɨra ha naɨngwowarkaigi kɨriir nomiiyauɨn siya kɨnaka ɨokakɨnɨuwi, whɨsarii rani, dimɨnɨn kɨrar tɨrkɨn siirɨn siya kɨriirɨn ɨo asi nwokɨn. 24 Mɨ kɨra dimɨnɨm kɨra prɨihauuam tɨrɨm Adi Komii siir, yɨm siir hɨiya saiir kingiina tikɨnɨ haigɨngig. Mɨ kɨra ha tikɨ am, kɨriir nomiiyauwɨn ɨo kɨnaka nwowɨn siiram yai saɨka ninɨ kisɨsop boɨnɨuwam. Mɨ kɨra saɨka ninɨ kisɨsop boɨngigi, ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyam mɨ kɨra wɨ haɨni swokɨ am mɨ kɨriir dimɨnɨm kɨra prɨihauuwam tɨrɨm Adi Komii siir mɨ siirɨn haɨni tinɨ hauuɨu.

25 Mɨ inkam nwɨrɨn kɨriirɨn inkam komiiyɨn yai hɨdiyɨn yai saɨka boɨnam tɨri, ɨiya kowa siyɨu hɨrar nikɨ apamiya saiirɨn mɨ kɨra kɨpi kɨmɨmɨn, saɨka yai ha kisɨsop boɨnsasaugi ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyamɨn. Ni wɨ tɨ inkamɨn si pɨ boɨnmauugiyɨuwisi inkamɨn yai hɨdiyɨn si mɨ yɨo wɨ polismi ɨɨn hauugi, sɨma ninɨ hɨugrɨpkɨikikaigikɨm maeyauwa hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir. 26 Kara kɨriirɨn yaimwowar boɨni mɨ kɨra ta kɨriir hɨk saiir umɨr ɨiir saɨnsɨsau karamae nwowi mɨ ni kɨra omaka hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨrankɨ wɨ aisiima nikɨ haiburgig rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Nonkwonani siyɨuɨn siir tɨrbuwi ɨkɨn

27 Kɨma bɨdiya ikɨ wakaeyɨm yaiyɨm bɨiya Adi Komii siya boɨnkiyɨm Mosesni siyɨuɨm sɨm, siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, kɨra nonkwonani siyɨuɨn siir kɨpi tɨrbu. 28 Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ yai kwɨra saiir warar nɨnkɨn boɨnki. Inkamɨn siya nhwo ara kɨgɨkɨigi wig ɨramɨn mɨ tɨkɨ hɨriinan inkamɨn siir kwoɨnɨn yɨo nonkwonani siyɨuɨn siir bɨdi tɨrbuɨn. 29 Mɨ kɨriir ɨɨnigan nhwonaɨn kɨriirɨn siya nɨpiyaokɨinami siyɨu biyɨe tɨram mɨ kɨra siirɨn habɨtkɨigi. Yɨo mɨiyɨk rani, kɨriir pɨu haɨmiya saeya mɨ kɨguguwi mɨ ɨriipɨ hɨriinan yɨo mɨiyɨkɨ mɨiyɨk rani, kɨriir pɨu ɨrkaka saiirɨn paeya nɨtkaigi. 30 Mɨ kɨriir ɨɨna ɨɨniga kɨriirɨn saeya kiyapiyaokɨinami siyɨu biyɨe tɨram mɨ saiirɨn kaigrɨp ɨtkaigi. Yɨo mɨiyɨk rani, kɨriir pɨu haɨmiya saeya mɨ kɨguguwi, ɨriipɨ hɨriinan mɨiyɨkɨ mɨiyɨk rani, kɨriir pɨu ɨrkaka saiirɨn paeya nɨtkaigi. Ɨriig.

Wigkam sopni siyɨugɨn

(Mt 19:9; Mk 10:11-12; Lk 16:18)

31 Bɨiya Moses siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn mɨ inkam nwɨrɨn siya siir wig aiir sopkiyam naɨngwowi mɨ siya saiir sopkiyamɨn yokwo wɨtisɨm kwɨra wɨn hauugi. 32 Mɨ kara yai kwɨra kɨmiirɨn pɨ warar nɨnkɨn boɨnkii, inkamɨn siir wiga aiir sopkii mɨ siir wig saeya hɨi bɨ nanaemɨmɨnka. Tɨ inkamɨn siya tɨrbugikɨn ta wig aiirɨn ɨiya saeya kam nwɨr ninɨ onkwonaɨuwa mɨ saeya hɨi asi nanaeka. Tɨ mhoɨiyan kamɨn saeya swokɨnɨ owɨuwɨn siya ɨriipɨ hɨriinan sowawaiyɨn hɨi asi nanaeko, tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo bɨiyan kam ɨeyar tɨrbugikɨn. Ɨriig.

Adi Komii siya nɨmbini siyɨugɨn

33 Mɨ yai nhɨrɨm bɨiya brougae Moses siya wɨnɨm yokwoni Adi Komii siir hɨrankɨn, siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, ɨiya kɨra Adi Komii siir inɨgɨn siir nɨkopaisɨsɨri mɨ kɨra kɨpi nɨkopaisasae. 34 Mɨ kara yai kwɨra kɨmiirɨn pɨ warar nɨnkɨn boɨnkii, kɨma dimɨn nhɨrɨm nɨmbinam tɨriiyɨm mɨ mhoɨiya kɨpi swokɨ ɨkopaisɨsɨr. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma nɨnomor saiirɨn whɨsarii kɨpi nɨkopwaisɨsɨr. Whɨsarii rani, nɨnomora ya Adi Komii siir maeyauga. 35 Mɨ kɨma dimɨn whɨram nɨmbiniyɨm nu ɨiirɨn whɨsarii kɨpi nɨkopwaisɨsɨr. Dimusi rani, nuɨn yɨo Adi Komii siir ɨga aiir nokwosiisika. Mɨ om komii Jerusalemɨn ɨriipɨ hɨriinan kɨpi mɨ tɨr. Dimusi rani, yɨo Inkam Komiiyɨn Adi Komii siya nu kɨgrɨraowiyɨn, yɨo siir om komiigɨn. 36 Mɨ kɨra kɨriir mwoɨn siir kɨpi dapboɨn ɨkopaisɨsɨr dimɨn whɨram nɨmbiniyɨm. Nɨɨngaka. Dimusi rani, kɨra kɨriir kana saiir kanmai whɨr tɨrɨm wɨ dɨg nwo rani, whɨsinan yhɨuwinan nwowamɨn. Nɨɨngaka. 37 Ɨiya kɨma iikamɨm sɨmiirɨn dimɨn mɨni, kɨma hɨnɨɨna boɨn, ɨhɨ kara wa tɨri, iyɨe? Kara wɨ tɨr tani. Tɨ siyɨu hɨnɨɨnɨn yɨo wadɨekɨn mɨ kɨra yaeya yai kwɨr swokɨ boɨni ya saeya Setan siir yaiga. Ɨriig.

Yamdiyamdi tɨrni siyɨugɨn

(Lk 6:29-30)

38 Kɨma bɨdi wakaeyɨm bɨiya Adi Komii siir yaiyɨm Moses siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkɨm, inkam nwɨrkɨ kɨriir nhwo ɨiir mɨntɨbugii mɨ ni kɨra siir nhwoɨn yamdiyar tɨ swokɨ hoprɨpugi. Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨriir bigmɨu ɨiir nɨnouhai mɨ kɨra siir bigmɨuwɨn wɨ yamdiyar tɨ swokɨ ɨnouhai. 39 Mɨ kara kɨmiirɨn yai kwɨra pɨ warar mɨ ɨnkɨn boɨnkii, kɨma iikamɨm kɨmiir tɨrbumbuwiyɨm sɨmiirɨn yamdi kɨpi swokɨ tɨrbu. Nɨɨngaka. Mɨ kɨmiir yaeka inkam nwɨrkɨ tɨokii mɨ kɨra yaeka yarmi kwɨra ha tɨ swokɨ ɨnkpɨt okwoki, siya swokɨ ɨnkɨn tɨokiyam. 40 Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨriirɨn inkam komii yai hɨdiyɨn saɨka boɨni kɨriir yɨuɨsa kou ana saiir haiyam mɨni mɨ kɨra siirɨn yɨuɨs prɨeiya pɨu ɨrkak aiirar nii ɨrkakiya warar dɨnkɨn hauugi. 41 Mɨ inkam komii nwɨrkɨ kɨriir boɨni kingiin niimau siir digworaekwo ɨmiir hainamɨm mɨ kɨra saɨka ha tɨ swokɨ haɨnɨs apnam arurɨg mɨ kɨra maɨrgɨmaɨrga dwonam. 42 Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨriiram srɨii dimɨn whɨr siir hauuam mɨ kɨra siirɨn ha hauugi. Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨriir waraurankɨn prɨihainami dimɨn whɨr mɨ siirɨn ha prɨi hauugi. Ɨriig.

Siyɨuɨn sau omomɨn siiram naɨngwowi ɨeya

(Lk 6:27-28,33-36)

43 Kɨma bɨdiyar ikɨ wakaeyɨm yaiya bɨiya kam nhɨrɨm sɨma boɨnkiya saeya hɨnɨɨna boɨnka, kɨma kɨmiir nomiiyauwɨm sɨmiiram daɨngwo mɨ kɨma ɨo kɨmiir sau omomɨm sɨmiir dwo. 44 Mɨ kara yai kwɨra kɨmiirɨn pɨ warar nɨnkɨn boɨnkii, kɨma kɨmiir sau omomɨn siirsi daɨngwobuna mɨ iikamɨm kɨmiir tɨrbumbu nɨnkɨn haigɨnɨuwiyɨm kɨma Adi Komii siiramɨn sɨmiiram kwɨsboɨnki sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. 45 Mɨ kɨma tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir tɨri mɨ kɨma wɨ kɨmiir Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn wɨ siir yɨnisɨm nwowi. Mɨ siya bɨeyɨn wɨ siir tɨrki, iikam biyɨe biyɨeyɨm mɨ iikam wadɨe wadɨe ɨkɨm sɨmiir koua nɨuyaɨm. Mɨ siya nao pa mɨ tɨrkii, iikam biyɨe biyɨeyɨm mɨ iikam mɨiyɨk mɨiyɨk ɨkɨm sɨmiiramɨn. Mɨ hɨriinanɨn kɨma iikam whɨekakɨm sɨmiirɨm daɨngwokwonanaei. 46 Mɨ kɨma iikam kɨmiiram naɨngwowiyɨm sɨmiiramar timɨ naɨngwo. Mɨ kɨma wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn siir haii? Nɨɨngaka. Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨr hauu rani, yɨo tɨ hɨriinanɨn dimɨn komii rani. Mɨ kam biyɨeyɨm omom omomi umɨr haiiyɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinanar mɨ tɨrikɨm kamɨm sɨmiiram naɨngwowiyɨm. Tɨ hɨriinan dimɨnɨn yɨo dimɨn komii rani. 47 Mɨ kɨma kɨmiir nomiiyauwɨm sɨmiiraramar hɨnɨɨna boɨni, akamɨe mɨ kɨma wɨ dimu dimɨn haii? Adi Komii siya wɨ dimɨn whɨr swokɨ hauu rani. Nɨɨngaka. Yɨo tɨ hɨriinanɨn yɨo dimɨn komii rani. Iikamɨm naɨngwo tɨbmii karamaeyɨm sɨma hɨriiyar mɨ tɨrikɨm, yɨo dimɨn komii rani. 48 Kɨma sɨbgu dwowɨpɨsu iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdan, kɨmiir Adi Komiiyɨn nɨnomor kou hɨranɨn siya sɨbgu owɨpɨsuwiya saiir hɨriinan. Ɨriig.

6

Iikam Paeprikabɨm sɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi siyɨu ɨkɨn

1 Kɨma sɨbgu mɨntarao, kɨma ha kɨpi naɨngwo kɨmiir inɨg ɨmiir hainanɨm mɨ kɨma mɨi mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siirɨm, iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda nɨisiimauɨm sɨma nwokɨ kɨgɨm. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma hɨriinan tɨri mɨ kɨma wɨ kɨmiir Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn, wɨ siir digworaekwowɨm sɨmiir hai rani. Nɨɨngaka.

2 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi kɨra iikam paeprikabɨm umɨr digworaekwo sɨmiir hauuwi, kɨra kamɨm kɨd masiyɨm bɨi sɨmiir kɨpi nɨkropki kɨmiir bɨi namkwokɨnamɨn, tɨ kamɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨmiir hɨriinan mɨ ɨiya sɨma dimɨnɨm paeprikab iikamɨm sɨmiir hauuwiyɨm ɨkɨ siyɨuɨm sɨm sɨma hɨriinan mɨnam tɨri iikamɨm sɨma nwokɨ hainanɨm sɨmiir inɨg ɨmiir. Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnki sɨmiir dimɨnɨm, yɨm sɨma bɨdi haigiyɨm mɨ Mhoɨiya Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨr swokɨ hauu rani. 3 Mɨ kɨra iikam paeprikabɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ kɨma digworaekwowɨm wɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir whwonkam ɨda kɨpi hauu o iikam nhɨrɨm sɨmiir kɨpi boɨnmauu. 4 Kɨra hindara haigiprakai hauu mɨ mhoɨiya kɨriir Adi Komiiyɨn siya kɨgi kɨra siyɨu mɨiyɨk tɨrɨn mɨ siya wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar mɨ hauugi mɨiya kɨra mɨriiya saiirsiyɨn. Ɨriig.

Nhwo kwɨsboɨni siyɨugɨn

(Lk 11:2-4)

5 Mɨ ɨiya kɨma nhwo kwɨsboɨniyɨm, kɨra ɨkɨ kamɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨmiir hɨriinan kɨpi tɨr, yɨm sɨmiir kwoɨnɨm mɨnaramar naɨngwowikɨm nhwo ɨkɨ omakaɨm yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiyɨm mɨ ɨkɨ siyɨu komiiyɨm sɨm siyɨumɨg siyɨumɨgɨm sɨm kwɨsboɨnamɨm ɨkɨ iikam sɨmiir whwonkam ɨda mɨ sɨma sɨmiir inɨg nwokɨ hainanɨm. Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii. Yɨm sɨmiir dimɨnɨm bɨdiyar haiyɨm bɨiyar. Mɨ Mhoɨiya Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨr hauu rani. 6 Mɨ kɨma nhwo kwɨsboɨnam mɨni kɨmiir Adi Komii ɨiirɨm, kɨra kɨriir yapa maeyau krakra damwowɨu, pɨ inkamkɨ kɨg karamae kɨmiir ywo mɨ mhoɨiya kɨmiir Adi Komiiyɨn inkamkɨ kɨgmɨmɨn karamae nwowɨn mɨ ta maeyau krakra aiirɨn wɨ siya siyar kɨgi. Mɨ siya kɨriirɨn wɨ siyɨu mɨiyɨk ɨiirar nɨisiimauuwi.

7 Mɨ ɨiya kɨra nhwo kwɨsboɨniyɨm mɨ yai nhɨrɨm kɨriir kwoɨnaɨrgar kɨpi naɨngwo kiyaiyokiyokɨiyam, iikam biyɨeyɨm naɨngwo tɨbmii karamaeyɨm sɨmiir hɨriinan. Nɨɨngaka. Sɨma hɨnɨɨna naɨngwokɨm tɨkɨ yai prɨe prɨeiyɨm sɨma kwɨsboɨniyɨm mɨ sɨmiir uruwai siyaowaiyɨm sɨmiirɨn pa wakaei. 8 Kɨma sɨmiir siyɨu ɨiir kɨpi nap. Whɨsarii rani mɨ ɨiya kɨma siiram nikɨ srɨiboɨn karamaeyar nikɨ owiyɨm mɨ kɨmiir Adi Komiiyɨn siya bɨdiyar yonkwokikaiwɨnɨn, dimɨnɨn kɨma haɨnguguɨn siirɨn. 9 Ɨiya kɨma nhwo kwɨsboɨniyɨm kɨma hɨnɨɨna kwɨsboɨn,

krɨmiir Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn: krɨma kɨriiram kwɨs boɨni kɨriir inɨgɨn siirɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨbukɨn. 10 Ɨiya kɨra digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakan aeya wɨtsɨsau, mɨ krɨma nu tɨrɨn, warɨ nɨnomor kouanɨm Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨma mɨ wakaeyokna dirɨraerariyɨm sɨmiir hɨriinan mɨ wakaeyokna dirɨraeraram tɨri. 11 Kɨra panaowɨn krɨmiirɨn naeyɨm pɨ taka ɨiya saiir naeyɨriya whaugi. 12 Kɨra krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi, iikamɨm krɨmiir tɨrbuɨm krɨma haiyoprimdiyɨumiigiyɨm sɨmiir hɨriinan. 13 Mɨ kɨra dimɨn biyɨeyɨm krɨmiirɨm kɨpi kɨgnɨnkɨnki krɨmiir kɨnankɨuwam mɨ kɨra krɨmiirɨn yɨu biyɨemi bɨiyan inkam komiiyɨn siirsi tɨ haiyapyok haigɨnɨu!

14 Wakae mɨ kɨma iikamɨm dimɨn biyɨe kɨmiir tɨrbumbu haigɨnɨuwɨm, sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi mɨ kɨmiir Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn, kɨmiirɨn wɨ hɨriiyar mɨ tɨri. 15 Mɨ kɨma iikam nhɨrmi dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi karamae nwowi mɨ kɨmiir Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn, kɨmiirɨn wɨ hɨriiyar mɨ tɨri. Ɨriig.

Nae haiyani siyɨu ɨkɨ.

16 Mɨ ɨiya kɨma nae mɨn haiyaeiyɨm mɨ Adi Komii siirɨm kwɨsboɨniyɨm, kɨmiir whwonkamɨm ɨkɨ kamɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨm nɨnkikɨiyɨm, hɨriinan kɨpi nɨnkikɨi. Sɨmiir whwonkamɨm mɨnam nɨnkikɨi ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨma nwokɨ boɨnɨm, yɨm nae haiyaeikɨm mɨ sɨmiir inɨg nwokɨ hainanɨm. Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, yɨm sɨma sɨmiir digworaekwowɨm bɨdi haiyɨm. 17 Mɨ ɨiya kɨra nae mɨn haiyaei mɨ kɨriir whwonkamɨn sɨbgu whausok tatao mɨ kana ha timɨ sɨbgu hopsɨn. 18 Mɨ sɨma kɨriirɨn wa nɨnoknɨnkɨn tani kɨra mhɨigɨ naowi. Nɨɨngaka. Kɨriir Adi Komiiyɨn inkamkɨ kɨg karamae nwowiyɨn, kɨriirɨn wɨ sasar nɨnoknɨnkɨni. Tɨ digworaekwowɨm kɨra nɨmprɨo dirɨraerarɨm. Mɨ mhoɨiya siya wɨ siyɨu mɨiyɨk ɨiirar tɨri kɨriirɨn wa hauu kɨiyɨuwi. Ɨriig.

Siyɨu digworaekwo mɨiyɨk hangiriyɨu haigɨni ɨkɨn Adi Komii siir hɨr

(Lk 12:33-34)

19 Digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm kɨramaɨr kɨpi hangiriyɨu haigɨna tɨ nu ɨiirɨn. Yɨo tɨkɨ nuɨn kɨkom tapɨn aii mɨnɨm wɨ sɨma tɨrbumbugiyami. Mɨ kamɨm hɨi tauaeiyɨm pɨ omaka aiirar nɨinɨkirɨmtɨo nɨnopkainami tɨ digworaekwowɨm sɨmiir haiyam. 20 Mɨ kɨma nu tɨrɨn mɨi mɨiyɨk mɨiyɨkɨm nɨnomor kou hɨrɨn wɨ Adi Komii siyar hauuwi yɨo kɨkom tapɨn aii mɨnkɨ bɨ tɨrbuwikɨm mɨ hɨiyan kamɨm wɨ nɨinɨkirɨmtɨo nɨnopkainam tani digworaekwo tauaehaiyamɨn. Nɨɨngaka. 21 Mɨ maeyauwa kɨriir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨma nwowɨn mɨ kɨriir kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn wɨ tɨ om ɨiirar minɨ owouwi. Mɨ kɨra nuan dimɨnɨm sɨmiiram kɨpi naɨngwokwonanae. Kɨra Adi Komii siir dimɨn ɨmiiraram daɨngwo ɨski. Ɨriig.

Kwoɨn nɨuyani paeka

(Lk 11:34-36)

22 Nhwowɨn yɨo pɨu saiir nɨuya haigɨnɨuwikɨn. Mɨ kɨriir nhwowɨn wadɨeyar nikɨ owi mɨ kɨriir nhwowɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn ɨna kɨgomok ɨrkakɨn nhwowɨn yɨo pɨu ɨrkaka saiirar nɨuya ɨrkakikɨn, kwoɨnɨn yɨo nhwonakɨn mɨ kɨra sɨbgu aɨngwowi mɨ kɨra wadɨeyar nwowi. 23 Mɨ kɨriir nhwowɨn siya biyɨe nwowi mɨ ni wɨ hindara natɨsɨr whaowae ɨuwi. Mɨ kɨriir kwoɨnɨn dimɨn biyɨeyam naɨngwowi mɨ siya wɨ nɨibwomambwo komiiyar namwowɨuwi mɨ tɨ dimɨnɨm kɨriir waraur nwowɨm yɨm mɨiyɨkɨ mɨiyɨkɨ mɨ ɨuwi. Ɨriig.

Kwoɨn whɨsaɨrni siyɨugɨn

(Lk 16:13; 12:22-31)

24 Mɨ inkamɨn bɨiyan inkam nwɨswo sowiir mɨi mɨiyɨk kwɨso sowiirar sɨbgu mɨrii swowi mɨ siya wɨ kwɨra saiir sɨbgu mɨrii mɨ kwɨra wɨ digɨumii haigɨngiki mɨ ta ɨi aiirarɨn siya umɨr mɨi aiiramar naɨngwo tɨbmii ɨski mɨ siya Adi Komii siir mɨi mɨiyɨkɨ saiirɨn wɨ panɨɨna sɨbgu mɨrii, ha? Nɨɨngaka. Ɨriig.

25 Mɨ kara kɨmiir asi boɨnki mɨ kɨma kɨmiir kwoɨnbudɨn siirsi kɨpi naɨngwoyɨmiyok boɨn mɨ ha kɨpi boɨn, krɨma wɨ dimu dimɨn naei? Mɨ wɨ dimu dimɨn kwiyaei? Mɨ kɨma kɨmiir pɨu aiirsi kɨpi naɨngwoyɨmiyok boɨn, krɨma wɨ dimu dimɨn mɨ haigiprakai. Mɨ tari kɨriir kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn, ɨni nae siir haiburɨn mɨ kɨriir pɨua ɨni yɨuɨs saiir haibura. Adi Komii siya tɨrkikɨn kɨriir pɨu kwoɨnbudɨn mɨ kɨra siirar wakaeyokna ɨski mɨ tɨ dimɨnɨm kɨra whaowaeyɨm wɨ siyar hauuwi. 26 Kɨma ɨpiyɨn ɨmiir kɨgnɨnoknɨnkɨnki, yɨm sɨma nae mɨn bɨ nɨnkɨkɨn aeikɨm mɨ naeyɨm omakanau bɨ mɨ mɨrii haigiikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ kɨmiir Adi komiiyɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn, sɨmiirɨn nae siyar hauu aeyɨski. Mɨ wɨm kɨma ɨni ɨpiyɨn sɨmiir haiburɨm mɨ siya kɨmiirɨn wa sɨbgu kɨgrɨraowi. 27 Mɨ kɨmiir nwɨrkɨ ha naɨngwowi, siya bɨewi nhɨrɨm wɨ omwaiyar swokɨ haɨnɨs waiyayokiyokɨi, aniya? Nɨɨngakɨ nɨɨngakɨɨnga. 28 Mɨ kɨma yɨuɨs digworaekwowam dimusi naɨngwokwonanaei? Kɨma kɨpɨm numɨr nwowiyɨm sɨmiir kɨg, yɨm sɨma panɨɨn panɨɨna nɨmbiyami. Yɨm sɨma mɨinan mɨrii rani. Nɨɨngaka. Mɨ yɨm sɨma yɨuɨs mɨn bɨ nonkwokwowikɨm. Nɨɨngaka. 29 Mɨ kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnki, bɨiya inkam komii Solomon siya pɨuaiyɨm siir pɨuaipai pɨuaipaiyɨm, ta kɨpa saiir hɨriinan pɨuai mɨiyɨk bɨ nwoka. Nɨɨngaka. 30 Ta kowa saeya mɨ kɨp aka Adi Komii siyar sɨbgu tɨrki mɨpi mɨiyɨka nɨmbiyami. Tapa ko kɨp sowa wadɨeyar nwowi mɨ waka sowa waigi mɨ wɨ paeya sɨma nɨtkaigii. Mɨ wɨm kɨma ɨni ko kɨp sowiir haiburo. Mɨ Adi Komii siya wɨ kɨmiirar mɨ sɨbgu kɨgrɨraowi. Mɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siirɨmɨn kɨrɨe nwo karamae dimusi nwowi, ha?

31 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi kɨma hɨnɨɨna kɨpi naɨngwoyɨmiyok boɨn, krɨma wɨ dimu dimɨn naei mɨ wɨ dimu mɨ haigiprakai sasaei pɨua kɨma hɨriinan kɨpi naɨngwo. Nɨɨngaka. 32 Yɨo tɨkɨ hɨriinan digworaekwowɨm sɨmiiramɨn ɨkɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii karamae nwowiyɨm, sɨm nɨnaɨngwoyɨmiyok boɨnikɨm. Mɨ kɨma sɨmiir hɨriinan kɨpi naɨngwoyɨmiyok. Mɨ kɨmiir Adi Komiiyɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn, siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn tɨ digworaekwowɨm kɨma haɨnguguwɨm sɨmiirɨn. 33 Kɨmiir bɨiyan kwoɨnɨn ta ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana mɨ siir siyɨu mɨiyɨk ɨeya mɨinan siiram tɨ mɨrii. Mɨ mhoɨiya siya tɨ digworaekwo nhɨrɨm wɨ kɨmiirarar swokɨ ɨnkɨn hauu mɨmɨrki. 34 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi kɨma digworaekwowɨm waka nɨmbiyamanɨm sɨmiirsi kɨpi naɨngwoyɨmiyok. Mɨ ɨigwɨr ɨigwɨrɨn dimɨn hɨkak hɨkakɨm ha nɨmbiyamikɨm. Mɨ tapan dimɨn hɨkak hɨkakɨm nɨmbiyamiyɨm sɨmiirarar hai, wakanɨm sɨmiir wara kɨpi nɨnkɨn hai. Ta ɨiya saiir digworaekwowɨm yɨm sɨmiiraramar timɨ naɨngwo. Ɨriig.

7

Inkam nwɨrni kɨpi hɨd

(Lk 6:37-38,41-42)

1 Kɨma inkam nwɨrni kɨpi hɨd wɨm wɨ Adi Komii siya mɨ hɨdisi. 2 Mɨ ta hɨriinan yaiya kɨma boɨn hɨuriyɨuwa iikam nhɨrɨmi mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya kɨmiirɨn wɨ hɨriinanar mɨ boɨn hɨuriyɨuwi. Mɨ kɨma iikam ɨmiirɨn hɨriga mɨ hauuwi mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨriinan ɨiirar swokɨ iyopkɨiyɨuwi. 3 Mɨ kɨra paeka sɨma kɨriir nomiiyauwɨn siir nhwo ɨiir nwokaiya saiir dimusi kɨgi mɨ kɨra wara paemɨr komiiya kɨriir nhwo ɨiirar nwowa saiir bɨ naɨngwowarkainakɨn, aniya? 4 Mɨ kɨra kɨriir nomiiyauwɨn siirɨn hɨnɨɨn dimusi mɨ prɨiboɨni, nomiiyau, kara wara paeka kɨriir nhwo ɨiir nwowa saiir haiyam tɨri mɨ wara paemɨr komiiya kɨriir nhwo ɨiir kiikirɨnɨua ya dimuga, ha? 5 Kɨra nɨksɨsaeyakɨ waiwigɨn! Kɨra bɨiyɨn wara paemɨr komiiya kɨriir nhwo ɨiir nɨrɨpua saiir tikɨ ɨinɨkiibwaeki. Mɨ mhoɨiya kɨra wa nwokɨ kɨgomok ɨinɨkrae haiyɨm kɨriir nomiiyauwɨn siir nhwo hɨr nwokaiya paeka sɨma saiirɨn.

6 Kɨma dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siirɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨm inkam biyɨeyɨm wrananɨm sɨmiir kɨpi hauugi. Dimusi rani, mhoɨiya kɨmiirɨn wɨ sɨmar swokɨ kwaenɨniyokna pii. Kɨmiir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm iikamɨm hunanɨm sɨmiir kɨpi hauu. Dimusi rani, sɨma tɨ dimɨn ɨmiirɨm bɨ naɨngwokɨm mɨ tɨ dimɨnɨm wɨ ɨgani sɨma nɨnkɨn okwonami. Ɨriig.

Inkamɨm nhwo kwɨsboɨnanaeiyɨm sɨmiir siyɨu ɨkɨn

(Lk 11:9-13)

7 Mɨ kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram kwɨsboɨni dimɨnam mɨ siya wa hauuwi kɨmiirɨn. Mɨ kɨma dimɨnam hansɨri mɨ kɨma siirɨn wa kɨgi. Mɨ kɨma ano ɨiir kaigakani mɨ Adi Komii siya wa haiwaokii. 8 Mɨ kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, inkamɨn Adi Komii siiram kwɨsboɨniyɨn sɨma pɨ dimɨna mɨ haii. Mɨ inkamɨn ɨkɨ dimɨnam mɨ hansɨriyɨn yɨo siya siirɨn wa hauuwi mɨ inkamɨn ano kaigakanii mɨ Adi Komii siya siiramɨn wa haiwaokii. 9 Mɨ kɨmiir inkam nwɨrɨn siir yɨnisɨmɨn siya siir ad ɨiiramɨn nipuam boɨni mɨ adɨn siirɨn wɨ siiya hauugi, aniya? Nɨɨngaka. 10 Mɨ yɨnisɨmɨn ad ɨiiramɨn anasuam boɨni siir hauuam mɨ adɨn siirɨn wɨ mɨpug biyɨe siir hauugi, aniya? Nɨɨngaka. Siya wɨ hɨriinan tɨr tani. 11 Mɨ kɨma tɨ iikam bibiyɨeyɨm, hɨi mɨn tauaeiyɨm sɨma sɨmiir yɨnisɨsɨmɨm sɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar mɨ hauuwikɨm. Kɨmiir Adi Komiiyɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siya ɨni nuan ad ɨmiir haiburɨn, siya dimɨn biyɨekak rani, yɨo siya wɨ hɨriinan digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar mɨ sɨbgu hauuwi iikamɨm siiram srɨi.

12 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, tɨ yaiyɨm sɨmiir yaimwokɨyaimwowa bɨiya Moses mɨ profet kamɨm sɨma wɨnkiyɨm yokwoni sɨma. Siyɨu mɨiyɨk dirɨraerar iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn kɨra naɨngwowiyɨm sɨma dirɨraeraram kɨriir saiir hɨriinan. Ɨriig.

Ano kopsɨm mɨ ano komii

(Lk 13:24)

13 Kɨma ano sapɨsapɨn siirgɨ siirar dapnɨnopkainam. Dimusi rani, anowɨn maeyauwa paekaka saiir hɨriir namiyɨn, yɨo prasae rani, bwaeya komiigɨn. Mɨ siyɨuɨn siir namiyɨn bɨmbɨuwi rani mɨ iikam whɨekakɨm wɨ siirar nami. 14 Mɨ anowɨn kwoɨnbudɨn omwai waiya yokiyokɨiyɨn siir hɨriir namiyɨn yɨo kabigɨkabi rani. Mɨ iikamɨm tɨ siyɨuɨn siiram namiyɨm mɨinan mɨriinamikɨm. Mɨ siirɨn nwɨnwɨra ɨrɨrakɨ hansɨryɨskaii. Ɨriig.

Kɨma profet nɨksɨsaeyɨm sɨmiirsi mɨntarao

(Lk 6:43-44)

15 Kɨma profet nɨksɨsaeyɨm sɨmiirsi mɨntarao yɨm sɨma kɨmaka wɨ yai iyop ninɨ onii. Mɨ wɨm kɨma wa naɨngwowi sɨma inkam mɨiyɨkɨm yaimwowar boɨnikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm yɨm mɨiyɨkɨ mɨiyɨkɨ mɨ ɨuwi, ɨni wranan ywowɨn, kɨmiir nɨksɨsaeyam mɨ sɨma kɨmiir naɨngwo tɨbmii aiir warar mɨ tɨrbuwi. 16 Kɨma bɨdiya yɨnoknɨnkɨnɨm sɨmiir siyɨuɨn sɨma tɨriyɨn. Mɨ tɨ pae sɨnɨn siya wɨ tab bud rani mɨ nɨowɨn ɨriipɨ hɨriinan siya wɨ am mɨ bud rani. Nɨɨngaka. 17 Mɨ hɨrii hɨriinankɨna pae mɨiyɨk mɨiyɨkɨm yɨmbi paenid mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar mɨ budi mɨ pae bibiyɨeyɨm yɨmbi paenid biyɨe biyɨe ɨmiirar mɨ budi. 18 Pae mɨiyɨkɨn siya paenid biyɨe bɨ budigɨn. Nɨɨngaka. Mɨ pae biyɨeyɨn yɨo paenid mɨiyɨk bɨ swokɨ budigɨn. Nɨɨngaka. 19 Mɨ paeyɨm nae mɨiyɨk bud karamae nwowiyɨm yɨm wɨ paeya sɨma nɨiyɨtkaigaigii. 20 Mɨ kɨma wa nɨnoknɨnkɨni profet nɨksɨsae sɨmiir siyɨuɨn sɨma tɨriyɨn.

Kara kɨriir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn

(Lk 13:25-27)

21 Mɨ kɨma hɨnɨɨna daɨngwo iikam whɨekakɨm sɨma kariirɨn hɨnɨɨna dapɨkɨuwi, kariir Bɨiyan Inkam Komii, sɨma Adi Komii siir yɨnisɨm tani. Nɨɨngaka. Sɨma wɨ nhɨrkɨmaka nami ɨiya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana nɨnomor koua hɨriirɨn. Mɨ inkamɨn kariir Adi Komiiyɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siir kwoɨn ɨiirar sɨbgu api mɨ siya wɨ siir kɨgrɨraowi. 22 Mɨ taka ɨi komiiya Adi Komii siya iikam whɨekakɨm sɨmiir hɨdi, wɨ kariirar dapboɨn wɨni, Bɨiyan Inkam Komii, Bɨiyan Inkam Komii, nɨm krɨma kɨriir inɨg ɨiir mɨriigɨm! Adi Komii siir yaiya iikam sɨmiir. Mɨ ɨkɨ uridyɨu biyɨe biyɨeyɨm sɨmiirɨn krɨma kɨriir inɨg ɨiirar haiswonɨmnɨskɨigɨm! Mɨ krɨma dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm kɨriir inɨg ɨiirɨn kasakasa bɨ tɨrkɨm! 23 Mɨ taka ɨi aiirɨn kara sɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨnmauu wakaei, kara kɨmiir bɨ swokɨ ɨnoknɨnkɨn mɨmɨnkɨn. Nɨɨngaka. Kɨma siyɨu bibiyɨe tɨrakɨ waiwigɨm, kɨma damki! Ɨriig.

Omaka ɨsaɨr mɨriini siyɨugɨn

(Lk 6:47-49)

24 Mɨ inkamɨn kariir yai aiir wakaeyokna dirɨraerari, yɨo tɨkɨ hɨriinan inkamɨn kwoɨn mɨiyɨkakɨn, yɨo ɨni inkamɨn omaka siiya ɨdwo mɨriiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 25 Mɨ ta ɨiya opud nao owɨe komiiyɨn ha nɨtɨn ta omaka aiir namɨtɨunii mɨ saeya bɨ nakainamka. Nɨɨngaka. Dimusi rani, ta omaka ɨni siiya kɨrɨe kɨrɨeyɨm nu aowa nwokaiyɨm sɨmakar yaunɨ owɨuwɨm.

26 Mɨ inkamɨn ta kariir yai aiir wakaeyokna karamae nwowiyɨn, yɨo ɨni tɨ inkamɨn omaka aowi maeyau mɨriiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 27 Mɨ ɨiya opud nao komiigɨ nɨtiyɨm mɨ owɨe komiiyɨn ha mɨ ɨtɨn mɨ digworaekwo hɨriinanɨm ta omaka aiir namɨtɨuniyɨm mɨ saeya ɨna yakainama. Ɨhɨ, saeya ɨna yakai ɨɨmɨk ɨuguskiya.

Jisɨs siir kɨrɨe komii aeya

28 Jisɨs siya tɨ dimɨnɨn siirɨn ha boɨn dɨgiyɨn mɨ iikam whɨe komiiya ɨni hindara yanaakiyɨm tɨ yai hɨriinanɨm siya boɨnmɨmauuwɨm sɨmiirsiyɨn. 29 Dimusi rani, siya sɨmiirɨn kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmiir hɨriinan bɨ boɨnmɨmauugɨn. Nɨɨngaka. Siya sɨmiirɨn inkamɨn inɨgakɨn siir hɨriinan boɨnmɨmauugɨn. Ɨriig.

8

Jisɨs siya inkamɨn paowai mɨnkɨm pɨsɨkomkopouwɨn siir haiswonɨskiigɨn

(Mk 1:40-45; Lk 5:12-16)

1 Mɨ Jisɨs siya mhɨu hɨrankɨ nɨunaiiniyɨn mɨ iikam whɨe komiiya ɨni siir mhoɨiyar sɨdkaenamɨm. 2 Mɨ inkam nwɨrɨn paowai mɨnkɨ pɨsɨkomkopouwɨn ha nɨtɨn siiram mɨ siya ogmwo ɨni siir whwonkam ɨdaɨr inɨ akaihɨuniyɨn. Mɨ siya ɨna boɨnɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra kariirsi naɨngwobumbuwi mɨ kɨra kariirɨn pa haiswonɨskiigi. 3 Jisɨs siir ɨɨna siir ha nonkwokiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kara ha naɨngwowi, kɨra wadɨeyar dwoki! Mɨ paowai mɨnɨm siir pɨsɨkomkopouwɨm ha dɨgiyɨm mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn siya ɨni wadɨeyar ywokiyɨn. 4 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra sɨbgu wakae! Kɨra wɨ inkam nwɨrni kɨpi swokɨ boɨnmauumɨmɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. Mɨ kɨra kɨriir pɨua pris inkamɨm sɨmiir tinɨ ɨisiimauuɨu. Mɨ kɨra wɨ naemɨn dɨnkɨn ɨmiiyaeki, bɨiya Moses siya boɨna saiir hɨriinan. Mɨ iikamɨm sɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm kɨriir ma Adi Komii siya bɨdi dɨgiya. Ɨriig.

Jisɨs siya sauan kamɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn siir mɨiyan inkam ɨiir haiswonɨskikɨn

(Lk 7:1-10)

5 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya om Kapaneam hɨriir napnɨnopkainamɨn mɨ om komii Rom hɨran kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn ha nɨtɨn mɨ siya siirɨn hɨnɨɨna yasrɨini, 6 Bɨiyan Inkam Komii, kariir mɨiyan inkamɨn siya makakɨn, ɨni omaka hɨrar whwonkaiyɨn. Mɨ siir ɨga ɨɨn mɨnɨm bɨdi yaowɨguskiyɨm mɨ siir pɨua kɨmpɨpɨsu prasae kɨn tani. 7 Mɨ Jisɨs siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, siirɨn pɨ kara ninɨ haiswo nɨskiiyɨuwi mɨ siya pɨ wadɨeyar nwokii. 8 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨiyan inkam ɨeya boɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kara inkam paii rani mɨ kɨra kariir omaka pa nɨt rani. Kɨra hinda yaiyarar boɨnki mɨ kariir mɨiyan inkamɨn pɨ wadɨeyar nwokɨ okiyɨm. 9 Mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan ɨni ɨkɨ kam nhɨrɨm inɨgakɨm kariir kɨgrɨraowiyɨm, ɨni sɨmiir aowa mɨ owɨn. Mɨ karakɨ karar kɨgrɨraowiyɨm, kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmakɨsɨmaɨrgɨm. Mɨ kara nwɨrni boɨnkii, kɨra dam! Mɨ siya pa mɨ ami. Mɨ kara nwɨrni, hɨnɨɨna mɨ boɨnkii, kɨra wɨt! Mɨ siya pa mɨ ɨti. Mɨ ɨkɨ kariir mɨiyan inkam ɨiir boɨnkiyɨm, kɨra ta mɨi aiir tɨ mɨrii mɨ siya pa dirɨraerarii. Kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn kɨra pɨ yaiyara boɨnki, kariir mɨiyan inkamɨn pɨ wadɨeyar nwoki.

10 Mɨ Jisɨs siya ta yai aiir wakaeyɨn mɨ siya ɨni hindarar yanaakiyɨn. Mɨ siya kɨmɨdina iikamɨm siir mhoɨiyar namɨm sɨmiir boɨnki, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, kara iikamɨm Isrel mɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir hɨrɨn inkam nwɨrɨn tɨ inkamɨn siir naɨngwo tɨbmiiya saiir hɨriinan naɨngwo tɨbmii inkam nwɨr bɨ kɨgɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. 11 Kara kɨmiirɨn yamwowar boɨnkii, iikam ombud komiiyɨn bɨekɨ nɨtiyɨn mɨ bɨekɨ nɨkiiyami ɨkɨn, wɨ hɨrankɨ nɨti mɨ sɨma wɨ krɨmiir brougaeyɨm Ebraham Aisak mɨ Jekop, wɨ sɨmakar ninɨ ɨdwo aeyɨuwi, maeyauwa Adi Komii siya iikamɨm mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir. 12 Mɨ yɨnɨe whɨekakɨm nu Isrel hɨr niyɨonɨnkɨnɨm sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nhɨnɨkrɨropkii, maeyau ɨɨmɨrɨɨma saiirɨm. Mɨ ta maeyauwa sɨma kauu prasae kɨn tani. Mɨ wɨ sɨmiir big ɨmiirar naegiyɨmkiyɨkaeyami. 13 Siya ha boɨn dɨgiyɨn mɨ Jisɨs siya yaii nɨnii kamɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn siir boɨnki, kɨra omaka dam! Kara ha naɨngwowi, tɨ digworaekwowɨm, wɨ ta kɨriir naɨngwo tɨbmiiya wadɨe saeyar swokɨ ɨmbiyami. Mɨ ta yaiya saiir mhoɨiya bɨri kɨmɨmɨnkikɨn, ta ɨi aiirarɨn, siir mɨi mɨrii inkamɨn ɨni wadɨeyar ywokiyɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya Pita siir nɨu aiir haiswonɨskikɨn

(Mk 1:29-34; Lk 4:38-41)

14 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya ha namɨn Pita siir omaka hɨriir mɨ siyar kɨg, Pita siir nɨua hɨi hɨrar whwonkaii. Ya ma pɨu huuwa kɨniya saeya niiga. 15 Mɨ siya saiir ɨɨna aiirarar ninɨ onkwokiyɨn mɨ ta ma pɨu huuwa kɨniya saiir nwowa ɨna dɨgiya. Mɨ saeya ha nɨnsiin ɨdwowa, ɨni siir nae ɨmiirar swokɨ kwɨnsiin dirɨraerara. Ɨriig.

16 Mɨ mhoɨiya naɨowaka sɨma, sɨmiir iikamɨm uridyɨu biyɨekɨ nɨtkiiyɨm, ɨna yɨtɨm Jisɨs siiram. Mɨ siya iikamɨm uridyɨugɨ nɨtkiiyɨm sɨmiirɨn hinda yaiyarar boɨnkiyɨn mɨ tɨ iikamɨm ɨni wadɨeyar ywokiyɨm. Mɨ siya iikamɨm makɨ niiyɨm sɨmiirɨn warar yɨnkɨn haiswonɨmnɨskɨigi. 17 Mɨ siya ha boɨn dɨgiyɨn mɨ yai kwɨra bɨiya Adi Komii siya boɨnkiya profet Aisaiani, saiir swokɨ boɨnourwokaigikɨn. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm krɨmiir ma biyɨe biyɨeyɨm mɨ krɨma mɨiyɨk asi nwowi. Ɨriig.

Siyɨuɨn Jisɨs siir mhoɨiya nami ɨkɨn

(Lk 9:57-62)

18 Jisɨs siya iikam whɨe komiiya sɨmiir kɨgɨn, siir nakaeyokainiyɨm mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, nɨmbi hɨnda whɨigbid mɨrmiiya nɨnɨdnaidami. 19 Mɨ inkam nwɨrɨn siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨn ha nɨtɨn mɨ kɨmɨdina siya yaboɨni siirɨn, hae! Tɨ nowomwarkaiyɨuan inkamɨn kara ɨkɨ omom omomɨm kɨra namɨm tɨriiyɨm kara kɨnaka warar kainanaowamar tɨri. 20 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, ɨni wakaeyɨn, niimauan wra biyɨeyɨm, yɨm nu tɨrɨn nokakargɨm. Mɨ ɨpiyɨnɨm ɨriipɨ hɨriinan, omakakak. Mɨ Yaowae Adɨn nɨmomor kouankɨ nɨtɨn, yɨo pɨu kikɨnsiisan maeyau karamaeyaɨrgɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. 21 Mɨ siir kɨgna mɨrii inkam nwɨrɨn siya boɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kara bɨiyɨn kariir ad ɨiir ninɨ haɨngikaigiki. Mɨ kara pɨ kɨriir mhoɨiya nɨti. 22 Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn. Nɨɨngaka. Kɨra kanaka tariinanar kwɨt! Warɨ inkam wɨɨrɨn, yɨo inkamɨm naɨngwo tɨbmii karamaeyɨm inkam wɨɨrnanɨm yɨm sɨma, sɨmar tɨ swokɨ haɨngikai. Ɨriig.

Opud komiiya Jisɨs siya boɨnkiya ɨna dɨgiya

(Mk 4:35-41; Lk 8:22-25)

23 Jisɨs siya ha boɨn dɨgiyɨn mɨ siya i aiir nani kwɨriiyɨn mɨ siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm, yɨm ɨni warar mani kwɨriiyɨm. 24 Mɨ sɨma ɨna yɨnɨdnaidamɨm yarmiiya mɨ opud whoɨmwɨɨni rani, whɨi hɨr hugnatmairɨba. Mɨ hɨnɨna pariiparii i aiir niswɨtnatkaiyɨm. Mɨ siya ɨni inau hɨrar whwonkai taowɨn. 25 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm, ha namɨm, ɨna yamɨ ɨnɨdguwɨm siir. Mɨ sɨma boɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra krɨmiirsi daɨngwoyɨmyok mɨ krɨmiir whɨndirɨraerarki, krɨma pa nokwomwainaiinami. 26 Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kɨma dimusi nɨdidi, ha? Warɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saeya komiigɨ mɨ ɨuwi! Mɨ siya ha boɨndɨgiyɨn ɨna yɨnsiin ɨdwokaigiyɨn mɨ kɨmɨdina ɨo opud hɨnɨn sowiir ywoki. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkika opuda ɨna yɨnkisanakiya mɨ opa ɨni mokmokwaiya ywomaimiigiya. 27 Mɨ siya hɨriinan tɨrkiyɨn sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. Mɨ ɨni sɨma sɨmar yomboɨn amboɨnkiyɨm, siya tɨ inkamɨn dimu naeikɨsae. Opud hɨnɨno ɨni siir yaiyar mɨ wakaeyoknakiyo, ha? Ɨriig.

Jisɨs siya haiswonɨskigigo inkam nwɨso uridyɨugɨ nɨtkiiyo

(Mk 5:1-20; Lk 8:26-39)

28 Mɨ Jisɨs siya whɨigbid mɨrmii kwɨra saiir hɨriir ha nɨmbiyamɨn, Gadarani nu siir mɨ inkam nwɨso uridyɨu biyɨekɨ nɨtkiiyo ɨna yɨtwo siiram. Mɨ tɨ inkam nwɨso sowa maeyauwa inkam haɨngikaiiya saiir hɨrankɨ nɨtko. Mɨ inkam nwɨso, sowa uridyɨu biyɨenan bɨdi ywokiyo. Mɨ iikamɨm tɨ siyɨu ɨiir panɨɨnsi yapsi, sowa tɨowisi sɨma hɨriinansi nɨdidgɨm. 29 Mɨ sowa ɨna kauwok boɨnamnankiyo, tɨ Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn, kɨra krɨmiirɨn dimu dimɨn tɨram nɨtkɨn, ha? Mɨ ɨiya dɨgana ɨna nikɨ owa kɨra maeyau biyɨeya saiir nɨkropkiyana krɨmiir tɨrbumbuamɨn. 30 Mɨ tɨ hu isid komii whɨrɨn arurɨg hɨrar nokwo aekɨn. 31 Mɨ tɨ uridyɨu isid komiiyɨn ha nhɨnkii kaugiyɨm mɨ ɨna boɨnkiyɨm Jisɨs siirɨn mɨ kɨra krɨmiir nhɨnɨkrɨropkii mɨ kɨra krɨmiirɨn warɨ hu isid komiiyɨn siirɨm dɨkropki. 32 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨn, kɨma damki! Mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨm sowiir ha haiburgiko mɨ sɨma ɨna yamkiyɨm tɨ hu isid komii ɨiiram. Mɨ tɨ hu isid komiiyɨn ha niwɨtamɨm, ɨni siiyɨeno whɨrɨn siirarar iwɨt ɨugugusamɨm. Mɨ sɨma ɨni mhɨuno whɨi kwɨra saiir kwiyae haɨngrɨmkrɨkɨu aokaonamɨm.

33 Mɨ kamɨm hu ɨmiir waikaowiyɨm, sɨma ɨna yɨdamkiyɨm. Mɨ sɨma om komiiya hɨriir ha niwɨt nɨmbimbɨiyamɨm mɨ ɨna inɨ boɨnmɨmauuɨuwɨm dimɨn sɨma kɨgnaniyɨm sɨmiirɨn. Sɨma dimɨnɨn inkam nwɨso, uridyɨu biyɨekɨ nɨtkiiyo, sowiir nɨmbiyamɨn, siir warar inɨ boɨnmɨmauuwɨu. 34 Mɨ saiir mhoɨiya iikam whɨekakɨm tɨ om komiiyɨn siir hɨranɨm ɨna yɨtɨm Jisɨs siir kɨgam mɨ sɨma ɨna yɨdidɨm. Mɨ ɨna nhɨnɨkrɨropkiyɨm siirɨn, nu maeyau kwɨra namɨm. Ɨriig.

9

Inkamɨn ɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨrɨuwɨn Jisɨs siya haiswonɨskiigɨn

(Mk 2:1-12; Lk 5:17-26)

1 Mɨ Jisɨs siya igopsɨm ɨra saiir nani kwɨriiyɨn mɨ ɨna swokɨ iyɨkɨdamɨn whɨigbid mɨrmiiya hɨriir. Mɨ siya ɨni siir omkɨ om ɨiirar swokɨ amɨn. 2 Mɨ sɨma sɨmiir inkam nwɨrɨn kɨumɨnkɨ naonɨnsɨmsɨrɨuwɨn ɨna hainaniyɨn, Jisɨs siiram. Mɨ siya ɨni hɨi aiirar whɨnaniyɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn hɨriinan kɨgiyɨn, sɨma siiram naɨngwo tɨbmii, siya siir haiswonɨskiiyɨm mɨ siya tɨ inkamɨn kɨumɨnkɨn naonɨsɨmsɨrɨuwɨn siir boɨnki. Nomiiyau, kɨriir kwoɨnɨn kɨrɨe tɨ oki. Kɨriir dimɨn biyɨeyɨm kara bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. 3 Mɨ mhoɨiya kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨma sɨmar yɨmboɨn amboɨn. Mɨ tari tɨ inkamɨn siya nɨgbumbuwi. Mɨ siir ɨgsop aiir nokwokairinaɨm mɨni. 4 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir kwoɨn ɨiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kɨma warɨ kwoɨn biyɨe hɨnɨɨnɨn kɨmiir kwoɨnau dimusi nwokaii, ha? 5 Pakɨ hɨnɨɨn yai akɨ kariir kɨrɨe komiiya saiir nɨisiimauua? Kara ha boɨni, kɨriir dimɨn biyɨeyɨm kara bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm, aniya? Mɨ kara ha boɨni kɨra ha dɨnsiin aprɨrɨrki, saeya, aniya? 6 Ta saeyar nɨisiimauuga mɨ ankara ha naɨngwowi kɨma dɨnoknɨnkɨn. Kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn siya tɨ nu ɨiirɨn inɨg kɨrɨe kakargɨn mɨ siya wɨ dɨgar mɨ owi dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir mɨ haiyoprimdiyɨumiiyɨm. Mɨ siya tɨ inkamɨn ɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨrɨuwɨn siir asi boɨnkikɨn. Kɨra dɨnsiingi mɨpi kɨriir hɨi aiirar dɨnsiin hainam mɨpa damɨgusam kɨriir omaka hɨriiyar. 7 Mɨ siya ha nɨnsiingiyɨn mɨ ɨni siir omakar yamɨgusamɨn. 8 Mɨ iikamɨm sɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨn siir kɨgiyɨn sɨma ɨni nɨdidkakar yokiyɨm mɨ sɨma ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainankiyɨm. Dimusi rani, Adi Komii siya hauugɨn ta hɨriinan kɨrɨeya Jisɨs siirɨn tɨ inkamɨn siir haiswonɨskiiyɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya Matyu siiram nɨkɨunakɨn siir mhoɨiya namɨm

(Mk 2:13-17; Lk 5:27-32)

9 Mɨ Jisɨs siya ta maeyauwa saiir haiburgikɨn mɨ ha napnamɨn mɨ siya youapkɨgam kariirɨn kara omom omomi umɨr nɨdwokai haiiya omaka saiir nɨdwokaii tɨ inkamɨn Matyu karargɨn. Mɨ Jisɨs siya kariir boɨnki, kɨra kariir mhoɨiyar wɨt. Mɨ kara ha nɨnsiingiyɨn mɨ kariir digworaekwowɨm ɨni hɨrar iyopnɨsugigɨm. Mɨ kara ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar yamɨn.

10 Mɨ saiir mhoɨiya Jisɨs siya omaka hɨr nɨdwokai aeyɨn mɨ kam nhɨrɨm omom omomi umɨr haiiyɨm mɨ kam bibiyɨeyɨm dimɨn biyɨe biyɨe tɨrkiyami ɨkɨm sɨma ha nɨtɨm, Jisɨs siya mɨ siir kɨgna mɨrii ɨkɨm kamɨm ɨni sɨmakar inɨ ɨdwo aeniyɨm. 11 Mɨ Farisi kamɨm sɨma tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir kɨgɨm mɨ sɨma kɨmadiniya Jisɨs siir kɨgnamɨriiyɨm kamɨm sɨmiir boɨn, warɨ inkamɨn kɨmiir nowomwarkaiyɨuwiyɨn, siya warɨ kamɨm omom omomi umɨr haiiyɨm mɨ inkam biyɨe ɨkɨm sɨmaka dimusi nɨdwokai aei, ha? 12 Mɨ Jisɨs siya hɨriinan wakaeyɨn mɨ siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, iikamɨm ɨkɨ mamɨn karamaeyɨm yɨm sɨma inkamɨn paowai mɨn widiyɨn siirɨm bɨ namikɨm. Nɨɨngaka. Siiramɨn iikamɨm mamɨnkɨ niiyɨm sɨma sɨmar namikɨm. 13 Kɨma ha dam yaiyɨm kara boɨnɨm sɨmiir tikɨnɨ aɨngwonaki Yokwo Komii saiir nwowɨm, ta yaiya Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, kara wraisu mɨn nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm pɨ boriisopi. Nɨɨngaka. Kara ha naɨngwowi, kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirsi daɨngwobumbu. Kara ɨkɨ iikamɨm ha naɨngwowɨm krɨma iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiiram bɨ nɨtkɨn, sɨmiir nɨkɨunaɨm. Nɨɨngaka. Kara ɨkɨ iikamɨm ha naɨngwowɨm krɨma iikam biyɨe biyɨekɨm sɨmiir nɨkɨunam nɨtkɨn. Ɨriig.

Siyɨu wɨn mɨ siyɨu biyɨe sowa ɨrɨpa kɨpi prɨd

(Mk 2:18-22; Lk 5:33-39)

14 Mɨ taka ɨiya Jon siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨma ha nɨtɨm mɨ Jisɨs siir ya srɨini mɨ Farisi kam ɨkɨm mɨ krɨma, nɨm krɨma nae mɨna mɨ haiyaei mɨpi mhɨirɨma mɨ owi nhwo kwɨsboɨnam mɨ wara kɨriir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm yɨm sɨma hɨriinan tɨr karamae dimusi nwowi, ha? Dimusika? 15 Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn mɨ inkamɨn wig wɨn nonkwonaei mɨ siya siir nomiiyau ɨmakar nwowi mɨ ta ɨiya maɨrgɨmaɨrgani ɨiga, iyɨe? Hɨkak nwoni ɨiga. Mɨ nae mɨnɨm pa haiyakii, aniya? Nɨɨngaka. Mɨ mhoɨiya tɨ inkamɨn wig nokwonaɨn, inkam nhɨrkɨm inɨ ɨkɨunakii, siir nomiiyauɨm, sɨmiir hɨrankar mɨ taka ɨiya kɨma wɨ hɨkak saiir dwo mɨ nae mɨnɨm saiir haiyakii.

16 Inkam nwɨrkɨ yɨuɨs wɨn mɨrmiiya yɨuɨs kaba saiir no ɨiir bɨ swokɨ ɨtkɨn pankɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya hɨriinan tɨri mɨ ta yɨuɨs kaba saiir no ɨiir mɨ ta yɨuɨs kaba wɨ saeya swokɨ mɨmbɨmbɨɨraraokii. Mɨ nowɨn wɨ komiiyar nasae owɨguskii. 17 Inkam nwɨrkɨ wain wɨni opa meme kab ɨsa saiir bɨ naokaigɨn. Mɨ siya hɨriinan tɨri ta op wain wɨna saeya niwɨt iyopiinaini mɨ ta meme ɨs kaba wa nɨmbɨriyamkii. Mɨ wainɨn wɨ nu arar naokiinonkwokwonam swokii. Mɨ meme ɨsa ya wɨ warar nɨnkɨn ɨguskii. Mɨ yɨm sɨma wain wɨni opa pɨ meme ɨs wɨn aiirar naokaii. Mɨ sowa pɨ wadɨeyar naokaii. Mɨ sowa pɨ wadɨeyar ninan oswowi. Ɨriig.

Bɨiyan inkam nwɨrɨn siir yɨnisɨm yɨnugiyɨna mɨ wiga siir yɨuɨs aiir nonkwokiyaka sowiirɨn Jisɨs siya haiswonɨskiigiko

(Mk 5:21-43; Lk 8:40-56)

18 Mɨ Jisɨs siya yai hɨrar nikɨ boɨnmɨmauuwɨn sɨmiir mɨ Juda sɨmiir bɨiyan inkam nwɨrɨn ha nɨtɨn mɨ siya ogmwo ɨni Jisɨs siir whwonkam ɨdaɨr inɨ hɨuboɨniyɨn. Mɨ siya siirɨn hɨnɨɨna boɨn, kariir yɨnisɨm yɨnugiyɨna saeya tariinanar kwaonamka. Kɨra wɨt mɨ kɨriir ɨɨna saiir winɨ onkwoni mɨ pɨ omwaiyar swokɨ waiyaɨm. 19 Mɨ Jisɨs siya ha nɨnsiingiyɨn mɨ ɨni siir mhoɨiyar yamɨn. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨni saɨkar yɨnkɨn amɨm.

20 Mɨ wig ɨra hɨr nwoka ya nhɨekɨ mɨ apɨdwodwomaimiiga bɨewiyɨm ɨuur whɨs. Mɨ ta wiga saeya kɨmɨdiniya Jisɨs siir yɨuɨs mwɨs aiir yaka apiyokna onkwoki. 21 Mɨ saiir kwoɨnararɨn saeya hɨnɨɨna naɨngwoka mɨ kara pɨ siir yɨuɨs aiirar nonkwokii mɨ ta nhɨeya pa nɨnkipraenakii. 22 Mɨ Jisɨs siya ha haiyɨug okwokaokiyɨn mɨ ɨna boɨnkiyɨn yɨnisɨm yɨnugiyɨn kɨriir kwoɨnɨn hiisɨma tɨ oki. Kɨra kariiram naɨngwo tɨbmiiga mɨ kɨriirɨn wadɨe saeyar swokɨ okika. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkika ta ɨi aiirarɨn ta wiga ɨni wadɨeyar ywokiya.

23 Mɨ Jisɨs siya napnamɨn mɨ Juda sɨmiir bɨiyan inkamɨn siir omaka aiir nɨmbiyamɨn mɨ siyar kɨgam kamɨm tɨdiyɨu kuuwi. Mɨ iikamɨm yaiya hɨnɨɨn nɨnkɨnɨu rani, hapi anaupaekɨnɨuwi ta yɨnisɨm aiirɨm nouwi. 24 Mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnkiyɨn, kɨma damki! Ta yɨnisɨm yɨnugiyɨna bɨ naonamka. Nɨɨngaka. Saeya nhwo whɨni. Ɨiya iikamɨm sɨma hɨriinan wakaekiyɨm mɨ sɨma yaibu siirɨn haɨnɨngɨn bu. 25 Mɨ sɨma iikam ɨmiirɨn ha nhɨnɨkrɨropkiyɨm mɨ Jisɨs siya ha napnɨnopkainamɨn, maeyauwa yɨnisɨm yɨnugiyɨn aeya whwonkaiya saiir mɨ siya ha ninɨ onkwo ɨuwɨn saiir ɨɨna aiir mɨ saeya ɨna yɨnsiin ɨdwokiya. 26 Mɨ ta yaiya hɨnda tɨnda ɨna yɨnyokwɨigiya. Ɨriig.

Inkam nhwokwɨsae nwɨso mɨ waeyai ɨkɨn, sɨmiirɨn Jisɨs siya haiswonɨskiigigɨm

27 Mɨ Jisɨs siya ta maeyau aiir haiburgigɨn mɨ siya ɨna yapnamɨn. Mɨ ɨiya siya nikɨ apamɨn, inkam nhwokwɨsae nwɨso siir mhoɨiyar napnamo, sowa siiramɨn, hɨnɨɨna kauwok boɨnam, tɨ Devidni isidɨn siir yɨnisɨmɨn, Adi Komii siya nɨkropkiyɨn kɨra krɨriirsi timɨ aɨngwobuna. 28 Mɨ Jisɨs siya omaka ha napnɨnopkainamɨn mɨ tɨ inkam nhwokwɨsae nwɨso ha nɨtwo siirɨm mɨ siya ɨna srɨiwɨnɨn sowiirɨn. Mɨ tari kowa ha naɨngwowi kara wɨ dɨgar nwowi tɨ hɨriinan dimɨn ɨiirɨn, aniya? Mɨ sowa siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn. Ɨhɨ, Bɨiyan Inkam Komii. 29 Mɨ siir ɨɨna sowiir nhwo owiir ha nonkwokiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kowa kariirɨm naɨngwo tɨbmiigo mɨ kowa wɨ wadɨe asi nwowi. 30 Mɨ sowiir nhwonao ɨni bɨimiyar kɨnkiyo. Mɨ Jisɨs siya sowiirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kowa sɨbgu wakaenam. Tɨ dimɨn ɨiirɨn wɨ inkam nwɨrni kɨpi boɨnmauu. Wɨ sɨma pɨ nɨnoknɨnkɨnisi. 31 Mɨ sowa idowɨiya ha namwo mɨ tɨ dimɨnɨn Jisɨs siya tɨrkiyɨn ɨna haigirɨrɨramɨn hɨnda tɨnda.

Inkam waeyai mɨkrɨmɨn Jisɨs siya haiswonɨskiigikɨn

32 Mɨ sowiir mhoɨiyarɨn inkam waeyaimɨkrɨm nwɨrɨn uridyɨugɨ nɨtkiiyɨn siirɨn kam nhɨrɨm sɨma hainani Jisɨs siirɨm. 33 Mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨn tɨ inkamɨn siir nɨtkiiyɨn, siirɨn kɨmɨdiniya Jisɨs siya yɨnɨskɨigi. Mɨ tɨ inkam waeyaimɨkrɨmɨn yai ɨna boɨnaikiyɨn. Mɨ iikam ombud komiiyɨn ha nanaakiyɨm mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, bɨiya tɨ hɨriinan dimɨnɨn nu Isrel tɨrɨn bɨ swokɨ ɨmbiyamkɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. 34 Mɨ Farisi kamɨm sɨma boɨn, warɨ kɨrɨeya uridyɨu biyɨe siya nɨnɨmnɨskiiya ya uridyɨu biyɨeyɨm sɨmiir bɨiyanɨn siir kɨrɨe aeya. Ɨriig.

Jisɨs siya Isrelan iikamɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmyokɨn

35 Mɨ tɨ sɨmiir mhoɨiya Jisɨs siya om komii komiiyɨm mɨ omisɨsɨmɨm, sɨmiirar yapyokɨi ɨrkak. Mɨ siya iikam ɨmiirɨn, sɨmiir omakaɨm yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiyɨm sɨmiir hɨrar yowomwarkaiyɨu. Siya sɨmiirɨn yai wɨn kɨbiya, ɨiya Adi Komii siya digworaekwowɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir nowomwarkaiyɨugɨn. Mɨ siya iikamɨm mapai mapaigɨ niiyɨm mɨ ɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨrɨuwɨm, sɨmiir warar yɨnkɨn ɨnɨmnɨskiiyam. 36 Mɨ siya iikam isid komiiyɨn siir kɨgɨn mɨ siir kwoɨnɨn sɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmyok pranae bɨ kɨnkɨn. Dimusi rani, sɨmiir kwoɨnɨm bɨdi whrɨewhrɨekiyɨm. Mɨ sɨma ɨni sibsibɨm inkamkɨ kɨgrɨrao karam nwowiyɨm hinda sɨma sɨma sɨbap whaowaeyamiyɨm, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 37 Mɨ siya kɨmɨdiniya siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨmiir boɨnki, tɨ iikamɨm sɨma ɨni numɨran sasaeyɨm wai nwowɨm, sɨmiir hɨriinankɨm mɨ mɨiyan inkam homgak karamkɨm sɨmiir nɨngugu haiyɨm. 38 Mɨ kɨma wɨ numɨran adɨn siiram srɨi. Mɨ iikam nhɨrɨm wɨ siyar nwokɨ ɨkropkiyɨm, tɨ iikamɨm sɨma siirɨm nwokɨ amɨm. Ɨriig.

10

Aposel kam ɨuur kwɨso sɨmiir inɨg ɨma

(Mk 3:13-19; Lk 6:12-16)

1 Mɨ Jisɨs siya siir kɨgna mɨriiyɨm kam ɨuur nwɨso sɨmiiram yɨkɨuna mɨ sɨma ɨrɨpa ha nwowɨm mɨ siya sɨmiirɨn kɨrɨeya uridyɨu bibiyɨeyɨm sɨm nɨnɨmnɨskiiya mɨ mapai mapai mɨnɨm sɨm mɨ haiswonɨmnɨskɨiiya ɨna hauugiya sɨmiir. 2 Aposel kam ɨuur kwɨso sɨmiir inɨgɨm hɨnɨɨn hɨnɨɨngɨm. Bɨigɨ bɨiyanɨn Saimonkɨn mɨ siir inɨg whɨrɨn, Pitakɨn mɨ siir nomousɨmɨn Andrugɨn mɨ Jems Sebedini yɨnisɨmɨn mɨ siir nomousɨm ɨeya, Jon 3 mɨ Pilip Batolomiyu mɨ Tomas mɨ Matyu mɨ kara, inkamɨn omom omomi umɨr haiiyɨn mɨ Jamisɨn Alfiasni yɨnisɨm ɨkɨn mɨ Tadias 4 mɨ Saimonɨn bɨiya ta yaiya saiir boɨnmamauugɨn nu whɨran inkam komiiyɨm krɨmiir kɨpi kɨgrɨrao. Judas Iskariot, inkamɨn wɨr Jisɨs siir napwouwɨn, siir sau omomɨn siir. Ɨriig.

Jisɨs siya aposel kam ɨuur nwɨso mɨi sɨmiir hauugɨn

(Mk 6:7-13; Lk 9:1-6)

5 Jisɨs siya tɨ kam ɨuur nwɨso sɨmiir nɨkropkiyɨm mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨma wɨ ɨkɨ Juda iikam tani sɨmiir nu maeyau ɨmiir kɨpi nam. Mɨ kɨma wɨ Sameria sɨmiir om komii komii ɨmiir kɨpi nam. Nɨɨngaka! 6 Kɨma wɨ ɨkɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiirgɨ sɨmiiramar dam! Sɨma ɨni sibsibɨm inkamkɨ kɨgrɨrao karam nwowiyɨm sɨma sɨma prɨiyap whaowaekaeyamiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 7 Kɨma nami mɨ kɨma wɨ hɨnɨɨna dowomwarkaiyɨuwam sɨmiirɨn, ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana kingiin bɨdi yɨnyaniya. 8 Kɨma ɨkɨ makak makak iikamɨm sɨmiir dɨnɨmnɨskiiyam mɨ iikamɨm naokaowɨm, sɨmiir warar hɨdnɨnsiin ɨdwowam mɨ iikamɨm paowaigɨ pɨskomkopouwɨm sɨmiir wara haiswonɨmnɨskɨiyam. Mɨ uridyɨu bibiyɨeyɨm sɨmiir warar dɨnɨmnɨskiiyam. Ta kɨrɨeya whɨsarii kara hauuwa mɨ kɨma iikamɨm sɨmiirɨn nɨɨnga nɨɨnga prɨidirɨraerar haigɨnɨu. Mɨ kɨma wɨ umɨr kɨpi swokɨ hai saiirsiyɨn. 9 Mɨ kɨma umɨrɨm nɨbnau kɨpi haiginam. Nɨɨngaka. 10 Mɨ ɨiya kɨma napnami mɨ naeyɨm wɨ nɨbnau kɨpi haiginam. Kɨma yaeya yɨuɨs kɨpi hainam! Nɨɨgaka, nɨɨngar dam! Kɨma iikamɨm sɨmiir whɨndiraeraram nami, kɨmiirɨn nae mɨnɨm wɨ sɨmar hauuwi.

11 Mɨ kɨma om komii mɨ omisɨm whɨr napnɨnopkainami mɨ kɨma wɨ sɨbgu kɨgrɨrao hɨran iikam mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirɨn, kɨmiirɨn wɨ sɨma kɨgrɨraowi mɨ kɨma tɨ hɨriinan kamɨm sɨmakar dwokrɨpkai. Mɨ tɨ om ɨiirɨn wɨ sɨmiir hɨrankar nhɨɨnam. 12 Mɨ kɨma omaka ɨra nami mɨ kɨma omakaɨn iikamɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn kɨmiir mhɨi kwonɨm hiinsɨma dwo. Adi Komii siya wɨ kɨmakar nwowi. 13 Mɨ ta omaka saiir hɨran iikamɨm sɨma kɨmiirɨn wadɨe nwowɨni mɨ Adi Komii siya wɨ kɨmiirar whɨndirɨraerari. Sɨma kɨmiirɨn wadɨe nwo karamae nwowi mɨ ta yai mɨiyɨka wa swokɨ ɨti kɨmiiramar mɨ Adi Komii siya wɨ sɨmiir whɨndirɨraerar tani. Nɨɨngaka. 14 Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨmiir nɨkɨunam karamae nwowi siir omaka. Mɨ siya kɨmiir yai mɨiyɨk aiir wakaeyona karamae nwowi mɨ kɨma ta omaka mɨ om ɨkɨn, siirɨn ha timɨ haiburgig. Mɨ nusɨnɨm kɨmiir ɨgaɨm kɨma niiyɨm sɨmiir nwowɨm, yɨm hɨrar dɨkrɨmkrɨnkiigig sɨmiir nɨisiimauuwam Adi Komii siya hɨkakɨn. 15 Kara kɨmiirɨn yai mwowar boɨnkii ta ɨiya tɨ iikamɨm tɨ om komii siirɨm kɨmiir boɨnwokiyop natkaigiyana, wɨ om komii Sodom mɨ om Gomora sowiir hɨriinan hɨk hauuwi rani. Nɨɨngaka. Ya ta hɨriinana ya wɨ komiigɨ komii nwowi. Ɨriig.

Dimɨn biyɨe whɨekakɨm wɨ mhoɨiya nɨmbiyami

(Mk 13:9-13; Lk 21:12-17)

16 Wakae, kara kɨmiirɨn wɨ sibsibnan nɨkrɨropkii, ɨkɨ niimauan wra biyɨeyɨm sɨmiir hɨndaɨm. Mɨ wra biyɨeyɨm sɨma wɨ kɨmiir naeyamar mɨ naɨngwowi. Mɨ dimɨnɨm kɨma tɨram naɨngwowɨm kɨma sɨbgu hɨdnam, ɨtɨn wraisuɨm kikaikaowiyɨn siir hɨriinan kɨmiir siyɨuɨm ɨkɨ iikamɨm sɨmakan hiinsɨm hiinsɨma dwo. 17 Kɨma ɨkɨ iikam biyɨeyɨm sɨmiirsi ha timɨ mɨntarao. Kɨmiirɨn wɨ sɨma boɨnwokiyopnatkaigi sɨmiir kaunsil ɨmaka. Mɨ sɨma kɨmiirɨn omakam yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiyɨm, wɨ sɨmiir hɨr nɨpɨmpari ɨdgɨuni. 18 Mɨ wɨ sɨma nɨkɨunami kɨmiirɨn inkam komiiyɨm omom omom nhɨrɨm sɨm kɨgrɨraowiyɨm sɨmiiram. Dimusi rani, kɨma kariir yai aiir wakaeyoknakɨm. Kɨma kariir yaiya ɨkɨ inkam komii komiiyɨm mɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir warar boɨnmɨmauugɨm. 19 Mɨ ɨiya sɨma kɨmiir boɨnwokiyopnatkaigiyɨm nɨkɨunami. Mɨ kɨma wɨ hɨnɨɨna kɨpi naɨngwoyɨmiyok ɨdid boɨn. Krɨma yai mɨnɨm wɨ panɨɨn panɨɨna boɨni? Nɨɨngaka. Mɨ ta ɨi aiirarɨn yaiya kɨma boɨnam tɨrɨm, kɨmiirɨn yaiyɨm wɨ Adi Komii siya boɨnmamauu haigɨnɨugi. 20 Mɨ tɨ yaiyɨm wɨ kɨmar boɨn tani. Nɨɨngaka. Kɨmiir Adi Komiiyɨn siir naeyɨuɨn kɨmiirɨn wɨ siyar hɨurworwokai boɨnkii.

21 Mɨ yaowaeyɨn wɨ siir nomousɨm ɨiirar kɨnmauuwi mɨ siirɨn wɨ sɨma nɨsomaowi. Mɨ adɨn wɨ ɨriipɨ hɨriinana mɨ kɨnmauuwi siir yɨnisɨm ɨiirɨn kam nhɨrɨm sɨma nɨsomaowɨm. Mɨ yɨnisɨmɨm yɨm wɨ sɨmiir yopii ad ɨmiirar mɨ kɨnmauuwi mɨ kam nhɨrɨm sɨma mɨ ɨsomsom aokaokiyɨm. 22 Mɨ iikam whɨekakɨm wɨ kwoɨn biyɨe kɨmiiram naɨngwowi. Dimusi rani, wɨm kɨma kariirgɨm mɨ inkamɨn kariir mɨi aiirar nikɨ mɨriikrɨpkaii. Mɨ saiir haiburgig karamae nwowi mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨmiir nɨbiyami mɨ mhoɨiya kɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nanmaiwarkainaei. Mɨ siyakar nwoyokiyokɨikaiyami, ɨinokɨinokɨn. 23 Mɨ ɨiya iikam biyɨeyɨm om whɨranɨm sɨma hɨk kɨmiir hauuwi mɨ wɨm kɨma om whɨra timɨ ɨdamki. Mɨ ɨiya iikam biyɨeyɨm tɨ omɨn siir hɨranɨm, sɨma hɨk kɨmiir hauuwii mɨ kɨma ha timɨ ɨdamki om whɨra. Kara kɨmiirɨn yai mwowar boɨnkii, kɨma kɨmiir mɨiyɨm wɨ nikɨ dɨgi rani, Isrel sɨmiir om ɨmiirɨn. Nɨɨngaka. Wɨ hɨriiyar kɨgwɨni. Ɨiya kara Yaowae Adɨn nɨnomor kauankɨ nɨtɨn siya nɨtana saiirɨn.

24 Yɨnisɨmɨn siya inkamɨn siir nɨisiisiimauuwiyɨn siir bɨ haiburikɨn. Mɨ mɨiyan inkamɨn siya siir bɨiyan inkamɨn siir bɨ taouugaeikɨn. Nɨɨngaka. 25 Mɨ yɨnisɨmɨn siya siir nɨisiisiimauuwiyɨn inkamɨn siir hɨriinanar timɨ maɨrgɨmaɨrga. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan mɨi mɨrii inkamɨn siya siir bɨiyan inkamɨn siir hɨriinanar timɨ maɨrgɨmaɨrga. Mɨ sɨma kariirɨn tɨ hɨriinan inɨg biyɨe ɨiir dapi Bielsebul mɨ kara wɨ kɨmiir adnan nwowi. Mɨ wɨm kɨma wɨ kariir yɨnisɨmnan nwowi mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ tɨ hɨriinan inɨg biyɨe ɨiirar mɨ dapi, Bielsebul. Ɨriig.

Iikamɨm Adi Komii siirsi arar dɨdid ɨski

(Lk 12:2-7)

26 Mɨ kɨma tɨ iikam biyɨeyɨm sɨmiirsi kɨpi nɨdid. Digworaekwo whɨekakɨm ɨkɨ aowa aowa nwokiyamɨm, mhoɨiya wɨ idowɨiyar nwokii. Mɨ nɨmprɨo yaiyɨm mhoɨiya iikam whɨekakɨm wɨ sɨmar wakaei mɨ ta yaiya wa haigirɨrɨrami. 27 Mɨ yaiyɨm nɨiyɨɨm nɨiyɨɨm kara boɨnɨm tariinanɨn iikamɨm sɨma wakae karam nwowi mɨ mhoɨiya kɨma sɨmiirɨn wɨ idowiya boɨnmɨmauuwi. Mɨ sɨma wa wakaei. Mɨ yaiyɨm, wɨɨnara kɨma wakaeyɨm kɨma sɨmiirɨn wɨ omaka akou hɨr tamɨ okwo boɨnmɨmauugi hɨnda tɨnda. 28 Mɨ kɨma ɨkɨ iikamɨm pɨu aiirara nɨsomaowiyɨm sɨmiirsi kɨpi naɨngwo ɨdid. Dimusi rani, sɨma kɨmiir kwoɨnbudɨn wɨ siir wara nonkwobumbunɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirsi arar daɨngwoyɨmyok. Siya kɨrɨekakɨn, maeyauwa paeya nɨutɨngi karamaeya saeya nwowa, ya nɨkrani, pɨu mɨ kwoɨnbudɨn wɨ saeya nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨni. 29 Mɨ kɨma iikamɨm ɨpiyɨn yɨnisɨsɨm ɨso umɨr kwɨruwa, sɨma pɨ saiirarar saɨni. Mɨ ɨpiyɨn sɨm ɨra saeya nɨkii ɨsomaowi. Adi Komii siya kwoɨnkakaɨrgɨn siirɨn, siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn. 30 Mɨ wara kɨmiir kanmaiyɨm yɨm Adi Komii siya bɨdi mwan dɨgɨm. Siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn sɨmiirɨn. Mɨ dimɨn sɨsɨmɨm sɨmiirɨn ɨni warar mɨ ɨnoknɨnkɨnɨn. 31 Mɨ kɨma wɨ hɨriinanɨm sɨmiirsi kɨpi nɨdid. Kɨma ɨni ɨpiyɨn sɨsɨm whɨekakɨm sɨmiir haiburɨm. Mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨriinasi kɨgrɨraowi. Ɨriig.

Jisɨs siir inɨg ɨiir boɨnmɨmauuwi siyɨu ɨeya

(Lk 12:8-9)

32 Mɨ inkamɨn kariir inɨgɨn ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir whwonkam ɨda boɨnmɨmauuwi mɨ an kara wɨ hɨriiyar mɨ tɨri sɨmiir inɨgɨm wɨ kara mɨ boɨnmauuwi kariir Adi Komiiyɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siir whwonkam ɨda. 33 Mɨ iikamɨm kariirɨn digɨumii haimriyɨuwi ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir whwonkam ɨdaɨn. Mɨ an kara sɨmiirɨn wɨ hɨriiyar mɨ tɨri, kariir Adi Komiiyɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siir whwonkam ɨdaɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya iikam ɨmiir nɨinɨkibɨrɨm nɨtkɨn

(Lk 12:51-53; 14:26-27)

34 Kɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm kara tɨ yaii digworaekwowɨm iikam sɨmiirɨm nu tɨranɨm sɨmiir nauunɨ mɨnwokmainiyam nɨtkɨn ɨrɨpa sɨma nongwomamaɨr aeyam, ha? Nɨɨngaka. Mɨ ta kara nɨt aiirsiyɨn isidɨn wɨ whɨsa nɨnkibɨɨrnaei. 35 Kara wɨ ɨo nɨnwo anwowi siyɨuɨn siirɨm nɨti. Mɨ yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn yɨo wɨ ɨo siir ad ɨiirar swokɨ kwowi. Mɨ yɨnisɨm yɨnugiyɨna ya wɨ ɨo saiir yopii aiirar swokɨ kwowi. Mɨ yɨniwignana ya wɨ ɨo saiir giwai aiirar swokɨ kwowi. 36 Mɨ omaka ɨruwan iikamɨm, wɨ ɨo sɨma sɨma swokɨ ɨnwo anwowi.

37 Mɨ iikamɨm sɨmiir bɨiyan kwoɨnɨn yopii ad mɨ yɨnisɨsɨm sɨmiiraramar naɨngwowi mɨ sɨma kariiram naɨngwo karamae nwowi mɨ sɨma wɨ kariir yai aiir wakaeyokna wao rani. Mɨ sɨma wɨ kariir mɨi kɨgna mɨriiyan nwo rani. Nɨɨngaka. 38 Yɨpɨkɨ iikamkɨm kariirɨm nwokwokɨn karamae nwowɨm mɨ kariir mhoɨiya nɨt karamae nwowɨm mɨ sɨma paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir nao karamae nwowi o siir naoka wɨndi sɨma kariir mhoɨiya nɨt karamae nwowi mɨ sɨma wɨ kariir mɨi kɨgna mɨriiyan iikam nwo rani. Nɨɨngaka. 39 Mɨ iikamɨm sɨma sɨmiir pɨu aiirsiyar haiyɨdid naɨngwoyɨmiyoknaeyɨm tɨ hɨriinan iikamɨm sɨma wɨ Adi Komii saɨka nwo rani. Nɨɨngaka, nɨɨngaka. Yɨpɨkɨ iikamkɨ inkamkɨ nɨsomaowi sɨmiirɨn dimusi rani, sɨma kariir yai aiir wakaeyoknakɨm. Mhoɨiya sɨma wɨ Adi Komii saɨka nwowi. Ɨriig.

Inkamɨn mɨi mɨiyɨk mɨrii mhoɨiya siirɨn dimɨn mɨiyɨkɨn wɨ Adi Komii siya hauuwi

(Mk 9:41)

40 Mɨ inkamɨn kɨriir sɨbgu kɨgrɨraowi, yɨo siya kariir warar mɨ kɨgrɨraowi. Mɨ inkamɨn kariir kɨgrɨraowi mɨ yɨo siya Adi Komiiyɨn kariir nɨkropkiyɨn siir warar mɨ ɨnkɨn kɨgrɨraowi. 41 Mɨ inkamɨn profet inkamɨn siir whɨndiraerari. Dimusi rani, siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn siya profet inkamkɨn. Mɨ wɨ Adi Komii siya hauuwi dimɨn mɨiyɨk siirɨn. Mɨ tɨ profet inkam ɨiir warar. Yɨpɨkɨ inkamkɨ, inkam mɨiyɨkɨn Adi Komii siir yai aiir wakaeyoknaeiyɨm. Dimusi rani, siya inkam mɨiyɨkɨn. Mɨ wɨ Adi Komii siya hauuwi dimɨn mɨiyɨkɨn siir mɨ tɨ inkam mɨiyɨkɨn siir warar. 42 Kɨma ta yaiya saiirɨn daɨngworɨnukrɨpkai, yɨpɨkɨ inkamkɨn kariir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm inɨg karamaeyɨm sɨmiirɨn dimɨn sɨm whɨra whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi op mobsɨmnan. Whɨsarii rani, sɨma kariir yai mɨiyɨk aiir wakaeyoknaeikɨm. Mhoɨiya siirɨn wɨ Adi Komii siya hauuwi dimɨn mɨiyɨkɨn. Ɨriig.

11

Jon siya siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm kam nhɨrɨm Jisɨs siirɨm yɨkropki

(Lk 7:18-35)

1 Jisɨs siya tɨ mɨini yaiyɨm siir kɨgna mɨriiyɨm kam ɨuur nwɨswo sɨmiir boɨnmɨmauu dɨgiyɨm mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yɨkropkiyɨn hɨnda tɨnda. Mɨ mhoɨiya siya ta maeyau aiir haiiburgik mɨ siya iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwam omom siir om kingiin nwowɨm sɨmiir.

2 Mɨ ta ɨi aiirɨn Jon siya maeyauwa hɨuyokyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨrar nikɨ owɨn mɨ siyar wakaewɨn mɨi whɨekakɨm Krais inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn siya mɨriiyɨm. Mɨ Jon siir mɨi kɨgna mɨrii kam nhɨrɨm Jisɨs siiramɨn hɨriinansi nɨkropkikɨn. 3 Mɨ sɨma ha napnɨmbiyamɨm Jisɨs siir hɨriir sɨma siir srɨigi mɨ kɨra tari tɨ inkamɨn nɨtam boɨnɨn Jon siya, siya, iyɨe? Krɨma yaeya inkam nwɨram tɨ okwokɨn, aniya? 4 Jisɨs siya sɨmiir yai aiir yowarkɨi boɨn, kɨma Jon siir boɨnɨu digworaekwo whɨekakɨm kɨma wakaeyɨm mɨ kɨma kɨgɨm sɨmiir. 5 Nhwokwɨsae iikam sɨmiir nhwowɨm ɨna swokɨ kaowɨrɨrkiyɨm mɨ ɨga biyɨeyɨm ɨna swokɨ aprɨrɨrkiyɨm. Mɨ ma biyɨeya ɨga ɨɨn naonɨnsɨmsɨrɨuwiya ɨni wadɨeya swokɨ okiyɨm. Mɨ wɨɨngɨrwɨi nwowɨm ɨna swokɨ wakae omokiyɨm mɨ iikamɨm paowaigɨ pɨskomkopou aokaowɨm mɨ iikam paeprikabɨm. Adi Komii siir yaiwɨn kɨbi aiirɨn ɨna wakaeyɨm. 6 Mɨ yɨpɨkɨn inkam nwɨrkɨn siya kariiram naɨngwo tɨbmii inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn karaɨrgɨn Yaowae Adɨn. Mɨ siya sɨbgu okworɨnu krɨpkaii mɨ ha sɨbgu ɨdwowi siya ha maɨrgɨmaɨrga Adi Komii siir yaiwɨn kɨbi aiirɨn ɨna wakaeyɨm.

7 Mɨ Jisɨs siya yai ha boɨn dɨgiyɨn, Jon siir kɨgna mɨrii kamɨm ɨna yamkiyɨm. Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya iikamɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn Jon siirɨn, bɨiya kɨma maeyau nu siin apa nɨɨnga saiir namɨm mɨ kɨma dimu dimɨn ninɨ kɨgɨukɨm, ha? Mɨ kɨma inkamɨn yai krɨpiinaniikiigiyɨn au whɨrɨn opudgɨ hugswoswowiyɨm siir kɨgɨm, iyɨe? Nɨɨngaka. 8 Mɨ nɨɨngaka nɨuwi kɨma dimu dimɨn komii kɨgam namkɨm, ha? Mɨ kɨma tari inkam nwɨrɨn yɨuɨs mɨiyɨk niiyɨn siir kɨgam namkɨm, ha? Iyɨe? Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm hɨriinan yɨuɨs mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir niiyɨm yɨm inkam komiiyɨm nu kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir omaka hɨrar nwowikɨm. 9 Mɨ nɨɨngakɨnɨuwi kɨma dimu dimɨn kɨgam namkɨm, ha? Kɨma profet inkam siir kɨgam namkɨm, aniya? Ɨhɨ, kara kɨmiir boɨnmauuwi siya inkam komiikɨn inɨgkakɨn mɨ siya ɨni profet kamɨm sɨmiir haiiburɨm. 10 Tɨ inkamɨn siyaɨrgɨn Yokwo Komii saeya boɨnɨn, wakae, kara Adi Komiiyɨn wɨ inkam nwɨrɨn siir nɨkropki kariir yaiya saiir boɨnmɨmauuwam mɨ kɨriir bɨiyɨn wɨ siya namkwokɨni. Mɨ kɨriir kwoɨn ɨiirɨn wɨ siyar kisɨsop haigikwokɨni iikamɨm sɨmiirɨn. 11 Kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨnki, Jonɨn op baptais haiigɨnɨuanɨn ɨni kam whɨekakɨm nu tɨr nɨmbiyamɨm ɨni sɨmiir haiiburɨm. Bɨiyan ɨkɨm mɨ tariinanan ɨkɨm yɨpɨkɨn iikamkɨm kariiram naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ iikamɨm Adi Komii siya kɨgrɨraowiyɨn sɨma nwowɨn siya paeprigab inkamɨn inɨg karamaeyɨn siir hɨriinan ywowɨn. Tɨ hɨriinan inkamɨn siya ɨni Jon siir haiiburɨn. 12 Mɨ ɨiya Jonɨn op baptais haiigɨnɨuanɨn siya boɨnmɨmauuwa ha nɨtyokiyokɨiya mɨ tɨsi tariinanar nadɨgniya. Maeyauwa Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir. Mɨ ta ɨiya iikamɨm yaii nɨnii nansaowɨm mɨ ɨni yaii komiiyar ywowɨm mɨ ɨna yɨnɨnswomswo ta hɨriinan saiirsi, sɨma Adi Komii siyar kɨgrɨraowɨm iikamɨm sɨmaka ɨrɨpa nwowɨm. 13 Mɨ profet kam whɨekakɨm Moses siya bɨiya sɨma wɨnɨm Yokwo Komii saiir, Jonɨn wɨ sɨpi nɨti. 14 Mɨ kɨma ta yaiya saiirɨm daɨngwo tɨbmii, wakae, Jonɨn Ilaija siya sɨma boɨnɨn tɨ inkamɨn wɨ siya swokɨ ɨti. 15 Inkamɨn wɨɨngakaɨrgɨn siya wakae ta yai aiirɨn.

16 Kara iikamɨm ta ɨii aiir nwowɨm tariinan tɨ nu ɨiir wɨ dimu dimɨn nɨkrii, ha? Sɨma ɨni yɨnisɨm sapɨsapɨm maeyauwa nae haigɨniya saiir nɨdwowiyɨm mɨ ha gwowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan yowɨm mɨ sɨma yɨnisɨm nhɨrɨm sɨmiirɨm pɨ hɨnɨɨna kauwoki, 17 krɨma kɨdɨɨbɨm kɨmiirɨmar huni, kɨma mwai wao rani, krɨma tɨsa nouuboponɨm mɨ kɨma wara nou rani. 18 Jon siya ha nɨtɨn mɨ siya nae mɨ op wainmɨn bɨ naekwiyaekɨn mɨ sɨma boɨn, uridyɨu biyɨeyɨn ɨni siir hɨr nwowɨn. Mɨ kɨma siyaka bɨ maɨrgɨmaɨrgakɨm. 19 Mɨ kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn ha nɨtɨn mɨ kara nae op mɨnɨm ɨna inɨ aekwiyaeniyɨm mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, kɨgi inkamɨn naenanaeiyɨn hɨnɨɨngɨn mɨ siya op wain whɨekak kwiyae kɨrɨekɨn. Kamɨm omom omomi umɨr haii ɨkɨm mɨ dimɨn biyɨe tɨri ɨkɨm siya sɨmiir nomiiyaugɨn, Adi Komii siir mɨiyɨm siya krɨriir nɨisiimauuɨm, krɨra bɨdi mɨriiyɨm mɨ kɨma krɨraka maɨrgɨmaɨrga nwo rani, Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir bɨdi yɨnoknɨnkɨn dɨgɨm mɨ krɨmiir warar, tɨ dimɨnɨm krɨma boɨnmɨmauuwɨm sɨmiirsi.

Om nhɨrɨm sɨmiir iikamɨm sɨmiirsi daɨngwoyɨmyok sɨma bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm

(Lk 10:13-15)

20 Mɨ om komii nhɨrɨm Jisɨs siya dimɨn kɨrɨe komii komii nhɨrɨm sɨmiir haiswonɨmnɨskɨigɨn mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm bɨ kisɨna haiigigɨm. Mɨ ta ɨi aiirɨn Jisɨs siya ɨo sɨmiir asi nwokɨn. Dimusi rani, sɨma siir mhoɨiya bɨ namkɨm mɨ siir yai aiir bɨ wakaeyoknakɨm. 21 Mɨ siya ɨna kauwaeyɨmiyok boɨnɨn. Haei! Om Korasinan mɨ om Betsaidan iikamɨm kɨmiirsi naɨngwoyɨmiyoki. Mɨ tɨ dimɨn kɨrɨe komiiyɨm krɨra tɨrɨm kɨmiir. Mɨ krɨra om Taia mɨ om Saidon sowiir hɨran iikamɨm sɨmiirɨn hɨriinan haiswonɨskigɨswo sɨma sɨnɨn bɨdi bɨdiniyar pɨ masɨn, sɨma ha pɨmɨ aɨngwo tɨbmii Adi Komii siir nɨisiimauuɨm sɨma dimɨn biyɨekakɨm. Mɨ wɨm nɨɨngaka, hɨriinan siyɨu bɨ tɨrkɨm. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 22 Mɨ kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, iikamɨm sɨmiir boɨnwokiyop natkaigi Adi Komii siya, om Taia mɨ om Saidon sowiir hɨran iikamɨm wɨ hɨk komiiya hai. Mɨ kɨmiirɨn wɨ hɨk komiigɨ komii aiirar hauuwi. 23 Mɨ kɨma iikamɨm om Kapaneamanɨm, kɨma hɨnɨɨna naɨngwowi Adi Komii siya kɨmiirɨn iikam mɨiyɨka kɨgɨm, aniya? Nɨɨngaka. Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ dimɨn biyɨe tɨran iikam nɨkɨuwi. Mɨ siya kɨmiirɨn wɨ maeyau paekaka saiir nɨtkaigi mɨ kara om Sodom siir iikamɨm sɨmiir hɨriinan kɨrɨe komii komiiyɨm sɨmiir tɨrkɨswo tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir, iikamɨm sɨma wa pɨ kisɨna haigi mɨ tɨ omɨn wa pikɨ owɨn. 24 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, mhoɨiya Adi Komii siya iikamɨm sɨmiir boɨnwokiyop natkaiyana wɨ taka hɨka Sodom siya haiya saiir haiburi mɨ wɨm kɨma wɨ hɨk komiigɨkomii aiirar haii. Ɨriig.

Yɨpɨkɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm kɨma ha wɨt kariiram pɨusiisam

(Lk 10:21-22)

25 Mɨ ta ɨi aiirɨn Jisɨs siya hɨnɨɨna kwɨs boɨnkɨn, Adi Komii kɨra nu mɨ nɨnomor sowiir bɨiyan inkamkɨn. Kara kɨriir boɨn wadɨeki, kɨra tɨ kɨriir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir haiigiprakaigi inkamɨm nɨnoknɨnkɨn komiikakɨm sɨma nɨnoknɨnkɨnisi. Kɨra ta nɨnoknɨnkɨna iikamɨm inɨg mɨ nɨnoknɨnkɨn komii karamaeyɨm sɨmiir hauuga. 26 Ɨhɨ, Adi Komii, kɨriir kwoɨnɨn hɨriinanargɨn.

27 Kariir Adɨn siya digworaekwo whɨekakɨm kariir ɨɨn bɨdi yonkwo hauugiyɨn. Kara kɨgrɨraowɨm. Mɨ siir Yɨnisɨmɨn kariir kwoɨn ɨiirɨn inkam nwɨrkɨn nɨnoknɨnkɨn tani, kɨra kariir Adɨn kɨnakɨna nɨnoknɨnkɨn ɨski. Mɨ kariir Adɨn siir kwoɨn ɨiirɨn inkam nwɨrkɨn mɨ nɨnoknɨnkɨn tani, siir Yɨnisɨmɨn kanakana nɨnoknɨnkɨn ɨski mɨ iikamɨm siir yɨnisɨm ɨeyar nɨisiimauuwiyɨm, sɨmasɨma asi nɨnoknɨnkɨni kariir Adɨn siir kwoɨn ɨiirɨn.

28 Kɨma iikam whɨekakɨm hɨk kɨmpɨpɨsu haiiyɨm kɨma whɨekak kariirarama wɨt mɨ kɨmiirɨn wɨ mhɨi kwoɨn hiinsɨma mɨ nɨngwomamaɨr wɨ kara nwowaigɨnɨuwi. 29 Mɨ kɨma kariiram nɨti mɨ kariir yai whɨekak ɨmiir wakaeyoknaei mɨ kara dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ kɨriir dirɨraerari. Kara inkamɨn yai iikamɨm sɨmiir yai mɨiyɨk ɨmiirɨn hiinsɨma boɨnikɨn. Inkamɨn sau nikwowaisiinaeiyɨn siir hɨriinan. Mɨ kɨma wɨ mhɨi hiinsɨma nwowi nɨngwomamaɨr aei mɨ wɨ wadɨeyar sɨbgu owi. 30 Dimɨnɨn kara srɨiiyɨm kɨma tɨrɨm mɨ sɨmiir wakaeyoknam, yɨo hɨkak tani. Mɨ wɨ hɨkak nwo rani, tɨ dimɨn ɨiir tɨrsiyɨn. Nɨɨngaka. Kɨra wɨ maɨrgɨmaɨrgaka nwowi. Ɨriig.

12

Judami ɨi komiiya Sabat pɨu siiskwowakiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir haiyani yaiga

(Mk 2:23-28; Lk 6:1-5)

1 Mhoɨiya Judami ɨi komii kwɨra Sabat pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya Jisɨs siya wit numɨra saiir bopwo hɨriir naprɨokɨinamkɨn. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma mhɨigɨ naokɨm mɨ witnid nhɨrɨm sɨmiir haii mɨ sɨma ɨna yɨinɨbrombrop aeyɨm. 2 Mɨ Farisi kam nhɨrɨm sɨma tɨ hɨriinan kɨgɨm mɨ sɨma Jisɨs siirɨn hɨnɨɨna boɨn. Kɨgi, tɨ siyɨu hɨriinanɨn kamɨm kɨriir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨma tɨrɨn ya Judami ɨi komiiya Sabat dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya igbid kamiyaugak nwowiya saiir taouugakɨm. 3 Jisɨs siya sɨmiir boɨn, kɨma niwiiyɨm bɨiya Devid siya tɨrɨm sɨmiir bɨ mwaɨngɨm siir isidɨn sɨma mhɨigɨ naowɨm, aniya? 4 Devid siya Adi Komii siir omaka aiir yapnɨnopkainam mɨ naeyɨm Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm siya siir kam nhɨrɨm sɨmiir warar yɨnkɨn hauu ae. Moses siir yaiya bɨiya Yokwo Komiini wɨna saiir hɨriinan, prismi bɨiyan kamɨm sɨma sɨma naeikɨm mɨ sɨma yaigak bɨ nwokɨm tɨ naeyɨm sɨma naeyɨm sɨmiirsiyɨn. Nɨɨngaka. 5 Mɨ kɨma tɨ yaiyɨm yokwowa Moses siya wɨna saiir nwowɨm sɨmiir siyɨu ɨmiir bɨ mwaɨngɨm mɨ pris sɨmiir mɨiyɨm mɨ maeyauwa hɨuyokiyokaiya nae nɨnkɨn ɨmiiyaeiya Judami ɨi komiiya Sabat pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir, aniya? Judami ɨi komiiya Sabat pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya pris kamɨm sɨma wara bɨ siisikɨm mɨ sɨma dimɨn biyɨe bɨ tɨrkɨm. Nɨɨngaka. Pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya pris sɨma pɨu bɨ siiskɨm mɨ sɨma dimɨn biyɨe bɨ tɨrbugɨm. Nɨɨngaka. Adi Komii siir digworaekwowɨm yɨm ɨni ta Judami ɨi komiiya Sabat pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya ɨni saiir haibura. 6 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni. Tɨ dimɨnɨn nwowɨn ɨni omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya ɨni saiir haiburɨn. 7 Mɨ kɨra tɨ yaiyɨm Adi Komii siir Yokwo Komii saeya boɨnɨm sɨmiir sɨbgu nɨnoknɨnkɨni mɨ kɨma wɨ ɨkɨ iikamɨm dimɨn biyɨe tɨrbu karamaeyɨm ɨo sɨmiir kɨpi nwo. Adi Komii siir yaiya hɨnɨɨna boɨnka, kara hɨnɨɨna naɨngwowi kɨma iikamɨm sɨmiirsi daɨngwobumbu. Tɨ hɨriinan siyɨuɨn ɨni wraisuɨm kɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm kariir ɨni sɨmiir haiburɨn. 8 Kɨmiirɨn hɨriinan dimusi boɨn tani, kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouwonɨn Judami ɨi komiiya Sabat pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir Bɨiyan Inkamɨn karargɨn. Ɨriig.

Judami ɨi komiiya pɨu siisiya Sabat Jisɨs siya inkam ɨɨna biyɨekakɨn siir nɨnɨskɨigɨn

(Mk 3:1-6; Lk 6:6-11)

9 Mɨ Jisɨs siya ha boɨn dɨgiyɨn mɨ siya ta maeyau aiir haiburgigɨn mɨ ɨna yamɨn sɨmiir omaka Adi Komii siir yai nɨdwo wakaeiya saiiram. 10 Mɨ inkam nwɨrɨn hɨr nwokɨn mɨ siir nɨimwo waeyaowɨm bɨdi yaonɨnsɨmsɨrɨuwɨm. Kam nhɨrɨm sɨma Jisɨs siir boɨnwokiyop natkaigiyam naɨngwowi, Moses siya wɨnɨm dimɨnɨm bɨiya sɨmiirsi. Mɨ sɨma siirɨn hɨnɨɨna srɨi, Moses siir siyɨuɨn igbid kamiyaugak bɨdi ywowɨn makak inkamɨn siirɨn wɨ ɨi komiiya pɨu siisiya Sabat saiirar haiswonɨski, aniya? Iyɨe? 11 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki mɨ inkam nwɨrɨn kɨmiir bopwo waraur nwowɨn siya sibsib ɨrkakɨ nɨuwi mɨ tɨ sibsibɨn Judami ɨi komiiya pɨu siisiya Sabat dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya ɨenau saiir ninɨwarkainami mɨ tɨ inkamɨn siir sibsibɨn pɨ koua tɨriirar nonkwokiyɨtkɨnki, iyɨe? Nɨɨngaka. 12 Mɨ iikamɨm krɨma ɨni sibsibɨm sɨmiir haiburɨm, sibsibɨm yɨm dimɨn komii rani. Mɨ Judami ɨi komiiya pɨu siisiya Sabat dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya krɨma saiirɨn wɨ hɨriiyar whɨndirɨraerari iikamɨm makakɨm sɨmiirɨn. 13 Mɨ Jisɨs siya tɨ inkam ɨiir boɨnki, kɨriir ɨɨnib waeyaowɨm kɨnanwomwokaigi mɨ siir ɨɨnib waeyaowɨm ɨna kɨnanwomwokaigiyɨn mɨ siir ɨɨnib waeyaowɨm ɨni wadɨeyar swokɨ sɨbgu okiyɨn ɨɨna kwɨra saiir hɨriinan. 14 Mɨ siya hɨriinan tɨrkiyɨn Farisi kamɨm ɨna nhɨɨnamɨm mɨ maeyau kwɨrua yahaɨngiriyɨu ɨmprɨo boɨnaiyɨu Jisɨs siir nɨsomaowam.

Jisɨs siya Adi Komii siir mɨiyan inkamkɨɨngɨn

15 Jisɨs siya tɨ dimɨnɨn sɨma tɨram mɨnɨm siir, sɨmiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn mɨ tɨ omɨn siirɨn hɨriinansi haiburgigɨn mɨ siya ɨna yamɨn. Mɨ iikam whɨekakɨm makakɨm sɨma ɨni siir mhoɨiyar yamɨm, sɨmiir haiswonɨmnɨskɨiyamɨn. 16 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yɨkɨduki siir inɨgɨn ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir kɨpi boɨnmɨmauu, dimɨnɨm siya tɨrkiyɨm sɨmiirɨn. 17 Mɨ siya tɨ dimɨnɨm ta Adi Komii siir yaiya bɨiya profet Aisaia siya wɨna saiir nɨnkɨn boɨnourwokaigikɨn. Ta yaiya saeya hɨnɨɨna boɨnka,

18 tɨ inkamɨn yɨo kara nɨmbingɨn kariirgɨ kariir mɨiyan inkamkɨn, kara siir bɨdi yɨmbinɨn. Kara siirɨmar naɨngwo ɨski mɨ kariirɨn maɨrgɨmaɨrga siyar hauwi. Mɨ kariir naeyɨuɨn wɨ siir hauugi mɨ wɨ siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ siya wɨ iikamɨm hɨnda tɨndaɨnɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwam nami kariir kwoɨn mɨiyɨk ɨiir. 19 Mɨ siya wɨ ɨo yai boɨn tani mɨ ɨɨg yai boɨn tani sɨma siir yaiya wɨ hɨnɨɨna wakae rani mɨ siya wɨ ɨkɨ siyɨuɨm sɨmiir bopwo nokwo kauwokam tani. 20 Mɨ siya siir iikamɨm kɨrɨe karamaeyɨm auwɨm opudgɨ hugswoswowiyɨm siir hɨriinan nwowi wɨ sɨmiir tɨrbu rani. Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨnsi nɨɨmɨmɨɨni yɨm paridsɨmɨn tɨngiyam kingiin nwowɨn siir hɨriinan ywowɨm tɨ hɨriinanɨn Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ paenan nɨuwao rani. Mɨ wɨ ɨiya kariir kwoɨn mɨiyɨkɨn dimɨn biyɨe ɨmiir nikwowaisii ana saiirar nadɨgɨuwi. 21 Mɨ iikam nhɨrɨm nu whɨekakɨm sɨmiir hɨranɨm sɨma wɨ siirɨm naɨngwo tɨbmii mɨ wɨ siirɨma nwokwokɨni sɨmiir nanmaiwarkainaɨm. Ɨriig.

Jisɨs mɨ Bielsebul siir inɨg whɨrɨn Setankɨn

(Mk 3:20-30; Lk 11:14-23)

22 Mɨ ta ɨi aiirɨn sɨma inkamɨn nwɨra yɨkɨunani siirɨm mɨ tɨ inkamɨn uridyɨu biyɨeyɨn siir hɨrar nwokɨn. Mɨ siya nhwokwɨsaekɨn mɨ siya ɨni waeyaiya mɨ owɨn. Mɨ siirɨn Jisɨs siya haiswonɨski haigɨnɨugɨn mɨ siya yai ɨna boɨnaigiyɨn mɨ siir nhwoɨn ɨna swokɨ kaowɨrɨrkiyɨn. 23 Mɨ iikam isid komii whɨekakɨm sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm mɨ sɨma boɨn, tɨ inkamɨn Divid siir isidankɨn. Bɨiya, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya nɨmbinɨn nɨtam tari siya, aniya? 24 Mɨ Farisi kam nhɨrɨm sɨma tɨ hɨriinan yai wakaeyɨm mɨ sɨma tɨ iikam isid komiiyɨn ɨo sɨmiir ywoki, tɨ inkamɨn siya uridyɨu biyɨe ɨmiirɨn Bielsebul siir kɨrɨe aiirar haiswonɨmnɨskɨii, siya uridyɨu biyɨeyɨm sɨmiir bɨiyan inkamkɨn. 25 Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm Jisɨs siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ siya sɨmiir boɨnki mɨ om whɨruwan iikamɨm sɨma isido whɨsa nɨnkibɨrnaki mɨ yaii sowa sowa nɨnii mɨ tɨ omɨn wɨ mɨiyɨka nwoki, aniya? Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm pɨugan kwɨruwanɨm sɨma isido whɨsa nwowi mɨ yaii sowa sowa nɨnii mɨ ta pɨugana wɨ mɨiyɨka nwowi, aniya? Nɨɨngaka. 26 Mɨ Setan siya kariir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi uridyɨu biyɨeyɨm sɨmiir haiswonɨskiyam. Mɨ siir isidɨn wɨ whɨsa nɨnkibɨrnaki. Mɨ siya wɨ pakɨ hɨnɨɨn kɨrɨeya sae haiswonɨski, ha? Nɨɨngaka. 27 Mɨ Bielsebul siya kariir whɨndirɨraerari mɨ kara uridiyɨu biyɨeyɨm siir kɨrɨe aiir haiswonɨski mɨ kɨmiir isidɨn sɨmiirɨn wɨ nhɨnga whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi, uridyɨu biyɨeyɨm sɨm, aniya? Mɨ Bielsebul? Nɨɨngaka. Mɨ kɨmiirɨn Bielsebul siya whɨndirɨraerar tani uridyɨu biyɨeyɨm sɨmiir haiswonɨskiyɨm. Nɨɨngaka. Tɨ dimɨnɨn Bielsebul siir nɨisiimauugɨn siya kariir bɨ whɨndirɨraerarkɨn. 28 Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naeyɨuɨn siyar whɨndiraerari mɨ kara uridyɨu biyɨeyɨm sɨmiir asi haiswonɨmnɨskɨi, tɨ digworaekwowɨm kɨmiir nɨisiimauuwi mɨ kɨma wa dɨnoknɨnkɨn ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saeya bɨdi yamwoniya. 29 Mɨ yai kwɨra kara kɨmiir boɨnmauuwi inkam nwɨrɨn siya inkam Setan kɨrɨekakɨn siir omaka hɨriir nami mɨ wɨ siir digworaekwo ɨmiir tauae haii, aniya. Siya tɨ inkam kɨrɨe ɨiirɨn wɨeyɨnsopni tikɨ ɨnɨrkaikikɨngik, siir ɨɨga ɨɨnɨm hɨriinan tɨri mɨ siir digworaekwowɨm omakanau hɨr nwokaiyɨm wɨ siya hainaki.

30 Inkamɨn nomiiyau kanaka nwo karam nwowi mɨ siya ɨo kariir nwowikɨn. Mɨ yɨpɨkɨn kariir whɨndirɨraerar karam nwowi iikam sɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siirɨm nɨnkpɨt haigiyɨm, sɨma ɨni iikamɨm dimɨn biyɨekakɨm sɨma nhɨnɨkrɨropkiyɨm hɨnda tɨnda ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨn. 31 Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, Adi Komii siya wɨ dɨgar nwowi kɨmiir digworaekwo biyɨe whɨekakɨm sɨmiirar haiyoprimdiyɨumiigi mɨ iikam whɨekakɨm sɨma nɨgbumbu boɨnɨm sɨmiir warar mɨ inkamɨn Adi komii siir naeyɨu ɨiir nɨgbumbu boɨni mɨ Adi Komii siya ta yaiya siya nɨgbumbu boɨna wɨ saiir wara haiyoprimdiyɨumiigi rani. Nɨɨngaka. 32 Inkamɨn Yaowae Adɨn nɨnomor kouan kariir nɨgbumbu boɨni mɨ Adi Komii siya siir dimɨn biyɨe ɨmiirɨn wa haiyoprimdiyɨumiigi. Mɨ inkamɨn Adi Komii siir naeyɨu ɨiir nɨgbumbu boɨni mɨ Adi Komii siya siir nɨgbumbu boɨna wɨ saiir haiyoprimdiyɨumiigi rani. Mɨ tariinanɨn, ɨriipa hɨriinan mɨ mhoɨiya ɨriipa hɨriinan. Ɨriig.

Pae biyɨeyɨn pɨ nae biyɨeya mɨ budi

(Lk 6:43-45)

33 Paeyɨn mɨiyɨk nwowiyɨn mɨ siir naeyɨm pɨ wadɨeya mɨ owi, pae biyɨe mɨ owiyɨn mɨ siir naeyɨm pɨ biyɨeya mɨ owi. Inkamɨm sɨma bɨi nae ɨmiirar nikɨ kɨgi mɨ sɨma pa nɨnoknɨnkɨni, pae mɨiyɨkɨn, iyɨe? Pae mɨiyɨk rani. 34 Kɨma tɨ iikam biyɨeyɨm, kɨma ɨni mɨpug biyɨeyɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ kɨma wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn yai mɨiyɨkɨm sɨmiir nɨmboboɨni, ha? Yai panɨɨn panɨɨn kwoɨnkɨm iikam krɨmiir mhɨi kwoɨnau nwokaiiyɨm pɨ sɨmiirar prɨi boɨnɨnɨsami. 35 Inkam mɨiyɨkɨn mɨ kwoɨn mɨiyɨkɨm ɨni siir mhɨi kwoɨnau hɨrar nwokaiyɨm. Mɨ siya siyɨu mɨiyɨk mɨiyɨk asi tɨri. Inkam biyɨeyɨn siir kwoɨnauɨn yɨo yai bibiyɨe kasakɨ nwokai rani. Mɨ mhoɨiya siya wɨ yai biyɨe ɨmiirar boɨni.

36 Kara kɨmiirɨn pɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm sɨm boɨnki, boɨnwokiyopnatkaini ɨiya Adi Komii siya wɨ iikamɨm sɨmiir hɨdi yai bibiyɨeyɨm sɨma prɨiboɨn prɨiboɨnɨm sɨmiirsi. 37 Mhoɨiya Adi Komii siya wɨ krɨmiir srɨi yai whɨekakɨm bɨiya krɨmiir yai aeya boɨnɨm. Mɨ tɨ kɨmiir yai whɨekakɨm wɨ sɨmar nɨisiimauuwi. Kɨra mɨiyɨkɨ pɨ yamisi owɨn, iyɨe? Kɨra inkam mɨiyɨk rani. Mɨ siya kɨmiirɨn wa hɨdi dimɨn taemɨn whɨekakɨm kɨma boɨnɨm. Ɨriig.

Kam nhɨrɨm dimɨn kɨrɨe kɨrɨe komii komiiyɨm sɨmiir kɨgam kauwok boɨnkikɨm

(Mk 8:11-12; Lk 11:29-32)

38 Ta ɨi aiirɨn kam nhɨrɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨkɨm mɨ Farisi kam nhɨrɨm sɨma boɨn, inkamɨn iikam nowomwarkaiyɨuwiyɨn, krɨma ha naɨngwowi kɨra dimɨn kɨrɨe komiiyɨn whɨra dɨisiimauu haigɨnɨu mɨ krɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. 39 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna ywowarkɨi boɨn, kɨma iikamɨm kariiram kauwokɨm dimɨn komii kɨrɨe kɨmiir nɨisiimauuɨm, kɨma iikam mɨiyɨk rani. Kɨma Adi Komii siirɨm bɨ swokɨ aɨngwo tɨbmiigɨm. Kara dimɨn kɨrɨe komii pɨ kɨmiir swokɨ ɨisiimauu rani. Dimɨnɨn whɨrɨn kara kɨmiirɨn pɨ siirarar nɨisiimauuwi ɨiya bɨiya profet Jona siya tɨra tɨ nu ɨiir. 40 Bɨiya Jona siir hɨriinan, siya nwokaiyɨn anasu komiiya saiir mhɨinau, nabɨeyɨm kwoɨm mɨ nɨiyɨm kwoɨm. Mɨ Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn wɨ ɨriipa hɨriinan, nabɨeyɨm kwoɨm mɨ nɨiyɨm kwoɨm ɨenau hɨr nwokaii. 41 Mhoɨiya ɨiya Adi Komii siya iikamɨm sɨmiir hɨdi. Mɨ iikamɨm bɨiya om Niniva hɨr nwowɨm mɨ wɨ tɨ iikamɨm sɨmaka nɨnkɨn okwowi. Mɨ sɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni. Kɨma iikam biyɨekɨɨngɨm. Mɨ sɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni. Dimusi rani, bɨiya Jona siya Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuɨn mɨ iikam whɨekakɨm sɨma Adi Komii siiram bɨdiya yaɨngwo tɨbmiiyɨm. Inkamɨn nwɨra nwowi tɨrɨn, yɨo ɨni Jona siir haiburɨn mɨ kɨma siirɨm bɨ naɨngwo tɨbmiikɨm. Nɨɨngaka. 42 Mhoɨiya Adi Komii siya iikamɨm sɨmiir hɨdi, bɨiyan wig komii ɨra nu nhɨrɨm sɨmiir kɨgrɨraowiya saeya bɨiya iikamɨm nu Sivanɨm sɨmiir kɨgrɨraoka. Mɨ saeya wɨ tɨ iikamɨm tariinan nwowɨm wɨ sɨmaka nokwowi. Mɨ saeya wɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨma iikam biyɨekɨ biyɨe kɨɨngɨm. Mɨ saeya wɨ hɨnɨɨna boɨni. Dimusi rani, bɨiya saeya saiir nu ɨiirar mɨ haiburgigi mɨpi aru maeyauwar mɨ rɨmtɨoki inkam komii Solomon siir yai wakaeyam. Tɨ inkamɨn tɨr nwowɨn siya ɨni Solomon siir haiburɨn mɨ kɨma iikamɨm siir yai bɨ wakaeyoknakɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Uridyɨu biyɨeyɨn ɨna swokɨ ɨtɨn

(Lk 11:24-26)

43 Mɨ ɨiya uridyɨu biyɨeyɨn siya inkam nwɨrni haiburgigiyɨn mɨ maeyau nɨɨnga nɨɨngaɨm op karamaeyɨm pɨ sɨmiir prɨiyam prɨiyamki siya saiir ninɨ owouwɨm. Mɨ siya maeyaukwɨr bɨ kɨgɨn. 44 Mɨ siya hɨnɨɨna yaɨngwo, kara pa swokɨ ami maeyaua bɨiya kara nwonaniya saiiram. Mɨ siya ha swokɨ amɨn mɨ siya kɨg ta maeyaua sɨma bɨdi nhɨskiya mɨ bɨdi pɨuaiya mɨ maeyau nhɨrkɨm nɨɨnga bɨ nwokɨm mɨ uridyɨu biyɨe nwɨrkɨ hɨr nwo rani. Nɨɨngaka. 45 Mɨ siya hɨriinan kɨgnamɨn mɨ ɨna swokɨ amɨn mɨ uridyɨu biyɨe ɨriiyar nwɨso sɨmiir swokɨ ɨkɨuna mɨ siyɨu bibiyɨeyɨm sɨma tɨriyɨm ɨni tɨ siir haiburɨm. Mɨ sɨma saɨka yam mɨ sɨma ɨna yapnɨnopkainamɨm mɨ ta maeyaua saiir inɨ owou. Bɨiya tɨ inkamɨn uridyɨu biyɨe whɨrɨn siya nwowɨn bɨiya siya biyɨe wao bɨ nwokɨn. Mɨ tariinanɨn ɨni tɨ uridyɨu biyɨe ɨriiyar nwɨso sɨmar yonkwobumbunɨnkɨn ɨuguskiyɨn tɨ inkamɨn siirɨn. Mɨ wɨ hɨriinan kɨnar nɨmbiyamswowi iikam biyɨeyɨm tariinan nwowɨm sɨmiirɨn. Ɨriig.

Jisɨs siir apua aeya mɨ siir nomousɨsɨm ɨma siir kɨgam namkɨm

(Mk 3:31-35; Lk 8:9-21)

46 Mɨ Jisɨs siya yai, iikam ɨmiirar nikɨ boɨnmɨmauuɨn mɨ siir apu aeya mɨ siir nomousɨsɨm ɨkɨm sɨma yaba yaka okwoni. Sɨma yai saɨka boɨnaiyam nɨtkɨm. 47 Mɨ inkam nwɨrɨn Jisɨs siir boɨnki, wakae, kɨriir apu aka mɨ kɨriir nomousɨsɨm ɨkɨm sɨma ɨsi yaba hɨrar nokwowɨm mɨ sɨma yai kɨnaka boɨnaiyam nɨtkɨm. 48 Mɨ Jisɨs siya tɨ inkamɨn siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, siya Adi Komii siir isidɨn sɨmiir nowomwarkaiyɨuɨm siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. Yɨpɨkɨ kariir apua? Mɨ yɨpɨkɨ kariir nomousɨsɨmɨm, ha? 49 Mɨ Jisɨs siya siir mɨi kɨgna mɨriiyan kamɨm ɨɨna sɨmiir yɨisiimauugi, kɨgi! Kariir apua mɨ kariir nomousɨsɨmɨm tɨ sɨmargɨm. 50 Inkamɨn kariir Adi Komiiyɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siir kwoɨn ɨiirara napi, yɨm kariir apu mɨ kariir nomousɨsɨm mɨ kariir yokmankɨm. Ɨriig.

13

Inkamɨn sasae nɨnkɨniyɨn numɨr aiir siir yaiga

(Mk 4:1-9; Lk 8:4-8)

1 Ta ɨi aiirɨn Jisɨs siya omaka hɨr haiburgikɨn mɨ ɨna yapnaniyamɨn yaba hɨriir. Mɨ siya whɨigbid hɨr yani ɨdwoɨu. 2 Mɨ iikam whɨekakɨm siir yani kaeyokaiyɨu. Mɨ siya i ɨra saiir yani kwɨrii ɨdwokaiyɨu mɨ siya i hɨr nɨdwokaiyɨn mɨ iikam whɨekakɨm opmaiga hɨr yani okwomaiyɨu.

3 Mɨ siya boɨniyɨo yai kasa bɨ boɨnkɨn. Siya boɨn, wakae mɨ inkam nwɨrɨn siya siir numɨra witnid saiir nɨtkɨnam namkɨn. 4 Mɨ siya witnidɨm ha nɨtkɨnamɨm mɨ nhɨrɨm siyɨu nɨkɨigɨiyɨm mɨ ɨpiyɨn nhɨrɨm ha nɨtɨm sɨma inɨ atkɨn ɨdwo aeni. 5 Mɨ witnid nhɨrɨm maeyau siiyakaka saiir nɨkɨiyɨm mɨ nuɨn aowa bɨ namkɨn mɨ tɨ hɨriinan witnidɨm ɨna whakiyɨm. 6 Mɨ bɨeyɨn ha whwonaidniyakwokɨn mɨ ɨni sɨmiirar yawhwoniyɨn. Mɨ tɨ witɨm sɨmiir mɨiyɨm haɨmii bɨ namkɨm sɨmiirɨn ɨni bɨe siyar whwowaigiyɨm. 7 Mɨ witnid nhɨrɨm urid nɨmrɨdgakɨn siir bopwo nakaigaiyɨm mɨ urid nɨmrɨdgakɨn ha nɨisikiyɨn mɨ ɨni siya yɨisirɨmdɨɨnugiyɨn. Mɨ sasaenidɨm bɨ sɨbgu whakɨm. 8 Mɨ witnid nhɨrɨm nu mɨiyɨkɨn siir nɨkɨigɨiyɨm, yɨm nae ɨna budgiyɨm. Mɨ nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna bud nhɨrɨm kamaɨrɨm ɨriiyar mɨ nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna mɨ bud, kam nwoɨm mɨ nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna mɨ bud, kam nwɨr ɨuur. 9 Inkamɨn wɨɨngakaɨrgɨn mɨ siya tɨ kariir yai ɨmiirar wakae mɨ ha sɨbgu daɨngwo. Ɨriig.

Mɨ Jisɨs siya boɨniyɨo yaiyɨm siya boɨniyɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨm sɨmiir boɨnmauugɨn

(Mk 4:10-12; Lk 8:9-10)

10 Jisɨs siya ta yai aiir boɨn dɨgiyɨn mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma Jisɨs siirɨm nɨtɨm mɨ siirɨn hɨnɨɨna inɨ boɨni, hae! Kɨra sɨmiirɨn boɨniyɨo yai dimusi boɨni, ha? 11 Siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Adi Komii siya bɨdi yɨisiimauuwɨm nɨmprɨo yaiyɨm ɨi Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana. Mɨ siya iikam nhɨrɨm sɨmiir wara bɨ nɨisiimauugɨn. 12 Tɨ dimɨnɨm inkam nwɨrɨn siya nɨnoknɨnkɨn komiigakɨnɨuwi mɨ Adi Komii siya wa swokɨ ɨnkɨn hauugi mɨ siir nɨnoknɨnkɨna wɨ komiiyar nwowi. Mɨ inkam nwɨrɨn siir digworaekwo sɨmɨm kwɨsuwakɨnɨuwi mɨ wɨ Adi Komii siyar swokɨ haii. 13 Mɨ kara tɨ hɨriinanɨn sɨmiirɨn boɨniyɨo yai boɨni. Dimusi rani, sɨmiir nhwowɨm ɨna kaowɨm mɨ sɨma dimɨn kɨg rani. Sɨmiir wɨɨnɨm ɨna mauɨm mɨ sɨma yaimwo aiir wakae nɨnoknɨnkɨnkɨn tani. 14 Kɨma tɨ iikamɨm yai kwɨra profet Aisaia siya boɨna bɨiya saeya bɨdi yɨmbiniya saeya hɨnɨɨna boɨnka.

Kɨma yai aiirɨn wa wakaei mɨ kɨma saiir yaimwo aiirɨn wɨ nɨnoknɨnkɨn tani. Mɨ kɨma wa kɨgi mɨ kɨma wɨ siir siirara kɨgnanaei. Mɨ kɨma wɨ nɨnoknɨnkɨn tani kɨma dimu dimɨn kɨgɨm. 15 Tɨ iikamɨm sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm ɨni hindara hɨugɨmkɨkɨugiyɨm. Mɨ sɨmiir wɨɨnɨm tɨ yai ɨmiir wakaeyɨm pɨ piyaowi mɨ sɨmiir nhwowɨm ɨna kwɨsnamɨm. Mɨ sɨmiir nhwowɨm pɨ dimɨn whɨr kɨgisi. Mɨ sɨma kariir yai aiir sɨbgu wakaekɨɨni mɨ sɨmiir kwoɨnɨm wa sɨbgu nɨnoknɨnkɨnki. Mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm wa kisɨna haigii mɨ wa naɨngwo tɨbmii mɨ kara sɨmiirɨn wa haiswonɨmnɨskɨi haigɨnɨuwi.

16 Mɨ kɨma hɨriiyar maɨrgɨmaɨrga. Mɨ kɨmiir nhwowɨm dimɨn taemɨn ɨmiirar sɨbgu kɨgikɨm. Mɨ kɨmiir wɨɨnɨm yaimɨn dimɨn ɨmiirɨn ha sɨbgu wakaeyomokikɨm. 17 Kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨni, bɨiya profet kam whɨekak ɨkɨm mɨ iikamɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwo ɨkɨm sɨma tɨ dimɨnɨm kɨma kɨgam naɨngwowɨm sɨmiir kɨgama naɨngwokɨm mɨ sɨma sɨmiir bɨ kɨgɨm. Mɨ sɨma tɨ yaiyɨm kɨma wakaeyam tɨrɨm, sɨmiir wakaeyamar naɨngwokɨm mɨ sɨma sɨmiir bɨ sɨbgu wakaekɨm. Ɨriig.

Sasaeya nɨnkɨnɨn inkamɨn numɨr siir boɨniyɨo yaiga

(Mk 4:13-20; Lk 8:11-15)

18 Tariinanɨn kɨma inkamɨn sasaeya nɨnkɨnɨn numɨr siir boɨniyɨo yaimwokɨyaimwo aiir wakae. 19 Iikam whɨekakɨm sɨma yai wɨn kɨbi aiir wakaei, ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, saiir wakaei. Mɨ sɨma saiir yaimwokɨyaimwo aiir bɨ sɨbgu nɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ Setan siya sɨmiir mhɨi kwoɨnau hɨriir namɨn mɨ ta Adi Komii siir yaiya bɨiya sɨmiir hɨr nwowa saiir haɨnɨknatki. Iikam whɨekakɨm sɨma yaiwɨn kɨbi aiir wakaei nɨnomor kouana mɨ saiir yai aiir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowi ya hɨnɨɨnga witnidɨm siyɨu nɨkɨigɨiyɨm mɨ Setan siya sɨmiirɨm nɨti mɨ sɨmiir boɨni kɨma ta yai aiir kɨpi wakae Adi Komii siya nɨnkɨna kɨmiir mhɨi kwoɨn ɨmiir waraur. 20 Mɨ witnid nhɨrɨm nu maeyauwa siiyakaka saiir nɨkɨigɨiyɨm, yɨm ɨni iikamɨm yai aiirɨn wɨnwɨnarar sɨbgu wakaeiyɨm mɨ maɨrgɨmaɨrga ha nwowiyɨn ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 21 Mɨ yɨm ɨni witnidɨm mɨi grɨnkii karamae nwowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ sɨma wɨ ɨi prɨei nokwo rani. Mɨ wa swokɨ kwaowainami. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya ɨni tɨ witnidɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ sɨma ɨi prɨei naɨngwo tɨbmii rani. Mɨ ɨiya sɨmiirɨn hɨk kɨmpɨpɨsukɨ nɨmbiyami, ta sɨma naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siiram, wɨ digɨumii haimriiyɨugigi mɨ wa nɨkɨi ɨuguskii. 22 Mɨ witnid nhɨrɨm urid nɨmrɨdgakɨn siir bopwo nakaigaiyɨm yɨm ɨni iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ tɨ nuan dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨm naɨngwoyɨmiyoki, umɨr mɨn hɨnɨɨnɨm, sɨmiiraram naɨngwowiyɨm, tɨ hɨriinanɨn ya Adi Komii siir yai aiir higrɨnɨuwi wa nɨkɨi ɨuguskii. Mɨ sɨma wɨ digɨumii Adi Komii siir haimriyɨugigi. Mɨ sɨmiir mɨiya sɨma mɨriiya, sɨma saiirɨn mɨiyɨk panisi mɨriisi. 23 Mɨ tɨ witnidɨm nu mɨiyɨk nɨtkɨnɨm, yɨm ɨni iikamɨm Adi Komii siir yai sɨbgu wakaeiyɨm mɨ sɨmiir yaimwokɨyaimwo sɨbgu ɨnomoknɨnkɨniyɨm, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm sɨma wɨ mɨi mɨiyɨkar mɨrii, tɨ sasaenidɨm kamaɨrɨm ɨriiyara budiyɨm mɨ kamnwoɨma mɨ budiyɨm mɨ kam nwɨr ɨuura mɨ budiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Ɨriig.

Boɨniyɨo yaiya ko biyɨeya numɨr whakiya saiir boɨniyɨoka

24 Jisɨs siya yaeya boɨniyɨo yai kwɨra saiirɨn hɨnɨɨna boɨn sɨmiirɨn, Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, ya ɨni tɨ inkamɨn witnid nɨnkɨnɨn siir numɨr aiir ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 25 Mɨ ɨiya iikamɨm ha whwonkai aokaokiwiiyɨm mɨ siir sau omomɨn siir inkam nwɨrɨn ha nɨtwiiyɨn mɨ siya ko biyɨeya kɨmɨdiniya siir numɨr aiir inɨ ɨtkɨngig. Mɨ siya ɨna swokɨ ɨdamkiwiiyɨn. 26 Mɨ mhoɨiya tɨ sasaenidɨm ha ninan iigiyɨm mɨ sasaeyɨm wai ha nwokiyɨm mɨ siyar kɨgi ta ko biyɨeya warar nɨnkɨn whakiya. 27 Mɨ mɨiyan kamɨm ɨna yamɨm numɨran adɨn siiram. Mɨ sɨma boɨn, bɨiyan inkam, krɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm kɨra numɨr hɨrɨn sasaeya mɨiyɨkɨm sɨmiirara nɨnkɨni mɨ ta hɨriinan ko biyɨeya saeya panɨɨna nɨmbiyamka, ha? 28 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨmiir sauan inkam nwɨrkɨ nɨtkɨngikɨn ta ko biyɨeya! Mɨ siir mɨiyan inkamɨn siir boɨnki, kɨriir kwoɨnɨn panɨɨna naɨngwowi krɨma ɨkɨ ko biyɨeyɨm sɨmiir pinɨ akɨu, aniya? 29 Mɨ siya sɨmiir boɨnki. Nɨɨngaka. Sasaeyɨm wɨ ko biyɨeya saɨka kɨma nɨnkɨn akisi. 30 Kɨma sowiirɨn hɨriiyar kɨgnɨnkɨn whakii mɨ wɨ ɨiya sasae nɨngugu haiyana, wɨ saiirar nadɨgɨuwi. Mɨ ɨiya sasae ɨmiir nɨngugu haiyana mɨiyan kam ɨmiirɨn wɨ kara boɨni, ko ɨmiirɨn maeyau kwɨruwa dak haigɨn mɨmɨr. Mɨ sɨmiirɨn wɨ ɨrɨpa kog hainami mɨ wɨ pae namgɨnki. Mɨ sasaeyɨm, yɨm wɨ kariir omaka nae haigiiya wɨ saiir hɨr haigii. Ɨriig.

Boɨniyɨo yaiya mastetnidɨn mɨ yis ɨkɨn sowiir boɨniyɨoka

(Mk 4:30-32; Lk 13:18-19)

31 Jisɨs siya yaeya boɨniyɨo yai kwɨra sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, Adi Komii siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana ɨni mastetnidɨn siir hɨriinan ywowa. Mɨ inkam nwɨrɨn siirɨn siya hainam siir numɨr aiir inɨ ɨnkɨn ɨu. 32 Mastetnidɨn siya nae whɨrni nidnan bɨ nwokɨn. Nɨɨngaka. Siya komii rani. Mɨ mhoɨiya siya wɨ komiiya nɨmbiyamki mɨ numɨr hɨran naeyɨm sɨmiirɨn siyar mwrɨi haiburigigi. Siya pae komii nwokiiyɨm mɨ ɨpiyɨnɨm pɨ siir kwiya ɨmiirar mɨ atkɨkɨni mɨ whɨe mɨnɨm pɨ hɨrar mɨ haigii. Mɨ ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekak ɨmiir kɨgɨrkakana, siir iikamɨm sɨma wɨ tɨ mastetɨn siir hɨriinan nwowi mɨ wɨ komiiyar nasae owɨguskii.

Yisɨn siir boɨniyɨo yai aeya

33 Jisɨs siya yaeya boɨniyɨo yai kwɨra ɨna swokɨ boɨnkiyɨn. Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana ɨni yisnan iyopin bwaembwaekɨn howoknamɨn. Ɨiya wig ɨra saeya tɨ yis ɨiir haiiya, praua aka kaipridgiyam mɨ tɨ prauaɨn pa niyopin bwaembwaekɨi howopnami. Ɨriig.

Jisɨs siya ta boɨniyɨo yaiya iikamɨm sɨmiir boɨnka

(Mk 4:33-34)

34 Jisɨs siya tɨ yaiyɨm bɨiya siya boɨnɨm digworaekwo whɨekakɨm iikam ɨmiirɨn boɨniyɨo yai ara boɨnkɨn. Siya sɨmiirɨn yai whɨr wara bɨ boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Siya sɨmiirɨn boɨniyɨo yai arar boɨnkɨn. 35 Siya sɨmiirɨn boɨniyɨo yaiyɨm hɨnɨɨna boɨnkɨn, siya profet inkamɨn siir yai aiir swokɨ boɨnurwokaigikɨn, bɨiya yokwoni siya wɨn boɨnkiya yaiya saiir. Ta yaiya saeya hɨnɨɨnga,

kariir yaiya wɨ boɨniyɨo yai ɨmiirara kaonɨsboɨni. Adi Komii siya tɨ nu ɨiir nonkwokwo karamaeya nikɨ owa mɨ kara tɨ dimɨnɨm bɨiya haigipraprakaiyɨm mɨ tariinan namwoniyɨm wɨ sɨmiirarar boɨnɨnkɨigi. Ɨriig.

Ko biyɨeya saiir boɨniyɨo yaiga

36 Jisɨs siya ha boɨn dɨgiyɨn mɨ siya iikamɨm sɨmiir haiburgigɨn mɨ siya omaka saiir yapnɨnopkainam. Mɨ kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm, sɨma ɨna yɨtɨm siirɨm mɨ ɨna boɨnɨm, kɨra ta boɨniyɨo yaiya ko biyɨe saiira numɨr whaka krɨmiir unkɨ boɨnmɨmauu. 37 Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn sɨmiir yai aka, inkamɨn sasaeya mɨiyɨk nɨnkɨniyɨn numɨr, yɨo karargɨn, bɨiyan Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn. 38 Mɨ numɨra ya tɨ nu ɨeya mɨ sasaeya mɨiyɨkɨm yɨm iikamɨm Adi Komii siir yai aiir wakaeyoknaeiyɨm, ya sɨmiir nɨkri boɨnka. Mɨ ko biyɨeya ya iikamɨm Setan siir yai aiir wakaeyoknaeiyɨm ya sɨmiir nɨkrii boɨnka. 39 Sauan omomɨn siir inkamɨn ko biyɨe aiir nankaiyɨn yɨo Setan siya. Mɨ ɨiya sasae ɨmiir nɨngugu haiyana, ya ta ɨiya Adi Komii siya iikam ɨmiir hɨdana ya saiir boɨnka. Mɨ kamɨm numɨran sasae ɨmiir nɨngugu haiyɨm, yɨm Adi Komii siir paekwosɨm ɨma. 40 Mɨ ko biyɨeyɨm maeyau kwɨruwa sɨma haɨngiriyɨu haigɨnɨm mɨ ha namgɨnkiyɨm paeya mɨ mhoɨiya wɨ hɨriinanar tɨri. Iikamɨm dimɨn biyɨe biyɨekakɨm, sɨmiirɨn wɨ hɨriinan hɨdi. 41 Mɨ kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn, wɨ kariir paekwosɨmɨm sɨmiir nɨkropkii hɨnda tɨnda. Mɨ sɨma wɨ tɨ nuɨn siir dimɨnpai dimɨnpai whɨekakɨm iikamɨm sɨmiir naɨngwo tɨbmii aiir kiyopsɨmsɨbgiyɨm mɨ ɨriipɨ hɨriinan, sɨma wɨ iikamɨm dimɨn biyɨe tɨrɨm, sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siir isidɨn sɨmiir hɨrankɨ nhɨnɨkrɨropki. 42 Mɨ sɨmiirɨn wɨ pae komiiya saiir hɨriir nɨtkaigaigi mɨ sɨma wɨ paenau hɨrar kaouubopboɨnkaeyami mɨ wɨ sɨmiir big ɨmiirar naegɨmgiyɨkaeyami. 43 Mɨ ta ɨi aiirɨn iikamɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowɨm wɨ bɨenan sɨmiir whwoyaei. Adi Komii siir ɨiya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir. Inkamɨn wɨɨngakaɨrgɨn siya ta yai aiirɨn ha timɨ wakae. Ɨriig.

Inkamɨn umɨr mɨiya nu haɨngikaiya saiirɨm hansranɨn saiir boɨniyɨo yaiga

44 Adi Komii siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, saeya ɨni ta umɨr mɨiya numɨra saiir haigiprakaiya inkam nhɨrkɨm bɨiyar, ɨni saiir hɨriinan ywowa. Mɨ mhoɨiya inkam nwɨrɨn ha swokɨ hansɨr haiyɨn mɨ ɨna swokɨ haigiprakaigigɨn ta maeyau aiirar mɨ siya ɨni maɨrgɨmaɨrga ywonamɨn. Mɨ siir digworaekwo whɨekakɨm ɨna hauugiyɨm inkam nhɨrmi sɨma saɨnam. Mɨ tɨ umɨrɨm siya haiyɨm wɨ ta maeyau aiir nwokɨ saɨnɨm. Ɨriig.

Umɨr komii saɨni siyɨuɨn siir boɨniyɨo yaiga

45 Mɨ boɨniyɨo yai kwɨra ya hɨnɨɨnga, Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana ya ɨni tɨ inkamɨn umɨr mɨiyɨk mɨiyɨk haiyam hansraniyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 46 Mɨ siya umɨr mɨiyɨk kɨgiyɨm mɨ tɨ siir umɨr digworaekwo whɨekakɨm wɨ ɨkɨ inkam nhɨrɨm sɨmiir umɨr digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmaka nɨnowana haii. Ɨriig.

Haɨmnani boɨniyɨo yaiga

47 Mɨ boɨniyɨo yai kwɨra ya hɨnɨɨnga. Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana ya ɨni inkamɨn haɨmna whɨinau kwɨra sae hɨumii ɨkouwiyɨn, wraisupai wraisupai sɨmiiram, ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 48 Mɨ ɨiya haɨmnan, wraisukɨ naokɨngugunɨnkɨniyɨm mɨ siirɨn pa kinaidami nupaiga hɨriir. Mɨ sɨma pa nɨdwowi mɨ anasu mɨiyɨk mɨiyɨkɨm pɨ two nhɨrmi kɨgmamak ɨsɨtnoudnankaigii. Mɨ biyɨe biyɨeyɨm yɨmbi paeya nɨsɨtnoudnankaigi. 49 Ɨiya Adi Komii siya iikam whɨekakɨm sɨmiir hɨdana, ya wɨ tɨ anasuwɨm sɨmiir hɨda wɨ hɨriinan nwowi. Mɨ ɨiya paekwosɨm ɨma nɨtana mɨ wɨ sɨma kɨgmamak haii, pɨkɨ hɨnɨɨn iikam ɨkɨm wadɨeyɨm mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn iikam ɨkɨm biyɨeyɨm. 50 Mɨ sɨma sɨmiirɨn wɨ pae komiiya saiir hɨriir nɨtkaigaigi. Mɨ ta ɨiya, sɨma wɨ kaouu ou prasae kɨn tani. Mɨ sɨmiir big ɨmiirar ninɨn aekiyɨmkiyɨkaeyami. Ɨriig.

Inkamɨn dimɨn mɨiyɨk mɨ dimɨn kab sowiir haii ɨkɨn

51 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir srɨigi mɨ kɨma tɨ yai whɨekakɨm, sɨmiir yaimwowɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, aniya? Mɨ sɨma ɨna boɨnkiyɨn siirɨn, ɨhɨ. 52 Siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki mɨ kam siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm yɨpɨkɨ kariir kɨgna mɨriiyan inkam nwowɨm sɨma Adi Komii siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, sɨma saiir bɨdiyar haiyɨm. Mɨ sɨma ɨni omakaɨn inkamɨn siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ siya omaka siir digworaekwo haigiiya pɨ saiir napnɨnopkainami mɨ siya dimɨn mɨiyɨk mɨ dimɨn biyɨe, pa ninɨ hainakinaka mɨpa sɨoɨtkɨn hauunami iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiisam. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, wɨ sɨma boɨnmɨmauuami Adi Komii siir yaiya bɨiya profet inkamɨm sɨma boɨna mɨ ta yaiwɨn kɨbiya saiir warar. Ɨriig.

Om Nasaret hɨran iikam sɨma Jisɨs siirɨn digɨumii haimriiyɨugigɨn

(Mk 6:1-6; Lk 4:16-30)

53 Jisɨs siya tɨ boɨniyɨo yaiyɨm sɨmiir boɨn swokiyɨm mɨ siya tɨ om ɨiirɨn ɨna haiburgigɨn mɨ ɨna yamɨn. 54 Mɨ siya siir omkɨ om ɨiirar swokɨ amɨn mɨ siya iikamɨm sɨmiir inɨ boɨnmɨmauuɨu, Adi Komii siir yai aiir omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya sɨmiira saiir. Mɨ sɨma wakae dɨgiyɨm, sɨma ɨni hinda yanaakiyɨm. Mɨ sɨma ɨna yomboɨn amboɨnɨm, ta nɨnoknɨnkɨna dimɨn kɨrɨe kɨrɨe iikamɨm sɨm haiswonɨmnɨskɨiiya siya papi haigɨn, ha? Siya krɨmiir hɨriinan inkamaɨrgɨn. 55 Mɨ tɨ yɨnisɨmɨn siya inkamɨn omaka mɨriiyɨn, siir yɨnisɨm tani, aniya? Mɨ tari siir apua Maria saeya rani, aniya? Mɨ tari Jems, Josep Saimon mɨ Judas, yɨm tari siir nomousɨsɨm tani, aniya? 56 Mɨ tari siir yokman whɨekak rani, tɨ krɨmakar nwowɨm, aniya? Mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm siya papi haigɨn, ha? 57 Sɨma hɨriinan yai boɨnɨm mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm ɨni hɨkaka ywokiyɨm. Dimusi rani, sɨma nɨnoknɨnkɨn tani, siya ta kɨrɨeya papiyanka haiga. Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, profet kamɨm sɨma inɨgakɨm ɨkɨ om whɨekak ɨmiirɨn mɨ siir omkɨ om hɨrɨn mɨ siir pɨugana saiir hɨran iikam ɨkɨm, siya sɨmaka inɨgak bɨ nwokɨn. 58 Mɨ siir om hɨrɨn siya dimɨn kɨrɨe whɨekak bɨ haiswonɨmnɨskɨigɨm iikam ɨmiirɨn. Nɨɨngaka. Dimusi rani, sɨma siiram ha bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm, siya tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.

14

Jonɨn op baptais haigɨnɨuanɨn iikamɨm sɨmiir siya bɨdi yaowɨn

(Mk 6:14-29; Lk 9:7-9)

1 Ta ɨiya Herot siya nu kɨgrɨraowan inkam komii nwokɨn Galili hɨr mɨ siya dimɨnɨm Jisɨs siya tɨrɨm sɨmiir wakaewɨn, 2 Mɨ siya siir mɨiyan kamɨm sɨmiir boɨn, kara ha naɨngwowi, tɨ Jon siyakɨ siyaɨrgɨn inkamɨn iikamɨm sɨmiir baptais haigɨnɨuɨn op, aniya? Bɨiya kara siir nɨmbinkɨn inkamkɨ nɨsomaowɨm. Siya ɨe hɨranka swokɨ ɨnsiin ɨdwokɨn mɨ tɨ hɨriinan kɨrɨe komiiya siir hɨr asi nwowi.

3 Mɨ bɨiya Herot siir kamɨm sɨma Jon siirɨn hɨriinansi nonkworɨnugɨn mɨ siirɨn wɨeyɨnsopni yɨnɨrkai mɨ maeyauwa hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya hɨr inɨ haigigik. Dimusi rani, Jon siya maɨrgɨmaɨrga bɨ nwokɨn, Herodias saeya Filip siirar wiga mɨ ɨni yaowae biyɨeyɨn Herot siya swokɨ haɨnɨkɨionkwonan. 4 Bɨiya Jonɨn op baptais haigɨnɨuwan inkamɨn, siya Herot siir boɨnainanaekɨn tɨ dimɨn siir, siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨra ta wig aiir haɨnɨkɨinonkwonan kɨra nonkwonani siyɨu komii ɨiir nɨkrɨpkɨn yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn mɨiyɨk rani. 5 Herot siir kwoɨnɨn Jon siir nɨsomaowamar naɨngwokɨn mɨ siya ɨni Juda iikamɨm sɨmiirsi yɨdidɨn. Dimusi rani, sɨma ha naɨngwokɨm Jon siya profet inkamkɨnɨuwi.

6 Mhoɨiya ɨigwɨra iikam nhɨrɨm sɨma ɨna yɨtɨm, ɨiya Herot siirɨn siir yopiiga naokaina saiir naemɨrsɨm aiiram mɨ taka ɨiya Herodias saiir yɨnisɨm kopaka saeya ɨg sɨmiir bopwo hɨr inɨ swaeyɨu mɨ Herot siya maɨrgɨmaɨrga komiika saiirɨmɨn. 7 Mɨ siya saiirɨn hɨnɨɨna yɨmbinki, kara kɨriirɨn yaimwowar boɨni, dimɨnɨn kɨra kariirɨm srɨii mɨ kara kɨriirɨn wa hauuwi. 8 Mɨ saiir apua Herodias saeya saiir yɨn kopak aiirɨn hɨnɨɨna boɨnmɨmauugi Herot siirɨmɨn mɨ saeya ɨna boɨna, kɨra Jonɨn op baptais haigɨnɨuwiyɨn siir nɨi ɨiir kaigrɨpki mɨ siirɨn mobmɨr kwɨrni haigɨnki mɨ kɨra kariirɨm tɨriir whauugi mɨ kara wa nɨnoknɨnkɨnɨm siya bɨdi yaowɨn. 9 Mɨ saeya hɨriinan yai aiir boɨn dɨgiya mɨ inkam komii Herotɨn siir kwoɨnɨn ɨni hɨkaka ywokiyɨn. Dimusi rani, siya iikamɨm saɨkar nɨdwokai aeyɨm mɨ siya sɨmiir whwonkam ɨda nɨmbingɨn mɨ siya sɨmiirsi asi nɨdidgɨn. Mɨ siya siir kamɨm sɨmiir boɨnki, ha tɨ hauugi saiirar tɨ dimɨnɨn. 10 Mɨ Herot siya inkam nwɨrɨn maeyauwa hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨriir namam yɨkropki Jon siir nɨi ɨiir kaigrɨphainakiyɨm. 11 Mɨ sɨma Jon siir mwo kaigrɨphaii dɨgɨn mɨ sɨma siir mwoɨn mobmɨr kwɨra saiir haigɨnki mɨ sɨma ta yɨn kopaka saiir hauugi. Mɨ saeya saiir apu aiirɨm hainam. 12 Mɨ kamɨm Jon siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma wakaewɨnɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm siir pɨuɨs aiir inɨ hainaki mɨ sɨma saiirɨn ɨna haɨngikaiyɨm. Sɨma kikai dɨgigɨm mɨ sɨma Jisɨs siir inɨ boɨnmauuɨu. Ɨriig.

Jisɨs siya hauu aeyɨm kamɨm nae 5,000 kɨm

(Mk 6:30-44; Lk 9:10-17; Jo 6:1-14)

13 Ɨiya Jisɨs siya ta yai aiir wakaeyɨn mɨ siya tɨ om ɨiir haiburgik mɨ i ɨra saiir kwɨriinam mɨ maeyau iikam karamaeya mɨrmiiya hɨriir yam. Siya siya namkɨn. Iikamɨm sɨma hɨriinan wakaeyɨm mɨ sɨma om ɨiir haiburgik mɨ sɨma ɨni siir mhoɨiya yapnamɨm. 14 Mɨ Jisɨs siya ha namasukuɨn mɨ i aiirɨn ɨna haiburgigɨn mɨ siyar yapkɨgidam iikam isid komiiyɨn hɨrar nwowi. Mɨ siya sɨmiirsi yaɨngwoyɨmiyokɨn mɨ iikamɨm makakɨm ɨni siyar haiswonɨmnɨskɨiyɨm.

15 Mɨ naɨowaka kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna yɨtɨm siirɨm mɨ ɨna boɨnɨm, ta maeyauwa iikam karamaeka ɨiya ɨni namkirɨba. Mɨ haɨnɨɨngɨn nɨuwi kɨra tɨ iikamɨm sɨmiir dɨkropki mɨ sɨma tɨ omi sɨsɨmɨm kingiin nwowɨm sɨmiir damtɨb mɨ naemɨn tɨ saɨnaeyam tɨb. 16 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, sɨma whɨsarii pɨ dimusi nami? Kɨma hauu ae sɨmiirɨn. 17 Mɨ sɨma siirɨn hɨnɨɨna boɨn, krɨmiir tɨrɨn nae homgakɨ nwo rani. Nɨɨngaka. Bretɨm ɨriiyar mɨ anasu whɨs ha nwowi. 18 Jisɨs siya ɨna boɨnkiyɨn, naeyɨm kariirɨm hainaki. 19 Mɨ iikamɨm sɨmiir boɨnki, kɨma ko aiir dɨdwoki mɨ siya tɨ bret ɨriiyarɨm mɨ anasu whɨswo sɨmiir hai mɨ nɨnomor koua hɨriir kaoki mɨ Adi Komii siir boɨn wadɨeki mɨ siya anasu bretɨm ɨna yɨmbɨmbɨr yɨnop hauugiyɨm kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir. Mɨ kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir hauugi mɨ sɨma iikam ɨmiir hauunam. 20 Mɨ sɨma ha naeyɨm mɨ sɨmiir mhɨiyɨm ɨni dɨgar ywokiyɨm mɨ kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨma nae haɨmiihaɨmiiyɨm sɨma naepɨpɨru haigɨnɨm sɨmiir swokɨ haɨngiriyɨu haiginam mɨ nɨbɨm sɨma haigiyɨm nae haɨmiihaɨmii ɨmiir pariig ɨuur ɨs. 21 Kamɨm tɨ nae ɨmiir naeyɨm 5,000 kɨm, sɨma wigyɨn ɨmiir wara bɨ mwaɨngɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya whɨi kwɨra nunan opa saiir ɨdwowar napnaidamkɨn

(Mk 6:45-52; Jo 6:15-21)

22 Mɨ Jisɨs siya nae sɨmiir hauuwae dɨgikɨn mɨ siya kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, kɨma i ɨra saiir kwɨriinam mɨ kariir bɨiya damkwokɨn whɨiya saiir mɨrmiiya hɨriir. Mɨ iikamɨm sɨmiirɨn siyar yɨkropki. 23 Mɨ siya iikamɨm sɨmiirɨn ha nɨkropkiyɨn mɨ mhɨuisɨm whɨr ɨiirɨn Adi Komii siirɨm siya siyar inɨ kwɨsboɨnɨu. Mɨ naɨowaka Jisɨs sasa ywokairɨb mhɨuisɨm ɨiirɨn. 24 Mɨ ta ɨi aiirɨn siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨni igak whɨi idopwoniya hɨrar yakirɨrɨr mairɨbɨm mɨ opuda ɨni irɨb hɨranka hugnaniya mɨ hɨnɨn komiiya ɨni i aiirar kaibombokɨigiya. 25 Pɨunok nugakɨn bɨe ha nɨiyok naidniyakwokɨn ɨiya pɨrkɨn kingiin nwoyakwoka Jisɨs siya ɨni nunan ta whɨiya ɨni saiir op ɨda yapamyakwokɨn mɨ kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir hɨriir yapnɨmbɨiyam. 26 Sɨma kɨgwɨn siya opa saiir ɨdwowar napni mɨ sɨma nɨdid pranae bɨ kɨnkɨm. Sɨma boɨn, warɨ napniyɨn wraigɨn mɨ ha nɨdidɨm mɨ ɨna yɨnkau ankauɨm. 27 Mɨ Jisɨs siya bɨ kɨmɨmɨnkikɨn ɨni sɨmiirar boɨnkiyɨn, kɨma kɨrɨe dwo! Karargɨn, kɨma kɨpi nɨdid! 28 Pita siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Bɨiyan Inkam Komii kɨrargɨn nɨuwi mɨ kɨra kariir boɨnki mɨ kara pɨ opa saiir ɨdwowa napnani kɨriirɨm. 29 Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnki, kɨra ha wɨt! Mɨ Pita siya iya saiir haiburgik mɨ ɨni nunan opa saiir ɨdar kwaewɨskɨn apamɨn Jisɨs siirɨm. 30 Siya opuda saiir kɨnaɨnkɨuwɨnɨn siya ɨna yɨdidwɨnɨn mɨ siya op aowa hɨriirɨn ɨna yokwokwomairaraonainamɨn. Mɨ siya hɨnɨɨna kauwoki, Bɨiyan Inkam Komii kɨra kariir kibokiinawid! 31 Jisɨs siir ɨɨna bɨ kɨmɨmɨnkika ɨni Pita siirar yanka nonkwo sasaugiya mɨ siya siir boɨn, kɨriir naɨngwo tɨbmiiya kabi rani, kɨriir kwoɨnɨn dimusi naɨngwo yɨsyɨskɨn. 32 Mɨ sowa iya saiir inɨ kwɨrii mɨ opuda ɨna hugwokmaigiya. 33 Mɨ kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm i hɨr nwowɨm sɨma tɨ dimɨn ɨiir kɨgiyɨm, sɨma ɨni Jisɨs siir inɨg ɨiir hainanɨm mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨn, kɨbɨe idwai kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya nu Genesaret hɨran iikamɨm makɨ niiyɨm sɨmiir haiswonɨmnɨskɨigɨn

(Mk 6:53-56)

34 Mɨ sɨma whɨi aiir niyɨkrɨonaidamɨm mɨ sɨma maeyau kwɨra nu Genesaret hɨrana saiir yamamasu kuɨu. 35 Iikamɨm ta maeyau aiiranɨm sɨma ɨna yɨnoknɨnkɨnɨm, Jisɨs siya tɨo. Mɨ sɨma yaiya ɨna hauu nɨnkɨkɨnkiya om whɨekakɨm kingiin nwowɨm sɨmiiram mɨ sɨma ɨna hainaniyɨm iikam whɨekakɨm makakɨm Jisɨs siiram. 36 Mɨ sɨma siir srɨinanae, ɨni mɨ owɨn iikamɨm makakɨm sɨma kɨriir pɨu aiir nonkwokiyɨn mɨ nɨɨngakɨ mɨ ɨuwi mɨ yɨuɨs mwɨs ɨiirarar timɨ onkwoki ɨɨnara, aniya? Mɨ iikamɨm siir yɨuɨs pɨu owiir nonkwowɨm sɨma ɨni wadɨeyar swokɨ okiyɨm. Ɨriig.

15

Adi Komii siir yaiya ɨni yɨdiwi wanwiyae sɨmiir yai ɨmiir haiburɨm

(Mk 7:1-13)

1 Mɨ Farisi kam nhɨrɨm mɨ kam nhɨrɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm, sɨma om komii Jerusalem hɨr haiburgigɨm mɨ sɨma ɨni Jisɨs saɨka yamwoniyɨm mɨ sɨma siirɨn hɨnɨɨna srɨigi. 2 Kamɨm kɨriir kɨgna mɨriiyɨm sɨma yɨdiwi wanwiyaemi siyɨuɨm sɨmiir bɨri napkɨm. Moses siya boɨna mɨ ɨɨna mɨn sɨmiirɨm bɨiyɨn hɨisok rani, ɨiya sɨma naeiyɨm krɨmiir yɨdiwi wanwiyaemi siyɨuɨn kɨrɨeyɨn siir hɨriinan. 3 Jisɨs siya sɨmiir yai aka ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kɨma tɨ yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir siyɨuɨm sɨmiir, dimusi napkrɨpkaii. Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir siyɨu ɨiir dimusi nikwo waisigɨm, ha? 4 Bɨiya Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. Kɨra, kɨriir yopii adwo sowiirwai yai aiirar sɨbgu wakaeyokna mɨ kɨra sowiirɨn siyɨu mɨiyɨk ɨiirar dɨisiimauu. Mɨ dimɨn whɨrɨn siya sɨmiir boɨnɨn, nwɨrkɨ siya sowiirwai nɨkbumbu boɨni mɨ sɨma wɨ siir nɨsomaowi. 5 Mɨ kɨma ta yai aiir bɨ wakaeyoknakɨm, kɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm. Inkam nwɨrɨn siya umɨr digworaekwo kakɨnɨuwi yopii ad owiir whɨnkɨnsiisɨm. Mɨ kɨra yopii ad owiirɨn hɨnɨɨna kɨpi boɨn, tɨ umɨrɨm Adi Komiini umɨrkɨm. Mɨ kara bɨdi yɨmbinɨn tɨ umɨrɨm Adi Komii siirgɨn mɨ kara pɨ kowiirwai hauu rani. Nɨɨngaka, nɨɨngakɨɨnga. 6 Mɨ tɨkɨ hɨriinan siyɨuɨn siir tɨri mɨ ɨni mɨ owɨn kɨma sowiirwai mɨ kɨgrɨrao karamae mɨ owi mɨ kɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiir bɨdi haigɨn ikworɨnugigɨm mɨ kɨmiir wanmi siyɨu ɨiiramar yɨkpɨtkɨi namɨm. 7 Kɨma tɨ iikamɨm nɨksɨsaeyan iikamkɨm. Ta yaiya Adi Komii siya boɨna bɨiya profet Aisaia siya kɨmiiram nɨmbina ɨni kaimwowa ywowa mɨ siya kɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

8 Tɨ iikamɨm sɨma kariir inɨg ɨiir hainaniyɨm sɨma yai ara nhɨnkɨni, sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm kanaka namasu rani. 9 Sɨma kariir inɨgɨn whɨsariiyar prɨihainani tɨ dimɨnɨm sɨma boɨnmɨmauuɨm iikamɨm sɨmiir, ya kariir yai rani, sɨmiirar yaiga. Ɨriig.

Inkamɨn kwoɨn biyɨe nwowiyɨn yɨpi mɨiyɨk nwo rani,

(Mk 7:14-23)

10 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnmɨmauu dɨgiyɨn mɨ siya iikamɨm sɨmiir yɨkɨuna, sɨma siirɨm namɨm. Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn, kɨma sɨbgu wakae nonkworɨnugi, tɨ dimɨnɨm sɨmiirɨn. 11 Dimɨnɨn inkam ɨeya nonkwo haiiyɨn mɨ ha naeiyɨn, yɨo iikamɨm ɨokɨ siya bɨ hɨo haigɨnɨuwigɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kwoɨn biyɨe yɨo nɨkrani ɨo pɨ siya hɨowi mɨ inkamɨn pɨ siya kiyainami siyɨu biyɨe tɨramɨn.

12 Mɨ siya tɨ dimɨn ɨmiir boɨn dɨgiyɨm. Mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ha nɨtɨm mɨ ɨna yaboɨniyɨm kɨra ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn tɨ Farisi kamɨm sɨma tɨ dimɨnɨm kɨra boɨnɨm sɨmiirar wakaekiyɨm. Mɨ sɨma kɨnaka ɨo komiiga? 13 Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn. Adi Komiiyɨn nɨnomor kou nwowɨn, siya numɨrkakɨn. Digworaekwo whɨekakɨm siya nɨnkɨkɨn karamae nwowɨm mɨ siirɨn wɨ mɨigakar kiyop haigi. Mɨ wa nɨtkaigi. 14 Kɨma Farisi inkamɨm sɨmiirsi kɨpi naɨngwoyɨmiyok, sɨma ɨni nhwokwɨsae inkamnan ywowɨm. Nhwokwɨsae inkam nwɨrɨn siirɨn siyɨu bɨ nɨisiimauuwikɨn. Mɨ siya nhwokwɨsae inkam nwɨrɨn siir nɨisiimauuwi mɨ sowa wɨ ɨeno ɨiirar napnatkaigai namswowi. 15 Pita siya Jisɨs siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, ta boɨniyɨo yaiya kɨra saiir yaimwo aiirar boɨnɨski mɨ krɨma saiir nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. 16 Jisɨs siya sɨmiir boɨn kɨma ɨni inkam whaowaeyar nikɨ owɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir hɨriinan, aniya? 17 Kɨma nɨnoknɨnkɨn tani, tɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn yaiya naekiyɨm pɨ mhɨi kwoɨna nam tani, pɨ dini siyɨuɨn pɨ siir namki. Mɨ mhoɨiya pɨ waisi hɨr ninɨ ɨugik rani, aniya? 18 Mɨ dimɨnɨm inkamni mhɨi kwoɨnau nwokaiiyɨm, mhoɨiya wɨ yai saeyar boɨnɨnkɨigi mɨ tɨ dimɨnɨn inkam ɨiirɨn wɨ siyar nwowaigɨnɨuwi dimɨn biyɨekak. 19 Mɨ digworaekwowɨm kwoɨnau nwokaiiyɨm yɨm hɨnɨɨngɨm. Kwoɨn biyɨe nwowi ɨkɨn mɨ inkam nwɨrni nɨsomaoni siyɨu ɨkɨn. Mɨ inkam nwɨrni wig haɨnɨkɨi nonkwonani siyɨu ɨkɨn. Mɨ hɨi inkam nwɨraka nanaeni siyɨu ɨkɨn. Mɨ hɨi tauaeni siyɨu ɨkɨn mɨ nɨksɨsaeni ɨkɨn mɨ nɨkbumbuni siyɨu ɨkɨn. 20 Tɨ digworaekwo biyɨe biyɨe hɨnɨɨnɨm inkamɨn biyɨe sɨma nwowi. Mɨ siyɨuɨn inkamɨn ɨɨna hɨisok ae karamae nwowiyɨn, tɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn yɨo inkamɨn ɨo siya bɨ hɨowikɨn. Adi Komii siir whwonkam ɨdaɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Nu Kenan hɨran wiga Jisɨs siirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnga

(Mk 7:24-30)

21 Mɨ Jisɨs siya tɨ omɨn siir haiburgik mɨ om Taia mɨ om Saidon sowiir hɨriir yam. 22 Mɨ wig ɨra Juda wig rani, nu Kenan hɨrana saeya ta maeyau aiir nwowika mɨ saeya ha nɨta mɨ siirɨm inɨ kauwokni. Kɨra Devid siir isidan inkamkɨn, inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn kɨra kariirsi daɨngwoyɨmiyok. Uridyɨu biyɨeyɨn siya tɨrbumbugɨn kariir yɨnisɨm yɨnugiyɨna. 23 Mɨ Jisɨs siya saiirɨn yaimɨrsɨm kwɨr bɨ swokɨ owarkɨi boɨnmɨmɨnkɨn. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma siirɨm nɨtɨm mɨ ɨna boɨnɨm, ta wiga saeya krɨmiir mhoɨiya nɨtka mɨ yai saeya sisinanaei. Mɨ kɨra saiir whɨndirɨraerarki mɨ saiir dɨkropki. 24 Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siya nɨkropkikɨn kariirɨn Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiiraramar sibsibnan kɨgugu ɨuguskiyɨm sɨmiiram. 25 Mɨ ta wiga ha nɨta mɨ ɨna inɨ waisii hɨuniya siir ɨgmiiga kingiin mɨ saeya ɨna boɨna. Bɨiyan Inkam Komii kɨra kariir whɨndirɨraerarki! 26 Mɨ Jisɨs siya ɨna yaɨngwowɨn krɨma Juda iikamɨm Juda iikam tani sɨmiirɨn wranan naɨngwokɨm mɨ Jisɨs siya boɨniyɨo yai kwɨra saiirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn, yɨo siyɨu mɨiyɨk rani krɨma yɨnmi naeyɨm sɨmiir kɨpi hai mɨ wrami kɨpi nɨtkɨnɨu aeki. 27 Mɨ ta wiga saeya ɨna boɨna Bɨiyan Inkam Komii wara yaiya kɨra boɨna kaimwoka. Krɨma wra biyɨe nankɨm. Wra sɨma naemɨrsɨsɨmɨm yɨn ɨma naekrɨmkrɨnkiiyɨm pɨ sɨmiirar mɨ ɨumɨmɨn aei. 28 Mɨ Jisɨs siya saiir yai aka ɨna yowarkɨi boɨnɨn, wigra, kɨriir naɨngwo tɨbmiiya ɨni komii ywowa! Dimɨnɨn kɨra naɨngwowɨn siya wɨ kɨriirar nɨmbiyami! Mɨ ta ɨi aiirarɨn bɨ kɨmɨmɨnkɨn saiir yɨnisɨm yɨnugiyɨna ɨni wadɨeyar ywokiya. Ɨriig.

Jisɨs siya iikamɨm makakɨm sɨmiir haiswonɨmnɨskɨigɨn

29 Mɨ Jisɨs siya om Taia mɨ om Saidon sowiir haiburgik mɨ whɨikbid Galili saiir hɨriir yapam mɨ siya mhɨuisɨmɨn siir hɨriir iiyam mɨ hɨr inɨ ɨdwowɨu. 30 Mɨ iikam whɨekakɨm ɨni saɨka yamwoniyɨm mɨ sɨma ɨga ɨɨn biyɨe biyɨekakɨm mɨ nhwokwɨsae mɨ kɨu mɨnɨm nɨnsɨmsɨrɨuɨm mɨ waeyai mɨkrɨm ɨkɨm mɨ makak iikam nhɨrɨm sɨma Jisɨs siir ɨgmiiga inɨ kikɨnɨuni. Mɨ siya sɨmiir haiswonɨmnɨskɨi haigɨnɨugig. 31 Iikamɨm sɨma hɨriinan kɨgɨm mɨ sɨma ɨna yanaakiyɨm. Dimusi rani, sɨma kɨgi waeyai mɨkrɨmɨm sɨma yai ɨna swokɨ boɨnaikiyɨm mɨ kɨu nɨnsɨmsɨrɨuwɨm ɨni wadɨeya ywokiyɨm. Mɨ ɨga ɨɨn biyɨe biyɨeyɨm ɨna sɨbgu aprɨrɨrkiyɨm mɨ nhwokwɨsaeyɨm sɨmiir nhwowɨm ɨna kaokiyɨm. Sɨma Isrel sɨmiir Adi Komiiyɨn siir inɨg ɨiir asi hainankɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya hauu aeyɨm iikamɨm 4,000 kɨm

(Mk 8:1-10)

32 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir haiswonɨski dɨgiyɨn mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir yɨkɨuna. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kara tɨ iikamɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyoki ɨiyɨm kwoɨm sɨma kanaka nwokaigiyɨm. Mɨ sɨma nae bɨ naemɨmɨnkɨm kara pɨ boriisopi sɨmiirɨn mhɨirɨma nɨkropkiyɨm mɨ sɨma pɨ siyɨu hɨr naokaowi mhɨigɨ. 33 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨm siir yai aka, ta maeyaua iikam karamaeka mɨ krɨma naeyɨm pɨ papiyankɨ mɨ ɨnkɨguna haii, ha? Tɨ iikamɨm sɨmiir hauu aeyamɨn. 34 Jisɨs siya sɨmiir srɨigi, kɨma bretɨm pariiga nwokaii? Mɨ yɨm ɨna boɨnkiyɨm, krɨma bretɨm ɨriiyar mɨ antousɨsɨm ɨkɨm ɨna mɨ okaiyɨm. 35 Mɨ Jisɨs siya iikamɨm sɨmiir boɨnki, kɨma nu ɨiir grɨnkɨn ɨdwoki. 36 Mɨ siya tɨ bret ɨriiyar nhɨswo sɨmiir haiyɨn mɨ tɨ anasuɨm sɨmiir warar yɨnkɨn hai mɨ Adi Komii siir boɨn wadɨeki mɨ ɨna yɨmbɨmbɨr yɨnoop prɨigɨkiyɨm. Mɨ siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨmiir hauugi mɨ yɨm ɨna yapnɨnkwokwo hauunamɨm iikam ɨmiir. 37 Mɨ sɨma ha nae dɨgiyɨm. Mɨ tɨ nae haɨmii haɨmiiyɨm sɨma naepɨpɨru haigɨnaowidɨm. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm nɨbɨm sɨmiir swokɨ tau haigiyɨm ɨriiyar ɨs. 38 Tɨ kamɨm tɨ nae ɨmiir naeyɨm sɨma 4,000 kɨm. Mɨ sɨma wig yɨn ɨmiirɨn wara bɨ nɨnkɨn mwaɨngɨm.

39 Sɨma nae dɨgiyɨm mɨ Jisɨs siya iikam ɨmiir nɨkropkiyɨn mɨ siya ɨna kwɨriiyɨn i kopsɨm ɨra saiir kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma warar mɨ ɨna yamɨm whɨigbid yarmiya hɨriir, nu Magadan hɨran maeyau aiiram. Ɨriig.

16

Farisi nhɨrɨm Adi Komii siir kɨrɨe komii komiiyɨm sɨmiir kɨgam srɨigɨm

(Mk 8:11-13; Lk 12:54-56)

1 Mɨ Farisi mɨ Sadyusi kamɨm sɨma Jisɨs siir kɨnankɨuwam nɨtkɨm. Mɨ sɨma siiram srɨigi. Kɨra nɨnomor kouan kɨrɨe komii komii nhɨrɨm Adi Komii siirɨm krɨmiir wɨisiimauu krɨma nwokɨ kɨgɨm. 2 Jisɨs siya sɨmiir yai aka yowarkɨi boɨn. Naɨowaka kɨma pɨ hɨnɨɨna boɨn tɨbi, nɨnomora ɨni pariidnan maskwonaiinamtɨba waka ɨi mɨiyɨk sapi nɨkɨii. 3 Mɨ nugakɨn kɨma pɨ hɨnɨɨna boɨnyakwoki. Bɨeyɨn ɨiyaka bɨ maskwonaidniyakwokɨn mɨ ɨiya pa swokɨ ɨmɨɨmgi, panao ɨi mɨiyɨk nwo rani, pɨ naokak nwowi. Ɨhɨ, kɨma kɨgnɨnoknɨnkɨnikɨm nɨnomor saiirɨn. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan ɨiyɨm ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ kɨma Adi Komii siir dimɨnɨm tɨ tariinan nɨmbiyamɨm sɨmiir kɨgnɨnoknɨnkɨn tani, aniya? 4 Kɨma iikam bibiyɨeyɨm ta ɨi aiir nwowɨm Adi Komii siiram nam karam nwowɨm kɨma kariiram kɨrɨe komii dirɨraeraram srɨigɨm mɨ kɨma Adi Komii siiramɨn mhoɨiya bɨ namkɨm. Nɨɨngaka. Kara kɨmiirɨn wɨ dimɨn kɨrɨe nɨisiimauu rani. Nɨɨngaka. Kara kɨmiirɨn wɨ dimɨn kɨrɨe komii whɨruwan ɨiya Jona siya nwowa pɨ siirarar nɨisiimauuwi bɨiya Jonah siya anasu komiiya saiir mhɨinau nwokaiyɨn ɨiyɨm kwoɨm mɨ siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyaɨn. Mɨ kɨma wɨ Jonah siir kɨrɨe komiiya saiirara kɨgi. Mɨ siya tɨ yaiyɨm sɨmiir boɨn dɨgiyɨn mɨ Jisɨs siya sɨmiir haiburgik mɨ siya ɨna yamɨn. Ɨriig.

Boɨniyɨo yaiya Farisi Sadyusi sɨmiir yisɨn siir boɨnkɨn

(Mk 8:14-21)

5 Kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma whɨiya saiir nɨnɨdnamkɨm i kopsɨm ɨra saiir mɨ bret nhɨrɨm ɨni sɨma yaɨngwo owougikɨm sɨmiir wara bɨ hainamkɨm. 6 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki kɨma sɨbgu mɨntarao mɨ aru dwo Farisi Sadyusi sɨmiir yisɨn siirsi. 7 Sɨma, sɨmasɨma yɨmboɨn amboɨn. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn siya ta yaiya krɨmiir boɨna dimusi rani, krɨma bret bɨri hainanikɨm. 8 Jisɨs siya sɨmiir yaiya bɨdiya yɨnoknɨnkɨnɨnkiyɨn mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna srɨi. Kɨma tɨ kamɨm kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya tari kabi rani. Kɨma hɨnɨɨna dimusi boɨnkɨm. Krɨma bret karamaeka, ha? Kariir kɨrɨeya kɨmiir whɨnkɨnsiisɨm wɨ dɨg nwo rani, aniya? 9 Kɨma ɨni nɨnoknɨnkɨn karamaeyar nikɨ owɨm, aniya? Mɨ kɨma bɨ naɨngwokɨm ɨiya kara nɨmbɨmbɨr hauuwɨm bret ɨriiyarɨm 5,000 iikamɨm sɨma naeyɨm mɨ kɨma ɨni yaɨngwo owouwɨm, aniya? Mɨ kɨma nae haɨmiihaɨmiiyɨm nɨbɨm pariiga haigi, ha? 10 Mɨ kɨma tɨ bret ɨriiyar nhɨswo 4,000 kamɨm kara hauu aeiyɨm sɨmiir bɨ naɨngwokɨm mɨ kɨma ɨni yaɨngwo owouwɨm, aniya? Mɨ kɨma nae haɨmiihaɨmiiyɨm nɨbɨm pariiga haigi, ha? 11 Mɨ kɨma nɨnoknɨnkɨn karamae dimusi nwowi, ha? Kara kɨmiirɨn bret bɨ boɨnkɨn nɨɨngaka. Kara hɨnɨɨna boɨnkikɨn, kɨma Farisi mɨ Sadyusi sɨmiir yisɨn siirsi mɨntɨrao. 12 Mɨ kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨm, siya sɨmiirɨn yisɨn bret aka haiigiyɨn siirsi mɨntɨraosi bɨ boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Siya Farisi, Sadyusi sɨmiir yai biyɨeyɨn yisnanɨm sɨmiirsi mɨntɨraosi boɨnkɨn. Sɨma sɨmiir yai kɨpi wakaeyokna. Ɨriig.

Pita siya boɨnmɨmauugɨn Jisɨs siya Kraiskɨn siya krɨmiir nanmaiwarkainam nɨtkɨn

(Mk 8:27-30; Lk 9:18-21)

13 Mɨ ɨiya Jisɨs siya om komiiyɨn Sisaria Filipai nɨkɨuwiyɨn siir kingiin hɨriir nɨmbiyamɨn mɨ ta ɨiya siya kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir srɨi ɨkɨ iikam sɨma panɨɨna boɨni, kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn siya yɨpɨkɨn, ha? 14 Mɨ sɨma hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn. Nhɨrɨm ha boɨni, kɨra tɨ Jon op baptais haigɨnɨuan inkamɨn siya mɨ nhɨrɨm ha boɨni. Ilaijakɨn mɨ nhɨrɨm ha boɨni. Jeremaiakɨn mɨ yaeya profet inkam nhɨrɨm bɨiya naonamɨm sɨma. 15 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki. Mɨ wɨm kɨmarɨn kariirɨn panɨɨna dapikɨm, ha? Kara yɨpɨkɨn, ha? 16 Mɨ Saimon Pita siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn. Kɨra tɨ inkamɨn Krais Adi Komii siya nɨkropkiyɨn siya. Mɨ siya Adi Komiiyɨn kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn ɨinokɨinok mɨ siir yɨnisɨmkɨn. 17 Mɨ Jisɨs siya yowarkɨi boɨn, saimon Joni yɨnisɨm, Adi Komii siya kɨriiramar maɨrgɨmaɨrgaei. Kɨriirɨn ta yaimwowa nuan inkam nwɨrkɨn bɨ nɨisiimauugɨn. Nɨɨngaka. Kariir Adi Komiiyɨn nɨnomor kou nwowɨn kɨriirɨn siyar nɨisiimauugɨn. 18 Kara kɨriir boɨnki, kɨra Pitakɨn mɨ tɨ kɨriir inɨgɨn siir inɨgmwokɨmwoɨn siiyakɨn. Mɨ kariir iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm wɨ tɨ siiya siir ɨdwo nwowi. Setan siir kɨrɨeya wɨ tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir nikwowaisii rani. Mɨ wɨ nao rani. Nɨɨngaka. 19 Mhoɨiya kara tɨdiyɨnɨn wɨ kɨriir hauuwi Adi Komii siir maeyauwa digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir haiwaowam. Dimɨnɨn kɨra nu tɨr kɨgnɨnkɨnkikɨn mɨ Adi Komii siya nɨnomor kou hɨrɨn wɨ hɨriinanar mɨ kɨgnɨnkɨnki siirɨn. Dimɨnɨn kɨra naɨngwowɨn nu tɨr kɨgnɨnkɨn owɨm mɨ Adi Komii siya nɨnomor kou hɨrɨn wɨ hɨriinanar mɨ kɨgnɨnkɨn owi siirɨn. 20 Mɨ siya kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm yai kɨrɨe sɨmiir boɨnɨkɨduki, kɨma tɨ inkamɨn Krais Adi Komii siya nɨkropkiyɨn kariirɨn iikamɨm sɨmiir nanmaiwarkainam nɨtɨn, kariirɨn inkam nwɨrni kɨpi boɨnmauu. Ɨriig.

Jisɨs siya boɨn kara naowi wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi

(Mk 8:31–9:1; Lk 9:22-27)

21 Mɨ Jisɨs siya ha boɨnmɨmauu bwakainamɨn kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir. Mɨ ɨi kara om Jerusalem hɨriir nami mɨ kara wɨ hɨk kɨmpɨpɨsu kasa hai rani. Mɨ inkam komiiyɨm Adi Komii siir mɨi kɨgrɨraowi ɨkɨm mɨ prismi bɨiyan inkam ɨkɨm mɨ kamɨm siyɨu komii ɨiir nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm. Mɨ wɨ hɨk kɨmpɨpɨsu kariir hauuwi mɨ kariirɨn wɨ sɨma nɨsomaoki. Mɨ ɨi kwoɨmaka kara wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨn. 22 Mɨ Pita siya siir yɨkɨunam mɨ siirɨn ɨgao yai yanɨ boɨnɨu. Bɨiyan Inkam Komii kɨbɨe idwai tɨ dimɨnɨn wɨ kɨriir kɨpi swokɨ ɨmbini mɨmɨn. Adi Komii siya wɨ hɨnɨɨna boɨni. Nɨɨngaka. 23 Mɨ Jisɨs siya ha haiyɨug kaokiyɨn mɨ Pita siir boɨnki, Setan kɨra tɨ amki! Kɨra kariir mɨi aiir kɨpi kiyopsɨbgi. Kɨra Adi Komii siir kwoɨnɨn siir bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨn. Nɨɨngaka. Kɨra inkami kwoɨnɨn siirara nɨnoknɨnkɨni.

24 Mɨ siya tɨ dimɨnɨm sɨmiir boɨn dɨgiyɨm. Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki. Mɨ inkamɨn kariir siyɨu ɨmiir napam nɨti mɨ siya siir kwoɨn ɨiir hɨdnani mɨ ha haiburgigi mɨ kariir mhoɨiya wɨt inkamɨn kariir mɨi ɨmiir mɨrii. Mɨ siya hɨk mɨ naosi kɨpi nɨdid. Kara naowi paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir hɨriinan. 25 Inkamɨn kariir siyɨu ɨiir nap karamae nwowiyɨn siya siir kwoɨnaɨrgar prɨinaɨngwo dirɨraeraramar naɨngwowi. Mɨ siya naosi nɨdidiyɨn mɨ mhoɨiya siir kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn wɨ hindara kɨgugu ɨuguski wɨ omwai Adi Komii saɨka waiyayokiyokɨi rani, ɨinokɨinokɨn mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn saama naɨngwo karamae nwowiyɨn, inkamɨn siya kariir mhoɨiya nɨti mɨ yɨo siya naosi bɨ nɨdidkɨn mɨ mhoɨiya tɨ inkamɨn siir kwoɨnbudɨn wɨ Adi Komii saɨka nwoyokyokɨi kaeyami ɨinokɨinokɨn. 26 Mɨ inkam nwɨrɨn digworaekwo whɨekakakɨ nɨuwi tɨ nu ɨiirɨn mɨ siya Adi Komii siir mhoɨiya nam karamae nwowi mɨ siir kwoɨnbudɨn wɨ hindara kɨgugu ɨuguski mɨ tɨ siir dimɨn taemɨn whɨekakɨm nu tɨranɨm wɨ siirar whɨnkɨnsiisi, aniya? Nɨɨngaka. Mɨ siya wɨ dimu dimɨn haii kwoɨnbud ɨiir whɨnkɨnsiisamɨn ɨinokɨinokɨn Adi Komii saɨka nwowamɨn, ha? Nɨɨngaka. Siya siyɨu karamaeka. 27 Mhoɨiya kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn, kara wɨ Adi Komii siir kɨrɨeyɨm sɨmaka nɨti mɨ saeya wɨ paenan nɨuya haigɨnɨuwi krɨmiirɨn. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨm wɨ kanaka nɨnkɨn ɨti. Mɨ taka ɨi aiirarɨn kara wɨ nu tɨran iikamɨm sɨmiir mɨi ɨmiir hɨdi mɨi mɨiyɨka kara wɨ dimɨn mɨiyɨk ɨiirar hauuwi mɨi biyɨeya kara wɨ dimɨn biyɨe ɨiirar mɨ hauuwi. 28 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni tɨ iikam nhɨrɨm tɨrar nwowɨm kɨma wɨ nikɨ ao rani, kɨma wa kɨgwɨni ɨiya Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn mɨ dimɨn taemɨn komiiyɨm mɨ ɨiya siya iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiirɨn. Ɨriig.

17

Jisɨs siir pɨua ya ɨna kisɨnakiya

(Mk 9:2-13; Lk 9:28-36)

1 Mɨ ɨi ɨriiyar kwɨra yamki mɨ Jisɨs siya ɨna yɨkɨunamɨn Pita mɨ Jems mɨ Pita siir nomousɨmɨn Jon siir warar. Mɨ siya sɨmiir yɨkɨunam mɨ sɨma sɨmar iinaiinam mhɨu whɨrɨn siir. Tɨ mhɨuwɨn haruwa rani, ɨni kougɨkou hɨrar nwowɨn mɨ sɨma siir inɨ owɨu tɨ mhɨu ɨiirɨn sɨma sɨmar. 2 Sɨma hɨrar nwowa mɨ Jisɨs siir pɨua ɨna kisɨnakiya sɨmiir whwonkamɨdar mɨ siya ɨni yaeya pɨu ywokiyɨn. Mɨ siir whwonkamɨn ɨni bɨenanar whwoyakiyɨn mɨ siir yɨuɨsa ɨni paenanar yɨuyakiya mɨ ɨni whɨsinanar ywokiyɨn. 3 Moses, Ilaija sowa Adi Komii siir om ɨiir haiburgiko mɨ sowa Jisɨs saɨka nokwo boɨnaiko. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna kɨgɨm sɨma boɨnaiyɨm. 4 Mɨ Pita siya hɨriinan kɨgiyɨn mɨ Jisɨs siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii krɨma tɨr nwowɨm ɨni wadɨeyar mɨ owɨm mɨ kɨra naɨngwowi mɨ kara amɨrɨm pɨ kwoɨma mɨrii, ɨra kɨriirga mɨ ɨra Moses siiram mɨ ɨra Ilaija siiram? 5 Mɨ siya hɨrar nikɨ boɨnaiyɨn mɨ wau kwɨra ɨni paenana yɨuyakiya ɨni sɨmiirar yakikirɨnuniya. Mɨ yai kwɨra ɨni ta waua saiir hɨrankar yɨmbiniya, saeya boɨnki. Tɨkɨnɨn kariir yɨnisɨmkɨn, kara siirɨmar naɨngwo nanaeikɨn mɨ kariir mhɨi kwoɨnɨm siirɨmɨn wadɨeya nwowi mɨ kɨma siir yai aiir wakae! 6 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ta yai aiir wakaekiyɨm mɨ ogmwo nua hɨriir waisi kaiyɨrou hɨunainam mɨ sɨma nɨdid prasae bɨ kɨnkɨm. 7 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir kingiin ha nɨtɨn mɨ sɨmiir yonkwoni mɨ siya sɨmiir boɨni, kɨma dɨnsiingi, kɨma kɨpi nɨdid! 8 Mɨ sɨma ha nɨnsiingiyɨm mɨ koua ha ninansiin kaokiyɨm mɨ sɨma yaeya inkam nwɨr bɨri kɨgɨm. Nɨɨngaka. Sɨma Jisɨs siirarar kɨgi. 9 Mɨ sɨma tɨ mhɨu ɨiir haiburgigɨm mɨ ha nɨuunaiinamɨm mɨ Jisɨs siya ɨgao yai sɨmiir boɨnki, kɨma inkam nwɨr kɨpi boɨnmauu tɨ dimɨnɨn kɨma kɨgɨn. Nɨɨngaka. Ɨiya Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siya nɨtana mɨ siya ɨe hɨrankɨ nɨnsiin ɨdwowi mɨ wɨ saiirar nhɨnkigi. 10 Tɨ dimɨnɨm sɨmiir mhoɨiya mɨ kam nwoɨmɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma srɨigi. Mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm, sɨma hɨnɨɨna dimusi boɨnkɨm, bɨiyɨn wɨ Ilaija siya nɨti, ha? Mɨ tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨm wɨ mhoɨiya nɨti. 11 Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn. Ɨhɨ, kaimwoka, bɨiyɨn wɨ Ilaija siya nɨti mɨ digworaekwo whɨekakɨm wɨ siyar dirɨraerar kwokɨni. 12 Jisɨs siya sɨmiir boɨn, kara kɨmiirɨn, pɨ hɨnɨɨna boɨnki Ilaija siya bɨdi yɨtɨn mɨ iikamɨm sɨma siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm nɨɨngaka, sɨma sɨmiir siyɨu ɨmiir napama naɨngwokɨm mɨ sɨma siirɨn siyɨu biyɨe asi tɨraigɨnɨugikɨm mɨ kariirɨn Yaowae Adɨn nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtɨn siirɨn wɨ hɨriinanar mɨ tɨrbumbuwi. 13 Mɨ Jisɨs siya kam nwoɨmɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki mɨ sɨma ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨm, siya sɨmiirɨn Jonɨn op baptais haigɨnɨuwanɨn siir boɨni, Ɨriig.

Jisɨs siya yɨnisɨm nwɨrɨn urid yɨu biyɨekakɨn siir haiswonɨskigɨn

(Mk 9:14-29; Lk 9:37-43a)

14 Mɨ sɨma ha swokɨ apamɨm mɨ ɨni maeyauwa iikam isid komiiyɨn siya nwowa saiir yɨmbiyam. Mɨ inkam nwɨrɨn ogmwo siirɨm inɨ hɨuɨu. 15 Mɨ siya ɨna boɨnɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra kariir yɨnisɨm ɨiirsi daɨngwoyɨmyok, kariir yɨnisɨm yɨnkamiyɨn ɨiir kɨgi siya mɨiyɨkɨ mɨiyɨk rani, whaowa pɨunan nwowi mɨ nopnopa mɨ kɨni. Ɨinokɨinokɨn siya paenau nakaigainanaei mɨ ɨi nhɨrɨm pɨ opa mɨ amainami. 16 Mɨ kara siirɨn kamɨm kɨriir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨm nɨkɨunamɨn mɨ sɨma siir haiswo nɨskiyɨm dɨg bɨ nwokɨm. 17 Jisɨs siya sɨmiir yaiyaka ɨna yowarkɨi boɨnɨn. Kɨma tɨ hɨnɨɨn kam isidɨn naɨngwo tɨbmii karamaekɨm mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm wadɨe sɨbgu o rani! Ɨiya kara kɨmaka nikɨ owɨm pariigɨm, ha? Mɨ kɨma Adi Komii siir yai aiir mɨ sɨbgu wakaeyɨm, kara kɨmiirɨn wɨ pariig ɨiya swokɨ boɨni, kɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm kɨma wara yɨnisɨm ɨiirɨn kariiram wɨkɨunani. 18 Mɨ Jisɨs siya tɨ uridyɨu biyɨeyɨn ɨgao yai siir boɨnki, uridyɨu biyɨe kɨra damki mɨ siya tɨ uridyɨu biyɨeyɨn bɨri kɨmɨmɨnkikɨn, ɨna yamkiyɨn mɨ siya tɨ yɨnisɨm ɨiirɨn ɨna haiswonɨski haigɨnɨugiyɨn.

19 Mɨ mhoɨiya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmasɨmar yɨt, omaka hɨriir, Jisɨs siir inɨ srɨini. Mɨ siir inɨ boɨnɨu mɨ krɨma tɨ hɨriinan uridyɨu biyɨeyɨn tɨ siir nwowɨn siir haiswonɨski karamae dimusi nwokɨm, ha? 20 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya kabi rani. Mɨ kɨma hɨriinanɨm wɨ dɨg nwo rani. Ɨhɨ, kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya kabi rani, mastet nidisɨmɨn siir hɨriinan nwowi mɨ kɨma wɨ tɨ mhɨuwɨn siir boɨnki, kɨra pɨ hɨnda dɨnsiin apnam! Mɨ siya wa nami mɨ kɨma Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmii mɨ dimɨnɨn kɨma boɨni sɨma wa nɨmbiyami. 21 (Tɨ hɨriinan uridyɨu biyɨeyɨn siir haiswonɨskiyɨm yɨo yaeya siyɨu whɨr karamaeka. Nɨɨngaka. Mɨ siyɨu whɨruwan siirar haiswo nɨskiiyɨn mɨ nhwo kwɨs boɨni siyɨu ɨkɨn mɨ nae haiyani siyɨu ɨkɨn mɨ sowa sowaɨrgo.) Ɨriig.

Jisɨs siya kwɨsaka ɨna swokɨ boɨnɨn kara wɨ kapi naowi mɨ wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi

(Mk 9:30-32; Lk 9:43-45)

22 Mhoɨiya Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma nu Galili hɨr nɨdwo boɨnaigɨm mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnmɨmauu. Mɨ kara Yaowae Adɨn nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtɨn siirɨn wɨ wɨr sauan kam nhɨrɨm sɨmiir napwouwi. 23 Mɨ wɨ sɨma nɨsomaowi siirɨn mɨ ɨi kwoɨmaka kara wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi mɨ wɨ omwaiya swokɨ waiyaei mɨ ɨiya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma tɨ dimɨn ɨiir wakaekiyɨm sɨma hɨk prasae bɨri haigɨm.

Inkamɨn omom omomi takis umɨr haiiyɨm sɨma Pita siirɨm srɨigɨm umɨr haiiyɨn siyɨuɨn siiram

24 Ɨiya Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma om Kapeneam hɨriir nɨmbiyamɨm mɨ inkamɨm umɨr haiiyɨm Adi Komii siir omaka saiir mɨ sɨma Pita siir hɨriir yɨmbiyam mɨ sɨma siirɨn hɨnɨɨna srɨi, kɨmiir inkamɨn inkam nowomwarkaiyɨuwiyɨn siya takis umɨra hauuwigɨn omaka Adi Komii siira saiirɨn, aniya? 25 Mɨ siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnɨn, ɨhɨ, umɨrɨm omaka Adi Komii siira saiirar hauuwikɨn. Mɨ siya omaka hɨriir yapnɨnopkainam mɨ yaiya bɨiyɨn Jisɨs siya boɨnkɨnkina mɨ Pita siir srɨi, Pita kɨra panɨɨna naɨngwowi, ha? Mɨ yɨpɨkɨn inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn sɨmiir hauuwi, ha? Sɨma pɨ sɨmiir om komii whɨruwan isidan inkam ɨkɨm mɨ om komii whɨran ɨkɨm pɨ sɨmiir takis umɨr namisi haii? 26 Mɨ Pita siya hɨnɨɨn yowarkɨi boɨn, iikamɨm om komii whɨranɨm. Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki mɨ inkam komii nu kɨgraraowiyɨn iikamɨm. Mɨ nɨm krɨma Adi Komii siir yɨnisɨsɨmkɨm. Mɨ ta omaka siirga mɨ takis umɨrɨm siirɨn pɨ hau rani. Nɨɨngaka! 27 Mɨ krɨma sɨmiirɨn hɨriinan tɨri umɨr hau karamae nwowi mɨ sɨma wɨ ɨo krɨmiir nwowi, kɨra whɨiya saiir dam mɨ sɨr tinɨ kimaiyɨu. Mɨ anasuɨn bɨigɨ bɨi kɨra kikaii kɨra pɨ siir yai aiirar dɨinɨsakwo kɨg mɨ kɨra pa kɨgi umɨr kwɨra ɨni siir yainau hɨrar nwokaiya. Mɨ kɨra ta umɨra anasuɨn siir yainau nwokaiya saiirar saɨn kamɨm takis umɨr haiiyɨm sɨmiirɨn. Mɨ ta takis umɨra Adi Komii siir omaka saiir saɨna ya krɨriirga. Ɨriig.

18

Yɨpɨkɨn Adi Komii siir iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir bɨi nwowɨn

(Mk 9:33-37; Lk 9:46-48)

1 Mɨ ta Ɨiya kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma siir hɨriir yɨmbiyam mɨ ɨna srɨiyɨm, yɨpɨkɨn Adi Komii siir iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir kou nwowɨn? 2 Mɨ Jisɨs siya yɨnisɨm nwɨrɨn siir yɨkɨuna okwo sɨmiir bopwoniya hɨrɨn. 3 Mɨ siya ɨna boɨnɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, kɨma tɨ yɨnisɨm sapɨsapɨn siir hɨriinan nwowi, digworaekwosi naɨngwoyɨmiyok karamae nwowi mɨ kɨma Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiirɨn wɨ wara nwo rani. 4 Inkamɨn siyamar naɨngwona karamae nwowi mɨ inɨg karamae tɨ yɨnisɨm sapɨsapɨn siir hɨriinan mɨ tɨ inkam hɨriinanɨn bɨi wɨ siya nwowi, Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana. 5 Yɨpɨkɨ kariir yai aiir wakaeyoknaei mɨ siya iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk tɨri, tɨ yɨnisɨm sapɨsapɨn siir tɨrɨn saiir hɨriinan. Mɨ tɨ hɨriinanɨn yɨo siyɨu mɨiyɨk kariirar tɨrhaigɨnɨuwi. Ɨriig.

Inkamɨn siir naɨngwo tɨbmiiya pɨ siyɨu biyɨe ɨeyar mɨ tɨrbumbuwi

(Mk 9:42-48; Lk 17:1-2)

6 Mɨ inkamɨn, inkam nwɨrɨn inɨg karamaeyɨn siir naɨngwo tɨbmiiya saiir tɨrbumbuwi, yɨo ɨni tɨ yɨnisɨmɨn siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ siya siyɨu biyɨe tɨrnami. Mɨ kɨma yɨɨbsiiya komii saɨka kogi tɨ hɨriinan inkamɨn mɨ whɨi solwara saiir bopwoniya hɨr kimai whɨridgi mɨ siya pɨ hɨr kwiyae haɨngrɨkɨu aonamɨm. Ta hɨriinan hɨka ɨni wadɨe ywowa mɨ Adi Komii siya hauukɨswo wɨ biyɨekɨ biyɨe pɨ ywowɨn. 7 Mɨntarao tɨ nu ɨiirɨn digworaekwo biyɨe biyɨe whɨekakɨm ɨni tɨrar nwowɨm mɨ sɨma tɨrbumbuwi kɨmiirɨn mɨ tɨ dimɨn biyɨe whɨekakɨm sɨma wɨ hɨriiyar nwoyokiyowɨi. Mɨ mhoɨiya wɨ Adi Komii siya tɨrbu ɨguski inkamɨn, inkam nwɨrni naɨngwo tɨbmii tɨrbuwɨn. 8 Mɨ ɨga ɨɨna sowa siyɨu biyɨe tɨram mɨni mɨ kɨra sowiir kaigrɨp ɨtkiki mɨ kɨriir ɨga ɨɨna kwokwɨra nwowi mɨ ɨni mɨ owɨn kɨra ɨga kwɨr mɨ ɨɨna kwɨra namɨm omwai waiyae yokiyokɨiyɨm. Yɨo wɨ mɨiyɨk mɨiyɨk nwo rani, kɨra paeya nɨuyokiyokwɨiya saiir hɨriir nami ɨga ɨɨn kwiiyarar. 9 Mɨ kɨriir nhwoɨn siya dimɨn biyɨe tɨram mɨni mɨ kɨra siir habɨtkɨigi mɨ ɨni mɨ owɨn kɨra nhwona nhɨruwa mɨ ami omɨn omwai waiya yokiyokɨiyɨn. Yɨo wɨ mɨiyɨkɨ mɨiyɨk nwo rani, kɨra paeya nɨuyokiyokwɨiiya saiir hɨriir nami nhwona nhɨsar.

Boɨniyɨo yaiya sibsib ɨrɨn whaowaekiyɨn siir boɨnka

(Lk 15:3-7)

10 Kɨma mɨntarao! Kɨma ha kɨpi naɨngwo tɨ iikam sɨma kariir siyɨu ɨiir napɨn sɨma iikam nɨɨngakɨ nɨuwi. Nɨɨngaka. Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨma kɨgrɨraowi sɨmiirɨn. Mɨ sɨma ɨni siir om hɨrar nwowɨm. Mɨ sɨmiirɨn wɨ siya boɨni. 11 Kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siya iikam biyɨeyɨm nu tɨranɨm sɨmiir nanmaiwarkainam nɨtkɨn. Ɨriig

12 Kɨma panɨɨna naɨngwowi, ha? Inkam nwɨrɨn siir sibsibɨm kamararɨm ɨriiyarkɨm (100) mɨ sɨmiir ɨrɨn ɨni niimau whaowaekiyɨn mɨ siya wɨ siirɨm hansɨram tani, aniya? Iyɨe? Nɨɨngaka. Mɨ siya tɨ kamnwii ɨuur ɨriiyar ɨdiyɨm (99) wɨ mhɨuisɨmɨn siir hɨr haiburgigi mɨ siya sibsib ɨrɨn whaowaekiyɨn wɨ siirɨm ninɨ hansɨrɨuwi. 13 Kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, ɨiya siya pɨ siir hansɨr haii mɨ maɨrgɨmaɨrga tɨ ɨrua siirɨm nwowa mɨ ɨni tɨ kam nwii ɨuur ɨriiyar ɨdiyɨm (99) sɨmiir haibura. 14 Mɨ ɨriipa hɨriinan nɨnomor kouanɨn siya hɨnɨɨnɨm naɨngwo rani, siir yɨnisɨm nwɨrkɨ wɨ kɨpi swokɨ whaowae ɨuguski paeya hɨriir. Ɨriig.

Nomiiyau siyɨu biyɨe tɨriyɨn mɨ siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi siyɨu ɨkɨn.

15 Mɨ kɨriir nomiiyauɨn siya siyɨu biyɨe kɨnaka tɨrbugɨn mɨ kɨra siirɨm dam mɨ kowa maeyauu kwɨruwa dɨdwo mɨ siyɨu biyɨe siya kɨriir tɨrbuɨn mɨ kɨra siir boɨnmauu. Mɨ siya kɨriir yai aiir wakae tɨ hɨriinan siyɨu biyɨe siya tɨrɨn wɨ digɨumii siir haimriiyɨugigi mɨ siirɨn kɨrar whɨndirɨraerar haigɨnɨu mɨ siya wɨ wadɨeya sɨbgu owɨm. 16 Mɨ siya kɨriir yai aiir sɨbgu wakaeyokna karam nwowi mɨ kɨma Moses siir yaiya saiir hɨriinan dirɨraerar mɨ kɨra inkamo naɨngwo tɨbmiiyo nwɨsa dɨnkɨn ɨkɨuna mɨ sowa kɨnaka dam, yai kɨriir whɨnboɨnaiyɨm. 17 Mɨ siya kam nwoɨmɨm kɨmiir yai wakae karam nwowi mɨ kɨra iikam nhɨrɨm Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir dɨkɨuna mɨ kɨma ɨrɨpa hangiriyɨu boɨnai mɨ siya sɨmiir yai wakae karam nwowi mɨ kɨra siirɨn hɨnɨɨna daɨngwo siya naɨngwo tɨbmiiyan inkam tani siya siyɨu biyɨeyɨm sɨmiir tɨriikɨm mɨ kɨma siirɨn hindara hɨuriyɨumi ɨuguski.

Igbid kamiyau nwo mɨ kɨgnɨnkɨn o.

18 Kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨni, dimɨnɨn kɨra nu tɨr kɨgnɨnkɨnkikɨn, mɨ Adi Komii siya nɨnomor kou hɨrɨn wɨ hɨriinanar mɨ kɨgnɨnkɨnki siirɨn. Dimɨnɨn kɨra naɨngwowɨn nu tɨr kɨgnɨnkɨn owam mɨ Adi Komii siya nɨnomor kou hɨrɨn wɨ hɨriinana mɨ kɨgnɨnkɨn owi siirɨn. 19 Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna swokɨ boɨni inkam nwɨswo nu tɨrano sowiir kwoɨnɨn whɨruwa nwowi mɨ ha kwɨsboɨni dimɨnam mɨ kariir Adɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siya sowiirɨn wa wakaei. 20 Ɨhɨ. Dimusi rani, inkam nwɨs o nwoɨm sɨma sɨma nwowi maeyau kwɨr mɨ hangiriyɨu owi kariir inɨg ɨiirɨm mɨ kara wɨ sɨmaka hɨrar mɨ ɨnkɨn owi mɨ sɨmiirɨn wɨ karar whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi. Ɨriig.

Boɨniyɨo yaiya mɨiyan inkamɨn dimɨn siya prɨihaiyɨn siir boɨnka

21 Pita siya Jisɨs siir hɨriir yɨmbiyam mɨ ɨna srɨiyɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kariir nomiiyauɨn siya kariirɨn siyɨu biyɨe tɨrbuwi mɨ siir dimɨn biyɨeyɨm wɨ pariig ɨiya haiyoprimdiyɨumiigi tɨ dimɨn ɨmiirɨn mɨ ɨi ɨriiyar kwɨswo ɨni dɨgar mɨ owɨm, aniya? 22 Mɨ Jisɨs siya siirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kara kɨriirɨn ha boɨn tani ɨiyɨm ɨriiyar kwɨs. Nɨɨngaka. Kara ha boɨnki kɨra haiyoprimdiyɨumiigi ɨiyɨm kam nwoɨm ɨuur ɨriiyar kwɨs (77). 23 Kara kɨmiir boɨni tɨ siyɨuɨn dimɨn biyɨe haiyoprimdiyɨumiiyɨm. Dimusi rani, Adi Komii siya siir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakana ɨni inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn siya umɨrɨm siir mɨiyan kamɨm whɨsarii sɨma prɨihaiyɨm sɨmiir swokɨ hauu kɨiyɨuwam tɨri, ɨni saiir hɨriinan ywowɨm. 24 Siya kamɨm umɨrɨm whɨsarii prɨihaiyɨm sɨmiirar kwamɨrii bwakainamɨn sɨmiir hauukɨiyɨuwam mɨ sɨma inkam nwɨrɨn siirɨm yɨkɨuna mɨ umɨrɨm siya haiyɨm 10 milionkɨm mɨ siya yamdi siir swokɨ hauuwɨm. 25 Mɨ siya tɨ umɨrɨm siya prɨihaiyɨm sɨmiir umɨr ɨmiir swokɨ hauukɨiyɨuwɨm dɨg rani. Mɨ inkam komii ɨna boɨnɨn kɨma wara inkamɨn mɨ siir wig yɨnɨm mɨ siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir wɨkropki iikam nhɨrɨm sɨma saɨnɨm mɨ tɨ umɨrɨm wɨ ɨkɨ dimɨnɨm siya prɨi haiyɨm sɨmiir nwokɨ hauukɨiyɨuwɨm. 26 Mɨ tɨ mɨiyan inkamɨn siya inkam komii ogmwo saɨka kingiina inɨ hɨuni mɨ ɨna boɨnɨn, kɨra kariirsi daɨngwoyɨmyok mɨ ha tikɨ o! Umɨr whɨekakɨm kara prɨihai prɨihaiyɨm wɨ kɨriir swokɨ hauukɨiyɨu dɨgi. 27 Mɨ inkam komiiyɨn tɨ siir mɨiyan inkam ɨiirsi yaɨngwoyɨmyok mɨ siirɨn ɨna swokɨ ɨkropkiyɨn mɨ umɨrɨm siya prɨihaiyɨm sɨmiir warar yɨnkɨn ɨuguski.

28 Mɨ tɨ mɨiyan inkamɨn yaba hɨriir napniyamɨn mɨ siir nomiiyau nwɨrɨn ɨrɨpa mɨi sowa mɨriiyɨn siir yani kɨgɨu mɨ umɨrɨm siya siir hɨrankɨn prɨihaiyɨm paeyarɨn haɨrkɨn mɨ siya siir nɨi ɨiir yonkwo nhɨowomwan mɨ siirɨn ɨna boɨnɨn, umɨrɨm whɨsarii kɨra haiyɨm kariir tɨrɨnkɨn, kɨra kariir swokɨ hauugi. 29 Mɨ siir nomiiyauɨn ogmwo ha hɨuɨn mɨ hɨnɨɨna kauwok boɨnanae, kɨra kariirsi daɨngwoyɨmyok mɨ ha tikɨ o, umɨrɨm whɨsarii kara haiyɨm sɨmiirɨn wɨ yamdiya swokɨ hauuwi. 30 Mɨ siya ɨni boriisop waeyaoɨn mɨ siirɨn maeyaua hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr inɨ whɨnap kinɨsugik mɨ siya siir umɨr yamdi swokɨ hauu dɨgi mɨ siya yaba wa nɨti. 31 Mɨ siir nomiiyauɨm tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir kɨgɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm mɨiyɨk bɨ naɨngwokikɨm mɨ sɨma ɨni inkam komii ɨiirɨma yamɨm, tɨ siyɨu hɨriinan siya sɨmiir nomiiyau ɨiir tɨrgigɨn siir inɨ boɨnmɨmauɨu. 32 Mɨ inkam komiiyɨn siya asi nɨkɨunakikɨn tɨ siir mɨiyan inkam ɨiirɨm mɨ siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨra inkam mɨiyɨk rani, bɨiya kɨra kariirɨma nikɨ kauwok boɨnanaekɨn. Kɨra kariirsi daɨngwobumbugi mɨ kara kɨriirsiyɨn ɨna yaɨngwobumbugiyɨn mɨ kara kɨriirɨmɨn ha bɨ nɨkɨunanaekɨn kɨra kariirɨn tɨ umɨr komiiyɨn siirɨn yamdiya whauukɨiyɨu sasau. 33 Dimusi rani, kɨra kɨriir nomiiyauɨn ɨrɨpa mɨi kowa mɨriiyɨn siirsi bɨ naɨngwoyɨmiyokɨn kara kɨriirsi naɨngwoyɨmiyoka saiir hɨriinan, ha? 34 Mɨ inkam komiiyɨn siir kwoɨnɨn haugɨhauga whwiyɨeyɨn mɨ kam nhɨrɨm sɨmiir yɨkropki mɨ sɨma siir yɨnɨmnan ɨtkɨn mɨ sɨma siirɨn maeyaua hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr inɨ whɨnap kinɨsugik ɨiya siya umɨr hauukɨiyɨuwi wɨ saiir dɨgi. 35 Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnki. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm dimɨn biyɨe whɨekakɨm kɨmiir nomiiyauɨm sɨma tɨrbumbuɨm mɨ sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi karamae nwowi mɨ kariir Adɨn nɨnomor kou hɨr mɨ owɨn siya ɨriipa hɨriinan, kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ sɨmiir mɨ haiyoprimdiyɨumiigi rani. Ɨriig.

19

Jisɨs siya wigkam haɨnɨkɨinonkwonani siyɨuɨn siir boɨnkɨn

(Mk 10:1-12)

1 Jisɨs siya tɨ siir yaiyɨm sɨmiir ha boɨn dɨgiyɨm mɨ nu Galili siir haiburgik mɨ nu Judia mɨ yabɨe komii Jodan siir yarmiiya hɨriir swokɨ haiyɨug nam. 2 Mɨ iikam whɨekakɨm ɨni siir mhoɨiya kaikwokwo namɨm. Mɨ ta maeyau aiirɨn iikamɨm makakɨm sɨmiirɨn hɨr haiswonɨmnɨskɨigɨm.

3 Mɨ Farisi kam nhɨrɨm ɨna yɨtɨm siirɨm mɨ sɨma siirɨm inɨ boɨnkɨnankɨuni mɨ siirɨn ɨna srɨiyɨm, Moses siir siyɨuɨn tɨ krɨma napɨn siya mɨiyɨkargɨn, siya hɨriinan bɨdi boɨnɨn inkamɨn siya siir wig aiirɨn ha sopki, aniya? 4 Jisɨs siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn mɨ kɨma tɨ yaiyɨm Yokwo Komiiya saiir nwowɨm, sɨmiir bɨ mwaɨngɨm, ha? Siya hɨnɨɨna boɨn, bɨdi bɨdiniyarɨn Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirar nonkwokwowɨn mɨ siya wigkam warar yɨnkɨn onkwokwoki. 5 Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, tɨ hɨriinan siyɨuɨn, kamɨm siir yopii ad owiir haiburgigi mɨ siir wig anaka namwoɨuwi mɨ sowa ɨni ɨrɨpa pɨu kwɨruwa ywokiywo! 6 Mɨ kɨra hɨriinan tɨri. Mɨ sowa ɨni pɨu kwɨruwa ywokiywo. Dimɨnɨn Adi Komii siya nokiyopmasugiyɨn inkamkɨ siir nɨkrɨpɨm dɨg nwo rani. 7 Mɨ Farisi kamɨm sɨma siirɨn hɨnɨɨna srɨi boɨn Moses siya tɨ hɨriinan yaiya krɨmiir dimusi hauugigɨm, kamɨn siya yokwowa ha wɨnki, ta wig aiirɨm sowiir nonkwona aiir nɨkrɨpam mɨ siya hɨriinan dimusi wɨnkɨn, ha? 8 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka yowarkɨi boɨnki. Dimusi rani, kɨma pɨ nantamyɨriyɨrkɨm Adi Komii siir yai aiir. Mɨ Moses siya kɨmiirɨn asi kɨgnɨnkɨnkikɨn. Wigkam sopni siyɨuɨn mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn Adi Komii siya wig sopni siyɨuɨn siirɨm bɨ naɨngwokɨn. 9 Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnmauugi. Mɨ kam nwɨrɨn siir wiga saeya hɨi kam nwɨr aka bɨ nanae mɨmɨnka mɨ tɨ hɨriinan kamɨn siya saiirɨn whɨsariiyar sopkikɨn mɨ siya yaeya wig ɨr yonkwonaɨu, tɨ hɨriinan inkamɨn siya nonkwonani siyɨuɨn siir tɨrbugɨn.

10 Kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnki mɨ siya hɨnɨɨna boɨnkɨswo wig nonkwonani siyɨuɨn yɨo ɨni kɨrɨe ywowɨn mɨ inkamɨn siya ɨɨndɨma mɨ owi ɨni mɨ owɨn. 11 Mɨ Jisɨs siirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, iikam whɨekakɨm sɨma ta yaiya saiir wakaeyokna apam pɨ boriisopi. Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨma sɨmargɨm tɨ siyɨuɨn siir wakaeyoknaei. 12 Wakae, kam nhɨrɨm sɨma wig nonkwona dɨg nwo rani. Dimusi rani, ɨiya sɨmiir yopiiga naokainɨnkɨnkiyɨn yɨm ɨsi hɨriinanar mɨ owɨn, sɨma wig aka ɨrɨpa pɨu nwowɨm wɨ dɨg nwo rani. Dimusi rani, sɨma wɨ dɨg nwo rani, wiga aka ɨrɨpɨ pɨu nwowɨm mɨ kɨma nhɨrɨm kɨmiir mɨomaiyɨm bɨdi kɨntɨowɨm mɨ kɨma wig aka ɨrɨpa pɨu wa nwowi mɨ kɨma wɨ yɨnɨekak nwo rani. Mɨ nhɨrɨm sɨma Adi Komii siir mɨiya saiir mɨriiyamar naɨngwowi. Dimusi rani, siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirar kɨgrɨraowikɨn mɨ sɨma wig nonkwonam pɨ boriisopi. Inkamɨn ta yaiya saiirɨm naɨngwowi mɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi mɨ siya wɨ saiirar wakaeyoknaei. Ɨriig.

Jisɨs siya yɨnisɨsɨm ɨmiir nokboɨnmamaɨr haigɨnɨugɨn

(Mk 10:13-16; Lk 18:15-17)

13 Ta ɨi aiirɨn iikam nhɨrɨm sɨma yɨnisɨsɨm nhɨrɨm Jisɨs siirɨm hainamkɨm mɨ sɨma hɨnɨɨna naɨngwokɨm, Jisɨs siir ɨɨna sɨmiir nonkwo okboɨnmamaɨrɨm. Mɨ Adi Komii siirɨm kwɨsboɨnɨm. Mɨ tɨ kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨo sɨmiir ywoki. 14 Mɨ Jisɨs siya boɨn, kɨma yɨnisɨsɨmɨm sɨmiir kɨgnɨnkɨnki sɨma kariiram wit, kɨma sɨmiir kɨpi nɨkɨdu. Nɨɨngaka. Adi Komii siya tɨ iikamɨm sɨmiirar kɨgrɨraowi mɨ ɨni tɨ yɨnisɨsɨmɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 15 Mɨ siir ɨɨna sɨmiir mwo ɨdwo yonkwo. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yokboɨnmamaɨrɨn. Mhoɨiya siya ta maeyau aiir haiburgigɨn mɨ ɨna yamɨn. Ɨriig.

Umɨr digworaekwokak inkamɨn siir niiwiigɨn

(Mk 10:17-31; Lk 18:18-30)

16 Mɨ inkam nwɨrɨn Jisɨs siir hɨriir yɨmbiyam mɨ ɨna srɨi boɨnɨm. Inkamɨn iikam nowamwarkaiyɨuwiyɨn, kara wɨ panɨɨn dimɨn mɨiyɨkɨn siir tɨri mɨ kariir inɨgɨn wɨ kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn ɨinokɨinokɨn siir haiyamɨn, ha? 17 Mɨ Jisɨs siir yowarkɨi boɨnki, kariiram dimusi srɨi pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn mɨiyɨkɨn siir haiyam srɨigɨn, ha? Adi Komii siyaɨrgɨn inkam mɨiyɨk nwowiyɨn. Mɨ kɨra kwoɨnbudɨn omwai waiyaiyɨn siiram naɨngwowi mɨ kɨra siyɨu komiiyɨn Moses siirɨn siya wɨnɨn bɨiya siirarar dapkrɨpkai. 18 Mɨ tɨ inkamɨn Jisɨs siirɨn ɨna srɨiyɨn, pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨu ɨkɨm, Moses siirɨm, ha? Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, tɨ sɨma. Kɨra inkam nwɨr kɨpi nɨtkikai mɨ kɨra hɨi kɨpi nanae, kɨra hɨi kɨpi tauae, kɨra inkam nwɨrni kɨpi nɨksɨsae boɨn hɨuriyɨu. 19 Kɨra yopii adɨm sɨmiir yai ɨmiirar wakaeyokna mɨ sowiirwaiyɨn siyɨu mɨiyɨk ɨiirar tɨr. Mɨ kɨra iikam nhɨrɨm sɨmiirɨm naɨngwoyɨmiyokiyɨm mɨ kɨram naɨngwoyɨmiyoknaeiya mɨ saiir hɨriinana daɨngwoyɨmiyok. 20 Mɨ whranisɨmɨn siya siir boɨnki, tɨ siyɨu whɨekakɨm, kara sɨmiirarar mɨ apikɨn. Kara whaowaeyɨn pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn? 21 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra wadɨe nwowi kɨriir digworaekwo whɨekakɨm iikam nhɨrɨm sɨmiir hauu sɨma saɨnɨm mɨ tɨ umɨrɨm kɨra ɨkɨ iikam paeprikabɨm sɨmiir hauugi. Mɨ kɨra hɨriinan tɨri, nɨnomor kou hɨrɨn kɨra wɨ digworaekwo whɨekaka nwowi. Mɨ tɨ kɨra tɨrɨm sɨmiir mhoɨiya kɨra wɨ kariir mhoɨiya wɨt. 22 Mɨ ɨiya tɨ whranisɨmɨn ta hɨriinan yai aiir wakaeyɨn siir kwoɨnɨn ɨni hɨkaka ywonamɨn mɨ siya Jisɨs siir haiburgikɨn mɨ ɨna yamɨn. Dimusi rani, siya digworaekwo whɨekakakɨn.

23 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨnki. Inkamɨn umɨr digworaekwo whɨekakakɨn siya Adi Komii siir mhoɨiya namamɨn wɨ mɨinan mɨrii nami yɨpɨkɨ siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm siirɨm. 24 Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna swokɨ boɨnki hab saeya tɨdiyɨnɨn digworaekwo paniyɨn siir no ɨiir nɨnopkai namamɨn wɨ dɨg nwo rani, inkamɨn umɨr digworaekwo whɨekakɨn siya ta haba mɨinan saeya mɨriiya saiir hɨriinan mɨi mɨrii rani. Nɨɨngaka. Yɨo wɨ mɨi kamiigɨkomii mɨriinami mɨ siya Adi Komiiyɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨm kɨgɨrkakiyɨn wɨ saɨka namasu rani. Nɨɨngaka. Dimusi rani, siya umɨr digworaekwo ɨmiirɨmar naɨngwokwowi mɨ siirɨn wɨ sɨmar nɨkɨduwi. 25 Kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨma ta yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨna yanaakiyɨm. Mɨ sɨma boɨn mɨ siya tɨ hɨriinan inkamɨm siya dɨg nwo karam nwowi mɨ yɨpɨkɨn kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn siirɨn dɨg nwowi, ha? Nɨm krɨma ha naɨngwowi inkam nwɨrkɨ namɨm wɨ dɨg nwo rani. 26 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirar kao hɨrɨrɨukiyɨn mɨ ɨna yowarkɨi boɨnɨn. Iikamɨm sɨma sɨma whɨndirɨraerarna sɨmiir kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn wɨ dɨg nwo rani, Adi Komii siya tɨ dikworaekwo whɨekak ɨmiir dirɨraerari wɨ dɨga nwowi.

27 Pita siya Jisɨs siir boɨnmauugi Kɨgi! Krɨma krɨmiir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir hɨriinansi haiburgigɨm. Mɨ wɨ kɨriir mhoɨiyar nɨti. Mɨ mhoɨiya krɨma wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn siir haii, ha? 28 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yowarkɨi boɨnki, kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨnki. Tɨ nu wɨnɨn kara Yaowae Adɨn nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtɨn mɨ kara wɨ ipiiya Inkam Komii nu kɨgrɨraowiyɨn siira wɨ saiir nɨdwokaii. Mɨ wɨ paenana nɨuyaei mɨ tɨ nu wɨnɨn kɨma kam ɨuur nwɨso kariir mhoɨiya nɨtɨm kɨma wɨ ipiiyɨm sɨmiir nɨdwokaii, kariir hɨriinan. Mɨ Isrel sɨmiir iikam isid ɨuur whɨso wɨ sɨmiir siyɨu ɨmiirar hɨdi. 29 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma sɨmiir omaka mɨ sɨmiir yɨnisɨsɨm mɨ sɨmiir yokman mɨ sɨmiir yopii adɨm mɨ sɨmiir nu digworaekwo whɨekak ɨkɨm, sɨmiir bɨdi haiburgigɨm. Dimusi rani, sɨma kariir mhoɨiya nɨtam bɨdi yaɨngwowɨm. Mɨ mhoɨiya kara sɨmiirɨn wɨ yaeya digworaekwo whɨekakar swokɨ ɨnkɨn hauugi mɨ sɨma kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn wɨ siir haii. 30 Mɨ iikamɨm inɨg komiigakɨm tariinan nwowɨm yɨm wɨ mhoɨiya hɨsprɨprɨkɨini mɨ iikamɨm tariinan sɨma inɨg komii karamaeyɨm mhoɨiya sɨma wɨ inɨg komiigak nwowi. Ɨriig.

20

Numɨr waina saiir mɨiyan kamkɨm

1 Adi komi siya iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saeya ɨni numɨr waina saiir adɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ nugak ɨɨmumaɨn siya ɨna yamyakwokɨn kam nhɨrɨm sɨmiir nɨkɨunakiyɨm siir numɨr waina saiir mɨriiyam. 2 Mɨ siya kam nhɨrɨm sɨmiir haiyɨm sɨma ɨni wadɨeya ywokiyɨm ta wain numɨra saiir mɨriiyam. Sɨma saiir mɨriiyɨm umɨrɨm pɨ ɨi kwokwɨrani umɨrɨm sɨmiirara mɨrii haii. Mɨ siya sɨmiir asi nɨkropkikɨn siir numɨr waina saiiramɨn. 3 Mɨ ɨiya 9 klok nwowa siya saiir yapnɨnopkainam siir numɨr waina hɨriirɨn mɨ siya yap kɨgam kam nhɨrɨm maeyauwa nae haigɨniya hɨrar sɨbokwowi. 4 Siya sɨmiir boɨnki, kɨma ɨriipa hɨriinan kariir numɨr waina saiir tinɨ mɨriiyɨu mɨ kara umɨrɨm pɨ kɨmiirar hauu dɨgi. Mɨ ta mɨi aiirsiyɨn umɨrɨm wɨ kwokwɨrani umɨr maɨra hauuwi. 5 Mɨ sɨma asi namkɨm. Mɨ ɨi bɨe mwo kou nokwoniyɨn 12 klok mɨ 3 klok bɨe nad nwowɨn siya ha swokɨ amɨn mɨ siya kɨgam kam nhɨrɨm sɨma hindara sɨbokwowi mɨ siya bɨiya siya tɨra mɨ saiir hɨriinana swokɨnɨ tɨrɨuwɨn. 6 Mɨ 5 klok naɨowaka siya ha swokɨ amtɨbɨn mɨ siyar kɨgamtɨb kam nhɨrɨm hindara sɨb okworɨbi. Mɨ siya sɨmiir srɨigi mɨ tɨ bɨewi komiiyɨn kɨma ta maeyau aiirɨn whɨsarii dimusi nokwo kaoɨkɨigirɨbgɨm, ha? 7 Mɨ sɨma siir yai aka yowarkɨi boɨnɨn, inkam nwɨrɨn mɨi krɨmiir bɨ swokɨ hauu mɨriigɨn. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma kariir wain numɨra saiir tinɨ mɨriiyɨu.

8 Ɨiya bɨdi kakauugirɨba mɨ adɨn numɨr wainanɨn siya inkamɨn siir mɨi ɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨra ɨkɨ mɨiyan kamɨm sɨmiir dɨkɨunaki mɨ sɨmiirɨn umɨr hauugi. Inkamɨn mhoɨi nɨtɨn mɨ umɨrɨn siirar hauu bwakainam mɨ hɨriinanar hauuyokiyokɨiyam mɨ inkamɨn bɨi nɨtɨn nugak ɨɨmuma siirar tina hauu dɨgɨu. 9 Mɨ kamɨm ɨiya 5 klok nwowa ha namɨriiniyɨn bɨi sɨma yɨt mɨ sɨma umɨrɨm ɨikwokwɨrani umɨr maɨrɨn siirar hainamɨm. 10 Mɨ sɨmiir mhoɨiya kamɨm bɨigɨ bɨiya namɨriiniyɨm sɨma ɨna yɨtɨm mɨ ɨna yaɨngwowɨm, krɨma pɨ umɨr komiiya hai. Mɨ sɨma umɨr komii bɨ haiigɨm mɨ sɨma hɨriihɨriinankɨnar hai. 11 Mɨ sɨma hai dɨgiyɨm mɨ sɨma ɨo ɨna ywowɨm numɨr wainan ad ɨiirɨn. 12 Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, tɨ kamɨm naɨowaka namɨriiniyɨm mɨ sɨma tɨ umɨrɨn krɨma haiyɨn siir hɨriinan dimusi haigɨm, sɨma ɨi prɨei bɨ ninɨ mɨriinikɨm. Mɨ krɨra nugakiya mɨriibumbuyakwokɨm mɨ ɨni bɨe ɨeyar yɨkiyamkirɨbɨn mɨ bɨeyɨn krɨmiirar whwonanaewakɨn. 13 Mɨ numɨr wainan adɨn siya yaiya kwɨra yowarkɨi boɨn sɨmiir nwɨr ɨnakan. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, nomiiyau kara kɨriir bɨ tɨrbugɨn. Mɨ krɨma tari tɨ umɨr ɨuurɨm sɨmiirɨmɨn ɨrɨpa kwoɨn whɨruwa bɨ nwoko, aniya? 14 Kɨra kɨriir umɨr ɨiir bɨdi haiyɨn mɨ ha dam. Tɨ umɨrɨn kara kɨriir hauuwɨn kariirar kwoɨnkɨn tɨ inkamɨn mhoɨiya nɨtɨn siirɨn hɨriinan umɨrɨn kara siirar mɨ hauuwi. 15 Kariirar dimɨnkɨn. Kara kariir umɨr ɨmiir mɨ dirɨraerari yɨo kariirar kwoɨnkɨn. Kɨra kanaka dimusi nɨnkinɨmpɨsuwi, ha? Kara siyɨu mɨiyɨk ɨiirar tɨrkɨn. 16 Yɨo hɨnɨɨngɨn mɨ iikamɨm mhoɨigɨ mhoɨiyanɨm yɨm wɨ bɨigɨ bɨiyɨn sɨma nwowi. Mɨ iikamɨm bɨi nwowɨm yɨm wɨ mhoɨigɨ mhoɨiya nwoki. Ɨriig.

Jisɨs siya ɨna boɨnɨn kara naonami mɨ ɨi kwoɨmaka wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi

(Mk 10:32-34; Lk 18:31-34)

17 Jisɨs siya om komii Jerusalem hɨriir niinaiinamɨn mɨ kam ɨuur nwɨso siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma warar yɨnkɨn am. Mɨ siyɨu hɨrar napamɨm mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn siyɨu mɨg hɨriir yɨkɨunam. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnɨn. 18 Wakae, panaowɨn krɨma pɨ om komii Jerusalem hɨriir nami. Kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn kam nhɨrɨm sɨma kariirɨn wɨ prismi yaowae adɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmiir kɨnmauu ɨti. Mɨ sɨma bɨdi yɨmboɨn tɨbmiiyɨm kariir nɨsomaowɨm. 19 Mɨ sɨma kariirɨn wɨ Juda iikam tani wɨ sɨmiir ɨɨn nonkwo hauugi mɨ sɨma kariirɨn wa nɨgbumbu boɨni mɨ ɨdgɨu mɨni nɨpɨmpari mɨ paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn wɨ saɨka nɨnkɨn ɨrɨnugi. Mɨ ɨi kwoɨmaka kara wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. Ɨriig.

Jems Jon sowiir apua Jisɨs siir srɨiga sowa bɨiyan inkam nwowam

(Mk 10:35-45)

20 Mɨ taka ɨiya Sebedi siir wiga saeya yɨnisɨm nwɨso Jisɨs siirɨm yɨkɨunam. Mɨ saeya ogmwo ɨna inɨ akai hɨuwɨuwa siir kingiin hɨr mɨ ɨna srɨiya siirɨm, Jisɨs siya saiirɨn dimɨn mɨiyɨk whɨr tɨrɨm. 21 Mɨ Jisɨs siya saiir boɨnki, kɨra pɨ hɨnɨɨn dimɨn siirɨm naɨngwowi. Mɨ saeya siir boɨnki, kɨra kariir boɨnki tɨ kariir yɨnisɨm nwɨso sowa ɨni mɨ owo, sowa kɨriir ɨɨn ɨnig yaɨoyae owiir mɨ ɨdwowi mɨ nwɨrɨn ɨniga mɨ nwɨrɨn yaɨoyaeya, ɨiya kɨra inkam komii nwowi, aniya? 22 Saeya hɨriinan yai boɨna mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, tɨ dimɨnɨn kɨma srɨiyɨn kɨma siir bɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnkɨm. Ta hɨk hɨriinana kara haiiya kowa saiir haiyɨm wɨ dɨgar nwowi, aniya? Mɨ sowa siirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, ɨhɨ. Krɨra wɨ dɨgar nwowi. 23 Mɨ Jisɨs siya sowiir boɨnki, kaimwoka ta hɨka kara haiiya kowa saiirɨn hɨriinana mɨ haii. Mɨ yɨpɨkɨn kariir ɨɨna ɨnig yaɨoyaeyo sowiir nɨdwokaii, yɨo kariir dimɨn tani. Nɨɨngaka. Tɨ kamɨm sɨmiir ipiiyɨm sɨma nɨdwokaiiyɨm, yɨm kariir Adɨn siyar bɨdi dirɨraerarkwokɨnɨn.

24 Mɨ kam ɨuurɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma hɨriinan yai wakaeyɨm tɨ iwɨnyaowo sowiir apua saeya tɨrɨn mɨ sɨma ɨo sowiir ywoki. 25 Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨna yɨkɨunan mɨ siya sɨmiir boɨn, kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn siya ɨkɨ Juda iikam tani sɨmiira nikwowaisiigɨm. Mɨ sɨma tɨ inkam komiiyɨm sɨmiirɨn yai kɨrɨe aiir yɨkwao boɨn, sɨmiirɨn wɨ sɨma nikɨ sɨbgu kɨgrɨraowɨm. Mɨ sɨma wɨ sɨmiir yai ɨmiirar wakaeyoknam. Mɨ inkam komiiyɨm sɨma ɨkɨ iikamɨm sɨmiirar nɨkwao boɨnɨnaeikɨm, sɨma sɨmiir yai ɨmiirar wakaeyoknaɨm. 26 Tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨmiir tɨr kɨpi nikɨ o. Nɨɨngaka. Inkamɨn siya kɨmiir inkam komii nwowam naɨngwowi mɨ siya kɨmiir mɨiyan inkam nɨɨnganan dwo, siyɨu mɨiyɨk kɨmiir tɨrhaigɨnɨuwɨm. 27 Mɨ inkamɨn siya kɨmiir bɨi nwowam naɨngwowi mɨ siya kɨmiir mɨi prɨimɨriiyan inkamnan dwo. 28 Kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn kara mɨnam bɨ nɨtkɨn iikam whɨekakɨm kɨma kariir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwɨm. Nɨɨngaka. Kara kɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwam nɨtkɨn. Kara iikam whɨekakɨm dimɨn biyɨekakɨm sɨmiirɨm naowɨm mɨ sɨmiir dimɨn biyɨe haiyoprimdiyɨumiigiyam. Ɨriig.

Jisɨs siya inkam nhwokwɨsae nwɨswo sowiir haiswo nɨskigo

(Mk 10:46-52; Lk 18:35-43)

29 Mɨ sɨma om komii Jeriko siir haiburgigɨm mɨ ɨna yamɨm. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma Jisɨs siir mhoɨiyar yamɨm. 30 Mɨ inkam nhwokwɨsae nwɨso sowa siyɨu mɨg kingiin hɨrar yɨdwokwokɨn. Mɨ sowar wakaewɨn Jisɨs siya tɨriir napni mɨ ɨna kauwoknanaekiyo, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra Devidni isidɨn siir yɨnisɨmkɨn, inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn, krɨriirsi daɨngwobumbu. 31 Mɨ iikamɨm sowiir boɨnainanaeki, kowa yai tanki. Mɨ sowa ɨna swokɨ kauwoknanaekiyo, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra Devid siir yɨnisɨmkɨn, kɨra krɨriirsi daɨngwobumbu! 32 Mɨ Jisɨs siya ha namɨkwowɨuɨn mɨ sowiir yɨkɨuna mɨ ɨna boɨnɨn, kowa panɨɨna naɨngwowi kara kowiirɨn pɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn siir tɨrki, ha? 33 Mɨ sowa siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, krɨra ha naɨngwowi kɨra krɨriir nhwo owiir haiswonɨskiigi. 34 Mɨ Jisɨs siya sowiirsi naɨngwoyɨmyokɨn mɨ siir ɨɨna ɨna yonkwokiya sowiir nhwo nhɨs owiir mɨ sowiir nhwowo ha kaokiyo mɨ ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar yapnamo. Ɨriig.

21

Jisɨs siya om komii Jerusalem hɨriir napnɨnopkainamɨn inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan nwonamkɨn

(Mk 11:1-11; Lk 19:28-40; Jo 12:12-19)

1 Mɨ sɨma om komii Jerusalem kingiin nwowamɨn mɨ sɨma omisɨm Betfasi hɨriir yɨmbiyam mhɨu whɨrɨn Oliv siir kingiin. Mɨ Jisɨs siya inkam nwɨswo siir mɨi kɨgna mɨriiyo sowiir yɨkropki bɨi sowar namkwokɨnɨm. 2 Mɨ siya sowiir boɨnki, kowa ɨkɨ omɨn krɨma kɨgiyɨn siir dam mɨ kowa kingiin tɨrar kwakɨg. Mɨ kowa wɨ kɨmɨmɨnki rani, donki ɨrɨn uridni sɨma nɨmburuwɨn paeyaka pɨ siir kɨgi mɨ saiir yɨnisɨm ɨi ɨiirɨn wara mɨ kowa pɨ sowiir whro hainani mɨ kariirɨm kiyainani. 3 Mɨ inkam nwɨrɨn siya yai kwɨr kowiir boɨnki mɨ kowa siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya sowiirɨn mɨigakɨn mɨ mhoɨiya siir mɨiya dɨg nwoki mɨ siya wɨ kɨriirar swokɨ hauugi mɨ siya wa nami. 4 Tɨ dimɨn hɨriinanɨm nɨmbɨibɨiyamɨm mɨ yaiyɨm bɨiya profet sɨma boɨnɨm ɨni sɨmiirar boɨnourwokaiyɨm mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm,

5 kɨma iikamɨm om Saion hɨranɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn, kɨgi! Kɨmiir Inkam Komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn ɨsirɨn kɨmiiram nɨti. Siya inkam mɨuungɨn mɨ siya donki haomɨm siir nɨdwo namkɨn mɨ donki ɨiyɨn yopii aeya naokainan siir! Mɨ ɨiya Jisɨs siya om Jerusalem hɨriir nɨmbiyamɨn, tɨ dimɨnɨm sɨma ɨna yɨmbiyamɨm.

6 Mɨ inkam nwɨswo Jisɨs siir kɨgna mɨriiywo mɨ yaiyɨm siya boɨnkiyɨm sɨmiir hɨriinana inɨ tɨrɨu. 7 Mɨ sowa donki iwɨnbugao sowiir hakainamwo mɨ sowiir yɨuɨsɨm siir ɨdwo yɨtɨmwanɨu mɨ Jisɨs siya yɨuɨs ɨdwowa yɨdwonam donki yɨnɨn siir. 8 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir yɨuɨsɨm ɨni siyɨu ɨiirar haknamɨn siir bɨiyar mɨ nhɨrɨm paekwowɨm sikwonanɨm sɨmiirar krɨphaknam siyɨu ɨiirar. 9 Mɨ iikam nhɨrɨm bɨiya napnam ɨkɨm mɨ nhɨrɨm mhoɨiya saɨka nɨnkɨn apnam ɨkɨm sɨma ɨna kauwok boɨnamɨm, Devid siir isidan yɨnisɨmɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn siya wadɨekɨ wadɨekɨn, siir inɨg ɨiir dokboɨnmamaɨrgi! Adi Komii siya tɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn nɨtɨn siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn, siya inkam mɨiyɨkɨn krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan prapraskikɨn.

10 Jisɨs siya om komii Jerusalem hɨriir napnɨnopkainamɨn mɨ iikam whɨekakɨm om komii hɨr nwowɨnɨm sɨma hɨriinan dimɨn ɨiir kɨgwɨnɨm ɨni hindara yanaawɨnɨm mɨ ɨna boɨnɨm, tɨ inkamɨn siya yɨpɨkɨn? 11 Tɨ iikamɨm napnaniyɨm sɨma boɨn, Jisɨs siyaɨrgɨn profet inkamɨn om Nasaret nu Galili hɨranɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya Adi Komii siir omaka saiir napnɨnopkainamkɨn

(Mk 11:15-19; Lk 19:45-48; Jo 2:13-22)

12 Jisɨs siya Adi Komii siir omaka komiiya hɨuyokiyokaiya siir inɨg nɨdwokai hainaniya saiir hɨriir napnɨnopkainamɨn mɨ kam nhɨrɨm umɨr hɨr nɨnwowana haiyɨm mɨ nhɨrɨm pɨ saɨngɨm, siya sɨmiir nhɨnɨtnowidnɨnkiigi. Mɨ siya umɨr hɨiyɨm sɨmiir inankrɨmkrɨnkɨigi mhoɨiya sɨma Adi Komii siir nɨnkɨnɨmiyaei. Mɨ ipii mɨnɨm kamɨm umɨr mɨi mɨriiyɨm sɨma nɨdwokaiyɨm sɨmiir warar. 13 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yaiya Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, kariir omaka iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨma saiirɨn hɨnɨɨna dapi, nhwo kwɨs boɨni omakaka! Mɨ kara kɨmiir boɨnki, kɨma kariir omaka ɨni hɨi tauae inkamɨn siir hɨriinan omaka biyɨenan ywonama.

14 Mɨ Jisɨs siya Adi Komii siir omaka saiir hɨrar nikɨ owɨn mɨ kam nhɨrɨm nhwo kwɨsaeyɨm mɨ ɨga biyɨe ɨkɨm sɨma ɨna yɨmbiniyɨm siirɨm mɨ siya ɨni sɨmiirar haiswonɨmnɨskɨiyɨn. 15 Prismi bɨiyan kamɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm sɨma Jisɨs siya haiswonɨmnɨskɨiya saiir kɨgɨm mɨ sɨma wakae yɨnisɨmɨm hɨnɨɨna nɨnɨkɨu anɨkɨuwi krɨma Devid siir isidɨn siir yɨnisɨmɨn siir inɨg ɨiir hainan prapraski. Mɨ sɨma ɨo hɨriinansi nwokɨm. 16 Mɨ sɨma ɨo ha nwowɨm mɨ sɨma mɨnam naɨngwokɨm tɨ yɨnisɨsɨmɨm sɨma kauwoknanaeyɨm pɨ tankiyɨm mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨn, kɨra ta yaiya yɨnisɨsɨmɨm sɨma boɨna ɨna wakaeyɨm, ha? Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, ɨhɨ, kara tɨsa wakaeyɨn. Kɨma Yokwo Komiiya saiir yai ɨmiir bɨ mwaɨngɨm. Saeya hɨnɨɨna boɨnka, Adi Komiiyɨn yɨnisɨm budɨrɨg ɨkɨm mɨ yɨnpraigak ɨkɨm sɨmiir bɨdi yɨisiisimauuɨn mɨ sɨma Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn hɨriinan asi sɨbgu hainan prapraskɨm, aniya? 17 Mɨ siya sɨmiirɨn ha boɨn dɨgiyɨn mɨ siya sɨmiir haiburgik mɨ om Betani hɨriir yam mɨ hɨrar whwonkaowi. Ɨriig.

Jisɨs siya boɨnkiyɨn pae figɨn ɨna whɨrkiyɨn mɨ ɨna wainamɨn

(Mk 11:12-14,20-24)

18 Mɨ nugak ɨmumarɨn Jisɨs siya ɨna swokɨ haiyɨug apam yakwokɨn om Komii Jerusalema hɨriir mɨ siya mhɨiya ɨna yapaowamɨn. 19 Mɨ siya pae fig whɨrɨn siyɨu mɨg hɨr nokwoɨn siir kɨgam mɨ siya siirɨm ha namɨn mɨ siya hɨnɨɨna bɨ kɨgamkɨn nae bɨdi budɨn. Nɨɨngaka. Paekwo nɨɨnga nwowi mɨ siya tɨ pae figɨn siirɨn hɨnɨɨna boɨn, kɨra wɨ nae swokɨ budmɨmɨn tani, nɨɨngakɨɨnga. Mɨ tɨ pae figɨn bɨ kɨmɨmɨnkikɨn ɨna wainamɨn. 20 Kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm tɨ hɨriinan dimɨn ɨiir kɨgɨm mɨ ɨna yanaakiyɨm. Sɨma boɨn, tɨ pae figɨn siya dimusi wai sasaunamkɨn, ha? 21 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨni, kɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kɨma wɨ dɨga nwowi tɨ pae figɨn kara mɨnkiyɨn siir hɨriinan. Mɨ dimɨn whɨrɨn kɨra wɨ dɨga mɨ owi. Mɨ kɨra tɨ mhɨu ɨiir boɨnki, kɨra whɨi solwara hɨriir diswɨtnatmainam mɨ siya wɨ hɨriinana mɨ tɨri. 22 Mɨ kɨma Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmii mɨ ha srɨii digworaekwo whɨekakɨm kɨma haiyam srɨi boɨni, siya kɨmiirɨn wa hauuwi. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siir srɨi yɨpɨkɨn inɨgak kɨriir nwo haigɨnɨuwɨn

(Mk 11:27-33; Lk 20:1-8)

23 Jisɨs siya Adi Komii siir omaka saiir swokɨ haiyɨug apnɨnopkainam mɨ iikamɨm sɨmiir yowomwarkaiyɨu siir yai ɨmiir. Mɨ siya ha nikɨ boɨnɨn, prismi bɨiyan kamɨm sɨma mɨ Isrel sɨmiir bɨiyan inkam komii komiiyɨm sɨma siir hɨriir yɨmbiyam mɨ sɨma siirɨm srɨigi mɨ yɨpɨkɨn inɨg komiigak kɨriir nwowaigɨnɨuɨn mɨ kɨriir nɨmbinɨn yɨpɨkɨn tɨ digworaekwo sɨmiirɨn kɨra pɨkɨ hɨnɨɨn inɨgɨn siir dirɨraerari, ha? 24 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aiirɨn ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kara ɨriipa hɨriinan kɨmiirɨn pɨ dimɨn whɨrɨn siir srɨiyɨm mɨ tɨri. Mɨ kɨma saiir sɨbgu owarkɨi boɨni mɨ kara ɨriipa hɨriinan wɨ kɨmiirar boɨnmauuwi inkamɨn inɨg komiigak kariir nwowaigɨnɨuɨn ta mɨiya saiir mɨriiyam. 25 Yɨpɨkɨn Jon siir nwowaigɨnɨuɨn inɨg komiigak iikamɨm op sɨmiir baptais haigɨnɨuwam Adi Komii siya, iyae inkamkɨn, aniya? Mɨ sɨma, sɨmasɨma hɨnɨɨna yɨmboɨn amboɨna krɨma siirɨn pɨ panɨɨn yaiya saiir boɨni, ha? Mɨ krɨma siirɨn hɨnɨɨna boɨni, Adi Komii siya hauugɨn mɨ siya krɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨma Jon siir yai wakaeyokna dirɨraerar karamae dimusi nwokɨm. 26 Mɨ krɨma ha boɨni tɨ dimɨnɨn inkamkɨ hauugɨn mɨ krɨma hɨriinan yai boɨni mɨ wɨ iikamɨm sɨmiirsi nɨdidi. Mɨ sɨma wɨ krɨmiir tɨowi. Dimusi rani, sɨma hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii Jon siya profet inkam komiigɨn. 27 Mɨ sɨma Jisɨs siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, krɨma nɨnoknɨnkɨn tani yɨpɨkɨn inɨg komii Jon siir hauuwɨn tɨ dimɨnɨm sɨmiir tɨram. Jisɨs siya sɨmiir boɨnki. Dimusi rani, kɨma kariirɨn bɨ sɨbgu boɨnkikɨm Jon siirɨn. Mɨ kara ɨriipa hɨriinan wɨ kɨmiir mɨ boɨnmauu rani, yɨpɨkɨn inɨg komii kariir hauuwɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir tɨram. Ɨriig.

Boɨniyɨo yaiya yɨnisɨm nwɨswo ad nwɨruwaniyo sowiir boɨnka

28 Kɨma panɨɨna naɨngwowi, ha? Bɨiya inkam nwɨrɨn siir yɨnisɨmo nwɨsko mɨ mhoɨiya ɨiya sowa inɨkamae nwokiyo mɨ adɨn siya siir yɨnisɨm yaowaeyɨn siirɨm yam mɨ siir inɨ boɨnɨu, yɨnisɨm, panaoɨn kɨra kariir numɨr waina saiir kɨgrɨraowam dam. 29 Mɨ yɨnisɨmɨn adɨn siir yai aka yowarkɨi boɨn. Nɨɨngaka. Kara pɨ boriisopi. Mhoɨiya siir kwoɨnɨn ɨna swokɨ kisɨna haigiyɨn mɨ ɨni adɨn siir wain numɨra saiir swokɨnɨ mɨriiyɨuɨn. 30 Mɨ adɨn ɨna swokɨ apnamɨn siir yɨnisɨm nwɨrɨn siirɨm mɨ siya ta hɨriinan yai aiirar swokɨ boɨnɨu siirɨn mɨ kɨra kariir wain numɨra saiir tɨram dam. Mɨ yɨnisɨmɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kara pɨ kapi nami mɨ siya numɨra hɨriir bɨ swokɨ amɨmɨnkɨn. 31 Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna srɨigi, tɨkɨ yɨnisɨm nwɨso yɨpɨkɨn adɨn siir kwoɨn ɨiir napɨn, ha? Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm Bɨiyan ɨiya mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨnki mɨ iikam biyɨeyɨm omom omomi umɨr takis haiyanɨm mɨ wigɨm hɨi nanaei ɨkɨm sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm bɨdi kisɨna haigiyɨm mɨ sɨma Adi Komii siir yai aiiram bɨdi yaɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ kɨmiir bɨiyɨn wɨ sɨmar nami iikamɨm Adi Komii siya kɨgrɨraowiyɨm kɨmiiramɨn. Nɨɨngaka. 32 Dimusi rani, Jon siya kɨmiir waraur nɨmbinikɨn siyɨu mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir nɨisiisimauugɨm kɨmiirɨn mɨ kɨma siir yai aiir bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm. Mɨ kamɨm omom omomi umɨr haii ɨkɨm mɨ wigɨm hɨi nanaei ɨkɨm sɨma siir yai ɨmiir bɨdi yaɨngwo tɨbmiiyɨm. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan dimɨnɨm sɨmiir bɨdi kɨgɨm mɨ kɨmiir kwoɨnɨm bɨri kisɨna haiigikɨm mɨ siir siyɨu ɨiir napam bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Ta boɨniyɨo yaiya inkam biyɨeyɨn numɨr waina saiir kɨgrɨraowiyɨn siir boɨnka

(Mk 12:1-12; Lk 20:9-19)

33 Jisɨs siya sɨmiirar nikɨ boɨnɨn, kɨma wakae, boɨniyɨo yai kwɨra hɨnɨɨnga. Inkam komii nwɨrɨn siya nu komiigakɨn mɨ wain numɨr yɨnkɨn mɨ ɨna hɨuyokiyokaiyɨn mɨ numɨr hɨrɨn ɨe whɨra yop mɨ nantwo komiiya ɨenau hɨr haigi mɨ sɨma wain nidɨm ɨna whɨnɨtkaigaiyɨm mɨ sɨmiirɨn ɨna yokwobrombropɨm sɨmiir hii ɨmiirɨm mɨ saiir mhoɨiya numɨran adɨn siya omaka pada ɨra mɨrii ta wain numɨra saiir kɨgrɨraowam. Mɨ siya ta numɨra inkam nhɨrɨmi hauugi sɨma kɨgrɨraowam mɨ umɨr mɨi saiir warar mɨ mɨriiyɨm. Mɨ numɨran adɨn ɨna yamɨn aru maeyau kwɨra. 34 Mhoɨiya ɨiya wain nidɨm sɨmiir haiyana ɨni kingiin nwowa mɨ numɨran adɨn siya whɨsarii mɨi prɨi mɨriiyan kam nhɨrɨm sɨmiir yɨkrop amki wain nidɨm sɨmiir nɨnguguhainakiyam. 35 Mɨ kamɨm ta numɨr aiir kɨgrɨraowiyɨm mɨ sɨma siir mɨiyan kam ɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk bɨ tɨrkɨm. Mɨ sɨma nwɨrɨn hindara tɨoki mɨ nwɨrɨn hindara yɨsomaoki mɨ nwɨrɨn hindara kaigromkrorki siiyani. 36 Mɨ numɨran adɨn kam nhɨrɨm mɨiyanɨm sɨmiir yɨkropki, siya hoɨmgakrɨga yɨkroki, bɨiyana saiir hɨriinan tani. Mɨ kamɨm numɨr aiir kɨgrɨraowiyɨm hɨriinan siyɨu ɨiirar swokɨ tɨrwɨn sɨmiirɨn. 37 Mɨ mhoɨigɨ mhoɨiyan siya siir yɨnisɨmkɨ yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn siirgɨsiirar yɨkropki sɨmiiramɨn. Adɨn siya hɨnɨɨna yaɨngwo, sɨma wɨ kariir yɨnisɨmɨn wɨ siir yaiyar wakae yoknaei. 38 Mɨ kamɨm ta numɨr aiir kɨgrɨraowiyɨm sɨma tɨ yɨnisɨm ɨiir kɨgwɨnɨm mɨ sɨma sɨma hɨnɨɨna boɨnaiwɨn, tɨkɨ yɨnisɨm hɨnɨɨnɨn siya wɨ siir adni digwraekwowɨm wɨ siya haii. Humbae! Nɨm siir dɨsom aoki mɨ ta siir adni numɨra wɨ krɨma haii. 39 Mɨ sɨma siirɨn ha kiyainaniyamɨm numɨr yaba hɨriir mɨ sɨma siirɨn ɨna yɨsomaowɨn.

40 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma panɨɨna mɨ aɨngwokiyɨm? Mhoɨiya ɨiya numɨr wainaɨn adɨn siya nɨti wɨ panɨɨn siyɨuɨn siir natɨrni ta numɨr aiir kɨgrɨraowan kamɨm sɨmiirɨn? 41 Mɨ sɨma siir boɨnki mɨ siya tɨ inkam biyɨeyɨm siir numɨr aiir kɨgrɨraowɨm wɨ sɨmiir nɨsomsom aokii. Mɨ siya numɨr waina wɨ iikam isid mɨiyɨk nhɨrmi hauugi sɨma kɨgrɨraowɨm mɨ nae haiyan ɨiya mɨ sɨma nae haɨmii, siirɨn wa hauu aei. 42 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, tari kɨma yai haɨmii kwɨra profet kamɨm bɨiya sɨma wɨna Yokwo Komii saiir nwowɨm sɨmiir bɨri sɨbgu mwaɨnɨnoknɨnkɨnkɨm, aniya? Saeya hɨnɨɨna boɨnka,

tɨ yɨn mɨiyɨkɨn omaka mɨriiyɨn kamɨm sɨma boriisop waeyaowɨn tariinanɨn ɨni bɨiyan yɨn yamwowɨuɨn. Siya ɨni bopwonauan kougouwɨn siir hɨriinan yamwowɨuɨn. Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siyar dirɨraerarkikɨn tɨ dimɨnɨn, siya ɨna yɨmbiyamɨn mɨ krɨma siir kɨgɨn ɨni wadɨeyar ywokiyɨn.

43 Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨriinan asi boɨnki, tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya kɨgrɨraowan iikamɨm sɨmaka nwowɨm wɨ kara swokɨ haii, Juda iikamɨm kɨmiir waraurankar. Mɨ kara wɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm om whɨranɨm siir mɨi sɨbgu mɨriiyɨm wɨ sɨmiir hauugi. 44 Yɨpɨkɨn inkamkɨn kariiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨn mɨ siya wɨ hindara nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguski, hauwa nɨkɨi ɨswomswokiya mɨmɨrmɨmɨr yɨnɨn siir ɨdwo saiir hɨriinan. Mɨ inkamkɨn digɨumii kariir haimriyɨuwi mɨ siya wɨ hindara nɨkrɨmkrɨp ɨuguski yɨn siir hɨriinan nɨsɨɨmtl sɨɨni.

45 Mɨ ɨiya prismi bɨiyan inkam komii ɨma mɨ Farisi sɨma ta hɨriinan boɨniyɨo yai aiir wakaekiyɨm Jisɨs siya boɨnɨm mɨ sɨma ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨm ta yaiya sɨmiirar nɨkrɨiga. 46 Mɨ sɨma siir nonkworɨnuwama naɨngwokɨm omaka hɨuyokiyokaiya saiir hɨriir hainamɨm. Mɨ sɨma iikamɨm sɨmiirsi nɨdidgɨm Jisɨs siir yai wakaeyɨm. Dimusi rani, sɨma ha naɨngwo tɨbmiikɨm Jisɨs siya profet inkam komiigɨn. Ɨriig.

22

Ta boɨniyɨo yaiya nae komiiya wig nonkwonaeiya saiir boɨnka

(Lk 14:15-24)

1 Jisɨs siya yaeya boɨniyɨo yaiya ɨna swokɨ boɨnɨn sɨmiirɨn mɨ siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, 2 Adi Komii siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, saeya ɨni inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn, nae komii siir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn wig nonkwonaɨn siirɨm dirɨraerariyɨn ɨni saiir hɨriinan ywowɨn. 3 Bɨiya kam nhɨrɨm sɨmiir nɨmbina ta wigwas naeya saiir naeyam. Mɨ naeni ɨiya siya siir kam nhɨrɨm sɨmiir yɨkropki. Mɨ sɨma nɨtɨm pɨ boriisopi. 4 Mɨ siya siir mɨiyan kam nhɨrɨm ɨna swokɨ ɨkropkiyɨm mɨ sɨmiir boɨnmauu, kɨma kamɨm kara nɨmbingigɨm sɨmiir dɨkɨunaki mɨ kɨma sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn, wakae, kariir naeyɨm bɨdi dirɨraerar haigɨngigɨm. Mɨ bulmakau ɨi ɨkɨm mɨ wraisu hɨkae hɨkaeyɨm kara bɨdi yɨsomsom haigɨngigɨm. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm bɨdi dirɨraerar haiigɨngigɨm. Kɨma ta wigwas naeya saiirɨm wɨt. 5 Siya siir mɨiyan kamɨm tɨ yai ɨmiir boɨnmɨmauu dɨgɨn mɨ sɨma ha namɨm, sɨma, sɨmiir yai ɨmiir wakaeyɨm pɨ boriisop mɨ sɨma ɨna nhɨnoopkiyɨm. Nwɨrɨn siir numɨram yam mɨ nwɨrɨn ɨni umɨr mɨi mɨriiyam yamɨn. 6 Mɨ nhɨrɨm inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn siir mɨiyan kam ɨmiir yapiyɨskai kɨgwɨn mɨ sɨma sɨmiir yonkwobumbunɨnkɨn haiigɨnɨugi mɨ sɨmiirɨn ɨna yɨsomsom aokaokiyɨm. 7 Mɨ tɨ hɨriinanɨn inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn siir kwoɨnɨn haugɨ hauga ha whiyɨekiyɨn mɨ siir kamɨm sau nɨnɨtiyɨm sɨmiir yɨkropki. Mɨ sɨma inkam biyɨeyɨm sɨmiir yɨsomao mɨ om ɨiir warar yɨnkɨn haɨngɨmugig. 8 Mɨ sɨma hɨriinan tɨrɨm, inkam komiiyɨn siir mɨiyan kam ɨmiir boɨnmɨmauugi, wigwas naeya bɨdi dirɨraerar haigɨn dɨga, kamɨm kara nɨmbinɨm sɨma mɨiyɨkɨ waeyao panɨɨnsi yɨtsi. 9 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi kɨma ɨkɨ siyɨu whɨekakɨm sɨmiirar dap kɨg yokiyokɨiyam mɨ kam whɨekakɨm kɨma sɨmiir kɨgi mɨ kɨma sɨmiir wɨkɨunani ta wigwas nae aiirɨm. 10 Siya hɨriinan yai boɨnkiyɨn mɨ mɨiyan kamɨm ɨna nhɨnoopkiyɨm. Mɨ siyɨu whɨekakɨm sɨmiir nwowɨm iikamɨm sɨmiir yapboɨnmamauu iikam biyɨe biyɨe ɨkɨm mɨ iikam mɨiyɨk mɨiyɨk ɨkɨm sɨmiir yɨkɨunani wigwas nae aiirɨm. Mɨ sɨma ha nɨtɨm ta omaka wigwas nae dirɨraerara ɨni iikamkɨna yɨnkɨnɨugiya.

11 Iikamɨm sɨma ha nɨdwodwokai dɨgiyɨm mɨ inkam komii sɨmiir napnɨnopkai kɨgam namkɨn. Mɨ siyar kɨgi inkam nwɨrɨn yɨuɨs mɨiyɨk bɨ pɨuainanikɨn wigwas naeya saiir nɨdwokai aeyamɨn. 12 Mɨ inkam komiiyɨn siir boɨnki, akam, kɨra yɨuɨs mɨiyɨk pɨuainani karamae dimusi nwokɨn ta wigwas nae aiiramɨn, ha? Mɨ siya ɨni yai mɨkrɨma ywowɨn. Mɨ ɨna yɨdidkiyɨn. 13 Inkam komiiyɨn siya siir mɨiyan kamɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨma siir ɨga ɨɨnɨm sɨmiir kogrɨmdɨɨnugi. Mɨ maeyauwa nɨiyɨm nɨiyɨm nwowa saiir hɨriir dɨtkaigi. Ta maeyau nɨiyɨm nɨiyɨm aiirɨn siya wɨ kauu ouu prasae kɨn tani. Mɨ siya wɨ hɨk komiigɨkomii aiir haii. Mɨ wɨ siir big ɨiirar mɨ aegiyɨmgiyɨkaeyami. 14 Jisɨs siya ta boɨniyɨo yai aiir boɨn dɨgiyɨn mɨ siya sɨmiir boɨnki, ɨhɨ, Adi Komii siya iikam whɨekakɨm sɨmiirar nɨkɨunaei. Mɨ sɨmiirɨn wɨ ɨrɨra nwɨnwɨra nɨkɨuna apnɨnopkainani. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siir srɨigɨm umɨr Sisa siir hauuwam

(Mk 12:13-17; Lk 20:20-26)

15 Mɨ Farisi kamɨm sɨma yaiya ɨna haɨngiriyɨu hɨd boɨnaiyɨm, Jisɨs siir kɨnankɨuwam. 16 Mɨ sɨma sɨmiir kɨgna mɨriiyɨm kam nhɨrɨm mɨ inkam komii Herot siir kamɨm sɨmiir warar yɨnkɨn ɨkropki. Mɨ sɨma Jisɨs siir hɨriir yɨmbiyam mɨ ɨna inɨ srɨiyɨuɨm yai nhɨrɨm sɨmiiram. Inkam yaimɨn dimɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn, krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kɨra yaimwo boɨnan inkamkɨn. Mɨ kɨra yaimwowa saiirar sɨbgu owomwarkaiyɨu boɨnikɨn dimɨnɨm Adi Komii siir iikamɨm sɨmiirɨm. Kɨra inkam nwɨrni bɨ nwowikɨn kou mɨ nwɨrni bɨ nwowikɨn nua. Nɨɨngaka. Kɨra iikam whɨekakɨm sɨmiirɨn whɨruwar nwowaigɨnɨuwikɨn. 17 Kɨra krɨmiirɨn sɨbgu boɨnmauugi, kɨra panɨɨna naɨngwowi, ha? Moses siir siyɨu komiiyɨn siya boɨnɨn ɨni wadɨeya mɨ owɨn krɨma omom omomi takis umɨrɨm inkam komii Sisa Romanɨn siir hauuwɨn, aniya? Iyɨe? Nɨɨngaka. 18 Jisɨs siya sɨmiir kwoɨn biyɨe biyɨe ɨmiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma nɨksɨsaeyan inkamkɨm. Kɨma kariirɨm dimusi kɨnankɨunikɨm, ha? 19 Kɨma umɨrɨm omom omomiyɨm kɨma haiiyɨm mɨ mɨiya umɨra saiir nwowa inkam komii Sisa siir hauuwiya kariir wɨisiimauugi. Mɨ sɨma umɨra siirɨm asi hainakikɨm, siir nɨisiimauuɨm. 20 Mɨ siya sɨmiir srɨigi, tɨ whwonkamɨn mɨ tɨ inɨg ɨkɨn umɨr aiir nwowɨn siya nhɨnirgɨn. 21 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yowarkɨi boɨnki, inkam komii Sisa. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, dimɨn Sisa nikɨn, yɨo kɨma Sisa siirar hauu. Mɨ dimɨnɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirgɨn yɨo kɨma siirar timɨ hauugi. 22 Sɨma ta hɨriinan yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨma ɨna yanaakiyɨm. Mɨ sɨma siir ɨna haiburgigɨm mɨ ɨna yamɨm. Mɨ sɨma Jisɨs siir kɨnankɨuan yai karamaekɨm. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siir srɨigi iikamɨm naonami wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi

(Mk 12:18-27; Lk 20:27-40)

23 Ta ɨi aiirarɨn Sadyusi kam nhɨrɨm Jisɨs siir hɨriir yɨmbiyam. Tɨ kamɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnikɨm, inkamɨn naonamiyɨn sɨma wɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwo rani. Sadyusi kamɨm sɨma ha nɨmbiyamɨm mɨ sɨma Jisɨs siir inɨ srɨiyɨu, 24 inkamɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn, Moses siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, inkam nwɨrɨn siya yɨnɨe niyɨo karam nwowi mɨ siya ha naonami mɨ siir wig igabaeya siir nomousɨm ɨeyar swokɨ ɨtkɨn ɨdwokai naowid. Mɨ yɨnɨekakɨn wɨ siya nwo haigɨnɨuwi siir yaowae ɨiirɨn. 25 Mɨ kam ɨriiyar nwɨskɨnɨuwi mɨ sɨmiir yaowaeyɨn wig siya yonkwona mɨ siya ɨna yaonamɨn mɨ siya yɨnɨekak bɨ nwogigɨn. Mɨ siir wig igabaeya ɨni siir nomousɨm ɨeyar swokɨ ɨtkɨn ɨdwokainaowida. 26 Mɨ siir nomousɨmɨn ɨriipa hɨriinanar mɨ tɨr, yɨnɨe karamaeyar mɨ aowɨn. Mɨ nwoɨmaka ɨriipa hɨriinanar mɨ tɨr mɨ ɨni hɨrii hɨriinanar tɨr yokiyokɨiyamɨn. Mɨ tɨ iwɨniyao ɨriiyar nwɨso ɨni yɨnɨe karamaeyar yaowɨm. 27 Sɨma yaowɨn naokao dɨgiyɨm mɨ mhoɨigɨ mhoɨiya sɨmiir yao wig igabae aeyar yaonam. 28 Kɨra boɨnki, ɨiya iikamɨm naokaowɨm sɨma nɨnsiin ɨdwowi. Tɨ iwɨnyao ɨriiyar nwɨswo ta wiga saiir kamkɨ kamɨn wɨ nhɨnga nwowi? Kɨra ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, sɨma yaowɨn saiirara nonkwona swokɨm.

29 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kɨma Yokwo Komii saiir yai ɨmiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm, ha? Mɨ kɨma Adi Komii siir kɨrɨe aiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn, ha? Mɨ kɨma hɨriinanɨn whaowaeya prɨiboɨn, aniya? 30 Mɨ ɨiya iikamɨm sɨma nɨnsiin ɨdwowi mɨ sɨma wɨ nonkwona rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma wɨ Adi Komii siir oman paekwosɨmɨm nɨnomor kou hɨr nwowɨn wɨ sɨmiir hɨriinan nwowi, nɨɨnga nɨɨngar. 31 Tɨ iikamɨm naonamɨm mɨ ha swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. Kara kɨmiir srɨiyɨm mɨni. Adi Komii siir yaiyɨm Moses siir hauuwɨm, kɨma sɨmiir bɨ mwaɨngɨm, aniya? Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, 32 kara Ebraham mɨ Aisak mɨ Jekop sɨmiir Adi Komiigɨn. Adi Komii siya iikamɨm naonamɨm sɨmiir Adi Komii rani. Iikamɨm kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn sɨmiir Adi Komiigɨn. 33 Iikamɨm kingiin nokwoɨm sɨma ta hɨriinan yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm Ɨriig.

Adi Komii siir bɨigɨ bɨiyan siyɨugɨ siyɨu ɨeyaɨrgɨn

(Mk 12:28-34; Lk 10:25-28)

34 Ta hɨriinan yaiya Jisɨs siya Sadyusi sɨmiir yai aiir boɨn tankaigikɨn. Mɨ Farisi kamɨm sɨma ta yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨma ɨna haɨngiriyɨu boɨnainamɨm. 35 Mɨ sɨmiir bopwo hɨrɨn inkam nwɨrɨn siyɨu ɨmiir nɨnoknɨnkɨniyɨn ɨni hɨrar nwowɨn. Siya Jisɨs siir srɨikɨnankɨuwam namkɨn. 36 Iikam nowomwarkaiyɨuan inkam pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨu ɨkɨn, siyɨu whɨekakɨm Moses siya wɨnɨm sɨmiir bɨi nwowɨm, ha? 37 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya kɨriir Adi Komiigɨn. Mɨ kɨriir mhɨi kwoɨnɨm mɨ kɨriir kɨrɨeya wɨ saiirar hauu ɨuguski mɨ kɨriir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir warar. 38 Tɨ siyɨuɨn siya ɨni siyɨu nhɨrɨm Moses siya wɨnɨm sɨmiir kou ywowɨn. 39 Mɨ mhoɨiyan siyɨu whɨrɨn yɨo hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨra inkam nhɨrɨm sɨmiirɨm naɨngwowiyɨm mɨ kɨramar naɨngwonaeiyɨn saiir hɨriinanar daɨngwo. 40 Tɨ siyɨuwo sowa boɨnkiywo ɨni Moses mɨ profet kamɨm sɨmiir siyɨu ɨmiirar higrɨnɨu ɨrkakiyɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya Farisi kamɨm sɨmiir srɨi yɨpɨkɨ inkamkɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn

(Mk 12:35-37; Lk 20:41-44)

41 Farisi kamɨm sɨma ɨrɨpa nikɨ haɨngiriyɨu owɨm mɨ Jisɨs siya sɨmiir srɨi, 42 kɨma Krais siirɨn ɨni panɨɨna naɨngwowɨm tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn, ha? Siya nhɨnir pɨugan ankɨn, ha? Mɨ sɨma siirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, Devid siir pɨuganankɨn. 43 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨna swokɨ srɨiyɨn. Dimusika? Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn Devid siir nwowɨn siirɨn siya nɨisiimauugɨn mɨ Devid siya siirɨn Bɨiyan Inkam Komii dimusi dapkɨn, ha? Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn,

44 Devid siya hɨnɨɨna boɨnkɨn Adi Komii siya, kariir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨra kariir ɨɨna ɨɨniga saiir dɨdwo. Mɨ mhoɨiya kɨriir sau omomɨn wɨ kara kɨntɨokɨi sɨmiirɨn. Mɨ wɨ kɨriir aowa nwokaii.

45 Kɨma kɨgi Devid siya dapkikɨn Inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn Bɨiyan Inkam Komii siya mɨ siya tɨ inkamɨn Devid siir isid panɨɨna nwokɨn, ha? Nɨɨngaka. Siyɨu karamaekɨn. 46 Mɨ inkam nwɨrkɨn bɨ nowarki boɨnmɨmɨnkɨn ta Jisɨs siir yaiya. Nɨɨngaka. Mɨ ta ɨi aiirɨn sɨma ɨna yɨdidbwakainamɨm siirsiyɨn mɨ mhoɨiya sɨma siirɨmɨn dimɨn whɨram bɨ swokɨ srɨi mɨmɨnkɨm. Ɨriig.

23

Jisɨs siya iikam ɨmiir boɨnki, kɨma mɨntarao, kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm sɨmiir siyɨu ɨmiirsiyɨn

(Mk 12:38-39; Lk 11:43,46; 20:45-46)

1 Mhoɨiya Jisɨs siya yaiyɨm iikam whɨekakɨm mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnmɨmauugɨn. Jisɨs siir yaiya hɨnɨɨna boɨnkɨn, 2 kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm, sɨma kɨmiirɨn Moses siir siyɨu ɨmiir nowamwarkaiyɨugɨm. 3 Mɨ hɨriinankɨnɨuwi yɨm tɨ hɨriinan digworaekwowɨm, sɨmiir boɨnmɨmauuwiyɨm, yɨm kɨma sɨmiirɨn ha wakaeyokna ap. Mɨ sɨmiir siyɨu ɨiirɨn, yɨo kɨpi kɨgna ap. 4 Tɨ yaiyɨm sɨma kɨmiir boɨnmɨmauuwiyɨm, yɨm ɨni dimɨn hɨkakɨm kɨma nɨtyɨskai apiyɨm, kɨmiir waeyao ɨni hɨriinan ywowɨm. Mɨ sɨma wɨ kɨmiir whɨnhai rani, tɨ dimɨn hɨkak ɨmiirɨn. Nɨɨngaka. 5 Dimɨn taemɨnɨm sɨma mɨriiyɨm, sɨma mɨnam mɨni, iikamɨm sɨmiir nwokɨ kɨgɨm sɨma tɨ ɨɨnmi op mɨnɨm mɨnam niigɨm sɨma Adi Komii siir yaiyɨm sɨmiir hopkaiyam. Mɨ sɨmiir mwowɨm haɨs ha mɨ kikog nhwo kwɨsboɨni digworaekwowɨm, sɨmiir haigiyam. Mɨ iikamɨm sɨmiir kɨgii, sɨma wa nwokɨ aɨngwowɨm, sɨma inkam wadɨekɨm. Mɨ yɨuɨs prɨei prɨeiyɨm sɨma niiyɨm yɨm ha mɨ pɨuai haigɨnɨu. Sɨma nhwo Adi Komii siiram kwɨsboɨniyɨm mɨ iikamɨm sɨmiir kɨgi, sɨma wa boɨni, hɨe wara inkamɨm, sɨma inkam wadɨekɨm. 6 Mɨ ɨiya sɨma yaewou komii komiiyɨm sɨmiiram namiyɨm sɨma ɨkɨ mhoɨiyan ipiiyɨm sɨmiir bɨ nɨdwokaiigɨm. Nɨɨngaka. Sɨma ɨkɨ ipiiyɨm bɨiyar nwowɨnɨm pɨ sɨmiirar nɨdwokai omaka Adi Komii siir yai nɨdwokai wakaeiya saiirɨn ɨriipa hɨriinan. 7 Sɨma ha naɨngwowi, iikamɨm maeyaua nae haigɨniya saiirɨn sɨma sɨmiir nwokɨ boɨn maɨrgɨmaɨrgam. 8 Iikamɨm sɨma kɨmiirɨn hɨnɨɨna kɨpi dap iikam nowomwarkaiyɨuwan inkam komii komiigɨm. Nɨɨngaka. Inkamɨn nwɨruwaɨrgɨn kɨmiir nowomwarkaiyɨuwiyɨn, Adi Komii sasaɨrgɨn. Mɨ kɨma whɨekakɨm ɨni nomiiyaukɨna yoswowɨm. 9 Mɨ nu tɨrɨn kɨma inkam nwɨrniyɨn hɨnɨɨna kɨpi dap, krɨmiir Adi Komiigɨn. Nɨɨngaka. Adi Komiiyɨn nwɨruwaɨrgɨn, krɨmiir Adɨn. Mɨ siya ɨni nɨnomor kou hɨrar nwowɨn. 10 Mɨ sɨma kɨmiirɨn hɨnɨɨna kɨpi dap, inkam komii. Nɨɨngaka. Kɨmiir Bɨiyan Inkamɨn nwɨruwaɨrgɨn, yɨo karargɨn, inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn. 11 Yɨpɨkɨ inkamkɨn kɨmiir bɨi inɨgak nwowɨn. Siya bɨiyɨn hinda whɨsarii mɨi prɨimɨriiyan inkam dwo 12 inkamɨn siir inɨg ɨiirar hainanaeiyɨn mɨ mhoɨiya siir inɨgɨn wɨ aokɨ aowa namɨguskii. Mɨ inkamɨn siir inɨg ɨiirar hainana karamae nwowiyɨn, mhoɨiya siya wɨ inɨg komiigak nwowi. Ɨriig.

Jisɨs siya kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm siya siyɨu biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm ɨo sɨmiir nwokɨn

(Mk 12:40; Lk 11:39-42,44,52; 20:47)

13 Tɨ siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm kamɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm. Kɨma mɨntarao! Kɨma nɨksɨsaeyan inkamkɨm. Mɨ kɨma yaiyaɨrga nhɨnkɨni. Iikamɨm Adi Komii siya kɨgrɨraowiyɨm sɨma nwowam naɨngwowiyɨm, sɨmiirɨn kɨma nɨksɨsaei mɨ tɨ iikamɨm sɨmiir anowɨn kɨmar haigɨnɨkouwi. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm sɨmaka nwowam wara naɨngwo rani, sɨmiir siyɨuɨn kɨmar haigɨnɨkouwi. Mɨ kɨma Adi Komii siir iikamɨm siya kɨgrɨraowiyɨm sɨmaka bɨ namasugɨm. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨmiiram namam tɨriyɨm, sɨmiir siyɨuɨn kɨmar haigɨnɨkouwi.

14 Kɨma kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm, kɨma mɨntarao! Mhoɨiya kɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguskii kɨma yai aɨrgar nhɨnkɨni. Kamɨm naonamiyɨm sɨmiir wig igabaeyɨm pɨ kɨma mɨ ɨksɨsaei. Mɨ sɨmiir omakaɨn digworaekwowɨm pɨ kɨma mɨ tauae haii. Mɨ kɨma iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdaɨn nhwo pɨ prɨeiyar mɨ kwɨsboɨni, sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir higrɨnɨuwam. Mɨ iikamɨm sɨma wa nwokɨ aɨngwowɨm, kɨma inkam mɨiyɨkɨm. Mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨriinansi hauuwi.

15 Kɨma kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm, kɨma mɨntarao! Mhoɨiya Adi Komii siya kɨmiirɨn wa nonkwobumbunɨnkɨn ɨguskii. Kɨma yaiyaɨrga nhɨnkɨni. Mɨ kɨma whɨi komiiya mɨ nu ɨkɨm sɨmiirar napboɨnmɨmauuwi Adi Komii siir yai aiirɨn iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir hɨurworwokaiyam. Mɨ sɨma kɨmiir yaiyar bɨdi wakaeyoknaɨm. Siyɨu biyɨe sɨma dirɨraerarɨm ɨni kɨmiir ɨmiir haiburɨm.

16 Mhoɨiya Adi Komii kara iikam biyɨe kɨmiirɨn wɨ hindara nonkwobumbu ɨuguski. Kɨma ɨni iikam nhwokwɨsaeyɨm sɨmiir nɨnkikwona apiyɨn ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ kɨma wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma panɨɨnsi sɨbgu wakaeyokna apsi. Mɨ kɨma iikamɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnikɨm kara wa dirɨraerari, kara nɨksɨsae rani, kara yaimwowar boɨni. Tɨ kariir yaiyɨm, kara Adi Komii siir hɨnɨɨna boɨni, ɨni mɨ owɨn yɨo dimɨn komii rani. Mɨ kɨra hɨnɨɨna boɨni, kara wa dirɨraerari. Kara tɨ yaiyɨm sɨmiirɨn pɨ golɨn Adi Komii siir omaka hɨr nwokaiyɨn pɨ siir nɨkopaisɨsɨrki. Mɨ siya tɨ hɨriinan yaiyɨm sɨmiir boɨni mɨ kɨma siirɨn wa boɨn, siya ha dirɨraerar. 17 Kɨma whaowae inkamkɨm mɨ inkam nhwokwɨsaeyɨm! Dimu dimɨnkɨm bɨi nwowiyɨm mɨ dimu dimɨnkɨm mhoɨi nwowiyɨm, ha? Ɨhɨ, adi Komii siir omaka bɨiyɨn ɨni saeyar ywowa. 18 Krɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, inkamɨn hɨiya nae haigɨn ɨnkɨn ɨmiiyaeiya Adi Komii siira saiir dapɨkopsɨsɨrki mɨ mhoɨiya siya tɨr karamae nwowi yɨo dimɨn kaimwo rani mɨ inkamɨn nae Adi Komii siir nɨkɨn ɨmiiyae ɨkopsɨsɨr hauuwi. Ɨhɨ, yɨo siya ha dirɨraerar. 19 Kɨma tɨ nhwokwɨsae inkam whaowaeyɨm dimu dimɨnkɨn bɨi nwowiyɨn, ha? Inkamɨn nae nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨn siya, iyɨe? Hɨiya saeyar mɨnkɨn tɨ naeyɨm dimɨn whɨrkɨ panɨɨnsi kɨmbusi. Ɨhɨ, hɨiya nae haigɨn nɨnkɨn ɨmiiyaeiya bɨiyɨn ɨni saeyar ywowa. 20 Inkamɨn hɨiya nae haigɨn nɨnkɨn ɨmiiyaeiya saiir inɨg ɨiir dapɨkopsɨsɨri, siya digworaekwo saiir ɨdwo nwowɨm sɨmiir warar nɨnkɨn ɨkopsɨsɨrkikɨm. 21 Mɨ inkamɨn Adi Komii siir omaka mɨiyɨka saiir dapɨkopsɨsɨri mɨ siya Adi Komii siir omaka hɨr nwowɨn naeyɨu digworaekwowɨm sɨmiir wara nɨnkɨn ɨkopaisɨsɨri. 22 Mɨ inkamɨn nɨnomor kou saiir dapɨkopsɨsɨri mɨ siya Adi Komii siya mɨ siir ipiiya sowiir warar nɨkopaisɨsɨri.

23 Kɨma kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm. Kɨma mɨntarao mhoɨiya Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hindara nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguski. Dimusi rani, kɨma yai kiyɨmiyok boɨn kɨrɨekɨm. Mɨ kɨma dimɨn sɨsɨmɨm pɨ sɨmiirar mɨ sɨoɨtkɨni mɨ haɨmiiyɨn pa mɨ hauuwi mɨ tɨ hɨriinan dimɨn sɨsɨmɨm kɨma ɨna wakaeyokna dirɨraerarɨm mɨ bɨigɨ bɨiyan dimɨnɨn Adi Komii siir yaiya kɨma hɨriinan tɨr tani. Mɨ bɨiyan dimɨn komiiyɨn Adi Komii siir yaiya kɨma digɨumii saiirar haimriiyɨugigi. Mɨ siyɨu mɨiyɨk tɨri ɨkɨm iikam nhɨrɨm sɨmiir mɨ naɨngwobumbuni siyɨu mɨ naɨngwo tɨbmiini siyɨu ɨkɨm, kɨma tɨ hɨriinan dimɨn komii komiiyɨm digɨumii sɨmiir haimriiyɨugigɨm. Mɨ kɨma dimɨn komii mɨ Adi Komii siir dimɨn sɨmɨm sɨmiir wara wakaeyokna kɨswo mɨ siya kɨmiiramɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga komiiya pɨ ywokiyɨn mɨ kɨma sɨmiir tɨrɨm pɨ boriisopkɨm. Nɨɨngaka. 24 Kɨma inkam mɨiyɨk rani, ɨni nhwokwɨsaenan ywowɨm mɨ kɨma iikamɨm sɨmiirɨn Adi Komii siir siyɨu ɨiir nɨisiimauuamar naɨngwowi mɨ kɨma wɨ dɨg nwo rani. Mɨ Adi Komii siir yaiisɨsɨmɨm kɨma sɨmiirar nikwowaisii mɨ wakaeyokna rani. Mɨ kɨma Adi Komii siir bɨiyan yai komiiyɨm sɨmiir wakaeyoknaɨm naɨngwo rani. Mɨ kɨma pɨ boriisopi. Nɨɨngaka.

25 Kɨma kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm, kɨma mɨntarao! Mhoɨiya Adi Komii siya wɨ kɨmiir nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguski. Kɨma yaiyara nhɨnkɨni kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm ɨni mobmor mob mɨnɨm ɨdanara kɨma sɨbgu hɨisokiyɨm mɨ aowa ɨokaka nwowiyɨm mɨ ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Kɨmiir kwoɨnɨm ɨni inkam nwɨrni dimɨnam kɨgmaɨri siyɨuɨn mɨ pɨu saeya nɨpiyaokɨinami siyɨu ɨkɨn ɨni sɨma yɨnkɨnɨuɨm. 26 Farisi kamɨm kɨma ɨni inkam whaowae nhwokwɨsaenan ywowɨn mɨ bɨiyɨn kɨma mobmɨr mobɨm sɨmiir aowa tikɨ hɨisok mɨ ɨdana wɨ wadɨeya mɨ oki. Mɨ ɨriipa hɨriinan kɨmiir kwoɨnɨm hɨriinana timɨ tɨr. Mɨ kɨra siyɨu mɨiyɨkɨn siir tɨram naɨngwowi kɨra wa tɨri.

27 Kɨma kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm, mhoɨiya Adi Komii siya wɨ kɨmiir nonkwobumbu ɨuguski. Kɨma mɨntarao! Kɨma yaiyarga nhɨnkɨni. Kɨmiir kwoɨnɨm ɨni maeyauwa inkam haɨngikaiiya ɨni saiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ ɨdwowɨn wadɨeya sɨbgu kɨgi mɨ ɨenau hɨrɨn ɨni inkam mwokɨugɨ yɨnkɨnɨuɨn. Iikam kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm hɨriinan ywowɨm. Mɨ ɨda wadɨeyar sɨbgu kɨgi mɨ kɨmiir aowan kwoɨnɨn mɨiyɨknan nwoki rani. 28 Kɨma ɨni ɨriipa hɨriinana mɨ owɨm, iikamɨm sɨma kɨmiir yaimwo whwonkam ɨmiirɨn wadɨeya kɨgi sɨma hɨnɨɨna naɨngwowi, kɨma iikam wadɨekɨm. Mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm ɨni nɨksɨsaeni siyɨu ɨkɨn mɨ dimɨn bibiyɨeyɨm ɨni sɨmasɨmar nwokaiyɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya kamɨm iikam nowomwarkaiyɨuwiyɨm mɨ Farisi kamɨm sɨmiir boɨnkɨn sɨma wɨ hɨk kɨmpɨpɨsu haii

(Lk 11:47-51)

29 Kɨma kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm. Kɨma mɨntarao! Mhoɨiya Adi Komii siya wɨ kɨmiir nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguski. Kɨma yaiyarga nhɨnkɨni. Kɨma profet kamɨm bɨiya naonamɨm sɨmiir kɨu mwowɨm ɨe ɨmiirar pɨuai haigɨnɨugɨm. Mɨ ɨiya sɨma omwaiya nikɨ waiyaɨm, sɨma siyɨu mɨiyɨk ɨiirar tɨrkɨm. 30 Mɨ kɨma boɨn, ɨiya krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨma nwowa krɨma saiir nwokɨswo mɨ krɨma wɨ sɨmiir di whɨnɨɨnii profet kamɨm sɨmiir nɨsom aowamɨn. Nɨɨngaka. 31 Ta yai hɨriinana kɨma kɨmar nɨisiimauunaei, kɨma tɨ kamɨm profet kamɨm sɨmiir nɨsomsom aowam, sɨmiir hɨran inkamkɨm. 32 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, kara kɨmiirɨn bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn kɨma wɨ kɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm, sɨmiir siyɨu biyɨe ɨmiirar swokɨ tɨri, bɨiya sɨma tɨrɨm saiir hɨriinan mɨ kɨma wɨ hɨriinana swokɨ tɨri mɨ wɨ sɨmiir hɨriinana swokɨ ɨmbiyami. 33 Kɨma kam biyɨekɨm, kɨma mɨpugnankɨm. Kɨma kam biyɨeyɨm kɨma kam isid biyɨeyɨm sɨmiir hɨrankɨ nɨtkɨm mɨpugnan. Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ maeyauwa paekaka saiir hɨriir boɨnwokiyopnatkaigi, kɨma wɨ panɨɨna nɨdami, ha? 34 Mɨ kɨma wakae mhoɨiya kara wɨ profet kam nhɨrɨm nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkakɨm, Adi Komii siir Yokwo Komiiya saiir mɨ kamɨm nowomwarkaiyɨuwiyɨm wɨ kɨmiirɨm nɨkropki mɨ sɨma kɨmiir waraur nɨmbini. Mɨ nhɨrɨm wɨ kɨma nɨsomsom aokaowi mɨ paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka nɨrɨnuwi mɨ nhɨrɨm omaka, yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya saiir hɨrar nɨpɨmpari. Mɨ nhɨrɨm kɨma sɨmiirɨn wɨ om komii whɨrɨn siir hɨrankɨ nhɨnɨkrɨropki mɨ sɨmiirɨn wɨ hɨnda tɨnda nɨnkɨn aeyokiyoki. 35 Mɨ tɨ hɨriinanɨn kara wɨ saiirsi nɨkropki kam nhɨrɨm hɨk kɨmiir hauuwɨm, kam mɨiyɨk nhɨrɨm nuanɨm bɨiya kɨma nɨsom aowɨm sɨmiirsi. Inkam mɨiyɨk Ebel siir hɨranka nɨsomao bwakainamkɨm mɨ ɨni profet Sekaraia siirar yadɨgɨuwɨn Berekaia siir yɨnisɨmɨn. Sɨma siirɨn Adi Komii siir omaka yai nɨdwokai wakaeiya mɨ maeyaua hɨuyokiyokaiiya nae nɨnkɨn ɨmiiyaeiya dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowa siirɨn hɨr nɨsom aokɨn. Dimusi rani, tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨn mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨriinansi nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguski. 36 Kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨni. Dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir hɨk kɨmpɨpɨsuɨm tɨ iikam isid whɨekakɨm kɨma tɨ nwowɨm wɨ krɨmiirar nɨmbiyami. Ɨriig.

Jisɨs siya om komii Jerusalem siir iikamɨm sɨmiirsi nougɨn

(Lk 13:34-35)

37 Jerusaleman iikam!! Jerusaleman iikam!! Kɨma profet kamɨm kɨmiir waraur nɨtɨm sɨmiirar nɨsomsom aokaowikɨm mɨ iikam nhɨrɨm Adi Komii siya nɨkropkiyɨm sɨmiirɨn ɨni siiyani kɨma kaiyɨmɨk aokaokiyɨm. Ɨinokɨinokɨn kara kɨmiirɨn dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir hɨrankar nɨkɨunama naɨngwowi kanaka nwowɨm kɨmiir whɨndirɨraerarɨm. Kakaruk yopiiya saiir yɨnɨm saiir kpɨdga aowa namiyɨm saiir hɨriinan tɨrama mɨni mɨ kɨmar boriisopi. 38 Kɨma wakae! Mhoɨiya kɨmiir omɨn wɨ iikam karamaeyar nwoki. 39 Ɨhɨ, kara kɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨni mɨ kɨma wɨ kariir kɨgmɨmɨn tani mɨ ɨiya kɨma ta yai hɨnɨɨna saiir boɨni mɨ wɨ saiirar nadɨgɨuwi. Adi Komii siya kɨnsiishaigɨnɨuwi tɨ inkamɨn. Bɨiyan Inkam Komii siir inɨg ɨiir nɨtɨn siir. Ɨriig.

24

Jisɨs siya Adi Komii siir omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir boɨnkɨn wɨ sapi nɨmbɨɨriyami

1 Jisɨs siya Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka komiiya yai nɨdwokai wakaeiya saiir haiburgikɨn mɨ ɨna yapnaniyamɨn mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma siiram yɨt. Sɨma siir nɨisiimauuam naɨngwokɨm omaka mɨiyɨkɨm Adi Komii siirɨm sɨmiir. 2 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma tɨ digworaekwowɨm sɨmiir bɨdi kɨgiyɨm, aniya? Ɨhɨ, kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨnki, tɨ siiyaɨm Adi Komii siir omaka saiirɨm sɨma wɨ siiya kwɨrni ɨdwo nwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ kam nhɨrɨm sɨma nɨti, wɨ tɨ Adi Komii siir omakaɨm sɨmiir nɨinɨkinhɨɨmnhɨnkigi mɨ wɨ nu saɨka dɨga swokɨ amwowɨuwi. Ɨriig.

Jisɨs siya hɨk whɨekakɨm mhoɨiya nɨmbiniyanɨm sɨmiir boɨnkɨn

(Mk 13:3-13; Lk 21:7-19)

3 Jisɨs siya mhɨu Oliv hɨr nɨdwokɨn mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma sɨmar yɨt siirɨmɨn mɨ sɨma siir inɨ boɨni, kɨra krɨmiir boɨnmauugi, tɨ dimɨn hɨriinanɨm wɨ pakɨ hɨnɨɨn ɨiya saiir nɨmbiyami krɨmiir nɨisiimauuamɨn, ha? Pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn wɨ bɨi siya nɨmbiyami mɨ krɨma wɨ siir nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm ɨiya kɨra swokɨ haiyɨug ɨtana saeya nɨmbiyami mɨ tɨ nuɨn wa dɨgi, ha?

4 Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kɨma kɨma kɨmasiyar sɨbgu mɨntɨraona wɨ inkam nhɨrkɨm nɨksɨsaesi kɨmiirɨn. 5 Kam nhɨrɨm sɨma nɨti mɨ sɨma wɨ kariir inɨg ɨiir ninɨ ɨksɨsae dapboɨni, karargɨn Kraisɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn mɨ sɨma wɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir nɨksɨsae ɨrkaki. 6 Mɨ mhoɨiya kɨma wɨ yaiini yaiyɨm sɨmiir wakaemɨmɨkwɨni. Yaiiya hɨnda tɨnda ɨna nɨniiya, kingiin mɨ aru ɨriipɨ hɨriinan mɨ kɨma wɨ kɨpi nanaawɨn. Tɨ digworaekwowɨm sɨma wa nɨmbiyami mɨ ɨiya kara nɨtana tɨ nu ɨeya dɨgana ya ɨna nikɨ owa. 7 Nu whɨran kamɨm wɨ nu whɨran kamɨm yaii sɨmaka nɨnii. Mɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn wɨ nu whɨranɨn siir isidɨn yaii wɨ inkam komii nwɨrɨn siir isid ɨnaka nɨnii. Mɨ nu maeyau nhɨrɨm wɨ mhɨi prasae nao rani mɨ nu maeyau nhɨrɨm wɨ nɨɨn prasae nɨt rani. 8 Tɨ digworaekwo whɨekakɨm wɨ wiga yɨnisɨmɨn hɨukrɨmkrɨpɨn naokainam wɨ saiir hɨriinan hɨk kɨmpɨpɨsu haii, bɨiya saeya haiyɨm wɨ saiir hɨriinan nɨmbiyami. Ta ɨi aiirɨn sɨma hɨk kɨmpɨpsu wɨ kɨmiir hauuwi mɨ sɨma wɨ kɨmiir nɨsomsom aokaowi. Mɨ iikam whɨekakɨm hɨnda tɨnda nwowɨm wɨ ɨo nhwo kɨmiir nanaowi. Dimusi rani, kɨma kariir yai aiir wakaeyoknakɨm. Tɨ digworaekwo whɨekakɨm wɨ wiga yɨnisɨmɨn hɨukrɨmkrɨpɨn naokainaɨm wɨ saiir hɨriinan hɨk kɨmpɨpɨsu haii bɨiya saeya haiyɨm wɨ saiir hɨriinan nɨmbiyami.

9 Ta ɨi aiirɨn sɨma hɨk kɨmpɨpɨsu wɨ kɨmiir hauuwi mɨ sɨma wɨ kɨmiir nɨsomsom aokaowi. Mɨ iikam whɨekakɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨma wɨ ɨo nhwo kɨmiir nanaowi. Dimusi rani, kɨma kariir yai wakaeyoknaeikɨm. 10 Mɨ ta ɨi aiirɨn iikam whɨekakɨm sɨma wɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmii aiir haiburgigi. Mɨ sɨma sɨmiir nomiiyauɨm wɨ sɨmiir sau omomɨn siir kɨnmauu ɨti mɨ sɨmiir nhɨrɨm wɨ ɨo sɨma sɨma nɨnwo anwowi. 11 Mɨ ta ɨi aiirarɨn nɨksɨsae profet kam whɨekakɨm sɨma nhɨnani mɨ wɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir nɨksɨsaei. 12 Mɨ ta ɨi aiirarɨn dimɨn biyɨeni siyɨuɨn wɨ komiiya nɨmbiyami mɨ iikam whɨekakɨm sɨma wɨ inkam nwɨrnisi naɨngwokwonanae rani. Nɨɨngaka. 13 Iikamɨm sɨma sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨeya nwoyokiyokɨii mɨ mhoɨigɨ mhoɨiyana saiirar namwoɨuwi mɨ tɨ iikamɨm sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siyar swokɨ anmaiwarkainaei. 14 Mɨ sɨma wɨ nu maeyau maeyau whɨekakɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir napboɨnmamauu ɨrkaki maeyauwa Adi Komii siya kɨgɨrkakana siir digworaekwo whɨekakɨm saiir mɨ iikam isid whɨekakɨm sɨma wa wakae, dimɨn mɨiyɨkɨm Adi Komii siya dirɨraerarɨm. Mɨ wɨ ɨi aeya nadɨgɨuwi. Ɨriig.

Dimɨn biyɨekɨ biyɨeyɨn wɨ sɨpi nɨmbiyami

(Mk 13:14-23; Lk 21:20-24)

15 Inkamɨn ta yaiya saiir mwaɨnɨn siya sɨbgu daɨngworɨnu, Jisɨs siya boɨnki mɨ mhoɨiya kɨma wɨ tɨ dimɨn biyɨekɨ biyɨeyɨn Adi Komii siir omaka ɨo saiir hɨoanɨn wɨ siirar kɨgi, dimɨnɨn Adi Komii siir omaka bopwo nwowɨn igbid kamiyaugakɨn bɨiya profet Daniel siya boɨnɨn nɨmbiyamɨm mɨ siya. 16 Mɨ ta ɨi aiirɨn iikam whɨekakɨm nu Judia hɨr nwowɨm sɨma mhɨua hɨriir yɨdam nɨnopkainam. 17 Mɨ iikamɨm yaba hɨr grɨnkɨn okwowɨm mɨ sɨma sɨmiir digworaekwo ɨmiirɨm kɨpi swokɨ iwɨt nɨnopkainam omaka hɨriirɨn sɨmiir haiyɨm sɨma mhɨua hɨriirar dɨdam ɨugugusamki. 18 Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨm sɨma numɨr nwowi mɨ sɨma sɨmiir oma hɨriir kɨpi swokɨ haiyɨug am, sɨmiir yɨuɨs ɨmiir hainakiyɨm. Sɨma hindara dɨdam ɨugusam. 19 Mɨ wigɨm yɨnpɨugak nwowɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyoki mɨ wigɨm yɨnpraigakakɨm sɨmiirsi warar mɨ timɨ aɨngwoyɨmiyoki ta ɨi aiir nwowɨm. Sɨma wɨ nɨdam sasau rani, sɨma wɨ hɨkak nwowi mɨ wa kɨguguwi. 20 Kɨma Adi Komii siiram srɨi boɨn mɨ ɨi kɨma nɨdami saiirɨn wɨ naokɨ kɨpi kɨn mɨ wɨ Judami ɨi komiiya Sabat pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir mɨ ɨdami ya wɨ mɨiyɨk mɨ o rani, tɨ ɨi hɨriinanɨm kɨma wɨ nɨdam sasauni siyɨuɨm whaowaei. 21 Mɨ ta ɨi aiirɨn wɨ hɨk kɨmpɨpɨsu prasae hai rani. Ɨiya nuɨn siya wɨna nikɨ owɨn mɨ ɨni tariinana yamwoniyɨn, tɨ hɨk hɨriinanɨm bɨiya sɨma bɨ nikɨ ɨmbinikɨm. Mɨ mhoɨiya wɨ hɨriinan hɨkɨ mɨ ɨmbiyam tani. 22 Mɨ Adi Komii siya tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir ɨiya saiir nikwokrɨpna karam nwokɨswo mɨ iikam whɨekakɨm sɨma wɨ hɨriiyar pɨ whaowae ɨuguskiyɨn. Adi Komii siya siir kamɨm siya nɨmbinɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyokiyɨn mɨ siya tɨ ɨi hɨriinana saiir asi nikwokrɨpnakɨn, tɨ dimɨnɨm sɨma nɨmbiyamam.

23 Mɨ ta ɨi aiirɨn inkam nwɨrɨn siya wɨ kɨmiir boɨni. Kɨgi, inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn siya tɨsi tɨrar nwowɨn, siya ɨsi hapi nwowɨn, kɨma wɨ siir yai kɨpi naɨngwo tɨbmii. 24 Ta hɨriinana kara kɨmiirɨn saiir boɨnki mhoɨiya kam nhɨrɨm sɨma nɨti mɨ wɨ hɨnɨɨna ninɨ ɨksɨsae boɨni, Kraisɨn karargɨn. Mɨ kara profet inkam nwɨrkɨn. Mɨ sɨma wɨ dimɨn kɨrɨe komii komii nhɨrɨm sɨmiirar dirɨraerari, iikamɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨmiirɨn wɨ sɨma nhɨnprɨiginam kɨnankɨugɨuwi mɨ tɨ iikamɨm sɨma wɨ sɨmiir yai wakaeyokna rani. 25 Wakae, kara kɨmiirɨn bɨi tɨ digworaekwo ɨmiirar boɨnmauugɨm mɨ bɨi wɨ digworaekwowɨm sɨma nɨmbiyami mɨ mhoɨiya kɨma sɨmiir kɨgi mɨ kɨma wɨ hanɨɨngɨ kɨgnɨnoknɨnkɨni.

26 Sɨma kɨmiir hɨnɨɨn yai boɨni, kɨgi. Siya maeyauwa inkam karamaeya nu siiyɨn apa saiir nwowɨn, kɨma wɨ taka maeyauwa saiir kɨpi nam. Mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨni, kɨgi, siya ta omaka maeyauwa hɨuyokiyokai saiir hɨr nwokaiyɨn. Kɨma wɨ sɨmiir yai kɨpi naɨngwo tɨbmii. 27 Kɨma ɨna kɨgɨm, sinana bɨekɨ nɨmbiidniyɨn siir hɨrar sinankiyɨm mɨpi bɨekɨ nɨkiiyamiyɨn siir hɨrar namwoɨuwi mɨ mhoɨiya ɨiya Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn kara swokɨ ɨti kɨma kariirɨn wɨ hɨriinanar kɨgwɨni.

28 Maeyauwa inkam whɨigɨ nwowiya mɨ wakikiyao wabɨm pɨ sɨmiir pɨu ɨmiirar natkɨkɨn ɨdwo aei. Mɨ mhoɨiya kara swokɨ ɨti iikam whɨekakɨm sɨma wɨ kariirar kɨgwɨni. Ɨriig.

Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn mhoɨiya siya wa swokɨ ɨti

(Mk 13:24-27; Lk 21:25-28)

29 Hɨk komiiya ta ɨiya saiir haiya saeya dɨg nwoki mɨ bɨeyɨn wa kakauu ɨuguski mɨ bwana wɨ mɨ whwo rani mɨ nauunɨm wɨ nɨnomor kou hɨranka nɨkɨigɨiki. Mɨ nɨnomor kou hɨran dimɨn komii komiiyɨm, sɨma wɨ nɨɨni hanɨɨna nɨtki. 30 Mɨ ta ɨi aiirɨn digworaekwo nhɨrɨm nɨnomor kou hɨranɨm mhoɨiya wɨ iikamɨm wɨ sɨmiir nɨisiimauuwi ta ɨiya. Kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn wɨ saiir swokɨ ɨti mɨ iikam isidɨn hɨnda tɨndanɨm nu tɨranɨm sɨma wɨ nou prasae kɨn tani. Mɨ Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn sɨma wɨ kariirar kɨgwɨni waumɨrsɨma kariir dimɨn kɨrɨe komiiyɨm paenan nɨuyaeiyɨm wɨ sɨmaka nɨnkɨn ɨti. 31 Ɨiya kara nɨti, kɨdɨn wa maski. Mɨ ɨiya siya kɨd maski mɨ kariir paekwosɨmɨm sɨma wa namki omom omomɨm hɨda tɨnda nwowɨm sɨmiir, iikamɨm kara nɨmbinɨm sɨma wɨ kariiram nɨkɨunani.

Whrougɨwokiyɨm ɨiya Jisɨs siya nɨtana saiir nɨisiimauugɨn iikamɨm sɨmiir

(Mk 13:28-31; Lk 21:29-33)

32 Kɨma whrou siir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm. Ɨiya pɨ whrou siya woki tɨ hɨriinanɨn krɨma pa nɨnoknɨnkɨni opɨn wɨ sɨpi nɨuwi. Mɨ opud naowo wa mɨ ɨkii kɨni. Ta hɨriinan ɨiya saeya opkɨ nɨuwi aeya. 33 Ɨni mɨ owɨn, mhoɨiya kɨma ha kɨgi tɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm kara boɨnɨm ɨni nɨmbiyamɨm, kɨma ha dɨnoknɨnkɨnki, ɨiya kara nɨtana ɨni kingiin nwowa. 34 Kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨni, iikamɨm sɨma ta ɨi aiirar nikɨ owɨm sɨma wɨ nikɨ aonam tani mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm wa nɨmbiyami. 35 Nu nɨnomor sowa wa dɨgi mɨ kariir yaiya wɨ swokɨ dɨgi rani. Nɨɨngaka. Saeya wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨi. Ɨriig.

Inkam nwɨrkɨn ta ɨiya Jisɨs siya nɨtana saiir swokɨ ɨnoknɨnkɨn tani

(Mk 13:32-37; Lk 17:26-30,34-36)

36 Inkam nwɨrkɨn ta ɨi aiirɨn nɨnoknɨnkɨn mɨmɨn tani. Mɨ paekwosɨmɨm nɨnomor kou hɨranɨm sɨma ɨriipa hɨriinan sɨma saiir mɨ ɨnoknɨnkɨn tani. Kara Yaowae Adɨn saiir mɨ ɨnoknɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. Adi Komii sasa nɨnoknɨnkɨni ta ɨiya kara nɨtana. 37 Ɨiya Noa siya nwowa mɨ siyɨuɨm saiir tɨrɨm, hɨriinan siyɨu kaimwowɨm wɨ saiirar swokɨ tɨri ɨiya kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn kara swokɨ ɨti. 38 Ɨiya op komiiyɨn siya nɨuunani karamaeya nikɨ owɨn, sɨma tɨ hɨriinan siyɨuɨm sɨmiir tɨrkɨm opmɨn kwiyae mɨ naemɨn nongwomamaɨr aeikiyam mɨ wigmɨn prɨinonkwonakaeyam. Mɨ ɨni Noa siya yambudkiyɨn siyaiiya hɨriir. 39 Iikamɨm sɨma bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm mɨ sɨma ɨni hɨriinana mɨ prɨi ywowɨm. Sɨma ha bɨ naɨngwokɨm tɨ dimɨnɨm wɨ sɨmbi nɨmbiyami. Nɨɨngaka. Mɨ op komiiyɨn ha nɨuunaniyɨn mɨ ɨni iikam whɨekakɨm sɨmiirar kaipri hainamɨm mɨ sɨma ɨna yaonamɨm. Kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn kara nɨti wɨ hɨriinanar mɨ tɨri. Sɨma wɨ nɨnoknɨnkɨn tani mɨ wɨ ha nwokwokɨn tani ɨiya kara nɨtana saiiram. 40 Mɨ ɨiya kara swokɨ ɨti sɨma wɨ nɨnoknɨnkɨnwɨn tani. Mɨ inkam nwɨsko sowa ɨrɨpa mɨi mɨriiguwaki mɨ wɨ nwɨruwaniya nɨkɨunami mɨ nwɨrɨn siirɨn wɨ hɨrar haiburgigi. 41 Mɨ wig ɨso sowa ɨrɨpa mɨi mɨriiguwaki mɨ ɨra wa nami mɨ ɨra wɨ hɨrar haiburgigi. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi 42 kɨma, kɨma kɨmasiyar mɨntɨraowɨn. Kɨma nɨnoknɨnkɨn tani, pakɨ hɨnɨɨn ɨiya wɨ sae swokɨ ɨti kara kɨmiir Inkam Komiiyɨn. 43 Kɨma tɨ dimɨn ɨmiir daɨngwo, omakaɨn adɨn siya ha nɨnoknɨnkɨni hɨi tauaean inkamɨn pɨ sɨpi nɨti mɨ siya pa nɨdwo kaowi mɨ hɨiyan inkamɨn pɨ hɨriir napnɨnopkainam tani 44 Kɨma ɨriipa hɨriinan ha nhɨnkaokwokɨn, kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn ɨigwɨra kara nɨti ɨna nwowa. Mɨ kɨma wa nɨnoknɨnkɨn tani kara wɨ ta hɨnɨɨn ɨiya saiir nɨti. Ɨriig.

Boɨniyɨo yaiya mɨi biyɨe mɨ mɨi mɨiyɨk mɨriiyo sowiir boɨniyɨoka

(Lk 12:41-48)

45 Pɨkɨ hɨnɨɨn mɨiyan inkam ɨkɨn kwoɨn mɨiyɨkakɨn mɨ siir mɨi ɨmiir sɨbgu kɨgrɨraowiyɨn, ha? Bɨiyan inkamɨn siya mɨnam nɨmbingɨn siya siir mɨiyan kam nhɨrɨm sɨmiir kɨgrɨraowɨm mɨ nae sɨmiir mɨ ɨnkɨn hauu aeyɨm naeni ɨi aiir. Ɨiya tɨ inkam hɨriinanɨn siya tɨ dimɨnɨm sɨmiir wakaeyokna dirɨraerari mɨ siya inkam mɨiyɨk ɨeya. 46 Mɨ mhoɨiya siir bɨiyan inkamɨn ha nɨtɨn mɨ siya ɨna inɨ kɨgniyɨn tɨ mɨiyan inkam ɨiir mɨ mɨiyɨm bɨiya siya boɨngigɨm ɨni hɨriinanar mɨriikwokɨnɨm mɨ tɨ bɨiyan inkamɨn siya wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi siirɨn. 47 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, mhoɨiya tɨ bɨiyan inkamɨn, wɨ siir nɨmbini, siir dimɨn komii komiiyɨm siya kɨgrɨraowɨm. 48 Mɨ tɨ mɨiyan inkam biyɨeyɨn siir kwoɨnɨn ha naɨngwowi, kariir bɨiyan inkamɨn siya wɨ nɨtsɨsau rani 49 mɨ siya siir ɨrɨpa mɨi mɨriiyɨm kamɨm sɨmiirɨn ɨna tɨo bwakainanamɨn mɨ siya op biyɨe kwiyaeyɨm kamɨm sɨmaka mɨ aekwiyaeikɨn. 50 Mhoɨiya tɨ mɨiyan inkamɨn siir bɨiyan inkamɨn siya nɨti mɨ tɨ mɨiyan inkamɨn ɨiya siya nɨtana saiir nɨnoknɨnkɨn tani. 51 Mɨ bɨiyan inkamɨn siya nɨti wɨ tɨ mɨiyan inkamɨn siirar tɨrbumbunɨnkɨnki mɨ siya siirɨn kamɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨmaka nɨkmwɨn owaigɨnɨuwi. Ta maeyau aiirɨn iikamɨm sɨma wɨ nou prasae kɨn tani mɨ sɨma wɨ sɨmiir big ɨmiirar ninan aekiyɨmkiyɨki. Ɨriig.

25

Mwɨigak kopak ɨuurɨm sɨmiir boɨniyɨo yaiga

1 Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana mɨ ɨni mwɨigak kopak ɨuurɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨn. Inkam nwɨrɨn wiga tariinanar kwonkwonakɨn mɨ tɨ mwɨigak kopakɨm sɨmiir yɨukɨdɨm warar hainam, sɨma siirɨn siyɨu hɨr napyɨskaiwɨnam namkɨm mɨ siir nɨkɨunaniyɨm. 2 Mɨ ɨriiyarɨm nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkakɨm mɨ ɨriiyarɨm nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨk karamaekɨm. 3 Mɨ wigɨm nɨnoknɨnkɨn karamaeyɨm sɨma yɨugɨd nhɨɨngam sɨmiirara hainam mɨ sɨma yaeya op (kerosin) haɨmiiyɨm sɨmiir wara bɨ hainamkɨm. 4 Mɨ wigɨm nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkakɨm, sɨmiir opɨm (kerosinɨm) aimwoniya yaokai hainam sɨmiir yɨukɨd ɨmakar. 5 Tɨ wig nonkwonaɨn inkamɨn siya bɨ nikɨ ɨtsɨsaugɨn. Mɨ tɨ wig ɨuurɨm sɨmiir nhwowɨm ɨna yɨridɨm mɨ sɨma ɨna whwonkainamɨm.

6 Mɨ yai kwɨra ɨni nɨibwopwo komiiya saiirar kauwok boɨniwɨiya wigkam wɨno nonkwonao ɨni nɨtwɨiyo. Kɨma siirɨn siyɨu hɨr dapyɨskaiwɨn mɨ siirɨn wɨkɨunani. 7 Tɨ mwɨigak kopak ɨuurɨm ɨna nhɨɨngiwɨiyɨm mɨ sɨma sɨmiir yɨugɨd ɨmiirar dirɨraerar hainamɨm. 8 Mɨ wigɨm nɨnoknɨnkɨn karamaeyɨm sɨma boɨnki, nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkak wig ɨmiir, kɨma op (kerosin) haɨmiiya krɨmiir whauugi. Krɨmiir yɨugɨdɨm pɨ sɨmbi tɨngiyami. Mɨ krɨma diriiyar nami. 9 Mɨ wigɨm nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkakɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki. Nɨɨngaka. Ta op (kerosin) haɨmiisɨma, kɨma mɨ krɨma saiirararɨn pɨ dɨg nwo rani, kɨma omaka digworaekwo saɨniya saiir hɨr saɨnaki kɨmamar. 10 Mɨ sɨma op (kerosin) saɨnam bɨdi yamɨm mɨ wig nonkwonan inkamɨn siya ɨna yɨtɨn. Mɨ wigɨm siirɨm waikaokwokɨnɨm ɨna yamɨm omaka hɨriir wigwas nae komii aiirɨm mɨ sɨma anowɨn ɨna haigɨnɨkougiyɨn.

11 Mhoɨiya mwɨigak kopak ɨriiyarɨm ɨna swokɨ ɨtɨm mɨ sɨma inɨ kauwok boɨni, Bɨiyan Inkam Komii kɨra anowɨn krɨmiirɨm haiwaoki. 12 Mɨ siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨni, kara kɨmiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. 13 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma mɨntarao. Dimusi rani, kɨma nɨnoknɨnkɨn tani, ɨiya mhoɨiya kara nɨtana.

Boɨniyɨo yaiya mɨiyan kamɨm umɨr grɨbgak haiyɨm sɨmiir boɨnka

(Lk 19:11-27)

14 Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saeya ɨni bɨiyan inkamɨn aru maeyau namam mɨnɨn mɨ siya siir mɨiyan kam nwoɨmɨm sɨmiirɨn ha nɨkɨunaɨn mɨ siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir ɨɨn yɨnkwo hauugik sɨma kɨgrɨraowɨm mɨ ɨni saiir hɨriinan ywowɨn. 15 Siya siir mɨiyan kamɨm sɨmiir siyɨu ɨkɨm mɨ sɨmiir kɨrɨe ɨkɨm sɨmiirar kɨgɨn mɨ siya umɨrɨm sɨmiirɨn yapayapa maɨr asi hɨd hauugɨn. Mɨ nwɨrɨn umɨrɨm 5,000 kɨm siir mɨ nonkwo hauugikɨm mɨ nwɨrɨn 2,000 kɨm siir mɨ nonkwo hauugikɨm mɨ nwɨrɨn 1,000 kɨm siir mɨ nonkwo hauugikɨm. Siya sɨmiirɨn hɨriinan tɨrgikɨn mɨ siya ɨna yamɨn. 16 Mɨ siya aru maeyau bɨdi yamkiyɨn mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn inkamɨn 5,000 umɨr haiyɨn ɨna mɨriinamɨn tɨ umɨr ɨmiirar mɨ yaeya 5,000 nhɨrɨm ɨna swokɨ mɨrii haiyɨn. 17 Mɨ tɨ inkamɨn 2,000 umɨr hainaowidɨn, yɨo ɨriipa hɨriinan siya ɨna mɨ mɨrii namɨn mɨ 2,000 umɨra swokɨ mɨrii hai. 18 Mɨ inkamɨn 1,000 umɨr hainaowidɨn, siya ɨe inɨ opɨuɨn umɨrɨm siir Bɨiyan Inkam Komii ɨeya hauugikɨm sɨmiir haigiprakaiyam.

19 Bwan whɨekakɨm bɨdi yamkiyam mɨ mhoɨiya tɨ mɨiyan kamɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn ɨna yɨtɨn mɨ umɨrɨm siya hauugikɨm sɨmiir kitɨbmii boɨnam nɨtkɨn. 20 Mɨ inkamɨn umɨr 5,000 hainaowidɨn siya ɨna yɨtɨn mɨ umɨr 5,000 nɨm siya mɨrii haiyɨm sɨmiir warar hainam mɨ siya boɨn, inkam komii kɨra umɨrɨm 5,000 na hauugikɨm mɨ kɨgi mɨ kara ha mɨrii nanaeyɨn mɨ 5,000 umɨra swokɨ ɨnkɨn mɨrii hai. 21 Inkam komiiyɨn siirɨn hɨnɨɨna boɨn, kɨra mɨiyan inkam mɨiyɨkɨn, kɨra mɨi mɨiyɨka sɨbgu mɨriigɨn, kɨra mɨiya sɨbgu kɨgrɨraowikɨn, kɨra dimɨn sɨsɨmɨm sɨmiirar sɨbgu kɨgrɨraowɨn. Kara hɨnɨɨna naɨngwowi kɨra digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirar kɨgrɨrao ɨrkak. Mɨ kɨra kanakar unɨ maɨrgɨmaɨrgani: 22 Mɨ inkamɨn 2,000 umɨr hainaowidɨn mɨ siya ɨna yɨtɨn mɨ siya ɨna yaboɨniyɨn, inkam komii kɨra kariirɨn 2,000 umɨra hauugigɨn, kɨgi. Kara ha swokɨ mɨrii nanaeyɨn mɨ umɨrɨm 2,000 na swokɨ ɨnkɨn mɨrii hai. 23 Siir bɨiyan inkam komiiyɨn siir boɨnki, kɨra mɨiyan inkam mɨiyɨkɨn, kɨra mɨi mɨiyɨka sɨbgu mɨriigɨn, kɨra dimɨn sɨsɨmɨm sɨmiirar sɨbgu kɨgrɨraowikɨn mɨ kariir digworaekwo whɨekakɨm wɨ kɨra kɨgrɨraowi mɨ kɨra kanakar unɨ maɨrgɨmaɨrgani. 24 Mɨ inkamɨn 1,000 hainaowidɨn yɨo siya ɨna mɨ ɨtɨn mɨ siya ɨna boɨnɨn, inkam komii, kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, kɨra inkampaii rani, sasae digworaekwowɨm inkam nwɨrni numɨranɨm kɨra pɨ sɨmiirar prɨinɨngugu hai. Mɨ kɨra twonid ɨsɨm inkam nhɨrmi nikɨ okmwɨn whrami, ɨsɨm sɨma, haigɨnki mɨ twonidgɨɨnɨm sɨma. Mɨ twonidgɨɨnɨm kɨra pɨ kɨriir omaka hɨriirar swokɨ hainami. 25 Kara pɨ nɨdidgɨn kɨriirsi mɨ kara ha namɨn mɨ kɨriir umɨrɨm nunau ɨe inɨ ophaigiyɨu. Mɨ kɨgi! Ha tɨsi kɨriir 1,000 umɨrɨm. 26 Inkam komii siirɨn ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kɨra mɨiyan inkampaii rani! Kɨra nhakɨu kɨrɨekɨn! Kɨra kariirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kara inkam nwɨrni nokmwɨn ɨnkɨni numɨran sasaeyɨm mɨpi kara swokɨ ɨngugu haiyɨrkaki mɨ ɨriipɨ hɨriinan kara inkam nhɨrmiya nokmwɨn hai twonidɨm numɨr hɨrankɨn mɨ tɨ twonid ɨmiirɨn pɨ kara swokɨ haiyɨrkaknami omaka hɨriir. Kɨra tɨ sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨn, aniya? 27 Kɨra kariir umɨrɨm omaka umɨr haigiya saiir haigi karamae dimusi nwokɨn, saeya yaeya umɨr swokɨ ɨnkɨn mɨrii haiyɨm, ha? Mɨ ɨiya kara swokɨ ɨtkɨswo mɨ kariir yaeya (profit) umɨrɨm sɨmiir wara pɨ swokɨ hainiyɨn. 28 Mɨ kɨma tɨ umɨr 1,000 nɨm sɨmiirɨn siir ɨɨnankɨn tɨ swokɨ hai mɨ inkamɨn 10,000 umɨrkakɨn siir tɨ swokɨ ɨnkɨn hauugi. 29 Dimusi rani, kam nhɨrɨm dimɨn taemɨn whɨekakɨm sɨma sɨmiirɨn mɨi mɨiyɨk sɨbgu mɨiriiyɨm mɨ kara sɨmiirɨn wɨ ɨdwowa swokɨ ɨnkɨn hauugi digworaekwo nhɨrɨm. Mɨ inkam nwɨrɨn siya siir digworaekwowɨm kwɨsuwakɨnɨuwi mɨ siya sɨmiirɨn mɨi sɨbgu mɨrii karam nwowi mɨ siir dimɨn sɨsɨmɨm siya nonkwowɨn mɨ wɨ siir ɨɨnankar swokɨ hai. Mɨ siya wɨ nɨɨnga nwoki. 30 Mɨ tɨ mɨiyan inkam biyɨeyɨn siir kiyɨtkaigi maeyauwa nɨibwomambwo nwowiya saiir hɨriir. Ta maeyau aiirɨn sɨma hɨk kɨmpɨpɨsu haii mɨ sɨma wɨ sɨmiir big ɨmiirar naekiyɨmkiyɨki. Ɨriig.

Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siya iikam isid whɨekakɨm nu tɨranɨm wɨ sɨmiir hɨdi

31 Mhoɨiya kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siya wɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan nwowi mɨ siir paekwosɨm whɨekakɨm mɨ siya dimɨn mɨiyɨkɨm paenan nɨuyaeiyɨm sɨmaka warar nɨnkɨn ɨti, ta ɨi aiirɨn siya wɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir wɨ siir ipii aiirar nɨdwokaii. 32 Mɨ iikam isid whɨekakɨm hɨda tɨndanɨm wɨ kariir whwonkam ɨdar nwomɨmɨri mɨ kara sɨmiirɨn wɨ isid whɨsa hɨdaigɨni mɨ inkamɨn sibsib, meme kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan hɨdi. Sibsibɨm maeyau kwɨra mɨ memeyɨm maeyau kwɨra. 33 Mɨ kara wɨ hɨnɨɨna hɨdaigɨnɨuwi. Iikam mɨiyɨkɨm sibsib nanɨm wɨ kariir ɨɨna ɨɨniga namki mɨ iikam biyɨeyɨm meme nanɨm wɨ kariir ɨɨna yaɨoyaeya saiir namki. 34 Mɨ kara inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir, kara iikamɨm kariir ɨɨna ɨɨniga nokwoɨm wɨ sɨmiir boɨnki, kɨma iikamɨm Adi Komii siya tɨrhaigɨnɨuwɨm wadɨe, kɨma ha dam digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm bɨiya kariir Adɨn siya nɨmbinɨm ɨiya tɨ nu ɨiir nonkwokwowa saiir, sɨmiir tinɨ haiyɨu. 35 Dimusi rani, ɨiya kara mhɨirɨma nwowa mɨ kariirɨn kɨma hauu aekɨn mɨ ɨiya kariir kwoɨnɨn opam haɨeyɨn mɨ kariirɨn opa kɨma hauu kwiyaekɨn. Kara om whɨran inkamnanargɨn mɨ kariirɨn kɨmiir omaka hɨriirar mɨ whɨnam. 36 Kara yɨuɨs karamae nwowɨn mɨ kariirɨn yɨuɨs kɨma hauu iigɨn. Mɨ kara makɨ niiyɨn mɨ kariirɨn kɨma kɨgrɨraokɨn mɨ ɨni kariir ma aeyar dɨgiyɨn. Mɨ kara omaka hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir nwowɨn mɨ kɨma kariirar nap kɨgraraonakikɨm. 37 Mɨ inkam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨma wɨ siir yai aka nowarkɨi boɨni. Bɨiyan Inkam Komii, pɨkɨ hɨnɨɨn ɨiya krɨma saiir kɨgɨn kɨra mhɨigɨ naowɨn, krɨma naeyɨm pakɨ hɨnɨɨn ɨiya saiir hauu aekɨn, ha? Mɨ kɨriir kwoɨnɨn pakɨ hɨnɨɨn ɨiya saiir haɨekɨn opamɨn mɨ krɨma op kɨriirɨn ha hauu kwiyaekɨn, ha? 38 Pakɨ hɨnɨɨn ɨiga krɨma kɨriir kɨgɨn kɨra om whɨran inkamnan nwowɨn mɨ krɨma kɨriirɨn krɨmiir omaka hɨriir whɨnamɨn, ha? Mɨ pakɨ hɨnɨɨn ɨi aka kɨra yɨuɨs karamae nwowa mɨ krɨma yɨuɨs kɨriir hauu iiyɨn, ha? 39 Pakɨ hɨnɨɨn ɨi aka krɨma kɨriir kɨgɨn mɨ kɨra makak nwowɨn mɨ kɨra omaka hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir nwowɨm mɨ krɨma ninɨ ap kɨgrɨraonakiyɨn, ha? 40 Mɨ kara Yaowae Adɨn siya sɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna nowarkɨi boɨni, kara yaimwowar boɨni: Mɨ digworaekwo whɨekakɨm kɨma tɨrɨm tɨ kariir nomiiyauɨn inɨg sɨm karamaeyɨn siir mɨ yɨo hɨriinan siyɨuɨn kɨma kariirar whɨndirɨraerarkɨm.

41 Mɨ mhoɨiya siya sɨmiir boɨn dɨgiyɨn mɨ iikamɨm siir yaɨoyaeya nwowɨm sɨmiir boɨnki, kɨma kɨgugu ɨugusan iikamkɨm! Kɨma damki, paeya ɨinokɨinok nɨuyokiyokiya hɨk kɨmpɨpɨsu haiiya saiiram. Mɨ ɨinokɨinokɨ hɨrar nwokaeyami mɨ ta paeya Adi Komii siya Setan mɨ siir paekwosɨsɨmɨm sɨmiirɨm dirɨraerar namgɨnkɨn. 42 Dimusi rani, bɨiya kara mhɨigɨ naoɨn mɨ kɨma kariir bɨ hauu aekɨm mɨ kariir kwoɨn opam haɨeiyɨn mɨ kɨma op kariir bɨ hauu kwiyaekɨm. 43 Kara om whɨran inkamkɨn mɨ kɨma kariirɨn bɨ nɨkɨunamkɨm kɨmiir omaka hɨriirɨn. Mɨ ɨiya kara yɨuɨs karamae nwowa mɨ kɨma yɨuɨs kariir bɨ hauugɨm. Mɨ ɨiya kara makak nwowɨn mɨ omaka hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr nwowɨn mɨ kɨma kariir bɨ ninɨ aprɨrɨr kɨgnakikɨm. 44 Mɨ kara tɨ yai hɨriinanɨm sɨmiir boɨn dɨgii mɨ sɨma kariir yai aiirɨn wɨ hɨnɨɨna nowarkɨi boɨni, Bɨiyan Inkam Komii, pakɨ hɨnɨɨn ɨi aka kɨra mhɨigɨ naowɨn mɨ krɨma kɨriir kɨgɨn mɨ kɨriir kwoɨnɨn opam haɨeyɨn, kɨra om whɨran inkamkɨn, kɨra yɨuɨs karamaekɨn mɨ kɨra pakɨ hɨnɨɨn ɨi aka makɨ kɨra niiyɨn mɨ omaka hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya kɨra saiir nwowɨn. Mɨ krɨma kɨriir kɨgɨm, ha? Mɨ krɨma dimɨnɨm sɨmiir bɨ kɨgɨm mɨ krɨma kɨriir panɨɨnsi whɨndirɨraerarsi. 45 Mɨ kara inkam komiiyɨn sɨmiir yai aka wɨ hɨnɨɨna nowarkɨi boɨnki, kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨni, kɨma kariir nomiiyau nwɨrɨn inɨgsɨm karamae nwowɨn siir sɨbgu grab karamae nwowi mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo kɨma kariir bɨ sɨbgu grabgɨm. 46 Jisɨs siir yaiyɨm hɨnɨɨna inɨ boɨn dɨgi. Mɨ tɨ hɨriinan iikam isidɨn sɨma wɨ paeya nami, sɨma wɨ hɨk kɨmpɨpɨsu prasae ninɨ haiyɨu rani, ɨinokɨinokɨn. Mɨ iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨma wɨ omwaiya waiyayokiyokɨii. Ɨriig.

26

Inkam komiiyɨm sɨma ɨna kitɨbmii boɨnɨm siyɨuɨn Jisɨs siir nɨsomaowam

(Mk 14:1-2; Lk 22:1-2; Jo 11:45-53)

1 Jisɨs siya tɨ siir yai whɨekakɨm iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauu dɨgiyɨn mɨ ta ɨi aiirɨn siya siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, 2 kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, ɨi komiiya wou nikwo aeniya, ɨi kwɨsuwa nwowi krɨma wɨ saiir naei. Mɨ ta ɨiya kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn sɨma kariirɨn wɨ sauan omomɨn siir kɨnmauu ɨti mɨ paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka nɨrɨnugi.

3 Mɨ ta ɨi aiirɨn prismi yaowae ad ɨkɨm mɨ Isrel sɨmiir bɨiyan inkam komii ɨkɨm, sɨma prismi yaowae adɨn, siir inɨgɨn Kaiafaskɨn, sɨma siir omaka komiiya saiirara ywomɨmɨrɨu. 4 Mɨ sɨma yai mɨnam haɨngiriyɨu boɨnaigɨm, siyɨuɨn Jisɨs siir nɨmprɨo nonkworɨmdɨɨnu haɨnɨm. 5 Sɨma ɨna boɨnɨm, krɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨn ɨiyɨm wou nikwo aeiyɨm sɨmiir kɨpi dirɨraerar. Dimusi rani, iikam sɨma yaii wɨ krɨmaka nɨniisi. Ɨriig.

Wiga wa pɨui mɨiyɨk whakiyɨn Jisɨs siir mwo ɨiir yaokɨn

(Mk 14:3-9; Jo 12:1-8)

6 Jisɨs siya om Betani hɨr nwokɨn, inkam nwɨrɨn ma biyɨeya paowagɨ pɨsɨkomkopouɨn siir omaka hɨr, siir inɨgɨn Saimonkɨn. 7 Ɨiya Jisɨs siya omaka hɨrar nwowɨn mɨ wig ɨra siirɨm yɨt mɨ wa mobɨn pɨui mɨiyɨk whakiyɨn, umɨr kasaka bɨ saɨnikɨn, ɨra hainani. Ɨiya Jisɨs siya hɨiya saiirar nikɨ ɨdwo aeyɨn mɨ tɨ siiya mob wakakɨn, pɨui mɨiyɨk whakiyɨn Jisɨs siir mwo ɨiirar yaokɨnki. 8 Kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma hɨriinan kɨgiyɨm mɨ ɨo ɨna ywowɨm, sɨma boɨn, tɨ waɨn whɨsarii dimusi naoki ɨuguskikɨn, ha? 9 Krɨma tɨ siiya mob wakakɨn inkam nwɨrni hauuwi, siya saɨnɨm mɨ krɨma siirɨn wɨ umɨr prasae dihaii mɨ ɨkɨ iikam paeprikabɨm wɨ sɨmiir pɨ hauuwi. 10 Jisɨs siya sɨmiir yaiya ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨn mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma ta wiga saiirɨn hɨriinan dimusi tɨri saeya nɨdidamɨn, ha? Saeya tɨ hɨriinan siyɨu mɨiyɨkɨn kariirar tɨrka. 11 Iikam paeprikabɨm sɨma wɨ kɨmakar nwoyokyokɨi mɨ kara kɨmaka wɨ ɨi prɨei nwo rani. 12 Mɨ ta wiga saeya tɨ waɨn kariir pɨu naokɨnkiyɨn saeya kariir naoni siyɨuɨn siirɨm dirɨraerarka Juda krɨmiir siyɨuɨn hɨriinana tɨriikɨn. 13 Mɨ sɨma wɨ saiirar naɨngwo yokiyokɨi. Ɨriig.

Judas siya mɨnam nɨmbingɨn Jisɨs siir kɨnmauu ɨtɨm pris kamɨm sɨmiir

(Mk 14:10-11; Lk 22:3-6)

14 Mɨ ta ɨi aiirarɨn kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm ɨuur nwɨsko, sɨmiir nwɨrɨn siir inɨgɨn Judas Iskariotkɨn, siya prismi bɨiyan kamɨm sɨmiirɨm yam. 15 Mɨ siya boɨn, kɨma kariirɨn wɨ dimu dimɨn hauuwi mɨ kara Jisɨs siirɨn wɨ kɨmiir kɨnmauu ɨti, ha? Mɨ sɨma siirɨn umɨr silvaɨm kamnwɨr ɨuura hauu. 16 Mɨ ta ɨi aiirɨn siya ɨna yap haɨnsran bwakaiyɨn, Jisɨs siirɨn sɨmiir kɨnmauu ɨtɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm wou sɨmaka nikwo aekɨn

(Mk 14:12-21; Lk 22:7-14,21-23; Jo 13:21-30)

17 Bɨigɨ bɨiyan ɨiya bretɨn yis karamaeyɨn siir naeiya mɨ kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna yɨtɨm mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, kɨra paɨnɨɨna naɨngwowi krɨma digworaekwowɨm papi dirɨraerar haigɨni mɨ kɨra wou krɨmaka papi nikwo aei, ha? 18 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma om komii Jerusalem hɨriir dapnɨnopkainam mɨ kɨma inkam nwɨrɨn siya krɨmiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn siirɨn hɨnɨɨna tinɨ boɨnɨu, inkam yai krɨmiir nowomwarkaiyɨuwiyɨn siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, ɨi kariira naowana ɨni kingiin nwowa kara kamɨm kariir mɨi kɨgna mɨriiyɨm wou sɨmaka nikwo aeyam naɨngwowi kɨriir omaka waraur. 19 Kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm yaiyɨm siya boɨnkiyɨm sɨmiir hɨriinanar mɨ tɨr mɨ sɨma wou nikwo aeyamɨn ɨna dirɨraerarɨm.

20 Mɨ ta ɨiya saiir naɨoka Jisɨs siya mɨ siir mɨiyan kam ɨuur nwɨswo sɨmaka yɨdwokai aekairɨb. 21 Sɨma nikɨ ɨdwo aeyɨm mɨ siya sɨmiir boɨn, kara kɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨni, kariirɨn wɨ kɨmiir nwɨrkar nap wouwi wɨr kam biyɨeyɨm ɨo kariir nwowi sɨmiir. 22 Mɨ ɨiya siya hɨriinan boɨn dɨgiyɨn mɨ sɨma hɨk prasae bɨ haigɨm mɨ siirɨn sɨma nwonɨra nwonɨra srɨii, Bɨiyan Inkam Komii mɨ tari kara, aniya? 23 Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kɨmiir nwɨrɨn ɨɨn siira kanaka nɨnkɨn ɨnopmai two saiir mɨ kariirɨn wɨ siyar kɨnmauu ɨti. 24 Ɨhɨ, kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn naowam, bɨiya ywokwo komii saeya kariir boɨna saiir hɨriinan. Tɨ inkamɨn kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn wɨr siir napwouwi siirsi naɨngwo yɨmiyokii. Ɨni mɨ owɨn siirɨn yopiigɨ mɨ aokaina karamaekɨswo tɨ inkam ɨiirɨn. Dimusi rani, ta ɨiya siya wa kɨgugu ɨuguski. 25 Mhoɨiya Judasɨn, inkamɨn Jisɨs siir sauan kam ɨmiir kɨnmauu ɨtɨn siya Jisɨs siirɨn hɨnɨɨna srɨi, iikam nowomwarkaiyɨuɨn inkam mɨ tari kara, aniya? Jisɨs siya siir boɨnki, wa kɨra boɨna ɨni kaimwowar ywowa. Ɨriig.

Jisɨs siya bret ɨkɨn mɨ op wain aka siir mɨiyan kam ɨmiir hauu aekɨn siir swokɨ aɨngwo warkaigiyɨm

(Mk 14:22-26; Lk 22:14-20; 1Ko 11:23-25)

26 Sɨma ha nikɨ aeyɨm mɨ Jisɨs siya bretɨn ɨna haiyɨn mɨ Adi Komii siir boɨn wadɨeki mɨ ɨna yɨnopkiyɨn mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir hauugi sɨma naeyɨm mɨ siya ɨna boɨnɨn, kɨma hai mɨ ha dae, takɨna kariir kɨp aeya. 27 Mɨ mhoɨiya siya op mob wainɨn ɨra hai mɨ Adi Komii siir boɨn wadɨeki mɨ siya sɨmiir hauugi mɨ ɨna boɨnɨn, kɨma whɨekakɨm tɨ op wain mob ɨiir kwiyaeki. 28 Tɨ dimɨnɨn kɨma kwiyaeyɨn siya kariir nhɨeka. Kara wɨ mɨnam naokiki Adi Komii siir nɨmbina wa nɨmbiyami iikam whɨekakɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. 29 Kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, kara wɨ op wain saiir swokɨ kwiyae mɨmɨn tani. Mɨ kara ta op wain wɨna saiirɨn wɨ kɨmaka swokɨ ɨnkɨn kwiyaei kariir adɨn siir om hɨr. 30 Sɨma ha nae dɨgiyɨm mɨ mwai kwɨra saiir wao mɨ wao dɨgiyɨm mɨ sɨma yaba hɨriir yapniyam mɨ sɨma mhɨu Oliv hɨriir yam. Ɨriig.

Jisɨs siya Pita siir boɨn kɨra wɨ digɨumii kariir haimriyɨuwi

(Mk 14:27-31; Lk 22:31-34; Jo 13:36-38)

31 Sɨma mhɨu Oliv siirɨn ha nɨmbiyamɨm Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma whɨekakakarɨn ta nɨi aiirɨn kɨma wa nɨdam nɨnopki, ta hɨriinana Adi Komii siir Ywokwo Komiiya saeya hɨnɨɨna boɨnka, kara inkamɨn sibsib kɨgrɨraowiyɨn siir nɨsomaoki mɨ sibsib isidɨn wa nɨdam nɨnopki. 32 Mɨ kara wɨ ɨe hɨrankar swokɨ ɨnsiin ɨdwowi mɨ kɨmiir bɨiyɨn wɨ kara nam kwokɨni nu Galili hɨriirɨn. 33 Pita siya siir yai aka ɨna yowarkɨi boɨnɨn, sɨma nɨdamamkɨ wɨndi kara wɨ wara nɨdamam tani. 34 Jisɨs siya siir boɨnki, kara kɨriirɨn yaimwo aiirar boɨnki, ta nɨi aiirɨn ɨuumɨn wɨ nikɨ ɨk rani mɨ kariir inɨg ɨiirɨn kɨra wɨ kwoɨma mɨisɨsaei mɨ kɨra wa boɨni, kara siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. 35 Pita siya boɨn, kara kɨnaka naonamɨm mɨnkɨ wɨndi mɨ kara wɨ hɨnɨɨna boɨn tani, kara kɨriir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. Nɨɨngakɨɨnga. Mɨ kam nhɨrɨm kɨgna mɨriiyɨm sɨma hɨriihɨriinan yaigɨna boɨn dɨgi. Ɨriig.

Jisɨs siya numɨr Getsemani hɨr srɨi boɨnkɨn

(Mk 14:32-42; Lk 22:39-46)

36 Jisɨs siya sɨmaka warar yam numɨr kwɨra saiir, sɨma ha dapikɨm Getsemani. Mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨn sɨmiir boɨnki, kɨma tɨrar dɨdwo, kara hɨnda nami nhwo kwɨs boɨnɨuwi. 37 Mɨ Pita siya mɨ Sebedi siir yɨnisɨm nwɨs owa sɨmiir yɨkɨunam mɨ ɨni sɨma yamɨm. Tariinanɨn siya ɨni hɨkaka ywowɨn mɨ siya hɨk kɨmpɨpɨsu prasae bɨ kɨnkɨn. 38 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kariir mhɨi kwoɨnɨm ɨni hɨkaka nwowɨm, kariirɨn wɨ ta hɨk aeya nɨsom aowi, kɨma tapaiir dwo mɨ kariirsi whɨn naɨngwoyɨmiyok. 39 Mɨ siya haɨmiisɨma ha namkiyɨn mɨ siya ɨtwaomiya yakainam nua hɨriir. Mɨ hɨnɨɨna srɨi boɨn, Adi ɨni mɨ owɨn, kɨra ta hɨka saiir haigi, kɨra kariir kwoɨn ɨiir kɨpi naɨngwo ap. Nɨɨngaka. Kɨra kɨriir kwoɨn ɨiirar daɨngwo ap.

40 Mɨ siya ha kwɨsboɨn dɨgiyɨn mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiiram swokɨ am mɨ ɨna inɨ kɨgɨuɨn sɨma nhwo hɨrar whwonkaii mɨ siya sɨmiir yɨnɨdgu. Mɨ siya Pita siir boɨnki, kɨma kanaka nɨnkɨn aɨngwoyɨmiyok ɨdwo waikao karamae dimusi nwokɨm ta ɨi haɨmiisɨma aiirɨn, ha? 41 Kɨma kɨmasiyar mɨntarao mɨ nhwo ha kwɨs boɨn, dimɨn biyɨekɨ kɨmiir kɨnaɨnkɨuwi kɨma wɨ kɨrɨekak nwo rani, kaimwo kɨɨnga. Kwoɨnɨn ɨna naɨngwowɨn mɨ pɨu saeya kɨrɨekak nwo rani.

42 Mɨ mhoɨiya siya ha swokɨ amɨn mɨ hɨnɨɨna swokɨ srɨi boɨnɨu, Adi, tɨkɨ hɨk hɨriinanɨm kɨra saiir nikwo waisi ɨuguski karamae nwowi mɨ ta hɨk hɨriinana kara saiirɨn wa haii mɨ kɨra kɨriir kwoɨn ɨiirar daɨngwo apɨski mɨ ha dirɨraerar. 43 Mɨ mhoɨiya siya ha swokɨ ɨtɨn mɨ siyar yap kɨgni sɨma nhwo hɨrar swokɨ grɨnkɨn whɨni, sɨma nhwokɨ nɨridgɨm mɨ sɨma nhwo asi whwɨnkɨm.

44 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir swokɨ haiburgigɨn mɨ kwoɨmaka ɨna swokɨnɨ kwɨs boɨnɨuɨn, dimɨnɨm bɨiya siya nikɨ kwɨs boɨnɨm mɨ sɨmiir hɨriinana swokɨnɨ kwɨs boɨnɨu. 45 Mhoɨiya siya kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨm swokɨ ɨtɨn mɨ sɨmiirɨn ɨna yaboɨniyɨn, kɨma ɨna nikɨ whɨnɨm, aniya? Wakae! Kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn kariir nonkwoniyana ɨiya, kamɨm ɨo kariir nwowiyɨm sɨma, saeya kingiin bɨdi yɨniyaniya. 46 Kɨma dɨnsiingi mɨ krɨma pɨ nami, kɨgi, inkamɨn wɨr kariir napwouwanɨn siya ɨni kingiina nɨtɨn.

Judas siya Jisɨs siir kɨnmauu ɨtkɨn kamɨm ɨo siir nwowiyɨm sɨmiir

(Mk 14:43-50; Lk 22:47-53; Jo 18:3-12)

47 Jisɨs siya ha nikɨ boɨnaiyɨn mɨ Judasɨn sɨmiir inkam nwɨrɨn ɨuur nwɨsaka kɨgna mɨriiyɨn siya ɨna yɨtɨn. Mɨ inkam isid komiiyɨn ɨni saɨka yɨnkɨn ɨtɨn, sɨma kamkɨu mɨnɨm mɨ dan mɨnɨm ɨni warar hainaniyɨm. Prismi bɨiyan kam ɨkɨm mɨ Isrelmi bɨiyan inkam komii komiiyɨm sɨmiirɨn sɨma nɨkropkikɨm. 48 Mɨ Judasɨn inkamɨn wɨr siir napwouwanɨm siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmauu nam, kara pɨ inkam nwɨrɨn siir nakɨ aepirɨmdɨɨnɨuwi mɨ kɨma pa dɨnoknɨnkɨnki tɨ inkamɨn Jisɨs siyarkɨn. Mɨ kɨma pɨ siir donkworɨmdɨɨnu. 49 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn ɨni Jisɨs siiramar yɨtɨn mɨ ɨna boɨnɨn, akamɨe, iikam nowomwarkaiyɨuwɨn inkam. Mɨ siya siir yakɨ aepirɨmdɨɨnɨu. 50 Jisɨs siya siir boɨnki, nomiiyau, dimɨnɨn kɨra mɨnam nɨtɨn mɨ siirɨn ha mɨnsasau. Sɨma ɨna yɨtɨm mɨ sɨmiir ɨɨnɨm Jisɨs siir inɨ onkworɨmdɨɨnuni. 51 Inkam nwɨrɨn Jisɨs saɨka nwokɨn mɨ siir kamkɨuɨn ɨna kiwok haiyɨn. Mɨ prismi bɨiyan inkamɨn siir mɨiyan inkam nwɨrɨn siir wɨɨn aiir yakɨ haɨngrɨp ɨtkigi. 52 Jisɨs siya siir boɨnki, kɨriir kamkɨuɨn siir maeyau aiirar swokɨ hopkrɨkɨugi. Kam biyɨe whɨekakɨm sɨma kamkɨu ɨmiir hainanii yaii nɨniiyɨm mɨ wɨ yamdi kwɨruwa sɨma sɨma haɨnuwɨɨr wɨɨr haigɨnɨuwi 53 Panopi kɨra ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kara kariir Adɨn siirɨm srɨikɨso dɨga pɨ ywowɨn mɨ di kɨmɨmɨnki siir paekwosɨmɨm kariiramɨn kasa kasa di nɨkropki kariir whɨnkɨnsiisɨm. Inkam sɨmiir mwɨanɨm dɨg rani. 54 Mɨ kara hɨriinan tɨri mɨ tɨ dimɨnɨm bɨiya Ywokwo Komii saeya boɨnɨm sɨma wɨ paɨnɨɨna nɨmbiyami, ha? Adi Komii siya bɨdi boɨnɨn tɨ dimɨnɨm sɨma wa nɨmbiyami.

55 Mɨ ta ɨi aiirɨn Jisɨs siya tɨ kam isid ɨiirar boɨnki, kɨma kariir unɨ onkworɨmdɨɨnu haini mɨ kɨma wasi kamkɨu dan mɨnɨm sɨmiirar nonkwowɨm, inkam nwɨrɨn hɨi tauaeiyɨn siir hɨriinan, aniya? Ɨinokɨinokɨn kara Adi Komii siir omaka iikam sɨmiir nowomwarkaiyɨuwiyɨn mɨ kɨma kariirɨn saiirar bɨ nonkworɨmdɨɨnugɨn. 56 Tɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm nɨmbiyamɨm profet kamɨm sɨma wɨnboɨnkiyɨm yokwoni sɨmaɨrgɨm. Mɨ kam whɨekakɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma Jisɨs siir haiburgik mɨ ɨna yɨdamkiyɨm. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siir boɨnwokiyop natkaigikɨm

(Mk 14:53-65; Lk 22:54-55,63-71; Jo 18:13-14,19-24)

57 Sɨma kamɨm Jisɨs siir yonkworɨmdɨɨnu mɨ sɨma prismi bɨiyan inkam komiiyɨn Kaiafas siir omaka saiir hɨriir hainam mɨ kam whɨekakɨm siir haiburgigɨm mɨ kamɨm siyɨu nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm mɨ Isrelmi inkam komii ɨkɨm sɨma sɨma nwomɨmɨrkɨm hapaiirɨn. 58 Pita siya siir mhoɨiyar yam mɨ siya arurɨg hɨrar inɨ owou. Mɨ siya prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siir omaka maeyauwa hɨuyokyokaiya saiir yapnɨnopkainam mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm ta maeyau aiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmaka inɨ ɨdwoɨu. Mɨ siya kɨg nɨnoknɨnkɨnam namkɨn, pɨ dimu dimɨnkɨn nɨmbiyami. 59 Prismi bɨiyan inkamɨm mɨ Judami inkam komii kaunsil ɨkɨm sɨma ɨna haɨnsɨrɨm inkamɨn Jisɨs siir nɨksɨsae boɨn hɨuriiyɨuɨm mɨ sɨma siir kɨgi mɨ wa nwokɨ ɨsomaowɨm. 60 Mɨ kam whɨekakɨm ha nɨmbiniyɨm mɨ nɨksɨsae yaiyɨm sɨma sɨma inɨ apkaina boɨni siirɨn. Mɨ sɨma siirɨn dimɨn biyɨe whɨr bɨ swokɨ haɨnsɨr yɨskaigɨm siir nɨsomaowɨm mɨ mhoɨiya inkam nwɨswo ɨna yɨmbiniyo. 61 Mɨ sowa ɨna yaboɨniyo, tɨ inkamɨn siya ha boɨnkɨn mɨ siya Adi Komii siir omaka komiiya saiirɨn wa nɨinɨnkɨigi mɨ siya saiirɨn wɨ ɨi kwoɨmuwar swokɨ mɨrii nɨnokougi.

62 Mɨ prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siya siir yokwao boɨnki, kɨra yai kwɨr nowarki boɨnam naɨngwo rani, aniya? Tɨ hɨriinan yaiyɨm sɨma kɨriir dimusi boɨnɨuriyɨuwi, ha? 63 Mɨ Jisɨs siya yai bɨ swokɨ boɨn mɨmɨnkɨn mɨ prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siya siir boɨnki, kara kɨriirɨn Adi Komiiyɨn omwai waiya yokiyokɨiyɨn siir inɨgɨn siir nɨkwao boɨnki! Kɨra krɨmiir boɨnmauugi kɨra Kraiskɨn inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn, aniya? 64 Jisɨs siya prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siir boɨnki, kɨra bɨdiya boɨnkiyɨn. Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnki, mhoɨiya wɨ kɨma kɨgi, kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn kara wɨ Adi Komii siir ɨɨna ɨɨniga saiir nɨdwowi mɨ kara wɨ kɨrɨe whɨekakar nwowi. Mhoɨiya kara swokɨ ɨti kara wɨ nɨnomor kou hɨran waumɨra wɨ saɨka nɨnkɨn onaiini kɨrɨe komiigak. 65 Jisɨs siya hɨriinan yai boɨnkiyɨn mɨ prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siir yɨuɨsa ɨna yɨinɨkiwɨtkiyɨn siya iikamɨm sɨmiir nɨisiimauugɨn siya ɨokakɨn mɨ siya ɨna boɨnɨn. Siya Adi Komii siir yai aiir nɨgbumbu boɨnkɨn mɨ krɨma kam nhɨrɨm whɨnboɨnam kɨpi swokɨ ɨkɨuna kɨma bɨdi wakaeyɨm siya nɨgbumbuwa Adi Komii siir. 66 Kɨma panɨɨna naɨngwowi, ha? Mɨ sɨma siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn siya yaigakɨn mɨ siya hɨriiyar daonam.

67 Mɨ sɨma tɨ yai ɨmiir boɨn dɨgiyɨm sɨma Jisɨs siir whwonkam ɨiirɨn yaeyopni yaskɨnpapaki mɨ sɨma siir yɨbwambwaeki mɨ kam nhɨrɨm sɨma yɨuɨsa siir whwonkam ɨiir kikogrɨnugi mɨ sɨma siirɨn ɨna yobombwaeyɨn. 68 Mɨ sɨma boɨnki mɨ kɨra Kraiskɨ nɨuwi, inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn Mɨ kɨra profet yai krɨmiir boɨnki, kɨriirɨn nhɨnga tɨowi, ha? Ɨriig.

Pita siya boɨn, kara Jisɨs siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn

(Mk 14:16-72; Lk 22:56-62; Jo 18:15-18,25-27)

69 Pita siya hiira omaka saiir hɨuyokiyokaiya saiir yainau hɨrar nɨdwokɨn. Mɨ mɨiyan wig ɨra saeya kingiin ha nɨta siir kɨgam mɨ saeya siir boɨn. Kɨra ɨriipa hɨriinan Jisɨsɨn nu Galilianɨn saɨka warar nwokɨn. 70 Mɨ Pita siya kam whɨekakɨm sɨmiir whwonkamɨda kɨntɨɨrgi, kara warɨ yaiya kɨra boɨna saiir nɨnoknɨnkɨn tani. 71 Mɨ Pita siya yaba ha namɨn mɨ siya aru hɨr yanɨ ɨdwowɨu ano kingiin hɨr. Mɨ wig ɨra saeya siir kɨga mɨ saeya iikamɨm siir kingiin nwowɨn sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, tɨ inkamɨn siya Jisɨsɨn om Nasaretanɨn saɨka warar nɨnkɨn okɨn. 72 Mɨ Pita siya ɨna swokɨ kɨntɨɨr boɨnkiyɨn, kara Adi Komii siir inɨg ɨiirar nɨkopaisɨsɨrki, kara tɨ inkam ɨiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. 73 Mɨ mhoɨiyarɨn kam nhɨrɨm hɨrar nokwokɨm, sɨma Pita siir boɨnki, kaimwokɨ kaimwokɨɨnga kɨra Jisɨs siir isidɨn siir hɨriinanar inkam nwɨrkɨn kɨriir yaiya sɨmiir yainana wakaei. 74 Mɨ tariinanɨn Pita siya ɨna yɨkopaisɨsɨrkiyɨn, kaimwokɨ kaimwokɨɨnga. Kara tɨ inkamɨn siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Mɨ kariir yaiya kaimwo karamaekɨ nɨuwi mɨ Adi Komii siya kariirɨn hɨk pa hauuwi hɨriinan yai boɨnkiyɨn mɨ ɨuumɨn ɨna yɨkiyɨn. 75 Ɨuumɨn nɨk dɨgiyɨn mɨ Pita siya yaiya Jisɨs siya boɨna ɨni saiirar swokɨ aɨngwowarkainakiyɨn mɨ ɨuumɨn wɨ nikɨ ɨkrani mɨ kɨra kariir inɨg ɨiirɨn wɨ kwoɨma mɨisɨsaei, kara siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn mɨ Pita siya yaba hɨriir namɨn mɨ ɨna yani ouwouwɨn. Ɨriig.

27

Sɨma Jisɨs siirɨn nu Roman inkam komiiyɨn Pailat siirɨm yɨkɨunam

(Mk 15:1; Lk 23:1-2; Jo 18:28-32)

1 Ɨiya pɨrkɨnyakwoka mɨ prismi bɨiyan inkam whɨekak ɨkɨm. Mɨ Isrel sɨmiir isidɨm sɨmiir hɨran inkam komii komii ɨkɨm sɨma yaiyɨm ɨna yɨdwo kitɨbmii boɨnɨm, Jisɨs siir nɨsomaowam. 2 Mɨ sɨma siirɨn wɨeyɨnsopni yomboru mɨ sɨma siirɨn ɨna kiwowɨtnamɨm mɨ sɨmiir bɨiyan inkam komiiyɨn nu Romanɨn Pailat, inkam komiiyɨn nu Judia hɨran omɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir inɨ hauugik. Ɨriig.

Judasɨn ɨni sasar diyankrɨkɨu aowɨn

(Ap 1:18-19)

3 Mɨ tariinanɨn Judas siya inkamɨn Jisɨs siir kɨnmauu ɨtɨn, sauan kamɨm sɨmiir, siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, inkam komiiyɨm sɨma Jisɨs siir hainamɨm inkam komii Pailat siirɨm siya nɨsomaowɨm mɨ siya naɨngwoyɨmyok ɨdid prasae bɨ kɨnkɨn, tɨ dimɨnɨn siya tɨrɨn siirsiyɨn. Mɨ siya tɨ umɨr silva paeyar haoumɨm ɨna swokɨ hainamɨn, prismi bɨiyan inkamɨm sɨmiiram. 4 Mɨ siya umɨr ha swokɨ hauuwɨn. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kara dimɨn biyɨe bɨdi tɨrɨn. Kara inkamɨn dimɨn biyɨe tɨr karamae nwowiyɨn siirɨn, sau omomɨn siir kɨnmauugɨn mɨ siya wa naonami. Mɨ sɨma siir boɨnki, siya krɨmiir dimɨn tani. Yɨo siya kɨriirar dimɨnkɨn. 5 Mɨ Judas siya umɨr silvaɨm Adi Komii siir omaka komiiya yai nɨdwokai wakaeiya saiir hɨr inankrɨmkrɨn ɨtkɨngikɨn mɨ siya ha haiburgikɨn mɨ ha namɨn mɨ yɨo ɨna sasar diyankrɨkɨu aonamɨn.

6 Prismi bɨiyan inkamɨm sɨma tɨ umɨr ɨmiir haiyɨm mɨ sɨma boɨn, tɨ umɨrɨn mɨnam saɨngɨn inkam nwɨr nɨsomaowankɨn. Krɨmiir siyɨuɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn Krɨma Adi Komii siir omaka saiir umɨrɨn sɨmaka kɨpi nɨnkɨn haigi. Nɨɨngaka. 7 Mɨ sɨma yai kwɨra yɨmboɨn tɨbmiikimai mɨ tɨ umɨrɨn ɨni nu haɨmiiyɨn Jerusalem hɨr nwowɨn hau nonkwokwowiyɨn inkamɨn ɨni siir saɨnɨn. Sɨma ha naɨngwowi ta nu maeyaua iikamɨm om aruwanɨm sɨmiir haɨngikaiyan maeyau nwowɨm 8 mɨ tɨ nuɨn tɨ umɨr ɨiir saɨnɨn mɨ sɨma ta nu maeyaua saiir inɨgɨn hɨriinansi dapkɨn, nuɨn nhɨekakɨn. Mɨ tɨ inɨgɨn ɨna nwokrɨpkaiyɨn.

9 Ya ta saeya, yai kwɨra bɨiya Adi Komii siya boɨnkiya mɨ profet Jeremaia siya wɨnkiya yokwoni, saeya ɨna yɨmbiyam kɨɨna. Saeya boɨn, sɨma tɨ umɨr silva kam nwɨr ɨuur ɨmiir hai. Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma bɨdi yɨmbinɨm tɨ umɨr hɨriinanɨm tɨ inkam ɨiir saɨnam. 10 Tɨ umɨrɨn sɨma ɨni nuɨn inkam ɨeya nonkwokwowiyɨn hau, ɨni siir saɨnɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya boɨnkiyɨn kariir saiir hɨriinan mɨ kara hɨriinan asi tɨrkɨn. Ɨriig.

Pailat siya srɨi kasaka bɨ srɨikɨn Jisɨs siirɨn

(Mk 15:2-5; Lk 23:3-5; Jo 18:33-38)

11 Sɨma Jisɨs siirɨn inkamɨn nu Judian omom omomɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir whwonkam ɨda yokmwɨn okwo haigɨnɨu. Mɨ inkam komiiyɨn omom omom kɨgrɨraowiyɨn siya siir srɨigi, kɨra iikamɨm nu Judia hɨranɨm sɨmiir kɨgrɨraowan inkam komiigɨn, aniya? Mɨ Jisɨs siya boɨn, ɨhɨ, wasi kɨra boɨnki ɨskiyɨn. 12 Mɨ prismi bɨiyan inkamɨm mɨ Isrelmi inkam komii komii ɨkɨm, sɨma Jisɨs siir boɨn hɨuriyɨu boɨnkɨm, siya dimɨn biyɨe kasaka bɨ tɨrkɨn. Mɨ siya dimɨn biyɨe bɨ tɨrkɨn mɨ siya yai kwɨrmɨn kwɨrmɨn bɨ swokɨ owarkɨi boɨnkɨn, tɨ yai ɨmiirɨn. 13 Mɨ Pailat siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨra tɨ yai whɨekakɨm sɨma kɨriir boɨn hɨuriyɨu boɨnɨm sɨmiir wakae rani, aniya? 14 Mɨ Jisɨs siya yai kwɨr bɨ swokɨ owarkɨi boɨnkɨn Pailat siirɨn. Mɨ inkam komiiyɨn omomom kɨgrɨraowiyɨn siya asi nanaakikɨn. Ɨriig.

Pailat siya bɨdi boɨnɨn, ɨni mɨ owɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn Jisɨs siirɨn saɨka nɨrɨnuɨm

(Mk 15:6-15; Lk 23:13-25; Jo 18:39–19:6)

15 Bɨewi whɨekakɨm ta ɨiya komiiya wou nikwo aeiya pasova mɨ bɨiyan inkam komiiyɨn omom omomɨm sɨm kɨgrɨraowiyɨn siya inkamɨn omaka hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr nwowiyɨm, sɨmiirɨn pɨ nwɨra ninɨ ɨkɨunaki. Iikamɨm sɨma kauwokiyɨm inkam nwɨramɨn mɨ inkam komiiyɨn siya tɨ inkamɨn pɨ siirar nɨkropki. 16 Mɨ ta ɨi aiirɨn sɨma inkam biyɨe nwɨrɨn omaka hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr nwokɨn, siir inɨgɨn Barabaskɨn, sɨma ombudɨm siir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm. 17 Mɨ ɨiya iikamɨm sɨma maeyau kwɨruwa hangiriyɨu omɨmɨrɨm mɨ Pailat siya sɨmiir srɨigi, kɨma panɨɨna naɨngwowi, kara kɨmiirɨmɨn pɨkɨ hɨnɨɨn inkamɨn siir haiwao hauugi, ha? Kara Barabas siir pɨ ɨkropki, aniya? Iyɨe, kara Jisɨs siir nɨkropki sɨma dapiyɨn Krais inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn, aniya? 18 Pailat siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, prismi bɨiyan kamɨm mɨ Isrelmi inkam komii komiiyɨm sɨma ɨo Jisɨs siir nwowi. Dimusi rani, iikamɨm sɨma ɨni Jisɨs siiraramar yamɨm. Mɨ sɨma siirɨn Pailat siiram asi nɨkɨunamkɨm siya siirɨn kam nhɨrɨm sɨmiir nwokɨ ɨkmwɨn ɨsom aowɨm. Mɨ siya ta srɨiya sɨmiir asi srɨigɨn.

19 Pailat siya inkamɨn yai hɨdiyɨn siir ipii aiirar nikɨ nɨdwokaiyɨn mɨ siir wiga saeya yaiyɨm hɨnɨɨna boɨnmɨmauugi yokwoni. Kɨra dimɨn whɨr kɨpi swokɨ tɨrmɨntɨrmɨn, tɨ inkam ɨiirɨn, siya dimɨn biyɨe bɨ tɨrkɨn. Mɨ ta nɨiyaka kara nhwoɨn whɨra whɨnkɨgmɨmɨkwɨi mɨ kara hɨk prasae bɨ haiga.

20 Prismi bɨiyan inkamɨm mɨ Isrelmi inkam komii komii ɨkɨm sɨma iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir boɨnswoswo. Mɨ sɨma Pailat siirɨm kauwok boɨnki. Siya Barabas siir dɨuguski mɨ Jisɨs siir dɨsomao. 21 Mɨ inkam komiiyɨn omom omomɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siya sɨmiir srɨigi. Kɨma panɨɨna naɨngwowi kara tɨ inkam nwɨswo sowiirɨn pɨ nhɨni nɨuguski, ha? Sɨma ɨna yowarkɨi boɨnɨm Barabas. 22 Mɨ Pailat siya sɨmiir boɨnki, kara wɨ panɨɨna tɨri Jisɨs siirɨn, sɨma dapiyɨn Krais Adi Komii siya nɨkropkiyɨn kara siirɨn wɨ panɨɨna tɨri, ha? Mɨ sɨma kauwok boɨnki, paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka dɨrɨnugi! 23 Mɨ Pailat siya ɨna srɨigiyɨn. Dimusika siya dimu dimɨn tɨrbugɨn, ha? Mɨ sɨma ɨna kauwoknanaeyɨm, paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka dɨrɨnugi! 24 Pailat siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, sɨma yaiyɨm kara boɨniyɨm sɨmiir wakaeyokna dɨg nwo rani mɨ ɨna nhɨnkii boɨnaigiyɨm yaii nɨniiyam. Mɨ siya opa ɨna haiyɨn mɨ siir ɨɨna aiir hɨisoki. Mɨ iikamɨm sɨmiir nhwowɨm ɨni siirar kaokiyɨm sɨmiir nɨisiimauugɨn, siya Jisɨs siir nɨsomaowam pɨ boriisopi. Mɨ siya hɨriinana nikɨ tɨrɨn mɨ siya sɨmiir boɨnki, kara siirɨn dimɨn whɨr bɨ kɨgɨn mɨ kara siirɨn wa nɨsomaoki rani. Kɨmiirar dimɨnkɨn. 25 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn mɨ siir naowa saiir mwokankwowa ɨni mɨ owa wɨ krɨmiiramar swokɨ ɨti mɨ krɨmiir yɨnisɨsɨm ɨmiiram warar. Kɨra siir nɨsomaoki Adi Komii siya wɨ ɨo kɨriir nwo rani. 26 Mɨ Pailat siya Barabas siirɨn hɨriinansi nɨuguskikɨn sɨmiiramɨn. Mɨ siya Jisɨs siirɨn kam nhɨrɨm sɨmiir yokmwɨn tɨo mɨ ɨdni ha kogrɨmdɨnugiyɨn mɨ siya siirɨn ɨna yɨkropkiyɨn Rom hɨran sauan kamɨm sɨmiiram. Paeya hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka nɨnkɨn ɨrɨnugiyam. Ɨriig.

Sauan kamɨm sɨma Jisɨs siir nɨgbumbu boɨnkɨm

(Mk 15:16-20; Jo 19:2-3)

27 Mɨ sauan kamɨm Bɨiyan Inkam Komii siirɨm, sɨma Jisɨs siirɨn sɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir omaka hɨriir yɨkɨuna apnɨnopkainam mɨ sɨma whɨekakɨm saɨkar yangiriyɨuni. 28 Mɨ sɨma siir yɨuɨsa saiir nɨsaiyɨm mɨ sɨma siirɨn yaeya yɨuɨs pariidnan kwɨra saiir ii haigɨnɨu. Ta yɨuɨs hɨriinana inkam komii inɨgakɨn siira saiir nɨkrika. 29 Mɨ sɨma urid amrɨdnanɨn siir hɨurokikɨn mɨ sɨma siir mwo ɨiir yakɨ kaigrɨsɨugi. Mɨ sɨma paekopɨn whɨra yonkwo haigɨnɨu siir ɨɨna ɨnig aiir inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan. Mɨ sɨma ogmwo siirɨm hɨu mɨ sɨma siir yɨgbumbu boɨn, kɨra inkam mɨiyɨkɨn, Juda iikamɨm sɨmiir nu kɨgrɨraowan inkam komiikɨn. 30 Mɨ sɨma siir yaswaiyɨugi mɨ sɨma tɨ paekop ɨiir hai mɨ siir mwo ɨiir tɨonanae. 31 Sɨma siir yɨgbumbu boɨn mɨ ta siir yɨuɨs pariidnan aiir yɨsaigi mɨ sɨma siir yɨuɨskɨ yɨuɨs aiirar ii haigɨnɨu. Mɨ sɨma siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨniyɨn siirɨm whɨnapnam saɨka nɨnkɨn ɨrɨnuɨm. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka yɨrɨnugi

(Mk 15:21-32; Lk 23:26-43; Jo 19:17-27)

32 Sɨma ha napnamɨm mɨ sɨma om Sairini hɨran inkam nwɨrɨn siir kɨg, siir inɨgɨn Saimonkɨn, sɨma siir nɨkwao boɨnkɨm siya Jisɨs siir paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir hainamam. 33 Sɨma maeyau kwɨra saiir yɨmbiyam, saiir inɨgɨn Golgotaka saiir inɨg mwokɨmwoɨn hɨnɨɨngɨn mwokɨuni mwokɨn. 34 Sɨma Jisɨs siirɨn op wain biyɨeya kausrɨriya dimɨn biyɨe whɨr aka prɨdgiya saiir hauu, siya kwiyaeyam siya hinda kɨnankɨugiyɨn mɨ siya bɨ kwiyaekɨn.

35 Sɨma siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka nɨrɨnu dɨgiyɨn mɨ sɨma gwo kwɨra satu dapiya saiir gwo siir yɨuɨs digworaekwo ɨmiir haiyam. 36 Mɨ sɨma ta maeyaua saiira yɨdwo mɨ sɨma saiir hɨrar waikao. 37 Mɨ yaiya sɨma wɨna paemɨra Jisɨs siir mwo koua nɨnkɨn ɨrɨnuwa saeya hɨnɨɨna boɨnka. Tɨriigɨnɨn Jisɨskɨn, Juda iikam sɨmiir nu kɨgrɨraowan inkamkɨn. 38 Jisɨs siir kingiinɨn sɨma inkamwo hɨitauaeiyo nwɨsa yɨnkɨn ɨrɨnu inankɨi mɨ nwɨrɨn ɨniga mɨ nwɨrɨn yaɨoyaeya.

39 Mɨ iikamɨm sɨma ha nɨtɨm mɨ sɨma siir yɨgbumbu boɨn mɨ sɨma mwo ara kɨntɨɨr ɨski mɨ sɨma yaebu ɨna buwɨm siirɨn. 40 Mɨ sɨma boɨn, kɨra tɨ inkamɨn Adi Komiini omaka saiir nɨinhɨnkɨigi mɨ ɨi kwoɨmaka wɨ saiir swokɨ mɨrii nɨnokougi mɨ kɨnakɨna dirɨraerarna. Mɨ kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨnɨuwi, kɨra paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir haiburgig mɨ ha wɨuwini! 41 Mɨ ɨriipa hɨriinan prismi bɨiyan inkamɨm mɨ kamɨm siyɨu nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm mɨ Isrelmi inkam komii komiiyɨm sɨma siir mɨ ɨnkɨn ɨgbumbu boɨnkɨm. 42 Mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨn, siya iikam nhɨrɨm sɨmiirara whɨndirɨraeri mɨ siya siya whɨndirɨraerarnam dɨg nwo rani. Mɨ siya hɨriinan boɨni siya Isrel iikamɨm sɨmiir nu kɨgrɨraowan inkamkɨnɨuwi mɨ siya paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir haiburgig mɨ ha wɨuuni mɨ krɨma wɨ siirɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm. 43 Siya Adi Komii siirɨma naɨngwo tɨbmii mɨ ha boɨni, kara Adi Komii siir yɨnisɨmkɨ yɨnisɨmkɨn. Mɨ Adi Komii siya siirɨm naɨngwowi mɨ siya wɨ siirar swokɨ anmaiwarkainaei. 44 Inkam nwɨswo hɨitauaeywo Jisɨs saɨka kingiina nɨnkɨn ɨrɨnuwo mɨ sowa ɨriipa hɨriinan ta hɨriinan nɨgbumbu yaiya saiirara mɨ boɨn siirɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya bɨdi yaonamɨn

(Mk 15:33-41; Lk 23:44-49; Jo 19:28-30)

45 Mɨ ɨiya hɨriir tɨriir nabɨe bopwo nwowa mɨ hɨnda tɨnda ɨiya ɨna kakauu ɨuguskiya mɨ hɨriinana nwokiya mɨ bɨeyɨn nad nworɨbɨn saiirar yadɨg ɨuwɨn. 46 Mɨ ta ɨi aiirarɨn bɨeyɨn nad nworɨbɨn Jisɨs siya ɨna kauwoknamnankiyɨn, Eli, Eli, lema sabaktani? Ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa hɨnɨɨnga. Kariir Adi Komii krɨmiir Wanɨn kɨra kariir dimusi nɨuguskikɨn? 47 Kam nhɨrɨm kingiin hɨrar nokwoɨm sɨma ta yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma boɨnki, tɨ inkamɨn siya Ilaija siirɨm kauwok boɨnki. 48 Mɨ sɨmiir inkam nwɨrɨn ɨna iwɨtnamɨn mɨ hamganɨn siir yani hainaki mɨ siirɨn op waina kausrɨriya saiir hougɨnki paekop whɨrɨn saɨka yɨnkɨn widgi mɨ Jisɨs siir yakɨ hauugi siya kwiyaeyam. 49 Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma boɨn, ha tikɨ o krɨma tikɨ kɨgrɨrao. Mɨ siirɨn wɨ Ilaija siya namisi whɨndirɨraerarki, iyɨe? 50 Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ kauwok nanaekiyɨn mɨ siir naeyɨuɨn siir haiburgigɨn mɨ siya ɨna yaonamɨn.

51 Mɨ ɨiya siya naonamɨn mɨ ta yɨuɨs komiiya Adi Komii siir omaka saiir yainau hɨr kiburɨkouwa bopwoniya yɨnwɨtamki, kou hɨrarkar nɨuguskiya ɨni nu hɨrar yadɨgɨuwa mɨ mɨrkwɨsa yɨmbiyam. Saeya mɨnam nɨisiimauuga, iikamɨm sɨma Adi Komii siiram nwokɨ kwɨsboɨnɨm, Jisɨs siya siyɨu wɨn bɨdi tɨrkiyɨn inkamɨm sɨma Jisɨs siirɨm nwokɨ kwɨsboɨnɨm, nɨɨnɨn ɨna yɨtkiyɨn mɨ siiya komii komiiyɨm ɨna pampamkɨigiyɨm. 52 Mɨ maeyaua inkam haɨngikaiiya ɨna pɨigikiya mɨ Adi Komii siir iikam whɨekakɨm bɨiya naonamɨm mɨ sɨma ɨna swokɨ ɨnsiingiyɨm. 53 Sɨma maeyaua inkam haɨngikaiiya saiir bɨdi haiburgigɨm mɨ Jisɨs siya mhoɨiya yɨnsiinɨdwonam mɨ sɨma om mɨiyɨkɨn Jerusalem siir yam. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiirar kaowɨnɨm.

54 Mɨ kamɨm sau nɨnɨtiyɨm sɨmiir bɨi nwowiyɨn mɨ sauan kam ɨma sɨma Jisɨs saɨka nɨnkɨn okɨm mɨ sɨma Jisɨs siiram waigaokɨm mɨ sɨma kɨgi nuɨn, nɨɨnɨn nɨtkiyɨn mɨ digworaekwowɨm ɨna yɨmbiyamɨm mɨ sɨma nɨdid prasae bɨ kɨnkɨm. Sɨma boɨn, kaimwokɨ kaimwokɨɨnga, tɨ inkamɨn siya Adi Komii siirar yɨnisɨmkɨn. 55 Wig whɨekakɨm sɨma hɨrar nwokɨm sɨma Jisɨs siir mhoɨiya nɨtkɨm mɨ nu Galili siir haiburgigɨm mɨ siir ninɨ whɨndirɨraerarniyam nɨtkɨm naemɨn. Sɨma tɨ wigɨm arurɨg hɨrar nokwo kaokɨm. 56 Wig ɨra sɨmaka hɨrar nɨnkɨn owa saeya Mariaka, om Makdala hɨranka. Mɨ ɨra Maria saeyaɨrga Jems Josep sowiir apua. Mɨ ɨra Sebedi siir yɨnisɨm nwɨso Jems Jon sowiir apua saeyaɨrga. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya siyanoɨn siir ninɨ kikaigikɨm

(Mk 15:42-47; Lk 23:50-56; Jo 19:38-42)

57 Mɨ bɨeyɨn nadnworɨbɨn inkam nwɨrɨn umɨr digworaekwokakɨn om Arimatiankɨn siir inɨgɨn Josepkɨn siya ɨna yɨtɨn. Mɨ siya ɨriipɨ hɨriinan Jisɨs siir kɨgna mɨriiyan inkamkɨn, siya maeyaua Jisɨs siya naowa saiirɨm nɨtkɨn. 58 Mɨ siya Pailat siir hɨriir yɨmbiyam mɨ siir inɨ srɨiyɨu Jisɨs siir pɨuɨs biyɨe nɨɨnga saiiram mɨ siya saiir inɨ hɨunɨs haiyɨu. Mɨ Pailat siya siir sauan kamɨm sɨmiir boɨnki, sɨma Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya Josep siir hɨunɨs hauugiyɨm. 59 Mɨ Josep siya siir pɨuɨs biyɨeya saiir hɨunɨs haiyɨn mɨ yɨuɨs whɨsinana saiir whrɨnhainam. 60 Mɨ yɨuɨs aiirɨn ha whrɨn dɨgiyɨn siya siir pɨuɨs biyɨeya ɨni siir siyano wɨnɨn siirar kikaigikɨn bɨiya inkam nwɨr bɨ haɨngikai mɨmɨnkɨn mɨ siya siir kamɨm sɨmiir boɨnki, sɨma siiya komii kwɨra saiir warkɨkɨugiyɨm. Mɨ sɨma hɨriinan tɨrgigɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. 61 Mɨ sɨma hɨriinan tɨrɨm mɨ Maria om Makdalan aka mɨ Maria ɨraka sowa hɨrar nwoko. Sowa ɨeyɨn siir haɨngikaiyɨn siir kingiin hɨrar nɨdwo kaoko, Ɨriig.

Sauan kamɨm sɨma ɨeyɨn Jisɨs siir pɨuɨs biyɨe aiir kikaiyɨn siir hɨrar waikaokɨm

62 Mɨ ɨigwɨra Judami ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya mɨ prismi bɨiyan inkam ɨkɨm mɨ Farisimi kam ɨkɨm sɨma Pailat siir kɨgam namkɨm mɨ sɨma saɨka yahangiriyɨu omɨmɨrɨu. 63 Sɨma siir boɨnki. Inkam komii krɨma yai kwɨra tɨ nɨksɨsae inkamɨn siya boɨna krɨma saiirar naɨngwokwowi. Siya ha boɨnkɨn mɨ mhoɨiya ɨi kwoɨmaka kara wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. Mɨ wɨ omwaiya swokɨ waiyaei. 64 Mɨ kɨra kɨriir sauan kamɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn mɨ sɨma siiyan tɨ ɨeyɨn siir no ɨiir warkɨkɨukikɨnɨn siir waikao. Mɨ wɨ siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨma ninɨ tauae hainakisi mɨ iikamɨm wɨ sɨma nɨksɨsae boɨni, siya ɨe hɨrankɨn bɨdi yɨnsiin ɨdwonamɨn. Mɨ sɨma hɨriinan tɨri, ta nɨksɨsaeya siya ɨe hɨrankɨ nɨnsiin ɨdwowa saeya wɨ ta nɨksɨsaeya bɨiya sɨma tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn siya boɨna wɨ saiir haiburi. 65 Pailat siya sɨmiir boɨnki, kɨma sauan kam nhɨrɨm sɨmiir dɨkɨunam sɨma tɨ inkam ɨe ɨiir waikaowɨm. 66 Mɨ sɨma ɨe ɨiirɨn diyɨoɨn ɨna inɨ haigɨngikɨn. Mɨ kam nhɨrɨm sau nɨnɨtiyɨm ɨni nɨi nabɨe hɨrar waigaowɨm. Ɨriig.

28

Jisɨs siya ɨna swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn

(Mk 16:1-10; Lk 24:1-12; Jo 20:1-10)

1 Ɨi Komiiya pɨu siisiya bɨdi yamkiya mɨ ɨigwɨr nugaka Sande bɨeyɨn ha nɨmbidniyakwokɨn mɨ Maria om Makdalana mɨ Maria ɨr aka sowa yam maeyauwa Jisɨs siir pɨuɨs biyɨe aiir kikaiya saiiram sowa saiir kɨgnakiyam. 2 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn nɨɨn komiiyɨn ɨna yɨtkiyɨn Adi Komii siir paekwosɨmɨn nɨnomor kou hɨr haiburgigɨn mɨ ɨna yɨuniyɨn mɨ siiya komiiyɨn ɨna warnamɨn mɨ ɨeyɨn siir hɨrankɨn mɨ siya ɨni siiya ɨiirar yɨdwowɨn. 3 Mɨ siir whwonkamɨn ɨni sinana nɨnomɨr kou hɨr sinaniya ɨni saiir hɨriinan yɨuyakiya mɨ siir yɨuɨsa ɨni waumɨra bɨekɨ kainankiya ɨni saiir hɨriinan whɨsnan siingiya. 4 Mɨ sauan kamɨm waigaowɨm sɨma siirsiyɨn nɨdid prasae bɨ kɨnkɨm mɨ sɨma ɨni nopnopa kɨnkiyɨm mɨ sɨma inkamɨn naonamiyɨn ɨni siir hɨriinan ywokiyɨm.

5 Mɨ paekwosɨmɨn siya wig ɨswo sowiir boɨnmauugi. Kowa kɨpi nɨdid! Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kowa Jisɨs siirɨm ninɨ hansɨrniko tɨ inkamɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn sɨma nɨnkɨn ɨrɨnugiyɨn siirɨm. 6 Siya tapi nwo rani, siya bɨdi yɨnsiin ɨdwo namɨn, yaiya bɨiya siya boɨna ɨni saiir hɨriinana swokɨ tɨrɨn! Kowa maeyauwa siir kikaiya saiir unkɨnɨ kɨgni. 7 Mɨ kowa ha damsasau mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna tinɨ boɨnmauuɨu, siya ɨe hɨrankɨ bɨdi swokɨ ɨnsiin ɨdwoɨn. Mɨ siya ɨni kɨmiir bɨiyar yamkwokɨnɨn nu Galili hɨriir mɨ kɨma siirɨn wɨ ta maeyau aiir ninɨ kɨgɨuwi. Kara kowiirɨn tɨsa boɨnkiyɨn! 8 Mɨ wig ɨswo ha nanaakiyo mɨ ɨni maɨrgɨmaɨrga ywonamwo mɨ maeyauwa inkam haɨngikaiiya saiir haiburgik mɨ ɨna iwɨtnamwo kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiiram.

9 Mɨ sowa ha nikɨ iwɨtamwo mɨ Jisɨs siya sowirɨn siyɨu hɨr yapyɨskaiwɨn mɨ ɨna boɨnɨn. Kowa bɨdi yɨto? Mɨ sowa kingiin ha namwo mɨ ogmwo ɨna yakai hɨunaiinamwo mɨ siir ɨga aiir inɨ onkwoɨu mɨ siir inɨ hainan. 10 Jisɨs siya sowiir boɨnki, kowa kɨpi nɨdid! Kowa kariir nomiiyauɨm sɨmiir tinɨ boɨnmauuɨu mɨ sɨma nu Galili hɨriir dam, kariir kɨgniyɨm. Ɨriig.

Kamɨm sau nɨnɨtiyɨm sɨmiir yaigɨm

11 Wig ɨswo ha nikɨ amwo mɨ sauan kam nhɨrɨm ɨe ɨiir waikaowɨm sɨma ɨni om Komii Jerusalem hɨriir yapnɨnopkainamɨm mɨ sɨma prismi bɨiyan kamɨm sɨmiir inɨ boɨnɨu digworaekwo whɨekakɨm nɨmbiyamɨm sɨmiir. 12 Mɨ prismi bɨiyan kamɨm sɨma Isrel sɨmiir bɨiyan inkamɨm sɨmaka yahangiriyɨu owɨu mɨ sɨma yaiya kwɨra hangiriyɨu boɨnai. Sɨma umɨr whɨekakɨm sauan kamɨm sɨmiir hauugi. 13 Mɨ sɨma sɨmiir boɨnki, kɨma wɨ hɨnɨɨn yaiya saiir boɨn. Kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma nɨiyaka nɨtwɨigɨm mɨ krɨma nhwo bɨdi whɨnamɨm mɨ sɨma siir pɨuɨs biyɨeya saiir inɨ tauae hainakiwɨi. 14 Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn omom omom kɨgrɨraowiyɨm ta yaiya saiir wakaeyɨn mɨ krɨma yai nhɨrɨm sɨmiirɨn wara swokɨ ɨnkɨn boɨnmauugi mɨ kɨma wɨ yaigak nwo rani. 15 Mɨ sauan kamɨm sɨma umɨr hɨriinansi haigɨm mɨ sɨma ɨni sɨmiir yai ɨmiirar mɨ wakaeyoknaɨm. Mɨ ta yaiya ɨni nu Judia siirar yɨniyokɨigiya mɨ bɨiya mɨ tariinanɨm Juda iikam whɨekakɨm sɨma tɨ dimɨnɨm sɨmiir yaɨngwo tɨbmiiyɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm mɨi sɨmiir nɨkɨumauugigɨm

(Mk 16:14-18; Lk 24:36-49; Jo 20:19-23; Ap 1:6-8)

16 Mɨ wig ɨswo sowa sɨmiir boɨn dɨgiywo, kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm ɨuur nwɨrkɨm sɨma nu Galili hɨriir yapnamɨm. Mɨ sɨma tɨ mhɨuisɨmɨn siir yɨmbiyam, Jisɨs siya boɨnkiyɨn sɨmasɨma namam. 17 Mɨ sɨma Jisɨs siir kɨgɨuwɨm mɨ sɨma siir inɨg ɨiir hainan mɨ kam nhɨrɨm sɨmiir kwoɨnɨm ɨni whɨsa ywowɨm. Mɨ ha naɨngwokɨm siya bɨ nɨnsiin ɨdwokɨn siir aknaɨn aeya nɨuwi. 18 Mɨ Jisɨs siya kingiin ha nɨtɨn mɨ sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki Adi Komii siya kariirɨn inɨgak nu nɨnomor sowiir digworaekwo ɨmiiram nwowaigɨnɨugikɨn. 19 Kɨma hɨnda tɨnda asi namkɨm ɨkɨ iikam isid whɨekakɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir ninɨ boɨnmɨmauuwɨuɨm sɨma kariir kɨgna mɨriiyan iikam nwowɨm. Kɨma sɨmiirɨn kariir Adɨn mɨ kara Adi Komii siir yɨnisɨmɨn mɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨkɨm wɨ sɨmiir inɨg ɨmiirar tinɨ baptais haigɨnɨuwɨu. 20 Mɨ kɨma sɨmiirɨn dimɨn whɨekakɨm kara kariir nowomwarkaiyɨuwɨm sɨmiir tinɨ boɨnmɨmauuɨu. Sɨma wakaeyokna dirɨraeraram, wakae, mɨ tariinan mɨ ɨinokɨinokɨn kara wɨ kɨmaka nwoyokiyokɨi mɨ ɨi aeya dɨgi. Ɨriig.

Mak

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

MAK

Mak siya wɨnkika ta yokwowa. Mɨ Mak siir inɨg whɨrɨn Jon makɨn. Mɨ siya om Jerusalem hɨrankɨn mɨ siya Pol mɨ Pita sowiir whɨn mɨriigɨn. Mɨ siya ta yokwowa Rom hɨran iikamɨm sɨmiiram wɨnkika. Mak siya ta yokwowa dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm mɨ dimɨm taemɨnɨm Jisɨs siya tɨriyɨm mɨ siya Rom hɨran iikamɨm sɨmiir boɨmɨmauugɨn mɨ Rom hɨran iikamɨm ɨni ta kɨrɨeya saiirama yaɨngwo tɨbmiigiyɨm. Ɨriig.

1

Jon siya iikamɨm sɨmiir baptais haigɨnɨuwigɨn mɨ Adi Komii siir yaiya saiir warar boɨnmɨmauu

(Mt 3:1-12; Lk 3:1-18; Jo 1:19-28)

1 Ta Yokwo Komiiya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yɨnisɨmɨn Jisɨs Krais siirga, siir yaiga. 2 Mɨ ta yaiya bɨdi bɨdiniya profet inkamɨn Aisaia siya wɨnkiya mɨ ɨni saiir hɨriinana yɨmbiyama.

Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn Adi Komii siya siir yɨnisɨmɨn siirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn, wakae! Kara inkamɨn wɨ nwɨra nɨkropkii kariir yai aiir boɨnmɨmauuwamam. Mɨ siya ɨni kariir bɨiyar yamkwokɨnɨn mɨ siya wɨ kariir siyɨu ɨiir kisɨsop haigɨnkwokɨni. 3 [Inkam nwɨrɨn maeyau siiyɨn nu apa saiir hɨr kauwok boɨnamnankikɨn. Siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir siyɨuɨn sɨbgu kisɨsop dirɨraerarkwokɨn, siya napnaniyam.]

4 Jon siya iikam ɨmiir baptaisam nɨtkɨn niimau siiyɨn nu apa siir. Mɨ tɨ niimau siiyɨn apaɨn siirɨn inkamkɨ bɨ whwonkaiigɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya iikamɨm haɨmii tamii hɨr napɨm sɨmiir boɨnmauugi ta yaiwɨn kɨbiya. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm wɨ nwokɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm. Mɨ sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ Adi Komii siya haiyoprimdiyɨumiigi. 5 Mɨ iikamɨm tɨ nu komiiyɨn Judia hɨranɨm mɨ om komii Jerusalem siir hɨran iikam ɨkɨm sɨma Jon siir boɨnmauugi digworaekwo biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm. Mɨ Jon siya sɨmiirɨn ɨna baptais haigɨnɨuwɨn Jodan ɨe hɨr.

6 Mɨ Jon siya niiya yɨuɨsa, kamelni pɨokɨm. Mɨ siya pɨuwop ha mɨ kikogikɨn mɨ naeyɨm siya naeiyɨm kokmwo graeyɨs mɨnɨm mɨ mhwɨɨna nae nwowiya saiir yɨn ɨkɨm, siya sɨmiir naekɨn. 7 Mɨ Jon siya ɨna boɨnmauugiyɨn sɨmiirɨn, inkam nwɨrɨn kariir mhoɨiya nɨtɨn siir kɨrɨeya ɨni kariir kɨrɨeya saiir haiburgika, kariir kɨrɨeya ɨni aowa saeya ywowa. Kara inkam mɨiyɨk rani, siir ɨga siya niiya saiir uridɨn wɨ kara waisi hak rani. Nɨɨngaka. Kara inkam biyɨeyɨn ɨni siir aowa ywokaiyɨn. 8 Kara kɨmiirɨn opni baptais haigɨnɨuwi mɨ inkamɨn mhoɨiya nɨtɨn kɨmiirɨn wɨ siya nɨuae haigɨnɨuwi naeyɨuniyɨn. Ɨriig.

Jon siya Jisɨs siir baptais haigɨnɨugɨn

(Mt 3:13–4:11; Lk 3:21-22; 4:1-13)

9 Mɨ ta ɨiya Jisɨs siya omisɨmɨn Nasaret nɨkɨuwiyɨn nu Galili hɨr nwowɨn siir haiburgigɨn mɨ siya ɨna yɨtɨn. Mɨ Jon siya siirɨn ɨe Jodan hɨr baptais haigɨnɨu. 10 Mɨ siya op hɨr haiburgigɨn mɨ ha nɨɨg apnaidamɨn nua hɨriir mɨ siya kɨgi, nɨnomora omaka anonan haiwaokiya. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨpiyɨni hanɨɨna siinɨnaiiniyɨn siiram. Ta ɨpiyɨna krɨma dapiya ɨɨnmab mɨ saiir hɨriinanar siinanaiinika. 11 Mɨ sɨmar wakaeki yai kwɨra nɨnomor kou hɨr kauwok boɨnkiya, kɨra kariir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnkɨn, kara kɨriiramɨn ɨni maɨrgɨmaɨrgar ywowɨnɨn. Kariir kwoɨnɨn kɨriiramɨn ɨni wadɨekɨ wadɨeyar ywokiyɨn. Ɨriig.

12 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siya yɨkropki Jisɨs siirɨn maeyau siiyɨn nu apa siir hɨriir. 13 Ɨiyɨm Jisɨs siya maeyau siiyɨn nu apa siir nwowɨm kamnwɨs. Mɨ Setanɨn, bɨikɨ bɨiyan yɨu biyɨeyɨn ɨna kɨnankɨuɨn siirɨmɨn. Mɨ siya ɨni mwanhunan ywowɨn. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn ha nɨtɨn siirɨm, ɨni saɨkar yaunɨ oniyɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya nu Galili hɨr mɨrii bwakainakɨn

(Mt 4:12-22; Lk 4:14-15; 5:1-11)

14 Ɨiya Jon siya maeyauwa hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨrar nikɨ okaiyɨn mɨ ta ɨiya Jisɨs siya nu Galili hɨriirɨn saiir yɨmbinikɨn. Mɨ Adi Komii siir Yokwo Komiiya saiir yaiyɨm, siya sɨmiir inɨ boɨnmɨmauuni iikam ɨmiirɨn. 15 Siya boɨn, ta ɨiya bɨdi yɨmbiniya, ta ɨiya Adi Komii siya iikamɨm tɨ nu komiiyɨn siirɨm wɨ sɨmiir kɨgrɨraowi. Mɨ taka ɨiya ɨni kingiin nwowa krɨmiirɨn wɨ siyar kɨgrɨraowi. Krɨmiir kwoɨnɨm tɨ kisɨna haigi mɨ Yokwo Komii saiir yaiyɨm sɨmiiraramar daɨngwo tɨbmii ɨski. Ɨriig.

16 Jisɨs siya nu Galili whɨigbida hɨriir napamɨn mɨ siya Saimon, Endru sowiiryao yapkɨgam, sowa haɨmna whɨi hɨr nɨtmaii. Ta mɨiya sowa mɨriiya anasu kikaiiya, sowa umɨr mɨi mɨrii. 17 Mɨ Jisɨs siya boɨnki, kowayao kariir mhoɨiya wɨt mɨ wɨ kara nɨisiimauuwi kariir mɨiya kowiiryao. Mɨ kowayao ta mɨiya kara mɨriiya saiir hɨriinan siyɨu ɨiirar sɨbgu ap. Mɨ iikam hoɨmgakɨm sɨmiir nwokɨ ɨkɨunam. 18 Mɨ sowiir haɨmna ɨni hɨrar kwaiburgigɨn. Mɨ sowa bɨri kɨmɨmɨnko ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar yamo. Mɨ sowa ɨni siir mɨi aiirar inɨ mɨriiyɨuwo.

19 Mɨ siya ha swokɨ apnamɨn prɨei bɨri napkikɨn mɨ siya youap kɨgam, Sebedini yɨnisɨm nwɨso Jems mɨ siir nomousɨm ɨeya Jon, sowa i hɨr hɨinomaii. Mɨ yo sowa, sowiir haɨmna ɨiir kisɨsok dirɨraerari. 20 Mɨ siya sowiirɨm yɨkɨuna. Mɨ sowiir adwai biyɨeyɨn mɨ sowiir adɨn siir mɨi mɨriiyɨm kamɨm sɨmiirɨn i hɨrar kwaiburgig. Mɨ yɨo sowa ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar yapnamo mɨ siir mɨi aiir yamɨriiyɨu. Ɨriig.

Jisɨs siya haiswonɨskigɨn yɨu biyɨeyɨn inkam nwɨrɨn siir nwowɨn

(Lk 4:31-37)

21 Sɨma om Kapeneam hɨriir yam sɨmiir ɨi komii aiirɨm. Jisɨs siya ta sɨmiir ɨi komiiya sɨmiir omaka komiiya yai nɨdwokai wakaenakiiya saiir yapnɨnopkainam. Mɨ iikamɨm sɨmiirɨn Adi Komii siir yai aiir inɨ boɨnmɨmauu haigɨnɨuɨu. 22 Ɨiya sɨma siir yai aiir wakaeyɨm, ɨni hindara yanaakiyɨm. Siya sɨmiirɨn kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmiir hɨriinan bɨri boɨnmɨmauugɨn. Nɨɨngaka. Siir yaiya ɨni inkamɨn inɨg komiigakɨn, siir hɨriinan ywowɨn.

23 Mɨ ta ɨiya inkam nwɨrɨn sɨmiir omaka komiiya yai nɨdwokai wakaeiya saiir nwokɨn. Mɨ yɨu biyɨeyɨn siir pɨu hɨr nii okaiyɨn mɨ siya ɨna kauwok boɨnkiyɨn. 24 Jisɨs om Nasaretanɨn! Kɨra dimuam nɨtkɨn, dimu tɨrniyam? Mɨ kɨra tari krɨmiir tɨrbumbuam nɨtkɨn? Kara kɨriir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, ni kɨra Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir hɨrankɨ nɨt ɨeya inkam wadɨeyɨn. 25 Mɨ Jisɨs siya tɨ yɨu biyɨe siir nɨkiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, yɨu biyɨe ɨiirɨn, kɨra yaiya tɨ tanki mɨpa dɨnkinɨmnɨsnaki. 26 Mɨ tɨ inkamɨn siya ha kaunanaekiyɨn mɨ siirɨn siya haɨniyop whaowagig. Mɨ yɨu biyɨe siya tɨ inkamɨn siir pɨu hɨrankɨ yɨuun iwɨskɨinam mɨ ɨna yamɨn. 27 Mɨ iikam hoɨmgakɨm hɨriinan dimɨnɨn siir kɨgɨm, sɨma ɨni kakakar ywokiyɨm. Mɨ sɨma ha nanaakiyɨm mɨ ɨni sɨma sɨmar yomboɨn amboɨnamɨm, tɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn tari dimu dimɨnkɨn, ha? Taka yaiya saeya yai wɨnka. Mɨ tari tɨ inkamɨn siya inɨg komiigakɨn. Ɨiya siya yɨu biyɨe ɨmiir boɨnkiyɨn mɨ sɨma ɨni siir yai aiirar mɨ wakaeyoknaɨm. 28 Mɨ tɨ dimɨnɨn siya tɨrɨn bɨri kɨmɨmɨnkɨn, ɨna haigirɨrɨr boɨnamɨn nu Galili hɨran omɨm sɨmiir hɨriir. Ɨriig.

Jisɨs siya Pita siir nɨua saiir haiswonɨskigɨn

(Mt 8:14-17; Lk 4:38-41)

29 Sɨma omaka komiiya yai nɨdwokai wakaeiya saiir haiburgigɨm mɨ ha woknaniyamɨm, sɨma Saimon Endru sowiiryao omaka saiir woknɨnopkainam. Mɨ Jems Jon sowayao warar yɨnkɨn am. 30 Mɨ Saimon Pita siir nɨua hɨi hɨrar whwonkaiga, saeya pɨu huuwa kɨni ma saeya niiga. Mɨ sɨma bɨri kɨmɨmɨnkɨm ta wiga maka niiya saiirɨn, Jisɨs siir inɨ boɨnmauuɨu. 31 Mɨ Jisɨs siya saiiram ha namɨn mɨ saiir ɨɨn aiir inɨ onkwoɨu mɨ ɨna kinɨnsiin ɨdwokiya saiirɨn. Mɨ ta pɨu huuwa kɨni ma saiir niiya, ɨna dɨgiya. Mɨ saeya ɨni sɨmiir naeyɨm sɨmiir swokɨ dirɨraerarɨm. Ɨriig.

32 Ɨiya bɨe nɨkiiyamtɨbɨn mɨ sɨmiir iikamɨm makakmakakɨm ɨni sɨmar swokɨ ɨkɨunaniyɨm Jisɨs siirɨm. Mɨ iikamɨm yɨugɨ nonkwowɨm yɨm ɨni warar mɨ ɨnkɨn ɨkɨunaniyɨm. 33 Mɨ tɨ om komiiyɨn siir hɨran iikam hoɨmgakɨm, sɨma ta omaka Saimon, Endru sowiira saiir anoka kingiin hɨrar inɨ okwoɨu. 34 Mɨ Jisɨs siya haiswonɨmnɨskɨiyɨm mapai mapaiyɨm sɨmiir niiyɨm mɨ yɨu biyɨeyɨm siya nɨnɨmnɨskɨiyɨm kasa rani, sɨmiir nwowɨm. Mɨ sɨma tɨ yɨu biyɨeyɨm Jisɨs siir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm mɨ siya sɨmiir asi nɨkɨdugɨn kɨma kariir inɨgɨn siir kɨpi dap. Ɨriig.

Jisɨs siya nu Galili hɨr nap mɨriigɨn

(Lk 4:42-44)

35 Mɨ ɨigwɨra Jisɨs siya nugak ɨmumar yɨnsiin apnamyakwok, maeyau kwɨra inkam karamaeya saiirɨm. Mɨ siya Adi Komii siirɨmɨn nhwo hɨr inɨ kwɨsboɨnɨu. 36 Mɨ mhoɨiya Saimon siya mɨ siir nomiiyau ɨma, sɨma ɨni siir mhoɨiyar yapansrɨnamɨm siirɨmɨn. 37 Ɨiya sɨma siir ninɨ kɨgɨuɨn sɨma ɨna boɨnɨm, tɨ iikam isid komiiyɨn kɨriirɨm hansrananikɨm. 38 Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnɨn, kiya! Nɨmbi tɨ omɨm kingiin nwowɨm pɨ sɨm nami. Kara Adi Komii siir yaiyɨm sɨmiir warar mɨ boɨnmɨmauuam mɨ aɨngwowi. Kara ta mɨi aiirɨmar nɨtkɨn, dimɨn mɨi mɨriiyam bɨ nɨtkɨn. Nɨɨngaka. 39 Mɨ siya nu Galili hɨran omɨm sɨmiir asi namkɨn. Mɨ siya omakam yai nɨdwokai wakaeiyɨm sɨmiirar yapnɨnopkai boɨnmɨmauuam, Adi Komii siir yai aiirɨn. Mɨ siya yɨu biyɨeyɨm sɨmiir nwowɨm ɨni sɨmiir warar yɨnɨmnɨskiiyamɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya inkamɨn paowaigɨ pɨskɨmkopouɨn wadɨe siir nwo haigɨnɨugɨn

(Mt 8:1-4; Lk 5:12-16)

40 Mɨ inkam nwɨrɨn paowaigɨ pɨskɨmkopouɨn, siya ha nɨtɨn, ɨni Jisɨs siir ɨgmiiga kingiina inɨ akai hɨu ouniyɨn. Mɨ siya siir boɨnki mɨ kɨra ha naɨngwowi, kara kɨriirɨn wɨ dɨgar nwo haigɨnɨugii. 41 Mɨ Jisɨs siya siirsi yaɨngwobumbu mɨ siir ɨɨna ɨna yonkwokiyɨn siir. Mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnkiyɨn, kara ha naɨngwowi kɨra wadɨe dwoki. 42 Mɨ tɨ paowaiyɨm siir pɨskɨmkopouɨm bɨri kɨmɨmɨnkikɨm ɨna wɨskiyɨm mɨ siya ɨni wadɨeyar ywokiyɨn. 43 Mɨ Jisɨs siya yai kɨrɨe aiirar boɨnki siirɨn. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkɨn siirɨn ɨna yɨkropki sasaugiyɨn. 44 Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra sɨbgu mɨntarao! Kɨra wɨ inkam nwɨrni kɨpi boɨnmauu tɨ dimɨnɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kɨra pa dam mɨ kɨriir pɨua pɨ inkamɨn naemɨn krɨmiirsi nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨn Adi Komii siirɨm pris, pɨ siir tinɨ ɨisiimauuɨu. Mɨ kɨra Adi Komii siirɨn nae pa dɨnkɨn ɨmiiyaeki. Mɨnsi dɨnkɨn ɨmiiyaeki! Kɨriir pɨua wadɨe nwowa saiirsi, yaiya krɨmiir brougaeyɨn Moses siya boɨna saiir hɨriinan. Mɨ sɨma tɨ kamɨm wɨ nwokɨ nɨnoknɨnkɨnwɨni kɨriir paowaiyɨm bɨdi wɨskiyɨm. 45 Mɨ inkamɨn ha namɨn mɨ bɨri ninɨ haigiprakai boɨnɨugɨn tɨ yaiyɨm. Nɨɨngaka. Ɨni hɨriiyar boɨnɨskiyɨn tɨ dimɨnɨn. Mɨ siya tɨ dimɨnɨn ɨni niiwiinan siir boɨnyokiyokɨiyamɨn omom omomɨm sɨmiirɨn. Mɨ Jisɨs siya om komiiya hɨriir panɨɨnsi yamsi iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdan. Iikamɨm ɨni homgak ywoɨm, siya sɨmiir ma ɨmiir nɨnɨskɨiyɨm wɨ dɨg nwo rani. Mɨ siya om komiiyɨm sɨmiir yaba nwowɨm omɨm iikam homgak karamaeyɨm, ɨni sɨmiir hɨrɨrar ywowɨn. Mɨ maeyau maeyauan iikamɨm ɨni Jisɨs siiraramar yɨtswoɨm. Ɨriig.

2

Jisɨs siya inkamɨn ɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨruɨn siir haiswonɨskiigikɨn

(Mt 9:1-8; Lk 5:17-26)

1 Ɨi nhɨrɨm bɨdi yamkiyɨm mɨ Jisɨs siya ɨni om Kapaneam hɨriiyar swokɨ amɨn. Mɨ iikamɨm sɨma hɨnɨɨna wakaewɨn, siya ɨni omaka hɨr nwowɨn. 2 Mɨ iikam hoɨmgakɨm hanɨɨngɨ yanɨnkɨnɨuɨu mɨ omaka ɨni dɨgar ywokiya. Mɨ anoka kingiinɨn, maeyau kwɨrkɨ nɨɨnga bɨ swokɨ oka. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siir yaiya Jisɨs siya sɨmiirɨn saiir boɨnmɨmauugɨn. 3 Ɨiya Jisɨs siya yaiyar nikɨ okwo boɨnɨn mɨ sɨma ɨna hainaniyɨm tɨ inkamɨn ɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨruɨn Jisɨs siirɨm. Mɨ kam nwiiyɨm sɨma hainani tɨ inkam ɨiirɨn. 4 Mɨ omaka yainaua ɨni iikamɨm sɨma yɨdwokaisɨsɨrkiya mɨ sɨma Jisɨs siir kingiin paninsi haigɨnsi tɨ inkamɨn ɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨrɨuɨn. Mɨ sɨma akouwa hɨrii iiyam mɨ akou haɨmii ɨiir inɨ pɨrakɨu maeyaua siyar nokwo hɨrɨrɨuwa saiirar. Mɨ sɨma akou haɨmiiyɨn ha pɨrak grirgigiyɨn mɨ ta hɨiya tɨ inkamɨn siya whɨna mɨ sɨma ɨdmɨrɨm kwiiya borɨtkɨkɨn mɨ ɨna yonkwokiikiiraraokiya. Mɨ ɨni Jisɨs siir ɨgmiiga yaunɨ kikɨnɨuwa. 5 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saiir kɨgiyɨn mɨ siya tɨ inkamɨn siir boɨnki, yɨnisɨm! Kara kɨriir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. 6 Mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm yɨm sɨma hɨr warar nɨnkɨn ɨdwokaigɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm aowa aowa ɨni ta yaiya Jisɨs siya boɨna saiir saiira yaɨngwokwonanaeyɨm. 7 Siya tɨ hɨnɨɨn yai boɨnɨn mɨ siya tari Adi Komii siir nɨgbumbui. Inkam nwɨrkɨn bɨri swokɨ haiyoprimdiyɨumii srankɨn dimɨn biyɨeyɨm. Nɨɨngaka. Adi Komii siirar mɨiga. 8 Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm Jisɨs siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨm mɨ siya sɨmiir asi boɨnkɨn, kɨma wara hɨnɨɨn kwoɨnɨn kɨmiir waraur dimusi nwowi? 9 Pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn hinsɨma nwowiyɨn? Mɨ kara ha boɨni kɨriir dimɨn biyɨeyɨm kara bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm mɨ tɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn kara wɨ dɨga nwowi? Mɨ tari wɨ dɨg nwo rani? Mɨ kara ha boɨni, kɨra kɨriir hɨi aiir hainam mɨ hɨnɨɨnɨn kara wɨ dɨgar nwowi, iyɨe? Wɨ dɨg nwo rani, aniya? 10 Kɨma dɨnoknɨnkɨn, Adi Komii siir yɨnisɨmɨn nɨnomor kou hɨrankɨn nɨtɨn karaɨrgɨn. Kariir kɨrɨeya wɨ dɨgar nwowi kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ Jisɨs siya tɨ inkamɨn ɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨrɨuɨn siir asi boɨnkikɨn. 11 Kara kɨriir boɨnkii, kɨra dɨngsingi! Mɨ kɨriir hɨi aiir hainam mɨ kɨra pɨ kɨriir omaka damɨgusam. 12 Mɨ siya ɨni iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdar yɨnsiingiyɨn. Mɨ siya ɨni siir hɨi aiirar hainamɨn. Mɨ siya bɨri kɨmɨmɨnkɨn, ɨna yɨnsiin apnamɨn. Mɨ sɨma hɨriinan kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm mɨ sɨma ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainankiyɨm. Mɨ sɨma ɨna boɨnkiyɨm, bɨiya nɨm krɨma tɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn siir bɨri kɨgɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya Livai siir nɨkɨunakɨn

(Mt 9:9-13; Lk 5:27-32)

13 Mɨ Jisɨs siya whɨigbid hɨriiyar swokɨ apnamɨn mɨ iikam isid komiiyɨn sɨma ɨni siir mhoɨiyar yamɨm. Mɨ siya Adi Komii siir yaiya ɨni sɨmiir yowɨmwarkai haigɨnɨuwɨm. 14 Mɨ siya ha napnamɨn Livai siir kɨg, Alfias siir yɨnisɨmɨn. Mɨ siya omaka omom omoman umɨr nɨdwokai haiiya, yɨo saiir nɨdwokaii. Mɨ Jisɨs siya yɨkɨugi, kɨra kariir mhoɨiya wɨt! Livai siya ha nɨnsiingiyɨn mɨ ɨni siir mhoɨiyar yamɨn.

15 Ɨiya Jisɨs siya Livai siir omaka hɨr nikɨ ɨdwokai aeyɨn mɨ kam hoɨmgakɨm umɨr haiiyɨm, nhɨrɨm siyɨu biyɨe tɨri kam ɨma mɨ kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm, sɨma sɨmar yɨdwokai aemɨmɨr Jisɨs saɨkan. Tɨ hɨriinan kamɨm kasaka rani, Jisɨs saɨka nap mɨriiyɨm. 16 Mɨ Farisi kam nhɨrɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨma kɨg Jisɨs siya kamɨm siyɨu biyɨe tɨriyɨm mɨ kamɨm umɨr mɨn haiiyɨm sɨmaka nɨdwokai aei. Mɨ Farisi kamɨm sɨma srɨigi kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir, Jisɨs siya kamɨm siyɨu biyɨe tɨriyɨm mɨ kamɨm umɨr mɨn haiiyɨm sɨmaka dimusi nɨdwokai aei? 17 Mɨ Jisɨs siya ta yai aiir wakaeyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, inkamɨn ma karamaeyɨn yɨo siya paowai widi inkamɨn siiram bɨri swokɨ amikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ ɨkɨ makak iikamɨm pɨ sɨma sɨmar nami kamɨm paowai widiyɨm sɨmiiramɨn. Kara iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir nɨkɨunam ara bɨri nɨtɨn. Nɨɨngaka. Kara iikam biyɨeyɨm sɨmiir nɨkɨunam nɨtkɨn. Ɨriig.

Nae haiya aeni siyɨugɨn

(Mt 9:14-17; Lk 5:33-39)

18 Mɨ ɨigwɨra Jon siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm mɨ Farisi sɨma, sɨma nae haiyakɨm. Mɨ kam nhɨrɨm sɨma ɨna yɨtɨm, Jisɨs siir inɨ srɨini mɨ Jon siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm mɨ Farisimi mɨi kɨgna mɨrii ɨkɨm, sɨma nae dimusi haiyaei? Mɨ kamɨm kɨriir kɨgna mɨriiyɨm yɨm nae haiya karamae dimusi nwowi? 19 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn boɨniyɨo yaiya kwɨra boɨnki, ɨiya inkam nwɨrɨn siir wig aiir saɨnam tɨri mɨ siir nomiiyauɨm mɨ iikam nhɨrɨm sɨma wa nɨti ta nae aiirɨmɨn. Mɨ sɨma ta ɨiya wigwas naeya saiir naei mɨ sɨma wa haiyaei? Nɨɨngaka. Sɨma wa naei. Mɨ siir nomiiyauɨm mɨ iikam yaisi yaisiyɨm sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwonami siir whɨnsaɨn haigɨnɨuwamɨn. Mɨ taka ɨiya sɨma wɨ nae mɨnar haiyaei. Nɨɨngaka. 20 Ɨiya tɨkɨ inkamɨn wig nonkwonaɨn siya om whɨra nami mɨ krɨma hɨkak saiir dwoki mɨ nae mɨnɨm saiir haiyaki. Mɨ ɨiya kara kɨmiir haiburgigana mɨ kɨma wɨ hɨriinanar timɨ tɨrki.

21 Jisɨs siya boɨniyɨo yai kwɨra ɨna swokɨ boɨnɨn, dimɨn wɨnɨn dimɨn biyɨe aka kɨpi nɨtapiyok. Inkamɨn yɨuɨs wɨn haɨmii bɨri kɨntɨo haigɨn yɨuɨs kwɨra saiir noɨn siir nɨtkɨn panam mɨ siya hɨriinan tɨri, siya saiir nɨtkɨn pani mɨ saeya wa swokɨ ɨmbɨryami. Mɨ wɨna wɨ kaba saiir mɨmbɨrgi mɨ noɨn wɨ komiiyar swokɨ okii. 22 Inkam nwɨrkɨn wain wɨni opa wraisu ɨs kaba op two biyɨenana saiir bɨri swokɨ aokaiiga. Nɨɨngaka. Mɨ siya hɨriinan tɨrkɨswo mɨ tɨ wain wɨnɨn siir opa saeya niyopiingi mɨ ta wraisu ɨs kaba saeya wa nɨmbɨryamkii mɨ wain wɨni opa wa naokiyamki. Mɨ wraisu ɨsa wa mɨ ɨmbɨryamki. Mɨ inkamɨn wain wɨni opa saiir naokaii siya wɨ hɨnɨɨna tɨr, wɨ wraisu ɨs wɨna wɨ saiir daokai. Ɨriig

Juda sɨmiir ɨi komiiya pɨu siisiya Sabat mɨi mɨn saiir kɨpi mɨrii

(Mt 12:1-8; Lk 6:1-5)

23 Mɨ Adi Komii siir ɨi komii kwɨra Sabat Jisɨs siya numɨra wid nɨnkɨna saiir napnamkɨn mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma saɨka warar yɨnkɨn apnam. Ɨiya sɨma napama, sɨma witnidɨm ha kiwromwrɨs haiyamɨm mɨ ɨna yɨinɨbrombrop apaeyamɨm. 24 Mɨ Farisi kam nhɨrɨm sɨma Jisɨs siir boɨnki, wakae! Kɨma ta Juda sɨmiir ɨi komiiya pɨu siiskuwakiya mɨi mɨn saiir dimusi mɨriigɨm mɨ nae mɨnɨm saiir dimusi mɨ haigɨm. Mɨ kɨma tɨ siyɨu ɨiir bɨ sɨbgu apkɨm. 25 Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn sɨmiir yai aiir mɨ kɨma tari dimɨn whɨrɨn bɨiya kɨmiir brougaeyɨn Devid siya tɨrɨn siir bɨri mwaɨngɨm? Mɨ taka ɨiya Devid siya mɨ siir isid ɨeya sɨma nae karamaekɨm mɨ sɨmiir mhɨiyɨm ɨna yaowɨm. 26 Ɨiya tɨkɨ dimɨn ɨeya nɨmbiyamɨn Abaiata siya nwokɨn pris inkamɨn nae Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨn. Mɨ Devid siya mɨ siir isid ɨeya sɨmar yapnɨnopkainam Adi Komii siir omaka aiir. Mɨ Devid siya paimɨr ɨiir naeyɨn mɨ siya paimɨr haɨmiiyɨm siir isid ɨiir yae hauu. Tɨkɨ naeyɨm inkam nɨɨngakɨ bɨ naeikɨn. Nɨɨngaka. Pris sɨmiiraraɨrgɨn. Mɨ sɨma yai bɨri swokɨ boɨnkikɨm tɨ dimɨnɨn Devid siya tɨrɨn. Mɨ kɨma yai krɨmaka dimusi boɨni. 27 Jisɨs siya boɨnki, ta ɨi komiiya Juda sɨmiira pɨu siiskuwakiya Sabat, saeya iikamɨm hɨk sɨmiir hauuwɨm bɨri nwoka. Nɨɨngaka. Ta ɨi komiiya mɨnam nwoka iikam hoɨmgakɨm sɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwam. 28 Yaowae Adɨn nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtɨn ta ɨi komiiya Juda sɨmiira pɨu siiskuwakiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya Sabat saiir Bɨiyan Inkam Komii siya asi nwowi. Ɨriig.

3

Mɨ Jisɨs siya Juda sɨmiir ɨi komiiya inkamɨn ɨnib waeyaokɨ naowɨn saiir haiswonɨskigikɨn

(Mt 12:9-14; Lk 6:6-11)

1 Mɨ Jisɨs siya ha swokɨ apnɨnopkainamɨn Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir mɨ inkam nwɨrɨn hɨr nwokɨn siir ɨnib waeyaowɨm ɨni paeyarwainan ywokiyamɨm. 2 Mɨ Farisi kam nhɨrɨm Jisɨs siiram hɨrar kaonanae. Sɨma bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm siya tɨ inkamɨn siirɨn pɨ ɨi komiiya saiir namisi haiswonɨskii mɨ ta hɨriinana saiirsi boɨnɨuriyɨu boɨnam mɨnkɨm siirɨn. 3 Mɨ Jisɨs siya tɨ inkamɨn ɨɨna paeyarwainan nwowɨn siir boɨnki, kɨra sɨmiir bopwoniya dɨnsiin okwoki. 4 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir srɨigi, krɨma wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨuɨn si tɨri Juda sɨmiir ɨi komii aiirɨn mɨ krɨma siyɨu mɨiyɨk tɨ tɨr. Iyɨe!? Farisi sɨma yai bɨri wakae boɨnkɨm. 5 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir kaoyokiyokɨigiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn ɨni haugɨhauga whiyɨekiyɨn. Mɨ siya sɨmiir mhɨi kwoɨn ɨmiir kɨgiyɨn mɨiyɨk bɨri nwokɨm, sɨma tɨ inkam ɨiirsi bɨ naɨngwoyɨmyokɨm. Mɨ Jisɨs siya hɨkak asi nwonamkɨn, tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirsiyɨn. Mɨ siya tɨ inkamɨn siir boɨnki, kɨriir ɨɨndɨbɨn ha dɨnkiyɨnyɨnki. Mɨ siir ɨɨna ɨni wadɨeyar ywokiya. 6 Mɨ Farisi kamɨm sɨma Juda sɨmiir omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya saiir haiburgigɨm mɨ sɨma bɨri kɨmɨmɨnkɨm ɨna yɨnsiin apnamɨm Herot siiram mɨ siir nomiiyau nhɨrɨm sɨmiiram warar. Mɨ sɨma yaiyɨm ɨrɨpa mɨnam kitɨbmii boɨnkɨm Jisɨs siir nɨsomaokiyɨm. Ɨriig.

Iikam isid komiiyɨn whɨigbid hɨr nani owɨugɨm

7 Mɨ Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma tɨ omon nu Judia hɨranɨn sɨma siir haiburgigɨm mɨ whɨi Galiliya hɨriir yam. Mɨ iikam isid komiiyɨn sɨma ɨni siir mhoɨiyar yamɨm. 8 Mɨ iikamɨm tɨ omom omomɨm hɨranɨm nu Galili nu Judia mɨ om komii Jerusalem mɨ nu Idumia mɨ tɨ om whɨso Taia mɨ Saidon yo ɨni yab komiiyɨn Jodan, ɨni siir gɨmiya waiywo. Sɨma omom omomankɨn nɨtkɨm. Mɨ tɨ isid komiiyɨn Jisɨs siir yaiya sɨma wakae wɨnkɨm digworaekwowɨm siya tɨrɨm sɨmiir mɨ sɨma ha nɨtkɨm siiramɨn. 9 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, iikam isid komiiyɨn tɨsa nwowɨn ambi sɨma haigɨn ikwokromkwɨrisi. I ɨra pɨ kariiram dwomaigi, kara pɨ saiir kwɨrii nami. 10 Bɨiya siya i aiir nikɨ apni kwɨriinam karamae nikɨ owɨn mɨ siya iikam kasa bɨ haiswonɨmnɨskɨigɨn. Mɨ tariinanɨn iikam whɨekak nhɨrɨm makak makakɨm sɨma ɨna yapiyaonamɨm siiram, sɨmiir ɨɨnam siir pɨu aiir ninɨ onkwoɨuɨm. Mɨ sɨma iikam nhɨrɨm sɨmiir asi napkɨnyamya amkɨm. 11 Mɨ kamɨm yɨu bibiyɨekɨn nii whwonkaiyɨm sɨma Jisɨs siir kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨni siir ɨgmiigar inɨ akaigai hɨuniyɨm. Mɨ sɨma ɨna kauwok boɨnkiyɨm. Kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. 12 Mɨ Jisɨs siya yɨu biyɨe ɨmiir nɨnɨmnɨskɨigiyɨn mɨ siya iikam ɨmiirɨn ɨna boɨnɨkɨdugiyɨn. Kɨma kariir inɨgɨn wɨ kɨpi haigirɨrɨr boɨnam. Ɨriig.

Jisɨs siya kamɨm ɨuur nwɨsa yɨmbingi siir mɨi aiir nap mɨriiyam

(Mt 10:1-4; Lk 6:12-16)

13 Mɨ Jisɨs siya mhɨu ɨiir niinainamɨn mɨ siya ɨna dapɨkɨuna kamɨm siya naɨngwowɨm sɨmiir inɨgɨm. Mɨ kamɨm siya dapɨkɨunam sɨma ɨna yamɨm siiram. 14 Mɨ siya aposel kamɨm ɨuur nwɨsa yɨmbingi hɨnda tɨnda saɨka nap mɨriiyam, Adi Komii siir yai aiir nap boɨnmamauuam. 15 Mɨ siya aposel kamɨm sɨmiirɨn ɨni inɨgakar ywowaigɨnɨugiyɨm, yɨu biyɨeyɨm iikamɨm sɨmiir pɨu nii whwonkaiyɨm, sɨmiir nɨnɨmnɨskiiyamamɨn. 16 Mɨ Jisɨs siya aposel kamɨm ɨuur nwɨsa yɨmbingi. Mɨ Saimon siir inɨg whɨrɨn Jisɨs siya nokdap haigɨnɨuɨn, Pitakɨn. 17 Mɨ Sebedi siir yɨnisɨm nwɨso Jems, Jon sowiirɨn Jisɨs siya yaeya inɨgar swokɨ kisɨna okdap haigɨnɨu, Boanesis. Tɨkɨ inɨgɨn siir inɨg tɨpmwokɨ tɨpmwowɨn, ta diya tɨowiya saiir yɨnisɨmkɨn. Sowiir yaiya ɨni hɨriinan ywowa. 18 Mɨ Endru, Filip, Batolomiyu, Matyu, Tumas mɨ Jems Arpias siir yɨnisɨm ɨeya mɨ Taitias. Mɨ Saimonɨn bɨiya ta yaiya saiir boɨnmɨmauugɨn nu whɨran inkam komiiyɨm krɨmiir kɨpi kɨgrɨrao. 19 Mɨ nwɨrɨn Judas Iskariotkɨn. Mɨ tɨ inkamɨn mhoɨiya wɨ wɨr siya napwouwi, kam nhɨrɨm ɨo Jisɨs saɨka nwowiyɨm siir nɨsomaowam naɨngwowɨm sɨmakan. Ɨriig.

Ta mɨiya bɨigɨ bɨiyan yɨu biyɨeyɨn Biesebul siirga

(Mt 12:22-32; Lk 11:14-23; 12:10)

20 Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ amɨn omaka hɨriir. Mɨ iikam isid komiiyɨn ɨni Jisɨs saɨkar swokɨ amwoniyɨm. Mɨ Jisɨs siya mɨ siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨma nae nɨdwosiis aeni ɨi karamaeka. Nɨɨngaka. 21 Mɨ Jisɨs siya siir ɨrɨpa o nhɨeyɨm mɨ siir yopii ad owa, sɨma hɨriinan ninɨ wakaeniyɨm, Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm, sɨma nae mɨn nɨngugu ae karamaeyar nwowi mɨ sɨma ɨna yɨtɨm siir nɨkɨunakiyam. Mɨ sɨma siir boɨn mɨ tari siir kwoɨnɨn pɨ whaowaekɨn, siya tɨ nae mɨn nɨngugu ae karamae nwowɨn.

22 Mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨma om komii Jerusalem hɨr haiburgigɨm mɨ ɨna yɨtɨm. Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm mɨ tari bɨigɨ bɨiyan yɨu biyɨeyɨn Biesebulɨn ɨni saɨka nwoɨn. Mɨ nhɨrɨm ɨna boɨnɨm mɨ tari Jisɨs siirɨn Biesebul siya hauuga ta kɨrɨeya yɨu biyɨeyɨm inkam pɨu nii okwokaiiyɨm sɨmiir nɨnɨmnɨskiiya. 23 Mɨ Jisɨs siya sɨmiiram yɨkɨuna, sɨma siir kingiin nɨtɨm. Mɨ siya sɨmiirɨn boɨniyɨo yai arar boɨn. Mɨ siya boɨn, yɨu biyɨe sɨmiir apu budɨn Setanɨn, siya wɨ yɨu sɨma sɨmar swokɨ ɨnɨmnɨskɨinaei, aniya? 24 Mɨ tɨ om komiiyɨn siir hɨran iikamɨm sɨma isidɨn whɨsa nɨnkibɨrnakii mɨ sɨma wɨ kɨrɨekakar sɨbgu owi, aniya? Nɨɨngaka. Sɨma wa nɨdam nɨnoopki. 25 Mɨ iikam nhɨrɨm omaka ɨruwanɨm sɨma isidɨn whɨsa nɨnkibɨrnaei, yaii nɨniyam mɨ sɨma wa sɨbgu owi ɨrɨpar, aniya? Nɨɨngaka. Sɨma wa nɨnoopki. 26 Mɨ yɨu biyɨe Setan siir isidɨn sɨma sɨman isidɨn whɨsa nwowi mɨ siir isidɨn sɨma sɨma wɨ kɨrɨekakar nwowi, aniya? Nɨɨngaka. Sɨma wa nɨnoop ɨuguski. Mɨ hɨriinan tɨri, Setan siirɨn, wɨ Setan siya swokɨ haiswonɨskiinae, aniya? Nɨɨngaka. Siir kɨrɨeya ɨni kariir kɨrɨeya saeya haibura. Mɨ siir mɨiya wɨ kara tɨrbugi.

27 Ɨiya inkam nwɨrɨn inkam kɨrɨeni omaka napnɨnopkainami mɨ siir digworaekwowɨm sɨmiir ninɨ tauae hainakiyam mɨ siya wɨ dɨgar nwowi, siir digworaekwo ɨmiir tauae haiyamɨn, aniya? Nɨɨngaka. Mɨ siya inkam kɨrɨe ɨiirɨn bɨi ɨdni tikɨ kogrɨmdɨnugig. Mɨ siya hɨriinan tɨri siirɨn mɨ ɨkɨ siir digworaekwowɨm, ɨkɨ siir omaka nwokaiyɨm, sɨmiirɨn wa ninɨ tauae hainaki.

28 Kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, digworaekwo biyɨe biyɨeyɨm iikam hoɨmgakɨm kɨmiir waraur nwokaiyɨm, wɨ Adi Komii siyar haiyoprimdiyɨumii swoki. Mɨ yai bibiyɨeyɨm kɨma mɨ boɨnbumbuwiyɨm sɨmiirɨn wɨ warar mɨ ɨnkɨn haiyoprimdiyɨumiigi. 29 Mɨ inkam nwɨrɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siir nɨgbumbuwi mɨ Adi komii siya tɨkɨ inkamɨn siir dimɨn biyɨeyɨm, sɨmiirɨn wɨ warar nɨnkɨn haiyoprimdiyɨumiigi rani. Nɨɨngaka. Tariinan mɨ mhoɨiya ɨriipɨ hɨriinan, wɨ nɨɨngar mɨ owi. Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, tɨkɨ inkamɨn, Adi Komii siir naeyɨuɨn siir nɨgbumbuɨn mɨ tɨkɨ siir dimɨn biyɨeyɨm siya ɨinokɨinokɨn wɨ hɨk sɨmiirsiyar hainanaei. 30 Jisɨs siya tɨ yai whɨekakɨm hɨnɨɨn dimusi bɨ boɨnkɨn, sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm, Jisɨs siya yɨu biyɨe siir kɨrɨeya saiir mɨrii. Mɨ siya tɨ yaiyɨm hɨnɨɨn asi boɨnkɨn. Ɨriig.

Jisɨs siir apu aeya mɨ siir nomousɨm ɨma

(Mt 12:46-50; Lk 8:19-21)

31 Mɨ ta ɨiya Jisɨs siir apu aeya mɨ siir nomousɨm ɨma, sɨma ɨna yɨmbiniyɨm. Mɨ sɨmaɨnii omaka akpitga hɨr yaka okwoniyɨm. Kɨra unkɨ ɨt krɨmiiram. 32 Mɨ iikam isid komiiyɨn siir nɨdwo ywokaiyɨm sɨma boɨnki siirɨn, ha? Wakae! Kɨriir apu aeya mɨ kɨriir nomousɨm ɨkɨm mɨ kɨriir yokman ɨma, sɨma ɨsi kɨriirɨm idwowɨiya hɨrar nɨdwo kaowɨm, kɨriiramɨn sɨma nɨkɨugikɨm. 33 Mɨ siya ɨni sɨmiir yai aka yowarkɨi boɨnkiyɨn, yɨpɨkɨ iikamkɨm kariir pɨugana saiir hɨriinan nwowɨm? 34 Mɨ iikamɨm siir nɨdwoyokaiyɨm siya ɨni sɨmiirar kaoyokiyokɨikiyɨn. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn sɨmiirɨn, kɨgi! Kariir apu mɨ kariir nomousɨm, tɨ kɨmargɨm, tɨ tɨrar kwowɨm. 35 Iikam hoɨmgakɨm Adi Komii siir yai aiirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ siir mɨiya saiir mɨriiyɨm sɨma wara. Mɨ sɨma wɨ kariir apu mɨ kariir pomou yokman nwowi. Ɨriig.

4

Inkam nwɨrɨn witnid nɨtkɨnamkɨn numɨr

(Mt 13:1-9; Lk 8:4-8)

1 Jisɨs siya sɨmiirɨn Galili whɨigbid hɨr swokɨ owomwarkaiyɨuɨu. Mɨ iikam isid komiiyɨn saɨka nwowɨm kasa rani. Mɨ Jisɨs siya i aiir asi kwɨriigɨn. Mɨ siya saiir kwɨrii ɨdwokaiyɨn mɨ iya ɨni whɨigbid hɨrar ywowa. Mɨ iikamɨm ɨni whɨigbid hɨrar yokwowɨm mɨ siya sɨmiirɨn i hɨrar yɨdwokai owɨmwarkaiyɨugi. 2 Dimɨn taemɨnɨm siya nowɨmwarkaiyɨuwɨm sɨmiir, siya boɨniyɨo yai arar nowomwarkaiyɨugɨm. 3 Mɨ Jisɨs siya boɨn, kɨma wakae! Inkam nwɨrɨn witnid numɨr hɨr bɨdi yɨtkɨngikɨn. 4 Mɨ ɨiya siya ha nɨtkɨnamɨn mɨ witnid nhɨrɨm siyɨu nɨkiigɨinaowidɨm, yɨm ɨni ɨpiyɨnkɨ sɨm inɨ ɨugi aeniyɨm. 5 Mɨ witnid nhɨrɨm siiyakak maeyauwa saiir nɨkiigɨiyɨm, maeyauuwa nuɨn ɨdar nwowa, nugɨnɨn aowa nam karamae nwowa saiir. Mɨ tɨ witnidɨm bɨri briprigɨm ɨna whakɨdudugiyɨm. 6 Mɨ ɨiya bɨeyɨn ha whwokiyɨn mɨ ɨni witnid ɨbaɨrɨm sɨmiirar yaowhwoniyɨm. Mɨ tɨ witnid ɨbaɨrɨm sɨmiir mɨiyɨm aowa nam karam nwowɨm yɨm ɨna wainamɨm. 7 Mɨ witnid nhɨrɨm urid nɨmrɨdgakɨn siir bopwo yakaigai. Mɨ tɨ urid amrɨdnanɨn ha whakiyɨn mɨ tɨ witnid ɨbaɨrɨm sɨmiirɨn ɨni siya yɨisiwamwarkaigiyɨm mɨ tɨ witnidɨm nae bɨ budgɨn. 8 Mɨ witnid ɨbaɨr nhɨrɨm nu maeyau mɨiyɨk nɨkiigɨiyɨm, yɨm ɨni komiiyar ywokiyɨm mɨ yɨm nae hɨnɨɨna hɨnɨɨna bud, nhɨrɨm kamaɨrɨm ɨriiyar mɨ nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna mɨ bud, kam nwoɨm mɨ nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna mɨ bud, kam nwɨr ɨuur. 9 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, inkamɨn wɨɨngakaɨrgɨn mɨ siya tɨ kariir yai ɨmiirar wakae mɨ ha sɨbgu daɨngwo omok. Ɨriig.

Jisɨs siya boɨniyɨo yai aiirarar boɨnmɨmauugɨn

(Mt 13:10-17; Lk 8:9-10)

10 Mɨ ɨigwɨr mhoɨiya Jisɨs siya sasaɨr ywoki hɨrɨn. Mɨ mhoɨiya kam ɨuur nwɨso siir kɨgna mɨriiyɨm mɨ iikam nhɨr ɨkɨm sɨma ɨna yɨtɨm Jisɨs siirɨm. Mɨ sɨma inɨ srɨini siirɨn boɨniyɨo yaiyɨm sɨmiir yaimwokɨyaimwoɨm sɨmiiram. 11 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yowɨmwarkaiyɨugi. Mɨ ta Adi Komii siir oman yaiya kara kɨmiir bɨdiyar ikɨ owomwarkaiyɨugiyɨm. Mɨ iikam nhɨrɨm saiir wakaeyɨm, sɨma bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm sɨma boɨniyɨo yaiarar wakae. Mɨ sɨma saiir yaimwowɨn siir bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm, sɨma pɨ whaowaekɨm.

12 Mɨ sɨma wa kɨgi tɨ dimɨnɨn mɨ sɨma wɨ sɨbgu kɨgsɨb rani. Mɨ sɨma wa wakaei mɨ sɨma ta yaiya saiirɨn wɨ sɨbgu wakaesɨb rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨn bɨ kisɨna haigikɨm mɨ sɨma Adi Komii siiram panɨɨnsi yaɨngwo tɨbmiisi. Mɨ Adi Komii siya sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir panɨɨnsi haiyoprimdiyɨumiigisi. Ɨriig.

Jisɨs siya ta boɨniyɨo yaiya inkamɨn witnid nɨtkɨnɨn siir yai ɨmiir nowomwarkaiyɨugɨm

(Mt 13:18-23; Lk 8:11-15)

13 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma ta boɨniyɨo yai kwɨra saiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm, aniya? Mɨ kɨma wɨ panɨɨna sɨbgu owomwarkai boɨn haigɨnɨuwi tɨ boɨniyɨo yai whɨekakɨm sɨmiir yaimwowɨm, ha? 14 Kara kɨmiir nikɨ boɨnmauu wakaeki, tɨkɨ inkamɨn witnid nɨtkɨnɨn ɨni tɨkɨ inkamɨn Adi Komii siir yai boɨnmɨmauuwiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 15 Iikam nhɨrɨm sɨma Adi Komii siir yaiya pa wakae nami mɨpi sɨma siyɨu hɨr napami mɨpa naɨngwo ouwouami Adi Komii siir yaiya. Sɨma Adi Komii siir yaiya panaowar wakaenaki mɨ Setan siya panaowar swokɨ kwɨtkigi Adi Komii siir yaiya sɨmiir kwoɨnau haiginama. Mɨ tɨkɨ iikamɨm ɨni tɨ witnidɨn siyɨu nɨkɨiyɨm, sɨbgu whak karamae nwowiyɨm, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 16 Iikam nhɨrɨm sɨma ɨni tɨ witnidɨn siiyakak nuɨn, siir nakaigaiyɨm mɨ sɨma tɨ iikamɨm ɨni hɨriinan ywowɨm. Yaiyɨm sɨma wakaeyɨm pa wakae nɨngruramsasaugi, ta Adi Komii siir yaiya sɨmiir mhɨi kwoɨnau. Mɨ sɨma pɨ maɨrgɨmaɨrgar nwo nami, ta yai aiiramɨn. 17 Tɨkɨ iikamɨm ɨni witnidni mɨiyɨm aowa nam karamae nwowiyɨm, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ sɨma panɨɨnsi ywokwo bripriisi. Mɨ ɨiya hɨkɨn nɨmbiniiyɨm sɨmiir kɨnankɨuwam mɨ sɨma wɨ ɨi prɨei nokwo rani. Mɨ sɨma Adi Komii siir yai aiirɨn wɨ digɨumii haigɨngigi. Mɨ sɨma whɨekakɨm wa nɨkiiyam ɨuguskii. 18 Mɨ iikam nhɨrɨm ɨni tɨ witnidɨn maeyauwa urid amrɨdkakɨn siya nwowa saiir nakaigaiiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm sɨma wakaeiyɨm Adi Komii siir yaiya. 19 Mɨ sɨmiir kwoɨnɨn ɨni umɨrmɨnɨm mɨ nuan digworaekwowɨm ɨni sɨma kiyainamɨm. Mɨ ta Adi Komii siir yai kɨbiya ɨni tɨ digworaekwo ɨmar higrɨnɨugiya. Mɨ Adi Komii siir siyɨuɨn siir panɨɨnsi sɨbgu apsi. 20 Mɨ iikam nhɨrɨm ɨni tɨ witnidɨn nu maeyau mɨiyɨk nɨkiiyɨn, ɨni siir hɨriinan ywowɨm. Sɨma ɨna sɨbgu wakaeyɨm Adi Komii siir yaiya. Mɨ sɨmiir nhɨrɨm kam nwɨr ɨuura mɨ budi mɨ nhɨrɨm pɨ kam nwoɨma mɨ budi mɨ nhɨrɨm pɨ kamaɨrɨm ɨriiyara mɨ budi. Ɨriig.

Sɨma yɨukɨdɨn nɨuyaiyɨn wɨ two aowa higrɨnɨuwi

(Lk 8:16-18)

21 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki mɨ ɨiya inkamɨn yɨukɨdɨn nɨuyaiyɨn siir hangɨmunanii mɨ siya wɨ two aowa haigiprakaii, iyɨe? Wɨ hɨi aowa haigiprakaii, aniya? Nɨɨngaka. Kɨra bopwonauan romyasɨn siir dinankɨi! Mɨ yɨukɨdɨn pa sɨbgu ɨuyakii. 22 Tɨkɨ inkamɨn siir kwoɨnpai kwoɨnpaiyɨm tariinanɨn tɨkɨ idowɨiya nwo karam nwowɨm mɨ mhoɨiya sɨma wɨ idowɨiya nwo ɨuguskii mɨ wɨ dimɨn whɨrkɨn swokɨ haigiprakai rani. Nɨɨngaka. 23 Kɨma tɨ iikam whɨekakɨm kɨma wɨɨngakaɨrgɨm, kɨma timɨ wakae.

24 Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, yaiyɨm kɨma wakaeiyɨm kɨma sɨbgu daɨngworɨnukrɨpkai. Siyɨuɨn inkam nwɨrni kɨma tɨriyɨn mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨriinan siyɨu ɨiirar swokɨ ɨnkɨn tɨri. 25 Mɨ inkam nwɨrɨn siya nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkakɨ nɨuwi mɨ mhoɨiya Adi Komii siya siirɨn wɨ hɨriinan nɨnoknɨnkɨn aiirar swokɨ ɨnkɨn ɨdu hauuraraokii. Mɨ inkamɨn nɨnoknɨnkɨn haɨmiisɨmakakɨ nɨuwi wɨ Adi Komii siya swokɨ haii. Mɨ siya wɨ nɨnoknɨnkɨn karamaeyar nwoɨuguski, wɨ haɨmii sɨma hai naowid rani. Nɨɨngakɨ nɨɨngakɨɨnga. Ɨriig.

Ta boɨniyɨo yaiya inkamɨn witnid nɨtkɨn whakiyɨn siir yaiga

26 Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, ɨiya Adi Komii siya iikamɨm mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir bɨiyan nwowɨn, siya ɨni tɨ inkamɨn witnid nɨtkɨnamɨn mɨ siir numɨr aiir sɨbgu kɨgrɨraowɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨriinanar mɨ sɨbgu kɨgrɨraowi. Mɨ siir numɨran naeyɨm wɨ hoɨmgakar nɨmbiyami. 27 Mɨ ɨinokɨinokɨn tɨ inkamɨn nɨiyaka pɨ nhwo nɨb whwonkaowi mɨ nugakɨn siya pa nɨnsiin aprɨrɨramyakwoki. Tɨ inkamɨn siya kɨgiyɨn mɨ siya ɨni siya siyar yaɨngwowɨn, tɨ witnidɨn siya komii panɨɨna nwokikɨn, siya bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨn. 28 Nu siya mɨnki mɨ tɨ witnidɨn pa kɨnan grɨmgrɨnkɨigi mɨ siya mhoɨiya pɨ nae kakar namwo ɨuwi. Bɨi pɨ kwo aeyar nɨmbiyami mɨ mhoɨiya nae pa budgi. 29 ɨiya sasaeyɨm wai nwowiyɨm mɨ tɨ inkamɨn pa nɨngugu haii. Ɨriig.

Ta boɨniyɨo yaiya mastet yɨnika

(Mt 13:31-32,34; Lk 13:18-19)

30 Mɨ Jisɨs siya boɨnki, krɨma Adi Komii siir iikamɨm mɨ siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir bɨiyan iikam nwowi mɨ krɨma wɨ paka hɨnɨɨn boɨniyɨo yaiya sae nɨkri boɨni siirɨn. 31 Mɨ tɨ mastetnidɨn siir hɨriinan tɨ ɨkrii boɨn. Mɨ mastetnidɨn siya ɨkɨ paenid nhɨrɨm sɨmiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Siya sapkɨsapisɨmkɨn komii rani, ara krɨnankɨn. Mɨ siir nidɨm kasa rani, hoɨmgakɨm. Mɨ Adi Komii siir isidɨn ɨni tɨ mastetnidɨn siir hɨriinan ywowɨn kasa rani, hoɨmgakɨm. 32 Mɨ inkamɨn tɨ mastetnidɨn siir nɨnkɨn dɨgiyɨn mɨ siya pa whakii mɨpi komiiyar namwo ɨuwi. Mɨ siya ɨkɨ sasae hoɨmgakɨm pɨ sɨmiira mrwɨi haiburgigi. Mɨ siya kwiya komii kakargɨn mɨ ɨpiyɨn mɨnɨm sɨmiir whɨeyɨm pɨ siir kwiya ɨmiirar mɨ haigii. Ɨriig.

33 Ɨiya sɨma Jisɨs siir boɨniyɨo yai ɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ mhoɨiya siya iikam ɨmiirɨn boɨniyɨo yai kasa bɨri boɨnkɨn, Adi Komii siir yaiyɨm. 34 Dimɨnɨm siya boɨniyɨm pɨ sɨmiir boɨnɨnkɨi ɨuguski rani. Nɨɨngaka. Siya pɨ boɨniyɨo yai ara boɨnkii. Mɨ ɨiya siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm pɨ sɨma sɨma nwoki saɨkaɨn mɨ Jisɨs siya yaimwokɨyaimwowɨm pɨ hanɨɨngɨ boɨnɨski. Ɨriig.

Jisɨs siya opud hɨnɨn komiiya saiir boɨnkikɨn mɨ opud hɨnɨno ɨna dɨgiywo

(Mt 8:23-27; Lk 8:22-25)

35 Mɨ naɨowaka ta ɨiya aiirarɨn siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm siya sɨmiir boɨnki, krɨma pɨ whɨi yarmiya kigidamtɨbi. 36 Mɨ sɨma ta iya Jisɨs siya nɨdwokaiya saiir kwɨriinam mɨ sɨma siir wara yɨuginam. Mɨ sɨma i nhɨrɨm ɨni warar yɨnkɨn kwɨrii namɨm. Mɨ iikam isid komiiyɨn sɨma siir haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. 37 Mɨ opud komiiya ha hugnaniya mɨ hɨnɨn komiiya ha mɨ ɨt mɨ sɨmiir iyɨn ɨni wara kaibombokiigiyɨn, hɨnɨn aeya. Taka hɨnɨn opud komiiya prasaekɨ mɨ ɨuwi. Mɨ iya opa mɨrkɨmɨrkɨ nɨnkɨnɨm pariiparii. 38 Mɨ Jisɨs siya iya saiir idao hɨr kikɨnanɨu whwonkaigɨn nhwo mɨpiyɨnanɨn siir. Mɨ sɨma siir yɨnɨdgu ɨnsiin mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, hɨe! Tɨ krɨmiir Adɨn, krɨma pɨ inɨgak nwo rani, pɨ tɨrar nwomainainami. Mɨ tari kɨra krɨmiirsi naɨngwoyɨmiyok rani, aniya? 39 Mɨ Jisɨs siya ha nɨnsiingiyɨn mɨ siya ɨo opud hɨnɨn sowiir ywoki. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kowa dɨg dwoki! Mɨ Jisɨs siya hɨriinan boɨnkiyɨn, opuda ɨna dɨgiya mɨ opa hɨnɨn sɨmkɨ bɨri swokɨ ɨtkika, ɨni nɨɨngar ywomaigiya mokmokwaiga. 40 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki. Kɨma hɨnɨɨn dimusi nɨdidnanaekɨm, ha? Mɨ kɨma tari naɨngwo tɨbmii karamaekɨm ɨni nɨɨngar ywowɨm, aniya? 41 Mɨ sɨma ɨni mounana siinkaokiyɨm mɨ nɨdid prasae bɨri kɨnkikɨm. Mɨ sɨmasɨmar yomboɨn amboɨna. Tɨkɨ inkamɨn siya yɨpɨkɨn tɨkɨ hɨnɨɨna tɨrɨn? Opud hɨnɨno ɨni siir yaiyar mɨ wakaeyoknakiyo? Ɨriig.

5

Inkam nwɨrɨn siir nwowɨm yɨu biyɨeyɨm Jisɨs siya nɨnɨmnɨskigikɨm

(Mt 8:28-34; Lk 8:26-39)

1 Sɨma whɨi yarmiiya hɨriir yɨmbiyam Garasa sɨmiir nu ɨiir. 2 Mɨ ɨiya Jisɨs siya i aiir haiburgigɨn mɨ inkam nwɨrɨn uridyɨu biyɨekakɨn siya bɨri kɨmɨmɨnkikɨn ɨna yamɨn siirɨm mɨ tɨkɨ inkamɨn uridyɨu biyɨekakɨn siya maeyauwa inkam hangikaiiya saiir hɨr nwowikɨn. Siya saiir hɨrankɨ nɨtkɨn. 3 Siya inkam haɨngikaiiya maeyauwa saiir whwonkaiigɨn. Inkam nwɨrkɨn siir nonkworɨnu dɨg nwo rani. Mɨ wɨeyɨn sopni siir mɨ udkikɨni wɨ ɨriipɨ hɨriinan, wɨ dɨg mɨ o rani. Nɨɨngaka. 4 Ɨi kasa rani, sɨma siir ɨga ɨɨn ɨmiir udɨm wɨeyɨn sopni mɨ tɨdop mɨni ha mɨ kurɨmdɨnu. Mɨ tɨ dimɨn whɨso siir kogo, pɨ sowiirar mɨ ankabɨmbɨɨrnami. Siir kɨrɨeya prasae rani. Inkamkɨ siir nonkworɨnu mɨ siir udrɨnu dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. 5 Ɨinokɨinokɨn siya nɨi nabɨe pɨ inkam haɨngikaiiya maeyauwa mɨ mhɨu, pɨ hɨrar nwowi. Ɨkɨ siya kauwaryɨmyoknamiyɨm mɨ siiya pa hai pɨ siir pɨu aiirar nɨkrɨmkrɨpi. Mɨ siir pɨua nhɨe aunawaigɨ nwowi.

6 Siya kɨgi Jisɨs siya aru hɨrar nwowɨn mɨ siya ɨna iwɨtnaniyɨn. Mɨ siya ɨni Jisɨs siir ɨgmiiga kingiina inɨ akai hɨuniyɨn. 7 Siya ɨna kauwok boɨnkiyɨn, Jisɨs! Kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn kɨra kariirɨn dimu tɨram mɨni? Kara kɨriir nɨkopwaisɨsɨrki Adi Komii siir inɨg ɨiir, kɨra wɨ kariir kɨpi dirɨraerar bumbugi. 8 Mɨ Jisɨs siya tɨ yɨu biyɨeyɨn siir pɨu nii okwokaiyɨn siir boɨnki, yɨu biyɨe, kɨra tɨ ɨuguski siir pɨu hɨrii kɨpi nwo. 9 Mɨ Jisɨs siya srɨi, kɨriir inɨgɨn yɨpɨkɨn? Mɨ siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, krɨma hoɨmgakɨm. Mɨ kariir inɨgɨn siirɨn hɨnɨɨn asi dapkɨn, hoɨmgakɨm. 10 Mɨ siya Jisɨs siiram kauwok boɨnanaeki, kɨra krɨmiir kɨpi nɨkropki ta nu maeyau aiir haiburgigɨm.

11 Hu isid komiiyɨn mhɨusɨmɨn kingiin nwowɨn ɨni siir mhaeiyɨm. 12 Mɨ yɨu biyɨe sɨma Jisɨs siirɨm kauwok boɨnanae, kɨra krɨmiirɨn tɨ huɨm sɨmiiram dɨkropki. Mɨ krɨma pɨ sɨmiir nii whwonkainami. 13 Mɨ Jisɨs siya ɨni wadɨeya ywokiyɨn sɨmiirɨn. Mɨ tɨ yɨu biyɨeyɨm tɨ inkam ɨiir haiburgikɨn, ɨni hu sɨmiir pɨu ii whwonkainamɨm. Mɨ tɨ hu isid komiiyɨn sɨma mhɨu ɨiir haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna iwɨt inɨwamwɨrkɨinaniyamɨm siiyɨenan ɨiir. Mɨ sɨma ɨg hɨnɨɨn bɨri niwɨt namkɨm, nhwo bɨdi kwɨsnamɨm. Mɨ sɨma ɨna iwɨt natatamɨm opa hɨriir. Tɨ hu whɨekakɨm hɨriigɨm, 2,000 kasaka rani, hoɨmgakɨm. Mɨ sɨma ɨni op aiir kwiyae aokaonamɨm.

14 Mɨ hu ɨmiir kɨgrɨraowiyɨm kamɨm sɨma ɨna yɨdamkiyɨm. Mɨ sɨma ha niwɨt amɨm mɨ ɨna boɨnmɨmauuamɨm om komii hɨran iikam ɨmiir mɨ omisɨsɨsmɨm tɨ om komii siir yaba nwowɨm sɨmiir hɨran iikamɨm sɨmiirɨn warar mɨ iwɨt boɨnmɨmauuam. Mɨ iikam whɨekakɨm ta maeyauwa hu ɨma nwowa saiir inɨ kɨgnaki mɨ dimɨnɨn Jisɨs siya tɨrɨn ta maeyau aiir. 15 Mɨ sɨma Jisɨs siir hɨriir yɨmbiyam mɨ sɨma tɨ inkam ɨiir inɨ kɨgɨu bɨiya yɨu biyɨe isid komiiyɨn siya nwowɨn. Bɨiya tɨ inkamɨn yɨuɨskak bɨri nwokɨn mɨ tariinanɨn siya yɨuɨs bɨdi kaiyɨn. Mɨ siir kwoɨnɨn ɨni hanɨɨngɨ yaɨngwo omokiyɨn. Mɨ siya hɨrar nɨdwowi mɨ iikamɨm sɨma siir kaowɨm mɨ sɨma ɨna yɨdidɨm siirsiyɨn. 16 Mɨ iikam whɨekakɨm tɨ dimɨnɨn siir kɨgɨm mɨ sɨma ɨna yapboɨnmamauuamɨm tɨ dimɨnɨn tɨ inkamɨn Jisɨs siya haiswonɨskigiyɨn yɨu biyɨe bɨiya tɨ inkam ɨiir nwowɨn. Mɨ sɨma hu ɨmiir warar mɨ ɨkɨn boɨnmɨmauu. 17 Mɨ iikamɨm sɨma Jisɨs siir boɨnki, kɨra tɨ krɨmiir nuɨn siir kɨpi nwo. Kɨra maeyau kwɨra damki!

18 Ɨiya Jisɨs siya i aiir kwɨriiyɨn mɨ inkamɨn bɨiya yɨu biyɨekɨ nwokaiyɨuɨn siya srɨi Jisɨs siir, Jisɨs, kara kɨnaka namam naɨngwowi? 19 Mɨ Jisɨs siya wadɨe bɨri nwokɨn siirɨn. Nɨɨngaka. Siya tɨ inkamɨn siir boɨnki, kɨra kɨriir omaka dam, kɨriir yopii yokman ɨmiiram. Mɨ kɨra sɨmiir tinɨ boɨnmɨmauuɨu digworaekwo hoɨmgakɨm Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siya tɨrkiyɨm. Mɨ siya kɨriirsi naɨngwobumbugɨn. 20 Mɨ tɨ inkamɨn siya tɨ om ɨiir haiburgikɨn mɨ siya ɨna yamɨn. Mɨ siya nu Dikapolis hɨriir yɨmbiyam. Mɨ siya hɨran iikamɨm sɨmiir inɨ boɨnmɨmauuɨu dimɨnɨn Jisɨs siya tɨrkiyɨn siir. Mɨ iikamɨm sɨma hɨriinan wakaekiyɨm ɨni mouni hanɨɨna siinkaokiyɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya inkam komii nwɨrɨn siir yɨnisɨm yɨnugiyɨna saiir haiswonɨskigika

(Mt 9:18-26; Lk 8:40-56)

21 Mɨ Jisɨs siya ha swokɨ iyɨkɨdamɨn whɨi saiir mɨrmiiya hɨriir mɨ iikam isid komiiyɨn sɨma ɨni saɨkar yamwomɨmɨrniyɨm whɨigbid hɨr. 22 Inkam komii nwɨrɨn Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka saiir kɨgrɨraowiyɨn mɨ siya ɨna yɨtɨn. Siir inɨgɨn Jairaskɨn. Mɨ siya Jisɨs siir kɨgɨn mɨ ɨna yamɨn mɨ ɨni ogmwo Jisɨs siir ɨgmiiga kingiinar inɨ hɨuniyɨn. 23 Mɨ siya tɨ inkamɨn Jisɨs siirɨm srɨinanae. Kariir yɨnisɨm yɨnugiyɨna ɨni nao kingiinar nwowa. Kɨriir ɨɨna saiir winɨ hainiini saeya pɨ naonamisi mɨ saeya wadɨe nwokɨ owɨm. 24 Mɨ Jisɨs siya Jairas saɨka asi namkɨn. Mɨ iikam isid komiiyɨn ɨni siir mhoɨiyar woknamɨm. Mɨ nhɨrɨm ɨni siir prɨska prɨska mɨiya yapamɨm. Mɨ Jisɨs siir wara bɨri kɨgwɨnkɨn, ɨni sɨmiirara kɨgwɨn ɨskiyɨn.

25 Mɨ wig ɨra hɨr nwowa saeya nhɨekɨ mɨ napɨdwodwomaimiiya, saiir bɨewiyɨm ɨuurwhɨs nhɨekɨ saeya napɨdwodwomaimiiya. 26 Naeyɨugak inkamɨm kasaka rani, saiiram nankabgugunanaeyɨm. Mɨ ta wiga saiir umɨrɨm whɨsariiyar nɨuguguskɨm sɨmiirɨn. Mɨ saiir ma wadɨe bɨ swokɨ okika. Nɨɨngaka. Ma saiira ɨni komiiya yasae owɨuguskiya. 27 Ta wiga saeya Jisɨs siir yai aiir wakaewɨna mɨ saeya ha nɨtka siiramɨn. Mɨ saeya tɨ iikam isid komiiyɨn sɨmaka nɨtka. Mɨ saeya Jisɨs siir mhoɨiya yɨt mɨ saiir ɨɨna siir yɨuɨs aiir yaka onkwoki. 28 Mɨ saeya saiir kwoɨn arar yaɨngwokwokai mɨ kariir ɨɨna pɨ siir yɨuɨs aiirara maka onkwokii mɨ kara pɨ wadɨeyar nwoki. 29 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkika saiir nhɨeya ɨna yɨnkisaenakiya mɨ saiir pɨua ɨni saeyar kɨnankɨugiya nɨsmikɨnkiya. 30 Mɨ Jisɨs siya ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨn siir kɨrɨe nhɨrɨm namkiyɨm. Mɨ siya iikamɨm sɨmiir bopwoniya haimisiyao okwokaokiyɨn mɨ ɨna boɨnkiyɨn, yɨpɨkɨn kariir yɨuɨs aiir nonkwokiyɨn? 31 Mɨ Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨma boɨnki siir, kɨra kɨgi! Iikam isid komiiyɨn wasi kɨriirar nokwoyokaiyɨm mɨ krɨma wɨ panɨɨna nɨnoknɨnkɨni? Kɨra hɨnɨɨn dimusi boɨnkɨn, yɨpɨkɨn kariir nonkwokiyɨn? 32 Mɨ Jisɨs siya ɨna kaoyokiyokɨiyɨn tɨ inkamɨn siir nonkwokiyɨn siir kɨgsɨbgiyam. 33 Mɨ ta wiga saeya ɨna yɨnoknɨnkɨnkiya dimɨnɨn saiir tɨrkiyɨn mɨ saeya ɨni nɨdidkakar ywokiya, saiir kɨuɨm kɨrɨe bɨri nwokɨm. Mɨ saeya ha nɨta ogmwo ɨni Jisɨs siir ɨgmiiga kingiina inɨ akai kaiyɨrou hɨuniya. Mɨ saeya ɨna boɨnmauugiya digworaekwo hoɨmgakɨm siir. 34 Mɨ Jisɨs siya ta wig aiir boɨnki, yɨnisɨm! Kɨriir naɨngwo tɨbmiiya kariir kɨrɨe aiiram naɨngwo tɨbmiiya, kɨriirɨn wadɨe saeya nwowaigɨnɨugika. Mɨ kɨra ha dam! Kɨriir kwoɨnɨn sɨbgu dwowɨpɨsunam mɨ kɨriir ma dɨg nwokɨ oki.

35 Mɨ Jisɨs siir yaiya ha nikɨ boɨnɨn mɨ kam nhɨrɨm Jairas siir omaka hɨrankɨ nɨtkɨm mɨ sɨma yaboɨni siir, kɨriir yɨnisɨma bɨdi yaonama. Kɨra kɨigi wara inkamɨn nowamwarkaiyɨuwiyɨn saɨka hɨrii kɨpi nɨnkinanae. 36 Mɨ siya ta yaiya sɨma boɨna saiirɨn ɨni hindara wakaemumuɨn. Mɨ siya Jairas siir boɨnki, kɨra kɨpi nɨdid! Kɨra kariirɨmɨn hindarar daɨngwo tɨbmii ɨski. 37 Mɨ Jisɨs siya iikamɨm sɨmiir yɨkɨdugig, sɨma pɨ saɨka kɨpi nam. Pita, Jems mɨ siir nomiiyau ɨeya Jon, Jisɨs saɨka sɨmasɨmar yɨnkɨn am. 38 Mɨ sɨma Jairas siir omaka saiir nɨmbiyamɨm mɨ Jisɨs siya kɨgɨu, sɨma pɨ nankanɨnouwi, sɨma hɨnɨɨn bɨri nougɨm, wamkɨ kimaii, nhwokou nhwokouɨm ɨni warar youwonikiyɨm. 39 Mɨ Jisɨs siya ha napnɨnopkainamɨn omaka apɨnaua hɨriir mɨ siya sɨmiir inɨ boɨnɨu, kɨma dimusi nankanɨnouwi ta yɨnisɨm aiirsiyɨn? Ta yɨnisɨma saeya bɨri naonamka. Nɨɨngaka. Saeya nhwo whɨni. 40 Mɨ sɨma yaibu siir yɨewaiyɨugi, Jisɨs siya iikam hoɨmgakɨm omakanau hɨr nwowɨm siya sɨmiir yɨkrop apniki. Mɨ Jisɨs siya mɨ saiir yopii ado sowawai mɨ kam nwoɨmɨm siir kɨgna mɨrii ɨkɨm, hɨriirɨn sɨmasɨmar youapnɨnopkainam maeyauwa yɨnisɨm aeya nwo aiirɨn. 41 Mɨ Jisɨs siya saiir ɨɨna aiir yonkwoki mɨ ɨna boɨnkiyɨn saiirɨn, Talita kumi! Krɨma ta yaiya saiirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨm, yɨnisɨm yɨnugiyɨn. Kara kɨriir boɨnki, kɨra dɨnsiingi! 42 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkika ta yɨnisɨm yɨnugiyɨna ha nɨnsiin ɨdwokiya ɨna yaprɨrɨrama. Saiir bɨewiyɨm ɨuurwhɨsko. Mɨ sɨma tɨ dimɨnɨn siir kɨgɨm mɨ sɨma ɨni mouni hanɨɨna siinkaokiyɨm. 43 Mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnɨkɨdugiyɨn kɨma inkam nwɨr kɨpi boɨnmauu tɨ dimɨnɨn. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, ta yɨnisɨm yɨnugiyɨna nae saiir tɨ hauu ae. Ɨriig.

6

Om Nasaretan iikamɨm sɨma Jisɨs siirɨn digɨumii haimriiyɨugigɨm

(Mt 13:53-58; Lk 4:16-30)

1 Jisɨs siya tɨ omɨn siir haiburgigɨn mɨ ɨni siir omkɨ om ɨiirar swokɨ amɨn. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨni saɨkar yɨnkɨn amɨm. 2 Mɨ Juda sɨmiir ɨi komiiya Sabat, Jisɨs siya omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya saiir yapnɨnopkainam. Mɨ Adi Komii siir yaiya sɨmiirɨn hɨr inɨ boɨnmɨmauuɨu. Mɨ iikam kasa rani, siir yai wakaeyɨm mɨ sɨma mounan asi siinkaokikɨm. Mɨ sɨma boɨn, tɨkɨ inkamɨn ta nɨnoknɨnkɨna siir hɨr nwowa mɨ siya papi haigɨn, ha? Mɨ tɨ hɨnɨɨn dimɨn komiiyɨn siya panɨɨna tɨrkɨn, ha? 3 Mɨ tari tɨ inkamɨn omaka mɨriiyɨn mɨ siya, aniya? Mɨ siya ɨni iikamɨm nuanɨm krɨmiir hɨriinan ywowɨn, aniya? Mɨ siya Jems siir yaowaekɨn, aniya? Mɨ Josis, Judas mɨ Saimon mɨ siir yokmanɨm sɨma ɨni krɨmaka tɨrar nwowɨm, aniya? Mɨ sɨma hɨriinan kwoɨn naɨngwowɨm mɨ ɨni sɨmasɨmar prɨiɨdwo boɨnaiyamɨm. 4 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, profet inkamɨn ɨkɨ siya hɨnda tɨnda namiyɨm sɨma siirɨn pɨ ha kɨgi, siya inkam komiigɨn. Mɨ siir omkɨ om hɨrɨn siir yopii adɨm mɨ siir ɨrɨpa o nhɨeyɨm yɨm sɨma pɨ ha kɨgi, siya inkam komii rani. 5 Mɨ siya dimɨn komii komii bɨ swokɨ mɨriigɨn siir om hɨrɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siir ɨɨna sɨmiirɨn wɨ nhɨrmi arar hainiiwokmaigi, siya iikam homgak wao bɨri hainiiwokmaiigɨn. Nɨɨngaka. 6 Mɨ Jisɨs siya iikamɨm sɨmiir kɨgiyɨn sɨma bɨri naɨngwo tɨbmiigɨm mɨ siya ɨni ɨɨngas arar pikrɨmgrɨbgiyɨn. Mɨ siya ɨni omɨm siir omɨn siir kingiin nwowɨm, ɨni sɨmiir yamɨn. Mɨ siya hɨran iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwam Adi Komii siir yaiya saiir. Ɨriig.

Jisɨs siya kam ɨuur nwɨso mɨi sɨmiir hauugikɨn

(Mt 10:5-15; Lk 9:1-6)

7 Mɨ Jisɨs siya aposel kam ɨuur nwɨso sɨmiiram yɨkɨuna. Mɨ siya sɨmiirɨn nwonɨsa nwonɨsa yɨkropki. Mɨ siya sɨmiirɨn kɨrɨe ɨni warar yɨnkɨn hauugiyɨn, yɨu biyɨeyɨm sɨmiir nɨnɨmnɨskiiyam. 8 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma nae digworaekwo homgak kɨpi hainam. Kɨma pɨ paekopɨn hɨugwokwo apiyɨn siirara hainam. Mɨ umɨr mɨnɨm onau kɨpi haiginam. Nɨɨngaka. Kɨma pɨ kɨmiir pɨu nɨɨnga nɨɨnga dam! 9 Kɨma ɨga pa diyopkɨmkɨkɨunam. Mɨ kɨma yɨuɨsa koua niiya saiirɨn pɨ kwokwɨsa kɨpi niinam. Nɨɨngaka. Kwokwɨra diinam. 10 Mɨ Jisɨs siya yai kwɨra ɨna swokɨ boɨnkiyɨn aposel kamɨm sɨmiir, ɨiya nwɨsko mɨ apnɨmbɨiyami om hɨr mɨ inkam nwɨrkɨn ha boɨnwɨni, kowa ta omaka saiir unɨ oni mɨ yaeya omaka ɨram kɨpi swokɨ amɨmɨn. Nɨɨngaka. Ta omaka ɨrua kowa nwowa saiirara dwo krɨpkai kɨpi kisae kimrae. Mɨ ɨiya kowiir mɨiya dɨg nwokii tɨ om ɨiir mɨ kowa wɨ hanɨɨngɨ dam. Mɨ ta omaka aiirɨn wɨ hanɨɨngɨ haiburgig mɨ kowa wa dam. 11 Mɨ ɨiya kɨma om whɨr napnɨmbɨiyamiyɨm mɨ sɨma kɨmiir yai bɨri wakaekɨm mɨ kɨma tɨ om ɨiirɨn ha timɨ haiburgik mɨ yaeya om whɨram timɨ am. Mɨ sɨnɨm kɨmiir ɨga ɨmiir nwowɨm sɨmiirɨn wa dɨkrɨmkrɨnkiigig. Mɨ sɨma wa nwokɨ aɨngwowoknakiyɨm sɨmiir siyɨuɨn mɨiyɨk rani. 12 Mɨ aposel kamɨm sɨma Jisɨs siir yai aiir wakae namɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. Mɨ sɨma ɨna yapboɨnmamauuwamɨm Adi Komii siir yaiya saiir, ɨkɨ omom omom ɨmiir. Mɨ sɨma boɨn, kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm tɨ kisɨna haigi, hɨriiyar kɨpi nwokrɨpkai. 13 Mɨ sɨma yɨu biyɨe hoɨmgakɨm iikam ɨmiir nwowɨm sɨmiirɨn hanɨɨngɨ haiswonɨmnɨskɨiyam. Mɨ sɨma wa waekɨɨmnanɨn pɨ siirar mɨ iyopi iikam makak ɨmiirɨn mɨ sɨma pɨ wadɨeyar mɨ okii. Tɨ wa waekɨɨmnanɨn siir kɨrɨe rani, Adi Komii siir kɨrɨeya wadɨe saeyar nwowaigɨnɨuwi. Ɨriig.

Jonɨn op baptais haigɨnɨuwiyɨn siya bɨdi yaonamɨn

(Mt 14:1-12; Lk 9:7-9)

14 Tariinanɨn inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Herot siyar wakaewɨn, ta yaiya Jisɨs siir inɨgɨn omom omomɨm bɨdi yɨniyokɨiyɨn. Iikam nhɨrɨm sɨma boɨnki, Jonɨn op baptais haigɨnɨuwiyɨn iikam ɨmiir, siya bɨdi yɨnsiin ɨdwowɨn ɨe hɨrankɨn. Mɨ tɨ siya dimɨn komii komiiyɨm sɨmiir asi mɨ ɨnɨmnɨskii. 15 Mɨ nhɨrɨm sɨma boɨn mɨ tari Ilaijakɨn, aniya? Mɨ nhɨrɨm yɨm ɨna boɨnɨm mɨ tari tɨ profet inkamɨn bɨiyanɨn siya, aniya?

16 Ɨiya Herot siya Jisɨs siir inɨg ɨiir wakaewɨnɨn haigirɨrɨrniyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, bɨiya Jon siir nɨiyɨn kara bɨdi ikɨ kaigrɨp haiyɨn mɨ tariinanɨn siya ɨna swokɨ ɨnsiin ɨdwokiyɨn, aniya? 17 Bɨiyɨn Herot siya kam nhɨrɨm sɨmiir nɨkropkikɨn Jon siir nonkworɨnuwam mɨ wɨeyɨnsopni kogrɨnukikaiyam omaka hɨuyokiyokaiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyam. Mɨ Herot siya tɨ dimɨnɨn dimusi bɨ tɨrkɨn, Herodias saiirsi tɨrkɨn. Mɨ Herodias saeya ɨo Jon saɨka nwoka. Saeya Filip siir wiga. Herot siir nomousɨmɨn. Mɨ ta Filip siir wiga ɨni Herot siya haɨnɨkɨi onkwona. 18 Mɨ Jon siya Herot siir boɨnki, kɨra tɨ kɨriir nomousɨmɨn siir wiga saiir haɨnɨkɨi nonkwonaɨn yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn mɨiyɨk rani. 19 Mɨ Herodias saeya kwoɨn biyɨe Jon siiram ywo siir nɨsomaowam mɨ saeya dɨg bɨ nwoka. Nɨɨngaka. Dimusi rani, Jon siya ɨni omaka hɨuyokiyokaiya saiir nwokaiyɨn. 20 Herot siya Jon siirsi nɨdidigɨn. Siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn Jon siya inkam wadɨekɨn, siya dimɨn whɨr bɨ swokɨ tɨrbusrankɨn. Nɨɨngaka. Siya inkam komiiyɨm sɨmiir siyɨu aka bɨ nantamyɨryɨrikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya Jon siir asi kɨgrɨraokɨn. Mɨ siya siir yai aiir wakaeyɨn mɨ siya ɨna yaɨngwoyɨmiyokiyɨn. Siir kwoɨnɨn mɨiyɨk bɨri nwokɨn, siya ɨni hɨkak ywokiyɨn.

21 Herot siya nae komiiya kwɨra dirɨraerarkwokɨn ɨiya siir apugɨ naokainakiya saiir naɨngwokikɨn. Siya ta naeya inkam komiini mɨi mɨriiyɨm kamɨm mɨ inkam komiiyɨm omom omomɨm sɨm kɨgrɨraowiyɨm mɨ yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨiyan kamɨm mɨ nu Galiliyan inkam komii ɨkɨm sɨmiiram dirɨraerarkɨn. Herodias saeya Jon siiramɨn ɨi mɨiyɨk amar nikɨ oka Jon siir nɨsomaoamɨn. 22 Mɨ Herodias saiir yɨnisɨm yɨnugiyɨna ha napnɨnopkainaniya ta omaka nae naeya saiir mɨ saeya ɨni ɨg inɨ swaeniya. Mɨ Herot siya mɨ inkam komii komii nhɨrɨm saɨka naeyɨm sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga ywokiyɨm saiirɨmɨn. Mɨ inkam komii Herotɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siya ta yɨnisɨm yɨnugiyɨna saiir srɨigi, kɨra dimuam naɨngwowi, ha? Kɨra kariir tɨ boɨnmauugi mɨ kara kɨriir nwokɨ hauugi. 23 Mɨ Herot siya ɨna yokopaisɨsɨrkiyɨn ad isao! Tɨ dimɨnɨn kara nɨmbinɨn mɨ kɨra kariiram boɨni dimɨn whɨr kɨriir hauuwam mɨ kara kɨriirɨn wa hauugii. Mɨ kɨra kariir nu mɨ kariir digworaekwowɨm sɨmiirɨm boɨni, bopwoniya kikɨntɨokiyam haɨmii kɨriir hauugiyɨm mɨ kara kɨriirɨn wa mɨ hauugi. 24 Mɨ ta yɨnisɨma ha napnaniyama mɨ ɨni saiir yopii aiir yani srɨinakiiya, kɨra pɨ dimu haiyam boɨni, ha? Mɨ yopiiya ɨna boɨnkiya, kɨra pɨ tɨ Jonɨn op baptais haigɨnɨuiyɨn pɨ siir mwo ɨiir kaigrɨp haiyam tinɨ boɨnɨu. Mɨ kɨra pa whainani kariirɨm. 25 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkika ta yɨnisɨm yɨnugiyɨna, tɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Herot mɨ saeya siir boɨnki, kara mɨnam naɨngwowi, kɨra pɨ Jonɨn iikam baptais haigɨnɨuiyɨn siir mwowɨn pɨ mobmɨrni kaigrɨp haigɨnki mɨpi kariir whauugi. 26 Mɨ saeya hɨriinan boɨna mɨ tɨ inkam komii Herotɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siir kwoɨnɨn ɨni hɨkakar ywokiyɨn. Mɨ siyar yaɨngwowarkaigi, kara bɨdi ikɨ ɨmbinkiyɨn mɨ iikamɨm saɨka nɨdwo aeyɨm sɨmiirsi warar mɨ aɨngwokɨn. Mɨ siya ta wiga saiir yai panɨɨnsi yɨriyɨu boɨnsi. 27 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkɨn tɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Herotɨn, siya ɨna yɨkropkiyɨn, inkam nwɨrɨn yaii nɨniiyɨn siir Jon siir mwo ɨiir ninɨ kaigrɨphainakiyɨm. Mɨ tɨ inkamɨn yaii nɨniiyɨn ɨna yamɨn, maeyauwa siir hɨugrɨpkɨikikaiya saiir. Mɨ Jon siir nɨi ɨiir inɨ kaigrɨphainaki. 28 Mɨ Jon siir mwoɨn mobmorni haigɨnam. Mɨ siya ha hainaniyɨn mɨ ta yɨnisɨm yɨnkopaka saiir inɨ hauuni. Mɨ ta yɨn kopaka ya ɨni saiir apu aiir inɨ hauuɨua, saeya kɨgam. 29 Mɨ kamɨm Jon siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ta yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨma ɨna yɨtɨm Jon siir pɨuɨs biyɨeya saiir hainakiyam. Mɨ sɨma ɨe inɨ kikaiyɨu saiirɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya hauu aeyɨm kamɨm 5,000 kɨm

(Mt 14:13-21; Lk 9:10-17; Jo 6:1-14)

30 Mɨ Jisɨs siir aposel kamɨm ha swokɨ haiyɨug apnaniyɨm, sɨma ɨni saɨkar swokɨ amwoniyɨm. Mɨ sɨma siir inɨ boɨnmauuni mɨiyɨm sɨma mɨriinaniyɨm mɨ yaiyɨm sɨma boɨnmɨmauuɨm iikamɨm sɨmiir. 31 Iikam kasa rani, haɨmii tamii nɨnap anapɨm. Mɨ Jisɨs siir aposel kamɨm mɨ Jisɨs siyar, sɨma naeni ɨi karamaeka. Mɨ Jisɨs siya sɨmiir asi boɨnkɨm, humbae! Krɨma nami maeyauwa iikam karamaeya saiir. Krɨma pɨu haɨmiisɨma nwokɨ siisi. 32 Mɨ sɨma i aiir kwɨriiyɨm mɨ ɨna yamɨm sɨmasɨmar maeyaua iikam karamaeya saiir.

33 Mɨ iikam kasa rani sɨmiir kɨgwo kwɨriigiyɨm. Mɨ sɨma ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨm sɨmiirɨn. Mɨ iikamɨm om komii komiiyanɨm ɨni ta maeyauwa saiirɨm yamɨm. Mɨ bɨi ɨni sɨmar iwɨt okwokwokɨnɨm. Jisɨs siya mɨ siir aposel kam ɨma, yɨm mhoɨiya yɨmbiyam. 34 Mɨ Jisɨs siya mɨ siir aposel kam ɨma, sɨma ha nakuɨuɨm mɨ Jisɨs siya iikam hoɨmgakɨm sɨmiir kɨgɨn mɨ siya sɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmyok prasae bɨri kɨnkɨn. Sɨma sibsibnankɨm inkamkɨ bɨ kɨgrɨraowikɨm sɨmiirɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya sɨmiirɨn digworaekwo kasa bɨri nowɨmwarkaiyɨugɨn. 35 Ɨiya bɨeyɨn nɨkiiyamtɨbɨn mɨ siir aposel kamɨm sɨma saɨkar inɨ boɨnɨu, ta maeyaua inkam karamaeka, bɨe ɨsi nɨkiiyam kingiin nwowamtɨbɨn. 36 Kɨra iikamɨm sɨmiir dɨkropki sɨma pɨ hɨnda tɨnda nwokɨ amtɨbɨm ɨkɨ omɨm sɨmiir. Mɨ sɨma pɨ nae nwokɨ saɨn aeyamtɨbɨm. 37 Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, sɨmiirɨn nae kɨmar hauu ae. Mɨ sɨma Jisɨs siir boɨnki, kɨra mɨnam naɨngwowi krɨma umɨrɨm kamarɨm kam nwɨra K400.00 hainamɨm nae sɨmiir saɨn hauu aeyɨm, aniya? 38 Mɨ siya sɨmiir srɨigi, kɨmiir waraurɨn naeyɨm pariiga nwowi, ha? Kɨma tikɨna kɨgnaki. Sɨma ninɨ kɨgnɨnoknɨnkɨnakiyɨm mɨ sɨma boɨn, krɨma bretɨm ɨriiyar mɨ anasu whɨs ha nwowi.

39 Mɨ Jisɨs siya siir aposel kamɨm sɨmiir boɨnki, kɨma tɨ iikam isid komiiyɨn sɨmiir boɨnki sɨma maeyau maeyau dɨdwowam tɨb, ta ko kɨbi aiir. 40 Mɨ sɨma hɨnɨɨn hɨnɨɨna yɨdwonam, nab whɨrɨn kamarɨm ɨriiyar (100) mɨ whɨrɨn, kam nwɨs ɨuur (50). 41 Mɨ Jisɨs siya tɨ bret ɨriiyarɨm mɨ anasu whɨs ɨko, siya sɨmiir haiyɨn mɨ siya nɨnomor koua hɨriir kaoki mɨ ɨna boɨn wadɨekiyɨn. Mɨ siya bretɨn hanɨɨngɨn yɨinɨbɨmbɨr prɨigɨnki mɨ siya siir aposel kamɨm sɨmiir hauugi. Mɨ iikam ɨmiirɨn sɨma nwokɨ hɨd hauunamɨm. Mɨ anasu whɨso ɨriipɨ hɨriinanar mɨ tɨrki ɨna mɨ ɨnspɨmspak ɨnoop prɨigɨnkiyɨm. Mɨ ɨni iikamɨm sɨmiir swokɨ hɨd hauunamɨm. 42 Mɨ sɨma nae dɨg nwokiyɨm mɨ sɨmiir mhɨiyɨm ɨna yaekɨnɨugiyɨm. 43 Mɨ sɨma bret anasu haɨmii haɨmiiyɨm ɨna yaepɨpɨru haigɨnkiyɨm. Mɨ nae haɨmii haɨmiiyɨm sɨma naepɨpɨru haigɨnkiyɨm, nɨbɨm ɨuur ɨsa swokɨ haiginam. 44 Kamɨm tɨ bret anasu ɨmiir naeyɨm 5,000kɨm. Kasa rani. Hoɨmgakɨm. Mɨ wig yɨnɨm hɨr warar nɨnkɨn okɨm mɨ sɨma sɨmiir wara bɨri mwaɨngɨm. Kamɨm sɨmiirarar mwaɨngɨm. Jisɨs siir kɨrɨeya naeyɨm homgak saeya nwokikɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya whɨi hɨrɨn op ɨdwowar napnikɨn

(Mt 14:22-33; Jo 6:15-21)

45 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir yɨkrop kwɨriigi sɨma i aiir kwɨriinamɨm. Mɨ sɨma siir bɨiya yamkwokɨn whɨi mɨrmiiya om Betsaida hɨriir iyɨkɨdam. Mɨ siya iikam isid komiiyɨn sɨmiir nɨkropkiyam warar mɨ aɨngwo. 46 Siya iikamɨm sɨmiir nɨkropkiyɨn mɨ yɨo siya mhɨua hɨriir iiyam, siya nhwo hɨr inɨ kwɨsboɨnɨu. 47 Mɨ naɨowaka kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm ɨni whɨi hɨrar yakirɨrɨr mairɨbɨm. Mɨ Jisɨs siya ɨni whɨigbid hɨrar yokworɨbɨn. 48 Mɨ siya kɨgi opud komiiya sɨmiir i aiir namɨtɨuwɨua, sɨma igwɨr hɨnɨɨn bɨri kignamkɨm mɨinan mɨrii idamkɨm. Mɨ ɨiya ɨmɨɨmar nikɨ oyakwoka bɨri nikɨ pɨrkɨn ɨuguskika mɨ Jisɨs siya opa saiir ɨda yapamyakwok sɨmiirɨmɨn. Siya mɨnam naɨngwokɨn, sɨmiir nap haiburgikam. 49 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmar kɨgwɨn, siya whɨi aiirɨn op ɨdwowar nouwapniyakwoki. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm, siya wraigɨ mɨ ɨuwi. Mɨ sɨma hanɨɨngɨ yɨnkau ankau siirsiyɨn. 50 Ɨiya sɨma siir kɨgwɨnɨm mɨ sɨma ɨna yɨdidwɨnɨm. Mɨ Jisɨs siya bɨri kɨmɨmɨnkɨn siya ɨna yanka boɨnkiyɨn, kɨma kɨpi nɨdid! Kɨma kɨrɨe dwowɨn! Karaɨrgɨn tɨ nɨtɨn. 51 Mɨ siya i aiir kwɨriiɨuɨn mɨ siya ɨni sɨmakar ywowɨn. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkika opud komiiya ɨna dɨgiya. Mɨ sɨma ɨni mouni hanɨɨna siinkaokiyɨm. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni warar whrɨewhrɨekiyɨm. 52 Sɨma bɨri naɨngwowoknakɨm tɨ bret anasuɨm Jisɨs siya hɨd hauuɨm iikam ɨmiir. Nɨɨngaka. Sɨmiir kwoɨnɨm ɨna nikɨ whrɨewhrɨe krɨpkaiyɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya haiswonɨskiiyɨm iikam makakɨm om Genesaret hɨranɨm kasa rani,

(Mt 14:34-36)

53 Mɨ sɨma whɨi aiir iyɨkɨdnaidam mɨ ɨni om Genesaret hɨran maeyau aiir yaka kuɨu. Mɨ sɨmiir iya hɨr yaka kunɨmborugig. 54 Ɨiya sɨma i aiir haiburgika mɨ tɨ omɨn siir hɨran iikamɨm sɨma bɨri kɨmɨmɨnkɨm, Jisɨs siirɨn ɨna kɨgnɨnoknɨnkɨnwɨnɨm. 55 Mɨ sɨmiir iikamɨm ɨna yɨtɨkrɨnkiyɨm om Genesaret siirar. Ta maeyaua sɨma kua saiirar bɨri nwokɨm. Mɨ ɨiya sɨma wakaekiya Jisɨs siya ɨni hapi nwowɨn mɨ sɨmiir iikamɨm makakɨm sɨmiirɨn hɨini yɨohaigɨnam. Mɨ sɨma ɨna hainamɨm siiram. 56 Mɨ omisɨsɨm whɨekakɨm mɨ om komii ɨma mɨ tɨ omom omomɨm Jisɨs siya bɨdi yapyokɨi dɨgɨm. Mɨ sɨmiir makak iikamɨm maeyauwa iikam homgakɨ nɨnkɨnɨuwiya maket pɨ saiir hɨrar ninɨ haigɨnɨuwi. Mɨ iikamɨm tɨ makak iikam ɨmiir hainaniyɨm sɨma Jisɨs siiram yɨkɨugi, kɨra wadɨe sɨmiir nwokii mɨ tɨ iikam makakɨm sɨmiir ɨɨnɨm kɨriir yɨuɨs aiirarar pikɨ onkwokii mɨ sɨma pɨ wadɨeyar nwokɨ okiyɨm, aniya? Mɨ iikam hoɨmgakɨm siir yɨuɨs aiir nonkwowɨm, sɨma ɨni wadɨeyar ywowɨm. Mɨ sɨma whɨekakarɨn, ɨni wadɨekɨnar ywokiyɨm. Ɨriig.

7

Yɨdiwi wanwiyae sɨmiir niiwiiyɨn Adi Komii siir siyɨu komii saɨka dɨg bɨri nwokɨn

(Mt 15:1-9)

1 Farisi kamɨm sɨma mɨ kam nhɨrɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm, sɨma om komii Jerusalem hɨr haiburgigɨm mɨ sɨma ɨni Jisɨs saɨka yamwoniyɨm. 2 Mɨ sɨma kɨg, kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma pɨ naei. Sɨma ɨɨna mɨn sɨmiirɨm bɨi bɨri hɨisokɨm mɨ sɨma krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir siyɨu ɨiir bɨ sɨbgu apkɨm. Mɨ sɨmiir ɨɨnam mɨiyɨk bɨri nwokɨm.

3 Mɨ Farisi kamɨm mɨ Juda hɨran iikam homgak ɨkɨm, sɨma sɨmiir yɨdiwi wanwiyae sɨmiir siyɨu ɨmiirar nikɨ tɨrkrɨpkaiiyɨm. Ɨiya sɨmiir ɨɨna op hɨisok karamae nwowiyɨm, sɨma pɨ nae nikɨ ae rani. Nɨɨngaka. 4 Ɨiya sɨma maeyaua nae haigɨniya maket saiir namiyɨm mɨpi sɨma nae saɨnaki mɨpa swokɨ ɨti. Mɨ naeyɨm sɨma hainaniyɨm sɨma pɨ op ninɨ hɨisokni karamae nwowi mɨ sɨma pɨ nae rani. Siyɨuɨm sɨma tɨriyɨm sɨma siyɨu whɨruwani bɨri tɨrikɨm. Nɨɨngaka. Sɨma sɨmiir yɨdiwi wanwiyaemi siyɨu ɨmiirar tɨrikɨm sɨmiir digworaekwowɨm. Mɨ sɨmiir digworaekwo whɨekakɨm hɨriiyar hɨisok dɨgikɨm. Mobmɨr mob mɨ yhɨi two ɨkɨm sɨma sɨmiirɨn bɨ swokɨ kɨmbuwikɨm.

5 Farisi kamɨm sɨma mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm mɨ sɨma Jisɨs siir asi srɨigɨm mɨ sɨma tɨ kamɨm kɨriir kɨgna mɨriiyɨm, sɨma krɨmiir yɨdiwi wanwiyaemi siyɨuɨm sɨmiir nap karamae dimusi nwowi? Sɨmiir ɨɨnam mɨiyɨk bɨri nwokɨm, sɨma ɨsi hɨriinanar nonkwo aeyɨm. 6 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, bɨiya Aisaia, profet inkamɨn siya ta yai aiirar nikɨ wɨn boɨnkikɨn kɨmiiramɨn. Kɨma nɨksɨsaeyakawaiwigɨm. Siir yokwowa hɨnɨɨna wɨn boɨnkika,

tɨ iikam isidɨn sɨma kariir inɨg ɨiir hainanam boɨniyɨm, sɨma yai ara nhɨnkɨni. Sɨmiir kwoɨnɨm kanaka bɨri namasugɨm. Nɨɨngaka. 7 Mɨ kamɨm sɨmiir siyɨu ɨmiirara boɨnmɨmauuwiyɨm mɨpa boɨni ta yaiya Adi Komii siirga. Mɨ sɨma kariir inɨgɨn whɨsariiya hainani mɨ sɨma kariir inɨg ɨiirɨm naɨngwo tɨbmii rani. Nɨɨngaka.

8 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma Adi Komii siir siyɨuɨn bɨdi haiburgigɨm mɨ ɨni kɨmiir yɨdiwi wanwiyaemi siyɨu ɨmiirar napɨm. 9 Mɨ siya ɨna boɨn taraowamɨn sɨmiirɨn, kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kɨmiir nɨksɨsae siyɨuɨn. Mɨ kɨma hɨriiya naɨngwowi, tɨ sɨmiir siyɨuɨn siyɨu wadɨeyaɨrgɨn. Mɨ wɨm kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir siyɨuɨn digɨumii siir haimriyɨugigi. 10 Mɨ panao kara pɨ kɨmiir siyɨu ɨiir boɨnmauu wakae haigɨnɨuwi. Bɨiya Moses siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨra, kɨriir yopii ado sowiirwai yai sɨbgu wakaeyokna. Mɨ inkamɨn siir yopii ad owiir nɨgbumbuwi mɨ siirɨn wɨ hindara dɨsomaokɨɨngi. 11 Mɨ panao kara pɨ kɨmiir siyɨu ɨiir boɨnmauu wakae haigɨnɨuwi. Bɨiya Moses siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, wɨm kɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, inkamɨn umɨr digworaekwokakɨn mɨ siya wa hauuwi siir yopii ad owiirɨn. Nɨɨngaka. Siya wɨ hauu rani. Mɨ siya ha boɨni, tɨ umɨrɨn Adi Komiini umɨrkɨn kara pɨ kowiirwai swokɨ hauu rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 12 Mɨ siya tɨ inkamɨn wɨ sowiirwai whɨndirɨraerar haigɨnɨu rani. Nɨɨngaka. 13 Mɨ kɨma kɨmiir yɨdiwi wanwiyaemi siyɨuɨm sɨmiirar napi mɨ kɨma Adi Komii siir yaiya saiir wakaeyɨm pɨ boriisopi. Mɨ kɨmiir siyɨu ɨmiirara napama naɨngwowi. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan tɨrɨm mɨ kɨmiir kwoɨnɨm hɨnɨɨna naɨngwowi, kɨmiir siyɨuɨn kɨma tɨriyɨn wadɨeyaɨrgɨn. Ɨriig.

Inkamɨn kwoɨn biyɨe nwowiyɨn mɨpi mɨiyɨk nwo rani.

(Mt 15:10-20)

14 Mɨ Jisɨs siya iikam ɨmiir yɨkɨuna mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma ta kariir yaiya saiirar wakae nonkworɨnugi. 15 Dimɨnɨn inkam ɨeya nonkwo haiiyɨn mɨ ha naeiyɨn, yɨo inkamɨn ɨo siya bɨri hɨohaigɨnɨuwikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kwoɨn biyɨeyɨn inkam siir kwoɨnau nwokaiiyɨn yɨo nɨk rani, pɨ siya tɨrbumbugi inkam ɨiirɨn. 16 Inkamɨn wɨɨnwo rino kakaɨrgɨn, siya yaimɨn dimɨnɨm ha wakaeyɨmok.

17 Mɨ siya ha haiburgigɨn iikam isid komiiyɨn siir mɨ siya ɨna yamɨn omaka. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma siir srɨi bɨiyan boɨniyɨo yaiya siya boɨna saiirɨm. 18 Mɨ siya boɨnki sɨmiirɨn, wɨm kɨma wɨndi kɨmiir kwoɨnɨm bɨri naɨngwo omokikɨm, aniya? Mɨ kɨma tari bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm, dimɨnɨn inkam ɨeya nonkwo haiiyɨn mɨ ha naeiyɨn, yɨo inkamɨn ɨo siya bɨri hɨohaigɨnɨuwikɨn. Nɨɨngaka. 19 Tɨ hɨnɨɨn dimɨnɨm mhɨi kwoɨnan tani. Nɨɨngaka. Pɨ dini siyɨu siir namki. Mɨ mhoɨiya pɨ waisi hɨr ninɨ ɨugigi. Ta yaiya Jisɨs siya boɨna saiir yaimwokɨyaimwowa ya hɨnɨɨnga, ɨkɨ naepai naepaiyɨm dimɨn karamaekɨm kɨma sɨmiirɨn hɨriiya sɨbae sɨbae. 20 Mɨ Jisɨs siya ɨna boɨntɨraowɨn, dimɨnɨn inkam siir mhɨi kwoɨnau nwokaiyɨm mɨpi idowɨiya nɨtinaka mɨ tɨ hɨnɨɨn inkamɨn pɨ mɨiyɨk nwo rani. 21 Mɨ kwoɨn biyɨeyɨm inkamni mhɨi kwoɨnau nwokaiiyɨm mɨpi hɨranka hɨugrɨmkrɨpnanini mɨ inkam ɨiirɨn pɨ sɨmar tɨrbumbugi. Mɨ sɨma tɨ siyɨu biyɨeyɨm hɨnɨɨn hɨnɨɨngɨm, kwoɨn biyɨe naɨngwo, hɨi nanae mɨ hɨi tauae mɨ inkam nɨnɨtkikaigai aokao mɨ inkam siyamar naɨngwona. 22 Wig haɨnɨkɨi nonkwona, kɨgmaɨr mɨ digworaekwo biyɨe biyɨe ɨkɨm mɨ nɨksasae mɨ hindara mwrakboɨn mɨ inkamɨn siyamar naɨngwonaeiyɨn mɨ nwɨrni dimɨn mɨ boɨnbu mɨ nantamyɨriyɨr mɨ whaowae dirɨraerar. 23 Tɨ digworaekwo biyɨe biyɨeyɨm inkam siir kwoɨnau hɨr nwokaiyɨm mɨ ɨiya sɨma idowɨiya nɨtiyɨm mɨpa boɨnɨski. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn inkamɨn pɨ biyɨe sɨma nwowi. Ɨriig.

Nu Finisia hɨran wiga saeya Jisɨs siirɨm naɨngwo tɨbmiiga

(Mt 15:21-28)

24 Jisɨs siya ha nhɨɨngiyɨn mɨ tɨ om ɨiir haiburgig mɨ siya nu Taia hɨr nwowɨm omɨm sɨmiir yam. Mɨ siya omaka ɨra saiir yapnɨnopkainam. Mɨ siya pɨ boriisopi inkam nwɨrkɨn siir kɨpi nɨnoknɨnkɨn. Mɨ siya asi mɨ aguprakaiyɨm wɨ dɨg mɨ owi. Nɨɨngaka. Siya wɨ dɨg nwo rani. 25 Mɨ wig ɨra saeyar wakae Jisɨs siya ɨni tɨr nwowɨn mɨ ta wiga saiir yɨnisɨm yɨnugiyɨna yɨu biyɨeyɨn ɨni saiir hɨr nwokaiyɨn. Mɨ saiir apua bɨri kɨmɨmɨnkika ɨna yɨtsɨsaua Jisɨs siirɨm. Mɨ saeya ɨni siir ɨgmiiga kingiinar inɨ akai hɨuniya. 26 Saeya ta wiga nu whɨranka saeya Juda wig rani. Saeya nu sɨm Finisia nu komii Siria hɨr nwowɨn mɨ siir hɨranka. Mɨ ta wiga saeya Jisɨs siirɨm srɨinanae saiir yɨnisɨm yɨnugiyɨna saiir nwowɨn yɨu biyɨeyɨn siir haiswonɨskigiyam. 27 Mɨ Jisɨs siya saiirɨn boɨniyɨo yaiya saiir boɨnki, krɨma bɨiyɨn yɨnisɨmɨm sɨmiir naeyɨm sɨmiir tikɨ hauu ae. Krɨma krɨmiir yɨnɨm sɨmiir naeyɨm sɨmiir kɨpi haii mɨ wra kɨpi nɨtkɨnɨugi. Nɨɨngaka. 28 Mɨ saeya ɨni siir yaiyaka yowarkɨi boɨna, Bɨiyan Inkam Komii kɨriir yaiya yaimwowaɨrga. Ɨkɨ wra sɨma kingiin nwowiyɨm mɨ naeyɨm pɨ yɨn ɨma nae krɨmkrɨnkiigii mɨpi wra ɨma nɨumɨmɨn aei. 29 Mɨ Jisɨs siya saiir boɨnki mɨ kɨra ta hɨnɨɨna boɨna mɨ kɨra ha tɨ swokɨ am kɨriir oma hɨriir. Mɨ yɨu biyɨeyɨn kɨriir yɨnisɨma saiir nwowɨn diyɨo kara bɨdi hugɨtkɨigiyɨn. Mɨ kariir kɨrɨe aeyar nwo haigɨnɨugika kɨriir yɨnisɨma wadɨe asi nwokika. Mɨ kɨriir naɨngwo tɨbmiiya ɨni kɨrɨe ywowaowa. 30 Mɨ saeya ha swokɨ ama saiir omaka hɨriirɨn mɨ saeya inɨ kɨgɨu saiir yɨnisɨma hɨi hɨrar whɨni. Mɨ tɨ yɨu biyɨe saiir nwowɨn bɨdi yamɨgusamɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya haiswonɨskiigikɨn inkam waeyai wɨɨngɨrwɨiyɨn

31 Mɨ Jisɨs siya ha haiburgigɨn nu Taia hɨran om ɨiirɨn mɨ siya om Saidon siir om bopwowar yapam. Mɨ siya ɨna swokɨ amɨn nu haɨmii komii whɨrɨn Dikapolis hɨriir. Mɨ siya whɨi Galilia hɨriir yapnɨmbɨiyam.

32 Mɨ sɨma inkam nwɨrɨn Jisɨs siirɨm yɨnkikwona apnam. Siya tɨ inkamɨn wɨɨngɨrwɨi waeyaigɨn. Mɨ sɨma Jisɨs siirɨm srɨinɨnae, siir ɨɨna tɨ inkam ɨiir hainiwokmaigiyɨm. 33 Mɨ Jisɨs siya siir nɨkɨunamɨn mɨ iikam ɨmiirɨn hɨrar haiburgig. Mɨ ɨni sowa sowar inɨ owouwo. Mɨ Jisɨs siir ɨɨnan tɨ inkamɨn siir wɨɨn aiir yaka hopkaigi. Mɨ yaeyapa ha pɨbgɨnkiyɨn siir ɨɨna ɨiir mɨ ɨni tɨ waeyaiyɨn siir kwɨryae aiir yaka hougwokiyɨn. 34 Mɨ Jisɨs siya nɨnomor kou hɨriir kaoki mɨ siya ɨna iyaenɨskiigiyɨn. Mɨ siir kwoɨnɨn ha naɨngwoyɨmiyokiyɨn mɨ siya siir boɨnki, Efata, ta yaiya Jisɨs siirar yaigɨnka. Mɨ krɨmiir yaiya hɨnɨɨna boɨnika, kɨra wakaeki! 35 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkɨn tɨ inkamɨn siir wɨɨna ɨna wakaeomokiya. Mɨ siir yaiya ɨna mɨ boɨnomokiya. 36 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnɨkɨdukikɨnki, kɨma tɨ dimɨnɨn inkam nwɨr kɨpi swokɨ boɨnmauumɨmɨn. Mɨ yɨm sɨma ta yaiya siya boɨn nɨkɨdukiya sɨmiir saiir bɨri swokɨ wakaekɨm. Nɨɨngaka. Yɨm sɨma tɨ dimɨnɨn ɨni siirar swokɨ haigirɨrɨr boɨnamɨm. 37 Mɨ sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm mɨ ɨna boɨnɨm, digworaekwo hoɨmgakɨm siya tɨriiyɨm pɨ wadɨe kɨnar nwowi. Mɨ siya inkamɨn wɨɨngɨrwɨi nwowiyɨn siir mɨ dirɨraerari mɨ wɨ wadɨeyar mɨ okii. Mɨ siya inkamɨn waeyai nwowiyɨn siir mɨ dirɨraerari wɨ dɨgar mɨ owi. Ɨriig.

8

Jisɨs siya hauu aeyɨm iikamɨm 4,000 kɨm

(Mt 15:32-39)

1 Mɨ ta ɨiya iikam isid komiiyɨn ɨna swokɨnɨ oniyɨm mɨ sɨma nae karamaekɨm. Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨm yɨkɨuna. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, 2 kara tɨ iikamɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyoki ɨiyɨm kwoɨm sɨma kanaka nwokaigiyɨm. Mɨ sɨma nae karamae asi nwokɨm. 3 Mɨ sɨma mhɨirɨɨma nwowi mɨ kara sɨmiirɨn ha nɨkropki sɨmiir oma hɨriirɨn mɨ nhɨrɨm kingiinankɨ nɨtkɨ waeyao, yɨm wɨ siyɨu hɨr pɨ napakaigai yamisi. 4 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨm siir yai aka, ta maeyauwa inkam karamaeka mɨ krɨma naeyɨm pɨ papiyankɨn mɨ ɨnkɨguna haii, tɨ iikamɨm sɨmiir hauu aeyamɨn? 5 Jisɨs siya sɨmiir srɨigi, kɨma bretɨm pariiga nwokaii? Mɨ yɨm ɨna boɨnkiyɨm, krɨma bretɨm ɨriiyar nhɨsa nwokaii.

6 Mɨ siya iikamɨm sɨmiir boɨnki, nu ɨiir grɨnkɨn ɨdwokiyɨm. Mɨ siya tɨ bret ɨriiyar nhɨswo sɨmiir haiiyɨn mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm boɨn wadɨeki mɨ ɨna yɨinɨbɨmbɨrprɨigɨnkiyɨm. Mɨ siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨmiir hauugi mɨ yɨm sɨma ɨna yapnɨnkwokwo hauuwamɨm iikam ɨmiir. 7 Mɨ sɨmiir antɨou sɨsɨmɨm ha mɨ haiyɨm mɨ Jisɨs siya Adi Komii siirɨmɨn sɨmiirɨm wara mɨ boɨn wadɨeki. Mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, sɨma antɨousɨsɨmɨm sɨmiirɨn warar mɨ hɨdnɨnkwokwo hauunamɨm. 8 Mɨ sɨma ha nae dɨgiyɨm mɨ sɨmiir mhɨiyɨm ɨna yaekɨnɨugiyɨm. Mɨ tɨ nae haɨmii haɨmiiyɨm sɨma naepɨpɨru haigɨnaowidɨm, nɨbɨm sɨmiir swokɨ haigiyɨm ɨriiyar ɨs. 9 Tɨ iikamɨm sɨma ɨrɨparɨn 4,000 kɨm kasaka rani. Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yɨkropki mɨ sɨma ɨna yamɨm. 10 Mɨ siya bɨri kɨmɨmɨnkɨn siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨmaka kwɨrii namɨn i aiirɨn. Mɨ sɨma nu Dalmanuta hɨran maeyau aiirɨm yam. Ɨriig.

Farisi nhɨrɨm Adi Komii siir dimɨn komii komiiyɨm sɨmiir kɨgam srɨigɨm

(Mt 16:1-4)

11 Mɨ Farisi kamɨm sɨma yai Jisɨs saɨkar yɨnkɨnwaomwarkɨi boɨn. Mɨ sɨma siirɨm boɨnki, kɨra nɨnomoran dimɨn komii komii nhɨrɨm krɨmiir wɨisiimauu mɨ krɨma nwokɨ ɨnoknɨnkɨni kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. Mɨ sɨma siiram kɨnankɨugɨm. 12 Mɨ Jisɨs siya ha niyɨenɨskiigiyɨn mɨ siir pɨua ɨni hɨkak warar ywokiya. Mɨ siya ɨna boɨnɨn sɨmiirɨn, tɨ iikamɨm ta ɨi aiir nwowɨm, kɨma tɨ dimɨn komii komiiyɨm sɨmiir kɨgam dimusi kauwok boɨnanaekɨm, ha? Kara kɨmiirɨn tɨsa boɨnkiyɨn, kara wɨ yaeya dimɨn komii komii nhɨrɨm sɨmiir swokɨ dirɨraerarki rani, tɨ iikamɨm ta ɨi aiir nwowɨm sɨmiiramɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 13 Mɨ siya sɨmiir haiburgikɨn, ɨni i aiir swokani apni kwɨrii namɨn whɨi yarmiiya hɨriir swokɨ iyɨkɨdnaidamɨm mɨnkɨn. Ɨriig.

Farisi mɨ Herot sɨma nɨksɨsaekɨm sɨmiir mɨ sɨmiir yaiya ɨni tɨ yisɨn bret niyopiiniyɨn siir hɨriinan ywowa

(Mt 16:5-12)

14 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma pɨ naɨngwo owouugikɨm. Mɨ sɨma bretɨm wara bɨri nɨnkɨn hainanikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma bretɨn hara nwokai twonau hɨrɨn. 15 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨniyɨokɨn, kɨma sɨbgu mɨntɨrao! Farisi kamɨm sɨmiir dimɨnɨn bret niyopiiniyɨn yisɨn wɨ siir kɨpi kɨgna dirɨraerar. Mɨ Herot siirɨn ɨriipɨ hɨriinan. Mɨ kɨma tɨ sɨmiir hɨriinan siyɨuɨn siir kɨpi nap! 16 Mɨ sɨma sɨma whrɨe boɨnam, krɨma bret karamaekɨm mɨ siya ta yai hɨnɨɨna krɨmiir asi boɨnkikɨn. 17 Jisɨs siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn siyɨu biyɨeyɨn inkam nhɨrɨm sɨma tɨriyɨn. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma hɨnɨɨn yai dimusi whrɨe boɨni, krɨma bret karamaekɨm? Mɨ kɨma tari bɨri naɨngwowoknakɨm? Mɨ tari kɨmiir kwoɨnɨm ɨni hu habni kwoɨnan ywowɨm, aniya? 18 Kɨma nhwokakaɨrgɨm mɨ kɨmiir nhwoɨm tɨ digworaekwo ɨmiir kɨg rani, aniya? Kɨma wɨɨngakaɨrgɨm kɨmiir wɨɨnɨm wakae rani, aniya? Mɨ tari kɨmiir kwoɨnɨm ɨni yaɨngwo owouu ɨuguskiyɨm, aniya? 19 Mɨ ɨiya kara nɨinɨbɨmbɨr prɨigɨnɨm bret ɨriiyarɨm 5,000 iikamɨm sɨmiirɨm mɨ kɨma nɨbɨm pariiga haigii tɨ bret haɨmii haɨmiiyɨm kɨma naepɨpɨru haigɨnɨm? Mɨ sɨma boɨn, nɨm krɨma nɨbɨm ɨuur ɨsa yae haigi. 20 Mɨ ɨiya kara nɨinɨbɨmbɨr prɨigɨnɨm bret ɨriiyar nhɨswo 4,000 iikamɨm sɨmiirɨm, kɨma nɨbɨm pariiga yɨu haigi tɨ nae haɨmii haɨmiiyɨm kɨma naepɨpɨru haigɨnɨm? Mɨ yɨm ɨna boɨnɨm, krɨma nɨbɨm ɨriiyar ɨsa yae pɨpɨru haigi. 21 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨn mɨ kɨma tari kariir kɨrɨe aiir bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm, aniya? Ɨriig.

Jisɨs siya haiswonɨskigiyɨn inkam nwɨrɨn om Betsaida hɨrankɨn

22 Mɨ sɨma om whɨrɨn Betsaida hɨriir yɨmbiyam. Mɨ hɨran inkam nhɨrɨm sɨma inkam nhwokwɨsae nwɨrɨn Jisɨs siiram yɨnkikwona apnam. Mɨ sɨma Jisɨs siirɨm boɨnki, kɨriir ɨɨna tɨ inkam nhwo kwɨsaeyɨn siir donkwoki. 23 Mɨ Jisɨs siya siirɨn om mwɨsa hɨriir yɨnkikwona apnam. Mɨ siirɨn hanɨɨngɨn yasaigɨnɨugi Jisɨs siya. Mɨ siya siir ɨɨna siir yaka onkwoki mɨ siya ɨna srɨigiyɨn siirɨn, kɨra digworaekwowɨm ɨna kɨgomokiyɨm iyɨe? Nɨɨngaka. Aniya? 24 Mɨ tɨkɨ inkamɨn siir nhwonaɨn ɨna kɨgomokiyɨn. Mɨ siya boɨn, kara inkam nhɨrɨm sɨmiirɨn ɨna kɨgɨm. Mɨ siya boɨn, kara sɨmiirɨn paenan kɨgi mɨ sɨma ɨna naprɨrɨrɨm. 25 Mɨ Jisɨs siya ɨɨna ɨna swokɨnɨ onkwoniyɨn tɨ inkamɨn siir nhwo ɨiir. Mɨ taka ɨiya tɨ inkamɨn ɨni hanɨɨngɨ sɨbgu anaokɨgomokiyɨn. Mɨ siir nhwonaɨn ɨni bɨimiyakɨnkiyɨn. Mɨ digworaekwo hoɨmgakɨm siya kɨgiyɨm waugɨ bɨri kimɨrkaigikɨm. Nɨɨngaka. Ɨni idowɨiyar ywokiyɨm. 26 Mɨ Jisɨs siya ɨna yɨkropkiyɨn siir omaka hɨriir. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kɨra pɨ om hɨr kɨpi swokɨnɨ aprɨrɨr ɨu. Pɨ kɨra namkɨn mɨpi kɨriir omaka dapiiyam ɨuguski. Ɨriig.

Pita siya boɨnkɨn Jisɨs siya Kraiskɨn

(Mt 16:13-20; Lk 9:18-21)

27 Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmaka nhɨɨnam, tɨ omisɨsɨmɨm tɨ om komii sowiir kingiin nwowɨm, Sisaria Filipai sɨmiirɨm yam. Mɨ Jisɨs siya siyɨu hɨrar yap srɨi yam kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir, iikamɨm sɨma kariirɨn panɨɨna naɨngwokɨm, ha? 28 Mɨ sɨma siirɨn ɨna boɨnkiyɨm, nhɨrɨm kɨriirɨn hɨnɨɨna dapikɨm, kɨra Jonɨn baptaisiyɨn siya. Mɨ nhɨrɨm hɨnɨɨna dapikɨm Ilaija mɨ nhɨrɨm sɨma hɨnɨɨna boɨni, kɨra profet inkamkɨn. 29 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir srɨi mɨ wɨm kɨma kariirɨn panɨɨna naɨngwowi? Mɨ Pita siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, ni kɨra Kraiskɨn, inkamɨn inkam whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyn mɨ siya. 30 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnɨkɨdukikɨnki, kɨma tɨ dimɨnɨn inkam nwɨrɨn kɨpi swokɨ boɨnmauusran. Ɨriig.

Jisɨs siya mɨn boɨnmauugɨn siya nao nami mɨ siya nɨnsiin ɨdwo aeya

(Mt 16:21-28; Lk 9:22-27)

31 Mɨ Jisɨs siya hanɨɨngɨn boɨnmɨmauubwakainam kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨn. Mɨ siya boɨn, nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtɨn inkamɨn karaɨrgɨn. Mɨ kara wɨ hɨk kɨmbɨpɨsu kasa hai rani. Mɨ inkam adiyaowaeyɨn siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm mɨ inkamɨn naemɨn krɨmiirsi nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨn Adi Komii siir pris mɨ kamɨm Adi Komii siir siyɨu komii ɨiir nɨnoknɨnkɨn ɨkɨm. Mɨ sɨma wɨ digɨumii kariir haimriyɨugigi. Mɨ kariirɨn wɨ sɨma nɨsomaoki. Mɨ ɨi kwoɨmaka kara wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨn. Kara ɨni kɨmiir inkam komii yaunɨ oniyɨn mɨ ɨni inkam kɨɨnar swokɨ owɨn. Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 32 Yaiyɨm Jisɨs siya boɨnɨm, siya bɨri nɨmprɨo boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Siya ɨni idowɨiyar boɨnmauu wakaekiyɨn, siya bɨri nɨmprɨo boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Mɨ Pita siya siir yɨkɨunanam mɨ siya ɨni siir yani ɨkɨuɨn. 33 Mɨ Jisɨs siya ha haiyɨug kaokiyɨn kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir mɨ siya Pita siir ywo ɨo. Mɨ ɨna boɨnkiyɨn, Setan kɨra kariir digɨuwa damki! Kɨra Adi Komii siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. Nɨɨngaka. Kɨra inkami kwoɨnɨn siirarar nɨnoknɨnkɨnkɨn.

34 Mɨ Jisɨs siya iikam whɨekakɨm sɨmiirɨm yɨkɨuna, sɨma siirɨm nɨtɨm. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨm warar yɨnkɨn ɨkɨuna. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, inkam nwɨrɨn kanakar nɨti mɨ siya siir digworaekwowɨm sɨmiiram kɨpi naɨngwokwonanae tɨ aɨngwo owou. Mɨ siya siir pɨu aiirsi kɨpi naɨngwoyɨmiyok mɨ siir pɨu hɨk kɨmpɨpɨsukak dwo. Mɨ siya tɨ paeyɨn hɨiniya nɨrɨo nɨnkɨnɨn kara haiyɨn siir hɨriinan hɨk aiir haii mɨ siya kariir mhoɨiya wɨ haɨni wɨt. 35 Mɨ inkamɨn siir pɨu aiirsiya naɨngwoyɨmiyoknanaeiyɨn mɨ tɨkɨ inkam hɨriinanɨn siya wɨ omwai waiya rani, siya wa kɨgugu ɨuguskii. Mɨ inkamɨn siyama naɨngwona karam nwowiyɨn mɨ naonam mɨnsi nɨdid karamae nwowiyɨn yɨo wɨ hɨriiyar nokwoyokiyokɨii. 36 Mɨ inkamɨn tɨ nuɨn siir digworaekwo hoɨmgakɨm sɨmiir haii mɨ siya ha nao nami mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm siirɨn wɨ sɨmar whɨn dirɨraerar naowidi, aniya? 37 Tɨ inkamɨn digworaekwo hoɨmgakakɨn mɨ siirɨn wɨ sɨma swokɨ saɨniniyoknanaowidi omwai waiyamɨn? Nɨɨngaka. 38 Tɨ iikamɨm tɨkɨ nwowɨm sɨma siyɨu mɨiyɨk tɨr tani, sɨmiir ɨga hɨnda tɨnda nokwowikɨm mɨ sɨma Adi Komii siir yaiya digɨumii haigɨngigi. Mɨ inkam nwɨrɨn krɨmaka nwowi mɨ siya yaewan kɨndiyɨu wani mɨ siya kariir yai aiirɨn warar mɨ kɨndiyɨu wani. Karaɨrgɨn tɨ inkamɨn nɨnomor kouanɨn bɨiya kɨmiir tɨr nikaunɨ onakiyɨn. Mɨ mhoɨiya kara swokɨ ɨti nua tɨriir mɨ kara wɨ yamdiyar swokaunɨ kɨndiyɨu wani tɨ inkam ɨiirɨn. Mɨ ɨiya kara swokɨ ɨti mɨ wɨ kariir Adi Komiiyɨn siir dimɨn kɨrɨe komiiyɨn paenan nɨuwiyaiyɨn, wɨ saɨkar nɨnkɨn ɨti. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn kɨntɨd kɨntɨdnanɨm nɨnomor kou hɨranɨm wɨ saɨkar nɨnkɨn owi. Ɨriig.

9

1 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨnkii, tɨ kam nhɨrɨm krɨmaka nokwoɨm, sɨma wɨ nikɨ ao rani. Nɨɨngaka. Wa nikɨ owi. Mhoɨiya wa kɨgwɨni Adi Komii siya wɨ iikam hoɨmgakɨm sɨmiir Bɨiyan Inkam Komii nwowi sɨmiir kɨgrɨraowam. Mɨ siir kɨrɨeya wɨ warar nɨnkɨn ɨti. Ɨriig.

Jisɨs siir pɨua ya ɨni saa yɨmbiyamkiya

(Mt 17:1-13; Lk 9:28-36)

2 Mhoɨiya ɨiyɨm ɨriiyar kwɨra yamki mɨ Jisɨs siya ɨna yɨkɨunamɨn Pita Jems mɨ Jon sɨmiirɨn. Mɨ sɨma mhɨu whɨrɨn siir iinainam. Tɨ mhɨuɨn haruwa rani, ɨni kougɨ kou hɨrar nwowɨn. Mɨ sɨmasɨmar inɨ owɨu tɨ mhɨu ɨiirɨn. Mɨ Jisɨs siir pɨua ɨna kisɨnakiya sɨmiir whwonkam ɨdar. Mɨ siya ɨni yaeya pɨu ywokiyɨn. 3 Mɨ siir yɨuɨs mɨnɨm ɨni whɨsinan ywowɨm mɨ sɨma ɨni namnamiinan ywowɨm. Inkamkɨn hɨisokiyɨm yɨuɨsɨm hɨriinan whɨsinan bɨri swokɨ ɨmbiyamikɨm. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 4 Mɨ Ilaija Moses sowa bɨdi bɨdinan inkamko mɨ sowa warar yɨmbiyam. Mɨ sowar inɨ kɨgɨu sowa Jisɨs saɨka boɨnai. 5 Pita siya tɨ hɨriinan dimɨnɨn siir kɨgɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn Jisɨs siir, dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuan inkam! Wadɨeka, krɨma tɨrɨrar nwowɨm mɨ krɨma amɨrɨm kwoɨma mɨrii ɨra Mosesnika mɨ ɨra Ilaijanika mɨ ɨra kɨriirga. 6 Sɨma tɨkɨ kam nwoɨmɨm ɨni nɨdidkakar ywokiyɨm. Mɨ Pita siya taka yaiya nhɨɨn nhɨɨn asi boɨnkikɨn. 7 Mɨ wau kwɨra ha nɨta sɨmiir yaunɨ kiikiirɨnuni. Mɨ yai kwɨra waunau hɨrar yɨmbiyamki ɨna boɨnkiya, tɨkɨnɨn kariir yɨnisɨmkɨn kariir kwoɨnɨn ɨni siiramar naɨngwokwonanaeyɨn, kɨma siir yaiya saiir wakae. 8 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna dikaoraekaokiyɨm mɨ sɨma inkam nwɨr bɨri nɨnkɨn kɨgɨm. Nɨɨngaka. Sɨma Jisɨs siirar kɨg, sɨmaka saɨsar nwowi.

9 Mɨ mhɨukɨu hɨr haiburgigɨm mɨ ha nɨuunaiiniyɨm mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ kauwok boɨn taraokiyɨn. Tɨ dimɨnɨn kɨma kɨgnamɨn wɨ inkam nwɨrni kɨpi swokɨ boɨnmauumɨmɨn. Nɨɨngaka. Kɨma kariirama tikɨ o. Inkamɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn kariiram. Ɨiya siya naonami mɨ siya swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨn mɨ wɨ hanɨɨngɨ boɨnɨnkɨi tɨ dimɨnɨn kɨma kɨgɨn. 10 Mɨ sɨma ɨni ta yaiya saiirar yaɨngwokwokaiyɨm. Mɨ sɨmasɨmar boɨn, saeya ta yaiya ɨe hɨrankɨ nɨnsiin ɨdwonaniya saeya dimu yaiga, ha? 11 Mɨ sɨma Jisɨs siir srɨi, sɨma tɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨnɨniyɨm sɨma hɨnɨɨn dimusi boɨnkɨm, bɨiyɨn wɨ Ilaija siya nɨti, ha? Mɨ inkamɨn krɨmiir whɨnkɨnsiisiyɨn Mesaia yɨo wɨ mhoɨiya nɨti, ha? 12 Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, hɨiipa! Kaimwoaɨrga. Mɨ bɨi wɨ Ilaija siya nɨti digworaekwo hoɨmgakɨm sɨmiir dirɨraerarkwokɨnam. Yokwo Komiiya ya hɨnɨɨna boɨnka, tɨ inkamɨn nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtɨn siya ɨriipɨ hɨriinan yaigakɨn. Ta Yokwo Komiiya saeya hɨnɨɨna boɨnkika, tɨ inkamɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn, wɨ hɨkpai hɨkpai kasa hai rani. Mɨ sɨma siirɨn wɨ yai mɨiyɨk swokɨ boɨn tani, aniya? 13 Kara kɨmiirɨn tɨsa boɨnkiyɨn, Ilaija siya bɨdi yɨtɨn. Mɨ kamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiirarar napɨm mɨ sɨma siirɨn siyɨupai siyɨupai hanɨɨngɨ tɨrbumbunɨnkɨn haigɨnɨu. Mɨ Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka Ilaija siirɨn. Ɨriig.

Whran nwɨrɨn yɨu biyɨekakɨn Jisɨs siya haiswonɨskigigɨn

(Mt 17:14-21; Lk 9:37-43a)

14 Mɨ tɨ kam nwoɨmɨm ɨna swokɨ ɨtɨm, tɨ kam nhɨrɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiiram. Mɨ sɨma ɨni sɨmaka swokɨnɨ owɨuwɨm. Mɨ sɨma kɨg, iikam isid komiiyɨn sɨmakar nwowi. Mɨ kam nhɨrɨm Adi Komii siir yai nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨma Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm, sɨmakar nɨnkɨnwamwarkɨi boɨni. 15 Mɨ tɨ iikam hoɨmgakɨm sɨma Jisɨs siir kɨgwɨnɨm mɨ sɨma ɨna yanaawɨnɨm. Mɨ sɨma siirɨm iwɨtnam. Mɨ sɨma siir inɨ boɨnɨu, hɨe! Akamwai! 16 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir srɨigi, kɨma tɨ kamɨm Adi Komii siir yai nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmaka dimu yai boɨnaikɨm, ha? 17 Mɨ inkam nwɨrɨn tɨ iikam isid komiiyɨn sɨmakar nwowɨn mɨ siya Jisɨs siir yai aiir wakae boɨnki, hae, dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuan inkam! Yɨnisɨmɨn yɨu biyɨe waeyai mɨkrɨmɨn ɨni siir nwowɨn. Mɨ kara siirɨn kɨriirɨm asi nɨkɨunanikɨn. 18 Ɨinokɨinokɨn tɨ yɨu biyɨeyɨn pɨ siir pɨu iiyam mɨ siirɨn pɨ siya nɨtɨrɨmtɨowi. Mɨ siir yaiya yaeyopa hapi whopiigɨ nakii ɨbɨrgɨni. Mɨ siya siir big ɨmiirar swokɨ aegiyɨmgiyɨki. Mɨ siir pɨua ɨkɨ kɨrɨe namwoɨuwiyɨm, swokɨ onkwo sɨpkaiyɨm. Nɨɨngaka. Mɨ kara kɨriir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨmiirɨm boɨnkɨn, tɨ yɨu biyɨe ɨiirɨn sɨma mɨ haiswonɨskiigiyɨm. Mɨ sɨma dɨg bɨri nwokɨm. Nɨɨngaka. 19 Jisɨs siya ta yai aiir wakaeyɨn mɨ siya iikamɨm sɨmiir yaiyaka yowarkɨi boɨnki, kɨma tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii karamaekɨm! Nɨɨngaka. Wɨm kɨma tɨ hɨnɨɨn hɨkɨm kariir hauuwi. Kara ɨiyɨm kɨmaka wɨ pariiga nwowi tɨ hɨk ɨmiir haiyɨm, ha? Kɨma yɨnisɨmɨn kariirɨm wɨkɨu nanani. 20 Mɨ sɨma tɨ yɨnisɨmɨn Jisɨs siirɨm yɨkɨunani. Mɨ yɨu biyɨeyɨn Jisɨs siir kɨgɨn mɨ tɨ yɨnisɨm ɨiirɨn hanɨɨngɨ haigiɨtɨrɨmtɨo. Mɨ yɨnisɨmɨn nu ɨiirar yɨkiiwariyɨmiyokɨn mɨ ɨna diwartaewarnamɨn. Mɨ yaeyop biyɨeya hapi whopiigɨ nakii ɨbɨrgɨnkɨn siir yaiya. 21 Mɨ Jisɨs siya siir ad ɨiir srɨigi, ɨiyɨm pariigɨm siya hɨriinan nwokaiyɨm, ha? Mɨ siir adɨn ɨna boɨnkiyɨn, ɨiya siya yɨnisɨm sapɨsapar nwowɨn saiirar nwobwakainakɨn. 22 Ɨinokɨinokɨn tɨ yɨu biyɨeyɨn siya haigiɨtɨrɨmtɨo nanaei siirɨn mɨ pɨ paeya mɨ ɨtkaigi mɨ pɨ opa mɨ ɨtmaigi siya siir tɨo aokiyamar tɨrkɨn. Mɨ kɨra dɨg nwowi mɨ kɨra krɨmiirsi daɨngwoyɨmiyok mɨ krɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨu! 23 Jisɨs siya boɨnki siirɨn, hɨipa! Kaimwoka! Mɨ kɨra ɨna naɨngwo tɨbmiiyɨn siiramɨn, aniya? 24 Mɨ tɨ yɨnisɨmɨn siir adɨn bɨri kɨmɨmɨnkikɨn ɨna kauwokiyɨn kara bɨdi yaɨngwo tɨbmiiyɨn mɨ kariir naɨngwo tɨbmiiya komii rani! Kɨra kariir naɨngwo tɨbmiiya saiir kɨnsiis haigɨnɨugi kɨrɨe nwokiyam!

25 Mɨ Jisɨs siya kɨg iikam isid komiiyɨn namwoniyɨn. Mɨ siya tɨ yɨu biyɨeyɨn siir asi nɨkwao boɨnkikɨn, kɨra tɨ yɨu biyɨe waeyai wɨɨngɨrwɨi tɨrbumbu haigɨnɨuwiyɨn kara kɨriir boɨnki, kɨra tɨ yɨnisɨmɨn siir dɨuguski. Yɨo hɨnɨɨn kɨpi tɨrbumbu haigɨnɨu. Mɨ kɨra siir pɨu kɨpi swokɨ omɨmɨn. 26 Mɨ yɨu biyɨeyɨn ɨna dikauraekaukiyɨn. Mɨ siya tɨ yɨnisɨm ɨiir haigiɨtɨrɨmtɨogig. Mɨ siir pɨua ɨna yɨnkinɨmnɨsnakiya mɨ siya ɨna yamɨn. Mɨ tɨ yɨnisɨmɨn siir pɨua ɨni naoni pɨunan ywokiyɨn. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma boɨn, siya bɨdi yaonamɨn. 27 Mɨ Jisɨs siya siir ɨɨna aiir nonkwo kinɨnsiin okwokiyɨn mɨ siya ɨna yɨnsiin okwokiyɨn.

28 Mhoɨiya Jisɨs siya omaka namɨn mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna srɨiyɨm siirɨn, krɨma dɨg nwo karamae dimusi nwowi? Yɨu biyɨe sɨmiir nɨnɨmnɨskɨiyɨm, ha? 29 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, Adi Komii siirɨm srɨi boɨna sasaɨrga tɨ yɨu biyɨe siir nɨnɨskɨigiyɨn, dimɨn whɨrɨn dɨg nwo rani. Ɨriig.

Jisɨs siya kwɨsaka ɨna swokɨ boɨnɨn siya wa naonami

(Mt 17:22-23; Lk 9:43-45)

30 Mɨ sɨma tɨ om ɨiir haiburgigɨm mɨ nu Galili hɨriir yaprɨokɨinam. Mɨ Jisɨs siya pɨ boriisopi inkam nwɨrkɨn siir nɨnoknɨnkɨnɨm, maeyauwa siya nwowa. 31 Mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨn hanɨɨngɨ sɨbgu siboboɨnɨu haigɨnɨu, inkamɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn siirɨn wɨ siya nɨkropki sɨmiiram, sɨma nɨsom aokiyam. Mɨ siya ɨiyɨm wɨ kwoɨma nwokwowaki ɨenau hɨrɨn. Mɨ siya wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. 32 Mɨ sɨma bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm ta yaiya siya boɨna. Mɨ sɨma siir srɨiyam tɨrkɨm mɨ sɨma ɨni siirsi swokɨ ɨdidɨm. Ɨriig.

Yɨpɨkɨn siya kougɨkou nwowɨn, ha?

(Mt 18:1-5; Lk 9:46-48)

33 Mɨ sɨma om Kapeneam hɨriir yɨmbiyam. Mɨ sɨma omaka bɨdi yapnɨnopkainamɨm mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir inɨ srɨiyɨu, kɨma siyɨu hɨrɨn dimu yai napboɨnainikɨm, ha? 34 Mɨ sɨma ɨni yai mɨkrɨmar yokwonaɨnmɨmɨkɨm. Yɨm sɨma siyɨu hɨrɨn mɨn napboɨnainikɨm, yɨpɨkɨn krɨmiir kou nwowɨn, ha? 35 Mɨ Jisɨs siya ha nɨdwowɨn mɨ siya kam ɨuurnwɨso siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨm yɨkɨuna, sɨma nɨtɨm siirɨm. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, inkamɨn kɨmiir kou nwowam naɨngwowi mɨ siya wɨ siyamar kɨpi naɨngwona. Siya hɨnɨɨna daɨngwo, an kara iikamɨm sɨmiir aowa dwo. 36 Mɨ siya yɨnisɨm sapɨsapɨn nwɨra yɨnkikwona apnani mɨ sɨmiir bopwoniya hɨrar inɨ okmwɨn okwoni. Mɨ Jisɨs siya yɨnisɨmɨn siir ɨɨna aiir yonkwo mɨ siya sɨmiir boɨnki, 37 Inkamɨn kariirɨm naɨngwowi mɨ siya yɨnisɨm nwɨr kɨgrɨraowi mɨ siya kariirarar kɨgrɨrao haigɨnɨu rani. Nɨɨngaka. Siya Adi Komii siirɨn wara mɨ kɨgrɨraowi, siya nɨkropkikɨn kariirɨn mɨ kara ha nɨtkɨn. Ɨriig.

Inkamɨn ɨo krɨmiir nwo karamae nwowiyɨn mɨ wɨ krɨmiir nomiiyau nwowi

(Lk 9:49-50)

38 Jon siya Jisɨs siir boɨnki, dimɨn taemɨn nowamwarkaiyɨuan inkam! Krɨma inkamɨn nwɨra kɨgi, yɨu biyɨeyɨm sɨmiir nɨnɨmnɨskɨiyɨn kɨriir inɨgɨn siir kɨrɨe aiir. Mɨ siya krɨmaka bɨri namasugɨn mɨ krɨma siirɨn asi boɨnɨkɨdugɨn siya wɨ yɨu biyɨe pɨ nɨnɨmnɨskɨiisi. 39 Jisɨs siya Jon siir boɨnki, krɨma siir kɨpi nɨkɨdu! Inkam nwɨrɨn kariir inɨg ɨiir tɨri dimɨn komii whɨr mɨ siya kariirɨn wɨ yai biyɨe wara nɨnkɨn boɨn tani. 40 Inkamɨn ɨo krɨmiir nwo karamae nwowiyɨn yɨo siya krɨmiir nomiiyaugɨn. 41 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnki, wɨm kɨma Kraisni isidgɨm mɨ inkam nwɨrkɨn kɨmiir hauu kwiyaei op mɨ tɨ inkamɨn digworaekwo wɨ ta mɨi aiirsi haii. Mɨ ta yaiya, ya yaimwoka. Ɨriig.

Siyɨu biyɨekɨ nɨpiyaokɨigɨn inkamɨn siir naɨngwo tɨbmiiya

(Mt 18:6-9; Lk 17:1-2)

42 Mɨ inkamɨn tɨ yɨnisɨmɨn siir whɨnkiyopsɨbgi haigɨnɨuwi, ta naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siiram saiirɨn mɨ bɨi siya mɨ aonami yai karamaeka. Mɨ tɨ hɨriinan inkamɨn siiramɨn siiya komii nhɨra hai siir nɨi ɨiir nomborugiyam. Mɨ siirɨn wɨ whɨi komii solwara hɨr tani omboru kimai whɨridgi. 43 Mɨ kɨra ha naɨngwowi ɨɨn kɨriira saiirɨn siyɨu biyɨe tɨ tɨrhaigɨnɨu mɨ kɨra saiirɨn kaigrɨp ɨtkiigi. Mɨ kɨra ɨɨna kwɨruwa sasa mɨ onami tɨ omɨn Adi Komii siya kɨgrɨraowiyɨn siir iikam whɨekak ɨmiir siirɨn wɨ wadɨeyar mɨ owi. Mɨ kɨriir ɨɨna kwɨso hɨriiyar nwokrɨpkaii mɨ wɨ siyɨu biyɨe sowa tɨri. Yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn, siyɨu mɨiyɨk rani. Mɨ kɨriirɨn wɨ sowa nɨpiyaokɨinami maeyauwa paeya nɨutɨngi karamae nwowiya saiir hɨriirɨn. Mɨ tariigɨna ya mɨiyɨk rani. 44 Mɨ ta maeyauwa saiir hɨran ɨiyɨm bɨri swokɨ aokaowikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ wɨ inkami kɨp sɨma naei. Mɨ paeya hɨr mɨ ɨuiya, bɨri swokɨ ɨutɨngimɨmɨnika. Nɨɨngaka. 45 Mɨ kɨra ha naɨngwowi ɨga kɨriira saiirɨn siyɨu biyɨe tɨ tɨr haigɨnɨu mɨ kɨra saiirɨn kaigrɨp ɨtkaigi. Mɨ kɨra ɨga kwɨruwa sasa mɨ onami tɨ omɨn Adi Komii siya kɨgrɨraowiyɨn siir iikam whɨekakɨm sɨmiir mɨ siirɨn wɨ wadɨeyar mɨ owi. Mɨ kɨriir ɨga kwɨso hɨriiyar nwokrɨpkaii mɨ wɨ siyɨu biyɨe sowa tɨri. Yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn, siyɨu mɨiyɨk rani. Mɨ kɨriirɨn wɨ sowa nɨpiyaokɨinami, maeyauwa paeya nɨutɨngi karamae nwowiya saiir hɨriirɨn. Mɨ tariigɨna ya mɨiyɨk rani. 46 Mɨ ta maeyauwa saiir hɨran ɨiyɨm bɨri swokɨ aokaowikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ wɨ inkam kɨp sɨma naei. Mɨ paeya hɨr mɨ ɨuiya, bɨri swokɨ ɨutɨngimɨmɨnika. Nɨɨngaka. 47 Mɨ kɨra ha naɨngwowi nhwona kɨriirɨn siirɨn siyɨu biyɨe tɨ tɨr haigɨnɨu mɨ kɨra siirɨn habɨtkɨigi. Mɨ kɨra nhwona nhɨruwa sasar mɨ o nami, omɨn Adi Komii siya kɨgrɨraowiyɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir, wɨ wadɨeyar mɨ owi. Mɨ kɨriir nhwona nhɨswo hɨriiyar nwokrɨpkaii mɨ wɨ siyɨu biyɨe sowa tɨri. Yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn mɨiyɨk rani. Kɨriirɨn wɨ sowa nɨpiyaokɨinami maeyauwa paeya nɨutɨngi karamae nwowiya saiir hɨriirɨn. Mɨ tariigɨna ya mɨiyɨk rani. 48 Mɨ ta maeyauwa saiir hɨran ɨiyɨm bɨri swokɨ aokaowikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ wɨ inkam kɨp sɨma naei. Paeya hɨr mɨ ɨuiya, ɨriipɨ hɨriinan bɨ swokɨ ɨutɨngimɨmɨnika. Nɨɨngaka.

49 Paeya wɨ iikamɨm sɨmiir ɨdwowar nɨkrɨmkrɨnkɨnami wa krɨma nɨkrɨmkrɨnkɨniyɨn siir hɨriinan. 50 Wa siya dimɨn wadɨekɨn. Mɨ wa siir hiiya dɨg nwokiiyɨm mɨ kɨma wɨ panɨɨna swokɨ tɨri tɨ waɨn siya hiigak swokɨ okiyɨm? Kɨmiir kwoɨnɨn hii karamae nwowiyɨn waɨn siir hɨriinan kɨpi nwo. Nɨɨngaka. Kɨma tɨ wa kɨbiyɨn hiigak nwowiyɨn naemɨn sɨbgu prɨdaeiyɨn mɨ krɨmiir kwoɨnɨm hɨriinan dwo. Mɨ kɨma, kɨmiir nomiiyauɨm sɨmaka kwoɨn hiinsɨma nwokɨ owi. Ɨriig.

10

Jisɨs siya wig hanɨkɨi nonkwonani siyɨuɨn siir boɨnmɨmauugɨn

(Mt 19:1-12; Lk 16:18)

1 Jisɨs siya ta maeyau aiir haiburgigɨn mɨ siya ɨna yamɨn Judia sɨmiir nu komii ɨiir. Mɨ siya Jodan ɨe mɨrmii hɨran om ɨmiir yam hɨr nwo ɨmiir. Mɨ iikam hoɨmgakɨm ɨna swokɨ ɨtɨm ɨni saɨkar swokɨ amwoniyɨm. Mɨ siya ɨinokɨinokɨn sɨmiirɨn Adi Komii siir yaiyɨm bɨiya siya nikɨ owomwarkaiyɨuɨm mɨ ɨni sɨmiirar swokɨ owomwarkaiyɨuɨn. Siir siyɨuɨn hɨriiyar tɨrikɨn.

2 Farisi sɨma ha nɨtɨm mɨ sɨma Jisɨs siiram inɨ ɨkɨunani. Mɨ sɨma siir srɨi, krɨmiir siyɨuɨn wadɨekɨ pɨ yamisi owɨn siir wig aiir sopkiiyɨm, aniya? Mɨ sɨma Jisɨs siiram kɨnankɨuwam tɨrkɨm. 3 Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn sɨmiir yai aiirɨn, siyɨu komiiyɨn bɨiya krɨmiir brougaeyɨn Moses siya hauugiyɨn krɨmiir mɨ siya panɨɨna boɨnkikɨn, ha? 4 Mɨ sɨma boɨn, Moses siya wadɨe bɨdi ywokiyɨn. Inkamɨn yokwo wɨn hauugi siir wiga saiir sopkiyam mɨ saeya wa swokɨ ami saiir pomou adɨm. 5 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma pɨ nantamyɨriyɨrkɨm kɨmiir siyɨu ɨnakar. Mɨ Moses siya tɨ siyɨu komiiyɨn kɨmiirɨn yokwo hɨriinansi wɨn hauugikɨn. Siya Adi Komii siir siyɨukɨɨn tani. Nɨɨngaka. 6 Bɨdi bɨdiniyarɨn Adi Komii siya nonkwokwokiyɨm digworaekwo hoɨmgakɨm mɨ siya ɨna yɨnkɨn onkwokwokiyɨm wigkam sowiirwai warar. 7 Mɨ kamɨn siir yopii ad owiir asi haiburgigi mɨ siya siir wigaka asi namasu krɨpkaii. 8 Mɨ sowa wɨ pɨu kwɨruwar nwowi. Mɨ sowa wɨ yapa yapa nwo rani. Nɨɨngaka. Siya mɨ saeya sowa wɨ hɨnɨɨna nwo rani, yapa yapa. Nɨɨngaka. Sowa wɨ pɨu kwɨruwar nwoɨski. 9 Dimɨnɨn Adi Komii siya nokiyopmasugiyɨn inkamkɨ siir nɨkrɨpɨm wɨ dɨg nwo rani.

10 Mɨ mhoɨiya sɨma omaka hɨriir swokɨ amɨm mɨ siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨma srɨi siirɨn ta yai aiiramɨn. 11 Mɨ siya sɨmiir boɨnki mɨ tɨ inkamɨn siir wig aiir sopkii mɨ siya yaeya wig nonkwonaei, yɨo tɨ kamɨn siir wig aiir sopgigɨn. Mɨ siya siir bɨiyan wig aiirɨn siyɨu mɨiyɨk bɨri tɨrkikɨn. 12 Mɨ wig ɨra saeya saiir kam ɨiir sopgigi mɨ yaeya kam ninɨ owɨuwi mɨ ta wiga saeya pɨ sopgika saiir kam ɨiirɨn. Mɨ ta wiga saeya saiir bɨiyan kam ɨiirɨn siyɨu mɨiyɨk bɨri tɨrgika.

Jisɨs siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm yɨnisɨsɨmɨm sɨmiir hauu pɨuai haigɨnɨugɨm pɨuainan

(Mt 19:13-15; Lk 18:15-17)

13 Mɨ sɨma yɨnisɨm sapɨsap nhɨrɨm Jisɨs siirɨm yɨnkikwona apnani. Sɨma mɨnam naɨngwokɨm, siir ɨɨna sɨmiir nonkwokiyɨm. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨo sɨmiir ywoki. 14 Jisɨs siya hɨriinan kɨgiyɨn siir kwoɨnɨn mɨiyɨk bɨri naɨngwokikɨn. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma tɨ yɨnisɨsɨmɨm sɨmiirɨn kariirɨm kɨgnɨnkɨnki yɨmbi nɨti kariiram. Kɨma sɨmiir kɨpi nɨkɨdu naowid. Adi Komii siir omɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn tɨ hɨriinan yɨnisɨsɨmɨm sɨmiirgɨn. 15 Kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, inkamɨn Adi Komii siir omɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir namɨm naɨngwowi mɨ siir naɨngwo tɨbmiiya yɨnisɨm praigakni kwoɨnan dwo. Mɨ Adi Komii siya wɨ siirar sɨbgu kɨgrɨraowi. Mɨ siir kwoɨnɨn hɨriinan nwo karamae nwowi mɨ siya wɨ tɨ omɨn siir napnɨnopkainam tani. Nɨɨngakɨ. Nɨɨngaka. 16 Mɨ Jisɨs siir ɨɨna sɨmiir yonkwo. Mɨ siir ɨɨna ha nonkwowa mɨ siya sɨmiirɨn ɨna whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨn. Ɨriig.

Inkamɨn digworaekwokɨ naokɨngugunankai ɨkɨn

(Mt 19:16-30; Lk 18:18-30)

17 Jisɨs siya ha napnamɨn mɨ inkam nwɨrɨn siirɨm iwɨt nani. Mɨ siya ogmwo siir ɨgmiiga kingiina inɨ akai hɨuni. Mɨ siya siir srɨigi, dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuwan inkam kɨbi! Kara wɨ panɨɨna tɨri kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn ɨinokɨinok siir haiyamɨn, ha? 18 Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra kariirɨn inkam wadɨe dimusi nɨkɨugɨn, kɨriir kwoɨnɨn ha naɨngwokɨn kanakanaɨrgɨ nɨuwi inkam wadɨeyɨn, aniya? Adi Komii sasaɨrgɨn inkam wadɨeyɨn. 19 Kɨra tɨ siyɨu komiiyɨn siir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn: Kɨra inkam kɨpi nɨt mɨ wig kɨpi sop mɨ kɨra hɨi kɨpi tauae mɨ kɨra inkam nwɨrni kɨpi nɨksɨsae boɨn hɨuriyɨu. Mɨ kɨra kɨriir yopii adwo sowiirwai aowa dwo. 20 Mɨ tɨ inkamɨn siya Jisɨs siir boɨnki, dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuwan inkam! Kara yɨnisɨm sapɨsapar nwonaniyɨn mɨ tɨsa nadɨgniyɨn. Kara tɨ siyɨu komiiyɨn siirar napikɨn. 21 Jisɨs siya siir kɨgɨn mɨ siir kwoɨnɨn ɨna yaɨngwo bunan siirsi. Mɨ siya siir boɨnki, dimɨnɨn whɨr tɨr karam kɨra nwowɨn. Kɨra kɨriir digworaekwo hoɨmgakɨm tinɨ hainaki inkam nhɨrɨm sɨma saɨnɨm. Mɨ kɨra umɨr sɨmiir haii mɨ wɨ inkam paeprikabɨm sɨmiir hauu. Mɨ mhoɨiya kɨra Adi Komii siir omɨn siya kɨgrɨraowiyɨn digworaekwo hoɨmgakɨm sɨmiir, siir hɨrɨn wɨ dimɨn mɨiyɨkakar mɨ owi. Mɨ kɨra kariir mhoɨiya wɨt. 22 Tɨ inkamɨn ta yai aiir wakaeyɨn mɨ siir whwonkamɨn mɨiyɨk bɨri swokɨ onamkɨn. Mɨ siir kwoɨnɨn ɨni hɨkakar ywokiyɨn. Mɨ siya hɨkak dimusi bɨri nwokɨn siir digworaekwowɨm kasakɨ waeyao.

23 Mɨ Jisɨs siya ɨna kaoyokiyokɨigiyɨn. Mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, inkamɨn digworaekwo hoɨmgakakɨn siya wɨ mɨinan mɨriinami Adi Komii siir omɨn siya kɨgrɨraowiyɨn digworaekwo hoɨmgakakɨm siir napnɨnopkainamɨm. Whɨsarii rani, sɨmiir kwoɨnɨm ɨni sɨmiir digworaekwo ɨmar nwowɨm. Sɨma pɨ boriisopi inkam nwɨr hauuwɨm. 24 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ta yai aiir wakaeyɨm, sɨma ɨni hinda yanaakiyɨm. Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ owarkɨi boɨnkiyɨn sɨmiir yai aiirɨn, tɨ yɨnisɨsɨmɨm inkamɨn Adi Komii siir omɨn siya kɨgrɨraowiyɨn digworaekwo hoɨmgakakɨn sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriir nami, siya wɨ mɨinan mɨrii nami. 25 Mɨ hab saeya tɨdiyɨnɨn yɨuɨs paniyɨn siir no ɨiir nɨnopkainamɨm wɨ dɨg nwo rani mɨ inkamɨn umɨr digworaekwo whɨekakakɨn siya wɨ ta haba mɨinan saeya mɨriiya saiir hɨriinan mɨi mɨrii rani. Nɨɨngaka. Siya wɨ mɨi komiigɨ komii mɨrii nami Adi Komii siir omɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriir namamɨn. 26 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. Mɨ sɨma, sɨma sɨma yomboɨn amboɨnam mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ wɨ nhɨnga haii kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn ɨinokɨinok, ha? 27 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir kaokiyɨn mɨ ɨna boɨnkiyɨn, inkam wɨ dɨg nwo rani. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya wɨ dɨgar nwowi. Adi Komii sasar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi siirɨn, tɨ dimɨn taemɨnɨm.

28 Mɨ Pita siya Jisɨs siir boɨnki, wakae! Krɨma digworaekwo hoɨmgakɨm bɨdi haiburgigɨm mɨ krɨma tɨsi kɨriir mhoɨiya nɨtɨm. 29 Mɨ Jisɨs siya boɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni iikam whɨekakɨm kariirɨm naɨngwo tɨbmii mɨ ha haiburgigi tɨ digworaekwo hɨriinanɨm, omaka, nomiiyau yokman, apu, adi, yɨnisɨm mɨ numɨr 30 mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨriinan, digworaekwo homgak ɨmiirar swokɨ hauu kɨiyɨuwi, kamɨm kariir kɨgna mɨriiyɨm kɨmiirɨn. Mɨ kɨma wɨ dimɨn kasa hai rani. Wɨ tɨ hɨnɨɨn digworaekwowɨm sɨmiir hai. Omaka nomiiyau, yopii, yokman, yɨnisɨm mɨ numɨr, taka ɨiya kam nhɨrɨm siyɨu biyɨe wɨ kɨmiirar mɨ tɨrbumbugi. Mhoɨiya kɨma wɨ kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn wɨ siir haii. 31 Mɨ tariinanɨn kam nhɨrɨm inɨgak nwowɨm mɨ sɨma mhoɨiya sɨmiirɨn wɨ aowa nikworɨnugigi. Mɨ tɨ kamɨm aowa nwowɨm, mhoɨiya wɨ inɨgak sɨma nwowi. Ɨriig.

Jisɨs siya kwoɨmaka ɨna swokɨ boɨnɨn siya nao nami mɨ siya wa swokɨ ɨɨnsiin ɨdwowi

(Mt 20:17-19; Lk 18:31-34)

32 Sɨma om komii Jerusalem hɨriiram yapnam mɨ Jisɨs siya sɨmiir bɨiya yamkwokɨn. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna yanaakiyɨm. Mɨ ɨni sɨma sɨmar yomboɨn ɨdidnamɨm. Mɨ iikamɨm sɨmiir mhoɨiya napkiyɨm sɨma ɨni nɨdidkakar mɨ owɨm. Mɨ Jisɨs siya kam ɨuur nwɨswo siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir yɨkɨuna. Mɨ siya sɨmiirɨn hanɨɨngɨ boɨnmɨmauu dimɨnɨn mhoɨiya siir tɨranɨn. 33 Mɨ siya boɨn, wakae! Tariinanɨn krɨma om komii Jerusalem siir niiyami. Mɨ prismi yaowae adɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm mɨ sɨma inkamɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn saɨkan wɨ yaigaka mɨ owi. Mɨ sɨma wɨ siir nɨsomaowama boɨnaii. Mɨ sɨma wɨ Juda iikam tani wɨ sɨmiiram nɨkropki sɨma nɨsomaowam siirɨn. 34 Mɨ sɨma siirɨn yai bibiyɨe wɨ hanɨɨngɨ mɨ boɨnaigɨnɨuwi. Mɨ yaeyop wɨ siir mɨ yasi mɨ siirɨn wa mɨ tɨowi mɨ siirɨn wa mɨ ɨtaoki. Mɨ siya ɨiyo wɨ kwɨsa nwokwowaki ɨenau hɨrɨn. Mɨ ɨi kwoɨmaka siya wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. Ɨriig.

Jems Jon sowa inɨg komiigak nwowam srɨigo

(Mt 20:20-28)

35 Mɨ Sebedi siir yɨnisɨm nwɨswo Jems Jon sowa Jisɨs siirɨm yɨt mɨ siir inɨ boɨni, dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuwan inkam! Mɨ krɨra dimɨn whɨrɨn kɨriir srɨiyam mɨni. Mɨ nɨkrɨra mɨnam naɨngwowi tɨ dimɨnɨn kɨra krɨriir tɨrkiyɨm. 36 Mɨ siya sowiir boɨnki, kowa dimuam naɨngwowi, kara kowiirɨn dimu mɨnkiyɨm? 37 Mɨ sowa siir boɨnki, ɨiya kɨra Adi Komii siir om hɨran digworaekwo hoɨmgakɨm sɨmiir kɨgrɨraowi mɨ kɨra krɨriirɨn wɨ hanɨɨngɨn dɨmbingi, nwɨrɨn wɨ ɨɨniga dɨkmwon ɨdwo mɨ nwɨrɨn wɨ yaɨoyaeya timɨ okmwɨn ɨdwo. 38 Mɨ Jisɨs siya sowiir boɨnki, kowa tari bɨri sɨbgu nɨnoknɨnkɨnko tɨ dimɨnɨn kowa srɨiyɨn kariir? Mɨ kowa ta hɨka kara haiya saiir hɨriinan hɨka wa haii? Mɨ kowa wɨ dɨgar nwowi tɨ mob opkakɨn kara kwiyaeyɨn siir kwiyaeyɨm? Mɨ kowa wɨ dɨgar nwowi kariir hɨriinan op baptaisɨm, aniya? 39 Mɨ sowa siir boɨnki, nɨkrɨra wɨ dɨgar nwowi. Mɨ Jisɨs siya sowiir boɨnki, kaimwoka tɨ op mobɨn kara kwiyaeyɨn mɨ wo kowa wa timɨ kwiyae. Mɨ ta opa kara baptaisa, wo kowa hɨriinan wa timɨ baptais. 40 Wɨ nhɨnga namisi ɨdwowi kariir ɨɨniga mɨ kariir yaɨoyae aka. Tɨ dimɨnɨn yɨo kariir dimɨn tani. Nɨɨngaka. Wɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siyar hɨdi sɨmiirɨn. Mɨ wɨ nhɨnga namisi ɨdwowi ɨɨniga yaɨoyaeya.

41 Mɨ kam ɨuurɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ta yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨo prasae bɨ swokɨ okɨm Jems, Jon sowakan. 42 Jisɨs siya sɨmiirɨm yɨkɨuna, sɨma siirɨm nɨtɨm. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm inkam komiiyɨn omom omom kɨgrɨraowiyɨn sɨma nikworɨnuwi wɨ dɨgar nwowi. Mɨ sɨma ɨinokɨinokɨn mɨi wa hauunanaei. 43 Mɨ tɨ siyɨu hɨnɨɨnɨn yɨo kɨmiir tɨr kɨpi nwo. Nɨɨngaka. Mɨ inkam nwɨrɨn kɨmiir yaowae nwowɨm naɨngwowi mɨ siya whɨsarii mɨi prɨi mɨriiyan inkam dwo. Kɨmiir mɨi ɨmiir whɨnmɨriiyam. 44 Mɨ inkam nwɨrɨn kɨmiir bɨiyan inkam nwowam naɨngwowi mɨ siya inkam nɨnganan dwo wigkam whɨekakɨm sɨmiir mɨi ɨmiir whɨnmɨriiyam. 45 Mɨ tɨ hɨriinan inkamɨn nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtɨn siya mɨnam bɨri nɨtkɨn kam nhɨrɨm siir mɨi ɨmiir mɨriiyɨm. Nɨɨngaka. Siya hɨnɨɨnam bɨri nɨtkɨn. Siya mɨnam nɨtkɨn sɨmiir mɨiyan inkam nwowam. Mɨ siya bɨri naɨngwoyɨmyokɨn naosiyɨn. Nɨɨngaka. Siya naowamar nɨtkɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir nanmaiwarkananaowidam. Mɨ sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm mɨ sɨma ɨni rɨrmiiyar ywokiyɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya haiswonɨskiiyɨn inkam nwɨrɨn Batimiaskɨn

(Mt 20:29-34; Lk 18:35-43)

46 Mɨ sɨma om komii Jeriko hɨriir yɨmbiyam. Mɨ ɨiya sɨma om komii Jeriko hɨr haiburgigɨm mɨ ɨna yamɨm. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma mɨ iikam isid komii ɨkɨn, sɨma ɨni saɨka yɨnkɨn amɨm. Mɨ sɨma kɨg Batimiasɨn Timiasni yɨnisɨmɨn siya siyɨugbid hɨrar nɨdwowɨni mɨ siya nhwokwɨsaekɨn. Mɨ siya ɨkɨ iikamɨm sɨmiiramar prɨikau prɨikauwikɨn umɨr mɨnamɨn. 47 Mɨ siya wakae Jisɨsɨn om Nasaretanɨn ɨni tɨr nwowɨn. Mɨ siya ɨna kauwok boɨnkiyɨn, Jisɨs Inkam Komii! Devidni isidɨn siirɨn kɨra kariirsi timɨ aɨngwobuna! 48 Iikam hoɨmgakɨm sɨma siir yɨk, kɨra yai tanki. Mɨ siya yai ɨni komiiyar swokɨ kauwok boɨnkiyɨn, kɨra tɨ Devidni yɨnɨeyɨm sɨmiir yɨnisɨmɨn, kɨra kariirsi timɨ aɨngwobumbu. 49 Mɨ Jisɨs siya ɨna yamokwo naɨngwoyokiyokɨiyɨuɨn. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, siirɨn wɨkɨu nani. Mɨ sɨma tɨ nhwokwɨsae inkamɨn siirɨm yɨkɨunam mɨ sɨma siirɨn ɨna boɨnmauu wakaekiyɨm kɨriir kwoɨnɨn kɨrɨeya dwonam mɨ kɨra dɨnsiin siya kɨriiram nɨkɨunaei. 50 Mɨ siir yɨuɨsa ɨna kiwhro ɨtkɨngiga. Mɨ siya bɨri kɨmɨmɨnkɨn, ɨna yɨnsiin iwɨtnamɨn Jisɨs siirɨm. 51 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra dimuɨm naɨngwowi, kara kɨriirɨn pɨ dimu mɨnki? Mɨ tɨ nhwokwɨsae inkamɨn siya Jisɨs siir boɨnki, dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuwan inkam, kara mɨnam naɨngwowi, kariir nhwonan pɨ nanaokɨgɨmokiyɨm. 52 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra ha dam! Kɨriir naɨngwo tɨbmiiya saeya nwowaigɨnɨugikɨn, wadɨe kɨriirɨn. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkɨn siir nhwonan ɨni wadɨeyar ywokiyɨn mɨ ɨna kɨgɨmokiyɨn. Mɨ siyɨu hɨrɨn siya ɨni siir mhoɨiya yapnamɨn. Ɨriig.

11

Jisɨs siya om komii Jerusalem hɨriir napnɨnopkainamɨn inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan nwonamkɨn

(Mt 21:1-11; Lk 19:28-40; Jo 12:12-19)

1 Mɨ sɨma omisɨm whɨswo om komii Jerusalem siir kingiin hɨr nwowo sowiir hɨrii yɨmbiyam. Mɨ sɨma tɨ om whɨswo Betfasi Betani mhɨu Oliv kingiin hɨr nwowo sowiir hɨriir bɨdi yɨmbiyamɨm mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir nwɨsni yɨkropki. 2 Mɨ siya sowiir boɨnki, kowa tɨ omɨn kingiin tɨrar kwowɨn siir dam! Mɨ ɨiya kowa tɨ omisɨm ɨiir napnɨmbɨiyami mɨ kowa pɨ donki haomisɨmɨn siirar napkɨgami. Siirɨn sɨma bɨdi yɨmborunɨnkɨnɨn bɨiya inkam nwɨrkɨn siir bɨri nikɨ ɨdwokɨn mɨ siya wa wakaeyokna rani. Nɨɨngaka. Mɨ uridɨn siir nɨmborunɨnkɨnɨn pɨ hɨrar hakaigɨngig. Mɨ siirɨn pa whainani kara nɨdwonamam. 3 Mɨ inkam nwɨrkɨ srɨigii, kowa dimuam nɨkɨunami siirɨn, ha? Mɨ kowa wɨ hɨnɨɨna dowarkɨi boɨn, Yaowae Komii siya mɨigakɨn siirɨn. Mɨ siya pɨ kɨmɨmɨn tani pa swokɨ ɨkropki kɨriiramar. 4 Mɨ sowa ɨna yamwo. Sowa kɨg donki haomɨn omaka ɨra saiir anoka hɨr nɨmborunɨnkɨni mɨ siya ɨni idowɨiya hɨrar nwowɨn siyɨuka kingiin hɨr mɨ sowa siir hakainam. 5 Mɨ kam nhɨrɨm kingiin hɨr nwowɨm sɨma boɨnki sowiirɨn, kowa tɨ donki haomɨn siirɨn dimusi hakainami, ha? 6 Mɨ sowa sɨmiirɨn Jisɨs siya boɨnmauugiya yaiya saiir hɨriinanar boɨnki. Mɨ sɨma ɨni wadɨeyar ywokiyɨm sowiirɨn. 7 Mɨ sowa tɨ donki haomɨn Jisɨs siirɨm hainani. Mɨ sowiir yɨuɨso siir ɨdwo hɨr haigɨn mɨ Jisɨs siya siir ɨdwowar yɨdwo. 8 Mɨ iikamɨm sɨmiir yɨuɨsɨm siyɨu ɨiirar hakɨnwɨn mɨ nhɨrɨm paeya kwiya undɨmtɨo hainaki siyɨu ɨiir haigɨnwɨnam. Sɨma siirɨn hɨriinan mɨnam tɨrkɨm, siir inɨgɨn siir hainanwɨnam inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan. 9 Iikam nhɨrɨm bɨi ywo mɨ nhɨrɨm mhoɨi ywo. Mɨ sɨma ɨna kauwok boɨnkiyɨm,

Hosana! Kɨra tɨ inkamɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir kɨrɨeni nɨtɨn siir kɨnsiis haigɨnɨu. 10 Siya krɨmiir kɨgrɨraowam nɨtkɨn bɨiya krɨmiir brougaeyɨn Devid siya kɨgrɨraowa saiir hɨriinan. Krɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga nwowɨnɨm mɨ kɨra siir kɨnsiis haigɨnɨu, kɨra inkam komii kɨɨngɨn.

11 Mɨ Jisɨs siya ha namɨn om komii Jerusalem hɨriir yɨmbiyam. Mɨ siya ɨna yapnɨnopkainamɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir mɨ siya ɨna yapkɨgyokiyokɨiyɨn omaka yainau hɨr mɨ omaka akpɨtga warar. Mɨ siya digworaekwo hoɨmgakɨm sɨmiir napkɨg dɨgiyɨn mɨ siya mɨi nhɨrɨm sɨmiir mɨriiyɨm naɨngwokɨn. Mɨ bɨeyɨn ɨna yɨkɨiyamtɨbɨn. Mɨ kam ɨuur nwɨso siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma mɨ siya, sɨma om Betani hɨriir asi nam tɨbgɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya pae fikɨn siir boɨnkɨn siya wɨ yɨn kɨpi bud

(Mt 21:18-19)

12 Mɨ ɨigwɨr nugakɨn sɨma om Betani hɨr haiburgikyakwokɨm mɨ ɨna swokɨ amyakwokɨm om komii Jerusalem hɨriir. Mɨ Jisɨs siir mhɨiya ɨna yaokiya. 13 Jisɨs siya pae fikɨn wɨra kɨgi, arurɨg hɨrar nokwowɨni mɨ kwo saeyara nopkɨ kaisɨsi. Mɨ siya siir kɨgiyɨn mɨ ɨna yamɨn hɨriir siir yɨnɨm inɨ hansɨrɨu siya naeyam. Mɨ siya ɨni nɨɨnga yaka kɨgɨuɨn, yɨn bɨri budgɨn, nhɨruwa sɨm karamaeyar ywowɨn. Nɨɨngaka. Siya kwo ara nɨnkɨnɨugɨn. Mɨ tɨ pae fikɨn siir ɨiya yɨn siya budiya saeya waeyao 14 Mɨ Jisɨs siya tɨ paeyɨn siir boɨnki, kɨra wɨ yɨn kɨpi swokɨ bud mɨmɨn. Nɨɨngakɨɨnga. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm ɨna wakaekiyɨm ta yaiya siya boɨnkiya. Ɨriig.

Jisɨs siya nɨpɨmparnatnowidnɨnkiigikɨm kamɨm Adi Komii siir omaka digworaekwo saiir haigɨnɨm

(Mt 21:12-17; Lk 19:45-48; Jo 2:13-22)

15 Mɨ sɨma om komii Jerusalem hɨriir nɨmbiyamɨm mɨ Jisɨs siya omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨriir yapnɨnopkainam. Mɨ siya kamɨm digworaekwo haigɨnɨm ta omaka aiir mɨ kamɨm tɨ nae digworaekwo ɨmiir saɨn ɨkɨm, siya sɨmiir inɨ nhɨnɨkrɨropnatnouwidnɨnkiigi. Mɨ siya kamɨm umɨr nɨnowana haiiyɨm sɨmiir hɨiyɨm sɨmiir wara yɨinakinhɨɨmnhɨɨn ɨtkiigɨigi. Mɨ kamɨm ɨpiyɨn mɨ haigɨnɨm sɨmiir hɨiyɨm warar mɨ ɨnkɨn ɨinakinhɨmnhɨn ɨtkigɨigi. 16 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnɨkɨdugi, sɨma nae digworaekwowɨm tɨ siyɨuɨn Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka saiirɨm naprɨokɨinamiyɨn siir pɨ haigɨnisi. 17 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, Adi Komii siir yaiya hɨnɨɨna boɨnka, kariir omaka wɨ hɨnɨɨna dapi, iikam hoɨmgakɨm sɨmiir omakaka Adi Komii siirɨm kwɨsboɨnika. Mɨ ta omaka nae mɨn kɨma ninɨ haigɨniya mɨ kɨma ɨni inkamɨn hɨi tauaeiyɨn si ninɨ ɨdam oniiyɨm inkamkɨ kɨgsi mɨ siir hɨriinan ninɨ tɨrnikɨm.

18 Mɨ prismi inkam komii komiiyɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm, sɨma ta yai aiir wakaewɨnɨm mɨ sɨmar kɨg iikam whɨekakɨm Jisɨs siir siyɨu ɨiirara napɨm mɨ sɨma ɨni nɨdidkakar ywowɨm. Dimusi rani, iikam whɨekakɨm sɨma siir siyɨu ɨiirar napi mɨ sɨma siir nɨsomaoni siyɨuam asi hansɨrkɨm.

19 Mɨ naɨowaka kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma mɨ siyar, sɨma om komii Jerusalem hɨr haiburgikrɨb mɨ sɨma ɨni om Betani hɨriirar swokɨ am tɨbɨm. Ɨriig.

Inkam naɨngwo tɨbmii mɨ siya ha kwɨsboɨni mɨ dimɨnɨn siya srɨiyɨn wa haii

(Mt 21:20-22)

20 Mɨ ɨigwɨr nugakɨn sɨma ha napnamyakwokɨm mɨ ɨna kɨgamɨm tɨ pae fikɨn bɨdi waiyɨugusamɨn. 21 Pita siya ta yaiya Jisɨs siya boɨna saiir swokɨ aɨngwokiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuan inkam, kɨra kɨgi tɨ pae fikɨn ii kɨra boɨngikɨn, siya bɨdi waiyɨugusamɨn. 22 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aiir yowarkɨi boɨnki, kɨma Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmii mɨ tɨ hɨriinan dimɨnɨn kɨma wɨ siirar mɨ tɨri. 23 Mɨ kɨma tɨ mhɨu ɨiir boɨnkii hɨnɨɨn, kɨra damki, whɨi komiiya saiir hɨr damɨkwomaiyɨu. Mɨ tɨ inkamɨn siya kwoɨn whɨsaɨr naɨngwo karamae nwowi, siya hindara naɨngwo tɨbmii ɨski mɨ ha boɨni, ta kariir yaiya wɨ kaimwowar nwowi. Kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, dimɨnɨn tɨ inkamɨn siya boɨni mɨ wɨ siir hɨriinanar nɨmbiyami. 24 Mɨ ɨiya kɨra nhwo kwɨsboɨnkii dimɨn whɨr haiyam mɨ kɨra naɨngwo tɨbmii mɨ ha boɨni mɨ wɨ kaimwowar nwowi kɨra wɨ tɨ dimɨn ɨiirar haii. Kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, tɨ dimɨnɨm kɨma kwɨsboɨnkiyɨm mɨ wɨ sɨmar swokɨ ɨmbini. 25 Ɨiya kɨma Adi Komii siirɨm kwɨsboɨniyɨm mɨ inkam nwɨrkɨn kɨmiir tɨrbugɨn mɨ kɨma kwoɨn biyɨe siirɨm kɨpi nwo ɨo saɨka nwowam. Nɨɨngaka. Kɨma nae saɨkar dombudnɨnkɨn ae. Mɨ kɨma hɨriinan tɨri mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨriinan siyɨu ɨiirar swokɨ tɨr haigɨnɨuwi. 26 Mɨ kɨma tɨ inkamɨn kɨmiir tɨrbuɨn saɨka nongwomamaɨr ae karamae nwowi mɨ Adi Komii siya kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi rani. Mɨ siya wɨ kɨmaka mɨ ɨngwomamaɨr ae rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siir srɨigɨm ta mɨiya nhɨnga hauuga siirɨn

(Mt 21:23-27; Lk 20:1-8)

27 Mɨ sɨma ɨna swokɨ amɨm om komii Jerusalem hɨriir. Mɨ Jisɨs siya ɨna yapnɨnopkai namɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir. Mɨ kam nhɨrɨm pris nwowɨm mɨ kam nhɨrɨm Adi Komii siir siyɨu komii ɨiir kɨgrɨraowi ɨkɨm mɨ Judami kam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm, sɨma yɨtswo Jisɨs siiramɨn. 28 Mɨ sɨma siir inɨ srɨini, kɨriirɨn kɨrɨe nhɨnga hauugɨn, ta mɨiya saiir Bɨiyan Inkam Komii nwowɨn? 29 Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, kara ɨriipɨ hɨriinan pɨ kɨmiir mɨ kwasrɨi dimɨn whɨrɨn siirɨm. Mɨ kɨma kariir yai aiir wakae boɨni mɨ kara kɨmiirɨn pa mɨ boɨnmauuwi inkamɨn ta mɨiya kara mɨriiya saiir boɨnkiyɨn. 30 Mɨ yɨpɨkɨn Jon siir nɨkropkiyɨn iikamɨm sɨmiir baptais haigɨnɨuwam? Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn siya piyamisi ɨkropkiyɨn, iyɨe? Mɨ tari nuan inkamkɨn piyamisi ɨkropkiyɨn, aniya? 31 Mɨ sɨma ɨo sɨmasɨmar yɨnwo anwo mɨ krɨma ha boɨni, tɨ dimɨnɨn nɨnomor kou hɨrankɨn mɨ siya wa boɨni mɨ kɨma dimusi nwokɨm siirɨm bɨri naɨngwo tɨbmiigɨm, ha? 32 Mɨ krɨma ha boɨni, siya inkami dimɨnkɨn, ta yaiya wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma iikamɨm sɨmiirsi swokɨ ɨdidi. Iikam hoɨmgakɨm ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Jon siya profet inkamkɨɨngɨn. 33 Mɨ sɨma Jisɨs siir yai aiir asi wakae boɨnkɨm, krɨma nɨnoknɨnkɨn tani. Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kara ɨriipɨ hɨriinan pɨ kɨmiir mɨ boɨnmauu rani. Nɨɨngaka. Inkamɨn kariir boɨnkiyɨn ta mɨi aiirɨmɨn. Ɨriig.

12

Boɨniyɨo yaiya inkam biyɨeyɨm wain numɨra saiir kɨgrɨraokɨm

(Mt 21:33-46; Lk 20:9-19)

1 Mɨ Jisɨs siya boɨniyɨo yai nhɨrɨm sɨmiir boɨnki, siya boɨn, inkam nwɨrɨn numɨr waina ha yɨiyoknɨnkɨnam mɨ ɨna yɨtkii nɨnkɨn ɨuɨn. Mɨ siya ɨe komiiyɨn ɨna yopɨn. Mɨ diyamɨr komiiya ɨra yopkikaigi tɨ ɨe ɨiir, wain ɨmiir warbrompropnamɨm. Mɨ pada bripriya haɨni mɨriinainam koua hɨriir, kamɨm saiir kɨgrɨraowɨm sɨmiirɨm. Mɨ siya sɨmiir boɨnki ta numɨra kɨma sɨbgu kɨgrɨrao. Mɨ ɨiya tɨ paeyɨm sɨma budgɨn mɨ sɨma hɨgi mɨ nhɨrɨm wɨ kɨmar whɨn haii mɨ nhɨrɨm wɨ kariir whɨn hauugi. Mɨ ɨiya siya sɨmiir boɨngigɨn mɨ siya ɨna haiburgigɨn siir om ɨiirɨn. Mɨ siya ɨna yamɨn aru maeyauwa. 2 Mɨ ɨiya ta wain numɨra saeya hɨgiya mɨ numɨran inkamɨn siya yɨkropki inkamɨn whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨn siir, kamɨm wain numɨra saiir mɨriiyɨm sɨmiirɨm. Siya mɨnɨm nɨkropkikɨn ta numɨra saiir nae nhɨrɨm siir hauugiyɨm. 3 Mɨ kamɨm numɨr kɨgrɨraowiyɨm sɨma tɨ inkamɨn whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨn siir yankabrɨmdɨnu okwo mɨ sɨma siirɨn ɨna yɨpɨmpar haigɨnɨugiyɨm. Mɨ siirɨn ɨni nɨɨngar swokɨ ɨkropkiyɨn. 4 Mɨ siya whɨsarii prɨimɨriiyɨn inkamɨn nwɨra swokɨ ɨkropki sɨmiiram. Mɨ siirɨn sɨma mwo ɨiir yɨkɨrki mɨ siirɨn haɨni yɨgbumbu haigɨnɨugi. 5 Mɨ siya whɨsarii prɨimɨriiyɨn inkam nwɨrɨn nwoɨmaka ɨna swokɨ ɨkropkiyɨn. Mɨ tɨ inkamɨn yɨo hɨriinan, ɨna mɨ ɨsomaokiyɨn, sɨma mɨ siya kamɨm whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨn sɨmiirɨn hoɨmgakar yɨkropki. Mɨ sɨma nhɨrɨm hindara mɨ tɨoki mɨ nhɨrɨm ɨna yɨsomsom aokiyɨm. Mɨ sɨma tɨ hɨriinan siyɨuɨn nwɨruwani bɨri tɨrkɨn. 6 Mɨ siir hɨrɨn nwɨruwar nwowi siya siirar yɨnisɨmkɨn, siir kwoɨnɨn siirɨmar naɨngwokwonanaeikɨn. Mhoɨigɨ mhoɨiya ɨni siir yɨnisɨm ɨiirar yɨkropkiyɨn tɨ kamɨm numɨr aiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiiram. Siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, sɨma wɨ kariir yɨnisɨmɨn wɨ siir yaiyar wakaeyoknaei. 7 Mɨ tɨ kamɨm ta numɨr aiir kɨgrɨraowiyɨm sɨma, sɨma sɨmar yomboɨn amboɨn, tɨ inkamɨn siir adni digworaekwo whɨekakɨm wɨ siya hai. Hundɨe! Krɨma siir nɨsomaoki. Mɨ ta numɨra wɨ krɨma krɨmar nwoki. 8 Mɨ sɨma siir nɨsom aowam kauwok boɨnkikɨm mɨ siirɨn numwowa hɨriir yɨsom ɨtkaigi.

9 Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ srɨiyɨn, ta wain numɨra saiir adɨn wɨ panɨɨna tɨri? Mɨ ɨiya siya nɨti mɨ wɨ ta numɨr aiir kɨgrɨraowɨm kamɨm wɨ sɨmiir nɨsomsom aoki. Mɨ ta numɨra wɨ inkam nhɨrɨm sɨmiir boɨnki, sɨma kɨgrɨraowɨm saiirɨn. 10 Mɨ kɨma tari Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii saiir nwowɨm sɨmiir bɨri mwangɨm? Siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn,

tɨ kougouwɨn yaewan kɨma kɨndiyɨu wangigɨn mɨ tariinanɨn siya ɨni bopwonauan kougou yamwoɨuɨn. 11 Siirɨn bɨikɨ bɨiyɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya tɨrkɨn mɨ tɨ dimɨnɨn ha nɨmbiyamkɨn. Mɨ krɨma siir kɨgiyɨm ɨni wadɨeyar ywokiyɨm.

12 Mɨ tɨ Judami inkam adiyaowae komii komiiyɨm sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm Jisɨs siya ta boɨniyɨo yaiya sɨmiirar kwaboɨnka. Mɨ sɨma Jisɨs siir nonkworɨmdɨnu hainamɨm tɨrkɨm omaka hɨuyokiyokaiya saiir hɨugrɨpkɨikikaigigɨm mɨ sɨma ɨni iikamɨm sɨmiirsi yɨdidɨm. Mɨ sɨma siir haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. Ɨriig.

Mɨ sɨma Jisɨs siir srɨigɨm umɨr hauuɨm inkam komii Sisa om whɨranɨn siirɨm

(Mt 22:15-22; Lk 20:20-26)

13 Mɨ sɨma Farisi sɨmiir nhɨr ɨma mɨ Herot siir kam nhɨr ɨma sɨmiir yɨkropki mɨ sɨma yam Jisɨs siirɨmɨn. Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn mɨnam kɨnankɨugɨm siya yai biyɨe boɨnɨm. Sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, siya hɨnɨɨna boɨnkɨswo, ɨhɨ Farisi kamɨm Judami isidɨn sɨma wɨ ɨo pɨ ywowɨn siirɨn. Iyɨe? Siya ha boɨnkɨswo. Nɨɨngaka. Mɨ Herotni isidɨn sɨma wɨ ɨo sɨmiir pɨ mɨ owɨn. 14 Sɨma ha nɨtɨm mɨ siir inɨ boɨni, inkamɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn, krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm yaiyɨm kɨra boɨniyɨm kaimwowaɨrgɨm. Kɨra inkam nwɨruwaniyɨm bɨri naɨngwowikɨn mɨ kɨra inkamɨn inɨgakɨn yaeya yai bɨri swokɨ boɨnikɨn mɨ inkamɨn inɨg karamaeyɨn yai whɨrni. Nɨɨngaka. Mɨ kɨra iikamɨm sɨmiirɨn Adi Komii siir siyɨuɨn siir yaimwo ɨmiirarar boɨnmɨmauuwi. Kɨra panɨɨna naɨngwowɨn? Mɨ krɨma takis inkam komii Sisa siir hauuwi mɨ wɨ wadɨeyar nwowi. Iyɨe? Nɨɨngaka. Wɨ hauu rani, aniya? 15 Mɨ Jisɨs siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, sɨmiir nɨksɨsaeya. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma kariiram dimusi kɨnankɨuwi, kariir nɨksɨsaeyɨm? Kɨma umɨra kwɨra whainani kara kɨgam. 16 Mɨ sɨma umɨra kwɨra hainani siirɨmɨn. Mɨ siya srɨi taka hɨnɨɨn umɨr whwonkama nhɨniir inɨgɨn nwoka, ha? Mɨ yɨm sɨma ɨna boɨnkiyɨm, inkam komii Sisa siirga. 17 Mɨ Jisɨs siya ɨna wakae boɨnɨn sɨmiir yai aka, Sisa siir dimɨnɨn kɨma Sisa siirar hauu. Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir dimɨnɨn yɨo Adi Komii siirar timɨ hauu. Mɨ sɨma ɨni siir siirara yaɨngwokwowɨm. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siir srɨi inkamɨn naonamiyɨn mɨpa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi

(Mt 22:23-33; Lk 20:27-40)

18 Mɨ mhoɨiya Sadyusi nhɨrɨm Jisɨs siirɨm yɨt. Sadyusi sɨma hɨnɨɨna naɨngwokɨm, inkamɨn naonamiyɨn wɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwo rani. Mɨ sɨma siir inɨ srɨini. 19 Inkamɨn iikam nowɨmwarkaiyɨuwiyɨn Moses siya hɨnɨɨna wɨnkikɨn yai kwɨra krɨmiirɨmɨn, ɨiya inkam nwɨrɨn siya naonami mɨ siya yɨnisɨmkak bɨri nwogigɨn mɨ wiga ɨna ywokiya mɨ tɨ kamɨn siir nomousɨmɨn wɨ siya swokɨ onkwonaei ta wiga? Mɨ mhoɨiya siya yɨnɨekak nwowi siir yaowaeyɨn siir ɨgsopa wɨ siya nwokɨ okwokairinanaowidi? 20 Mɨ sɨmayao ɨriiyar nwɨskɨnɨuwi, yaowae wig siya yonkwona mɨ mhoɨiya siya ɨna yaonamɨn. Mɨ siya yɨnɨe bɨri niyɨogigɨn, ɨni nɨɨngar yaoiyopnɨsugika siir wiga. 21 Mɨ yaowae saɨka nwokaiyɨn mɨ ɨni siya swokɨ onkwona ta wiga, yɨo ɨriipɨ hɨriinan ɨna mɨ aonamɨn. Mɨ siya ɨni yɨnisɨm karamaeyar mɨ ogigɨn, yɨnɨe bɨ mɨ iyɨogigɨn. Mɨ nwoɨmakan ɨriipɨ hɨriinanar mɨ tɨr. 22 Hɨrii hɨriinankɨna tɨ kamiyao ɨriiyar nwɨswo ta wig ɨrua saiirara nonkwonakɨm. Mɨ sɨma yɨnɨe bɨri swokɨ iyɨogigɨm. Mɨ mhoɨiya ta wiga ɨna mɨ aonama 23 mɨ mhoɨiya tɨ kamiyaowɨm naonamɨm sɨma swokɨ ɨnsiin ɨdwodwo dɨgi ɨeyankɨn mɨ ta ɨiya, ta wiga wɨ nhɨniir wig nwowi? Kɨra bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn ta wiga simiiryao wigar nikɨ oka, Sadyusi sɨma hɨnɨɨna srɨigɨm siirɨn.

24 Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma Yokwo Komiiya saiir yai bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ kɨma Adi Komii siir kɨrɨeya saiir bɨri mɨ ɨnoknɨnkɨnkɨm? Mɨ kɨma yaimwoni bɨ mɨ ɨnoknɨnkɨnkɨm? Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm mɨiyɨk panɨɨnsi yaɨngwosi. 25 Ɨiya kamɨm naonamɨm sɨma nɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨn, sɨma wɨ wig nonkwonakak nwo rani. Nɨɨngaka. Sɨma wɨ nɨnomor kouan paekwosɨmɨm sɨmiir hɨriinan nwowi. 26 Mɨ ta yaiya sɨma kamɨm naonamɨm sɨmiir boɨna, sɨma wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi, ɨe hɨrankɨn. Mɨ kɨma tari yokwowa Moses siya wɨnkiya saiir bɨri mwaɨngɨm, tɨ niiwiiyɨn paeya paekɨkopɨm sɨmiir nɨuwa. Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya Moses siirɨn saiir boɨnmauukɨn, siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, kara Ebraham, Aisak, Jekop omwai waiyayokiyokɨiyɨm sɨmiir Adi Komiigɨn. 27 Adi Komii siya tɨ kamɨm naonamɨm sɨmiir Adi Komii rani. Nɨɨngaka. Siya kamɨm omwai waiyayokiyokɨiyɨm sɨmiir Adi Komiigɨn. Warɨ kɨmiir kwoɨnɨn mɨiyɨk rani, ɨni biyɨe ywowɨn. Ɨriig.

Adi Komii siir siyɨu whɨekakɨm sɨmiir bɨiyan siyɨu ɨeya

(Mt 22:34-40; Lk 10:25-28)

28 Inkam nwɨrɨn siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨn siya ɨna yɨtɨn. Mɨ siya wakaeni sɨma yaiinan nɨnii. Mɨ siya wakae Jisɨs siya boɨniyɨm yaiyɨm sɨmiir, siya yai wadɨe ɨmiirara boɨni. Mɨ siya Jisɨs siir asi srɨigɨn, pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨu ɨkɨn, siyɨu whɨekakɨm sɨmiir bɨi nwowɨn? 29 Jisɨs siya siir yai yamdi hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, bɨiyan siyɨuɨn sɨma hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn. Wakae! Kɨma tɨ iikamɨm Isrelanɨm, kɨma tɨ bɨiyan siyɨuɨn siir sɨbgu wakae! Krɨmiir Adi Komii nwɨruwan siyaɨrgɨn Bɨigɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn 30 kɨra kɨriir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siirɨm daɨngwo. Mɨ kɨriir mhɨi kwoɨnɨm mɨ kɨriir kɨrɨeya siirara hauu ɨuguski. 31 Mɨ mhoɨiyan siyɨuɨn yɨo hɨnɨɨngɨn kɨra inkam whɨekakɨm sɨmiiramar daɨngwo ɨrkak, kɨra naɨngwokwonanaeiya kɨriir pɨu aiisi saiir hɨriinan. Siyɨu whɨrkɨn tɨ siyɨu whɨswo sowiir kou bɨri nwokɨn. Nɨɨngaka. 32 Mɨ tɨ inkamɨn siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨn siya Jisɨs siir boɨn, inkamɨn iikam nowɨmwarkaiyɨuwiyɨn! Kɨra yai wadɨeya boɨni. Hɨipa, kaimwoka! Adi Komii siyaɨrgɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn, inkam nwɨr karamaeka. Nɨɨngaka. 33 Mɨ krɨmiir mhɨi kwoɨnɨm mɨ krɨmiir kɨrɨeya siiraramar daɨngwokwonanaei. Krɨma naɨngwokwonanaeiya krɨmiir pɨu aiiram saiir hɨriinan. Krɨma tɨ siyɨu whɨswo sowiirar dap ɨski. Mɨ tɨ siyɨuɨn ɨni tɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram nanag hauuwiyɨn siyɨuɨn wraisu mɨnɨm sɨm mɨ ɨni siir kou ywowɨn. 34 Mɨ Jisɨs siya ta siya wakae boɨnkiya saiir wakaekiyɨn mɨ siya ɨna yaɨngwokiyɨn tɨ inkamɨn nɨnoknɨnkɨn wadɨekakɨn. Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra aru nwo rani, ɨni kingiinar nwowɨn kariiram nɨtɨm mɨ kariir aowa nwowɨm. Mɨ kara wɨ kɨriir Bɨiyan Inkam Komii nwowi kɨriir kɨgrɨraowam. Mɨ iikam hoɨmgakɨm sɨma Jisɨs siirsi yɨdid mɨ siirɨmɨn yai nhɨrɨm panɨɨnsi swokɨ srɨisi Ɨriig.

Jisɨs siya sɨmiirɨn Krais siirɨm srɨigɨn

(Mt 22:41-46; Lk 20:41-44)

35 Jisɨs siya Adi Komii siir omaka saiir nwowɨn mɨ siya yaiyɨm iikam ɨmiirɨn hɨrar yowomwarkaiyɨu. Mɨ siya sɨmiir srɨi mɨ sɨma tɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm, sɨma hɨnɨɨn dimusi boɨnkɨm, Kraisɨn Devidni yɨnɨeyɨm sɨmiir yɨnisɨmkɨn, ha? Mɨ ta yai hɨriinana sɨma boɨna, kɨma panɨɨna naɨngwokɨm? 36 Adi Komii siir naeyɨuɨn Devid siir nɨisiimauugɨn. Mɨ Devid siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn,

Adi Komii siya kariir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn, kɨra kariir ɨɨna ɨɨnig aiir dɨdwo. Mɨ mhoɨiya kara kɨriir sau omomɨn wɨ siir waorɨmtɨokiigi. Mɨ sɨma kɨnaka wɨ kɨrɨe nwo rani, wɨ kɨriir aowa nwowi.

37 Mɨ ta yaiya yokwoni siya wɨn boɨnkika. Devid siya siirɨn hɨnɨɨna dapɨkɨuwi Krais siya Bɨiyan Inkam Komiigɨn. Mɨ siya Devid siir apu dimusi nwokɨn? Tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn Mesaia mɨ iikam isid komiiyɨn ɨni maɨrgɨmaɨrgar ywokiyɨm, siir yai wakaeyamɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmaka yaigakɨn

(Mt 23:1-36; Lk 20:45-47)

38 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir nowɨmwarkaiyɨuwɨm mɨ siya ɨna boɨnɨn, kɨma sɨbgu mɨntarao siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm kamɨm sɨmiirsiyɨn. Mɨ sɨma yɨuɨs bripri kaiiyɨm mɨpa nouaptatao ami. Sɨma mɨnam naɨngwowi, iikamɨm maeyau kwɨruwa nɨdwowiyɨm sɨma sɨmiir nwokɨ boɨn wɨnɨm, akamnaei. 39 Sɨma mɨnam naɨngwowi Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda mɨnam nɨdwokaii, ɨiya nae komii aiir naei mɨ nae mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ sɨmiirar nwokɨ hauuɨm bɨiyɨn. 40 Sɨma wig igabaeyɨm sɨmiir omaka ɨmiir kɨnɨnbɨmbɨramikɨm sɨmiir kamɨm naonamɨm. Mɨ sɨma nhwo kwɨsboɨniyɨm mɨ yai prɨei boɨniyɨm, sɨma pɨ nɨksɨsaei. Mɨ mhoɨiya sɨma inkam komiiyɨn yai hɨdiyɨn saɨka nokwo boɨni mɨ sɨma wɨ hɨk hɨriinansi haii. Ɨriig.

Wig igabaeya digworaekwo karamaeya Adi Komii siir hauuga umɨr mɨrmii kwɨsuwa saiiro

(Lk 21:1-4)

41 Jisɨs siya mɨiya umɨr haiigiya Adi Komii siir omaka hɨr nwokaiya saiir kingiin hɨrar nɨdwokɨn. Mɨ siya ɨna nɨdwo kɨgrɨraowɨn iikamɨm umɨr nɨtkaigaiyɨuwɨm umɨr haigi mɨiya saiir. Mɨ umɨrkak kamɨm yɨm umɨr hoɨmgakar mɨ ɨtkaigaiyɨu. 42 Mɨ wig igabae ɨra digworaekwo karamaeya saiir kamɨn bɨdi yaowɨn, saeya ha nɨta saiir umɨr mɨrmiisɨm kwɨswo ɨna minɨ ɨtkaigaiyɨugiga. Mɨ tɨ umɨr mɨrmii mɨrmii kwɨswo saeya nɨtkaiyɨugigo ɨrɨparɨn ɨni kwɨruwar ywowa. 43 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiiram yɨkɨuna, sɨma siirɨm nɨtɨm. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, ta wig igabɨeya digworaekwo karamaeya saiir kamɨn bɨdi yaowɨn, saeya umɨr prasae bɨri ninɨ ɨtkaiyɨugiga ta umɨr mɨiya saiirɨn. Mɨ iikamɨm umɨr saiir nɨtkaigaiyɨuwɨm ɨni ta wiga saeya taouugam. 44 Tɨ iikam omkakɨm sɨma umɨrkakɨm, sɨmiir umɨrɨm ɨna nwokaiyɨm. Mɨ sɨma nhɨrɨm umɨr mɨiya aiir haigigi. Mɨ ta wiga saeya nɨɨngakɨɨnaɨrga mɨ saiir umɨrɨm ɨna yɨtkaiyɨu swokiyɨm. Mɨ saeya ɨni nɨɨngar ywokiya. Nhɨrɨm nae saɨnaeyɨm bɨri swokɨ onaowidgɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

13

Jisɨs siya Adi Komii siir omaka saiir boɨnkɨn wɨ sapi bɨmbɨrgigiyami

(Mt 24:1-2; Lk 21:5-6)

1 Jisɨs siya Adi Komii siir omaka saiir haiburgigɨn mɨ siya ɨna yapamɨn. Mɨ inkam nwɨrɨn siir kɨgna mɨriiyɨn siya boɨnki siirɨn, dimɨn taemɨn nowɨmwarkaiyɨuwan inkam! Tɨ siiya komii komiiyɨm sɨmiir kɨgi. Mɨ omaka mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siir omaka kingiin nwowɨm sɨmiir kɨgi! 2 Mɨ Jisɨs siya siir yai aiirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kɨra ɨna kɨgɨn tɨ omaka komii komiiyɨm, aniya? Mɨ kɨra wa kɨg rani, siiya nhɨrɨm ɨni siiya nhɨrɨm sɨmiir ɨdwo haigɨnɨm. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma wa nhɨmnhɨnkɨinaiinami. Mɨ nhɨrɨm wa nɨki ɨpɨmpamki. Ɨriig.

Jisɨs siya boɨn hɨkpai hɨikpai whɨekakɨm wa nɨmbiyami

(Mt 24:3-14; Lk 21:7-9)

3 Jisɨs siya mhɨu Oliv siir nɨdwokɨn mɨ siya yɨdwo kɨgi yarmiya hɨriir, Adi Komii siir omaka komiiya hapi nwowi mɨ Pita, Jems, Jon mɨ Endru sɨmasɨmar yɨt Jisɨs siirɨmɨn. Mɨ sɨma siir inɨ srɨini, 4 kɨra krɨmiir boɨnmauugi, wɨ paka hɨnɨɨn ɨiya saiir nɨmbinii tɨ digworaekwowɨm. Wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨ nɨmbinii bɨiyɨn krɨma nɨnoknɨnkɨnamɨn. Mɨ tɨ digworaekwowɨm ɨni kingiin nwowɨm wɨ sɨmbi nɨmbini, ha?

5 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma ha hiirtarao, kɨmiirɨn wɨ inkam nwɨrkɨn pɨ nɨksɨsaeisi. 6 Kam nhɨrɨm sɨma wɨ kariir inɨg ɨiir ninɨ kinsɨna dapnii. Mɨ sɨma wa boɨni, tɨ inkamɨn yɨo karaɨrgɨn. Mɨ sɨma wɨ iikam hoɨmgakɨm sɨmiir nɨksɨsaei mɨ sɨma wa nwokɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm. 7 Mɨ ɨiya kɨma ha wakaei yaiiya ɨni kingiin tɨrar kwɨniiya mɨ yaii kwɨra ɨni hɨndankɨn mɨ kirɨrɨrniya mɨ kɨma wɨ kɨpi naɨngwoyɨmyokwɨn, takɨna ya wɨ bɨi nɨmbinii. Mɨ ɨiya dɨgiyana ya ɨna nikɨ owa. 8 Kam nhɨrɨm om whɨranɨm wɨ om whɨraka ninɨ ɨniiyɨuwi. Mɨ nu whɨran kamɨm wɨ nu whɨran kamɨm yaii sɨmaka ninɨ ɨniiyɨuwi. Mɨ maeyau nhɨrɨm nɨɨnɨn wa mɨ ɨti mɨ mhɨi wa mɨ aowi. Mɨ tɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnpai dimɨnpaiyɨm sɨma nɨmbiyami, mhoɨiya wɨ komiiya nasae owɨuguski wɨ gwo rani. Nɨɨngaka.

9 Kɨma kɨmasiyar timɨ mɨntɨrao, kɨmiirɨn wɨ sɨma nonkworɨmdɨnu hainami kamɨm yai hɨdwɨniyɨm sɨmiirɨm. Mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ omaka yai nɨdwokai wakaeiya hɨrar tɨoki. Mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ inkam komii komiiyɨm omom omom kɨgrɨraowiyɨm mɨ inkam komiiyɨm nu kɨgrɨraowi ɨkɨm, wɨ sɨmiir whwonkam ɨda ninɨ okmwɨn okwoɨuwi. Mɨ kɨma wɨ kariir yaiwɨn kɨbiya saiir nikɨ boɨnmɨmauuwɨm sɨmiirɨn. 10 Ɨiya dɨgiyana wɨ aisiima nikɨ dɨgi rani, iikamɨm omom omomanɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨma ta yaiwɨn kɨbiya saiir tikɨ wakae dɨgi. 11 Mɨ ɨiya sɨma kɨmiir nonkworɨmdɨnu hainami inkam komiiyɨn yai hɨdwɨniyɨn siirɨm mɨ kɨma wɨ kɨpi nɨdid mɨ wɨ ha kɨpi naɨngwo, krɨma wɨ panɨɨn yaiyɨm sɨm boɨni, ha? Nɨɨngaka. Yai hoɨmgakɨm Adi Komii siya wɨ ta ɨi aiirar boɨnmɨmauugi. Mɨ yaiyɨm kɨma boɨni mɨ wɨ kɨma boɨn tani. Nɨɨngaka. Wɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar boɨni. 12 Mɨ yaowae wɨ siir nomousɨm ɨiirar nɨkropkii kamɨm sau nɨnɨtiyɨm sɨmiirɨm, sɨma nɨtɨm siirɨn. Mɨ adɨn siir yɨnisɨm ɨiirɨn wɨ tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirar mɨ tɨri. Mɨ yɨnisɨmɨm yɨm wɨ sɨmiir yopii adɨm sɨmaka nɨnii yaii. Mɨ sɨmiirɨn wa nɨkropki kamɨm sau nɨnɨtiyɨm sɨmiirɨm, sɨma nɨtkikɨkɨnɨm sɨmiirɨn. 13 Mɨ iikam hoɨmgakɨm sɨma kɨmaka ɨo wɨ whɨsarii nwo rani, kɨma kariir siyɨu ɨiir napikɨm. Mɨ sɨma wɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir asi tɨri kɨmiirɨn. Ɨiya dɨgiyana saeya dɨgi mɨ tɨ inkamɨn hɨkpai hɨkpaisi nɨkii karam nwowɨn mɨ siirɨn wɨ Adi Komii siya nanmaiwarkainaei. Ɨriig.

Dimɨn biyɨekɨ biyɨeyɨm wɨ sɨpi nɨmbinii

(Mt 24:15-28; Lk 21:20-24)

14 Mɨ ɨiya kɨma tɨ dimɨn biyɨekɨ biyɨeyɨn om kopbumbuwiyɨn siir kɨgi, siya wɨ maeyauwa haiyaeiya wɨ saiir nokwowɨni. Mɨ inkamɨn ta yaiya saiir mwaɨni, siya wɨ sɨbgu dɨnoknɨnkɨn mwaɨn. Mɨ ta ɨiya iikamɨm nu Judia hɨr nwowɨm, sɨma wɨ mhɨua hɨriir nɨdamami. 15 Mɨ inkamkɨn pɨu aeyɨn hɨi hɨr nɨdwo siiswaki, siya wɨ siir omaka hɨri swokɨ iwɨt iiyam tani, siir digworaekwo ɨmiir hainakiyɨm. Nɨɨngaka. 16 Ɨiya inkamɨn siya siir numɨr aiir tɨrkwowaki, siya wɨ swokɨ haiyɨug am tani, siir yɨuɨs aiir hainakiyɨmɨn. Nɨɨngaka. 17 Mɨ yɨmbisɨmɨm wigɨm yɨnpɨugak nwowɨm mɨ nhɨrɨm yɨnisɨmɨm mwɨiyar nikɨ aeyɨm mɨ sɨma wɨ hɨk prasae hai rani. 18 Mɨ kɨma nhwo kwɨsboɨn tɨ dimɨnɨn ta ɨiya nao komiigɨ kɨniya saiir kɨpi nɨmbini. 19 Mɨ ta ɨiya wɨ hɨk prasae hai rani. Mɨ ɨiya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir nonkwokwowɨn mɨ ta hɨriinan hɨka bɨ nɨmbiyamka, tariinanɨn tasa nikɨ oyokiyokwɨiya. Mɨ mhoɨiya ɨriipɨ hɨriinan, ta hɨk hɨnɨɨna wɨ nɨmbiyam tani. Nɨɨngaka. 20 Mɨ Adi Komii siya ta ɨi aiirɨn haruwa nikwonɨnkikrɨpna karamae nwowi mɨ iikam whɨekakɨm sɨma wɨ hinda prɨiyop ɨtkaigii. Mɨ siya iikamɨm siya nɨmbingiyɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyokɨn mɨ siya ta ɨiya haruwa asi nikwonɨnkikrɨpnakika.

21 Mɨ ta ɨiya inkam nwɨrɨn kɨmiir boɨnkɨn, kɨgi! Kraisɨn tɨsi tapi nwowɨn. Mɨ nwɨrɨn yɨo wa mɨ kwaboɨni, kɨgi! Krais siya ɨsi hapi nwowɨn. Mɨ kɨma wɨ kaimwo kɨpi nwo ta yai aiirɨn. 22 Mɨ mhoɨiya kam nhɨrɨm wɨ ha nɨksɨsaei, kara Kraiskɨn mɨ kara profet inkam nwɨrɨn, wɨ sɨmiir hɨriinan nwonanii. Mɨ sɨma dimɨn komii komiiyɨm mɨ mɨipai mɨipaiyɨm wa mɨ kɨnɨnankɨuwi iikamɨm Adi Komii siya nɨmbingiyɨm sɨmiir nɨksɨsaeyam. 23 Mɨ kɨma sɨbgu mɨntarao, tɨ digworaekwowɨm tapa kara boɨnmɨmauu dɨgiyɨm kɨmiir, mhoɨiya wɨ sɨmar swokɨ ɨmbiyami. Ɨriig.

Mɨ mhoɨiya yaowae adɨn nɨnomor kouanɨn wɨ sɨpi nɨti

(Mt 24:29-31; Lk 21:25-28)

24 Mɨ ɨiya ta hɨk komiiya saeya dɨgi mɨ taka ɨiya bɨeyɨn wɨ hindara kakauu ɨuguskii. Mɨ bwana wɨ mɨ who rani. Nɨɨngaka. 25 Mɨ nauunɨm wɨ nɨnomor hɨranka nɨkɨikɨi nainii. Mɨ digworaekwo kɨrɨe kɨrɨeyɨm nɨnomor kouanɨm wa kiisɨskii. 26 Mɨ wɨ sɨma kɨgwɨni Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn wau mɨrsɨma saɨka nɨnkɨn ɨti. Mɨ siir kɨrɨe komiiya mɨ siir dimɨn mɨiyɨkɨn paenan nɨuyaeiyɨn wɨ warar nɨnkɨn ɨti. 27 Mɨ ta ɨiya siya wɨ siir paekwosɨmɨm sɨmiir nɨkropki. Mɨ siya wɨ iikam whɨekakɨm nuanɨm siya nɨmbinkiyɨm hɨnda tɨnda nwowɨm, wɨ sɨmiir nɨkɨuna dɨgi, maeyau kwɨruwa nangiriyɨuniyɨm. Ɨriig.

Whrou siya ɨi hɨdni siyɨuɨn siir nɨkrigɨn

(Mt 24:32-35; Lk 21:29-33)

28 Kɨma whrou siirar dɨnoknɨnkɨn, ɨiya pɨ whrou siya woki tɨ hɨriinanɨn krɨma pa nɨnoknɨnkɨni opɨn wɨ sɨpi nɨuwi. Mɨ opud naowɨn wa mɨ ɨkii kɨni. Ta hɨriinan ɨiya saeya opkɨ nɨuwiya. 29 Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mhoɨiya wɨ kɨmar kɨgi tɨ dimɨnɨn ɨni yɨmbiyamɨn. Mɨ kɨma wɨ nwokɨ ɨnoknɨnkɨnkiyɨm, ɨiya Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siir ɨiya tɨriir nɨtana kingiin bɨdi ywowa. 30 Kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, tɨ iikamɨm nwowɨm sɨma wɨ nikɨ ao rani mɨ tɨ digworaekwo hoɨmgakɨm wa nɨmbiyami. 31 Mɨ nu nɨnomorwo yo wa dɨgii mɨ kariir yaiya wɨ wara dɨgi rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Inkam nwɨrkɨn nɨnoknɨnkɨn tani ta ɨiya siya nɨti

(Mt 24:36-44)

32 Inkam nwɨrkɨn nɨnoknɨnkɨn tani ta ɨi aiirɨn nugak, nabɨe mɨ naɨowaka. Nɨɨngaka. Mɨ paekwosɨmɨm nɨnomor kouanɨm yɨm hɨriinan ta ɨiya saiir mɨ ɨnoknɨnkɨn tani. Mɨ Adi Komii siir yɨnisɨmɨn ɨriipɨ hɨriinan ta ɨi aiirɨn wara mɨ ɨnoknɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. Adɨn sasar nɨnoknɨnkɨn ɨski ta ɨi aiirɨn. 33 Kɨma mɨntarao mɨ kɨma wɨ nhwo kɨpi whwonkai kɨma nɨnoknɨnkɨn tani, tɨkɨnɨn wɨ paka hɨnɨɨn ɨiya sae nɨmbinii. 34 Siya inkam nwɨrɨn siir hɨnɨɨngɨn siir omaka saiir haiburgikɨn mɨ ɨna yapnamɨn maeyau gwɨra. Mɨ kamɨm whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨm siir mɨi ɨmiir, siya mɨiyɨm sɨmiirɨn yapa yapa yonkwo dɨgig. Mɨ siya inkamɨn ano ɨiir kɨgrɨraowiyɨn siir boɨngig, kɨra sɨbgu kɨgrɨrao nhwo kɨpi whwonkai. Jisɨs siir boɨniyɨo yaiya dɨg ywokiya. 35 Jisɨs siir yaiya tasa nikɨ ama. Mɨ kɨma wɨ asi kɨgrɨraowi kɨma nɨnoknɨnkɨn tani, ɨiya omakan inkamɨn siya nɨti. Siya wɨ paka hɨnɨɨn ɨiya sae namisi ɨti, siya nɨibopwo namisi ɨti, iyɨe? Wɨ ɨuumaka namisi ɨti, iyɨe? Wɨ nugak namisi ɨtyakwoki kɨma nɨnoknɨnkɨn tani. 36 Mɨ kɨma sɨbgu kɨgrɨrao, siya kɨmiirɨn wɨ hindara nhɨngaknisi. Siya wa kɨgnisi, ɨna nikɨ whwonkaiyɨm. 37 Ta yaiya kara kɨmiir boɨnmauugiya, kara iikam hoɨmgakɨm sɨmiir warar boɨnkika, kɨma mɨntarao! Ɨriig.

14

Prismi yaowae adɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨma Jisɨs siir nɨsomaowam boɨnkɨm

(Mt 26:1-5; Lk 22:1-2; Jo 11:45-53)

1 Mɨ ta ɨi komiiya Pasova dimɨn whɨrkɨn kɨmbu karam nwowiya, bretɨn waisikaiyɨn yis karamaeyɨn siir nikwo aeiya ɨiya mɨ ta nae komiiya uga nikwo aebwakainami. Mɨ prismi yaowae adɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm sɨma boɨn, krɨma Jisɨs siirɨn wɨ panɨɨna nonkworɨmdɨnu haɨnprakaii? 2 Mɨ sɨma boɨn, krɨma wɨ ta ɨi komiiya Pasova wɨ saiir kɨpi nɨsɨkɨina nɨm wɨ tɨ iikamɨm siir whɨn nwowɨm wɨ sɨma pɨ whɨnɨniisi siirsiyɨn. Ɨriig.

Wiga saeya waɨn Jisɨs siir mwo ɨiir naokɨnkika

(Mt 26:6-13; Jo 12:1-8)

3 Jisɨs siya om Betani hɨr nwokɨn Saimon siir omaka aiir. Tɨ inkamɨn paowaigɨ pɨskɨmkopouɨn. Mɨ ɨiya Jisɨs siya ha nikɨ ɨdwo aeyɨn mɨ wig ɨra ɨna yapnɨnopkainaniya siirɨm. Mɨ tɨ wa mobɨn umɨr prasae bɨ saɨngɨn. Mɨ saeya kwaigwowa ɨna kinɨs haigiya tɨ wa mobɨn siir kɨbokouwa. Mɨ tɨ wa mobɨn pɨuii mɨiyɨkakɨn ɨni Jisɨs siir mwo ɨiirarar yaokɨn swokiyɨn. 4 Mɨ iikam nhɨrɨm ta omaka saiir nwowɨm, sɨmiir kwoɨnɨm mɨiyɨk bɨri naɨngwokikɨm ɨni ɨo kwoɨn yaɨngwokiyɨm. Mɨ sɨma, sɨma sɨmar yomboɨn amboɨn, saeya tɨ wa kɨbiyɨn siirɨn whɨsarii dimusi prɨidirɨraerarkikɨn, ha? 5 Mɨ tɨkɨ wa krɨmiir tɨrankɨn saɨnakikɨswo mɨ siya pɨ umɨr prasae di saɨni. Mɨ siya umɨr paeyarɨm kamaɨrɨm pɨ ɨuur ɨriiyar K300.00 nanar pɨ saɨnɨn. Mɨ siir umɨrɨm pɨ ɨkɨ iikamɨm digworaekwo umɨr mɨnam whaowaeiyɨm sɨmiir pɨ hauuɨn. Mɨ sɨma ɨo ta wig aiir ywoki. 6 Mɨ Jisɨs siya boɨnki, kɨma ta wiga saiirɨn hindara kɨg nɨnkɨnki. Mɨ kɨma saiirɨn yai whɨsarii dimusi boɨni? Saeya kariirɨn siyɨu wadɨekɨ wadɨeyɨn siirar tɨrkika. 7 Mɨ iikam paeprikabɨm ɨinokɨinokɨn sɨma wɨ kɨmakar nwokrɨpkaii tɨ nu ɨiirar. Mɨ kɨma digworaekwo sɨmiir hauuwi, wɨ hɨriiyar tɨ hauu. Mɨ ankara kɨmaka wɨ ɨi prɨei nwo rani. Nɨɨngaka. 8 Dimɨnɨn wig aeya tɨram naɨngwowi, saeya wa tɨri. Saeya tɨ wa wadɨeyɨn kariir pɨu naokɨnkiyɨn, ɨe haɨngikaiyam naokɨn haigɨnɨugikɨn. 9 Kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni mɨ tɨ nuɨm hɨnda tɨnda nwowɨm wɨ yai wɨn kɨbiya saiirar mɨ boɨnmɨmauuwi. Mɨ tɨ omom omomɨm wɨ tɨ dimɨnɨn siirar mɨ haigirɨrɨr boɨniyokiyokɨii, ta wiga saeya tɨrkiyɨn. Mɨ sɨma wɨ siirɨmar naɨngwokwowi. Ɨriig.

Judas siya inɨ apwougig wɨra inkam komiiyɨm sɨmiir

(Mt 26:14-16; Lk 22:3-6)

10 Mɨ Judas Iskariot siya kam ɨuur nwɨso sɨmiir nwɨrkɨn. Mɨ siya prismi yaowae adɨm sɨmiirɨm yam, wɨr sɨmiir ninɨ apwougigɨm. 11 Sɨma ta yaiya saiir wakaewɨnɨm, sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga ywowɨm. Mɨ sɨma ɨna yɨmbingiyɨm umɨr siir hauuwam. Mɨ ta ɨi aiirarɨn Judas siya ɨna yap hansɨr bwakaiyɨn, Jisɨs siirɨn sɨmiir kɨnmauu ɨtɨm. 12 Mɨ bɨikɨ bɨiyan ɨiya bret waisikaiyɨn yis karamaeyɨn siir naeiya ɨna yɨmbiniya. Mɨ sɨma sibsib yɨnisɨmɨm saiir yɨsomsom aokao ta nae komiiya Pasova saiirɨm, saiir naekwowakam. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma siir srɨi, krɨma nae pɨ papi ninɨ dirɨraerarɨuwi, ta nae komiiya saiir naeyɨm, kɨra naeyamɨn, ha? Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn hɨnɨɨna srɨigɨm. 13 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm nwɨsa yɨkropki. Mɨ siya sowiir boɨnki, kowa om komii ɨiirar dapnɨnopkainam. Mɨ inkam nwɨrɨn op two komiiya opkaka saiir hainani mɨ siya kowiirɨn pɨ om komii hɨr napyɨskaigɨn mɨ kowa wɨ siir mhoɨiya dam. 14 Mɨ siya omaka ɨr napnɨnopkainamkɨn mɨ kowa saɨkar dɨnkɨn apnɨnopkainam. Mɨ kowa ta omaka saiir adɨn siirɨn pɨ hɨnɨɨna tinɨ boɨnɨu: Dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuwan inkamɨn siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, kariir maeyaua ɨni papi nwowa ta nae komiiya Pasova kamɨm kariir kɨgna mɨriiyɨm sɨmaka naeyana, ha? 15 Mɨ kowiirɨn wɨ siya nɨisiimauuwi, maeyau kwɨra omaka anauwa kouana saiir nwowa. Mɨ ta maeyaua hɨi ipii saiirara. Mɨ kowa krɨmiir naeyɨm wɨ ta maeyau aiir tinɨ dirɨraerar kwokɨn, krɨma naeyam. Siya sowiirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 16 Mɨ inkam nwɨso siir kɨgna mɨriiyo ɨna yamwo. Mɨ sowa om komii hɨriir yɨmbiyam. Mɨ digworaekwowɨm Jisɨs siya boɨnkiyɨm sowa ɨni sɨmiirar inɨ kɨgɨuwɨm. Mɨ sowa nae komiiya ɨna dirɨraerar kwokɨno ta Pasova nae komii aiiram.

17 Mɨ naɨowaka Jisɨs siya siir kɨgna mɨriiyɨm kam ɨuur nwɨso sɨma yɨtrɨb. 18 Mɨ ɨiya sɨma hɨiya nae haigɨn aeiya saiir hɨrar nɨdwoyokai aeyɨm mɨ Jisɨs siya boɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowa boɨni, inkam nwɨrɨn krɨmaka tɨr nɨdwokai aeyɨn kariirɨn wɨ wɨr siya napwouwi. 19 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨni hɨkakar ywokiyɨm. Mɨ sɨma, sɨma sɨma yɨnsrɨi ansrɨi siirɨn mɨ tari kara, aniya? 20 Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, kɨma tɨ kam ɨuur nwɨso kɨmiir nwɨrkɨn nɨuwi ɨni tɨrar nwowɨn. Mɨ tɨ inkamɨn ɨɨn kanakar nɨnkɨn ɨnopkai haiiyɨn ta twowa nae haigiiya mɨ wɨ siyar napwouwi wɨra kariirɨn. 21 Hɨipa! Tɨ inkam yaowae adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn siya wɨ sɨpi naowi. Siya karaɨrgɨn. Adi Komii siir Yokwo Komiiya saeya hɨnɨɨna boɨnkika mɨ wɨ mɨntarao tɨ inkamɨn wɨr kariir napwouwɨn sau omomɨn siir, siirɨn wɨ hɨk prasaekɨ nɨmbiyam tani. Mɨ tɨ inkamɨn siir yopiiya siir naokaina karamae nwokɨswo, ɨni wadɨekɨ wadɨeya mɨ owɨn. Dimusi rani, tɨ inkamɨn siya wɨ hɨk prasae hai rani. Ɨriig.

Jisɨs siya komunion kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir hauu aekɨn

(Mt 26:26-30; Lk 22:14-20; 1Ko 11:23-25)

22 Mɨ sɨma ha nikɨ aeyɨm mɨ Jisɨs siya bretɨn nhɨra hai mɨ siya Adi Komii siir boɨn wadɨeki. Mɨ siya ɨna yɨinɨbɨmbɨr hauugiyɨn kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir. Mɨ siya boɨn, kɨma hai, tɨkɨnɨn yɨo kariir kɨpka. 23 Mɨ siya mob wainɨn ɨra mɨ hai. Mɨ siya ɨna mɨ boɨn wadɨekiyɨn Adi Komii siirɨm. Mɨ siya ɨna hauugiyɨn sɨmiir, sɨma kwiyaeyam. 24 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, takɨna ya kariir nhɨeka Adi Komii siya nɨmbingig aeya. Mɨ kariir nhɨeya wa naokiinaiinami iikam whɨekakɨm sɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwam. 25 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, tɨ op wainɨn kara wɨ ɨdɨp ɨdɨp swokɨ kwiyae rani. Nɨɨngaka. Mɨ hɨriiyar namiyokiyokɨii mɨ wɨ ɨiya kara wainɨn Adi Komii siir omɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn wɨ siir hɨrar ninɨ kwiyaeyɨu ɨski. Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 26 Mɨ sɨma mwai kwɨra wao. Mɨ sɨma mhɨu Oliv hɨriir yam. Ɨriig.

Jisɨs siya Pita siir boɨnki siya wɨ digɨumii siir haimriyɨugigi

(Mt 26:31-35; Lk 22:31-34; Jo 13:36-38)

27 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma wa nɨdamgrirgigi wɨ kanaka nwo rani. Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii saiir nwowa hɨnɨɨna boɨnka, inkamɨn sibsib kɨgrɨraowiyɨn Adi Komii siya nɨsomaokii mɨ siir sibsibɨm wa nɨdam nɨnoopkii. 28 Mɨ kara wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨn. Mɨ bɨiyɨn wɨ karar namkwokɨni nu Galiliya hɨriirɨn. Mɨ wɨm kɨma wɨ kariir mhoɨiya nɨti. 29 Pita siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn siir yai aiirɨn, yɨm sɨma kɨriirɨn wa nɨdamgrirmiigigi mɨ ankara nɨɨngaka. Kɨriirɨn wɨ kinɨsu rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 30 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kara kɨriirɨn yaimwowa boɨni mɨ ta nɨiyaka ɨuumɨn kwɨsaka wɨ nikɨ ɨk rani mɨ kɨra kariir inɨgɨn wɨ hɨriiyar mɨisɨsaei krɨpkaii. Mɨ kwoɨmaka wɨ kɨra wakaeki ɨuumɨn ɨni nɨkiyakwokɨn. 31 Mɨ Pita siya ɨni ɨgao yaiyar boɨnkiyɨn, kara kɨriirɨn wɨ swokɨ ɨmprɨo rani. Nɨɨngakɨ! Nɨɨngaka! Mɨ kara kɨnakar nɨnkɨn aowama mɨni mɨ kara kɨriir inɨgɨn wɨ mɨ ɨmprɨo rani. Mɨ kam nhɨrɨm siir kɨgna mɨriiyɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan yai aiirar mɨ boɨnki. Ɨriig.

Jisɨs siya maeyau mɨiyɨka Getsemani nhwo saiir kwɨs boɨnikɨn Adi Komii siirɨmɨn

(Mt 26:36-46; Lk 22:39-46)

32 Mɨ sɨma maeyau kwɨra saiir yɨmbiyam Getsemani. Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨngig, kɨma tapaiir dɨdwoki, kara nhwo nikɨnɨ kwɨs boɨnɨuwi. 33 Mɨ siya Pita Jems mɨ Jon sɨmiirarar yɨkɨunam, saɨka namam. Mɨ siya ɨni hɨkakar ywokiyɨn. Mɨ siir kɨuɨn kɨugak bɨ nwokikɨn. 34 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma whaowae nwowi kariir kwoɨn siyarɨn ɨni wara yɨiyɨuamwankiyɨn. Mɨ kariir pɨua ɨni warar yɨnkisɨmsɨbnakiya. Kɨma tɨrar dwoki mɨ kɨma sɨpgu mɨntarao. 35 Mɨ siya ha kwapnamɨn mɨ ɨni hindara yakai whɨnamɨn nu hɨrar. Mɨ siya ɨna kwɨsboɨnkiyɨn Adi Komii siirɨm. Adi Komii, kɨra dɨgar mɨ owi mɨ ta hɨka wɨ kariir mɨ ɨmbini rani. 36 Mɨ siya boɨnki, adiyo! Ɨiya kɨra digworaekwo hoɨmgakɨm sɨmiir tɨramar naɨngwowi, kɨra wɨ dɨgar mɨ owi. Mɨ ankara hɨnɨɨna naɨngwowi, ta kariir hɨka kɨra saiir hainaowid. Mɨ kɨra kariir kwoɨn ɨiirara kɨpi nwo, kɨriir kwoɨn ɨiirar timɨ o.

37 Mɨ siya ha swokɨ ɨtɨn mɨ ɨna kɨgniyɨn, sɨma nhwo ara grɨnkɨn whɨni. Mɨ siya Pita siir inɨ boɨni, Saimon! Kɨra nhwo whɨni, aniya? Mɨ kɨra pɨ haɨmiisɨma nɨdwo kao rani, aniya? 38 Kɨma dɨdwo kao mɨ kɨma nhwo mɨn timɨ srɨiboɨn. Mɨ dimɨn whɨrkɨn kɨmiiram kɨnankɨuwi, wɨm wɨ nɨkiisi. Kwoɨnɨn ɨna naɨngwowɨn dimɨn taemɨn tɨramɨn mɨ pɨu saeya kɨnɨi rani.

39 Mɨ siya ɨna swokɨ amɨn nhwo ɨna swokɨnɨ kwɨsboɨnɨuɨn. Mɨ siya yaiyɨm bɨiya siya nikɨnɨ srɨiboɨnɨuɨm, sɨmiirar swokɨnɨ srɨiboɨnɨu. 40 Mɨ siya ɨna swokɨ ɨtɨn kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiiram. Mɨ yɨm sɨma nhwokɨ nɨridnanaekɨm mɨ sɨma nhwo asi grɨnkɨnwhɨnkɨm. Mɨ sɨma siirɨn ɨni yai kaonɨs boɨnam whaowaeyɨm.

41 Mɨ siya kwoɨmaka ha swokɨ ɨtɨn sɨmiiram mɨ siya ɨna inɨ boɨniyɨn sɨmiirɨn, kɨma ɨna nikɨ grɨnkɨnwhɨnkrɨpkaiyɨm, aniya? Ɨni dɨg ywoki, kɨma tɨ kɨgi, ɨiya tɨ inkam yaowae adɨn nɨnomor kou hɨrankɨn nɨtɨn siir nonkwonakiyana kam bibiyɨeyɨm sɨma, bɨdi yɨmbiniya. 42 Kɨma dɨnsiin, krɨma pɨ nami. Tɨ kɨgwɨn, inkamɨn wɨr kariir napwougigɨn ɨsi nɨtɨn. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siir ninɨ onkworɨmdɨnu hainakikɨn

(Mt 26:47-56; Lk 22:47-53; Jo 18:3-12)

43 Jisɨs siir yaiya bɨri nikɨ dɨgika mɨ Judasɨn kam ɨuur nwɨso sɨmiir nwɨrɨn siya ɨna yɨtɨn. Mɨ kam isid komiiyɨn saɨka yɨnkɨn ɨt. Mɨ sɨma kamkɨu mɨnɨm mɨ dan mɨnɨm sɨmiir warar yɨnkɨn hainani. Mɨ prismi yaowae adɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm mɨ kam adi yaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowi ɨkɨm sɨmiirɨn sɨma nɨkropkikɨm siir nonkworɨmdɨnu hainakiyam. 44 Mɨ inkamɨn wɨr Jisɨs siir napwouwɨn mɨ siya hɨnɨɨna boɨnɨrargig kɨma pa kɨgɨn, inkamɨn pɨ kara ninɨ aepirɨmdɨnɨuwi mɨ tɨ inkamɨn siyaɨrgɨn. Mɨ kɨma pɨ siir donkworɨmdɨnu hainam.

45 Mɨ Judas siya ha namɨn mɨ siya ɨni Jisɨs siirɨmar youap hɨrɨrɨu namɨn. Mɨ siya ɨna inɨ boɨnɨuwɨn, dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuwan inkam. Mɨ siya ɨna yaka aepirɨmdɨnɨuɨn siirɨn. 46 Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn ɨna yonkworɨmdɨnu kihainamɨm. 47 Mɨ Jisɨs siirar inkam nwɨrɨn siir kingiinar nokwoɨn siir kamkɨuɨn ha kwakiwokhaiyɨn mɨ ɨni tɨ prismi yaowae adɨn siir mɨi whɨsarii prɨi mɨriiyan inkamɨn siir wɨɨn aiir yaka haɨngrɨp ɨtkigiyɨn. 48 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma tɨ kariirɨm nɨtɨm mɨ kɨma tɨ kamkɨu mɨnɨm mɨ dan mɨnɨm sɨmiirɨn wara dimusi hainanikɨm, kariir nonkworɨmdɨnuwamɨn, ha? Kɨma ha naɨngwokɨm kara kɨmiir hɨiyan inkamkɨn, aniya? 49 Ɨi kasa rani, kara kɨmiir nowomwarkaiyɨuwɨn Adi Komii siir omaka saiir hɨr. Mɨ kɨma kariir bɨ nonkworɨmdɨnugɨm. Mɨ Yokwo Komii saiir yaiya ɨni kaimwowar ywowa. 50 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ha haiburgigɨm siirɨn mɨ yɨm sɨma ɨna yɨdamkiyɨm. Ɨriig.

51 Mɨ whran nwɨrɨn Jisɨs siir mhoɨiya namɨn siya yɨuɨs arar kainamkɨn. Mɨ sɨma siir nonkworɨmdɨnu haiyam tɨrkɨm. 52 Mɨ ta siir yɨuɨsa ɨni sɨma yɨinɨkiwhro hainaowida. Mɨ siya ɨni parurar iwɨt amɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya inkam komiiyɨm yai hɨdiyɨm sɨmiir whwonkam ɨda inɨ okwo ɨu

(Mt 26:57-68; Lk 22:54-55,63-71; Jo 18:13-14,19-24)

53 Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn prismi bɨikɨ bɨiyan yaowae adɨn siir omaka hɨriir yɨkɨunam. Mɨ prismi yaowae adɨm mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm mɨ sɨma ɨna yɨtɨm ta omaka aiirara namwoniyam. 54 Mɨ Pita siya Jisɨs siir mhoɨiya yam. Mɨ siya kingiin bɨ nwokɨn, ɨni aru hɨrar ywokiyɨn. Mɨ siya ɨna yapnɨnopkainamɨn hira saiir ano ɨiir, prismi bɨigɨ bɨiyan yaowae adɨn siir omaka maeyau hɨriir. Mɨ siya kamɨm waikaowiyɨm pae sɨmaka inɨ ɨdwo oniyɨu. 55 Mɨ prismi yaowae adɨm mɨ inkam komiiyɨm yai hɨdiyɨm mɨ sɨma kam nhɨrɨm sɨmiir yɨkɨuna sɨma boɨnmauuwɨm siyɨu biyɨeyɨm Jisɨs siya tɨrɨm sɨmiir. Mɨ sɨma siirɨn wɨ hɨriinansi nwokɨ ɨsomsomɨm. Mɨ sɨma ha kɨgɨm siirɨn mɨ siya dimɨn biyɨe whɨr bɨ tɨrkɨn. Nɨɨngaka. 56 Mɨ tɨ kamɨm sɨma yaimwoni bɨ boɨnkɨm, sɨma hindara prɨiboɨnkɨm. Mɨ sɨmiir yaiyɨm ɨrɨpa bɨ nwokɨm ɨni yapa yapa ywowɨm. 57 Mɨ kam nhɨrɨm siirɨn pɨ whɨsariiya prɨinɨnsiin okwo boɨnki. Mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm. 58 Nɨm krɨma ha wakaekɨm siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, ta Adi Komii siir omaka inkamkar nonkwo mɨriiya saiirɨn wɨ kara nɨipɨrgigi. Mɨ ɨi kwoɨmɨm dɨg nwoki mɨ kara saiirɨn wa swokɨ haɨninansiin mɨrii nami. Saiirɨn wɨ inkamkɨ nonkwo mɨrii rani. Nɨɨngaka. 59 Mɨ ta yaiya tɨ kamɨm sɨma boɨna, yɨm sɨma ɨriipa hɨriinan yaimwoni bɨ mɨ boɨnkɨm. Sɨmiir yaiyɨm ɨrɨpa bɨ namasugɨm, ɨni yapa yapa ywowɨm.

60 Mɨ prismi bɨikɨ bɨiyan yaowae adɨn siya sɨmiir whwonkam ɨda yɨnsiin okwoki. Mɨ siya ɨna srɨiyɨn Jisɨs siirɨn mɨ kɨra tɨ yaiyɨm sɨma prɨiboɨn prɨiboɨnɨm sɨmiir yai yamdi nowarkɨi boɨn tani, aniya? 61 Mɨ Jisɨs siya yaimɨn yaimɨnkɨn, ɨni hindara yokwo tanɨn. Siya yaimɨrsɨm bɨ nowarkɨi boɨnkɨn. Mɨ tɨ prismi bɨikɨ bɨiyan yaowae adɨn siya ɨna swokɨ srɨiyɨn mɨ kɨra tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn mɨ siya aniya, iyɨe? Mɨ kɨra tɨ yɨnisɨmɨn Adi Komiiyɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowɨn siir ɨeya, aniya? 62 Mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnɨn, ɨhɨ, karargɨn. Mɨ kɨma wɨ kariirar kɨgi tɨ Inkam Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn, ɨni Adi Komiiyɨn kɨrɨekakɨn siir ɨɨna ɨɨniga saiir nɨdwowɨn. Mɨ kara nɨti, kara wɨ waumɨrsɨsɨm whɨsinanɨm nɨnomor kou hɨranɨm, sɨmakar nɨnkɨn onaiinii. Mɨ kɨma wɨ kariirar kɨgwɨni. 63 Mɨ prismi bɨikɨ bɨiyan yaowae adɨn siya yɨinakiwomwɨtki siir yɨuɨs bripriya siya niiya saiirɨn. Siya whɨsarii bɨ nɨinɨkiwomwɨtka, siya ɨokakɨn. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, krɨma pɨ inkam nhɨram kɨpi swokɨ ɨkɨuna yai whɨnboɨnamɨn. Nɨɨngaka. 64 Kɨma bɨdi wakaekiyɨm yai bibiyɨeyɨm siya boɨnkiyɨm Adi Komii siir mɨ kɨma ɨni panɨɨna yaɨngwokiyɨm? Mɨ sɨma hoɨmgakarɨm ɨni yai kwɨruwar kɨrɨtkɨn boɨnkiyɨm, siya siyɨu biyɨe bɨdi tɨrɨn, siya wa dao.

65 Mɨ kam nhɨrɨm yaeyop siir yaswaiyɨugi mɨ sɨma siir yaimwo whwonkamɨm yɨuɨsni kogrɨnugi mɨ siirɨn ɨna tɨoɨm. Mɨ sɨma boɨn, kɨra profet yai tɨ boɨnki, kɨriirɨn nhɨnga tɨowi, ha? Mɨ kamɨm waikaowiyɨm sɨma yɨkɨunam siirɨn. Mɨ sɨma siirɨn hanɨɨngɨ yɨpɨmpar. Ɨriig.

Pita siya mɨisɨsaekɨn Jisɨs siirɨn

(Mt 26:69-75; Lk 22:56-62; Jo 18:15-18,25-27)

66 Mɨ ɨiya Pita siya omaka maeyau akpitga nu hɨrar nikɨ okɨn mɨ wig ɨra prismi bɨigɨ bɨiyan yaowae adɨn siir mɨi mɨriiya saeya ɨna yɨta. 67 Mɨ ɨiya saeya Pita siir kɨga siya pae hɨr nɨdwo oniyɨn mɨ saeya siir whwonkam ɨiirar inɨ kɨgsɨb boɨnɨu. Ni kɨra ɨriipɨ hɨriinan Jisɨsɨn om Nasaretanɨn saɨka mɨ okɨn. 68 Mɨ Pita siya ɨni hindara mɨisɨsaekiyɨn. Nɨɨngaka. Kara nɨnoknɨnkɨn tani siirɨn, kara ta yaiya kɨra boɨna saiirɨm warar whaowaei. Mɨ siya ɨna youapnaniyamɨn hira saiir ano kingiin hɨriir. Mɨ ɨuumɨn ɨna yɨkiyakwokɨn. 69 Mɨ ta wiga mɨi mɨriiya saeya Pita siir swokɨ kɨga mɨ saeya kam nhɨrɨm saiir kingiin hɨr nwowɨm sɨmiir boɨnki, tɨkɨ inkamɨn Jisɨs siir kɨgna mɨrii inkam nwɨr ɨeyaɨrgɨn. 70 Mɨ Pita siya ɨna swokɨ mɨisɨsaekiyɨn. Nɨɨngaka. Mɨ mhoɨiya kam nhɨrɨm saɨkar nokwowɨm sɨma swokɨ boɨnhɨuriyɨugi siirɨn, kaimwokɨ kaimwowaɨrga kɨra kɨpi nɨksɨsae ni kɨra ɨriipɨ hɨriinan Jisɨs siir mɨi kɨgna mɨriiyan inkam nwɨrkɨn, nu Galili hɨran inkamkɨn. Sɨma hɨnɨɨna boɨnkikɨm. 71 Mɨ Pita siya ɨna yɨkopaisɨsɨrkiyɨn, kaimwokɨ kaimwo kɨɨnga! Kara tɨ inkamɨn kɨma boɨnɨn siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. 72 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn, ɨuumɨn kwɨsaka ɨna yɨkiyɨn. Mɨ Pita siya ɨna swokɨ aɨngwowoknakiyɨn yaiya bɨiya Jisɨs siya boɨna siir. Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, ɨuumɨn kwɨsaka nikɨ ɨk karam nwowi mɨ kɨra kariir inɨgɨn wɨ kwoɨma mɨisɨsaei. Mɨ Pita siya nou prasae bɨ kɨnkɨn. Ɨriig.

15

Sɨma Jisɨs siirɨn Pailat siirɨm yɨkɨunam

(Mt 27:1-2,11-14; Lk 23:1-5; Jo 18:28-38)

1 Mɨ prismi yaowae adɨm sɨma nugak ɨmumar yamyakwok adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ inkam komiiyɨm yai hɨdi ɨkɨm sɨmiiram, sɨma yai ɨrɨpa hangiriyɨu boɨnai. Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn wɨeyɨn sopni yɨmboru kinam Pailat siirɨmɨn. 2 Mɨ Pailat siya Jisɨs siir srɨi, kɨra Juda iikamɨm sɨmiir nu ɨiir kɨgrɨraowan inkam komiigɨn, aniya? Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, wa yaiya kɨra boɨna ɨni mɨ owa. 3 Mɨ Pailat siya yaowae adɨm sɨmiir wakaeyɨn sɨma yai whɨekakɨm siirara boɨn hɨuriyɨugi. 4 Mɨ Pailat siya Jisɨs siirɨn ɨna swokɨ srɨigiyɨn, kɨra yai wakae boɨn tani, aniya? Wakae! Sɨma yai whɨekakɨm ɨni kɨriirarar boɨn hɨuriyɨuɨm. 5 Mɨ Jisɨs siya yai kwɨr bɨri swokɨ wakae boɨn srankɨn. Nɨɨngaka. Mɨ Pailat siya asi kɨntɨɨrgikɨn. Ɨriig.

Pailat siya boɨnkɨn Jisɨs siirɨn pae hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir nɨnkɨn ɨrɨnu inankɨiyɨm

(Mt 27:15-26; Lk 23:13-25; Jo 18:39–19:16)

6 Bɨewi bɨewiyɨm ɨi komiiya Pasova wou nikwo aeiya mɨ Pailat siir siyɨuɨn hɨriiyar tɨrikɨn, siya maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya kamɨm hɨugrɨpkɨikikaiyɨm sɨmiirɨn pɨ nwɨra nokmwɨn apniki. Iikamɨm sɨmiir kwoɨnkɨn naɨngwowɨn inkamɨn siir. Mɨ Pailat siya sɨmiirɨmɨn pɨ siirar nɨkropki. 7 Mɨ ta ɨiya inkam nwɨrɨn Barabas nɨkɨuwiyɨn, omaka hɨuyokiyokaiya saiir nwokaiyɨn mɨ kamɨm wra nwowiyɨm inkam komii komiiyɨm omom omom kɨgrɨraowiyɨm ɨo sɨmaka nwowɨm mɨ sɨmiir nhɨr ɨmiir nɨsomsom aokaowɨm siya sɨmakar nwokaigɨn. 8 Mɨ iikamɨm ha nanɨnkɨnɨuniyɨm mɨ sɨma Pailat siir boɨnki, tɨkɨ siyɨuɨn, bɨiya kɨra tɨrɨn bɨewi nhɨrɨm dɨgiyɨm mɨ kɨra pa nɨkrop apniki ta maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya hɨuyokiyokaiya saiir nwowɨn sɨmiir inkam nwɨrni. Mɨ tariinanɨn kɨra siira tɨ swokɨ tɨr. 9 Mɨ Pailat siya sɨmiir yai yaka yowarkɨi boɨnki, kɨma mɨnam naɨngwowi kara Juda sɨmiir inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siir nɨuguskiyɨm, aniya? 10 Mɨ Pailat siya hɨnɨɨn asi boɨnkikɨn. Dimusi rani, siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn prismi yaowae adɨm sɨmiir kwoɨnɨm. Sɨma Jisɨs saɨka whwokwoka nwo rani, sɨmiir kwoɨnɨn i ɨeyar kwaewaowi bɨi sɨma nwowɨm. Mɨ sɨma siirɨm asi nɨkɨunanikɨm siirɨn. 11 Mɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm prismi yaowae adɨm sɨma inɨ boɨnɨurwokaiyɨu. Mɨ sɨma pɨ hɨnɨɨn nwokɨ boɨnkiyɨm Pailat siya Barabas siir dɨkrop apniki. 12 Mɨ Pailat siya sɨmiirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn mɨ kara pɨ panɨɨna tɨri tɨ inkamɨn kɨma boɨniyɨn Judami iikam sɨmiir inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn, ha? 13 Mɨ sɨma siir yai yamdi ɨna kauwok boɨnkiyɨm, siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka dɨnkɨn ɨrɨnugi! 14 Mɨ Pailat siya sɨmiir srɨigi, dimusika, ha? Siya dimu dimɨn tɨrbukɨn, ha? Mɨ sɨma ɨna kauwok boɨnamnankiyɨm, siirɨn tɨ paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨkar dɨnkɨn ɨrɨnugi! 15 Mɨ Pailat siya iikam isidɨn sɨmiirɨm hiirgɨn mɨ siya Barabas siir asi kɨgnɨnkɨn apnikikɨn. Mɨ siya Jisɨs siirɨn kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiirɨm iyopmauugi, sɨma nɨpɨmparɨm siirɨn. Mɨ mhoɨiya sɨma siirɨn ɨna yɨkropkiyɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka nɨnkɨn ɨrɨnugiyɨm. Ɨriig.

Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨma Jisɨs siir nɨgbumbugɨm

(Mt 27:27-31; Jo 19:2-3)

16 Mɨ kamɨm ɨrɨm haiiyɨm sɨma Jisɨs siirɨn inkam komiiyɨn omom omom kɨgrɨraowiyɨn siir omaka maeyauwa hɨriir yɨnkikwona apnam. Mɨ sɨma kam nhɨrɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiirɨm yɨkɨuna, sɨma ta maeyau kwɨruwa saiirarar nanɨnkɨnɨuniyɨm 17 mɨ sɨma Jisɨs siirɨn yɨuɨs paridnana kwɨra yɨtomwanɨu haigɨnɨu. Mɨ sɨma urid nɨmrɨdgakɨn whɨra hopwhro mɨ sɨma siir mwo ɨiir kaigrɨsɨugi. 18 Mɨ sɨma siir yɨgbumbu, akamɨe! Juda iikamɨm sɨmiir nu kɨgrɨraowi inkam komiigɨn! 19 Mɨ sɨma siir mwowɨn paekopɨn hougwokwo apiyɨn siir yɨkrɨmkrae. Mɨ sɨma siirɨn yaeyop haɨni mɨ yaswaiyɨu mɨ sɨma ogmwo ha hɨuɨm mɨ ɨna kaiyɨrou kisɨsanaɨm siir inɨg ɨiir hainanam. 20 Mɨ sɨma siir mɨngigin dɨgiyɨm mɨ ta yɨuɨs pariidnan bripriya ɨna swokɨ ɨsaiya. Mɨ sɨma siirɨn ɨni siir yɨuɨs aiirar swokɨ ii haigɨnɨugiyɨm. Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn ɨna yɨkɨunamɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨkar nɨnkɨn ɨrɨnugiyam. Ɨriig.

Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka yɨnkɨn ɨrɨnugi

(Mt 27:32-44; Lk 23:26-43; Jo 19:17-27)

21 Inkam nwɨrɨn Saimonkɨn siya om Sairini ankɨn Aleksanda Rufas sowiir yaowae adgɨn. Mɨ siya omisɨsɨmɨm om komii siir yaba nwowɨm sɨmiir haiburgigɨm mɨ siya ɨna yapamɨn siyɨu maeyau nɨɨnga aiir. Mɨ sɨma siyɨu bopwo hɨr yɨnapyɨskai om komii siir kingiin. Mɨ sɨma kɨmɨdiniya ɨgao yai siir boɨnwɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn Jisɨs siirɨn siya haiyam. 22 Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn maeyau kwɨra saiir hɨriir yɨkɨunam ta maeyauwa saiir inɨga Golgota. Mɨ ta maeyauwa saiir inɨg mwowɨn inkam mwo kɨuni maeyauga. 23 Mɨ sɨma op wain sɨmiir naba saɨkar yɨnkɨn aepɨbmigiya siir hauuwam mɨnkɨn mɨ siya bɨri kwiyaekɨn. 24 Mɨ sɨma paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siirɨn saɨkar yɨnkɨn ɨrɨnugi. Mɨ siir yɨuɨsɨm ɨni sɨma hɨdnonkwokwo hainamɨm. Mɨ sɨma gwo kwɨra sae gwo satu, sɨma mɨnɨm gwokɨm tɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn pɨ nhɨnga haii. 25 Ɨiya nugakar nikɨ oyakwoka 9:00 klok mɨ sɨma paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siirɨn saiirar yɨnkɨn ɨrɨnugiyakwok. 26 Mɨ siir mwo kouga ta yaiya siir boɨna saiir wɨnki yokwoni. Sɨma hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨm, Juda iikamɨm sɨmiir nu kɨgrɨraowi inkam komiigɨn. 27 Mɨ sɨma Jisɨs siir kingiinɨn inkam nwɨso hɨi tauaeiyo sowiirɨn warar yɨnkɨn ɨrɨmdɨnugik paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir. Mɨ nwɨrɨn ɨɨniga mɨ nwɨrɨn yaɨoyaeya. 28 [Mɨ Adi Komii siir Yokwo Komii saiir yaiya ɨni kaimwowa ywowa bɨdi bɨdinan sɨma wɨna mɨ tariinanɨn saeya bɨdi yɨmbiniya. Mɨ ta yaiya hɨnɨɨnga, sɨma siirɨn kamɨm hɨi tauaeiyɨm sɨmaka yɨnkɨn hɨuwiyopmasugi.]

29 Mɨ iikamɨm haɨmii tamii napɨm siir yapɨkbumbu mɨ sɨma mwo ɨna yapkɨntɨɨrɨm. Mɨ sɨma siir boɨnki, bɨiya kɨra hɨnɨɨna boɨnkɨn, Adi Komii siir omaka wɨ kara nɨipɨɨrgi mɨ ɨi kwoɨmɨm dɨg nwokii mɨ wa swokɨ haɨninansiin okwoki. 30 Mɨ kɨra kɨnakɨna tamɨ dirɨraerarna mɨ kɨra pa nwokɨ ɨuuniyɨm warɨ paeyɨn kɨriir nɨrɨonɨnkɨnɨn siir waraurankɨn! 31 Mɨ prismi yaowae adɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm, sɨma Jisɨs siirɨn warar yapɨkbumbu. Mɨ sɨma, sɨmasɨmar yomboɨn amboɨn, siya inkam nhɨrɨm sɨmiirɨn bɨdiyar whɨndirɨraerar haigɨnɨuɨn. Mɨ siya, siya siyar dirɨraerar namɨm panopi, ha? 32 Mɨ tɨ inkamɨn siya nɨmbinkiyɨn siya Israel sɨmiir inkam komiigɨn, sɨmiir nu kɨgrɨraowikɨn. Mɨ siya paeyɨn hɨiniya nɨrɨo nɨnkɨnɨn siir hɨrankɨn krɨmar kɨgwokwoɨuungi. Mɨ krɨma wa nwokɨ aɨngwo tɨbmiikiyɨm kɨriiramɨn. Mɨ inkam nwɨso Jisɨs saɨkar nɨnkɨn ɨrɨmdɨnugiyo paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨnsi yo sowa ɨriipɨ hɨriinan siirɨn warar mɨ ɨnkɨn ɨgbumbu. Ɨriig.

Jisɨs siya bɨdi yaonamɨn

(Mt 27:45-56; Lk 23:44-49; Jo 19:28-30)

33 Mɨ ɨiya nabɨe bopwo nwowa mɨ ɨiya ɨna kakauugiya. Mɨ hɨnda tɨnda ɨni nɨiyar ywokiyɨm. Mɨ ɨiya bɨe nad nwowamtɨbɨn, ɨiya ɨi kwoɨm nwowiya saiir yadɨg ɨurɨb. 34 Mɨ ɨi kwoɨm namwoɨuwiya mɨ Jisɨs siya ɨna kauwok boɨnkirɨbɨn, Eloe, Eloe, lema sabaktani? Ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa hɨnɨɨnga, kariir Adi Komii, kariir Adi Komii kɨra kariirɨn digɨumii dimusi haimriiyɨugigɨn, ha? 35 Mɨ kam nhɨrɨm kingiin hɨr nokwowɨm sɨma siir yai wakaeyɨm mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, wakae! Siya Ilaija krɨmiir wanwiyaeyɨn siirɨm nɨkɨuwi. 36 Mɨ inkam nwɨrɨn ɨna iwɨtnamɨn hamgan hainakiyɨm. Mɨ ta op kausrɨra siir ɨdwo yaokɨnki. Mɨ kɨmɨdiniya paekop ɨnakar yɨnkɨn udgi mɨ Jisɨs siir yaiga yaka onkwo mauugi siya kwiyaeyɨm. Mɨ tɨ inkamɨn siya boɨn, ha tikɨ o. Krɨma nikɨ kɨgrɨraowi siirɨn pɨ Ilaija siya nasi whɨndirɨraerar ɨuungi paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir hɨrankɨn. 37 Mɨ Jisɨs siya ha kauwankɨi boɨnkirɨbɨn mɨ siya ɨna iyɨe hɨkainamtɨbɨn.

38 Ɨiya Jisɨs siya naowa ta yɨuɨs komiiya Adi Komii siir omaka saiir nɨtiyɨsɨuwa saeya ɨni bopwoniyar yɨnwɨtamnaiiniya. Mɨ ɨna yɨugusnaiinama nua hɨriir. Mɨ ta yɨuɨs prɨeiya ɨni kwɨsa ywokiya. 39 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨi nwowi inkamɨn siya Jisɨs siir whwonkam ɨda nokwokɨn mɨ siya kɨgiyɨn siya hɨriinan niyae hɨkainamtɨbɨn mɨ ɨni siya siyar boɨnkiyɨn, kaimwokɨ kaimwokɨɨnga! Tɨriigɨnɨn Adi Komii siirar yɨnisɨmkɨn. 40 Mɨ wig nhɨrɨm hɨrar mɨ ɨnkɨn okɨm mɨ sɨma arurɨg hɨrar nokwo kaokikɨm. Mɨ nhɨrɨm sɨmaka hɨr nɨnkɨn okwo kaokɨm. Ɨra Maria om Makdalanka mɨ ɨra Maria Jems sapɨsapɨn mɨ Josis sowiir apu aeya. Mɨ ɨra Solomonika. 41 Bɨiya Jisɨs siya nu Galili hɨr nwowɨn mɨ ta ɨiya tɨ wigɨm siir mhoɨiya namkɨm. Mɨ sɨma siir nae dirɨraerarɨm mɨ wig isid komii whɨrɨn yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan Jisɨs saɨkar yɨnkɨn am om komii Jerusalema hɨriirɨn. Mɨ sɨma hɨr inɨ owou. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siirɨn siyano siir haigigi

(Mt 27:57-61; Lk 23:50-55; Jo 19:38-42)

42 Mɨ naɨowaka Josepɨn om Arimatianɨn ɨna yɨtrɨbɨn. Siya yai hɨdan inkam wadɨekɨn. Mɨ yɨo siya ɨriipɨ hɨriinan ɨiya Adi Komii siya iikam sɨmiir kɨgrɨraowana ɨiya saiirɨmar mɨ owɨni. 43 Mɨ Juda sɨmiir ɨi komiiya waka nwokwowaki mɨ tapa ya nae dirɨraerar haigigik ni ɨiga mɨ Josep siya asi napnɨnopkainamkɨn Pailat siir kɨgam. Siya bɨri nɨdid namkɨn. Nɨɨngaka. Siya Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya saiir hainakiyɨm srɨiyɨugɨn. 44 Mɨ Pailat siya ɨni hindara yanaawɨnɨn ta yaiya saiir wakaewɨnɨn, Jisɨs siya naonama. Mɨ siya kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn siirɨm yɨkɨuna mɨ siya siir srɨii, Jisɨs siya bɨdinanar naonamkɨn, iyɨe? Tariinanar kwaokɨn. 45 Mɨ ɨiya siya yaii nɨnii kamɨm sɨmiir bɨi nwowiyɨn siir yai aiir wakaeyɨn mɨ siya Josep siir boɨnki siya Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya saiirɨn hatɨ hainam. 46 Mɨ Josep siya yɨuɨs whɨsinana kwɨra saɨnam. Mɨ siya Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya ɨna inɨ hɨunɨs hainakiya paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir hɨrankɨn. Mɨ siya siirɨn yɨuɨs whɨsinana saiir whrɨnainam mɨ siirɨn siya siyano whɨrɨn siir inɨ haigigik. Mɨ tɨ siyanowɨn inkamkar nopkikɨnkɨn. Mɨ siya siiya komiiya kwɨra warnani ɨe ɨiir warkɨn tɨnugigam. 47 Maria om Makdalana mɨ Maria Josisni yopi aka, sowa kogwokwo haigikigo maeyauwa Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya saiir haigigiya. Ɨriig.

16

Jisɨs siya bɨdi yɨnsiin ɨdwowɨn ɨeyankɨn mɨ ɨni omwaiyar swokɨ waiyan

(Mt 28:1-8; Lk 24:1-12; Jo 20:1-10)

1 Mɨ Juda sɨmiir ɨi komiiya dɨg nwokiya mɨ Maria om Makdalana mɨ Maria Jemsni yopii aka mɨ Salomi saeya sɨma waɨm pɨuii mɨiyɨk whakiyɨm sɨmiir saɨnam. Sɨma Jisɨs siir pɨu aiir naokɨnam saɨnamkɨm. 2 Mɨ ɨigwɨra sɨma bɨeyɨn bɨdi maskwokiyakwokɨn mɨ saiirar yamyakwok Sandeya, siyanowɨn inkam haigigigiyɨn siirɨm. 3 Mɨ sɨmasɨmar yapboɨnaiyam, krɨmiirɨn pɨ nhɨnga whɨn mɨrii ta siiya komiiya saiir warɨtkɨnkiyɨm, ha? 4 Mɨ ɨiya sɨma siyanowɨn siir ninɨ kɨgɨuwɨm mɨ sɨmar kɨgi siiya komiiya hɨr nwo rani. Nɨɨngaka. Bɨdi inabaki ɨtkɨnkiya ɨemɨga. Taka siiya, siiya prasae rani. 5 Mɨ sɨma siyano ɨiir napnɨnopkainamɨn mɨ sɨma kɨgam whranisɨm nwɨrɨn sɨmiir ɨɨna ɨɨnig mɨiya nɨdwokai. Siya yɨuɨs whɨsinan bripriya kwɨra nii ɨdwokai. Mɨ sɨma siir ninɨ kɨgɨuɨm mɨ ɨni hindara inɨ anaaɨuwɨuwɨm. 6 Mɨ siya sɨmiir boɨnkaiwɨn, kɨma kɨpi kɨgnanae kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, wɨm kɨma Jisɨsɨn om Nasaretanɨn siirɨm hansɨri paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn sɨma nɨnkɨn ɨrɨnugiyɨn siirɨn. Mɨ siya tapaiir nwo rani, bɨdi yɨnsiin ɨdwonamɨn! Mɨ ɨni omwaiyar swokɨ waiyan! Kɨma ta maeyauwa sɨma haigigiga saiir tɨ kwakɨg siya hɨr nwokaii. 7 Kɨma dam! Mɨ kɨma pɨ kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm pɨ sɨmiir tinɨ boɨnɨu mɨ Pita siirɨn warar. Mɨ kɨma pɨ hɨnɨɨna tinɨ boɨnɨu, Jisɨs siya kɨmiir bɨiya bɨdi yamkwokɨnɨn nu Galilia hɨriir. Mɨ kɨma siirɨn wɨ hɨr ninɨ kɨgɨuwi. Bɨiya kɨmaka siya nikɨ boɨna saiir hɨriinan! 8 Mɨ tɨ wig oumɨm ɨna yɨdamniyamɨm idowɨiya hɨriir, tɨ siyano ɨiirsi. Mɨ sɨma ɨna yɨdam ɨugusamɨm, kɨugak bɨ nwonamkɨm sɨmiir kɨuɨm ɨni hindara yɨinɨrkɨinamɨm. Mɨ sɨma inkam nwɨraka yai panɨɨnsi yɨmboboɨnamsi. Nɨɨngaka. Sɨma pɨ nɨdidnamkɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya Maria om Makdalana saiir hɨriir yɨmbiyam

(Mt 28:9-10; Jo 20:11-18)

9 [Jisɨs siya Sande nugak ɨmumar yɨnsiin ɨdwonamyakwok. Mɨ siya bɨigɨ bɨiyɨn Maria om Makdalana saiir hɨriir yɨmbiyam. Mɨ ta wiga, bɨiya Jisɨs siya nɨnɨskɨigiya yɨu biyɨe ɨriiyar nwɨso sɨma nwokaiya saiir mɨ saeyaɨrga.] 10 Maria saeya inɨ kɨgɨu tɨ siir nomiiyauɨm naɨngwoyɨmiyok ou prasae bɨri kɨnkɨm siirsiyɨn. Maria saeya bɨiyɨn siir nomiiyauɨm bɨiya saɨka nwokaiyɨuɨm sɨmiir inɨ boɨnmauuɨu. 11 Mɨ Maria saeya sɨmiir boɨnki Jisɨsɨn ɨni omwaiyar swokɨ waiyan kara siir bɨdi kɨgnaniyɨn. Mɨ sɨma ta yaiya saiir wakaeyɨm mɨ sɨma bɨri naɨngwo tɨbmiigɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya siyɨu hɨrɨn inkam nwɨso siir kɨgna mɨriiywo sowiir hɨriir yɨmbiyam

(Lk 24:13-35)

12 Mɨ ta saiir mhoɨiya inkam nwɨso siir kɨgna mɨriiywo sowa om komii hɨr haiburgigo mɨ ha napamwo mɨ sowa siirɨn siyɨu hɨr yapiyɨskai. Mɨ Jisɨs siya sowiir hɨriirɨn yaeya pɨu kwɨr yam. 13 Mɨ sowa ha swokɨ amwo mɨ kɨmɨdiniya kam nhɨrɨm sɨmiir inɨ boɨnmauuɨu. Mɨ yɨm sɨma sowiir yai aiirɨm bɨ swokɨ aɨngwo tɨbmiigɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Jisɨs siya kam ɨuur nwɨrɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir hɨriir yɨmbiyam

(Mt 28:16-20; Lk 24:36-49; Jo 20:19-23; Ap 1:6-8)

14 Mɨ kam ɨuur nwɨrɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm ɨiya sɨma naeyar nikɨ ɨdwo aeyɨm mɨ Jisɨs siya ɨna yɨmbiyamɨn sɨmiir hɨriir. Mɨ siya sɨmiir inɨ ɨkɨu whɨsarii rani, sɨma bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm. Mɨ kam nhɨrɨm sɨma pɨ nantamyɨriyɨrkɨm kam nhɨrɨm sɨma naboɨniyɨm Jisɨs siya bɨdi yɨnsiin ɨdwowɨn ɨeyankɨn mɨ siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyan. 15 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma ɨkɨ omom omomɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir dam mɨ Yai Wɨn Kɨbiya saiir dapboɨnmamauuam iikamɨm sɨmiir. 16 Mɨ inkamɨn naɨngwo tɨbmii mɨ siya ha baptais mɨ siirɨn wɨ Adi komii siyar kaoprigiokwowi. Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn naɨngwo tɨbmii karam nwowi, yɨm wɨ siya grirɨtkaigi. 17 Mɨ iikam whɨekakɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn kɨrɨe wɨ Adi Komii siya hauuwi dimɨn komii komiiyɨm sɨmiir dirɨraeraram. Mɨ sɨma wɨ kariir inɨg ɨiirar nɨnɨmnɨskiiyami uridyɨu bibiyɨeyɨm sɨmiirɨn. Mɨ sɨma wɨ yaeya yaigɨn kwɨra boɨni. 18 Mɨ sɨmiir ɨɨnam mɨpugɨn biyɨu dapiyɨn siir nonkwowi mɨ op biyɨeya kwiyae aokaowiya saiir kwiyae mɨ tɨ hɨriinan dimɨnɨm wɨ sɨmiirsi nao rani, sɨma. Mɨ sɨmiir ɨɨnam makak inkamɨm sɨmiir mɨ hainii mɨ sɨma wɨ wadɨeyar mɨ oki. Ɨriig.

Adi Komii siya Jisɨs siirɨn nɨnomor koua hɨriir yɨkɨunam

(Lk 24:50-53; Ap 1:9-11)

19 Mɨ mhoɨiya krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siya siir yaiyɨm sɨmiirɨn dɨg nwogigɨm mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya ɨna yɨkɨunamɨn siirɨn nɨnomor koua hɨriir. Mɨ tariinanɨn siya ɨni siir ɨɨna ɨɨnigmɨiya inɨ ɨdwoɨuɨn. 20 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm, sɨma ɨna yamɨm hɨnda tɨnda. Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya ɨni sɨmakar yɨnkɨn mɨriiyamɨn. Mɨ siya sɨmiir yai ɨmiirɨn warar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam dimɨn komii komiiyɨm sɨma tɨr ɨmiirɨn. Mɨ tɨ dimɨnɨn iikamɨm sɨmiir nɨisiimauugɨn. Mɨ ta sɨmiir yaiya kaimwokɨkaimwowaɨrga, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yaiga. Ɨriig.

Luk

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

LUK

Luk siya wɨnkika ta yokwowa mɨ yɨo siya paowai udikɨn. Mɨ siya Pol saɨkar nwowikɨn mɨ siya Judan inkam tani, siya Grik inkamkɨn. Mɨ tɨ niiwiiyɨn siya wɨnkikɨn Grik hɨran iikamɨm sɨmiiram, yɨo Jisɨs siirgɨn. Grik hɨran iikamɨm sɨma mɨnam naɨngwowi, sɨma siyɨu mɨiyɨk ɨiirar nwokɨ ɨdwowɨm. Luk siya tɨ niiwiiyɨn Jisɨs siir boɨnkɨn, siya inkam wadɨekɨwadɨe ɨeyaɨrgɨn. Mɨ siya iikamɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyokɨn mɨ sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm ɨni siyar mɨ ɨinakiyɨm. Ɨriig.

1

1 Bɨiya iikam whɨekakɨm sɨma sɨmiir yapa yapa kwoɨn ɨmiirar wɨnkɨnankɨugɨugikɨm inkam komii Tiofilas siiramɨn, dimɨn taemɨnɨm krɨmiir tɨriir nɨmbiniyɨm. 2 Yɨm sɨma dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ aposel kamɨm sɨma kɨgɨm mɨ iikam nhɨrkɨm, sɨma mɨ boɨnmɨmauuɨm sɨmiir mɨ wakaeyokna apikɨm. Mɨ tɨ niiiwiiyɨm. Yɨm tariinanɨn ɨni krɨmar nonkwowɨm. 3 Kara Lukgɨn, niiwii whɨekakɨm bɨiyanɨm mɨ tariinanan ɨkɨm sɨmiirɨn kara bɨdi sɨbgu hɨdgiyɨm. Mɨ kara tɨ niiwiiyɨm bɨigɨ bɨiyanɨm mɨ tariinanan ɨkɨm, sɨmiirɨn kara kɨriiram bɨdi wɨnkiyɨn inkam komii Tiofilas kɨriiram. 4 Mɨ kɨra wɨ hɨnɨɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, ta yaiya sɨma nowomwarkaiyɨuwa kɨriir, saeya kaimwo kɨɨnga.

Adi Komii siir paekwosɨmɨn Sekaraia siir boɨnki Jonɨn wɨ sɨpi nɨmbini

5 Mɨ ɨiya Herot siya nu kɨgrɨraowan inkam komii nwowɨn, nu Judia hɨrɨn pris inkamɨn nwɨra nwokɨn, siir inɨgɨn Sekaraiakɨn. Siya Abaisani pris isidɨn siirgɨn. Mɨ siir wiga, ya Eroni isidɨn siirga, saiir inɨgɨn Ilisabetka. 6 Mɨ sowawaiyɨn Adi Komii siir whwonkam ɨdan dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugo ɨni wadɨekɨ wadɨeyar ywowo. Mɨ sowa Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir siyɨupai siyɨupai whɨekakɨm sɨmiirar napiko. Mɨ siir yaiyɨm sɨmiirɨn ha mɨ wakaeyoknaeikɨm. 7 Mɨ sowawaiyɨn yɨɨnɨe bɨ niyɨo mɨmɨnko. Dimusi rani, Ilisabet saeya wig pɨoa nɨɨngaka. Mɨ sowawaiyɨn wai bɨdi ywowo.

8 Ya Sekaraia siir isidɨn siya mɨriiya ɨiya saeya. Mɨ Sekaraia siya pris inkamɨn krɨmiir kaoprigi okwowiyɨn siir mɨiya Adi Komii siir whwonkam ɨda mɨriigɨn. 9 Mɨ siirɨn sɨma yɨmbingi maeyauwa hɨuyokiyokaiya dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowa Bɨiyan Inkam Komii siira dimɨn taemɨn mɨn nɨnkɨn ɨmiiyaeiya siirɨn hɨriir yokmwɨn apnɨnopkaigi. 10 Mɨ ta ɨi aiirɨn iikam isid komiiyɨn sɨma idowɨiya hɨrar ywo. Mɨ yɨo siya dimɨn taemɨn ɨmiirar nikɨ ɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨn mɨ yɨm sɨma ɨni idowɨiya hɨrar kwɨsboɨnɨm. 11 Mɨ Bɨiyan Inkam Komii siir paekwosɨmɨn ɨna yɨmbiyamɨn siir hɨriir. Mɨ ɨni hɨiya dimɨn taemɨn haigɨn nɨnkɨn ɨmiiyaeiya ɨni saiir kingiin hɨrar yamɨkwoniyɨn. 12 Mɨ ɨiya siya Bɨiyan Inkam Komii siir paekwosɨmɨn siir kɨgiiyɨn mɨ siya ɨni hindara yanaakiyɨn mɨ siya ɨni nɨdidkakar ywowɨn. 13 Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn, siya siir boɨnki, Sekaraia, kɨra kɨpi nɨdid. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram kɨra kwɨs boɨna, siya bɨdi wakaewɨnɨn. Mɨ kɨriir wiga Ilisabet saeya yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn wɨ nwɨra naokainaei. Mɨ siir inɨgɨn wɨ Jon dokdap haigɨnɨu. 14 Mɨ kɨra wɨ maɨrgɨmaɨrga taokɨtaoka siirɨm nwowi. Mɨ iikam whɨekakɨm ɨriipɨ hɨriinan, wɨ maɨrgɨmaɨrga taokɨtaoka siiramar mɨ owi. 15 Mɨ siya Adi Komii siir whwonkam ɨdan wɨ inɨg komiigak nwowi. Mɨ siya wɨ op wain mɨ ɨkɨ op bibiyɨe nhɨrɨm, kwiyae whaowaeiyɨm, wɨ sɨmiir wara kwiyae rani. Mɨ ɨiya siir naokainaei, Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ siirar nanɨnkɨnɨuɨuwi. 16 Mɨ Isrel sɨmiir iikam nhɨrɨm, wɨ siya nɨkɨunami Bɨiyan Inkam Komiiyɨn, sɨmiir Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm. 17 Mɨ siya Adi Komii siir naeyɨuwɨn mɨ siir kɨrɨeya bɨiya Ilaijani nwowa wɨ saiir hɨriinankak nwowi. Mɨ siya wɨ Bɨiyan Inkam Komii siir bɨiya namkwokɨni. Mɨ adɨm sɨmiir kwoɨnɨm wɨ siya kisɨna haigii mɨ sɨma wɨ sɨmiir yɨn ɨmiiram nwokɨ aɨngwowɨm. Mɨ iikamɨm nantamyɨriyɨrɨm, sɨmiir kwoɨnɨm wɨ siya kisɨna haigii. Mɨ sɨma wɨ iikamɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨm, nɨnoknɨnkɨn komiigakɨm wɨ sɨmiir kwoɨn hɨriinan kɨnar nwowi. Mɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm wɨ siya kisɨsop haigiwɨni Bɨiyan Inkam Komii siiram. Adi Komii siir paekwosɨmɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn.

18 Mɨ Sekaraia siya paekwosɨmɨn siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn mɨ ta yaiya saeya kaimwokɨ nɨuwi mɨ kara wɨ panɨɨna nɨnoknɨnkɨni, kara waibiyɨe bɨdi ywowɨn mɨ kariir wiga ya ɨriipɨ hɨriinan waibiyɨe bɨdi mɨ owa. Siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 19 Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir paekwosɨmɨn siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara Gebrielkɨn, kara Adi Komii siir whwonkam ɨda nokwowikɨn. Kariirɨn siya nɨkropkikɨn kɨriir nauunɨ boɨnmauuniyam. Kara ta yaiwɨn kɨbiya kɨriir boɨnmauuniyam hainanikɨn. 20 Kɨra wakae! Dimusi rani, kɨra kariir yai aiir naɨngwo tɨbmii rani. Mɨ panao kɨriir yaiya pɨ kara tɨrbugii mɨ kɨra pɨ waeyaimɨkrɨm nwowi. Mɨ wɨ ɨiya tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨma nɨmbiniyana wɨ saiirar nadɨgɨuwi mɨ ta kariir yaiya wɨ kaimwowa nwowi. Adi Komii siir paekwosɨmɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn.

21 Mɨ iikamɨm Sekaraia siiram nwowɨm sɨma ɨna yɨnaɨngwoyɨmiyok boɨnɨm, siya dimu dimɨn mɨnkɨmɨmɨni, maeyaua hɨuyokiyokaiya dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowa saiir hɨrɨn? 22 Mɨ ɨiya siya idowɨiya ha napnaniniyɨn mɨ siya yai sɨmaka bɨ nani boɨnikɨn. Mɨ sɨma ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨm mɨ tari siya yaeya dimɨn wɨn bɨdi kɨgnaniyɨn maeyaua dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowa saiir hɨrɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨni ɨɨnarar yanɨ kɨnmɨmauuɨuɨn mɨ siya ɨni waeyaimɨkrɨmar ywokrɨpkaiyɨn.

23 Mɨ siir mɨini ɨiyɨm dɨg nwokiyɨm mɨ siya ɨna swokɨ amɨn siir omaka hɨriir. 24 Mɨ taka ɨi aiirarɨn siir wiga Ilisabet saeya ɨni yɨnpɨugakar ywokiya. Mɨ idowɨiya naprɨrɨr karamae saeya nwowɨm bwanɨm ɨriiyar. Saeya hɨnɨɨna boɨnka, 25 mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya kariirsi naɨngwobumbugɨn mɨ siya kara nɨdidnanaekaigiya iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda, siya bɨdi yɨtkiigiya. Ɨriig.

Paekwosɨmɨn siya Maria saiir boɨnkɨn, Jisɨs siirɨn wɨ saeya naokainaei

26 Mɨ bwan ɨriiyar whɨr aka, paekwosɨm Gebriel siirɨn Adi Komii siya yɨkropki nu Galili hɨran omisɨm whɨrɨn Nasaret siirɨm. 27 Mɨ kopaksɨm ɨra, saiir yopiigar whausoknɨnkɨn prapraskiya, saeya hɨi mɨn bɨ nanaeka, sɨma saiirɨn whran nwɨrɨn siiram boɨrɨtmaiga siya nonkwonaɨm siir inɨgɨn Josepkɨn, siya Devidni isidɨn siir hɨrankɨn. Mɨ ta kopaka saiir inɨgɨn Mariaka. 28 Mɨ paekwosɨmɨn saiiram ha namɨn mɨ siya saiir inɨ boɨnɨu, Akam, Adi Komii siya kɨriirsi naɨngwobumbugɨn. Mɨ siya ɨni kɨnakar nwowɨn. 29 Mɨ Maria saeya ta yai aiir wakaeya saeya ɨni hindara yanaakiya. Taka yaiya saeya panɨɨn, panɨɨn yaiga. 30 Mɨ paekwosɨm siya saiir boɨnki, Maria, kɨra kɨpi nɨdid. Adi Komii siya kɨriirsi naɨngwobumbugɨn. 31 Wakae! Kɨra wɨ yɨnpɨugak kɨpi nwowi. Mɨ kɨra yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn wɨ nwɨra naokainaei mɨ kɨra siir inɨgɨn wɨ Jisɨs nokdap haigɨnɨu. 32 Mɨ siya wɨ inɨg komiigak nwowi. Mɨ siirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, Adi Komii nɨnomor kouanɨn siir yɨnisɨmkɨn. Mɨ Bɨiyan Inkam Komii Adi Komii siirɨn wɨ siir brougaeyɨn Devid nu kɨgrɨraowiyɨn wɨ siir hɨriinan nokmwɨn okwo haigɨnɨuwi. 33 Mɨ siya ɨinokɨinokɨn wɨ Judami inkam komii nwowi. Mɨiya inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn wɨ siir hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami. Nɨɨngaka.

34 Mɨ Maria saeya paekwosɨm siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, tɨriigɨnɨn wɨ panɨɨna nɨmbiyami? Kara kamkak rani. Kara inkam nwɨr aka bɨ nwoka mɨ kara wɨ yɨnkak ha nwo rani. 35 Mɨ paekwosɨm siya saiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naeyɨuɨn wɨ kɨriir nanɨnkɨnɨuni mɨ siir kɨrɨeya kɨriirɨn wɨ saeya kɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ mhoɨiya kɨra wɨ tɨ yɨnisɨmɨn siir naokainaei. Mɨ sɨma wɨ ha boɨni siirɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. Siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. 36 Wakae! Bɨiya kɨriir yopiiya Ilisabet saeya wai bɨdiyar ywowa mɨ saeya ɨni yɨnkakar swokɨ owa. Saeya bwanɨm ɨriiyar whɨra ywo Bɨiya sɨma ha boɨnkɨm saeya wɨ yɨnpɨugak nwo rani. 37 Dimɨn whɨrkɨn Adi Komii siya tɨr karamae bɨ nwokɨn. Nɨɨngaka.

38 Mɨ Maria saeya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, wakae! Kara Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir mɨiyan wiga. Wa kɨra boɨna siya kariirɨn wɨ hɨriiyar mɨ tɨri. Mɨ paekwosɨmɨn siya saiir haiburgigɨn mɨ siya ɨna yamɨn. Ɨriig.

Maria saeya Ilisabet saiir inɨ kɨgɨu

39 Mɨ ɨi nhɨrɨm bɨdi yamkiyɨm mɨ Maria saeya bɨ kɨmɨmɨnka, ɨna nhɨɨnama, mhɨu nhɨrɨm om whɨrɨn nu Judia hɨr nwowɨm sɨmiir hɨriir. 40 Mɨ saeya Sekaraia siir omaka aiir napnɨnopkainama mɨ saeya kɨmɨdiniya Ilisabet saiir inɨ boɨnɨu, akam. 41 Mɨ ɨiya Ilisabet saeya ta akam Maria saeya boɨna saiir wakaeya mɨ tɨ yɨnisɨmɨn ɨna kaknɨnaokaigiyɨn. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn ɨni saiirar yanɨnkɨnɨuɨuwɨm. 42 Mɨ saeya ha kauiyɨkiya mɨ ɨna boɨnkiya, kɨra ɨni kɨna wigar ywowa. Mɨ ɨkɨ wig nhɨrɨm sɨmiir kouwɨn ɨna kɨrar ywowa. Mɨ warɨ yɨnisɨmɨn kɨriir mhɨinau nwokaiyɨn, yɨo ɨni sakɨsar mɨ owɨn. 43 Kara panɨɨn wiga, tɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir apua ta kariiram nɨta? 44 Wakae! Kariir wɨɨna, kɨriir yai aiir wakaekiya, akam, kɨra boɨnkiya mɨ tɨ yɨnisɨmɨn kariir mhɨinau nwokaiyɨn ɨna kaknanaokaigiyɨn mɨ siya ɨni maɨrgɨmaɨrgar ywokiyɨn. 45 Kɨra Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii wiga kɨra maɨrgɨmaɨrga ha dwo. Mhoɨiya kɨriirɨn wɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya boɨna wɨ saiir hɨriinan tɨri. Ilisabet saeya hɨnɨɨna boɨnka. Ɨriig.

Maria saiir mwaiga

46 Maria saeya mwai waowa saeya hɨnɨɨna boɨnka,

Kariir mhɨi kwoɨnɨm ɨni Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siiramar naɨngwo ɨrkakɨm.

47 Kara Adi Komii siiram maɨrgɨmaɨrgaei, kariir nanmaiwarkainaɨn inkamkɨn.

48 Kara mɨiyan wig nɨɨngaka. Mɨ siya ɨni kariirsiyar swokɨ aɨngwo bunan. Mɨ Tariinanɨn mɨ mhoɨiya ɨriipɨ hɨriinan, iikamɨm sɨma kariirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, kara wig bɨmbɨuwi rani.

49 Dimusi rani, Adi Komiiyɨn kɨrɨekɨ kɨrɨekakɨn, siya kariirɨn dimɨn komiigɨ komii ɨiirar tɨrkɨn. Mɨ siir inɨgɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn.

50 Yaɨoyae yaɨoyaeyɨm hɨrii hɨriinan kɨnaɨrgɨm. Sɨma pɨ inan ii okwoki mɨ Adi Komii siya iikamɨm siirsi naɨngwo ɨdidɨm wɨ sɨmiisi naɨngwobumbuwi.

51 Adi Komii siir ɨɨna mɨi kɨrɨe kɨrɨeyɨm saeyar nonkwo mɨriigɨm. Mɨ iikamɨm sɨmamar naɨngwonaeiyɨm, sɨmiirɨn siya bɨdi nhɨnɨkrɨropkiyɨm hɨnda tɨnda.

52 Mɨ inkam komii komiiyɨm nu kɨgrɨraowiyɨm, sɨmiir mɨiyɨm wɨ Adi Komii siya nɨkrɨpkii mɨ iikamɨm inɨg karamaeyɨm, sɨmiirɨn wɨ siya hainanpraprasi

53 Siya dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ iikamɨm mhɨigɨ naowɨm wɨ sɨmiir hauuwi. Mɨ iikamɨm ɨkɨ digworaekwokɨ naokɨngugunɨnkɨnɨm sɨmiirɨn wɨ pɨu nɨɨnga nɨɨnga siya nhɨnɨkrɨropkii.

54 Mɨ siya ɨni naɨngwobumbuwa bɨiya siya nɨmbina ɨni saiirar swokɨ aɨngwowoknakiyɨn. Mɨ siya Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn.

55 Siya krɨmiir brougaeyɨn Ebraham saɨka bɨdi yɨmbinɨn mɨ siya siir yɨnɨeyɨm mhoɨiya nɨti, sɨmiirsi naɨngwobumbuwi. Maria saeya hɨnɨɨna waoboboɨnka.

56 Maria saeya Ilisabet saɨkan bwanɨm whwoɨma ywo. Mɨ saeya ɨna swokɨ ama saiir oma hɨriir. Ɨriig.

Ilisabet saeya Jon siir yaokaina

57 Ilisabet saeya naokainani ɨiya yɨnisɨm ɨiir, ɨna yɨmbiyama. Mɨ saeya yɨnisɨm yɨnkamiyɨn ɨiir yaokaina. 58 Mɨ saiir inkamnanɨm, saiir omaka kingiin nwowɨm, sɨmiir hɨranɨm mɨ saiir nomiiyau ɨkɨm, sɨma ta yai aiir wakaeyɨm Bɨiyan Inkam Komii siya Ilisabet saiirsi naɨngwobumbuwɨn mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga wara mɨ ɨnkɨn owɨm saɨkan.

59 Mɨ ɨi ɨriiyar kwoɨmaka sɨma yɨnisɨmɨn siir mɨo ɨsa ɨna kɨtiyopnɨr haiyɨm. Mɨ sɨma mɨnam namkɨm siir adɨn Sekaraia siir inɨg ɨiirar swokɨ okdap haigɨnɨuwɨm. 60 Mɨ siir apua saeya boɨn. Nɨɨngaka! Siir inɨgɨn Jon dokdap haigɨnɨu. 61 Mɨ sɨma saiir boɨn, krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm bɨiya tɨ hɨriinan inɨg ɨiir bɨ nokdapkɨm. 62 Mɨ sɨma siir adɨn siiram kɨnmɨmauu srɨi, krɨma yɨnisɨm siir inɨgɨn wɨ panɨɨna dapi? 63 Mɨ mhoɨiya Sekaraia siya sɨmiir boɨnki, yokwo siir hauugiyɨm pɨ wɨnmauugiyɨm. Mɨ siya hɨnɨɨna wɨnmauugi, siir inɨgɨn Jonkɨn. Mɨ sɨma ɨni hindarar yanaakiyɨm. 64 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn, Sekaraia siya yai ɨna swokɨ kaonɨs boɨnkiyɨn. Mɨ siya ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainanprapraskiyɨn. 65 Mɨ sɨmiir inkam inkamnanɨm sɨmiir omaka kingiin nwowɨm sɨma nɨdid prasae bɨ kɨnkɨm. Mɨ ta yaiya ɨni mhɨuɨm nu Judia hɨranɨm ɨni sɨmiirar yɨniyokɨigiya. 66 Mɨ iikamɨm ta yai aiir wakaeyɨm, sɨma ɨni sɨma sɨmar yɨnaɨngwoyɨmyok boɨnɨm. Tɨ yɨnisɨmɨn siya wɨ panɨɨn panɨɨna nwowi. Sɨma ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨm, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir kɨrɨeya ɨni saɨka nwowa. Ɨriig.

Sekaraia siir mwaigɨm

67 Jon siir adɨn, Sekaraian Adi Komii siir paekwosɨmkɨn bɨdi yɨnkɨnɨukikaiyɨn. Mɨ siya dimɨnɨn mhoɨiya nɨmbiyamanɨm sɨmiirɨn ɨna kauwok boɨnkiyɨm.

68 Krɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn, krɨmiir Adi Komiiyɨn siir inɨg ɨiir hainanprapraskii. Mɨ siya siir iikamɨm, Isrel hɨranɨm sɨmiir whɨnkɨnsiisɨm nɨtkɨn. Mɨ sɨma ɨni rɨrmiiya ywokiyɨm. 69 Siya ninansiin okwokikɨn nanmaiwarkainan inkam komiiyɨn, krɨmiir nanmaiwarkainam Devidni isidɨn siir inkam nwɨrɨn siir. Siir mɨiyan inkam nwowam. 70 Siya siir profet inkamɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karame nwowɨn siirɨn bɨdi bɨdiniyarɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn. 71 Siya krɨmiirɨn, krɨmiir sau omomɨn sɨmiir hɨrankɨ nanmaiwarkainaei. Mɨ siya krɨmiirɨn wɨ kamɨm krɨmaka nomboɨn ii ae karam nwowɨm, wɨ sɨmiir ɨɨn kɨrɨeya saiir hɨrankar nɨspɨmspaki hainakii. 72 Siya nɨmbina krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨmaka mɨ saeya. Mɨ siya ta naɨngwobumbuwa krɨmiir nɨisiimauuga. Ta nɨmbin kɨbiya siya haiyaprapraskiya, siya saiir swokɨ aɨngwowoknakikɨn. 73 Ta siir nɨmbin kɨbiya krɨmiir brougaeyɨn Ebraham saɨkar nɨmbinkɨn. 74 Mɨ siya krɨmiirɨn krɨmiir sauan omomɨn siir ɨɨn hɨrankar nanmaiwarkainaei. Mɨ krɨma siir mɨi aiir mɨrii, krɨma wɨ nɨdidgak nwo rani. 75 Mɨ krɨma siir whwonkam ɨdan wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu rani, wɨ wadɨeyar haiyaprapras okwowi. Mɨ wɨ rɨrmiiya dwo. Mɨ ɨigwɨr ɨigwɨrɨn krɨma wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨii. 76 Mɨ kɨra tɨ kariir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn mhoɨiya sɨma kɨriirɨn wɨ Adi Komiiyɨn nɨnomor kougɨkouanɨn siir profet inkam dapi. Mɨ kɨra wɨ Bɨiyan Inkamɨn siir bɨiya namkwokɨni. Siir siyɨu ɨiir kisɨsop dirɨraerarkwokɨnɨm. 77 Mɨ siya yaiyɨm wɨ siir iikam ɨmiir boɨnmɨmauuɨm. Mɨ sɨmiirɨn wɨ siya nanmaiwarkainaei. Mɨ sɨmiirɨn dimɨn biyɨeyɨm igbid kamyau siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. 78 Whɨsarii rani, Adi Komii siir kwoɨnɨn krɨmiirsi naɨngwobumbugɨn mɨ hiinsɨma krɨmiirsi nwokɨn. Mɨ siya wɨ tɨ siir nɨkropkii, bɨenan krɨmiir whwoyakiyam. 79 Mɨ siya wɨ iikamɨm nɨibwomambwo nwokaeyamɨm mɨ naokao kingiin nwowɨm, wɨ sɨmiir nokya haigɨnɨuwi. Mɨ krɨmiirɨn wɨ siyar nɨisiisiimauu api kwoɨn mɨiyɨkɨn hiinsɨma nwowiyɨn siirɨn.

Sekaraia siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

80 Mɨ yɨnisɨmɨn ɨna mwrɨiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn mɨ siir pɨu aka ɨni kɨrɨe warar yɨnkɨn okiyɨm. Mɨ siya maeyau siiyɨn nu apa nɨɨnga saiir hɨrar nwonɨnaeyɨn mɨ ɨni Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir hɨriiyar yɨmbiyamɨn. Ɨriig.

2

Maria saeya Jisɨs siir yaokainaki

(Mt 1:18-25)

1 Mɨ taka ɨiya Sisa Ogastasɨn nu komii Rom hɨran inkam komii nwokɨn. Mɨ siya siir bɨiyan inkam komii komiiyɨm sɨmiir boɨnki tɨ omisɨsɨmɨm siir hɨr nwowɨm siya kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir hɨran iikamɨm sɨmiir inɨg ɨmiir ninɨ wɨnakiyam. 2 Mɨ siyɨuɨn inɨg haiyɨn iikamɨm omom omanɨm sɨmiir mɨ ta ɨi aiir haibwakainakɨm. Mɨ taka ɨiya Sairinias siya nu Siria hɨran omom sɨmiir bɨiyan inkam komii nwokɨn. 3 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨni sɨmiir yapayapa omamar swokɨ amɨm. Mɨ sɨmiir inɨgɨm sɨmiir om hɨrar inɨ wɨnaki yokwoni.

4 Mɨ Josep siya om Nasaretɨn, nu Galili hɨr nwowɨn siir haiburgigɨn mɨ siya ɨna yamɨn siir brougaeyɨn Devid siir om ɨiiram, Betlehem nu Judia hɨr nwowɨn siirɨm. 5 Josep siya mɨ wiga siya borɨtmaiya Maria, sowar yam. Sowa mɨnam namkwo, inɨg ninɨ dapmauuwɨuwam. Mɨ taka ɨiya Maria saeya yɨnpɨugakar nwonamka. 6 Mɨ ɨiya sowa om Betlehem hɨrar nwowa mɨ yɨnisɨmɨn ɨna kaknanaokaiyɨn. 7 Mɨ taka ɨiya sowiir yɨnisɨm yɨnaomiyɨnɨn ɨni saiirar yaokainan. Mɨ saeya yɨnisɨm ɨiirɨn yɨuɨs mɨrmiiya saiir higrɨnɨu. Mɨ siirɨn bulmakaumi twowa nae haigiya saiir kikaiyɨu whwonkai. Mɨ sɨmani bulmakauni omaka saiir whwonkaigɨm. Dimusi rani, omakam inkamkɨ whwonkaiiyɨm inkam kɨna bɨdi dɨgiyɨm. Ɨriig.

Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨma inɨ boɨnmauuwɨu kamɨm sibsib kɨgrɨraowiyɨm sɨmiirɨn

8 Mɨ kam nhɨrɨm sibsib kɨgrɨraowiyɨm, nɨiyaka sɨma omɨn siir kingiin hɨr waikaowɨigɨm, maeyauwa sibsib ɨma naeiya saiir. 9 Mɨ Bɨiyan Inkam Komii siir paekwosɨmɨm sɨmiir hɨriir yɨmbiyam. Mɨ Bɨiyan Inkam Komii siir paeya namnamiinan ha wokiinaiiniyɨn mɨ ɨni sɨmiirar yamɨtkɨnɨuwɨn. Mɨ sɨma nɨdid prasae bɨ kɨnwɨnkɨm. 10 Mɨ paekwosɨmɨn ɨna boɨnɨn sɨmiirɨn, wakae! Kɨma kɨpi nɨdid. Kara yaiwɨn kɨbiya kɨmiir nauunɨ boɨnmauugigam nɨtkɨn. Mɨ ta yaiya iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨm wɨ maɨrgɨmaɨrga komii saeya nwowaigɨnɨuwi. 11 Mɨ taka ɨiya brougae Devid siir om hɨrɨn wig ɨra yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn nwɨra yaokaina. Mɨ tɨ inkamɨn kɨmiir nanmaiwarkainankɨn. Adi Komii siyar nɨmbinkikɨn siirɨn, Bɨiyan Inkam Komii Krais nwowam. 12 Mɨ kɨma siirɨn hɨnɨɨna ninɨ kɨgnɨnoknɨnkɨnɨuwi mɨ siyaɨrgɨn. Mɨ kɨma wɨ yɨnisɨm nwɨrɨn yɨuɨs mɨrmini saeya higrɨnɨuɨn wɨ siir ninɨ kɨgɨuwi. Mɨ siya ɨni bulmakaumi twowa nae haigiiya, ɨni saiir whwonkaiyɨn. Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 13 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn nɨnomor kou hɨran paekwosɨm whɨekakɨm ɨna yɨuunaiiniyɨm mɨ sɨma ɨni tɨ paekwosɨmɨn saɨkar yaunɨ oniyɨm. Mɨ sɨma ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan prapraskiyɨm. Mɨ sɨma mhoɨiya hɨnɨɨna boɨnki,

14 Adi Komii krɨmiir Wanɨn nɨnomor kou hɨranɨn siir inɨg ɨiir hainanki. Dimusi rani, Adi Komii siya big nasmɨrwaiya bɨdi ywokiyɨn sɨmiirɨn mɨ iikam whɨekakɨm nuanɨm sɨma ɨrɨpa dɨngwomamaɨr aeikiyam.

15 Mɨ ɨiya Adi Komii siir paekwosɨmɨm mɨ sɨma swokɨ ama nɨnomor kou hɨriir, sɨmiir haiburgigɨm mɨ kamɨm sibsib kɨgrɨraowiyɨm sɨma sɨma yomboɨn amboɨnki, humbae! Krɨma om Betlehem hɨriir nami. Tɨ dimɨnɨn hɨr nɨmbiyamɨn siir ninɨ kɨgnaki. Bɨiyan Inkam Komii siya boɨnkiyɨn krɨmiir. 16 Mɨ sɨma bɨri kɨmɨmɨnkɨm ɨna yamsauwɨm mɨ sɨma Maria, Josep mɨ yɨnisɨmɨn twowa bulmakaumi nae haigiiya saiir kikaiyɨu whwonkaiyɨn, sɨmiirni inɨ kɨgɨu. 17 Mɨ ɨiya tɨ kamɨm sibsib kɨgrɨraowiyɨm sɨma siir ninɨ kɨgɨuwɨm mɨ sɨma tɨ yaiyɨm Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨma boɨnmɨmauugigɨm sɨmiir tɨ yɨnisɨmɨn siirɨm mɨ sɨma ɨni sowiirwai boɨnmɨmauuniyɨm. 18 Mɨ iikamɨm tɨ kamɨm sibsib kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨni hinda yanaakiyɨm. 19 Maria saeya tɨ yaiyɨm saeya wakaeyɨm sɨmiir sɨmiira naɨngwokwokaigika. Mɨ saiir kwoɨnau hɨrar haigi okai, saeya bɨri naɨngwo owouga. 20 Mɨ kamɨm sibsib kɨgrɨraowiyɨm sɨma ha swokɨ apamɨm mɨ sɨma mwai ɨna yapwowaowamɨm Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam digworaekwowɨm sɨma wakaeyɨm mɨ sɨma kɨgɨm sɨmiir. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨma boɨnmamauugikɨm bɨdi yɨmbiyamkiyɨm. Ɨriig.

Sɨma siirɨn Jisɨs yokdap haigɨnɨu

21 Mɨ mhoɨiya ɨi ɨriiyar kwoɨmɨm namkiyɨm mɨ siir mɨoɨsa ɨna kɨtiyopnɨr haiya. Mɨ sɨma siir inɨgɨn Jisɨs yokdap haigɨnɨu. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨma bɨiyar dapkikɨnkɨn, ɨiya siya siir yopiiya saiir mhɨinau hɨr nikɨ okai karamaeyar nikɨ owɨn saiirar. Ɨriig.

Simion Ana sowa Jisɨs siirɨn omaka komiiya Adi Komii siira saiir hɨr inɨ kɨgɨu

22 Ta ɨiya sowa buga niyɨoprɨkmaiya sowa buga siyɨuɨn bɨiya Moses siya wɨnboɨnkiyɨn mɨ siir hɨriinanar mɨ tɨr. Mɨ siir ad yopiiyo ɨna hainamwo siirɨn om komii Jerusalem hɨriir, Bɨiyan Inkam Komii siir ɨɨn ninɨ onkwo hauugiyam. 23 Yai komii kwɨra Adi Komii siir Yokwo Komiiya saiir nwowa, saeya hɨnɨɨna wɨnboɨnkika, bɨikɨ bɨiyan yɨnisɨm yɨnhaomiyɨnɨn, yɨo mɨnɨm nɨmbingɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir hauugiyam, siir yɨnisɨmar nwowɨm. 24 Yokwo Komii saiir yai kɨrɨe kwɨra saeya hɨnɨɨna boɨnkika, ɨiya wigkamwo sowa yɨnisɨm yɨnkamiyɨn yɨnhaomiyɨnɨn, Adi Komii siir omaka komiiya saiir hainam mɨ yo sowawaiyo ɨriipɨ hɨriinan ɨɨnmab haomwo ɨsa timɨ ɨsom hainam. Mɨ ɨɨnmab aiiram mɨ whaowaekɨn, mhautam haomwo ɨsa timɨ ɨsom hainam. Mɨ Josep, Maria sowawaiyɨn om komii Jerusalem hɨriir asi namkwo.

25 Mɨ inkam nwɨrɨn om komii Jerusalem hɨr nwokɨn, siir inɨgɨn Simion. Mɨ tɨ inkamɨn siya dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. Nɨɨngaka. Siya inkam wadɨekɨn. Siya Adi Komii siiramar mɨ kwɨsboɨnikɨn mɨ siya ɨi aiirɨmar nikɨ owi, ɨiya Adi Komii siya inkam nwɨrɨn siir nɨkropki, Isrel hɨran iikamɨm sɨmiir mhɨi kwoɨn ɨmiir kɨrɨe haigɨnɨuwam. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni saɨkar nwowɨn. 26 Adi Komii siir naeyɨuɨn siir bɨdi yɨisimauuɨn mɨ siya wɨ nikɨ aosau rani. Nɨɨngaka. Siya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Krais ɨiya siya nɨtana saiiramar nikɨ owi. 27 Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar hɨurworwokai ɨnsiingikɨn mɨ siya Adi Komii siir omaka saiir hɨriir yapnɨnopkainam mɨ yopii adwo yɨnisɨm Jisɨs siirɨn ɨna hainaniyɨn Adi Komii siir omaka saiirɨm, Adi Komii siir hauugiyɨm, sɨmiir siyɨu ɨeya boɨnɨn siir hɨriinan. 28 Mɨ Simion siir ɨɨna tɨ yɨnisɨm ɨiirar yɨnkwo mɨ siya Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn hɨnɨɨna hainan prapras boɨnki,

29 Bɨiyan Inkam Komii dimɨnɨn bɨiya kɨra nɨmbinɨn, kara siir bɨdi kɨgɨn. Mɨ tariinanɨn kara naonami, kɨra kariirɨn ha kɨgnɨnkɨnki. Tariinanɨn kara kɨriir mɨiyan inkamɨn wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwowi.

30 Inkamɨn krɨmiir nanmaiwarkainaɨnɨn kara siir bɨdi kɨgɨn.

31 Kɨra tɨ dimɨn ɨiirɨn iikam whɨekakɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir whwonkam ɨda dirɨraerarkɨn.

32 Siya paenan mɨnam nɨuyakɨn iikam whɨekakɨm Juda iikam tani, sɨmiir kwoɨn ɨmiir nanaaknɨnki haigɨnɨuwam. Isrel kɨriir iikamɨm inɨg komii sɨmiir hauu haigɨnɨuwam.

33 Mɨ ɨiya siir yopii adwo sowawaiyɨn hɨriinan wakaeywo tɨ hɨriinan yaiyɨm Simion siya boɨnɨm sowiirwai yɨnisɨm ɨiir mɨ sowawaiyɨn naɨngwoyɨmyok pranae bɨ kɨnkwo. 34 Mɨ Simion siya sɨmiirniiyɨn hanɨɨngɨ yɨgboɨnmamaɨr haigɨnɨu. Mɨ siya Maria Jisɨs siir apua saiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, wakae, tɨ kowiirwai yɨnisɨmɨn, Isrel sɨmiir iikamɨm wɨ higa siya nɨnɨuwi. Mɨ nhɨrɨm wɨ siya swokɨ anmaiwarkainaei. Tɨ inkamɨn siya, Adi Komii siya nɨmbinɨn. Mɨ siir siyɨu ɨiirɨn wɨ siya nɨisiimauuwi mɨ nhɨrɨm wɨ saɨkar nɨnkɨnwamwarkɨi boɨni. Mɨ nhɨrɨm wɨ yaewan siir kɨndiyɨuwangigi. 35 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨn aowa aowanɨm wɨ idowɨiyar nwoki. Mɨ mhoɨiya sɨma siirɨn wɨ siyɨu mɨiyɨk mɨiyɨknan tɨr tani. Mɨ kɨra siirɨn hɨriinan kɨgi mɨ kɨriir kwoɨnɨn wɨ hindara hɨugɨmkɨkɨugi, siirsiyɨn. Mɨ ta hɨk hɨriinana wɨ sauɨn, inkam pɨu nɨtiyɨn mɨ ha kɨmpɨpɨsugiiyɨn, wɨ hɨriinan kɨmpɨpɨsugi. Simion siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

36 Mɨ profet wig ɨra om komii Jerusalem hɨr nwoka, saiir inɨgɨn Anaka, saeya Fanyuel siir yɨnisɨmka. Asa siir isidɨn siir hɨranka, saeya waibiyɨe bɨdi yowa. Bɨiya saeya kam pɨua nikɨ owa, saeya bɨewiyɨm pariiga ywo, ɨriiyar whɨs (7). 37 Mɨ mhoɨiya saiir kamɨn ɨna yaonamɨn mɨ wig igabae nhɨɨnga saiir bɨewiyɨm pariig, kamnwii whii (84). Mɨ saeya ɨinokɨinokɨn Adi Komii siir inɨg hainanɨm bɨ siisika, saeya Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn nɨi nabɨe nɨi nabɨe hainanika. Mɨ ɨi nhɨrɨm, saeya nae mɨnɨm pa mɨ haiyaei ɨiyɨm saeya nhwo Adi Komii siiram kwɨsboɨniyɨm Adi Komii siir omaka komiiya saiir. 38 Mɨ ɨiya Josep Maria sowawaiyɨn ta omaka Adi Komii siira saiir hɨrar nikɨ owo, Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm mɨ Ana saeya ha nɨmbiniya mɨ saeya ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiir inɨ ɨgboɨnmamaɨrniya. Mɨ saeya kɨmɨdiniya tɨ yɨnisɨmɨn siir yai ɨmiir boɨnmɨmauu, iikam whɨekakɨm om komii Jerusalem hɨranɨm, siirɨm nwokwokɨnɨm, Isrelan iikamɨm hɨr nwowɨm sɨmiir nanmaiwarkainam. Ɨriig.

Josep siya om Nasareta hɨriir swokɨ haiyɨug apnam

39 Sɨma digworaekwo whɨekakɨm dirɨraerar dɨgiyɨm, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir siyɨu ɨeya boɨnɨn siir hɨriinan mɨ sɨma ɨna swokɨ amɨm nu Galili, sɨmiir oma Nasareta hɨriir. 40 Mɨ tɨ yɨnisɨmɨn ha mwrɨigiyɨn mɨ siirɨn ma mɨnkɨn bɨ nɨpiyaokɨimɨmɨnkɨn siya ɨni kɨrɨekakar ywokiyɨn mɨ siya ɨni nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨk whɨekakar mɨ okiyɨn. Mɨ Adi Komii siir naɨngwoyɨmyoka ɨni saɨkar nwowa. Ɨriig.

Yɨnisɨm Jisɨs siya ɨna yamɨn Adi Komii siir omaka saiirɨm

41 Mɨ bɨewii bɨewiiyɨm ta ɨi komiiya wou nikwo aeiya Pasova Jisɨs siir yopii adwo, sowawaiyɨn om komii Jerusalem hɨriiyar namnanaeiko, sowawaiyɨn bɨ nwokaigiiko. 42 Jisɨs siir bɨewiyɨm ɨuur whɨsa namwo ɨuwɨm mɨ siya wara yɨnkɨn am, siir yopii ad owakan, ta ɨi komiiya wou nikwo aeiya saiirɨm. Bɨewii bɨewiiyɨm bɨiya sowawai nikɨ tɨrkiyɨm sɨmiir hɨriinan. 43 Mɨ wou nikwo aeni ɨiya dɨg nwokiya mɨ sɨma ɨna swokɨ amɨm mɨ yɨnisɨm Jisɨs siya om komii Jerusalem hɨrar ywoki. Mɨ siir yopii adwo sowawaiyɨn ha bɨ naɨngwoko siya ɨni hɨrar ywokiyɨn. Nɨɨngaka. 44 Mɨ sowawaiyɨn ha naɨngwoko siya tɨ iikam whɨekakɨm sowaka waiyar napamɨm sɨmaka napami mɨ ta nabɨe kɨrɨeya sowa sowa asi napamko. Mɨ sowa sowiir nomiiyauɨm mɨ sowiir ad igrɨmɨm sɨmiirɨm hansɨram siya sɨmaka mɨ owi. 45 Mɨ sowawaiyɨn ha hansɨrnanaeyo siir bɨ swokɨ kɨgɨn. Nɨɨngaka. Mɨ sowawaiyɨn, om komii Jerusalema hɨriir asi swokɨ haiyɨug hansranamko siirɨmɨn. 46 Ɨiyɨm sowawai siirɨm hansɨro, kwɨsa hansɨr mɨ kwoɨmaka saiir inɨ kɨgɨu, omaka Adi Komii siira saiir hɨr nwowi siya, Juda sɨmiir inkamɨm siyɨupai, siyɨupaiyɨm sɨm nowomwarkaiyɨuwiyɨm sɨmiir bopwoniya hɨr nɨdwokai wakaemɨmɨki, sɨmiir yai mɨn dimɨn ɨmiir mɨ siya sɨmiirɨn ɨna mɨ kɨnawaomwarkɨi srɨiyɨn. 47 Mɨ kamɨm siir yai ɨmiir wakaekiyɨm mɨ sɨma ɨni hindarar yanaakiyɨm tɨ yai whɨekakɨm siya nɨnomoknɨnkɨn boɨnkiyɨm sɨmiirɨn. 48 Mɨ sowawaiyɨn siir ninɨ kɨgɨuwɨn mɨ sowa ɨni hindara yanaakiyo. Mɨ siir yopiiya saeya siirɨn hɨnɨɨna inɨ boɨnɨu, yɨnisɨm! Kɨra krɨriirwaiyɨn hɨnɨɨn dimusi tɨrgikɨn, ha? Krɨrawaiyɨn kɨriirsiyɨn pranae pranae bɨ naɨngwoyɨmyok hansɨrko. 49 Mɨ siya sowiirwai yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kowawaiyɨn kariirɨm dimusi hansɨrko? Mɨ kowa bɨ nɨnoknɨnkɨnko, kara pɨ kariir Adɨn siir omaka tɨrar nwowi, ha? 50 Mɨ sowawaiyɨn bɨ nɨnoknɨnkɨnko ta yaiya siya boɨna saiir yaimwokɨyaimwo aiirɨn.

51 Mɨ siya ɨni sowakawai warar swokɨ ɨnkɨn amɨn om Nasareta hɨriirɨn. Mɨ siya ɨni yopii ado sowiirwai yaiyar mɨ wakaeyoknan. Mɨ tɨ yaimɨn dimɨnɨm siya boɨnɨm, ɨni yopiiya saiir kwoɨnau hɨrar haigi okaiyɨm. 52 Mɨ Jisɨs siya komii namwoɨuwɨn mɨ siir nɨnoknɨnkɨna ɨni warar mɨ ɨnkɨn opnɨrtaraokiya. Mɨ iikam ɨkɨm sɨma ɨni siiramar yaɨngwokɨɨnɨm. Ɨriig.

3

Jonɨn op baptais haigɨnɨuwiyɨn yai siya boɨnmɨmauugɨn

(Mt 3:1-12; Mk 1:1-8; Jo 1:19-28)

1 Taibirias Sisa siya kɨgrɨraokiyɨm omom omom nhɨrɨm nu Rom hɨranɨm, bɨewiyɨm ɨuur ɨriiyar (15). Mɨ Pontias Pailat siya nu Judia siir kɨgrɨraowan inkam nwokɨn. Mɨ ta ɨi aiirɨn Herot siya iikamɨm nu Galili hɨranɨm, sɨmiirɨn saiir kɨgrɨraokɨn. Mɨ siir akamɨn Filip siya nu Itaria mɨ nu Trakonaitis sowiir kɨgrɨraowan inkam komii nwokɨn. Mɨ Laisenias siya nu Abilini siir kɨgrɨraowan inkam nwokɨn. 2 Anas, Kaiafas sowa prismi bɨiyan inkam nwoko. Mɨ ta ɨiya Jonɨn Sekaraiani yɨnisɨmɨn maeyau siiyɨn nu apa saiir hɨr nwowɨn mɨ Adi Komii siir yaiya siir hɨriirɨn, saiirar nɨmbiyamkɨn. 3 Mɨ Jon siya omom omom whɨekakɨm ɨe Jodan siir kingiin hɨr nwowɨm, sɨmiir hɨran iikamɨm sɨmiirɨn siya hɨnɨɨna boɨn, kɨma kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm digɨumii sɨmiir haimriiyɨugigi mɨ op wa nwokɨ baptais haigɨnɨuɨm mɨ Adi Komii siya kɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm bɨiya kɨma tɨrkaiyɨuɨm wɨ hanɨɨngɨn haiyoprimdiyɨumiigi. 4 Jon siya hɨnɨɨna boɨn profet inkamɨn siir yai aiirɨn. Yai nhɨrɨm profet Aisaia siya wɨnboɨnkiyɨm Yokwo Komii saiir, yɨm hɨnɨɨngɨm,

mɨ inkam nwɨrɨn maeyau siiyɨn nu apa nɨɨnga, hɨr kauwok boɨnkiyɨn siya hɨnɨɨna kauwok boɨnkikɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir siyɨuɨm sɨmiir kisɨsop dirɨraerarkwokɨn. Siir siyɨu ɨiir sɨbgu dirɨraerarkwokɨn. Profet Aisaia siya hɨnɨɨna boɨnkɨn.

5 Mɨ maeyauwɨm ɨeno ɨeno whɨekakakɨm yɨm ha timɨ haɨnkrɨmkrɨnkɨnkwokɨn. Mɨ mhɨu komii komiiyɨm mɨ mhɨuisɨsɨm ɨkɨm, wɨ sɨma dopkiyɨmɨkɨina mɨ siyɨuɨm mɨpugnan wrɨeyokɨm yɨm timɨ oprɨmtɨoki mɨ siyɨuɨm haigi ɨnamnaniyɨm, yɨm timɨ iyɨohɨmɨkmai dirɨraerarkwokɨn.

6 Mɨ iikam whɨekakɨm wa nwokɨ kɨgnɨnoknɨnkɨnkiyɨm, inkamɨn Adi Komii siya nɨmbinɨn krɨmiir nanmaiwarkainanɨn siirɨn. Profet Isaia siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

7 Jon siya iikam isid komiiyɨn siiram nɨtɨm saɨka nwowɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨma iikam mɨiyɨknankɨ mɨ ɨuwi, ɨni wrakɨwranan ywowɨm. Mɨ kɨmiirɨn nhɨnga boɨnkikɨm kariirɨm nɨdamnaniyɨm, op kɨmiir baptais haigɨnɨugiyɨm? Mɨ Adi Komii siya wɨ kɨmiir nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨn tani, aniya? 8 Mɨ kɨma iikam whɨekakɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna dɨisiimauu, kɨma kɨmiir dimɨn biyɨe whɨekakɨm, sɨmiirɨn bɨdi haiyoprimdimiigiyɨm. Mɨ kɨma, kɨma kɨma hɨnɨɨna kɨpi nɨnkɨnwamwarkɨi boɨn, nɨm krɨma Ebraham krɨmiir brougaeyɨn siir iikamkɨm mɨ siya wɨ dɨgar nwowi mɨ krɨma wɨ iikam mɨiyɨkar nwowi. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya naɨngwowi mɨ tɨkɨ siiyam siyar mɨ dirɨraerarii, siya wɨ dɨgar mɨ owi mɨ sɨma wɨ Ebraham siir yɨnisɨmar namwoɨuwi. 9 Ua ɨni paemɨi hɨrar haigɨn taowaigɨna mɨ pae whɨekakɨm nae mɨiyɨk bud karamae nwowɨm yɨm wɨ paenau sɨma nɨiyɨtkaigaiki. Mɨ wɨm kɨma ɨni tɨ paeyɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm.

10 Mɨ sɨma siirɨn hɨnɨɨna srɨi, krɨma wɨ panɨɨna tɨri. Sɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauuɨm, krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm bɨdi haiyoprimdiyɨmiigiyɨm, ha? 11 Mɨ Jon siya sɨmiirɨn boɨniyɨo yaiya hɨnɨɨn boɨnki, inkamɨn yɨuɨs kwɨsaɨrgakɨnɨuwi mɨ siya kwɨra, inkamɨn nɨɨnga nwowɨn, siir timɨ hauu. Mɨ inkamɨn naemɨnkɨn naokɨngugunankaiyɨn yɨo ɨriipa hɨriinanar timɨ tɨr. 12 Mɨ kamɨm omom omomi umɨr haiiyɨm, yɨm ɨriipɨ hɨriinan ɨna mɨ ɨtɨm Jon siirɨm, op sɨmiir baptais haigɨnɨuɨm. Mɨ sɨma siirɨn hɨnɨɨna srɨi, iikam nowamwarkaiyɨuan inkam, krɨma wɨ panɨɨna tɨri, sɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauuɨm, krɨmiir kwoɨn biyɨeyɨm, bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm? 13 Mɨ Jon siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmauugi, kɨma umɨrmaɨrɨn gavman siya boɨnkiyɨn siirarar hai. Yaeya umɨr nokii kɨpi swokɨ ɨnkɨn hai. 14 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan siirɨn ɨna mɨ srɨiyɨm, krɨma wɨ panɨɨn panɨɨna tɨri? Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨma inkam nhɨrmi hindara kɨpi prɨitɨoprɨitɨo mɨ kɨma sɨmiirɨn whɨsarii kɨpi prɨiboɨn hɨuriyɨu mɨ sɨmiir umɨrɨm whɨsarii kɨpi prɨiyɨksasae hai. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨn hiinsɨma dwo tɨ umɨrsɨmɨn kɨma haiiyɨn kɨmiir mɨi aiirsi.

15 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨna yɨnaɨngwoyɨmiyok boɨnɨm, tɨ inkamɨn siya Kraisɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn iikamɨm sɨm nanmaiwarkainam, aniya? 16 Jon siya sɨmiir yaiyaka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn kara kɨmiirɨn op ara baptais haigɨnɨuwi, inkamɨn kariir mhoɨiya nɨtɨn kariir kouwɨn ɨni siyar ywowɨn mɨ siya ɨni yaowae adnan ywowɨn, kara ɨni yɨnisɨmnan ywowɨn. Mɨ kara siir mɨiyɨm wa sɨbgu ɨnomoknɨnkɨn mɨrii rani. Kara inkam mɨiyɨk rani. Nɨɨngaka. Mɨ kara op arar baptais haigɨnɨuwi mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siirɨn wɨ siyar haɨnɨuae haigɨnɨuwi mɨ tɨ dimɨn biyɨe ɨmiirɨn wɨ paenan siyar nɨu ɨuguski. 17 Siya ɨni inkamɨn twonidɨm twonau haigiiyɨn mɨ ha nokwobrombropiyɨn, ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ ɨiya ɨkɨ twonid ɨmiir nokwobrombrop dɨgiyɨm mɨ kasɨm pa kuubrukigi. Mɨpi twonid nɨɨngam sɨmasɨma namwokaiyɨuwi mɨ sɨmiirɨn pɨ omaka nae haigiiya hɨr ninɨ haigiyɨuwi. Mɨ siya kas ɨmiirɨn pa nhɨsopkɨninaka mɨ sɨmiirɨn pɨ pae nhɨsopkɨn namgɨnki. Mɨ ta paeya saeya wɨ nɨutɨngi rani. Nɨɨngaka. Saeya wɨ hɨriiyar nɨuyokiyokɨikaeyami.

18 Mɨ Jon siya tɨ hɨriinanɨm sɨmiir boɨnmauu dɨgiyɨn mɨ siya Yaiwɨn Kɨbiya saiir yai kɨrɨekɨrɨe kɨbi whɨekakɨm sɨmiir warar yɨnkɨn boɨnmɨmauu.

19 Jon siya gavmanɨn siir bɨiyan inkamɨn Herot ɨo siir nwokɨn. Dimusi rani, siya siir nomousɨmɨn Filip siir wiga Herodias saiir haɨnɨkɨi nonkwonan mɨ siyɨu biyɨe nhɨrɨm siya tɨrɨm ɨo sɨmiirsi wara mɨ ɨnkɨn okɨn. 20 Mɨ Herot siya siyɨu biyɨe komii whɨrɨn ha swokɨ tɨrɨn mɨ ɨni tɨ bɨiyanɨm sɨmakar swokɨ ɨnkɨn haigɨnkiyɨn. Whɨsarii rani, Jon siirɨn siya hɨugrɨpkɨikikaigɨn. Ɨriig.

Jon siya baptais haigɨnɨugɨn Jisɨs siirɨn

(Mt 3:13-17; Mk 1:9-11)

21 Ɨiya Jon siya iikamɨm sɨmiir baptais haigɨnɨuɨn mɨ siya Jisɨs siirɨn ɨni warar mɨ ɨnkɨn baptais haigɨnɨuɨn mɨ ɨiya Jisɨs siya nhwowar nikɨ kwɨsboɨnɨn mɨ nɨnomora ɨni omaka anonanar haiwaokiya. 22 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨna yɨuwiniyɨn. Mɨ sɨma kɨgwɨn siir naeyɨuɨn ɨɨnmabnan siinaini siiram. Mɨ yai kwɨra nɨnomor kou hɨr kauwok boɨnkiya saeya hɨnɨɨna kauwok boɨnkika, kɨra kariir yɨnisɨm wadɨekɨ wadɨe kɨɨngɨn. Mɨ kariir kwoɨnɨn ɨni kɨriiramar naɨngwokwonanaeyɨn. Mɨ kariir mhɨi kwoɨnɨm, kɨriirɨmɨn ɨni maɨrgɨmaɨrga ywokiyɨn. Ɨriig.

Jisɨs siir yɨdiwii wanwiyaeiyɨm sɨmiir inɨg ɨma

(Mt 1:1-17)

23 Ɨiya Jisɨs siya siir bɨewiyɨm, kamnwɨr ɨuura nwowɨn mɨ siya ha mɨrii bwakainakɨn. Iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm, Jisɨs siya Josep siirgɨsiir nhɨekɨnɨuwi. Nɨɨngaka. Siya Adi Komii siirgɨsiir yɨnisɨmkɨn. Mɨ Josep siya Hilai siir yɨnisɨmkɨn.

24 Mɨ Hilaiyɨn, yɨo Matatni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Matatɨn, yɨo Livaini yɨnisɨmkɨn. Mɨ Livaiyɨn, yɨo Melkaini yɨnisɨmkɨn. Mɨ Melkaiyɨn yɨo Janaini yɨnisɨmkɨn. Mɨ Janaiyɨn, yɨo Josepni yɨnisɨmkɨn. 25 Mɨ Josepɨn yɨo, Matataiasni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Matataiasɨn, yɨo Emosni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Emosɨn, yɨo Neamni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Neamɨn, yɨo Eslaini yɨnisɨmkɨn. Mɨ Eslaiyɨn, yɨo Nagaini yɨnisɨmkɨn. 26 Mɨ Nagaiyɨn, yɨo Meatni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Meatɨn, yɨo Matataiasni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Matataiasɨn, yɨo Semeni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Semenɨn, yɨo Josekni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Josekɨn, yɨo Jodani yɨnisɨmkɨn. 27 Mɨ Jodanɨn, yɨo Joanani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Joananɨn yɨo, resani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Resanɨn, yɨo Serababelni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Serababelɨn, yɨo Sialtielni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Sialtielɨn, yɨo Neraini yɨnisɨmkɨn. 28 Mɨ Neraiyɨn, yɨo Melkaini yɨnisɨmkɨn. Mɨ Melkaiyɨn, yɨo Edaini yɨnisɨmkɨn. Mɨ Edaiyɨn, yɨo Kosanamani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Kosanamaɨn, yɨo Elmadamni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Elmadamɨn, yɨo Erni yɨnisɨmkɨn. 29 Mɨ Erniyɨn, yɨo Josuani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Josuaɨn, yɨo Eliesani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Eliesaɨn, yɨo Jorimni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Jorimɨn, yɨo Matatni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Matatɨn, yɨo Livaini yɨnisɨmkɨn. 30 Mɨ Livaiyɨn, yɨo Simioni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Simionɨn, yɨo Judani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Judanɨn, yɨo Josepni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Josepɨn, yɨo Jonamni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Jonamɨn, yɨo Elaiakimni yɨnisɨmkɨn. 31 Mɨ Elaiakimɨn, yɨo Meliani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Melianɨn, yɨo Menani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Menanɨn, yɨo Matatani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Matatanɨn, yɨo Netani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Netanɨn, yɨo Devidni yɨnisɨmkɨn. 32 Mɨ Devidɨn, yɨo Jesini yɨnisɨmkɨn. Mɨ Jesiyɨn, yɨo Obetni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Obetɨn, yɨo Boasni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Boasɨn, yɨo Salmoni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Salmonɨn, yɨo Nasoni yɨnisɨmkɨn. 33 Mɨ Nasonɨn, yɨo Aminadapni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Aminadapɨn, yɨo Atmini yɨnisɨmkɨn. Mɨ Atminɨn, yɨo Anaini yɨnisɨmkɨn. Mɨ Anaiyɨn, yɨo Hesroni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Hesronɨn, yɨo Peresni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Peresɨn, yɨo Judani yɨnisɨmkɨn. 34 Mɨ Judaɨn, yɨo Jekopni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Jekopɨn yɨo Aisakni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Aisakɨn, yɨo Ebrahamni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Ebrahamɨn, yɨo Tirani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Tiraɨn, yɨo Nehoni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Nehoɨn yɨo Serakni yɨnisɨmkɨn. 35 Mɨ Serakɨn, yɨo Reuni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Reunɨn, yɨo Pelekni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Pelekɨn, yɨo Ebeni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Ebenɨn, yɨo Selani yɨnisɨmkɨn. 36 Mɨ Selaɨn, yɨo Kenani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Kenanɨn, yɨo Apaksatni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Apaksatɨn, yɨo Siemni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Siemɨn, yɨo Noani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Noaɨn, yɨo Lemekni yɨnisɨmkɨn. 37 Mɨ Lemekɨn, yɨo Matusalani yɨnisɨmkɨn. Mɨ Matusalaɨn, yɨo Inokni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Inokɨn, yɨo Jaretni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Jaretɨn, yɨo Mahalalelni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Mahalalalelɨn, yɨo Kenani yɨnisɨmkɨn. 38 Mɨ Kenanɨn, yɨo Inosni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Inosɨn, yɨo Setni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Setɨn, yɨo Adamni yɨnisɨmkɨn. Mɨ Adamɨn, yɨo Adi Komiini yɨnisɨmkɨn. Ɨriig.

4

Setan siya siir nɨpiyaokɨiyam tɨrkɨn

(Mt 4:1-11; Mk 1:12-13)

1 Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni Jisɨs siir yanɨnkɨnɨuniyɨn mɨ siya ɨe Jodan siir haiburgigɨn mɨ ɨna swokɨ amɨn. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya yɨkɨunam maeyau siiyɨn apa nɨɨnga inkam karamaeya saiir hɨriir yam. 2 Mɨ siya ta maeyau siiyɨn apa inkam karamaeya saiir nwowɨn, ɨiyɨm kam nwɨsa ywo (40). Mɨ ta ɨiya Setan siya Jisɨs siirɨmɨn saiir kɨnankɨukɨn. Mɨ ta ɨi aiirɨn Jisɨs siya nae bɨ naekɨn nɨɨngaka. Siya mhɨirɨma nwokɨn.

3 Mɨ Setan siya siir boɨnki, kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨnɨuwi mɨ kɨra pɨ tɨ siiyaɨn siir boɨnki mɨ siya pɨ bret nwokɨ ɨmbiyamɨm. 4 Mɨ Jisɨs siya siir yai anaka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki. Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka inkamɨn nae aram naɨngwowiyɨn siya wɨ kɨrɨekak nwo rani. Nɨɨngaka. Inkamɨn bret ara naeyam naɨngwowiyɨn siya siirɨn wɨ kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn siir hauu rani. Nɨɨngaka.

5 Mɨ Setan siya siirɨn ɨna yɨkɨunaiinamɨn mhɨukɨua hɨriir mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn, siya ɨna yɨisiimauuwɨm nu tɨran omom omom whɨekakɨm sɨmiir. 6 Mɨ siya boɨnki, kara tɨ kariir omom omomɨm mɨ kariir dimɨn taemɨn whɨekakɨm wɨ kɨriir hauuwi. Mɨ kɨra wɨ nu kɨgrɨraowan inkam komii nwowi, whɨsarii rani, yɨm tɨ digworaekwowɨm kariirargɨm mɨ kara inkam nwɨr mɨ hauuwi kara wa mɨ hauuwi, kariirar kwoɨnkɨn. 7 Kɨra ogmwo kariiram hɨui mɨ kariir inɨg ɨiir hainani, tɨ digworaekwo whɨekakɨm yɨm kɨriirgɨm. 8 Jisɨs siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka. Kɨra Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨg ɨiirarar hainan siya kɨriir Adi Komiikɨn mɨ kɨra siir mɨi aiirarar donkwo ɨski.

9 Mɨ Setan siya Jisɨs siirɨn om komii Jerusalem hɨriir yɨkɨunam. Mɨ Jisɨs siirɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir akou hɨr inɨ okmwɨn okwoɨu. Mɨ siya siir boɨnki mɨ kɨra Adi Komii siir yɨnisɨm kɨɨngɨnɨuwi mɨ kɨra pa diswɨt natkinaiinam. 10 Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka mɨ Adi Komii siya wɨ siir paekwosɨmɨm sɨmiir boɨnki. Sɨma kɨriirar sɨbgu kɨgrɨraowɨm mɨ kɨra wɨ nao rani. 11 Mɨ sɨma wɨ kɨriir nonkwowɨni sɨmiir ɨɨnam mɨ kɨriir ɨga wɨ siiya kwɨrkɨ swokɨ haɨn tani. Nɨɨngaka. 12 Mɨ Jisɨs siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Yokwo Komii saiir yaiya saeya hɨnɨɨna boɨnka, kɨra Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siirɨm kɨpi kɨnankɨu mɨ siirɨm kɨpi srɨi, tɨ hɨriinan dimɨn biyɨeyɨn siya kɨriir whɨndirɨraerarkiyɨm. Nɨɨngaka. 13 Mɨ ɨiya Setan siya siirɨm kɨnankɨuguguwɨn, tɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm sɨmiir mɨ Jisɨs siya bɨ wakaeyoknakɨn. Mɨ Setan siya Jisɨs siirɨn ɨna haiburgigɨn mɨ ɨna inɨ sɨnsɨn wokmainakiyɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya nu Galili hɨr mɨrii bwakainakɨn

(Mt 4:12-17; Mk 1:14-15)

14 Mɨ Jisɨs siya nu Galili hɨriir namɨn mɨ Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨkɨn siir kɨrɨeya ɨni siyakar ywowɨn mɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm Jisɨs siya dirɨraerarɨm sɨmiir yaiya ɨna haigirɨrɨr boɨnama omom omomɨm sɨmiir. 15 Mɨ siya iikam whɨekakɨm sɨmiirɨn, sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir hɨr boɨnmɨmauugɨn mɨ sɨma ɨni siir inɨg ɨiirar hainan prapraskiyɨm. Ɨriig.

Mɨ om Nasaretan iikamɨm sɨma digɨumii Jisɨs siir haimriiyɨugɨm

(Mt 13:53-58; Mk 6:1-6)

16 Mɨ Jisɨs siya omɨn yɨnisɨm sapɨsap siyar naemrwɨi okwonaniyɨn Nasaret siirɨmar swokɨ am. Mɨ Jisɨs siya Judami ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya ta omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir yapnɨnopkainam. Ɨinokɨinokɨn siya tɨriya saiir hɨriinan mɨ siya ɨni Yokwo Komiiya saiirar yokwo mwaɨngiyɨn. 17 Mɨ sɨma siirɨn profet Aisaia siya wɨna yokwowa bɨdi bɨdiniyar saiir hauu mɨ siya mɨi kwɨra hɨnɨɨna boɨna saiiram hansɨrkɨn,

18 Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni kariir tɨr nwowɨn. Mɨ siya kɨrɨe kariirɨn mɨnam hauugɨn mɨ ha nɨmbinkɨn, siir yaiwɨn kɨbiya iikamɨm sɨma sɨma sɨpiyɨmiyokmaeyamiyɨm sɨmiir boɨnmɨmauuɨm. Siya kariirɨn mɨnam nɨkropkikɨn kara ta hɨriinan yaiya iikam sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmauuɨm mɨ digworaekwowɨm uridnan kɨmiir nɨtkiyɨm mɨ kɨmiirɨn wɨ rɨrmiiya kara nwowaigɨnɨuwi mɨ iikamɨm nhwokwɨsae nwowɨm sɨmiir nhwowɨm wɨ wadɨe kara nwowaigɨnɨugi. Mɨ iikamɨm hɨkak nwowɨm sɨmiirɨn wɨ rɨrmiiya kara nwowaigɨnɨugi.

19 Siya kariirɨn mɨnam nɨkropkikɨn. Ɨiya Adi Komii siya nanmaiwarkainana iikamɨm sɨmiir kara saiir boɨnmɨmauukɨn.

20 Mɨ siya ha mwaɨn dɨgiyɨn mɨ yokwowa ɨna swokɨ haigɨnɨkougiya. Mɨ ɨna swokɨ hauugiya inkamɨn yokwo ɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir. Mɨ siya ha swokɨ ɨdwowɨn mɨ ta omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir nwowɨm iikamɨm sɨmiirɨn ta ɨi aiir nowomwarkaiyɨu bwakainamkɨn mɨ sɨmiir nhwowɨm siirara kaonanaekiyɨm. 21 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, yaiya tariinan kɨma kwawakaekiya Yokwo Komii saeya boɨna, tariinanɨn saeya tasi nɨmbiniraraowa. 22 Mɨ sɨma siirɨn ɨna boɨn wadɨeyɨn mɨ sɨma naɨngwoyɨmiyok prasae bɨ kikɨnkɨm yai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm siir yai hɨranka nɨmbiniyɨm sɨmiirsiyɨn mɨ sɨma boɨn. Tɨ yɨnisɨmɨn siya tari Josep siir yɨnisɨmkɨn, aniya? Mɨ siya krɨmiir hɨriinanargɨn mɨ siya tɨ hɨriinan yai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm papiyankɨ haigɨm? 23 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kara kɨmiirɨn pɨ boɨniyɨo yai kwɨra saiir yaimwokɨyaimwo aiir boɨnmauugi, inkam iikam nhɨrmi whɨndirɨraerariyɨn yɨo tɨ hɨriinan inkamɨn sasar timɨ whɨndirɨraerarna. Siyɨu hɨnɨɨnɨn Kapaneam kɨra tɨrnaniyɨn mɨ tɨ kɨriir ombud om ɨiirɨn hɨriinan siyɨu ɨiirar timɨ tɨr. 24 Mɨ siya boɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, iikamɨm sɨma sɨmiir omkɨ oman profet inkamɨn siir yai bɨ wakaeyoknaeikɨn. Nɨɨngaka. 25 Wakae! Kara kɨmiirɨn yaimwokɨyaimwowa boɨni, bɨdi bɨdiniyarɨn Ilaija siya nwowa mɨ wig igabae nɨɨnga nhɨrɨm nu Isrel hɨr nwokɨm. Mɨ taka ɨiya naokɨ bɨ swokɨ kɨnmɨmɨnka bɨewiiyɨm whwoɨm haɨmii (3 ½ yia). Mɨ iikam whɨekakɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm sɨma mhɨi prasae bɨ naokɨm. 26 Mɨ Adi Komii siya Ilaija siirɨn ɨkɨ wig igabae nɨɨngam nu Isrel hɨr nwowɨm sɨmiirɨm bɨ nɨkropkikɨn. Nɨɨngaka. Siya siirɨn, wig igabae nɨɨnga ɨrua om Sarefat nu Saidon hɨrana saiiram nɨkropkikɨn nae saiir hauu aeyɨm. Mɨ ya saeya nu Isrel hɨran wig rani. 27 Mɨ profet Ilaija siir ɨiya ɨriipɨ hɨriinan mɨ siya iikam nhɨrɨm nu Isrel hɨranɨm paowaigɨ pɨskomkopouwɨm, sɨmiir nwɨrni mɨiyɨk bɨ nwokɨn. Nɨɨngaka. Mɨ nɨɨnga nwokiyɨn Neman sasargɨn. Neman siya Isrelan tani, siya Sirian inkamkɨn. Jisɨs siir yaiya hɨriinanka. 28 Mɨ ta ɨiya iikam whɨekakɨm sɨma ta omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir hɨr nwowɨm sɨma ta yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨm ta yaiya Jisɨs siya sɨmiirar hɨuriyɨu boɨnkɨn. Mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm haugɨhauga asi whwiyɨekikɨm. 29 Mɨ sɨma ha nɨnsiin okwokwokiyɨm mɨ Jisɨs siirɨn ɨna kiyaiwowɨtnaniyamɨn omɨn siir yaba hɨriir. Mɨ sɨma siirɨn mhɨuisɨm whɨrɨn sɨmiir om ɨeya nwowɨn mɨ sɨma siirɨn hɨrankɨ nɨtkiigiyɨm tɨrkɨm. 30 Mɨ sɨma dɨg bɨ nwokɨm whɨsarii rani, Adi Komii siyar nɨkɨdukɨn sɨmiir kwoɨnɨm mɨ sɨma asi nɨdidkɨm. Mɨ Jisɨs siya ɨni sɨmiir bopwowar yapnamɨn. Mɨ siya ɨna yɨugusamɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya inkam nwɨrɨn uridyɨu biyɨekakɨn siir haiswonɨskikɨn

(Mk 1:21-28)

31 Mɨ Jisɨs siya om komii Kapaneam nu Galili hɨranɨn siir namkɨn. Mɨ Juda sɨmiir ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya siir iikam nhɨrɨm saiirar mɨ owomwarkaiyɨugɨn Adi Komii siir yai aiir. 32 Mɨ sɨma ta siir yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. Dimusi rani, siir yaiya inkamɨn inɨg komiigakɨn siir hɨriinan boɨnkɨn ta yaiya kɨrɨe komiigaka. 33 Mɨ omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaekiya, inkam nwɨrɨn yɨu biyɨekakɨn hɨr nwokɨn. Mɨ siya ɨna kauwok boɨnamnankiyɨn, 34 hɨe! Jisɨs om Nasaretanɨn, kɨra dimu dimɨn tɨram nɨtkɨn, ha? Kɨra krɨmiir nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨnam nɨtkɨn, ha? Kara kɨriirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kɨrargɨn Adi Komii siir yɨnisɨmɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨn mɨ iikam whɨekakɨm krɨmiir nanmaiwarkainanɨn. 35 Mɨ Jisɨs siya ɨgao yai tɨ yɨu biyɨe siir yɨkwao boɨnki, kɨriir yaiya tɨ tanki! Mɨ yɨu biyɨeyɨn siya tɨ inkam ɨiirɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨdar haigi ɨrɨmtɨogigɨn mɨ siya ɨna yamɨn. Mɨ siya siir bɨ nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨngigɨn. 36 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma hɨriinan kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. Mɨ sɨmasɨmarɨn hɨnɨɨna yɨmboɨn amboɨn, ae! Ta yai hɨnɨɨna saeya panɨɨn panɨɨn yaiga. Mɨ siya yɨu biyɨeyɨm sɨmiirɨn wɨ inkamɨn kɨrɨe komiigakɨn mɨ inɨgak ɨkɨn mɨ siir hɨriinan boɨnmɨmauuwi. Mɨ sɨma hɨriinan wakaeyɨm mɨ sɨma tɨ inkam ɨiirɨn ɨna haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. 37 Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn Jisɨs siya tɨrkiyɨn ɨna haigirɨrɨrkiyɨn, omom omom ɨmiirɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya iikam kasa bɨ haiswonɨmnɨskɨigɨn

(Mt 8:14-17; Mk 1:29-34)

38 Mɨ Jisɨs siya ta omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya saiir haiburgigɨn mɨ Saimon siir omaka aiir yam. Mɨ Saimon siir nɨua saeya ma pɨu huua kɨniya saeya niiga. Mɨ kamɨm sɨma inɨ ɨkɨunaki Jisɨs siirɨn saiir ninɨ kɨgniyam. 39 Mɨ siya ha namɨn, kɨmɨdiniya hɨiya saeya whɨna saiir kingiinar inɨ okwowɨuwɨn mɨ siya ta ma huua kɨniya ɨgao yai saiir boɨnki mɨ ta ma pɨu huua kɨniya ɨna haiburgiga. Mɨ saeya bɨri kɨmɨmɨnkika saeya ɨna yɨnsiin ɨdwo sasaugiya mɨ saeya ɨni sɨmiir nae ɨmiirar swokɨ ɨnsiin dirɨraerara.

40 Mɨ ɨiya bɨeyɨn nɨkiiyamki tɨbɨn, iikamɨm nomiiyaugakɨm, sɨma sɨmiir nomiiyauɨm mapai mapaigɨ niiyɨm sɨmiirɨn ɨna yɨkɨunaniyɨm, Jisɨs siirɨm. Mɨ siir ɨɨna tɨ iikamɨm makak makakɨm sɨmiir pɨu ɨmiir nonkwokiyɨm mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yɨnɨmnɨskigiyɨm. 41 Mɨ tɨ uridyɨu bibiyɨeyɨm iikam whɨekakɨm sɨmiir hɨr nwowɨm sɨma ɨni warar yɨnkɨn amkiyɨm mɨ sɨma ɨgao yaigak hɨnɨɨna ywonamɨm. Hɨe! Kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. Mɨ Jisɨs siya ɨgao yaigak sɨmiir ywoki mɨ siya yai sɨmiir bɨ kɨgnɨnkɨn boɨnaikɨn. Dimusi rani, sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm siya inkamɨn Mesaia Adi Komii siya nɨmbinɨn siya krɨmiir nanmaiwarkainanɨn.

Jisɨs siya yai omakam yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiyɨm sɨmiir hɨr boɨnmɨmauugɨn.

(Mk 1:35-39)

42 Mɨ bɨenaɨnakarɨn siya tɨkɨ om ɨiir haiburgigɨn mɨ siya maeyauwa inkam karamaeya saiir yam, nhwo Adi Komii siirɨm kwɨsboɨnɨm. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨna yamɨm Jisɨs siirɨm hansɨram. Mɨ ɨiya sɨma siir hansɨryɨskaiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn kɨmɨdiniya sɨma yɨkpɨtmaiyɨm tɨ sɨmiir om ɨiir haiburgigsi, siya pɨ om whɨra namisi. 43 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kara yaiwɨn kɨbiya ɨiya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya digworaekwo whɨekakɨm mɨ iikam ɨkɨm, sɨmiir kɨgɨrkakana saiirɨn pɨ ɨkɨ omom omom nhɨrɨm sɨmiir mɨ boɨnmɨmauuwi. Kariirɨn Adi Komii siyar nɨkropkikɨn mɨ kara hɨriinan asi tɨri. 44 Mɨ siya ha boɨn dɨgiyɨn mɨ siya ɨna haiburgigɨn sɨmiirɨn mɨ siya ɨna yamɨn Adi Komii siir yaiya saiirɨn ɨkɨ omakam, yaimɨn dimɨn, nɨdwokai wakaeiyɨm nu Judia hɨranɨm sɨmiir asi boɨnmɨmauuwamkɨn. Ɨriig.

5

Jisɨs siya boɨnkɨn Pita siya anasu hoɨmgak asi haigɨn

(Mt 4:18-22; Mk 1:16-20)

1 Mɨ ɨigwɨra Jisɨs siya Genesaret whɨigbid hɨr nwokɨn. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ha nɨtɨm, ɨni saɨkar yanɨnkɨnɨuniyɨm. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai aiir wakaeyam. 2 Mɨ siya igopsɨm ɨswo sowiir kɨgi sowa whɨigbid hɨr nwowi. Mɨ kamɨm anasu haiiyɨm sɨma tɨ i ɨswo sowiir bɨdi haiburgigo. Mɨ sɨma haɨmna hɨisoki. 3 Mɨ Jisɨs siya iisɨm ɨra saiir kwɨrii, ta iya Saimon Pita siirga. Mɨ siya Saimon Pita siir boɨnki siya i aiirɨn hamiisɨma wokiyopkiyɨm yaba hɨriir mɨ siya ta ikopsɨm aiir yɨdwokai boɨnmɨmauugi Adi Komii siir yai aiirɨn, iikam whɨekakɨm sɨmiir.

4 Mɨ Jisɨs siya yai ha boɨn dɨgiyɨn mɨ siya Saimon Pita siir boɨnki, iya whɨidopwoniya kinaniyam, kɨra mɨ kɨriir isidɨn kɨma haɨmna dɨtmai anasu kikaiyɨm. 5 Saimon Pita siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, inkam komii ta nɨi kɨrɨeya krɨma whɨsariiyar mɨriinanaemaowikɨm, anasu whɨrmɨn whɨrmɨn bɨ swokɨ ɨigimɨmɨnkɨn. Mɨ kɨra pɨ boɨnkɨn, kara pɨ asi nɨtmai. 6 Mɨ sɨma ha nɨtmaikiyɨm mɨ sɨmiir haɨmna anasu kasa bɨ nɨigikɨm mɨ haɨmnaɨn pɨ hɨriiyar pɨ inanbɨrgiyɨn. 7 Mɨ sɨma sɨmiir ɨrɨpa mɨiyan kamɨm i ɨra saiir nwowɨm sɨmiirɨm kɨnkina, sɨmiir whɨnmɨriiyɨm mɨ sɨma ha nɨtɨm mɨ anasuɨm ɨna yɨskaina haigimɨmɨrkiyɨm. Mɨ i ɨso ɨni hindara iyɨmɨmɨnkiywo. 8 Saimon Pita siya hɨriinan kɨgiyɨn mɨ ogmwoɨn Jisɨs siir kingiina inɨ hɨuɨu mɨ ɨna boɨnɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra kariir haiburgik mɨ kɨra ha dam! Dimusi rani, kara dimɨn biyɨe tɨran inkamkɨn. 9 Siyar mɨ kamɨm saɨkar nwowɨm, sɨma tɨ anasu whɨe komiiyɨm sɨma haiyɨm sɨmiir kɨgiyɨm ɨni hindara yanaakiyɨm. 10 Sebedi siir yɨnisɨm nwɨso Jems, Jon sowa Saimon Pita sɨma ɨrɨpa mɨi kwɨruwa mɨriigɨm. Sowa ɨriipa hɨriinan ɨni warar mɨ ɨnkɨn anaakiywo. Mɨ Jisɨs siya Saimon Pita siir boɨn, kɨra kɨpi nɨdid tɨ anasu kɨra haiyɨm, mhoɨiya kɨra iikamɨm sɨmiirɨn wɨ hɨriinan haii, kariir mhoɨiya nɨtamɨn. 11 Mɨ sɨma i ɨso ha nadu hɨuwamasukuniyɨm mɨ sɨmiir digworaekwo whɨekakɨm ɨni hɨrar iyopnɨsugikɨm mɨ sɨma ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar yamɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya inkamɨn paowaigɨ pɨskomkopouɨn siir haiswonɨskigɨn

(Mt 8:1-4; Mk 1:40-45)

12 Ɨigwɨra Jisɨs siya om whɨrɨn inkamɨn paowaigɨ pɨskomkopouɨn siya nwowɨn siir inɨ owou. Mɨ tɨ inkamɨn siir pɨua paowaigɨ bɨdi yɨnkɨnɨua mɨ ɨiya siya Jisɨs siir kɨgwɨnɨn mɨ siya ɨni Jisɨs siir ɨgmiiga whwonkam ɨda kingiinar yakai kaiyɨrou whɨnaiinamɨn. Mɨ ɨna boɨnaiyɨn, Inkam Komii kɨra naɨngwowi mɨ kariirɨn wɨ dɨg kɨrar nwowaigɨnɨugi. 13 Mɨ Jisɨs siir ɨɨna ha nɨnkikiya mɨ siir yanonkwowɨuɨn mɨ siya boɨn, kara ha naɨngwowi, kɨriir ma ha dɨgi! Mɨ ta ma bɨ kɨmɨmɨnkika ɨna dɨgiya. 14 Jisɨs siya ɨgao yai siir boɨnki, kɨra sɨbgu mɨntarao! Kɨra wɨ inkam nwɨrni kɨpi boɨnmauu tɨ dimɨnɨn. Nɨɨngaka. Mɨ pa dam inkamɨn naemɨn kɨmiirsi nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨn Adi Komii siirɨm pris inkamɨn kɨmiir kaoprigi okwowiyɨn siir tinɨ boɨnmauuɨu. Mɨ kɨra Adi Komii siirɨn nae pa dɨnkɨn ɨmiiyaeki! Kɨriir pɨu wadɨe nwowa saiirsi. Mɨ yaiya krɨmiir brougae Moses siya wɨnkiya saiir hɨriinan. Mɨ tɨ kamɨm nwokɨ ɨnoknɨnkɨn wɨni kɨriir paowaiyɨm bɨdi wɨskiyɨm. 15 Mɨ dimɨnɨm Jisɨs siya tɨrɨm sɨmiir yaiya ɨna yɨniyokɨigiya. Mɨ iikam whɨekakɨm siir yai wakaenakiyɨm nɨtkɨm mɨ maɨm sɨmiir pɨu nwokaiyɨm sɨmiir warar haiswonɨskɨigiyɨm. 16 Mɨ ɨi nhɨrɨm siya maeyaua inkam karamae pɨ saiir napnɨnopkainami mɨpi nhwo hɨr ninɨ kwɨsboɨnɨuwi. Ɨriig.

Jisɨs inkamɨn ɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨrɨuwɨn siir haiswonɨskiigigɨn

(Mt 9:1-8; Mk 2:1-12)

17 Mɨ ɨigwɨr nabɨe Jisɨs siya iikam nhɨrɨm sɨmiir nɨisiimauugɨn mɨ Farisi kam ɨkɨm mɨ kamɨm siyɨu komii komiiyɨm sɨm nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨma hɨr warar nɨnkɨn ɨdwokɨm. Sɨma tɨ omom omom whɨekakɨm nu Galili mɨ nu Judia mɨ om komii Jerusalem sɨmiir hɨrankɨm nɨtkɨm. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir kɨrɨeya ɨni Jisɨs saɨkar nwowa, makak iikamɨm sɨmiir haiswonɨskɨiyɨm. 18 Kam nhɨrɨm sɨma ha nɨtɨm, inkam nwɨrɨn ɨga ɨɨna nɨnsɨmsɨrɨunɨnkɨnɨn siirɨn hɨigakar hainamɨn, sɨma siirɨn omakanau hɨriir hainɨnopkainamɨm tɨrkɨm, Jisɨs siir ɨgmiiga ninɨ haigɨnɨuɨm. 19 Dimusi rani, ɨni iikamkɨ yɨnkɨnɨu waowɨm, sɨma ɨni siyɨuɨm yɨnkɨnyaeyaonamɨm, tɨ makak inkamɨn siir hainɨnopkainamɨm. Mɨ sɨma siirɨn akoua hɨriir hainaiinam mɨ sɨma maeyau kwɨra saiir yamɨ ɨinɨkinɨɨngi. Ta hɨiya saiir dɨgar mɨ tɨ inkamɨn ta hɨi aiir whwonkaiyɨn sɨma siirɨn hɨigakar yonkwosiisiisnaiinam iikam ɨma nwowa maeyaua saiir bopwoniya. Mɨ sɨma Jisɨs siir whwonkam ɨda yauunɨ kikɨnɨu. 20 Ɨiya Jisɨs siya sɨmiir naɨngwo tɨbmii kɨrɨe saiir kɨgiyɨn mɨ siya ɨna boɨnɨn, nomiiyau, kɨriir dimɨn biyɨeyɨm kara bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. 21 Mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm sɨmasɨmarɨn ɨna yomboɨn amboɨnɨm. Yɨpɨkɨn tɨ inkamɨn Adi Komii siir hɨriinan boɨnɨn? Inkam nwɨrkɨn bɨ swokɨ haiyoprimdiyɨumii srankɨn dimɨn biyɨeyɨm. Nɨɨngaka. Adi Komii siirarar mɨiga. 22 Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm Jisɨs siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨm mɨ siya sɨmiir boɨn, dimugɨn? Tɨ hɨnɨɨn kwoɨnɨn kɨmiir waraur nwokaiyɨn, ha? 23 Pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn kɨrɨe ɨkɨm kara mɨrii karamae nwowiyɨm mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨm hiinsɨma nwowiyɨm kara mɨrii karame nwowiyɨm? Mɨ kara ha boɨni kɨriir dimɨn biyɨeyɨm kara bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm ta mɨi hɨriinana ya mɨi kɨrɨe, o mɨi komii rani, aniya? Mɨ kara ha boɨnki, kɨra dɨnsiingi mɨ kɨriir hɨi aiir hainam ya mɨi komiiga, iyɨe? Mɨi komii rani, aniya? 24 Yaowae Adɨn nɨnomor kou hɨrankɨn nɨtɨn karargɨn. Mɨ kɨmiirɨn wɨ karar nɨisiimauuwi kɨrɨeya dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm mɨ Jisɨs siya tɨ inkamɨn ɨga ɨɨna nɨnsɨmsɨrɨuɨn siir asi boɨnkikɨn. Kara kɨriir boɨnki, kɨra dɨnsiingi! Mɨ kɨriir hɨi aiir dɨnsiin hainam mɨ kɨra pɨ kɨriir omaka damɨgusam! 25 Mɨ siya bɨri kɨmɨmɨnkikɨn ɨna yɨnsiin hainamɨn siir hɨiya mɨ siya ɨni iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdar yapnamɨn mɨ siya mwai ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainan ap waowaowamɨn. 26 Mɨ sɨma ɨna yanaakiyɨm mɨ sɨma naɨngwoyɨmiyok prasae bɨ kikɨnkɨm mɨ sɨma ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainanprapraskiyɨm mɨ ɨna boɨnɨm, ae! Dimɨn prasae rani, tapa krɨma kwakɨgiyɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya Livai siir nɨkɨunakɨn

(Mt 9:9-13; Mk 2:13-17)

27 Mɨ tɨ dimɨnɨn siir mhoɨiya, Jisɨs siya napnamɨn mɨ siya kɨgi inkam nwɨrɨn omom omomi umɨr haiiyɨn siir inɨgɨn Livaikɨn, siya omaka siya nɨdwokai mɨriiya saiir hɨr nɨdwokaii. Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra kariir mhoɨiya wɨt. Mɨ Livai siya ha nɨnsiingiyɨn mɨ siir digworaekwowɨm ɨni hɨrar grirgɨngikɨm mɨ siya ɨni Jisɨs siir mhoɨiya yamɨn. 28 Livai siya ha nɨnsiingiyɨn mɨ siir digworaekwowɨm ɨni hɨrar yɨnsiin haiburgigɨn mɨ siya ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar yamɨn.

29 Mɨ Livai siya nae komiiya ɨna dirɨraerarɨn siir omaka hɨrar, Jisɨs siiram. Mɨ kam hoɨmgakɨm omom omomi umɨr haiiyɨm mɨ kam nhɨr ɨkɨm, sɨma warar yɨnkɨn ɨdwokai ae sowakan. 30 Mɨ Farisi kamɨm mɨ kamɨm siyɨu komii komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨma Farisi sɨmiirar isid whɨrkɨn. Kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm, sɨmiirɨn hɨnɨɨna yɨniinansao boɨn, kɨma warɨ kamɨm omom omomi umɨrɨm yaeya swokɨ ɨnkɨn haiiyɨm mɨ kamɨm siyɨu biyɨe tɨriyɨkɨm, nae op mɨn sɨmaka dimusi nɨdwokai ae kwiyae, ha? 31 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, inkamɨn ma karamaeyɨn, yɨo siya inkamɨn paowai widiyɨn siiram bɨ swokɨ amikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ ɨkɨ makak iikamɨm pɨ sɨmasɨmar nami kamɨm paowai widiyɨm sɨmiiramɨn. 32 Kara inkamɨn paowai widiyɨn siir hɨriinankɨn, kara iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨma ha naɨngwowɨm krɨma iikam mɨiyɨkɨm sɨmiir mhɨi kwoɨn nɨnkpɨt haigi aram bɨ nɨtkɨn. Nɨɨngaka. Kara iikam biyɨeyɨm hɨnɨɨna naɨngwowɨm krɨma mɨiyɨk rani, sɨmiir mhɨi kwoɨn ɨmiir nɨnkpɨt haigiyɨm nɨtkɨn. Ɨriig.

Nae haiya aeni yaiga

(Mt 9:14-17; Mk 2:18-22)

33 Mɨ Ferisi iikam nhɨrɨm sɨma Jisɨs siir boɨn, Jon siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm, sɨma ɨi kasakasa bɨ haiyaeikɨm mɨ nhwo pranaepranae bɨ kwɨsboɨnikɨm. Mɨ Farisi sɨmiir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan. Mɨ kamɨm kɨriir kɨgna mɨriiyɨm, yɨm hɨriinan bɨ tɨrkɨm, yɨm sɨma nae pa mɨ aei mɨ opa pa mɨ kwiyaei. 34 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kɨma ha naɨngwowi, ɨiya iikamɨm tɨ inkamɨn wig nonkwonaɨn siir wigwas nae aiiram nɨti, saiir naeyam mɨ kɨma wɨ saiir haiyaki, aniya? Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. 35 Mɨ mhoɨiya iikam biyɨe nhɨrɨm sɨma nɨnkaknan nwowi siir nɨkɨunakiyɨm. Mɨ siya siir inkam inkamnanɨm sɨmiir haiburgigi mɨ taka ɨiya ya nɨkrani sɨma nae wɨ saiir haiyaki.

36 Jisɨs siya mɨn boɨniyɨokɨn, inkamɨn, yɨuɨs wɨn haɨmiiya saiir kɨpi kɨntɨo hai, yɨuɨs kaba saiir nɨtkɨn panɨm. Mɨ siya hɨriinan tɨri mɨ ta yɨuɨs mɨiyɨka wɨ saeya nonkwobumbuwi. Mɨ ta yɨuɨs wɨna saeya wɨ yɨuɨs biyɨeya saɨka wɨ mɨiyɨk kɨg rani. Nɨɨngaka. 37 Inkamɨn wain opa wraisu ɨs kaba saiir bɨ naokaiigɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya hɨriinan tɨri mɨ tɨ wain opa saeya niyopiinaiinii mɨ wɨ ta wraisu ɨs kaba saiir mɨmbɨmbɨrgi mɨ ta wain opa wa naokinɨnkwokwo ɨuguski. 38 Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Mɨ kɨra ta wain opa wraisu ɨs mɨiyɨk aiirar daokai. 39 Ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa saeya hɨnɨɨnga. Iikamɨm Moses siir siyɨu ɨiir napiyɨm sɨma boriisopi Jisɨs siir siyɨu ɨiir swokɨ apɨm mɨ sɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni tɨ siyɨuɨn siyɨu paii rani. Mɨ sɨma siyɨu wɨnɨn digɨumii siir haimriyɨugigɨm mɨni mɨ sɨma siyɨu bɨiyanɨn siiramar naɨngwowi. Ɨriig.

6

Judami ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saeya mɨi haiyani ɨiga

(Mt 12:1-8; Mk 2:23-28)

1 Mɨ Juda sɨmiir ɨi komii kwɨra pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karam nwowiya Jisɨs siya witnid numɨrɨm sɨmiir bopwowa naprɨokɨinamkɨn. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm witnid nhɨrɨm sɨmiir kigrimgrirgi haiyamɨm mɨ sɨma ɨna yɨinɨbromprop yonkwomromrok apaeiyamɨm. 2 Mɨ Ferisi nhɨrɨm sɨma boɨn mɨ kɨma Moses siir siyɨu komii ɨiir dimusi taouga dirɨraerarkɨm, tɨ dimɨnɨm Judami ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir haiyam mɨ kɨma sɨmiir dimusi tɨrkɨm, ha? 3 Jisɨs siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kɨma tɨ dimɨnɨn bɨiya Devid siya tɨrɨn Adi Komii siirɨn, siir bɨ nwankɨm, ɨiya siir isidɨn sɨma mhɨigɨ naowɨm mɨ sɨma naeyɨm, aniya? 4 Mɨ Devid siya omaka komiiya Adi Komii siira saiir napnɨnopkainamɨn mɨ siya kɨmɨdiniya bretɨn Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨn siir haiyɨn mɨ siya ɨna yaeyɨn. Mɨ haɨmiiyɨn, kɨmɨdiniya siir isid ɨiir hauu ae. Mɨ kɨma tari siir bɨri mwaɨnɨnoknɨnkɨnkɨm, siyɨu komii siir siyɨuɨn, hɨnɨɨn boɨnkɨn. Tɨkɨ bretɨn inkam nɨɨngakɨ bɨ swokɨ aeikɨn. Nɨɨngaka. Yɨo pris sɨmiiraraɨrgɨn. 5 Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ boɨn, kara Yaowae Adɨn nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtɨn siya, ta Judami ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir Bɨiyan Inkam Komii asi nauunɨ onikɨn. Mɨ kɨma ɨo kariir dimusi nwowi, ha? Ɨriig.

Jisɨs siya inkamɨn ɨɨna biyɨekakɨn siir haiswonɨskigɨn

(Mt 12:9-14; Mk 3:1-6)

6 Mɨ Juda sɨmiir ɨi komii kwɨra pɨu siiskuwakiya, dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya Jisɨs siya sɨmiir omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya, saiir yapnɨnopkainam. Mɨ siya sɨmiir yowomwarkaiyɨu. Mɨ inkam nwɨrɨn hɨr warar nɨnkɨn okɨn, siir ɨɨna ɨɨniga bɨdi yɨnsɨmsɨrɨunamɨm ɨni paeyaryaowainan ywokiyama. 7 Mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm, sɨm Jisɨs siirɨm hɨrar kaonanae. Sɨma bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm, siya tɨ inkamɨn siirɨn pɨ Judami ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir nasi haiswo nɨskii mɨ ta hɨriinana saiirsi hɨuriiyɨu boɨnam mɨnkɨm siirɨn. 8 Mɨ Jisɨs siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn mɨ siya tɨ inkamɨn ɨɨnakɨn naonɨnsɨmsɨrɨuwɨn siir boɨnki, kɨra tɨriir wɨnsiin apnani. Mɨ tɨkɨ inkamɨn siya ɨna inɨ okwowɨuwɨn. 9 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kara kɨmiir srɨii, siyɨu komiiyɨn siya panɨɨna boɨnkikɨn, Judami ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiirɨn? Mɨ krɨma siyɨu mɨiyɨk tɨ tɨr iyɨe? Mɨ siyɨu biyɨe tɨ tɨr, aniya? Mɨ krɨma siir tɨ haiswonɨski haigɨnɨu, ta ɨi komii aiirɨn, iyɨe? Mɨ krɨma siirɨn hɨriiyar tɨ kɨgnɨsu ao, iyɨe? 10 Mɨ Jisɨs siya iikam ɨmiir kaoyokiyokɨigiyɨn mɨ siya tɨ inkam ɨiir boɨnki, kɨriir ɨɨndɨbɨn tɨ ɨnkiyɨnyɨnki. Mɨ tɨ inkamɨn hɨriinan tɨrkiyɨn mɨ siir ɨɨna ɨni wadɨeyar swokɨ okiya. 11 Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni haugɨ haugar whwiyɨekikaigiyɨm. Mɨ ɨni sɨma sɨmar whrɨeboɨnamɨm mɨ krɨma Jisɨs siirɨn wɨ panɨɨn panɨɨna tɨri? Ɨriig.

Jisɨs siya aposel kamɨm ɨuur nwɨsa yɨmbin

(Mt 10:1-4; Mk 3:13-19)

12 Mɨ taka ɨiya Jisɨs siya ɨna iiyamɨn mhɨuwisɨm whɨrɨn siir, nhwo Adi Komii siiram kwɨsboɨnam. Mɨ ta nɨi kɨrɨeya siya ɨni hɨrar kwɨsboɨn pɨrkɨnkaiyɨn, Adi Komii siiram. 13 Mɨ bɨeyɨn ha maskwonaidniyakwokɨn mɨ siya kamɨm saɨka mɨriiyɨm sɨmiiram yɨkɨugi mɨ siya tɨ kam ɨuurnwɨso sɨmiir yɨmbin. Mɨ siya sɨmiir inɨgɨm ɨna dap haigɨnɨuɨm aposel. 14 Sɨmiir inɨgɨm hɨnɨɨn hɨnɨɨngɨm. Mɨ Saimon siir inɨgɨn Pita yokdap haigɨnɨu mɨ siir nomousɨmɨn yɨo Endrugɨn mɨ nhɨrɨm yɨm sɨm inɨgɨm hɨnɨɨn hɨnɨɨngɨm Jems, Jon, Filip mɨ Bataromiu. 15 Matyu, Tumas mɨ Jems Alpiasni yɨnisɨmɨn mɨ Saimon siir inɨg whɨrɨn Selot. Tɨ inɨg Selotɨn siir yaimwokɨyaimwowa hɨnɨɨngɨn mɨiya siya mɨriiya bɨ mɨrii kikrɨpikɨn. 16 Judas, Jemsni yɨnisɨmɨn mɨ Judas Iskariot inkamɨn wɨr Jisɨs siir napwouwɨn siir sau omomni. Ɨriig.

Jisɨs siya makak iikamɨm sɨmiir haiswonɨmnɨskɨigɨn

(Mt 4:23-25)

17 Mɨ siya ha dɨgikɨn mɨ Jisɨs siya ɨni sɨmakar yɨnkɨn apniyamɨn mɨ siya maeyau hɨkmainana saiir yokwo iikam isid whɨekakɨm sɨmakar. Mɨ iikam whɨekakɨm nu Judianɨm mɨ om komii Jerusalem, an ɨkɨm mɨ omom om komii Taia mɨ om komii Saidon sowiir hɨriir wainam ɨkɨm. Whɨigbid whɨigbida wainamɨm, sɨmiir hɨran iikamɨm sɨma warar yɨnkɨn ɨt. 18 Mɨ sɨma siir yai aiir wakaeyam nɨtkɨm mɨ siya sɨmiir ma ɨmiir mɨ haiswonɨmnɨskɨiyɨm mɨ iikam nhɨrɨm uridyɨu biyɨekɨ nɨnkɨnɨuwɨm sɨmiir warar. Mɨ siya ɨna haiswonɨskɨi haigɨnɨuwɨn. 19 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨɨna Jisɨs siir nonkwowɨm mɨnkɨm. Dimusi rani, siir kɨrɨeya sɨma bɨdi kɨgiyɨn, iikam whɨekakɨm makakɨm siya haiswonɨmnɨskɨigɨm. Mɨ sɨma ɨni wadɨeyar ywokiyɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya iikamɨm maɨrgɨmaɨrgakakɨm mɨ iikamɨm hɨkak nwowɨm sɨmiir boɨnmɨmauugɨm

(Mt 5:1-12)

20 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir kaoki mɨ ɨna boɨnkiyɨn,

kɨma tɨ iikam paeprigabɨm kɨma maɨrgɨmaɨrga dwo. Dimusi rani, Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm kɨma mɨriiyɨm sɨmiirar kɨgrɨraowikɨm. 21 Kɨma tɨ iikamɨm tariinanɨn mɨigɨ naowɨm kɨma maɨrgɨmaɨrga dwo. Dimusi rani, mhoɨiya kɨma wɨ digworaekwokɨ naokɨngugunankaii. Mɨ kɨma iikamɨm tɨ tariinan nɨnounɨnkiyɨm, mhoɨiya kɨma digworaekwo whɨekakak nwowi mɨ kɨma wɨ yaibu sɨmiir grɨnkɨn ɨei.

22 Kɨra iikamɨm kɨnaka nombopboɨn ae karam nwowiyɨm mɨ ɨo kɨnaka nwowiyɨm mɨ yai biyɨe kɨriir nɨgbumbu boɨniyɨn mɨ digɨumii kɨriir haimriiyɨugigiyɨn kɨra siiramɨn maɨrgɨmaɨrga dwo. Sɨma tɨ dimɨnɨn kɨriir whɨsarii tɨr tani ni kɨra tɨ Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn kariir siyɨu ɨiir napkɨn. 23 Bɨiya krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm, hɨriinanar mɨ tɨrkɨm, profet inkam ɨmiirɨn. Mɨ kɨra tɨ hɨriinan dimɨnɨn siya nɨmbiyami kɨra maɨrgɨmaɨrga prasae kɨpi nwo, ogmwo warar dɨnwomwokam. Dimusi rani, mhoɨiya kɨra wɨ digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkak nwowi mɨ tɨ digworaekwowɨm ɨni Adi Komii siyar nikɨ onkwo ɨdwowɨm, nɨnomor kou hɨr.

24 Kɨma tɨ iikamɨm umɨr digworaekwokɨ naokɨngugunankaiyɨuwiyɨm mɨ wadɨe sɨbgu owɨpɨsukaeyamɨm, kɨma sɨbgu mɨntɨrao, mhoɨiya kɨma wɨ hɨk whoɨmoni hai rani. Dimusi rani, kɨma wɨ nɨnomor kouan digworaekwowɨm sɨmiir hai rani. Nɨɨngaka. 25 Kɨma mɨntɨrao kɨma wɨ mhɨi naekak nwo rani, mhoɨiya wɨm wɨ mhɨigɨ naowi. Mɨ kɨma mɨntarao tɨ iikamɨm yaibu nɨnɨemamaɨrɨm kɨma wɨ nɨnounɨnki prasae kɨn tani. 26 Mɨ kɨma sɨbgu mɨntarao ɨiya iikamɨm sɨma kɨmiir nɨkboɨn praprasi mɨ bɨiya krɨmiir brougaeyɨm, ɨriipɨ hɨriinanar mɨ tɨrkɨm, profet nɨksɨsae ɨmiirɨn. Ɨriig.

Siyɨuɨn ɨo nwowi inkamɨm sɨmiiram napiyaowi ɨkɨn

(Mt 5:38-48; 7:12a)

27 Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnmauugii, iikamɨm kariir yai aiir wakaeiyɨm sɨmiiram dapiyao. Mɨ iikamɨm ɨo nhwo nanaowiyɨm, kɨma sɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk ɨiirar swokɨ tɨr haigɨnɨu. 28 Mɨ iikamɨm yaibiyɨe kɨmiir nɨkbumbuwi mɨ kɨma sɨmiirɨn yai mɨiyɨk aiirarar boɨnaigɨnɨu mɨ iikamɨm sɨma siyɨu biyɨe kɨmiir tɨrhaigɨnɨuwi mɨ kɨma sɨmiiramɨn Adi Komii siiram srɨii, siya sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 29 Mɨ inkam nwɨrkɨn kɨriir yaeka aiir naka tɨoki mɨ ha tɨ swokɨ ɨnkpɨt okwoki, yaeka kwɨra saiir swokɨ tɨokiyɨm. Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨriir yɨuɨs prɨeiya saiir nɨshaii mɨ kɨra siirɨn hɨriiyar kɨgnɨnkɨn haigi. Mɨ kɨra yɨuɨs haruwa kwɨra, saiir warar swokɨ ɨnkɨn hauugi. 30 Mɨ inkam nwɨrkɨn dimɨn whɨram srɨii mɨ kɨra siirɨn ha hauugi. Mɨ inkam nwɨrkɨ dimɨnɨn kɨriir maeyau hɨrankɨ ninɨ hainaki mɨ kɨra ha kɨpi swokɨ boɨn, kariir swokɨ hauugi. Nɨɨngaka. 31 Dimɨnɨn kɨra naɨngwowiyɨn sɨma kɨriir tɨram mɨ kɨra sɨmiirɨn hɨriinan dimɨn ɨiirar swokɨ tɨr.

32 Mɨ iikamɨm kɨriiram naɨngwowiyɨm sɨmiiram naɨngwowi, yɨo dimɨn komii rani. Mɨ Adi Komii siya kɨriirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨn tani kɨra inkam wadɨekɨn. Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm dimɨn biyɨekakɨm yɨm sɨma iikamɨm sɨmiiram naɨngwowiyɨm, sɨmiiramar naɨngwowikɨm. 33 Mɨ iikamɨm siyɨu mɨiyɨk kɨriir tɨriiyɨm mɨ kɨra sɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk mɨ tɨri, yɨo dimɨn komii rani mɨ Adi Komii siya kɨriirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨn tani, kɨra inkam wadɨekɨn. Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm dimɨn biyɨekakɨm yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinanar mɨ tɨrikɨm. 34 Mɨ kɨriir dimɨnɨn inkam nwɨrni hauugi, hindara haisasae mɨriinakiyam, siya kariirɨn wa swokɨ hauuwi, yɨo tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn komii rani, Adi Komii siya kɨriirɨn wɨ yaigak saiirsi nwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm dimɨn biyɨekakɨm yɨm sɨma iikamɨm dimɨn biyɨekakɨm sɨmiir dimɨn ɨmiirar mɨ hauu mɨriisasaeikɨm mɨpa swokɨ hainani. Mɨ yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan dimɨn ɨmiirar mɨ ɨngigir haiigɨm. 35 Nɨɨngaka! Kɨra iikamɨm ɨo kɨnakar nwowiyɨm sɨmiiram dapiyao mɨ sɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨkar timɨ tɨr. Mɨ dimɨnɨn hindara haisasae mɨriiyɨn, siirɨn haiyɨm kɨpi swokɨ aɨngwo. Nɨɨngaka. Mɨ kɨra hɨriinan tɨri mɨ Adi Komii siya kɨriirɨn wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiira hauuwi. Mɨ kɨra wɨ Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn siir yɨnisɨmkɨɨn nwowi. Dimusi rani, Adi Komii siya ɨkɨ iikam bibiyɨeyɨm siirɨm naɨngwo karam nwowiyɨm sɨmiiramar naɨngwobunaekɨn. Mɨ wɨm kɨma hɨriinanar timɨ tɨr. 36 Mɨ kɨma sɨmiiramɨn Adi Komii siya naɨngwobumbuwa saiir hɨriinanar timɨ aɨngwobumbu. Ɨriig.

Kɨma inkam nwɨrni siyɨuɨn siir kɨpi hɨd

(Mt 7:1-5)

37 Mɨ kɨma iikamɨm sɨmiirɨn kamɨm yai hɨdiyɨm sɨmiir hɨriinan hɨd karamae nwowi mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya kɨmiirɨn wɨ mɨ hɨd rani. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi mɨ Adi Komii siya kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn wɨ hɨriiyar mɨ haiyoprimdiyɨumiigii. 38 Mɨ kɨma digworaekwowɨm iikamɨm sɨmiir hauuwi mɨ Adi Komii siya digworaekwo kɨmiir wa mɨ iyopkɨiyɨuwi mɨ siya wɨ yaeya digworaekwo mɨiyɨk whɨekak nhɨrɨm warar swokɨ ɨnkɨn iyopkɨiyɨugi kɨmiirɨn. Mɨ kɨma tɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn siir hauugɨn iikamɨm sɨmiir. Mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ tɨ hɨriinan dimɨn ɨiirar swokɨ hauuwi.

39 Mɨ Jisɨs siya boɨniyɨo yaiya kwɨra boɨn sɨmiirɨn, inkam nhwokwɨsae nwɨrɨn, siya wɨ inkam nhwokwɨsae nwɨrɨn siir swokɨ ɨisiisiimauu ap rani. Nɨɨngaka. Mɨ siya hɨriinan tɨri mɨ sowa nwɨsaɨrarɨn wɨ ɨeyar napnatkaigai swonami. 40 Yɨnisɨmɨn ɨkɨ nɨnoknɨnkɨnam namiyɨn, siya inkamɨn ɨkɨ siir nowomwarkaiyɨuwiyɨn siir nɨnoknɨnkɨn aiir bɨri swokɨ haiburikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ ɨiya yɨnisɨmɨn siya nɨnoknɨnkɨn komiigak nwowi mɨ mhoɨiya siya wɨ inkamɨn siir nowomwarkaiyɨuwiyɨn wɨ siir hɨriinana swokɨ owi.

41 Mɨ kɨra paeka sɨma kɨriir nomiiyauwɨn siir nhwo ɨiir nwowa saiir dimusi boɨnkɨn mɨ kɨra warɨ paemɨr komiiya saiir bɨri kɨgɨn kɨriir nhwo ɨiir nwokaiya, aniya? 42 Mɨ kɨra, kɨriir nomiiyauwɨn siirɨn panɨɨn panɨɨna nɨnoknɨnkɨnkɨn? Nomiiyau, kara paekasɨma kɨriir nhwo siir nwowa saiir haiyam mɨni. Mɨ kɨra paemɨr komiiya kɨriir nhwo ɨiir nwowa saiir bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨn, aniya? Kɨra nɨksɨsaeyan inkamkɨn! Bɨiyɨn kɨra, kɨriir nhwo ɨiir nwowa paemɨr komiiya saiir tikɨ hai. Mɨ kɨriir nhwowɨn wadɨe nwowi mɨ mhoɨiya kɨra paekasɨma kɨriir nomiiyauɨn siir nhwo ɨiir nwowa saiirɨn wɨ hanɨɨngɨ haii. Ɨriig.

Pae biyɨeyɨn siya nae biyɨeyar mɨ budikɨn

(Mt 7:16-20; Mk 12:33-35)

43 Pae mɨiyɨkɨn siya nae biyɨe bɨ budikɨn. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan pae biyɨeyɨn siya nae mɨiyɨk bɨ budikɨn. 44 Ɨiya inkamɨn siya bɨdi kɨgnɨnoknɨnkɨnɨn tɨ paenid hɨnɨɨnɨn tabgɨn o amka. Inkamɨn amɨn nɨo siir hɨranka bɨ nɨrkuuwigɨn. Mɨ inkamɨn tabnidɨm pae twaa siir hɨranka bɨri whɨnaigɨn. Nɨɨngaka. 45 Iikamɨm paenankɨm. Mɨ inkamɨn kwoɨn mɨiyɨkakɨn, siya mɨi mɨiyɨk mɨriiyɨn mɨ inkamɨn kwoɨn biyɨekakɨn yɨo wɨ mɨi biyɨe mɨrii. Tɨ hɨnɨɨn dimɨnɨm. Yai aeya boɨnɨnkɨiigiyɨm mɨ kɨma dɨnoknɨnkɨnki tɨ inkamɨn siir mhɨi kwoɨnɨm tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨn bɨdi yɨnkɨnɨukikaiyɨn. Ɨriig.

Omaka mɨriini siyɨu whɨsko

(Mt 7:24-27)

46 Mɨ kɨma kariirɨn hɨnɨɨna dimusi nɨkɨuwi, Bɨiyan Inkam Komii Bɨiyan Inkam Komii mɨ kɨma kariir yai wakaeyokna karamae dimusi nwowi? 47 Yɨpɨkɨ iikamkɨm kariir yai aiirɨm nɨtɨm mɨ kariir yai aiir wakaeyam nɨtɨm. Mɨ ha wakaeyoknaɨm, tɨ iikam hɨnɨɨnɨm yɨm hɨnɨɨngɨm. 48 Tɨ iikamɨm yɨm sɨma tɨ inkamɨn omaka mɨriiyɨn siir hɨriinankɨn. Bɨiya siya ɨe komii ɨiir ikɨ opnaiinam mɨ yɨnɨm ɨna inansiingiyɨm mɨ op komiiyɨn siya ha nɨunaniyɨn mɨ owɨe komiiyɨn ha mɨ aikinani mɨ ta omaka gobmi wanmi bɨ swokɨ kɨnmɨmɨnka. Nɨɨngaka. Dimusi rani, siya omaka mɨiyɨk bɨdi sɨbgu mɨriiyɨn. 49 Mɨ inkamɨn kariir yai bɨdi wakaeyɨn. Mɨ siya bɨri wakaeyoknakɨn mɨ yɨo ɨni tɨ inkamɨn ɨe ɨda haɨmbwaenaeiyɨn mɨ ɨe mɨ sɨbgu prɨigi karamae nwowiyɨn, ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ mhoɨiya op komiiyɨn ha nakiinamainiyɨn mɨ ɨni omaka aiirar kaihɨomai namiyamɨn. Jisɨs siya sɨmiirɨn hɨriinan boɨnkɨn. Ɨriig.

7

Jisɨs siya sauan isidɨn sɨmiir bɨiyan inkamɨn siir mɨi mɨriiyɨn siir haiswonɨskigɨn

(Mt 8:5-13)

1 Jisɨs siya ha boɨn dɨgiyɨn iikamɨm sɨmiirɨn mɨ siya sɨmiir haiburgigɨn mɨ om Kapaneam hɨriir yɨmbiyam. 2 Mɨ nu Rom hɨran sauan isidɨn sɨmiir bɨiyan inkamɨn siya, siir mɨiyan inkamɨn siirɨma naɨngwonanaeikɨn mɨ siya niiya ma komiika, siya nao kingiina nwokɨn. 3 Tɨ sɨmiir bɨiyan inkamɨn siya Jisɨs siir yai bɨdi ikɨ wakaeyɨn mɨ siya ɨkɨ Juda sɨmiir bɨiyan inkamɨm sɨmiir yɨkropki sɨma Jisɨs siir nɨkɨunakiyɨm. Mɨ siir mɨiyan inkamɨn siir haiswonɨski haigɨnɨuwɨm. 4 Mɨ sɨma Jisɨs siir hɨriir nɨmbiyamɨn mɨ kɨmɨdiniya sɨma yɨkɨuwɨrwɨrna siirɨn. Tɨkɨ inkamɨn siir bɨiyan inkamɨn siya inkam biyɨekɨ mɨ ɨuwi. Nɨɨngaka. Inkam wadɨe ɨeyargɨn mɨ kɨra siirɨn sɨbgu tɨrhaigɨnɨu. 5 Siya Juda krɨmiir iikamɨm sɨmiiramar naɨngwokwonanaeikɨn mɨ krɨmiir omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya saiirɨn siyar mɨriiga.

6 Mɨ sɨma ta yaiya ha boɨndɨgiyɨm mɨ Jisɨs siya ɨni sɨmakar yɨnkɨn amɨn. Mɨ ɨiya sɨma tɨ inkam makakɨn siir omaka kingiin namwowɨuɨm mɨ bɨiyan inkamɨn siya siir nomiiyau nhɨrɨm sɨmiir yɨkropki Jisɨs siiram siyɨu hɨr napiyɨskai boɨnwɨnam. Mɨ sɨma hɨnɨɨna yaboɨni, Inkam Komii! Kɨra yakɨ prɨi ɨt, an kara inkam mɨiyɨk rani mɨ kɨra kariir omaka aiirɨn pa nɨt rani. Nɨɨngaka. 7 Mɨ an kara ɨriipa hɨriinan kɨriiram panɨɨnsi mɨ ɨtsi. Kara ha naɨngwowi, kɨra yaiarar boɨnki mɨ kariir mɨiyan inkamɨn pɨ wadɨe nwokɨ okiyɨm. 8 Dimusi rani, an kara ɨni inkamɨn inɨg komiigakɨn mɨi kariir hauuwiyɨn, ɨni siir aowa ywowɨn. Mɨ an kararɨn ɨni sauan isidɨn kara kɨgrɨraowiyɨn ɨni sɨmiir kou ywowɨn. Mɨ kara ɨkɨ nwɨrni boɨnkiyɨm mɨ siya pa mɨ ami mɨ kara nwɨrniyɨn ɨkɨ hɨnɨɨna boɨnkiyɨm, kɨra wɨt mɨ siya pa mɨ ɨti mɨ kara kariir mɨiyan inkamɨn siirɨn ha boɨniyɨm, kɨra ta mɨi hɨnɨɨna saiir mɨrii mɨ siya pa mɨ mɨrii.

9 Mɨ ɨi Jisɨs siya ta yai aiir wakaeyɨn mɨ siya ɨni hindara yanaakiyɨn. Mɨ siya tɨ iikam isid komiiyɨn siir mhoɨiya nwokiyɨm sɨmiir haiyɨugkaokiyɨn mɨ hɨnɨɨna boɨnki mɨ Isrel hɨran iikamɨm kara ta hɨriinan naɨngwo tɨbmii saiir bɨri kɨgɨn. Nɨɨngaka. 10 Mɨ tɨ bɨiyan inkamɨn siya nɨkropkiyɨm kamɨm sɨma ɨna swokɨ amɨm sɨmiir omaka hɨriir mɨ sɨma kɨgni tɨ siir mɨiyan inkamɨn wadɨekɨ wadɨe bɨdi swokɨ okiyɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya igabae ɨra saiir yɨnisɨmɨn siir haiswonɨski okwonaowidgɨn

11 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya om komii whɨrɨn siir yam, siir inɨgɨn Nen. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm mɨ iikam isid komiiyɨn saɨka nɨnkɨn amkɨn. 12 Mɨ ɨi siya om komii siir omwoɨs kingiin nwowamɨn mɨ iikam isid komiiyɨn sɨma tɨ isidɨn inkam wɨɨrɨn siir nɨo haigɨnamɨm sɨma om komii siir omwoɨs hɨrankɨ napnɨmbinani. Ta igabaeya saiir yɨnisɨm nwɨrkɨnwɨruwan sisiyaɨrgɨn. Mɨ om komii hɨran iikam whɨekakɨm saɨka nɨnkɨn ɨtkɨm. 13 Mɨ ta ɨiya Bɨiyan Inkam Komii siya saiir kɨgiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn saiirsiyɨn naɨngwoyɨmiyok pranae bɨri swokɨ kɨnkɨn. Mɨ siya saiir boɨnki, kɨra kɨpi nou. 14 Mɨ siya kingiin ha namɨn mɨ ta hɨiya inkam wɨɨrɨn siya whɨna saiir yonkwoki. Mɨ ta hɨi aiir hainamɨm kamɨm sɨma ɨni hindara yamɨkwoɨuɨm. Mɨ siya siir boɨnki, whranisɨm, kara kɨriir boɨnki, kɨra dɨnsiin okwoki. 15 Mɨ whranisɨmɨn nikɨ aonamɨn siya ɨna yɨnsiin ɨdwokiyɨn mɨ siya ɨna boɨnaikiyɨn. Mɨ Jisɨs siya siirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn siir apu aiiram. 16 Mɨ iikamɨm sɨma asi nɨdidgɨm. Mɨ sɨma ɨna yomboɨn ɨdidnamɨm, amburii, tɨkɨ profet inkamkɨn. Mɨ sɨma ɨni Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir inɨg ɨiirar hainanɨm mɨ sɨma boɨn, profet inkam komii nwɨrɨn krɨmiir bopwoniya tɨr bɨdi yɨmbiniyɨn, Adi Komiiyɨn bɨdi yɨmbiniyɨn siir iikamɨm sɨmiir nanmaiwarkainam. 17 Mɨ tɨ dimɨnɨn Jisɨs siya tɨrkiyɨn siya ɨni nu Judia siirar haigirɨrɨr boɨnamɨm mɨ nu maeyau nu Judia siir kingiin hɨr nwowɨm sɨmiir warar. Ɨriig.

Jon siya siir kɨgna mɨrii inkam nwɨso sowiirɨn Jisɨs siiram yɨkropki

(Mt 11:2-19)

18 Mɨ Jon siir kɨgna mɨrii kamɨm sɨma dimɨn whɨekakɨm Jisɨs siya tɨrɨm, Jon siir boɨnmauu mɨ siya inkam nwɨso sowiirɨm boɨnki, sowa siirɨm nɨtɨm. 19 Mɨ Bɨiyan Inkam Komii siirɨm yɨkropki mɨ siirɨn hɨnɨɨna tinɨ srɨiyɨu mɨ kɨra tɨ profet inkamɨn nɨtɨm boɨnɨn siya mɨ krɨma kɨriirɨm dwokwokɨn, iyɨe? Siya rani, nwɨrkɨn?

20 Mɨ ɨiya sowa Jisɨs siir hɨriir nɨmbiyamo. Mɨ sowa hɨnɨɨna boɨn, Jonɨn op baptais haigɨnɨuwiyɨn krɨriirɨn siya nɨkropkikɨn kɨriirɨm nɨtɨm mɨ siya boɨn mɨ kɨra tɨ inkamɨn profet inkamɨn sɨma boɨnɨn nɨtam siya. Iyɨe? Krɨma wɨ yaeya inkam nwɨrɨm dwokwokɨn? 21 Mɨ takɨ ɨiya Jisɨs siya iikamɨm mapai mapaikakɨm kasaka bɨri haiswonɨskikɨn. Mɨ iikamɨm uridyɨu biyɨekakɨm ha haiswonɨmnɨskɨigi mɨ iikam nhwokwɨsae kasaka bɨri dirɨraerarkikɨn mɨ sɨma ɨna swokɨ kɨgomokiyɨm. 22 Mɨ Jisɨs siya Jon siir kɨgna mɨrii inkam nwɨso sowiirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kowa ha dam, Jon siir tinɨ boɨnmɨmauuɨu tɨ dimɨnɨm kowa kɨg namɨm mɨ kowa wakaeyɨm sɨmiir mɨ nhwo kwɨsaeyɨm ha swokɨ kaokiyɨm mɨ iikamɨm ɨga bibiyɨe nwowɨm ɨna swokɨ sɨbgu aprɨrɨramɨm. Mɨ iikamɨm paowaigɨ pɨskomkopouwɨm sɨma ɨni wadɨeyar swokɨ okiyɨm. Mɨ inkam wɨɨrɨm ɨna swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨm mɨ inkam paeprikabɨm sɨma ɨni Adi Komii siir yokwo yaiwɨn mɨiyɨka saiirar wakaeyɨm. 23 Yɨpɨkɨ inkamkɨn siya ɨo kariir nwo karamae nwowiyɨn siya ha maɨrgɨmaɨrga. Mɨ siir naɨngwo tɨbmii kɨɨna mɨ siya hɨriiyar maɨrgɨmaɨrga yokiyokɨi.

24 Mɨ inkam nwɨso Jon siya nɨkropkiyo mɨ sowa ɨna swokɨ amo mɨ Jisɨs siya Jon siirɨn iikamɨm sɨmiir boɨnmauu. Mɨ siya ɨna boɨnɨn, kɨma maeyau nu siin apa saiirɨn dimu dimɨn kɨgam namkɨm? Mɨ kɨma tari au whɨrɨn opudgɨ hugswoswowɨn siir kɨgam namkɨm. Aniya? Nɨɨngaka. 25 Kɨma dimu dimɨn komii kɨgam namkɨm? Mɨ kɨma tari inkam nwɨrɨn yɨuɨs mɨiyɨk mɨiyɨk niiyɨn siir kɨgam namkɨm, aniya? Mɨ inkamɨm yɨuɨs mɨiyɨk niiyɨm mɨ dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨkakɨm sɨma tɨ hɨriinan inkamɨm yɨm ɨni inkam komiiyɨm nu kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir omaka hɨrar nwowɨm. Jon siya tɨ hɨriinan inkamɨn siya rani. 26 Kariir boɨnmauu, kɨma dimu dimɨn kɨgam naɨngwowi profet inkam? Ɨhɨ kara kɨmiir boɨnmauuwi, siya profet inkamaɨrgɨn mɨ siya ɨni profet nhɨrɨm sɨmiir haiburɨn. 27 Tɨ inkamɨn Jon, Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnkɨn siirɨn, wakae, kara inkamɨn kariir yaiya saiir boɨnmɨmauuwanɨn wɨ siir nɨkropki mɨ siya wɨ kariir bɨiyar namkwokɨni. Mɨ kariir siyɨuɨn wɨ siyar kisɨsop haigikwokɨni. 28 Kara kɨmiir boɨnmauuwi Jon siya inkam komiikɨn mɨ siya ɨni inkam komiiyɨm yopiigɨm naokainam ɨni sɨmiir haiburɨm mɨ tɨkɨ isidɨn ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir sɨma inɨg komiigag wao rani. Nɨɨngaka. Siya ɨni sɨmiir aowa ywowɨn.

29 Mɨ iikam whɨekakɨm mɨ kamɨm omom omomi umɨr haiiyɨm sɨma ta Jisɨs siir yai aiir bɨdi wakaeyɨm mɨ sɨma Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainanprapraskiyɨm mɨ sɨma ɨni siir yai aiirar wakaeyoknam mɨ sɨma op Jon siir hɨrankɨ baptais. 30 Mɨ Farisi kamɨm mɨ kamɨm siyɨu komii komiiyɨm sɨmiir nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ siyɨu mɨiyɨkɨn Adi Komii siya hauuwɨn, digɨumii siir haimriyɨugig. Mɨ Jon siya sɨmiirɨn op panɨɨnsi baptais haigɨnɨusi.

31 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, tɨ iikamɨm nuanɨm tapa digɨumii Adi Komii siir haimriyɨugigɨm, kara sɨmiirɨn panɨɨn panɨɨn iikam nɨmbin haigɨnɨuwi, sɨma panɨɨn panɨɨn iikamkɨm? Mɨ kara pɨ kɨmiir boɨnmauugi. 32 Sɨma ɨni yɨnisɨmnan ywowɨm maeyaua nae haigɨniya sɨmiir yopii ad aka namiyɨm saiir hɨriinan. Mɨ ɨiya sɨma maeyaua nae haigɨniya saiir nwowɨm mɨ sɨma yɨnisɨm nhɨrɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki. Mɨ krɨma kɨd ɨna masɨm kɨmiiramɨn mɨ kɨma mwai wao rani. Mɨ krɨma tɨsa nouuboponɨm mɨ kɨma krɨma nouuɨm pɨ boriisopi. 33 Jonɨn op baptais haigɨnɨuwiyɨn ha nɨtɨn mɨ nae op wain mɨnɨm ɨna haiyakiyɨm. Mɨ kɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, uridyɨu biyɨeyɨn ɨni siir pɨu hɨr nwowɨn. 34 Kara Yaowae Adɨn nɨnomor kou hɨranɨn bɨdi yɨtɨn. Mɨ kara nae op wain mɨna mɨ kwiyae aeikɨn. Mɨ kɨma boɨn, kɨgi! Tɨkɨ inkamɨn siya hunan naeikɨn. Mɨ siya waina mɨ kwiyaeikɨn. Tɨkɨ inkamɨn kamɨm omom omomi umɨr haiyɨm mɨ kamɨm dimɨn biyɨekakɨm sɨmiir nomiiyaugɨn kɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm. 35 Iikamɨm Adi Komii siir siyɨu ɨmiir napɨm mɨ iikam nhɨrɨm sɨma hɨriinan kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨna yaɨngwokiyɨm Adi Komii siir siyɨuɨn mɨ siir yaiyɨm sɨma wadɨekɨ wadɨe kɨɨngɨm. Jisɨs siir yaiya hɨriinanka ɨni dɨg ywokiya. Ɨriig.

Wig ɨra dimɨn biyɨekaka wa Jisɨs siir ɨga aiir niyopka

36 Mɨ Farisi inkam nwɨrɨn Jisɨs siirɨm yɨkɨugi nae siir omaka hɨr nɨdwokai aeyɨm mɨ siya ɨna iiyamɨn mɨ nae ɨni saɨka inɨ ɨdwokai aeyɨuɨn. 37 Mɨ wig ɨra dimɨn biyɨekaka tɨ om ɨiir nwoka. Saeya wakaewɨn Jisɨs siya Farisi inkam nwɨrɨn siir omaka hɨr naei. Mɨ ta wiga saeya wa mobɨn pɨuii mɨiyɨkakɨn ɨra hai mɨ saeya ɨna yɨta. 38 Mɨ wa mobɨn ha hainaniyɨn mɨ saeya Jisɨs siir ɨgmii kingiin ha ninɨ ɨdwowɨua mɨ saeya ɨna youa. Mɨ saiir ouwobɨm ɨni siir ɨga aiirar yaunɨ hougɨn ɨuɨm. Mɨ ɨni saiir mwowan kana saiirar yɨinak whwosɨnkiya. Mɨ ha nɨinak dɨgiya ɨni siir ɨgrɨb ɨiirar yankabmamaɨra. Mɨ saeya hɨriinan tɨr dɨgiya mɨ wa ɨni siir ɨga aiirar iyopa. 39 Mɨ tɨ Farisi inkamɨn Jisɨs siir nɨkɨuna aeyɨn nae, siya tɨ dimɨnɨn siir kɨgiyɨn mɨ siya hɨnɨɨna yaɨngwo mɨ tɨ inkamɨn siya profet inkam kɨɨngɨnɨuwi mɨ siya pa nɨnoknɨnkɨni ta wiga ɨɨn siir nokwowa saiirɨn mɨ saiir siyɨu ɨiir warar. Ta wiga saeya dimɨn biyɨe tɨran wiga. 40 Mɨ Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨn, saimon, kara yai nhɨrɨm kɨriir boɨnmauuwam mɨni. Mɨ Saimon siya boɨn, inkamɨn iikam nowomwarkaiyɨuwiyɨn kɨra kɨriir yaiyɨm ha boɨnki.

41 Mɨ Jisɨs siya boɨn, inkamo nwɨsa nwowi sowa umɨrɨm hindara nikɨ prɨihainaniko inkam nwɨrɨn siir hɨrankɨn. Mɨ nwɨrɨn paeyarɨm ɨuur mɨ nwɨrɨn paeyarɨn hara mɨ hai. 42 Sowa tɨkɨ umɨr ɨiir swokɨ hauukɨiyɨu dɨg nwo rani. Mɨ tɨkɨ inkamɨn siya ɨna kisɨna boɨnɨn, kowa umɨr kariir kɨpi swokɨ hauukɨiyɨu, yɨo dimɨn komii rani. Yɨpɨkɨ sowiir nwɨrkɨ wɨ maɨrgɨmaɨrga komiigak nwowi tɨ inkamɨn siirɨm? 43 Mɨ Saimon siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kariir kwoɨnɨn hɨnɨɨna naɨngwowi tɨ inkamɨn umɨr komii haiyɨn wɨ siyar nwowi maɨrgɨmaɨrga komiigakɨn. Jisɨs siya boɨn, wa kɨriir yaiya kaimwoka. 44 Siya ha boɨn dɨgiyɨn, Jisɨs siya ta wig aiir kwakaowɨn mɨ siya Saimon siir boɨnki, kɨra ta wiga tɨr nwowa saiir kɨgi. Kara kɨriir omaka napnɨnopkainaniyɨn mɨ op kariir ɨga aiir hɨisokɨm bɨ swokɨ hauugɨn. Nɨɨngaka. Mɨ ta wiga saeya kariir ɨga saiir ouwob aiirar hɨisoka mɨ ɨni saiir kan aiirar yɨinak waisɨnkiya. 45 Mɨ ɨiya kara kɨriiram nɨtɨn, kɨra kariir bɨ nankabmamarwɨnkɨn. Nɨɨngaka. Karar napnɨnopkainaniyɨn mɨ saeya ɨni kariir ɨgrɨb ɨiir yankabmamarnanaeya. 46 Mɨ kɨra wa pɨuii mɨiyɨkakɨm kariir mwo bɨri swokɨ aokɨn haigɨnɨugɨn. Nɨɨngaka, ta wiga saeya wa mɨiyɨkni saeyar hɨisok haigɨnɨugɨn kariir ɨga. 47 Kara kɨriir boɨnki, saeya kariirɨmar naɨngwo kɨɨni. Ta wiga saeya aknaɨnan nɨisiimauuga iikam whɨekakɨm sɨmiir. Dimusi rani, saiir kwoɨn komiiyɨn kariiramar naɨngwo kɨɨnga mɨ kara saiir dimɨn biyɨe biyɨe whɨekakɨm sɨmiir asi haiyoprimdiyɨumiigi swokikɨm. Mɨ kara inkamɨn dimɨn biyɨe sɨm tɨrɨn siir haiyoprimdiyɨmiigi, tɨ inkam hɨriinanɨn siya kariiramɨn haɨmiisɨma naɨngwowi. Mɨ siya ta yai aiir ha boɨn dɨgiyɨn. 48 Mɨ Jisɨs siya wig aiir boɨnki, kara kɨriir dimɨn biyɨe ɨmiir bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. 49 Mɨ iikam nhɨrɨm ta hɨiya siya nɨdwokaiya saiir nwowɨm sɨma sɨma yomboɨn amboɨnɨm Yɨpɨkɨ siya pɨ krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm pɨ sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigii? 50 Mɨ Jisɨs siya ta wig aiir boɨnki, kɨriir naɨngwo tɨbmiiya kɨriir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm saeyar haiyoprimdiyɨumiigi, kɨra ha dam mɨ kɨriir mhɨi kwoɨnɨm hiinsɨma dwonam. Ɨriig.

8

Wig nhɨrɨm sɨma Jisɨs siir mhoɨiya yapnam

1 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya om komii komii ɨkɨm mɨ omisɨsɨm ɨkɨm sɨmiir hɨriir yapnam. Siya Adi Komii siir yaiwɨn kɨbi aiir boɨnmɨmauugɨn ɨiya Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm nuanɨm sɨmiir kɨgɨrkakana mɨ kam ɨuur nwɨso ɨni saɨkar yɨnkɨn amɨm. 2 Mɨ wig nhɨrɨm bɨiya Jisɨs siya haiswonɨskiyɨm uridyɨu biyɨekakɨm mɨ makak makak ɨkɨm sɨma saɨka yɨnkɨn apnam. Ɨra Mariaka, Makdalanka. Bɨiya Jisɨs siya uridyɨu biyɨeyɨm saiirɨn ɨriiyar nwɨsa haiswonɨski. 3 Joana saeya inkam nwɨrɨn Susa inkam komiiyɨn Herot siir yaimɨn dimɨn wɨniyɨn siir wig aeya mɨ Susana saeya mɨ wig nhɨrɨma sɨma ɨni saɨka yɨnkɨn amɨm. Tɨ wigɨm sɨma Jisɨs mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir nae digworaekwo ɨmiir whɨndiraerar hauu aekɨm sɨmiir yapayapa umɨr ɨmiirar. Ɨriig.

Inkam nwɨrɨn wit nid nɨtkɨnkɨn numɨr

(Mt 13:1-9; Mk 4:1-9)

4 Iikam nhɨrɨm ha nikɨ woknaniyɨm om komii komii nhɨrɨm sɨmiir hɨrankɨn, Jisɨs mɨ iikam whɨekakɨm ha nahaɨngiriyɨuniyɨm. Mɨ Jisɨs siya boɨniyɨo yai kwɨra sɨmiir boɨn, 5 Inkam nwɨrɨn witnidɨm siir numɨr hɨr nɨtkɨnɨm namkɨn mɨ siya ha nonkwo krɨmkrɨnkɨi ɨtkɨnamɨn mɨ nhɨrɨm siyɨu hɨr yamɨkɨigɨiyɨu mɨ ɨni iikamkɨm yɨnkɨn okwo brombrop namɨm mɨ ɨpiyɨn mɨnɨm sɨm yatkɨkɨn ɨdwo aenamɨm. 6 Mɨ witnid nhɨrɨm maeyau siiyakaka saiir nakaiyɨm, yɨm ha whakiyɨm mɨ nuɨn opkak bɨ nwokɨn mɨ tɨ witnidɨm ɨna waiyɨugusnamɨm. 7 Mɨ witnid nhɨrɨm urid nɨmrɨdgakɨn siir bopwoniya nakaiyɨm, yɨm ɨni sɨma yɨisirɨmdɨnunamɨm. 8 Mɨ tɨkɨ witnid nhɨrɨm nu mɨiyɨkni nɨkɨiyɨm mɨ sɨma ɨni wadɨeyar whaknaiinamɨm mɨ ɨni nae hoɨmkakar budkiyɨm mɨ sɨmiir nhɨrɨm wowɨra wowɨra kamarɨm ɨriiyar ɨriiyara bud. Siir yaiyɨm ha dɨgiyɨm mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, kɨra inkamɨn wɨɨngakaɨrgɨn ta kariir yai aiir wakae, kɨra sɨbgu daɨngworɨnu krɨpkai. Ɨriig.

Ta boɨniyɨo yaiya saiir yaimwo aeya

(Mt 13:10-17; Mk 4:10-12)

9 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma Jisɨs siir srɨi, warɨ boɨniyɨo yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa panɨɨnga? 10 Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, Adi Komii siya sɨmiir yaimwok yaimwoɨm aowa aowan yaiyɨm kɨmiir bɨdi boɨnmɨmauuwɨn, ɨiya Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, kɨmiir bɨdi boɨnmamauuwɨn ɨkɨ boɨniyɨo yai ara kara boɨniyɨm sɨmiir nhwowɨm ɨsa kɨgɨm mɨ wɨɨnɨm ɨsa wakaeyɨm, sɨma nɨnoknɨnkɨn wao rani, tɨ dimɨn ɨiirɨn. Ɨriig.

Wit nidɨn siir boɨniyɨo yaiya saiir yaimwo aeya

(Mt 13:18-23; Mk 4:13-20)

11 Taka boɨniyɨo yaiya saiir yaimwok yaimwowa hɨnɨɨnga, tɨkɨ witnidɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai aeyarga. 12 Mɨ tɨ witnidɨm siyɨu nɨkɨiyɨm, yɨm ɨni iikamɨm Adi Komii siir yai wakaeyɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ mhoɨiya Setan siya ɨna swokɨ ɨtnoutnɨnkɨikiyɨm, sɨmiir naɨngwo tɨbmiini siyɨuɨn siir kikɨnokou mɨ Setan siya ha naɨngwokɨn sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nanmaiwarkainaeisi. 13 Mɨ witnid nhɨrɨm maeyau siiyakaka saiir nɨkɨiyɨm yɨm ɨni Adi Komii siir yai wakaeyoknam mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga ywowɨm mɨ ta yaiya sɨmiir kwoɨna bɨ nɨngruramka sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya komii bɨ nwoka sɨma haɨmiisɨma naɨngwo tɨbmiigɨm, ɨiya sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨn kɨnankɨuwiyɨm mɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya asi nɨki ɨuguski. 14 Mɨ witnidɨm uridɨn nɨmrɨdgakɨn siir bopwoniya nakaigaiyɨm, yɨm ɨni iikamɨm Adi Komii siir wakaeiyoknaeiyɨm sɨmiir hɨriinan yowɨm mɨ ɨiya sɨma ha napnamɨm mɨ hɨkpai hɨkpaiyɨm mɨ maɨrgɨmaɨrgaɨm umɨr digworaekwowɨm nu tɨranɨm ɨni sɨmar yɨisirɨmdɨnu waigiyɨm mɨ sɨmiir naeyɨm mɨiyɨk panɨɨnsi budsi. 15 Mɨ witnidɨm nu maeyau mɨiyɨk nɨkiyɨm yɨm ɨni iikamɨm Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna nonkworɨnukrɨpkaiyɨm mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm hiinsɨma nwowɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm mɨ sɨma siir yai aiirar wakaeyokna dirɨraerar yokiyokɨiyɨm. Yɨm ɨni tɨ nae whɨekakɨm numɨran sasaeyɨm wai sɨbgu okiyɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Ɨriig.

Sɨma yɨukɨdɨn nɨuyaeiyɨn two aowa hangumu haigikɨn

(Mk 4:21-25)

16 Mɨ inkamɨn sɨma yɨukɨdɨn nɨuyaeiyɨn siirɨn twoni bɨri higrɨnɨuwikɨn mɨ hɨi aowa bɨri haigiprakaiigɨm. Nɨɨngaka. Siya romiyasɨn bopwoniya nwowɨn siir ninankɨigɨn. Mɨ iikamɨm sɨma omaka hɨriir napnɨnopkainami mɨ sɨma pɨ pae aiirar kɨgami. 17 Tariinanɨn dimɨn nhɨrɨm aowa aowa nwowɨm mɨ sɨma mhoɨiya wɨ idowɨiyar nɨmbiyami. Mɨ digworaekwo nhɨrɨm inkamkɨ higrɨnɨuɨm mɨ mhoɨiya wɨ Adi Komii siyar haigɨnki idowɨiya mɨ iikamɨm sɨma siirɨn wa kɨgi.

18 Kɨma mɨntarao mɨ kɨma yaiyɨm sɨbgu wakaeyokna. Yɨpɨkɨ inkamkɨn nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkak nwowɨn mɨ Adi Komii siya siirɨn wɨ hɨriinan nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨk aiirar swokɨ ɨnkɨn hauugi. Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn siya kwoɨnarar naɨngwowi siir kwoɨnau hɨrar ta yai saiir nonkwowɨm mɨ ha wakaeyoknaei mɨ hɨriinan inkamɨn yai mɨiyɨkɨm siir kwoɨnau hɨrɨra nwokaiyɨm, tɨ yaiyɨm sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siyar swokɨ hai siir hɨrankɨn. Ɨriig.

Jisɨs siir apu aeya mɨ siir nomousɨsɨm ɨma

(Mt 12:46-50; Mk 3:31-35)

19 Ta ɨiya Jisɨs siir apua mɨ siir nomousɨsɨmɨm sɨma siir kɨgam nɨtkɨm mɨ iikamɨm ɨni yɨnkɨnɨukikɨnɨm mɨ sɨma siir kingiin panɨɨnsi yamsi. 20 Mɨ inkam nwɨrɨn siir boɨnki, kɨriir apua mɨ kɨriir nomousɨsɨmɨm sɨma ɨni yab hɨr nokwowɨm, sɨma kɨriir kɨgam mɨni. 21 Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, yɨpɨkɨ iikamkɨm Adi Komii siir yai mɨiyɨka saiirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ ha wakaeyoknam, yɨm tɨ hɨriinan iikamɨm yɨm kariir apu mɨ nomousɨsɨmkɨm. Ɨriig.

Opud komiiya Jisɨs siya boɨnkiya ɨna dɨgiya

(Mt 8:23-27; Mk 4:35-41)

22 Mɨ ɨigwɨra Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna kwɨriinamɨm i kopsɨm ɨra saiir. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, krɨma pɨ whɨigbid yarmiiya nami. Mɨ sɨma ɨna yamɨm. 23 Mɨ isɨma ha hugainama mɨ Jisɨs siya nhwo bɨdi whwonkaiyɨn mɨ opud komii kwɨra ha hugnatmaiya mɨ opa pariiparii mɨrkɨmɨrka nɨnkɨnɨm ta i aiirɨn. Mɨ sɨma nwomainaiinamɨm pariipariisɨm. 24 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm, sɨma Jisɨs siir yamɨ ɨnɨdguwɨu mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, Bɨiyan Inkamti, Bɨiyan Inkamti, hae, nɨmbi nwomainaiinamiri. Mɨ siya ha nɨnsiin ɨdwokaiyɨn mɨ ɨo tɨ opud hɨnɨn komiiya saiir ywoki. Mɨ opud hɨnɨn komiiya ɨna dɨgiya mɨ opa ɨni mokmokwaiyar yomaikiya. 25 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya ɨni pɨnda yama? Mɨ sɨma ha nɨdidɨm mɨ ɨna yɨnaɨngwoyɨmiyokɨm. Mɨ sɨma sɨma yɨmboɨn amboɨnɨm, tɨ yɨpɨkɨn? Tɨ opud hɨnɨno sowiir boɨnkiyɨn mɨ sowa ɨni siir yai aiirar wakaeyoknakiyo. Ɨriig.

Jisɨs siya inkam uridyɨu biyɨekakɨn siir haiswonɨskikɨn

(Mt 8:28-34; Mk 5:1-20)

26 Mɨ mhoɨiya sɨma ɨna kignaidamɨm Gegesan iikamɨm sɨmiir oma hɨriir. Tɨkɨ omɨn ɨni nu Galili siir whɨigbid yarmiiya nwowɨn. 27 Mɨ Jisɨs siya isɨma saiir haiburgigɨn mɨ ha kunamɨn mɨ inkam nwɨrɨn tɨ omɨn siir hɨrankɨn, siya ɨna yɨtɨn siirɨm. Mɨ uridyɨu biyɨe nhɨrɨm tɨ inkamɨn siir nwokɨm. Ɨi haruwa rani tɨ inkamɨn siya yɨuɨs bɨri kaigɨn mɨ siya siir omaka bɨri nwowikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya siyanowɨm inkam kikaiiyɨm sɨmiir nwokɨn. 28 Mɨ ɨiya siya Jisɨs siir kɨgiyɨn mɨ siya ha kauwaeyɨmiyok ougiyɨn mɨ siya ogmwo ɨni siir ɨgmiiga kingiinar inɨ hɨuwɨuɨn mɨ siya ɨna kauwok boɨnkiyɨn, Jisɨs o! Adi Komii nɨnomor kouanɨn siir yɨnisɨmɨn, kɨra kariirɨn dimu tɨram mɨni? Wakae! Kɨra kariirɨn hɨk kɨpi hauu. 29 Mɨ Jisɨs siya tɨ uridyɨu biyɨeyɨn siir boɨnki, siya tɨ inkam ɨiir haiburgigɨn. Ɨi kasa rani, tɨ uridyɨu biyɨeyɨn siya nonkwowɨn tɨ inkamɨn siir. Mɨ kamɨm ɨinokɨinok siir kɨgrɨraowiyɨm, sɨma siirɨn wɨeyɨnsopni (sen) mɨ tɨdop (hankap) kurɨmdɨnuwikɨm siir ɨga ɨɨn ɨmiirɨn. Mɨ siya tɨ wɨeyɨnsop mɨnɨm pɨ sɨmiirar mɨ anka bɨmbɨɨr nami. Mɨ uridyɨu biyɨeyɨn siya siirɨn maeyau siin apa nɨɨnga inkam karamaeya siirɨn pɨ hɨriir mɨ ɨnkɨn aeyokiyok nami tɨ inkamɨn siirɨn. 30 Mɨ Jisɨs siya siir srɨigi, kɨriir inɨgɨn yɨpɨkɨn? Mɨ siya boɨn, kariir inɨgɨn uridyɨu biyɨe whɨekakɨm. Dimusi rani, uridyɨu biyɨe whɨekakɨm ɨni siir yanɨnkɨnɨuwɨuɨm. 31 Mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨm sɨma ɨni Jisɨs siirɨma kauwoknanaekiyɨm, kɨra krɨmiirɨn ɨe biyɨeyɨn paekakɨn siirɨm kɨpi niyopriyɨugi.

32 Hu isid komii whɨrɨn tɨ mhɨu kopsɨm whɨrɨn kingiina kwowɨn siir naekɨm. Mɨ tɨ uridyɨu biyɨe whɨekakɨm sɨma Jisɨs siirɨm asi kauwok boɨnɨnaekɨm. Kɨra krɨmiirɨn tɨ hu isid komiiyɨn siirɨm dɨkropki. Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn asi kɨgnɨnkɨn amkikɨn. 33 Mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨm tɨ inkamɨn siir haiburgigɨn mɨ tɨ huɨm sɨmiir pɨuar yamkiyɨm. Mɨ tɨ hu isid komiiyɨn mhɨukɨu hɨrankɨ niwɨtnaniniyɨm mɨ ɨni siyapai amounana saiirar yamɨm. Mɨ sɨma ɨni ta whɨi aiirar yani amaimaiyɨuwɨm mɨ sɨma opa ha kwiyaeyɨm mɨ sɨma ɨna yaonamɨm.

34 Mɨ kamɨm tɨ hu ɨmiir waikaowiyɨm sɨma tɨ dimɨn ɨiir kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨna yɨdam namɨm. Mɨ ta yaiya sɨma ɨna haigirɨrɨr boɨnama iikam whɨekakɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir. 35 Mɨ iikamɨm sɨma tɨ dimɨnɨn siir inɨ kɨgɨu. Mɨ sɨma Jisɨs siir hɨriir nɨmbiyamɨm mɨ tɨ inkam ɨiir kɨg uridyɨu biyɨeyɨm siir bɨdi haiburgigɨm. Mɨ siya yɨuɨs bɨdi kaiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn ɨni wadɨeya nwowɨn mɨ siya Jisɨs siir ɨgmiɨiga kingiinar nɨdwowi. Mɨ iikamɨm sɨma hɨriinan kɨgɨm mɨ sɨma ɨna yɨdidgiyɨm. 36 Mɨ iikamɨm tɨ dimɨnɨn siir kɨgnakiyɨm sɨma iikam nhɨrɨm sɨmiir boɨnmamauu siyɨuɨn Jisɨs siya haiswonɨskiyɨn tɨ inkamɨn siir. 37 Mɨ iikam whɨekakɨm Gegesa hɨran nu maeyauwɨm sɨma Jisɨs siir boɨnki, kɨra krɨmiir haiburgik mɨ ha dam. Sɨma nɨdid prasae bɨ kikɨnkɨm mɨ sɨma hɨriinan asi boɨnkɨm mɨ Jisɨs siya isɨm aiir kwɨrii mɨ siya namɨm swokɨ mɨnkɨn. 38 Tɨ inkamɨn uridyɨu biyɨeyɨm sɨma haiburgigɨn, siya Jisɨs siirɨm kauwok boɨnanaeki, kara kɨnaka nami. Mɨ Jisɨs siya siirɨn ɨna swokɨ ɨkropkiyɨn mɨ ɨna boɨnkiyɨn, 39 Kɨra kɨriir oma hɨriirar swokɨ am. Mɨ dimɨn whɨekakɨm Adi Komii siya tɨrkiyɨm sɨmiir tinɨ boɨnmamauuwɨu. Mɨ tɨ inkamɨn siya ha namɨn mɨ tɨ yaiyɨm iikam whɨekakɨm om komii siir hɨranɨm ɨni sɨmiirar boɨnmamauuwɨuwɨn dimɨn whɨekakɨm Jisɨs siya tɨrɨm sɨmiir. Ɨriig.

Jisɨs siya haiswonɨskikɨn wiga siir yɨuɨs nonkwowa

(Mt 9:18-26; Mk 5:21-43)

40 Mɨ ɨiya Jisɨs siya ha swokɨ amɨn whɨigbid yarmiiya hɨriir mɨ iikam whɨekakɨm sɨma hɨrar nwowɨnɨm mɨ sɨma siirɨn ɨna boɨn maɨrgɨmaɨrga wɨnɨm. 41 Mɨ inkam nwɨrɨn ɨna yɨmbiniyɨn siir inɨgɨn Jairaskɨn. Siya maeyauwa ɨrɨpa yai boɨnaiya hɨuyokiyokaiya saiir bɨiyan inkamkɨn. Mɨ siya ɨgmwowɨn Jisɨs siir ɨgmiiga kingiinar inɨ hɨuɨu mɨ ɨna kauwok boɨnɨnaekikɨn, kɨra kariir omaka wit. 42 Mɨ siir yɨnisɨma ɨrkɨ ɨruwaka mɨ saeya yɨnkopaka. Mɨ saiir bɨewiyɨm ɨuur whɨsko. Mɨ saeya naowamar tɨri. Mɨ Jisɨs siya ha napnamɨn mɨ iikam isid komiiyɨn sɨma ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar yamɨm. Mɨ sɨma ɨni ɨrɨpa ɨrɨpa yonamɨm. 43 Mɨ wiga ɨra nwowi, ɨinokɨinokɨn saeya pɨu biyɨeka napɨdwodwomaimiiga bɨewiyɨm ɨuur whɨs, kamɨm paowai udiyɨm sɨmiir nwɨrkɨn saiir ma aiir bɨ swokɨ owaigɨnɨukɨn mɨiyɨk. Nɨɨngaka. 44 Mɨ ta wiga saeya Jisɨs siir digɨuwa kingiin ha nɨta mɨ saeya ɨni siir yɨuɨs prɨeiya saiir mwoɨs ɨiirar yaka onkwokiya mɨ saeya hɨriinan tɨrkiya mɨ bɨ kɨmɨmɨnkika ta pɨu biyɨeya saeya nwowa ɨna yɨnkisanakiya mɨ mhoɨiya saeya bɨ swokɨ ɨmbiyamka. 45 Mɨ Jisɨs siya srɨigi, yɨpɨkɨn ɨɨna kariir naka onkwokiyɨn? Mɨ iikam whɨekakɨm ɨna boɨnkiyɨm, an nɨɨnga, an nɨɨnga. Mɨ Pita siya ɨna boɨnkiyɨn, inkam Komii iikam isid komiiyɨn wasi kɨriirar nokwoyokaiyɨm, sɨmar kwakikɨn namkɨm. 46 Mɨ Jisɨs siya boɨnki, ɨɨna kariirɨn nwɨrka nonkwokikɨn. Mɨ kara ɨna kɨnankɨugiyɨn, kɨrɨe nhɨrɨm kariir bɨdi haiburgigɨm. 47 Mɨ ta wiga saeya nɨnoknɨnkɨnkiya mɨ saeya ɨni nɨdid komiigakar yowa mɨ saeya siirsi bɨ swokɨ ɨmprɨoka mɨ saeya ɨgmwo ɨni Jisɨs siir ɨmiiga inɨ hɨuwɨuwa. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda saeya ɨna boɨna, ɨiya kara Jisɨs siir yɨuɨs aiir nonkwokiya, kariir ma bɨri kɨmɨmɨnkika saeya ɨna dɨgiya. 48 Jisɨs siya boɨnki, kariir yɨnisɨm yɨnkopak, kɨriirɨn kɨriir naɨngwo tɨbmii mɨiyɨka saeyar nwowaigɨnɨugika mɨ kɨra ha dam mɨ kɨriir mhɨi kwoɨnɨm hiinsɨma dwonam.

49 Mɨ Jisɨs siya ha nikɨ boɨnaiyɨn mɨ bɨiyan inkamɨn Jairas, siir omaka hɨran inkamɨn siya ha nɨtɨn mɨ ɨna inɨ boɨnɨuwɨn siirɨn, kɨriir yɨnisɨm yɨnkopaka bɨdi yaonama. Kɨra inkamɨn dimɨn taemɨn nowɨmwarkaiyɨuwiyɨn kɨigi siir kɨpi nɨnki. 50 Mɨ Jisɨs siya ta yaiya aiir wakaekiyɨn mɨ siya Jairas siir yai anaka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kɨra kɨpi nɨdid. Mɨ kɨra hindara daɨngwo tɨbmii ɨski mɨ kɨriir yɨnisɨm yɨnkopaka saeya wɨ mɨiyɨka nwokɨ owɨm. 51 Mɨ Jisɨs siya Jairas siir omaka hɨriir yam mɨ siya iikam whɨekakɨm sɨmiirɨn omakanau hɨriirɨn saɨka bɨri kɨgnɨnkɨn apnɨnopkai namkɨm. Nɨɨngaka. Pita, Jon, Jems mɨ ta yɨnisɨm yɨnkopaka saiir yopii ad owa sɨmasɨmar yapnɨnopkainam saɨkan. 52 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ta yɨnisɨm yɨnkopaka saiirɨmar nanka nɨnougɨm mɨ sɨma hɨrar nounanaekɨm. Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma kɨpi nou, saeya bɨri naoka, saeya nhwo whwonkaii. 53 Mɨ sɨma siirɨn yaibu prasae bɨri nɨekɨm. Dimusi rani, sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, saeya bɨdiya yaonama. 54 Mɨ Jisɨs siya ta yɨnisɨm yɨnkopaka saiir ɨɨn aiir yonkwoki mɨ ɨna boɨnkiyɨn, yɨnisɨm yɨnkopak, kɨra dɨnsiingi. 55 Mɨ ta yɨnisɨm yɨnkopaka saiir pɨugɨna ɨna swokɨ ɨta saiirɨm. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkika saeya ɨna yɨnsiin ɨdwokiya. Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma nae nhɨrɨm saiir hauu ae. 56 Mɨ ta yɨnisɨm yɨnkopaka saiir yopii ado sowa ɨni mounana sinkaokiyo. Mɨ Jisɨs siya sowiirɨn ɨna boɨnkiyɨn, tɨ dimɨnɨn siirɨn kowa inkam nwɨrni kɨpi swokɨ boɨnmauu mɨmɨn. Ɨriig.

9

Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm mɨi sɨmiir hauugɨn

(Mt 10:5-15; Mk 6:7-13)

1 Jisɨs siya kam ɨuur nwɨso siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir yɨkɨuna ɨrɨpa haɨngiriyɨuɨm mɨ siya kɨrɨe komii mɨ inɨg komii sɨmiir hauuwɨm. Uridyɨu biyɨe biyɨeyɨm mɨ mapai mapaiyɨm sɨmiir haiswonɨmnɨskɨiyɨm. 2 Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yɨkropkiyɨm ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwowɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir boɨnmɨmauuam mɨ makak iikamɨm sɨmiir mɨ ɨnɨmnɨskiiyɨm. 3 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma digworaekwo wara kɨpi hai apnam mɨ kɨma nae mɨnɨm mɨ umɨr hoknɨbɨm mɨ paekopɨm hogwokwo apiyɨm sɨmiir wara kɨpi hainam. Mɨ kɨma yɨuɨso kwokwɨsa kɨpi hainam. 4 Mɨ omaka kɨma napnɨnopkainami mɨ sɨma wadɨe kɨmiir nwowɨni mɨ kɨma ta omaka aiirar dwokrɨpkai. Mɨ tɨ om ɨiirɨn wɨ ta omaka saiir hɨrankar haiburgig. 5 Mɨ sɨma kɨmiirɨn sɨmiir omaka hɨriir namamɨn wadɨe nwowɨn karamae nwowi mɨ kɨma tɨ om ɨiir haiburgik. Mɨ nusɨn ɨmiir dɨkrɨmkrɨnkiigig sɨma wa nɨnoknɨnkɨnkiyɨm, krɨma mɨiyɨk rani. 6 Mɨ kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna yɨtɨkrɨnkiyɨm omom omomɨm sɨmiir mɨ Adi Komii siir yaiwɨn kɨbiya saiir yapboɨnmamauuam mɨ iikam makakɨm omom omomanɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir warar mɨ ɨnkɨn haiswonɨmnɨskɨiyam. Ɨriig.

Herot siya Jisɨs siir yai wakaekɨn

(Mt 14:1-12; Mk 6:14-29)

7 Mɨ inkam komiiyɨn Herot nu Galili kɨgrɨraowiyɨn tɨ yai whɨekakɨm sɨmiir wakaekiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn ɨni hindara whrɨewhrɨekiyɨn. Dimusi rani, nhɨrɨm ha boɨni, Jonɨn op baptais haigɨnɨuwiyɨn ɨeyankɨn bɨdi swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn. 8 Mɨ nhɨrɨm hɨnɨɨna boɨn, Ilaija bɨdi yɨmbiyamɨn. Mɨ nhɨrɨm hɨnɨɨna boɨni, bɨiyan profet inkam nwɨrɨn bɨdi swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn. 9 Mɨ Herot siya hɨnɨɨna boɨnki, Jon siir nɨiyɨn karar bɨdi kaigrɨpkiyɨn. Mɨ tɨ inkamɨn siya yɨpɨkɨn kara tɨ siir yaiya hɨnɨɨna wakaewɨnɨn, ha? Mɨ siya Jisɨs siir kɨgam mɨni. Ɨriig.

Jisɨs siya naeyɨm 5,000 kamɨm sɨmiir hauu aekɨm

(Mt 14:13-21; Mk 6:30-44; Jo 6:1-14)

10 Mɨ aposel kamɨm ha swokɨ ɨtɨm mɨ dimɨn whɨekakɨm sɨma tɨrɨm sɨma Jisɨs siir inɨ boɨnmɨmauuni. Mɨ siya sɨmiirɨn warar yɨnkɨn ɨkɨunam mɨ sɨma iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn hɨrar haiburgik mɨ sɨmasɨmar yam om whɨrɨn siirɨn. Mɨ tɨ omɨn siir inɨgɨn Betsaidakɨn. 11 Mɨ ɨiya iikamɨm sɨma wakae dɨgiyɨm mɨ sɨma ɨni siir mhoɨiyar yamɨm. Mɨ sɨma siirɨm ha namɨm mɨ siya ɨni maɨrgɨmaɨrga ywowɨnɨn sɨmiirɨn. Mɨ siya Adi Komii siya siir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir yowomwarkaiyɨu sɨmiirɨn mɨ iikamɨm makakɨm, sɨmiir warar mɨ ɨnkɨn haiswonɨmnɨskɨi haigɨnɨu.

12 Mɨ ɨiya bɨeyɨn ha nɨkiiyamtɨbɨn, kam ɨuur nwɨso siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ha nɨtɨm siirɨm mɨ sɨma boɨn, kɨra iikamɨm sɨmiir dɨkropki sɨma ɨkɨ om nhɨrɨm hɨnda tɨnda nwowɨm pɨ sɨmiirɨm nwokɨ amɨm mɨ sɨma pɨ hɨr nwokɨ whwonkaowiyɨm mɨ nae mɨnɨm pɨ hɨr nwokɨ ɨnkɨguna aeyamwiyɨm. Whɨsarii rani, ta maeyauwa krɨma nwowa om karamaeka. 13 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨgao yaigakar ywoki, sɨmiirɨn nae kɨmar hauu. Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, krɨma nae hɨrii hɨrii karamaekɨm. Krɨma bretɨm ɨriiyar mɨ anasu whɨs sɨmasɨmar nwowi. Mɨ kɨra hɨnɨɨna naɨngwowi tɨ iikam whɨekakɨm nwowɨm, krɨma naeyɨm sɨmiir dɨgar pinɨ saɨnaki, aniya? 14 Kamɨm hɨr nwowɨm 5,000kɨm mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, kɨma sɨmiir boɨnki, sɨma kam nwɨs ɨuur ɨuura kiiyop ɨdwodwoam. 15 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨni hɨriinanar mɨ tɨrɨm mɨ sɨma iikam ɨmiirɨn ɨna yokmwɨn ɨdwowɨm. 16 Jisɨs siya tɨ bret ɨriiyarɨm mɨ tɨ anasu whɨs ɨko ha haiyɨn mɨ siir nhwowɨn nɨnomor koua hɨriir ha kaokiyɨn mɨ siya ɨna boɨn wadɨekiyɨn Adi Komii siirɨm. Mɨ siya ɨna yɨnop hauugiyɨm kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir mɨ iikam sɨmiirɨn ɨni sɨmar hɨd nonkwokwo hauunamɨm. 17 Mɨ iikam whɨekakɨm ha naekɨnɨu dɨgiyɨm mɨ nae haɨmii haɨmiiyɨm sɨma naepɨpɨru okiyɨm mɨ nɨbɨm sɨma haigimɨrnɨnkɨnkiyɨm ɨuur ɨs. Ɨriig.

Pita siya Jisɨs siir boɨnɨnkɨigɨn siya Kraiskɨn

(Mt 16:13-19; Mk 8:27-29)

18 Ɨi gwɨra Jisɨs siya Adi Komii siirɨmɨn nhwo sasar inɨ kwɨsboɨnɨu. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna yamɨm siirɨm. Mɨ siya sɨmiir srɨigi, iikamɨm kariirɨn panɨɨn nɨkɨuwigɨm? 19 Mɨ nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnikɨm, Jonɨn op baptais haigɨnɨuwiyɨn siya. Mɨ nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna boɨni, kɨra Ilaijakɨn mɨ nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna boɨni, profet inkam nwɨrɨn bɨdi yɨnsiin ɨdwowɨn. 20 Mɨ siya sɨmiir srɨigi boɨnki, wɨm kɨma panɨɨna dapikɨm? Mɨ Pita siya ɨna ywowarkɨi boɨnɨn, kɨra tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn Mesaia siya. Ɨriig.

Jisɨs siya boɨn kara naonami wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi

(Mt 16:20-28; Mk 8:30–9:1)

21 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, ta yaiya inkam nwɨrni kɨpi swokɨ boɨnmauumɨmɨn. 22 Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ boɨnkiyɨn kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn kara wɨ hɨk kɨmpɨpɨsu prasae hai rani. Mɨ bɨiyan inkamɨm omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir kɨgrɨraowiyɨm mɨ prismi bɨiyan inkam mɨ kamɨm siyɨu komii komiiyɨm sɨm nɨnomoknɨnkɨniyɨm, sɨma wɨ digɨumii siir haimriyɨuwi mɨ sɨma siirɨn wa nɨsomaowi mɨ siya ɨi kwoɨmaka wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankar.

23 Mɨ siya sɨmiir boɨnki mɨ inkamɨn kariir siyɨu ɨmiir napam nɨti mɨ siya dimɨnɨm siir kwoɨnau hɨr nwokaiyɨm digworaekwowɨm sɨmiir haiburgigi mɨ siya kariir mɨi ɨmiir mɨrii mɨ kariir siyɨu ɨmiir dap ɨski. Mɨ siya kariir mɨi aiirarar mɨriiyokiyokɨi mɨ kariir siyɨu ɨmiirarar timɨ apiyokiyokɨi. Mɨ siya tɨ paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siirɨn hɨriiyar haiyokiyokɨi kariir hɨriinan. 24 Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn digɨumii siir digworaekwo mɨ dimɨnɨm siir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiir haimriiyɨu karamae nwowi mɨ siir kwoɨnɨn omwai waiyaiyɨn wɨ mɨiyɨk nwo rani. Mɨ siya wɨ hindara kɨgugu ɨskii. Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn digɨumii siir digworaekwo mɨ dimɨnɨm siir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiir haimriyɨuwi mɨ siya wɨ omwai hɨriiya waiyayokiyokɨi. 25 Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn tɨ nu siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir haɨngiriyɨu haigɨn mɨmɨri siyamar mɨ inɨg komiigak ha mɨ owi mɨ tɨ digworaekwowɨm wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi siirɨn omwai waiyayokiyokɨikaeyamɨm, aniya? Nɨɨngaka. 26 Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨm kariiram maɨrgɨmaɨrga karamae nwowi mɨ digɨumii kariir yai aiir haimriyɨuwi mɨ mhoɨiya kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siya swokɨ ɨti digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya kariir hauuwɨm paenan nɨuyaeiyɨm mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨmaka nɨti mɨ taka ɨiya kara kɨriirɨn wɨ digɨumii saiir swokɨ haimriyɨuwi. Mɨ mhoɨiya siya wɨ Adi saɨka nwo rani. Nɨɨngaka. 27 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, tɨ iikam nhɨrɨm tɨrar nwowɨm, kɨma wɨ nikɨ ao rani. Mɨ dimɨnɨm ɨiya Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiir kɨgɨrkakana wɨ saiirar nɨmbiyami. Ɨriig.

Jisɨs siir pɨua ya ɨni saa yɨmbiyamkiya

(Mt 17:1-8; Mk 9:2-8)

28 Mɨ Jisɨs siya tɨ yaiyɨm ha boɨn dɨgiyɨm mhoɨiya ɨi ɨriiyar kwoɨmɨm namkiyɨm mɨ siya Pita Jon mɨ Jems sɨmiir yɨkɨunam mhɨuisɨm whɨrɨn siir kɨua hɨriir, nhwo Adi Komii siirɨm kwɨsboɨnɨm. 29 Mɨ siya hɨrar kwɨsboɨnɨn mɨ siir whwonkamɨn ɨna yɨgiyɨn mɨ siir yɨuɨsa paenan ha nɨuyakiya mɨ saeya ɨni whɨsinana ywokiya. 30 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn inkam nwɨso ɨni saɨkar yamokwo boɨnainiyo. Moses, Ilaija so. 31 Mɨ sowa Adi Komii siir dimɨnɨn paenan nɨuyaiyɨn saɨka nɨnkɨn ɨmbinikɨn. Mɨ sowa ɨiya Jisɨs siya naonama saiir nɨmbiyami dimɨnɨn Jerusalem hɨr, Adi Komii siya nɨmbinɨn bɨdi bɨdiniyar sɨmiir boɨnmɨmauugɨm. 32 Mɨ Pita siya mɨ siir nomiiyau nwɨs owa sɨma nhwo whwonkaigɨm mɨ sɨma ha nɨnsiingiyɨm mɨ sɨmar kɨgi paeya Jisɨs mɨ inkam nwɨso saɨka nokwowo sɨmiir hɨr nɨuyaki. 33 Mɨ sowa Jisɨs siir haiburgigɨm mɨnko mɨ Pita siya siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, krɨma tɨr nwowɨm wadɨeka. Mɨ krɨma omaka amɨrɨm wɨ ouuma mɨrii, ɨra kɨriirga mɨ ɨra Moses mɨ ɨra Ilaija Pita siya ta yai aiirɨn whaowaeya prɨiboɨnkɨn, siya bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. 34 Mɨ siya yai aiirar nikɨ boɨnɨn mɨ waua ɨni sɨmiira yaunɨ kikirɨnuniya, sɨma ɨna yɨdidgiyɨm. 35 Mɨ yai kwɨra ta wau aiir kauwok boɨnkiya, saeya hɨnɨɨna kauwok boɨnkika, warɨ yɨnisɨmɨn kariir yɨnisɨmkɨn. Mɨ kara siir bɨdi yɨmbinɨn. Kɨma siir yai aiirar wakaeyokna. 36 Mɨ ta yaiya ha boɨnkiya mɨ sɨma kɨgi, Jisɨs sasar nwoki. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma yai ha nɨnkɨn tankiyɨm mɨ ta ɨiya tɨ dimɨnɨn sɨma kɨgnamɨn, sɨma inkam nwɨr bɨ swokɨ boɨnmauumɨmɨnkɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya yɨnisɨm nwɨrɨn uridyɨu biyɨekakɨn siir haiswonɨskiigɨn

(Mt 17:14-18; Mk 9:14-27)

37 Mɨ ɨigwɨra sɨma mhɨuisɨm whɨrɨn siir haiburgigɨm mɨ ha nɨuunamɨm mɨ iikam isid komii whɨrɨn, sɨma Jisɨs siirɨn siyɨu hɨr yapyɨskaiwɨn. 38 Mɨ tɨ iikam isid komiiyɨn sɨmiir hɨran inkam nwɨrɨn siya ɨna kauwok boɨnamnankiyɨn, iikam nowomwarkaiyɨuan inkamɨn mɨ kara kariirɨmar kwɨsboɨnki. Kɨra kariir yɨnisɨm yɨnkamiyɨn ɨiir kɨgi, siya kariir yɨnisɨm yɨnkamiyɨn nwɨrkɨ nwɨruwa ɨeyaɨrgɨn. 39 Mɨ uridyɨu biyɨe whɨrɨn siya nonkwokɨn siirɨn. Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn, siya ha kauwok boɨnkiyɨn mɨ tɨ uridyɨu biyɨe ɨeyar haigi ɨtɨwamwakikɨngig. Mɨ yaeyopa pa nɨmbinaniyami siir yai hɨrankar mɨ siya tɨ yɨnisɨmɨn siir pɨu aiirar nonkwobumbunɨnkɨnikɨn mɨ siya siir bɨ swokɨ haibur sranikɨn. Nɨɨngaka. 40 Mɨ kara kamɨm kɨriir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiiram bɨdiyar kauwok boɨnanaeyɨn tɨ uridyɨu biyɨe siir haiswonɨskiyɨm mɨ sɨma dɨg bɨ nwokɨm. 41 Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn mɨ tɨ iikamɨm tariinananɨm kɨma naɨngwo tɨbmii karamaekɨm. Kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm mɨiyɨk nwo rani. Mɨ kara kɨmaka wɨ pariig ɨiya nwowi, ha? Mɨ kara kɨmiirɨn wɨ pariig ɨiya whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi mɨ kɨma wa nwokɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm, ha? Mɨ siya tɨ inkam ɨiir boɨnki. Yɨnisɨmɨn tɨriir whainani. 42 Mɨ siir yɨnisɨmɨn ha nikɨ apnaniyɨn mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨn ɨni siyar haigi owomwak ɨnamnaniyɨn. Mɨ Jisɨs siya ɨgao yaigak tɨ uridyɨu biyɨeyɨn siir boɨnki mɨ siya tɨ yɨnisɨm ɨiirɨn ɨna haiswonɨski haigɨnɨugiyɨn. Siya ɨni siir ad ɨiiramar swokɨ ɨkropkiyɨn. 43 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma Adi Komii siir kɨrɨe komiiya saiir kɨgiya sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya kwɨsaka ɨna swokɨ boɨnɨn kara wɨ kapi naowi

(Mt 17:22-23; Mk 9:30-32)

Mɨ iikam whɨekakɨm ɨna nikɨ aɨngwoyɨmyokrɨpkaiyɨm, tɨ dimɨnɨm siya tɨrɨm sɨmiirsiyɨn mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, 44 kɨmiir wɨɨnɨm sɨbgu mauugi. Mɨ mhoɨiya Yaowae Adɨn nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtɨn siirɨn wɨ wɨr nhɨrɨm sɨma napwouwi. 45 Mɨ sɨma ta yaiya siya boɨna saiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm, ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa sɨmiirsi nɨmprɨoka mɨ sɨma saiir panɨɨnsi sɨbgu yɨnoknɨnkɨnsi. Mɨ sɨma pɨ nɨdidgɨm ta yai aiiramɨn siir panɨɨnsi srɨisi. Ɨriig.

Yɨpɨkɨn siya kougɨkou nwowɨn

(Mt 18:1-5; Mk 9:33-37)

46 Mɨ kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma yaiya kwɨra yɨniinansao boɨn, yɨpɨkɨn sɨmiir kougɨkou nwowɨn. 47 Mɨ Jisɨs siya bɨdiya yɨnoknɨnkɨnɨn kwoɨnɨn sɨmiir hɨr nwowɨn. Mɨ siya yɨnisɨm sapɨsap nwɨrɨn siir asi nɨkɨunakɨn. 48 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, inkamɨn tɨ yɨnisɨm sapɨsapɨn siirɨn kariir inɨg ɨiir kɨgrɨraowi yɨo siya kariir kɨgrɨraokɨn. Mɨ inkamɨn kariir kɨgrɨraowi mɨ siya inkamɨn kariir nɨkropkiyɨn siirɨn warar nɨnkɨn kɨgrɨraowi. Mɨ inkamɨn yɨnisɨm sapɨsapnan kɨmiir waraur nwowi mɨ kɨmiir kougɨkouɨn ɨni siyar ywowɨn. Ɨriig.

Inkamɨn ɨo nhwo kɨmiir nanao karamae nwowiyɨn siya kɨmiir nomiiyaugɨn

(Mk 9:38-40)

49 Jon siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, Bɨiyan Inkam Komii, krɨma inkam nwɨra kɨg, uridyɨu biyɨeyɨm sɨmiirɨn kɨriir inɨg ɨiir haiswonɨmnɨskɨigɨn. Mɨ siya krɨmiir yai bɨ wakaeyoknakɨn mɨ krɨma siirɨn hɨriinansi nɨkɨdugɨm. Dimusi rani, siya krɨmiir isid rani. Nɨɨngaka. 50 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki mɨ kam nhɨrɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma, kɨma siir kɨpi nɨkɨdu. Inkamɨn ɨo nhwo kɨmiir nanao karamae nwowiyɨn yɨo siya kɨmiir nomiiyaugɨn. Ɨriig.

Sameria hɨran om whɨrɨn siir iikamɨm sɨma Jisɨs siir siyɨu ɨiir haigɨnɨkougɨn mɨ siirɨn ɨna swokɨ ɨkropkiyɨn

51 Ɨiya Adi Komii siya Jisɨs siir swokɨ ɨkɨunamana nɨnomor koua hɨriir saeya ɨni kingiin nwowa. Mɨ Jisɨs siir kwoɨnɨn om komii Jerusalema namɨm asi naɨngwokɨn. 52 Mɨ siya kam nhɨrɨm sɨmiir yɨkropki, yai siir bɨiyɨn sɨma nwokɨ haigirɨrɨramɨm mɨ sɨma ha namɨm nu Sameria hɨrɨn om whɨrɨn siir yapnɨnopkainam. Mɨ sɨma siir digworaekwo nhɨrɨm sɨmiir dirɨraerarɨm mɨnkɨm. 53 Mɨ omɨn siir hɨran inkam nhɨrɨm sɨma siir bɨri nɨkɨunamkɨm sɨmiir omaka hɨriir. Dimusi rani, Sameria iikam sɨma ɨrɨpa mhɨi kwoɨn bɨri nwowikɨm Judami iikam sɨmakan sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm siya pɨ om komii Jerusalem hɨriir nami. 54 Inkam nwɨso siir kɨgna mɨriiyo Jems, Jon sowa, sowa hɨriinan siyɨuɨn siir kɨgɨn mɨ sowa siir boɨnmauu, Bɨiyan Inkam Komii, krɨma paeya nɨnomor kou hɨrana saiirɨm nɨkɨugi, saeya tɨ iikamɨm tɨranɨm sɨmiir nwokɨ ɨuniyɨm, aniya? 55 Mɨ Jisɨs siya ha haiyɨug okwokiyɨn mɨ siya ɨo sowiir ywoki. 56 Mɨ sɨma om whɨra yapnam. Ɨriig.

Inkamɨn Jisɨs siirɨm nami

(Mt 8:19-22)

57 Mɨ sɨma siyɨu hɨrar nikɨ apamɨm mɨ inkam nwɨrɨn siir boɨnki, kɨra omom omomɨm kɨra nami mɨ kara wɨ kɨriir mhoɨiya nɨnkɨn apiyokiyokɨii. 58 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, niimauan wraɨm yɨm ɨeno kakargɨm mɨ ɨpiyɨnɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan whɨe kakargɨm. Mɨ Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn yɨo omaka maeyau whwonkai karamaekɨn. 59 Mɨ siya inkam nwɨrɨn siir boɨnki, kɨra kariir mhoɨiyar wɨt. Mɨ siya boɨn mɨ kɨra kariirɨn wadɨe tikɨ oki. Kariir adɨn siir pɨuɨs biyɨeya saiir nikɨ hangikaigigi. 60 Mɨ Jisɨs siya siir yowarkɨi boɨnki mɨ inkam wɨɨrɨm yɨm inkamɨm kariir mhoɨiya nɨt karamae nwowiyɨm sɨma haɨngikai. Mɨ ni kɨra ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwowɨm mɨ siir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir yai ɨmiir tinɨ boɨnmɨmauuwɨu.

61 Inkam nwɨrɨn siya siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, kara kɨriir mhoɨiya nɨtam mɨni mɨ kɨra kariirɨn pɨ wadɨe dwoki. Kara yai mɨnɨm kariir isidɨn sɨmaka ninɨ ɨdwo boɨnaigigi. 62 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, inkam i kigrɨrɨriyɨn, siir nhwowɨn idaowa hɨri hɨriiya kaonanaei mɨ tɨ hɨriinan inkamɨn siya wɨ Adi Komii siya kɨgrɨrao tani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

10

Jisɨs siya kamɨm kam nwoɨm ɨuur nwɨsa yɨkropki Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwam

1 Mɨ mhoɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya ɨna swokɨ ɨmbinɨn kamɨm kam nwoɨm ɨuur nwɨso. Mɨ siya sɨmiirɨn nwɨnnwɨsa yɨkropki mɨ sɨma siir bɨiyar yamkwokɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn om komii komiiyɨm mɨ omisɨsɨmɨm mhoɨiya siya namanɨm sɨmiirɨn sɨmiir hɨriir yɨkropki. 2 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨm wadɨe bɨdi ywowɨm sasaeyɨm wai nwowɨm sɨmiir hɨriinan. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ta yai aiir wakaeyama tɨri. Mɨ iikam whɨekak rani, sɨmiirɨm namɨm mɨ sɨmiir nɨkɨunakiyɨm mɨ sɨma bɨdi grirgigiyɨm. Mɨ numɨran adɨn, Adi Komii siyaɨrgɨn, siirɨm srɨigi siya kam nhɨrɨm sɨmiir nɨkropkiyɨm mɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiir hɨurworwokaiyɨm mɨ sɨma siir mhoɨiya nwokɨ amɨm. Tɨ hɨriinan inkamɨn siya numɨra sasaeyɨm wai nwowiyɨm sɨmiirɨm namiyɨn mɨ ha nɨngugu haiswonaniyɨm ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 3 Kɨma dam! Kara kɨmiirɨn huyɨnsɨm prɨkɨprɨknan nɨkropkikɨn niimau mɨe komii komiiyɨm wra bibiyɨekɨ nwowɨm sɨmiir hɨriir. Mɨ kɨmiirɨn wɨ kɨgrɨraowan inkam kakar nwowi. 4 Mɨ kɨma umɨr hoknɨbɨm wara kɨpi hainam mɨ ɨga nii aka mɨ kɨma siyɨu bopwo hɨrɨn inkam napkɨgami mɨ sɨmiirɨn yai kɨpi kainanam. Hindarar daparkaknam, ɨi naeisi. 5 Mɨ kɨma omaka ɨr napnɨnopkainami mɨ bɨiyɨn kɨma wɨ hɨnɨɨna tinɨ boɨnɨu, kɨma ha maɨrgɨmaɨrga iikamɨm tɨ omaka aiir nwowɨm. 6 Mɨ inkam nwɨrɨn kwoɨn hinsɨma nwowiyɨn siya ta omaka aiir nwowi mɨ siya wɨ kɨmiir yaiyar wakaeyoknaei mɨ siir kwoɨnɨn wɨ hinsɨma nwowi. Mɨ hɨriinan inkam karamaekɨ nɨuwi mɨ kɨra hɨkak nwowi mɨ ta yaiya hɨriiyar swokɨ okainani. 7 Mɨ kɨma ta omaka ɨrua aiirar dwokrɨpkai. Mɨ kɨma nae op mɨnɨm sɨma hauuwi sɨmiir dae kwiyae. Mɨ kɨma tɨ nae ɨmiirsiyɨn umɨr kɨpi hauu sɨmiirɨn. Dimusi rani, kɨma dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir bɨdi hauuwɨm. Mɨ sɨma kɨmiirɨn hɨriinansi hauu aei. Kɨma omaka ɨrni ɨrni kɨpi whwonkaiyam. 8 Mɨ kɨma om komii whɨra napnɨnopkainami mɨ inkam nwɨrkɨn kɨmiirɨn wadɨe nwowɨni, siir omaka hɨriir namɨm mɨ nae mɨnɨm siya hauu wɨni mɨ kɨma wɨ kɨpi boriisop wa dae. 9 Mɨ kɨma tɨ om komii hɨran inkamɨm makakɨm sɨmiir warar timɨ haiswonɨmnɨskɨi haigɨnɨu mɨ kɨma sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, ɨiya Adi Komii siya siir dimɨn taemɨnɨm mɨ siir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, saeya kɨmiir kingiin bɨdi yamwoniya. 10 Mɨ kɨma om komii whɨrɨn siir napnɨnopkainami mɨ sɨma kɨmiir bɨ boɨn wadɨe wɨnkɨm sɨmiir omaka hɨriir namamɨn mɨ kɨma tɨ om komii siir siyɨuɨn siir yaba hɨr dɨkwowɨn kɨma hɨnɨɨna boɨn, 11 tɨ kɨmiir om komiiyɨn siir nu sɨnɨm sɨma ɨni krɨmiir ɨga ɨmiir nwowɨm mɨ krɨma pɨ kɨmiirarar swokɨ hauugigi. Mɨ kɨma sɨbgu daɨngworɨnu. Dimusi rani, kɨma krɨmiir yai ɨmiir bɨ wakaeyoknakɨm, ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm, sɨmiir kɨgɨrkakana ɨni kingiin yamwoniya mɨ kɨma ta yaiya digɨumii saiir haimriiyɨugɨm. 12 Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnki, mhoɨiya ɨiya Adi Komii siya iikamɨm dimɨn biyɨekakɨm sɨmaka boɨnaini ɨiya saeya nɨmbiyami mɨ ta hɨka wɨ hɨka om komii biyɨekɨbiyɨeyɨn Sodom hɨran iikamɨm dimɨn biyɨe tɨrɨm wɨ sɨmiir haiburi. Tɨ omɨn Isrel siir omkɨn. Ɨriig.

Om nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyoki

(Mt 11:20-24)

13 Jisɨs siya ha nikɨ boɨnɨn mɨ siya boɨnki, kɨma Juda iikamɨm om Kolosiyanɨm Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨk prasae hauu rani mɨ om Betsaidan Juda iikamɨm kɨma ɨriipa hɨriinan, Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨk prasae mɨ hauu rani. Dimusi rani, dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk whɨekakɨm Adi Komii siya kɨmiir tɨrɨm mɨ kɨma sɨmiir bɨri kɨgɨm mɨ kɨma sɨmiir bɨri wakaeyoknakɨm. Nɨɨngaka. Kɨma ɨni digɨumii sɨmiirar haimriyɨukrɨpkaiyɨm. Mɨ bɨiya Adi Komii siya dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm iikamɨm Juda iikam tani om Taia om Saidon sowiir hɨranɨm sɨmiirɨn hɨriinan hauugɨso mɨ sɨma ha kɨgɨso mɨ sɨma sɨnɨn wa pɨ masɨn mɨ aknaɨnan bɨdi pɨ yɨisiimauuɨn Adi Komii siirɨn, dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirsiyɨn mɨ sɨma ha pɨ yaɨngwo tɨbmiiyɨn Adi Komii siirɨmɨn. 14 Mɨ ta ɨiya Adi Komii siya iikamɨm sɨmiir hɨdi mɨ hɨka kɨmiir nɨmbiyami saeya wɨ komiigɨ komii nwowi. Wɨ hɨka om Taia mɨ om Saidon sowiir nɨmbiyama saiir haiburi. 15 Kɨma tɨ iikamɨm om Kapaneamanɨm, nu Isrel hɨranɨm kɨmiir kwoɨnɨn ha naɨngwowi, Adi Komii siya kɨmiirɨn ɨni kougɨkou haigɨnɨn, aniya? Nɨɨngaka. Adi Komii siya kɨmiirɨn iikam mɨiyɨkɨ mɨiyɨknan mɨ ɨkɨuwi. Mɨ kɨma wɨ inkam biyɨenan nwowi. Mɨ siya kɨmiirɨn wɨ maeyau biyɨeya paekaka wɨ saiir nɨtkaigi.

16 Mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki. Yɨpɨkɨ inkamkɨn kɨmiir yai aiir wakaeyoknaei. Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn digɨumii kɨmiir haimriyɨuwi. Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn digɨumii kariir haimriyɨuwi mɨ siya inkamɨn kariir nɨkropkiyɨn digɨumii siir warar mɨ ɨnkɨn haimriiyɨuwi, yɨo Adi Komii siyaɨrgɨn. Ɨriig.

Kam, kam nwoɨm ɨuur nwɨso sɨma ɨna swokɨ ɨtɨm

17 Mɨ mhoɨiya tɨ kam, kam nwoɨm ɨuur nwɨso ha swokɨ ɨtɨm mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga komiigakar inɨ oniyɨm. Mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨn, Bɨiyan Inkam Komii, krɨma kɨriir inɨg ɨiirar boɨnkiyɨm mɨ uridyɨu biyɨeyɨm sɨma ɨni krɨmiir yai aiirar mɨ wakaeyoknam. 18 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kara bɨdi kɨgiyɨn Setanɨn diyanan tɨonaiiniyɨn nɨnomor kou hɨrankɨn. 19 Wakaei! Kara kɨrɨe komiiya kɨmiir bɨdi hauugiya mɨ owɨniyai mɨpug mɨnɨm kɨma wɨ sɨmiirar nɨnkɨn okwo mɨrii nami mɨ sɨma wɨ kɨmiir pi rani. Mɨ Setan siir kɨrɨeya wɨ kɨmar nikwowaisii. Mɨ kɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ swokɨ tɨrbu rani. Nɨɨngaka. 20 Mɨ kɨma hɨnɨɨna kɨpi boɨn maɨrgɨmaɨrga. Uridyɨu bibiyɨeyɨm ɨni krɨmiir yai ɨmiirar wakaeyoknam. Nɨɨngaka. Kɨma Adi Komii siiramar maɨrgɨmaɨrga kɨmiir inɨgɨm siya bɨdi wɨn haigɨnɨm nɨnomor kou hɨr. Mɨ sɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm kɨma Adi Komii siir yɨnisɨmkɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya maɨrgɨmaɨrga ha nwowɨn mɨ ɨna boɨn wadɨekiyɨn Adi Komii siirɨm

(Mt 11:25-27; 13:16-17)

21 Mɨ taka ɨiya Adi Komii siir naeyɨuɨn Jisɨs siir mhɨi kwoɨn ɨmiir hɨurworwokai mɨ siya ɨni maɨrgɨmaɨrga ywowɨn. Mɨ Jisɨs siya boɨn, Adi Komii, kɨra nu nɨnomor sowiir Bɨiyan Inkam Komiigɨn. Kara kɨriir boɨn wadɨeki, kɨra dimɨn nhɨrɨm kamɨm nɨnoknɨnkɨnkakɨm mɨ kwoɨn mɨiyɨk mɨiyɨkakɨm sɨmiirsi nɨmprɨokɨn nu tɨranɨm mɨ kɨra inkamɨm naɨngwo omok karamaeyɨm sɨmiir yɨisiimauu. Ɨhɨ, Adi Komii, kɨriir kwoɨnɨn siya hɨriiyar nwowikɨn.

22 Kariir Adi Komiiyɨn siya digworaekwo whɨekakɨm, kariir ɨɨna bɨdi hauu dɨgɨm. Inkam nwɨrkɨn kariir bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨn, Adi Komii sasar nɨnoknɨnkɨni kariirɨn. Mɨ inkam nwɨrkɨn Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨn tani. Kara siir Yɨnisɨmɨn kanakanar nɨnoknɨnkɨni siirɨn. Mɨ iikamɨm kara boɨnmɨmauuɨm yɨm ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siirɨn.

23 Mɨ kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmasɨmar nwokɨm mɨ siya ɨna haiyɨug boɨnkiyɨn. Iikam nhɨrɨm sɨma dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm warɨ bɨ kɨgɨm. Adi Komii siya kɨmiirɨm naɨngwokwonanaeikɨn mɨ siya dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm kɨmiir asi nɨisiimauugɨm. Mɨ kɨma nhɨrɨm sɨmiir kou asi nwowi. 24 Kara pɨ kɨmiir boɨnki. Bɨiya profet kamɨm mɨ inkam komiiyɨm nu kɨgrɨraowiyɨm, sɨma tɨ dimɨnɨm tariinan kɨgɨm, sɨmiir kɨgamar naɨngwokɨm mɨ sɨma bɨ kɨgɨm. Mɨ sɨma tɨ yaiyɨm tariinan kɨma wakaeyɨm, sɨmiir wakaeyamar naɨngwokɨm mɨ sɨma sɨmiir bɨ wakaekɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Nu Samerian inkam nwɨrɨn Juda inkam nwɨrɨn siir whɨnkɨnsiisgɨn

25 Mɨ inkam nwɨrɨn siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨn, siya Jisɨs siirɨm kɨnankɨugɨn. Mɨ siya boɨn, iikam nowomwarkaiyɨuwan inkam, kara wɨ panɨɨna tɨri kwoɨn budɨn ɨinokɨinok omwai waiya yokiyokɨiiyɨn siirɨn, ha? 26 Mɨ Jisɨs siya siir yai aka ɨna yowarkɨi boɨnɨn, Yokwo Komii saeya panɨɨna boɨnka? Kɨra panɨɨna mwaɨngɨn saiir yaimwokɨyaimwowa, ha? 27 Mɨ siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya kɨriir Adi Komiigɨn mɨ kɨriir mhɨi kwoɨnɨm siiramar daɨngwo ɨrkak mɨ kɨriir pɨugɨɨna mɨ kɨriir kɨrɨeya mɨ kɨriir kwoɨnbud ɨeya sɨmiirar hauu ɨrkak siirɨn. Kɨra kɨriir nomiiyau ɨiirɨmɨn hɨnɨɨna daɨngwo kɨra kɨramar naɨngwonaeiyɨn saiir hɨriinan. 28 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, ɨhɨ, kɨra ɨni wadɨeya yowarkɨi boɨnɨn. Mɨ kɨra hɨriinan tɨri mɨ kɨra wɨ omwaiya waiya yokiyokɨii.

29 Mɨ inkamɨn siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨn siya siir inɨg ɨiirar sɨbgu dirɨraeraramar naɨngwowi. Mɨ siya Jisɨs siirɨn hɨnɨɨna srɨii, Yokwo Komii saeya boɨna yaiya kɨra hɨnɨɨna boɨnkɨn kɨra nomiiyau nwɨrniyam naɨngwowiyɨm, kɨra kɨramar naɨngwonaeiya saiir hɨriinan daɨngwo. Mɨ tɨ nomiiyau nwɨrɨn kɨra boɨnɨn siya yɨpɨkɨn, ha? 30 Mɨ Jisɨs siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, inkam nwɨrɨn om Jerusalem hɨr haiburgigɨn. Mɨ om Jeriko hɨriir yapnam. Mɨ siyɨu hɨrɨn siirɨn inkam biyɨe nhɨrɨm sɨma yapiyɨskaiwɨn mɨ sɨma siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir haii mɨ sɨma siirɨn ɨna yɨpamparɨn. Mɨ sɨma hɨriinan tɨrgikɨm mɨ ɨna yamɨm. Mɨ siya ɨni siyɨu hɨrar ywokiyɨn mɨ siya naowɨm pariiparii. 31 Mɨ taka ɨiya pris inkam nwɨrɨn krɨmiir kaoprigi okwowiyɨn tɨ siyɨu ɨiir napniyamkɨn. Mɨ siya tɨ inkam ɨiir kɨgɨn mɨ siya kɨmɨdiniya siirsi yapiyoknam mɨ siya siyɨu mɨga hɨriir yapnam. 32 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan Livai inkam nwɨrɨn nu Judianɨn ta maeyau kaimwo aiir mɨ ɨmbiniyɨn mɨ siya tɨ inkam ɨiir kɨgɨn mɨ siya ɨna mɨ apiyoknamɨn siyɨu mɨga hɨriir. 33 Mɨ inkam nwɨrɨn nu Sameria hɨrankɨn. Sɨmiir sau omomɨn siya tɨ siyɨu ɨiir mɨ apnam mɨ tɨ inkamɨn siir hɨriir yɨmbiyam mɨ siya siir kɨgɨn mɨ siir kwoɨnɨn siirsiyɨn naɨngwoyɨmiyok prasae bɨ kikɨnkɨn. 34 Mɨ siya siir kingiin ha namɨn mɨ wa op wain mɨnɨm siir paowai ɨmiir yaokɨnki, wadɨe sɨmiir nwowaigɨnɨugiyɨm mɨ siya ɨna udgiyɨm siir paowaiyɨm. Mɨ siya tɨ inkamɨn siirɨn ha kinɨnsiin ɨdwokiyɨn mɨ siirɨn siir donkiyɨn siir ɨdwo yakɨ kikɨnɨu ɨdwoki. Mɨ siya siirɨn omaka ɨra inkamkɨ saɨn whwonkaiiya saiir hɨriir yɨkɨunam mɨ siirɨn ɨna sɨbgu kɨgrɨraowɨn. 35 Mɨ ɨigwɨr nugakɨn siya tɨ inkamɨn omakanɨn siirɨn umɨrɨm kam nwɨra hauugik mɨ siirɨn hɨnɨɨna boɨnmauugi, tɨ inkamɨn siirɨn kɨra sɨbgu kɨgrɨrao. Mɨ kɨriir umɨr nhɨrɨm siir hauu saɨni mɨ ɨiya kara swokɨ ɨti wa swokɨ hauukɨiyɨuwi kɨriirɨn. 36 Jisɨs siya boɨn mɨ tariinanɨn kɨra panɨɨna naɨngwowi, yɨpɨkɨn tɨ inkam nwoɨmɨm sɨmiir nwɨrɨn tɨ inkamɨn, kamɨm hɨi tauaeiyɨm sɨm nonkwobumbu nɨnkɨngikɨn siirsi naɨngwoyɨmiyokɨn, ha? 37 Mɨ inkamɨn siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨn siya boɨn, tɨ inkamɨn siirsi naɨngwoyɨmiyokɨn mɨ siir whɨndirɨraerɨn siya. Mɨ Jisɨs siir boɨnki mɨ kɨra ha dam mɨ hɨriinanar tinɨ tɨrɨu. Ɨriig.

Mata Maria so

38 Mɨ Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ha napnamɨm mɨ sɨma om komii whɨrɨn siir yapnɨnopkainam. Mɨ wig ɨra saiir inɨgɨn Mataka, siirɨn saeya yɨkɨuna apnɨnopkainam saiir omaka hɨriir nae hauu aeyɨm. 39 Mata saeya nomousɨma ɨra nwowi, saiir inɨga Mariaka, Maria saeya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir ɨgmiiga kingiina inɨ ɨdwoni, saeya siir yai ɨmiir wakaemɨmɨka. 40 Mɨ Mata ya ɨni nae dirɨraerarnanaeya mɨ saiir kwoɨnɨn ɨni haugɨhauga whiyɨekiyɨn. Mɨ Mata saeya Jisɨs siiram yam mɨ ɨna boɨna, Bɨiyan Inkam Komii kariir nomousɨma kariir bɨdi haiburgika mɨ naeyɨm kanakana dirɨraerarnanaei. Mɨ kɨra saiirɨm naɨngwo rani, aniya? Kɨra saiir boɨnki, saeya kariir whɨndirɨraerarniyɨm. 41 Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn Matara, Mata! Kɨriir kwoɨnɨn haugɨhauga kɨpi whiyɨeki mɨ kɨpi naɨngwoyɨmiyok. Warɨ dimɨn whɨekakɨm kɨra mɨriiyɨm sɨmiirsiyɨn. 42 Kariir yai aiir nɨnoknɨnkɨnɨm mɨriiyɨm, saeya ɨni mɨi nhɨrɨm sɨmiir haibura, ta mɨiya Maria saeya nɨmbina saeya ɨni mɨi nhɨrɨm sɨmiir haibura. Mɨ kara saiirɨn pɨ nɨkropki rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

11

Siyɨuɨn Adi Komiiniyɨm srɨi boɨni ɨkɨn

(Mt 6:9-13; 7:7-11)

1 Mɨ ɨigwɨra Jisɨs siya maeyau kwɨra saiir kwɨsboɨnkɨn Adi Komii siirɨm. Mɨ mhoɨiya siya ha kwɨsboɨn dɨgiyɨn mɨ inkam nwɨrɨn siir kɨgna mɨriiyɨn siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra krɨmiir dowomwarkai haigɨnɨu Adi Komii siiram kwɨsboɨniya bɨiya Jon siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir nowomwarkaiyɨuɨn saiir hɨriinan. 2 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, ɨiya kɨma Adi Komii siirɨm kwɨsboɨniyɨm kɨma hɨnɨɨna kwɨsboɨn,

krɨmiir Adi Komiiyɨn krɨma ha naɨngwowi iikamɨm sɨma kɨriir inɨg ɨiir hainanam daɨngwo. Mɨ ɨiya kɨra kɨriir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkana ɨiya saeya nɨmbiyamana krɨma saiirɨm naɨngwowi.

3 Mɨ ɨinokɨinokɨn krɨma naeyɨm whaowaeiyɨm mɨ krɨma kɨriiram srɨiiyɨm mɨ kɨra naeyɨm pɨ krɨmiir dɨgar mɨ hauuwi.

4 Mɨ kɨra krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm ɨriipɨ hɨriinan wa timɨ ɨnkɨn haiyoprimdiyɨumiigii. Mɨ ɨriipa hɨriinan krɨma haiyoprimdiyɨumiigiyɨm iikam krɨmiir tɨrbuwiyɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir hɨriinan. Mɨ kɨra hɨk komii krɨmiiram kɨpi kɨgnɨnkɨnki krɨmiir kɨnankɨuwam.

5 Mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki mɨ kɨmiir inkam nwɨrkɨn siya nomiiyau mɨiyɨkakɨ nɨuwi mɨ kɨra siir omaka hɨriir nami hɨrii tɨrii nɨibopwo kɨra kɨriir nomiiyau ɨiirɨmɨn hɨnɨɨna ninɨ kauwɨuwi, nomiiyau kɨra kariirɨn bretɨm nhouma whauugi. 6 Dimusi rani, kariir nomiiyau nwɨrɨn siya siyɨu hɨr napniyɨn mɨ kariir omaka tɨriir yɨmbini, kara nae siir hauugi karamaeka. 7 Mɨ tɨ inkamɨn omaka hɨranɨn siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kɨra kɨigi kariir kɨpi nɨnki. Anowɨn bɨdi haigɨnɨkouwɨn. Kariir yɨnɨm krɨma nɨb bɨdi whwonkaiyɨm. Kara pɨ nɨni rani, dimɨn kɨriir hauugiyɨm. 8 Kara kɨmiir boɨnki, ta omaka saiir adɨn siya hɨnɨɨna naɨngwokɨn, ɨhɨ, siya kariir nomiiyau topmwokɨn mɨ kara nae siirɨn pɨ hɨriinan nɨi komiiya pɨ saiir hauu rani. Nɨɨngaka. Mɨ siya tɨ inkamɨn kɨra kauwoknanaeyɨn saiirsi nhakɨugɨn. Mɨ siya tɨ inkamɨn pa nɨnsiini mɨ siir naeyɨm pa hauugi. 9 Kara kɨmiir boɨnki mɨ kɨma Adi Komii siirɨm kwɨsboɨni mɨ siya kɨmiirɨn dimɨnɨn wa hauuwi. Mɨ kɨma dimɨnɨm hansɨri mɨ kɨma siirɨn wa kɨgi. Mɨ kɨma ano kaigakani mɨ Adi Komii siya anoɨn kɨmiiramɨn wa haiwaoki. 10 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma Adi Komii siirɨm kwɨsboɨniyɨm, sɨma dimɨnɨn wa hai. Mɨ inkamɨn dimɨnɨm hansɨriyɨn mɨ siya wa kɨgi. Mɨ inkamɨn ano kaigakani mɨ Adi Komii siya anoɨn siirɨmɨn wa haiwaoki. 11 Mɨ kɨmiir inkam nwɨrkɨn, siir yɨnisɨmɨn anasuɨm siir ad ɨiirɨm kauwi mɨ adɨn siirɨn wɨ mɨpug biyɨeyɨn siir nama hauugi, aniya? Nɨɨngaka. 12 Mɨ yɨnisɨmɨn ad ɨiirɨmɨn ɨpiyɨn yɨn kaskakam srɨi mɨ adɨn siirɨn pɨ owɨnyai biyɨeyɨn siir nama hauugi, iyɨe? Yɨo ɨriipa hɨriinan. Nɨɨngaka. 13 Mɨ krɨma iikamɨm dimɨn biyɨeyar tɨrikɨm krɨma dimɨn mɨiyɨkɨn hindara mɨ prɨihauuwikɨm, krɨmiir yɨnisɨm ɨmiirɨn mɨ krɨma hɨriinanar dɨnoknɨnkɨn, Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn siya naeyɨu mɨiyɨkɨn, pɨ iikamɨm siirɨm kwɨsboɨniyɨm pɨ sɨmiirar swokɨ ɨnkɨn hauuwi. Ɨriig.

Sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm Jisɨs siya Bielsebul saɨkar mɨriigɨn

(Mt 12:22-30; Mk 3:20-27)

14 Uridyɨu biyɨeyɨn inkam waeyaiyɨn siir nwokaiyɨn Jisɨs siya haiswonɨskiigɨn tɨ inkamɨn siya waeyaigɨn. Mɨ uridyɨu biyɨeyɨn siya ha namɨn mɨ tɨ inkam waeyaiyɨn siya ɨna swokɨ boɨnaigiyɨn. Mɨ iikamɨm sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. 15 Mɨ kam nhɨrɨm sɨma boɨn, siya uridyɨu biyɨe biyɨeyɨm sɨmiirɨn Bielsebul siir kɨrɨeya saiir haiswonɨskiigɨn. Uridyɨu biyɨe sɨmiir bɨiyan inkamɨn siir inɨg whɨrɨn Setankɨn. 16 Mɨ kam nhɨrɨm sɨma siirɨm kɨnankɨuwam naɨngwokɨm mɨ sɨma siirɨm asi kauwoknanaekikɨn kɨrɨepai kɨrɨepaiyɨm nɨnomor kou hɨranɨm sɨmiirɨm, sɨmiir nɨisiimauuam. Mɨ sɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siya nɨmbinkɨn iikamɨm sɨmiir whɨndirɨraerarɨm. 17 Mɨ siya sɨmiir kwoɨn ɨmiir bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnkiyɨn mɨ siya sɨmiir boɨnki mɨ nu whɨruwan iikamɨm sɨma isido whɨsa nwowi, yaii nɨniiyam mɨ tɨ iikamɨm sɨma wɨ mɨiyɨk nwo rani mɨ ad nwɨrni yɨnisɨmɨm sɨmani isido whɨsa nwoki, yai nɨniiyam mɨ sɨmani wɨ mɨiyɨk nwo rani. 18 Mɨ Setan siir isidɨn whɨsa nwowi mɨ yaii sowa swokɨ ɨnii mɨ siir isidɨn wɨ kɨrɨe panɨɨn panɨɨna nwowi, ha? Kɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm kara uridyɨu biyɨeyɨm Bielsebul siir kɨrɨeya saiir haiswonɨskigɨn. Ta yaiya saiir yaimwowa hɨnɨɨnga, Setan siir isidɨn whɨsa ywoki mɨ yaii ɨna yɨniiyɨm. Mɨ Setan siir isidɨn hɨriinan tɨri mɨ sɨma wɨ kɨrɨe nwo rani. Nɨɨngaka. Sɨma wɨ hindara kɨgugu ɨuguskii. 19 Mɨ kaimwokɨnɨuwi, Bielsebul siya kariir whɨnkɨnsiisi mɨ kara uridyɨu biyɨeyɨm sɨmiirɨn ha haiswonɨskii mɨ kɨmiir kamɨm sɨmiirɨn nɨɨnga whɨndirɨraerarkɨm mɨ uridyɨu biyɨeyɨm ha haiswonɨskikigɨm, ha? Nɨɨngaka. Kɨriir isidɨn sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm sɨmiirɨn Adi Komii siir kɨrɨeya saeyar haiswonɨskigɨm, Bielsebul siir kɨrɨeya sae rani. Nɨɨngaka. Warɨ yai hɨriinana kɨma kariir boɨnkiya, kɨma pɨ nɨksɨsaekɨɨngɨm. 20 Nɨɨngaka. Adi Komii siir kɨrɨeya saeyar haiswonɨskigɨn uridyɨu biyɨeyɨm. Mɨ ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir nɨisiimauuwi saeya kɨmiir bɨdi yɨmbiyama.

21 Mɨ inkam kɨrɨe nwɨrɨn siya sau mɨnɨm siir omaka hɨrar sɨbgu hai okwokaowi mɨ siir digworaekwo whɨekakɨm wɨ wadɨeyar sɨbgu owi. 22 Mɨ inkam nwɨrɨn siya kɨrɨe komiigakɨn ɨni tɨ inkamɨn omaka hai okwokaowɨn siir kɨrɨe aiir haiburɨn mɨ siya siir sau kamkɨu mɨnɨm siir kɨnsiisiyɨm sɨmiir siinaiyɨn mɨ tɨ siir digworaekwo mɨnɨm ɨna hɨd hauugiyɨm, siir nomiiyau nhɨrɨm sɨmiir.

23 Inkamɨn kariir whɨndiraerariyɨn yɨo kariir ɨoan inkam tani. Inkamɨn kariir whɨndirɨraerar karamae nwowiyɨn yɨo siya kariir ɨoan inkam ɨeya. Mɨ tɨ inkamɨn iikamɨm kariirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir tɨrbumbuwiyɨn mɨ tɨ hɨriinan inkamɨn yɨo siya iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir whrɨewhrɨe haigɨnɨuwiyɨn mɨ ha nɨnoopamiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨn. Ɨriig.

Uridyɨu biyɨeyɨn siya ɨna swokɨ ɨtɨn

(Mt 12:43-45)

24 Mɨ ɨiya uridyɨu biyɨeyɨn siya inkam nwɨrni haiburgigiyɨm mɨpi maeyau kwɨra nami pɨu ninɨ siisnakiyam. Mɨ siya hɨriinan kɨg karamae nwowi mɨ siya pa boɨni, amba swokɨ ami omaka bɨiya kara haiburgiga saiiramar. 25 Mɨ siya ɨna swokɨ amɨn tɨ inkamɨn bɨiya siya nikɨ owɨn siiramar mɨ siya ɨna inɨ kɨgɨuwɨn tɨ inkamɨn siya nɨɨnga nɨɨnga nwowi. Mɨ siya ɨni omaka inkamkɨ nhɨsiya mɨ ha pɨuaiiya inkamkɨ nɨtam ɨni saiir hɨriinan ywowa. 26 Mɨ siya ha namɨn, uridyɨu biyɨe ɨriiyar nwɨso sɨmiir siyɨu biyɨeyɨn ɨni sɨmiir siyɨu biyɨe ɨmiir haiburɨm mɨ siya sɨmiir warar yɨnkɨn ɨkɨunam. Mɨ sɨma omakanan tɨ inkamɨn siir mhɨinau hɨriiyar yapnɨnopkainam. Tɨ inkamɨn bɨiya biyɨe nwowɨn mɨ tariinanɨn siya ɨni biyɨekɨ biyɨeyar yasae owoguskiyɨn. Ɨriig.

Maɨrgɨmaɨrga haini siyɨugɨn

27 Jisɨs siya ta yai aiirɨn iikam isid komiiyɨn sɨma nwowa saiir boɨnkɨn. Mɨ wig ɨra sɨmaka hɨr nɨnkɨn owa saeya ɨna kauwok boɨnanaekiya, ta wiga bɨiya kɨriir naokaina mɨ mwoɨi kɨriir haigiyɨu ɨmiiyaeya, saeya ɨna maɨrgɨmaɨrga. 28 Mɨ Jisɨs siya boɨnki, ɨhɨ mɨ iikamɨm Adi Komii siir yai wakaeyɨm mɨ siir mhoɨiya namɨm, sɨma ha maɨrgɨmaɨrga. Mɨ sɨma ɨni wadɨe nwowɨm, sɨmiir maɨrgɨmaɨrga ɨni kariir apua saiir maɨrgɨmaɨrga aiir haiburɨm. Ɨriig.

Kam nhɨrɨm sɨma kɨrɨepai kɨrɨepaiyɨm nɨkɨugɨm

(Mt 12:38-42)

29 Mɨ iikam whɨekakɨm siir nokwoyokaiyɨm mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnmɨmauuwɨn, kɨma tɨ iikamɨm tɨr nwowɨm, kɨma dimɨn biyɨekakɨm. Iikamɨm kɨrɨepai kɨrɨepaiyɨm nɨkɨuɨm sɨmiir nɨisiimauuwam, Adi Komii siir kɨrɨeya kara boriisopi kɨmiir nɨisiimauuɨm. Mɨ kara dimɨn komii whɨrɨn pɨ kɨmiir nɨisiimauuwi, Jona siyaɨrgɨn. 30 Bɨiya Jona siya anasu komiiya saiir mhɨinau namkiyɨn mɨ mhɨinau hɨrar yokai mɨ tɨ dimɨnɨn Adi Komii siya nɨisiimauugɨn, siir kɨrɨeya iikamɨm om komii Niniva hɨranɨm sɨmiir. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn tɨ iikamɨm tariinananɨm kɨmiir nɨisiimauuwi Adi Komii siir kɨrɨeya. Dimɨnɨn wɨ kariirar dirɨraerari mɨ kɨma Adi Komii siir kɨrɨe aiirɨn wɨ hanɨɨngɨ kɨgi. 31 Bɨdi bɨdiniyarɨn wig ɨra inɨg komiigaka saeya nu Siva hɨrankɨn napiyokiyokɨinika saeya ɨi kasa bɨ napka. Saeya yai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Solomon siya boɨnɨm sɨmiir wakaeyɨm nɨtka. Kariir yaiyɨm ɨni Solomon siir yai ɨmiir haiburɨm mɨ kɨma kariir yai bɨ wakaeyoknakɨm. Mɨ ta hɨriinan ɨiya, Adi Komii siya siir iikamɨm sɨmiir hɨdni mɨ ta wig komiiya inɨgaka saeya kɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna nɨnsiin okwo boɨni, Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨk komii hauuwi. Dimusi rani, kɨma siir yai mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiir bɨ wakaekɨm. 32 Ɨiya Jona siya Adi Komii siir yai kɨrɨeya saiir boɨnmɨmauuɨn mɨ om Niniva hɨran iikamɨm sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm bɨdiyar kisɨna haigiiyɨm. Mɨ kariir yai kɨrɨeya saeya ɨni Jona siir yai kɨrɨe aiir haibura mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm bɨ swokɨ kisɨna haigikɨm. Mhoɨiya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya iikamɨm sɨmiir hɨdɨm nɨti mɨ om Ninivan iikamɨm sɨma wɨ hɨnɨɨna nɨnsiin okwo boɨni, Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨk prasae hauu rani. Dimusi rani, kɨma siir yai kɨrɨe aiir bɨ wakaeyoknakɨm mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm bɨ kisɨna haigikɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Krɨmiir kwoɨn ɨiirɨn paenan krɨmiir nhwo ɨeyar nɨuya haigɨnɨuwi

(Mt 5:15; 6:22-23)

33 Mɨ iikamɨm paeya nɨuyaeiya ɨenau mɨ twonau mɨn bɨ haigiika. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma romiyas ɨiirar ninankɨii mɨ iikamɨm sɨma napnɨnopkainami mɨ sɨma wɨ pae aiirar nwokɨ kɨgɨm. 34 Kɨmiir nhwoɨm paenan sɨmar nɨuya haigɨnɨuwi kwoɨn ɨiirɨn mɨ kɨmiir nhwoɨn dimɨn mɨiyɨk kɨgi mɨ kwoɨnɨn ɨriipa hɨriinan pɨ wadɨeyar mɨ naɨngwowi mɨ ɨni yɨukɨdɨn omaka bopwoniya hangomu haigɨniyɨn mɨ omaka ɨrkak aiirar nɨuya ɨrkakiya ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ kɨriir nhwoɨn siya dimɨn biyɨe kɨgi mɨ kɨriir kwoɨnɨn wɨ biyɨeyar mɨ ɨnkɨn owi, omaka yɨukɨd haɨngɨmu haigɨn karamae nwowiya saiir hɨriinan mɨ omaka ɨrkaka wɨ saiir nɨuya rani. 35 Mɨ kɨma sɨbgu wakaeyok, kɨmiir nhwoɨm omaka anonan kɨpi haiwaoki, wɨ dimɨn biyɨekɨ wara nɨnkɨn amisi. Mɨ wɨ kɨriir kwoɨn ɨiir tɨrbumbuwi. 36 Mɨ kɨriir kwoɨnɨn siya mɨiyɨk nwowi mɨ kɨriir siyɨuɨn ɨni wadɨeyar mɨ ɨnkɨn owɨn. Tɨ hɨriinan inkamɨn siir kwoɨnɨn paeya inkam nɨuya haigɨnɨuwiya ɨni saiir hɨriinan ywowɨn. Siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir sɨbgu kɨgomokɨm. Ɨriig.

Siyɨu biyɨeyɨm Farisi kamɨm mɨ kamɨm nowomwakaiyɨuwiyɨm sɨma tɨrkɨm

(Mt 23:1-36; Mk 12:38-40)

37 Mɨ Jisɨs siya ta yaiya saiir ha boɨn dɨgiyɨn mɨ Farisi inkam nwɨrɨn siya yɨkɨuna siirɨn saɨka naeyɨm. Mɨ siya ha napnɨnopkainamɨn siir omaka hɨriir mɨ hɨi aiir yɨdwokai. 38 Mɨ tɨ Farisi inkamɨn siya Jisɨs saɨka nɨdwokai aeyɨn siya ɨni nanaakakar yokiyɨn. Mɨ siyar kɨg Jisɨs siya op bɨ whaugɨn, Juda sɨmiir siyɨuɨn siya boɨna saiir hɨriinan mɨ siya nae ha bɨ naekɨn mɨ siya ɨna yaɨngwoyɨmiyokɨn. 39 Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya siir boɨnki, kɨma Farisi kamɨm, kɨma kɨmiir pɨu aiirɨn ɨdananar hɨisokpraprasi mɨ kwoɨn kɨmiirɨn yɨo mɨiyɨk nwo rani. Mɨ kɨma ɨni inkamɨn mobmor mob mɨnɨm ɨdanara hɨisokiyɨn mɨ aowa ɨokakar nwowiyɨm mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Inkam nwɨrniyɨm kɨgmar mɨ hɨi tauae tɨ hɨriinan siyɨuɨm. 40 Kɨma habwhaowaenankɨm! Adi Komii siya pɨu kwoɨn sowiirar nonkwokwokikɨn. Kɨma tɨ dimɨnɨn siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn, aniya? 41 Mɨ kɨmiir dimɨnpai dimɨnpaiyɨm inkam paeprikabɨm sɨmiir hauuwi, naeyɨm mobmor mobnau nwokaiyɨm sɨmiir hɨriinan mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm Adi Komii siir whwonkam ɨda wɨ wadɨekɨ wadɨeyar nwowɨrkaki.

42 Farisi kamɨm kɨma mɨntarao! Dimusi rani, digworaekwo whɨekakɨm kɨma haiiyɨm haɨmii pɨ Adi Komii siirar mɨ hauuwi. Tɨ siyɨu hɨriinanɨn yɨo wadɨeyaɨrgɨn. Mɨ kɨma iikam nhɨrɨm sɨmiir swokɨ haimriiyɨugii mɨ kɨma Adi Komii siirɨm bɨ naɨngwowaokɨm. Bɨiya kɨma siyɨu mɨiyɨk ɨiir tikɨ tɨr mɨ Adi Komii siiram daɨngwo mɨ tɨ dimɨn komii komiiyɨm sɨmiir tɨr, tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya wadɨeyɨn. Tɨ siyɨuɨn kɨma tɨrɨn dimɨn haɨmiiyɨm Adi Komii siir hauuɨm yɨo siyɨu wadɨekɨn siir kɨpi haiburgik. Mɨ tɨ dimɨn komii whɨrɨn Adi Komii siirɨm naɨngwonanaeyɨn siir warar dɨnkɨn tɨr.

43 Farisi kamɨm, kɨma mɨntarao! Kɨma omaka Adi Komii siir yai nɨdwokai wakaeiya, pɨ iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda hɨrar nɨdwokaiyamar maɨrgɨmaɨrgaeikɨm sɨma kɨmiir boɨn maɨrgɨmaɨrgam. Mɨ kɨma mɨnam mɨ aɨngwowikɨm maeyaua ɨrɨpa yai nɨdwo boɨnaiiya iikamɨm sɨma kɨmiir inɨg ɨmiir nwokɨ hainanɨm. 44 Kɨma mɨntarao! Kɨma ɨni ɨeyɨn inkam whɨigɨ nwokaiyɨn owainɨe krɨn karamae nwowiyɨn mɨ iikamɨm sɨma siir ɨdwowar nɨnap anapi, sɨma nɨnoknɨnkɨn tani. Mɨ iikamɨm sɨma kɨmiirɨn hɨnɨɨna kɨgi kɨma mɨi mɨiyɨka mɨrii mɨ ta mɨi mɨiyɨka ɨni nuɨn inkam whɨi prɨigɨntɨmdɨɨnuiyɨn siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm ɨni biyɨekɨ biyɨe ywowɨm mɨ sɨma nɨnoknɨnkɨn tani mɨ sɨma kɨmiir yai ɨmiir asi naɨngwo tɨbmiigɨm.

45 Mɨ inkam nwɨrɨn siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨn siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, inkamɨn yaimɨn dimɨnɨm sɨm nowomwarkaiyɨuwiyɨn, wara yaiya kɨra boɨnkiya kɨra hɨk krɨmiir wara nɨnkɨn hauugii. 46 Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kɨma kamɨm siyɨu komii nowomwarkaiyɨuwiyɨm kɨma ha timɨ ɨnkɨn mɨntarao! Dimusi rani, kɨma siyɨu kasaka bɨ haigɨnkɨm Adi Komii siir siyɨuɨn saɨka nɨnkɨn owɨm mɨ inkamɨm sɨmiirɨn wɨ wakaeyokna dɨg rani. Kɨma siyɨupai siyɨupai ɨmiirar haigɨni mɨ sɨma kam nhɨrɨm siyɨu komii siir sɨbgu nɨnoknɨnkɨn karamae nwowiyɨm sɨmiir bɨ whɨndirɨraerikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ sɨmiirɨn hɨk komii komii ɨmiirar hauuwi. 47 Kɨma mɨntarao! Bɨiya kɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨma profet inkamɨn Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuɨm sɨmiir nɨsom aowɨm mɨ sɨmiir ɨeyɨm kɨmar pɨuai haigɨnɨu. Mhoɨiya sɨma nwokɨ kɨgnɨnoknɨnkɨnɨm. 48 Tɨ siyɨuɨn, kɨma kam nhɨrɨm sɨmiir mhɨi kwoɨn ɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauugɨn mɨ kɨma siyɨuɨm bɨiya krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiiramar maɨrgɨmaɨrgaei mɨ tɨ hɨriinan kwoɨnɨn ɨni sɨmiir hɨrar nwowɨn. Mɨ profet inkamɨm kɨma nɨsomsom aokaokɨm mɨ ɨeyɨm sɨmiir haɨngikaiyɨm ɨni kɨmar pɨuaiyɨm. 49 Mɨ Adi Komiiyɨn bɨdiya yɨnoknɨnkɨnɨn bɨiyan Yokwo Komiiya siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn, kara wɨ profet kamɨm mɨ aposel kamɨm sɨmiirɨn wɨ iikamɨm Isrelanɨm sɨmiiram nɨkropki mɨ sɨmiirɨn wɨ kam nhɨrɨm sɨma nɨnkɨnaeyokiyok ɨsomsom aokaowi. Mɨ nhɨrɨm hɨk kɨmpɨpɨsu ara hauugigi. 50 Mɨ tariinanɨn kara wɨ iikamɨm nu Isrel tɨranɨm wɨ hɨk kɨmiir hauuwi, bɨiya kɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨma nɨsomsom aokaowɨm profet kamɨm sɨmiir. Mɨ kara kɨmiirɨn wɨ saiirsi swokɨ ɨtrinaei. Mɨ Adi Komii siya bɨdi bɨdinana nɨdwo kɨgiyokiyokɨigɨn tɨ nu ɨeyar whɨuwɨnɨuna kɨma profet kamɨm sɨmiir nɨsomsom aokaowɨm mɨ ɨni tarinana yamwoniyɨn. 51 Bɨikɨ bɨiyan profetɨn Ebel siir yɨsomao mɨ ɨni mhoɨigɨ mhoɨiyan profetɨn Sekaraia siirar yadɨgniyɨn. Sɨma siirɨn Adi Komii siir omaka saiir bopwo hɨrar nɨsomaokɨn. Ɨhɨ, kara kɨmiir boɨnki, tɨ iikamɨm nu tɨr nwowɨm. Kara kɨmiirɨn wɨ dimɨn biyɨe ɨiirar nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi, tɨ siyɨu biyɨeyɨn bɨiya kɨma tɨrɨn siirsiyɨn!

52 Kɨma kamɨm siyɨu komii nowomwarkaiyɨuwiyɨm kɨma mɨntarao! Kɨma siyɨuɨn Adi Komiiniyɨm namiyɨn siirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ kɨma tɨ siyɨu ɨiir wakaeyoknam naɨngwo rani. Mɨ inkam nwɨrkɨn Adi Komii siir siyɨu ɨiir napɨm naɨngwowi. Sɨma wɨ dɨg nwo rani. Dimusi rani, kɨma siyɨu kasaka bɨ haigɨnkɨm mɨ sɨmiir siyɨuɨn ɨni kɨma haigɨnokouwɨn. Kɨma inkam biyɨe kɨɨngɨm. Kɨma ɨni inkamɨn omaka nae haigiiya saiir anowɨn siir haigɨnokougigiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ kɨma nae sɨmiir bɨ hauugɨn mɨ sɨma yaba hɨrar nwowɨm ɨna yaonamɨm.

53 Mɨ Jisɨs siya ta omaka aiir haiburgigɨn mɨ ha napniyamɨn mɨ kamɨm siyɨu komii sɨm nowomwarkaiyɨuwiyɨm sɨma yai siir boɨn hɨuriiyɨuɨm yɨnkɨnyaeyaowɨm. Mɨ sɨma siir yai aiirɨm mɨ kɨnɨnkɨu siya yai bibiyɨe boɨnɨm, dɨg bɨ nwokɨm. 54 Mɨ sɨma ɨni siiramar kaowɨm, yai biyɨe kwɨrkɨ pɨ siir yai hɨranka kwɨmbini mɨ sɨma siirɨn wa nwokɨ ɨsomaowɨm. Ɨriig.

12

Nɨksɨsaeni siyɨuɨn siirsi mɨntarao

(Mt 10:26-27)

1 Iikam kasaka rani, hɨr nwomɨmɨrɨm. Sɨma ɨni ɨrɨpa ɨrɨpa ywonamɨm. Mɨ nhɨrɨm sɨmiir ɨga ɨdwowar nɨnkɨn okwo nami. Mɨ takɨ ɨiya Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm bɨi sɨmiir ikɨ boɨnmɨmauugig, kɨma sɨbgu mɨntarao Farisi sɨmiir yis ɨiirsiyɨn. Kara sɨmiir siyɨuɨn yaiyaɨrgɨ nhɨnkɨniyɨm sɨmiir boɨnkɨn. 2 Mɨ Farisi sɨmiir yaiyɨm mɨ siyɨu biyɨe whɨekakɨm tariinanɨn aowa aowa nwowɨm mɨ mhoɨiya sɨma wɨ idowɨiyar nɨmbiyami. Mɨ nɨmprɨo yai whɨekakɨm mhoɨiya sɨmiirɨn wɨ inkamkar nɨnoknɨnkɨn ɨuguskii. 3 Mɨ yai whɨekakɨm bɨiya nɨiyɨɨm nɨiyɨɨm kɨma nɨmprɨo boɨnɨm mɨ mhoɨiya iikamɨm sɨma sɨmiirɨn wɨ idowɨiyar kɨgɨrkaki nabɨenan. Mɨ yai whɨekakɨm hiinsɨm hiinsɨma kɨma boɨnɨm omakanau hɨr mɨ mhoɨiya wɨ Adi Komii siyar nɨisiimauu ɨuguski mɨ wɨ iikam whɨekakɨm wɨ sɨmar wakae ɨrkaki. Ɨriig.

Inkamɨn dimɨn whɨrua siirsi arar dɨdid ɨski

(Mt 10:28-31)

4 Kariir nomiiyauwɨm, kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii kɨma inkamkɨ kɨmiir nɨsomaosi kɨpi nɨdid. Mhoɨiya sɨma kɨmiirɨn dimɨn whɨr swokɨ tɨrbu rani. Nɨɨngaka. 5 Mɨ inkamɨn kɨma nɨdidanɨn mɨ kara kɨmiirɨn wɨ siir nɨisiimauuwi. Kɨma siirsi dɨdid Adi Komii siiyaɨrgɨn sɨma kɨmiir nɨsom aowi. Mɨ Adi Komii siya kɨrɨekakaɨrgɨn mɨ mhoɨiya siya inkamɨm sɨmiir pɨugɨna wɨ maeyau biyɨeya paekaka saiir mɨ ɨtkaigi. Ɨhɨ, kara kɨmiir boɨnki, kɨma Adi Komii siirsiyar dɨdid.

6 Kɨma dɨnoknɨnkɨn, inkamɨm sɨma ɨpiyɨn sɨsɨm ɨriiyarɨm umɨrsɨm kwɨso (02 toea) sowiir saɨngɨn. Mɨ Adi Komii siya tɨ hɨriinan ɨpiyɨn sɨm ɨra saiir bɨ swokɨ aɨngwowowouwika ɨiya saeya naowiya. Nɨɨngaka. 7 Mɨ kanɨm kɨmiir mwo nwowɨm siya bɨdi mwaɨnɨm mɨ nuan iikamɨm kɨma sɨmiirsi kɨpi nɨdid, kɨma ɨni ɨpiyɨn sɨsɨm whɨekakɨm sɨmiir haiiburɨm mɨ Adi Komii siya wɨ kɨmiirar kɨgrɨraowi. Ɨriig.

Jisɨs siir inɨg ɨiir boɨnmɨmauuni siyɨu ɨkɨn

(Mt 10:32-33; 12:32; 10:19-20)

8 Kara kɨmiir boɨnkii mɨ inkam nwɨrkɨn kariir inɨgɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda boɨnmɨmauuwi mɨ ɨriipa hɨriinan, Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn kara kɨriir inɨgɨn wɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨmiir whwonkam ɨda mɨ boɨnmɨmauuwi. 9 Mɨ inkamɨn kariir inɨgɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda nɨmprɨowi mɨ ɨriipɨ hɨriinan kara siir inɨgɨn wa mɨ ɨmprɨowi Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨmiir whwonkam ɨdaɨn.

10 Mɨ inkam nwɨrkɨn Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn yai biyɨe kwɨr siir boɨni mɨ Adi Komii siya siir dimɨn biyɨeyɨm wa haiyoprimdiyɨumiigi. Mɨ inkamɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siir nɨkbumbuwi mɨ Adi Komii siya siir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn wɨ haiyoprimdiyɨumiigi rani. Nɨɨngaka. 11 Mɨ sɨma kɨmiir nɨkɨu nami omaka Adi Komii siir yai nɨdwokai wakaeiya saiir hɨriir. Mɨ inkam komii komiiyɨm gavmaniyɨm mɨ kamɨm inɨgakɨm sɨmiir whwonkam ɨda hɨriir mɨ kɨma kɨpi nɨdid mɨ ha kɨpi naɨngwo. Mɨ krɨma sɨmiir yai aka wɨ panɨɨna nowarkɨi boɨni, ha? Mɨ krɨma wɨ paka hɨnɨɨn yaiya saiir boɨni sɨmiirɨn? 12 Mɨ tariinanɨn kɨmiirɨn pɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar kwɨisiimauuwi, yaiya kɨma ninɨ boɨnɨuwi sɨmaka. Ɨriig.

Boɨniyɨo yaiya inkam umɨrkakɨn whaowaeyɨn siir boɨnka

13 Inkam nwɨrɨn tɨ iikam isid komiiyɨn siir hɨranɨn, siya Jisɨs siir boɨnki, iikam nowomwarkaiyɨuwiyɨn kɨra kariir yaowaeyɨn siirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨn, siya krɨriir adɨn siir digworaekwowɨm pɨ kwɨsa sɨoɨtkɨn hɨd. Mɨ kwɨra pɨ kariir whauu. 14 Mɨ Jisɨs siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, pɨ panɨɨna tɨri, yɨpɨkɨ kariir nɨmbinɨn kɨmiir digworaekwo mɨnɨm sɨmiir hɨdam, ha? 15 Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, kɨma mɨntarao! Kɨma sɨbgu kɨgrɨraowi mɨ kɨma wɨ dimɨn whɨrɨm kɨgmaɨr tani. Mɨ inkamɨn digworaekwo whɨekakakɨn siirɨn kwoɨn mɨiyɨk wɨ tɨ digworaekwowɨm sɨma hauu rani. Nɨɨngaka, nɨɨngaka.

16 Mɨ Jisɨs siya boɨniyɨo yaiya kwɨra boɨn sɨmiirɨn mɨ umɨr digworaekwo whɨekakak, inkamɨn mɨ siir nuɨn sasae mɨiyɨkar niigɨn. 17 Mɨ siya siir kwoɨnau hɨrɨn hɨnɨɨna yaɨngwokai, kara pɨ panɨɨna tɨri? Kariir numɨran sasae whɨekakɨm sɨmiirɨn omaka haigi dɨg karamaeka mɨ sɨmiirɨn wa haigi dɨg rani. 18 Mɨ siya boɨn, kara wɨ hɨnɨɨna tɨri. Kara wɨ kariir omakaɨm nae haigiiyɨm wɨ sɨmiir nɨinɨmnhɨnkiigi mɨ wɨ komii komii ara mɨrii. Mɨ kariir wit whɨekakɨm mɨ sasae mɨiyɨk mɨiyɨk whɨekak ɨkɨm, wɨ tɨ omaka ɨmiir haigii. 19 Mɨ mhoɨiya kara wɨ hɨnɨɨna nwokɨ boɨnɨm, kara dimɨn mɨiyɨkak inkamkɨn. Tɨ kariir nae dimɨn mɨiyɨk whɨekakɨm wɨ bɨewii kasaka nwo rani. Mɨ kara nae opmɨn kwiyaei mɨ kara wɨ hiinsɨmhiinsɨma maɨrgɨmaɨrga nwowi. 20 Mɨ Adi Komii siya siir boɨnki, kɨra inkam habwowhaekɨn, ta nɨiyaka kɨra pɨ saiirar nao nami mɨ digworaekwo whɨekakɨm kɨra dirɨraerargikɨm wɨ nhɨnga haii? 21 Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ boɨnkiyɨn ɨriipɨ hɨriinan inkamɨn siya digworaekwo whɨekak ɨmiir haɨngiriyɨu haigɨnmɨmɨriiyɨn siyamar mɨ siya Adi Komii siir whwonkam ɨda wɨ digworaekwokak nwo rani. Nɨɨngaka. Siya wɨ inkam paeprikabnan nwowi. Ɨriig.

Naɨngwoyɨmiyokni siyɨugɨn

22 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnki, kɨma kɨmiir pɨu aiirsi kɨpi naɨngwoyɨmiyok mɨ hɨnɨɨna kɨpi boɨn, krɨma wɨ dimu naei? Mɨ kɨma kɨmiir pɨu aiirsi kɨpi naɨngwoyɨmiyoknanae. Mɨ hɨnɨɨna kɨpi boɨn, krɨma krɨmiir pɨua wɨ dimu dimɨn nɨtɨmwanɨuwi? 23 Kwoɨn budɨn yɨo nae siir hɨriinan tani. Mɨ pɨua ya yɨuɨs saiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. 24 Kɨma ɨpiyɨnɨm sɨmiir kɨgnɨnoknɨnkɨnki sɨma sasae bɨ nɨnkɨnikɨm mɨ sɨma sasae bɨ nɨngugu haiigɨm mɨ sɨma nae bɨri haɨngiriyɨu haigɨnikɨm. Mɨ sɨma nae digworaekwo mɨnɨm, sɨmiir omaka karamaekɨm. Mɨ sɨmiirɨn naeyɨm Adi Komii siyar hauuwikɨm. Adi Komii siir kwoɨnɨn hɨnɨɨna naɨngwowi, kɨma ɨni ɨpiyɨn ɨmiir haiburɨm! 25 Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn siya bɨewii nhɨrɨm omwai swokɨ haɨnɨs waiyayokiyokɨiyɨm swokɨ aɨngwowɨn, ha? 26 Mɨ kɨma hɨriinan dimɨnsɨm whɨr tɨr karamae nwowi mɨ kɨmiir kwoɨnɨm tɨ hɨriinan dimɨn whɨr ɨiirsi dimusi naɨngwoyɨmiyokɨm, ha? Mɨ kɨma hɨriinan kɨpi tɨr. 27 Kɨma kɨp ɨmiir kɨgi sɨma mwrɨiyɨm mɨ sɨma yɨuɨs mɨnɨm sɨma sɨma bɨ mɨriinanaeikɨm. Nɨɨngaka. Bɨiya Solomon siya pɨuai mɨiyɨk whɨekakaɨrgɨn. Mɨ siir pɨuaiyɨm tɨ kɨpɨm sɨmiir bɨ haiburgɨm. Nɨɨngaka. 28 Ɨhɨ, digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya nonkwokwowɨm wadɨekɨwadɨeyaɨrgɨm. Kowɨm panaoɨn sɨma pɨ numɨr hɨr whaki mɨ ko ɨmiirɨn wakar swokɨ akɨtkaigaigi paenau hɨriir. Mɨ tɨ kɨp hɨriinanɨm yɨm Adi Komii siya pɨuaiigɨm mɨ kɨpa ya dimɨn komii rani. Mɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya komii rani mɨ iikam kɨma ɨni kou ywowɨm. Mɨ kɨma hɨriinana timɨ ɨnoknɨnkɨnkɨɨn. Adi Komii siya wɨ kɨmiirar mɨ sɨbgu kɨgrɨraowi mɨ kɨmiir digworaekwo whɨekak ɨkɨm. 29 Mɨ kɨma hɨnɨɨna kɨpi naɨngwoyɨmyok boɨn, krɨma wɨ dimu dimɨn naei mɨ wɨ papiyan op mɨ kwiyaei. 30 Sɨma kamɨm naɨngwo tɨbmii karamaeyɨm tɨ nuɨn siir tɨranɨm, sɨmiir kwoɨnɨm tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiirɨmar naɨngwokwo nanaeikɨm. Mɨ kɨmiir Adɨn siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, kɨma wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn siir haii. 31 Mɨ kɨma Adi Komii siya siir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakana kɨmiir kwoɨnɨm saiirɨm naɨngwokɨɨni mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm siya wɨ kɨmiirar nɨnkɨn hauuwi. Ɨriig.

Siyɨuɨn dimɨn mɨiyɨkɨm nɨnomor kou haɨngiriyɨu haigɨni ɨkɨn

(Mt 6:19-21)

32 Kɨma kariir iikamɨm sibsib nanɨm kɨma kɨpi nɨdid. Dimusi rani, kɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨn siir digworaekwo whɨekakɨm yɨm wɨ kɨma kɨgrɨraowi. 33 Mɨ kɨma digworaekwo whɨekakɨm kam nhɨrɨm sɨmiir hauuwi mɨ sɨma saɨni mɨ tɨ umɨrɨm inkam paeprikabɨm sɨmiir hauu. Tɨ hɨriinan siyɨuɨn mhoɨiya wɨ siya whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm. Adi Komii siir omɨn dimɨn biyɨe whɨrkɨ bɨ swokɨ tɨrbuwikɨn. Mɨ nɨnomor kou hɨrɨn dimɨnkɨ bɨ swokɨ kɨguguwikɨn mɨ hɨiyan inkam karamaekɨn mɨ dimɨn ɨmiirɨn kɨkomkɨ bɨ swokɨ krɨpikɨn. Nɨɨngaka. 34 Mɨ maeyauwa kɨriir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨma nwowɨm mɨ kɨriir kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn wɨ tɨ om ɨiirar minɨ owouwi. Ɨriig.

Mɨiyan kamɨm dirɨraerar kaowɨm sɨmiir yaiga

35 Mɨ kɨma yɨuɨsɨm haruwa kisɨna kainam mɨ pɨuwop aka kigoknam. Mɨ yɨukɨdɨn kɨma hangumuwi mɨ ha dwo, dimɨnɨn mhoɨiya nɨmbiniyanɨn siirɨm. 36 Kɨma ɨni kamɨm sɨmiir bɨiyan inkam ɨiirɨm nwokwokɨniyɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Sɨma wigwas naeya saiir naenakiyɨm mɨ ɨna swokɨ ɨtɨm. Mɨ siya nɨnmiga hɨr naka okwo kɨekɨkomni mɨ sɨma anowɨn wa haiwao sasaugi. Mɨ Adi Komii siiramɨn hɨriinana sɨbgu okwokɨn. 37 Mɨ bɨiyan inkamɨn siya nɨti, siya siir mɨiyan kam ɨmiirɨn hɨnɨɨna ninɨ kɨgɨuwi sɨma nhwo bɨ whwonkaigɨm mɨ tɨ mɨiyan kamɨm sɨma ha maɨrgɨmaɨrga. Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni mɨ bɨiyan inkamɨn siyarɨn wɨ yɨuɨsa mɨiyana wɨ saiir kisɨna kaii pɨuwopaka mɨ siya wɨ kɨmiir boɨnki, kɨma hɨiya saiir dɨdwo mɨ kɨmiirɨn nae wɨ siyar hauu aei. 38 Mɨ siya nɨibopwo nɨti mɨ bɨiyan ɨuumɨn haigigi mɨ siya ha kɨgi sɨma ɨni siir mɨiyar mɨriiyɨm mɨ tɨ mɨiyan kamɨm sɨma ha maɨrgɨmaɨrga. 39 Kɨma tɨ dimɨn ɨiir daɨngwo. Mɨ omakaɨn adɨn siya bɨiya nɨnoknɨnki hɨiyan inkamɨn pɨ kariir omaka nɨti mɨ siya tɨ hɨiyan inkamɨn siirɨn wɨ kɨgnɨnkɨn apnɨnopkai rani, siir omaka hɨriirɨn, siir digworaekwo ɨmiir haiyam. Nɨɨngaka. 40 Kɨma ɨriipɨ hɨriinan ha timɨ o kɨugɨu kariiram. Dimusi rani, kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn ɨiya kara nɨti kɨma wɨ saiir nɨnoknɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Mɨiyan inkam mɨiyɨk mɨ mɨiyan inkam biyɨe sɨmiir boɨniyɨo yaiga

(Mt 24:45-51)

41 Mɨ Pita siya Jisɨs siir srɨi, Bɨiyan Inkam, kɨra ta boɨniyɨo yaiya krɨmiirarar hauuwi, iyɨe? Mɨ inkam nhɨrɨm sɨmiir wara rani. Aniya? 42 Mɨ Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, panɨɨn bɨiyan inkam ɨkɨm, kwoɨn mɨiyɨkakɨn siir mɨiyan kamɨm sɨmiir sɨbgu kɨgrɨraowiyɨn? Tɨ hɨriinan inkamɨn yɨo siya bɨiyan inkamɨn siya nɨmbinkɨn siir mɨiyan kamɨm sɨmiir kɨgrɨraowɨm. Sɨmiir naeni ɨi aiirɨn wɨ siyar nwokɨ ɨnoknɨnkɨn haigɨnɨuwɨm. 43 Mɨ mhoɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya wɨ sɨpi swokɨ ɨti. Mɨ siya tɨ mɨiyan inkamɨn siirɨn hɨnɨɨna ninɨ kɨgni, bɨiya siya boɨngigɨn saiir hɨriinana swokɨ mɨriiyɨn mɨ siya wɨ siir boɨni Kɨriir mɨiya wadɨeka, tɨ hɨriinan mɨiyan inkamɨn siya wɨ maɨrgɨmaɨrga komiigaka mɨ owi. 44 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, Bɨiyan Inkam Komii siya siir mɨiyan inkamɨn wɨ siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgrɨraowan bɨiyan inkam nokmwɨn owaigɨnɨuwi. 45 Mɨ tɨ mɨiyan inkam nwɨrɨn siir kwoɨnɨn tari wɨ hɨnɨɨna naɨngwowi, kariir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn nikɨ ɨtsɨsau rani. Mɨ siya siir mɨiyan iikamɨm sɨmiirɨn ha tɨoɨn mɨ siya nae op mɨnɨm mɨ opa kwiyae whaowaeiya mɨ siya saiirɨn ɨna kwiyaeyɨn. 46 Mɨ siya hɨriinan tɨri mɨ tɨ inkamɨn siir bɨiyan inkamɨn siya nɨti, ɨiya tɨ mɨiyan inkam ɨeya nwowɨn karamae nwowa saiir mɨ siya wɨ nɨnoknɨnkɨnwɨn tani ɨiya siya hindara kɨnkak ɨti. Mɨ siir bɨiyan inkamɨn, siirɨn wɨ hanɨɨngɨ nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. Mɨ siya siirɨn wɨ ɨkɨ siir mɨiyan kam nhɨrɨm siir yai aiir wakaeyokna karamae nwowɨm, wɨ sɨmakar nɨnkɨn ɨkropkii.

47 Mɨ inkamɨn siya siir bɨiyan inkamɨn siir yai ɨmiirɨn bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn mɨ siya bɨiyan inkamɨn siya boɨnɨn sɨmiir bɨ wakaeyokna dirɨraerarkɨn mɨ siirɨn bɨiyan inkamɨn siya ɨdgɨuni wɨ kasaka nɨpɨmpar tani. 48 Mɨ mɨiyan inkamɨn siya bɨiyan inkamɨn siir kwoɨn ɨiir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowi mɨ siya mɨi mɨiyɨk mɨrii karamae ha nwowi mɨ siirɨn ɨdgɨuɨn wɨ komii nɨpɨmpar tani, bɨiyan inkamɨn siya. Mɨ yɨpɨkɨ iikamkɨm digworaekwo whɨekak Adi Komii siya hauuwɨm mɨ sɨma hoɨmgak mɨrii digworaekwowɨm sɨmiir swokɨ iyopkɨiyɨuwɨm yamdi. Mɨ yɨpɨkɨ iikamkɨm digworaekwo Adi Komii siya swokɨ ɨnkɨn hauuwɨm mɨ tɨ iikamɨm sɨma tɨ digworaekwowɨm sɨmiir swokɨ iyopkɨiyɨuwamɨn, kɨma mɨi nhami nhami kɨpi mɨrii. Ɨriig.

Jisɨs siya iikam isidɨn sɨmiir nɨinɨkibɨrɨm nɨtkɨn

(Mt 10:34-36)

49 Mɨ Jisɨs siya boɨn, kara iikamɨm sɨmiir nɨinɨkibɨrɨm nɨtkɨn inkamɨn pae nɨkrɨmtɨowiyɨn haɨmii haɨmiiya siir hɨriinan. Kara hɨnɨɨna naɨngwowi tɨ dimɨnɨn siya dɨmbiyamki. 50 Bɨiyɨn kara hɨk mɨ kɨmpɨpɨsu mɨ wa naonami, wɨ sɨmiir nikɨ haii. Mɨ tɨ dimɨnɨn siya nɨmbinisiyɨn ta kariir hɨka wɨ hɨriiya nikɨ oyokiyokwɨii. 51 Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi, kara nu tɨrɨn yaiiyɨm sɨmiir nikwowaisiiyɨm nɨtkɨn. Nɨɨngaka. Kara kɨmiir boɨnki. Kara iikamɨm sɨmiir nɨinɨkibɨrɨm nɨtkɨn. 52 Mɨ tariinan mɨ mhoɨiya ɨriipɨ hɨriinan iikam ɨriiyarɨm sɨma omaka ɨrni nwowi mɨ isidɨn wɨ whɨsa nwowi ouumɨm wɨ ɨso sowaka nɨnii mɨ ɨso wɨ ouumɨm sɨmaka nɨnii. 53 Mɨ iikamɨm sɨma wɨ yapayapa nwoki. Mɨ adɨn wɨ siir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn saɨka swokɨ kwɨnii mɨ yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn wɨ siir adɨn saɨkar swokɨ ɨnii. Mɨ yopiiya wɨ saiir yɨnisɨm yɨnugiyɨna saɨka swokɨ kwɨnii mɨ yɨnisɨm yɨnugiyɨna wɨ saiir yopi anakar swokɨ kwɨnii. Mɨ giwaiya wɨ saiir yɨniwig anakar kwɨnii mɨ yɨniwiga wɨ saiir giwai anakar mɨ nɨnii. Ɨriig.

Siyɨuɨn dimɨnkɨ nɨmbiyamiyɨn siir nɨnoknɨnkɨni ɨkɨn

(Mt 16:2-3)

54 Mɨ Jisɨs siya ha boɨn dɨgiyɨn, siya iikamɨm sɨmiir boɨnki, kɨma ha kɨgikɨm waua maeyaua bɨekɨ nɨkiiyamtɨbiyɨn hɨrankɨ nɨmbiniya mɨ kɨma bɨ kɨmɨmɨnkikɨm pa boɨnki, naoɨn kɨnɨm mɨni? Mɨ kaimwowaɨrga naowɨn ha kɨnikɨn. 55 Mɨ kɨma hɨnɨɨna kɨgiwɨi ɨiya krakrarwaiga mɨ kɨma pɨ hɨnɨɨna boɨni waka bɨewii prasae nɨkii rani. Mɨ saeya wɨ hɨriinana mɨ ɨmbiyami. 56 Kɨma yaiyaɨrgɨ nhɨnkɨni inkamɨm! Kɨma nu nɨnomor sowiir dimɨnɨm sɨmiirar bɨdi sɨbgu kɨgnɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ kɨma ta mɨiya Adi Komii siya mɨriiya saiir nɨnoknɨnkɨn karamae dimusi nwowi, ha? Ɨriig.

Kɨra inkamɨn kɨriir boɨnɨuriyɨu boɨniyɨn saɨkar kitɨbmii boɨn

(Mt 5:25-26)

57 Mɨ kɨma siyɨu mɨiyɨkɨn siir sɨbgu naɨngwo hɨd karamae dimusi nwokɨm mɨ ha dirɨraerarɨm, ha? 58 Ɨiya kɨra boɨnam nami inkamɨn kɨriir boɨnhɨuriyɨu boɨnɨn saɨka boɨnɨm, kowa siyɨu hɨrar nikɨ owamiywo mɨ ta ɨiya kowa ɨrɨpa yai saiirar sɨbgu boɨnam. Mɨ kowa hɨriinan tɨr karamae nwowi mɨ siya kɨriirɨn wɨ inkamɨn yai hɨdiyɨn siirɨm nɨkɨu namisi mɨ inkamɨn yai hɨdiyɨn siya wɨ poris inkamɨn siir ɨɨn hauugiisi mɨ poris inkamɨn kɨriirɨn wɨ maeyaua hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiirɨm nɨkropkisi. 59 Kara kɨmiir boɨnkii, kɨra maeyauwa hɨuyokiyokaiya saiirɨn wɨ nikɨ haiburgig sasau rani. Bɨi kɨra digworaekwo whɨekakɨm kɨra nikɨ prɨi haiyɨm, sɨmiir tikɨ hauukɨiyɨu dɨg. Ɨriig.

13

Inkamɨn siir mhɨi kwoɨnɨm nɨnkpɨt haigi karamae nwowi yɨo wa kɨgugu ɨuguski

1 Mɨ ta ɨi aiirɨn iikam nhɨrɨm hɨrar nwokɨm mɨ sɨma Jisɨs siirɨn kam nhɨrɨm Galiliyanɨm sɨmiir boɨnmauu. Mɨ kamɨm wraisu Adi komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm, Adi Komii siir omaka aiir sɨma ha namɨm mɨ Pailat siir isidɨn warar yɨnkɨn apnɨnopkainam. Mɨ sɨmiirɨn ɨni sɨmar yɨsomaowɨm mɨ sɨmiir nhɨeyɨm ɨni wraisu nhɨeyɨm sɨmaka yɨnkɨn okiyɨm. 2 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi, tɨ Galiliyan inkam nhɨrɨm hɨnɨɨna naowɨm, sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm ɨni iikam nhɨrɨm Galiliyanɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiburɨm, aniya? Nɨɨngaka, nɨɨngakɨɨnga. 3 Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni. Nɨɨngaka, nɨɨngakɨɨnga! Mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm kisɨna haigi karamae nwowi mɨ kɨma wɨ hindara kɨgugu ɨuguski sɨmiir hɨriinan. 4 Mɨ bɨiya tɨ iikam ɨuur ɨriiyar nwoɨmɨm om Siloam siir hɨran omaka bripriya saeya nɨrɨmdɨnu aokaowɨm, kɨma panɨɨna naɨngwowi tɨ iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm ɨni iikam nhɨrɨm om komii Jerusalem hɨranɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiburɨm, aniya? Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. 5 Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni. Nɨɨngaka, nɨɨngakɨɨnga! Kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm kisɨna haigi karamae nwowi mɨ kɨma wɨ hindara kɨgugu ɨuguski. Ɨriig.

Paeyɨn nae mɨiyɨk bud karamaeyɨn siir boɨniyɨo yaiga

6 Mɨ Jisɨs siya boɨniyɨo yai kwɨra ɨna swokɨ boɨnɨn, inkam nwɨrɨn siya swapwo wɨra yɨnkɨn siir wain numɨra saiirɨn mɨ mhoɨiya siir paenid ɨiirɨm yɨt. Mɨ ɨni nɨɨnga ywowɨn. 7 Mɨ siya numɨran mɨiyan inkamɨn siir asi boɨnkikɨn, kɨgi. Mɨ bɨiya bɨewii whoɨmɨm kara tɨ swapwoɨn siirɨn hɨnɨɨna bɨ kɨgɨn. Siya naekak bɨdi ywowɨn. Nɨɨngaka. Siya ɨni hɨriinana swokɨ okrɨpkaiyɨn. Mɨ kɨra siirɨn dɨigi. Mɨ siya nu siir hiiya whɨsariiyar nɨugugusi. 8 Mɨ numɨr hɨran mɨiyan inkamɨn siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn siir yai anakan, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra siirɨn tɨ bɨewii ɨiirara tikɨ kɨgnɨnkɨn osasae. Kara siir mɨiyɨn wa hambɨmbɨri mɨ whrɨnɨm wa krɨnkɨnki. 9 Mɨ nae wɨ ɨkɨ bɨewii whɨrɨn siir budi. Mɨ nɨɨngakɨnɨuwi mɨ kɨra wa dɨigi. Ɨriig.

Mɨ Juda sɨmiir ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya Sabat Jisɨs siya wig ɨra saiir haiswonɨskigɨn

10 Mɨ Juda sɨmiir ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya Jisɨs siya iikamɨm sɨmiirɨn maeyauwa Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai nɨdwokai wakaeiya saiir hɨr nowamwarkaiyɨugɨn. 11 Mɨ wig ɨra hɨr nwoka mɨ uridyɨu biyɨe whɨrɨn saiir nwokɨn mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨn siya ma saiir hauuwɨn bɨewiyɨm ɨuur ɨriiyar whoɨmgɨm. Mɨ ta wiga saiir digɨukɨuɨn asi nɨnsɨmsɨrɨugɨn mɨ saeya panɨɨnsi sɨbgu okwosi. 12 Mɨ Jisɨs siya saiir kɨgɨn mɨ saiirɨn ɨna yɨkɨunan mɨ siya saiir boɨnki, ta wiga kɨriir dimɨn biyɨeyɨm kara bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ kɨra ɨni wadɨeyar sɨbgu okiya. 13 Mɨ siir ɨɨna ta wiga saiir yonkwoki mɨ bɨ kɨmɨmɨnkika saeya ɨna sɨbgu okwo tɨdwokiya. Mɨ saeya ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainankiya. 14 Mɨ prismi bɨiyan inkam komiiyɨn maeyauwa Adi Komii siir yai nɨdwokai wakaeiya saiir bɨi nwowiyɨn, siir mhɨi kwoɨnɨm ɨni haugɨhauga whiyɨekiyɨn Jisɨs siya ta wiga Judami ɨi komiiya Sabat pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya ɨni saiir haiswonɨskiyɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki. Mɨi mɨrii ɨiyɨm ɨriiyar kwɨrkɨm. Mɨ kɨma mɨnam naɨngwowi inkamkɨ kɨmiir ma ɨmiir haiswonɨskiyɨm. Mɨ kɨma mɨini ɨi ɨmiirar wɨt. Kɨma tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨn Judami ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir kɨpi nɨt. 15 Mɨ Jisɨs siya siir yaiyaka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kɨma yai aɨrga nhɨnkɨnɨn inkamkɨm! Judami ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya Sabat saiirɨn, kɨma whɨekakɨm pa nami omaka bulmakaumiya saiir mɨ sɨmiirɨn pa mɨ ɨkɨunami sɨma op ninɨ kwiyaeyɨuwɨm. 16 Mɨ taka wiga saeya, Ebraham siir isidɨn sɨmiir yɨnisɨmka. Bɨewiyɨm Setan siya nonkwowɨm saiir ɨuur ɨriiyar whoɨmgɨm. Mɨ ɨni wadɨeyar mɨ owa, ta wiga saeya ɨni tɨ bulmakauwɨm sɨmiir haiburɨm mɨ kara ta wiga Judami ɨi komiiya Sabat saiir asi haiswonɨskigɨn. 17 Mɨ Jisɨs siya hɨriinan boɨnɨn mɨ kamɨm ɨo siir nwowɨm sɨma nɨdid prasae bɨ kɨnkɨm mɨ sɨma ɨni yai mɨkrɨma ywokiyɨm. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga ywokiyɨm tɨ dimɨn komii komiiyɨm siya tɨrkiyɨm sɨmiiramɨn. Ɨriig.

Mastet nid mɨ wit sowiir boɨniyɨo yaiga

(Mt 13:31-32; Mk 4:30-32)

18 Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ owarkɨi boɨnɨn, Adi Komii siya siir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, saeya ɨni dimu dimɨnan ywowa? Kara saiirɨn pɨ dimu nɨkrii, ha? 19 Adi Komii siir isidɨn sɨma ɨni tɨ paenid whɨrɨn siir hɨriinan ywowɨn, krɨma dapiyɨn mastet. Mɨ mhoɨiya siya wɨ pae komiinan namwoɨuwɨn mɨ siya ɨni pae nhɨrɨm sɨmiir haiburɨn. Mɨ ɨpiyɨn whɨeyɨm ɨni siir kwiya ɨmiir haigiiyɨm.

Yisni boɨniyɨo yaiga.

(Mt 13:33)

20 Mɨ siya ɨna swokɨ boɨnɨn, kara Adi Komii siya siir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakana wɨ dimu dimɨn nɨkrii, ha? 21 Tɨ iikamɨm sɨma yisnankɨm. Mɨ wig ɨra yisɨn plaua two komii saɨka prɨdgika. Mɨ mhoɨiya tɨ plauan ɨna iyopingiyɨn mɨ ɨni saa yɨmbiiyamɨn. Mɨ Adi Komii siir iikamɨm wɨ hɨriinan nɨmbiyami. Ɨriig.

Ano sɨmkɨn

(Mt 7:13-14,21-23)

22 Mɨ ɨiya Jisɨs siya om komii Jerusalem hɨriir namɨn mɨ om komii komii mɨ omisɨsɨmɨm sɨmiir hɨran iikamɨm sɨmiir warar yowɨmwarkaiyɨuam Adi Komii siir yai aiir. 23 Mɨ inkam nwɨrɨn siir srɨigi, Bɨiyan Inkam Komii, Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ nhɨrmiyarar nanmaiwarkainaei saɨka ninɨ owouwam iyɨe? Nɨɨngaka, aniya? Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, 24 kɨma kɨmasiyar mɨntaraona. Mɨ kɨma mɨinan mɨrii tɨ nɨnomor kouan anosɨmɨn siir napnɨnopkainamamɨn. Anoɨn karargɨn, iikam whɨekakɨm sɨma hɨriir namamar naɨngwowi mɨ sɨma wɨ dɨg nwo rani. 25 Mɨ omakan Adɨn saiir anoɨn wɨ siyar nɨnsiin haigɨnɨkouwi. Mɨ kɨma wɨ yaba hɨrar ninɨ okwo kaigakan boɨni, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra anoɨn krɨmiiram haiwaoki! Mɨ kɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna nowarkɨi boɨni, kara kɨmiir nɨnoknɨnkɨn tani, kɨma papiyan omankɨ nɨtkɨm? 26 Mɨ krɨma siir yai aiirɨn wɨ hɨnɨɨna nowarkɨi boɨni, bɨiya krɨma nae op mɨnɨm kɨnakar nae kwiyaekɨn. Mɨ kɨra krɨmiir oman siyɨu ɨiir nokwoɨn mɨ krɨmiirɨn ɨni kɨrar yowomwarkaiyɨuɨn dimɨn taemɨn ɨmiirɨn. 27 Mɨ siya wɨ kɨmiir swokɨ boɨnki, kara nɨnoknɨnkɨn tani kɨma papiyankɨm, kɨma siyɨu biyɨe tɨran iikamkɨm, kɨma dimɨn biyɨekak kamkɨm kariir haiburgik mɨ ha dam! 28 Mɨ kɨma wɨ Ebraham, Aisak, Jekop mɨ profet inkam whɨekakɨm Adi Komii siya siir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir nwowɨm mɨ wɨm kɨma damki yab hɨrar dwoki! Mɨ kɨma wa kauwaeyɨmiyok ouwi mɨ kɨmiir bigmɨuɨm wɨ kɨkiyɨkɨkiyɨka kɨni ɨo nwowɨmɨn. 29 Mɨ iikam bɨekɨ nɨmbiniyɨn mɨ bɨekɨ nɨkiiyamiyɨn mɨ maeyau kwɨran ɨkɨm, sɨma wɨ ɨiya Adi Komii siya siir dimɨn taemɨnɨm mɨ siir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakana wɨ saiirar nɨnkɨn ɨdwokai aei. 30 Ɨhɨ, iikamɨm tariinan inɨg komii karamae nwowɨm mɨ mhoɨiya inɨg komiigak wɨ sɨma nwowi. Mɨ iikamɨm tariinan inɨg komiigak nwowɨm mhoɨiya sɨma wɨ inɨg komiigak nwo rani. Ɨriig.

Jisɨs siya Jerusalem siirsi nougɨn

(Mt 23:37-39)

31 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn ta ɨi aiirarɨn Farisi kam nhɨrɨm sɨma ɨna yɨtɨm mɨ siir boɨnmauu, kɨra tɨ omɨn siir haiburgik mɨ maeyau kwɨra dam. Herotɨn kɨriir nɨsomaowam tɨri. 32 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma wra biyɨeyɨn siirɨn hɨnɨɨna tinɨ boɨnɨu. Wakae, panao waka kara pɨ uridyɨu biyɨeyɨm mɨ kamɨm makakɨm pɨ sɨmiir nikɨ haiswonɨmnɨskɨi. Mɨ mhoɨiya kariir mɨiyɨm dɨgi mɨ kara pɨu wa siisi. Herot siya wɨ kariir nɨsomao rani mɨ wɨ kariir mɨi aeyar nadɨgɨuwi. 33 Mɨ panao waka uga kara wa napnami. Dimusi rani, sɨma profet inkamɨn kariirɨn om whɨr kɨpi nɨsomao. Nɨɨngaka. Sɨma kariirɨn Jerusalem hɨrar dɨsomao ɨski.

34 Jerusalem, Jerusalem, profet inkamɨm kɨrar nɨsomsom aokaowikɨn mɨ kamɨm Adi Komii siya kɨmiiram nɨkropkiyɨm, kɨma siiyani sɨmiirar mɨ kaiyɨmɨkikɨm. Mɨ ɨi kasa rani, kara kɨriir yɨnisɨsɨmɨm sɨmiirɨn ɨrɨpa haɨngiriyɨu kɨgrɨraowama tɨri, kakaruk yopiiya saiir hɨriinan ywowɨn saeya saiir yɨnɨm saiir pɨdga aowa hopkrɨmkrɨkɨuwiyɨm. Mɨ kɨma pɨ boriisopi. 35 Wakae! Tariinanɨn Adi Komii siya digɨumii kɨmiir om ɨiir bɨdi haimriiyɨugiyɨn kɨmiir omɨn kɨmar kɨgrɨrao, kara kɨmiir boɨnki. Mɨ kɨma wɨ kariir kɨg rani mɨ tɨ ɨi aeya nadɨgɨuwi ɨiya kɨma hɨnɨɨna boɨni, Adi Komii kɨra tɨ inkamɨn kɨriir inɨgɨ nɨtɨn siir whɨnkɨnsiis mɨ wadɨe siir dwowaigɨnɨu! Ɨriig.

14

Jisɨs siya inkamɨn pɨu mɨnkɨn noni aokaowɨn siir haiswonɨskigɨn

1 Mɨ Juda sɨmiir ɨi komii kwɨra Sabat pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya Jisɨs siya Farisimi bɨiyan inkamɨn siir omaka hɨr ninɨ aeyɨugɨn. Iikamɨm sɨma ɨni siiramar kaoraraowɨm, siya inkam haiswonɨskiyɨm. 2 Mɨ inkam nwɨrɨn siir pɨua noni aokaowɨn, Jisɨs siir kingiinar nwokɨn. 3 Mɨ Jisɨs siya tɨ inkam ɨiir kɨgɨn mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm, Farisi kamɨm siya sɨmiir srɨigi mɨ ɨna boɨnɨm, Moses siir siyɨuɨn wadɨe bɨdi ywokiyɨn. Mɨ krɨma inkam makakɨn ta Judami ɨi komiiya pɨu siisiya Sabat dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiirar haiswonɨski, iyɨe? Nɨɨngaka? 4 Mɨ sɨma ɨni wakaemumuɨm. Mɨ Jisɨs siya tɨ inkamɨn siirɨn ɨna yɨkɨunan mɨ ɨna haiswonɨskiyɨn mɨ siirɨn ɨna yɨkropkiyɨn. 5 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki mɨ inkam nwɨrɨn kɨmiir bopwoniya waraurɨn, siir yɨnisɨmɨn mɨ siir bulmakauɨn siya ɨe whɨra namai whɨriidami mɨ tɨ inkamɨn siya siirɨn wɨ Judami ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya wɨ saiir haisasauki rani, iyɨe? Nɨɨngaka? 6 Mɨ sɨma ta yaiya siya boɨna, saiirɨn yai kwɨr bɨ nowarki boɨnkɨm. Ɨriig.

Inkamɨn siya hɨnɨɨna kɨpi naɨngwo kara inɨg komiigakɨn

7 Jisɨs siya ta nae aiiram nɨtɨm kamɨm sɨmiir kɨgɨn sɨma bɨiyan ipiiyɨm sɨmiir nɨdwokaigɨm. Mɨ siya boɨniyɨo yai kwɨra sɨmiir asi boɨnkɨn, siya ɨna boɨnɨn. 8 Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨriir nɨkɨunami, wigwas nae komiiya saiirɨm. Mɨ kɨra ipiiya bɨiyana saiir kɨpi nɨdwokai. Dimusi rani, tɨ inkamɨn siya wɨ inkam inɨg komiigakɨn kɨriir haiburɨn siir nɨkɨunaeisi. 9 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, tɨ inkamɨn kɨriir nɨkɨunaɨn siya kɨriirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨra ta bɨiyan ipiiya tɨ inkamɨn siir hauugi mɨ kɨra wɨ nɨdid komiigakar nwowi kɨra mhoɨigɨ mhoɨiyan ipiiya saiir ninɨ ɨdwoɨuwi. 10 Mɨ kɨra hɨriinan kɨpi tɨr mɨ ɨiya inkam nwɨrɨn kɨriiram nɨkɨugi naeyam kɨra mhoɨiyan ipiiya saiirar tinɨ ɨdwoɨu. Kɨra hɨriinan tɨri mɨ tɨ inkamɨn kɨriir nɨkɨunaɨn siya nɨti mɨ siya wɨ kɨriir boɨni, nomiiyau kɨra ta bɨiyan ipiiya saiir winɨ ɨdwokaini. Mɨ siya hɨriinan tɨri. Mɨ kɨra wɨ inɨg komiigakar nwowi tɨ iikamɨm kɨnaka nɨdwokai aeyɨm sɨmiir whwonkam ɨda. 11 Inkamɨn siir inɨg ɨiirar hainanaeiyɨn, siirɨn wɨ Adi Komii siya nikwowaisii. Mɨ inkamɨn siyamar naɨngwona karam nwowiyɨn mɨ siir inɨgɨn wɨ Adi Komii siya haigɨnki kougɨkou. Ɨriig.

12 Mɨ Jisɨs siya tɨ inkamɨn naeyɨm siirɨm nɨkɨunaɨn sɨmiir boɨnki mɨ kɨra nae kwɨr dirɨraeri, kɨra kɨriir nomiiyau nomousɨm mɨ kɨriir ɨrɨpa isidɨn sɨmiir kɨpi nɨkɨuna mɨ kɨriir ɨrɨpa omom umɨr hoɨmgakakɨm. Mɨ mhoɨiya wɨ sɨma nɨkɨunaeisi kɨra sɨmiir omaka hɨr ninɨ aeyɨuɨm mɨ sɨma wɨ nae kɨriir swokɨ hauukɨiyɨusi. 13 Nɨɨngaka. Kɨra nae komii dirɨraerari mɨ kɨra wɨ inkam paeprikabɨm mɨ iikamɨm pɨu sɨmiirɨm biyɨe nwowɨm mɨ ɨga biyɨekakɨm mɨ nhwokwɨsaeyɨm sɨmiir dɨkɨuna. 14 Tɨ hɨriinan iikamɨm sɨma naei wɨ kɨriir swokɨ ɨkɨuna hauu ae rani mɨ kɨra wa maɨrgɨmaɨrga. Dimusi rani, mhoɨiya nae kɨriirɨm, wɨ Adi Komii siya swokɨ hauuwi dimɨn mɨiyɨkɨm kɨmiir, ɨiya iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨma swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨn saiir. Sɨma ɨinokɨinokɨn wɨ saɨkar nwoyokiyokɨii. Ɨriig.

Nae komiini boɨniyɨo yaiga

(Mt 22:1-10)

15 Tɨ iikam nae saɨka naeyɨm sɨmiir nwɨrɨn siya ta yai aiir wakaekiyɨn mɨ siya Jisɨs siir boɨnki, inkamɨn Adi Komii siir iikamɨm sɨmiir maeyaua kɨgɨrkakana, saiir nɨdwokai aei siya ha maɨrgɨmaɨrga. 16 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, inkam nwɨrɨn nae komii bɨdi dirɨraerarɨn. Mɨ siya iikam whɨekakɨm sɨmiir bɨdi yɨmbinɨn ta naeya saiirɨm nɨtɨmɨn. 17 Mɨ naeni ɨiya ha nɨmbiyama mɨ siya siir mɨiyan inkam ɨiir yɨkropki, siya iikamɨm bɨiya siya nɨmbinɨm sɨmiir nɨkɨunakiyɨm. Siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn: Kɨma wɨt. Digworaekwo whɨekakɨm bɨdi dirɨraerar dɨgɨm. 18 Mɨ iikamɨm sɨma sɨma hɨnɨɨna yomboɨn amboɨn, krɨma wɨ nam tani. Inkam nwɨrɨn siya mɨiyan inkamɨn siir boɨn, kara numɨra kwɨra saɨn, kara pɨ saiir ninɨ kɨgɨuwi. Kaimwoka kara pɨ nam tani naeyɨmɨn. Kara kɨriir naeyam bɨ nɨtkɨn mɨ kara pɨ boriisopi kɨra ɨo saiirsi kɨpi nwo. 19 Mɨ nwɨrɨn ɨna mɨ boɨnkiyɨn, kara mɨi mɨriiyɨm bulmakauɨm ɨuura saɨn mɨ kara sɨmiir ninɨ kɨgɨuwam mɨni. Wakae! Kara pɨ nam tani. Kara kɨriir naeyam bɨ nɨtkɨn mɨ kɨra pɨ ɨo kariir kɨpi nwo kara pɨ boriisopi. 20 Mɨ nwɨrɨn ɨna mɨ boɨnɨn, kariir wiga tapa nonkwonaka kara pɨ nam tani, kɨriir nae aiiramɨn. 21 Mɨ tɨ mɨiyan inkamɨn ha swokɨ amɨn siir bɨiyan inkam ɨiiram mɨ tɨ yaiyɨm sɨmiir inɨ boɨnmɨmauuɨu. Mɨ omakaɨn adɨn siir kwoɨnɨn ɨni haugɨhauga whiyɨekiyɨn mɨ siir mɨiyan inkam ɨiir boɨnki, kɨra ha damsɨsauu siyɨusɨsɨmɨm tɨ omɨn siirɨm mɨ kɨra kam paeprikabɨm mɨ kamɨm pɨu sɨmiirɨm biyɨe nwowɨm mɨ nhwokwɨsaeyɨm mɨ ɨga biyɨe ɨkɨm. Kɨra sɨmiirɨn kariir omaka tɨriir wɨkɨunani. 22 Mɨ mhoɨiya tɨ mɨiyan inkamɨn siya boɨn, bɨiyan inkam, kara kɨriir yai aiirar bɨdi wakaeyoknan mɨ ipii nhɨrɨm ɨni nɨɨnga nikɨ owɨm. 23 Bɨiyan inkamɨn mɨiyan inkam ɨiir boɨn, kɨra siyɨu komii sɨmiir omisɨsɨm whɨekakɨm sɨmiir dam. Mɨ iikamɨm sɨmiir wɨkɨuna nɨnopkainani. Kara mɨnam naɨngwowi kariir omaka mɨrnɨnkɨnkiyɨm. 24 Kara kɨriir boɨni. Tɨ iikam whɨekakɨm bɨiya kara nikɨ ɨkɨunam, sɨma wɨ kariir naeya saiir swokɨ ae rani. Ɨriig.

Inkamɨn tikɨ sɨbgu aɨngwo Jisɨs siir mɨi aiir mɨriiyamɨn

(Mt 10:37-38)

25 Iikam isid komiiyɨn Jisɨs saɨkar napnamkɨm mɨ siya ha haimasiyao kaowɨn mɨ sɨmiir boɨnki. 26 Mɨ inkamɨn kariirɨm nɨti mɨ siya siir ad yopii wig mɨ yokman mɨ siir nomousɨsmɨm digɨumii sɨmiir haimriiyɨugig mɨ digworaekwowɨm siir kwoɨnkɨ naɨngwo ɨkɨm mɨ hɨriinan tɨr karamae nwowi sɨma wɨ kariir mhoɨiya nɨt rani. 27 Yɨpɨkɨ inkamkɨn kariir mhoɨiya nɨti mɨ siya paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir haisi nɨdidi mɨ tɨ hɨriinan inkamɨn siya wɨ kariir mhoɨiya sɨbgu ɨt rani. Nɨɨngaka. 28 Mɨ kɨmiir nwɨrkɨn siya omaka bripri ɨra mɨriinaiinamɨm mɨni koua hɨriir mɨ bɨi siya pɨ nikɨ sɨbgu ɨdwo hɨdi, ta omaka saiir mɨriiyan naemar ɨmiiram siya nikɨ ɨnoknɨnkɨnɨm siir naeyɨm wɨ ta omaka saiirar dɨgi, iyɨe? Nɨɨngaka. 29 Mɨ siya bɨi hɨriinan tɨr karamae nwowi mɨ mhoɨiya sɨma yɨn ninansiingiyɨm mɨ siya ta omaka saiir mɨrii nɨnokou karamae nwowi. Mɨ iikamɨm sɨma wɨ siir nɨewaeyɨuwi. Mɨ sɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni, 30 tɨ inkamɨn ta omaka saiir mɨriiyɨn, siya wɨ saiir mɨrii nɨnokougik rani. 31 Mɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn, siya inkam komii nwɨrɨn nu kɨgrɨraowiyɨn yaii saɨka nɨnii mɨ siya pa nikɨ ɨdwo hɨdnami. Mɨ siyarɨn siir sauan kamɨm (10 Tausen) hoɨmgak karamaekɨ nɨuwi mɨ inkam komii nwɨrɨn siir sauan kam ɨma ywo hoɨmgak (20 tausen) mɨ siya bɨi tikɨ sɨbgu hɨd mɨ siirɨn wɨ tɨ inkam komii nwɨrɨn siir isid ɨeya niyopakaiyɨuwi, iyɨe? Nɨɨngaka? 32 Mɨ siya hɨnɨɨna naɨngwowi, kara wɨ dɨg nwo rani mɨ siir sauan omomɨn aru hɨrar nikɨ owɨm, kam nhɨrɨm saiirar nɨkropki, tɨ ɨo aiir nokwowaisiiyɨm. 33 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan mɨ kɨmiir nwɨrkɨn siya siir digworaekwo whɨekakɨm digɨumii sɨmiir haimriiyɨuwi mɨ siya sɨbgu naɨngwo karamae nwowi mɨ siya wɨ kariir kɨgna mɨriiyan inkam nwo rani. Ɨriig.

Wa kɨrɨe karamaekɨn

(Mt 5:13; Mk 9:50)

34 Wa siya dimɨn mɨiyɨkɨn. Mɨ wa siya hii karamae nwowi mɨ tɨ wa siirɨn wɨ panɨɨna swokɨ tɨri, siya wadɨe swokɨ amwoɨuuwamɨn, ha? 35 Tɨ hɨriinan waɨn naeyaka siir bɨ prɨdikɨn. Mɨ krɨma siirɨn nu mɨiyɨk nɨtkiigi numɨran sasaeyɨm wɨ mɨiyɨk sɨbgu ii rani. Wakae, kɨma hindarar prɨi ɨtkaigi. Ɨriig.

15

Sibsibɨn whaowaeyɨn siir boɨniyɨo yaiga

(Mt 18:12-14)

1 Mɨ ɨigwɨra kamɨm omom omomi umɨr haiiyɨm mɨ kam nhɨrɨm dimɨn biyɨe tɨriyɨm mɨ kam nhɨr ɨkɨm, sɨma Jisɨs siir kingiina yɨt siir yai ɨmiir wakaeyam. 2 Mɨ Farisi kamɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨma ɨo nwokɨm Jisɨs siirɨn mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨn, tɨ inkamɨn kamɨm dimɨn biyɨe tɨriyɨm nae sɨmaka nɨdwokai aekɨn. 3 Mɨ Jisɨs siya ta boɨniyɨo yaiya sɨmiir asi boɨnkɨn

4 mɨ kɨmiir inkam nwɨrkɨ siir sibsibɨm kamaɨrɨm ɨriiyarkɨ nɨuwi, (100) mɨ siir sibsib ɨrɨn whaowaei mɨ siir adɨn wɨ panɨɨna tɨri? Mɨ siya tɨ sibsib kamnwii ɨuur ɨriiyar ɨdiyɨm (99) wɨ hɨrar haiburgigi mɨ yɨm wɨ hɨrar nokwo aekii. Mɨ siya wɨ tɨ sibsib ɨrɨn siirɨm ninɨ hansɨr ɨuwi. 5 Mɨ siya siir hansɨr haii mɨ siya siirɨn wɨ siir waeyao niwouu apnami. Mɨ siya pɨ maɨrgɨmaɨrga nwonami. 6 Mɨ ɨiya siya siir omaka hɨriir swokɨ ɨmbiyami mɨ siya wa kauwok boɨnami siir nomiiyauɨm mɨ siir inkamnanɨm, sɨmiiramɨn, ɨrɨpa saɨka haɨngiriyɨu owɨm. Mɨ siya wɨ sɨmiir boɨnki, kɨma kanaka timɨ maɨrgɨmaɨrga! Dimusi rani, kariir sibsib ɨrɨn nikɨ whaowaekiyɨn kara siir bɨdi hansɨryɨskai haiyɨn. 7 Kara kɨmiir boɨnkii mɨ nɨnomor kou hɨran iikamɨm yɨm ɨni, ɨriipɨ hɨriinanar mɨ owɨm. Mɨ iikam kamnwii ɨuur ɨriiyar nwiiyɨm, (99) sɨma ha naɨngwowi, sɨma dimɨn biyɨe bɨ tɨrkɨm mɨ sɨma tɨ hɨriinan iikam ɨmiirɨn maɨrgɨmaɨrga wao kɨntani. Mɨ dimɨn biyɨe inkam nwɨruwakar tɨri mɨ siir kwoɨnɨn ha kisɨna haigii mɨ nɨnomor kou hɨrɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga komiiya nwowi siiramɨn. Ɨriig.

Umɨra whaowaeya saiir boɨniyɨo yaiga

8 Mɨ wiga umɨr ɨuurgakɨ nɨuwi mɨ mhoɨiya kwɨra ɨna swokɨ whaowaekiya mɨ saeya wɨ panɨɨna tɨri, ha? Saeya wɨ ɨriiyasmɨr pae bignaei. Mɨpa bigna nhɨskɨg kaeyami, saiir bɨdi mɨ kɨga. 9 Mɨ saeya hansɨr haii mɨpa kauwok boɨnki saiir nomiiyauɨm mɨ saiir inkam inkamnanɨm, sɨma ɨrɨpɨ nwowɨm. Mɨ saeya ɨna boɨnkiya, kɨma maɨrgɨmaɨrga kanaka dwo! Kariir umɨr kwɨra nikɨ whaowaekiya bɨdi swokɨ hansɨryɨskaiya! 10 Kara kɨmiir boɨnkii mɨ ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya inkamɨn dimɨn biyɨekakɨn naɨngwo tɨbmiiyɨn siirɨmar maɨrgɨmaɨrgaeikɨn. Ɨriig.

Whranisɨm nwɨrɨn ad haiburgigɨn siir boɨniyɨo yaiga

11 Jisɨs siya boɨn, inkam nwɨrɨn siir yɨnisɨm yɨnkamiyɨno nwɨsko. 12 Mɨ nomousɨmɨn ad ɨiir boɨn, adi, kara mɨnam naɨngwowi, kɨra digworaekwo whɨekakɨm krɨriir yao whɨd hauu kariirɨn panaowar whauu. Mɨ adɨn ɨna hɨdgiyɨn siir digworaekwo whɨekakɨm siir yɨnisɨm nwɨs owiiram. 13 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkɨn, tɨ nomousɨmɨn siir umɨr digworaekwo whɨekakɨm ɨna hauugiyɨm, inkam nhɨrkɨm saɨnɨm. Mɨ siya om whɨrɨn kingiin tani, siir inɨ owou. Mɨ siya tɨ om ɨiir nwowɨn mɨ siir umɨr digworaekwo whɨekakɨm ɨni siyɨu biyɨeyɨm siya tɨrɨm sɨmiir yɨuguguskiyɨm. 14 Mɨ siya siir digworaekwo whɨekakɨm hɨriinan nɨuguguskiyɨm mɨ mhoɨiya tɨ omɨn siirɨn mhɨi komiiya ɨna yamaoɨua. Mɨ siya ɨni dimɨn whɨrmɨn whɨrmɨn karamaeyar yamwo ɨuwɨn. 15 Mɨ siya tɨ om whɨrɨn siir hɨran inkamɨn siir mɨi asi ninɨ mɨriiyɨugɨn. Mɨ tɨ inkamɨn siya yɨkropki siirɨn, maeyaua hu nɨmiiyaeiya saiirɨm, siya kɨgrɨraowɨm sɨmiirɨn. 16 Siya mɨnam naɨngwowi siir mhɨiya tɨ binɨm sɨmiir ɨsɨm hugɨ sɨm naemɨmɨn ɨtkɨkɨnɨm sɨmiir naeyɨm. Mɨ siirɨn nae mɨnɨm, inkam nwɨrkɨ bɨ swokɨ hauugɨn. 17 Mɨ mhɨinae karamae siya nwowa mɨ siya ha naɨngwoyɨmyokɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kariir adɨn siir mɨiyan kamɨm yɨm sɨma naeyɨm wara whaowae rani. Mɨ kara tɨr namwoniyɨn mhɨi ɨna yamaoniyɨn. Mɨ kara hɨriirnanar nwowi, an wɨ kapi naowi. 18 Mɨ hanɨɨngɨ nɨuwi, an tɨ swokɨ am kariir adɨn siirɨm. Mɨ kara siirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, adi kara siyɨu biyɨe Adi Komii mɨ kɨra kowiir whwonkam ɨda bɨdi tɨrɨn. 19 Kara inkam mɨiyɨk rani mɨ kɨra kariirɨn kɨriir yɨnisɨm kɨpi nɨkɨu. Mɨ kɨra kariirɨn, kɨriir mɨiyan inkamnan boɨn. 20 Mɨ siya hɨriinan boɨnkiyɨn mɨ siya ɨna swokɨ amɨn siir ad ɨiiramar. Mɨ siya aru tɨrar nwowamɨn, siir adɨn saiirar kɨgwɨnɨn. Mɨ siir adɨn siirsiyɨn naɨngwoyɨmyok prasae bɨ kɨnkɨn. Mɨ siya niwɨtnamɨn mɨ ɨni yɨnisɨm ɨiir yaka iwɨt ankabmamaɨrɨuwɨn. 21 Mɨ yɨnisɨmɨn ɨna boɨnkiyɨn Adi, kara dimɨn biyɨe Adi Komii mɨ kɨra, kowiir whwonkam ɨda tɨrkɨn. Mɨ kara inkam mɨiyɨk rani, kɨra kariirɨn, kɨriir yɨnisɨm kɨpi nɨkɨu. 22 Mɨ adɨn siir mɨiyan kam ɨmiir boɨnki, kɨma bɨiyan yɨuɨs prɨeiya saiir whainanisasau mɨpi siir winɨ kaiyaigɨnɨuni. Mɨ siirɨn ɨɨndɨhop ha timɨ iyopkɨkɨu haigɨnɨu. Mɨ siirɨn su ha timɨ ii haigɨnɨu. Mɨ siya siiramɨn pranaepranae bɨ maɨrgɨmaɨrgakɨm. 23 Bulmakau ɨrpakiyɨnɨn ɨra tinɨ hainaki mɨpa dɨsomao. Mɨpi krɨmar nongwomamaɨr aei. 24 Dimusi rani, tɨ kariir yɨnisɨmɨn siya naonamnan bɨdi yowɨn. Mɨ tariinanɨn siya ɨni omwaiya swokɨ waiyaɨn siya bɨdiyar ikɨ whaowaekiyɨn. Mɨ kara siir bɨdi swokɨ kɨgɨn mɨ sɨma nae komii asi naekɨm.

25 Mɨ yaowaeyɨn numɨr nwokɨn mɨ mhoɨiya siya ha nɨtɨn omaka kingiin hɨriir mɨ siyar wakaeni, ɨi kɨdɨm, pɨ nɨnkɨnɨuwi. Yɨm sɨma mwai waowi. 26 Mɨ siya siir mɨiyan inkam nwɨr ɨiir yɨkɨuna mɨ ɨna srɨiyɨn, sɨma dimu dimɨn tɨri? 27 Mɨ siir mɨiyan inkamɨn siirɨn ɨna boɨnɨn, kɨriir nomousɨmɨn bɨdi swokɨ ɨtɨn. Mɨ kɨriir adɨn siya kao ɨrpakiyɨnɨn ɨra yɨsomao siirɨm. Dimusi rani, siya siir yɨnisɨm ɨiir bɨdi swokɨ kɨgɨn. Mɨ siir dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. 28 Mɨ yaowae siir kwoɨnɨn ɨni haugɨhauga whiyɨekiyɨn. Mɨ siya omaka hɨriir panɨɨnsi yapnɨnopkainamsi. Mɨ siir adɨn ha napnaniniyɨn mɨ siirɨn yai mɨiyɨk ɨmiirar yani boɨni siya napnɨnopkainamɨm. 29 Mɨ siya adɨn siir yaiyaka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, bɨewii kasaka rani, kara kɨriir mɨiyan inkamnan nwowɨn mɨ kara kɨriir yaiyaka ɨigwɨr bɨ nantamyɨriyɨrkɨn. Mɨ kɨra meme ɨi kariir bɨ swokɨ hauugɨn. Kara kariir nomiiyauɨm maɨrgɨmaɨrga sɨmaka mɨ owɨm. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 30 Mɨ tɨ kɨriir yɨnisɨmɨn siya kɨriir digworaekwo whɨekakɨm ɨni ɨkɨ wigɨm hɨi nanaeiyɨm, sɨmiir yɨugugusgikɨn mɨ siya ha swokɨ ɨtɨn mɨ kɨra ɨni siirsi yaɨngwoyɨmyokɨn. Mɨ kɨra bulmakau yɨnisɨm ɨrpakiyɨnanɨn ɨna mɨ ɨsomɨn siirɨm. 31 Mɨ adɨn siir boɨnki, yɨnisɨm, ɨinokɨinokɨn kɨra kanaka nwokɨn mɨ kariir digworaekwo whɨekakɨm, yɨm kɨriirgɨm. 32 Mɨ tariinanɨn krɨma ha maɨrgɨmaɨrga mɨ krɨmiir mhɨi kwoɨnɨm, wadɨeyar dwo. Tɨ kɨriir nomousɨmɨn siya naonamnan bɨdiyar ikɨ owɨn. Mɨ tariinanɨn siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyaɨn. Siya bɨdiyar ikɨ whaowaekiyɨn mɨ tariinanɨn krɨma siir bɨdi swokɨ hansɨryɨskaiyɨn. Ɨriig.

16

Bɨiyan inkam nhɨrɨm sɨmiir boɨniyɨo yaiga

1 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki mɨ inkam nwɨrɨn umɨr digworaekwokakɨn siya bɨiyan inkam bɨdi yɨmbinɨn, siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgrɨraowɨm. Mɨ inkam nhɨrɨm sɨma inɨ boɨni tɨ inkamɨn digworaekwo whɨekakɨn siir, tɨ kɨriir bɨiyan inkamɨn siya kɨriir umɨr digworaekwowɨm kasaka bɨ nɨuguguskikɨm mɨ ɨiya ɨni kingiina nwowa kɨriir digworaekwowɨm sɨma dɨgi. 2 Mɨ bɨiyan inkamɨn siir hɨriinan wakaeyɨn mɨ siya bɨiyan inkamɨn siiram yɨkɨugi mɨ ɨna boɨnɨn siirɨn, panɨɨn panɨɨna tɨrkɨn ta yaiya kara wakaeya kɨriir? Kɨra kariir digworaekwo whɨekakɨm kɨriir ɨɨn nwowɨm sɨmiir tinɨ wɨn naki. Kɨra wɨ kariir bɨiyan inkam nwo rani. 3 Mɨ tɨ bɨiyan inkamɨn siir kwoɨnɨn aowa aowa hɨnɨɨna yaɨngwo. Kara pɨ panɨɨna tɨri? Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya kariir hɨuriiyɨumigiyɨm tɨri. Mɨ kara kɨrɨekak rani, nu wa nop rani. Kara inkam nwɨrni nae umɨr digworaekwo kaugiki aeyɨm pɨ nɨdidi. 4 Mɨ tariinanɨn kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨn, dimɨnɨn kara tɨranɨn mɨ ɨiya inkamɨn siya kariir hɨuriiyɨumigi siir mɨi saiir hɨrankɨn mɨ ta hɨriinana saiirsiyɨn kariirɨn wɨ inkam nhɨrɨm sɨma nɨkɨunami, sɨmiir omaka hɨriirɨn. 5 Mɨ siya inkamɨm siir bɨiyan inkamɨn siir dimɨn prɨihaiyɨm sɨmiirɨn nwɨnwɨra yɨkɨuna mɨ siirɨmɨn ɨna yamɨm. Mɨ bɨiyɨn nwɨra ɨeya yam mɨ mɨi kɨgrɨraowan inkamɨn ɨna srɨiyɨn siirɨn. Dimɨnɨm kɨra prɨihaiyɨm kariir bɨiyan inkamɨn siir hɨrankɨn pariigɨm? 6 Mɨ siya boɨn, wel twowɨm kamaɨrɨm ɨriiyarkɨm. Mɨ mɨi kɨgrɨraowi inkamɨn ɨna boɨnɨn, kɨra tɨ dimɨnɨm kɨra prɨihaiyɨm sɨmiir yokwo aiir hai mɨ kɨra kamnwɨs ɨuurɨuwa 50 sɨmiirar kwɨdwo wɨnki. 7 Mɨ mhoɨiya inkam nwɨrɨn ɨna swokɨ ɨtɨn, bɨiyan inkamɨn mɨi kɨgrɨraowiyɨn siya ɨna srɨiyɨn, dimɨnɨm kɨra prɨihaiyɨm pariigɨm? Mɨ siya ɨna boɨnɨn, wit nɨbɨm kamaɨrɨm ɨriiyarkɨm 100 mɨ siya siir boɨnki, kɨra ta yokwowa kɨra wɨna dimɨnɨm kɨra prɨihaiyɨm saiirɨm pɨ kam nwiiyɨuwa wɨnki. 8 Mɨ mhoɨiya bɨiyan inkamɨn siya ɨni tɨ inkamɨn mɨi kɨgrɨraowiyɨn siir inɨg ɨiir hainankiyɨn. Dimusi rani, siya inkamɨn kwoɨn mɨiyɨkakɨn, siir siyɨuɨn siir hɨriinan tɨrkɨn. Mɨ Jisɨs siya ha nikɨ boɨnɨn mɨ nu tɨran iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm umɨr dirɨraerar saɨniyɨm ɨni Adi Komii siir iikamɨm sɨmiir haiburɨm, sɨma nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkakɨm.

9 Mɨ Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨnki sɨmiirɨn. Mɨ umɨr digworaekwo whɨekakɨm kɨma nonkwowɨm kɨma iikam nhɨrɨm umɨr digworaekwowɨm whaowaeyɨm sɨmiir hauu. Mɨ sɨma wɨ kɨmiir nomiiyau kɨɨn nwokɨ owɨm. Mhoɨiya kɨma naonami mɨ kɨma wɨ Adi Komii siir om mɨiyɨkɨn siir nami. Mɨ siya kɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨma siyɨu mɨiyɨk bɨdi tɨrɨm. Mɨ ɨinokɨinokɨn kɨma wɨ kanaka nwoyokiyokɨi. 10 Mɨ inkam nwɨrɨn siya dimɨn sɨmɨm sɨmiir sɨbgu kɨgrɨraowi mɨ siya wɨ dimɨn komii komiiyɨm sɨmiir warar mɨ sɨbgu ɨnkɨn kɨgrɨraowi. Mɨ inkamɨn mɨisɨmɨm sɨmiir sɨbgu mɨrii karamae nwowi mɨ siya mɨi komii komiiyɨm sɨmiirɨn wɨ mɨ sɨbgu mɨrii rani. 11 Mɨ kɨma umɨrɨm nu tɨranɨm sɨmiir sɨbgu kɨgrɨrao karamae nwowi mɨ kɨma Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk ɨmiirɨn wɨ panɨɨna sɨbgu kɨgrɨraowi, ha? Nɨɨngaka, kɨma inkam wɨ dɨg nwo rani. 12 Mɨ kɨma inkam nwɨrni dimɨn sɨbgu kɨgrɨrao karamae nwowi mɨ Adi Komii siya dimɨn mɨiyɨkɨn wɨ panɨɨna hauuwi, ɨinokɨinok nwoyokiyokɨiyɨn, ha?

13 Mɨ mɨiyan inkam nwɨrɨn siya, bɨiyan inkam nwɨso sowiir mɨiyɨm ɨikwɨruwa bɨ swokɨ mɨriikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya kwoɨn biyɨe wɨ nwɨrɨn siir nwowi mɨ nwɨrɨn wɨ mɨiyɨk siir nwowi. Mɨ siya wɨ nwɨrɨn siir wakaeyoknaei mɨ nwɨrɨn wɨ digɨumii haimriyɨuwi. Mɨ kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm mɨriiyɨm, umɨr saiirɨm wara kɨpi naɨngwo. Ɨriig.

Jisɨs siir yaiya Adi Komii siya iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir boɨnkɨn

(Mt 11:12-13; 5:31-32; Mk 10:11-12)

14 Farisi sɨma umɨrɨm naɨngwokwowikɨm. Mɨ sɨma tɨ hɨriinan yai whɨekakɨm Jisɨs siya boɨnkiyɨm sɨmiir wakaekiyɨm mɨ sɨma siir yɨkbumbu boɨn. 15 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki mɨ kɨma kɨmiir siyɨu mɨiyɨkɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda hɨnɨɨna nɨisiimauuwi kɨma iikam mɨiyɨkɨm. Mɨ Adi Komii siya kɨmiir kwoɨn ɨmiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm. Dimɨnɨm inkamkɨ hainaniyɨm, yɨm Adi Komii siir whwonkam ɨdaɨn dimɨn komii rani.

16 Moses siir siyɨu komiini yai mɨ profet kamɨm sɨmiir yai aka sowa ɨiya Jonɨn op baptaisiyɨn siya nwowa saiirar yadɨgɨuwa. Mɨ Jon siir ɨiya tasi tariinana namwoniya mɨ Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana mɨ saiir yaiwɨn kɨbiya omom omom whɨekakɨm sɨmiir nɨmbiyami. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir namamar naɨngwokwowi. 17 Nɨnomor nu sowa wa dɨgi. Mɨ Moses siir siyɨu komii siir yaisɨsɨmɨm sɨma wɨ wara swokɨ kɨgugu rani.

18 Mɨ kamɨn siya siir wig aiir sopki mɨ ɨrni swokɨ ɨnkwonaei, yɨo wig nonkwonani siyɨugɨ siyɨu ɨiirar nɨkrɨpkikɨn. Mɨ inkam nwɨrɨn siya wig ɨra inkam nwɨrkɨ sopkiya saiir nonkwonaei, yɨo wig nonkwonani siyɨuɨn siir taouugakɨn mɨ siya hɨi nanaenanaei. Ɨriig.

Umɨrkak inkam mɨ Lasaras so

19 Bɨiya inkam nwɨrɨn umɨrkɨ naokɨngugunankaiyɨn, siya tɨr nwokɨn mɨ ɨinokɨinokɨn siya yɨuɨs mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar niigɨn. Mɨ ɨinokɨinokɨn siya nae mɨiyɨk ɨmiirar haiikɨn mɨ sɨmiirar naeikɨn siya wadɨe nwowɨm. 20 Mɨ inkam paeprikab nwɨrɨn hɨrar mɨ ɨnkɨn okɨn siir inɨgɨn Lasaraskɨn, siir pɨua paowai biyɨeya. Mɨ siirɨn siir isid ɨeyar hainam umɨrkak inkamɨn siir omaka anoka kingiin hɨr inɨ kikɨnɨugik. 21 Mɨ siya tɨ umɨrkak inkamɨn naeyɨm siir hɨi aowa naekrɨmkrɨnkiiyɨm sɨmiir nɨumɨmɨn aeyamar naɨngwowi mɨ ɨiya tɨ umɨrkak inkamɨn siir mɨiyan kamɨm sɨma nhɨskiyɨm naemɨmɨn prɨigɨnɨm naeyɨm sɨmiir mɨ tɨ inkam paeprikabɨn siir mhɨiya ɨni sɨmiirar yaekɨnɨuɨn. Mɨ wraɨm sɨma nɨtiyɨm pɨ siir paowai ɨmiir taowaei. 22 Mhoɨiya tɨ inkam paeprikabɨn ha naonamɨn mɨ siirɨn Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨma hainam mɨ siya Ebraham saɨka inɨ owou. Mɨ tɨ inkam umɨrkakɨn ɨna mɨ aowɨn mɨ siirɨn ɨna haɨngikaiyɨn. 23 Mɨ siya ɨni maeyau paekaka saiir nwowɨn mɨ hɨk kɨmpɨsu komii hɨr haiyɨn. Mɨ siya koua hɨriir kaokiiyɨn mɨ siya kɨgi Ebraham siya kingiin nwo rani mɨ Lasaras siya saɨka nɨnkɨn owi. 24 Mɨ umɨrkak inkamɨn ɨna kauwokiyɨn, adi Ebraham kɨra kariirsi daɨngwoyɨmiyok mɨ kɨra Lasaras siir dɨkrop ɨuungi siir ɨɨnaɨn op hopmaiyɨm mɨ opa kariir kworiyaeya saiir hougɨn noksɨsaekiyɨm. Kara ta pae aiirɨn hɨk kɨmpɨpɨsu prasae hai rani. 25 Mɨ Ebraham siya boɨn, yɨnisɨm tariinanɨn kɨra dimɨn whɨrɨn ɨna naɨngwokiyɨn. Bɨiya kɨra omwaiya nikɨ waiyan mɨ kɨra digworaekwo whɨekakakar nwokɨn. Mɨ Lasaras siya dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir haiigɨn. Mɨ tariinanɨn siir kwoɨnɨn tɨ om ɨiirɨn ɨni wadɨeyar yamwoniyɨn mɨ ni kɨra ɨni hɨk kɨmpɨpɨsu yama haiyɨuɨn. 26 Mɨ dimɨn whɨrɨn Adi Komii siya bɨdi haigɨnɨn, ɨe komii whɨrɨn kɨmiir mɨ krɨmiir bopwoniya tɨr. Mɨ iikamɨm tɨr nwowɨm sɨma tɨ ɨeyɨn siir niyapidnaidamɨm sɨma dɨg nwo rani. Mɨ iikamɨm yarmiiya mɨ owi, krɨmiir tɨriir niyapidnaidniyɨm sɨma wɨ dɨg mɨ o rani. 27 Mɨ umɨrkak inkamɨn siya boɨn, adi kara kɨriirɨn hɨriinansi srɨi, kɨra Lasaras siirɨn kariir adɨn siir omaka hɨriir dɨkropki. 28 Kariir nomousɨmɨm ɨriiyarkɨm. Mɨ Lasaras siya sɨmiirɨn yai kɨrɨe aiirar tinɨ boɨnɨu. Mɨ sɨma wɨ tɨ om biyɨeyɨn hɨk kɨmpɨpɨsu kara haiiyɨn siirar swokɨ ɨnkɨn ɨtisi. 29 Mɨ Ebraham siya ɨna boɨnɨn, sɨma Moses mɨ profet kam ɨkɨm sɨmiir yaigakargɨm. Sɨma sɨmiirɨn ɨgao yai bɨdiya boɨnɨm sɨma ta yai aiirar wakaeyokna. 30 Mɨ umɨrkak inkam ɨeya boɨn. Nɨɨngaka. Adi Ebraham ta yaiya saeya sɨmiirɨn wɨ dɨg nwo rani. Mɨ inkam wɨɨr nwɨrɨn siya ɨe hɨrankɨ nɨnsiin ɨdwowi mɨ sɨmiiramɨn ha nami mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm wa nɨnkpɨt haigii. 31 Mɨ Ebraham siya ɨna boɨnkiyɨn siirɨn mɨ sɨma Moses mɨ profet kamɨm sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna karamae nwowi mɨ inkam nwɨrɨn ɨe ankɨn nɨnsiin ɨdwowi mɨ sɨma ɨriipɨ hɨriinan wɨ siir swokɨ aɨngwo tɨbmii rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

17

Dimɨn biyɨeni siyɨugɨn

(Mt 18:6-7,21-22; Mk 9:42)

1 Aiyo, aiyo mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, dimɨnpai dimɨnpaiyɨm wa nɨmbiyami iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir nɨpiyaokɨiyam mɨ sɨma dimɨn biyɨe tɨram. Mɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya wa whaowae ɨuguskii. Aiyo, aiyo mɨ inkamɨn, inkam nwɨrni naɨngwo tɨbmiiya saiir tɨrbuwiyɨn kɨra mɨntarao mhoɨiya kɨra wɨ hɨk komiigɨ komii haii. 2 Mɨ siya tɨ yɨnisɨm sapɨsapɨm sɨmiir nwɨr ɨiir tɨrkii, siyɨu biyɨe tɨram mɨ hɨriinankɨnɨuwi, ɨni mɨ owɨn kam nhɨrɨm sɨma siir nɨiyɨn siiya komiiya saɨka dɨnkɨn kog. Mɨ siirɨn whɨi komii solwara saiir dɨtmai whɨridgi, yɨpi nwokɨ aeyɨkrɨkɨu whɨridamɨm. 3 Kɨmakɨmasiyar mɨntaraona! Mɨ kɨmiir nomiiyauɨn, siya siyɨu biyɨe tɨri, kɨma ɨo saiir dwo mɨ siya siir kwoɨnɨn kisɨna haigii mɨ kɨra siir dankabmamaɨr boɨn. 4 Mɨ siya dimɨn biyɨe kɨriirɨn ɨi kwɨruwa saiirararɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn ɨriiyar kwɨsa tɨri mɨ siya kɨriiramɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn ɨriiyar kwɨsa nɨti mɨ ha ninɨ boɨni, kara pɨ naɨngwoyɨmyoki kɨra kariir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Ɨriig.

Naɨngwo tɨbmiini siyɨugɨn

5 Aposel kamɨm sɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir boɨnki, kɨra krɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saiirɨn komii swokɨ ɨnkɨn hauugi. 6 Mɨ Bɨiyan Inkam Komii siya sɨmiir boɨn mɨ kɨriir naɨngwo tɨbmiiya saeya mastɨd nidni hanɨɨn sapɨsapkɨ nɨuwi mɨ Adi Komii siya kɨriirɨn wɨ dimɨn komii ɨiirar tɨrhaigɨnɨuwi. Mɨ kɨra paeyɨn siirɨn ha boɨnkii, kɨra, wara kɨriir mɨiyɨm tɨ ophainam whɨi komii solwara hɨriir! Mɨ siya wɨ kɨriir yai aiirar mɨ wakaeyoknaei. Ɨriig.

Mɨiyan kamɨm sɨmiir siyɨugɨn

7 Mɨ kɨmiir inkam nwɨrkɨ siya mɨiyan inkamkakɨ nɨuwi, siir numɨr aiir haɨnopam mɨ siir sibsib ɨmiir kɨgrɨraowam mɨ mhoɨiya siya ha swokɨ ɨti mɨ siir bɨiyan inkamɨn siirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨra ha wɨtsɨsau, nae kanaka winɨ ɨdwokai aeni. Mɨ kɨra wɨ hɨnɨɨna boɨni, aniya? 8 Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Mɨ kɨra wɨ siir boɨnmauuwi, kɨra kariir nae ɨmiir dirɨraerar mɨ kɨra yaeya pɨuwopa ha kikognani mɨ naeyɨm ha dirɨraerar hainani. Bɨi op nae mɨnɨm pɨ kara nikɨ ae kwiyae mɨ mhoɨiya kɨra op nae mɨnɨm pa timɨ ae kwiyae. 9 Mɨ siya tɨ siir mɨiyan inkamɨn siirɨn pa boɨn wadɨe ta siya siir yai aiir wakaeyokna dirɨraerara saiirsiyɨn, aniya? Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. Ya siirar mɨiga. 10 Mɨ kɨma ɨriipɨ hɨriinan digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya boɨnɨm, kɨma sɨmiir dirɨraerari mɨ kɨma wɨ hɨnɨɨna boɨn, krɨma mɨiyan iikam mɨiyɨk rani. Dimɨnɨm krɨma dirɨraerariyɨm krɨma Adi Komii siir kwoɨn ɨiirar dirɨraerari. Ɨriig.

Kam ɨuurɨm paowaigɨ pɨskɨmkopouwɨm Jisɨs siya haiswonɨskiigɨm

11 Jisɨs siya siyɨuɨn om komii Jerusalem hɨriir namiyɨn siir namkɨn mɨ siya nu Sameria nu Galili sowiir bopwowar napnamkɨn. 12 Mɨ siya om whɨrɨn siir nɨmbiyamɨn mɨ kam ɨuurɨm paowaigɨ pɨskɨmkopouwɨm siirɨn siyɨu hɨr yapyɨskaiwɨn. Mɨ sɨma aru hɨrar nikɨ okwowɨm 13 mɨ sɨma ɨna kauwok boɨnɨnaekiyɨm, Bɨiyan Inkam Komii, Jisɨs kɨra krɨmiirsi daɨngwoyɨmiyok. 14 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir kɨgɨn mɨ siya ɨna kauwok boɨnkiyɨn sɨmiirɨn, kɨma ha dam, wara kɨmiir pɨuɨm prismi tinɨ ɨisiimauuɨu. Mɨ sɨma ha napnamɨm mɨ sɨmiir pɨuɨm ɨni mɨiyɨkar ywokiyɨm. 15 Mɨ sɨmasɨmar yɨnkɨg ankɨgna sɨmiir pɨuɨm wadɨe nwokiyɨm. Mɨ sɨmiir nwɨrɨn sasa swokɨ iwɨtamɨn. Mɨ siya ɨna kauwok boɨn hainan praprasamɨn Adi Komii siir inɨg ɨiir. 16 Mɨ siya Jisɨs siir ɨgmiiga whwonkam ɨda inɨ hɨuɨu. Mɨ siya ɨna boɨn wadɨekiyɨn siirɨn. Tɨ inkamɨn siya nu Samerian inkamkɨn. 17 Mɨ Jisɨs siya hɨriinan kɨgiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, tɨ kam ɨuurɨm paowaigɨ pɨskɨmkopouwɨm, sɨmiirɨn kara haiswonɨskiigiyɨm mɨ ɨriiyar nwiiyɨm ɨni papi nwowɨm? 18 Mɨ tɨ ɨriiyar nwiiyɨm Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam bɨ nɨtkɨm, aniya? Mɨ tɨ inkam nwɨruan om whɨranɨn sasar yɨt Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanamɨn. Mɨ tɨ kam ɨriiyar nwiiyɨm Isrelmiyɨm, yɨm ɨni panɨɨna tɨrɨm, ha? 19 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya boɨnki, kɨra dɨnsiingi mɨ ha dɨnsiin apnam, kɨra naɨngwo tɨbmiiya kariiram, kɨriirɨn wadɨe saeyar nwowaigɨnɨugɨn. Ɨriig.

Ɨiya Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana wɨ sapi nɨmbini

(Mt 24:23-28,37-41)

20 Mɨ Farisi kamɨm sɨma Jisɨs siir srɨigi, ɨiya Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana wɨ paka hɨnɨɨn ɨiya sae nɨmbini? Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, ɨiya Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm, sɨmiir kɨgɨrkakana saeya nɨmbiyami, iikamɨm sɨmiir nhwowɨm wɨ dimɨn kɨrɨe kɨrɨe komii komii kɨg rani. 21 Mɨ sɨma wɨ hɨnɨɨna boɨn tani, kɨgi, siya tɨsi tapi nwowɨn. Nɨɨngaka. Wakae, ɨiya Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saeya ɨni kɨmiir mhɨi kwoɨnau waraurar nwowa kɨma wɨ saiir kɨg rani. Nɨɨngaka.

22 Mɨ siya ha boɨn dɨgiyɨn mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm, sɨmiir boɨnki, mhoɨiya ɨiya wa nɨmbiyami mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn kara nɨtana ɨiya, saiir kɨgamar naɨngwowi mɨ kɨma wɨ siir kɨg rani. 23 Mɨ mhoɨiya kam nhɨrɨm wɨ sɨma boɨni kɨmiirɨn, kɨgi, siya ɨsi hɨnda nwowɨn, kɨgi siya tɨsi tɨnda nwowɨn. Mɨ wɨm kɨma wɨ hɨriinan inkamɨm sɨmiir yai kɨpi wakaeyokna yɨm sɨma kɨmiir nɨksɨsaei. 24 Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm ɨiya nɨnomora yakii mɨ ta nɨnomor kwɨrkaka wa yaarkakii. Mɨ Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siya nɨmbini, wɨ hɨriinanar tɨri. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma siirɨn wa kɨgɨrkakwɨni. 25 Mɨ bɨi kara wɨ hɨk kɨmpɨpɨsuwar nikɨ haii mɨ iikamɨm ta ɨi aiirar nikɨ owɨm, sɨma digɨumii wɨ kariir haimriyɨuwi. 26 Siyɨuɨn bɨiya Noakɨ nwowa ɨiya saiir tɨrɨn. Mɨ Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siir ɨiya siya nɨtana yɨo wɨ ɨriipɨ hɨriinanar mɨ tɨri. 27 Mɨ sɨma nae hɨrar nikɨ aeyɨm mɨ op mɨnɨm hɨrar nikɨ kwiyaeyɨm mɨ wigkamɨm ha nonkwonam ɨiya Noa siya siyaiiya hɨriir napnɨnopkainamɨn mɨ op komiiyɨn ha nɨtɨn, sɨmiirɨn ɨni siya yakiirɨmdɨpugiyɨm. 28 Mɨ Lot siir ɨiya, ya ɨriipɨ hɨriinanar mɨ tɨr. Mɨ sɨma naemɨn hɨrar nikɨ aeyɨm mɨ opmɨn hɨrar nikɨ kwiyaeyɨm mɨ digworaekwo mɨnɨm hɨrar nikɨ saɨnɨm mɨ digworaekwo nhɨrɨm, inkam nhɨrmi hauuwɨm sɨma saɨnɨm mɨ numɨr sasae ha nɨnkɨkɨnɨm mɨ omaka mɨnɨm ha mɨ mɨrii. 29 Mɨ Lot siya om komii Sodom siir haiburgigɨn mɨ ha namɨn mɨ ta ɨi aiirɨn Adi Komii siya pae aiir yɨkropki. Mɨ siiya komii komiiyɨm paekak paekakɨm, ɨna kɨnanaiiniyɨm nɨnomor kouankɨn iikamɨm sɨmiir tɨoɨdwomaiyam. 30 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan ɨiya Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siya swokɨ ɨti, wɨ idowɨiyar nɨmbini, iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdar. Mɨ sɨma wɨ digworaekwo kasa tɨr tani.

31 Mɨ ta hɨriinan ɨiya inkam nwɨrɨn siya omakanau hɨr nwowi mɨ siir digworaekwowɨm, nu hɨr nwowi mɨ siya wɨ siir digworaekwo ɨmiiram nɨuunaiinam tani, sɨmiir hainakiyam. Mɨ siya wɨ hindara nɨdam ɨuguski. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan inkam nwɨrɨn siya numɨr hɨr nwowi mɨ siya wɨ omaka tɨriir swokɨ ɨt rani, yɨuɨsmɨn ɨmiir hainankiyam. Nɨɨngaka. Siya wɨ hindara nɨdam ɨuguski. 32 Mɨ kɨma Lot siir wig aiir dɨnoknɨnkɨnki, saeya om komii Sodom siir swokɨ haiyɨug kaokiya mɨ saiirɨn Adi Komii siya dirɨraerarki mɨ saeya sol ha nwokiya mɨ yɨnpae yamwoɨua. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, kɨma kɨpi swokɨ haiyɨug kao hindara dɨdam ɨugusam. 33 Mɨ inkamɨn siyamar naɨngwonaeiyɨn, Adi Komii siiram naɨngwo karamae nwowiyɨn, yɨo wɨ hindara kɨgugu ɨuguskii. Mɨ inkamɨn siyamar naɨngwo karam nwowiyɨn mɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyoknaeiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami, Adi Komii saɨkar. 34 Kara kɨmiir boɨnkii, ta nɨi aiirarɨn, inkam nwɨso hɨi kwɨruwa saiirarar whwonkai mɨ Adi Komii siya sowiir nwɨrɨn siir hainami mɨ siir nwɨrɨn, yɨo wɨ hɨrar nwokii. 35 Mɨ wig ɨso sowa mɨi ɨrɨpa mɨriiguwaki mɨ Adi Komii siya sowiir ɨr aiir nɨkɨunami mɨ ɨra, ya wɨ hɨrar nwokii. 36 Mɨ inkam nwɨso sowa numɨr hɨr nwowi mɨ Adi Komii siya wɨ nwɨr ɨiirara nɨkɨunami mɨ nwɨrɨn yɨo wɨ hɨrar haiburgigi. 37 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm, sɨma ta yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨna srɨiyɨm, Bɨiyan Inkam Komii tɨ dimɨnɨn wɨ papi nɨmbiyami? Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn boɨniyɨo yai boɨnkɨn, maeyauwa inkam whɨigɨ nwowa, wakikiyao wabɨm saiir nwowikɨm mɨ inkam whɨiyɨm pɨ sɨmar mɨ aei. Ɨriig.

18

Wiga inkamɨn yai hɨdiyɨn siirɨm nɨkɨunaɨn saiir whɨndirɨraerarɨm saiir boɨniyɨo yaiga

1 Jisɨs siya boɨniyɨo yai kwɨra sɨmiir boɨn sɨmiir nɨisiisiimauugɨn sɨma ɨinokɨinokɨn nhwo Adi Komii siirɨm kwɨsboɨnɨm mɨ sɨma kɨpi nhakɨu. 2 Siya hɨnɨɨna boɨn mɨ om komii whɨrɨn yai hɨdi inkam nwɨrɨn hɨr nwokɨn. Tɨ yai hɨdi inkamɨn siya Adi Komii siirsi bɨ swokɨ ɨdidikɨn. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan inkam ɨmiirsi bɨ mɨ aɨngwoyɨmiyokikɨn. 3 Mɨ wig igabae ɨra tɨ om ɨiir nwoka. Ɨinokɨinokɨn saeya tɨ inkamɨn yai hɨdiyɨn siirɨn hɨnɨɨna ninɨ boɨnɨuwika, kariir ɨoan inkamɨn siya kariir nonkwobumbuwam tɨri mɨ kɨra siir boɨn hɨuriiyɨunatkaigi. 4 Bɨiya tɨ inkamɨn yai hɨdiyɨn saiir whɨndirɨraeraram bɨ naɨngwokɨn. Mɨ mhoɨiya siya siir mhɨi kwoɨnauɨn hɨnɨɨna yaɨngwo, kara Adi Komii siirsi nɨdid rani mɨ kara iikam ɨmiirsi bɨ mɨ aɨngwo ɨdidkɨn. 5 Mɨ taka wig igabaeya kariirɨn kɨigi saeya nɨnkinanaei. Kiya saiirɨn yai pɨ kara whɨnboɨni mɨ ɨinokɨinokɨn saeya wɨ kariiram nɨtnanaeisi mɨ kariir pɨua mhoɨiya wa nhakɨu ɨuguski. 6 Mɨ Bɨiyan Inkam Komii siya ɨna boɨnɨn, kɨma tɨ yai hɨdan inkam biyɨeyɨn siir yai ɨmiir wakaeki mɨ tɨ yai hɨdan inkam biyɨeyɨn, siya ta wiga saiir yai bɨdi whɨndirɨraerarɨn. 7 Mɨ wɨ panɨɨna tɨri? Mɨ iikamɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm siirɨm mɨ nɨi nabɨe siirɨm nouɨm mɨ tari Adi Komii siya yai wɨ sɨmiir whɨnboɨn tani, aniya? Mɨ siya kaoguguwi mɨ tari wɨ sɨmiir whɨndirɨraerar tani, aniya? Nɨɨngaka. Adi Komii siya yai hɨdan inkam mɨiyɨkɨɨngɨn. 8 Kara kɨmiir boɨnki mɨ siya sɨmiirɨn siyɨu wa whɨndirɨraerar sasaugi. Mɨ mhoɨiya Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siir ɨiya, siya wɨ saiir kɨgi iikamɨm sɨmiirɨn sɨma bɨdi yamsi aɨngwo tɨbmiiyɨm, iyɨe? Nɨɨngaka? Ɨriig.

Farisi kamɨm mɨ kamɨm omom omomi umɨr haiiyɨm sɨmiir boɨniyɨo yaiga

9 Kam sɨma hɨnɨɨna naɨngwowi, sɨma inkam mɨiyɨkɨm mɨ sɨma hɨnɨɨna naɨngwowi inkam nhɨrɨm sɨma inkam mɨiyɨk rani. Tɨ hɨriinan inkamɨm Jisɨs siya boɨniyɨo yaiya sɨmiir boɨnkɨn, 10 inkam nwɨso nhwo kwɨsboɨnɨm namko omaka Adi Komii siira saiir hɨriir. Mɨ nwɨrɨn inkamɨn omom omomi umɨr haii ɨkɨn mɨ nwɨrɨn Farisi inkamkɨn. 11 Mɨ tɨ Farisi inkamɨn sasa ha nokwokiyɨn mɨ siir mhɨi kwoɨnau hɨrɨn hɨnɨɨna kwɨsboɨnki, Adi Komii kara tɨ inkam nhɨrɨm sɨmiir hɨriinan tani, kara tɨ kɨriirɨm srɨiyɨn. Mɨ sɨma hɨiya tauaeikɨm mɨ siyɨu biyɨeyar mɨ tɨrikɨm mɨ wiga mɨ sopikɨm. An kara, nɨɨngaka. Kara tɨ inkamɨn omom omomi umɨr haiiyɨn siir hɨriinan tani. 12 Mɨ wik whɨekakɨm sɨmiirɨn kara ɨi kwokwɨsa haiyaeikɨn nae karamae. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm kara haiiyɨm, kara ɨuura sɨoɨtkɨnikɨn mɨ haɨmii pɨ kɨriir mɨ hauuwi. 13 Mɨ inkamɨn omom omomi umɨr haiiyɨn siya arurɨg ha nokwokiyɨn mɨ siya nɨnomor koua hɨriir kaowɨm pɨ boriisopi. Nɨɨngaka. Mɨ siir nɨiyɨn ɨna kaiyɨrounaiinamɨn mɨ siya ɨna boɨnɨn, Adi Komii kara dimɨn biyɨeyan inkamkɨn. Kɨra kariirsi daɨngwobumbu! 14 Kara kɨmiir boɨnki, tɨ inkamɨn omom omomi umɨr haiiyɨn, Adi Komii siya siirɨn inkam mɨiyɨk yɨkɨuwɨn. Mɨ siya siir omaka hɨriirar swokɨ amɨn. Mɨ tɨ inkam nwɨrɨn yɨo. Nɨɨngaka. Mɨ inkam saama naɨngwonaeiyɨn, yɨo wɨ Adi Komii siya nikwowaisii. Mɨ inkamɨn saam naɨngwo karamae nwowiyɨn mɨ Adi Komii siya siir inɨgɨn wɨ kougɨkou haigɨnki. Ɨriig.

Jisɨs siya yɨnisɨm sapɨsapɨm sɨmiir nokboɨnmamaɨrgɨn

(Mt 19:13-15; Mk 10:13-16)

15 Mɨ sɨma yɨnisɨm sapɨsapɨm Jisɨs siirɨm nɨkɨunanikɨm. Sɨma mɨnam naɨngwokɨm, Jisɨs siya ɨɨn sɨmiir nonkwowɨm. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma tɨ hɨriinan kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨo sɨmiir ywoki. 16 Mɨ Jisɨs siya yɨnisɨm sapɨsapɨm sɨmiirɨn ɨna yɨkɨunan siir kingiin hɨriir mɨ siya ɨna boɨnɨn kɨma yɨnisɨmɨm kariirɨm kɨgnɨnkɨnki, kɨma sɨmiir kɨpi nɨkɨdu. Dimusi rani, Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana tɨ hɨriinan iikamɨm sɨmiirgɨm. 17 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, inkamɨn ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiir nɨtam naɨngwowi mɨ siya tɨ yɨnisɨm sapɨsapɨm sɨmiir hɨriinan dwo mɨ hɨriinan karamkɨ nɨuwi mɨ siya wɨ saiir napnɨnopkainam tani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Ɨriig.

Bɨiyan inkamɨn umɨr digworaekwo whɨekakakɨn siir yaiga

(Mt 19:16-30; Mk 10:17-31)

18 Mɨ Judami bɨiyan inkam nwɨrɨn siya Jisɨs siirɨn hɨnɨɨna srɨi nowomwarkaiyɨuwan inkam mɨiyɨk mɨ kara wɨ panɨɨna tɨri. Kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn ɨinokɨinok siir haiyamɨn, ha? 19 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra kariirɨn inkam mɨiyɨk dimusi dapkɨn, ha? Adi Komii sasaɨrgɨn inkam mɨiyɨkɨn. 20 Kɨra siyɨu komii ɨiir bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn. Kɨra wig kɨpi haɨnɨkɨi nonkwona. Mɨ inkam kɨpi mɨ ɨsom ao. Mɨ hɨi kɨpi mɨ tauae mɨ kɨra inkam nwɨrni kɨpi mɨ ɨksɨsae boɨnhɨuriyɨu, kɨra kɨriir yopii ado sowiirwai yai ɨmiirar wakaeyokna. 21 Mɨ bɨiyan inkamɨn ɨna boɨnɨn, ɨiya kara yɨnisɨma nwonaniyɨn mɨ ɨni tariinanar yamwoniyɨn kara tɨ siyɨu ɨiirar wakaeyoknakɨn. 22 Jisɨs siya ta yai aiir wakaekiyɨn mɨ siya siir boɨnki, dimɨnɨn whɨra nikɨ whaowaei. Kɨra kɨriir digworaekwo whɨekakɨm inkam nhɨrɨm sɨmiir hauu sɨma saɨnɨm mɨ kɨra tɨ umɨrɨm inkam paeprikabɨm sɨmiir hauu. Mɨ kɨra hɨriinan tɨri mɨ nɨnomor kou hɨrɨn kɨra wɨ digworaekwo whɨekakakar nwowi. Mɨ kɨra kariir mhoɨiyar wɨt. 23 Mɨ tɨ bɨiyan inkamɨn ta yai aiir wakaekiyɨn mɨ siya ɨni hɨkakar ywokiyɨn. Dimusi rani, siya umɨr digworaekwo whɨekakak inkam kɨɨngɨn.

24 Jisɨs siya tɨ inkamɨn siir mhɨi kwoɨnɨm hɨkak nwokiyɨm sɨmiir kɨgiyɨn mɨ ɨna boɨnɨn, inkamɨn digworaekwo hoɨmgakakɨn, siya Adi Komii siir omɨn siya kɨgrɨraowiyɨn dimɨn taemɨn ɨmiir siir namɨmɨn wɨ mɨinan mɨrii. 25 Mɨ haba tɨ tɨdiyɨnɨn yɨuɨs paniyɨn siir no ɨiir nɨnopkainamɨmɨn wɨ mɨinan mɨrii. Mɨ inkamɨn umɨr digworaekwo whɨekakɨn siya wɨ ta haba mɨinan saeya mɨriiya saiir hɨriinan mɨi mɨrii rani. Nɨɨngaka. Yɨo wɨ mɨi komiigɨ komii mɨrii nami Adi Komii siir omɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir namɨmɨn. 26 Mɨ kamɨm sɨma hɨriinan wakaekiyɨm mɨ sɨma ɨna boɨnɨm mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ kwoɨnbudɨn ɨinokɨinokɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn wɨ nhɨnga haii? 27 Mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnɨn, dimɨnɨn inkamkɨ tɨr karamae nwowiyɨn yɨm wɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siyar dirɨraerari.

28 Mɨ Pita siya ɨna boɨnɨn, wakae, krɨma krɨmiir omɨn mɨ krɨmiir digworaekwowɨm sɨmiir bɨdi haiburgigɨm mɨ krɨma tɨsi kɨriir mhoɨiya nɨtɨm. 29 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, ɨhɨ, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakɨna saiirɨm sɨbgu naɨngwowɨn mɨ siya omaka mɨ wig mɨ nomiiyau mɨ yopii ad yɨnisɨsɨm, sɨmiir haiburgik 30 mɨ tɨ ɨiyɨm Adi Komii siya wɨ hɨriinan ɨi ɨmiirar swokɨ ɨnkɨn hauukɨiyɨuwi. Mhoɨiya ɨiya saeya nɨmbiyami mɨ sɨma kwoɨnbudɨn ɨinokɨinok omwai waiyayokiyokɨiyɨn wɨ siir haii. Ɨriig.

Jisɨs siya kwoɨmaka ɨna swokɨ boɨnɨn kara naonami wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi

(Mt 20:17-19; Mk 10:32-34)

31 Mɨ Jisɨs siya kam ɨuur nwɨso siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir yɨkɨuna mɨ sɨmiir boɨnmauu, wakae, panao krɨma om komii Jerusalem hɨriir nami. Mɨ yai whɨekakɨm profet kamɨm sɨma wɨn boɨnɨm, Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn kariiram, sɨma wa nɨmbiyamkɨɨni. 32 Mɨ sɨma kariirɨn wɨ kam nhɨrɨm isid whɨranɨm Juda inkam tani sɨmiir hauugi. Mɨ sɨma wɨ kariir nɨgbumbu tɨrbumbu haigɨnɨuwi mɨ wɨ yaeyop kariir mɨ yaswaiyɨuwi 33 mɨ sɨma kariirɨn wɨ ɨdgɨu mɨni nɨpɨmpari mɨ wɨ kariir nɨsomaoki mɨ sɨma kariirɨn hɨriinan tɨri mɨ ɨi kwoɨmaka kara wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨ. 34 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ta yai aiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm. Ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa saeya sɨmiirsi nɨmprɨoka mɨ sɨma ta yaiya siya boɨna saiir bɨ sɨbgu naɨngwokɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya inkam nhwokwɨsae nwɨrɨn siir haiswonɨskikɨn

(Mt 20:29-34; Mk 10:46-52)

35 Mɨ Jisɨs siya om komii Jeriko kingiin ha nɨmbiyamɨn mɨ inkam nhwokwɨsae nwɨrɨn siya siyɨu mɨg hɨrar nɨdwowikɨn. Mɨ siya inkamɨm sɨmiiramar mɨ prɨikau prɨikauwikɨn umɨr digworaekwoɨm. 36 Mɨ siyar wakaewɨn iikam isid komiiyɨn napnaniyɨm mɨ siya kam nhɨrɨm sɨmiir srɨiwɨn, sɨma dimu mɨni? 37 Mɨ sɨma siir boɨnki, Jisɨsɨn omisɨm Nasaretanɨn ɨsi napnaniyɨn. 38 Mɨ siya ɨna kauwok boɨnɨnaekiyɨn, Jisɨs kɨra Devidni isidɨn siir yɨnisɨmkɨn, kɨra kariirsi daɨngwobumbu! 39 Mɨ kamɨm bɨi napnamɨm sɨma ɨo siir ywoki, kɨra yai tanki. Mɨ siya ɨna swokɨ kauwok boɨnanaekiyɨn, kɨra Devidni isidɨn siir yɨnisɨmkɨn kɨra kariirsi daɨngwobumbu! 40 Mɨ Jisɨs siya ha namɨkwoniyɨn mɨ sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨn, siirɨn kariiram wɨkɨunani. Mɨ siya kingiin ha nɨtɨn mɨ Jisɨs siya siir srɨigi. 41 Kɨra panɨɨna naɨngwowi, kara kɨriirɨn pɨ dimu tɨri, ha? Mɨ siya boɨn, Bɨiyan Inkam Komii kariir nhwoɨn wadɨe swokɨ okiyɨm tɨri. 42 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨriir nhwoɨn ha kaoki, kɨriir naɨngwo tɨbmiiya, kɨriir nhwoɨn mɨiyɨk saeya nwowaigɨnɨugikɨn. 43 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn siir nhwoɨn ɨna swokɨ kaokiyɨn. Mɨ siya ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar yamɨn mɨ ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar boɨn wadɨekiyɨn. Mɨ iikam isid komiiyɨn sɨma hɨriinan kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainankiyɨm. Ɨriig.

19

Sakias siir niiwiigɨn

1 Jisɨs siya om komii Jeriko siir yapnɨnopkainam mɨ ɨna yapnamɨn. 2 Mɨ inkam nwɨrɨn hɨr nwokɨn, siir inɨgɨn Sakiaskɨn. Siya kamɨm omom omomi umɨr haiiyɨm sɨmiir bɨiyan inkamkɨn mɨ siya umɨr hoɨmgakakɨn. 3 Siya Jisɨs siir kɨgsɨbɨm mɨnkɨn, siya yɨpɨkɨn. Mɨ iikam isid komiiyɨn sɨma hɨrar nwokɨm mɨ Sakias siya inkam prɨei rani. Mɨ siya Jisɨs siir panɨɨnsi kɨgsi. 4 Mɨ siya bɨiya iwɨtamkwokɨn mɨ pae wɨrɨn siir iiyam, Jisɨs siir kɨgwɨnam. Siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn Jisɨs siya pɨ tɨ siyɨu ɨiir napnani mɨ siya tɨ pae ɨiir asi nii wɨnkɨn. 5 Mɨ Jisɨs siya ta maeyauwa saiir nɨmbiyamɨn mɨ siya koua hɨriir kaokiyɨn mɨ siya siir boɨnki, Sakias, kɨra ha wɨuuni. Panao kara pɨ kɨriir omaka hɨr nwowi. 6 Mɨ siya ha nɨuun ɨdudunaiiniyɨn mɨ siir mhɨi kwoɨnɨm maɨrgɨmaɨrga ha nwonaiiniyɨn mɨ siya Jisɨs siirɨn siir omaka hɨriir yɨkɨunam. 7 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma hɨriinan kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨo siir ywo. Siya inkamɨn dimɨn biyɨekakɨn siir omaka whwonkaiyam dimusi namkɨn? 8 Mɨ Sakias siya ha nɨnsiin okwokiyɨn mɨ siya Bɨiyan Inkam Komii siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii kɨra wakae! Kara panaoɨn digworaekwo whɨekakɨm pɨ bopwoniya tɨr haigɨn mɨmɨri mɨ kara haɨmii pɨ kam paeprikabɨm sɨmiir hauuwi. Mɨ kara inkam nwɨrni dimɨnɨm kara nɨksɨsae haiiyɨm mɨ kara siirɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn wɨ kwiya swokɨ hauukɨiyɨuwi. 9 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, tapa Adi Komii siya bɨdi swokɨ anmaiwarkainam iikamɨm ta omaka saiir nwowɨm sɨmiirɨn. Tɨ inkamɨn siya ɨriipɨ hɨriinan Ebraham siirar yɨnisɨmkɨn. 10 Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siya iikamɨm kɨguguwɨm sɨmiirɨm hansɨrikɨn sɨmiir nanmaiwarkainam. Ɨriig.

Mɨiyan kam ɨuurɨm umɨr haiyɨm sɨmiir boɨniyɨo yaiga

(Mt 25:14-30)

11 Iikamɨm sɨma ta yai aiir wakaekiyɨm mɨ Jisɨs siya boɨniyɨo yai kwɨra sɨmiir warar mɨ ɨnkɨn boɨn. Mɨ siya om komii Jerusalem siir kingiin bɨdi ywowamɨn, sɨma hɨnɨɨna naɨngwokɨm Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, saeya wɨ kingiina kwombini. 12 Mɨ siya ɨna boɨnɨn, inkam komii nwɨrɨn siya hɨr nwowɨn om whɨr nami mɨ sɨma siirɨn wɨ nu kɨgrɨraowan inkam komii dɨkmwon owaigɨnɨu. Mɨ mhoɨiya siya wa swokɨ ɨti siir oma tɨriir. 13 Mɨ siya mɨiyan kamɨm sɨmiir haiburgigɨm tɨrɨn mɨ siya siir mɨiyan kam ɨuurɨm sɨmiirɨm yɨkɨugi mɨ siya umɨrɨm sɨmiirɨn paeyarɨm hasɨsa hɨd hauugi. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨn mɨ kɨma umɨr mɨi sɨmiir mɨrii mɨ kɨma wɨ kariirar mɨrii kɨgwɨn. 14 Mɨ tɨkɨ inkamɨn siir oman iikamɨm sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm ɨni hauugɨ hauuga whiyɨekiyɨm siiramɨn. Mɨ kam nhɨrɨm sɨma kam nhɨr ɨmiir boɨn siir mhoɨiya namɨm. Mɨ sɨma boɨn, krɨma pɨ boriisopi tɨ inkamɨn siya krɨmiir nu kɨgrɨraowan inkam komii kɨpi nwo.

15 Mɨ sɨma siirɨn ɨni nu kɨgrɨraowan inkam komiiyar yokmwɨn owaigɨnɨuɨn mɨ mhoɨiya siya ɨna swokɨ ɨtɨn. Mɨ siya boɨn, tɨ mɨiyan kamɨm sɨmiirɨm dɨkɨugi, bɨiya umɨr kara nikɨ hauugikɨm. Mɨ kara nɨnoknɨnkɨnɨm tɨri sɨma tɨ umɨrɨm kara hauuwɨm sɨma nwɨnwɨra pariiga swokɨ ɨnkɨn mɨrii hai. 16 Mɨ nwɨrɨn bɨi siya yɨt, yɨo hɨnɨɨna boɨn, bɨiyan inkam kara umɨr mɨi tɨ umɨr paeyar haso sowiirɨn, umɨr paeyarɨm kam nwɨra (200 Kina) mɨrii hai. 17 Mɨ bɨiyan inkam ɨeya boɨnki, kɨra mɨiyan inkam wadɨekɨn mɨ mɨi mɨiyɨkar sɨbgu mɨriikɨn. Mɨ kɨra dimɨn sɨmɨn siirɨn bɨdi sɨbgu kɨgrɨraowɨn. Mɨ kara kɨriirɨn pɨ inɨg komiigak nwowaigɨnɨugi, kɨra wɨ om komii komii ɨuurɨm sɨmiir kɨgrɨraowi. 18 Mɨ nwɨsaka ɨna mɨ ɨtɨn, yɨo ɨna mɨ boɨnɨn, bɨiyan inkam kara kɨriir umɨr paeyar haso, sowiirɨn umɨr paeyarɨm ɨuura (100 Kina) swokɨ ɨnkɨn mɨrii hai. 19 Mɨ bɨiyan inkamɨn siya siir boɨnki, kara kɨriirɨn om komii ɨriiyarɨm sɨmiir kɨgrɨraowan inkam nɨkmwɨn owaigɨnɨuwi. 20 Mɨ nwɨrɨn ɨna mɨ ɨtɨn, yɨo ɨna mɨ boɨnɨn, bɨiyan inkam kɨriir umɨr paeyar haso tɨsi tapi nwowo. Kara sowiirɨn kwankab aka kogɨn. 21 Kara kɨriirsiyɨn dimusi bɨ nɨdidgɨn, kɨra inkam paii rani. Dimɨnɨn inkam nwɨrkɨ haigɨniyɨn mɨ kɨra siirsi bɨ naɨngwoyɨmiyokikɨn pɨ kɨra mɨ haii. Mɨ sasaeyɨm inkam nwɨrkɨ nɨnkɨniyɨm, ɨriipɨ hɨriinan pɨ kɨra swokɨ ɨngugu haii. 22 Mɨ bɨiyan inkamɨn siya tɨ mɨiyan inkam ɨiir boɨnki, kɨra mɨiyan inkam biyɨekɨn! Kɨriir yaiya kara kɨriirɨn wɨ saiirsi boɨn wokiyopnatkaigi. Mɨ kɨra hɨriinan nɨnoknɨnkɨni, kara inkam mɨiyɨk rani mɨ kara dimɨnɨm inkam nwɨrkɨ haigɨniyɨm pɨ kara mɨ haii mɨ sasaeyɨm inkam nwɨrkɨ nɨnkɨniyɨm pɨ kara mɨ ɨngugu haii. 23 Mɨ kɨra umɨrɨm mɨiyanau haigi karamae dimusi nwokɨn mɨ kara swokɨ ɨtkɨswo wa pinɨ haini, yaeya umɨr nhɨrɨm sɨmiir warar. 24 Mɨ siya kamɨm siir kingiin nokwowɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨma wara umɨr paeyar haso sowiir hai, ɨkɨ inkamɨn umɨr paeyarɨm kam nwɨrkakɨn siir hauugi. 25 Mɨ sɨma siir boɨnki, bɨiyan inkam, siya umɨr paeyarɨm kam nwɨra bɨdi haiyɨn. 26 Mɨ siya ɨna boɨnɨn, kara kɨmiir boɨnki, yɨpɨkɨ inkamkɨn digworaekwo whɨekak nonkwowɨm mɨ mɨi mɨiyɨk mɨriiyɨm kara sɨmiirɨn digworaekwo nhɨrɨm wɨ ɨdwowa swokɨ ɨnkɨn hauugi. Yɨpɨkɨ inkamkɨn digworaekwo hoɨmgak karamae nwowɨn mɨ mɨi mɨiyɨk mɨrii karamae nwowɨn mɨ mhoɨiya siya wɨ nɨɨnga nɨɨnga nwowi, digworaekwowɨm wɨ karar swokɨ hai. 27 Mɨ yɨpɨkɨ iikamɨm sɨma ɨo kariir nwowiyɨm, sɨma pɨ boriisopi, kara sɨmiir mɨ kɨgrɨraowan inkam komii nwowɨm, kɨma sɨmiirɨn tɨriir wɨkɨu nani mɨ sɨmiirɨn kariir whwonkam ɨda dɨsomaoki. Ɨriig.

Jisɨs siya Jerusalem hɨriirɨn inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan napnɨnopkai namkɨn

(Mt 21:1-11; Mk 11:1-11; Jo 12:12-19)

28 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aiir nowarkɨi boɨn dɨgiyɨn mɨ siya bɨiyar yapnamkwokɨn, siyɨuɨn om komii Jerusalem hɨriir namiyɨn siir. 29 Mɨ siya om Betfasi om Betani, mhɨu whɨrɨn sɨma dapiyɨn Oliv siir kingiin nwowamɨn mɨ siya bɨiyɨn inkam nwɨso siir kɨgna mɨriiyo sowiir yɨkropki. 30 Mɨ siya sowiir boɨnmauugi, kowa ɨkɨ omɨn hapi nwowɨn siirɨm dam mɨ kowa pɨ donki haom ɨrɨn siir kɨgi, sɨma bɨdi yɨeyok okwowɨn pae aka. Mɨ siirɨn inkam nwɨrkɨn bɨ nɨdwokɨn. Mɨ kowa pɨ siir whakainani. 31 Mɨ inkam nwɨrɨn siya kowiirɨn hɨnɨɨna srɨi, kowa wara donkiyɨn dimusi hak hai nami? Mɨ kowa hɨnɨɨna dowarkɨi boɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya mɨigakɨn siirɨn. 32 Mɨ Jisɨs siya sowiirɨn ɨna yɨkropkiyɨn mɨ sowa ha namo mɨ sowa tɨ digworaekwo whɨekakɨm siya boɨnkiyɨn sɨmiirar inɨ kɨgɨu. 33 Mɨ sowa wɨeyɨnsopɨn tɨ donki haomɨn siir nɨeyokɨn siir houwhroko mɨ siir adɨn siya sowiir srɨi, kowa warɨ donki haomɨn siirɨn whɨsarii dimusi haki, ha? 34 Mɨ sowa ɨna boɨno, Bɨiyan Inkam Komii siya siirɨn mɨigakɨn. 35 Mɨ sowa donki haomɨn ɨna hainaniyɨn Jisɨs siirɨm. Mɨ sɨmiir yɨuɨsɨm donki siir ɨdwo yɨtɨmwanɨu. Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn siir ɨdwo yokmwɨn ɨdwo. 36 Mɨ siya donki siir ɨdwo ha nɨdwo namɨn mɨ iikamɨm sɨmiir yɨuɨsɨm ɨni siyɨu ɨiirar pɨuai wɨnɨm. 37 Mɨ siya mhɨu Oliv siir haiburgigɨn mɨ ɨna yɨuunamɨn mɨ siyɨuɨn om komii Jerusalem siirɨm namiyɨn, siir kingiin nwoniyɨm mɨ iikam isid komiiyɨn siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna maɨrgɨmaɨrga bwakai namɨm. Sɨma mɨn swokɨ aɨngwokikɨm, kɨrɨepai kɨrɨepaiyɨm bɨiya sɨma kɨgɨm mɨ sɨma ha kauwoknanaekiyɨm mɨ sɨma ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainankiyɨm. 38 Mɨ sɨma ɨna kauwokiyɨm, Adi Komii kɨra tɨ inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨgɨ nɨtɨn siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu! Iikamɨm nɨnomor kouanɨm sɨma Adi Komii siiramɨn wɨ wadɨeyar nwowi mɨ wɨ mhɨi hiinsɨma nwowi. Krɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn nɨnomor kouanɨn siiramar daɨngwo ɨski siir inɨg hainanɨm. 39 Mɨ Farisi kam nhɨrɨm sɨma tɨ iikam isid komiiyɨn saɨka nɨnkɨn okɨm mɨ sɨma Jisɨs siir boɨnki, nowamwarkaiyɨuan inkam, kɨra ɨo kamɨm kɨriir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir dwoki sɨma yai tanki! 40 Mɨ siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kara kɨmiir boɨnki mɨ yai mɨkrɨm nwowi mɨ wɨ siiya ɨmar kauwok boɨnki, kariir inɨg hainanam. Ɨriig.

Jisɨs siya om komii Jerusalem siirsi nougɨn

41 Mɨ Jisɨs siya om komii Jerusalem kingiin nwowamɨn mɨ siya om komii ɨiir kɨgɨn mɨ siya ɨni siirsiyar youwɨn. 42 Mɨ siya boɨn mɨ ta ɨi aiirɨn kɨra hɨnɨɨna nɨnoknɨnkɨni, siyɨuɨn hiinsɨma kɨriir nwowaigɨnɨuwiyɨn, yɨo wɨ wadɨeyar mɨ owi mɨ tariinanɨn tɨ dimɨnɨm aowa aowa nwowɨm, kɨra sɨmiir bɨ kɨgɨm. Mɨ kɨma wɨ mɨiyɨk nwo rani. 43 Kɨra wakaeki! Mhoɨiya ɨi kwɨra nɨmbiyami mɨ sɨma wɨ ɨo kɨriir nwowi mɨ sɨma ɨeyɨn wɨ whɨra nopi yaii kɨnaka nɨniiyɨm. Mɨ kɨriirɨn hɨnda tɨnda wɨ sɨmar kaeyokwai ɨrkaki. 44 Mɨ sɨma wɨ kɨriir nonkwobumbu nɨnkɨni mɨ iikamɨm ta hiir aiir kɨnaka nwowɨm sɨmiir warar. Mɨ sɨma siiyam wɨ siiya nhɨrni ɨdwo kɨgnɨnkɨngik rani. Nɨɨngaka. Dimusi rani, kɨra ɨiya Adi Komii siya kɨriir nanmaiwarkainanaei saiir bɨ naɨngwokɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya iikamɨm omaka Adi Komii siira umɨr saiir nɨnwowana haiyɨm sɨmiir nhɨnɨkropkikɨm

(Mt 21:12-17; Mk 11:15-19; Jo 2:13-22)

45 Mɨ Jisɨs siya omaka Adi Komii siira saiir napnɨnopkai namɨn mɨ siya iikamɨm umɨr mɨi ta omaka aiir mɨriiyɨm sɨmiirɨn ɨna yɨkrɨrop atkɨigigiyɨm. 46 Mɨ siya sɨmiir swokɨ boɨnki, Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, kariir omaka Adi Komii siirɨm kwɨsboɨnan omakaka. Kɨma saiirɨn hɨiyan kamɨm sɨmiir omakanan dirɨraerarkɨm.

47 Mɨ ɨinokɨinokɨn siya iikamɨm sɨmiirɨn omaka Adi Komii siira saiirar nowomwarkaiyɨuwikɨn. Mɨ prismi yaowae adɨm mɨ siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ iikamɨm sɨmiir bɨiyan kam ɨkɨm, sɨma Jisɨs siir nɨsomaoni siyɨuɨm noksɨrkɨm. 48 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma Jisɨs siir yai wakaeyamar naɨngwokrɨpkaii mɨ kamɨm sɨmiir bɨi nwowiyɨm siir nɨsomaoni siyɨuɨm asi noksɨrgugugɨm. Ɨriig.

20

Sɨma Jisɨs siir srɨigɨm siirɨn inɨgak nhɨnga nwowaigɨnɨugɨn

(Mt 21:23-27; Mk 11:27-33)

1 Mɨ ɨigwɨra Jisɨs siya omaka Adi Komii siira, iikamɨm sɨmiirɨn yai saiir hɨr boɨnmɨmauugɨn mɨ yaiwɨn mɨiyɨka saiir warar mɨ ɨnkɨn ɨisiisiimauugɨn. Mɨ prismi bɨiyan inkamɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ kamɨm bɨi nwowi ɨkɨm. Sɨma siirɨm nɨtkɨm. 2 Mɨ sɨma siir boɨnki, kɨra krɨmiir boɨnmauugi, kɨra inɨg komii papi haigɨn kɨra ta mɨiya saiir mɨriiyɨn? 3 Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan yai kwɨra kɨmiir srɨiyɨm tɨri. Kɨma kariir boɨnmauugi, 4 ta baptaisa Jon siya hauuwa ya Adi Komii siirga, iyɨe? Inkamniyar dimɨnka? 5 Mɨ sɨma ɨni sɨma sɨma yomboɨn amboɨnɨm mɨ krɨma hɨnɨɨna boɨni siya Adi Komii siir hɨranka nɨtkɨn. Mɨ yɨo siya wɨ hɨnɨɨna kwaboɨni, kɨma Jon siirɨm naɨngwo tɨbmii karamae dimusi nwokɨm, ha? 6 Mɨ krɨma ha boɨni, yɨo inkamniyar dimɨnkɨn mɨ iikam whɨekakɨm sɨma wɨ siiyani krɨmiir kaiyɨmɨki whɨsarii rani, sɨma hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmiikɨɨni Jon siya profetkɨn. 7 Mɨ sɨma Jisɨs siir yai aiir asi nowarkɨi boɨnkɨm, krɨma nɨnoknɨnkɨn tani, Jon siirɨn nhɨnga nɨmbingɨn. 8 Mɨ siya sɨmiir boɨnki mɨ ankara ɨriipa hɨriinan kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna mɨ boɨnmauu rani. Kara ta mɨiya saiir mɨriiyɨn tɨ hɨnɨɨn inɨg komiiyɨn nhɨnga hauugɨn. Ɨriig.

Inkam biyɨeyɨm numɨr waina saiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir boɨniyɨo yaiga

(Mt 21:33-46; Mk 12:1-12)

9 Jisɨs siya ta boɨniyɨo yaiya iikamɨm sɨmiir boɨnka. Inkam nwɨrɨn wain nɨnkɨnkɨn numɨr. Mɨ ta wain numɨra kam nhɨrɨm sɨmiir ɨɨn yonkwo sɨma umɨr mɨi saiir mɨriiyɨm. Mɨ siyarɨn om whɨrɨn aru nwowɨn ɨi haruwa bɨ ninɨ owoukɨn siirɨn. 10 Mɨ ɨiya numɨr waina saiir nɨngugu haiyana mɨ siya whɨsarii mɨi prɨimɨriiyan inkam nwɨrɨn siir yɨkropki, tɨ kamɨm numɨr waina saiir mɨriiyɨm sɨmiirɨm. Siya mɨnam naɨngwokɨn ta numɨra saiir nae nhɨrɨm siir hauuwɨm. Mɨ kamɨm sɨma ta numɨr aiir mɨriiyɨm sɨma tɨ whɨsarii mɨi prɨimɨriiyan inkamɨn siir yɨpɨmparki. Mɨ siirɨn ɨni nɨɨnga nɨɨnga swokɨ ɨkropkiyɨn. 11 Mɨ siya mɨiyan inkam nwɨrɨn ɨna swokɨ ɨkropkiyɨn sɨmiirɨm. Mɨ siirɨn ɨriipɨ hɨriinan ɨna mɨ tɨrbumbu haigɨnɨugiyɨn mɨ sɨma siirɨn ɨni nɨɨnga mɨ ɨkropkiyɨn. 12 Mɨ siya mɨiyan inkamɨn nwoɨmaka ɨna mɨ ɨkropkiyɨn. Mɨ sɨma siir tɨrbumbu haigɨnɨugi mɨ siirɨn yaba hɨriir yɨkrɨrop apniki. 13 Mɨ numɨran adɨn siya boɨn, kara wɨ panɨɨna tɨri? Kara wɨ kariir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn kara naɨngwokwonanaeiyɨn wɨ siirar nɨkropki mɨ sɨma wɨ siir yaiyar nwokɨ wakaeyoknaei. 14 Mɨ tɨ kamɨm ta numɨr aiir mɨriiyɨm sɨma kɨgwɨn siir yɨnisɨmɨn namɨn. Mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨn, tɨ yɨnisɨmɨn siya numɨran adɨn siir yɨnisɨmkɨn. Humbae, krɨma siir nɨsomaowi mɨ ta numɨra saiirɨn wɨ krɨmar nwokɨ onkwowɨm. 15 Sɨma siirɨn numɨra saiir hɨrankɨ kinaniyamɨn mɨ siirɨn numwo hɨr yɨsom ɨtkɨngik. Mɨ Jisɨs siya sɨmiir srɨigi mɨ ta numɨra saiir adɨn siya sɨmiirɨn wɨ panɨɨna tɨri, ha? 16 Mɨ siya wa nɨti, tɨ kamɨm ta numɨr aiir mɨriiyɨm wɨ siya nɨsomsom aokaowi. Mɨ siya ta numɨr waina kam nhɨrmi hauugi. Mɨ tɨ iikamɨm sɨma hɨriinan wakaeyɨm mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, siya hɨriinan kɨpi tɨrmɨmɨn. 17 Jisɨs siya sɨmiir kaokiyɨn mɨ ɨna srɨigiyɨn, ta yaiya Yokwo Komii saiir nwowɨm saiir yaimwoka yaimwowa panɨɨna boɨnka?

Tɨ yɨnpaeyɨn omaka mɨriiyan kamɨm sɨma nɨtkaigiyɨn tariinanɨn siya ɨni bɨiyan yɨnɨn omaka kougou nwowɨn siir hɨriinan yɨmbiyamɨn.

18 Iikamɨm sɨma tɨ yɨnpaeyɨn siir ɨdwo nɨkii, wɨ hindara nɨki ɨkrɨmkrɨp ɨuguguski. Mɨ tɨ yɨnpaeyɨn siya inkam nwɨrni ɨdwo nɨkii mɨ siya wɨ tɨ inkam ɨiir nɨsɨɨmsɨɨn ɨuguski mɨ wɨ dimɨn sɨsɨmnan namwo ɨuwi, Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨnkɨn.

Umɨr hauuni siyɨugɨn.

(Mt 22:15-22; Mk 12:13-17)

19 Mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ prismi bɨiyan inkam ɨkɨm sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Jisɨs siya ta boɨniyɨo yaiya sɨmiirar boɨni. Mɨ ta ɨi aiirarɨn sɨma ɨna nhɨɨngiyɨm siir nonkwowam mɨ ɨni iikam ɨmiirsi yɨdidɨm. Ɨriig.

20 Mɨ sɨma siirɨmɨn ɨna kaowɨm. Mɨ sɨma kam nhɨrɨm sɨmiirɨn umɨr saɨngi mɨ ɨna yɨkropkiyɨm siir kanau kɨgam. Mɨ tɨ kamɨm sɨma inkam mɨiyɨknan nɨksɨsaenamkɨm, sɨma siirɨm kɨnankɨugɨm. Siya pɨ yai biyɨe kwɨr boɨni mɨ sɨma siirɨn wɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn wɨ siir ɨɨn hauuwi siya hɨdam mɨ siir wɨ hɨk kɨmpɨpɨsu siya hauuwi. 21 Mɨ tɨ kamɨm kanau kaowɨm sɨma Jisɨs siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, inkamɨn dimɨn taemɨnɨm sɨm nowamwarkaiyɨuwiyɨm krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, kɨriir yaiya saeya ɨni wadɨeyar ywowa, kɨra iikamɨm sɨmiirɨn yai mɨiyɨk ɨmiirar sɨbgu boɨnmamauuwikɨn. Kɨra kamɨm inɨgakɨm sɨmiirsi bɨ nɨdidikɨn. Nɨɨngaka. Kɨra Adi Komii siir siyɨuɨm mɨ siir yaimwokɨyaimwowɨm, iikamɨm sɨmiirɨn saiirar boɨnmamauukɨn. 22 Kɨra panɨɨna naɨngwowi? Krɨma umɨrɨm takisa inkam komii Sisa om komii Rom kɨgrɨraowiyɨn siir hauu, aniya? Iyɨe? Nɨɨngaka? 23 Mɨ Jisɨs siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, ta sɨma siir kɨnankɨua. Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna asi boɨnkɨn, 24 umɨr kwɨra kariir wɨisiimauugi. Ta aknaɨn inɨg mɨnɨm ta umɨr aiir nwowɨm nhɨniirga? Mɨ sɨma boɨn, Sisa siirga. 25 Mɨ siya sɨmiir boɨnki mɨ Sisa siir dimɨnɨn yɨo kɨma om komii Rom siir kɨgrɨraowiyɨn Sisa siirar hauu. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir dimɨnɨm yɨm kɨma Adi Komii siirar timɨ hauu. 26 Mɨ ta yaiya saiirɨn iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda wɨ swokɨ kɨnankɨu rani. Dimusi rani, siya yai biyɨe kwɨr bɨ boɨnkɨn mɨ sɨma ta yaiya saiir saiirar yaɨngwokwonanaeiyɨm mɨ sɨma yai bɨ wakae boɨnkɨm. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siirɨn iikamɨm naonamiyɨm mɨ ha swokɨ ɨnsiin ɨdwowiyɨm sɨmiirɨm srɨigɨm

(Mt 22:23-33; Mk 12:18-27)

27 Mɨ kam nhɨrɨm Sadyusini isidɨn sɨmiir hɨranɨm sɨma Jisɨs siirɨm nɨtkɨm. Sadyusi sɨma hɨnɨɨna boɨnikɨm: Inkamɨn naonamiyɨm bɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwowikɨm. 28 Mɨ sɨma siir srɨigi, inkamɨn dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn Moses siir yai kwɨra bɨiya krɨmiirɨmɨn hɨnɨɨna wɨnboɨnkika mɨ inkam nwɨrɨn wig nonkwonaei mɨ siya yɨnɨekak bɨ nwokɨn mɨ ha naonami mɨ tɨ inkamɨn siir wiga wɨ siir nomousɨm ɨeyar swokɨ haii. Mɨ siya wɨ siir yaowaeyɨn siir yɨnisɨm ɨmiir nwokɨ iyɨowɨm. 29 Mɨ iwɨnyaowɨm ɨriiyar nwɨsa nwowi. Mɨ yaowaeyɨn wig siya yonkwona mɨ siya ɨni yɨnisɨm karamaeyar yaonamɨn. 30 Mɨ nwɨsaka siya swokɨ onkwona ta wig aiirɨn. 31 Mɨ mhoɨiya nwoɨmaka ɨriipɨ hɨriinana mɨ tɨr. Mɨ tɨ iwɨnyaowɨm ta wig aiir nonkwonam sɨma ɨni yɨnɨe niyɨo karamaeyar yaokaowɨm. 32 Mɨ mhoɨiya ta wiga ɨriipa hɨriinan ɨna mɨ aonama. 33 Mɨ ɨiya inkamɨm naonamiyɨm sɨma nɨnsiin ɨdwowi, ta wiga saeya wɨ nhɨniir wig nwowi, tɨ iwɨnyao ɨriiyar nwɨso saiir nonkwonam sɨma?

34 Mɨ siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki mɨ tariinanɨn tɨ nu ɨiirɨn wigkamɨm wa napnɨnkwonaei. 35 Mɨ iikamɨm naokaowɨm sɨma ha swokɨ ɨnsiin ɨdwowi mɨ omwai waiyaei mhoɨiya sɨma wɨ wigkam nɨnap nonkwonani siyɨugak nwo rani. 36 Mɨ sɨma wɨ nao rani. Sɨma wɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨmiir hɨriinan nwowi. Adi Komii siyar hɨdnɨnsiin ɨdwokɨn ɨe hɨrankɨn. Mɨ sɨma wɨ siir yɨnisɨm asi nwowi. 37 Moses siya krɨmiirɨn bɨdiyar sɨbgu boɨnmauuwɨn, iikamɨm ɨe ankɨ swokɨ nɨnsiin ɨdwowiyɨm sɨmiirɨn. Yokwo Komii saeya tɨ paekɨkopɨm, paeya nɨutɨngi karamae nwowi saeya nɨunamɨn sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnka, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya Ebraham siir Adi Komiikɨn mɨ Aisak, Jekop sowiir Adi Komii warargɨn. 38 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kamɨm naowɨm, Adi Komiiyɨn sɨmiir Adi Komii rani. Nɨɨngaka. Tɨ Adi Komiiyɨn kamɨm omwai waiyayokiyokɨiyɨm ɨeyankɨn nɨnsiin ɨdwowɨm sɨmiir Adi Komiikɨn. Mɨ iikamɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm mɨ omwai swokɨ waiyam mɨ sɨma ɨinokɨinokɨn wɨ Adi Komii saɨkar nwoyokiyokɨikaeyami. 39 Mɨ siya hɨriinan boɨnɨn, kam nhɨrɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm, sɨma siir yai aka ɨna yowarkɨi boɨnɨm, inkamɨn dimɨn taemɨn nowamwarkaiyɨuwiyɨn, kɨra yai wadɨeyar boɨnkɨn. 40 Mɨ sɨma yai nhɨrɨm siir swokɨ srɨiyamɨn ɨni yɨdidɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya Farisi sɨmiir srɨigɨn inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn Kraisɨn krɨmiir nanmaiwarkainanɨn siirɨm

(Mt 22:41-46; Mk 12:35-37)

41 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki mɨ sɨma hɨnɨɨna dimusi boɨnkɨm, kraisɨn Devidni yɨnisɨmkɨn, ha? 42 Mɨ yokwo Samɨm Devid siya hɨnɨɨna boɨnkɨn,

kariir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya kariir Bɨiyan Inkam Komii ɨiirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨra kariir ɨɨna ɨɨniga saiir dɨdwo.

43 Devid siya Krais siirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn,

mhoɨiya kara kɨriir sau omomɨn wɨ kɨriir aowa nokmwɨn owaigɨnɨuwi.

44 Devid siya siirɨn Bɨiyan Inkam Komii dapikɨn. Mɨ siya siir yɨnisɨm dimusi swokɨ kwokɨukɨn mɨ Farisi kamɨm sɨma hɨnɨɨna srɨigɨm, ha? Ɨriig.

Kamɨm siyɨu komii nowamwarkaiyɨuwiyɨm sɨmiir siyɨugɨn

(Mt 23:1-36; Mk 12:38-40)

45 Mɨ ɨiya iikam whɨekakɨm sɨma hɨrar nwowɨm sɨma Jisɨs siir yaiya saiirar wakaekɨm. Mɨ siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨnki, 46 kɨma tɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmiirsi mɨntarao. Sɨma yɨuɨs prɨei ara nii apamar naɨngwowikɨm. Mɨ sɨma mɨnamar mɨ aɨngwowikɨm, iikam whɨekakɨm sɨma sɨmiirɨn maeyauwa ɨrɨpa nwowiya saiir nokboɨnmamarɨm. Mɨ sɨma mɨnamar mɨ aɨngwowikɨm iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda omaka Adi Komii siir yai nɨdwokai wakaeiya mɨ saiir bɨiyan ipii ɨmiir nɨdwokaiyɨm. Mɨ bɨiyan ipiiya nae komii nɨdwokai aeiyɨm saiir mɨ ɨdwokaiyɨm. 47 Mɨ sɨma wig igabaeyɨm sɨmiirar mɨ ɨksɨsaeikɨm. Sɨmiir omaka ɨmiir nii kɨnɨmbɨmbɨr haiikɨm. Mɨ sɨma nhwo prɨei mɨnam kwɨsboɨni iikamɨm sɨmiir inɨg hainanɨm. Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya nɨti sɨma wɨ hɨk tɨ hɨriinan dimɨn ɨmiirsi haii. Ɨriig.

21

Wig igabaeya saeya umɨr Adi Komii siir hauuga

(Mk 12:41-44)

1 Jisɨs siya ha kaoyokiyokɨigiyɨn mɨ siya kam umɨrkakɨm sɨma umɨr mɨiya Adi Komii siir omaka saiira, saiir nɨtkaikaiyɨuwi. 2 Mɨ siya kɨg wig igabae paeprikaba mɨ saeya umɨrsɨm kwɨso Adi Komii siir mɨiyanau hɨriir haigigi. 3 Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnki, wig igabae paeprikaba saeya umɨr komii ɨiirar haigigika mɨ saiir siyɨuɨn saeya hauugiya umɨr ɨni tɨ iikam whɨekak ɨmiir haiburɨm. 4 Tɨ kara hɨriinan dimusi boɨn tani. Mɨ tɨ iikamɨm sɨma umɨr whɨekakakaɨrgɨm mɨ sɨma haɨmiiyara hauugikɨm, dimɨnɨn Adi Komii siir prɨihauunan. Mɨ ta wiga saeya umɨr karamae kɨɨnga. Mɨ saiir umɨr haɨmiisɨma ɨni sɨmiirar hauuswokiyɨm. Mɨ saeya nae saɨnan umɨr karamaeya ywokiya. Ɨriig.

Jisɨs siya Adi Komii siir omaka saiir boɨnkɨn wɨ sapi bɨmbɨɨrgi

(Mt 24:1-2; Mk 13:1-2)

5 Kam nhɨrɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm Adi Komii siir omaka aiirɨn, ta omaka saeya omaka wadɨeka sɨma siiya mɨiyɨkɨm sɨmiir pɨuaigɨm mɨ dimɨnɨm Adi Komii siir prɨihauuwɨm sɨmiir warar mɨ pɨuaigɨm. Mɨ Jisɨs siya boɨn, 6 tɨ digworaekwowɨm tariinan kɨma kɨgɨm, ɨiya nɨmbiyami mɨ sɨma siiya nhɨrɨn wɨ siiya nhɨrni ɨdwo kɨgnɨnkɨn o rani. Mɨ sɨma wa nhɨmnhɨnkɨi ɨuguguski mɨ sɨmiirɨn wa nɨtkaigaiki. Ɨriig.

Jisɨs siya hɨk whɨekakɨm nɨmbiyamanɨm sɨmiir boɨnkɨn

(Mt 24:3-14; Mk 13:3-13)

7 Mɨ sɨma siir srɨigi, inkam nowamwarkaiyɨuan inkam, tɨ dimɨnɨn wɨ paka hɨnɨɨn ɨiya sae nɨmbiyami? Mɨ wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn siya nɨmbiyami bɨiyɨn mɨ krɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm, tɨ dimɨnɨm ɨni kingiina nwowɨm wɨ sɨmbi nɨmbiyami, ha? 8 Mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnɨn, kɨma mɨntarao, kɨmiirɨn wɨ sɨma nɨksɨsaeisi. Mɨ sɨma whɨekakɨm sɨma wɨ kariir inɨg ɨiir ninɨ dapni mɨ sɨma wa boɨni, tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn, yɨo karargɨn! Mɨ sɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni, ɨiya kingiin nwowa mɨ kɨma sɨmiir mhoɨi kɨpi nam. 9 Mɨ mhoɨiya kɨma wɨ hɨnɨɨna wakaei saua ɨni nɨnɨta mɨ yaiiya ɨni mɨ ɨniiya mɨ kɨma kakak kɨpi nwo. Tɨ hɨriinan dimɨnɨm bɨi wɨ sɨma nɨmbiyami mɨ kɨma ɨiya Jisɨs siya nɨtɨna wɨ asiima nikɨ ɨmbiyam tani. Nɨɨngaka. 10 Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, nu whɨran iikam isid whɨrɨn, wɨ nu whɨran iikam isid whɨrɨn yaii sɨma nɨnii. Mɨ inkam komii nwɨrɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siir isidɨn, wɨ inkam komii nwɨrɨn ɨriipɨ nu mɨ kɨgrɨraowiyɨn wɨ yaii siir isid ɨnaka mɨ nɨnii. 11 Mɨ tɨ nu ɨiirɨn nɨɨn komii komiiyɨm wa nɨmbiyami. Mɨ maeyau nhɨrɨm mhɨi komii wa mɨ aowi mɨ naokao komii komiiyɨm wa mɨ ɨmbiyami. Mɨ nɨnomor kou hɨrɨn wa nɨmbiyami dimɨn kɨrɨeyɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir kimainokam.

12 Mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm wɨ nikɨ ɨmbiyam tani mɨ sɨma kɨmiir nonkworɨmdɨnu dirɨraerar bumbuwi. Mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ omaka Adi Komii siira wɨ saiir hɨr boɨnhɨuriyɨu boɨni mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ maeyau biyɨe hɨuyokiyokaiiya mɨi biyɨe mɨriiya wɨ saiir nɨkmwɨn apnɨnopkaigi mɨ sɨma wɨ kariir inɨg ɨiir nikwowaisiyɨm tɨri, whɨsarii rani, kɨma kariir mɨi kɨgna mɨriigɨm mɨ kɨmiirɨn wɨ sɨma nɨkɨunami, inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn mɨ kamɨm omom omom kɨgrɨraowiyɨm sɨmiiram. 13 Tɨ hɨriinan ɨiya saeya wɨ kɨmiir siyɨu mɨiyɨk nwowi kariir yaiwɨn kɨbi aiir boɨnmɨmauuwɨm. 14 Mɨ kɨma yaiya kɨma nowarkɨi boɨnana sɨmiir saiirsi kɨpi naɨngwoyɨmiyok. 15 Mɨ yaiya kɨma boɨnana wɨ kara hauuwi mɨ nɨnoknɨnkɨn aka. Omomɨm sɨma ta yaiya kara hauuwa wɨ saɨka nantamyɨriyɨr tani. 16 Kɨmiir yopii ad mɨ nomousɨsɨm nomiiyau mɨ kɨmiir ɨrɨpa o nhɨeyɨm kɨmiirɨn wɨ sɨma kɨnmauu ɨti kɨmiir sau omomɨn sɨmiirɨn. Kɨmiirɨn nhɨrɨm kɨmaka nwowɨm wɨ sɨmar nɨsomaowi. 17 Iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨn haugɨhauga wɨ dimusi whiyɨe rani kɨmiiramɨn, kɨma kariiram naɨngwo tɨbmiigɨm. 18 Mɨ kɨma kariiram naɨngwo tɨbmiikɨɨni mɨ kariir mɨi aiir sɨbgu onkworɨnu mɨrii mɨ kɨma wɨ swokɨ kɨgugu rani. Nɨɨngaka. 19 Kɨma kɨrɨeyar sɨbgu o mɨ kɨma kɨmiir kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn wa swokɨ haiyɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya om komii Jerusalem siir boɨnkɨn wɨ sɨpi nɨdwomaii

(Mt 24:15-21; Mk 13:14-19)

20 Mɨ mhoɨiya kɨma ha kɨgi sauan omomɨn ɨni om komii Jerusalem siir namwokwoyokainiyɨm mɨ kɨma ha dɨnoknɨnkɨn, ɨiya tɨ om komii ɨiir nɨdwomwaiyana ɨni kingiin nwowa. 21 Mɨ taka ɨiya nu Judia hɨran iikamɨm sɨma wɨ mhɨu ɨiir nɨdamami. Mɨ iikamɨm hɨr nwowɨm sɨma tɨ om komii siir haiburgik mɨ maeyau kwɨra dam. Mɨ iikamɨm om komii siir yaba nwowɨm, sɨma siir hɨriir kɨpi swokɨ am. 22 Dimusi rani, taka ɨiya ya saeya Adi Komii siya swokɨ tɨrbuwana iikam whɨekakɨm om komii Jerusalem hɨranɨm sɨmiir dimɨn biyɨe whɨekakɨm sɨmiirsi mɨ yai whɨekakɨm Yokwo Komii saiir hɨr nwowɨm wa nɨmbiyamkɨɨni. 23 Mɨ naɨngwoyɨmiyok komiiga wigɨm yɨnpɨugak nwowɨm mɨ wigɨm yɨnisɨm mwɨi haigiyɨu ɨmiiyaeyɨm ta ɨiya saiirɨn! Hɨk komiiya wɨ tɨ nu ɨiir nɨmbiyami mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir kwoɨnɨn haugɨhauga whiyɨeya wɨ tɨ iikam isidɨn siir naeyɨskaiyɨuwi. 24 Mɨ sɨmiirɨn wɨ kamkɨu ɨeyar nɨuguguski. Mɨ sɨmiirɨn wɨ sɨmiir sauan omom ɨeyar nɨnkɨnɨkou hainami mɨ sɨmiirɨn nu whɨran isidɨn sɨmiir bopwoniya ninɨ hauugigi. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii karamaeyɨm sɨmiir ɨga om komii Jerusalem siir namɨkwoni mɨ tɨ iikam isidɨn sɨma wɨ hɨriiyar dɨgi mɨ om komii Jerusalemɨn wɨ sɨmiir inɨga nwowi mɨ wɨ sɨmiir ɨiya Adi Komii siya nɨmbina sɨmiiram wɨ saiirar dɨgi. Ɨriig.

Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn siya nɨtni ɨi aeya

(Mt 24:29-31; Mk 13:24-27)

25 Dimɨnpai dimɨnpai wa nɨmbiyami bɨe bwan nauun sɨmiirɨn. Mɨ nu tɨrɨn iikam isid whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨm wa noki, hɨnɨn komiiya bɨpɨibɨpɨiyakɨna whɨi komii Solwara hɨr saiirsi. 26 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨn wa naɨngwowi. Aei! Dimu dimɨn biyɨekɨn krɨmiir nɨmbiyamɨn mɨ sɨmiir kwoɨnɨn wa noki mɨ nhwo wa mɨ aowabrombrokainami. Dimusi rani, dimɨn komii komiiyɨm nɨnomor kouanɨm wɨ nɨɨnanar nɨtki. 27 Takana saeya nɨmbiyami ɨiya mɨ wɨ sɨma kɨgwɨni kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn ɨni waumɨrsɨm kwɨra saɨka nɨnkɨn ɨtɨn, siya kɨrɨe komiigakɨn. Mɨ dimɨn komiiyɨn paenan nɨuyaeiyɨn wɨ saɨka nɨnkɨn ɨti. 28 Mɨ mhoɨiya tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨma nɨmbiyam bwakaii mɨ ta ɨiya kɨma wa dokwo. Mɨ kɨmiir mwowɨm wa kɨnɨnsiina kaoki. Dimusi rani, ɨiya Adi Komii siya kɨmiir nanmaiwarkainana saeya kingiin bɨdi yamwoniya. Ɨriig.

Whrou siya ɨi nɨisiimauuwikɨn

(Mt 24:32-35; Mk 13:28-31)

29 Mɨ Jisɨs siya boɨniyɨo yai kwɨra sɨmiir boɨnki. Siya ɨna boɨnɨn, kɨma whrou siir kɨgi mɨ pae nhɨrɨm sɨmiir warar. 30 Mɨ kɨma hɨnɨɨna kɨgi auwɨm ɨni nɨisabɨm whrou wokam, kɨma ha dɨnoknɨnkɨn op komiigɨ nɨuni ɨiya ɨni kingiin nwowa. 31 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kɨma tɨ digworaekwo whɨekakɨm nɨmbiyamɨm sɨmiir kɨgi mɨ kɨma wa dɨnoknɨnkɨnki, ɨiya Adi Komii siya siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana ɨni kingiin nwowa. 32 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkɨɨni, iikam whɨekakɨm ta ɨi aiir nikɨ owɨm sɨma wɨ nikɨ ao rani mɨ tɨ dimɨn whɨekakɨm sɨma wa nɨmbiyami. 33 Nu nɨnomoro yo wa dɨgi mɨ kariir yaiya wɨ wara dɨg rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma mɨntarao

34 Mɨ kɨma, kɨmasiyar mɨntarao ɨinokɨinokɨn kɨma nae naeyarɨmar kɨpi naɨngwo, kɨma opa kwiyae whaowaeiya saiir kɨpi kwiyae. Mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm pɨu aiir nwowaigɨnɨuwiyɨm wadɨe, sɨmiiram kɨpi naɨngwo. Mɨ siyɨu hɨriinanɨn kɨmiirɨn wɨ siya nikwowaisii, kara Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨn nɨtɨn kariir ɨiya saeya wɨ kɨmiirar nɨmbini, sauɨn wraisu namɨtɨuwiyɨn siir hɨriinan. 35 Ɨiya kara swokɨ ɨti, ta ɨiya iikam whɨekakɨm mɨ nu haɨmiihaɨmiiyɨm hɨnda tɨnda nwowɨm wɨ sɨmiir nɨmbiyami. 36 Ɨinokɨinokɨn kɨma hindara waikao. Mɨ ɨinokɨinokɨn kɨma nhwo Adi Komii siirɨmar kwɨsboɨnanae, siya kɨrɨe kɨmiir hauuwɨm. Mɨ tɨ dimɨnɨn siya nɨmbiyami mɨ kɨma wɨ wadɨeyar nwoki mɨ kɨma wɨ Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn wɨ siir whwonkam ɨda nokwowi.

37 Mɨ ɨinokɨinokɨn Jisɨs siya iikamɨm sɨmiirɨn Adi Komii siir omaka saiir hɨr nowamwarkaiyɨugɨn. Mɨ nɨiyaka siya pɨ mhɨu whɨrɨn sɨma dapiyɨn Oliv pɨ siir ninɨ whwonkaowi. 38 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨɨmuma nhɨngiyakwokikɨm Jisɨs siir yaiya saiir wakaeyɨm Adi Komii siir omaka saiir hɨr. Ɨriig.

22

Prismi bɨiyan kamɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨkɨni ɨkɨm, sɨma Jisɨs siir nɨmprɨo haɨnam tɨrkɨm.

(Mt 26:1-5; Mk 14:1-2; Jo 11:45-53)

1 Mɨ ɨiya wou nikwo aeiya dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowiya bretɨn yis karamaeyɨn siira, sɨma saiirɨn Pasova dapikɨm saeya wɨ sapi nɨmbiyami. 2 Mɨ prismi yaowae adɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm, sɨma Jisɨs siir nɨsomaoni siyɨuam hansɨrkɨm. Mɨ sɨma ɨni iikam ɨmiirsi yɨdidɨm. Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, krɨma Jisɨs siirɨn wɨ panɨɨna nɨsomaowi?

Judas siya Jisɨs siirɨn bɨdi yɨmbinɨn bɨi nwowi kamɨm sɨmiir napwouwɨm.

(Mt 26:14-16; Mk 14:10-11)

3 Mɨ Setan siya Judas Iskariot, sɨma dapiyɨn, siir kwoɨn ɨiir hɨurworwokaigɨn. Mɨ siya tɨ kam ɨuur nwɨso Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir nwɨrkɨn. 4 Mɨ Judas siya prismi yaowae adɨm mɨ kamɨm Adi Komii siir omakaɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm, sɨmaka inɨ boɨnɨu. Siya hɨriinan mɨnam tɨrkɨn, Jisɨs siir nɨsomaoni siyɨuɨn siirɨm hansɨrkɨn sɨmiir ɨɨn hauuɨm. 5 Mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga ywokiyɨm. Mɨ sɨma ɨna kitɨbmii boɨnɨm umɨr siir hauuwɨm. 6 Mɨ Judas siya sɨmiir yai aiirɨn ɨni wadɨeya ywokiyɨn. Mɨ siya ɨna hansɨrɨn Jisɨs siirɨn sɨmiir kɨnmauu ɨtɨm. Mɨ siya mɨnam naɨngwokɨn iikamɨm sɨma tɨ dimɨnɨn siir kɨpi nɨnoknɨnkɨn. Jisɨs siir kɨnmauu ɨti. Ɨriig.

Inkam nwɨso Jisɨs siir kɨgna mɨriiyo yaewouwa saiir naeyɨm sowa inɨ dirɨraerarkwokɨn

(Mt 26:17-25; Mk 14:12-21; Jo 13:21-30)

7 Ɨiya wou nikwoaeiya, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowiya, bretɨn yis karamaeyɨn ɨna yɨmbiyama. Mɨ ta ɨiya sɨma sibsib yɨnisɨm ɨiirɨn wɨ saiir nɨsomaowi, ta Pasova nae komiiya saiir naeyam. 8 Mɨ Jisɨs siya Pita, Jon, sowiir yɨkropki mɨ siya sowiirɨn, ɨna boɨnmɨmauugiyɨn, kowa dam, krɨmiir naeyɨm wou nikwo aeiyɨm, pasova, pɨ kowa tinɨ dirɨraerarkwokɨn, krɨma naeyam. 9 Mɨ siirɨn ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, kɨra panɨɨna naɨngwowi, krɨra pɨ papi dirɨraerar haigɨn kwokɨni? 10 Mɨ siya sowiirɨn ɨna boɨnmauugiyɨn, wakae! Kowa pɨ om komiiya hɨriir napnɨnopkainami mɨ inkam nwɨrɨn op twokak haiyapni, siya kowiirɨn pɨ siyɨu hɨr napyɨskaiwɨni mɨ kowa pɨ siir mhoɨiyar dam. Mɨ omaka siya mɨ apnɨnopkainami, wo kowa pɨ saiir warar timɨ apnɨnopkainam. 11 Mɨ kowa pɨ ta omaka saiir adɨn siir tinɨ boɨnɨu, inkamɨn dimɨn taemɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn, siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, siir maeyaua hɨuyokiyokaiya, nae dirɨraerarana ɨni papi nwowa? Kara mɨ kariir mɨi kɨgna mɨriiyɨm kamɨm, krɨma nɨdwokai aeyam, ta Pasova aiir. 12 Kowiirɨn wɨ siya nɨisiimauuwi, maeyau komiiya hɨuyokiyokaiya koua nwowa pɨ saiir nɨisiimauuwi. Ta maeyaua hɨi mɨ ipii digworaekwo whɨekakɨm nae mɨn kowa dirɨraeraranɨm ɨni hɨrar nwokwokɨnɨm. 13 Mɨ sowa ha namo mɨ sowar kɨg, digworaekwo whɨekakɨm, Jisɨs siyar boɨnkiyɨm hɨrar nwowi. Mɨ sowa yaewouni naeyɨm Pasova ɨna inɨ dirɨraerarɨuwo. Ɨriig.

Jisɨs siya bret mɨ op wain opa siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir hauugɨn

(Mt 26:26-30; Mk 14:22-26; 1Ko 11:23-25)

14 Mɨ ɨiya ha nɨmbiyama Jisɨs siya, siir aposel kamɨm sɨmaka yɨdwokai hɨiya saiir. 15 Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnɨn, kara kɨmaka ta yaewou komiiya Pasova, saiirara gwomamaɨr aenami. Kara wɨ kapi naowi. 16 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, kara ta yaewou komiiya Pasova kara wɨ yaeya yaewou swokɨ ikwonikrɨpna rani. Wɨ ɨiya Adi Komii siya, siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana, wɨ saiir nadɨgɨuwi. 17 Mɨ Jisɨs siya mobisɨmɨn op wainkakɨn ɨra hai mɨ siya nhwo Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram ha kwɨsboɨnkiyɨn mɨ siya ɨna boɨn wadɨekiyɨn, Adi Komii siirɨn mɨ mhoɨiya siya ɨna boɨnɨn, ha, tɨ hai, kɨma kɨmar tɨ onkwokwo kwiyaeyam. 18 Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, kara pɨ ta wain opa tariinanana pɨ saiir kwiyae rani. Nɨɨngaka. Wɨ ɨiya Adi Komii siya siir iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana wɨ saiirar nadɨgɨuwi. 19 Mɨ Jisɨs siya bretɨn ɨna mɨ haiyɨn mɨ siya ɨna mɨ kwɨsboɨnkiyɨn, Adi Komii siiram mɨ siirɨn ɨna boɨn wadɨekiyɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn ha nɨnoop hauuwɨn mɨ ɨna boɨnkiyɨn, tariigɨna ya kariir kɨp aeya, kara kɨmiirɨn mɨnam hauugɨn, kɨmiir kɨrɨe haigɨnɨuwam. Mɨ kɨma hɨriinan tɨri mɨ wɨ kariiram nwokɨ aɨngwokiyɨm. 20 Mɨ sɨma ha nae dɨgiyɨm mɨ siya op mobɨn ɨriipɨ hɨriinana swokɨ tɨr. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, tɨkɨ mobɨn op wainkakɨn, ya kariir nhɨe aeya, ya nɨmbin wɨn aeya. Kara kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam naɨngwokɨn.

21 Kɨma kaoki! Inkamɨn wɨr kariir napwouwanɨn, ɨni kanaka warar nɨnkɨn ɨdwokaiyɨn ta hɨi aiirɨn. 22 Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn wɨ sɨpi naowi, Adi Komii siya nɨmbina wɨ saiir hɨriinanar tɨri. Mɨ kara mɨnsi naɨngwoyɨmiyoki, tɨ inkamɨn wɨr kariir napwouwɨn, siirɨn wɨ hindara nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguskii. 23 Mɨ siya hɨriinan boɨnkiyɨn mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm, sɨma ɨni sɨma, sɨmar yɨnsrɨi ansrɨiyɨm, tɨ hɨriinan siyɨuɨn siirɨn wɨ nhɨnga dirɨraerari? Ɨriig.

Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma yai mɨnam nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨnkɨm yɨpɨkɨn bɨiyan inkamɨn

24 Kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma yai kwɨra saiir nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨnkɨm. Sɨma boɨn, krɨmiir bɨi nwowan inkamɨn yɨpɨkɨn, ha? 25 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨn, nu kɨgrɨraowiyɨm inkamɨm yɨm inɨg komiigak bɨdi yowɨm, iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowamɨn. Mɨ sɨma ha naɨngwowi iikamɨm sɨmiirɨn nomiiyau dapɨm. 26 Kɨma, kɨma kɨma hɨriinan kɨpi tɨr. Nɨɨngaka. Inkamɨn kɨmiir bɨi nwowam tɨri, siya inkamɨn i idao nwowiyɨn siir hɨriinan dwo. Mɨ kɨmiir bɨiyan inkamɨn siya mɨiyan inkamnan dwo. 27 Yɨpɨkɨn bɨiyanɨn, ha? Mɨ tari tɨ inkamɨn hindara prɨiyɨdwo aeiyɨn siya, iyɨe? Si rani mɨ tari inkamɨn nae dirɨraerariyɨn mɨ tari siya, aniya? Kɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi siyaɨrgɨ nɨuwi, aniya? Nɨɨngaka. Yɨo inkamɨn nae naeiyɨn, siya. Mɨ an kara tɨ kɨmakar mɨ ɨdwokai aeyɨn, ɨni ɨriipɨ mɨiyan inkamar mɨ owɨn, kɨmiir kɨnsiis haigɨnɨuwam.

28 Ɨiya dimɨn taemɨnɨm, kariir kɨnanankɨuɨm, wɨm kɨma kanakar nwokɨm. Kɨma kariir bɨ haiburgɨm, kɨma ɨni kanakar yɨtɨnakɨukrɨpkaiyɨm. 29 Mɨ ɨiya Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm, sɨmiir kɨgɨrkakana ya kariir bɨdi hauugiya. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kara kɨmiir bɨdi mɨ hauugiyɨn. 30 Mɨ kariir ɨiya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana kɨma wɨ kanakar nɨdwo ae kwiyaei, kariir hɨi aiirarar. Mɨ kɨma wɨ ipiiya, inkam komiiyɨm nu kɨgrɨraowiyɨm sɨmiira wɨ saiir nɨdwokaii. Mɨ kɨma wɨ Isrel sɨmiir isid ɨuur whɨso wɨ sɨmiir yai hɨdan inkam nwowi. Ɨriig.

Pita siya digɨumii Jisɨs siir haimriiyɨugɨn

(Mt 26:31-35; Mk 14:27-31; Jo 13:36-38)

31 Mɨ Jisɨs siya Saimon Pita siir boɨnki, saimon, saimon! Wakae! Adi Komii siya wadɨe bɨdi yokiyɨn Setan siirɨn, kɨmiir kɨnankɨuwam. Mɨ siya kɨmiirɨn wɨ widɨm sɨm nɨinɨbrombropiyɨm, wɨ hɨriinan nɨinɨbrombropi, witnidɨm yɨm sɨma mɨ kasɨm yɨm sɨma. 32 Mɨ kara nhwo Adi Komii siiram bɨdi kwɨsboɨnɨn kɨriiramɨn. Mɨ kɨriir naɨngwo tɨbmiiya wɨ dɨgi rani. Mɨ mhoɨiya kɨriir kwoɨnɨn kisɨna haigii mɨ wɨ kariirɨm nwokɨ ɨtɨm. Mɨ kɨra wɨ kɨriir nomiiyauɨm. Sɨmiir nwokɨ whɨndirɨraerɨm. 33 Mɨ Pita siya siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, kara maeyaua hɨuyokiyokaiya kɨnaka nɨkɨn hɨugrɨpkɨikikaiyɨm nɨdid rani mɨ kara wɨ kɨnakar mɨ aowi. 34 Mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnkiyɨn, Pita, kara kɨriirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, panao nɨiyaka ɨuumɨn pɨ nɨk karama nikɨ owi mɨ kɨra kariir inɨg ɨiirɨn, ɨdɨp ɨdɨpɨn wɨ kwoɨma mɨisɨsaei, hɨnɨɨn, kara Jisɨs siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. Ɨriig.

Umɨr mɨiya mɨ nɨb mɨ kamkɨu ɨkɨn sɨmiir yaiga

35 Mɨ Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir srɨi, bɨiya kara nɨkropkiya kɨmiir mɨ kɨma umɨr mɨiya mɨ nɨb mɨn, kamkɨu mɨn bɨdi hainamɨm, aniya? Mɨ yɨm sɨma ɨna boɨnɨm. Nɨɨngaka, nɨɨngakɨɨnga. 36 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki mɨ tariinanɨn inkamɨn umɨr mɨiya mɨ nɨb mɨnkakɨ nɨuwi, yɨm sɨmiir warar timɨ ɨnkɨn hainam. Mɨ inkamɨn kamkɨu karamkɨ nɨuwi, yɨo wɨ siir yɨuɨs aiirar timɨ hainam, inkam nhɨrkɨm sɨm saɨnɨm mɨ yɨo siya, wɨ siir kamkɨu ɨiir nwokɨ saɨnɨm. 37 Dimusi rani, Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnkika, sɨma siirɨn wɨ ɨkɨ inkam biyɨeyɨm wɨ sɨmiir ɨɨn hauugii. Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, tɨkɨ dimɨnɨn kariirɨn wa nɨmbiyami. Kaimwoka, tɨkɨ yaiyɨm Yokwo Komii saeya boɨnkiyɨm, tariinanɨn tɨsi bɨdi yɨmbiniyɨm. 38 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma boɨn, inkamɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn, kɨra kɨgii! Krɨma kamkɨuwo whɨsa nwowi, tɨrɨn. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, hindara daɨngwo owougi, kɨma kariir yai aiir nɨnoknɨnkɨn tani. Ɨriig.

Jisɨs siya nhwo mhɨu Oliv hɨr kwɨsboɨnkɨn

(Mt 26:36-46; Mk 14:32-42)

39 Mɨ Jisɨs siya ha namɨn mɨ siya mhɨu Oliv hɨriir yam, nugak siya nikɨ tɨryakwokɨn saiir hɨriinan. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma siir mhoɨiyar yam. 40 Mɨ siya ha nɨmbiyamɨn ta maeyau aiir mɨ siya sɨmiir boɨn, wɨm kɨma nhwo tɨr kwɨsboɨn, Adi Komii siiramɨn. Mɨ tɨ dimɨnɨn wɨ kɨmiiram pɨ kɨnankɨuwisi. 41 Mɨ siya sɨmiirɨn ha haiburgigɨn mɨ yɨo siya arurɨg sa inɨ owɨu. Siiya Inkamkɨ kabɨtkiya mɨ arurɨg ha namɨkaiyɨuwiya saiir hɨriinan. Mɨ siya Adi Komii siiramɨn ogmwo hɨr inɨ hɨuɨu, nhwo siiram kwɨsboɨnɨm. 42 Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, Adi Komii, dimɨnɨn kɨra tɨrɨmar naɨngwowi, tɨ dimɨn biyɨeyɨm, tɨ kariir nɨpiyaokɨiyɨm, sɨmiir swokɨ haiyam tɨri, yɨo kɨriirar kwoɨnkɨn. Kɨra kariir kwoɨn ɨiir kɨpi nwo. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Kɨra kɨriir kwoɨn ɨiirar dwo. 43 Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn ha nɨtɨn siiram, siya yaunɨ kɨnsiis haigɨnɨuni. 44 Jisɨs siya hɨk prasae bɨ haigɨn mɨ siya nhwo ɨna kwɨsboɨnɨn. Mɨ siir pɨua bidɨu ɨni wara yanka nɨnɨtkiya. Mɨ ta bidɨuwa ɨni nhɨenan nua hɨriir yaokiinaiinama.

45 Mɨ siya nhwo ha kwɨsboɨn dɨgiyɨn mɨ siya ɨna swokɨ ɨnsiin apnamɨn kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiiram. Mɨ siyar kɨgam sɨma nhwo hɨrar whɨni. Ta hɨka ɨni komii yowa mɨ sɨma nhwo asi whɨnamkɨm. 46 Mɨ siya sɨmiir boɨn, kɨma nhwo dimuam grɨnkɨn whɨni, ha? Kɨma dɨnsiin ɨdwoki mɨ nhwo kwɨsboɨn yɨ mɨiyɨk rani, Setan siya kɨmiiram kɨnankɨuɨm. Ɨriig.

Judas siya Jisɨs siir sau omomɨn siir ɨɨn hauugi

(Mt 26:47-56; Mk 14:43-50; Jo 18:3-11)

47 Mɨ Jisɨs siya ha nikɨ boɨnaiyɨn mɨ iikam isid komiiyɨn ɨna yɨtɨn siirɨm. Mɨ inkamɨn sɨma dapiyɨn Judas, tɨ kam ɨuur nwɨso Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir nwɨrkɨn. Sɨmiir bɨiyɨn siya nwonanikɨn. Siya siir kingiin mɨnam namkɨn siir nankabmamaɨr boɨnɨm. Yɨo sɨmiir ad wanmi siyɨugɨn. 48 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, Judas, kɨra Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn siir dimusi napirɨmdɨni mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kɨra siirɨn wɨ sau omomɨn siir ɨɨn asi hauugii, aniya? 49 Mɨ kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma tɨ dimɨnɨn nɨmbiyamɨn siir kɨgɨm mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra hɨnɨɨna naɨngwowi, krɨma siirɨn kamkɨuni tɨ hampɨmpɨt, aniya? 50 Mɨ sɨmiir nwɨrɨn, prismi bɨiyan inkamɨn siir mɨi mɨriiyɨn inkamɨn, siir ɨnigan wɨɨna siya haɨngrɨp ɨtkiigi. 51 Mɨ Jisɨs siya hɨriinan kɨgiyɨn mɨ siya boɨn, tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨra tɨ ɨtkiigi. Mɨ Jisɨs siir ɨɨna siir wɨɨn aiir ha nonkwokiyɨn mɨ ɨni wadɨeyar swokɨ okiya.

52 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya prismi yaowae adɨn mɨ kamɨm omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir bɨi nwowiyɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm, kɨma siir nonkworɨnuwam nɨtkɨm, kɨma wara kamkɨu dan mɨnɨm hainaniyɨm, pɨ hɨiyan inkamɨn saɨka nɨntɨowi, aniya? 53 Ɨinokɨinokɨn, kara kɨmakar nwokɨn Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka saiir mɨ kɨma kariirɨn, hɨr bɨ nonkwokɨm. Mɨ ta kɨmiir ɨi aeya Setan siya kariir nikwowaisiiyana. Ɨriig.

Pita siya boɨn kara Jisɨs siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn

(Mt 26:57-58,69-75; Mk 14:53-54,66-72; Jo 18:12-18,25-27)

54 Mɨ siya ha boɨn dɨgiyɨn mɨ sɨma siirɨn ɨna yonkworɨmdɨnu ɨnkikwona apnamɨn. Mɨ sɨma siirɨn prismi yaowae adɨn siir omaka hɨriir hainam. Mɨ Pita siya sɨmiir mhoɨiyar yaprɨraowam. 55 Mɨ sɨma paeya hira omaka aiir hɨuyokiyokaiya saiir yainau hɨr yamgɨn oni. Mɨ Pita siya ɨni sɨmaka warar minɨ oniyɨuwɨn. 56 Mɨ mɨiyan wig ɨra saeya Pita siir kɨga, siya pae hɨr nwoniyɨn mɨ saeya boɨn, tɨ inkamɨn Jisɨs saɨkar nwokɨn. 57 Mɨ Pita siya ɨna boɨnɨn. Nɨɨngaka. Wig! Kara Jisɨs siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. 58 Mɨ mhoɨiya inkam nwɨrɨn ɨna swokɨ boɨniyɨn, ni kɨra tɨ isidɨn siir inkam nwɨrkɨn. Mɨ Pita siya ɨna boɨnkiyɨn, nhɨnga boɨnkɨn! Ankara wara rani. 59 Mɨ mhoɨiya bɨ kwamhiimhiigɨn, inkam nwɨrɨn, ha swokɨ kwɨtɨn, ɨgao yai siya inɨ boɨni, kaimwokɨɨnga, tɨ inkamɨn siir inkam nwɨr ɨeyaɨrgɨn. Mɨ siya nu Galili hɨran inkamkɨn. 60 Mɨ Pita siya ɨna boɨnkiyɨn, nhɨnga boɨnkɨn! Nɨɨngaka. Kara wara dimɨnɨn kɨra boɨnɨn siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. Mɨ siya hɨriinanar nikɨ boɨnɨn mɨ ɨuumɨn ɨna yɨkiyɨn. 61 Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn ɨni Pita siirar haiyɨug okwo kaokiyɨn. Mɨ Pita siya, ta yaiya bɨiya Jisɨs siya nikɨ boɨna siir, saiir swokɨ aɨngwokiyɨn, tapa nɨiyaka, ɨuumɨn pɨ nikɨ ɨk karam nwowi mɨ kɨra kariir inɨg ɨiirɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn wɨ kwoɨma mɨisasaei, kara Jisɨs siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. 62 Mɨ Pita siya idowɨiya ha napniyamɨn mɨ siir noua hɨr yani iyop bwaemaiyɨu. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siir yɨpɨmpar mɨ yaebu siir yɨewaiyɨu

(Mt 26:67-68; Mk 14:65)

63 Mɨ inkamɨn Jisɨs siir kɨgrɨraowɨn siya siir yɨgbumbu mɨ siirɨn ɨna mɨ ɨpɨmparɨn. 64 Mɨ sɨma siir whwonkamɨn, yɨuɨsni kikogropɨkou. Mɨ siirɨn ɨna srɨiyɨn, kɨra profet inkamnankɨ nɨuwi mɨ kɨra krɨmiir boɨnki, kɨriirɨn nhɨnga tɨowi, ha? 65 Mɨ sɨma siirɨn yai bibiyɨe nhɨrɨm sɨmiir warar yɨnkɨn ɨgbumbu. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siirɨn kaunselmiyam yɨkɨunam

(Mt 26:59-66; Mk 14:55-64; Jo 18:19-24)

66 Mɨ mhoɨiya bɨeyɨn ha nɨmbi idniyakwokɨn mɨ Isrelmi bɨiyan inkam komii komiiyɨm mɨ prismi yaowae ad ɨkɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm, sɨma ɨrɨpar yamwoni kaunsel sɨmiir omaka aiirarar. Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn sɨmiiram yɨkɨunam. 67 Mɨ sɨma boɨn, kɨra krɨmiir boɨnki, kɨra Kraiskɨn, iyɨe? Kɨra Krais rani, aniya? Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, pɨ kara kɨmiir mɨ boɨni mɨ wɨm kɨma pɨ kariir yai aiir mɨ aɨngwo tɨbmii rani. Nɨɨngaka. 68 Mɨ kara, kɨmiiramɨn pɨ dimɨnam srɨi mɨ wɨm kɨma pɨ kariir wakae boɨn tani. 69 Mɨ tariinanɨn mɨ mhoɨiya ɨriipɨ hɨriinan, kara Yaowae Adɨn, nɨnomor kouanɨn, wɨ Adi Komiiyɨn, kɨrɨe komiikakɨn, siir iikam whɨekakɨm, sɨmiir kɨgɨrkakana wɨ siir ɨɨna ɨɨniga saiir ɨɨnigmɨiya nɨdwowi. 70 Mɨ sɨma boɨn, ana, kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn? Ɨhɨ. Yɨo ɨna yowarkɨi boɨnɨn, wasi kɨmar bɨdi boɨnki ɨskiyɨn. Karargɨn. 71 Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, krɨma yaeya yai kwɨram dimusi swokɨ hansrani? Krɨma whɨekakarɨn, yaiyɨm siya boɨnkiyɨm bɨdi wakaekiyɨm. Ɨriig.

23

Sɨma Jisɨs siirɨn inkam komii Pailat siir whwonkam ɨda boɨn wokiyopnatkaikikɨm

(Mt 27:1-2,11-14; Mk 15:1-5; Jo 18:28-38)

1 Sɨma Jisɨs siir yai wakae dɨgiyɨm mɨ sɨma whɨekakar nhɨnki mɨ Jisɨs siirɨn ɨna yɨkɨunamɨn inkam komii Pailat Romanɨn siirɨm. 2 Mɨ siirɨn hanɨɨngɨn boɨnɨuriyɨu bwakainam, inkam komii Pailat saɨka mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, krɨma tɨ inkamɨn siir bɨdi kɨgɨm siya Isrel krɨmiir isidɨm sɨmiir siyɨu ɨmiir bɨdi haiprɨd haigɨnɨuwɨn. Mɨ krɨmiirɨn siya mɨ boɨnkɨn takis umɨrɨm inkam komiiyɨn om komii Romanɨn siir hauusiyɨn. Mɨ siya hɨnɨɨna mɨ boɨnkɨn mɨ Mesaia Kraisɨn karargɨn mɨ nu kɨgrɨraowan inkam komiiyɨn ɨriipɨ karargɨn. 3 Mɨ Pailat siya Jisɨs siir srɨi, kɨra Juda iikamɨm sɨmiir nu kɨgrɨraowan inkam komiikɨn, aniya? Mɨ siya Pailat siir yai aiirɨn ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kɨrar bɨdi boɨnki ɨskiyɨn. 4 Mɨ Pailat siya ha haiyɨug kaowɨn pris sɨmiir bɨiyan kamɨm mɨ iikam ɨkɨm sɨmiir boɨnki, kara tɨ inkam ɨiirɨn dimɨn whɨr bɨ hɨdiyɨskaikɨn siya dimɨn whɨr bɨ tɨrbukɨn. 5 Mɨ sɨma ɨni komiiya kauwok boɨnkiyɨm mɨ siya ta yai aiirɨn siyar boɨnkɨn iikam whɨekakɨm nu Judianɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwɨn mɨ sɨma ɨna yanaakiyɨm. Mɨ siya tɨ hɨriinan siyɨuɨn nu Galili hɨrankɨ dirɨraerar yokiyokɨiniyɨn mɨ tɨsi tɨrar namwoniyɨn. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siirɨn inkam komii Herot siir whwonkam ɨda boɨnwokiyopnatkaigikɨm

6 Mɨ Pailat siya hɨriinan yai aiir wakaekiyɨn mɨ siya sɨmiirɨn ɨna srɨigiyɨn mɨ tɨ inkamɨn siya nu Galili hɨran inkamkɨn, aniya? Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm ɨhɨ siya nu Galiliyan inkamkɨn. 7 Mɨ ɨiya sɨma hɨriinan boɨnɨm Jisɨsɨn nu haɨmiiyɨn Herot siya kɨgrɨraowiyɨn mɨ siir hɨrankɨn mɨ siya siirɨn Herot siirɨm asi nɨkropkikɨn. Mɨ ta ɨi aiirɨn Herot siya om komii Jerusalem hɨrar mɨ okɨn. 8 Mɨ Herot siya Jisɨs siir kɨgɨn mɨ siya ɨni maɨrgɨmaɨrga ywowɨn. Siya siir yai ɨmiir wakaekɨn mɨ ɨi haruwa rani, siya naɨngwokwonanaeiyɨn Jisɨs siir kɨgamɨn. Mɨ siya mɨnam kaokɨn Jisɨs siya dimɨn kɨrɨe komii whɨr dirɨraerarɨm siir whwonkam ɨdan, bɨiya iikamkɨ kɨg karamae nwowɨm sɨmiir. 9 Mɨ Herot siya Jisɨs siiramɨn yai kasa bɨ kɨnɨwamwarkɨi srɨinanaekɨn. Mɨ Jisɨs siya siir yaiisɨm kwɨr bɨ swokɨ wakae boɨnkɨn. 10 Mɨ pris sɨmiir bɨiyan kamɨm mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm sɨma Jisɨs siir kingiin hɨrar yamɨkwoni mɨ sɨma siirɨn ɨna boɨn hɨuriyɨu krɨpkaiyɨm. 11 Mɨ saiir mhoɨiya Herot siya mɨ siir sauan kamɨm sɨma Jisɨs siir yɨkbumbu. Mɨ siirɨn siyɨu mɨiyɨk bɨ tɨrkɨm mɨ sɨma yɨuɨs wɨn kɨbiya kwɨra hai mɨ sɨma ta yɨuɨsa siir kaihaigɨnɨu mɨ sɨma siirɨn ɨna swokɨ ɨkropkiyɨn Pailat siirɨmar. 12 Bɨiya Herot sowa Pailat ɨo sowa sowa nɨnwo anwowiko. Mɨ ta ɨi aiirarɨn sowa ɨo bɨ nwoko ɨna yɨmboɨno. Dimusi rani, Pailat siya Jisɨs siirɨn Herot siirɨm nɨkropkikɨn. Ɨriig.

Pailat siya Jisɨs siirɨm boɨnkɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨo nɨnkɨnɨn siir nɨrɨnuɨm

(Mt 27:15-26; Mk 15:6-15; Jo 18:39–19:16)

13 Mɨ Pailat siya ɨna yɨkɨunan prismi yaowae adɨm mɨ kamɨm Isrel sɨmiir bɨi nwowi ɨkɨm mɨ iikam ɨma sɨmiirar yɨkɨuna. Mɨ sɨma maeyau kwɨruwar hangiriyɨu omɨmɨr. 14 Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnɨn, tɨ inkamɨn kariiramɨn kɨma nɨkɨunaniyɨn mɨ kɨma siirɨn hɨnɨɨna boɨn, siya iikam whɨekakɨm sɨmiir siyɨu ɨmiir bɨdi haiprɨd haigɨnɨuwɨn. Mɨ kara siirɨn kɨmiir whwonkam ɨda bɨdi srɨiyɨn. Mɨ kɨma wakae, tɨ digworaekwowɨm kɨma boɨn hɨuriyɨu natkaikiyam tɨrɨm siir, kara siirɨn sɨmiir bɨ hɨdiyɨskaikɨn. Siya dimɨn whɨr bɨ swokɨ tɨrbukɨn. 15 Herot siya ɨriipɨ hɨriinan. Mɨ siya ɨni krɨmiirɨmar swokɨ ɨkropkiyɨn. Wakae, tɨ inkamɨn siya dimɨn whɨr bɨ tɨrbukɨn mɨ krɨma siirɨn wa nɨsomao rani. Nɨɨngaka. 16 Mɨ kara pɨ kariir kam nhɨrɨm sɨmiir nɨkropki siirɨn ɨdgɨuni nɨpɨmparɨm mɨ kara siirɨn pa swokɨ ɨuguski. 17 Mɨ sɨmiir siyɨuɨn hɨnɨɨnkɨn, sɨmiir yaiwou Pasova whɨekakɨm Pailat siya inkamɨn pɨ nwɨra nɨkrop apniki maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya hɨuyokiyokaiya saiir hɨrankɨn. 18 Mɨ iikam whɨekakɨm, sɨma hɨnɨɨna kauwok boɨnki komiiyar tɨ inkamɨn Jisɨs, siirɨn dɨsomaoki mɨ Barabas siirɨn dɨuguski krɨmiiram. 19 (Bɨiya yaii kwɨra Barabas siya nɨniika om komii hɨr bɨiyan kamɨm omom omom kɨgrɨraowiyɨm sɨmarkar mɨ siya inkam nɨsomaokɨn mɨ sɨma siirɨn maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya hɨuyokiyokaiya saiir asi nɨkrop apnɨnopkaikikɨn.) 20 Mɨ Pailat siya sɨmiirɨn yai ɨna swokɨ boɨnɨn. Siya Jisɨs siir nɨuguskiyam naɨngwokɨn. 21 Mɨ iikamɨm sɨma ɨni komiiya kauwok boɨnkiyɨm, siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨo nɨnkɨnɨn siir dɨrɨnugi! Siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨo nɨnkɨnɨn siir dɨrɨnugi! 22 Mɨ Pailat siya kwoɨmaka sɨmiirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, dimusika? Tɨ inkamɨn siya dimu tɨrbukɨn? Kara siirɨn dimɨn whɨr bɨ hɨdiyɨskaikɨn mɨ krɨma siirɨn pɨ kariir kam nhɨrɨm sɨmiiram nɨkropki sɨma pɨ nɨpɨmparɨm mɨ siirɨn pa swokɨ ɨuguski. 23 Mɨ sɨma ɨna kauwok boɨnanaeyɨm, siya Jisɨs siirɨn pae hɨiniya nɨrɨo nɨnkɨnɨn siir nɨrɨnuɨm. Mɨ tɨ yaiyɨm sɨma kauwok boɨnɨm Pailat siir yaiya aiirɨn ɨni sɨma ikwowaisigiyɨm. 24 Mɨ Pailat siya ɨni sɨmiir yai aiirar wakaeyoknan. 25 Mɨ iikamɨm sɨma tɨ inkamɨn yaii nɨniiyɨn bɨiyan kamɨm omom omom kɨgrɨraowiyɨm sɨmaka mɨ inkam nɨsomaowɨn siirɨm kauwok boɨn siir swokɨ ɨkrop apnikiyɨm sɨmiiramɨn mɨ Pailat siya siirɨn ɨna yɨuguskiyɨn. Mɨ siya sɨmiir yai aiirar wakaeyokna mɨ siya Jisɨs siirɨn ɨna hauugiyɨn sauan kamɨm sɨmiir ɨɨn mɨ sɨma siir wa nwokɨ ɨsomaowɨm.

Sɨma siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨo nɨnkɨnɨn siir yɨrɨnugi

(Mt 27:32-44; Mk 15:21-32; Jo 19:17-27)

26 Mɨ om komii Rom hɨrɨn sauan kamɨm sɨma Jisɨs siirɨn ɨna yɨkɨunamɨm mɨ sɨma inkamɨn nwɨra yapyɨskai, Saimonɨn om komii Sairiniyanɨn siir. Mɨ siya om komiiya hɨriir napnɨnopkainamɨm nɨtkɨn mɨ sɨma siir yankabrɨnu mɨ tɨ paeya hɨiniya nɨrɨo nɨnkɨnɨn siir yɨkmwon ɨtiyɨskai mɨ siya ɨni Jisɨs siir mhoɨiya yɨtiyɨskai apamɨn.

27 Mɨ iikam kasa rani, siir mhoɨiya napnamɨm mɨ wig kasa rani, Jisɨs siiram nɨnou mwamwanamɨm. 28 Mɨ Jisɨs siya ɨna haiyɨug boɨnkiyɨn, kɨma tɨ om komii Jerusaleman wigɨm, kɨma kariirɨm kɨpi nou. Kɨma kɨmasiyar douna mɨ kɨmiir yɨnisɨsɨm ɨmiirsi warar. 29 Wakae, mhoɨiya ɨigwɨra nɨmbiyami mɨ iikamɨm sɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni,

wigɨm yɨnisɨm naokaina karamae nwowɨm, yɨnisɨm ɨmiirɨn nwoɨi haigiyɨu ɨmiiyae karamae nwowɨm, sɨma ha maɨrgɨmaɨrga.

30 Mɨ ta ɨiya sɨma wɨ ɨkɨ mhɨu komii mɨ mhɨuisɨsɨmɨm sɨmiir boɨnki, kɨma krɨmiir ɨdwo winɨ pamkirɨnuni! 31 Mɨ om komii Rom hɨran iikamɨm sɨma siyɨu biyɨe kariir tɨri, kara inkamɨn dimɨn biyɨe tɨr karamae nwowɨn mɨ mhoɨiya sɨma tari sɨmiirɨn siyɨu biyɨe komii warar nɨnkɨn tɨri, kamɨm dimɨn biyɨekakɨm. Mɨ sɨma wa dɨgɨuguski.

32 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨma inkam nwɨswo sowiir warar yɨnkɨn ɨkɨunam, sowa siyɨu biyɨe dirɨraerarko. Mɨ sɨma sowiirɨn Jisɨs saɨka nɨnkɨn ɨsomaowam naɨngwokɨm. 33 Mɨ sɨma maeyau kwɨra saiir yɨmbiyam, ta maeyauwa saiir inɨgɨn mwokɨuka. Mɨ ta maeyauwa sɨma Jisɨs siirɨn hɨr nɨrɨnugɨm paeyɨn hɨiniya nɨrɨo nɨnkɨnɨn siir. Mɨ sɨma tɨ inkam biyɨe nwɨswo sowiir warar yɨnkɨn ɨrɨnugi mɨ nwɨrɨn Jisɨs siir ɨɨniga mɨ nwɨrɨn yaɨoyaeya. 34 Jisɨs siya ɨna boɨnɨn, Adi Komii, kɨra sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi. Sɨma nɨnoknɨnkɨn tani tɨ dimɨnɨn sɨma tɨr ɨiirɨn. Mɨ sauan kamɨm sɨma satu ɨna gwowɨm siir yɨuɨs aiirɨm mɨ inkamɨn pɨ kaigrɨnɨuwi mɨ ta yɨuɨsa pɨ siya haii. 35 Mɨ iikamɨm sɨma ɨni hɨrar yokwowɨm mɨ ɨna kaowɨm. Mɨ bɨiyan kamɨm nu Judianɨm sɨma siirɨn hɨnɨɨna yɨgbumbu, siya iikam nhɨrɨm sɨmiirarar whɨndirɨraerarkɨn. Mɨ Krais kɨɨngɨ nɨuwi siirɨn Adi Komii siya nɨmbingi mɨ siya, sisiyar whɨn dirɨraerarna. 36 Mɨ kamɨm sauanɨm yɨm ɨriipa hɨriinan kingiin ha mɨ ɨtɨm siir mɨ ɨgbumbu. Mɨ sɨma op waina kwoɨn kausrɨriya siir yaka hauu. 37 Mɨ sɨma ɨna boɨnkiyɨm, kɨra Juda sɨmiir nu kɨgrɨraowan inkam komiikɨ nɨuwi mɨ pɨ kɨnakɨnar whɨndirɨraerarna. 38 Mɨ siir mwo koua nwowa yaiya, hɨnɨɨna wɨnboɨnka. Tɨ inkamɨn Juda sɨmiir nu kɨgrɨraowan inkam komiikɨn.

39 Mɨ tɨ inkam biyɨe nwɨswo Jisɨs saɨka nɨnkɨn ɨrɨmdɨnuwo mɨ nwɨrɨn Jisɨs siir yɨgbumbu. Kɨra Mesaia Kraiskɨn, aniya? Mɨ kɨra kɨnakɨnar dirɨraerarna mɨ pɨ krɨriir warar mɨ whɨndirɨraerar. 40 Mɨ nwɨrɨn siya ta hɨriinan yai aiir wakaekiyɨn mɨ ɨo siir yo mɨ krɨra ta siir hɨriinan hɨk aiir haii mɨ kɨra Adi Komii siirsi nɨdid rani, ha? 41 Sɨma krɨriir nɨsomaowi siyɨu biyɨe krɨra tɨrɨn siirsi, sɨma siyɨu mɨiyɨk ɨiirar mɨ tɨri. Mɨ tɨ inkamɨn siya dimɨn whɨr bɨ tɨrbugɨn, siya wɨ whɨsariiyar naowi. 42 Mɨ siya ɨna boɨnɨn, Jisɨs mhoɨiya kɨra kɨriir nu kɨgrɨraowan inkam komii nɨmbiyami mɨ kɨra kariirɨn wɨ timɨ naɨngwo. 43 Mɨ Jisɨs siya siirɨn ɨna boɨnɨn, kara kɨriirɨn yaimwowa boɨni, kɨra panaoɨn pɨ kanakar nwowi nɨnomor kou hɨr. Om mɨiyɨkɨn iikam mɨiyɨkɨm omwai sɨm waiya yokiyokɨiyɨn siir. Ɨriig.

Jisɨs siya naonamaeya

(Mt 27:45-56; Mk 15:33-41; Jo 19:28-30)

44 Mɨ ɨiya hɨriir tɨriir nabɨe bopwo nwowa. Mɨ hɨnda tɨnda ɨiya ɨna kakauu ɨuguskiya mɨ tɨ nu whɨrkakɨn ɨni nɨiya ywokiyɨn. Mɨ bɨeyɨn nad nworɨbɨn ɨi kwoɨm hɨnɨɨn mɨ ɨiya ɨna swokɨ pɨrkɨnkirɨba. 45 Mɨ ɨiya nɨiya nikɨ owa ta yɨuɨs komiiya omaka komiiya Adi Komii siira maeyauwa hɨuyokiyokikaiya dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karame nwowa siir nɨtomanouwa ɨni bopwoniya yɨnwhɨtamkiya mɨ mɨrkwɨsa yɨmbiyam. Mɨ tɨ siyɨuɨn Adi Komii siya krɨmiir nɨisiimauugikɨn. Mɨ krɨma nhwo siirɨm kwɨsboɨni siyɨugak bɨdi yamwowɨuɨn. 46 Mɨ dimɨn taemɨnɨm nɨmbiyam dɨgiyɨm. Mɨ Jisɨs siya ɨni komiiya kauwok boɨnkiyɨn, Adi Komii, krɨmiir Wanɨn kariir inɨgɨn yokiyokɨiiyɨn pɨ kɨriir ɨɨn hauugigi. Siya hɨriinan boɨnkiyɨn mɨ siya ɨna yaonamɨn. 47 Mɨ sauan kamɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn siya tɨ dimɨn ɨiir kɨgiyɨn mɨ siya ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainankiyɨn, siya ɨna boɨnɨn, ɨhɨ, kaimwokɨ kaimwokɨɨnga, tɨ inkamɨn siya inkam mɨiyɨkɨ mɨiyɨkɨn. 48 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma siir kaowam nɨtɨm mɨ sɨma tɨ digworaekwowɨm nɨmbiyamɨm sɨmiir kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨni sɨmiir ɨɨngas ɨmiirar pikrɨmgrɨbgiyɨm mɨ ɨna swokɨ amɨm sɨmiir omaka. 49 Mɨ Jisɨs siir nomiiyau whɨekakɨm, siir sɨbgu nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ wigɨm nu Galiliyanɨm bɨiya Jisɨs siirɨm nɨtɨm, sɨma arurɨga ywokwo mɨ sɨma ɨna kɨgmɨmɨkɨm tɨ digworaekwowɨm nɨmbiyamɨm. Ɨriig.

Mɨ sɨma Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya siiyɨenowɨn siir inɨ kikaigik

(Mt 27:57-61; Mk 15:42-47; Jo 10:38-42)

50 Mɨ inkam nwɨrɨn hɨrar nwokɨn, siir inɨgɨn Josepkɨn. Siya wadɨekɨ wadɨekɨn, siya Juda kaunsel inkamkɨn. 51 Mɨ ɨkɨ kaunsel kam nhɨrɨm omisɨm kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir kwoɨn aka bɨ nwokɨn, tɨ dimɨnɨm sɨma Jisɨs siir tɨram mɨnɨm. Siya om Arimatia nu Judia hɨran inkamkɨn. Yɨo siya ɨiya Adi Komii siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana saiiram nwowikɨn. 52 Mɨ tɨ inkamɨn siya ɨna yamɨn inkam komii Pailat siir omaka mɨ ɨna srɨiyɨn, siya Jisɨs siir pɨuɨs nhɨnga saiir hainamɨn mɨ siya ɨni wadɨeya ywokiyɨn. 53 Mɨ Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya siya saiir hɨunɨs haiyɨn, pae hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir hɨrankɨn. Mɨ yɨuɨs whɨsiinana saiir higrɨnɨu mɨ siya siir pɨuɨs biyɨe aiirɨn siyano whɨrɨn siir kikaigik. Mɨ tɨ ɨeyɨn sɨma siiya komiiya saiir nopkikaikɨn. Mɨ bɨiya sɨma tɨ ɨe ɨiirɨn inkam nwɨr bɨ kikai mɨmɨnkɨn. 54 Taka ɨiya Fraideka sɨma Juda sɨmiir ɨi komiiya Sabat pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir nae digworaekwo ɨmiir dirɨraerar haigɨnkɨm saeya wɨ sapi nɨmbiyami.

55 Mɨ wigɨm nu Galili hɨrankɨ nɨtɨm Jisɨs saɨka mɨ sɨma Josep siir mhoɨiyar yam. Mɨ sɨma tɨ ɨe ɨiir warar kɨgmɨmɨk. Mɨ sɨma Josep siir warar nɨnkɨn kaokɨm siya Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya wɨ panɨɨna namisi dirɨraerar haigi. 56 Mɨ sɨma ha kɨg dɨgikɨm mɨ sɨma ɨna swokɨ amɨm sɨmiir yapa yapa omaka. Mɨ sɨma wa mɨnɨm mɨ digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm pɨui mɨiyɨk whakiyɨm ɨna dirɨraerar haigɨnɨm. Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya saiir naokɨnɨm, pɨ whɨiisi mɨ sɨmiir ɨi komiiya Sabat nɨkɨuwiya sɨma pɨu siiskuwak, siyɨu komii siya boɨna mɨ saiir hɨriinan. Ɨriig.

24

Jisɨsɨn ɨeyankɨn bɨdi yɨnsiin ɨdwowɨn

(Mt 28:1-10; Mk 16:1-8; Jo 20:1-10)

1 Mɨ wik kwɨra saiir bɨiyan ɨiya Sande sɨma nugak ɨmumar yamyakwok sɨma maeyauwa Jisɨs siir haɨngikaiya saiir hɨriir yam. Sɨma waɨn pɨuii mɨiyɨk whakiyɨn siir hainam, bɨiya sɨma nikɨ dirɨraerar haigɨnɨn mɨ sɨma ɨna hainamɨm. Mɨ sɨma Jisɨs siir pɨu aiir naokɨnɨm tɨrkɨm. 2 Sɨma ta siiya aiir kɨg, sɨma nikɨ warkɨkɨua, saiirɨn sɨma bɨdi warakpɨtkikiya. 3 Mɨ sɨma ha napnɨnopkai namɨm mɨ sɨma nɨnomor kouan, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir pɨuɨs biyɨe aiir bɨ kɨgɨm. 4 Sɨma ɨna yangwoyɨmiyokɨm mɨ sɨma inkam nwɨso sowiir kɨg sɨmiir kingiin hɨrar nokwowi sowiir yɨuɨso hindara kɨgnɨniyaei. 5 Mɨ tɨ wigɨm sɨma sɨma nɨdid prasae bɨ kikɨnkɨm. Mɨ sɨma ogmwo nɨimwowɨm nua hɨriir kaiyɨrou nam mɨ sɨmiir whwonkamɨm ɨni nua hɨriir kaowɨm. Mɨ tɨ inkam nwɨso sɨmiir boɨn, kɨma inkamɨn omwai waiyokiyokɨiyɨn siiram dimusi hansɨri ta maeyauwa inkam haɨngikaiiya, inkam wɨɨrniya saiir, ha? 6 Siya tapair nwo rani. Bɨdi yɨnsiin ɨdwo namɨn! Kɨma yaiya bɨiya siya kɨmiir boɨnmauuwa saiir tɨ swokɨ aɨngwowarkaigi, ɨi siya nu Galili hɨrar nikɨ owɨn. 7 Siya kɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmɨmauugɨn, sɨma Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn kariirɨn wɨ iikamɨm dimɨn biyɨekakɨm sɨmiir hauuwi mɨ siirɨn wɨ paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨn saɨka sɨma nɨnkɨn ɨrɨmdɨnu inankɨi. Mɨ ɨi kwoɨmaka kara wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi! 8 Sowa hɨriinan boɨno mɨ tɨ wigɨm sɨma ɨna yaɨngwowarkaigiyɨm ta yaiya bɨiya Jisɨs siya boɨna saiir 9 mɨ sɨma ta maeyauwa inkam haɨngikaiya saiir haiburgik mɨ ɨna swokɨ amɨn. Mɨ sɨma kam ɨuur nwɨrɨm siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir inɨ boɨnmauuɨu mɨ kam nhɨrɨm sɨmiir warar, tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨma kɨgɨm sɨmiir. 10 Mɨ Maria om Makdalanaka mɨ Joana mɨ Maria Jemsni yopii aka, sɨmar nwokɨm mɨ wig nhɨrɨm sɨmakar nɨnkɨn okɨm sɨma tɨ yaiyɨm aposel kamɨm sɨmiir boɨnmɨmauuɨu. 11 Mɨ tɨ aposel kamɨm sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm tɨ wigɨm sɨma nɨksɨsaei mɨ sɨmiir yai aiir bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm. 12 Mɨ Pita siya ha nɨnsiinɨn mɨ maeyauwa inkam haɨngikaiya saiir hɨriir iwɨtnam mɨ siya tɨ ɨe ɨiir inɨ waisi kaowɨu mɨ yɨuɨs ɨmiirara kɨg sɨma sɨma nwokai. Mɨ siya omaka hɨriir swokɨ am mɨ ɨni tɨ dimɨn ɨiir inɨ aɨngwoyɨmiyokɨuɨn. Ɨriig.

Inkam nwɨso Jisɨs siirɨn siyɨuɨn omisɨm Emeasa namiyɨn siir hɨr kɨg

(Mk 16:12-13)

13 Mɨ ta ɨi aiirarɨn inkam nwɨso sɨmiiraɨrgo, sowa omisɨm whɨrɨn sɨma dapiyɨn Emeasa siir hɨriir napnamko. Tɨ omɨn siya om komii Jerusalem siir aru ywowɨn. Mɨ ɨni omisɨm Emeas hɨrar yamwowɨuɨn, siir prɨeiyɨn kilomita ɨuur kwɨrkɨm. 14 Sowa ha napnamo mɨ sowa digworaekwo whɨekakɨm tɨ ɨi ɨmiir nɨmbiyamɨm sɨmiir yapboɨnaiyam. 15 Mɨ sowa ha napboɨnaiyamo mɨ ɨni sowa sowa yɨnsrɨi ansrɨiyamo mɨ Jisɨs siya ɨna yɨmbiyamɨn sowiir kingiin hɨrɨn mɨ ɨni sowaka yapamɨn. 16 Mɨ sowiir nhwowo dimɨn whɨrkɨ bɨ kimɨrkaigo mɨ sowa ha bɨ nɨnoknɨnkɨnko, siya Jisɨskɨn. 17 Mɨ Jisɨs siya sowiir boɨn, kowa dimu nouapboɨnaiyami, ha? Siya hɨriinan boɨnɨn mɨ sowa ha nokwowo mɨ sowiir mhɨi kwoɨnɨno ɨni hɨkakar ywowo mɨ sowiir whwonkamo mɨiyɨk bɨ nwoko. 18 Mɨ inkam nwɨrɨn, siir inɨgɨn Kliopaskɨn siya siir yai aka hɨnɨɨan yowarkɨi boɨn mɨ iikamɨm omom omomiyɨm Jerusalem hɨrarar bɨdi yamwomɨmɨrɨuɨm. Mɨ tari kɨnakɨnaɨrgɨn tɨ dimɨnɨn Jerusalem hɨr nɨmbiyamɨn siir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨn, aniya? 19 Siya hɨriinan boɨnkiyɨn mɨ Jisɨs siya sowiir srɨi, dimukɨn, ha? Mɨ sowa siirɨn hɨnɨɨna boɨn, tɨ dimɨnɨn Jisɨsɨn om Nasaretanɨn siir nɨmbiyamkɨn. Siya profet inkamkɨn mɨ siya mɨi mɨiyɨk mɨiyɨk komii komiiyɨm mɨ yai mɨiyɨk mɨiyɨk komii komii ɨkɨm Adi Komii siir whwonkam ɨda mɨ iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda mɨriikɨn. 20 Mɨ prismi bɨi nwowi kamɨm mɨ kaunselmi bɨiyan kam ɨkɨm, sɨma hauugɨm Jisɨs siirɨn sauan kamɨm sɨmiir ɨɨn, sɨma nɨsomaowɨm, paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir nɨnkɨn ɨrɨnuwɨm. 21 Krɨra bɨiya hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmiigo, tɨ inkamɨn siya Isrelmi iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn. Ɨhɨ, mɨ yai kwɨra hɨnɨɨnga. Tɨ digworaekwo ɨma nɨmbiyama, ɨi kwoɨmɨm bɨdi yamkiyɨm digworaekwo whɨekak nhɨrɨm sɨmaka nɨmbiyamkɨn. 22 Mɨ tapa wig nhɨrɨm krɨmiir isid ɨiirɨn sɨma ninɨ boɨnananikɨm krɨmiirɨn. Sɨma nugak ɨmumar namiyakwokɨm maeyauwa inkam haɨngikaiya saiir. 23 Mɨ sɨma Jisɨs siir pɨuɨs biyɨe aiir bɨ kɨgɨm. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma ɨna swokɨ haiyɨug apnamɨm mɨ sɨma hɨnɨɨna inɨ boɨnɨu, krɨma paekwosɨm nwɨso sowiirɨn nhwonan whɨn kɨgnanikɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnkikɨm, Jisɨs siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyaɨn. 24 Sɨma ha boɨn dɨgiyɨm mɨ krɨmiir kam nhɨrɨm sɨma ha namɨm maeyauwa inkam haɨnkikaiiya saiir mɨ sɨma digworaekwowɨm wig ɨma boɨnɨm sɨmiir hɨriinanar swokɨ kɨgɨu. Mɨ yɨm sɨma Jisɨs siir bɨ kɨgɨm.

25 Mɨ Jisɨs siya ɨo sowiir ywoki, kowa kwoɨn karamaeko! Kowiir mhɨi kwoɨnɨm ɨni hiinsɨma ywowaowɨm profetkɨm boɨniyɨm yai whɨekakɨm sɨmiiram naɨngwo tɨbmiiyɨm. 26 Pɨ panɨɨna tɨri, ha? Mɨ kowa tari bɨ nɨnoknɨnkɨnko, Mesaia Kraisɨn Adi Komii siya nɨmbinɨn siya wɨ hɨk kɨmpɨpɨsu prasae hai rani, bɨiyɨn mɨ siya mhoɨiya wɨ Adi Komii siir hɨrankɨ haii inɨg komiiyɨn, aniya? 27 Mɨ Jisɨs siya Moses siir yaiyɨm sɨmiirar kwaboɨnbwakainam mɨ profet whɨekakɨm sɨmiir ɨma mɨ siya sowiir boɨnmɨmauu. Mɨ siya Yokwo komii saeya boɨnɨm yaiyɨm siir, sɨmiir boɨnmɨmauu.

28 Mɨ sɨma tɨ omɨn sowa namɨm tɨrɨn siir kingiin hɨr yɨmbiyam. Mɨ Jisɨs siya hɨriinan tɨrɨn mɨ siya ɨna yapsasaeyamɨn. 29 Mɨ sowa siir yɨkɨdu mɨ ɨna boɨno, kɨra krɨraka tɨrar dwo. Bɨeyɨn bɨdi yɨkiyamkiyɨn mɨ ɨiya pɨ sapi kakauui. Mɨ siya ɨna yapnɨnopkainamɨn mɨ ɨni sowakar ywowɨn. 30 Mhoɨiya sɨma naeyɨm tɨrɨm mɨ Jisɨs siya sowakar yɨdwo. Mɨ siya bretɨn ha haiyɨn mɨ ɨna boɨn wadɨekiyɨn Adi Komii siir mɨ haɨmiihaɨmiiyo sowiir yɨnop hauu. 31 Siya hɨriinan tɨrɨn mɨ sowiir nhwowo ɨni bɨimi siya kɨnkiyo mɨ sowa siirɨn ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyo. Mɨ siya hɨr bɨ swokɨ omɨmɨnkɨn ɨna kwakɨgugugiyɨn, sowa siir bɨ swokɨ kɨgmɨmɨnkiko. 32 Mɨ sowa boɨn, krɨra siyɨu hɨrar nikɨ apniyo mɨ krɨriirɨn yaiyɨm siyar nikɨ apboɨnmamauunikɨn mɨ Yokwo Komii saiir yaimwowɨm sɨmiirar boɨnmɨmauugɨn, krɨriirɨn. Kaimwoka ta ɨi aiirarɨn krɨriir mhɨi kwoɨnɨm maɨrgɨmaɨrga bɨdiyar ywowo!

33 Sowa hɨriinan boɨnaiyo mɨ bɨ kɨmɨmɨnkiko, sowa ta ɨi aiirar swokɨ ɨnsiin haiyɨug apnamo om komii Jerusalem hɨriirɨn. Mɨ sowa tɨ Jisɨs siir kam ɨuur nwɨrɨm sɨmiir inɨ kɨgɨu mɨ nomiiyau nhɨr ɨkɨm, sɨma maeyau kwɨruwa haɨngiriyɨu owi. 34 Mɨ sɨma sowiir boɨn, kaimwokɨ kaimwokɨɨnga, Yaowae Adɨn nɨnomor kouanɨn bɨdi swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn. Saimon siya bɨdi kɨgɨn siirɨn. 35 Mɨ sowa ɨna mɨ boɨno, digworaekwo whɨekakɨm sowiir nɨmbiyamo siyɨu hɨr. Mɨ sowa boɨn, siya bret ɨiir nɨnopkɨn mɨ krɨra siirɨn ha kɨgnɨnoknɨnkɨnkikɨn. Ɨriig.

Kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma Jisɨs siir bɨdi kɨgɨm

(Mt 28:16-20; Mk 16:14-18; Jo 20:19-23; Ap 1:6-8)

36 Sɨma ta yai aiirar nikɨ ɨdwokai boɨnaiyɨm mɨ Jisɨs siya bɨri kɨmɨmɨnkikɨn sɨmiir bopwoniya hɨrar yamɨkwoɨu. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, naɨngwobumbua kɨmakar dwo. 37 Mɨ sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm mɨ ɨni nɨdidkakar ywonamɨm. Sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm sɨma aknaɨn kwɨr kɨgi. 38 Mɨ siya sɨmiir boɨn, kɨma dimusi nanaai, ha? Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm hɨnɨɨna dimusi sɨbnaɨngwoyokiyokɨiyami, ha? 39 Kariir ɨga ɨɨna owiir kɨgi. Karaɨrgɨn tɨ nokwowɨn, kɨmiir ɨɨnɨm kariir donkwo mɨpa kɨg. Aknaɨna saeya kɨpkak kɨugak rani, ta kɨma kɨga kariirɨn saiir hɨriinan. Nɨɨngaka. 40 Siya hɨriinan boɨnɨn mɨ siya siir ɨga ɨɨnwo sɨmiir yɨisiimauu. 41 Mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga ywowɨm mɨ sɨma bɨ nikɨ aɨngwo tɨbmiigɨm. Mɨ sɨma ɨna yɨnaɨngwoyɨmiyokɨm. Mɨ siya sɨmiir srɨigi mɨ kɨma tari nae nhɨrkakɨm tapaiirɨn, nwo rani, aniya? 42 Mɨ sɨma anasu haɨmiiyɨn sɨma nanagɨn siir hauu. 43 Mɨ siya ha haiyɨn mɨ ɨni sɨmar kɨgwo aeiyɨn siirɨn.

44 Mɨ siya ha nae dɨgiyɨn mɨ siya sɨmiir boɨn, bɨiya kara kɨmaka nikɨ owɨn, kara kɨmiir bɨdi boɨnmauuwɨn. Digworaekwo whɨekakɨm bɨiya kariir wɨnboɨnɨm, Mosesni siyɨu komiiyɨn yokwoni sɨma wɨnɨn mɨ profetmi yokwo aka mɨ yokwo Sam sɨma tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨma wɨ hɨriiyar nɨmbiyam dɨgi. 45 Mɨ Adi Komii siir yai ɨmiirɨn siyar nanaaknɨnkii haigɨnɨugikɨn iikam ɨmiirɨn ta omaka aiir nwowɨm. 46 Mɨ siya sɨmiir boɨn, Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, Mesaia Kraisɨn wɨ hɨk sɨpi hai mɨ ɨi kwoɨmaka wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨn. 47 Mɨ iikam mɨiyɨkɨm sɨma siir inɨgɨn wɨ iikam isid whɨe komiiyɨm tɨ nu ɨirɨn wɨ sɨmiir boɨnmɨmauuwi mɨ sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ Adi Komii siya nwokɨ haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Kɨma ta mɨi aiirɨn om komii Jerusalem tɨrar mɨrii bwakainam 48 mɨ tɨ digworaekwo ɨmiir boɨnmauuwam. 49 Ɨni wakaeyɨm, tɨ dimɨnɨn bɨiya Adi Komii siya boɨnɨn kɨmiir hauuwɨm, yɨo tariinanɨn kara kɨmiirɨm nɨkropkiyɨm tɨri. Kɨma tɨ om komii siirar dwo mɨ ɨiya nɨnomor kouan kɨrɨeya saeya nɨti kɨmiirɨm wɨ saiirar dadɨgɨu. Ɨriig.

Adi Komii siya Jisɨs siirɨn nɨnomor kou hɨriir swokɨ ɨkɨunam

(Mk 16:19-20; Ap 1:9-11)

50 Mɨ Jisɨs siya ha boɨn dɨgiyɨn mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yɨkɨunamɨm mɨ om Betani hɨrar yadɨgɨu. Mɨ siir ɨɨna ha ninansiinakiya mɨ nhwo ɨna kwɨsboɨnkiyɨn mɨ siya iikam ɨmiir yɨkboɨnmamaɨrɨn. Adi Komii siya sɨmaka nwowam. 51 Siya nhwo sɨmiirar nikɨ kwɨsboɨnmamaɨrɨn mɨ siya sɨmiirɨn ɨni hɨrar iyopnɨsugikɨn mɨ Adi Komii siya siirɨn ɨni hɨrankar yɨkɨunakiyɨn mɨ nɨnomor kou hɨriir yam. 52 Mɨ sɨma siir inɨg ɨiir hainan mɨ ɨni om komii Jerusalem hɨriir swokɨ amɨm mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga komiigakar ywonamɨm. 53 Mɨ ɨinokɨinokɨn sɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir omaka saiirama nami, siir inɨg ɨiir hainanɨm. Ɨriig.

Jon

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

JON

Jon siya wɨnkika ta yokwowa. Jon siya Jisɨs siir mɨi kɨgna mɨriiyan inkam nwɨr ɨeya mɨ ta yokwowa siya iikam whɨekakɨm sɨmiirɨm wɨnkika ɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm tɨkɨ nu ɨiirar. Mɨ siya mɨnam wɨnkikɨn iikam whɨekakɨm wɨ ha nwokɨ aɨngwowɨm Jisɨs siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn mɨ sɨma wɨ siiram nwokɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm mɨ kwoɨn mɨiyɨkɨn omwaiwaiyayokiyokɨiiyɨn siir nwokɨ haiyɨm. Jon siya mɨiyɨm sɨmiir bɨ wɨnboɨnkikɨn, siya yaiyɨm, siya boɨnɨm sɨmiirara boɨnkɨm. Ɨriig.

1

Bɨdi bɨdiniyarɨn inkamɨn ha nwokɨn mɨ krɨmiirɨn wɨ yai mɨiyɨk mɨiyɨk siya boɨnmɨmauuwi

1 Bɨdi bɨdiniyarɨn ɨiya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya nu ɨiir nonkwokwowɨn mɨ yɨo tɨ inkam nwɨrɨn yɨpɨkɨ yai mɨiyɨk mɨiyɨk krɨmiir boɨnmɨmauuwanɨn yɨo ha nwokɨn. Mɨ yaiya siyaɨrgɨn. Siya Adi Komii saɨka nwokɨn mɨ sowa nwɨsaɨrarɨn nwɨruwar nwowɨskiko mɨ siya ɨni siir hɨriinanar swokɨ owɨn. 2 Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn ɨiya dimɨn whɨrkɨ nikɨ ɨmbiyam karamaeyar nikɨ owa mɨ yɨo siya Adi Komii saɨka hɨrɨn saiirar nwokɨn. 3 Tɨ inkamɨn siyaɨrgɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir bwamkɨ bwamɨn. Mɨ Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn hɨriinan saiirsi nonkwokwokɨn. Dimɨn whɨrkɨ saɨsar bɨ nɨmbiyamkɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 4 Tɨkɨ inkamɨn siyaɨrgɨn digworaekwo whɨekakɨm omwai waiyaiyɨm sɨmiir bwamkɨ bwamɨn. Mɨ tɨ omwai waiyaiyɨm yɨm iikam krɨmiir pae nɨuyanan ywowɨm ya iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwika, sɨma Adi komii siir nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ omwai nwokɨ waiyam. Ya ɨni paeya siyɨu kɨgɨmok apiya ɨni hɨriinan yɨuyakiya. 5 Mɨ tɨ inkamɨn mɨ siir yai aeya hɨnda tɨnda pɨ paenan sowar nɨuyakii. Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm nɨibwomambwonan iikam krɨmiir mhɨi kwoɨnau nwokaiyɨm, tɨ dimɨnɨn paenan nɨuyaiyɨn siir nɨɨmuɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka.

6 Inkam nwɨrɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn dimɨn taemɨnɨm iikam krɨmiir boɨnmɨmauuwam, siir inɨgɨn Jonkɨn. Siya Adi Komii siir yaiyan inkamkɨn 7 Siya mɨnam nɨtkɨn, tɨ inkamɨn siir yai aiir boɨnmɨmauuniyɨm iikam ɨmiir yɨpɨkɨ paenan nɨuyaeiyɨn mɨ sɨma Jon siir yai aiir wakaei mɨ sɨma tɨ inkam ɨiiramɨn wa nwokɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. 8 Mɨ yɨo siyarɨn, tɨ inkamɨn paenan nɨuyaeiyɨn si rani. Nɨɨngaka. Yɨo siya tɨ inkam komiiyɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowɨn, yɨpɨkɨ paenan nɨuyaeiyɨn siir yai aiir boɨnmɨmauuwam nɨtkɨn, iikam whɨekak ɨmiir. 9 Mɨ tɨ inkamɨn paenan nɨuyaeiyɨn siya nu tɨriir bɨdi yɨtɨn iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ ta hɨriinana saiirsika yɨpɨkɨm tɨ tɨr nwowɨm sɨma wɨ nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siirɨn.

10 Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn, Adi Komii siya nu tɨran digworaekwo whɨekakɨm siirsiyar nonkwokwokikɨn. Mɨ siya tɨ nu ɨiir nɨtɨn mɨ iikam whɨekakɨm sɨma tɨ inkam ɨiirɨn ha bɨ naɨngwokɨm, digworaekwo whɨekakɨm siyar nonkwokwokikɨm. Nɨɨngaka. 11 Mɨ siya tɨ nuɨn siyar nonkwokwowɨn siir nɨtɨn mɨ siirgɨsiirar iikamɨm Isrel hɨranɨm, sɨma saɨka bɨ nomboɨnkɨm. 12 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai aiir wakaeyɨm mɨ ha naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, siya sɨmiirɨn ha boɨni, ɨni ywowɨm sɨma Adi Komii siir yɨnisɨsɨm mɨ owi. 13 Sɨma Adi Komii siir yɨnisɨm yopii adɨm sɨmiir naokainakiyɨm sɨmiirsi bɨ nwokɨm. Nɨɨngaka. Sɨma Adi Komii siir yɨnisɨm mɨnkɨ nwokɨm, siir kwoɨnkar tɨrkikɨn mɨ sɨma siir yɨnisɨsɨm asi nwokɨm.

14 Mɨ tɨ inkamɨn nua tɨriir nɨtɨn, siya ɨni inkam krɨmiir hɨriinanar yaunɨ oniyɨn. Mɨ krɨma siir dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm paenan nɨuyaeiyɨm sɨmiir bɨdi kɨgɨm, siya inkam bɨmbɨuwigɨ bɨmbɨuwi rani. Siya ɨni Adi Komii siir hɨriinanar swokɨ owɨn mɨ siya iikam ɨmiir bɨ kɨmbuwikɨn. Mɨ siya bɨ swokɨ ɨksɨsaemɨmɨnikɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. Yaimwo boɨnan inkamkɨn. Siya yai iyopan inkam tani. Siya tɨ hɨriinan siyɨu kɨbikɨbiyɨm sɨmiir asi tɨrkɨn. Dimusi rani, Adi Komii siir yɨnisɨm nwɨrkɨ nwɨruwan, ɨiya siir naokaina, siirɨn hɨriinanar naokainakikɨn.

15 Jon siya sɨmiirɨn tɨ inkamɨn siir boɨnmauu wakaekɨn. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, tɨ inkamɨn bɨi kara boɨnɨn kɨmiir, yɨo siyaɨrgɨn. Mɨ tɨ inkamɨn kariir mhoɨiya nɨtɨn, kariir kouwɨn ɨni siya ywowɨn. Dimusi rani, bɨdi bɨdiniyarɨn siya ha nwokɨn. Kariir bɨ nikɨ aokainakɨn.

16 Mɨ iikam krɨma Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir asi haigɨm. Dimusi rani, tɨ inkamɨn, Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm ɨni siya nonkwowɨn. Mɨ siya tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm krɨmiirɨn wɨ hɨriiyar hauunanaei. 17 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya siyɨu komiiyɨm Mosesni hauugikɨn mɨ yɨo siya kɨmɨdiniya krɨmiir swokɨ kwahauu, krɨma wakaeyokna apam. Mɨ krɨmiirɨn Jisɨs Krais sasar hauu ɨskii naɨngwobumbu komiiya mɨ siyɨuɨn, siyɨu mɨiyɨkɨ mɨiyɨk sɨbgu tɨri ɨkɨn. Mɨ siya krɨmiirɨn siir yai mɨiyɨka saiir warar mɨ ɨnkɨn hauugi. 18 Inkam nwɨrmɨn nwɨrmɨnkɨn Adi Komii siir bɨ swokɨ kɨgmɨmɨnkɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. Inkamɨn nwɨrkɨ nwɨruwaɨrgɨn, saɨka kingiin nwowɨn. Yɨo Adi Komii siir yɨnisɨm ɨeyarɨgɨn mɨ krɨmiirɨn siyar nanaaknɨnkii haigɨnɨugɨn Adi Komii siirɨn hɨnɨɨn, siya panɨɨngɨn? Mɨ krɨma siirɨn wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. Ɨriig.

Jonɨn, iikam baptais haigɨnɨuwiyɨn siya sɨmiirɨn ha boɨnkɨn, siya yɨpɨkɨn

(Mt 3:1-12; Mk 1:1-8; Lk 3:1-18)

19 Isrel sɨmiir bɨiyan kamɨm, pris ɨmiirɨn mɨ Livaimi pɨugana saiir kam ɨkɨm, yɨpɨkɨ pris ɨmiir whɨndiraerariyɨm Adi Komii siir omaka aiir, sɨmiirɨn sɨma yɨkropki, Jon siiram. Mɨ sɨma siir hɨriir ha nɨmbiyamɨm mɨ sɨma siir inɨ srɨiyɨu, kɨra dimu mɨi mɨriigɨn, ha? 20 Mɨ siya dimɨn whɨr bɨ nɨmprɨokikɨn. Siya ɨni hɨriiyar haknoudnɨnkɨnswokiyɨn. Mɨ siya boɨn, kara tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, Mesaia, kara si rani. Nɨɨngaka. 21 Mɨ sɨma siirɨn hɨnɨɨna srɨi mɨ kɨra tɨ inkamɨn Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwanɨn siya karamaekɨ nɨuwi mɨ kɨra yɨpɨkɨn, ha? Mɨ kɨra tari Ilaijakɨn, ha? Mɨ Jon siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn. Nɨɨngaka. Kara Ilaija rani. Mɨ sɨma siirɨn ɨna swokɨ srɨiyɨm mɨ kɨra tɨ profet inkamɨn krɨma nwowɨnɨn nɨtam siya, ha? Mɨ siya ɨna swokɨ owarkɨi boɨnkiyɨn, kara si rani. Nɨɨngaka. 22 Mɨ sɨma siirɨn ɨna swokɨ srɨigiyɨm mɨ kɨra tari yɨpɨkɨn, ha? Krɨma tɨ kamɨm krɨmiir nɨkropkiyɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna ninɨ boɨnɨuwam tɨri, kɨra tɨ si. Mɨ kɨra krɨmiir boɨnki hɨnɨɨn, kɨra yɨpɨkɨn, ha? 23 Mɨ Jon siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki,

Kara tɨ si. Kara inkamɨn maeyau siiyɨn nu apa hɨr kauwok boɨnamnankiyɨn siya hɨnɨɨn, iikam kɨma siyɨuɨn sɨbgu kisɨsop dirɨraerarkwokɨn. Bɨiyan Inkam Komii siiram siya napnaniyam.

Bɨiya profet Aisaia siya yokwo komii saiirɨn hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn.

24 Mɨ Farisimi iikamɨm yɨpɨkɨ nɨnoknɨnkɨn komiigakɨm Mosesni siyɨu si nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ siir sɨbgu apɨm, tɨ kam ɨmiirɨn sɨma nɨkropkikɨm Jon siiramɨn, ɨkɨ srɨipai srɨipaiyɨm sɨm ninɨ srɨiyɨuwam. 25 Mɨ sɨma Jon siirɨn hɨnɨɨna boɨn mɨ kɨra tɨ inkamɨn Adi komii siya nɨmbingiyɨn Isrelmi iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam kɨra siya karamaekɨ nɨuwi mɨ kɨra tɨ inkamɨn Ilaija siya karamaekɨ mɨ ɨuwi mɨ kɨra tɨ profet inkamɨn krɨma nwokwokɨn siya karamaekɨ mɨ ɨuwi mɨ kɨra iikam ɨmiirɨn op dimusi baptais haigɨnɨugɨn, ha? 26 Mɨ Jon siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki mɨ kara iikam ɨmiirɨn op arar baptais haigɨnɨuwi. Inkam nwɨrɨn ɨni kɨmaka waraurar nɨtapiyokɨn mɨ wɨm kɨma siir mɨ ɨnoknɨnkɨn tani. 27 Yɨo siya ɨni kariir mhoɨiya nɨtɨn. Mɨ siya inɨg komiigakɨn, kariir kouwɨn ɨni siya ywowɨn. Mɨ an kara inkam paeprikab nɨɨngakɨn mɨ kara ɨga siya niiya saiir uridɨn wa kara waisi hakrani. Nɨɨngaka.

28 Mɨ tɨ dimɨnɨm yɨm om Betani hɨr nɨmbiyamkɨm, Jodan ɨegbid mɨrmiiya maeyauwa op Jon siya baptais haigɨnɨuwa iikam ɨmiir. Ɨriig.

Jisɨs siya ɨni krɨmiir sibsibnan ywowɨn krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam

29 Mɨ ɨigwɨra, Jon siya Jisɨs siir kɨgwɨnɨn siya siiram napniyɨn mɨ siya iikam ɨmiir boɨnki, kɨma tɨ kɨgwɨn, ɨ inkamɨn nɨtɨn. Siya ɨni sibsibnan ywowɨn siirɨn Adi Komii siya nɨkropkikɨn krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨma tɨrɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam naowɨm. 30 Yɨo tɨ inkamɨn bɨiya kara kɨmiir nikɨ boɨnɨn hɨnɨɨn, inkamɨn kariir mhoɨiya nɨtɨn kariir kouwɨn ɨni siya ywowɨn. Mɨ tɨ inkamɨn siyaɨrgɨn. Dimusi rani, siya bɨdibɨdiniyar nwokɨn Adi saɨkan kariir apua kariir bɨ nikɨ aokainakɨn. 31 Bɨiya kara siirɨn ha bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn, siya pɨndankɨn mɨ kara iikam ɨmiirɨn op baptais haigɨnɨuwɨm. Tɨ tapa kara tɨra saiir hɨriinan, Isrel kɨmiir iikamɨm sɨmiir nɨisiimauuwam. Mɨ kɨma wɨ ha nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm siya yɨpɨkɨn.

32 Mɨ Jon siya digworaekwo whɨekakɨm siya kɨgɨm sɨmiirɨn ɨna boɨnmɨmauu dɨgɨm. Mɨ karar kɨgwɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨɨnmabnan siinanaiiniyɨn, Adi Komii siir om hɨrankɨn mɨ ɨni siirar yaunɨ siinatkɨniyɨn. 33 Mɨ bɨiyarɨn kara tɨ inkam ɨiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn, Adi Komii siya nɨmbingiyɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Nɨɨngaka. Kariirɨn Adi Komii siya nɨmbingikɨn iikam ɨmiirɨn op baptais haigɨnɨuwam. Mɨ siya kariirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨra wɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨiir kɨgwɨni, siya siinanaiini mɨ siya wɨ inkam nwɨrɨn siir pɨu nasiinatkɨnii. Mɨ tɨ inkamɨn yɨo iikam ɨmiirɨn wɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨiirarar baptais haigɨnɨuwi. Mɨ siirɨn wɨ siyar tɨrkii, iikamɨm sɨmiir mhɨi kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaiyam. 34 Jon siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, an kara siir bɨdi kɨgɨn mɨ kara kɨmiirɨn pɨ ha boɨni, siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn Ɨriig.

Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm nwiiya yɨkɨuna

35 Mɨ ɨigwɨr nugakɨn, Jon siya siir kɨgna mɨrii inkam nwɨso sowaka nwoyakwoko Jodan ɨegbid. 36 Mɨ ta maeyau aiirarɨn siyar kɨgwɨn Jisɨs siya pɨ napni. Mɨ siya ɨna boɨnɨn tɨ inkamɨn siya ɨni sibsibnan ywowɨn, siirɨn Adi Komii siya nɨkropkikɨn, iikam ɨmiir whɨndirɨraeram naowam. 37 Mɨ siir kɨgna mɨriiyo inkam nwɨso sowa hɨriinan wakaeyo mɨ sowa ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar yamo. 38 Mɨ Jisɨs siya ha niyaekaowɨnɨn mɨ siyar kɨgwɨn sowa siir mhoɨiyar nɨti. Mɨ siya sowiirɨn ɨna srɨiwɨnɨn, kowa dimu dimɨnɨm kɨgi, ha?

Mɨ sowa ɨna yowarkɨi boɨno siirɨn, Rabai, kɨra papi nwokaiigɨn. [Tɨ inɨgɨn siir inɨg mwokɨ mwowɨn, iikam nowomwarkaiyɨuwigɨn.] 39 Mɨ siya sowiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kowai winɨkɨgnaki. Mɨ sowa ɨni saɨkar yɨnkɨn amo, siir maeyauwa siya whwonkaiiya saiir ninɨ kɨgnakiyam. Mɨ sowa saɨka hɨrar nwonɨnaekwowako, ɨni ɨi aeyar dɨgirɨba. [Bɨeyɨn nad bɨdi ywowɨn ɨi kwiinanaɨrga.]

40 Inkam nwɨrɨn siir inɨgɨn Endrukɨn, siya Saimon Pitani nomousɨmkɨn. Tɨ inkam nwɨso Joni yai wakaeyo mɨ Jisɨs siir mhoɨiya ha namo sowiir nwɨr ɨeya. 41 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn Endru siya ɨna yamsauwɨn siir yaowaeyɨn Saimon Pita siiram. Mɨ siya ninɨ kɨgɨuwɨn mɨ siya siir inɨ boɨnɨu, krɨra Mesaia siir bɨdi kɨgo. [Mɨ inkamɨn siir inɨg mwokɨmwowɨn, Kraiskɨn, inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam] 42 Mɨ tɨ siya boɨna siir saiir mhoɨiya mɨ siya Saimon siirɨn ɨna yɨkɨunamɨn Jisɨs siiram. Mɨ Jisɨs siya siir kɨgwɨnɨn mɨ siya siirɨn hɨnɨɨna boɨn, kɨra Saimonkɨn, kɨra Joni yɨnisɨmkɨn. Mhoɨiya kɨriir inɨgɨn wɨ Sifas kisɨna dapi. [Tɨ inɨgɨn siir inɨg mwokɨ mwowɨn Pitaɨn. Grik sɨmiir yaigɨna ha dapikɨn siiya.]

Jisɨs siya Filip Nataniel sowiiram nɨkɨunakɨn

43 Mɨ ɨigwɨra Jisɨs siya nu haɨmii whɨrɨn Galili hɨriir namam tɨrɨn mɨ siya Filip siir kɨgɨn mɨ siya kɨmɨdiniya siir boɨn, kɨra kanakar wɨt. 44 Filipɨn yɨo om Betsaida hɨran inkamkɨn. Endru Pita sɨma ɨrɨpa om whɨruwankɨm. 45 Filip siya ha namɨn mɨ siya Nataniel siir ninɨ kɨgɨuwɨn mɨ siirɨn hɨnɨɨna inɨ boɨnɨu, tɨ inkamɨn bɨiya Moseskɨn si wɨnboɨnkiyɨn, Yokwo Komii saiir, siirɨn krɨra bɨdi kɨgɨn. Mɨ profet kamɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan siirar mɨ wɨn boɨnkikɨn. Yɨo Jisɨskɨn, Josepni yɨnisɨmɨn, om Nasaret hɨranɨn siya. 46 Mɨ Nataniel siya siir boɨnki, tɨ om Nasaretɨn dimɨn kɨbi whɨrkɨ bɨ swokɨ ɨmbiyamɨmɨnkɨn. Nɨɨngaka. Mɨ Filip siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kɨra unkɨni kɨgnaki siirɨn.

47 Mɨ Jisɨs siya Nataniel siir kɨgwɨnɨn, siya siiram namɨn mɨ siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnwɨn, kɨma hoɨmgakɨn tɨ Isrelan inkam kɨbiyɨn siir kɨgwɨn, siya bɨ nɨksɨsaeikɨn mɨ siya yaimɨr bɨ nwowikɨn. Nɨɨngaka. 48 Mɨ Nataniel siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kɨra kariirɨn panɨɨn panɨɨna nɨnoknɨnkɨnkɨn, ha? Mɨ Jisɨs siya siir yai aka hɨnɨɨna swokɨ owarkɨi boɨn, kara kɨnaka nwo karamaekɨ wɨndi, kara kɨriirɨn ɨiya Filip siya nikɨ ɨkɨuna karamaeyar nikɨ owɨn, kara kɨriirɨn pae pigɨn siir mɨi hɨrar nikɨ ɨdwowɨn saiirar nɨnoknɨnkɨnkɨn. 49 Mɨ Nataniel siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, inkamɨn iikam nowomwarkaiyɨuwiyɨn, kara kɨriirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. Mɨ kɨra wɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakan inkam nwowi. 50 Mɨ Jisɨs siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kɨra ha naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn, kara Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn mɨ ta yaiya kara boɨna kɨriir hɨnɨɨn kara kɨriirɨn pae pigɨn siir mɨi hɨr kɨgɨn, kɨra siir mɨi hɨr nɨdwowɨn mɨ kɨra ha naɨngwo tɨbmiigikɨn, aniya? Ya tariingɨna, ya dimɨn komii rani, mhoɨiya kɨra wɨ dimɨn kɨrɨe komii komii kasa kɨg rani. Yɨm tɨriigɨnɨm ɨni saiir haiburɨm. 51 Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, mhoɨiya wɨ kɨmar kɨgi Adi Komii siir omɨn nɨnomor kou hɨranɨn siir anowɨn haiwaokiyɨn. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨm wɨ kɨmar mɨ kɨgi ɨni haɨmii tamii wokɨuun apɨuunɨm kariir kɨgam, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siiram. Ɨriig.

2

Inkam nwɨrɨn om Kena hɨr nonkwonakɨn mɨ op nɨɨnga saiirɨn Jisɨs siya tɨrkiya ɨni op waina yɨmbiyama

1 Mɨ ɨi kwoɨmaka wigkamwo om Kena nu haɨmii Galili hɨrano pɨ nonkwonam tɨrko. Mɨ Jisɨs siir apua ya hɨr warar nɨnkɨn oka. 2 Mɨ sɨma mɨ Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨrii ɨkɨm sɨmiiram warar yɨnkɨn ɨkɨuna. Ta sowa nonkwonaɨna saiir kɨgnakiyɨm. 3 Mɨ mhoɨiya sɨma wain opa ha kwiyae swokiyɨm mɨ Jisɨs siir apua kɨmɨdiniya siir boɨn. Wain opa sɨma bɨdi kwiyae swokiya, haɨmii sɨmkɨ bɨ swokɨ omaigikɨn. Nɨɨngaka. 4 Mɨ Jisɨs siya saiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, wig, kɨra kariir kɨpi boɨn, hɨriinan tɨramɨn, yɨo kariirar dimɨnkɨn. Kariir ɨiya bɨ nikɨ ɨmbinika, kara kanakana nɨisiimauunana hɨnɨɨn kara yɨpɨkɨn. 5 Mɨ siir yopiiya tɨ kamɨm tɨ digworaekwo ɨmiir dirɨraerarɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨn asi boɨnka, dimɨnɨn pɨ siya boɨni, kɨma tɨram mɨ kɨma pa tɨr.

6 Mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma wɨnboɨnkiyɨn, siyɨu whɨrɨn siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. Ɨiya sɨma nae naeyam tɨriyɨm, bɨiyɨn ɨɨnop tikɨ dɨu mɨ mhoɨiya dae. Mɨ sɨma kamhau komii komiiyɨm Judamiyɨm ɨriiyar ɨra nwowi mɨ tɨ kamhau ɨriiyar ɨrɨm sɨma ɨrɨra opɨm 20 galans mɨ 30 galans mɨnanar pɨ ywowɨn. 7 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, wara kamhau ɨmiirɨn op kunaokaigi. Mɨ sɨma ha kunaokaiyɨm ɨni yaigɨyaigɨ yakɨ ɨnkɨkɨniyɨm. 8 Mɨ ɨiya sɨma ha kunaokai dɨgiyɨm mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨm, kɨma op nhɨrɨm tɨ inkamɨn ta wigwas naeya saiir kɨgrɨraowɨn siiram tikɨ tɨbna kunanam. Mɨ ta Jisɨs siya boɨna saiir mhoɨiya sɨma opa ɨna tɨbna kuna hainamɨm siir hauuwam. 9 Mɨ tɨ inkamɨn siya ta opa Jisɨs siya tɨrkiya wain nɨkpɨtmaigiya saiir kwiyae kɨuwɨn, op wain nɨmbiniyama mɨ siya bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn, sɨma ta opa papi namisi haiga. Mɨ tɨ kamɨm ta op aiir nonkwo dirɨraerarɨm yɨm sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, maeyauwa sɨma haiya. Mɨ tɨ inkamɨn ta wigwas nae aiir kɨgrɨraowiyɨn, ɨna yɨkɨugiyɨn tɨ inkamɨn wig nonkwonaɨn siiram, 10 nɨm krɨma hɨnɨɨna tɨrikɨm, iikam ɨmiirɨn bɨi pɨ wain kɨbikɨ kɨbi ɨiirar hauu kwiyaei. Mɨ ɨiya sɨma hoɨmgak kwiyaenanaekiiyɨm mɨ ɨkɨ wainɨn biyɨerɨgsɨm nwowiyɨn yɨpi haɨnɨɨngɨ hauu kwiyaei. Mɨ nikɨra hɨriinan bɨ tɨrkɨn. Nikɨra wain kɨbikɨ kɨbiyɨn kɨmɨdiniya mhoɨiya hauu iikam ɨma kwiyaeyamɨn.

11 Ya tariigɨna ya dimɨn kɨrɨe komiiya Jisɨs siya tɨra bɨigɨ bɨi saeya. Siya ta saiirɨn om Kena nu haɨmii Galili hɨr nwowɨn siir hɨr tɨrkɨn. Mɨ ta ɨiya siya siir kɨrɨe komiiya mɨ siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya hauuwɨn siir, siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨn saiir nɨisiimauugɨn. Mɨ wa ha nwokɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm Jisɨs siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. 12 Mɨ ta saiir mhoɨiya Jisɨs siya mɨ siir apu aeya mɨ siir nomousɨsɨm ɨma mɨ kamɨm siir kɨgna mɨrii ɨkɨm, sɨma ɨna yamɨm om whɨrɨn siir Kapaneam. Mɨ sɨma ɨi nhɨrɨm hɨrar mɨ o. Ɨriig.

Jisɨs siya iikamɨm Adi Komii siir omaka aiir haigɨnɨm digworaekwo iikam nhɨrkɨm saɨnam sɨmiir nhɨnɨkrɨropkikɨn

(Mt 21:12-13; Mk 11:15-17; Lk 19:45-46)

13 Mɨ Juda sɨmiir iikamɨm wou sɨma nikwo aeyana Pasova ɨni kingiin nwowa. Mɨ Jisɨs siya om Jerusalem hɨriir asi namkɨn. 14 Mɨ ɨiya siya Adi Komii siir omaka aiir nouapnɨnopkainamɨn mɨ siyar kɨg iikamɨm sɨma bulmakau, sibsib mɨ ɨpiyɨn, sɨm haigɨni iikam nhɨrkɨm saɨnɨm. Mɨ yɨm sɨma umɨr pɨ sɨmiirsiyar mɨ haii. Mɨ siyar kɨg, tɨ kamɨm sɨma kam nhɨrɨm nu whɨranɨm sɨmakar nɨdwokaiyokaii, ipii kwɨruwar Isrel sɨmiirgɨ sɨmiir umɨra saiirgɨsaiir nɨnowana haiyam. 15 Mɨ siya tɨ hɨriinan digworaekwowɨm sɨmiir kɨgɨn mɨ siya uridɨn ha haiyɨn, kɨmɨdiniya brouwisidnan yonkwokwo mɨ siya ɨna nhɨnkii pɨɨryɨmyoknamɨn sibsib, bulmakau mɨnɨm sɨmiir mɨ kamɨm umɨr nɨnowana haiiyɨm sɨmiir warar. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yɨnkɨnaeyokiyok pɨɨryɨmyoknaniyamɨn. Mɨ hɨi mɨnɨm sɨmiir warar yɨnkɨn ɨriid nhɨɨmnhɨɨnkɨiyam mɨ sɨmiir umɨrɨm ɨni maeyau maeyau iswapiyar ywowamɨm. 16 Mɨ siya iikamɨm yɨpɨkɨ ɨpiyɨn mɨn haigɨnɨm iikam nhɨrɨm sɨma saɨnam siya sɨmiir boɨnki, tɨ kɨmiir ɨpiyɨn mɨnɨm tɨ hainaniyam. Kara pɨ boriisopi kɨma kariir Adɨn siir omaka saiirɨn hɨnɨɨn tɨrɨm. Maeyaua iikamɨm nɨnkɨnɨuwiya dimɨn taemɨn wokiyok saɨniya saiir hɨriinan nwowɨm. 17 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma yai kwɨra Yokwo Komii sɨma mwan kɨga, saiir swokɨ aɨngwowarkaigi. Saeya hɨnɨɨna boɨnka, Adi Komii, kariir kwoɨn komiiyɨn kɨriir omaka aiir sɨbgu kɨgrɨraowam naɨngwowi, kara ha naɨngwowi, saeya wadɨe hɨriiyar dwo.

18 Mɨ ta siya tɨrkiya saiir mhoɨiya Isrel sɨmiir kaunselɨn sɨmiir bɨiyan kamɨm ɨna yɨtɨm. Mɨ sɨma ha nɨtɨm siiram mɨ kɨmɨdina siir inɨ boɨni mɨ kɨriirɨn Adi Komii siya nwowaigɨnɨuwi inɨg komiigak hɨriinan tɨram mɨ panao kɨra pɨ dimɨn kɨrɨe komii whɨr tɨr krɨmiir whwonkam ɨdaɨn, krɨmiir nɨisiimauuwam. 19 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kɨma ta Adi Komii siir omaka aiir nɨinɨnkɨii mɨ kara saiirɨn wɨ ɨi kwoɨmuwar swokɨ kwamɨrii nɨnɨkougii. 20 Mɨ sɨma siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, ta Adi Komii siir omaka saiir mɨriiya bɨewiyɨm kamnwɨs ɨriiyar whɨra mɨriiga. Mɨ nikɨra ha boɨnkɨn, saiirɨn wɨ ɨi kwoɨmuwar kwamɨrii nɨnɨkougii wɨ dɨg nwo rani. 21 Jisɨs siya Adi Komii siir omaka saiir bɨ boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Siya siir pɨu aiirar boɨnkɨn. 22 Mɨ mhoɨiya kamɨm sɨma Jisɨs siir nɨsomaokiyɨm mɨ siya ha naonamɨn mɨ siirɨn Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo ɨe hɨrankɨn. Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma yaiya bɨiya Jisɨs siya boɨna saiir swokɨ aɨngwowarkaigiyɨm mɨ sɨma hanɨɨngɨ yaɨngwo tɨbmii kɨɨngi Adi Komii siir yaiyɨm bɨiya sɨma wɨnkiyɨm Yokwo Komiini sɨmiiramɨn. Ya ta yaiya ya Jisɨs siir yaimwo aeyaɨrga.

Jisɨs siya iikami kwoɨn bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn

23 Mɨ Jisɨs siya om komii Jerusalem hɨrar nikɨ owɨn, Judami iikamɨm sɨmiir ɨi komiiya wou nikwo aeiya Pasova mɨ ta maeyau aiirarɨn iikam kasa rani, dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm Jisɨs siya tɨrɨm sɨmiir kɨgɨm. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨma kɨgɨm iikam kasa rani, naɨngwo tɨbmii kɨɨngiyɨm siirɨm. 24 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir naɨngwo tɨbmiikɨɨn aiir bɨ naɨngwo tɨbmiigikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika siya, hɨnɨɨn panɨɨnsi yaɨngwosi siirɨn sɨmiir ɨɨn hauuwɨm. Dimusi rani, siya iikam sɨmiir kwoɨn ɨmiir bɨdi yɨnoknɨnkɨn kɨɨnɨn. 25 Siya iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ siirɨn inkam nwɨrkɨ bɨ haiburgɨn ɨkɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ sɨma siirɨn wɨ inkam nwɨrkɨ swokɨ boɨnmauu rani, iikam sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.

3

Jisɨs siya Nikodimas saɨka boɨnaigɨn

1 Inkam nwɨrɨn siir inɨgɨn Nikodimaskɨn, siya Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm bɨiyan inkamɨm sɨmiir nwɨrkɨn siya Farisi inkamkɨn. 2 Mɨ ɨigwɨr nɨiyaka siya Jisɨs siiram yamwɨi. Mɨ kɨmɨdiniya siir inɨ boɨnɨu, inkamɨn iikam nowomwarkaiyɨuwiyɨn, krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, kɨriirɨn Adi Komii siyar nɨkrop ɨuungikɨn dimɨn kɨrɨe komii komii krɨmiir nɨisiimauuwam. Inkamkɨ sɨmiir tɨrɨm wɨ dɨg nwo rani, Adi Komii siya siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu karamae nwowi tɨ dimɨn ɨiiram. Nɨɨngaka. 3 Mɨ Jisɨs siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara kɨriirɨn pɨ ha boɨni ta yaiya yaimwowaɨrga. Inkamɨn yɨnisɨmnan yaeya swokɨ aokaina karamae nwowi siya wɨ Adi Komii siya kɨgɨrkakiyɨm digworaekwo whɨekakɨm wɨ sɨmiir kɨg rani. Nɨɨngaka. 4 Mɨ Nikodimas siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, inkamɨn waibiyɨe nikɨ owiyɨn mɨ siya wɨ panɨɨna swokɨ ami siir yopiini mhɨinauwɨn, siir swokɨ aokainakiyɨm, ha? 5 Mɨ Jisɨs siya siir yai aka ɨna swokɨ owarkɨi boɨnkiyɨn Kara kɨriirɨn yaimwowar boɨnki, inkamɨn op baptais karamae nwowi mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naeyɨuɨn siirɨn kwoɨn rɨrmiiya nwowiyɨn siir hauu karamae nwowi siya wɨ dɨg nwo rani, Adi Komii siya kɨgɨrkakiyɨm siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨm. 6 Mɨ inkamɨn siir yopiigɨ naokainakiiyɨn yɨo nu tɨranar inkamkɨn mɨ yɨpɨkɨ inkamɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn kwoɨn wɨn siya hauuwiyɨn, yɨo siya wɨ inkam wɨn nwowi. 7 Kɨra ta yaiya kara boɨnkiya kɨriir saiirsi kɨpi nanaaki Adi Komii siir naeyɨuɨn kɨriirɨn wɨ kwoɨn wɨn siyar hauu haigɨnɨuwi. 8 Opuda ya hɨndankɨ pa hugnani mɨ tɨndankɨ pa mɨ hugnani. Mɨ kɨra saeya hugiyɨm pa wakaei mɨ kɨra saiirɨn ha nɨnoknɨnkɨn tani saeya pɨndankɨ hugnaniya mɨ ɨni pɨnda hugnama. Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni ta saiir hɨriinan ywowɨn. Krɨma nɨnoknɨnkɨn tani siya dimɨn taemɨn ɨmiirɨn panɨɨn panɨɨna tɨri mɨ iikam ɨmiirɨn panɨɨn panɨɨn whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. 9 Mɨ Nikodimas siya Jisɨs siir swokɨ srɨi, tɨ dimɨn hɨriinanɨn wɨ panɨɨna nɨmbiyami, ha? 10 Mɨ Jisɨs siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kɨra inkam komiiyaɨrgɨn mɨ kɨra iikamar mɨ owomwarkaiyɨuwikɨn mɨ kɨriir nɨnoknɨnkɨna ɨkɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir nɨnoknɨnkɨna ɨni Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir nɨnoknɨnkɨna saiir haibura. Mɨ kɨra tɨ digworaekwo ɨmiir nɨnoknɨnkɨn karamae dimusi nwokɨn, ha? 11 Kara kɨriirɨn yaimwowar boɨnkii, nɨm krɨma dimɨnɨn krɨmar nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ krɨmar kɨgɨm sɨmiirarar boɨnikɨm. Mɨ wɨm kɨma ɨinokɨinokɨn tɨ yaiyɨm krɨma boɨniyɨm pɨ yaewan sɨmiir kɨndiyɨuwani. 12 Mɨ kɨra tɨ digworaekwoɨm nuanɨm kara kɨriir boɨnmɨmauuɨm tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm yɨnisɨmnan yopiigɨ swokɨ aokainaki mɨ opud kɨra sɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowi mɨ kɨra wɨ panɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨni kara Adi Komii siir omɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siir digworaekwowɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwi, ha? 13 Mɨ karaɨrgɨn Adi Komii siir omɨn siir hɨran inkamɨn, karaɨrgɨn inkamɨn Adi Komii siir omɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siir hɨrankɨ nɨuunaiiniyɨn. Kanakanaɨrgɨn Adi Komii saɨkar nwowɨn siir om ɨiir bɨdi bɨdiniyar.

14 Ɨni Moseskɨ si nonkwokwowɨn mɨpugɨn mɨ paeyaka ha nɨkɨn koginankiigiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn, maeyau siiyɨn nu apa nɨɨnga saiir hɨr. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn iikamɨm sɨma kariirɨn nɨnomor kouan inkamɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨkar wɨ hɨriinanar mɨ ɨnkɨn ɨrɨnu inansiingii. 15 Mɨ iikam whɨekakɨm kariirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨni sɨma wɨ omwai Adi Komii saɨkar waiyayokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn. 16 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya iikam whɨekakɨm nuanɨm sɨmiiram naɨngwokwonanaeikɨn mɨ siya siir yɨnisɨm nwɨrkɨnwɨruwan siir asi nɨkropkikɨn. Mɨ yɨpɨkɨ siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni sɨma wɨ nao rani mɨ wɨ kɨgugu ɨguski rani. Nɨɨngaka. Sɨma wɨ omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨikaeyami Adi Komii krɨmiir Wanɨn saɨkar 17 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya siir yɨnisɨm ɨiirɨn iikamɨm nuanɨm sɨmiir hɨdam bɨ nɨkrop ɨuungikɨn. Nɨɨngaka. Siya mɨnam nɨtkɨn iikamɨm nuanɨm sɨmiir nanmaiwarkainam naowam.

18 Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siir yɨnisɨmɨn siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni Adi Komii siya siirɨn wɨ warar nɨnkɨn hɨd rani mɨ siya wɨ maeyaua paekɨ nwowa wɨ saiir wara nam tani. Nɨɨngaka. Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siir yɨnisɨmɨn siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowɨn siirɨn Adi Komii siya bɨdi hɨdɨn. Dimusi rani, siya tɨ Adi Komii siir yɨnisɨm nwɨrkɨ nwɨruwan siiram bɨ naɨngwo tɨbmiigɨn. 19 Adi Komii siya iikam ɨmiirɨn hɨnɨɨna hɨdgɨm, kariir yaiyɨm ɨni bɨekɨ whwoyanan ywowɨm. Kara tɨ nu ɨiirɨn mɨnam nɨtkɨn Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir nɨisiimauuwɨm mɨ sɨma Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiiram bɨ naɨngwokɨm, sɨma nuan dimɨn biyɨeyɨm sɨmiiramar naɨngwo krɨpkaigɨm. Dimusi rani, sɨma dimɨn biyɨe tɨram naɨngwokɨm. 20 Mɨ yɨpɨkɨn siyɨu biyɨe tɨriyɨm, yɨm Adi Komii siir yɨnisɨmɨn paenan nɨuyaeiyɨn yɨm siir ɨo omomkɨn. Sɨma Adi Komii siir yɨnisɨmɨn siir siyɨu ɨiir sɨbgu apɨm pɨ boriisopi. Dimusi rani, dimɨn taemɨn biyɨeyɨm sɨma tɨriyɨm wɨ si nhɨnkiisi. 21 Mɨ yɨpɨkɨ siyɨu mɨiyɨk tɨram naɨngwowɨm yɨm Adi Komii siir yɨnisɨmkɨm bɨenan whwoyaeiyɨm kariiram wɨt. Mɨ siya iikam ɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨkɨn Adi Komii siya naɨngwoɨn siya tɨram wɨ sɨmiir nwokɨ ɨisiimauuɨm. Ɨriig.

Jon siya ha boɨnkɨn Jisɨs siya yɨpɨkɨn

22 Mɨ ta saiir mhoɨiya Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma om komii Jerusalem siir haiburgigɨm mɨ sɨma omisɨm whɨrɨn nu Judia hɨr nwowɨn siir yam. Mɨ sɨma ɨi nhɨrɨm hɨrar ywo mɨ sɨma iikam ɨmiirɨn op ɨna baptais haigɨnɨuwɨm. 23 Mɨ Jonɨn yɨo ɨriipɨ hɨriinan iikam ɨmiirɨn op ɨna mɨ baptais haigɨnɨuwɨn om Inon Selim kingiin hɨr. Dimusi rani, ta maeyau aiirɨn op kasa rani mɨ iikamɨm siirɨn mɨnam ninɨ kɨgnikɨm siya op sɨmiir baptais haigɨnɨuwɨm. 24 Herot siya Jon siir bɨ nikɨ hɨugrɨpkɨikikaigɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir.

25 Mɨ Jon siir kɨgna mɨrii kam nhɨrɨm sɨma Judami inkam nwɨrɨn Isrelanɨn saɨkar nɨnkɨnwamwarkɨi boɨnkɨm. Sɨma op baptaisni siyɨuɨn siir nɨnkɨnwamwarkɨi boɨnkɨn. 26 Mɨ sɨma asi nɨtkɨm Jon siir kɨgniyam. Mɨ sɨma siir boɨn, inkamɨn iikam nowomwarkaiyɨuwiyɨn, kɨra ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn inkamɨn kɨnaka nwowɨn Jodan ɨegbid mɨrmii hɨrɨn siirɨn kɨra krɨmiir boɨnɨn. Tariinanɨn siya iikam kasa bɨ baptais haigɨnɨugɨn. Mɨ iikam whɨekakɨm ɨni siiramar ninantɨonanamɨm mɨ sɨma krɨmiiram nɨt rani. 27 Mɨ Jon siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, inkamɨn dimɨn whɨrɨn siir kwoɨn aɨrgɨ bɨ swokɨ haigɨn, kɨriirɨn siyar bɨdi boɨnki pɨ kɨra hai. 28 Kɨma bɨdiyar wakaeyɨm yaiyɨm kara boɨnɨm, kara tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam si rani. Nɨɨngaka. Yɨo siya ɨni kariir mhoɨiya nɨtɨn. An kara bɨiya mɨnam nami, hindara boɨnmɨmauuami sɨma siir nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. 29 Inkamɨn wig nonkwonaeiyɨn ta wiga ya siirgɨsiiraɨrga. Mɨ Jisɨs siya ɨni tɨ inkamɨn siir hɨriinan ywowɨn mɨ nɨm krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm nɨm krɨma ɨni siir wignan ywowɨm. Mɨ ɨiya siyar wakaewɨniyɨm siir nwɨrɨn ɨni nɨtɨn mɨ siya pɨ maɨrgɨmaɨrga nwowɨni. Mɨ siya dimɨn taemɨnɨm siya boɨnɨm sɨmiir wakaeiyɨm siya pɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi. Kariir hɨriinan ta maɨrgɨmaɨrga komiigak kara mɨ owa saiir hɨriinan. Kara Jisɨs siir nwɨrkɨn. Kara siir yai aiir wakaesɨbwɨnɨn kara hɨkak bɨ nwowɨnkɨn, kara ɨni maɨrgɨmaɨrgar ywowɨnɨn. Kara hɨk karamaeka iikamɨm siiram ninantɨonanamɨm sɨmiiramɨn. Nɨɨngaka. 30 Mɨ kara ha naɨngwowi siir inɨgɨn kougɨkouwa damki mɨ an kara ha mɨ aɨngwowi kariir inɨgɨn yɨo nugɨnuwa dokwokopoukimaigik.

Siya yɨpɨkɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn.

31 Jisɨs siya Adi Komii siir omɨn siir hɨrankɨ nɨtkɨn mɨ nuan iikamɨm sɨmiirɨn ɨni siyar haiburɨm. Mɨ yɨpɨkɨn nuankɨ nɨtɨm, yɨo ɨni nuan digworaekwowɨm sɨmiiraramar naɨngwowɨn. Mɨ yɨpɨkɨn Adi Komii siir omɨn siir hɨrankɨ nɨti, yɨo wɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir haiburi. 32 Dimɨn taemɨnɨm siya kɨgɨm mɨ siya wakaeyɨm siya sɨmiir asi boɨnmɨmauugɨn. Mɨ inkam nwɨrkɨn sɨmiir bɨ swokɨ wakaeyokna dirɨraerarkɨn. Nɨɨngaka. 33 Mɨ yɨpɨkɨ siir yai aiir sɨbgu wakaeyokna api, yɨo hindara nanaaknɨnkii haigɨnɨuwi ta Adi Komii siir yaiya ya yai kaimwoka. 34 Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbingiyɨn mɨ ha nɨkropkiyɨn, siya wɨ Adi Komii siir boɨnmɨmauuwi. Dimusi rani, Adi Komii siir naeyɨuɨn siirɨn siya bɨdi yɨnkɨnɨukikaiyɨn mɨ siirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi ta mɨi aiir mɨriiyamɨn. 35 Adɨn siya siir yɨnisɨmɨn siiramɨn pranaepranae bɨ naɨngwokwonanaeikɨn. Mɨ siya pɨ siirar mɨ kɨgnɨnkɨni digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakamɨn. 36 Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siir yɨnisɨmɨn siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, siya wɨ inɨgakar nwoyokiyokɨii ɨinokɨinokɨn. Mɨ yɨpɨkɨ siiram wakaeyokna karamae nwowiyɨn siya wɨ omwai waiyayokiyokɨi rani, ɨinokɨinokɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siya siirɨn wɨ ɨo prasae nwo rani. Mɨ siya siirɨn wɨ hɨriiyar nonkwonɨɨnwoɨmwɨɨrnɨnkɨn krɨpkaii. Ɨriig.

4

Jisɨs siya nu haɨmii Sameria hɨran wiga saɨkar boɨnaigɨn

1 Farisi kamɨm Mosesni siyɨu komii siir napiyɨm, sɨmar wakae, iikam whɨekakɨm ɨni Jisɨs siiraramar yamɨm, sɨmiirɨn op siya baptais haigɨnɨuwam. Mɨ Jon siirɨn ɨni siya haiburɨn. 2 [Sɨmiirɨn Jisɨs siyar bɨ baptais haigɨnɨugɨn. Nɨɨngaka. Sɨmiirɨn kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma baptais haigɨnɨugɨm.] 3 Mɨ ɨiya Jisɨs siya hɨriinan wakaeyɨn, Farisi kamɨm sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm mɨ siya nu haɨmii Judia siir asi haiburgigɨn. Mɨ nu haɨmii Galili hɨriir asi swokɨ amkɨn. 4 Mɨ ɨiya siya tɨ siyɨuɨn nu haɨmii Galiliya namiyɨn siirar nikɨ apamɨn mɨ siir kwoɨnɨn Adi Komii siya swokɨ hɨurworwokaigi, siyɨuɨn nu haɨmii Sameria namiyɨn siir naprɨokɨinamɨm.

5 Mɨ siya omisɨm whɨrɨn nu haɨmii Sameria hɨranɨn siir yɨmbiyam. Tɨ omɨn siir inɨgɨn Saikakɨn. Tɨ omɨn ɨni nu maeyaua Jekopkɨ si hauuwa siir yɨnisɨm ɨiir Josepni numɨrɨm ɨni saiir kingiin hɨr nwowɨn. 6 Mɨ tɨ aeyawɨeyɨn op sɨma kunaeiyɨn ta maeyau aiir nwowɨn, siirɨn Jekop siyar nopgikɨn. Mɨ Jisɨs siya pɨugɨ piyaokɨn mɨ siya tɨ aeyawɨeyɨn saɨka kingiin hɨr inɨ ɨdwo mɨ ta ɨiya ya nabɨebopwoka.

7 Mɨ Jisɨs siya hɨrar nikɨ ɨdwowɨn mɨ wig ɨra Sameria hɨrana ɨna yɨta op kunanakiyam, tɨ aeyawɨe ɨiir. Mɨ Jisɨs siya kɨmɨdiniya saiir boɨnki, kɨra kariirɨn op kuna hauugi, kara kwiyaeyam. 8 [Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm yɨm ɨni om komiiya hɨriir yamɨm nae saɨnam.] 9 Mɨ Jisɨs siya saiirɨn hɨriinan boɨnkiyɨn mɨ ta Samerian wiga ɨna yowarkɨi boɨna, ni kɨra Isrelan inkamkɨn mɨ ankara Samerian wiga mɨ kɨra kariiramɨn opam dimuam boɨnkɨn, kɨra kwiyaeyam, ha? [Isrel sɨmiir iikamɨm mobmɨr mob mɨnɨm Samerian iikamɨm krɨma nae kwiyaeyɨm sɨmiirara bɨ nɨngigir ae kwiyaeikɨm. Sɨma ha naɨngwo tɨbmii kɨɨni wɨ Adi Komii siya pɨ boɨnisi yɨm mɨiyɨk rani.] 10 Mɨ Jisɨs siya saiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn mɨ kɨra dimɨnɨm Adi Komii siya prɨihauuwiyɨm kɨriir mɨ kɨra kariir mɨ ɨnoknɨnkɨni tɨ opam kɨriiram srɨiyɨn mɨ kɨra kariiramɨn pɨ op mɨiyɨka iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiya omwai Adi Komii saɨka waiyayokiyokɨiyam pɨ saiiram nwokɨ srɨiyɨm. 11 Mɨ ta wiga siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, inkam komii, kɨra two karamaeka mɨ tɨkɨ aeyawɨeyɨn siir opa kingiin kingiin nwomai rani. Mɨ kɨra ta op aiirɨn pɨ panɨɨn panɨɨna haii, iikam ɨmiir hauuwam sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, omwai sɨma waiyayokiyokɨiyɨm, ha? 12 Tɨ aeyawɨeyɨn krɨmiir brougaeyɨn Jekop siyar hauugigɨn krɨmiirɨn mɨ siya mɨ siir yɨnisɨsɨm ɨkɨm yɨm sɨma siirar mɨ kwiyae namkɨm. Mɨ siir bulmakau sibsibɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan ta op aiirar mɨ kwiyaekɨm. Mɨ kɨra ha naɨngwowi, kɨra ɨni Jekop siir haiburɨn, ha? 13 Mɨ Jisɨs siya saiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, iikamɨm ta op aiir kwiyaeyɨm, yɨm wɨ kwoɨnkar swokɨ haei. 14 Mɨ yɨpɨkɨ kara hauuwi ta op aiir, yɨo wɨ kwoɨnkɨ haei rani. Nɨɨngaka. Mɨ taka opa kara hauuwana, siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, ya wɨ sɨnkai rani, ya wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn. 15 Mɨ ta wiga saeya ɨna swokɨ boɨnkiya siirɨn. Inkam komii, kɨra wara op hɨriinana kariir whauugi mɨ mhoɨiya kariir kwoɨnɨn wɨ haei karamae nwokɨ owɨm. Mɨ kara wɨ tɨriir swokɨ ɨt rani, op kunanakiyamɨn.

16 Mɨ Jisɨs siya saiir boɨnki, kɨra kɨriir kam ɨiir tinɨ ɨkɨunaki. 17 Mɨ ta wiga siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara kam karamaeka. Mɨ Jisɨs siya saiir yai aka hɨnɨɨna yowarkai boɨn, kɨra kaimwowar boɨni, kɨra kam karamaeka. 18 Bɨiya kɨriirɨn kamɨm ɨriiyara ikɨ onkwona mɨ wara kamɨn kɨnaka nwowɨn yɨo kɨriir kamkɨ kam tani. Ta kɨriir yaiya ɨni kaimwowar ywowa. 19 Mɨ wig saeya siir boɨnki, inkam komii, kara ɨni haɨnɨɨngɨ yɨnoknɨnkɨnkiya, kɨra profet inkamkɨn. 20 Krɨmiir brougaeyɨm yɨm sɨma Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn ɨrɨpa tɨ mhɨu ɨiir haɨngiriyɨu hainanikɨm. Mɨ wɨm kɨma Isrelan iikamɨm, wɨm kɨma ha boɨni, krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn om komii Jerusalem hɨrarar hainan ɨski.

21 Mɨ Jisɨs siya saiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, wig, kɨra kariir yaiya kaimwo saiir dwoki. Ɨigwɨra saeya nɨmbini, krɨma Adi Komii siir inɨgɨn wɨ tɨ mhɨu ɨiir hainan tani mɨ wɨ om komii Jerusalem hɨr mɨ hainan tani. Nɨɨngaka. 22 Mɨ wɨm kɨma Samerian iikamɨm, wɨm kɨma dimɨnɨm kɨma kɨg karamae nwowiyɨm sɨmiiram hainanikɨm. Mɨ nɨm krɨma dimɨnɨm krɨma kɨgnɨnoknɨnkɨnɨm sɨmiiram hainanikɨm. Dimusi rani, Adi Komii siir mɨiya iikam nanmaiwarkainaeiya Juda iikam krɨmiir hɨriir nɨmbinika. 23 Mɨ ɨiya ta ɨi aeya nɨmbiyamana ɨni kingiin nwowa. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨkɨɨnɨm mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naeyɨuɨn siya sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ sɨma siir inɨgɨ inɨg ɨiirɨn siyɨu mɨiyɨkɨ mɨiyɨk ɨiirar hainani mɨ Adi Komii siya tɨ hɨriinan iikamɨm siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm mɨ siir inɨg ɨiirgɨ ɨiir hainaniyɨm sɨmiiram naɨngwowikɨn. 24 Adi Komii siya pɨu karamaekɨn, siya ɨni siir naeyɨuɨn siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ yɨpɨkɨ siir inɨg ɨiir hainani, sɨma wɨ daɨngwo tɨbmii kɨɨn. Sɨma wɨ pɨu ara kɨpi hainan, sɨma sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm warar hauu ɨuguski.

25 Mɨ wig saeya siir boɨn, kara bɨdi yɨnoknɨnkɨna Mesaia siya wɨ sɨpi nɨti, inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, sɨma dapiyɨn Krais. Mɨ ɨiya siya nɨti, siya krɨmiirɨn wɨ dimɨn kasakasa nowomwarkaiyɨu rani. 26 Mɨ Jisɨs siya saiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, karaɨrgɨn, kraisɨn, tɨ kɨnakar boɨnɨn.

27 Mɨ ɨiya siya saɨka nikɨ boɨnaiyɨn mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm ɨna yɨmbiniyɨm. Mɨ ɨiya sɨma hɨriinan kɨgɨm sɨma ɨni mouni hanɨɨna siinkaokiyɨm. Dimusi rani, siya ta wig anaka boɨnaigɨn. Mɨ siirɨn inkam nwɨrkɨ bɨ swokɨ boɨnkɨn hɨnɨɨn, kɨra dimu dimɨnɨm naɨngwowi? Mɨ kɨra saɨka dimuam boɨnkɨn?

28 Mɨ ta wiga saiir op twowa ɨni hɨrar kwaiburgika. Mɨ saeya ɨna iwɨtama oma hɨriir. Mɨ saeya iikam ɨmiirɨn dimɨn taemɨnɨm siya boɨnɨm saiir sɨmiirar inɨ boɨnoudnɨnkɨnɨu. 29 Mɨ saeya kɨmɨdiniya sɨmiir inɨ boɨnɨu, kɨma unkɨ ɨt, ɨkɨ inkamɨn dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm bɨiya sɨmiir haknoudnɨnkɨnɨn, tari Krais siya piyamisi owɨn? 30 Mɨ sɨma om hɨr haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm Jisɨs siir kɨgnakiyam.

31 Mɨ ɨiya ta wiga saeya om hɨrar nikɨ owa mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma naeyɨm siiram ha nonkwowɨm mɨ ɨna boɨnɨm, inkamɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn, kɨra nae tɨ ae. 32 Mɨ siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara bɨdi yaeyɨn, naeyɨn kɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨn siir. 33 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma, sɨma sɨmar yɨnsrɨi ansrɨina. Mɨ siiramɨn nae inkam nwɨrkɨ hainanikɨn, ha? 34 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kariir naeyɨn yɨo hɨnɨɨngɨn, kara tɨ inkamɨn kariir nɨkropkiyɨn kara siir kwoɨn ɨiirarar dap. Mɨ kara mɨiya siya nɨmbingiya kariir saiir dankabimbid dɨgi.

35 Wɨm kɨma hɨnɨɨna boɨnikɨm, bwanɨm pɨ whiiya nwokii mɨ sasaeyɨm pɨ sasae wai hanɨɨngɨn nwokii. Mɨ kɨma pɨ haɨnii nɨngugu haii. Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, kɨma ɨkɨ numɨran sasaeyɨm sɨmiir kɨgi, sɨma sasae wai bɨdi ywowɨm. Kɨma sɨmiirɨn hindara tɨ ɨnguguae. 36 Mɨ inkamɨn numɨran sasaeyɨm sɨmiir nɨngugu haiiyɨn, iikam nhɨrkɨm sɨm saɨnam yɨo ɨni tɨ inkamɨn, hɨnda tɨnda namiyɨn, ɨkɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyam ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ sɨma ha sɨbgu wakaeyoknaei mɨ wa nwokɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ ɨinokɨinokɨn sɨma wɨ omwaiyar nwokɨ waiyayokiyokɨikaeyamɨm. Mɨ inkamɨn tɨ sasae ɨmiir nɨnkɨnɨn mɨ inkamɨn tɨ sasaeyɨm wai nwowiyɨm sɨmiir nɨngugu haiiyɨn, sowa nwɨsaɨrarɨn pɨ maɨrgɨmaɨrga nwoswowi. Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwiyɨm mɨ yɨpɨkɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiyɨm, Adi Komii siir yai aiir wakaeyɨm, yɨm ɨni tɨ inkam nwɨso sowiir hɨriinan ywowo. 37 Ta yaiya ya kaimwowaɨrga. Inkam nwɨrɨn yɨo hindɨra nɨiyoknɨnkɨnami mɨ nwɨrɨn yɨo wɨ hindɨra nɨngugu haiyami. 38 Ta kara nɨkropkiya kɨmiirɨn ya numɨrɨm inkam nhɨrkɨm nɨiyoknɨnkɨnɨm sɨmiir sasae ɨmiir nɨngugu hainan ywowa. Tɨ numɨrɨm yɨm inkam nhɨrkɨm nɨiyoknɨnkɨnkɨm. Ya ɨni bɨigɨ bɨi sɨma boɨnmɨmauuwa kariir yai wɨn kɨbiya ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir, ɨni saiir hɨriinan ywowa. Mɨ wɨm kɨma tɨ yai wɨn kɨbi kɨbiyɨm ɨkɨ iikamɨm bɨiya naɨngwo tɨbmiiyɨm wɨ sɨmiir swokɨ boɨnmɨmauuwami.

39 Mɨ mhoɨiya nu haɨmii Sameria hɨran iikamɨm sɨma Jisɨs siiramɨn ɨna yaɨngwo tɨbmiiyɨm. Whɨsarii rani, sɨma ta wiga saiir yai aiir wakaekɨm. Saeya hɨnɨɨna boɨnka, siya dimɨn taemɨnɨm bɨiya bɨiya kara tɨrɨm mɨ tariinan mɨ tɨr ɨkɨm, siya sɨmiirɨn ɨni hɨriiyar haknoudnɨnkɨn dɨgiyɨn. 40 Mɨ iikam whɨekakɨm om Saika nu haɨmii Sameria hɨranɨm sɨma Jisɨs siiram ha nɨtɨm mɨ sɨma kɨmɨdiniya siir srɨi siya sɨmaka hɨr mɨ owɨm. Mɨ Jisɨs siya sɨma ɨiyɨm kwɨsa ywo.

41 Mɨ iikam whɨekakɨm siir yai aiir wakaeyɨm sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Dimusi rani, sɨma siirgɨsiir yaiyar wakaekɨm. 42 Mɨ sɨma ta wig aiir boɨn, tariinanɨn krɨma siir yai aiiramɨn bɨdi yaɨngwo tɨbmii kɨɨngiyɨm. Krɨma yaiya kɨra boɨna krɨmiir saiir bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. Nɨɨngaka. Krɨma asi naɨngwo tɨbmii kɨɨni krɨma krɨmiir wɨɨngɨ wɨɨngar wakaekɨm. Mɨ krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨm siya Kraiskɨn, nuan iikam whɨekakɨm krɨmiir nanmaiwarkainaɨn inkamɨn siya. Ɨriig.

Jisɨs siya gavmani mɨi mɨriiyɨn inkam nwɨrɨn siir yɨnisɨm ɨiir haiswonɨskiigikɨn

43 Jisɨs siya hapaiirɨn ɨiyo kwɨsa ywo. Mɨ mhoɨiya siya hɨr haiburgigɨn mɨ ɨni nu haɨmii Galili hɨriiyar swokɨ amɨn. 44 Jisɨs siyarɨn, hɨnɨɨna boɨnkɨn, siir oman iikamɨm sɨma profet inkamɨn siirɨn ha bɨ naɨngwowikɨm siya inkam komiigɨn mɨ inɨgakɨn. Nɨɨngaka. Sɨma hɨnɨɨna bɨ naɨngwowikɨm. 45 Mɨ ɨiya Jisɨs siya siir oma hɨriir swokɨ amɨn mɨ Galili hɨran iikamɨm sɨma siiramɨn ɨni maɨrgɨmaɨrga ywowɨnɨm. Dimusi rani, dimɨn taemɨnɨm siya tɨrɨm Judami ɨi komiiya wou nikwo aeiya Pasova om komii Jerusalem hɨr sɨma bɨdi kɨgmɨmɨkɨm.

46 Mɨ Jisɨs siya om Kena nu haɨmii Galili hɨriir swokɨ amɨn, omɨn opa siya tɨrkiya wain nɨkpɨtmaigiya siir. Mɨ om Kapaneam hɨr nwowɨn gavmani inkam komii nwɨrɨn siir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn makakɨn. 47 Mɨ siya wakae Jisɨs siya nu Juda hɨr bɨdi haiburgigɨn mɨ siya nu haɨmii Galili tɨrii nɨtam tari. Mɨ siya ha namɨn Jisɨs siiram mɨ kɨmɨdiniya siir inɨ boɨnɨu, saɨka namɨm om Kapaneam hɨriir siir yɨnisɨm ɨiir ninɨ haiswonɨskiiyɨuwɨm. Siir yɨnisɨmɨn ɨni nao kingiin nwowɨn. 48 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki mɨ kɨma, kara dimɨn kɨrɨe komii komii tɨr karamae nwowi mɨ kɨma wɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn tani. Nɨɨngaka. 49 Mɨ tɨ inkam komiiyɨn siya hɨnɨɨna boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra kanakar wɨt, kariir yɨnisɨm ɨiir kɨgnakiyam. Yɨnisɨm ɨeya naonamɨn yɨo mɨiyɨk rani. 50 Mɨ Jisɨs siya siirɨn ɨna yɨkropkiyɨn, kɨra tɨ am kɨriir yɨnisɨmɨn wɨ omwaiyar swokɨ waiyaei. Mɨ tɨ inkamɨn siya Jisɨs siir yai aiir wakaeyɨn mɨ ɨna yamɨn. 51 Mɨ ɨiya siya ha swokɨ haiyɨug apnamɨn mɨ kamɨm siir mɨriiyɨm, sɨma siirɨn siyɨu hɨr yapiyɨskaiwɨn. Mɨ sɨma boɨn siirɨn, kɨriir yɨnisɨmɨn ɨni wadɨeyar swokɨ owɨn. 52 Mɨ siya kɨmɨdiniya sɨmiir srɨi, pakɨ hɨnɨɨn ɨiya wadɨe sae nwokikɨn kariir yɨnisɨmɨn, ha? Mɨ sɨma siir boɨn, siir pɨu huua kɨniya ii nabɨe bopwo dɨgika. 53 Mɨ ta yaiya sɨma boɨna siir, saiir mhoɨiya mɨ siir adɨn ɨna swokɨ aɨngwokiyɨn yaiya Jisɨs siya boɨna ii nabɨe bopwo hɨnɨɨn kɨriir yɨnisɨmɨn wɨ omwaiyar swokɨ waiyaei. Mɨ siya mɨ siir yɨnwig ɨma sɨmaniiyɨn ɨni hɨriiyar yaɨngwo tɨbmii kɨɨn swokiyɨm Jisɨs siiram.

54 Mɨ ya tariigɨna ya dimɨn kɨrɨe komii kwɨsaka aeya, Jisɨs siya tɨra iikam ɨmiir nɨisiimauuam, ɨiya siya nu haɨmii Judia hɨr haiburgigɨn mɨ ha napnamɨn nu haɨmii Galiliya hɨriir. Ɨriig.

5

Jisɨs siya inkam nwɨrɨn whɨinausɨm kwɨra Betesda dapiya saiir hɨr haiswonɨskiigɨn

1 Mɨ tɨriigɨnɨm yɨm dɨg nwokiyɨm mɨ Juda sɨmiir ɨi komii kwɨra nae ɨrɨpa haɨngiriyɨu aeiya ɨna yɨmbiyama. Mɨ Jisɨs siya asi swokɨ amkɨn om komii Jerusalem hɨriirɨn. 2 Mɨ om komii Jerusalem hɨrɨn anowɨn napnɨnopkainamiyɨn iikamkɨm sɨm kiyainɨnopkainamiyɨn sibsib siir kingiin hɨrɨn whɨinausɨm kwɨra ɨni hɨr nwowa. Mɨ iikamɨm sɨma Hibru sɨmiir yaigɨna hɨnɨɨna dapikɨm Betesda. Mɨ ta whɨinausɨma saiir kingiin hɨrɨn ɨuruwɨm ɨriiyara nwowi iikamkɨm sɨm nɨdwowam. 3 Mɨ iikam whɨekakɨm makak makakɨm ɨni hɨrar nɨnɨdwodwokaowɨm. Iikamɨm nhwokwɨsaeyɨm mɨ iikamɨm ɨgrɨb ɨɨndɨb nɨimwowaeyao mɨnkɨn kɨpiiyɨm mɨ iikamɨm kɨu mɨn naonɨnsɨmsɨrɨrɨu ɨkɨm. Sɨma mɨnam nɨnɨdwodwokaowi Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya tɨrkiyɨm op aiirɨn imɨgak nwokiyam. 4 Mɨ ɨi nhɨrɨm Adi Komii siir paekwosɨmɨn ɨkɨ siya nɨuunaiiniiyɨm mɨ ta whɨinausɨma pɨ imɨg iga siya naunɨ ɨnɨunii. Mɨ inkamɨn ɨkɨ bɨigɨ bɨi natmainamiyɨn ta opa Adi Komii siir paekwosɨm ɨeya tɨriya mɨ ta siir ma pa dɨgi. 5 Mɨ inkam nwɨrɨn ɨuru hɨr nɨdwowɨn bɨewiyɨm makɨ siya niiyɨm kam nwɨr ɨuur ɨriiyar whoɨmgɨm (38). 6 Mɨ Jisɨs siya tɨ inkamɨn siir kɨgɨn siya hɨr whɨnɨn mɨ siya ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨn siya makɨ kwokiyaeya bɨ niigɨn. Mɨ Jisɨs siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨra hɨnɨɨna naɨngwowi kɨra wadɨe swokɨ okiyɨm, aniya? 7 Mɨ tɨ inkamɨn makɨ niinanaekaigiyɨn siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Bɨiyan Inkam Komii, ɨiya Adi Komii siir paekwosɨm ɨeya tɨrkiiyɨm ta op aiirɨn mɨ kariirɨn inkamkɨ haidunamam whaowae ta whɨinausɨma saiir aowa hɨriirɨn. Mɨ kariirɨn pɨ nhɨrkɨm swokɨ haiburi, bɨi pɨ sɨma natmaidunami.

8 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra dɨnsiin okwoki mɨ kɨriir nɨbmɨr aiir hai mɨpa dapnam. 9 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn, tɨ inkamɨn siir ma ɨna dɨgiya mɨ siya ɨni siir nɨbmɨr aiirar yɨnsiin hainamɨn. Taka ɨiya ya Judami ɨi komiiya pɨu siisiya Sabat, ɨiya dimɨn taemɨn sɨma tɨr karamae nwowiya saeya. 10 Mɨ siya nɨbmɨr ha hainamɨn mɨ gavmani inkamɨm sɨma tɨ inkamɨn Jisɨs siya nwowaigɨnɨugiyɨn wadɨe siir srɨiwɨn, tapa Judami ɨi komiiya pɨu siisiya Sabat, dimɨn taemɨn tɨr karam nwowiya saeya mɨ kɨra wara kɨriir nɨbmɨra saiir dimusi hainanikɨn. Moses siir siyɨuɨn hɨriinanɨn siirɨn igbidgak bɨdi ywowɨn. 11 Mɨ siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, inkamɨn wadɨe kariir nwowaigɨnɨugiyɨn kariirɨn siya nokmwɨn haigikɨn ta kariir nɨbmɨr aiir nɨnsiin hainaniyamɨn. 12 Mɨ sɨma kɨmɨdiniya tɨ inkam ɨiir swokɨ kwasrɨi, yɨpɨkɨn kɨriir boɨnkiyɨn ta kɨriir nɨbmɨr aiir hainaniyamɨn, ha? 13 Mɨ tɨ inkamɨn wadɨe Jisɨs siya nwowaigɨnɨugiyɨn siya bɨ nɨnoknɨnkɨnkikɨn tɨ inkam ɨiirɨn. Dimusi rani, Jisɨs siya siir bɨdi haiburgigɨn mɨ siya panɨɨnsi yɨnoknɨnkɨnkisi, iikam kasakɨwaeyao hɨr nokwowɨm.

14 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya siirɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨr kɨgɨn mɨ siya kɨmɨdiniya siir boɨn, wakae, kɨra mhoɨiya wɨ dimɨn whɨr kɨpi swokɨ tɨr. Nɨɨngaka. Kɨra hɨriinan tɨri mɨ ta hɨka mhoɨiya kɨra haii, ya wɨ hɨka bɨiya kɨra haiya wɨ saiir haiburi. 15 Mɨ tɨ inkamɨn ha namɨn siya kɨmɨdiniya Juda sɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨmiir inɨ boɨnɨu, tɨ inkamɨn wadɨe kariir nwowaigɨnɨugiyɨn yɨo Jisɨs siyaɨrgɨn. 16 Mɨ tɨ Isrelmi inkam komii komiiyɨm sɨma Jisɨs siirɨn siyɨu biyɨe asi tɨrkɨm. Dimusi rani, iikamɨm makɨ niiyɨm sɨmiirɨn siya Juda sɨmiir ɨi komiiya pɨu siisiya Sabat, dimɨn taemɨn whɨr tɨr karamae sɨma nwowiya siya saiir haiswonɨmnɨskɨigɨn.

17 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kariir Adɨn siya ɨinokɨinokɨn hɨriiyar mɨriigɨn. Mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan asi mɨ mɨrii. 18 Mɨ ta yai hɨriinana Jisɨs siya boɨna mɨ Isrel sɨmiir bɨiyan inkam komii komiiyɨm siir nɨsomaowam asi tɨrkɨm. Dimusi rani, tɨ makak iikamɨm siya haiswonɨmnɨskɨiyɨm Judami ɨi komiiya pɨu siisiya Sabat, dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya sasa rani. Nɨɨngaka. Sɨma siirɨn ɨo mɨnsi nwokɨm ta siya boɨna hɨnɨɨn, Adi Komiiyɨn kariir Adgɨn. Mɨ siya ɨni inkam komii siya siyar swokɨ onaɨn Adi Komii siir hɨriinanɨn. Mɨ siirɨn saiirsi nɨsomaowam tɨrkɨm. Ɨriig.

Adi Komii siya siir yɨnisɨm ɨiirɨn inɨgak bɨdi ywohaigɨnɨuwɨn siir mɨi aiir mɨriiyamɨn

19 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, kara siir yɨnisɨmɨn dimɨn whɨrɨn kariir kwoɨn aɨrgɨ bɨ swokɨ aɨngwo tɨrkɨn. Nɨɨngaka. Kara dimɨnɨm kara kɨgmɨmɨkɨm kariir Adɨn siyar tɨrɨm kara sɨmiirarar tɨri. 20 Adi Komii siya kariiramɨn nhami nhami bɨ naɨngwokwowikɨn mɨ siya digworaekwo whɨekakɨm siya mɨriiyɨm kariir asi nɨisiimauugɨm. Mɨ digworaekwowɨm siya nɨisiimauuwi wɨ digworaekwowɨm tɨ kara tɨrɨm wɨ sɨmiir haiburi. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma sɨmiir kɨgi mɨ kɨma wɨ nanaa pranae kɨn tani. 21 Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwowiyɨm iikamɨm naokaowɨm omwai swokɨ waiyaɨm siir hɨriinan. Mɨ kara siir yɨnisɨmɨn iikamɨm yɨpɨkɨm kara hauuwam tɨriyɨm kwoɨn mɨiyɨk yɨo kariirar kwoɨnkɨn. 22 Mɨ kariir Adɨn iikam ɨmiirɨn siyar bɨ hɨdikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siir kɨrɨeya siir yɨnisɨmɨn kariir bɨdi hauuwɨn mɨ siirɨn kara bɨdi kisɨna owɨn mɨ iikam ɨmiirɨn wɨ karar hɨdi. 23 Mɨ iikam whɨekakɨm wɨ kariir inɨg ɨiir asi hainani, kariir Adɨn siir inɨg ɨiir sɨma hainana saiir hɨriinan. Mɨ yɨpɨkɨn kariir inɨg ɨiir hainan karamae nwowi siir yɨnisɨmɨn kɨma tɨra saiir hɨriinan mɨ sɨma kariir Adɨn yɨpɨkɨn kariir nɨkropkiyɨn wɨ siir inɨg ɨiir mɨ hainan tani. Nɨɨngaka.

24 Kara Jisɨskɨn kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii mɨ yɨpɨkɨn kariir yai aiir wakaeyoknaei mɨ ha naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ sɨma wɨ kariir Adɨn yɨpɨkɨn kariir nɨkropkiyɨn wɨ siir yai aiir warar mɨ wakaeyokna aɨngwo tɨbmii kɨɨni. Mɨ yɨpɨkɨn kariir nɨkropkiyɨn siya wɨ siir naeyɨu ɨiir hauu haigɨnɨuwi sɨmiirɨn mɨ kɨma wɨ inɨgak nwoyokiyokɨikaeyami. Adi Komii siya wɨ sɨmiir wara hɨd rani mɨ sɨma wɨ nao rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma wɨ yaeya kwoɨn wɨn haii omwai waiyayokiyokɨikaeyamɨm. 25 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, ɨiya Adi Komii siya nɨmbina iikamɨm naokaoɨm sɨmiiram ya bɨdi yɨmbiniya. Mɨ sɨma wɨ kariir yai aiirar wakaekii, Adi Komii siir yɨnisɨmɨn. Mɨ sɨma wɨ yaeya kwoɨn wɨn haii omwai waiyayokiyokɨigiyamiyɨn. 26 Adi Komii siya bɨ naowikɨn, siya kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn siir bwamkɨbwamɨn siyaɨrgɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya kariirɨn digworaekwo whɨekakɨm omwai waiyayokiyokɨiyɨm sɨmiir bwamkɨ bwam ɨiir asi mɨ tɨrkikɨn. 27 Adi Komii siya ha boɨnkɨn, kara siir yɨnisɨmkɨn mɨ iikam ɨmiirɨn wɨ kara hɨdi. Dimusi rani, kara ɨni inkamnan ywowɨn. Mɨ kara sɨmiir kwoɨnɨm ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn. 28 Mɨ kɨma wɨ ta saiirsi kɨpi nanaaki. Mɨ ɨiya saeya nɨmbiyami mɨ ɨkɨ iikamɨm nikɨ aokaoɨm mɨ sɨmiir ɨenau hɨr nwokaiyɨm sɨma wɨ kariir yai aiir wakaekii, Adi Komii siir yɨnisɨmɨn. 29 Mɨ sɨma wɨ ɨe hɨrankar nɨnsiin ɨdwonani. Mɨ yɨpɨkɨ siyɨu mɨiyɨk tɨrɨm yɨm wɨ omwaiyar waiyayokiyokɨigiyami. Mɨ yɨpɨkɨ siyɨu biyɨe tɨrɨm ɨiya sɨma nɨnsiin ɨdwowi wɨ yaigak nwowi. Mɨ sɨma wɨ paeya nami mɨ ɨinokɨinokɨn sɨmiirɨn wɨ hɨriiyar nɨunanaei.

Jisɨs siirɨn iikam nhɨrkɨm yanaaknɨnkii haigɨnɨu

30 Kara dimɨn whɨrɨn kariir kwoɨn aɨrgɨ bɨ naɨngwo mɨriigɨn. Nɨɨngaka. Dimɨn taemɨnɨm kara wakaeyɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya boɨnɨm kara sɨmiirarar tɨri mɨ kara iikam ɨmiirɨn asi hɨdi. Mɨ kara iikam ɨmiirɨn wadɨeyar sɨbgu hɨdi. Dimusi rani, kara kariir kwoɨn ara naɨngwo dirɨraerar tani. Kara Adi Komii siir kwoɨn ɨiirar napi yɨpɨkɨn kariir nɨkrop ɨuungiyɨn nua tɨriir.

31 Mɨ tɨ yaiyɨm kariir kwoɨnkar prɨinaɨngwo boɨnkɨswo mɨ kɨma wɨ ha di nɨnoknɨnkɨni tɨ yaiyɨm kara boɨnɨm kaimwokɨ piyamisi owɨm, iyɨe? Kara hindara prɨiboɨni. 32 Mɨ inkam nwɨrɨn yɨo ɨna mɨ owɨn yɨo siya Jonkɨn siirɨn Adi Komii siya nɨmbingikɨn, kariir yaiya saiir sɨbgu boɨnmɨmauuwam. Kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn yaiyɨm siya boɨnmɨmauuwɨm kariirɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. 33 Mɨ wɨm kɨma kam nhɨrɨm kɨmɨdiniya Jon siiram yɨkropki mɨ tɨ inkamɨn siya boɨnkiyɨn sɨmiir yɨo karaɨrgɨn. 34 Kara kamɨm kariir yai aiir nanaaknɨnki haigɨnɨuwɨm sɨmiirɨn yai karamaeka. Nɨɨngakɨ. Nɨɨngaka. Mɨ tɨ digworaekwowɨm tɨ kara boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir, kɨma sɨmiirɨn wɨ nwokɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ kɨma wɨ kariir yai aiirɨm nwokɨ wakaeyokna aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ kɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nanmaiwarkainaei. 35 Jon siya ɨni pae nɨuyanan ywowɨn kɨmiir nɨuya haigɨnɨuwam. Mɨ Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir nɨisiimauuwam. Mɨ ta ɨiya siya omwaiyar nikɨ waiyaɨn, kɨma siiramɨn nhami nhami bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. 36 Dimɨn nhɨrɨm ɨni ta yaiya Jon siya boɨna kariir ɨni saiir haiburɨm ya hɨnɨɨnga. Mɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya boɨnkiyɨm kara tɨram yɨm iikam kɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨugɨm kariirɨn hɨnɨɨn, kariirɨn Adi Komii siya nɨkropkikɨn. 37 Kariirɨn Adi Komii siyar nɨkropkikɨn mɨ kariirɨn siya boɨnɨnkɨigikɨn mɨ siyar mɨ anaaknɨnkii haigɨnɨugikɨn. Mɨ wɨm kɨma siir yai aiir bɨ wakaekɨm mɨ siir whwonkam ɨiir bɨ kɨgɨm. Nɨɨngaka. 38 Mɨ siir yaiya kɨmiir kwoɨnau bɨ haigi nonkworɨnuga. Nɨɨngaka. Dimusi rani, kɨma kariir yai aiirɨm bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm, kara tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkrop ɨuungikɨn. 39 Wɨm kɨma Yokwo Komii saiir yaiyɨm sɨmiirɨn ha sɨbgu mwaɨnikɨm. Dimusi rani, kɨma saiir sɨbgu nɨnoknɨnkɨnam mɨ saiir naɨngwo tɨbmii kɨɨnam tɨri. Mɨ kɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nwokɨ hauuwɨm kwoɨn wɨnɨn omwai waiyayokiyokɨigiyamiyɨn. Mɨ wara mɨiyɨm kɨma mwaɨnkɨgmɨmɨkɨm yɨm kariir yai ɨmaɨrgɨm. Mɨ wɨm kɨma hɨnɨɨnam naɨngwo mwananaei, Adi Komii siir mɨiyɨm kɨmiirɨn wɨ omwai sɨmar nwokɨ waiyayokiyokɨi haigɨnɨuwɨm. Mɨ wara mɨiyɨm kɨma mwan kɨgmɨmɨkɨm yɨm kariir mɨigɨm. 40 Mɨ wɨm kɨma kariirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm pɨ boriisopi, kwoɨn wɨnɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn kara kɨmiir hauuwɨm.

41 Kara pɨ boriisopi ɨkɨ iikamɨm kariir inɨg ɨiir hainan praprasɨm. Nɨɨngaka. Ya tariigɨna ya dimɨn komii rani. 42 Mɨ kara kɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siirɨm naɨngwo hɨrɨrɨu kɨɨn tani. 43 An kara kariir Adɨn siir inɨgni nɨtkɨn mɨ ta kara nɨta ya Adi Komii siya nɨtni hanɨɨnaka tɨsi kara nɨtɨskiyɨn. Mɨ wɨm kɨma kariir yai aiir bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. Mɨ wɨm kɨma sɨmiirɨn ɨni yɨmiiyɨuwɨm. Mɨ inkam nwɨrkɨ nɨtkɨswo mɨ siya siir yai ɨmiir ninɨ boɨnmɨmauuniyɨm mɨ wɨm kɨma siir yai ɨmiirɨn wa pɨ wakaeyɨn mɨ kariirɨn iyɨe? 44 Mɨ kɨma kariir yai aiiramɨn wɨ panɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨni, ha? Kɨma wɨ dɨg nwo rani. Mɨ kɨma, kɨma kɨmar ninan hainanamar tɨri mɨ kɨmiir inɨgɨm Adi Komii siya hainanɨm pɨ boriisopi. Nɨɨngaka. 45 Kɨma ha kɨpi naɨngwo kɨmiirɨn kara wɨ kariir Adɨn siir boɨnmauuwi, kɨmiir boɨnwokiyopnatkaigiyɨm. Nɨɨngaka. Mɨ Mosesɨn yɨpɨkɨn naɨngwo tɨbmii komiigak kɨma nwowiyɨn wɨm kɨma ha naɨngwowi kɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae saiirsi nwokɨ ɨkɨuwɨm. Kɨmiirɨn wɨ siyar boɨnmauuwi kariir Adɨn siya boɨnwokiyopnatkaigiyamɨn. 46 Mɨ kɨma Moses siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, kɨma tɨra saiir hɨriinan mɨ kɨma kariir yai aiiramɨn wa mɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨni. Dimusi rani, yaiyɨm Yokwo Komii hɨr nwowɨm kariirɨm siyar wɨnboɨnkiyɨm mɨ kɨma sɨmiiram bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. 47 Mɨ tɨ yaiyɨm Moses siya wɨnboɨnkiyɨm kɨma sɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karam nwowi mɨ kɨma kariir yai ɨmiiramɨn wɨ panɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨni, ha? Yɨ siyɨu karamaeka. Nɨɨngaka. Ɨriig.

6

Jisɨs siya hauu aeyɨm kamɨm 5,000kɨm, siya wigyɨnɨm sɨmiir wara bɨ mwaɨngɨm

(Mt 14:13-21; Mk 6:30-44; Lk 9:10-17)

1 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya tɨ yaiyɨm ha boɨndɨgiyɨm mɨ siya ɨna iyɨkɨdamɨn Galili whɨigbida hɨriir, saiir inɨg whɨrɨn sɨma dapiyɨn ta whɨi aiirɨn whɨi komii Taibiriaska. 2 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨni Jisɨs siir mhoɨiyar sɨdkaenamɨm. Dimusi rani, sɨma dimɨn kɨrɨe komii komii kasa bɨ kɨgɨm iikam makak makakɨm siya nɨnɨmnɨskiiyɨm. Mɨ sɨma siir mhoɨiya asi sɨdkaenamkɨm. 3 Mɨ Jisɨs siya mhɨuisɨm whɨrɨn siir iiyam. Mɨ siya kɨmɨdiniya siir kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨn sɨmakar inɨ ii ɨdwoɨu. 4 Mɨ Juda sɨmiir ɨi komiiya wou nikwo aeiya Pasova ɨni kingiin nwowa. 5 Mɨ Jisɨs siya ha niyaeyok kaokiyɨn mɨ siyar kɨgwɨn, iikam isid komiiyɨn nɨtɨn siiram. Mɨ siya Pilip siir boɨnki, krɨma bretɨm pɨ papi haii tɨ iikam ɨma naeyamɨn, ha? 6 Mɨ Jisɨs siya Pilip siirɨn hɨriinan boɨnkiyɨn mɨ yɨo siyarɨn bɨdi yonkwokiyɨn siyɨuɨn pɨ siya tɨri. Siya Pilip siirɨn mɨnam kɨnankɨugɨn, siir kwoɨnɨn pɨ panɨɨna namisi aɨngwokii. 7 Mɨ Pilip siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn mɨ krɨma bretɨm K200.00 saɨni. Mɨ tɨ hɨriinan iikam isid komiiyɨn krɨma sɨmiirɨn haɨmii haɨmiiya hauuwɨm pɨ dɨgɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. 8 Mɨ siir kɨgna mɨrii inkam nwɨrɨn, Endru nɨkɨuwiyɨn Saimon Pitani nomousɨmɨn, siya Jisɨs siirɨn hɨnɨɨna boɨn, 9 whranisɨm nwɨrɨn tɨr nwowɨn, siya bret baliyɨm ɨriiyara nwowi mɨ anasuwo whɨsa mɨ owi. Mɨ tɨ hɨriinan bret ɨriiyarɨuwam mɨ anasu whɨsuwa ɨko, tɨ hɨriinan iikam isid komiiyɨn pɨ dɨg swokɨ o mɨmɨn tani. Nɨɨngaka. 10 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma sɨmiirɨn nab nab dokmwɨn ɨdwo. Mɨ ta maeyaua sɨma nɨdwowa ya kokaka. Mɨ tɨ 5,000 kamɨm ɨni ta maeyaua kokaka ɨni saiirar prɨigrɨnkɨn ɨdwonamɨm. [Sɨma wigyɨnɨm sɨmiir warar bɨ mwaɨngɨm.]

11 Mɨ sɨma ha grɨnkɨn ɨdwokiyɨm mɨ Jisɨs siya tɨ bret ɨriiyarɨm ha haigiyɨn mɨ siya ɨna boɨn wadɨekiyɨn Adi Komii siir. Mɨ mhoɨiya siya ɨna yɨinɨbɨmbɨɨr hauugiyɨm kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir mɨ tɨ bret haɨmiiyɨm sɨmiirɨn kɨmɨdiniya sɨma yap hauuwam iikam ɨmiir sɨma naeyam. Mɨ mhoɨiya siya anasuwo ha mɨ haiyɨn, ɨna mɨ ɨnoop ɨinɨspamspak hauugiyɨn kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir, bret ɨmiir siya nikɨ tɨrkiya saiir hɨriinan. Mɨ iikam ɨmiirɨn ha nonkwokwo hauunamɨm mɨ sɨma ɨni sɨmiir kwoɨnkar prɨigrɨnkɨn ɨdwo aenamɨm. 12 Mɨ mhoɨiya sɨmiir mhɨiyɨm dɨg ha nwokiyɨm mɨ Jisɨs siya siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨmiir boɨnki, wara nae haɨmii haɨmiiyɨm sɨma naepɨpɨru okiyɨm tɨ swokɨ tauhaigɨnam ɨrɨpa. 13 Mɨ ta siya boɨnkiya saiir mhoɨiya, nae haɨmii haɨmiiyɨm sɨmiir swokɨ taugɨn haiyam mɨrisɨm kwɨrkɨ bɨ swokɨ okikɨn ɨni hɨriiyar taugɨn haiswokiyɨm mɨ sɨma sɨmiirɨn nɨb komii komiiyɨm ɨuur ɨsa tauhaigi. Mɨ tɨ nɨb komii komii ɨuur ɨswo ɨni yaigɨyaiga yakɨ ɨtkɨkɨniyɨm tɨ nae haɨmii haɨmiiyɨm sɨma naepɨpɨru okiyɨm.

14 Mɨ tɨ iikamɨm sɨma tɨ dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm siya tɨrɨm sɨmiir kɨgɨm mɨ sɨma ɨna boɨnɨm. Tɨ profet inkamɨn Adi Komii siya boɨnɨn, nua tɨrii nɨtam siyaɨrgɨn. 15 Mɨ Jisɨs siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨn, sɨma siir nonkwonamam tɨri sɨmiir kɨgɨrkakan inkam komii nwowam. Mɨ siya mhɨua hɨriirɨn sasar asi swokɨ amkɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya whɨiya saiir op ɨdwowar napnaiidamkɨn

(Mt 14:22-33; Mk 6:45-52)

16 Mɨ mhoɨiya ɨiya bɨeyɨn ha nɨkiiyamtɨbɨn mɨ kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ɨna yapniyamtɨbɨm whɨiya hɨriir. 17 Mɨ sɨma kɨmɨdiniya i ɨra saiir yani apni kwɨriinam. Mɨ ɨna iyɨkɨdamɨm whɨiya saiir mɨrmiiya hɨriir. Mɨ ɨiya bɨdi kakauu ɨuguskiya mɨ Jisɨs siya sɨmiiram bɨ nikɨ amsɨsaukɨn. 18 Mɨ ta ɨiya opud komiiya ha hugnaniya mɨ hɨnɨn komiiya ɨna mɨ ii okwonaniya. 19 Mɨ kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma kignaidamɨm kilomitɨsɨm ɨriiyar kwɨr nanaɨrgɨm. Mɨ sɨmar kɨgwɨn Jisɨs siya op ɨdwowar napnii. Mɨ siya sɨmiir iya saiir kingiin napamɨn mɨ sɨma nɨdid pranae bɨ kɨnwɨnkɨm. 20 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨma kɨpi nɨdid, tɨ karaɨrgɨn nɨtɨn. 21 Mɨ sɨma maɨrgɨmaɨrga siiram ha nwowɨm mɨ siirɨn ɨna yɨnkikwona kwɨriiyɨn. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkɨm, sɨma ɨna yɨmbiyamɨm ta maeyaua sɨma namam tɨra saiirɨn. Ɨriig.

Iikamɨm yɨm Jisɨs siiram naphansɨrkɨm

22 Mɨ ɨigwɨra iikamɨm sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨm, tapaiir nwomaiya iya ɨruwaɨrga. Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn wara bɨ kɨgwo kwɨriigikɨm kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmakan. Nɨɨngaka. Sɨma siirɨn tɨrar haiburgigɨm. 23 Mɨ siyaii nhɨrɨm om komii Taibirias hɨrankɨ nɨtiyɨm yɨm ta maeyaua Jisɨs siya boɨn wadɨekiya Adi Komii siiram mɨ bret siya hauu aeya kam 5,000nɨm sɨm saiir kingiin hɨriir nɨtikɨm. 24 Mɨ iikamɨm sɨma hɨriinan kɨgɨm, Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨrii ɨkɨm, sɨma tɨr nwo rani mɨ sɨma kɨmɨdiniya siyaii sɨm nhɨrɨm sɨm kwɨriinaidam om komii Kapaneama hɨriirɨn Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨrii ɨkɨm sɨmiiram hansɨram. Ɨriig.

Jisɨs siya nɨnomor kou hɨran bret mɨiyɨknankɨn

25 Mɨ iikamɨm sɨma Jisɨs siirɨn whɨigbid mɨrmiiya hɨr kɨgɨuwɨn mɨ sɨma kɨmɨdiniya siir srɨi, inkamɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn, kɨra tɨriirɨn paka hɨnɨɨn ɨiya sae nɨtkɨn, ha? 26 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, kɨma kariiramɨn mɨnam swokɨ aɨngwo hansɨrnikɨm bretɨm kara hauu aeyɨm kɨmiir mɨ kɨmiir mhɨiyɨm ha nae kɨnɨugiyɨm sɨmiiram. Mɨ kɨma kariiramɨn dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm kara tɨrɨm kɨma kɨgɨm sɨmiiram bɨ hansɨrnikɨm. Nɨɨngaka. 27 Kɨma naeyɨm biyɨe nwowiyɨm sɨmiiram kɨpi mɨrii. Kɨma naeyɨn kwoɨnbud hauu haigɨnɨuwiyɨn omwai waiyayokiyokɨiyam siiram mɨriinanae. Mɨ kara tɨ inkamɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn, kɨmiirɨn wɨ kara hauuwi siirɨn. Dimusi rani, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya kariirɨn inɨgak bɨdi ywohaigɨnɨugiyɨn. Mɨ kara siir mɨi aiir mɨriiyam nɨtkɨn.

28 Mɨ sɨma siir swokɨ srɨi mɨ krɨma wɨ dimu dimɨn tɨ tɨr big nasmɨrwaiya Adi Komii siya nwowamɨn krɨmiiramɨn, ha? 29 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, tɨkɨ dimɨnɨn kɨma tɨranɨn, big nasmɨrwaiya Adi Komii siya nwowi mɨ maɨrgɨmaɨrga siir nwowaigɨnɨuwi, kɨma kariir yai aiiram daɨngwo tɨbmii kɨɨn, inkamɨn yɨpɨkɨn Adi Komii siya nɨkrop ɨuungiyɨn nua tɨriir.

30 Mɨ sɨma siir yai aka hɨnɨɨna swokɨ owarkɨi boɨn, kɨra wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm sɨm tɨri, krɨma kɨgamɨn. Mɨ krɨma wa nwokɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm kɨriir yai aiiramɨn, ha? 31 Krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm ɨiya sɨma nu siiyɨn apaɨn siir hɨr nwowɨm sɨma dimɨn whɨrɨn mana dapiyɨn siirarar naekɨm Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, tɨ naeyɨn nɨnomor kouankɨ nɨtkɨn Moses siyar hauu aekɨm sɨmiirɨn. 32 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii tɨ bretɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn kɨmiirɨn Moses siyar bɨ hauugɨn. Nɨɨngaka. Kariir Adɨn kɨmiirɨn siya hauugɨn nɨnomor kougɨ kou hɨran bretkɨ bretɨn. Mɨ tɨkɨ hɨriinan naeyɨn kɨmiirɨn wɨ omwai siya waiyayokiyokɨi haigɨnɨu rani. Nɨɨngaka. Kariir Adɨn tɨ hɨriinan nae kɨbiyɨn siir om hɨranɨn siyar hauuwikɨn bretnanɨn omwai kɨma waiyayokiyokɨiyam. 33 Mɨ bretɨn Adi Komii siya hauugiyɨn nɨnomor kouwanɨn iikam kɨmiir, yɨo Jisɨs karaɨrgɨn. Mɨ kɨmiirɨn kwoɨn wɨn wɨ karar hauu haigɨnɨuwi omwai waiyayokiyokɨiyam. 34 Mɨ sɨma siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, warɨ kɨriir bretɨn krɨmiirɨn ɨinokɨinok hɨriiyar whauunanae mɨ nɨm wɨ omwai hɨriiyar nwokɨ waiyayokiyokɨiyɨm. 35 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨn, tɨ bretɨn kwoɨn wɨn hauu haigɨnɨuwiyɨn iikam ɨmiir omwai sɨma waiyayokiyokɨiyam, yɨo karaɨrgɨn. Yɨpɨkɨ kariirɨm nɨti yɨo wɨ mhɨigɨ nao rani. Mɨ yɨpɨkɨ kariirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨni, yɨo wɨ kwoɨnkɨ haei rani. Nɨɨngaka.

36 Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, kɨma kariir bɨdiyar kɨgɨm mɨ kɨma bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. 37 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya hauugiyɨm kariir ɨɨn nonkwowɨm, yɨm sɨma wɨ kariir siyɨu ɨiirar napi. Mɨ kara iikamɨm kariirɨm nɨtɨm mɨ kariirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, sɨmiirɨn wɨ hɨuyarmai rani. Nɨɨngaka. 38 Kara nɨnomor kou hɨr haiburgigɨn mɨ ha nɨuunaiiniyɨn, kara kariir kwoɨn ɨiirara napam bɨ nɨtkɨn Nɨɨngaka. Kara nua tɨriirɨn mɨnam nɨuunaiinikɨn, tɨ inkamɨn kariir nɨkropkiyɨn siir kwoɨn ɨiirarar napɨm. 39 Mɨ tɨ inkamɨn kariir nɨkropkiyɨn siir kwoɨnɨn yɨo hɨnɨɨngɨn. Kara tɨ iikamɨm siya hauugiyɨm kariir, kara sɨmiir nwɨrni kɨpi haiburgig. Nɨɨngaka. Iikam ɨmiirɨn wɨ karar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi, ɨiya Adi Komii siya iikam ɨmiir hɨdana. 40 Tɨ dimɨnɨn kariir Adɨn siya naɨngwowɨn kara tɨram yɨo hɨnɨɨngɨn mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariir yai aiir wakaeyɨm mɨ ha nɨnoknɨnkɨnɨm kariir, siir yɨnisɨmɨn. Mɨ sɨma kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm mɨ ha mɨ wakaeyoknam kariir yai aiir, sɨmiirɨn wɨ kara hauu haigɨnɨuwi kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn siirɨn. Mɨ sɨmiirɨn wɨ karar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi. Mɨ sɨma wɨ omwaiyar waiyayokiyokɨi ɨiya Adi Komii siya sɨmiir hɨdana.

41 Mɨ tɨ yaiyɨm siya boɨnkiyɨm sɨmiir mhoɨiya Isrel sɨmiir kamɨm ɨo ha nwowɨm mɨ ɨna nhɨnkii boɨnainamɨm Jisɨs siir. Dimusi rani, siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, bretɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn yɨo karaɨrgɨn. 42 Sɨma hɨnɨɨna boɨn, tɨkɨ inkamɨn siya Jisɨskɨn, Josepni yɨnisɨm ɨkɨn. Krɨma siir yopii ad owiirɨn bɨdiyar ikɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ siya hɨnɨɨna dimusi boɨnkɨn, kara nɨnomor kou hɨr haiburgigɨn mɨ ha nɨuunaiinikɨn, ha?

43 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kɨma, kɨma kɨmar kɨpi nomboɨnyokaina. 44 Inkam nwɨrkɨ siir kwoɨn aɨrgɨ bɨ swokɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn pɨ siya yaɨngwo tɨbmii kɨɨn kariiramɨn siirɨn Adi Komii siyar hɨurworwokaigikɨn. Mɨ siirɨn wɨ siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi mɨ siya wɨ yaeya kwoɨn wɨn haii. Mɨ wɨ omwaiyar swokɨ waiyayokiyokɨii. Ya tariigɨna wɨ ɨiya Adi Komii siya iikam ɨmiir hɨdana wɨ saiir nɨmbiyami. 45 Yaiya profet kamɨm sɨma wɨnboɨnkiya Yokwo Komii saiir ya hɨnɨɨnga. Adi Komii siya wɨ iikam kasa nowomwarkaiyɨu rani, dimɨn taemɨnɨm wadɨe sɨmiir nwowaigɨnɨuam. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariir Adɨn siir yai aiir wakaeyɨm mɨ ha nɨnoknɨnkɨnɨm, kariiramɨn wɨ sɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨni. 46 Tɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir nwɨrkɨ Adi Komii siir bɨ swokɨ kɨgɨmɨmɨnkɨn. Nɨɨngaka. Kana kanaɨrgɨn siir kɨgɨn tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkrop ɨuungiyɨn nua tɨriir.

47 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, inkamɨn kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨn, yɨo wɨ yaeya kwoɨn wɨn haii. Mɨ siya wɨ omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨigiyami. 48 An kararɨn ɨni bretnan ywowɨn, iikam ɨmiirɨn karar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi omwai waiyayokiyokɨiyamɨn. 49 Bɨiya kɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm ɨiya sɨma nu siiyɨn apaɨn siir nwowɨm, sɨma manaɨm Adi Komii siya hauuwɨm sɨmiirarar naeyaonamkɨm. 50 Mɨ an kara tɨ inkamɨn Adi Komii siir om ɨiir haiburgigɨn mɨ ha nɨuunaiiniyɨn nu tɨriir, an kara ɨni bretnan ywowɨn, iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam. Mɨ yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, yɨm wɨ nao rani. Nɨɨngaka. Yɨm wɨ omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨigiyami. 51 An kara ɨni bretnan ywowɨn, iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam omwai sɨma waiyayokiyokɨiyɨm. Ankara Adi Komii siir omɨn nɨnomor kou hɨranɨn siir hɨrankɨ nɨtkɨn. Mɨ iikamɨm tɨ bret ɨiir naei, yɨm wɨ omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨikaeyami. Yɨo tɨ bretɨn nuan iikamɨm sɨma naeyanɨn ya kariir pɨu aeyaɨrga. Mɨ sɨmiirɨn wɨ kara nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨm, yaeya kwoɨn wɨn haiyamɨn omwai waiyayokiyokɨiyamɨn.

52 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm siya boɨnɨm sɨmiir mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm ɨna iwɨtpaomaigiyɨm. Mɨ sɨma ɨni sɨma sɨmar yɨnkɨnwamwarkɨi whrɨe boɨnamɨm. Sɨma hɨnɨɨna boɨn, tɨ inkamɨn siir pɨua krɨmiirɨn wɨ panɨɨna hauuwi, krɨma naeyamɨn, ha? 53 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni. Mɨ kɨma ta kariir kɨp aiir nae karamae nwowi tɨ inkamɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn mɨ kɨma kariir nhɨe aiir kwiyae karamae mɨ owi mɨ kɨma wɨ yaeya kwoɨn wɨn hai rani, omwai waiyayokiyokɨiyamɨn. Nɨɨngaka. 54 Mɨ inkamɨn kariir kɨp aiir naei mɨ kariir nhɨe aiir mɨ kwiyaei, yɨo wɨ yaeya kwoɨn wɨn haii, omwai waiyayokiyokɨiyamɨn. Mɨ siirɨn wɨ karar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwokii mɨ siya inkamnan wɨ omwaiyar swokɨ waiyai ɨiya Adi Komii siya iikam ɨmiir hɨdana. 55 Kariir kɨpa saeyaɨrga dimɨnkɨ dimɨna naeiya. Mɨ kariir nhɨeya saeyaɨrga dimɨnkɨ dimɨna kwiyaeiya. 56 Mɨ inkamɨn kariir kɨp aiir naei mɨ kariir nhɨe aiir mɨ kwiyaei, yɨm sɨma kanakar nwowi mɨ ankara sɨmaka mɨ owi. 57 Adi Komii siyaɨrgɨn digworaekwo whɨekakɨm omwai waiyayokiyokɨiiyɨm sɨmiir Adɨn mɨ yɨo siyarɨn omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨikaeyamikɨn. Mɨ kariirɨn siya nɨkropkikɨn mɨ ankara ɨriipɨ hɨriinan omwai asi mɨ waiyayokiyokɨii. Mɨ yɨpɨkɨ kariir kɨp aiir naei, yɨo wɨ omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨikaeyami tɨ digworaekwo ɨmiirsi. 58 Karaɨrgɨn tɨ bretɨn, Adi Komii siir omɨn nɨnomor kou hɨranɨn siir hɨrankɨ nɨtɨn. Tɨ bretɨn yɨo tɨ bretɨn kɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm bɨiya sɨma naeyɨn siir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Sɨma tɨ bret ɨiir naeyɨm mɨ ɨiya sɨma waibiyɨe nwowa mɨ sɨma ɨna yaonamɨm. Mɨ yɨpɨkɨ tɨ bretɨn kara hauuanɨn siir naei, yɨm wɨ omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨikaeyami. 59 Jisɨs siya yaiyɨm omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya om Kapaneam hɨrana saiir hɨr boɨnmɨmauugɨn. Ɨriig.

Jisɨs siir yaiya saiir mɨiyɨm, iikam ɨmiirɨn wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi omwai waiyayokiyokɨiyamɨn

60 Mɨ iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma ta yai aiir wakaeyɨm sɨma hɨnɨɨna boɨn warɨ yai hɨriinanɨm kɨra boɨnɨm, krɨma sɨmiirɨn nɨnoknɨnkɨn tani. Mɨ krɨmiirɨn hɨkak sɨma nwowi. Mɨ tɨ hɨriinan yaiyɨm sɨmiiramɨn pɨ nhɨnga nwowi, sɨmiir wakaeyamɨn, ha? 61 Mɨ Jisɨs siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨn tɨ yai hɨriinanɨm sɨma boɨnɨm. Mɨ siya sɨmiir boɨnki mɨ tɨ yaiyɨm kara boɨnɨm sɨmiir mɨiyɨm kɨmiir kwoɨnɨm sɨma haiprɨdkikaigɨm, aniya? 62 Mɨ kɨma tɨ inkamɨn Adi Komii siir omɨn nɨnomor kou hɨranɨn kariir kɨgii kara swokɨ ami, tɨ omɨn kara nikɨ ɨtɨn siir mɨ kɨma wɨ panɨɨna naɨngwokii, ha? 63 Iikam kɨma, kɨma kɨmar whɨnkɨnsiis ankɨnsiisnaɨm omwai waiyayokiyokɨiyamɨn wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. Adi Komii siir naeyɨuɨn mɨ ta yaiya kara boɨn aka mɨ sowa sowaɨrgo kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwano omwai waiyayokiyokɨiyam. 64 Mɨ kɨmiir nhɨrɨm yɨm kariirɨm bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm. [Mɨ Jisɨs siya bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnkiyɨn ɨiya siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir nɨmbinɨm mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowɨn, siirɨn wɨ wɨr siya napwouwi siir sau omomɨn siya haɨnɨm siirɨn.] 65 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kara kɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnkiyɨn, inkam nwɨrkɨ kariiramɨn siir kwoɨnaɨrga bɨ swokɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨnmɨmɨnkɨn. Nɨɨngaka. Pɨ siya yaɨngwo tɨbmii kɨɨn mɨ siir kwoɨnɨn Adi Komii siyar bɨdi hɨurworwokaigiyɨn.

66 Mɨ tɨ yaiyɨm siya boɨnɨm sɨmiir mhoɨiya iikam whɨe komiiya bɨiya siir nikɨ kɨgna apɨm mɨ tariinanɨn sɨma siirɨn ɨni digɨumii haimriiyɨugigɨm. Mɨ sɨma siir haiburgigɨm mɨ ɨna yɨnoopamɨm. 67 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya siir kɨgna mɨriiyɨm kam ɨuur nwɨso sɨmiir srɨi mɨ wɨm kɨma tari kariir haiburgigam warar mɨ aɨngwowi? 68 Mɨ siir yai aka Saimon Pita siya yowarkɨi boɨn, bɨiyan Inkam Komii, krɨma wɨ nhɨniiram nami, ha? Kɨriir yaiya sasaɨrga krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwana, omwai krɨma waiyayokiyokɨiyamɨn. 69 Nɨm krɨmarɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm kɨriirɨn, yɨpɨkɨn tɨ krɨma wakaeyokna aɨngwo tɨbmiiyɨn kɨraɨrgɨn tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn. 70 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kɨmiirɨn kara bɨdi yɨmbinɨn kariir kɨgna mɨriiyan kam ɨuur nwɨs nwowam. Mɨ kɨmiir nwɨrɨn yɨo mɨiyɨk rani, ɨni yɨumi bɨiyan inkamɨn Setan ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 71 Siya Judas siir boɨnkɨn, Saimon Iskariotni yɨnisɨmɨn. Siya tɨ kam ɨuur nwɨso siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir nwɨrkɨn. Mɨ mhoɨiya Jisɨs siirɨn wɨ wɨr siya napwouwi ɨkɨ kam biyɨeyɨm sɨmiir, sɨma haɨnɨm siirɨn. Ɨriig.

7

Jisɨs siir nomousɨsɨmɨm sɨma siiramɨn hɨnɨɨna bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm siya Kraiskɨn, inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn

1 Mɨ tɨriigɨnɨm dɨg nwokiyɨm mɨ Jisɨs siya ɨni nu haɨmii Galili hɨrar yapmɨriiyɨn. Dimusi rani, inkam komii komiiyɨm bɨi nwowiyɨm hɨranɨm sɨma siir nɨsomaowam tɨrkɨm. 2 Mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir ɨiya kingiin nwowa, ɨrɨpa sɨma haɨngiriyɨu owiya yaewou naeya saiir nikwo aeyam amar omaka saiir. Ya ta ɨiya sɨmiir ɨi aeya numɨrɨn sasaeyɨm wai bɨi nwowɨm, sɨmiir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam Adi Komii siir. 3 Mɨ Jisɨs siir nomousɨsɨmɨm sɨma siir boɨn, kɨra tɨ om ɨiir haiburgik mɨ kɨra nu haɨmii Judia hɨriir dam mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kɨriir yai aiir naɨngwo tɨbmii wɨ sɨma nwokɨ kɨgɨm, dimɨn taemɨnɨm kɨra tɨri. 4 Mɨ inkamɨn ha naɨngwowi iikamɨm siir dɨnoknɨnkɨn mɨ siya siir dimɨn taemɨnɨm hindara kɨpi nɨmprɨo dirɨraerar. Nɨɨngaka. Mɨ kɨra tɨ hɨriinan dimɨn taemɨnɨm sɨmiir tɨri mɨ bɨiyɨn kɨrar tikɨ ɨisiimauuna hɨnda tɨnda. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm iikamɨm sɨma nwokɨ kɨgɨm kɨra dirɨraerarɨm dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm. 5 Mɨ siir nomousɨmɨm yɨm sɨmiir hɨriinan yaiyɨm hinda pɨuaɨrga mɨ boɨnkɨm, sɨma bɨ mɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. 6 Mɨ sɨmiir yaiyɨm ha boɨn dɨgiyɨm mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨn, kariir ɨiya bɨ nikɨ ɨmbinika karar nɨisiimauunana hɨnɨɨn, kara tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn siya. Mɨ kɨma pakɨ hɨnɨɨn ɨiya sae mɨ ami ta ɨiya Isrel sɨmiir iikamɨm yaewou ɨrɨpa sɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeyana, numɨran sasaeyɨm wai bɨi nwowiyɨm sɨm Adi Komiini, yɨo kɨmiirar kwoɨnkɨn. 7 Iikamɨm nu tɨranɨm sɨma ɨo kɨmiir bɨ nwowikɨm Nɨɨngaka. Sɨma ɨo kariir nwowikɨm. Whɨsarii rani, sɨmiir aowa aowan dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨriyɨm kara haknoudnɨnkɨnikɨm. 8 Kɨmar tɨ am sɨmakan, ta yaewou aiiramɨn. Ankara nɨɨngaka pɨ wara nam tani. An kara ɨi nhɨrɨm tɨrar nikɨ owamar naɨngwowi. Kara sɨmiirɨn hɨnɨɨnɨn asiima nikɨ ɨisiimauuwɨm pɨ boriisopi, kara tɨ inkamɨn Adi komii siya nɨkropkiyɨn siya. Nɨɨngaka. Ya ɨna nikɨ owa. 9 Mɨ siya sɨmiirɨn hɨriinan boɨnkiyɨn mɨ siya ɨni nu haɨmii Galili hɨrar ywokiyɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya yaewou naeya amar omaka saiir naeya saiirɨn warar inɨ ikwo aeyɨu

10 Mɨ Jisɨs siir nomousɨsɨmɨm ha namɨm sɨma ta yaewouwa saiir nikwo aeyam mɨ yɨo siya ɨni mhoɨiyar mɨ amɨn. Siya iikam whɨekak aka bɨ namkɨn. Siya sasar yɨmprɨo am. 11 Mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm ɨiya sɨma ta yaewou aiir nikwo aeya, yɨm sɨma kɨmɨdiniya Jisɨs siiram yoksɨrboɨn. Mɨ sɨma ɨni sɨmasɨmar yɨnsrɨi ansrɨiyɨm siya ɨni papi nwowɨn. 12 Mɨ Jisɨs siiramɨn sɨmasɨmar whrɨe boɨnam. Nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna boɨn, siya inkam wadɨekɨn. Mɨ nhɨrɨm hɨnɨɨna boɨn, kiya yɨo inkam paii rani, iikam ɨma naɨngwo tɨbmii yamɨn, siir kwoɨnkar prɨinaɨngwo boɨni iikamɨm sɨmiir nɨkpɨtmaiyamɨn. 13 Iikam hoɨmgakɨ bɨ boɨnkɨm Jisɨs siir nhɨnkiiyamɨn. Nɨɨngaka. Dimusi rani, sɨma mɨnsi nɨdidkɨm, Isrel sɨmiir bɨiyan inkam komii komiiyɨm pɨ sɨma wakaei mɨ sɨmiirɨn pɨ sɨma nɨki.

14 Mɨ ɨi kwoɨmɨm yaewou sɨma nikwo aeyɨm sɨmiir mhoɨiya Jisɨs siya iikam ɨmiirɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨrɨn, ɨni idowɨiyar boɨnmɨmauuɨn. 15 Mɨ Isrelmi inkam komii komiiyɨm sɨma hɨriinan kɨgɨm, sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. Mɨ sɨma boɨn, tɨ inkam hɨriinanɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm yokwo tɨr nwowɨm, siya sɨmiirɨn panɨɨn panɨɨna nɨnoknɨnkɨnkɨm? Mɨ siya tɨ iikam ɨmiir kwomwarkaiyɨuɨn, inkam nɨnoknɨnkɨn komiigaknan siya skulam bɨ swokɨ amɨmɨnkɨn. Nɨɨngaka. 16 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ kara nowomwarkaiyɨuwɨm kɨmiir, yɨm kariir tani. Nɨɨngaka. Tɨ yaiyɨm yɨm Adi Komii siirgɨm, inkamɨn kariir nɨkropkiyɨn. 17 Mɨ inkamɨn siir kwoɨn komiiyɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai aiiram naɨngwowi mɨ siya pa nɨnoknɨnkɨnkii ta yaiya kara boɨnmɨmauuwa. Kara kariir kwoɨnkar prɨinaɨngwo boɨni iyɨe? Kara Adi Komii siir yai ɨmiir boɨni. 18 Mɨ inkamɨn siir kwoɨnkar naɨngwo boɨni, yɨo tɨ hɨriinan inkamɨn yɨo siir inɨg ɨiirar hainanamar tɨri. Mɨ inkamɨn tɨ inkamɨn siya nɨkropkiyɨn mɨ ha nɨtɨn, siir inɨg ɨiir hainani mɨ yai ha boɨnmɨmauuwi mɨ yɨo tɨ inkam hɨriinanɨn, yɨo inkam wadɨekɨn bɨ ɨksɨsaeikɨn. Nɨɨngaka.

19 Bɨiya Moses siya siyɨu komii siir siyɨuɨm kɨmiir hauuwɨn mɨ kɨmiir nwɨrkɨ tɨ siyɨu ɨiir bɨ swokɨ sɨbgu apkɨm. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma kariir nɨsomaowam dimuam tɨri, kara tɨ Moses siir siyɨu ɨiir nap karamae nwowɨn, ha? 20 Mɨ iikam nhɨrɨm siir yai akan sɨma yowarkɨi boɨnki, yɨpɨkɨn kɨriir nɨsomaowam tɨrɨn. Mɨ kɨra tɨ hɨriinan yai boɨnɨn mɨ tari kɨriirɨn uridyɨugɨ bɨdi ii okwokaiyɨn, aniya? 21 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kɨma ɨo kariir dimusi nwo rani mɨi kɨbi kwɨra, iikamɨm makɨniiyɨm sɨmiir kara nɨnɨmnɨskiiyɨm, Judami ɨi komiiya pɨu siiskuwakiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir mɨ kɨma kwoɨn bibiyɨe kariiramɨn saiirsi naɨngwowi. 22 Mɨ bɨiya Moses siya kɨmiirɨn mɨn boɨnkɨn, kɨmiir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨm sɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haiyɨm. Nɨɨngaka. Yɨo kɨmiir brougae ɨma tɨrkɨn bɨiyɨn. Mɨ wɨm kɨma kɨmiir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨm sɨmiir mɨoɨsɨm Juda sɨmiir ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya, saiirar mɨ kɨtiyopnɨmnɨr haiigɨm. Mɨ Moses siir siyɨuɨn siirar mɨ apkɨn. 23 Wɨm kɨma tɨ dimɨnɨm Judami ɨi komiiya Sabat pɨu siiskuwakiya dimɨn taemɨn whɨr tɨr karamae nwowiya saiirɨn ɨni Moses siir siyɨu ɨiirar mɨ apɨm. Mɨ kɨma pɨ ɨo kariir dimusi nwowi, tɨ makak iikamɨm kara nɨnɨmnɨskiiyɨm sɨmiirsiyɨn ta Judami ɨi komiiya pɨu siiskuwakiya Sabat dimɨn taemɨn whɨr tɨr karamae nwowiya saiir, ha? 24 Dimɨnɨm kara kɨmiir boɨnɨm kɨma sɨmiirɨn hindara whɨsariiya kɨpi hɨd. Wɨm kɨma ha naɨngwowi kara Moses siir siyɨu ɨiir mɨ ikwowaisii. Kɨma sɨbgu daɨngwo omoki mɨ kɨma pa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm kariir yaiyɨm kaimwowaɨrgɨm. Ɨriig.

Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma boɨn Jisɨsɨn Kraiskɨn inkamɨn Adi Komii siya nɨkrop ɨuungiyɨn iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam siya

25 Mɨ iikam nhɨrɨm om komii Jerusalem hɨranɨm sɨma boɨn, tɨ inkamɨn siya sɨma nɨsomaowi. 26 Kɨma siir kɨgi! Siir dimɨn taemɨnɨm iikam ɨmiir siya boɨnɨm, siya ɨsi hindara krɨnkɨnkiyɨm. Mɨ siirɨn inkam nwɨrkɨ bɨ swokɨ boɨn hɨuriyɨu mɨmɨnkɨn. Mɨ inkam komii komiiyɨm sɨma hɨriiyar yaɨngwo mɨ tari Krais siyaɨrgɨ sae, tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkrop ɨuugiyɨn, iyɨe? Si rani? 27 Mɨ tɨ inkamɨn Adi Komii siya siirɨn panɨɨn panɨɨna nɨmbingikɨn. Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm siir om ɨiirɨn. Mɨ mhoɨiya tɨ inkamɨn Krais nɨkɨuwiyɨn, Adi Komii siya nɨmbingiyɨn, siya swokɨ ɨti mɨ iikamɨm sɨma wɨ ha nɨnoknɨnkɨn tani, siya pɨndankɨ nɨtkɨn. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi siya tari Krais rani.

28 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm iikam ɨma boɨnkiyɨm sɨmiir mhoɨiya, Jisɨs siya omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨrar nikɨ owɨn mɨ siya ɨni komiiyar kauwok boɨnkiyɨn. Wɨm kɨma ha naɨngwowi kara yɨpɨkɨn mɨ kara pɨndankɨn nɨtkɨn. Kara kariir kwoɨnaɨrgɨ bɨ prɨinaɨngwo ɨtkɨn. Kariirɨn Adi Komii siyar nɨkropkikɨn mɨ kara asi nɨtkɨn. Kwoɨnɨm siyar naɨngwowiyɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm mɨ kɨma siir nɨnoknɨnkɨn tani. 29 An kara siirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, whɨsarii rani, kara bɨiya saɨka hɨrar nikɨ okɨn mɨ kariirɨn nua tɨriirɨn siyar nɨkropkikɨn. 30 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm siya boɨnɨm sɨmiir mhoɨiya, inkam komii komii nhɨrɨm ɨna yamɨm siir hɨugrɨpkɨikikaiyam mɨ siir nonkwonamɨm maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨriir. Mɨ sɨma siir bɨ nonkwokɨm. Dimusi rani, ɨiya siya namana ya kingiin nikɨ o rani. 31 Mɨ iikam whɨekakɨm, dimɨn taemɨnɨm siya nowomwarkaiyɨuwɨm sɨmiir wakaeyɨm, sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmii kɨɨngiyɨm siiramɨn. Mɨ sɨma boɨn, mhoɨiya tɨ inkamɨn Krais nɨkɨuwiyɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn tɨriir nɨtam, dimɨn kɨrɨe Komii komiiyɨm siya tɨri wɨ tari tɨ inkamɨn siya tɨrɨm dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm wɨ tari sɨmiir namsi haiburi? Nɨɨngaka. Ɨriig.

Mɨ sɨma polis inkam nhɨrɨm sɨmiir yɨkropki, Jisɨs siir nonkwowam

32 Mɨ Farisi kamɨm sɨma hɨriinan wakaeyɨm, iikamɨm sɨma Jisɨs siir haigirɨrɨr boɨni mɨ sɨma mɨ prismi bɨiyan inkam ɨkɨm, sɨma polis inkamɨm sɨmiir asi nɨkropkikɨm siir nonkwowamɨn. 33 Mɨ ɨiya sɨma nɨta Jisɨs siiram mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnwɨnɨn sɨmiirɨn, kara kɨmaka tapaiirɨn ɨi prɨei nwo rani mɨ kara wɨ kapi swokɨ ami tɨ inkamɨn kariir nɨkrop ɨuungiyɨn nua tɨriir siiram. Mɨ wɨ saɨkar swokɨnɨ owouwi. 34 Mɨ mhoɨiya kɨma kariiram hansɨrni, kɨma wɨ kariir kɨg rani. Mɨ tɨ omɨn kara namanɨn kɨma kariiramɨn wɨ mhoɨiya siiram nɨntɨrop ɨt rani. Nɨɨngaka. 35 Mɨ tɨ yai hɨriinanɨm siya boɨnkiyɨm sɨmiir mhoɨiya, Isrel sɨmiir bɨiyan inkam komii komiiyɨm sɨma sɨmasɨmar yɨnwhrɨe anwhrɨe boɨnamɨm, siya tɨ hɨriinan boɨnɨn mɨ siya wɨ pɨnda nami krɨma siir kɨg karamae nwowi, ha? Mɨ siya wɨ ɨkɨ omom pɨugan kwɨrniyɨm Isrel sɨmiir pɨugana saeya wara nwo karamae nwowɨm wɨ sɨmiir nami? Mɨ siya wɨ ɨkɨ omom Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir kam nwonwɨrakɨn nɨnkɨn hopkai waiyɨm wɨ sɨmiir nami? Mɨ siya Adi Komii siir yaiya wɨ Grikmi isidɨn hɨranɨm wɨ sɨmiir ninɨ boɨnmɨmauuwɨuwi, aniya? 36 Mɨ siya hɨnɨɨn dimusi boɨnkɨn? Mhoɨiya kɨma kariiram hansɨrni kɨma wɨ kariir kɨg rani, kara wɨ omɨn kɨma nɨntɨrop ɨt karamae nwowɨn wɨ siir nami. Ɨriig.

Jisɨs siya opa iikam ɨmiir hauu haigɨnɨuwana kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyam saiir boɨnkɨn

37 Mɨ iikam ta yaewou naeya saiir nɨkopkaini ɨiya saiirar nikɨ ikwo aeyɨm amar omaka saiir hɨr mɨ Jisɨs siya ha nɨnsiin okwokiyɨn ɨni komiiyar kauwok boɨnamnankiyɨn. Yɨpɨkɨ kwoɨnkɨ haei yɨo kariir winɨ kɨgni mɨ siirɨn wɨ op kara hauu kwiyae haigɨnɨugii. 38 Ya ɨni Yokwo Komii saeyar boɨna yaiya ɨni saiir hɨriinana ywowa. Mɨ yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, yɨo wɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn hɨriiyar namyokiyokɨiiyɨn wɨ siir haii. Yɨo wɨ opa ɨeno ankɨ nɨriidkɨɨnmwɨmoɨnaniniya wɨ saiir hɨriinan nɨriidkɨɨnmwɨmoɨnanini siir kwoɨn hɨrankɨn mɨ wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn. 39 Jisɨs siya ta hɨriinan yaiya Adi Komii siir naeyɨu ɨiir boɨnkɨn. Mɨ yɨpɨkɨ siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, tɨriigɨnɨn wɨ ini hanɨɨn siir kwoɨn ɨiir kwɨrii ɨdwokaii. Mɨ ta ɨiya Adi Komii siir naeyɨuɨn bɨ nikɨ ɨtkɨn. Dimusi rani, Jisɨs siya bɨ nikɨ aonamkɨn mɨ bɨ nikɨ ɨnsiin ɨdwonamkɨn omwai waiyayokiyokɨiyamɨn. Mɨ Adi Komii siir omɨn nɨnomor kou hɨranɨn siir hɨriir bɨ nikɨ amkɨn, kɨrɨe komii haiyamɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Mɨ iikamɨm isido whɨsa yɨinɨbɨrgi. Nhɨrɨm yɨm sɨma kwoɨn mɨ aɨngwo mɨ nhɨrɨm yɨm sɨma kwoɨn

40 Mɨ iikam whɨekakɨm hɨr nwomɨmɨrɨm sɨma boɨn, kaimwoka, tɨ profet inkamɨn krɨma nwokwokɨnɨn siyaɨrgɨn. 41 Mɨ nhɨrɨm sɨma boɨn mɨ tari Krais siya tɨ inkamɨn krɨma nwokwokɨnɨn Adi Komii siya nɨkropkiyam. Mɨ Jisɨs siya nu Galili hɨrankɨn nɨtkɨn mɨ nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna boɨn, tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyanɨn siya wɨ nu haɨmii Galili hɨrii nɨmbiyami. Nɨɨngaka. 42 Adi Komii siya Yokwo Komii saiirɨn hɨriiyar boɨnkikɨn. Tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyanɨn yɨo Devidni namougɨn. Siir yopiiya siirɨn wɨ om Betlehem omɨn bɨiya Devid siyar nwowɨn wɨ siir hɨr naokainaei. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ siya tari Krais rani. 43 Mɨ iikam whɨekakɨm hɨr nwowɨm kasa rani. Mɨ sɨma isido whɨsa yɨinɨkibɨrnam, nhɨrɨm yɨm sɨma dimɨn mɨ boɨn mɨ nhɨrɨm yɨm sɨma dimɨn mɨ boɨn, Jisɨs siirɨn. 44 Mɨ tɨ yaiyɨm sɨmiir mhoɨiya, nhɨrɨm kɨmɨdiniya Jisɨs siir yonkwowam tɨr, maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaigiyɨm. Mɨ sɨma siir bɨ nonkwokɨm. Dimusi rani, ta ɨiya siya naowana ya bɨ nikɨ ɨmbinika. Ɨriig.

Inkam komii komiiyɨm sɨma Jisɨs siiram bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm

45 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir mhoɨiya, polis inkamɨm sɨma Jisɨs siir haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna swokɨ amɨm prismi bɨiyan inkamɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm sɨmiiram. Mɨ sɨma sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnwɨn, kɨma siir nonkwonani karamae dimusi nwokɨm, ha? 46 Mɨ polis inkamɨm sɨma sɨmiir yaiyaka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, bɨiya inkam nwɨrkɨ tɨ inkamɨn siir hɨriinan yai bɨ swokɨ boɨnmɨn boɨnmɨnkɨn. Nɨɨngaka. 47 Mɨ Farisi kamɨm sɨma hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn mɨ siya ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir kinsɨnan mɨ tari kɨmiirɨn ɨni warar yɨnkɨn hɨuspak haiyɨn siir siyɨu ɨiir napam, aniya? 48 Mɨ kɨma hɨriiyar kɨgi, inkam komii komiiyɨm kɨmiir kɨgɨrkakiyɨm mɨ Farisi krɨma, krɨmiir inkam nwɨrkɨn ɨni warar wakaeyoknan siir yai aiiramɨn, aniya? Nɨɨngaka. 49 Yɨm tɨ iikamɨm, yɨm Moses siir siyɨu komiiyɨm siir siyɨu ɨmiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn krɨmiir hɨriinan. Mɨ sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya tɨrbugii, ɨiya siya iikam ɨmiir hɨdana. 50 Mɨ Nikodimasɨn tɨ inkamɨn Jisɨs siiram namwɨiyɨn nɨiyaka yɨo tɨ Farisi inkamɨm sɨmiir inkam nwɨrkɨn. Mɨ siya sɨmiir boɨn, 51 Krɨmiir siyɨuɨn yɨo ha boɨnkɨn, krɨma kamɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨm, krɨma inkamɨn yai boɨniyɨn siir yai aiirɨm tikɨ mauugi mɨ dimɨnɨn siya tɨranɨn siiram tikɨ kɨgi mɨ mhoɨiya krɨma wɨ haɨni boɨnɨm, siya wadɨekɨ piyamisi owɨn, iyɨe? Wadɨe rani. 52 Mɨ sɨma siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn mɨ ni kɨra ɨriipɨ hɨriinan nu haɨmii Galili hɨran inkam paeprikabgɨn, aniya? Kɨra Yokwo Komii saiir sɨbgu mwaɨni mɨ kɨra wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm, profet inkam nwɨrɨn wɨ nu haɨmii Galili hɨr swokɨ ɨmbiyamɨmɨn tani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

8

Wiga, kamkaka wig nhɨrmi kam aka nwowiya saeya

1 [Mɨ ɨiya sɨma sɨmiir yai ɨmiir dɨgiyɨm mɨ tɨ iikamɨm hɨr haɨngiriyɨu owɨm ɨna nhɨnmaigiyɨm sɨmiir yapa yapa oma. Mɨ Jisɨs siya yɨo kɨmɨdina mhɨu whɨrɨn Oliv nɨkɨuwiyɨn siir yam. 2 Mɨ ɨigwɨr nugak ɨɨmuma Jisɨs siya ɨna swokɨ amyakwokɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir. Mɨ iikam whɨekakɨm ha nɨtɨm ɨni siirar inɨ ɨdwo kaeyokainiyɨm. Mɨ siya ɨni sɨmiir bopwonau hɨrar yɨdwokai owomwarkaiyɨuwɨn. 3 Mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm sɨma wiga kamkaka wig nhɨrmi kam aka nwowa saiirɨn warar yɨkɨunani. Mɨ sɨma kɨmɨdina saiir boɨnki, saeya iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdar nɨnsiin okwokiyɨm. 4 Mɨ sɨma kɨmɨdiniya Jisɨs siir boɨnki, inkamɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn ta wiga, wig nhɨrmi kam aka nwowa krɨma saiir bɨdi kɨgɨm. 5 Krɨmiir siyɨu komiiyɨn Moses siya wɨnkiyɨn yɨo hɨnɨɨna boɨnkikɨn, ta hɨriinan wiga krɨma saiirɨn siiyani kaiyɨmɨk aoki. Mɨ ni kɨra pɨ panɨɨna boɨni tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirɨn, ha? 6 Sɨma tɨ hɨriinan yaiyɨm mɨnam boɨnkɨm sɨrni hanɨɨn siya kiyɨskaiyɨm mɨ siirɨn pa nwokɨ boɨn hɨuriiyɨuɨm. Mɨ siirɨn pa nwokɨ onkwonamɨm maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨugrɨpkɨikikaiyam. Mɨ sɨma siir bɨ swokɨ ɨksɨsaekɨm. Nɨɨngaka. Siya bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ Jisɨs siya ha waisiinaiinamɨn mɨ siya kɨmɨdiniya nu ɨiir wɨn.

7 Mɨ sɨma hɨrar nikɨ okwowɨm mɨ sɨma siiramɨn ɨna kɨntɨnu srɨiraraokiyɨm. Mɨ Jisɨs siya ha nɨnkiyɨnyɨn okwokiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn sɨmiirɨn, yɨpɨkɨ kɨmiir nwɨrɨn dimɨn biyɨe tɨr karamae nwowɨn, bɨi pɨ siya dɨt saiirɨn siiyani. 8 Mɨ siya ha swokɨ waisiinaiinamɨn mɨ siya yai nhɨrɨm ɨna swokɨ wɨnamɨn nu ɨiir. 9 Mɨ yaiyɨm Jisɨs siya boɨnɨm sɨmiir mhoɨiya, sɨma ɨna kiwomwokairaraokiyɨm nwonwɨra nwonwɨra sɨmiir oma namɨm. Mɨ bɨiyɨn adiyaowae waibibiyɨeyɨm sɨma haiburgig hɨrɨn. Mɨ mhoɨiya yainan whran, kopak mwɨigak ɨma. Mɨ sɨma ɨna yamɨm sɨmiir oma. Mɨ hapaiirɨn Jisɨs saɨsar ywoki ta wig anakan. 10 Mɨ Jisɨs siya ha nɨnsiin okwoyɨnyɨnkiyɨn mɨ siya kɨmɨdina saiir srɨi, wig, sɨma ɨni papi nwowɨm? Tapaiirɨn inkam nwɨrkɨ swokɨ o rani, kɨriir boɨn hɨuriyɨuwamɨn warɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨra tɨrɨm sɨmiirsiyɨn, ha? 11 Mɨ wiga siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, inkam Komii tapaiirɨn inkam nwɨrkɨ swokɨ o rani. Nɨɨngaka. Sɨma bɨdi yamswokiyɨm. Mɨ Jisɨs siya saiir boɨn, an kara ɨriipɨ hɨriinan warɨ siyɨu biyɨeyɨm kɨra mɨ tɨrɨm pɨ sɨmiirsi boɨn hɨuriyɨu rani. Mɨ kɨra tapaiir haiburgig mɨpi tɨ am. Mɨ kɨra wɨ dimɨn biyɨe kɨpi swokɨ tɨrmɨmɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.]

Jisɨs siya ɨni bɨekɨ whwoyanan ywowɨn nu ɨiir

12 Mɨ Jisɨs siya yɨpɨkɨ siir kɨgna apɨm, sɨmiirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, kara tɨ nu ɨiirɨn ɨni bɨenan whwoyan. Mɨ yɨpɨkɨ kariirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kariir yai ɨmiir wakaeyoknaei mɨ siya wɨ siyɨu biyɨeyɨn nɨibwomambwonan nwokiyamɨn wɨ siir nap rani. Nɨɨngaka. Siya wɨ yaeya kwoɨnwɨnɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn wɨ siir haii bɨenan whwoyaeiyɨn. 13 Mɨ Farisi kamɨm sɨma Jisɨs siir boɨnki, warɨ dɨmɨn taemɨnɨm kɨra boɨniyɨm yɨm kɨriir kwoɨnkar prɨinaɨngwo boɨni. Warɨ dimɨn taemɨnɨm kɨra boɨniyɨm yɨm dimɨn komii rani, yɨm krɨmiirɨn ha nɨisiimauu rani, kɨra yɨpɨkɨn. Nɨɨngaka. 14 Jisɨs siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn. Nɨɨngaka. Tɨ dimɨn taemɨnɨm kanakanar boɨn wakaenam yɨm kaimwowaɨrgɨm. Dimusi rani, kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn omɨn kara nɨtɨn mɨ omɨn kara namanɨn. Mɨ wɨm kɨma ha nɨnoknɨnkɨn tani kara pɨndankɨ nɨtkɨn mɨ kara wɨ pɨnda nami. 15 Wɨm kɨma kariirɨn nuan dimɨn ɨmiirarar hɨdikɨn. Kɨma kariirɨn dimɨn mwoni bɨ boɨnikɨm. Mɨ kɨma kariirɨn ɨni hɨriiyar boɨn hɨuriyɨu krɨpkaiyɨm. Mɨ an kara inkam ɨmiirɨn hɨriinan bɨ hɨdikɨn. Nɨɨngaka. 16 Mɨ kara iikamɨm kariir whwonkam ɨda nokwowɨm sɨmiir dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir hɨdi, kara wɨ wadɨeyar hɨdi. Dimusi rani, kara kariir kwoɨn aɨrgɨ prɨinaɨngwo hɨd rani. Nɨɨngaka. Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ kariir nɨkropkiyɨn siya ɨni kanakar nwowɨn. 17 Kɨmiir siyɨuɨn yɨo hɨnɨɨna boɨnkɨn, inkamwo pɨ nwɨsa ywoki kwoɨn whɨruwa ɨkɨ dimɨnɨn sowar boɨnɨn pɨ kaimwo siya nwokii. Dimusi rani, sowa kwoɨn whɨruwa bɨdi ywokiyo. 18 Kara kɨmiirɨn dimɨn taemɨnɨm kariirarɨm sɨmiir boɨni, kara tɨ inkamɨn Adi Komii siir omankɨ nɨtɨn. Adi Komiiyɨn kariir Adɨn, yɨpɨkɨn kariir nɨkropkiyɨn, siya mɨ kara, krɨra kɨmiir nɨnoknɨnkɨn haigɨnɨuwam tɨri kariirɨn hɨnɨɨn, kara yɨpɨkɨn. 19 Mɨ sɨma siirɨn hɨnɨɨna srɨi, kɨriir Adɨn ɨni papi nwowɨn? Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn mɨ kɨma kariirɨn ha nɨnoknɨnkɨn karamae nwowi kara yɨpɨkɨn mɨ kɨma kariir Adɨn siirɨn wɨ wara mɨ ɨnoknɨnkɨn tani. Mɨ kɨma kariir nɨnoknɨnkɨni mɨ kɨma kariir Ad ɨiirɨn wa mɨ ɨnoknɨnkɨni.

20 Jisɨs siya omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir maeyau kwɨra hɨuyokiyokaiya maeyaua umɨrɨm Adi Komiini sɨma hauuwiyɨm, sɨm haigiiya saiir hɨr boɨnmɨmauugɨn. Mɨ sɨma siir bɨ nonkwokɨm maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyamɨn. Dimusi rani, siir ɨiya naowana ya bɨ nikɨ ɨmbinika. Ɨriig.

Kɨma omɨn kara namanɨn siirɨn wɨ wara nɨt rani

21 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨni hɨriiyar swokɨ haɨngiyas boɨn taraowamɨn. Kara wɨ kapi namkrɨpkainami. Mɨ mhoɨiya kɨma wɨ kariirɨm hansɨrnanaei. Mɨ mhoɨiya kɨma wa naonami. Dimusi rani, tɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsika. Mɨ kɨma omɨn kara namanɨn wɨ siir wara nam tani. Nɨɨngɨ, nɨɨngaka. 22 Mɨ Isrel sɨmiir bɨiyan inkam komii komiiyɨm sɨma hɨnɨɨna boɨn mɨ siya hɨnɨɨna dimusi boɨnkɨn, kɨma omɨn siya namanɨn wɨ siir wara nam tani? Mɨ tɨ yaiyɨm tɨ siya kwaboɨnkiyɨm, yɨm tari hɨnɨɨna boɨnkɨm, siya wɨ siya siyar swokɨ ɨsomaonaei. Mɨ krɨma wɨ wara nɨnkɨn am tani, ha? 23 Mɨ Jisɨs siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, wɨm kɨma nu tɨran iikamkɨm mɨ an kara nɨnomor kouan inkamkɨn wɨm kɨma tɨ nuɨn siir tɨrankar nɨtkɨm, an kara kouankɨ nɨtkɨn. 24 Kara kɨmiirɨn tɨ hɨriinan siirsi boɨnmauugɨn. Kɨma wa naonami. Dimusi rani, kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsika. Mɨ kɨma ha bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm kara tɨ Inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn siya. 25 Mɨ sɨma siir yai aka ɨna swokɨ owarkɨi boɨnɨm, ɨhɨ mɨ kɨra yɨpɨkɨn? Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ owarkɨi boɨnɨn, kara tɨ yaiyɨm kɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnmauuɨn, ɨiya kara bɨigɨ bɨi Adi Komii siir yai aiir boɨmɨmauuɨn. 26 Kara kɨmiirɨn wa pɨ boɨnɨn mɨ wa pɨ mɨ hɨdɨn dimɨn biyɨe biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsiyɨn. Mɨ tariinanɨn iyɨe? Yɨo ɨni nɨɨnga ywowɨn. Mɨ tariinanɨn kara nuan iikamɨm kɨmiirɨn pɨ yaimɨn dimɨnɨm kara hainaniyɨm siir hɨrankɨ, inkamɨn yɨpɨkɨ kariir nɨkropkiyɨn pɨ sɨmiir boɨnmɨmauuwi. Siyaɨrgɨn kaimwokɨ kaimwowɨn. Mɨ ta saeyaɨrga kara boɨnmɨmauuwiya iikamɨm nuanɨm kɨmiir.

27 Sɨma ha bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm siya boɨnmɨmauuwɨm, yɨm siir Adɨn siirgɨm. Nɨɨngaka. 28 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, mhoɨiya ɨiya kɨma kariir hainani, inkamɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir mɨ kara ha naonami mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni, kara yɨpɨkɨn. Mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni, kara tɨ dimɨn taemɨnɨm kanakanar bɨ prɨinaɨngwo boɨnkɨm. Mɨ tɨ yaiyɨm kara boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir, yɨm kariir Adɨn Adi Komii siyar hauugikɨm kariirɨn. 29 Mɨ kariir Adɨn, Adi Komii siya yɨpɨkɨ kariir nɨkropkiyɨn, siya ɨni kanakar nwowɨn, siya kariirara bɨ kɨgnɨnkɨnkiikɨn. Dimusi rani, siir yaiyɨm karar wakaekɨm mɨ kara siir kwoɨn ɨiirar napikɨn. 30 Mɨ iikam whɨekakɨm ta yaiya Jisɨs siya boɨna saiir wakaeyɨm sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmii kɨɨngiyɨm siirɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya sɨmiirɨn mɨnsi boɨnmɨmauugɨn siya sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn sɨma dimɨn biyɨeyɨm rɨrmiiya sɨmiirsi nwowɨm

31 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya Isrel sɨmiir iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmii kɨɨngiyɨm tɨ yaiyɨm siya boɨnɨm sɨmiiram. Mɨ kɨma tɨ yaiyɨm kara boɨnɨm sɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kɨma wɨ kariir kɨgna mɨriiyan inkam nwowi. 32 Mɨ mhoɨiya kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni yaimwokɨyaimwowa. Mɨ ta yaimwokɨyaimwowa kɨmiirɨn wɨ saeya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi rɨrmiiya dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirsi nwowɨm inkamɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨn mɨ ha haiburgigiyɨn, siir hɨriinan.

33 Mɨ sɨma ɨna yowarkɨi boɨnɨm, nɨm krɨma Ebrahamni namouwɨm, krɨma bɨiya inkam nwɨrniyɨm nɨɨnga nɨɨnga bɨ swokɨ mɨrii mɨmɨnkɨm. Mɨ kɨra hɨnɨɨn dimusi boɨnkɨn, kɨma wɨ inkamɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨn mɨ hɨr ha haiburgigiyɨn mɨ rɨrmiiya ha nwowiyɨn wɨ siir hɨriinan nwowi.

34 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, iikam kɨma yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe tɨrɨm, yɨm ɨni iikamɨm maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨm dimɨn biyɨeyɨm ini hanɨɨn sɨmiir kwoɨn ɨmiir kwɨrii ɨdwokaiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 35 Iikamɨm maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiiyɨm, sɨma dimɨnɨm sɨma naɨngwowiyɨm wɨ tɨr tani. Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ om hɨrar nwowiyɨn yɨo nɨkrani, dimɨnɨn ɨkɨ siya naɨngwowiyɨm tɨram, yɨm wa tɨri. 36 Mɨ kara tɨ yɨnisɨmɨn kɨmiirɨn wadɨe tɨr haigɨnɨuwi mɨ kɨma ɨkɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirsiyɨn wɨ rɨrmiiyar nwowi mɨ kɨma mhoɨiya wɨ rɨrmiigɨrɨrmiiyar nwoki.

37 Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kɨma Ebraham siir namougɨm. Wɨm kɨma kariir nɨsomaowam tɨri. Dimusi rani, kɨma yaiyɨm kara boɨnmɨmauuɨm sɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn tani. 38 Kara kɨmiirɨn yaiyɨm kariir Adɨn bɨiya siya nɨisiisiimauuɨm kariir, sɨmiir boɨnmɨmauuwi. Mɨ wɨm kɨma ɨni dimɨn taemɨnɨm bɨiya kɨmiir ad ɨma boɨnmɨmauuɨm ɨni sɨmiirar swokɨ tɨrɨm.

39 Mɨ sɨma siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, krɨmiir adɨn Ebrahamkɨn. Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ boɨnkiyɨn mɨ kɨma Ebraham siir yɨnisɨmkɨ nɨuwi mɨ kɨma wɨ dimɨn taemɨnɨm siya tɨrɨm wɨ sɨmiir hɨriinanar tɨ tɨr. 40 Mɨ tɨ yaiyɨm kara boɨnmɨmauuwɨm, yɨm yaimwowaɨrgɨm, yɨm tɨ yaiyɨm yɨm kara wakaenani ɨma Adi Komii siirɨm. Mɨ wɨm kɨma ɨni hɨriiyar nɨksɨsae krɨpkaiyɨm kariir nɨsomaowamɨn. Abraham siya tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir bɨ swokɨ tɨrmɨmɨnkɨn. Nɨɨngaka. 41 Wɨm kɨma dimɨn taemɨnɨm kɨmiir ad ɨma tɨrɨm sɨmiirarar tɨrkɨm. Mɨ sɨma siirɨn ɨni ɨgao yaiyar boɨnkiyɨm, krɨma hɨiyɨn tani. Krɨma ad nwɨruwani yɨnkɨm Adi Komii siirgɨsiirgɨm. 42 Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn mɨ Adi Komii siya kɨmiir Adgɨ nɨuwi mɨ kɨma kariiram warar timɨ aɨngwokwo, tɨ inkamɨn yɨpɨkɨn Adi Komii siya nɨkrop ɨuungiyɨn nua tɨriir siir om hɨrankɨ. Kara tɨriirɨn kariir kwoɨn ara napam bɨ nɨtkɨn. Kariirɨn siyar nɨkropkikɨn. 43 Mɨ kɨma tɨ yaiyɨm kara boɨnɨm sɨmiir nɨnoknɨnkɨn karamae dimusi nwokɨm? Kɨma wɨ nɨnoknɨnkɨn tani. Dimusi rani, kɨma, kɨma nwowa saiir hɨriinan nwo rani mɨ kɨma kariir yai aiirɨn wɨ ha wakaeyoknarani. 44 Wɨm kɨma kɨmiir adɨn Setan siir yɨnisɨsɨmkɨm. Mɨ wɨm kɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm siya naɨngwowiyɨm sɨmiirar mɨ aɨngwowikɨm. Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn, siya inkam nɨsomsom aowakɨ waiwigɨn siya mɨiyɨknansɨm bɨ swokɨ omɨn omɨnkɨn. Dimusika, mɨnsika siya sɨmiir whɨnkɨnsiisamɨn yaimwoni wara bɨ boɨnikɨn. Siya nɨksɨsaeyakɨ waiwigɨn, iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir nɨkpɨtmaiyam. Mɨ ɨiya siya nɨksɨsaeiyɨm, siya siir kwoɨn ɨiirar napikɨn. Dimusi rani, siyaɨrgɨn iikamɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨmiir adɨn. 45 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni yaiyɨm kara boɨniyɨm kara yaimwo ɨmiirarar boɨni. Kara bɨ nɨksɨsaeikɨn mɨ kɨma sɨmiiram bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨnikɨm. Dimusi rani, kara kɨmiirɨn Setani dimɨn taemɨnɨm sɨm boɨnkɨn. 46 Mɨ kɨmiir nwɨrkɨ hɨriinan boɨn karamae dimusi nwowi, tɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm yɨm kɨpɨii rani, ha? Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni mɨ kɨma kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm payop. 47 Mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yɨnisɨsɨm nwowi, yɨm sɨma dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya boɨnɨm sɨmiir wakaeyoknakɨm. Wɨm kɨma Adi Komii siir yɨnisɨm tani mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm siya boɨniyɨm sɨmiir panisi wakaeyoknasi. Ɨriig.

Ebraham siir apu aeya naokaina siir, an kara hɨriiyar nwokɨn

48 Mɨ inkam komii komiiyɨm Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨm sɨma siir boɨn, bɨiya krɨma kɨriirɨn yaimwowar boɨnkikɨm, tɨ nu haɨmii Samerian inkamɨn, kɨriirɨn yɨu biyɨekɨ bɨdi ii okwokaiyɨn. 49 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kariirɨn uridyɨugɨ bɨ nii okwokaigɨn. Kara, kariir Adɨn siir inɨg ɨiirarar hainan praprasi. Mɨ wɨm kɨma kariir swokɨ ɨgbumbuwi mɨ kɨma kariir inɨg ɨiir bɨ hainanikɨm. 50 Kara dimɨn taemɨnɨm mɨnam bɨ tɨrkɨm, iikamɨm kɨma kariirɨn hɨnɨɨna boɨnɨm, kara inkam wadɨekɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siya iikam kɨmiirɨn wɨ mhoɨiya nɨisiimauuwi kariirɨn hɨnɨɨn kara inkam wadɨekɨn. Mɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm, wɨ siyar hɨdi. 51 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, yɨpɨkɨ kariir yaiyɨm kara boɨnɨm sɨmiir naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨn yɨo wɨ nao rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Sɨma wɨ omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨigiyami. 52 Mɨ Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm, sɨmiir kɨgɨrkakiyɨm, sɨma siir boɨn, krɨma ɨni haɨni yɨnoknɨnkɨnkiyɨm kɨra asi whaowaei, kɨriirɨn uridyɨugɨ bɨdi yɨtkiiyɨn. Mɨ kɨriir kwoɨnɨn siya kiyɨpiyaokiinaowidi. 53 Mɨ inkamɨn Ebraham nɨkɨuwiyɨn mɨ profet inkam ɨkɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir nowomwarkai haigɨnɨugigɨm yɨm bɨdi yaonamɨm. Mɨ ni kɨra kɨmɨdiniya hɨnɨɨna boɨn, yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni wɨ nao rani. Yɨo wɨ omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨii. Mɨ kɨra hɨriiyar naɨngwowi Ebraham siya mɨ profet inkam ɨkɨm, sɨmiir kouwɨn ɨni kɨra ywowɨn, ha? Mɨ kɨra hɨriiyar mɨ naɨngwowi kɨra ɨni Adi Komii siir hɨriinan ywowɨn? 54 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn mɨ kara kariir inɨg ɨiirar swokɨ hainan praprasi, yɨo dimɨn komii rani. Kara wɨ hɨriinan tɨr tani, Adi Komii, kariir Adɨn yɨpɨkɨn kɨma boɨnɨn hɨnɨɨn kɨma siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, siya siyaɨrgɨn kariir inɨg ɨiir hainan praprasi. 55 Kɨma ha boɨnkɨm, kɨma siirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn mɨ kɨma siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn tani. Nɨɨngaka. An kara siirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn mɨ kara ɨna mɨ wakaeyokna aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨn siiramɨn. Mɨ kara ha boɨni, kara siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. Kara wɨ iikam kɨmiir hɨriinanar pɨ mɨ owɨn nɨksɨsaeyan inkam. Nɨɨngaka. Kara siirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn mɨ kara siiram asi wakaeyokna aɨngwo tɨbmii kɨɨni. 56 Kɨmiir brougaeyɨn Ebrahamɨn mɨnam naɨngwokwonanaekɨn, ɨiya kara haiburgigana Adi Komii siir om ɨiir mɨ nua tɨriir nɨtɨm, inkam nauunɨ oniyɨm nuan iikamɨm kɨmakar. Siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn mɨ siir kwoɨnɨn maɨrgɨmaɨrga komiigak asi nwokɨn. 57 Mɨ Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨma siir boɨn, kɨra waibiyɨe bɨ nikɨ okɨn mɨ kɨra Ebraham siirɨn ha kɨgɨn, aniya? Kiya, nipi nɨksɨsaei. 58 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨni, bɨiya Ebraham siir yopiiya siir naokaina, ankara hɨriiyar nwokɨn. 59 Mɨ tɨ yaiyɨm siya boɨnɨm sɨmiir mhoɨiya, kamɨm siiya ɨna haiyɨm siir kaiyɨmɨk aowam. Mɨ Jisɨs siya idowɨiya bɨ nwokɨn. Mɨ siya omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir haiburgigɨn mɨ ɨna yapnaniyamɨn idowɨiya hɨriir. Ɨriig.

9

Inkam nhwokwɨsaeyɨn siir niwiigɨn

1 Mɨ Jisɨs siya ha napnamɨn sasar mɨ siya inkam nhwokwɨsaeyɨn siir kɨg, siir yopiiya siirɨn hɨriinan nhwokwɨsaeyar naokainakika. 2 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma siir srɨi, inkamɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn, siyɨu biyɨe nhɨnga tɨrkɨn, tɨ inkamɨn siir yopiiya siirɨn hɨriinan nhwokwɨsaeyar naokainaɨn. Siyar, iyɨe? Siir yopii ad owa? 3 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, tɨ inkamɨn mɨ siir yopii ad owa sɨmani dimɨn biyɨe bɨ tɨrkɨm? Siya nhwokwɨsae hɨriiyar nwokɨn. Dimusi rani, Adi Komii siya siirɨn wɨ dimɨn kɨbikɨ kɨbi ɨiir tɨrhaigɨnɨuwi, iikamɨm sɨmiir nɨisiimauuwam. 4 Krɨma Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiirar tɨrkrɨpkai, inkamɨn yɨpɨkɨn kariir nɨkropkiyɨn tɨriirɨn. Krɨma tɨ ɨiyɨm siya nɨmbingiyɨm krɨmiir hɨriiyar tɨr. Dimusi rani, mhoɨiya ta ɨi aeya nɨti, iikamɨm sɨma wɨ tɨ hɨriinan dimɨn ɨiir tɨr tani. 5 Mɨ kara tɨ nu tɨrar nikɨ owɨn, kara ɨni paenan nɨuya haigɨnɨunan ywowɨn, iikamɨm sɨmiir siyɨu ɨiir. Kara sɨmiirɨn Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiir nɨisiimauuwi. 6 Mɨ tɨ yaiyɨm siya boɨnɨm, sɨmiir mhoɨiya siya yaeyopa nu hɨriir ha yaskiigiyɨn mɨ siya kɨmɨdiniya nu ɨnakar yɨnkɨn hɨubrombropki nu bropaɨr nwokiyam. Mɨ siya kɨmɨdiniya siir nhwo ɨiir yakɨ ɨtɨmakɨugiyɨn. 7 Mɨ tɨ siya nɨtɨmakɨugiyɨn inkamɨn siir nhwona ɨiir saiir mhoɨiyaɨn, siya siir boɨnki, kɨra whɨiya Siloam nɨkɨuwiya saiir tani whaunaki.

8 Mɨ siya ha swokɨ ɨtɨn mɨ iikamɨm saɨka kingiin hɨr nwowɨm mɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ siir kɨgɨm, siya nu hɨr nɨdwowɨn umɨram iikam ɨmiiram kauɨn, sɨma, sɨma sɨmar yɨnsrɨi ansrɨina, tɨ inkamɨn bɨiya hɨr nɨdwowɨn mɨ umɨram iikam ɨmiiram kauɨn siir hauuwam mɨ tari siyaɨrgɨn tɨ inkamɨn, iyɨe? Si rani? 9 Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma boɨn, tɨ inkamɨn siyaɨrgɨn nu hɨr nɨdwowɨn krɨmiiram kauɨn. Mɨ nhɨrɨm sɨma boɨn. Nɨɨngaka. Tɨ inkamɨn si rani, siir whwonkamɨn tɨ inkamɨn nhwokwɨsae nwowɨn siir whwonkamnankɨn. 10 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, karaɨrgɨn, tɨ inkamɨn bɨiya nhwokwɨsae nikɨ owɨn. Mɨ ta siya boɨnkiya sɨmiir saiir mhoɨiyan, sɨma kɨmɨdiniya siir srɨi, kɨra panɨɨn panɨɨna tɨrkɨn wara kɨriir nhwoɨn wadɨe nwokiyɨn mɨ kɨra hɨnda tɨnda ha kɨgomokiyɨn? 11 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, inkamɨn Jisɨs nɨkɨuwiyɨn siir yaeyopa nu hɨriir ha yaskiigiya mɨ siya kɨmɨdiniya nu ɨnaka yɨnkɨn hɨubrombropki, brop nwokiyam mɨ mhoɨiya siya kɨmɨdiniya kariir nhwo ɨiir yakɨ ɨtɨmakɨugi. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn kariirɨn, kɨra kɨriir whwonkamɨn whɨi Siloam saiir tani whausoknaki. Mɨ ta saiir mhoɨiyan, kara ɨna yamɨn kariir nhwo ɨiir whausoknakiyɨm. Mɨ kariir nhwoɨn ɨni ta saiirsiyar kɨgomokiyɨn, hɨnda tɨnda. 12 Mɨ ta siya boɨna saiir mhoɨiya, sɨma siir srɨi, siya ɨni papi nwowɨn? Mɨ siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, kara siir nɨnoknɨnkɨn tani. Ɨriig.

Mɨ Farisi kamɨm sɨma tɨ inkam ɨiir srɨi Jisɨs siya dimu dimɨn tɨrkɨn

13 Mɨ mhoɨiya sɨma tɨ inkamɨn bɨiya nhwokwɨsae nikɨ owɨn siir yɨkɨunam, Farisi kamɨm sɨmiiram yɨpɨkɨ Mosesni siyɨuɨm sɨm sɨbgu ɨnoknɨnkɨniyɨm. 14 Mɨ ɨiya Jisɨs siya nu bropaɨrɨn tɨ inkam nhwokwɨsaeyɨn siir nhwo ɨiir nakɨ ɨtɨmakɨugiyɨn mɨ siir nhwoɨn wadɨe ha swokɨ okiyɨn mɨ siya ɨna dikaoraekaokiyɨn hɨnda tɨndaɨn. Siya tɨ dimɨnɨn Juda sɨmiir ɨi komiiya pɨu siiskuwakiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya Sabat saiir tɨrkɨn. 15 Mɨ siya hɨriirɨn sɨmakar yam Farisi kamɨm sɨmiir kɨgamɨn. Mɨ sɨma kɨmɨdiniya siir srɨi siya sɨmiir swokɨ boɨnmauuɨm, siya wadɨe panɨɨn panɨɨna nwokikɨn, tɨkɨ sɨbgu kɨgomokiyɨn. Mɨ siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kariir nhwonaɨn inkam nwɨrɨn nu bropaɨrɨn siya nɨtɨmakɨu haigɨnɨugikɨn mɨ kara op ha nani whausoknakiyɨn mɨ kara hɨnda tɨnda ɨna prɨikɨgomokiyɨn. 16 Mɨ Farisi sɨmiir iikamɨm sɨmiir nhɨrɨma boɨn tɨ inkamɨn Adi Komii siya bɨ nɨkropkikɨn. Nɨɨngaka. Dimusi rani, siya mɨi Juda sɨmiir ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn whɨr tɨr karamae nwowiya Sabat saiir mɨriigɨn. Mɨ siya Moses siir siyɨu komii ɨiir bɨ napkɨn. Mɨ nhɨrɨm sɨma boɨn mɨ siya uridyɨugɨswo wɨ tɨ hɨriinan dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar pɨ tɨrɨn? Mɨ sɨma, sɨma sɨmarɨn isido whɨsa yɨinɨbɨr. Nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna boɨn, Jisɨs siya inkam paii rani mɨ nhɨrɨm sɨma boɨn, siya inkam wadɨekɨn.

17 Mɨ sɨma inkamɨn bɨiya nhwokwɨsae nikɨ owɨn, siir srɨigi, kɨra panɨɨna naɨngwowi inkamɨn wadɨe kɨriir nhwo ɨiir nwowaigɨnɨugiyɨn, ha? Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, siya profet inkamkɨn? 18 Mɨ Isrel sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm inkam komii komiiyɨm, sɨma tɨ inkam ɨiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm mɨ sɨma panɨɨnsi yaɨngwo tɨbmii kɨɨnsi hɨnɨɨn, tɨ inkamɨn bɨiya nhwokwɨsae nikɨ okɨn mɨ tariinanɨn siya ɨna sɨbgu kɨgɨmokiyɨn. Mɨ sɨma tɨ yaiyɨm siya boɨnɨm sɨmiir bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. Sɨma wɨ siir yopii ad owiirar srɨi ɨski. 19 Mɨ sɨma sowiirwai srɨi, ana tɨriigɨnɨn kowiirwai yɨnisɨmkɨn kowawaiyɨn hɨriinan nhwokwɨsaeyar naokainakikɨn siirɨn? Mɨ siya panɨɨn panɨɨna kɨgɨmokikɨn, tariinanɨn tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir kɨgomokiyɨn? 20 Mɨ siir yopii ado sowawai boɨn sɨmiirɨn, krɨra ɨna nɨnoknɨnkɨno, tɨriigɨnɨn krɨriir yɨnisɨmkɨn yɨpɨkɨn krɨrawai naokainakiyɨn siirɨn hɨriinan nhwokwɨsaeyar naokainakikɨn. 21 Krɨrawaiyɨn nɨnoknɨnkɨn tani siya panɨɨna nanao kaowɨrɨrkikɨn, siya tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir sɨbgu kɨgomokiyɨn. Krɨra nɨnoknɨnkɨn tani, siirɨn nhɨnga namsi tɨr haigɨnɨugikɨn siya tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir sɨbgu kɨgomokiyɨn. Kɨma siir srɨi. Siya inɨkamae bɨdiyar ywowɨn, pɨ siyar nwokɨ boɨnɨm. 22 Mɨ siir yopii ado sowa hɨriinan yai asi boɨnko, sowa Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨmiir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨm sɨmiirsi nɨdidgo. Inkam komii komiiyɨm bɨiya sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, inkam nwɨrkɨ ha boɨni, Jisɨs siya Kraiskɨn, yɨpɨkɨ iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuuwam nɨtɨn. Mɨ sɨma sowiirɨn omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya wɨ saiir hɨriir kɨgnɨnkɨn apnɨnopkaigi rani. 23 Mɨ siir yopii ado sowawaiyɨn bɨdiyar yɨnoknɨnkɨno siirɨn. Mɨ sowawaiyɨn sɨmiir boɨnki, siya inɨkamae bɨdiyar ywowɨn, kɨma siirar srɨi.

24 Mɨ sɨma ɨna swokɨ ɨkɨunaɨn tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ bɨiya nhwokwɨsae nikɨ owɨn siiram. Mɨ sɨma siirɨn ɨna boɨnɨm, kɨra Adi Komii siir hainanprapraski mɨ mɨpi yaimwowar boɨnki. Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨkɨ inkamɨn siya Adi Komii siir siyɨugɨ siyɨu ɨiir sɨbgu ap rani. Kɨra hɨnɨɨna dɨnoknɨnkɨn warɨ inkamɨn, yɨo inkam paii rani.

25 Mɨ siya sɨmiir boɨn, kara nɨnoknɨnkɨn tani tɨkɨ inkamɨn siya wadɨekɨ piyamisi owɨn, iyɨe? Mɨiyɨk rani. Kara tɨ siirarar nɨnoknɨnkɨni, bɨiya kara nhwokwɨsae nwokɨn mɨ tariinanɨn kara ɨkɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn ɨna sɨbgu kɨgomokiyɨm. 26 Mɨ sɨma siirɨn ɨna swokɨ srɨiyɨm, siya kɨriirɨn dimu dimɨn tɨrkikɨn? Mɨ siya kɨriir nhwo ɨiirɨn wadɨe panɨɨna nwowaigɨnɨugigɨn? 27 Mɨ siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara kɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnmauuwɨn. Mɨ kɨma bɨ sɨbgu wakaekɨm. Mɨ kɨma pɨ ɨdɨp ɨdɨp wakaeyam dimuam swokɨ tɨri? Mɨ kɨma siir wakaeyokna apam naɨngwowi, aniya? 28 Mɨ tɨ siya boɨnkiya hɨriinan saiir mhoɨiyan mɨ sɨma siirɨn yai mɨiyɨkni bɨ boɨnkikɨm, sɨma hɨnɨɨna boɨnki mɨ ni kɨra tari siir yai aiir mɨ wakaeyokna apam mɨ tɨri. Nɨm krɨma nɨɨngaka. Nɨm krɨma Mosesni mɨiyɨm si wɨngikɨm sɨm wakaeyokna apikɨm. 29 Krɨma Adi Komii siir mɨiyɨm Mosesni boɨnɨm siya wɨnam sɨmiirarar nɨnoknɨnkɨni. Mɨ warɨ inkam paeprikab hɨriinanɨn krɨma siir nɨnoknɨnkɨn tani, siirɨn nhɨnga nɨkropkikɨn tɨriirɨn. 30 Mɨ tɨ inkamɨn siya sɨmiir boɨn, tɨ dimɨnɨn yɨo ɨni saɨka sa ywowɨn. Kɨma nɨnoknɨnkɨn tani siirɨn nhɨnga namisi ɨkropkikɨn. Siya nɨtkɨn mɨ kariir nhwoɨn wadɨe siya nwowaigɨnɨugikɨn. 31 Krɨma tɨ siirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, Adi Komii siya tɨ hɨriinan inkam biyɨeyɨm dimɨn taemɨnam siiram srɨiiyɨm sɨmiir yai bɨ swokɨ wakaeikɨn. Siya ɨkɨ iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm yɨpɨkɨ siir kwoɨn ɨiirara napiyɨm, sɨmiir yai ɨmiirarar wakaeikɨn. 32 Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn ɨiya Adi Komii siya nu ɨiir nonkwokwokiyɨn mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨn, krɨma hɨriinan bɨ swokɨ wakaemɨmɨnkɨm, inkam nwɨrɨn, inkamɨn nhwokwɨsae nwowiyɨn siir bɨ swokɨ whɨndiraerarkɨn, siya sɨbgu kɨgomokiyɨm ɨkɨ dimɨn taemɨnɨm sɨm. 33 Mɨ tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropki karamaekɨswo siya wɨ tɨ hɨriinan dimɨn mɨiyɨkar pɨ tɨrɨn? Nɨɨngaka. 34 Mɨ tɨ kamɨm sɨma siir boɨnki, kɨriir yopiiya kɨriir naokainakiya, saeya kɨriirɨn siyɨu biyɨeyan inkam naokainakikɨn. Mɨ tariinanɨn kɨra dimɨn taemɨn krɨmiir nɨisiimauuwam tɨri, aniya? Mɨ ta sɨma boɨna hɨriinan saiir mhoɨiyan sɨma siir yɨkɨdu mɨ sɨma siirɨn omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya saiir hɨrankar yɨkropki. Ɨriig.

Iikamɨm Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowiyɨm yɨm ɨni iikamɨm nhwokwɨsae nwowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm

35 Mɨ Jisɨs siya hɨriinan wakaewɨnɨn, sɨma siirɨn idowɨiya hɨriir nɨkrop apnikiyɨm mɨ siya kɨmɨdiniya siiram hansɨram. Mɨ mhoɨiya siya siir hansɨryɨskaiyɨn mɨ siya kɨmɨdiniya siir srɨi, kɨra inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn siir om hɨrankɨn, kɨra siiramɨn ɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨn? 36 Mɨ tɨ inkamɨn ɨna yowarkɨi boɨnɨn Bɨiyan Inkam Komii, kɨra kariir boɨnmauu tɨ inkamɨn siya yɨpɨkɨn mɨ kara pɨ siir yai aiir nikɨ wakaeyokna apɨm. 37 Mɨ Jisɨs siya siirɨn hɨnɨɨna boɨn, kɨra siir bɨdiyar ikɨ kɨgɨn tɨ siyaɨrgɨn tɨ kɨnaka boɨnaiyɨn. 38 Mɨ tɨ inkamɨn siir yai akan hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kara ɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨn kɨraɨrgɨn inkamɨn Adi Komii siir om hɨranɨn. Mɨ siya ogmwo ha waisii hɨunanaiinamɨn mɨ siya kɨmɨdiniya siir inɨg ɨiir hainan.

39 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya ɨna boɨnɨn, kara tɨ nu ɨiirɨn mɨnam nɨtkɨn iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowɨm sɨmiir hɨdam. Kara tɨriirɨn mɨnam nɨtkɨn ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm yɨpɨkɨ ɨkɨ iikamɨm nhwokwɨsae nwowɨm sɨmiir hɨriinan nwowɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam nɨtkɨn. Mɨ sɨma wɨ siiram nwokɨ sɨbgu aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Kara mɨnam nɨtkɨn iikamɨm yɨpɨkɨ ha naɨngwowɨm, sɨma Moses siir siyɨu komiiyɨn siir yai ɨmiir bɨdi sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm, iikamɨm sɨbgu kɨgomokiyɨm sɨmiir hɨriinan. Kara sɨmiir nɨisiimauuwam nɨtkɨn. Tɨriigɨnɨm, yɨpɨkɨ Adi siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm ɨkɨ iikamɨm nhwokwɨsae nwowɨm sɨmiir hɨriinan, sɨma nwowa saiir hɨriinan. 40 Mɨ Farisi kam nhɨrɨm yɨm saɨka hɨr warar nɨnkɨn okwokɨm mɨ sɨma bɨdi wakaekiyɨm dimɨn taemɨnɨm siya boɨnkiyɨm mɨ sɨma kɨmɨdiniya siir boɨn mɨ kɨra hɨriiyar naɨngwowi nɨm krɨma ɨriipɨ hɨriinan nhwokwɨsaekɨm tɨ iikamɨm sɨmiir hɨriinan, aniya? 41 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kɨmiir kwoɨnɨm ɨni tɨ iikamɨm nhwokwɨsae nwowɨm ɨni sɨmiir hɨriirnan ywowɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya boɨnwokiyopnatkaigi rani. Mɨ wɨm kɨma ɨinokɨinokɨn hɨrii hɨriiyar boɨnɨnaeikɨm, kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm dimɨn whɨrkɨ swokɨ kɨnyɨskai rani. Mɨ kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siirgɨsiir dimɨn taemɨn ɨmiirɨn. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi kɨmiirɨn Adi Komii siya boɨnwokiyopnatkaigiyɨm wɨ dɨgar nwowi. Mɨ kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ haiyoprimdiyɨumiigi rani, sɨma wɨ hɨriiyar nwokrɨpkaii. Ɨriig.

10

Jisɨs siya iikam ɨmiirɨn inkamɨn sibsib kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan kɨgrɨraokɨn

1 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, inkamɨn hira sibsib ɨmiir hɨuyokiyokaiiya saiirgɨsaiir ano ɨiir napnɨnopkainam karamae nwowi mɨ siya hinda kaina iiyami hir aiirɨn, yɨo tɨ hɨriinam siyɨuɨn, yɨo ɨni inkamɨn digworaekwo tauaehaiyam namiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 2 Mɨ inkamɨn anokɨ ano ɨiirar napnɨnopkainamiyɨn, yɨo siya inkamkɨ inkamɨn sibsib ɨmiir kɨgrɨraowikɨn. 3 Mɨ inkamɨn ta hira saiir anowɨn napnɨnopkainamiyɨn siir kɨgrɨraowiyɨn, siya pɨ tɨ inkam ɨiir kɨgwɨni, siya siirɨn pa kɨgnɨnkɨn apnɨnopkaigi. Mɨ sibsibɨm pɨ siir yai aiir wakae sɨbgii mɨ siya sibsibɨm sɨmiir inɨgɨm ɨrɨra ɨrɨra pa dapkii mɨ siya sɨmiirɨn pa whɨnapnaniyami idowɨiya hɨriir. 4 Mɨ siya siir sibsib ɨmiirɨn pa nɨkɨunaniyami mɨ sɨmiir bɨiyɨn pɨ siyar nwonami. Mɨ tɨ sibsibɨm siir mhoɨiya asi sɨdkaenamkɨm. Dimusi rani, sɨmiirɨn siya nɨkɨunaɨm mɨ sɨma siir yai aiir wakaesɨbgiyɨm mɨ sɨma ɨni siir mhoɨiyar sɨdkaenamɨm. 5 Mɨ inkam nwɨrkɨswo, sɨma wɨ siir di wakaeyoknaei mɨ wɨ siir mhoɨiya di mɨ ami. Nɨɨngaka. Sɨma wɨ siirsi pɨ yɨdidɨn mɨ wa pɨ yɨdamɨn. Dimusi rani, sɨma inkamɨn yɨpɨkɨ sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir yainan wakaeki rani. 6 Jisɨs siya tɨ yaiyɨm Farisi kamɨm sɨmiirɨn boɨniyɨo yai ara boɨnkɨn. Mɨ sɨma sɨmiir bɨ sɨbgu nɨnoknɨnkɨnkɨm siya tɨriigɨnɨm, yɨo siyar boɨnakɨn. Ɨriig.

Jisɨs siyaɨrgɨn inkam kɨbiyɨn yɨpɨkɨn sibsib sɨbgu kɨgrɨraowiyɨn

7 Mɨ tɨ kamɨm sɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm Jisɨs siya boɨnɨm sɨmiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, karaɨrgɨn sibsibɨm sɨmiir anowɨn. Iikamɨm yɨpɨkɨ sibsibnan nwowi mɨ Adi Komii siiramɨn ha nɨti sɨmiirɨn wɨ kara whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. 8 Iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya kariiram nikɨ ɨtɨm Isrelmi iikamɨm sɨma kɨgrɨraowɨm, yɨm hɨiyan iikam nikɨ okɨm. Sɨma ɨinokɨinokɨn sibsib ɨmiir tauaehaiyamar nɨtikɨm. Mɨ sibsibɨm sɨmiir yai ɨmiir bɨ swokɨ wakae sɨbgɨm. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir sibsibnan nwowɨm yɨm wɨ tɨ hɨriinan inkamɨm sɨmiiram kɨpi naɨngwo tɨbmii kɨɨn. Nɨɨngaka. 9 Anowɨn karaɨrgɨn. Mɨ yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨn yɨo ɨni sibsibɨn hira saiirgɨsaiir ano ɨiir napnɨnopkainaniyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, siirɨn wɨ asi nanmaiwarkainaei. Mɨ mhoɨiya siya idowɨiya nami mɨ siya wraisu nae mɨ kɨi mɨnɨm sɨmiir kɨgi mɨ wɨ haɨni naei. 10 Mɨ yɨo hɨiyan inkamɨn, yɨo dimɨn taemɨn ɨmiir tauaehainaki aramar nɨtikɨn. Mɨ sibsib ɨmiir nɨsomsom aokaogig mɨ digworaekwo ɨmiir nonkwobumbunɨnkɨngig aramar nɨti. Mɨ tɨ kara nɨtɨn sɨma wɨ nao rani, sɨma wɨ omwai waiyayokiyokɨi siyɨuɨn Adi Komii siya naɨngwowɨn siir.

11 Kara ɨni inkam mɨiyɨkɨn sibsib sɨbgu kɨgrɨraowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Kara wɨ mɨnsi naowi, kariirgɨ kariir sibsibɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam wadɨe sɨma sɨbgu owam. 12 Mɨ tɨ mɨiyan inkamɨn yɨpɨkɨn umɨr aramar mɨriiyɨn, yɨo inkamɨn sibsibgɨ sibsib kɨgrɨraowiyɨn si rani. Mɨ sɨma wɨ siir sibsib nwo rani. Mɨ siya niimauan wra biyɨeyɨn siir kɨgwɨni mɨ siya siirsi nɨdidwɨni mɨ wa nɨdamnani. Mɨ niimauan wra biyɨeyɨn pɨ sibsib ɨmiir nɨnkɨn aeyokiyoknami. Mɨpi siya sɨmiir ɨrni yonkwo, ɨkɨ nhɨrɨm yɨmba kakɨdamkii hɨnda tɨnda. 13 Mɨ tɨ inkamɨn tɨ hɨriinan nɨdamamɨn, yɨo siir sibsib ɨmiiram bɨ naɨngwowikɨn. Yɨo siya sibsib ɨmiirɨn umɨraramar kɨgrɨraowi. 14 Kara ɨni inkam kɨbiyɨn sibsib sɨbgu kɨgrɨraowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Kara tɨ iikamɨm kariir sibsibnan nwowɨm sɨmiirɨn ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm mɨ sɨma ɨna mɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm tɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariir sibsibnan nwowɨm sɨmiirɨn. Mɨ sɨma kariirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ ɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm kariirɨm. 15 Kara mɨ kariir Ad ɨeya krɨraniyɨn, krɨra krɨra ɨna sɨbgu ninan ɨnoknɨnkɨnao. Mɨ krɨra nwɨrni nwɨrniyamɨn ɨna ninan aɨngwokwowo. Mɨ krɨra ɨni nwɨruwar ywowɨskiyo. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn tɨriirgɨnɨm yɨpɨkɨ kariir sibsibnan nwowɨm mɨ sɨma kariirɨn ɨna mɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. Kara mɨ kariir sibsib ɨma krɨma krɨma ɨrni nwɨrniyamɨn ɨna ninan aɨngwokwonam. Mɨ kara wɨ hɨriirnansi naowi sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. 16 Mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm kariir sibsib nwowɨm, yɨm sɨma kariir pɨugana Isrel sɨmiir iikam tani. Kara sɨmiirɨn wɨ tɨkɨ nhɨr ɨmakar nɨnkɨn kɨgrɨraowi. Mɨ sɨma kariir yai aiir wakaei mɨ sɨma wɨ kariir siyɨu ɨiirar napi. Mɨ mhoɨiya sɨma wɨ pɨugan kwɨruwar nwowi. Mɨ sɨmiirɨn wɨ kanakanar kɨgɨrkaki.

17 Kariir Adɨn siya kariiramɨn ɨna naɨngwokwonanaeiyɨn. Dimusi rani, kara iikam ɨmiirsi naowam naɨngwokɨn. Mɨ kara wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi mɨ wɨ omwaiyar swokɨ waiyai. 18 Kariirɨn wɨ inkam nwɨrkɨ tɨr tani, kara naowamɨn. Nɨɨngaka. Kara kariir kwoɨn ɨiirar nwowi. Tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siyar boɨnkikɨm mɨ kara asi tɨri sɨmiirɨn. Kariirɨn siyar bɨdi boɨnki ɨskiyɨn naowamɨn mɨ kariirɨn wɨ siyar swokɨ kiwaki omwai kara swokɨ waiyayokiyokɨiyamɨn.

19 Mɨ Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm isido whɨsa yɨinɨkibɨr mɨ sɨma ta yai aiir yɨnkɨnyaeyo boɨn. Nhɨrɨm, yɨm sɨma dimɨn whɨr boɨn mɨ nhɨrɨm yɨm sɨma dimɨn whɨr mɨ boɨn. 20 Mɨ iikam whɨekak ɨma boɨn, siirɨn uridyɨugɨ bɨdi ii okwokaiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn siya kiyɨpiyaokii. Mɨ siya tɨ hɨnɨɨn dimɨn taemɨnɨm sɨm asi prɨiwhaowae boɨni. Mɨ kɨma waraur dimusi nokwowi siir yai aiir wakaeyamɨn? 21 Mɨ nhɨrɨm sɨma boɨn, siir yaiyɨm siya boɨnɨm, siya ɨkɨ inkamɨn uridyɨugakɨn siir hɨriinan swokɨ boɨn tani. Nɨɨngaka. Uridyɨu biyɨeyɨn tɨ inkam nhwokwɨsaeyɨn siir nhwonaɨn pɨ hɨriinan wadɨe di swokɨ ohaigɨnɨuwi, ɨkɨ dimɨn taemɨnɨm sɨm sɨbgu dikaoraekaokiyamɨn. Ɨriig.

Mɨ Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨma Jisɨs siir nikwowaisiigɨm

22 Jisɨs siya tɨ dimɨnɨm om komii Jerusalem hɨr boɨnkɨn, ɨiya iikamɨm ɨrɨpa sɨma haɨngiriyɨu owa saiir. Ta ɨiya sɨma swokɨ aɨngwokiya kamɨm sɨmiir digworaekwo biyɨe ɨmiir nɨinɨkinhɨmnhɨɨn ɨtkiigɨigiya Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka saiir hɨrankɨn mɨ saeya bɨdi swokɨ haiwaokiya Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam. Mɨ ta ɨiya ya naopii ɨiga. 23 Jisɨs siya omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya Solomongɨ si mɨriiya saiir ɨuru aiir naprɨrɨrkɨn. 24 Mɨ ɨiya siya hɨrar nikɨ aprɨrɨrɨn mɨ Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm ha nɨtɨm kɨmɨdiniya siir inɨ kaiyokaini mɨ sɨma ɨna srɨiyɨm mɨ kɨra tɨ hɨriinan yaiyɨm krɨmiirɨn ɨiyɨm wɨ pariga kɨnanankɨuwi? Kɨra krɨmiirɨn hindara boɨnmauu kɨɨn ɨski, kɨra tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn iikam krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam siya, iyɨe? Si rani? 25 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, kara kɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnmauuɨm mɨ kɨma kariir yai aiir bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm. Tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm tɨ kara tɨrɨm, kara kariir Adɨn siir kɨrɨe aiirar mɨrii, tɨriigɨnɨm yɨm mɨn nɨisiimauugɨm kara yɨpɨkɨn. 26 Mɨ kɨma kariir yai ɨmiirɨm bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. Dimusi rani, bɨiya kara kɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnɨm, kɨma kariir sibsib rani. 27 Kariir sibsibɨm sɨma kariir yai aiirɨn pa wakaei mɨ ankara sɨmiirɨn ɨrɨra ɨrɨraɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ sɨma pɨ kariir yai aiirar mɨ wakaeyoknaei. 28 Mɨ sɨmiirɨn kara wɨ hɨriinansi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ sɨma wɨ inɨgak hɨriiyar nwokɨ waiyayokiyokɨikaeyamɨm mɨ sɨma wɨ nao rani. Mɨ kariir iikamɨm sibsibnanɨm, sɨmiirɨn wɨ inkam nwɨrkɨ kariir ɨɨnankɨ nɨspakɨi hainaki rani. Mɨ sɨma kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae wɨ ha nwo rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. 29 Kariir Adɨn yɨpɨkɨn tɨ iikam ɨmiir hauugiyɨn, siyaɨrgɨn ɨkɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kougɨ kou nwowɨn. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siir siyɨu ɨiir sɨbgu apɨm sɨmiirɨn wɨ inkam nwɨrkɨ swokɨ ɨspakɨi hai rani, siir ɨɨn ankɨn. Mɨ sɨma siirɨn hɨriinansi nikwowaisiiyɨm wɨ dɨgmɨn dɨgmɨn nwo rani. 30 Kara mɨ kariir Ad ɨeya krɨrani ɨni nwɨruwar ywowɨskiyo.

31 Mɨ tɨ yaiyɨm siya boɨnkiyɨm sɨmiir mhoɨiyaɨn mɨ Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm, siiya ɨna yɨuhaiyɨm siir kaiyɨmɨk aowam. 32 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir srɨigi. Kara tapairɨn dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk kasa bɨ tɨrkɨn, kɨmiir whwonkam ɨdaɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm kariir Ad ɨeya nɨmbingiyɨm kara tɨram. Mɨ kɨma siiya kariirɨn pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnɨm sɨmsi kaiyɨmɨkam tɨri? 33 Mɨ Isrel sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨma siir boɨnki, krɨma siiya tɨ dimɨn kɨbikɨbiyɨm kɨra tɨrɨm sɨmiirsi kaiyɨmɨkam tɨr tani. Nɨɨngaka. Krɨma kɨriirɨn siiya pɨ dimusi kaiyɨmɨk rani, kɨra yai mɨiyɨknan bɨ boɨnkɨn kɨra inkamaɨrgɨn mɨ kɨra hɨnɨɨn dimusi boɨnkɨn, kɨra ɨni Adi Komii siir hɨriinanar swokɨ owɨn. 34 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai akan hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii saiir hɨr nwowa hɨnɨɨna boɨnka, iikamɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, kara hɨnɨɨna boɨnkɨn wɨm kɨma ɨni Adi Komiinan ywowɨm. 35 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yaiyɨm Yokwo Komii saiir hɨr nwowɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm mɨ sɨma wɨ dɨgmɨn dɨgmɨn nwo rani, sɨmiir kisɨnaɨm. Mɨ Adi Komii siya iikamɨm yɨpɨkɨ siya siiboboɨnɨuɨm siir yai aiir, yɨm sɨma ɨni Adi Komii siir hɨriinan ywowɨm. 36 Kariirɨn Adi Komii siyar nɨmbingiyɨn mɨ siya kariirɨn ɨna yɨkropkiyɨn nua tɨriir mɨ kɨma kariirɨn hɨriinan dimusi boɨnkɨm, kara dimɨn biyɨe boɨnmɨmauuwi. Dimusi rani, kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, karaɨrgɨn Adi Komii siir yɨnisɨmɨn. 37 Mɨ kara dimɨnɨm kariir Adɨn siya nɨmbingiyɨm kariir sɨmiir tɨr karamae nwowi mɨ kɨma wɨ hɨriinan saiirsi nwowi tɨ yaimɨn dimɨnɨm sɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamaeyɨn. 38 Mɨ kara siir mɨi aiir mɨrii mɨ inkam nwɨrkɨ kariir yai aiirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowi mɨ kɨra wa tɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨn tɨ mɨiyɨm tɨ kara tɨr ɨmiiramɨn. Mɨ kɨma wɨ hɨriinan nwokɨ sɨbgu ɨnomoknɨnkɨnɨm Adi Komii siya mɨ kara krɨra ɨni ɨrɨpar yɨnkiamasuwo. Mɨ krɨra ɨni nwɨruwar ywowɨskiyo. Mɨ krɨriir kwoɨno ɨni whɨruwar ywoki ɨskiyɨn.

39 Mɨ sɨma ɨna swokɨ kɨnankɨuɨm siir nonkwoɨm mɨ siirɨn maeyau biyɨeya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaigigam. Mɨ siya sɨmiir haiburgigɨn mɨ ɨna yamɨn. 40 Mɨ siya sɨmiir haiburgigɨn mɨ ɨna swokɨ amɨn. Mɨ siya ɨe Jodan siirar swokɨ iyapidnam mɨ siya kɨmɨdiniya maeyaua bɨiya Jonkɨ si baptais haigɨnɨua iikamɨm sɨm, saiir hɨriir yɨmbiyam. Mɨ siya kɨmɨdiniya hɨr inɨ owou. 41 Mɨ iikam whɨekakɨm ha nɨtɨm mɨ kɨmɨdiniya sɨma inɨ boɨni, Jon siya iikamɨm makɨniiyɨm sɨmiirɨn hɨriinan dimɨn mɨiyɨk bɨ tɨrkɨn tɨ inkamɨn siir hɨriinan. Mɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ inkamɨn siya boɨnmɨmauuwɨm krɨmiir yɨm kaimwowaɨrgɨm. 42 Mɨ iikam whɨekakɨm hɨr nwowɨm, sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmii kɨɨngiyɨm siyaɨrgɨn Kraisɨn inkamɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨkropkiyɨn, iikam krɨmiir nauunɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuniyam. Ɨriig.

11

Inkamɨn Lasaras nɨkɨuwiyɨn, bɨdi yaonamɨn

1 Inkam nwɨrɨn Lasaras nɨkɨuwiyɨn siya om Betani hɨr nwowikɨn mɨ siya makɨniigɨn. Tɨ om Betaniyɨn yɨo omɨn Maria mɨ saiir yaowae aeya Mata sowa nwowi ɨeya. 2 [Ta wiga Maria nɨkɨuwiya bɨiya Bɨiyan Inkam Komii siir ɨga kwɨs owiir naokɨna waɨn pɨuii mɨiyɨk whakiyɨn si mɨ mhoɨiya saeya siir ɨga kwɨs owiirɨn, kɨmɨdiniya saiir kan aiirar swokɨ ɨiyaoki. Mɨ tɨ saiir pomou ɨeya makɨniiyɨn.] 3 Mɨ siir yokmano yaiya ɨna boɨnkiyo Jisɨs siiram, Bɨiyan Inkam Komii, kɨriir nomiiyauɨn kɨra naɨngwokwonanaeiyɨn siya makɨnii. 4 Mɨ Jisɨs siya ta yai aiir wakaewɨnɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, Lasaras siya ta ma hɨriinana siya wɨ saiirsi nao rani. Nɨɨngaka. Mɨ tɨ hɨriinan dimɨnɨn siya nɨmbiyami mɨ tɨ iikamɨm wɨ siir inɨg ɨiir hainanprapraskii mɨ sɨma kariir inɨg ɨiirɨn wɨ warar mɨ hainanprapraskii, tɨ Adi Komii siir yɨnisɨmɨn.

5 Jisɨs siya Mata mɨ saiir nomousɨm aeya mɨ Lasaras siya sowiir pomouwɨn sɨmiiram naɨngwokwonanaeikɨn. 6 Mɨ Jisɨs siya hɨriinan wakaewɨnɨn, lasaras siya makɨnii mɨ siya bɨ nikɨ amsaugɨn. Mɨ siya maeyaua siya nwowa hɨrarɨn ɨiyɨm kwɨsa swokɨ okɨiyɨunam. 7 Mɨ tɨ ɨi kwɨso ha dɨgiyo mɨ siya kɨmɨdiniya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨn. Humbae, nɨmbi swokɨ ami, Judia nu haɨmii hɨriir. 8 Mɨ siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨma siir boɨn, inkamɨn nowomwarkaiyɨuwiyɨn, kɨra tɨ om ɨiir namam swokɨ tɨrɨn, tɨ omɨn siir hɨran kamɨm hɨr nwowiyɨm, sɨma siiyani kɨriir kaiyɨmɨk aowamar nikɨ tɨrkɨm krɨma tɨr mɨ owi pɨ wadɨeyar mɨ owi, aniya? 9 Mɨ Jisɨs siya hɨnɨɨna naɨngwokɨn siya paenankɨn mɨ siya sɨmiir boɨnki, aniya ɨigwɨra, ɨi aeya pɨrkɨnkiyɨm mɨ ɨi aeya kakaugiyɨm, aoaɨm ɨuur kwɨskak rani, aniya? Mɨ inkamɨn nabɨe naprɨrɨriyɨn, yɨo bɨ swokɨ akaiikɨn. Mɨ wɨ pa nopi? Dimusi rani, yɨo siya nabɨeyar kɨgomok api. 10 Mɨ siya nɨiyaka, napamwii mɨ siya ha nakaii mɨ wɨ pa nopi. Dimusi rani, siirɨn dimɨn whɨkɨ nɨuya haigɨnɨu karamaeka. 11 Mɨ tɨ hɨriinan Jisɨs siya boɨnkiya saiir mhoɨiyan, siya sɨmiirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, tariinanɨn Lasaras siya ɨni nhwo whɨnɨn mɨ kara hɨriirɨn, pa nami, siir ninɨ ɨnɨdguɨuwamɨn mɨ siya pa nwokɨ ɨnsiin ɨdwowɨm. 12 Mɨ siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨma siir yai akaɨn ɨna swokɨ owarkɨi srɨiyɨm, Bɨiyan Inkam Komii mɨ siya nhwo whɨni mɨ mhoɨiya siya wadɨe ha swokɨ owi mɨ krɨma wɨ tɨrar timɨ o, aniya? 13 Mɨ Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨnki, lasaras siya bɨdi yaonamɨn mɨ sɨmiir kwoɨnɨn ha naɨngwokɨm siya nhwo whɨni. 14 Mɨ dimɨnkɨ dimɨnɨn, Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨni haɨni boɨmauunɨskiyɨn. Lasaras siya bɨdi yaonamɨn. 15 Mɨ kara maɨrgɨmaɨrga asi nwowɨnkɨn, kara siya naonama kara saɨka hɨr bɨ nwokɨn. Dimusi rani, kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni kariirɨn Adi Komii siya nɨkropkikɨn tɨriirɨn, ɨiya kara siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ tapa krɨma pɨ siiram nami siir ninɨ kɨgɨuwam. 16 Mɨ inkamɨn Tumas nɨkɨuwiyɨn, sɨma dapiyɨn siir inɨg whɨrɨn hɨnɨɨngɨn. Ɨtmwoyɨn, siya boɨn, kam nhɨrɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir, humbae nɨmbi nami inkamɨn nowowarkaiyɨuwiyɨn saɨkar mɨ krɨma pɨ saɨkar nwokɨ aonamɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya ha nɨtɨn, siya kɨmɨdiniya Lasaras siir yokman ɨso sowakar inɨ boɨni

17 Mɨ Jisɨs siya ha nɨtɨn mɨ siirɨn hɨran kam ɨma boɨnwɨn, Lasaras siya naonama ɨiyɨm kwiiya yamki. Mɨ krɨma siirɨn ɨni siyano whɨrɨn siir inɨ wokaigigɨn. 18 Mɨ om Betaniyɨn, yɨo ɨni om komii Jerusalem siir kingiinar kwowɨn 3 kiromita nanaɨrgɨn. 19 Mɨ iikam whɨekakɨm Isrel hɨranɨm ɨna yɨtɨm om Betaniya tɨriir, Mata mɨ Maria sowiir kɨgnakiyam mɨ sowiir ninɨ kɨnsiis haigɨnɨuniyam. Dimusi rani, sowiir pomouwɨn Lasarasɨn bɨdi yaonamɨn.

20 Mɨ Mata saeya hɨriinan wakaewɨna, Jisɨs siya ɨni nɨtɨn mɨ saeya ha nama, siirɨn siyɨu hɨr yapyɨskaiwɨn. Mɨ Maria saeya ɨni omaka hɨrar ywokiya. 21 Mɨ Mata saeya Jisɨs siir boɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra bɨiya wakaewɨna saiirar nɨtkɨswo mɨ tɨrar ninɨ onikɨswo mɨ kariir pomouwɨn, wɨ di yaowi. Nɨɨngaka. 22 Mɨ kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, Adi Komii siya dimɨn taemɨnɨm kɨra srɨii siiram, siya wa hauugii kɨriirɨn. 23 Mɨ Jisɨs siya saiir boɨnki, kɨriir pomouwɨn siya wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankar mɨ wɨ omwaiyar swokɨ waiyayokiyokɨii. 24 Mɨ saeya ɨna yowarkɨi boɨna, kara ɨna nɨnoknɨnkɨna, ɨiya dɨg nwokii, ɨiya Adi Komii siya iikam ɨmiir hɨdana, siya wɨ omwaiyar swokɨ waiyai. 25 Mɨ Jisɨs siya saiir boɨnki, karaɨrgɨn iikamɨm ɨeyankɨ nɨnsiin ɨdwowiyɨm mɨ omwai ha waiyayokiyokɨiiyɨm sɨmiir bwamkɨ bwamɨn. Mɨ iikamɨm omwai swokɨ waiyayokiyokɨii, sɨma wɨ yaeya kwoɨn wɨn haii. Mɨ yɨpɨkɨ kariir yai aiir wakaeyoknaɨm, sɨma wa naonami mɨ mhoɨiya sɨma wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankar. Mɨ sɨma wɨ omwaiyar swokɨ waiyayokiyokɨii. 26 Mɨ yɨpɨkɨ omwaiyar nikɨ waiyai mɨ siya kariiramɨn ha naɨngwo tɨbmii kɨɨni, sɨma wɨ yaeya kwoɨn mɨiyɨk haii mɨ sɨma wɨ omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨigiyami. Mɨ kɨra tɨ yai ɨmiiramɨn ɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨna? 27 Mɨ saeya ɨna yowarkɨi boɨna, ɨhɨ, Bɨiyan Inkam Komii, kara kɨriir yai ɨmiiramɨn ɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨna. Kara kɨriiramɨn dimusi naɨngwo tɨbmii kɨɨn tani, kara ɨna nɨnoknɨnkɨna, kɨra Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn, inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn tɨ nu ɨiir nɨtam. Ɨriig.

Jisɨs siya inkam wɨɨrɨn siirsi nougɨn

28 Mɨ Mata saeya hɨriinan boɨnkiya mɨ saeya ɨna swokɨ ama. Mɨ saeya kɨmɨdiniya saiir nomousɨma Maria saiiram yɨkɨugi. Mɨ sowa sowa ha nwowo mɨ saeya saiir boɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya ɨni nɨtɨn mɨ siya kariir boɨnkikɨn, kɨriir ninɨ boɨnmauuniyam hɨnɨɨn, siya ɨni papi nwowɨn. Mɨ ta saeya boɨnkiya hɨriinan, saiir mhoɨiyaɨn, saeya ɨna yama tɨ dimɨn ɨiir tɨram. 29 Mɨ Maria saeya tɨ yai ɨmiir wakae dɨgiya mɨ saeya bɨ kɨmɨmɨnkika, ɨna iwɨtnam sasaua Jisɨs siir kɨgɨuam. 30 [Jisɨs siya oma hɨriir bɨ nikɨ ɨmbiyamkɨn, siya ɨni maeyauwa Mata saeya napyɨskaiwɨna siir, ɨni hɨrar nikɨ owɨn.] 31 Mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm Maria saɨka omaka hɨr nwowɨm saiir whɨnkɨnsiisɨm, sɨma hɨriinan kɨgiyɨm saeya nɨnsiin iwɨtnaniyama mɨ sɨma bɨ kɨmɨmɨnkikɨm, ɨni saiir mhoɨiyar yamɨm. Sɨma hɨnɨɨna naɨngwokikɨm, saeya ɨeyɨn siir wokaigikɨn hɨriir nami, hɨr ninɨ ouwouwam.

32 Mɨ Maria saeya maeyaua Jisɨs siya nwowa hɨriir nɨmbiyama mɨ saeya siir kɨga mɨ saeya ɨni siir ɨgmiigar inɨ akai hɨuɨua. Mɨ saeya siir inɨg ɨiir ha hainana mɨ saeya ɨna boɨnkiya, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra bɨiyar nɨtkɨswo tɨriirɨn mɨ kariir pomouwɨn wɨ di naowi. 33 Mɨ Jisɨs siya saiir kɨgiyɨn, saeya noua mɨ iikamɨm saɨka nɨtɨm sɨmiir mɨ kɨgiyɨm sɨma mɨ ouɨm mɨ Jisɨs siya hɨk prasae bɨ nwokɨn siir pɨua ɨni warar yɨnkɨn whɨridgiyɨn. Mɨ siya maɨrgɨmaɨrga bɨ nwokɨn. 34 Mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnkiyɨn, kɨma siirɨn ɨni papi haɨngikaiyɨn? Mɨ sɨma siirɨn ɨna boɨnɨm, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra unkɨnɨ kɨgni. 35 Mɨ Jisɨs siya ɨni hindara iyɨsrɨmsrɨpugiyɨn. 36 Mɨ siya ha nouwɨn mɨ Isrel sɨmiir iikam ɨma boɨn, siir kaoki, siya siiramɨn, pranae pranae mɨ aɨngwokwowi. 37 Mɨ kam nhɨrɨm sɨma boɨnki, bɨiya siya inkam nhwokwɨsaeyɨn siir nhwonaɨn, siya nikɨ tɨrkiyɨn mɨ siya bɨ kɨgɨmokikɨn aniya, ɨhɨ mɨ siya tɨ inkamɨn Lasaras nɨkɨuwiyɨn mɨ siya siirɨn wɨ naonamsi nɨkɨdu rani, aniya? Ɨriig.

Lasaras siirɨn Jisɨs siya hɨdnɨnsiin ɨdwokɨn mɨ siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyan

38 Jisɨs siir kwoɨnɨn ɨni hindara wrɨeyɨmyokiyɨn mɨ siya ɨna yamɨn ɨeyɨn sɨma kikaigiyɨn siir, siiram. Mɨ tɨ siyanoɨn sɨma wokaigiyɨn siir, siir ɨiiyɨn siiyani sɨma bɨdi warkɨntopokgigɨn. 39 Jisɨs siya boɨnki, tɨ siiyaɨn tɨ warnam. Mɨ tɨ inkamɨn naonamɨn siir yokmana Mata saeya wakae boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, siya kwokiyaeya bɨ naokɨn, ɨiyɨm kwiiya yamki mɨ siya tariinanɨn pɨ nhami nhami whak rani. Kɨpi haiwaoki. 40 Jisɨs siya saiir boɨnki, kara kɨriir boɨnkii, kɨra siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, kɨra wa kɨgi Adi Komii siir kɨrɨe aiirɨn, saeya tɨrkii. 41 Mɨ sɨma siiya ha warnama mɨ Jisɨs siya ha kɨgiyɨn mɨ ɨna boɨnkiyɨn, Adi, wadɨeka, kɨra bɨdi wakaeyɨm dimɨn taemɨnɨm kara kɨriiram srɨi boɨnkiyɨm. 42 Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kɨra ɨinokɨinokɨn kariir yai ɨmiirar wakaeikɨn. Mɨ kara tɨ siirɨn pɨ dimusi boɨnki rani, tɨ iikamɨm tɨ tɨr nwowɨm, sɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm kariirɨn kɨra nɨkropkikɨn nua tɨriirɨn. 43 Mɨ tɨ dimɨnɨn siya kwɨsboɨnkiyɨn Adi Komii siiram, siir mhoɨiyan mɨ siya ɨni komiiyar kauwok boɨnkiyɨn, Lasaras, kɨra tɨriir idowɨiya wapnanini. 44 Mɨ tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ nikɨ aonamɨn ɨna yapnaniniyɨn idowɨiya. Mɨ siir ɨga ɨɨnɨm yɨuɨsni sɨma bɨdi whrɨnkiyɨm ɨiya sɨma siir haɨngikaigiya. Mɨ yɨuɨsa siir whwonkam ɨiir bɨdi yɨtɨmwanɨugiya. Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, warɨ yɨuɨsɨm siir nwowɨm haigi. Mɨpi siirarar kɨgnɨnkɨnki. Ɨriig.

Mɨ Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨma mɨnam kitɨbmii boɨnam tɨrkɨm Jisɨs siir nɨsomaowam

(Mt 26:1-5; Mk 14:1-2; Lk 22:1-2)

45 Mɨ iikam whɨekakɨm, yɨpɨkɨ Maria saɨka namɨm, sɨma tɨ dimɨn ɨiir kɨgiyɨm, Jisɨs siya tɨrkiyɨn, sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmii kɨɨngiyɨm siiram. 46 Mɨ kam nhɨrɨm ha namɨm, kɨmɨdiniya sɨma inɨ boɨnmauuɨu Farisi kam ɨmiirɨn tɨ dimɨnɨn Jisɨs siya tɨrɨn. 47 Mɨ mhoɨiya Farisi kamɨm mɨ prismi inkam komii komii ɨkɨm mɨ kaunsil inkam ɨkɨm, sɨma ɨrɨpa ha haɨngiriyɨu owɨm mɨ ɨna boɨnɨm, krɨma wɨ panɨɨn panɨɨna tɨri? Siya dimɨn komii kɨrɨe kɨrɨe kasa bɨ tɨrkɨn. 48 Mɨ krɨma siirɨn tɨ hɨriinan dɨmɨn ɨiirar kɨgnɨnkɨn tɨrkrɨpkaii mɨ iikam whɨekakɨm wɨ siiraramar nami. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma siiraramar nami mɨ om komii Rom hɨran inkam komii komiiyɨm sɨma sɨmiir kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir nɨkropkii mɨ ta omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiirɨn, wɨ sɨma ninɨ ɨipɨrgɨinii mɨ Isrel krɨmiir iikamɨm wɨ warar nɨnkɨn onkwobumbunɨnkɨngigi.

49 Mɨ inkam nwɨrɨn Kaiafas nɨkɨuwiyɨn, yɨpɨkɨ tɨ bɨewi ɨiir nwowɨn prismi bɨigɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya sɨmiir boɨnki, kɨma, dimɨn sɨm whɨr swokɨ ɨnoknɨnkɨnmɨmɨn tani. Nɨɨngaka. 50 Kɨma tari ta saiir nɨnoknɨnkɨn tani, tɨ inkam nwɨruwan siya siyar mɨ aowi, yɨo ɨni mɨ owɨn. Mɨ Isrel krɨmiir pɨugana saiir iikamɨm yɨm wɨ wara nao rani. 51 Siya tɨ dimɨnɨn siir kwoɨn aɨrgɨ bɨ prɨinaɨngwo boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Siya tɨ bɨewiyɨn siir bɨigɨ bɨiyan prismi inkam komii nwokɨn. Mɨ yaiyɨm siya boɨnkiyɨm, siya profet inkamnan boɨnkikɨn, siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, Jisɨs siya wɨ sɨpi naowi Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. 52 Siya wɨ sɨmiiram ara nao rani. Nɨɨngaka. Siya wɨ ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yɨnisɨsɨmnan nwowɨm, ɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm, wɨ sɨmiir nɨnkiamasuwam warar naowi. Mɨ sɨma ɨrɨpar nahaɨngiriyɨu ɨuwi mɨ wɨ pɨugan komii kwɨruwar nwokii. 53 Mɨ taka ɨiya mɨ mhoɨiya ɨriipɨ hɨriinan, Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm, wɨ Jisɨs siiram kɨnɨnankɨuwi siir nɨsomaowam. 54 Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika, Jisɨs siya idowɨiya nu haɨmii Judia sɨmiir iikamɨm sɨmiir bopwonau panɨɨnsi yaprɨrɨrsi. Mɨ siya hɨr haiburgigɨn mɨ siya kɨmɨdiniya nu siiyɨn apa nɨɨngaɨn siir hɨriir yam, om komii whɨrɨn sɨma dapiyɨn, Ifrem. Mɨ hɨrɨn siya siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm, sɨmaka inɨ owou.

55 Mɨ ɨi komiiya Isrel sɨmiir iikamɨm ɨrɨpa sɨma haɨngiriyɨu owiya yaewou nae komiiya Pasova saiir nikwo aeiya ɨni kingiin nwowa. Mɨ bɨiya ta hɨriinan yaewou nae komiiya pɨ saeya yɨmbiyam mɨ ɨkɨ iikamɨm, sɨmiir yapa yapa om hɨrar nwowɨm, sɨma pɨ om komii Jerusalem hɨriirarar nami. Mɨ sɨmiir dimɨn taemɨnɨm sɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeyanɨm Adi Komii siir pɨ prismi inkam ɨmiir ninɨ hauuɨuwi. Mɨ Adi Komii siya wɨ ha nikɨ boɨnɨm, sɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Moses siir siyɨu komii siir yai aeya boɨnkiya saiir hɨriinan. 56 Mɨ iikam whɨekakɨm ha nɨtɨm om komii Jerusalema hɨriir mɨ sɨma kɨmɨdiniya Jisɨs siiram inɨ hansɨrni. Mɨ sɨma omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir omaka yainau hɨrɨrar namwo ɨuwɨm mɨ sɨma ɨrni nwɨrniyɨn sɨma, sɨma sɨmar yɨnsrɨi ansrɨina, kɨma panɨɨna naɨngwowi Jisɨs siirɨn? Krɨma hɨnɨɨna naɨngwowi, siya wɨ nɨt rani, nae iikam krɨmaka ninɨ aeniyam. 57 Mɨ prismi inkam komii komiiyɨm mɨ Farisi inkam ɨkɨm sɨma iikam ɨmiir boɨnki, yɨpɨkɨ Jisɨs siir kɨgi, siya ɨni papi nwowɨn mɨ sɨma wɨ sɨmiir winɨ boɨnmauuni. Mɨ bɨiyan inkam komii komiiyɨm, wa nwokɨ amɨm siir nonkwowam. Ɨriig.

12

Maria saeya waɨn umɨr komii saɨnɨn Jisɨs siir ɨga kwɨs owiir naokɨnkikɨn

(Mt 26:6-13; Mt 14:3-9)

1 Mɨ ɨiyɨm ɨriiyar kwɨra nikɨ owɨm, iikamɨm ɨrɨpa sɨma haɨngiriyɨu owam, yaewou nae komiiya Pasova dapiya saiir nikwo aeyam mɨ Jisɨs siya ɨni om Betani hɨriiyar swokɨ amɨn, omɨn, Lasaras siya nwowiyɨn siir, inkamɨn yɨpɨkɨ bɨiya Jisɨs siya hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn, ɨe hɨrankɨn, ɨiya siya naonama saiir mhoɨiya. 2 Mɨ sɨma nae ɨna dirɨraerarɨm Jisɨs siya hɨrar naeyam. Mata sasar yɨnkɨn dirɨraerar kamɨm nae dirɨraerarɨm sɨmakan. Mɨ inkamɨn Lasaras nɨkɨuwiyɨn, yɨo nae Jisɨs saɨkar yɨdwo ae. 3 Mɨ mhoɨiya wiga Maria nɨkɨuwiya, Lasaras siir yokmana saeya wa yɨukɨdɨn, pɨuii mɨiyɨk whakiyɨn, kɨmɨdiniya Jisɨs siir ɨga kwɨs owiir yaokɨnki mɨ tɨ wa hɨriinanɨn siirɨn umɨr prasae bɨ saɨnikɨn. Mɨ mhoɨiya saeya kɨmɨdiniya saiir kan aiirar swokɨ ɨiyaonam. Mɨ ta siir pɨuiiya omaka ɨni warar yɨtnopkiya mɨ digworaekwo whɨekakɨm ɨni wadɨekɨnar whakiyɨm. 4 Mɨ Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨn inkam nwɨrɨn Judas Iskariot nɨkɨuwiyɨn, inkamɨn yɨpɨkɨ mhoɨiya wɨr Jisɨs siir napwouwi Isrelmi inkam komii komiiyɨm sɨmiir ɨɨn hauugi, siya boɨnki siirɨn. 5 Mɨ sɨma tɨ hɨriinan waɨn pɨuii mɨiyɨk whakiyɨn siirɨn umɨr hai karamae dimusi nwokɨn? Mɨ sɨma siirɨn umɨrɨm pɨ 300 kina pɨ haiyɨm mɨ tɨ umɨrɨm wɨ ɨkɨ iikam paeprikab nhɨrɨm sɨm pɨ hauuwɨn. 6 Siya ɨkɨ iikam paeprikabɨm sɨmiiram bɨ naɨngwokɨn siya hɨiyan inkam nwokɨn. Tɨpnaɨrɨn umɨr Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨrii ɨkɨm sɨma haigiyɨn siyar kɨgrɨraokɨn. Mɨ umɨrɨm siya tauaehaiyɨm, yɨm ɨni siya haigiprakaiyɨm. 7 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, saiirarar kɨgnɨnkɨnki. Tɨ dimɨnɨn tɨ saeya niyopkiyɨn kariir, yɨo mɨnam dirɨraerarkwokɨnka, mhoɨiya ɨiya sɨma kariir kikaigii ɨenau, saiiramka. Dimusi rani, kariir ɨiya ɨni kingiin nwowa. 8 Mɨ iikam paeprikabɨm yɨm wɨ kɨmiir bopwo waraurar nwowi ɨinokɨinokɨn. Mɨ ankara nɨɨngaka. Ɨigwɨrkɨ nɨuwi, kara wɨ kɨmiir haiburgigi. Ɨriig.

Prismi bɨiyan inkamɨm Lasaras siir nɨsomaowam kitɨbmii boɨnkɨm

9 Mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm hɨriinan wakaeyɨm, Jisɨs siya ɨni om Betani hɨr nwowɨn. Mɨ sɨma ɨna yamɨm hɨriir siir kɨgam. Sɨma siir kɨgam bɨ namkɨm, sɨma Lasaras siir kɨgam namkɨm, yɨpɨkɨn Jisɨs siya swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn ɨe hɨrankɨn. 10 Mɨ prismi Bɨiyan Inkam Komii komiiyɨm, sɨma mɨnam kɨnankɨugɨm Lasaras Jisɨs sowiir nɨmprɨo ɨsomaowɨm. 11 Dimusi rani, dimɨn taemɨnɨm Jisɨs siya tɨrɨm mɨ iikam whɨekakɨm sɨma Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨmiir yaiyɨm, sɨmiirɨn ɨni hindara ikworɨpukimaigikɨm. Mɨ sɨma ɨni siiraramar yɨnmiinɨnkɨnamɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya om komii Jerusalema hɨriirɨn, inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan nwonamkɨn

(Mt 21:1-11; Mk 11:1-11; Lk 19:28-40)

12 Mɨ ɨigwɨr nugakɨn, iikam whɨekakɨm ta yaewou nae komiiya pasova nɨkɨuwiya saiiram nɨtɨm, sɨma ɨrɨpa ha nahaɨngiriyɨuniyɨm mɨ sɨmar wakaewɨn, Jisɨs siya wɨ sɨpi nɨti om komii Jerusalem tɨriirɨn. 13 Mɨ sɨma sikwowɨm ha haiyɨm mɨ kɨmɨndiniya siyɨu ɨiirar haiyɨkwokwowɨn. Mɨ mhoɨiya sɨma ɨna kaɨrwao boɨnkiyɨm, Adi Komii kɨra wadɨekɨn. Kɨra tɨ inkamɨn siir inɨg ɨiir hainanprapraski, yɨpɨkɨ tɨ tɨriir nɨtɨn Adi Komii kɨriir ogsop aiir nokwokairinam. Kɨra tɨ inkamɨn siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu, Isrel krɨmiir iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowɨm. 14 Mɨ Jisɨs siya donki ha haiyɨn mɨ siya ɨna yɨdwonamɨn siir ɨdwo. Yokwo Komii saiir yai aeya boɨnkiya saiir hɨriinan,

15 iikamɨm yɨpɨkɨ om komii Saion siir hɨr nwowiyɨm, yɨm kɨpi nɨdid! Tariinanɨn kɨriir inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn ɨni nɨtɨn, siya ɨni donki haomɨn siir ɨdwo nɨdwonaniyɨn.

16 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm, sɨma bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm sɨma tɨ hɨriinan dimɨn tɨrɨm. Mɨ mhoɨiya ɨiya Jisɨs siya swokɨ ɨti, omwai siya waiyai mɨ siya ha nami Adi Komii siir om ɨiir mɨ siya wɨ inɨg komiigak ha nwowi. Mɨ mhoɨiya sɨma ɨna boɨnɨm, krɨma yaiyɨm Yokwo Komii saeya boɨnɨm sɨmiir tɨ swokɨ aɨngwowoknaki mɨ sɨma tɨ hɨriinan dimɨnɨn siir dimusi tɨri.

17 Mɨ iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ bɨiya Jisɨs saɨka nwowɨm, ɨiya Lasaras siya swokɨ ɨnsiin ɨdwowa ɨe hɨrankɨn mɨ tɨ iikamɨm, sɨma tɨ dimɨn ɨiir kɨgɨm mɨ kɨmɨdiniya sɨma haigirɨrɨr boɨnam tɨ dimɨnɨn siya tɨrɨn. 18 Mɨ tɨ hɨriinan siirsi bwaekiinaniyamkɨm iikam whɨekakɨm Jisɨs siir kɨgwɨnamɨn. Sɨma bɨdi wakaewɨnɨm hɨnɨɨn, Jisɨs siya tɨ hɨnɨɨn dimɨn komiiyɨn si tɨrkɨn. 19 Mɨ Farisi sɨmiir kamɨm, yai sɨma sɨmar yomboɨn amboɨn, sɨmiir kɨgi, dimɨnɨm siya tɨrɨm kɨma kaiyaonaowidi kɨma wɨ dɨg nwo rani, iikam whɨekakɨm tɨ nu ɨiiranɨm, wɨ siiraramar nɨnkirɨonaei. Ɨriig.

Grik sɨmiir iikam nhɨrɨm Jisɨs siir inɨ kɨgnaki

20 Mɨ iikam nhɨrɨm Grik sɨmiir pɨugana saiirɨm, sɨma om komii Jerusalem hɨriir nɨtɨm, Isrel sɨmiir iikam nhɨrɨm sɨmaka yɨnkɨn ɨt yaewou nae komiiya Pasova saiir nikwo aeyam. 21 Sɨma kɨmɨdiniya inkamɨn Pilip nɨkɨuwiyɨn siiram yam siir ninɨ kɨgɨuwam. [Siya om Betsaida hɨrankɨn.] Sɨma boɨn, inkam Komii, krɨma mɨnam naɨngwowi, Jisɨs siir kɨgɨm mɨ yai saɨka boɨnɨm. 22 Mɨ Pilip siya ha namɨn kɨmɨdiniya Endru siir inɨ boɨnɨu mɨ mhoɨiya kɨmɨdiniya sowar yam, Jisɨs saɨka boɨnamɨn. 23 Mɨ Jisɨs siya sowiir boɨnki, ɨiya kingiin bɨdi yɨtkiya, kararɨn tɨ inkamɨn Adi Komii siir om hɨrankɨ nɨtɨn, Adi Komii siya wɨ kariir hauuwi, siir inɨg komiiyɨn mɨ siirɨn wɨ kara haii. 24 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, twonidɨm nua nɨkiigɨiyam karamae nwowi mɨ hapaiirɨn nhɨsuwakar nwokii mɨ kɨra sɨmiirɨn nu ha haɨngikaii mɨ mhoɨiya sɨma wɨ yɨn kasa budgi rani. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kara naowi mɨ inkamɨm kariirɨn ha haɨngikaii mɨ mhoɨiya kara ha swokɨ ɨnsiin ɨdwowi mɨ wɨ iikam kasa whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani, kariiram naɨngwo tɨbmiiyɨm. 25 Mɨ yɨpɨkɨ sɨmiir kwoɨn ɨiirar napi, sɨma wɨ sɨma sɨmar swokɨ onkwobumbunɨnkɨnaei. Mɨ yɨpɨkɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiirar nap karamae nwowi tɨ nu ɨiirɨn mɨ sɨma Adi Komii siir kwoɨn ɨiiraramar naɨngwo ɨskii, yɨm wɨ omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨikaeyami. 26 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariiram naɨngwowɨm mɨ kariir mɨi aiir mɨriiyɨm, yɨm wɨ maeyaua kara nwowa wɨ saiir warar mɨ owi. Mɨ kariir Adɨn, Adi Komii siya, sɨmiirɨn wɨ inkamɨm inɨgakɨm wɨ sɨmiir hɨriinan nwo haigɨnɨuwi. Mɨ sɨma wɨ inɨg komiigak dimusi nwo rani, sɨma kariir kɨgna apkɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya naonama saiir boɨnkɨn

27 Tariinanɨn kariir kwoɨnɨn mɨiyɨk mɨiyɨk nwo rani, kariir kwoɨnɨn ɨni warar yaowhrɨewhrɨeyɨuwɨn mɨ kara pɨ panɨɨna tɨ boɨn? Mɨ kara hɨnɨɨna boɨni, adi, kara tɨ haiburgik tɨ dimɨnɨn nɨmbiniyɨn kariir nɨsomaowam siirsi? Nɨɨngaka. Dimusi rani, kara tɨ nu ɨiirɨn hɨriinanamar nɨtkɨn. 28 Adi Komii, kɨra kɨriir inɨgɨn siir tɨrki, komii nwokiyamɨn. Mɨ Jisɨs siya tɨ hɨriinan yai ɨmiir boɨnkiyɨn mɨ yai kwɨra nɨnomor kouana ɨna kauwok boɨnkiya, kara kariir inɨgɨn, komii bɨdiyar ikɨ okiyɨn mɨ tariinanɨn pɨ komiiyar swokɨ okii.

29 Mɨ iikam whɨekakɨm saɨka kingiin hɨr nokwowɨm, sɨma ta yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨma boɨn, nɨnomorka. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna boɨn, paekwosɨmkɨn, Adi Komii siir inkamɨn siya boɨnkii siirɨn. 30 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir boɨnki, taka yaiya kariiram bɨ boɨnkika, kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Nɨɨngaka. Ya kɨmiiram boɨnkika, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. 31 Mɨ tariinanɨn taka ɨiya nɨta, Adi Komii siya wɨ tɨ iikamɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm wɨ sɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm wɨ sɨmiirsi hɨdi. Mɨ tariinanɨn siya Setan siirɨn wɨ haɨni nikwowaisiigii, yɨpɨkɨn dimɨn biyɨe biyɨeyɨm tɨ nuɨn siirɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨn. 32 Mɨ mhoɨiya inkamɨm kariirɨn paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka nɨnkɨn ɨrɨnugii mɨ sɨmiir kwoɨnɨm wɨ kara kiyaii, kariiram naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ kariir mhoɨiya nɨtɨm. 33 Jisɨs siya tɨ yai hɨriinanɨm mɨnam boɨnkɨn, iikamɨm sɨmiir nɨisiimauuwam hɨnɨɨn, siya wɨ panɨɨna namisi aonami. 34 Mɨ mhoɨiya iikam whɨekakɨm sɨma siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Moses siir siyɨu komiiyɨn krɨma napiyɨn, tɨ inkamɨn bɨiya siya wɨnkiyɨn Yokwo Komii aiir, yɨm hɨnɨɨna boɨnkikɨm inkamɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbingiyɨn, iikamɨm omwai waiyayokiyokɨiyanɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Mɨ kɨra hɨnɨɨn dimusi boɨnkɨn, inkamɨn Adi Komii siir om hɨranɨn, siirɨn wɨ paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka nɨnkɨn ɨrɨnugi mɨ siya wa naonami, ha? Yɨpɨkɨ siya tɨ inkamɨn Adi Komii siir omɨn siir hɨranɨn? 35 Mɨ Jisɨs siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, bɨeyɨn wɨ ɨi prɨei whwoki rani, iikam kɨmiir waraurɨn. Kɨma ɨiya bɨe ɨeya whwokii mɨ kɨma wɨ wadɨe haɨni nwokii. Mɨ nɨiya wɨ tɨ siyɨu ɨiir higrɨnɨu rani. Mɨ kara kɨmiir haiburgigi mɨ kɨma wɨ inkamɨn, nɨiyɨɨm nɨiyɨɨm napiyɨn, siyɨu ɨiir sɨbgu kɨgomok ap karamae nwowiyɨn maeyaua siya namam tɨra saiir hɨriir, ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 36 Kɨma kariiram kɨgna ap mɨ kariiram daɨngwo tɨbmii kɨɨn, karaɨrgɨn bɨenan whwoyaei ɨiya kara tɨ nu ɨiir nwowi. Mɨ mhoɨiya kɨma wɨ dimɨn mɨiyɨkɨmɨiyɨk ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni. Ɨriig.

Isrel sɨmiir iikam whɨekakɨm sɨma Jisɨs siir yai ɨmiiram bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm mɨ siir siyɨu ɨiir bɨ kɨgna apkɨm

37 Mɨ tɨ iikamɨm sɨma dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm siya tɨrɨm, iikamɨm makɨniiyɨm sɨmiir siya haiswonɨmnɨskɨiyɨm sɨmiirɨn bɨdiyar ikɨ kɨgɨm mɨ sɨma siiramɨn hɨnɨɨna bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm siya Mesaiakɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨkropkiyɨn. 38 Sɨma siiram bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm ta yaiya profet Aisaiakɨn siya wɨn boɨnkiya ya wɨ kaimwowar nwowi, siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn,

Bɨiyan Inkam Komii, wɨ nhɨnga naɨngwo tɨbmii kɨɨni, tɨ krɨmiir yai ɨmiiramɨn? Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir kɨrɨeya wɨ nhɨnir nɨisiimauuwi? Ɨni inkam karamaeyar ywowɨskiyɨn.

39 Mɨ iikamɨm sɨma wɨ siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn tani mɨ wɨ siir mɨ kɨgna ap rani. Dimusi rani, bɨiya yaiya Aisaia siya kaimwowar swokɨ wɨnkiya yai kwɨra yokwoni, ya hɨnɨɨna wɨn boɨnkika, 40 sɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siya bɨdi kɨnkrɨpɨm mɨ sɨma wɨ hindarar nanaɨngwoyɨmiyok ɨuwi. Mɨ sɨma hɨrii hɨriiyar naɨngwo whrɨewhrɨei mɨ sɨma dimɨn taemɨnɨm wɨ sɨbgu naɨngwo omok rani. Mɨ sɨma sɨbgu naɨngwo omoki mɨ sɨmiir nhwowɨm sɨbgu kɨgi mɨ sɨma wɨ haɨni naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ wɨ haɨni sɨbgu wakaeyokna api siiramɨn mɨ sɨmiirɨn wɨ haɨni haiswonɨmnɨskɨii. Mɨ yɨm sɨma, wɨ dɨg nwo rani. 41 Aisaia profet inkamɨn siya tɨ hɨriinan dimusi bɨ boɨnkikɨn, siya Jisɨs siir bɨdi kɨgɨn, siya siir inɨg komii ɨiir haiyɨn mɨ siya hɨriinansi boɨnourwokaigikɨn.

42 Mɨ tɨkɨ ɨiyɨm inkam komii komiiyɨm Isrel sɨmiirɨm, sɨma ɨni Jisɨs siiramar yamɨm. Sɨma Farisi inkamɨm sɨmiirsi nɨdidgɨm mɨ sɨma hɨnɨɨn panɨɨnsi boɨnsi, sɨma Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmii. Mɨ sɨma hɨriinan boɨni, sɨma siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ sɨmiirɨn wɨ Farisi inkam ɨma kiyɨtkɨkɨnkii idowɨiya hɨriirɨn, omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya saiir hɨrankɨn. 43 Mɨ sɨmiir kwoɨn komiiyɨn ha naɨngwowi, iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnɨm, sɨma inkam wadɨekɨm mɨ sɨmiir inɨg ɨmiir hainanprapraski. Mɨ sɨma Adi Komii siiramɨn komiiwao naɨngwo rani mɨ Adi Komii siya wɨ ha nikɨ boɨnɨm, sɨma inkam wadɨekɨm. Mɨ sɨmarɨn, yɨo ɨni nɨɨngakɨ, nɨɨngar ywowɨskiyɨm. Ɨriig.

Mɨ mhoɨiyan iikamɨm sɨmiirɨn wɨ Jisɨs sikɨsiyar hɨdi

44 Mɨ Jisɨs siya ɨni komiiyar kauwok boɨnkiyɨn, yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, siya wɨ kariiraramar kɨpi naɨngwo tɨbmii kɨɨn. Siya wɨ tɨ yɨpɨkɨn kariir nɨkropkiyɨn, nua tɨriir wɨ siiram warar tɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨn. 45 Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariir kɨgɨm mɨ sɨma yɨpɨkɨ kariir nɨkropkiyɨn tɨ nu ɨiir siir warar timɨ kɨg. 46 Kara tɨ nu ɨiir nɨtɨn, kara ɨni bɨenan whwoyanan ywokiyɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kariiram nɨti, siya wɨ biyɨe nwo rani, inkamɨn nɨibwomambwo nwowiyɨn siir hɨriinan. 47 Mɨ yɨpɨkɨ kariir yai ɨmiir wakae karamae nwowi mɨ sɨmiir mɨ wakaeyokna ap karamae mɨ owi mɨ kara siirɨn wɨ hɨd rani. Kara tɨ iikamɨm nu tɨr nwowɨm sɨmiir hɨdam bɨ nɨtkɨn. Nɨɨngaka. Kara sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam nɨtkɨn. 48 Mɨ kɨmiir iikam nhɨrkɨm kariir nikwowaisii mɨ kariir yai ɨmiir mɨ wakae karamae mɨ owi mɨ mhoɨiya inkam nwɨrɨn siirɨn wɨ siya hɨdi. Mɨ yaiyɨm bɨiya kara boɨnmɨmauuɨm, siirɨn wɨ sɨmiirar swokɨ hɨdi, ɨiya Adi Komii siya iikam ɨmiir hɨdi. 49 Tɨriigɨnɨm yɨm kaimwo dimusi bɨ nwokɨm, kara kariir kwoɨn ara bɨ dirɨraerarkɨn mɨ ha bɨ boɨnmɨmauugɨn. Nɨɨngaka. Adi Komiiyɨn, yɨpɨkɨ kariir nɨkropkiyɨn, kariirɨn siya boɨnkikɨn boɨnamɨn. Mɨ kara sɨmiir asi boɨnourwokai haigɨnɨugɨn. 50 Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn yaiyɨm siya boɨnkiyɨm, iikamɨm omwai sɨma waiyayokiyokɨigiyamɨm siya tɨrkiyɨm. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ kara boɨnmɨmauuɨm, yɨm kariir Adɨn siya boɨnmɨmauugi ɨma kariir. Ɨriig.

13

Kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir ɨgam siya hɨisokɨm

1 Mɨ ɨi komiiya wou nikwo aeiya Pasova, waka nikwo aei. Mɨ Jisɨs siya bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnkiyɨn siir ɨiya siya naowana, tɨ nu ɨiir haiburgigna siir Adiyɨn siiram swokɨ amɨm siir swokɨ kɨgɨuwam ya bɨdi yɨmbiniya. Siya ɨinokɨinokɨn yɨpɨkɨ siir iikam nwowɨm, siir iikamɨm tɨ nu ɨiir siya sɨmiiramar naɨngwokwonanaeikɨn mɨ tariinanɨn siya wɨ sɨmiir nɨisiimauuwi, siya pariiga naɨngwokwowi sɨmiiramɨn.

2 Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨrii ɨkɨm, sɨma nae ɨna yaeyɨm. Setan siya Judas siir kwoɨn ɨiirɨn bɨdinanar kwɨrii ɨdwokaigɨn, Saimon Iskariotni yɨnisɨmɨn wɨr Jisɨs siir napwouwɨn mɨ siirɨn ɨkɨ inkam biyɨeyɨm sɨm ɨɨn hauugiyam. 3 Jisɨs siya bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn, tɨ digworaekwowɨm siir Adɨn siir ɨɨnarar nonkwokikɨn. Mɨ siya bɨdiyar mɨ ɨnoknɨnkɨnɨn hɨnɨɨn, siya Adi Komii siir hɨrankɨ nɨtkɨn mɨ siya wɨ siir hɨriiyar swokɨ ami. 4 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya ha nɨnsiin okwokiyɨn, ipiiya siya nɨdwokaiya maeyauwa nae sɨma nɨdwokai aeya saiir hɨrankɨn mɨ siya siir ɨdan yɨuɨsa ɨna yɨskiya. Mɨ siya siirɨn yɨuɨsa pɨu nɨiyaowiya saiir kaihaigɨnɨu. 5 Mɨ siya siirɨn yɨuɨsa pɨu nɨiyaowiya ha kaiyaigɨnɨuɨn mɨ mhoɨiya siya opa kɨmɨdiniya two ɨra saiir yaomaigi. Mɨ siya, siir kɨgna mɨriiyɨn inkam nwɨrɨn siir ɨga kwɨs owiir hɨisoki mɨ mhoɨiya siya sowiirɨn yɨuɨsa pɨu nɨiyaowiya saiir yɨiyaoki. 6 Mɨ Jisɨs siya ha namɨn Saimon Pita siir hɨisok haigɨnɨuwam mɨ siya siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra kariir ɨga kwɨso pɨ warar nɨnkɨn hɨisokii?

7 Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, tariinanɨn kɨra nɨnoknɨnkɨn tani, tɨ dimɨnɨn kara tɨrkiyɨn mɨ mhoɨiya kɨra wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni. 8 Pita siya Jisɨs siir boɨnki, kɨra kariir ɨga owiir kɨpi hɨisok. Nɨɨngaka. Mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnkiyɨn mɨ kara kɨriir ɨga kwɨs owiir hɨisok karamae nwowi mɨ kɨra wɨ kariir kɨgna mɨriiyan inkam nwo rani. 9 Mɨ Saimon Pita siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra kariir ɨga owiirara kɨpi hɨisok, kɨra kariir ɨɨna mwo mɨnɨm warar dɨnkɨn hɨisoki. 10 Jisɨs siya boɨnki, inkamɨn kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, yɨo ɨni inkamɨn op whaugiiyɨn mɨ whauriyɨnan ha nwokiiyɨn, yɨo mhoɨiya op whauam bɨ swokɨ naɨngwowikɨn. Nɨɨngaka. Siya wɨ siir ɨga aiirarar hɨisoki. Kɨma ombudarɨn ɨni whauriyɨnkɨnar nwoswowɨm inkamɨn op whauwiyɨn mɨ whauriyɨnan ha nwokiiyɨn siir hɨriinan. Nwɨruwakɨn hɨriinan nwo karamae nwowɨn. Yɨo ɨni inkamɨn op mɨn whauae karamae nwowiyɨn hɨriinan tainakiyɨnar nwowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 11 Jisɨs siya bɨdinanar nɨnoknɨnkɨnkɨn, yɨpɨkɨ wɨr siir napwouwi mɨ siirɨn inkam biyɨeyɨm sɨm ɨɨn hauugi sɨma haɨnam. Siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir boɨn, kɨmiir kwoɨnɨm ɨni inkamɨn op whaugiyɨn mɨ whauriyɨnan ha nwokiiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨm. Mɨ inkam nwɨrɨn siir kwoɨnɨn yɨo mɨiyɨk rani, yɨo ɨni inkamɨn op mɨn whauae karamae nwowiyɨn, hɨriinan tainakiyɨnar nwowiyɨn, ɨni siir hɨriinan ywowɨn.

12 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya sɨmiir ɨga ɨmiirɨm ha hɨisok dɨgiyɨm mɨ siya siir yɨuɨsa ha swokɨ iiyɨn mɨ siya ha swokɨ ɨdwokaiyɨn ipii aiir. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna srɨiyɨn, kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, tɨ kara tɨrkiyɨn hɨriinan? Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, 13 wɨm kɨma kariirɨn hɨnɨɨna boɨnikɨm, Bɨiyan Inkam Komii mɨ Inkam Nowomwarkaiyɨuwiyɨn, yɨo ɨni ywowɨn kɨma kariirɨn hɨriinan boɨnɨn yɨo. Dimusi rani, kararɨn, kara ɨni inɨg komiigak ywowɨn. 14 Kara kɨmiir Bɨiyan Inkam Komiigɨn mɨ kɨmiir Nowomwarkaiyɨuwan Inkamkɨn mɨ kɨmiir ɨgam kara bɨdi hɨisokiyɨm. Mɨ kɨma tɨ dimɨnɨn kara mɨ tɨrɨn wɨ siir hɨriinanar timɨ tɨr. Mɨ kɨma kɨmiir nomiiyauwɨm sɨmiir ɨgam wɨ hɨriinanar timɨ hɨisok haigɨnɨu inkamɨn, inkam nwɨrni mɨi prɨimɨriiyɨn umɨr hai karamae nwowiyɨn. 15 Kara tɨ dimɨnɨn kɨmiirɨn mɨnam nɨisiimauugikɨn, kɨma wɨ tɨ kara tɨrɨm wɨ sɨmiir hɨriinanar tɨr. 16 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, inkamɨn whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨn siya inkamɨn siir kɨgrɨraowiyɨn siir kou bɨ nwokɨn. Mɨ siya hɨriinanam bɨ namkɨn ɨkɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn siir inɨgɨ wara nwowɨm. Nɨɨngaka. Inkamɨn ɨkɨ inkam nwɨrni nɨkropkiyɨn siya siirɨn pa boɨnkii hɨnɨɨn, tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ siir nɨkropkiyɨn siya ɨni siir kou ywowɨn. 17 Mɨ tariinanɨn kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨm tɨ dimɨnɨm kara boɨnɨm mɨ kɨma tɨ dimɨn ɨmiir sɨbgu api mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga prasae nwo rani.

18 Mɨ kara kɨmiir hoɨmgakar boɨn tani. Nɨɨngaka. Kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn yɨpɨkɨ kara nɨmbinɨm kariir iikam nwowi. Mɨ Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii hɨr nwowa saeya hɨnɨɨna boɨnkika, tɨ dimɨnɨn wɨ sɨpi nɨmbiyami. Inkamɨn nae kara hauuwi mɨ tɨ inkamɨn kariirɨn wɨ siya tɨrbuwi. 19 Mɨ tɨ dimɨnɨm tɨ kara boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir kara mɨnsi boɨnmɨmauugɨn mhoɨiya tɨ dimɨn ɨma nɨmbiyami mɨ kɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨn kɨɨnɨm, kara tɨ inkamɨn Adi Komii siir om hɨrankɨ nɨtɨn siya iikam whɨekakɨm tɨ nuɨn siir tɨranɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwankɨn. 20 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, iikamɨm yɨpɨkɨ kara nɨkropkiyɨm sɨmiir sɨbgu kɨgrɨraowi, yɨo kɨma ɨni kariir kɨgrɨraowan iikam ywowɨm. Mɨ yɨpɨkɨ kariir sɨbgu kɨgrɨraowi, yɨo ɨni Adi Komii siir boɨn maɨrgɨmaɨrganan ywowɨn, yɨpɨkɨn kariir nɨkropkiyɨn. Ɨriig.

Jisɨs siirɨn Judas siya iyopmauugi sau omomɨn siir ɨɨn

(Mt 26:20-25; Mk 14:17-21; Lk 22:21-33)

21 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya tɨ dimɨn ɨmiir boɨn dɨgiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn hɨk prasae bɨ kɨnkɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨn boɨnmauu wakae, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, kɨmiir nwɨrɨn, kariirɨn wɨ wɨr siya napwouwi mɨ kariirɨn wɨ ɨkɨ kam biyɨeyɨm sɨmiir ɨɨn nonkwokii sɨma nɨsomaowam. 22 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma, sɨma sɨmar yɨnkao ankaona. Dimusi rani, sɨma bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm siya yɨpɨkɨn. 23 Mɨ kara inkamɨn Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨn siya naɨngwokwonanaeiyɨn, an kara saɨka kingiinar kɨnmasu ɨdwokɨn. 24 Mɨ Saimon Pita siya kɨmɨdiniya kariir kɨnmauugi kɨra siir srɨigi, kɨra siir srɨigi hɨnɨɨn, siya yɨpɨkɨn? 25 Mɨ ta Pita siya srɨigiya kariir saiir mhoɨiyan, kara ɨna yamasunamɨn Jisɨs siir kingiin mɨ ɨna yakɨ srɨiyɨn, Bɨiyan Inkam Komii, wɨ nhɨnga tɨri hɨriinanɨn, ha? 26 Mɨ Jisɨs siya kariirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kara pɨ tɨ bret ɨiir haii mɨpi op hopmaigii mɨ pa hauugii mɨ tɨ inkamɨn siya kariir tɨri hɨriinan mɨ ta yaiya siya boɨnkiya saiir mhoɨiyan siya tɨ bretɨn ɨna hauugiyɨn Judas siir siya naeyam. 27 Mɨ mhoɨiya Judas siya tɨ bret ɨiirɨn ha naeswokiyɨn mɨ Setan siya kɨmɨdiniya siir kwoɨn ɨiir kiyaigi mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, dimɨnɨn kɨra tɨram naɨngwowiyɨn, kɨra kɨpi kɨmɨmɨn, kɨra ha tɨrsaugi. 28 Mɨ kamɨm nae hɨr nɨdwokai aeyɨm, sɨma ta yaiya Jisɨs siya boɨnkiya siir, sɨma saiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkikɨm, siya dimu nasi boɨnkikɨn. 29 Mɨ krɨma kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, krɨmiir umɨr tɨpnaɨrɨn Judas siya nonkwowikɨn. Mɨ krɨmiir nhɨrɨm yɨm ha naɨngwokɨm siya siirɨn naeyam boɨnkii, nae saɨnakiyam ta yaewou nikwo aei ɨi komiiya saiir nikwo aeyam. Mɨ siya ha mɨ boɨnkii, ɨkɨ iikam paeprikabɨm umɨr sɨmiir tinɨ hauuwɨu. Ɨriig.

Siyɨu wɨnɨn siir yai aeya.

30 Mɨ Judas siya bret ɨiir nae swokiyɨn mɨ siya bɨri kɨmɨmɨnkikɨn ɨna yamsaugiyɨn idowɨiya hɨriir, ya nɨibwomambwo komii aeyaɨrga. 31 Mɨ Judas siya namkiya idowɨiya saiir mhoɨiyan mɨ Jisɨs siya ɨna boɨnkiyɨn, kara tɨ inkamɨn Adi Komii siir om hɨrankɨ nɨtnɨn, kara wɨ inɨg komiigɨ komii ɨiirar haii. Dimusi rani, dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam sɨmiirsika. Mɨ Adi Komii siya wɨ ɨriipɨ inɨg komiigɨ komii ɨiirar mɨ haii. Dimusi rani, tɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨri sɨmiirsika. 32 Mɨ kara tɨ inkamɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn iikam ɨmiirɨn dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm paenan nɨuyaeiyɨm Adi Komii siirɨm sɨmiir nɨisiimauuwi mɨ Adi Komii siya ɨriipɨ hɨriinan iikam ɨmiirɨn wɨ kariir kɨrɨe komii komiiyɨm paenan nɨuyaeiyɨm wɨ sɨmiir mɨ ɨisiimauuwi. Mɨ Adi Komii siya tɨ siirɨn wɨ kɨmɨmɨn tani, siya wa tɨrsɨsaugi. Dimusi rani, siyaɨrgɨn tɨ kariir dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm paenan nɨuyaeiyɨn sɨmiir bwamkɨbwamɨn. Yɨm tɨriigɨnɨm, yɨm ɨni siir hɨrɨrar nwowɨm. 33 Tɨ kariir yɨnisɨsɨmɨm kara tɨ nu ɨiirɨn kɨmaka wɨ ɨi prɨei nwo rani. Mɨ mhoɨiya kɨma wɨ kariiram swokɨ hansɨrni. Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, tɨ yaiyɨm bɨiya kara nikɨ boɨnɨm Isrelmi inkam komii komiiyɨm sɨm hɨnɨɨn, kɨma omɨn kara namanɨn wɨ siir wara nam tani. 34 Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ yaeya yaiwɨn swokɨ boɨnkii, siyɨuɨn kɨma sɨbgu napanɨn kɨma ɨrni nwɨrniyamɨn nhami nhami kɨpi naɨngwokwo, tɨ siyɨu hɨriinanɨn kara naɨngwokwowiyɨn kɨmiiram siir hɨriinan. Mɨ kɨma ɨrni nwɨrniyamɨn wɨ hɨriinanar timɨ inan aɨngwokwo. 35 Mɨ kɨma ɨrni nwɨrniyam ninan aɨngwokwowi mɨ ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨma kɨmiir kɨgi mɨ sɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨma Jisɨs kariir kɨgna mɨriiyan inkamkɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya Pita siir boɨnkɨn siya wɨ digɨumii siir haimriyɨugigi

(Mt 26:31-35; Mk 14:27-31; Lk 22:31-34)

36 Saimon Pita siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra wɨ pɨnda nami? Mɨ Jisɨs siya hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kɨra wɨ kariir mhoɨiya nɨt rani, maeyauwa kara namana saiir hɨriirɨn mɨ mhoɨiya kɨra wɨ haɨni nɨti kariir mhoɨiyan. 37 Pita siya siir yai akan hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, Bɨiyan Inkam Komii mɨ kara kɨriir mhoɨiya tariinanar mɨ ɨtɨn ɨni mɨ owɨn? Kara naowam asi naɨngwowi. Dimusi rani, kara kɨriiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn. 38 Jisɨs siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, ana kɨra kanakar nɨnkɨn aowamar naɨngwowi. Dimusi rani, ni kɨra kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn, aniya? Kara kɨriirɨn yaimwowar boɨnkii, ɨuumɨn nikɨ ɨk karamaeyar nikɨ owi mɨ kɨra ɨdɨpɨdɨpɨn kariirɨn wɨ kwoɨma mɨisɨsaei hɨnɨɨnɨn, kɨra kariir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. Ɨriig.

14

Jisɨs siyaɨrgɨn siyɨuɨn Adi Komii siir hɨriir namiyɨn

1 Jisɨs siya ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, kɨriir kwoɨnɨn kwoɨn biyɨe biyɨe naɨngwowam mɨ hɨkak nwowam kɨpi kiwaki. Mɨ kɨra Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram naɨngwo tɨbmiikɨɨni mɨ kɨra tariinanɨn wɨ kariiram warar timɨ aɨngwo tɨbmiikɨɨn. 2 Kariir Adɨn siir omaka maeyauɨm hɨuyokiyokaiyɨm kasa rani. Hɨriirɨn bɨiyɨn wɨ kara nami mɨ digworaekwowɨm wɨ bɨi kara ninɨ dirɨraerarkwokɨni kɨmiiram. Kara kɨmiirɨn pɨ tɨ sɨm boɨnmauuwi. Dimusi rani, tɨ digworaekwowɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm ɨna nwowɨm. 3 Mɨ mhoɨiya kara tɨ om ɨiir dirɨraerar dɨgigi mɨ kara wa swokɨ ɨti kɨmiir nɨkɨunakiyam mɨ taka ɨiya kɨma wɨ tɨ omɨn kara nwowɨn siir hɨrɨn wɨ haɨni nwowi. 4 Mɨ kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm siyɨuɨn kara namanɨn maeyaua kara ninɨ owouwi. 5 Mɨ inkamɨn Tumas nɨkɨuwiyɨn siya Jisɨs siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, krɨma nɨnoknɨnkɨn tani maeyaua kɨra namana. Mɨ krɨma wɨ panɨɨna nɨnoknɨnkɨni siyɨuɨn hɨriir namanɨn? 6 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, siyɨunanɨn ɨni karar ywowɨn mɨ inkamɨn Adi Komii siir kɨgi, inkamɨn yaimwokɨyaimwowar boɨniyɨn siyɨuɨn ɨni karar ywowɨn. Mɨ iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiisiyɨm digworaekwowɨm ɨinokɨinok kanaka waiyayokiyokɨiyam sɨmiir siyɨuɨn ɨni karar ywowɨn. Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siiram nami mɨ sɨma wɨ kariiram warar timɨ ɨt, yɨpɨkɨ sɨmiir hɨriinan tɨ siyɨu ɨiir mɨ apɨn. 7 Mɨ tariinanɨn kɨma kariir bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨm mɨ kɨma kariir Adi Komii ɨiirɨn wɨ warar mɨ ɨnoknɨnkɨni. Mɨ tariinanɨn kɨma siirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ ɨna mɨ kɨgɨm.

8 Mɨ inkam nwɨrɨn Filip nɨkɨuwiyɨn siya Jisɨs siir boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, Adi Komii siirɨn krɨmiir dɨisiimauu mɨ krɨmiir kwoɨnɨn wɨ ta hɨriinan saiirsi nwokɨ wokmai haigɨnɨuwɨm. 9 Jisɨs siya siir boɨnki, kara kɨmaka kwokiyaeya bɨ nwokɨn mɨ tariinanɨn kɨma ɨna nikɨ whaowae krɨpkaiyɨm. Filip kɨra kariirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn? Yɨpɨkɨ kariir kɨgɨn mɨ siya kariir Adɨn siirɨn warar bɨdi mɨ kɨgɨn. Mɨ kɨra kariiramɨn kariir Adɨn siirɨn kɨriir nɨisiimauuam dimuam srɨigɨn hɨnɨɨn, kariir Adi Komiiyɨn siya panɨɨngɨn? 10 Filip kɨra nɨnoknɨnkɨn tani, kariir Adi Komiiyɨn siya kanaka tɨr nwowɨn mɨ krɨra nwɨruwar nwowo? Digworaekwowɨm kara nikɨ boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir, yɨm kariir yai rani. Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ tɨ kariir kwoɨn ɨiir kwɨrii ɨdwokaiyɨn siya siir kwoɨn ɨiirarar napikɨn siir mɨi ɨmiir mɨriiyamɨn. 11 Kɨma tɨ yaiyɨm kara boɨnmɨmauuwɨm sɨmiiram daɨngwo tɨbmiikɨɨn kara mɨ kariir Ad ɨeya, krɨra ɨni nwɨruwar ywowɨskiyo. Mɨ kɨma tɨ yaiyɨm sɨmiiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowi mɨ kɨma wɨ haɨni kɨgi, dimɨnpai dimɨnpaiyɨm kara tɨrɨm iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam. Mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨnki tɨ siirɨn hɨnɨɨn kara mɨ kariir Ad ɨeya, krɨraniyɨn ɨni nwɨruwar ywowɨskiyo. 12 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, iikamɨm yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmiikɨɨnɨm mɨ digworaekwowɨm sɨma tɨri, yɨm wɨ tɨ digworaekwowɨm kara tɨrɨm wɨ sɨmiir haiburi. Dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨri, yɨm wɨ kara tɨrɨm wɨ sɨmiir haiburi. Dimusi rani, kara wɨ kariir Ad ɨiiram swokɨ ami mɨ wɨ saɨka ninɨ owouwi mɨ wɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨiir nɨkropkii, sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam. 13 Dimɨn taemɨnɨm kɨma Adi Komii siiram srɨii kariir inɨg komii ɨiir mɨ kara sɨmiirɨn wa hauugii kɨmiir. Mɨ iikamɨm wɨ ta hɨriinan saiirsi hainan prapraskii Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn. Dimusi rani, yɨo karar tɨrkikɨn. 14 Mɨ kɨma dimɨnamɨn kariir inɨg komii ɨiir srɨigii mɨ sɨmiirɨn wɨ karar tɨrkii mɨ wa hauugii kɨmiir. Ɨriig.

Jisɨs siya ha boɨnkɨn, Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ siya nɨkropkii sɨmiiram

15 Mɨ kɨma kariiram naɨngwokwonanaei mɨ kɨma yaiyɨm kara boɨnmɨmauuwɨm sɨmiirɨn wa wakaeyokna api. 16 Kara wɨ kariir Adi Komiiyɨn siiram srɨigii mɨ siya kɨmiirɨn wɨ yaeya hauugii, yɨpɨkɨ kɨmiiram nɨti, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam mɨ siya kɨmaka wɨ hɨriiyar nwokrɨpkaigiyamɨm. 17 Siya Adi Komiigɨn mɨ Adi Komii siir naeyɨugɨn yɨpɨkɨ yaimwokɨyaimwo boɨniyɨn iikam ɨmiir mɨ siya sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn yaimwo ɨmiirarar boɨnkikɨn. Siya wɨ ɨkɨ iikamɨm nu tɨranɨm sɨmiir kwoɨnau nwokai rani. Dimusi rani, sɨma siir bɨ kɨgɨm mɨ siir bɨ mɨ ɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni siirɨn. Dimusi rani, siya wɨ kɨmakar nwowi mɨ mhoɨiya siya wɨ kɨmiir kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaii.

18 Kara wɨ kɨmiir haiburgig rani mɨ kɨma wɨ kɨma kɨmar nwo rani, yɨnisɨmɨn yopii ad karamaeyɨn siir hɨriinan. Kara wa swokɨ ɨti. 19 Ɨiya kingiin bɨdi yɨtkiya mɨ tɨ iikamɨm tɨ nu ɨiiranɨm sɨma wɨ kariir swokɨ kɨg rani mɨ wɨm kɨma kariirɨn wa kɨgi. Mhoɨiya kɨma naowi mɨ kɨma wɨ omwaiyar swokɨ waiyai. Dimusi rani, kara wɨ kapi naowi mɨ kara wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. 20 Mɨ mhoɨiya kara swokɨ ɨnsiin ɨdwowi omwai swokɨ waiyam mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni tɨ siirɨn, kara mɨ kariir Ad ɨeya Adi Komii krɨra wɨ nwɨruwar nwowi. Mɨ kɨma ta saiirɨn ɨna mɨ ɨnoknɨnkɨnɨn, kara mɨ kɨma krɨma ɨni nwɨruwar mɨ owɨm.

21 Mɨ yɨpɨkɨ kariir yai aiir nɨnoknɨnkɨni mɨ sɨmiir wakaeyokna api, sɨma kariiraramar daɨngwokwo ɨski. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi, kariir Adi Komiiyɨn siya wɨ sɨmiiram mɨ aɨngwokwowi. Dimusi rani, sɨma kariiram naɨngwokwokɨm. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ kara wɨ sɨmiiramar mɨ aɨngwokwowi. Mɨ sɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna nɨisiimauuwi kara ɨni sɨmakar nwowɨn. 22 Mɨ inkamɨn Judas nɨkɨuwiyɨn siya boɨnki, (yɨo tɨriigɨnɨn yɨo Judas Iskariot si rani) Bɨiyan Inkam Komii, kɨra, kɨrar nɨisiimauunaei krɨmiir, wɨ panɨɨna nɨisiimauuwi mɨ iikamɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm nɨnoknɨnkɨn karamae sɨma ywo, ha? 23 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmiikɨɨni mɨ kariir yai ɨmiir wakaeyoknaei mɨ kariir Adɨn, Adi Komii siya wɨ siiram mɨ aɨngwokwowi mɨ siya mɨ kara krɨra wɨ ini hanɨɨn siir kwoɨn ɨiir kwɨrii ɨdwokaii. 24 Mɨ yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmiikɨɨn karamae nwowi mɨ yaiyɨm kara boɨnɨm sɨmiir wakaeyokna ap karamae nwowi mɨ tɨ yaiyɨm kara boɨnɨm, yɨm kariir kwoɨnaɨrga bɨ prɨinaɨngwo boɨnkɨm, yɨm kariir Adɨn, Adi Komii siir hɨrankɨ nɨtkɨm yɨpɨkɨ kariir nɨkropkiyɨn tɨ nu ɨiir nɨtam.

25 Kara ɨni kɨmakar nikɨ owɨn mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara kɨmiir asi boɨnmɨmauuwi. 26 Mɨ whɨnkɨnsiisan inkamɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn, yɨpɨkɨ mhoɨiya Adi Komii siya nɨkropkii kariir maeyau aiir nokwokairinaowidɨm kɨmiirɨn wɨ siya nɨisiimauuwi dimɨn taemɨn whɨekakɨm mɨ kɨmiirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi yaiyɨm bɨiya kara nikɨ boɨnɨm kɨmiir sɨmiir swokɨ aɨngwowarkaiyamɨn. 27 Mɨ kara kɨmiir haiburgigi mɨ kara kɨmiirɨn wɨ kwoɨn hiinsɨma nwowaigɨnɨugigi. Mɨ tɨ kwoɨnɨn hiinsɨma nwowiyɨn kara kɨmiir hauuwi, yɨo tɨ kwoɨnɨn hiinsɨma nwowiyɨn, iikamɨm tɨ nu ɨiiranɨm sɨma hauuwɨn yɨo siir hɨriinan tani. Yɨo ɨni siir kou ywowɨn mɨ yɨo ɨni sakɨsa ywowɨn. Kɨma wɨ kɨpi nɨdid mɨ wɨ kɨpi nidgɨn, tɨ dimɨnɨn siya nɨmbiyami. Nɨɨngaka. 28 Kɨma bɨdiyar wakaeyɨm kara boɨnɨm yaiyɨm hɨnɨɨn, kara wɨ kapi nikɨ amkii mɨ kara wa swokɨ ɨti kɨmiiram. Mɨ kɨma kariiram naɨngwokwonanaei mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwokii, kara kariir Ad ɨiiram nami. Dimusi rani, siya ɨni kariir kou ywowɨn mɨ kɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiisi dimɨn taemɨnɨm sɨmiir tɨramɨn. 29 Tɨ dimɨnɨm kara kɨmiir boɨnmauuwɨm bɨiya, yɨm ɨna nikɨ owɨm bɨ nikɨ ɨmbiyamkɨm. Mɨ mhoɨiya sɨma nɨmbiyami mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni mɨ wɨ haɨni naɨngwo tɨbmiikɨɨni kariiramɨn hɨnɨɨn kara tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn siya. 30 Kara kɨmaka pɨ hɨriihɨrii yai boɨn tani. Dimusi rani, inkam biyɨeyɨn Setan nɨkɨuwiyɨn yɨpɨkɨn, iikamɨm tɨ nu ɨiirar nwowɨrkakɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨn, siya ɨni nɨtɨn kariir nonkwonakiyam siya kariir kou bɨ nwokɨn. Nɨɨngaka. 31 Mɨ kara ha naɨngwowi iikamɨm tɨ nu ɨiiranɨm sɨma hɨnɨɨna daɨngwo, kara ɨni Adi Komii siiramar naɨngwokwowɨn. Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika, kara wɨ hɨriinan asi tɨri ɨinokɨinokɨn. Siya ɨinokɨinokɨn kariir kariirar boɨnanaei. Mɨ kara wa kiwakii siiram, Setan siya nonkwonamɨm kariirɨn. Mɨ tariinanɨn kɨma dɨnsiingi, krɨma pɨ ta maeyau aiir haiburgigi mɨpi pɨ namkii. Ɨriig.

15

Jisɨs siya ha boɨnkɨn urid kɨbiyɨn iikam whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn karaɨrgɨn

1 Jisɨs siya boɨn, uridgɨuridɨn karaɨrgɨn. Kariir Adɨn yɨo ɨni inkamɨn siir numɨran urid ɨiir kɨgrɨraowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 2 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmiikɨɨni, yɨm ɨni kariir kwiyakwiyanan ywowɨm. Mɨ yɨpɨkɨ kariiram sɨbgu wakaeyokna ap karamae nwowi, yɨm ɨni kwiyam waiwhwokaiyɨm nae bud karamae nwowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ sɨmiirɨn wɨ kariir Ad ɨeya kaibwaembwae ɨtkiigi. Mɨ kwiya nae budiyɨm, yɨm wɨ kariir Ad ɨeya niyɨkii yaeya kwo swokɨ saɨnam. Mɨ bɨewi whɨrkɨ nɨuwi sɨma wɨ nae kasakasa bud rani. 3 Wɨm kɨma wadɨe bɨdinanar nwokɨm. Dimusi rani, kariir yaiyɨm kara boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir, yɨm ɨni kɨmiir kwoɨnau waraurar nwokaiyɨm. 4 Mɨ kɨma kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kara wɨ kɨmiir kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaii. Mɨ kwiya uridbud ɨiir nɨtɨnakɨu karamae nwowi, ya wɨ naeisɨm whɨr swokɨ bud rani. Mɨ iikam kɨma kariiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowi, kɨma wɨ mɨi mɨiyɨk sɨbgu mɨrii rani.

5 Kara ɨni uridnan ywowɨn mɨ wɨm kɨma ɨni kariir kwiyakwiyanan ywowɨm. Mɨ yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, kara wɨ inan siir kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaii. Mɨ siya wɨ mɨi mɨiyɨk aiirar mɨrii. Mɨ kɨma kwoɨn whɨruwa kanaka nwo karamae nwowi mɨ kɨma wɨ mɨi mɨiyɨk swokɨ mɨrii mɨmɨn tani. 6 Mɨ yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowi, sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nhɨɨnɨkrɨropkii, inkamɨn ɨkɨ kwiya biyɨe biyɨeyɨm sɨm kainiyɨmnik ɨtkiigɨigiiyɨn nua bɨekɨ whwoswomswaeyɨm wɨ sɨmiir hɨriinan tɨri. Mɨ mhoɨiya tɨ hɨriinan kwiyam ha haii mɨ wɨ paeya nɨtoudnankaigii mɨ yɨm wɨ hɨrar nwokɨ ɨusomswaekiyamɨm. 7 Mɨ kɨma kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kariir kwoɨnɨn kɨmiir kwoɨnau nwokaii mɨ kɨmiirɨn siya kiyaii, siir napam mɨ mhoɨiya kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram srɨii, dimɨnɨn kɨma naɨngwowɨn siiram mɨ siya wɨ hɨriinanar mɨ ɨmbiyami, tɨ kɨma srɨigiyɨm Adi Komii siiram. 8 Mɨ kɨma mɨi mɨiyɨk mɨrii mɨ iikamɨm sɨma wɨ kariir Adɨn Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanprapraskii. Mɨ kɨma iikam ɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna nɨisiimauuwi, kɨma kariir kɨgna mɨriiyan inkamkɨm mɨ kariiram naɨngwo tɨbmiigɨm. 9 Kara ɨni kɨmiiramar naɨngwokwonanaeyɨn Adi Komii siya mɨ aɨngwokwonanaeya kariiram saiir hɨriinan. Mɨ kɨma kariiram kiwaki, kara kɨgrɨraoyokiyokɨiyam mɨ kara naɨngwokwowam kɨmiiramɨn. 10 Mɨ kɨma kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kɨma wɨ kariiram nwokɨ kiwakiyɨm kara kɨgrɨraoyokiyokɨiyam mɨ kara naɨngwokwonanaeyam kɨmiiramɨn, ta kara mɨ wakaeyokna apa kariir Adɨn siir yai aiir, saiir hɨriinan. Mɨ siya kariirɨn ta hɨriinan saiirsiyar kɨgrɨraokɨn mɨ saiirsiyar naɨngwokwonanaekɨn. Mɨ an kara ta siya naɨngwoyɨmyok naɨngwokwonanaeya ɨni saiir warar nɨnkɨn owɨn.

11 Kara tɨ yaiyɨm kɨmiir boɨnmɨmauuwɨm, kara mɨnsi boɨnkɨn, kara hɨnɨɨnam naɨngwowi kariir maɨrgɨmaɨrga kɨmiir waraur dwo mɨ ta maɨrgɨmaɨrga wɨ kɨmiir kwoɨnau waraur nwokɨ ɨnkɨnɨukikaiyɨm. 12 Kara kɨmiir boɨnki, tɨ yaiyɨm kɨma wakaeyokna apanɨm, kɨma ɨrni nwɨrniyam dinan aɨngwokwo, ta kara naɨngwokwowa kɨmiiram saiir hɨriinan. 13 Inkam nwɨrkɨ wɨ yaeya dimɨn komii whɨr swokɨ tɨr tani, tɨ iikamɨm siya naɨngwokwonanaeiyɨm sɨmiirɨn. Nɨɨngaka. Dimɨn komii ta siya naowi sɨmiirsi wɨ sasar tɨrɨskii. 14 Mɨ kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm kara boɨnmɨmauuwɨm sɨmiir wakaeyokna api mɨ kɨma wɨ kariir nomiiyau nwowi. 15 Mɨ tariinanɨn kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨn tani, kɨma kariir mɨi prɨimɨriiyan inkamkɨm. Dimusi rani, iikamɨm tɨ hɨriinan nwowɨm yɨm sɨma dimɨnɨn sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn inkamɨn siya tɨriiyɨm sɨmiir bɨ nɨnoknɨnkɨnikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ ankara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, wɨm kɨma kariir nomiiyaugɨm. Dimusi rani, yaimɨn dimɨnɨm kariir Adɨn siya boɨnmɨmauuwɨm kariir, kara kɨmiir bɨdi boɨnmɨmauuwɨm. 16 Kɨma kariirgɨ kariir bɨ hɨrɨrɨugɨm mɨ kariir siyɨu ɨiir bɨ napkɨm. Nɨɨngaka. An kara kɨmiir nɨmbingɨn kɨma kariir siyɨu ɨiir napɨm mɨ mɨi mɨiyɨk mɨriiyɨm. Mɨ tɨ dimɨnɨn wɨ hɨriiyar nwokɨ okrɨpkaiyɨm. Mɨ kɨma tɨ dimɨn ɨiir tɨri mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wa hauuwi dimɨnɨn kɨma srɨiyɨn siiram. Dimusi rani, wɨm kɨma kariir yai aiir wakaeyoknaeikɨm. 17 Mɨ tɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ kariir yaiya kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨma ɨrni nwɨrniyamɨn nhami nhami kɨpi naɨngwokwo. Ɨriig.

Mɨ nuan iikamɨm sɨma wɨ iikamɨm Adi Komii siir siyɨu ɨiir napɨm wɨ sɨmiir sau omom nwowi

18 Mɨ nuan iikamɨm sɨma wɨ kɨmiiram naɨngwo rani mɨ kɨma ta saiirɨn wɨ hɨriiyar daɨngwokwonanae, sɨma bɨiya kariiram bɨ naɨngwokɨm. 19 Mɨ kɨma tɨ nu ɨiirɨn hɨnda tɨndan dimɨn taemɨn tɨri mɨ iikamɨm tɨ nu ɨiiranɨm wɨ kɨmiiram naɨngwowi, wɨ sɨmamar naɨngwonaeiya wɨ saiir hɨriinan naɨngwowi. Kɨmiirɨn kara bɨdi yɨmbingiyɨm kariir siyɨu ɨiir napɨm. Mɨ wɨm kɨma tɨ nuɨn siir tɨran tani mɨ iikamɨm tɨ nuɨn siir tɨranɨm sɨma wɨ kɨmiiram naɨngwo rani. 20 Kɨma yaiyɨm kara nikɨ boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir, sɨmiiram tɨ swokɨ aɨngwowoknaki. Inkamɨn yɨpɨkɨ inkam nwɨrni mɨriiyɨn, yɨo siir bɨiyan inkamɨn siir kou bɨ nwokɨn. Mɨ sɨma dimɨn biyɨe kariir mɨ tɨri mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ hɨriinan siyɨu biyɨeyar mɨ tɨri. Mɨ sɨma kariir yai aiir mɨ wakaeyoknakɨswo mɨ sɨma kɨmiir yai ɨmiirɨn wa pɨ wakaeyoknan. 21 Mɨ sɨma tɨ hɨriinan siyɨu biyɨeyɨn wɨ kɨmiir tɨri. Dimusi rani, kɨma kariir siyɨu ɨiir napikɨm. Sɨma Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ kariir nɨkropkiyɨn tɨriir sɨma siir siyɨu ɨiir nap rani. 22 Mɨ kara sɨmiir boɨnmɨmauuwam nɨt karamaekɨswo mɨ dimɨn mɨiyɨk tɨr karamaekɨswo mɨ Adi Komii siir nikwowaisiigɨswo, yɨo wɨ dimɨn komii di ywowi. Mɨ an kara sɨmiirɨn dimɨn taemɨnɨm bɨdiyar ikɨ boɨnmɨmauuwɨn. Mɨ kara dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar bɨdi mɨ tɨrɨn. Mɨ tariinanɨn sɨma Adi Komii siirɨn ɨni digɨumii swokɨ haimriyɨugigɨm. Mɨ Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, sɨma siyɨu mɨiyɨknan bɨ tɨrkɨm mɨ sɨmiirɨn Adi Komii siya nonkwobumbunɨnkɨni. 23 Mɨ yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo karamae nwowi mɨ ɨo whwonkam kariir kaowi mɨ kariirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowi mɨ yɨm tɨriigɨnɨm sɨma, kariir Adɨn ɨo whwonkam siir kaowiyɨm mɨ siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowiyɨn ɨni hɨriinan ywowɨm. 24 Mɨ kara dimɨnɨn bɨiya inkamkɨ tɨr karamae nwowɨn, siir tɨr nwowi mɨ sɨma Adi Komii siirɨn ha nikwowaisiigɨswo, yɨo tɨriigɨn sɨma wɨ dimɨn biyɨe di tɨri. Mɨ sɨma dimɨnɨm kara tɨrɨm sɨmiirɨn bɨdiyar kɨgɨn mɨ sɨma Adi Komii siirɨn ɨna swokɨ ikwowaisiiyɨm mɨ sɨma ɨo whwonkam karar mɨ kariir Ad ɨeya, kɨmɨdiniya krɨriirni swokɨ anao. Mɨ tɨriigɨnɨn wɨ dimɨn biyɨe komiigɨ komii nwowi. 25 Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn tɨ sɨma tɨrɨn siya nɨmbiyami mɨ tɨ yaiyɨm Yokwo Komii hɨr nwowɨm sɨma kɨgna apiyɨm, yɨm wa nɨmbiyami tɨ kamɨm sɨma boɨnkiya saiir hɨriinan. Tɨ yaiyɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkikɨm, sɨma kariirɨn wɨ hinda whɨsarii ɨo whwonkamar mɨ anaowi.

26 Mɨ mhoɨiya yɨpɨkɨ iikam ɨmiir whɨnkɨnsiisi, siya wɨ sɨpi nɨti. Siya Adi Komii siir naeyɨugɨn, yɨpɨkɨ wɨ yaimwo ara boɨni. Siya wɨ Adi Komii siir omɨn siir hɨrankɨ nɨti. Mɨ siya wɨ Adi Komii siir haiburgigi mɨ siirɨn wɨ kara nɨkropkii iikam kɨmiiram mɨ kariir dimɨn taemɨnɨm wɨ siya nɨnomoknɨnkɨn haigɨnɨuwi. 27 Wɨm kɨma ɨriipɨ hɨriinan, kariirɨn mɨ kariir mɨi aka, saiirɨn wɨ yaimwowar mɨ boɨni. Dimusi rani, ɨiya karar mɨrii bwakaina, kara kɨmiirar nɨnoknɨnkɨn haigɨnɨugɨn, kariir yaiya mɨ kariir mɨiya ɨiya kɨma kanaka nwowa. Ɨriig.

16

1 Jisɨs siya boɨn mɨ kara tɨ kariir yaiyɨm pɨ kɨmiir boɨni mɨ kɨma ta kariir yai aiirɨn wɨ kɨpi naɨngwo owouumɨmɨn mɨ wɨ ɨkɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiiram kɨpi kɨgnɨnkwonam. 2 Mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya wɨ saiir hɨrankɨ nhɨnɨkrɨropkii. Mɨ mhoɨiya ɨi aeya nɨmbiyami mɨ iikamɨm yɨm wɨ hɨnɨɨna naɨngwowi, sɨma kɨmiir nɨsomaowi, sɨma Adi Komii siir whɨnkɨnsiisi. 3 Mɨ sɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨm kɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna tɨri. Dimusi rani, sɨma kariir Adɨn, Adi Komii siya mɨ kara, krɨriir bɨ nɨnoknɨnkɨnko mɨ sɨma wɨ krɨriiram mɨ aɨngwo tɨbmii rani. 4 Mɨ tɨ dimɨnɨm, tɨ kara boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir mɨ mhoɨiya tɨ dimɨn ɨma nɨmbiyami mɨ sɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨn siya kɨmiir nɨmbiyami mɨ kɨma wa nwokɨ aɨngwowarkaigiyɨm tɨ dimɨnɨm kara boɨnɨm sɨmiir. Mɨ tɨ dimɨnɨm yɨm wɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨeya tɨri.

Adi Komii siir naeyɨuɨn siir mɨi aeya.

5 Mɨ tariinanɨn kara pɨ kariir Adɨn, Adi Komii siir kɨgam nami, yɨpɨkɨ kariir nɨkropkiyɨn mɨ kara ha nɨtɨn. Mɨ kɨmiir nwɨrkɨ kariiramɨn hɨnɨɨna bɨ swokɨ aɨngwokɨn mɨ hɨnɨɨna bɨ swokɨ srɨigɨn, kɨra pɨnda nami? 6 Mɨ tariinanɨn kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnki. Kɨmiir kwoɨnɨm maɨrgɨmaɨrga nwo rani. 7 Mɨ kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii. Tɨriigɨnɨn yɨo wɨ wadɨeyar nwowi. Mɨ kara nami kɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Dimusi rani, kara nam karamae nwowi mɨ tɨ inkamɨn kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwanɨn, siya wɨ nikɨ ɨt rani, kɨmaka nwowamɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kara nami mɨ siirɨn wɨ kara nɨkropkii, kɨmiiram, kɨmaka nauunɨ oniyam. 8 Mɨ mhoɨiya siya nɨti, iikamɨm tɨ nu ɨiiranɨm wɨ siya nauunɨ ɨisiimauuni, tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm sɨmiirɨn. Mɨ sɨma nɨnoknɨnkɨn tani, pɨkɨ hɨnɨɨn ɨkɨn wadɨeyɨn. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ hɨriinan saiirsiyar hɨdi. 9 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe tɨrɨm sɨmiirɨn wɨ siya nɨisiimauuwi. Dimusi rani, sɨma kariiram bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. 10 Siya iikam ɨmiirɨn wɨ dimɨnɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨm sɨmiirarar tɨri. Dimusi rani, mhoɨiya kara nami kariir Ad ɨiiram mɨ kariir ɨgsopa wɨ siya nokwokairinanaowidi. Mɨ kɨma kariirɨn wɨ kɨg karamae hɨriinan saiirsi nwowi. 11 Mɨ iikam ɨmiirɨn wɨ siya nɨisiimauuwi hɨnɨɨnɨn, iikamɨm tɨ nuɨn siir tɨranɨm yɨpɨkɨ siyɨu biyɨeyɨm sɨm napɨm, sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya hɨdi. Dimusi rani, Adi Komii siya tɨ inkamɨn Setan nɨkɨuwiyɨn yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir kɨgrɨraowiyɨn siirɨn wɨ warar nɨnkɨn hɨdi.

12 Kara dimɨn kasa naɨngwo rani, kɨmiir boɨnamɨn. Mɨ kara sɨmiirɨn pɨ kɨmiir boɨn tani. Dimusi rani, tariinanɨn sɨma sɨmiir nɨnoknɨnkɨn tani. 13 Mɨ mhoɨiya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naeyɨuɨn yɨpɨkɨ yaimwo boɨniyɨn siya nɨti mɨ wɨ siya nɨisiisiimauuwi, dimɨn wadɨe wadɨeyɨm mɨ dimɨn kɨɨngɨ kɨɨnɨm. Siya yaiyɨm wɨ siir kwoɨn aɨrgɨ naɨngwo boɨn tani. Nɨɨngaka. Yaiyɨm siyar wakaeyɨm, siya wɨ sɨmiirgɨ sɨmiirar boɨnmɨmauuwi kɨmiirɨn tɨ dimɨnɨm mhoɨiya nɨmbiniyanɨm. 14 Siya wɨ kariir inɨg ɨiir hainanpraprasi. Dimusi rani, tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ kara boɨnmɨmauuwɨm, siya wɨ sɨmiir haii mɨ wɨ sɨmiirar swokɨ hɨurworwokai haigɨnɨuwi kɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn. 15 Digworaekwowɨm kariir Adɨn, Adi Komii siirɨm yɨm kariirgɨm. Mɨ kara hɨriinan asi boɨni, Adi Komii siir naeyɨuɨn kariir yaiyɨm wɨ siya hainaowidi mɨ wɨ siya boɨnmɨmauuwi kɨmiirɨn, kɨmiir kwoɨnau haigi okaiyam. Ɨriig.

Tariinanɨn kɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga karamae nikɨ owɨm mɨ mhoɨiya kɨma wa maɨrgɨmaɨrgaei

16 Ɨi prɨei rani, kɨma kariir kɨg karamae nikɨ oki. Mɨ mhoɨiya ɨikwɨrkɨ nɨuwi, kɨma kariirɨn wa swokɨ kwakɨgwɨni. 17 Mɨ kam nhɨrɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma, sɨma sɨmar yɨnsrɨi ansrɨina, ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa ta siya boɨnkiya ya panɨɨnga? Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, mhoɨiya kɨma wɨ kariir kɨg rani. Mɨ mhoɨiya kɨma kariirɨn wa swokɨ kɨgwɨni. Mɨ siya tɨ siir warar mɨ boɨn, kara kariir Adɨn siiram nami mɨ siya hɨriinan dimusi boɨnkɨn? 18 Mɨ sɨma diriiyar boɨnki, tɨ siya boɨnkiyɨn siya dimu kwaboɨnkikɨn, siya ɨi prɨei bɨ kwaboɨnkikɨn? Krɨma ta yai aiir bɨ swokɨ ɨnoknɨnkɨnkikɨm. 19 Jisɨs siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨn kwoɨnɨn sɨma naɨngwowɨn siir srɨiyam tɨ dimɨn ɨiiram. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma, kɨma kɨma mɨnam nɨnsrɨi ansrɨigɨm, tɨ dimɨnɨn kara boɨnkiyɨn hɨnɨɨn, mhoɨiya ɨi prɨei rani, kɨma kariir kɨg karamae nwowi. Mɨ mhoɨiya ɨikwɨrkɨ nɨuwi, kɨma kariirɨn wa swokɨ kɨgwɨni. Ana kɨma tɨ dimɨn ɨiiram srɨigɨn? 20 Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, mhoɨiya kɨma wɨ kariiram nougii mɨ kɨma wɨ nouuboboɨn prasae kɨnki rani mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo rani. Mɨ iikamɨm nuanɨm, sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga prasae kɨnki rani. Mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwoki rani mɨ mhoɨiya kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga haɨni nwowi. 21 Mɨ wiga yɨnisɨm naokainam tɨriyɨm, saeya ɨna nɨnoknɨnkɨna ɨiya yɨnisɨm ɨeya kaknanaokaiyana. Kariir ɨiya ɨni kingiin nɨta. Mɨ saeya pɨ kɨmpɨpɨsu prasae swokɨ kɨn tani mɨ saeya pɨ maɨrgɨmaɨrga nwo rani, tɨ siiramɨn. Mɨ mhoɨiya saeya pɨ yɨnisɨm ɨiir yaokainaki mɨ saeya pɨ ta kɨmpɨpɨsu aiir swokɨ aɨngwoki rani. Nɨɨngaka. Saeya maɨrgɨmaɨrga dimusi nwo rani, saeya yɨnisɨm ɨiirɨn bɨdi yaokainakiyɨn. 22 Tariinanɨn kɨma maɨrgɨmaɨrga nwo rani. Dimusi rani, kara wɨ kapi naowi. Mɨ mhoɨiya kara swokɨ ɨnsiin ɨdwowi, kara wɨ omwaiyar swokɨ waiyai. Mɨ kara wɨ kɨmiir swokɨ kɨgi mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga prasae nwo rani. Ta maɨrgɨmaɨrga kɨmiir kwoɨnau waraur nwokaiya saiirɨn wɨ inkam nwɨrkɨ nɨnɨskɨi hai rani. Nɨɨngaka.

23 Mɨ mhoɨiya ta ɨiya saeya nɨmbinii, kɨma wɨ dimɨnam kariiram srɨi rani. Kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkii, kɨma Adi Komii siiramɨn dimɨnam srɨii, siya kɨmiirɨn wa hauugii. Dimusi rani, kɨma kariir yai aiir wakaeyoknakɨm. 24 Mɨ bɨiya mɨ tariinanɨn ɨriipɨ hɨriinan, kɨma Adi Komii siiramɨn dimɨnamɨn kariir inɨg komii ɨiir bɨ srɨi boɨnkikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma siiramɨn dimɨnam srɨigii mɨ kɨma wa haiwɨni. Mɨ siya kɨmiirɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga komiiyar nwokii. Ɨriig.

Jisɨs siya nuan dimɨn biyɨe biyɨeyɨm bɨdi ikwowaisiigigɨm

25 Kara kɨmiirɨn boɨniyɨo yai boɨni mɨ mhoɨiya ta ɨi aeya nɨmbinii mɨ kara tɨ dimɨnɨm sɨmiir yaimwokɨyaimwowɨm wɨ boɨnmɨmauu rani. Nɨɨngaka. Kara kɨmiirɨn wɨ yaimwo ɨmiirarar boɨni, Adi Komii siirɨn. Mɨ mhoɨiya kɨma siir nɨnoknɨnkɨni, kɨma wɨ wadɨe nwokɨ owɨm. 26 Mɨ mhoɨiya ta ɨi aeya nɨmbiyami, kɨma Adi Komii siiramɨn wɨ kariir inɨg komiiyɨn siir inɨg ɨiir kwɨsboɨnki. Mɨ kara siiramɨn dimɨn taemɨnamɨn wɨ kɨmiiram srɨi rani. Nɨɨngaka. 27 Dimusi rani, krɨmiir Adi Komii krɨmiir Wanɨn, siyarɨn ɨni kɨmiiramar naɨngwokwokrɨpkaiyɨn. Mɨ siya dimɨnɨn kɨma srɨigii siiram, siya wa wakaei. Siya kɨmiiramɨn ɨna naɨngwokwowɨn. Dimusi rani, kɨma kariiram naɨngwokwowikɨm. Mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni, kara Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir haiburgigɨn mɨ nua tɨriirɨn ha nɨtkɨn. 28 Bɨiya kara Adi Komii siir haiburgigɨn mɨ kara tɨ nu ɨiirɨn ha nɨtkɨn. Mɨ tariinanɨn kara tɨ nu ɨiir haiburgigi mɨ kara wɨ hɨriiyar swokɨ ami Adi Komii siir kɨgam.

29 Mɨ kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma siir boɨn, yaiyɨm tariinan kɨra boɨniyɨm kɨra nɨmprɨo boɨn tani, ɨni hindara haknowidnɨnkɨnkiyɨm. Kɨra boɨniyɨo yai boɨn tani. 30 Mɨ tariinanɨn krɨma ɨni haɨni yɨnoknɨnkɨnkiyɨm, dimɨn taemɨn whɨekakɨm kɨra sɨmiirɨn ɨna nɨnomoknɨnkɨn dɨgɨn mɨ krɨma pɨ kɨriir srɨiyam swokɨ mɨn tani. Nɨɨngaka. Dimɨnɨm kɨra boɨni yɨm kaimwowaɨrgɨm. Krɨma hɨriiyar nɨnoknɨnkɨni, kɨra Adi Komii siir haiburgigɨn mɨ ha nɨtkɨn tɨ nu ɨiir nauunɨ oniyam. Dimusi rani, wara yaiyɨm kɨra boɨniyɨm krɨmiir, yɨm bwamkɨbwamɨm sɨmiirar nanaaknɨnkii haigɨnɨuwi. 31 Jisɨs siya boɨnki, tariinanɨn, kɨma ɨni hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, kara Adi Komii siir haiburgigɨn mɨ tɨriirɨn ha nɨtkɨn, aniya? 32 Ɨiya bɨdi yɨmbiniya. Nɨɨngaka. Sɨma bɨdi yɨtɨm. Mɨ iikamɨm kɨmiirɨn wɨ yapa yapa sɨma nwowaigɨnɨugii mɨ kɨma wɨ hɨnda tɨnda nɨnoopami. Mɨ an kara tɨ inkam nwɨruwan an wɨ kanakanar nwoki kara wɨ kanakana nwoki rani. Nɨɨngaka. Adi Komii siya wɨ kanakar nwowi. 33 Kara tɨ dimɨnɨn kɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnmauuwɨn, kɨma kanaka nɨtanakɨukrɨpkaii mɨ kɨma mhɨi hiinsɨma nwowi. Mɨ tɨ nuan iikamɨm dimɨn biyɨe kɨmiir tɨrhaigɨnɨuwi, kɨma wɨ kɨpi krɨi, wɨ sɨbgu dokworɨnu. An kara tɨ siyɨu bibiyɨeyɨm tɨ nuan iikamɨm sɨma tɨrkiyamiyɨm sɨmiirɨn bɨdi yokworɨpukimaigigɨm. Ɨriig.

17

Jisɨs siya Adi Komii siiramɨn mɨnam srɨigɨn siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm

1 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm Jisɨs siya boɨnkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan, siya koua ha ninansiina kaokiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, Adi, kariir ɨiya bɨdi yɨmbiniya. Kɨra kariir inɨg ɨiir hainanki tɨ dimɨn taemɨnɨm wɨ kɨra tɨri kariir sɨmiirsi. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kara, kɨriir yɨnisɨmɨn wɨ kɨriir inɨg ɨiir nwokɨ hainankiyɨm. 2 Dimusi rani, kɨra kariirɨn inɨg komii bɨdi hauugiyɨn, kɨra hɨnɨɨna boɨnkikɨn, yɨo ɨni ywowɨn. Mɨ kara wɨ tɨ nuan iikamɨm sɨmiir nwokɨ hauuwɨm, yɨpɨkɨ kɨra hauugiyɨm kariir. Mɨ sɨmiirɨn wɨ yaeya inɨg wɨn kara hauu haigɨnɨuwi mɨ sɨma wɨ wadɨe hɨriiyar nwokɨ oyokiyokɨikaeyamɨm. 3 Iikamɨm kɨriirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, Adi Komii nwɨrkɨ nwɨruwan kɨnakɨnaɨrgɨn. Mɨ kɨra mɨ Jisɨs Krais kara inkamɨn kɨra nɨkropkiyɨn, kara hɨriinanam nɨtkɨn sɨma krɨriir nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ krɨriir siyɨu ɨiir nwokɨ apɨm. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ digworaekwo ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm yɨm wɨ wadɨe hɨriiyar nwokɨ oyokiyokɨikaeyamɨm. 4 Mɨ iikam ɨmiirɨn kɨriir inɨg komii ɨiirɨn kara bɨdi yɨisiimauuwɨm tɨ nu ɨiiranɨm. Kara dimɨn taemɨnɨm kɨra nɨmbingiyɨm kariir kara tɨram, yɨm bɨdi dɨgiyɨm. 5 Adi, kɨra tɨ inɨg komiiyɨn bɨiya nu ɨiir nikɨ onkwokwo karamaeyar nikɨ owɨn, ɨiya kara kɨnakar nikɨ owa mɨ ha haiyɨn mɨ kɨra siirɨn kariirar swokɨ hauugi.

6 Kara tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kɨra hauugiyɨm kariir, tɨ nu ɨiiranɨm sɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwam tɨri mɨ sɨmiir boɨnmauuwam tɨri hɨnɨɨn, kɨra panɨɨngɨn. Sɨma kɨriir iikamkɨm mɨ kɨra sɨmiirɨn kariir bɨdi hauugiyɨm mɨ sɨma ɨni kɨriir yai ɨmiirar wakaeyokna apɨm. 7 Mɨ tariinanɨn sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨm dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm sɨmiirɨn, bɨiya kɨra hauugiyɨm kariir, kara tɨram. 8 Kara yaiyɨm bɨiya kɨra boɨnɨm kariir sɨmiir bɨdi boɨnmɨmauuwɨm mɨ sɨma, sɨmiiram ɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm kɨriirɨn, kariirɨn kɨrar nɨkropkikɨn mɨ kara kɨriir om waraurankar nɨuunaiinikɨn tɨriirɨn.

9 Kara kɨriirɨn mɨnam srɨigii tɨ kamɨm tɨ tɨr nwowɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Kara kɨriirɨn mɨnam bɨ srɨigikɨn, iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nuan dimɨn taemɨnɨm sɨm napiyɨm sɨmiir whɨnkɨnsiisɨm. Nɨɨngaka. Kara kɨriiramɨn mɨnam srɨigikɨn iikamɨm yɨpɨkɨ kɨra hauugiyɨm kariir sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Dimusi rani, sɨma kɨriir iikamkɨm. 10 Dimɨn taemɨnɨm kara nonkwowɨm yɨm kɨriirgɨm. Mɨ tɨriigɨnɨm kɨra nonkwowɨm yɨm kariirgɨm. Iikamɨm wɨ kariir inɨg komii ɨiir nwokɨ hainanɨm. Dimusi rani, tɨkɨ iikamɨm tɨ tɨr nwowɨm sɨmiirsika. 11 Mɨ tariinanɨn kara wɨ kapi nɨti kɨriir kɨgamɨn. Mɨ mhoɨiya kara wɨ tɨ nu ɨiir nwo rani mɨ yɨm sɨma wɨ tɨrar nwowi. Adi Komii, kɨra wadɨekɨn sɨmiirɨn kɨra kɨgrɨrao, kɨriir kɨrɨe komii aeya. Ta kɨrɨeya bɨiya kɨra hauugiya kariir. Mɨ tɨ iikamɨm tɨ tɨr nwowɨm sɨma wɨ ɨrɨpa kɨnaka ta kɨrɨe aiirsi nwowi. Krɨriir hɨriinan, ta ɨrɨpa krɨra mɨ owiya saiir hɨriinan. 12 Mɨ ɨiya kara sɨmakar nwowa, sɨmiirɨn karar kɨgrɨraokɨm, kɨriir inɨgɨn siir kɨrɨeni. Mɨ yɨm sɨma ɨni wadɨe kɨnar nwowɨm, nwɨrkɨ nwɨruwaɨrgɨn, yɨpɨkɨn wɨ sasar nonkwobumbunɨnkɨni. Mɨ tɨ kɨriir yaiyɨm Yokwo Komii hɨr nwowɨm bɨiya, bɨiyan kamɨm sɨma wɨnkiyɨm, wɨ hɨriinanar mɨ ɨmbiyami. 13 Mɨ tariinanɨn kara wɨ kapi nɨti kɨriiram. Mɨ tɨ yaiyɨm tɨ kara boɨnɨm kara tɨ nu ɨiir nwowɨn mɨ sɨma bɨdi wakaekiyɨm tɨ yaiyɨm kara boɨnkiyɨm kɨriir. Mɨ kariir maɨrgɨmaɨrga wɨ sɨmiir kwoɨnau nwokɨ owɨm. 14 Kara sɨmiirɨn yaiyɨm kɨra boɨnmɨmauugiyɨm kariir sɨmiir boɨnmɨmauugɨn. Nuan iikamɨm sɨma wɨ ɨo whwonkam sɨmiir nanaowi. Dimusi rani, tɨ iikamɨm sɨma nuan digworaekwowɨm sɨmiir nap rani, kariir hɨriinan, tɨ sɨmiir nap karamae kara mɨ owa saiir hɨriinan. 15 Kara kɨriirɨn mɨnam bɨ srɨigɨn sɨmiir nɨkɨunam, tɨ nuɨn siir tɨrankɨn. Nɨɨngaka. Kara kɨriiramɨn mɨnam srɨigikɨn, sɨmiir kɨgrɨraowɨm. Mɨ tɨ inkam biyɨeyɨn Setan nɨkɨuwiyɨn, sɨmiirɨn wɨ nonkwobumbunɨnkɨn tani. 16 Sɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ inkamɨn siya boɨniyɨm sɨmiir bɨ wakaeyokna apikɨm. Ta wakaeyokna ap karamae kara mɨ owiya sɨmiir saiir hɨriinan. 17 Kɨra tɨ kam ɨmiir dɨmbingi kɨriir inkam nwowam ta kɨriir yaimwowa kara boɨnmɨmauuwa sɨmiir saiirsi. Kɨriir yaiyɨm yɨm yaimwowaɨrgɨm. 18 Kara bɨdi yɨkropkiyɨm sɨmiirɨn ɨkɨ iikamɨm nuanɨm sɨmiiram kariir mɨi aiir mɨriiyam. Ta bɨiya kɨra nɨkropkiya kariir mɨ kara ha nɨtɨn nuan iikamɨm sɨmiiram kɨriir mɨi aiir mɨriiyam saiir hɨriinan. 19 Kara, kanakanar hauunakɨn kariir pɨu aiirɨn pɨ naonamɨm kɨriiram. Mɨ tɨ iikamɨm kɨra nɨmbinɨm sɨma wɨ kɨriir siyɨu ɨiir nwokɨ apɨm, ta kɨriir yai kɨbiya kara boɨnmɨmauuwa sɨmiir, saiirsi.

20 Kara tɨ kamɨm tɨ tɨr nwowɨm sɨmiiraram kwɨsboɨnki rani, kara kɨriiramɨn tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kɨriir yai aiir wakaei mɨ sɨma kariiramɨn wɨ hanɨɨngɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨkɨɨni. 21 Adi, kariir kwoɨn komiiyɨn ha naɨngwowi, sɨma nwɨruwar dwowɨski, tɨ kɨra mɨ kara krɨra mɨ owiya nwɨruwa saiir hɨriinan. Kariir kwoɨn komiiyɨn ha naɨngwowi, sɨma krɨriiraramar wakaeyokna ap ɨski. Mɨ tɨ iikamɨm tɨ nuɨn siir tɨranɨm, sɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm, kariirɨn kɨra nɨkropkikɨn tɨriirɨn. 22 Kara kariir kɨrɨeya mɨ kariir dimɨn kɨrɨe komiiyɨn bɨiya kɨra hauugiyɨn kariir, kara sɨmiir bɨdi hauugiyɨn mɨ sɨma wɨ nwɨruwa asi nwowi, ta nwɨrua krɨra mɨ owiya saiir hɨriinan. 23 Kara wɨ sɨmiir kwoɨn ɨiir kwɨrii ɨdwokaii, ta kɨra mɨ kwɨrii ɨdwokaiya kariir kwoɨn ɨiir saiir hɨriinan. Mɨ sɨma wɨ nwɨruwar nwokɨ owɨm mɨ iikamɨm tɨ nuɨn siir tɨranɨm, sɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnkiyɨm hɨnɨɨn, kariirɨn kɨra nɨkropkikɨn tɨ nu ɨiir nɨtamɨn. Mɨ kɨra sɨmiiramɨn wa timɨ aɨngwokwonanae ta kɨra naɨngwokwonanaeiya kariiram saiir hɨriinan.

24 Adi, kɨra tɨ kamɨm kariir bɨdi hauugiyɨm mɨ sɨma ɨni kariir ywowɨm. Kariir kwoɨn komiiyɨn ha naɨngwowi, sɨma wɨ kanakar winɨ oni, omɨn mhoɨiya kara nwowanɨn siirɨn mɨ sɨma kariir dimɨn komiiyɨn paenan nɨuyaeiyɨn wɨ siir nwokɨ kɨgɨm. Dimusi rani, kɨra kariiram naɨngwokwonanaeikɨn ɨiya kɨra tɨ nu ɨiir nonkwokwowa mɨ kɨra tɨ dimɨn komiiyɨn paenan nɨuyaeiyɨn kariirɨn hɨriinansi hauugɨn. 25 Adi, kɨra dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. Iikamɨm nuanɨm sɨma kɨriir nɨnoknɨnkɨn tani mɨ sɨma kɨriir siyɨu ɨiir mɨ sɨbgu ap rani. Nɨɨngaka. Ɨni kanakanar ywowɨskiyɨn mɨ tɨ kamɨm tɨ tɨr nwowɨm yɨm sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, kariirɨn kɨrar nɨkropkikɨn tɨriirɨn mɨ ha nɨtkɨn. 26 Kara sɨmiirɨn, kɨriir bɨdiyar ikɨ boɨnɨn mɨ kara sɨmiirɨn pa swokɨ boɨnmauuwi hɨnɨɨnɨn, kɨra wɨ sɨmiiram daɨngwokwonanae, kɨra naɨngwokwonanaeiya kariiram saiir hɨriinan. Mɨ kara wɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiir nwokɨ kwɨrii ɨdwokaiyɨm. Ɨriig.

18

Jisɨs siirɨn Judas siya hauugɨn sau omomɨm sɨmiir ɨɨn.

(Mt 26:47-56; Mk 14:43-50; Lk 22:47-53)

1 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya Adi Komii siiram ha kwɨsboɨn dɨgiyɨn mɨ mhoɨiya siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨrii ɨkɨm, sɨma ta maeyau aiir haiburgigɨn mɨ sɨma ha namɨm mɨ kɨmɨdiniya ɨeisɨm whɨrɨn Kidron nɨkɨuwiyɨn siir iyapidnam. Ya tariigɨna ya numɨr aeya, hɨr nwowa. Mɨ Jisɨs siya mɨ siir kɨgna mɨrii ɨkɨm kamɨm sɨma hɨr inɨ ɨdwowɨu. 2 Mɨ inkamɨn Judas nɨkɨuwiyɨn wɨr Jisɨsni napwouɨn, siya ta numɨr aiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn. Dimusi rani, Jisɨs siya mɨ kamɨm siir kɨgna mɨrii ɨkɨm sɨma ɨinokɨinokɨn ɨrɨpa hɨr haɨngiriyɨu owikɨm. 3 Mɨ mhoɨiya Judas siya kam nhɨrɨm yaii nɨniiyɨm mɨ kam nhɨrɨm yɨpɨkɨ omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir kɨgrɨraowiyɨm yɨpɨkɨ prismi bɨiyan inkam nwowɨm mɨ Farisi kam ɨkɨm, siya sɨmiir yɨkropki hɨriir namamɨn. Mɨ Judas saɨkan sɨma sɨmar yam ta numɨra saiir hɨriirɨn. Mɨ sɨma sau, ɨrɨm hɨpɨg mɨnɨm warar yɨnkɨn hainam mɨ sikwo paeyɨm warar mɨ ɨnkɨn bigna apnam. 4 Jisɨs siya tɨ dimɨn taemɨnɨm iikam ɨma tɨranɨm siir, siya bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ siya sɨmiir kingiingɨkingiin ha nɨtɨn mɨ ɨna inɨ srɨiniyɨn, kɨma nhɨniiram kɨgi? 5 Mɨ sɨma siir boɨn, krɨma Jisɨsɨn om Nasaretanɨn siiram nɨtkɨm siir nonkwonamam. Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨn, karaɨrgɨn Jisɨsɨn.

Mɨ inkamɨn Judas nɨkɨuwiyɨn, yɨpɨkɨ wɨr Jisɨs siir napwouɨn, yɨo ɨni sɨmaka hɨrar nɨnkɨn okwowɨn. 6 Mɨ Jisɨs siya ha boɨnkiyɨn hɨnɨɨn, karaɨrgɨn Jisɨsɨn. Mɨ tɨ kamɨm hɨr nwowɨm, sɨma siir kɨgɨm mɨ sɨma ha swokɨ krɨinamɨm mɨ ɨna yakaigainamɨm nua. 7 Jisɨs siya sɨmiirɨn ɨna swokɨ srɨigiyɨn, kara kɨmiirɨn bɨdiyar ikɨ boɨnkiyɨn hɨnɨɨn, kɨma nhɨniiram kɨgi? Mɨ sɨma siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, krɨma Jisɨsɨn om Nasaretanɨn siir nokwonamam nɨtkɨm. 8 Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, kara kɨmiirɨn bɨdiyar ikɨ boɨnkiyɨn hɨnɨɨn, karaɨrgɨn Jisɨsɨn. Mɨ kɨma kariir nonkwonamam nɨti mɨ kɨma tɨ kariir kamɨm sɨmiirɨn pɨ hindara kɨgnɨnkɨn amki. 9 Mɨ siya tɨ dimɨnɨm ha boɨnkiyɨm mɨ tɨ yaiyɨm bɨiya siya boɨnɨm, wɨ sɨmiir hɨriinanar mɨ ɨmbiyami. Bɨiya siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, adi, iikamɨm yɨpɨkɨ kɨra hauugiyɨm kariir, kara sɨmiirɨn wɨ nwɨrni nonkwo ɨuguski rani. Nɨɨngaka. 10 Saimon Pita yɨo kamkɨuwɨn whɨra nwowi mɨ siya ha kiwokhaigiyɨn maeyauwa siir hopkrɨkɨuwa hɨrankɨ mɨ siya ha kɨnawana yomkiyɨn mɨ siya kɨmɨdiniya inkam nwɨrɨn Malkas nɨukɨuwiyɨn siir wɨɨn aiir haɨngrɨp ɨtkiigi yɨpɨkɨn prismi bɨiyan inkam komiiyɨn si mɨi mɨriiyɨn. 11 Jisɨs siya Pita siir boɨnki, kɨra, wara kɨriir kamkɨuwɨn maeyauwa siir hopkrɨkɨuwiya saiir tɨ swokɨ hopkrɨkɨugi. Kara tɨ kamɨm sɨmiirar mɨ kɨgnɨnkɨn dirɨraeraramar mɨ tɨri, tɨ dimɨnɨn sɨma tɨram tɨrɨn kariir. Kariir Adɨn siya nɨbingiyɨn kariir siya hɨriinanamar nɨmbingikɨn tɨ hɨriinan dimɨn ɨiir tɨram. Sɨma kariirɨn wa tɨowi mɨ kariirɨn wa kɨmbɨpɨsu haigɨnɨuwi. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siirɨn inkam komiiyɨn Anas nɨkɨuwiyɨn siirɨm yɨkropki

12 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm mɨ kamɨm sɨmiir kɨgrɨraowi ɨkɨm, sɨma sɨmar ywoki kamɨm omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmakan. Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn ha nonkwonamɨm mɨ sɨma siir ɨɨnao ha kogrɨmdɨnunamɨm, 13 mɨ sɨma siirɨn bɨi kɨmɨdiniya inkamɨn Anas nɨkɨuwiyɨn siiram yɨkɨunam, siir kɨgɨuwɨm. Siya Kaiafasni nɨugɨn, yɨpɨkɨ prismi bɨiyan inkam komii nwowɨn tɨ bɨewi ɨiir. 14 Tɨ inkamɨn Kaiafas nɨkɨuwiyɨn bɨiya Isrelmi iikamɨm sɨm nikɨ boɨnɨn hɨnɨɨn, siya siyar mɨ aowi ɨni mɨ owɨn, iikam whɨekak krɨmiirsiyɨn. Ɨriig.

Pita siya Jisɨs siir wokɨnomokou boɨnkɨn

(Mt 26:69-70; Mk 14:66-68; Lk 22:55-57)

15 Mɨ sɨma Jisɨs siirɨn ha nɨkɨunanamɨn hɨriir mɨ Saimon Pita mɨ inkam nwɨrɨn Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨn, sowa siir mhoɨiyar yam. Mɨ prismi bɨiyan inkam komiiyɨn yɨo siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn tɨ inkam nwɨrɨn siir kɨgna mɨriiyɨn siirɨn. Mɨ siya ha namɨn, kɨmɨdiniya hira omaka aiir nɨdyokiyokaiya saiir bopwo hɨr inɨ okwokaiyɨu. 16 Pita yɨo hɨriinan bɨ tɨrkɨn, yɨo siya ɨni anowɨn napnɨnopkainamiyɨn hiira saiirɨn, ɨni hɨrar yokwowɨn. Mɨ inkamɨn Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨn yɨpɨkɨ prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siya nɨnoknɨnkɨnɨn siya idowɨiya ha swokɨ apnaniyamɨn mɨ siya wiga anowɨn napnɨnopkainamiyɨn siir hɨr nokwowa saiir yani boɨnɨu, Pita siir nɨkɨunanɨnopkainamam hɨriir. 17 Mɨ wiga hira saiir ano ɨiir kɨgraowiya saeya Pita siir boɨnki, ana kɨra Jisɨs siir kɨgna mɨriiyan inkam nwɨrkɨn, iyɨe? Mɨ Pita siya ɨna boɨnkiyɨn, kara wara rani.

18 Ya taka ɨiya pan prasaekɨ bɨ nwoka mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siir mɨi mɨriiyɨm mɨ kamɨm omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir kɨgrɨraowi ɨkɨm sɨma pae aiirar nokwoyokai onikɨm sɨmiir pɨuɨm huua kɨnam. Mɨ Pita siya ha mɨ amɨn mɨ siya sɨmakar minɨ okwo oniyɨu, siir pɨua huua mɨ kɨnɨm. Ɨriig.

Prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siya Jisɨs siir srɨi, srɨi nhɨrɨm

(Mt 26:59-66; Mk 14:55-64; Lk 22:66-71)

19 Prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siya Jisɨs siir srɨi, yaiyɨm bɨiya iikam ɨmiir siya boɨnmɨmauuɨm sɨmiiram. 20 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, ɨinokɨinokɨn kara maeyauwɨm iikam hoɨmgakɨ haɨngiriyɨu owiyɨm sɨmiir hɨrar mɨ boɨnmɨmauugɨn. Mɨ kara kariir yaiyɨm omaka yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiyɨm mɨ omakam Adi Komii siir inɨg hainani ɨkɨm, sɨmiir hɨr bɨdiyar mɨ boɨnmɨmauuɨn. Kara, kariir yaiyɨm bɨ swokɨ ɨmprɨo boɨnmɨmɨnkɨn. Nɨɨngaka. 21 Dimusika, kɨra tɨ hɨriinan dimɨnɨm kariir srɨiyɨn, ha? Kɨra ɨkɨ iikamɨm kariir yai aiir wakaeyɨm sɨmiirar srɨi. Kɨra kara boɨnɨm yaiyɨm sɨmiiramɨn sɨmiir srɨi sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm dimɨn taemɨnɨm kara boɨn ɨmiirɨn. 22 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya hɨriinan ha boɨnkiyɨn mɨ inkam nwɨrɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir kɨgrɨraowiyɨn saɨka kingiin hɨr nokwowɨn, Jisɨs siirɨn siya yobwaeki mɨ ɨna boɨnkiyɨn, tɨ hɨnɨɨn yai biyɨeyɨm prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siir kɨpi boɨn. 23 Jisɨs siya siir boɨnki mɨ kara yai biyɨe boɨnkswo mɨ kɨra nhɨrmiyɨn ha mɨ boɨnkɨswo yɨo nɨkrani mɨ kara tɨ yai wadɨe aiirar boɨnkiyɨn mɨ kɨra kariirɨn whɨsarii dimusi tɨokɨn, ha?

24 Mɨ sɨma Jisɨs siir srɨi dɨgiyɨm mɨ sɨma siirɨn ɨna kogrɨmdɨnuwɨn mɨ tɨ inkamɨm sɨma siirɨn hɨriinankakar yɨkropki prismi bɨiyan inkam komii nwɨrɨn Kaiafas nɨkɨuwiyɨn siir ninɨ kɨgɨuwam. Ɨriig.

Pita siya Jisɨs siir mɨisɨsaekɨn mɨ siya ɨna swokɨ boɨnkiyɨn kara siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn

(Mt 26:71-75; Mk 14:69-72; Lk 22:58-62)

25 Pita siya pae hɨrar nikɨ okwo onikrɨpkaiyɨn siir pɨua huua kɨnam mɨ kam nhɨrɨm sɨma srɨi siirɨn, ana kɨra Jisɨs siir kɨgna mɨriiyan inkam nwɨrkɨn, iyɨe? Si rani? Mɨ Pita siya ɨni hɨriiyar mɨisɨsae boɨnkrɨpkaiyɨn. Nɨɨngaka. 26 Mɨ inkam nwɨrɨn prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siir mɨi mɨriiyɨn, tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ Pitakɨ si haɨngrɨp ɨtkiigiyɨn siir wɨɨn aiir mɨ siir pɨugani inkam nwɨr ɨeya. Mɨ siya srɨi siirɨn hɨnɨɨn, bɨiya kara ta numɨr aiir nwowɨn kara kɨriirɨn hɨr kɨgɨn, kɨra saɨkar nokwokɨn, ana kɨra? 27 Pita siya ha swokɨ mɨisɨsaeyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kɨra kariir bɨ kɨgɨn. Mɨ ta siya boɨnkiya saiir mhoɨiyan kakarugɨn ɨna yɨkiyɨn. Ɨriig.

Sɨma Jisɨs siirɨn gavmani inkamɨn Pailat nɨkɨuwiyɨn siiram yɨkropki

(Mt 27:1-2,11-14; Mk 15:1-5; Lk 23:1-5)

28 Mɨ kamɨm Jisɨs siir nɨkɨunamɨm sɨma Kaiafas siir omaka aiir haiburgigɨm mɨ sɨma siirɨn gavmani inkam komiiyɨn siir omaka hɨriir yɨkɨunam. Ya tariigɨna ya ɨiya bɨdi pɨrkɨnkiyakwoka. Mɨ inkam komii komiiyɨm Isrel sɨmiirɨm sɨma gavmani inkam komiiyɨn siir omaka hɨriir panɨɨnsi yamsi. Dimusi rani, pɨ sɨma omaka inkamɨn yɨpɨkɨn Isrel sɨmiir pɨugana saiir karamaeyɨn pɨ saiir napnɨnopkainami mɨ Moses siir siyɨu komiiyɨn yɨo ha boɨnkɨn, sɨma wɨ mɨiyɨknan nwo rani, Adi Komii siir whwonkam ɨdan wɨ ɨkɨ inkamɨm pɨu ɨokak nwowiyɨm wɨ sɨmiir hɨriinan nwowi. Mɨ sɨma naeyɨm ɨi komiiya yaewou nikwo aeiya Pasova saiir naeyɨm wɨ kɨpi mɨ ae. 29 Mɨ sɨma hɨriir bɨ napnɨnopkainamkɨm. Mɨ gavmani inkam komiiyɨn Pailat nɨkɨuwiyɨn siya idowɨiya ha napnaniyɨn mɨ ɨna yani srɨiyɨuɨn sɨmiir, kɨma tɨ inkamɨn siir dimusi boɨn hɨuriyɨugɨn? 30 Mɨ sɨma siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, siya dimɨn tɨrbu karamaekɨswo mɨ krɨma siirɨn pɨ tɨriir di yɨkɨunani. Nɨɨngaka.

31 Mɨ Pailat siya sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, siirɨn kɨma kɨma tɨ ɨkɨunam mɨpi kɨma kɨma tinɨ hɨdɨu siirɨn kɨmiir yapa kaunsil aka. Mɨ kɨmiir yapa siyɨu ɨiirar tinɨ tɨrɨu kɨmiir brougae wanwiyae ɨma boɨngigɨm kɨmiir inkamɨn dimɨn biyɨe tɨriyɨn mɨ siirɨn ha tɨriyɨn, siir hɨriinan. Mɨ sɨma siir yai aka ɨna yowarkɨi boɨnɨm, om komii Rom hɨran gavmanɨn siya wɨ krɨmiir kɨgnɨnkɨn tɨr tani siir tɨoamɨn mɨ siir nɨsomaowamɨn. 32 [Mɨ tɨ dimɨnɨn nɨmbiyamɨn mɨ sɨma wɨ yaiya bɨiya Jisɨs siyar nikɨ boɨna wɨ saiir hɨriinanar swokɨ tɨri, siya naowamɨn.] 33 Mɨ ta Pailat siya boɨnkiya saiir mhoɨiyan siya ɨna swokɨ apnɨnopkainamɨn gavmani omaka saiir hɨriir. Mɨ siya siir kam ɨmiir boɨnki, sɨma Jisɨs siirɨn kingiin hɨriir nɨkɨunamɨm. Mɨ siirɨn ɨna srɨiyɨn, ana kɨra Isrelmi iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakan inkamkɨn, iyɨe? Si rani?

34 Mɨ Jisɨs siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn mɨ yɨo tɨriigɨnɨn yɨo kɨriirar kwoɨnkɨn, tɨ kɨra boɨnkiyɨn hɨriinan, iyɨe? Kɨra nhɨrmi yai wakaekɨn? 35 Mɨ Pailat siya siir boɨnki, kɨra hɨriiyar naɨngwowi kara Isrel sɨmiir pɨugana saiir inkam nwɨrkɨn, aniya? An kara nɨɨngaka. Kɨriirɨn Isrel sɨmiir pɨugana saiir iikamɨm mɨ sɨmiir prismi bɨiyan inkam komii komiiyɨm sɨma nonkwonakikɨm mɨ kɨriirɨn sɨma nɨkɨunanikɨn tɨriirɨn. Kɨra dimu tɨrkɨn? 36 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kara tɨ iikamɨm tɨ nuɨn siir nwowɨm sɨmiir kɨgrɨraowan inkam tani. Mɨ kara tɨ iikamɨm tɨ tɨranɨm sɨmiir, kɨgrɨraowan inkam nwokɨswo mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariir siyɨu ɨiir napɨm yɨm wɨ kariirar pɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨn yaii sɨmaka nɨniiyamɨn. Mɨ sɨma kariirɨn wɨ di yonkwonanii. Nɨɨngaka. Mɨ kara wɨ tɨr di ywowi, iikam ɨmiir kɨgrɨraowam. Nɨɨngaka.

37 Mɨ ta Jisɨs siya boɨnkiya saiir mhoɨiyan mɨ Pailat siya siirɨn ɨna swokɨ srɨigiyɨn. Ana kɨra inkamɨn ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir kɨgrɨraowan inkamkɨn, iyɨe? Si rani? Mɨ Jisɨs siya siirɨn ɨna boɨnkiyɨn, kɨra kariirɨn ha boɨni, kara Inkam Komiigɨn. Kariir apua kariirɨn tɨ nu ɨiir naokainaka mɨ kara tɨ nu ɨiir asi nwowi mɨ tɨ hɨriinan saiirsika, kara wɨ tɨ dimɨn whɨruwan siirara asi tɨri iikamɨm sɨmiir nɨnoknɨnkɨn haigɨnɨuwam mɨ yaimwo sɨmiir boɨnam. Mɨ yɨpɨkɨ yaimwokɨyaimwo aiir sɨbgu wakaeyokna api, yɨo siya kariir yai aiir wakaeyoknaeikɨn. 38 Mɨ Pailat siya siirɨn ɨna swokɨ srɨigiyɨn, yaimwokɨyaimwowa ya panɨɨnga. Ɨriig.

Pailat siya sɨmiir boɨnki, Jisɨs siirɨn paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka nɨnkɨn ɨrɨnugiyɨm

(Mt 27:15-31; Mk 15:6-20; Lk 23:13-25)

Mɨ tɨ yaiyɨm sowa boɨnkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan mɨ Pailat siya ɨna swokɨ apnaniyamɨn idowɨiya hɨriir Isrel sɨmiir kam ɨmiiram. Kara ha naɨngwo rani, siya dimɨn biyɨe whɨr bɨdi tɨrɨn mɨ siya wa nao rani. Nɨɨngaka. 39 Mɨ kɨmiir siyɨuɨn yɨo hɨnɨɨngɨn kara ɨinokɨinokɨn inkamɨn nwɨra nɨkropkiikɨn maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨm saiir hɨrankɨn ɨi komiiya wou nikwo aeiya Pasova saiir. Mɨ kɨma ha naɨngwowi tɨ Isrelmi inkam komiiyɨn siirɨn kara pɨ yɨkropki rɨrmiiya nwowamɨn kɨmiiram, iyɨe? Hɨnɨɨn kɨpi tɨr? 40 Mɨ sɨma ha kauwok boɨnkiyɨm mɨ ɨna boɨnkiyɨm, si rani! Krɨma mɨnam naɨngwowi, kɨra Barabas siir dɨkrop apniki. Tɨ inkamɨn Barabas nɨkɨuwiyɨn, yɨo hɨiyan inkamkɨn mɨ inkam nɨsomsom aokaowan inkamkɨn. Ɨriig.

19

1 Mɨ mhoɨiya Pailat siya Jisɨs siirɨn ha swokɨ ɨkɨunanɨnopkainamɨn mɨ siya siir kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir boɨnki, Jisɨs siirɨn ɨdgɨuni sɨma nɨpɨmparɨm. 2 Mɨ sɨma siirɨn ɨdgɨuni ha nɨpɨmparɨm mɨ sɨma uridɨn amrɨdamrɨdkakɨn ha haiyɨn, kɨmɨdiniya siir mwo ɨiir kaigrɨsɨuhaigɨnɨu. Mɨ sɨma yɨuɨs paridnana mɨ urid amrɨdamrɨdkakɨn ha mɨ haiyo inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siya niiyo hɨriinana kɨmɨdiniya siir ii haigɨnɨu. Mɨ sɨma siirɨn haɨni hopmɨmɨn gwo mɨ ɨna boɨnkiyɨm, 3 krɨmiir kwoɨn komiiyɨn hɨriiyar naɨngwowi, tɨ Isrelmi inkam komiiyɨn wɨ hɨriiya nokwoyokiyokɨigiyami. Mɨ sɨma siir kingiin ha nɨtɨm mɨ kɨmɨdiniya siir tɨo. 4 Mɨ Pailat siya idowɨiya ha swokɨ apnaniyamɨn mɨ siya kɨmɨdiniya iikamɨm hɨr nwowɨm sɨmiir swokani boɨnɨu, kɨma ta saiir tɨ wakaeki, siirɨn pɨ kara ninɨ ɨkɨunanakii mɨpi idowɨiya waraur nɨkrop apnikii. Mɨ kɨma ta saiir dɨnoknɨnkɨnkii, kara siirɨn ha naɨngwo rani, siya dimɨn biyɨe whɨr bɨdi tɨrɨn mɨ siya pa nao rani. Nɨɨngaka. 5 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya idowɨiya ha napnaniyamɨn, tɨ urid amrɨdamrɨdgakɨn, siir mwo ɨiir kaigrɨsɨugiyɨn mɨ yɨuɨs paridnana sɨma mɨ ii haigɨnɨugiya aka, yo ɨni hɨriinanar ywonaniyamo. Mɨ Pailat siya ɨna boɨnkiyɨn, siir kɨgi, tɨ siya inkamɨn. 6 Mɨ prismi Bɨiyan Inkam Komii komiiyɨm mɨ kamɨm omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir kɨgrɨraowiyɨm, sɨma siir kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨna kauwok boɨnkiyɨm, siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn, saɨka dɨnkɨn ɨrɨnugi, siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨn saɨka dɨnkɨn ɨrɨnugi. Mɨ sɨma tɨ hɨriinan yai kauwok boɨnkiyɨm mɨ Pailat siya sɨmiir boɨnki, kɨmar tɨ onkwonam siirɨn mɨpi kɨmar nwokɨ ɨnkɨn ɨrɨnugiyɨm paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir. Kara siirɨn dimɨn whɨr siya tɨrbu bɨ hɨdyɨskaigɨn mɨ siya pɨ saiirsi ha nao rani. Nɨɨngaka. 7 Mɨ Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨma boɨnki, yaiyɨm siyɨu komii siirɨm krɨma napiyɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkɨm, siya wa dao. Dimusi rani, siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn.

8 Mɨ Pailat siya tɨ hɨriinan yai ɨmiir wakaekiyɨn mɨ siya nɨdid prasae bɨ kɨnkikɨn. Dimusi rani, Jisɨs siya ha boɨnkɨn, siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. 9 Mɨ siya Jisɨs siirɨn ɨna swokɨ ɨkɨunanɨnopkainamɨn gavman sɨmiir omaka komii aiir. Dimusi rani, siya ha naɨngwokɨn, Jisɨs siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. Mɨ siya siir boɨnki, kɨra kariir boɨnki, kɨra pɨndankɨn. Mɨ Jisɨs siya bɨ wakae boɨnkikɨn siya ɨni yai mɨkrɨmar ywowɨn. 10 Pailat siya siir boɨnki, kɨra kariir yai aiir wakae boɨn karamae dimusi nwowi? Mɨ kɨra ha naɨngwo rani, kara kɨrɨe komiigakɨn mɨ kɨriirɨn wa nonkwo ɨuguski rani mɨ kɨriirɨn paeyɨn hɨiniyɨn nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka wa mɨ ɨnkɨn ɨrɨnugi rani, aniya? 11 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra ɨni kariir kou ywowɨn, dimusi rani, kɨriirɨn Adi Komii siya kɨgnɨnkɨn tɨrkɨn tɨ dimɨn ɨiirɨn. Dimusi rani, inkamɨn yɨpɨkɨ kariir nɨkropkiyɨn tɨriir, kɨriir ɨɨngɨ nonkwowam, yɨo siya dimɨn biyɨe prasae bɨ tɨrkɨn. Mɨ ni kɨra, dimɨn komii bɨ tɨrbugɨn. 12 Mɨ Pailat siya ta hɨriinan yai aiir wakaeyɨn mɨ siya hɨnɨɨna yaɨngwo, siya Jisɨs siirɨn wɨ panɨɨna nonkwo ɨuguskii. Mɨ Isrel sɨmiir kam ɨma boɨnki siirɨn mɨ kɨra siir nonkwo ɨuguskii karam nwowi mɨ kɨra tari om komii Rom hɨran inkam komiiyɨn Sisa sɨmiir kɨgɨrkakiyɨn siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani. Mɨ inkamɨn ha boɨni, ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir kouwɨn ɨni karar ywowɨn mɨ sɨmiirɨn ɨni karar kɨgɨrkakɨm mɨ yɨo tɨ hɨriinan inkamɨn yɨo Sisa siir sauan omomkɨn. 13 Mɨ Pailat siya ta yai aiir wakaekiyɨn mɨ siya Jisɨs siirɨn ɨna yɨkɨunaniyamɨn idowɨiya hɨriir. Mɨ siya kɨmɨdiniya ipiiya maeyaua inkam komiigɨ nɨdwokai hɨdiya yaimɨn dimɨn saiir yɨdwokai, maeyaua ha dapiya siiya siyɨu. Mɨ Hibru sɨmiir yaigɨna ya hɨnɨɨna dapika, Gabata.

14 Ya ta ɨiya, ya Isrel sɨmiir iikamɨm nae sɨma dirɨraeraran ɨi aeya, wou nikwo aeni ɨi komiiya Pasova nɨkɨuwiya saiiram ya saeya ya nabɨebopwoka ta Pailat siya boɨnkiya hɨriinan sɨmiir, tɨsi kɨmiir inkam komiiyɨn, kɨma siir kɨgi. 15 Mɨ sɨma ɨna swokɨ kauwok boɨnkiyɨm, siirɨn dɨsomaoki, siirɨn dɨsomaoki. Mɨ siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka dɨnkɨn ɨrɨnugi. Mɨ Pailat siya sɨmiir srɨigi. Dimuka? Mɨ kɨma ha naɨngwowi, kara kɨmiir inkam komiiyɨn kɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka nɨnkɨn ɨrɨnugiyɨm, aniya? Mɨ prismi bɨiyan inkam komii komiiyɨm siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, Sisa sasaɨrgɨn krɨmiir kɨgrɨraowiyɨn inkamɨn, yaeya inkam nwɨr karamaeka. 16 Mɨ ta sɨma boɨnkiya saiir mhoɨiyan mɨ Pailat siya siirɨn kɨmɨdiniya siir kamɨm sɨmiir ɨɨn yonkwoki mɨ siirɨn sɨma yonkwonam mɨ siirɨn ha kiyainamɨn mɨ sɨma paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka yɨnkɨn ɨrɨnugi. Ɨriig.

Jisɨs siirɨn kam ɨma nɨnkɨn ɨrɨnugikɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka

(Mt 27:32-44; Mk 15:21-32; Lk 23:26-43)

17 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨma siirɨn ha nonkwonamɨm mɨ paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir nɨnkɨn ɨrɨnugiyam tɨrɨn, yɨo ɨni siir waeyaowar swokɨ ɨtiyɨskainamɨn. Mɨ siya kɨmɨdiniya maeyaua ha dapiya inkam mwokɨu saiir hɨriir yam. (Mɨ Hibru sɨmiir yaigɨna ha dapika Golgota.) 18 Sɨma siirɨn ta maeyau aiir yɨnkɨn ɨrɨnu inankɨigi. Mɨ sɨma inkam nwɨso saɨka hɨr warar yɨnkɨn ɨrɨnu inakɨigi paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir. Nwɨrɨn yɨo ɨniig mɨiya mɨ nwɨrɨn yaɨoyae mɨiya. Mɨ Jisɨsɨn yɨo ipwoniya ywokai. 19 Mɨ dimɨnɨn Pailat siya wɨnboɨnkiyɨn mɨ siya kɨmɨdiniya siir kam ɨmiir boɨnki, sɨma saiirɨn paeyɨn siir nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka dɨpakɨugi. Mɨ yaiyɨm siya wɨnkiyɨm yɨm hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨm, tɨkɨnɨn yɨo Jisɨsɨn om Nasaretanɨn siya, Judami inkam komiiyɨn sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn. 20 Mɨ Juda sɨmiir iikamɨm tɨ yaiyɨm sɨmiirɨn ɨna mwaɨnɨm. Dimusi rani, maeyaua kam ɨma nɨnkɨn ɨrɨnu inankɨigiya Jisɨs siir, paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir, ya ɨni om komii Jerusalem siir kingiin hɨr nwowa. Pailat siya ta yaiya Hibru sɨmiir yaigɨn aiir wɨn boɨnkikɨn, Rom, Grik sɨmiir yaigɨno sowiir warar. 21 Mɨ mhoɨiya Isrel sɨmiir prismi bɨiyan inkam komiiyɨn ha namɨn, siya Pailat siir inɨ boɨnɨu, kɨra hɨnɨɨn kɨpi wɨnboɨnki Judami iikamɨm sɨmiir inkam komiigɨn, sɨmiir kɨgrɨraowikɨn. Nɨɨngaka. Kɨra hɨnɨɨna tɨ wɨnboɨnki, tɨ inkamɨn siya siyar boɨnan hɨnɨɨn kara Juda sɨmiir iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowan inkamkɨn. 22 Mɨ Pailat siya siir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, dimɨnɨn kara wɨnkiiyɨn, yɨo bɨ swokɨ kisɨnaeikɨn hɨriiyar nwowikɨn.

23 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm, sɨma siirɨn ha nɨnkɨn ɨrɨonɨnkɨn inankɨigiyɨn mɨ tɨ kam nwiiyɨm sɨma Jisɨs siir yɨuɨsɨm ha haiyɨm mɨ ɨna sɨoɨtkɨn hɨdɨm. Sɨma whɨeyɨm kwiiya sɨoɨtkɨn mɨ sɨma nwonɨra nwonɨran whɨeyɨm kwokwɨra inan hai. Mɨ sɨma siir yɨuɨs bripriya sɨma nii haigɨnɨugiya pan karamae nwowiya saiir warar yɨnkɨn hai. 24 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨma boɨn, ta yɨuɨsa ya hɨriinanar dwo, krɨma saiirɨn pɨ kɨpi nɨinɨkiwomwɨt. Krɨma saiiramɨn pɨ gwo kwɨra satu nɨkɨuwiya pɨ saiir gwowi. Mɨ krɨma pa nwokɨ kɨgɨm saiirɨn pɨ nhɨnga haii, kɨra, iyɨe kara? Mɨ sɨma saiirɨn hɨriinanar mɨ tɨr. Mɨ tɨ yaiyɨm bɨiya profet kamɨm sɨma wɨnkiyɨm Yokwo Komii aiir ɨni hɨriinanar mɨ ɨmbiyamɨm. Mɨ tɨ yaiyɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkikɨm,

kamɨm wɨ kariir yɨuɨs ɨmiir nonkwokwo hɨdhainami mɨ sɨmiirɨn wɨ nwɨrni nwɨrni hauugii. Mɨ sɨma gwo kwɨra satu nɨkɨuwiya wɨ kariir yɨuɨs bribriya wɨ saiiram mɨ gwowi.

Mɨ tɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm yɨm tɨ dimɨn ɨmiirɨn hɨriinanar mɨ tɨr.

25 Mɨ Jisɨs siir yopiiya mɨ siir yokman aeya mɨ Maria saeya yɨpɨkɨ bɨiya Klopasni wig nikɨ owa sɨma mɨ Maria Makdalan aka, sɨma maeyaua kam ɨma nɨrɨonɨnkɨn inankɨigiya Jisɨs siir paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨnsi, siir kingiin hɨrar yokwo. 26 Mɨ Jisɨs siya hɨriinan kɨgɨn, siir yopiiya kariir kingiina nokwowi, Jonɨn, yɨpɨkɨn Jisɨs siya naɨngwokwonanaeiyɨn mɨ siya siir yopii aiir boɨnki, wig, kɨriir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn wa siyaɨrgɨn kɨnaka kingiinar nokwowɨn. 27 Mɨ ta siya boɨnkiya kariir siir kɨgna mɨrii inkamɨn saiir mhoɨiyan, ta wiga ta tɨr nokwowa ya kɨriir apuga. Mɨ ta ɨiya siyar boɨnkiya mɨ saeya ha nama mɨ saeya ɨni kariir omaka hɨrar yasae owɨugusama. Ɨriig

Jisɨs siya nao aeya

(Mt 27:45-56; Mk 15:33-41; Lk 23:44-49)

28 Mɨ mhoɨiya Jisɨs siya ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨn, tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨrɨm yɨm ɨni dɨgɨdɨg ywokiyɨm yaiyɨm bɨiya profet kamɨm sɨma wɨnboɨnkiyɨm Yokwo Komii saiir. Mɨ tɨ yaiyɨm Yokwo Komii saiir nwowɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. Kara kwoɨnkɨ haei. 29 Mɨ two ɨra hɨr nwowa wain opkaka mɨ sɨma dimɨn whɨrɨn haɨmgan haɨmgankakɨn siir hopmaigi wain op aiir mɨ sɨma siirɨn paeyɨn hisop nɨkɨuwiyɨn siir kwiya anaka yɨnkɨn udgi. Mɨ sɨma ɨna yakɨ hopkaigiyɨn Jisɨs siir yai aiir. 30 Jisɨs siya ta wain op aiir kwiyaeyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, dimɨn taemɨnɨm ɨni dɨgɨdɨg ywokiyɨm. Mɨ ta siya boɨnkiya yai hɨriinana saiir mhoɨiyan siir mwoɨn ha kaiyɨrounaiinamɨn mɨ siya ɨna yaonamɨn. Mɨ siir kwoɨnbudɨn siir haiburgigɨn ɨni Adi Komii siiramar swokɨ amɨn. Ɨriig.

Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm ha nɨtɨm Jisɨs siir prɨs aiirɨn sɨma yakɨ haɨnwɨtki

31 Mɨ Isrel sɨmiir bɨiyan inkam komii komiiyɨm ha namɨm mɨ sɨma Pailat siir inɨ srɨiyɨu, siya siir kam ɨmiir nɨkropkiyɨm ɨkɨ kamɨm paeyɨm hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨm sɨmiir nɨnkɨn ɨrɨnugiyɨm sɨmiir ɨgrɨb ɨmiir ninɨ ɨrɨmtɨokiyɨm mɨ sɨma pɨ nwokɨ aosasauunamɨm. Dimusi rani, ya taka ɨiya ya nae iikam ɨma dirɨraeraran aeya, Judamii ɨi komiiya pɨu siisiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya. Sɨma pɨ boriisopi tɨ kamɨm paeyɨm hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨm sɨmiir hɨrar nwowɨm. Dimusi rani, Sabata ya Judami ɨi komiiya pɨu siiskuwakiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya yaewou nae komiiya saiir nikwo aeiya Pasova saeya nɨmbiyamiyɨm ya ɨi komiigɨ komii aeyaɨrga. 32 Mɨ tɨ sɨma srɨiya Pailat siir saiir mhoɨiyan, siya kamɨm ɨna yɨkropkiyɨm. Mɨ sɨma ha namɨm, kɨmɨdiniya inkam nwɨso Jisɨs saɨka nɨnkɨn ɨrɨnu inankɨiyo sowiir ɨgrɨb ɨmiir inɨ okwɨmkwaki. 33 Mɨ sɨma Jisɨs siiram ha nɨtɨm mɨ sɨma ɨna inɨ kɨgniyɨm, siya bɨdi yaonamɨn. Mɨ sɨma siir ɨgrɨbo wara panɨɨnsi yokwɨmkwakisi. 34 Inkam nwɨrɨn yaii nɨniiyɨn siya bɨdi yaka haɨngrɨpkiya siir prɨs aiirɨn sauni. Mɨ nhɨe, bwiya mɨnɨm ɨna naokiinaiinamɨm. 35 [Kara Jonkɨn tɨ dimɨn ɨmiir kɨgɨn mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨm kara kɨgɨm. Mɨ kara sɨmiirɨn ta yokwo aiir asi wɨnkikɨn mɨ kɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara wɨnboɨnkiyɨm, yɨm kaimwowaɨrgɨm mɨ kɨma sɨmiiramɨn ha tɨ aɨngwo tɨbmiikɨɨn.] 36 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm nɨmbimbɨiniyɨm, yɨm ɨni Adi Komii siir yaiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya profet kamɨm sɨma wɨnboɨnkiyɨm Yokwo Komiiya saiir ɨni hɨriinanar mɨ ɨmbiyamɨm. Tɨ yaiyɨm hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨm, sɨma wɨ siir kɨu whɨr nɨinɨrɨo rani. 37 Mɨ yai nhɨrɨm Yokwo Komii saiirɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkikɨm, iikamɨm sɨma wa kɨgii, inkamɨn yɨpɨkɨ siir prɨska aiir haɨngrɨpkii. Ɨriig.

Inkam nwɨso Jisɨs siirɨn siyano whɨrɨn siir inɨ wokaigig

(Mt 27:57-61; Mk 15:42-47; Lk 23:50-56)

38 Mɨ tɨ dimɨnɨn tɨ kam ɨma tɨrɨm sɨmiir mhoɨiyan mɨ inkamɨn Josep nɨkɨuwiyɨn, om Arimatianɨn siya kɨmɨdiniya Pailat siir srɨi, Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir hɨrankɨ hɨunɨs hainamɨm. Josep siya Jisɨs siir yai aiiram naɨngwo tɨbmiigɨn mɨ siya ta naɨngwo tɨbmiiya idowɨiya bɨ nwoka. Dimusi rani, siya Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨmiirsi nɨdidgɨn. Mɨ Pailat siya siirɨn wadɨeyar ywokiyɨn. Mɨ siya ha namɨn mɨ Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya ɨna inɨ hɨunɨshaiyɨuɨn. 39 Mɨ inkamɨn Nikodimas dapiyɨn, yɨpɨkɨ bɨiya Jisɨs siiram namwɨiyɨn nɨiyaka, siya warar yɨnkɨn am Josep saɨkan. Mɨ siya waɨn pɨuii mɨiyɨk whakiyɨn 50 kilowa hainam. 40 Mɨ sowa Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya ha hɨunɨs haiyo mɨ sowa siir pɨu aiirɨn waɨn ha haɨniyopkiyo mɨ yɨuɨs wɨna saiir whrɨnki siir pɨu aiirɨn. Tɨ siyɨu hɨriinanɨn Isrel sɨmiir iikamɨm naonamiyɨm, sɨmiir dirɨraerarkiiyɨm sɨmiir hɨriinan mɨ mhoɨiya sɨma siirɨn pa haɨngikaigii ɨenauɨn. 41 Mɨ maeyaua kam ɨma nɨnkɨn ɨrɨnugiya paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨnsi Jisɨs siir, ya numɨra ɨni hɨr nwowa mɨ ta numɨra saiir hɨrɨn, siyano whɨrɨn bɨiya inkam haɨngikai karam nikɨ owɨn yɨo ɨni hɨr nwowɨn. 42 Mɨ sowa Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya siir inɨ wokaigig. Dimusi rani, taka ɨiya ya Judami ɨi komiiya pɨu siiskuwakiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya saiir nae ɨmiir dirɨraeraranka. Mɨ hɨriirɨn ɨi hoɨmgak nwokwokɨn tani mɨ sɨma wɨ yaeya maeyau kwɨram ha hansɨram tani, siir haɨngikaiyamɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.

20

Jisɨs siya ha swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn ɨni omwaiyar swokɨ waiyan

(Mt 28:1-8; Mk 16:1-8; Lk 24:1-12)

1 Mɨ tariigɨna ya Sande nugaka, ɨiya bɨ nikɨ kɨnɨpɨmpɨrkɨn waokika, ɨmumar nikɨ oyakwoka mɨ Maria Makdalana ɨna yama maeyaua tɨ siyano ɨeya nwowa tɨ inkam nwɨsowa wokaigiga Jisɨs siir, saiir hɨriir. Mɨ saeya ha nɨta mɨ saeyar kɨg, siiya bɨiya tɨ siyano ɨiir nikɨ haigɨn topokougiga, saiirɨn inkamkɨ bɨdi warɨtkɨnkiyɨn tɨ ɨeyɨn siir hɨrankɨn. 2 Mɨ saeya ha niwɨtnaniya kɨmɨdiniya Saimon Pita siya mɨ kara krɨriir inɨ kɨgni, inkam nwɨrɨn siir kɨgna mɨriiyɨn yɨpɨkɨ Jisɨs siya naɨngwokwonanaeiyɨn. Mɨ saeya krɨriir inɨ boɨni, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir pɨuɨs biyɨeya inkamkɨ bɨdi hainama tɨ siyanoɨn siir hɨrankɨ mɨ krɨma nɨnoknɨnkɨn tani, sɨma saiirɨn ɨni papi haigɨnɨm. 3 Mɨ Pita krɨra ha haiburgigo mɨ krɨra ɨna yamwo siiyano ɨiiram. 4 Mɨ krɨra ha niwɨtamo mɨ Pita siirɨn kɨmɨdiniya kara iwɨt haiburgig mɨ tɨ siyano siir bɨiyɨn kara iwɨt ɨmbiyam. 5 Mɨ kara ha ninɨ waisii kaokiyɨn, yɨuɨs aiirarar kɨgi, ya hɨrar nwokaii. Mɨ kara hɨriir bɨ napnɨnopkainamkɨn, 6 Saimon Pitan yɨo mhoɨiya ha niwɨt nɨmbiniyɨn, yɨo ɨni tɨ siyano ɨiirar iwɨtnɨnopkai ɨugusamɨn. Mɨ siya yɨuɨs aiirarar inɨ kɨgɨu, yɨuɨsa ya hɨrar nwokaii. 7 Siya yɨuɨs kwɨra siir mwo ɨiir sɨma wrɨeyɨmyok kogiya saiirarar kɨg. Mɨ yɨuɨs kwɨra siir pɨu aiir sɨma nɨtɨmwanɨugiya ya hɨr wara bɨ nwokaiga. Nɨɨngaka. Ya maeyau gwɨr bɨdi whrɨnhaigiya. 8 Mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan tɨ inkam nwɨrɨn Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨn, yɨpɨkɨ bɨi tɨ siyano ɨiir niwɨt ɨmbiyamɨn an kara siir mhoɨiya ha mɨ apnɨnopkainamɨn mɨ kara tɨ digworaekwo ɨmiir minɨ kɨgɨuwɨn mɨ kara ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨn. 9 Mɨ bɨiya mɨ tariinanɨn ɨriipɨ hɨriinan krɨma ta yaiya saiir bɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnkɨm. Adi Komii siir yaiyɨm Yokwo Komii saiir wɨnboɨnkiyɨm hɨnɨɨn, siya wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankar. 10 Mɨ krɨma ɨna swokɨ amɨm oma hɨriir. Ɨriig.

Jisɨs siya Maria om Makdalana saiir hɨriir yɨmbiyam

(Mt 28:9-10; Mk 16:9-11)

11 Maria saeya siyanoɨn siir ɨemɨg hɨrar nikɨ okwo ouwa. Mɨ saeya ha nouu hɨunanainama mɨ ɨna inɨ waisiikaokiya. 12 Mɨ saeya ha ninɨ waisiikaokiya mɨ saeya paekwosɨm nwɨs owiirarar kɨgi, yɨuɨs whɨsinankak nii ɨdwodwokaiyo hɨiya Jisɨs siir pɨuɨs biyɨeya saiir nɨohaigɨnkiya saiir. Mɨ nwɨrɨn yɨo siir mwokɨ nwowɨn hɨriir yɨdwokai mɨ nwɨrɨn yɨo siir ɨga owa nwowo hɨriir yɨdwokai. 13 Mɨ saiirɨn sowa srɨigi, wig kɨra dimusi nouwi? Inkamɨn krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir pɨuɨs aiir hainamɨn, krɨma nɨnoknɨnkɨn tani, sɨma saiirɨn ɨni tari papi yamisi haigɨnɨm. 14 Mɨ ta saeya boɨnkiya hɨriinan saiir mhoɨiyan mɨ saeya ha kwaeyaeyokaowa mɨ saeya ɨni Jisɨs siirar kwakɨga saiir kingiin hɨrar namɨkwoniyɨn. Mɨ saeya ha bɨ naɨngwoka siya Jisɨskɨn. Nɨɨngaka. 15 Jisɨs siya saiir srɨi, wig, kɨra dimuam nouwi? Mɨ kɨra nhɨniiram hansɨrni? Saiir kwoɨnɨn ha naɨngwoka, siya tɨ inkamɨn numɨr aiir kɨgrɨraowiyɨn siya nɨuwi. Mɨ saeya siir boɨnki, inkam, kɨra siir pɨuɨs biyɨe aiir hainami mɨpi kariir boɨnmauugi. Kɨra saiirɨn ɨni papi haigɨngigɨn. Mɨ saiirɨn pɨ kara ninɨ hainakii. 16 Mɨ Jisɨs siya saiir boɨnki, Maria mɨ saeya ha haiyɨug inansiina kaokiya mɨ ɨni siirar kɨgiya. Mɨ saeya siirɨn Hibru yaigɨna saiir boɨn, Robonai Tɨriigɨnɨn yɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨn, Inkamɨn Nowomwarkaiyɨuwiyɨn. 17 Jisɨs siya saiir boɨnki, kariir kɨpi nonkwo. Nɨɨngaka. Kara pɨ kariir Adɨn siiram nikɨ am tani. Kɨra dam mɨpi kariir nomiiyauɨm sɨmiir tinɨ boɨnmauuwɨu. Kara wɨ kapi nami siiram, yɨpɨkɨ kariir Adɨn mɨ yɨpɨkɨ ɨriipɨ kɨriir Adɨn. Kariir Adi Komiiyɨn mɨ ɨriipɨ kɨriir Adi Komiiyɨn siiram. 18 Mɨ mhoɨiya Maria om Makdalana ha swokɨ ama, kɨmɨdiniya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir inɨ boɨnɨu, hɨnɨɨn, saeya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir bɨdi kɨgnaniya, saeya yaiyɨm siya boɨnmɨmauugiyɨm saiir sɨmiir inɨ boɨmɨmauuɨu. Ɨriig.

Jisɨs siya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir hɨriir yɨmbiyam

(Mt 28:16-20; Mk 16:14-18; Lk 24:36-49)

19 Mɨ Sande nɨiyaka, kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma omaka ɨrɨpa hɨrɨrar nwomɨmɨrkɨm. Mɨ sɨmiir anowɨn haɨni kɨmkɨknam iikamɨm sɨmiirsi, sɨma kɨgisi sɨmiirɨn. Dimusi rani, sɨma pɨ nɨdidgɨm Isrel sɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨmiirsi, sɨma pɨ nonkwonakiisi sɨmiirɨn sɨma nɨsomaowam. Mɨ sɨma hɨrar nikɨ owɨm mɨ Jisɨs siya ha nɨtɨn ɨni sɨmiir bopwonau hɨrar yamɨkwoniyɨn. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨmiir kwoɨnɨm kɨrɨe dwoki. 20 Mɨ siya hɨriiyar nikɨ boɨnkrɨpkaiyɨn mɨ siya siir ɨɨnao mɨ siir prɨs aka ɨna yɨisiimauuwɨn sɨmiir. Mɨ krɨma tɨ han ɨmiir kɨgɨm mɨ krɨma maɨrgɨmaɨrga prasae bɨ kɨnkɨm Dimusi rani, krɨma hɨriiyar yaɨngwoki, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn bɨdi swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn ɨe hɨrankɨn. 21 Mɨ Jisɨs siya krɨmiir boɨnki, kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm hiinsɨma dwoki. Kɨmiirɨn wɨ kara nɨkropkii, kariir mɨi aiir mɨriiyam, kariir Adɨn siya nɨkropkiya kariir tɨriir nɨtam, saiir hɨriinan. 22 Mɨ ta siya boɨnkiya saiir mhoɨiyan, siya ha kuugiyɨn krɨmiir mɨ ɨna boɨnkiyɨn, Adi Komii siir naeyɨu ɨiir haigi. 23 Mɨ kɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm ini hanɨɨn inkami kwoɨn kwɨrii ɨdwokaiyɨm wɨ sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi. Mɨ kɨma sɨmiirɨn haiyoprimdiyɨumiigi karamae nwowi, sɨma wɨ hɨriiyar nwokrɨpkaii sɨmiir kwoɨnau hɨrɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya Tumas siir hɨriir yɨmbiyam

24 Mɨ ɨiya Jisɨs siya nɨta siyar ninɨ ɨisiimauuniyam siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨmiir mɨ inkam nwɨrɨn Tumas nɨkɨuwiyɨn yɨo sɨmaka hɨr wara bɨ nwokɨn. Siir inɨg whɨrɨn Didimaskɨn 25 Mɨ mhoɨiya krɨma kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm, krɨma siir kɨgɨm mɨ krɨma siir boɨn, krɨma Bɨiyan Inkam Komii siir bɨdi kɨgɨm. Mɨ Tumas siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn mɨ kara noɨm siir ɨɨna hɨr nwowɨm sɨmiir kɨg karamae nwowi mɨ kariir ɨɨna nowɨn siir prɨs aiir nwowɨn siir mɨ hopkaigi karam mɨ owi mɨ kara pa naɨngwo tɨbmii kɨɨn tani, siya omwai bɨdi swokɨ waiyan.

26 Mɨ ɨi ɨriiyar kwɨsɨm namkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan, krɨma ɨrɨpa maeyau kwɨra hɨugrɨpkɨiya saiirarar haɨngiriyɨu omɨmɨrkɨm mɨ krɨma anowɨn ha mɨ haigɨnɨkounam mɨ yɨo Tumasɨn yɨo krɨmaka hɨr warar nwokɨn. Mɨ krɨma anowɨn bɨdiyar mɨ haigɨnɨkouwɨn mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn Jisɨs siya ha napnɨnopkainaniyɨn mɨ siya krɨmiir bopwoniya ha namɨkwokainiyɨn mɨ ɨna boɨnkiyɨn krɨmiir, kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm hiinsɨma dwoki. 27 Mɨ ta saiir mhoɨiya siya Tumas siir boɨnki, kɨriir ɨɨnam tɨriir dwoki mɨ kariir ɨɨna owiir kɨgi mɨ kɨriir ɨɨna kariir prɨs aiir timɨ hopkaigi. Kɨra kariirɨn digɨumii kɨpi haimriiyɨu. Nɨɨngaka. Kɨra daɨngwo tɨbmii kɨɨn. 28 Mɨ Tumas siya siir boɨnki, kɨra kariir Bɨiyan Inkam Komiigɨn mɨ kɨra kariir Adi Komiigɨn. 29 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki, kɨra kara swokɨ ɨnsiin ɨdwowa mɨ ha bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn. Dimusi rani, kɨra kariir kɨgɨn mɨ ha naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn, aniya? Mɨ yɨpɨkɨ kariir kɨg karamae nwowɨm mɨ ha naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm hɨnɨɨn kara ɨni omwaiyar swokɨ waiyan, sɨmiir maɨrgɨmaɨrga ɨni kɨriir haiburɨm. Ɨriig.

Jon siya ha boɨnkɨn siya ta yokwo aiirɨn dimuam wɨnkikɨn

30 Jisɨs siya dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨk kasa bɨ tɨrkɨn iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Mɨ krɨma kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kɨgɨm mɨ kara sɨmiirɨn hɨriiyar bɨ wɨn dɨgɨm ta yokwo aiirɨn. Nɨɨngaka. 31 Kara tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirarar kwaowɨnkikɨn. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ta yokwo aiir mwaɨnɨm kɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm hɨnɨɨn, Jisɨs siyaɨrgɨn inkamɨn Krais nɨkɨuwiyɨn yɨpɨkɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn tɨ nu ɨiir iikam krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn mɨ kɨra siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, kɨra wɨ kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn wɨ siir hɨrankɨ haii. Ɨriig.

21

Jisɨs siya kam ɨriiyar nwɨso siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir hɨriir yɨmbiyam

1 Mɨ mhoɨiya ɨigwɨra Jisɨs siya kɨmɨdiniya krɨmiir hɨriir yɨmbini, kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm whɨi Taibirias kingiin hɨr. Siya hɨnɨɨna tɨrkɨn. 2 Saimon Pita mɨ Tumas, siir inɨg whɨrɨn Didimaskɨn mɨ Nataniel om Kena nu haɨmii Galilianɨn mɨ Sebedi siir yɨnisɨm nwɨso krɨra mɨ inkam nwɨso Jisɨs siir kɨgna mɨrii ɨko, krɨma ɨrɨpa hɨrɨrar haɨngiriyɨu omɨmɨrkɨm. 3 Mɨ Saimon siya krɨmiir boɨnki, kara iya kwɨriinami, haɨmna anasu sɨmkɨ nɨigiyam nɨtmaii. Mɨ nɨm krɨma ɨna mɨ boɨnkiyɨm, krɨma pɨ kɨnakar nami. Mɨ krɨma ha namɨm mɨ ɨna yani kwɨriiɨuɨm i aiir. Mɨ haɨmnam ɨna yɨtmaiyɨm. Mɨ nɨi kɨrɨeya krɨma anasu whɨrmɨn whɨrmɨn sɨm bɨ swokɨ kibokiin mɨmɨnkɨm ɨni ɨi aeyar yɨnkiyanonkwokiyakwoka. 4 Mɨ ɨiya bɨeyɨn ha kaiidowarkɨnaniyɨn, Jisɨs siya opkamaiga kingiin hɨrar yokwoyakwok. Mɨ krɨma siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm ha bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm siya Jisɨskɨn. Krɨma ha naɨngwokɨm siya inkam nwɨrkɨn. 5 Tɨ whranɨm, kɨma whɨruwasɨm bɨdi kibokiinɨm, iyɨe? Nɨɨngaka? Mɨ krɨma ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨm, krɨma anasu bɨ kibokiingɨm. Mɨ siya krɨmiir boɨnki, 6 kɨma warɨ kɨmiir haɨmnan ɨɨnig mɨiya dɨtmaigi mɨ kɨma pɨ anasu nikɨ kikaiyɨm. Mɨ krɨma krɨmiir haɨmnan ha swokɨ ɨtmaigiyɨn mɨ krɨma siirɨn kibokiinɨm dɨg bɨ nwokɨm. Dimusi rani, siirɨn anasu kasakɨ bɨ nɨigigɨn. 7 Mɨ kara, inkamɨn siir kɨgna mɨriiyɨn Jisɨs siya naɨngwokwonanaeiyɨn, kara Pita siir boɨnki, tɨriigɨnɨn Bɨiyan Inkam Komii ɨeyaɨrgɨn. Mɨ Pita siya hɨriinan wakaeyɨn, ɨriigɨnɨn hapi nokwowɨn yɨo Bɨiyan Inkam Komii ɨeya mɨ siya siir yɨuɨsa ɨna iiya. [Dimusi rani, siya siir yɨuɨsa mɨnsi nikɨ ɨsaigiga, anasu haiyam nikɨ ɨsaigiga.] Mɨ siya siir yɨuɨsa ha niiya mɨ ɨna yamɨ atamɨn mɨ siya ɨna kiyaidamɨn Jisɨs siiram. 8 Mɨ krɨmiir kam nhɨrɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm yɨm igwɨrni i aiirar kignaiidam nua hɨriirɨn mɨ sɨma haɨmnan anasugɨn nɨnkɨnɨuɨn siirɨn warar yɨnkɨn kaiginaiidam. Krɨma aruwao bɨ nwokɨm, 100 mita nanaɨrgɨm. 9 Mɨ krɨma ha namɨm, nu hɨr ha nadu okwoɨuwɨm mɨ krɨmar kɨg, paeya hɨrar nɨuwi. Mɨ anasu, bret mɨnɨm yɨm hɨr warar mɨ owi. 10 Mɨ nu krɨma nadu kuɨkwoniya saiir mhoɨiyan Jisɨs siya krɨmiir boɨn, wara anasu nhɨrɨm haɨmna ankɨ kɨma nɨskainam tɨriir whainani. 11 Mɨ ta siya boɨnkiya hɨriinan saiir mhoɨiyan, Saimon Pita siya ɨna swokɨ amɨn mɨ siya i hɨr nani okwokaiyɨuɨn mɨ siya haɨmna ɨiirɨn ɨna kiwarkɨnaidniyɨn nua tɨriir. Haɨmnan anasugɨ bɨdi yɨnkɨnɨuɨn mɨ anasuɨm haɨmnanau hɨr nwokaiyɨm 153 gɨm mɨ haɨmnan bɨ nɨmbɨryamkɨn. 12 Mɨ Jisɨs siya kɨmɨdiniya krɨmiir boɨn, wɨt kɨma unkɨnɨ aeni. Mɨ krɨmiir nwɨrkɨ ha bɨ srɨigɨm siirɨn, siya yɨpɨkɨn. Dimusi rani, krɨma omkakarɨn bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, siyaɨrgɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn. 13 Mɨ krɨma hɨrar nikɨ okwowɨm mɨ Jisɨs siya ha nɨtɨn, bret ɨiir ha ninɨ haiyɨn mɨ siya kɨmɨdiniya krɨmiir hauu. Mɨ siya anasuɨn ha mɨ haiyɨn mɨ ɨna mɨ hauuwɨn krɨmiir.

14 Ya tariigɨna ya kwoɨmaka aeya Jisɨs siya nɨmbiyama kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir hɨriir ɨeyankɨ siya nɨnsiin ɨdwowa saiir mhoɨiyan. Ɨriig.

Jisɨs siya dimɨn taemɨnɨm Pita siir srɨi

15 Mɨ ta nae krɨma naeya saiir mhoɨiyan, Jisɨs siya Saimon Pita siir boɨn, Saimon, Joni yɨnisɨmɨn kɨra kariiram nhami nhami naɨngwokwo rani, ɨni ɨkɨ nhɨrɨm sɨmiiram naɨngwokwowiya ɨni saiir haiburɨn, aniya? Mɨ Pita siya siir boɨnki, ɨhɨ, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kara ɨni kɨriiramar naɨngwokwowɨn. Jisɨs siya siir boɨn, kɨra ɨkɨ kamɨm yɨpɨkɨ kariir siyɨu napiyɨm sɨmiir kɨgrɨrao, inkamɨn sibsib kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan. 16 Jisɨs siya siirɨn ɨna swokɨ srɨigiyɨn, Saimon, Joni yɨnisɨmɨn kɨra kariiramɨn ɨna naɨngwokwowɨn? Mɨ siya siirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, ɨhɨ, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn ta saiirɨn, kara kɨriiramɨn ɨna naɨngwokwowɨn. Jisɨs siya boɨnki, iikamɨm yɨpɨkɨ kariir siyɨu ɨiir napi, sɨmiirɨn wɨ kɨra kɨgrɨraowi, inkamɨn sibsib kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan. 17 Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ srɨigiyɨn, Pita, Joni yɨnisɨmɨn kɨra kariiramɨn ɨna naɨngwokwowɨn? Mɨ Pita siya ɨni yɨdidɨn. Dimusi rani, Jisɨs siya siirɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn kwoɨma srɨi mɨ siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ kɨra ta kara mɨ aɨngwokwowa kɨriiram saiirɨn ɨna mɨ ɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ Jisɨs siya siirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, kɨra iikamɨm kariir siyɨu ɨiir napiyɨm sɨmiir kɨgrɨrao inkamɨn sibsib kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan. 18 Kara kɨriirɨn kaimwowar boɨnkii. Bɨiya kɨra whranisɨmar nikɨ owa, kɨra kɨriir yɨuɨsɨm kɨnakɨna niinakɨn kɨra pɨ kɨriir kwoɨn ɨiirar prɨiyaprɨiyapi hɨnda tɨndan. Mɨ mhoɨiya kɨra waipɨu namwoɨuwi mɨ kɨriir yɨuɨsɨm wɨ inkam nwɨrkɨ nii haigɨnɨuwi mɨ wɨ inkam nhɨrkɨm sɨm udrɨmdɨnuwi, uridni. Mɨ kɨriirɨn wɨ aka maeyaua kɨra nam karamae nwowiya wɨ saiir hɨriir nɨkɨunami. 19 [Jisɨs siya tɨ dimɨn ɨiirɨn mɨn nɨkri boɨnkɨn, mhoɨiya Pita siya naowi, siya wɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan prapraskii.] Mɨ ta saiir mhoɨiyan Jisɨs siya siir boɨnki, kariir mhoɨiyar wɨt. Ɨriig.

Jisɨs siya inkam nwɨrɨn siir kɨgna mɨriiyɨn, yɨpɨkɨn siya naɨngwokwowiyɨn siir boɨnkɨn

20 Mɨ Pita siya ha niyaeyɨmyok kaokiyɨn mɨ siya ɨni kariirar kaokiyɨn, inkamɨn siir kɨgna mɨriiyɨn, yɨpɨkɨn Jisɨs siya naɨngwokwowiyɨn siir digɨuwa nokwowɨn. Kara tɨ inkamɨn siir kɨgna mɨriiyɨn siya yɨpɨkɨn bɨiya ipiiya saiir nikɨ ɨdwokaiyɨn Jisɨs siir kingiin siir ɨɨna ɨɨnig mɨiya mɨ siirɨn kara srɨigɨn Bɨiyan Inkam Komii, kɨriirɨn wɨ wɨr nhɨnga napwouwi ɨkɨ inkam biyɨeyɨm sɨmiir ɨɨn hauugiyamɨn, ha? 21 Pita siya kariir kaokiyɨn mɨ siya Jisɨs siir srɨigiyɨn mɨ ɨna boɨnkiyɨn. Bɨiyan Inkam Komii, mhoɨiya krɨma tɨ inkam ɨiirɨn wɨ panɨɨna tɨri? 22 Mɨ Jisɨs siya siir boɨnki mɨ kara ha naɨngwowi ta saiirɨn siya wɨ hɨriiyar nikɨ owi mɨ wɨ ɨiya karar swokɨ ɨti wɨ saiirar nadɨgni. Yɨo tɨriigɨnɨn, yɨo kɨmiir dimɨn tani. Wɨm kɨma kariir kɨgna ap. 23 Mɨ tɨ yaiyɨm wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs siir siyɨu ɨiir napiyɨm wɨ sɨmiiram haigirɨrɨrki. Mɨ kara tɨ inkamɨn siir kɨgna mɨriiyɨn wɨ nao rani. Jisɨs siya hɨriinan bɨ boɨnkikɨn, kara wɨ nao rani, siya ha boɨnkɨn. Mɨ kara ha naɨngwowi tɨ siirɨn, tɨ inkamɨn wɨ hɨriiyar tikɨ okwokɨn kariiramar, yɨo tɨriigɨnɨn yɨo kɨmiir dimɨn tani. Nɨɨngaka.

24 Karaɨrgɨn tɨ inkamɨn siir kɨgna mɨriiyɨn, yɨpɨkɨ tɨ dimɨn ɨiir boɨnɨn mɨ sɨmiirɨn kara wɨnkikɨm ta yokwo aiirɨn. Kɨma ta saiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨ yaiyɨm kara boɨnkiyɨm yɨm yaimwo ɨmaɨrgɨm, kara bɨ nɨksɨsaekikɨn.

Mhoɨigɨmhoɨyan yai aeya.

25 Jisɨs siya dimɨn kasa bɨ tɨrkɨn. Mɨ iikamɨm sɨma sɨmiirɨn yokwoni hɨriiyar wɨnswokikɨswo kara ha naɨngwowi, wɨ maeyau nokiigak di ywowi tɨ nu ɨiirɨn, tɨ hɨriinan yokwo ɨmiir nonkwowɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Aposel

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

APOSEL

Bɨiyɨn Luk siya yokwo Luk saiir wɨnkɨn mɨ ta saiir mhoɨiyan siya kɨmɨdiniya yokwo Aposel saiir wɨn. Yɨ tɨ niwiiyɨn yɨo mɨiyɨm aposel kamɨm sɨma mɨriiyɨm sɨmiir boɨnkɨm. Siya yokwowa inkam nwɨrɨn Tiofilas nɨkɨuwiyɨn siiram wɨnkika mɨ siya Tiofilas siiraram bɨ wɨnkikɨn. Nɨɨngaka. Siya ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiiram warar nɨnkɨn wɨnkikɨn. Mɨ ta yokwowa saiir yaigɨyaiyɨm yɨm mɨn boɨnkikɨm Bɨiyan Inkam Komii siir naeyɨuɨn aposel kam ɨmiirɨn panɨɨna kisɨsop dirɨraerarkɨn mɨ tɨ aposel kamɨm ha namkɨm dimɨn taemɨnɨm Jisɨs siya tɨrɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwamɨn. Ɨriig.

1

1 Nabɨe Tiofilas. Bɨiya kara yokwoni kɨriir nikɨ wɨn hauugiyɨm mɨipai mɨipaiyɨm Jisɨs siya mɨriiyɨm mɨ yaipai yaipaiyɨm siya boɨnmɨmauuwɨm. 2 Bɨiya yokwoni kara mɨ wɨn boɨnkiyɨm, ɨiya Jisɨs siya nua tɨriir nɨta. Mɨ mɨiyɨm siya nap mɨriiyɨm. Mɨ ɨiya Adi Komii siir naeyɨuɨn siya mɨ boɨnmɨmauuɨm yaiyɨm siir aposel kamɨm siya nɨmbinɨm sɨmiir. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnamɨmauuɨn ɨiya siya swokɨ amana nɨnomor koua hɨriir. 3 Bɨiya siya hɨk prasae bɨ haigɨn mɨ siya asi naonamkɨn. Mɨ siya ɨna swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn ɨe hɨrankɨn. Mɨ siya ha nɨtɨn, ɨiyɨm kam nwɨsa inɨ oni aposel kamɨm sɨmakan. Mɨ sɨma nwokɨ ɨnoknɨnkɨni siya ɨni omwaiya swokɨ waiyan. Sɨma bɨdi kɨgɨm, siya sɨmaka nɨdwo boɨnaiyɨn. Mɨ siya sɨmiir boɨnmɨmauu, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowɨm. 4 Mɨ ɨigwɨra sɨma maeyau kwɨruwa ywomɨmɨr Jisɨs saɨkar. Mɨ Jisɨs siya yaiya kwɨra boɨnmauu wakae sɨmiirɨn. Mɨ ɨiya sɨma nɨdwo aeya mɨ ta yaiya saiir boɨnkɨn. Kɨma om komii Jerusalem tɨrɨn wɨ asiima kɨpi nikɨ haiburgik ha tikɨ o. Adi Komii siya bɨdi ikɨ ɨmbinkiyɨn tɨ dimɨn komiiyɨn siiram. Adi Komii siir naeyɨuɨn kara bɨiya kɨmiira bɨdi ikɨ boɨnmauu wakaekiyɨn. 5 Jon siya baptais haigɨnɨugikɨm iikam ɨmiirɨn op. Mɨ wɨ ɨi prɨei nwo rani, Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ kɨmiir nanɨnkɨnɨuni.

Jisɨs siya ɨna yamɨgusamɨn nɨnomor koua hɨriir.

6 Mɨ ɨigwɨra aposel kamɨm sɨma Jisɨs saɨkar ywoyakwok. Mɨ sɨma Jisɨs siir srɨi. Hae! Tɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn taka ɨiya saeya Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir kɨrɨe haigɨnɨuwanka. Mɨ sɨma wɨ bɨiya nikɨ owɨn isid komiiyɨn, wɨ siir hɨriinanar swokɨ owɨm, aniya? 7 Mɨ Jisɨs siya ɨna swokɨ owarkɨi boɨnkiyɨn, siya tɨ dimɨn hɨriinanɨn kɨma srɨiyɨn kɨma nɨnoknɨnkɨn tani, wɨ paka hɨnɨɨn ɨiya sae nɨmbiyami. Adi Komii siirar dimɨnkɨn, wɨ siyar nɨmbinki, ɨiya digworaekwo ɨma nɨmbiyamana. 8 Mɨ mhoɨiya ta ɨiya Adi Komii siir naeyɨuɨn kɨmiir nanɨnkɨnɨuni mɨ kɨma wɨ kariir yaiya saiir boɨnmauuwami om komii Jerusalem mɨ nu Judia mɨ nu Sameria mɨ hɨnda tɨndan nuɨm wɨ dɨgar nwo ɨrkaki. Ɨriig. 9 Mɨ ɨiya Jisɨs siya siir yaiya dɨg nwokiya mɨ Adi Komii siya yɨkɨuna siirɨn nɨnomor koua hɨriir namɨm mɨ sɨma ɨni siirar kɨgnɨnkwokwokiyɨm. Mɨ siya ɨna yokwonɨnopkainamɨn waua saiir hɨriir.

10 Mɨ sɨmiir nhwonaɨm ɨni siirar kaoyokiyokɨikiyɨm. Mɨ inkam nwɨso bɨri kɨmɨmɨnkiko ɨna yɨmbiniyo. Mɨ ɨni sɨmiir kingiina yamɨkwoniyo. Mɨ tɨ inkam nwɨso sowa kaiya yɨuɨsa whɨsinanka. 11 Mɨ sowa boɨn, kɨma tɨ nu Galiliyan kamɨm kɨma tɨrara dimusi nokwo kaowi nɨnomora hɨriirɨn. Tɨ inkamɨn Jisɨs, Adi Komii siya nɨkɨunainamɨn mɨ siya wɨ hɨriinanar swokɨ ɨti, ɨiya siya swokɨ ɨti. Ɨriig.

Mɨ sɨma inkamɨn nwɨra yɨmbin Judas siir mɨi aiir hainaowidɨm Adi Komii siir mɨi aiir mɨriiyam.

12 Mɨ ɨiya Jisɨs siya nama mɨ yɨm sɨma ɨna mɨ haiburgigɨm tɨ mhɨu ɨiirɨn. Mɨ tɨ mhɨuɨn siir inɨgɨn mhɨu oripkɨn. Mɨ sɨma ɨni om komii Jerusalem hɨriir swokɨ amɨm. Mɨ tɨkɨ mhɨuɨn ɨni om komii Jerusalem siir kingiin hɨra nwowɨn. Siya aru bɨri nwokɨn. 13 Mɨ sɨma om komii Jerusalem siir napnɨnopkainamɨm mɨ sɨma ɨni sɨmiir whwonkai omaka saiirar yapiiyamɨm. Mɨ sɨmiir inɨgɨm hɨnɨɨnkɨm. Pita mɨ Jon mɨ Jems mɨ Endru mɨ Pilip mɨ Tumas mɨ Batolomyu mɨ Matyu mɨ Jems Alfiasni yɨnisɨmɨn mɨ Saimon Selot siya, Judas, Jemsni yɨnisɨm ɨkɨn. 14 Mɨ sɨma tɨkɨ kam whɨekakɨm sɨma ɨni kwoɨn whɨrua ywokiyɨm. Mɨ sɨma nhwo ɨna kwɨsɨm Adi Komii siirɨm. Mɨ wig nhɨrɨm mɨ Jisɨs siir apu aeya Maria mɨ Jisɨs siir nomousɨm ɨkɨm sɨma wara mɨ srɨi Adi Komii siirɨmɨn.

15 Mɨ ɨigwɨra tɨ iikam, kamar ɨriiyar nwɨrɨm (120) Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma hɨrar nwomɨmɨrkɨm. Mɨ mhoɨiya Pita siya ɨna yɨnsiin okwokiyɨn. Mɨ siya yai ɨna boɨnmɨmauukiyɨm sɨmiirɨn. 16 Hae, tɨ kariir isidɨn. Bɨdi Bɨdiniyarɨn tɨ inkamɨn Judas nɨkɨuwiyɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnmɨmauukikɨn, krɨmiir wanwiyae Devid siir. Mɨ mhoɨiya wɨ siya nɨisiimauuwi Jisɨs siirɨn sɨmiir. Mɨ ta yaiya Devid siya wɨnkiya saeya wɨ sapi nɨmbiyami. Ta yaiya saeya ɨni kaimwowa ywowa. Mɨ tariinanɨn saeya bɨdi yɨmbiniya. 17 Bɨiya Judas siya krɨmiir isidar nikɨ owɨn mɨ siya ta mɨi hɨriinana krɨma mɨ mɨriiya saiira mɨ mɨriigɨn. Pita siir yaiya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 18 Judas siya tɨ nuɨn umɨr siya saɨngɨn. Tɨ umɨrɨn ta mɨi biyɨeya Jisɨsni siya tɨra saiirsi haigɨn. Mɨ siya ɨni sasar swokɨ dirɨraerarbumbunan. Mɨ siya whɨsɨn ha haiyɨn Mɨ ɨni sasar diyankrɨkɨu aomamɨn. Mɨ siya ha nɨkiinaiiniyɨn mɨ siir mhɨiya ɨna hambɨɨrgiya. Mɨ mhɨi kwowɨm ɨna yɨkikɨigiyɨm. 19 Mɨ om komii Jerusalem hɨran iikamɨm sɨma ɨna wakaewɨnɨm yaiya haigirɨrɨrniya. Sɨmiir yaigɨna hɨnɨɨna dapika ta maeyau aiirɨn Akeldama. Mɨ saiir yaimwokɨyaimwowa hɨnɨɨna dapika nhɨeni maeyauka. Mɨ sɨma hɨnɨɨn asi dapkɨm tɨ nuɨn umɨr siya saɨngɨn, inkam nɨsom aowam. Mɨ siir nhɨeya ta maeyau aiir naokiinainamka.

20 Mɨ tɨ yaiyɨm yokwo Sam nwowɨm hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨm,

siir omaka wɨ sasar dokwobɨmbɨrgɨnkiyam. Wɨ inkam nwɨrkɨn kɨpi nii aprɨrɨr mɨmɨn.

Mɨ yokwo saiir yai haɨmii whɨrɨn hɨnɨɨna boɨnkika,

siir mɨiya wɨ inkam nwɨrkɨ kisɨna onaowid. Wɨ nɨɨnga kɨpi nwoki.

21 Mɨ yai kwɨra Pita siya boɨna hɨnɨɨnga, krɨma tariinanɨn inkam nwɨra tɨ okmwɨn okwo tɨ isidɨn krɨmaka naprɨrɨriyɨm sɨmiir inkam nwɨrni ɨiya Jisɨs siyar nikɨ owɨn mɨ krɨmaka naprɨrɨrɨn siir. 22 Mɨ krɨma tɨ inkam nwɨrɨn siir tɨ ɨmbin Jonɨn iikam baptais haigɨnɨuwɨn op siir kɨgɨn mɨ Jisɨs siya mɨ owa nu tɨr mɨ siya mɨ am aka koua hɨriir. Mɨ krɨma wɨ tɨ hɨriinan inkamɨn wɨ siir nɨnbini. Pita siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn 23 mɨ yɨm sɨma ɨna yomboɨn amboɨnɨm, krɨma pɨkɨ hɨnɨɨn inkamɨn si boɨni, mɨ sɨma inkam nwɨsa boɨn tɨ inkamo sowiir inɨgo hɨnɨɨngo. Nwɨrɨn Basabaskɨn mɨ siir inɨg whɨrɨn Jastas mɨ nwɨrɨn Matiaskɨn. 24 Mɨ ɨiya sɨma nhwo kwɨsɨm mɨ ɨna boɨnkiyɨm, tɨ krɨmiir bɨiyan inkam komiiyɨn kɨra bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨm kɨra wɨisiimauu haigɨnɨu krɨmiirɨn, tɨ inkamɨn kɨra nɨmbinkiyɨn siirɨn. 25 Judas siir mɨi aiir hainawidam. Mɨ Judas siya nɨdamami mɨ siya wɨ hindara natɨsɨr whaowae ɨuwi. 26 Mɨ sɨma inkam nwɨso sowiira inan dapswo. Mɨ Jastas siya ɨni yɨkiigiyɨn. Mataias siya yokwo naowid. Mɨ sɨma siirɨn mɨnam nokmwɨn okwokɨn aposel kam ɨuur nwɨrɨm sɨmaka mɨriiyɨm siya. Ɨriig.

2

Adi Komii siir naeyɨuɨn nu tɨriir nɨtkɨn.

1 Ta ɨi komiiya Juda sɨma naekwowaka nae komiiya sae mɨ ta ɨi komiiya saiir inɨga Pentikoska mɨ saeya tariinanɨn bɨdi yɨmbiyama. Mɨ iikam hoɨmgakɨm Jisɨs siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma ɨni ta maeyaua nae naekwowaka ɨni saiirar yanɨnkɨnɨuɨuwɨm. 2 Mɨ ɨiya sɨma omaka hɨr nɨdwokaiya Mɨ dimɨn komii whɨrɨn ɨni omaka yainau hɨra yɨmbiyamkiya. Mɨ krɨma hapi opudga naukwhaowanikɨn. Mɨ omaka ɨrkaka ɨni wara yɨnyokɨigiyɨn tɨ dimɨnɨn. 3 Mɨ siya paeyɨonan nɨmbiyakiyɨn mɨ ɨni pariidnan yɨupɨmparkiyɨn. Mɨ ɨni iikamɨm sɨmiir ɨrɨra nwɨnɨra yakaigɨmkɨkɨu ɨuwɨm. 4 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn mɨ ɨni sɨmiira yanɨnkɨnɨu ɨuɨn. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn kɨrɨe siya siya hauugikɨn sɨmiirɨn. Mɨ sɨma omom omomi yaiyɨm sɨm asi boɨnamkɨm ɨiya tɨ dimɨn komii siya nɨmbiyama.

5 Mɨ Juda iikam whɨekakɨm om komii Jerusalem hɨranɨm sɨma maeyau kwɨruwa ywo ta ɨi komiiya nae naekwowaka saiirɨn. Mɨ sɨmiir siyɨuɨn hɨriiya tɨrikɨn, Adi Komii siir inɨg ɨiir hainaniyɨm. 6 Mɨ tɨ dimɨn komiiyɨn whɨɨnmamaoni hɨnɨɨn naukwhaowanikɨn. Mɨ sɨma tɨ iikam isidɨn ɨni ta omaka aiirara yamwomɨmɨrniyɨm. Mɨ sɨma ɨni hinda yanaakiyɨm. Mɨ sɨma wakaeki sɨma ɨrɨra nwɨnɨra sɨmiir yapa yapa yai ɨmiirar boɨnami 7 mɨ sɨma ɨni hindarar yanaakiyɨm. Mɨ sɨma ɨna yaɨngwoyɨmiyokiyɨm. Mɨ sɨma boɨn, tɨ iikamɨm tari nu Galili hɨrankɨmaɨrgɨm, aniya? 8 Mɨ krɨmiir yaigɨna saiir dimusi swokɨ wakaei. 9 Mɨ nɨm krɨma nhɨrɨm nu Batiyankɨm mɨ nhɨrɨm nu Midia ankɨm mɨ nhɨrɨm nu Iramankɨm mɨ nhɨrɨm nu Mesoptemiyankɨm mɨ nhɨrɨm nu Judankɨm mɨ nhɨrɨm nu Kabadusiyankɨm mɨ nhɨrɨm nu Pontasankɨm mɨ nhɨrɨm nu Esiyankɨm 10 mɨ nhɨrɨm nu Prisiyankɨm mɨ nhɨrɨm nu Pamfiliyakɨm mɨ nhɨrɨm nu Isip ankɨm mɨ nhɨrɨn Ribianɨm om Sairini kingiin nwo ɨkɨm mɨ nhɨrɨm om komii Romankɨ nɨtkɨm. 11 Mɨ om komii Roman iikam nhɨrɨm yɨm Judan iikamkɨm mɨ nhɨrɨm sɨmiir siyɨuɨn sɨma tɨriyɨn siir haiburgigɨm mɨ sɨma ɨni Juda sɨmiir siyɨu ɨiirara yapɨm mɨ nhɨrɨm mhɨuisɨm whɨrɨn Krit nɨkɨuwiyɨn siir hɨrankɨ nɨtkɨm mɨ nhɨrɨm nu Arebiyankɨn nɨtkɨm mɨ krɨma tɨ iikam hoɨmgakɨm om whɨruwan tani. Nɨɨngaka. Krɨma om whɨr om whɨrankɨm. Mɨ krɨma whɨekakarɨn ɨni krɨmiir yapa yapa yaigɨn ɨmiira swokɨ wakaeyɨm dimɨn komiiyɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya tɨrɨn. Pita siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 12 Mɨ sɨma tɨ iikam whɨekakɨm ɨni mouni hanɨɨna siinkaokiyɨm. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni wara whrɨewhrɨekiyɨm mɨ sɨma ɨna nhɨnkii boɨnaigiyɨm. Tɨ dimɨnɨn panɨɨn panɨɨna nɨmbiyamkikɨn, ha? 13 Mɨ kam nhɨrɨm sɨma sɨmiir boɨnbu mɨ yaibu sɨma yɨewaiyɨu. Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, sɨma tɨ kamɨm waini opa saiir kwiyaekɨm mɨ sɨma asi whaowaei. Ɨriig.

Pita siya yai boɨnmɨmauugɨn

14 Mɨ Pita aposel ɨuur nwɨrɨm sɨmaka yɨsiin okwoki. Mɨ siya ɨna kauwok boɨnkiyɨn iikam whɨekakɨm sɨmiiram, kɨma tɨ Judan iikamɨm aru maeyauankɨn nɨtɨm mɨ kɨma tɨ Judan iikamɨm om komii Jerusalem tɨran ɨkɨm kara kɨmiirɨn tɨ isidɨn omom omomi yai boɨnɨm sɨmiir boɨnmɨmauuam tɨri. Mɨ kɨma kariir yai aiir wakaeki. 15 Kɨma ha naɨngwokɨm tɨ kamɨm op biyɨe kwɨra wain dapiya sae kwiyae whaowaei. Nɨɨngaka. Siya bɨeyɨn nad nadu okwoniyakwokɨn ha bɨ kwiyaekɨn. 16 Mɨ profet inkamɨn Joelɨn siya yaiyɨm Adi Komii siya boɨnmɨmauukiyɨm siir siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn. Mɨ tariinanɨn tɨ yaiyɨm bɨdi yɨmbiniyɨm. Bɨdi bɨdiniya siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn,

17 mɨ Adi Komii siya boɨnki, siya dɨg kingiin nwowi mɨ kariir naeyɨuɨn siirɨn wɨ kara nɨkropki iikam whɨekakɨm kɨmiiram. Mɨ kɨmiir yɨnugiyɨn yɨnkamiyɨnɨm sɨma wɨ kariir yai aiir boɨnmɨmauuwami. Mɨ whranɨm dimɨnɨm kara nɨisiimauuɨn sɨma wɨ siir kɨgi. Mɨ kɨmiir waibibiyɨeyɨm sɨmiirɨn wɨ nhwo kara nɨkɨumauu haigɨnɨuwi. 18 Mɨ taka ɨiya ɨriipɨ hɨriinan kariir naeyɨuɨn wɨ kariir mɨi mɨriiyɨm iikamɨm wɨ sɨmiir hauugi mɨ sɨma wɨ kariir yai aiir boɨnmɨmauuwami 19 mɨ dimɨn komii whɨrɨn wɨ kara ninɨ dirɨraerarɨuwi nɨnomor kou hɨr. Kara dimɨnpai dimɨnpaiyɨm wɨ nu tɨr dirɨraeri. Mɨ nhɨe mɨ pae mɨ wau wɨ nua tɨriir nɨmbini. 20 Mɨ bɨe wɨ whwo rani mɨ ɨiya wa nɨmɨuugi. Mɨ bwana wɨ nhɨenan nɨmbiyamki mɨ mhoɨiya ɨi komiiya nɨmbinii mɨ kɨma wa kɨgwɨni Bɨiyan Inkam Komiiyɨn nɨtɨn. Taka ɨiya saeya wɨ ɨi komii kɨɨn nwowi. 21 Mɨ iikam whɨekakɨm Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨg ɨiir dapɨkɨuwɨni mɨ sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nɨnɨskɨi hainaki mɨ sɨma wɨ omwaiya waiyayokiyokɨi.

Profet Joel siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn.

22 Pita siir yaiya tasa nikɨ ama. Kɨma tɨ iikamɨm tɨ Isrelmi isidɨn siirɨm kɨma ta kariir yaiya saiir tɨ wakae. Kara kɨmiirɨn Jisɨsɨn om Nasaretanɨn siir digworaekwowɨm siya tɨrɨm sɨmiir boɨnmɨmauuɨm tɨri. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya hauuga kɨrɨe komiiya siirɨn. Mɨ siya mɨi kɨrɨe kɨrɨe asi mɨriigɨn kɨmiir whwonkam ɨdaɨn. Yɨm kɨma bɨdi kɨgɨm. 23 Bɨiya Adi Komii siya hindara naɨngwo kikaigɨn siir kwoɨnarar. Sɨma Jisɨs siirɨn kɨmiirɨm yɨkɨunani siirɨn kɨma nwokɨ ɨsomaowɨm. Mɨ siirɨn kɨmar yɨkropki inkam biyɨeyɨm sɨmiirɨm. Mɨ sɨma siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka yaka ɨnkɨn tɨorɨnugi mɨ siirɨn ɨna yaka ɨsomaokiyɨn. 24 Mɨ ta siya nao nama Adi Komii siya siir hɨka hɨriinansi naoyopnɨsugikɨn. Mɨ siya omwaiya swokɨ waiyan mɨ ɨeyɨn siir haigɨnɨkou dɨg bɨ nwokɨn.

25 Mɨ Devid siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn siirɨn, kara bɨdi kɨgɨn tɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn. Mɨ siya ɨinokɨinokɨn kariir ɨɨna ɨniiga saiir kingiin mɨnam nokwowi kariirɨn kɨrɨe siya hauu haigɨnɨuɨm. Mɨ kara wɨ dimɨn whɨrsi naɨngwoyɨmiyok rani. Nɨɨngaka. 26 Kara wɨ maɨrgɨmaɨrga asi nwowi. Kara mwai mɨnam waowi pɨua nhɨɨnmi kɨnɨm. Ɨiya kara nao nami mɨ kara wɨ kariir pɨu aiirsi naɨngwoyɨmiyok rani. Mɨ saeya wɨ wadɨeya swokɨ owi. 27 Mɨ kɨra kariir pɨugɨna wɨ yɨumi om hɨr niyopnɨsugik rani. Nɨɨngaka. Mɨ kɨra kariir pɨu aiirɨn wɨ nu hɨr kɨgnɨsu whɨigrɨmgrɨnkɨnam tani. Nɨɨngaka. Kara ɨni kɨriir yɨnisɨm topmwo ywowɨn. 28 Kara bɨdi swokɨ iyopmauugiyɨn kariir inɨgɨn. Mɨ kara maɨrgɨmaɨrga asi nwokikɨn.

Mɨ yaiyɨm Devid siya wɨnkiyɨm Mesaiyani, siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn.

29 Pita siir yaiya tasa nikɨ ama. Hae! Tɨ iikamɨm kara kɨmiir boɨnmauu wakaeki krɨmiir wanwiyaeyɨn Devid siirɨn. Mɨ Devid siya bɨdi bɨdinanar naokɨn mɨ sɨma siirɨn ɨni ɨenau haɨngikaigiyɨm. Mɨ tariinanɨn krɨma siir ɨeyɨn ɨna kɨgyokiyokɨikaeyɨmɨm. 30 Devid siya Adi Komii siir profet inkamkɨn. Mɨ Adi Komii siya Devid siir isidɨn sɨmiir yɨnisɨm nwɨrɨn siir yɨmbingi iikam hoɨmgakɨm sɨmiir kɨgrɨraowam inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siir hɨnɨɨn. Mɨ Devid siya bɨdi wakaewɨnɨn mɨ bɨdi mɨ ɨnoknɨnkɨnɨn. 31 Mɨ siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨn dimɨn Adi Komii siya tɨrkiyɨn hɨnɨɨngɨn. Mɨ siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn,

inkamɨn siya Mesaia siya nɨmbingi siya wɨ sɨpi naowi mɨ siya wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨn. Mɨ Adi Komii siya siir pɨugɨna wɨ yɨuni om hɨr niyopnɨsugik rani mɨ saeya wɨ ɨenau hɨr mɨ whɨigrɨmgrɨnkɨnam tani. Nɨɨngaka.

Devid siya inkamɨn siya nɨmbinkiyɨn Mesaia siirɨn hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn. 32 Pita siir yaiya ɨna nika ama. Tɨkɨ inkamɨn Jisɨs siyaɨrgɨn. Mɨ siirɨn Adi Komii siya bɨdi kinɨnsiin ɨdwokiyɨn ɨe hɨrankɨn. Mɨ krɨma kɨgnɨnkɨnkikɨn siirɨn. Mɨ krɨma asi boɨnmauugɨm. 33 Mɨ Jisɨs siya bɨdi yamɨn ɨni nɨnomor kou hɨr nwowɨn. Mɨ siya ɨni Adi Komii siir ɨɨna ɨniiga saiir nɨdwowɨn. Mɨ taka ɨiya Adi Komii siya siir naeyɨuɨn siir yɨkropki sɨmiirɨm bɨiya siya nɨmbina sɨmiiram naeyɨuɨn ɨni nu tɨriir yɨtɨn. Mɨ tɨ sɨma tariinanɨn kɨma kɨgɨm mɨ kɨma wakaeyɨm. 34 Devid siya nɨnomor koua hɨr bɨ namkɨn. Nɨɨngaka. Siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn,

Adi Komii, kɨra Kariir Bɨiyan Inkamɨn siirɨn kɨra kariir ɨɨna ɨniiga saiir dɨdwo. 35 Mɨ wɨ kara nikwowaisiigi kamɨm kɨnaka nomboɨn ii ae karamae nwowiyɨm. Mɨ wɨ kɨra nokwonaowid ɨski.

36 Mɨ Pita siir yaiya tasa nikɨ amyokiyokɨiya. Hae! Tɨ Isrelan iikamɨm kɨma tɨ wakae nɨnoknɨnkɨn. Adi Komii siya Jisɨs siirɨn, inɨgɨn whɨsaɨra yokdap. Bɨiyan Inkam Komii mɨ inkamɨn siya nɨmbingiyɨn Mesaia. Tɨ inkamɨn Jisɨsɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka kɨma naka ɨnkɨn ɨrɨnugiyɨn mɨ kɨma siirɨn ɨna yaka ɨsomaokiyɨn. Pita siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. Ɨriig.

Iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨm ɨna kisɨna haigiyɨm mɨ sɨma op ɨna baptaisɨm

37 Mɨ sɨma ta yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨmiir pɨua ɨni hɨkak wara ywokiyɨm. Mɨ sɨma Pita siir boɨnkiyɨm mɨ aposel kam nhɨrɨm sɨmiir warar yɨnkɨn boɨnki, hae! Nomiiyauɨm krɨma pɨ dimu dimɨn tɨri? 38 Mɨ Pita siya sɨmiir boɨnkɨn, kɨmiir kwoɨnɨm tɨ kisɨna haigi. Mɨ Jisɨs siir inɨgɨn op siir tɨ baptais mɨ kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ Jisɨs siya nɨinak ɨuguskii. Mɨ kɨma hɨriinan siyɨuɨn siir tɨri mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ kɨmiirɨm nwokɨ ɨtɨm. 39 Bɨiya Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, kariir naeyɨuɨn wɨ sɨmiir hauugii. Sɨmiirɨn kara nikɨ ɨkɨunakɨm, taka yaiya kara hauua kɨmiir mɨ kɨmiir yɨnisɨsɨmɨm mɨ kɨmiir iikamɨm aru maeyau ankɨn nɨtɨm, sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn wɨ siya hauuwi iikamɨm siya nɨkɨunam sɨmiirɨn. Mɨ Adi Komii siya ta yaiya bɨdi bɨdinanar boɨnkɨn mɨ Pita siya saiir asi bommɨmauugɨn.

40 Mɨ Pita siya sɨmiirɨn yai whɨrni whɨrniya boɨnmɨmauuam. Mɨ siya yai kwɨruwa bɨri boɨnkɨn. Mɨ siya ɨna yɨmbɨsu boɨnkiyɨn, kɨma mɨntarao, tɨ iikamɨm mɨiyɨk rani, wɨm wɨ siyɨu biyɨe sɨma nɨisiimauuwi. Kɨmiir kwoɨnɨm tɨ kisɨna haigi. Tɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnan kɨpi nwo. 41 Mɨ taka ɨiya iikamɨm Pita siir yai aiir wakaeyokiyɨm mɨ sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiikiyɨm mɨ op ɨna baptaisɨm. Mɨ tɨ iikam hoɨmgakɨm kasa rani, 3,000 kɨm. Ɨriig. 42 Tɨkɨ iikamɨm sɨmiir pɨuɨm bɨ nhakɨukɨm. Nɨɨngaka. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm sɨmiiramar naɨngwokwonanaekɨm. Aposel kamɨm sɨma boɨnmɨmauuwɨm dimɨnpai dimɨnpaiyɨm sɨmiir Adi Komii siirɨmɨn ɨni ɨrɨpar boɨn wadɨeyɨm. Mɨ sɨma, sɨma sɨma swokɨ ɨnkɨnsiis ankɨnsiisnam mɨ nae ɨrɨpa sɨma mɨ aeyɨm ɨriipɨ hɨriinan.

Tɨ siyɨu mɨiyɨkɨn iikam wɨnɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir siyɨugɨn.

43 Mɨ aposel kamɨm sɨma dimɨn komii komiiyɨm kasa bɨri tɨrkɨm. Mɨ sɨma kɨgɨm mɨ sɨma ɨni wara yanaakiyɨm. 44 Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma ɨni om whɨruwar waiyɨm. Mɨ sɨmiir digworaekwowɨm nwɨruwani inɨgɨn bɨri nwokɨm. Nɨɨngaka. Ɨni sɨmiir ombudni inɨgar ywowɨm. 45 Mɨ iikam nhɨrɨm umɨr digworaekwowam whaowaeiyɨm mɨ sɨma sɨmiir digworaekwo hoɨmgakɨm mɨ sɨmiir nuɨn pɨ iikam nhɨrmi niyopmauugi sɨm saɨnɨm mɨ tɨ digworaekwowɨm sɨmiir umɨrɨm nwɨruwani inɨgɨn bɨ nwokɨm. Nɨɨngaka. Ɨni sɨmiir omkakni inɨgar ywoɨm mɨ inkam nwɨrkɨn umɨram mɨ whaowaei mɨ sɨma siirɨn pa mɨ hauugi. 46 Mɨ ɨinokɨinokɨn sɨma Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka saiir haɨngiriyɨu onanaeikɨm. Mɨ sɨma pɨ sɨmiir omaka sɨmiirar nii ɨdwodwokai aeyarkaki. Mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm ɨni wadɨeyar ywokiyɨm. Dimɨn whɨrkɨn bɨ tɨrkikɨm mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga ywokiyɨm. 47 Mɨ sɨma Adi Komii siir inɨgɨn ha mɨ hainanɨm mɨ siirɨn ɨna mɨ boɨn wadɨekiyɨm. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma boɨn, tɨ iikamɨm, iikam wadɨe ɨmaɨrgɨm. Mɨ iikam nhɨrɨm Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨna kisɨna haigiyɨm mɨ sɨma ɨni naɨngwo tɨbmiiyan iikam ywowɨm. Mɨ sɨma ɨni ɨrɨpar ywowɨm yapa yapa bɨri nwokɨm. Ɨriig.

3

Inkam nwɨrɨn ɨga biyɨeyɨn mɨ mhoɨiya ɨni wadɨeya ywokiyɨn

1 Mɨ Pita, Jon sowa ɨigwɨr naɨowaka bɨeyɨn nad nwowamɨn mɨ sowa ɨna yapamtɨbwo. Mɨ naɨowaka sowa Adi Komii siir omaka saiir yapnɨnopkainam, nhwo kwɨsam. 2 Mɨ inkam nwɨrɨn om komii Jerusalemanɨn siir ɨga mɨiyɨk rani. Mɨ siir apua saeya naokainakiyɨn siirɨn hɨriinanar naokainakɨn. Siir ɨga mɨiyɨk rani. Ɨinokɨinokɨn sɨma siirɨn Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka saiir omaka ano hɨr kikɨnɨu ɨdwogikikɨn. Mɨ tɨ anowɨn siir inɨgɨn wadɨekɨn. Tɨkɨ inkamɨn siya hindara prɨikau prɨikauwikɨn iikamɨm ɨkɨ Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka saiir niiyamiyɨm umɨr digworaekwowam sɨmiiram. 3 Mɨ tɨkɨ inkamɨn ɨga biyɨekakɨn mɨ siya Pita Jon sowiir kɨgwɨnɨn sowa Adi siir omaka saiir namo mɨ siya ɨna srɨiwɨnɨn umɨrɨm sowiiram. 4 Mɨ Pita sowa Jon ɨni tɨkɨ inkamɨn ɨni siir ywokwo kaonanaeyo. Mɨ Pita siya boɨnki, kɨra krɨriir kaoki. 5 Mɨ tɨkɨ inkamɨn siya ha kaokiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn hɨnɨɨna yaɨngwoki pɨ kara kwaeyae kaowi mɨ kariirɨn pɨ umɨr sowa hauuwi. 6 Mɨ Pita siya boɨnki, ao! Kara umɨr karamaeka. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. Kara dimɨnɨn, whɨra nwowi pɨ kɨriir hauugi. Tɨkɨ dimɨnɨn bɨiyan dimɨnkɨn. Mɨ Jisɨs Kraisɨn om Nasaretanɨn siir kɨrɨeya mɨ kɨra ha dɨnsiin aprɨrɨrki. 7 Mɨ Pita siya tɨkɨ inkamɨn ɨga biyɨekakɨn siir ɨɨna aiir inɨ onkwo kinɨnsiin okwoki. Mɨ siya bɨri kɨmɨmɨnkikɨn ɨna yɨnsiin okwotɨdwokiyɨn mɨ siya ɨna yapnamɨn. Mɨ siir ogmwo paimwowɨm bɨri naptɨdwomwoknamkɨn. Nɨɨngaka. Ɨni wadɨeyar ywonamɨm. 8 Mɨ siya ɨni wadɨeyar yɨnsiin okwotɨdwok apnamɨn. Mɨ siya Adi Komii siir omaka hɨriirɨn ɨni sowaka yɨnkɨn apnɨnopkainamɨn. Mɨ siya ɨna yopnatkiigɨi boɨnamɨn, hae! Adi Komii kɨra wadɨekɨn. 9 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma siir kɨgiyɨm siya naprɨrɨramɨn mɨ siya ɨni Adi Komii siir inɨgɨn siirar hainan yokiyokɨigiyamɨn. 10 Mɨ tɨkɨ iikamɨm sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm tɨkɨ inkamɨn umɨrɨm prɨikau prɨikauɨn mɨ siya. Adi Komii siir omaka saiir omaka anoɨn siir nikɨ ɨdwokɨn. Mɨ tɨkɨ anoɨn siir inɨgɨn wadɨekɨn mɨ sɨma ɨni wara yanaakiyɨm tɨ dimɨnɨn siir tɨrkiyɨn. Ɨriig.

Pita siya yai Adi Komii siir omaka saiir boɨnmɨmauugɨn.

11 Mɨ ɨiya tɨ inkamɨn siir ɨɨna Pita Jon sowiir nonkworɨnuwɨn mɨ iikam whɨekakɨm ha niwɨtnaniyɨm, ɨni sɨmaka yamwoniyɨm. Mɨ sɨma ɨmii ɨmii sɨmaka yɨnkɨn apnɨnopkainamɨm ta maeyau haɨmiiya hɨugrɨpkɨikikaiya Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka saiir omaka yainau hɨr. Mɨ ta maeyaua saiir inɨga Solomonka. Mɨ sɨma ɨni kakakar ywokiyɨm tɨ inkamɨn siir ninɨ kɨgɨuwɨm. 12 Mɨ Pita siya kɨgwɨnɨn mɨ siya iikamɨm sɨmiir boɨnwɨn, kɨma Isrel hɨran iikamkɨm kɨma kakak dimusi nwokikɨm tɨ dimɨn ɨiirsiyɨn? Mɨ kɨma krɨriir dimusi kaowaiyɨuwi? Kɨma ha naɨngwokɨm krɨriir kɨrɨeya saeya nɨuwi? Mɨ krɨriir siyɨu mɨiyɨkɨn siya nɨuwi? Nɨɨngaka. Krɨriir kɨrɨeya saeya bɨ tɨrkikɨn mɨ tɨkɨ inkamɨn ha bɨ naprɨrɨrkɨn? Nɨɨngaka, nɨɨngakɨɨnga. 13 Jisɨs siir kɨrɨeya saeya nwowaigɨnɨugigɨn tɨ inkamɨn wadɨe. Mɨ krɨmiir brogaeyɨm Ebraham, Aisak, Jekop sɨmiir Adi Komiiyɨn ɨriipɨ hɨriinan Jisɨs siir inɨg ɨiirar mɨ hainankɨn. Mɨ Jisɨs siirɨn kɨmar kwɨkropkikɨm Pailat siirɨmɨn, siya nɨsomaowam. Mɨ Pailat siir kwoɨnɨn siir nɨkropkiyamar tɨrkɨn. 14 Mɨ wɨm kɨma inkam mɨiyɨkɨn siir boriisop. Kɨma inkam biyɨe siir nɨkɨunam naɨngwokɨm. Tɨ inkamɨn digɨumii kɨma haimriiyɨuɨn inkam biyɨe rani, inkam wadɨe ɨeyaɨrgɨn. Siya dimɨn whɨr bɨri tɨrbusrankɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma tɨ inkam nwɨrɨn inkam nɨsomaokiyɨn mɨ omaka hɨuyokiyokaiya saiir nwokaiyɨn mɨ kɨma kɨmɨdiniya siir yɨkɨuna. 15 Mɨ kɨma tɨ inkamɨn kwoɨn mɨiyɨkɨn inɨgak nwowaigɨnɨuwiyɨn ɨinokɨinok nwokrɨpkaigiyamiyɨn krɨma siir yɨsomaoki. Mɨ siirɨn ɨni Adi Komii siyar swokɨ kinɨnsiin ɨdwokiyɨn ɨe hɨrankar. Mɨ Jon krɨra siir bɨdi kɨgiyɨn. 16 Mɨ Pita, Jon sowiir yaiya tasa nikɨ ama. Jisɨs siir kɨrɨeya saeya kinɨnsiin okwokɨn tɨkɨ inkam ɨga biyɨeyɨn. Kɨma siir bɨdi kɨgɨm mɨ siir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm. Siya wadɨe asi nwokɨn naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siya hauugiya krɨriir mɨ siirɨn wadɨe saeya nwowaigɨnɨugɨn.

17 Hae! Tɨkɨ iikamɨm, kɨma bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm tɨkɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨma tɨrɨn. Mɨ kɨmiir yaowaeyɨm sɨma bɨri mɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm. Nɨɨngaka. 18 Bɨiya profet kamɨm sɨma wɨnkiya Jisɨs siya wɨ hɨk sɨpi haii mɨ siya wa naonami. Mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm bɨiya sɨma wɨnkiyɨm, yɨm Adi Komii siyar tɨrkikɨm. 19 Pita siya nu Isrel hɨran iikamɨm sɨmiir asi boɨnkikɨn, kɨmiir kwoɨnɨm tɨ kisana haigi mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram daɨngwo tɨbmii. Mɨ krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ siyar nɨinak ɨtkiigɨigi. 20 Mɨ Adi Komii siir kɨrɨeya wɨ krɨmaka asi nwowi. Mɨ Adi Komii siya Jisɨs siir nɨkropkii mɨ siya wɨ krɨmaka namwoni. Tɨkɨ inkamɨn bɨiya siya nikɨ ɨmbinɨn siyaɨrgɨn, Mesaia. 21 Mɨ tariinanɨn Jisɨs siya ɨni nɨnomor kou hɨrar nikɨ ɨdwo kaowɨn. Siya mɨnam nikɨ ɨdwo kaowi tɨ digworaekwowɨm wɨn kɨna nɨmbiyamkiyɨm. Mɨ siya nua tɨriirɨn wa swokɨ ɨti. Bɨiya Adi Komii siya profet kamɨm sɨmiir hɨurworwokai haigɨnɨugɨm. Yɨm sɨma ɨni saiirar mɨ boɨnmɨmauuɨm. 22 Mɨ Pita, Jon sowa ɨna nikɨ boɨnyokiyokɨiyamwo. Moses siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, wɨ Adi Komii siya nokmwɨn okwo haigɨnɨuwi kɨmiir inkam nwɨrɨn profet inkam nwowam. Ta siya mɨ okmwɨn okwo haigɨnɨuwa mɨ ta siya mɨ ɨkropkiya kariir saiir hɨriinan. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm siya boɨnmɨmauuwɨm kɨma sɨbgu wakaeyoknam. 23 Mɨ iikam whɨekakɨm tɨ profet inkamɨn siir yai wakae karamae nwowɨm mɨ sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya tɨrkii mɨ sɨma wa naokaoki. Mɨ sɨma wɨ ɨkɨ Adi Komii siir iikam nhɨrɨm sɨmaka nwo rani. Nɨɨngaka. 24 Mɨ profet Samyuel mɨ profet kam nhɨrɨm siir mhoɨi nɨt ɨma sɨma boɨnki, tɨkɨ digworaekwo whɨekakɨm wɨ sɨmbi nɨmbiyami tariinanɨn. 25 Kɨma tɨ iikam whɨekakɨm kɨma profet kamɨm sɨmiirarar isidgɨm. Adi Komii siya nɨmbin tɨbmiikikɨm kɨmiirɨn. Mɨ kɨmiir isidɨn siir inkam nwɨrkɨ nɨuwi wɨ siya whɨn dirɨraerar haigɨnɨuwami iikam whɨekakɨm, omom omom anɨm sɨmiirɨn. Adi Komii siya ta yaiya kɨmiir brogaeyɨn Ebraham siir boɨnmɨmauugikɨn. 26 Mɨ Adi Komii siya Jisɨs siirɨn Isrel krɨmiir isidɨn siir waraur yɨkropki bɨiyɨn, kɨmiir whɨn dirɨraerar haigɨnɨuwam mɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir kisɨna haigiyam dimɨn biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiir si. Ɨriig.

4

Mɨ Isrel hɨran inkam komii komiiyɨm sɨma yɨkropki Pita, Jon sowiirɨn omaka hɨuyokiyokaiya saiir hɨriir sowiir hɨugrɨpkɨikikaiyam.

1 Ɨiya Pita, Jon sowa yaiya nikɨ boɨnmɨmauuwo iikamɨm sɨmiir mɨ pris inkamɨm mɨ inkamɨn Adi Komii siir omaka saiir bɨiyanɨn mɨ Juda iikamɨm naokaowɨm mɨ ha nɨnsiin ɨdwowɨm sɨmiiram naɨngwo tɨbmii karam nwowɨm mɨ sɨmiirɨn hɨnɨɨna dapikɨm, Sadyusi. Mɨ sɨma sowiiramɨn ɨokakar namkɨm. 2 Mɨ tɨkɨ isidɨn sɨma inɨ owɨu ɨo komiiya Pita, Jon sowiir ta sowa boɨnmɨmauuwa yaiya iikamɨm sɨmiir ta Jisɨs siya naonama mɨ siya swokɨ ɨnsiin ɨdwowa ɨe hɨrankɨn saiirsi. 3 Mɨ sɨma sowiirɨn naɨowar kaeyokairɨbɨm ɨiya bɨeyɨn nad nwowamtɨbɨn mɨ ɨni ɨi aeyar pɨrkɨnkiyakwoka. 4 Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma taka sowiir yaiya saiir wakae dɨgiyɨm mɨ sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨm Adi Komii siiram. Mɨ kamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma ɨrɨparɨn 5,000 kɨm. Kasa rani. Ɨriig.

5 Mɨ ɨigwɨr nugakɨn bɨi nwowi kamɨm mɨ Juda sɨmiir isidɨn siir bɨiyan inkamɨn mɨ kamɨm Adi Komii siir siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨma ha nɨtɨm, sɨma om komii Jerusalem hɨrɨrar yamwoni, 6 Ananias saɨkar. Prismi bɨiyan inkam komiiyɨn mɨ Kaiafas mɨ Jon mɨ Aleksanda sɨma tɨkɨ bɨiyan inkam komiiyɨn pris siir isidɨn mɨ yɨm sɨma wara yɨnkɨn am om komii Jerusalema hɨriirɨn sɨma hɨrɨra yanɨnkɨnɨuɨuɨm. 7 Mɨ sɨma Pita, Jon sowiir yɨkɨunaki. Mɨ sowa ha nɨto ɨni sɨmaka yamɨkwoniyɨm. Mɨ sɨma sowiir srɨigi, nhɨnir kɨrɨe aka inkam ɨga biyɨeyɨn siir haiswonɨskiigiya. Mɨ nhɨnir inɨg ɨkɨn tɨ dimɨnɨn kowa tɨrɨn. 8 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn Pita siir pɨu ara nanɨnkɨnɨuniyɨn mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma inkam komiiyɨm Isrel hɨranɨm mɨ Juda sɨmiir isidɨn siir bɨiyan inkamɨm 9 mɨ kɨma krɨriir srɨi? Tɨ dimɨn kɨbiyɨn krɨra tɨrkiyɨn tɨ inkamɨn ɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨrɨuɨn siir mɨ siya wadɨe panɨɨna nwokikɨn, ha? 10 Kara kɨmiir boɨnkii, Isrelan inkamɨm sɨmiir warar nɨnkɨn boɨnkii, kɨma siirɨn ɨnar kɨgɨm tɨ inkamɨn ɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨrɨuɨn siya ɨsi wadɨeyar nwowɨn. Krɨra tɨ dimɨnɨn Jisɨs Kraisɨn om Nasaretanɨn siir inɨg ɨiir tɨrkikɨn. Mɨ kɨma Jisɨs siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨkar nɨnkɨn ɨrɨnugigɨn mɨ kɨma ɨna yaka ɨsom aokiyɨn siirɨn. Mɨ Adi Komii siya siirɨn ɨe hɨranka swokɨ kinɨnsiin ɨdwowɨn. Mɨ ta hɨriinan kɨrɨe kaimwowa mɨ tɨkɨ inkamɨn wadɨe saeya nwokikɨn. 11 Mɨ Jisɨs siya ɨni siiya omaka mɨriiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnkika, wɨm kɨma ɨni inkamɨn omaka mɨriiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn.

Mɨ wɨm kɨma tɨ siiyan omaka kougounanɨn siir nonkwo mɨriiyɨm pɨ boriisopi. Mɨ kɨma siirɨn ɨni digɨumii haimriiyɨugigɨm. Adi Komii siya tɨrkikɨn tɨ siiyan omaka kougounan.

12 Mɨ krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ inkam nwɨrkɨn swokɨ ɨinak ɨtkiki rani. Mɨ krɨma inɨgak wa swokɨ o rani, ɨinokɨinokɨn. Nɨɨngaka. Jisɨs siyaɨrgɨn. Inkam nwɨrkɨn krɨmiir dimɨn biyɨe sɨmiir nɨinakɨm dɨg bɨ nwowikɨn. Nɨɨngaka. Jisɨs siir inɨgɨn wadɨe siya nwowaigɨnɨugɨn. Inkam nwɨrkɨ bɨ nwowaigɨnɨugɨn. Nɨɨngaka. Pita siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

13 Ɨiya kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm. Kaunsil, sɨma Pita, Jon sowiir kɨgwɨno sowa yai nokwo boɨnmɨmauuniyo mɨ sowa bɨri nɨdidko yaowae komiiyɨm sɨmiirsiyɨn. Mɨ sɨma ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨm Pita, Jon sowa bɨri swokɨ skul mɨmɨnko. Sowa nɨnoknɨnkɨnkak rani. Mɨ sɨma hinda asi nanaakikɨm. Mɨ sɨma hɨnɨɨna naɨngwokɨm sowa Jisɨs saɨkar nwoko mɨ sowa yai boɨnmɨmauusiyɨn panɨɨnsi yɨdidsi. 14 Mɨ sɨma kɨgwɨn tɨ inkamɨn siir ɨga ɨɨnɨm nɨnsɨmsɨrɨunamɨn sowa dirɨraerɨrkiyɨn. Mɨ sɨma sowiirɨn yaigak panɨɨnsi ywosi. Tɨ inkamɨn ɨga ɨɨn biyɨeyɨn siya ɨni sowiir kingiin hɨr yokwowɨn mɨ sɨma hɨriinansi nwokɨm. 15 Mɨ sɨma yɨkropki Pita, Jon sowiirɨn idwowɨiya hɨriir kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm, kaunsil, omaka saiir akpitga hɨr yani okwo ɨu. Mɨ sɨma mhoɨiya ɨni sɨma sɨma swokɨ boɨnkiyɨm sowiirɨn. 16 Mɨ sɨma boɨn, krɨma wɨ panɨɨna tɨri tɨkɨ inkam nwɨso sowiirɨn? Sowa dimɨn komiiyɨn whɨra yɨnɨskɨi. Mɨ iikam whɨekakɨm om komii Jerusalemanɨm sɨma kɨgɨn mɨ sɨma wakaeyɨn mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, krɨma wɨ panɨɨna haigiprakaii? 17 Krɨma pɨ boriisopi tɨ dimɨnɨn siya nhɨnkiiki mɨ wɨ iikam nhɨrkɨm pɨ wakaeisi. Mɨ sowiirɨn wɨ krɨma boɨnɨkɨduwi. Sowa ta Jisɨs siir yaiya saiirɨn hɨri kɨpi boɨnmɨmauunanae. 18 Mɨ sɨma ɨna swokɨ ɨkɨunam Pita, Jon sowiirɨn. Mɨ sɨma sowiir boɨnɨkɨduki kowa Jisɨs siir inɨgɨn wɨ kɨpi swokɨ boɨn nhɨnkɨimɨmɨn. Wɨ nɨɨnga dwoɨuguski wɨ kɨpi nɨisiisiimauu. Nɨɨngaka.

19 Mɨ Pita, Jon sowa ɨna yowarkɨi boɨnkiyo sɨmiir yai aiir, kɨma kɨma tikɨ aɨngwo hɨdna. Krɨra wɨ Adi Komii siir yai aiir nasi wakaeyoknaei krɨra nikɨ ɨnoknɨnkɨn tani. 20 Nɨ krɨra krɨriir yaiya wɨ pan tani. Krɨra wa boɨnmɨmauuwi iikamɨm sɨmiirɨn digworaekwo whɨekakɨm krɨrar kɨgɨm mɨ krɨrar wakaeyɨm. 21 Mɨ sɨma yai paenan hanɨɨngɨn yɨu mɨ ɨna boɨnɨm, dɨuguski, wari inkam nwɨswo yopi nami. Mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm, kaunsil, sɨma ɨni sowiir tɨoni siyɨuam whaowaeyɨm. Mɨ sɨma ɨni tɨkɨ iikam whɨekakɨm sɨmiirsi yɨdidgiyɨm. Adi Komii siir inɨg ɨiir hainankiyɨm. Mɨ tɨ inkam ɨga biyɨeyɨn siir bɨdi kɨgiyɨn, ɨga siira wadɨe nwokiya mɨ sɨma asi naɨngwo tɨbmiigɨm. Mɨ sɨma asi nɨdidgɨm sowiir tɨosiyɨn. 22 Mɨ tɨkɨ inkamɨn Pita, Jon sowa haiswonɨskiigiyɨn siya adi yaowae komiigɨn siya yɨnisɨm tani. Mɨ tɨ inkam ɨga biyɨeyɨn siir bɨewiyɨm tari kam nwɨs, kwɨs kwoɨm nanaɨrgɨm. Ɨriig.

Kamɨm Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma nhwo mɨnam kwɨskɨm Adi Komii siir kɨrɨe aiir haiyɨm.

23 Mɨ ɨiya sɨma Pita, Jon sowiir nɨuguskiya mɨ sowa ɨna swokɨ haiyɨug apnamo sowiir nomiiyauɨm sɨmiir naboɨnmamauuamɨm tɨ dimɨnɨn sowa tɨrɨn siir. Mɨ prismi bɨiyan inkamɨn mɨ kam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm sɨma sowiir boɨnki. 24 Mɨ tari Pita, Jon sowiir nomiiyauɨm sɨma ta sowiir yai aiir wakaewɨnɨm mɨ sɨma ɨni kwoɨn whɨrua ywokiyɨm. Mɨ sɨma nhwo ɨna kwɨsboɨnkiyɨm Adi Komii siirɨm, hae! Tɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn kɨrar nonkwokwokɨm nɨnomor nu mɨ whɨi komii aka mɨ tɨkɨ digworaekwowɨm, nu tɨr nwowɨm kɨnakɨnar nonkwokwoswokɨm. 25 Bɨiya kɨriir naeyɨuɨn, yai kwɨra siya boɨnkika krɨmiir brougaeyɨn Devid siir, kɨriir mɨi mɨriiyɨn siir. Devid siya hɨriinan bɨdi boɨnkiyɨn,

tɨkɨ iikamɨm sɨma Judan iikam tani. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨn haugɨhauga dimusi whiyɨekɨm? Mɨ sɨma tɨ iikamɨm iikam nhɨrmi tɨrbuam dimusi naɨngwokɨm, ha? 26 Mɨ inkam komiiyɨn omom omom kɨgrɨraowiyɨn mɨ kamɨm bɨi nwowi ɨkɨm sɨma maeyau kwɨruwa ywomɨmɨr. Mɨ sɨma Adi Komii siya nɨmbinkiyɨn Mesaia mɨ inkamɨn siya. Sɨma sowakar nɨntɨowam tɨri. Devid siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

27 Mɨ nhwo sɨma kwɨsboɨnkiya yaiya ta saeyaɨrga nikɨ amyokiyokɨiya. Hɨipa! Taka yaiya, yai kaimwoka. Mɨ tariinanɨn ta saeya nɨmbiyama. Herot mɨ Pontias Pailat mɨ iikamɨm Juda iikam tani ɨkɨm mɨ Isrelan iikam ɨkɨm, sɨma om komii Jerusalem hɨrɨrar yamwo ɨuɨm. Sɨma mɨnam haɨngiriyɨuɨugɨm tɨ inkamɨn kɨra nɨmbingiyɨn Mesaia, tɨ mɨiyan inkam kɨbiyɨn Jisɨs siir nɨsomaowam. 28 Mɨ sɨma ɨrɨpa yai hɨriinanam haɨngiriyɨu boɨnaikɨm, ta yaiya bɨiya kɨrar boɨnkiya saiir tɨram. Mɨ sɨma tariinanɨn saiir tɨram naɨngwowi. 29 Mɨ kɨra tɨ bɨiyan inkam tapa kɨra bɨdi kɨgiyɨn, yaiiya sɨma nɨnii nɨntɨowa. Mɨ kɨriir kɨrɨeya krɨmiir whauugi kɨriir mɨiyan kamɨm mɨ krɨma wɨ sɨmiirsi nɨdid rani, kɨriir yai aiir boɨnmɨmauuwɨm. Nɨɨngaka. 30 Kɨra kɨrɨe krɨmiir whauugi iikamɨm makakɨm sɨmiir nɨnɨmnɨskiiyam. Mɨ kɨra krɨmiir hauugi mɨ krɨma wɨ mɨi prasae mɨrii rani. Jisɨs siir inɨgɨn kɨriir mɨiyan inkam mɨiyɨkɨn, sɨma Adi Komii siir boɨnki. 31 Ɨiya sɨma nhwo kwɨs dɨgiyɨm mɨ ɨni sɨma kɨnankɨugiyɨm, ta omaka nɨnii hanɨɨn nɨtkiya mɨ ɨni praprasa kɨnkiya. Mɨ tɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni iikamɨm sɨmiir yapa yapa pɨua yanɨnkɨnɨuɨuɨm mɨ sɨma ɨni Adi Komii siir yaiya saiir boɨnmɨmauuwɨm mɨ tɨkɨ iikamɨm sɨma bɨri nɨdigɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Iikam whɨekakɨm siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma ɨni kwoɨn whɨruwar ywowɨm.

32 Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨma ɨni kwoɨn whɨrua ywowɨm. Inkam nwɨrɨn ha bɨ boɨnikɨn tɨ dimɨnɨn kariiraɨrgɨn. Nɨɨngaka. Mɨ sɨmiir digworaekwo whɨekakɨm ha bɨri boɨnikɨm nwɨruwanikɨm. Nɨɨngaka. Sɨmiirɨn pɨ sɨma ombudka wokiyok haii. 33 Mɨ aposel kamɨm sɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs ɨe hɨrankɨn siya nɨnsiin ɨdwowa saiirɨn nɨdidmɨr nɨdidmɨr bɨri boɨnmɨmauugɨm sɨmiirɨn. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn hɨriinansi kɨrɨe haigɨnɨugɨn. 34 Mɨ sɨmiir inkam nwɨrkɨn dimɨn whɨram panɨɨnsi whaowaesi. Dimusi rani, sɨmiir nhɨrɨm nu digworaekwo omakakɨn nɨnkɨnɨuwiyɨm pɨ sɨma nokmwɨn saɨni inkam nhɨrmi. Mɨ sɨma umɨr pa haii tɨ digworaekwo ɨmiirsi. Mɨ sɨma tɨ umɨrɨm pɨ tɨ kamɨm digworaekwowɨm whaowaeiyɨm pɨ sɨmiir hauuwi. Mɨ sɨmiir inkam nwɨrkɨ dimɨn whɨram panɨɨnsi whaowaesi. 35 Mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir umɨrɨm sɨma pa hainani, aposel kamɨm sɨmiir hauugikɨm mɨpi sɨma hɨd hauuami kamɨm digworaekwowɨm whaowaeyɨm sɨmiir.

36 Mɨ inkam nwɨrɨn om komii Jerusalem hɨr nwokɨn, siir inɨgɨn Josepkɨn. Mɨ kɨmɨdiniya aposel kamɨm sɨma swokɨ kisɨna dap siir inɨgɨn Banabas. Tɨ inɨgɨn siir inɨg tɨpmwowɨn kaoprigi okwowikɨn. Mɨ siya Livaini isidgɨn mɨ siya nu Saipras hɨrankɨn. 37 Siya ɨriipɨ nugakaɨrgɨn. Mɨ tɨ siir nuɨn ɨni inkam nwɨrkɨn saɨnɨn mɨ tɨ nuɨn siir umɨrɨm siya ɨni aposel kamɨm sɨmiir inɨ hauugikɨn. Ɨriig.

5

Ananaias Sapaira sowawaiyaɨrgo

1 Inkam nwɨrɨn Ananaias nɨkɨuwiyɨn mɨ siir wig aeya Sapaira, sowiirwai nuɨn ɨni inkam nwɨrkɨn saɨnɨn. 2 Mɨ Ananaias siya umɨr haɨmiiyɨn ɨni siyar yonkwonaowidɨn. Mɨ siir wiga saeya bɨdi yɨnoknɨnkɨna, tɨ umɨr haɨmiiyɨn saiir kam ɨeya hainaowidɨn. Mɨ umɨr haɨmiiyɨn siya haipɨrugigɨn, siya ha hainamɨn, ɨni aposel kamɨm sɨmiir inɨ hauugikɨn, tɨ umɨr haɨmiiyɨn. 3 Mɨ Pita siya Ananaias siir boɨnki, kɨriirɨn yɨu bibiyɨe whɨekakɨm sɨmiir bɨiyanɨn, Setan, siya nɨpiyaokɨinamkɨn mɨ kɨra Adi Komii siir naeyɨu ɨiir asi nɨksɨsaekɨn. Tɨ nuɨn siir saɨnɨn umɨrɨm mɨ haɨmii ɨni kɨrar hainaowidɨn. Mɨ kɨra hɨriiran dimusi tɨrkɨn? 4 Bɨiya tɨkɨ nuɨn kɨriir inɨgɨn nwokɨn. Mɨ kɨriir kwoɨn ɨeyar naɨngwo prɨihauugikɨn, umɨr hai yamɨn. Mɨ tɨ hɨriinan kwoɨnɨn, kɨriir dimusi nɨmbiyamkɨn? Ni kɨra inkam ara bɨ nɨksɨsaekɨn. Nɨɨngaka. Ni kɨra Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir warar nɨksɨsaekɨn. Pita siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 5 Ɨiya Ananaias siya ta yaiya Pita siya boɨnkiya saiir wakaeyɨn mɨ siya ɨna yakai aonamɨn. Mɨ kamɨm ta yai aiir wakaeyɨm, sɨma ɨna yɨdidgiyɨm. 6 Mɨ whranɨm ha nɨtɨm, siirɨn ɨna inɨ kog hainakiyɨn. Mɨ ɨna hainamɨn mɨ sɨma siirɨn ɨna inɨ haɨngikaigikɨm.

7 Mɨ mhoɨiya Ananaias siir wiga ɨna yɨta. Mɨ saeya bɨri nɨnoknɨnkɨnka, sɨma saiir kam ɨiir haɨngikaiyɨn. 8 Mɨ Pita siya Sapaira saiir srɨiwɨn, kɨriir kamɨn tɨ nuɨn siir umɨr whɨekakɨm siir saɨnɨm ɨni krɨmiirara hauuswokiyɨm, aniya? Mɨ saeya ɨna yowarkɨi boɨnkiya, ɨhɨ. Mɨ saeya ya pɨ nɨksɨsaeka. 9 Mɨ Pita siya saiir srɨiwɨn, nhɨnga boɨnkɨn, kowiirwai kwoɨnɨn whɨruwa nwoki ɨskiyɨn tɨ dimɨn ɨiir tɨramɨn? Kowiir kwoɨnɨn ha naɨngwokɨn, Adi Komii siya bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨn, aniya? Mɨ kowa Adi Komii siir naeyɨu ɨiiram dimusi kɨnankɨugɨn? Wakae! Tɨ whranɨm kɨriir kam ɨiir ninɨ haɨngikaigikɨm mɨ sɨma ɨsi ano hɨr nokwowɨm mɨ sɨma kɨriir kogainamam mɨni ɨenau swokɨnɨ haɨngikaigikɨm kɨriirɨn. Pita siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. 10 Mɨ taka wiga bɨri kɨmɨmɨnkika, saeya ɨni Pita siir ɨgmiiga kingiinar yaowakainama mɨ ɨna yaowɨugusama. Mɨ tɨkɨ whranɨm ɨna yapnɨnopkainamɨm mɨ ɨna inɨ kɨgɨuɨm, taka wiga bɨdi yaowɨgusamkiya. Mɨ sɨma twowai ɨna haiyɨm, saiir kogainamɨm. Mɨ saiirɨn, ɨni saiir kamɨn siir kingiinar swokɨnɨ haɨngikaigika. 11 Mɨ ɨiya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma ta yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨma ɨni mouni hanɨɨna siinkaokiyɨm mɨ sɨma ɨni nɨdidkakar ywokiyɨm. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan ɨni mouni hanɨɨna mɨ siinkaokiyɨm mɨ ɨni kakak wara mɨ okiyɨm. Ɨriig.

Dimɨn kɨrɨe komii komii whɨekakɨm ɨna yɨmbiyamɨm.

12 Mɨ aposel kamɨm sɨma tɨrɨm dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm, iikam whɨekakɨm sɨma bɨdi kɨgɨm. Mɨ iikam whɨekakɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨma ɨinokɨinokɨn Adi Komii siir omaka haɨmiiyɨn hɨugrɨpkɨikikaiyɨn, pɨ siir hɨrar nwowi. Mɨ ta maeyau haɨmiiya hɨuyokiyokaiya saiir inɨgɨn Solomonka. Mɨ ɨiya sɨma hɨr nwowiyɨm, sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm pɨ whɨruwa nwo ɨski. 13 Mɨ iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii karam nwowɨm, sɨma boɨn sɨmiir siyɨuɨn siyɨu wadɨekɨn. Mɨ sɨma pɨ nɨdidgɨm sɨmaka panɨɨnsi yamasusi. 14 Mɨ iikam whɨekakɨm ta yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiikiyɨm. Mɨ tɨ iikamɨm sɨma ɨni Adi Komii siir iikamɨm sɨmaka ɨrɨpa isid whɨruwar ywowɨm. 15 Mɨ sɨma iikamɨm makakmakakɨm, sɨmiirɨn siyɨuɨm om komiiya namiyɨm, ɨni sɨmiir hɨriir hainamɨm. Mɨ nhɨrɨm sɨma hɨi ɨdwo inɨ haigɨnɨu mɨ nhɨrɨm nɨbmɨr ɨdwo inɨ haigɨnɨu. Sɨma hɨnɨɨna naɨngwokɨm, ɨiya Pita siya tɨriir napni mɨ siir aknaɨna pɨ krɨmiir namɨtkɨni mɨ krɨma pɨ wadɨeyar nwoki. 16 Mɨ omisɨsɨmɨm om komii Jerusalem siir kingiin nwowɨm, sɨmiir hɨran iikamɨm sɨmiir makak iikamɨm ɨna mɨ hainamɨm, om komii Jerusalem hɨriir. Mɨ iikamɨm yɨu biyɨekɨ nɨnkɨnɨukikaiyɨm yɨm sɨma ɨni warar mɨ ɨnkɨn amɨm. Mɨ sɨmiirɨn aposel kamɨm sɨma yɨnɨmnɨskii haigɨnɨugi. Ɨriig.

Aposel kamɨm sɨmiirɨn ɨna yonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuɨm.

17 Mɨ bɨiyan pris inkamɨn mɨ Saidyusi kam ɨkɨm sɨma aposel kamɨm sɨmiir mɨi aiiram kɨgmaɨrgɨm. Mɨ sɨma ɨo asi nwokɨm sɨmiirɨn. Sɨma hɨnɨɨna naɨngwokɨm, iikam whɨekakɨm wɨ aposel kamɨm sɨmiir yai aiirara wakaei mɨ wɨ krɨmiir yai aiir wakae rani. 18 Mɨ sɨma ɨna nhɨnamɨm, ɨni aposel kamɨm sɨmiir inɨ onkwoɨuɨm. Mɨ sɨmiirɨn omakanau hɨr inɨ hɨugrɨpkɨikikaigig. 19 Mɨ tapa nɨiyaka Adi Komii siir paekwosɨm nwɨrɨn ɨna yɨuunainiyɨn ta omaka aposel kamɨm sɨmiir, kiyɨtkaigaigiya saiir omaka anoɨn siir inɨ haiwaoki. Mɨ sɨma ɨna yapnaniniyɨm idowɨiya tɨriir. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨm ɨeya boɨnki sɨmiirɨn. 20 Kɨma taka Adi Komii siir omaka saiir kwapiiyam, siir yaiyɨm iikamɨm sɨmiir tinɨ boɨnmɨmauuɨu. Mɨ siyɨuɨn kwoɨn mɨiyɨk haiiyɨn sɨmiir dɨisiisiimauu. Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 21 Mɨ aposel kamɨm sɨma tɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siir yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma nugakar yamyakwok Adi Komii siir omaka saiir. Mɨ sɨma siir yaiyɨm, iikamɨm sɨmiir inɨ boɨnmɨmauuɨu. Mɨ ɨiya sɨma yaiya boɨnmɨmauuwa mɨ tɨ Saidyusiyan kamɨm mɨ bɨiyan pris inkam ɨkɨm mɨ Isrelmi isidɨn si inkam komii ɨkɨn sɨma ɨni maeyau kwɨruwa inɨ owɨuwɨm. Mɨ sɨma kamɨm yaii nɨniiyɨm, sɨmiir yɨkropki sɨma ninɨ ɨkɨunakiyɨm, aposel kamɨm sɨmiirɨn. 22 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm, sɨma ha namɨm omaka aposel kamɨm sɨmiir hɨugrɨpkɨikikaiya saiir sɨmiir nɨnkikwonanakiyam mɨ sɨma hɨr bɨri nwokɨm. Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm, sɨma asi swokɨ amkɨm mɨ ɨni inkam komi komiiyɨm sɨmiir inɨ boɨnmauuɨuwɨm. 23 Mɨ sɨma boɨn, ano bɨdi haigɨnokoukrɨpkaigigɨn. Mɨ krɨma tɨ kamɨm omaka hɨugrɨpkɨiya saiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir inɨ kɨgɨu. Yɨm sɨma omaka hɨuyokiyokaiyɨm, sɨmiir omaka anowɨm sɨmiira nokwo kaoɨrkaki. Mɨ krɨma anowɨn ha ninɨ haiwaoɨuwɨn, sɨmiirɨn inkam nwɨr bɨri haiwao kɨgɨm. Nɨɨngaka. Ɨni omaka nɨɨnga nɨɨnga haiwao hinsɨsɨrkiyɨm. 24 Ɨiya tɨkɨ inkamɨn, Adi Komii siir omaka kɨgrɨraowiyɨn mɨ bɨiyan pris inkam ɨkɨm, sɨma ta yai aiir wakaewɨnɨm mɨ sɨma ɨni warar yanaawɨnɨm. Sɨma bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm, ɨiya tɨ dimɨn ɨeya nɨmbiyamɨn. 25 Mɨ inkam nwɨrɨn siya inɨ kɨgnaki mɨ siya ɨna inɨ boɨnɨuɨn sɨmiirɨn, kamɨm kɨma hɨugrɨpkɨikikaigaigigɨm sɨma ɨsi Adi Komii siir omaka saiir nokwokai boɨnmɨmauuɨm, iikamɨm sɨmiir. 26 Mɨ bɨiyan inkamɨn Adi Komii siir omaka saiir kɨgrɨraowiyɨn mɨ siir isidɨn, siir whɨnmɨriiyɨn sɨma yamswoki aposel kamɨm sɨmiir swokɨnɨ kiyɨtnɨmnɨr hainakiyam. Mɨ sɨma sɨmiirɨn nhɨmbwonhɨmbwo bɨ kiyɨtnɨmnɨr hainakikɨm. Sɨma ɨni iikamɨm sɨmiirsi yɨdidɨm. Dimusi rani, sɨmiir kwoɨnɨm hɨnɨɨna naɨngwokɨm, nɨmbi siiyani sɨma pɨ kaiyɨmɨkisi. Ɨriig.

27 Mɨ sɨma ha nɨkɨunaniyɨm, ɨni kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm kaunsel sɨmiir whwonkam ɨda inɨ okwoniyɨm. Mɨ bɨiyan inkamɨn pris siya sɨmiir srɨi. 28 Bɨiya krɨma kɨmiirar nikɨ boɨnwakaekikɨm. Kɨma Jisɨs siir yaiya hɨriihɨrii kɨpi boɨnmɨmauunanae. Mɨ wɨm kɨma krɨmiir yaiyaka nantamyɨriyɨrnamkɨm. Mɨ yai ɨna swokɨ boɨnmɨmauuamɨm, iikam whɨekakɨm om komii Jerusalem hɨranɨm sɨmiir. Mɨ wɨm kɨma sɨmiirɨn hɨnɨɨna ninɨ boɨnmɨmauuɨu Jisɨsɨn krɨma mɨ ɨsomaokii. Sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm. 29 Mɨ Pita siya mɨ aposel kam nhɨrɨma, sɨma ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨm, Adi Komii siir yaiya kou ɨni saeyar ywowa mɨ kɨma saiirara wakaeyokna ɨski. Kɨmiir yaiya saiir aowa ywokaiya. 30 Mɨ kɨma Jisɨs siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka yɨnkɨn ɨrɨnugi mɨ siya ɨna yaonamɨn. Mɨ krɨmiir wanwiyaeyɨm sɨmiir Adi Komii siya swokɨ kinɨnsiin ɨdwonaowid ɨe hɨrankɨn siirɨn. Mɨ siya tariinanɨn ɨni krɨmiir Adi Komii wara nɨnkɨn owɨn. 31 Mɨ Adi Komii siya yɨkɨunainam Jisɨs siirɨn nɨnomor kou hɨriir. Mɨ siya ɨni Adi Komii siir ɨɨna ɨniiga saiir kingiinar yaka kɨnmasu ɨdwowɨn mɨ Jisɨs siya krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiigɨn. Mɨ siyaɨrgɨn krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir nɨinak ɨtkigɨigiyɨn. Mɨ nu Isrelmi iikamɨm, sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm pɨ siyar kisɨna haigi mɨ sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm pɨ Jisɨs siya nɨinak ɨtkigɨigi. 32 Tɨ digworaekwowɨm krɨma kɨgprigɨnɨm mɨ krɨma ɨni whɨnboɨnan kam ywowɨm. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨriipɨ hɨriinan, ha mɨ whɨnboɨnikɨn. Adi Komii siya siir naeyɨuɨn mɨnam hauugikɨn, iikam whɨekakɨm siir yai aiir wakaeyoknaɨm sɨmiiram. Pita siya hɨnɨɨna boɨnkɨn.

33 Sɨma ta yaiya saiir wakaekiya sɨmiir kwoɨnɨm ɨni hauugɨhauuga whiyɨekiyɨm, aposel kamɨm sɨmiiram. Mɨ sɨma sɨmiir nɨsomsom aowam asi naɨngwokɨm. 34 Mɨ inkam komii nwɨrɨn Farisi sɨmiirgɨn siir inɨgɨn Gamelielkɨn. Tɨkɨ inkamɨn siyɨu komii nɨnoknɨnkɨnikɨn. Mɨ iikam whɨekakɨm, ɨni siir inɨgɨn siir hainankiyɨm. Mɨ Gameliel siya omaka yai nɨdwokai wakaeiya, saiir omaka yainau hɨr yɨnsiin okwokai boɨnki, kɨma warɨ aposel kamɨm sɨmiirɨn idwowɨiya dɨnkikwona apniyam. 35 Mɨ tɨ inkamɨn siya kaunsil kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmiir boɨnki, kɨma tɨ nu Isrelan kamɨm, kɨma sɨbgu mɨntɨrao, dimɨnɨn kɨma tɨram naɨngwowɨn tɨ kam ɨmiir. 36 Mɨ bɨiya inkam nwɨrɨn Tiudas nɨkɨuwiyɨn, siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, karaɨrgɨn bɨiyan inkam komiiyɨn. Mɨ iikamɨm kamaɨrɨm kam nwɨr 400 sɨma ɨni siir isid ywowɨm. Mɨ mhoɨiya siirɨn kam nhɨrkɨm sɨma yɨsomaoki mɨ siir isidɨn ɨna yɨdam nɨnoopkiyɨm mɨ siir mɨiyɨm ɨna yɨkigiyɨm. 37 Mɨ mhoɨiya Judasɨn om Galiliyanɨn siya ɨna yɨtɨn. Mɨ taka ɨi hɨnɨɨna iikamɨm sɨmiir inɨgɨm saiir wɨnamkɨm gavman siya. Mɨ tɨkɨ inkamɨn Judasɨn siya iikam kasa bɨri nɨkɨunakɨn, siir siyɨu ɨiir napam. Mɨ siirɨn ɨriipɨ hɨriinan, ɨni kam nhɨrɨm sɨma yɨsomaokiyɨn. Mɨ siir isidɨn ɨna yɨdam nɨnoopkiyɨn. 38 Mɨ wɨm kɨma wara kam nhɨrɨm sɨmiirɨn kɨpi nɨsomsom aoki. Kɨma sɨmiirɨn hinda kɨgnɨnkɨnki. Mɨ taka mɨiya inkamni inɨg ara hainanikɨswo mɨ wa pɨ yɨkigiyɨn. 39 Mɨ ta mɨiya Adi Komii siirgɨ nɨuwi mɨ inkamkɨ ta mɨiya saiir nɨkɨduɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. Kɨma wɨ inkam tɨo rani, kɨma wɨ Adi Komii siirar tɨowi. Gameliel siya hɨnɨɨna boɨnkɨn kaunsil ɨmiirɨn mɨ yɨm sɨma ɨni Gameliel siir yaiya mɨ wakaeyoknaɨm. 40 Mɨ kaunsil sɨma yɨkɨunaki, aposel kam ɨmiirɨn. Mɨ sɨma sɨmiirɨn ha tɨokiyɨm mɨ sɨma ɨna yɨuguskiyɨm. Mɨ sɨma ɨna boɨnkiyɨm, kɨma ha dam! Mɨ kɨma Jisɨs siir inɨgɨn pɨ kɨpi swokɨ apboɨnmamauuwam. 41 Mɨ aposel kamɨm sɨma kaunsil sɨmiir haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. Mɨ sɨma ɨni hindara boɨn maɨrgɨmaɨrga namɨm. Mɨ sɨma boɨn, ɨni wadɨeyar mɨ owɨn krɨma Jisɨs siir inɨgɨn hɨk siira mɨ haiyɨm. 42 Mɨ ɨinokɨinokɨn sɨma yai pɨ Adi Komii siir omaka mɨ iikamɨm sɨmiir omaka ɨkɨm, pɨ sɨmiir hɨr boɨnmɨmauuwi. Jisɨs siyaɨrgɨn, Mesaia tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn siya. Ɨriig.

6

Mɨ sɨma kamɨm ɨriiyar nwɨsa yɨmbin aposel kamɨm sɨmiir whɨn mɨriiyɨm

1 Mɨ taka ɨiya Jisɨs siir isidɨn ɨni komiiyar yoraraowamɨn. Mɨ Judan iikam nhɨrɨm nu Grik hɨr nwowɨm, ɨo sɨma ywo Judan iikam nhɨrɨm nu Isrel hɨr nwowɨm sɨmiirɨn. Mɨ sɨma ɨo dimusi bɨri nwokɨm, Isrelan isidɨn sɨma wig igabae nɨɨngam Grik hɨranɨm, sɨmiirɨn sɨbgu bɨri kɨgrɨraokɨm. 2 Mɨ tɨ aposel kam ɨuur nwɨso sɨma, kamɨm kɨgna dirɨraerariyɨm sɨmiirɨm asi nɨkɨunakɨm. Mɨ sɨma boɨn, nɨm wɨ Adi Komii siir yaiya saiir pɨ haiburgikisi, nae hɨdamɨn. Yɨo tɨ siyɨu hɨnɨɨnɨn yɨo mɨiyɨk rani. 3 Tɨ nomiiyauɨm kɨma kamɨm ɨriiyar nwɨsa tikɨ hansran hainaki krɨmiir isidɨn siir kam nhɨrɨm sɨmiir ta mɨiya, wig igabaemi hɨdauwiya nae saiir kɨgrɨraowɨm. Mɨ tɨ kam ɨriiyar nwɨso Adi Komii siir naeyɨuɨn sɨmiir tɨ ɨnkɨnɨukikai. Mɨ sɨma nɨnoknɨnkɨn inkam dwo. 4 Mɨ nɨm krɨma ɨinokɨinokɨn nhwo ara kwɨsnanaei, iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwɨm, Adi Komii siir yai aiir. Ya ta hɨriinan mɨiya, ya krɨmiir mɨiga. 5 Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, ɨiya sɨma ta yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma boɨn, ta yaiya, yai wadɨeka. Krɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga wara nwowɨm. Mɨ sɨma Stiven siir yɨmbin, inkamɨn Adi Komii siir naeyɨugɨn nɨnkɨnɨuwɨn. Mɨ kam nhɨrɨm sɨma nɨmbinɨm sɨmiir inɨgɨm hɨnɨɨn hɨnɨɨngɨm, Filip, Prokoras, Naikena mɨ Taimon, Pamenas mɨ Nikolas. Nikolas siya om Antiok hɨrankɨn. Bɨiya siya Juda sɨmiir isid bɨri nwokɨn mɨ tariinanɨn siya sɨmiir isid bɨdi ywowɨn. 6 Mɨ kam ɨriiyar nwɨso ha nɨmbingiyɨm mɨ sɨmiirɨn ɨna yɨkɨunaniyɨm aposel kamɨm sɨmiiram. Mɨ ɨɨna sɨmiirɨn ha nonkwokiyɨm sɨmiir mɨ sɨma Adi Komii siiramɨn ɨna srɨigiyɨm.

7 Mɨ Adi Komii siir yaiya maeyau kwɨruwa bɨri nwoka. Nɨɨngaka. Hɨnda tɨnda bɨdi yɨniyokɨiya. Mɨ Jisɨs siir isidɨn om komii Jerusalem hɨranɨn, ɨni hoɨmgakar yamwoɨuɨm. Mɨ prismi isid komiiyɨn, sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm ɨna yɨnkpɨt haigigiyɨm. Ɨriig.

Juda inkamɨm sɨma nokwoyokaigɨm Stiven siirɨn.

8 Stiven siya inkam ɨmiirsi naɨngwoyɨmiyok prasae bɨri kɨnkɨn. Mɨ siya ɨriipɨ hɨriinan kɨrɨekak. Mɨ siya dimɨn kɨrɨe komii komii whɨekakar mɨ tɨriikɨn, iikam ɨmiirɨn. 9 Mɨ Stiven siya Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuɨn mɨ iikam nhɨrɨm saɨkar yɨnkɨnwamwarkɨi boɨn. Mɨ iikam nhɨrɨm saɨka boɨnɨm, Juda inkamkɨm. Mɨ nhɨrɨm nu haɨmii whɨrɨn Sairini hɨrankɨ nɨtkɨm mɨ nhɨrɨm nu Aleksandriankɨn nɨtkɨm. Mɨ nhɨrɨm nu Silisiankɨn nɨtkɨm mɨ nhɨrɨm nu Esiankɨn nɨtkɨm mɨ tɨkɨ iikam isid komiiyɨn sɨma Stiven saɨkar nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨnamar tɨrkɨm. 10 Stiven siir yaiya ɨni saeya yokwonaowida. Mɨ sɨmiir yaiya ɨni yɨkigiya. Stiven siirɨn kwoɨn mɨiyɨkɨn Adi Komii siya hauugɨn mɨ siir yaiya asi nokwonaowidga. 11 Mɨ sɨma kam nhɨrɨm sɨmiir inɨ ɨkɨunaki mɨ ɨna boɨnɨm, pɨ kɨma tinɨ ɨksɨsaeyɨu. Mɨ tɨ kamɨm nɨksɨsaeyɨm sɨma boɨn, Stiven siya Moses siir nɨgbumbugɨn mɨ siya Adi Komii siirɨn wara mɨ ɨnkɨn ɨgbumbu. Tɨkɨ kamɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨma Stiven siirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨm. 12 Mɨ kamɨm prɨiyɨksasaeiyɨm sɨma kam adi yaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm, sɨmaka inɨ boɨnɨu. Mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmiirɨn wara minɨ boɨnɨu mɨ sɨma yai biyɨe Stiven saɨka inɨ boɨnɨu. Mɨ sɨma Stiven siirɨn omaka inkam komiigɨn nɨdwokai wakaeiya yai, saiir hɨriir kiyɨtnɨmnɨr hainam. 13 Mɨ tɨkɨ kamɨm nɨksɨsaeiyɨm mɨ sɨma nɨksɨsae yaiyɨm sɨmiir boɨnkikɨm mɨ tɨkɨ kamɨm sɨma ɨna boɨnɨm, ɨinokɨinokɨn Stiven siya Adi Komii siir omaka saiir nɨgbumbuwikɨn. Mɨ Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn siir wara mɨ ɨkbumbu. 14 Krɨma bɨdi wakaekiyɨm siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, taka omaka Adi Komii siira, wɨ Jisɨsɨn om Nasaretanɨn siya tɨrbumbugi. Mɨ siya siyɨuɨm Moses siya hauuwɨm krɨmiir, wɨ siya kisɨna haigɨni. Tɨ kamɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm. 15 Mɨ iikam whɨekakɨm ta omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir nwowɨm sɨma Stiven siir whwonkam ɨiir kɨgiyɨm ɨni Adi Komii siir paekwosɨmɨn siir whwonkamnan ywokiyɨn. Ɨriig.

7

Stiven siir yaiga

1 Mɨ bɨiyan inkamɨn pris siya srɨigi Stiven siirɨn, ta yaiya kaimwowaɨrga, aniya? Ta sɨma boɨna. 2 Mɨ Stiven siya boɨn, hae! Kɨma tɨ nomiiyauɨm mɨ tɨ inkam komii komiiyɨm kɨma ɨni wakaekiyɨm, bɨiya krɨmiir brougaeyɨn Ebraham siya nu Harana hɨriir bɨri nikɨ amkɨn. Siya nu Mesopotemia hɨrar nikɨ owɨn mɨ Adi Komiiyɨn nɨnomor kouanɨn ɨna yɨmbiyamɨn siir hɨriirɨn. 3 Mɨ Adi Komii siya boɨnki Ebraham siirɨn, kɨra kɨriir omɨn siir tɨ haiburgig mɨ kɨriir pɨugan aka mɨ kɨra, kɨma ɨkɨ nu kɨbi whɨrɨn si tinɨ owɨu. Tɨkɨ nuɨn wɨ kara nɨisiimauu haigɨnɨuwi kɨriirɨn. Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn siirɨn. 4 Mɨ Ebraham siya Kaldian iikamɨm sɨmiir nuɨn siir haiburgigɨn mɨ siya ɨni nu Harana hɨriir yamɨn ɨni hɨr yamwoɨuɨn. Mɨ ɨiya siya nu Haran hɨr nwowɨn mɨ siir adwai biyɨeyɨn ɨna yaonamɨn. Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya yɨkropki Ebraham siirɨn tɨ nu kɨma nwo ɨiirɨm. 5 Mɨ Adi Komii siya tɨkɨ nuɨn Ebraham siir bɨri nɨkɨu ɨuguskikɨn. Nɨɨngaka. Siya hindɨra nɨkɨumauu aekɨn siir nu tɨpmwo rani, siya haɨmiisɨma bɨri nɨkɨumauugɨn. Tɨkɨ nuɨn ɨni nɨɨngar mɨ owɨn. Adi Komii siya yɨmbingi siirɨn, mhoɨiya kara tɨkɨ nuɨn wɨ kɨriir nɨkɨumauu ɨuguskii. Kɨriir yɨnisɨsɨmɨm sɨmiir wara nɨnkɨn ɨkɨumauugi tɨkɨ nuɨn. Ta ɨiya Adi Komii siya nɨmbingiya, Ebraham siya yɨnisɨm karamaeya nwokɨn. 6 Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨriir yɨnisɨsɨmɨm wɨ ɨkɨ om whɨrni nuɨn kɨmiir kingiin nwo karam nwowɨn wɨ siir nwoami. Ebraham kɨriir yɨnisɨsɨmɨm wɨ kam nhɨrɨm sɨmiir mɨi mɨrii. Sɨma wɨ mɨi nɨɨngar mɨrii, wɨ umɨrkak nwo rani, sɨmiirɨn. Mɨ kamɨm sɨmiir kɨgrɨraowi sɨma sɨmiirɨn wɨ siyɨu mɨiyɨknan tɨr tani. Sɨma mɨriiyokiyokɨiyɨm bɨewiyɨm kamaɨrɨm kamnwɨr (400). 7 Mɨ mhoɨiya tɨ kamɨm mɨi sɨmiir kɨgrɨrao mɨriiyɨm sɨmiirɨn wɨ hɨk hauugi. Ɨiya kara hɨk sɨmiir hauuwi mɨ kɨriir yɨnisɨsɨmɨm wɨ tɨ om ɨiir haiburgigi. Mɨ sɨma wɨ kariir mɨi aiir namɨriini mɨ wɨ kariir inɨg ɨiir hainani nu Isrel hɨrɨn. Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. 8 Mɨ Adi Komii siya Ebraham siir nɨisiimauuɨn, siyɨuɨn mɨoɨs kɨtiyɨn, yɨo Adi Komii siya nɨmbingi ɨeya. Mɨ ɨiya kɨma tɨ siyɨuɨn mɨoɨs kɨtiyɨn siir kɨgiyɨm mɨ kɨma pa nɨnoknɨnkɨnki, kɨmaɨrgɨm Adi Komii siir kamɨm. Mɨ ɨiya Aisak siir naokaina Ebraham siir yɨnisɨmɨn mɨ ɨi ɨriiyar kwoɨmɨm namkiyɨm mɨ siya siir mɨoɨsa ɨna kɨtiyopnɨr haiya. Mɨ mhoɨiya Aisak siya Jekop siir ad ywo. Mɨ Jekop siya ɨni kam ɨuur nwɨso ɨni sɨmiir ad ywowɨn. Mɨ yɨm sɨma ɨni tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn mɨoɨs kɨtiyɨn ɨni siirar swokɨ tɨrɨm.

9 Mɨ tɨ Josep siir nomiiyau ɨuur nwɨrɨm sɨma ɨo siir ywo. Mɨ siirɨn sɨma iyopmauugi kam nhɨrkɨm saɨnam. Mɨ sɨma siirɨn wara yɨnkɨn ɨkɨunam nu Isiba hɨriirɨn. Mɨ ɨiya siya nu Isib hɨr nwowa mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya ɨni saɨkar ywowɨn. 10 Mɨ hɨkpai hɨkpaiyɨm Josep siir nɨmbiyamɨm mɨ siirɨn Adi Komii siyar whɨnwokɨn. Mɨ tɨ hɨkpai hɨkpaiyɨm siir bɨri niyopakaiyɨugɨm. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya hauu haigɨnɨu, kwoɨn mɨiyɨkɨn Pero siir, nu Isib sɨmiir inkam komiiyɨn sɨmiir nu kɨgrɨraowiyɨn siirɨn. Mɨ siya Josep siirɨn ɨni wadɨeyar kɨgrɨraowɨn. Siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn Josep siya nɨnoknɨnkɨn wadɨekakɨn. Mɨ Pero siya siir asi nokmwɨn okwokɨn, bɨiyan inkam komii nu Isib sɨmiir nuɨn siir inkam komii nwowɨm. Mɨ inkamɨm mɨ digworaekwowɨm siir omaka nwo ɨkɨm, siya sɨmiir bɨiyan inkam komii wara ywowɨn. 11 Mɨ nu Isiban iikamɨm mɨ nu Kenanan iikam ɨkɨm, sɨma ɨni nae karamaeyar ywokiyɨm. Mɨ sɨma mhɨi komii ɨna yaowa mɨ krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm naeisɨm bɨ swokɨ ɨnkɨuguna haimɨmɨnkɨm. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. 12 Mɨ Jekopɨn Josepni adɨn siyar wakaeki naeyɨm ɨni nu Isib hɨr nwowɨm. Mɨ siya siir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨm krɨmiir wanwiyaeyɨm sɨmiir yɨkropki nae ɨmiir ninɨ hainakiyam. 13 Mɨ mhoɨiya kwɨsaka sɨma ɨna swokɨ amɨm. Mɨ Josep siya ha namɨn mɨ siya ɨna inɨ boɨnɨuwɨn siir yaowae ɨmiir, kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm kariirɨn? Kɨmiir nomousɨmɨn, karaɨrgɨn. Mɨ Pero siya ɨni wara kɨgnɨnoknɨnkɨniyɨn Josep siir yaowae ɨmiirɨn. 14 Mɨ Josep siya boɨnki sɨmiir, wara krɨmiir ad wai biyɨeyɨn Jekop siirɨn wara wɨkɨunani nu Isiba tɨriir wɨt. Mɨ siir pɨugana sɨma wara wɨnkɨn ɨt. Mɨ tɨ iikamɨm sɨma ɨrɨparɨn kamnwoɨm ɨuur ɨriiyara yɨmbiyam. 15 Mɨ Jekop siya nu Isiba hɨriir asi namkɨn. Siya wɨ waibiyɨe hɨrar nwowɨm. Mɨ wɨ hɨrar nwokɨ aowɨm. Mɨ krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm mɨ Jekop siir yɨnisɨsɨm ɨkɨm sɨma ɨni hɨrɨrar mɨ aowɨm. 16 Mɨ sɨmiir pɨuɨs nɨɨnga ɨni sɨmiir yɨnisɨsɨmɨm sɨma swokɨ hainamɨm Ebraham siya saɨnɨn nuɨn siirɨm siir haɨngikaiyam. Tɨkɨ nu Sekemɨn, Ebrahamkɨn saɨngɨn. Hemoni yɨnisɨsɨmɨm sɨmiir nugɨn.

17 Bɨiyarɨn Adi Komii siya Ebraham siir boɨnkɨn, ɨiya tɨ bɨewi kamaɨr kamnwɨrɨm (400) dɨg nwokiyɨm mɨ siir pɨugana nu Isib hɨr haiburgik mɨ sɨma ɨna yamɨm. Mɨ tɨkɨ sɨmiir iikamɨm ɨni hoɨmgakar ywokiyɨm. 18 Mɨ inkam komiiyɨn nu Isib hɨr kɨgrɨraowɨn, siya bɨdi yaowɨn. Mɨ inkam komii nwɨrɨn ɨna swokɨ okiyɨn. Mɨ siya Josep siir mɨi kɨbi aiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn, siya whaowaeya nwokɨn. 19 Mɨ siya sɨmiirɨn mɨi prasae bɨ hauugɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yɨpɨmpar miimiiyɨm. Mɨ mɨi komii komiiyɨm ɨna mɨ hauuɨn mɨ sɨmiir yɨnisɨsɨmɨm hindara asi prɨiyɨtkɨkɨnɨnɨsugɨm. Mɨ sɨma, sɨmiir nɨmiiyaeni siyɨuam whaowae mɨ sɨma asi naokaonamkɨm. 20 Mɨ taka ɨiya Moses siir apua siir naokainakiya mɨ saeya siir adni omaka hɨr haigiprakaiyɨm bwanɨm whwoɨm. Mɨ saeya siirɨn mwɨi ɨna yapɨmuaeya. Tɨ yɨnisɨmɨn yɨnisɨm kɨbikɨn. 21 Mɨ Moses siir ad yopiiyo sowawaiyɨn siirɨn hɨpɨuɨn siir kikaiyɨugo. Mɨ sowawaiyɨn ɨna hainamɨn siirɨn mɨ sowa kɨmɨdiniya aumiinau hɨr inɨ kikaiyɨugig. Mɨ ɨiya siya aumii aowa hɨr nwokaiya mɨ Pero siir yɨnisɨm kopaka saeya siir kɨgɨn mɨ ɨni saeya hai namɨn siirɨn. Mɨ siirɨn ɨni saeya yɨmiiyaeyɨn. Mɨ siya ɨni saiir yɨnisɨmnana ywowɨn, tɨ yɨnisɨmɨn. 22 Ɨiya siya Pero siir omaka hɨr nwowɨn mɨ siya ɨna mwrɨiraraokiyɨn. Mɨ nu Isib hɨran inkamɨm sɨma yowomwarkai haigɨnɨu nu Isib hɨran dimɨnpai dimɨnpaiyɨm siirɨn. Mɨ Moses siir kwoɨnɨn ɨkɨ nu Isib sɨmiir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir asi nɨnomoknɨnkɨn dɨgɨm. Siya inkam biyɨe rani, inkam wadɨe ɨeyaɨrgɨn. Mɨ yaiyɨm siya boɨniyɨm, siya bɨri kiyɨkrɨkɨu boɨnikɨn. Nɨɨngaka.

23 Mɨ ɨiya Moses siir bɨewiyɨm kam nwɨsa namwoɨuɨm mɨ siir kwoɨnɨn ɨna yaɨngwokiyɨn an wɨ ɨkɨ kariir isidɨn Isrel hɨran iikamɨm wɨ sɨmiir ninɨ kɨgnaki. 24 Mɨ Moses siya ha napnamɨn mɨ siyar yapkɨgam nu Isiban inkam nwɨrɨn, Moses siir oman inkam nwɨrɨn siir nonkwobumbunɨnkɨni. Mɨ Moses siya siir oman inkamɨn siir whɨnɨntɨoɨn mɨ tɨ inkamɨn ɨni siya tɨoaokiyɨn. 25 Mɨ Moses siya hɨnɨɨna naɨngwokɨn kariir oman iikamɨm sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siya ta mɨiya kariir nɨmbingiya. Siya mɨnam nɨmbingikɨn. Isrelan iikamɨm sɨmiir whɨnɨdamkiyɨm nu Isib tɨr nwowisi. Mɨ Isrelan iikamɨm sɨma hɨnɨɨn bɨri naɨngwokɨm. Nɨɨngaka. 26 Mɨ ɨigwɨr nugakɨn, Moses siya ɨna yapamyakwokɨn. Mɨ siya kɨgam, inkam nwɨso Isrel hɨrankɨnaro sowa yaii nɨnii. Mɨ siya tɨ inkam nwɨso sowiir yaii aiir yɨbɨrmiigi. Mɨ siya sowiir boɨn, kowa om whɨruwaniaraɨrgo mɨ kowa kowa yaii dimusi nɨnii? 27 Mɨ tɨ inkam nwɨrɨn yaii bɨi nɨniiyɨn, siya yɨriyɨu boɨnki, Moses siir yaiya saiir mɨ siirɨn ɨna iyop ɨsɨskiyɨn. Mɨ siya boɨn, nhɨnga boɨnkɨn, kɨra krɨmiir yaowae komii nwowɨn mɨ krɨmiir mɨi hɨd mɨriiyam? 28 Mɨ tari kɨra kariirɨn ii kɨra nikɨ ɨsomaokiyɨn nu Isib hɨran inkamɨn siir hɨriinanam swokɨ boɨni? Mɨ kariirɨn pɨ hɨriinan swokɨ ɨsomaokiyɨm, aniya? 29 Mɨ ɨiya Moses siya tɨkɨ inkamɨn siir yaiya saiir wakaekiyɨn mɨ siya ɨna yɨdamkiyɨn, ɨni Midian sɨmiir nuɨn ɨni siir yamwoɨuɨn siya. Mɨ mhoɨiya siya wig nokwonaɨn mɨ siya yɨnisɨm yɨnkamiyɨno nwɨsa iyɨonɨnkɨn.

30 Mɨ bɨewi kam nwɨso dɨg nwokiyɨm ɨiya siya tɨ nu siiyɨn apa nɨɨnga siir nwowa. Mɨ ɨigwɨra Adi Komii siir paekwosɨmɨn ha nɨtɨn siirɨm mɨ siya paeya paekɨkopɨm sɨm nɨmbiyama saiir yainau hɨr yɨmbiyam, mhɨu Sainai kingiin hɨr. Ta maeyau nu siiyɨn apa nɨɨnga saiir hɨr. 31 Mɨ Moses siya kɨgiyɨn mɨ siya ɨni hindara yanaakiyɨn. Mɨ siya ha naprɨraoamɨn kingiin kɨgam mɨ ɨni siya wakaeki, Bɨiyan Inkam Komii siir yaiya boɨnkiya, 32 kɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨmiir Adi Komiiyɨn kara Ebraham, Aisak mɨ Jekop kɨmiir wanwiyaeyɨm sɨmiir Adi Komii waraɨrgɨn. Mɨ Moses siir pɨua ɨni nopnopar kɨnkiya. Mɨ siya tɨ paekɨkopɨm sɨmiir kaowɨn mɨ siya ɨna yɨdidɨn. 33 Mɨ Bɨiyan Inkam Komii siya siir boɨnki, warɨ kɨriir ɨɨga souwa dɨski. Warɨ nuɨn kɨra nokwowɨn nu kɨbikɨ kɨbi ɨeyaɨrgɨn, bɨmbɨuwi rani. 34 Kara bɨdi kɨgɨn, tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨr haigɨnɨuwɨm kariir iikamɨm nu Isib hɨr nwowɨm sɨmiirɨn. Kara bɨdi kɨgɨn, sɨmiir noua. Kara hɨriinanam nɨtkɨn, sɨmiir whɨndirɨraeraram mɨ sɨmiir hɨka saiir nɨinakiyɨm. Mɨ kɨriirɨn wɨ kara nɨkropki nu Isiba hɨriir namɨm. Mɨ sɨmiirɨn wɨ kɨra ninɨ kɨgrɨraowɨuwɨm.

35 Bɨiya Moses siir oman iikamɨm sɨma siir boɨnki, nhɨnga boɨnkɨn kɨriirɨn, krɨmiir yaowae komii nwowɨn mɨ krɨmiir mɨ hɨdɨn? Adi Komii siya nɨkropkikɨn tɨ inkamɨn Isrel sɨmiir yaowae komii nwowɨm. Mɨ sɨma wɨ nu Isib hɨr nwokɨ haiburgigɨm mɨ sɨma wa nwokɨ amɨm. Adi Komii siir paekwosɨmɨn tɨ paekɨkopɨm paekɨ nɨugiyɨm Moses siirɨm nɨtkɨn siir naunɨ kɨrɨe haigɨnɨuniyɨm. Mɨ Adi Komii siya boɨnkiya yaiya, siya sɨmiirɨm namɨm, sɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwam mɨ siya hɨriinanam nɨtkɨn. 36 Mɨ Moses siya nu Midian hɨr haiburgigɨn mɨ siya sɨmiirɨn nu Isib hɨrankar inɨ ɨkɨunanaki mɨ sɨma ɨna yamɨgusamɨm. Mɨ siya nu Isib sɨmiir nuɨn dimɨn kɨrɨe komii komii whɨekakɨm haɨni tɨrbumbugik mɨ sɨmiir nuɨn ɨni biyɨeya ywokiyɨn. Mɨ mɨi kwɨra siya mɨriiya op paridnana sae, siya kɨmprinaidama mɨ bɨewi kam nwɨso siya nwowɨm tɨ nu siiyɨn apan siir mɨ mɨi komii komii nhɨrɨm ɨni hɨrar yɨmbiyamɨm. 37 Bɨiyarɨn tɨ inkamɨn Moses nɨkɨuwiyɨn siya Isrel hɨran iikamɨm sɨmiir boɨnkɨn, krɨmiir inkam nwɨrɨn wɨ Adi Komii siya nokmwɨn okwowi profet inkam nwowam. Mɨ siya wɨ kaoprigi okwowan inkam nwowi, kariir hɨriinan. 38 Mɨ Moses siya Isrel sɨmiir isidɨn sɨmakar nwowɨn, krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm nu siiyɨn apa nɨɨngan siir mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya Moses siirɨmɨn mhɨu Sainai hɨriir yam, siir yaiya ɨinokɨinok nwoyokiyokɨiiya saiirɨn hɨr inɨ boɨnmɨmauugig iikam whɨekakɨm krɨmiir boɨnmɨmauuam. Mɨ ta yaiya Moses siya ninɨ hauuniya krɨmiir, saeya kɨrɨekaka, kwoɨn mɨiyɨkɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn ɨinokɨinok krɨmiir hauu haigɨnɨuwam.

39 Mɨ krɨmiir wanwiyaeyɨm sɨma Moses siir yaiya saiir bɨri wakaekɨm. Mɨ sɨma Moses siir yaiya ɨni digɨumii haigɨngikɨm. Sɨmiir kwoɨnɨm ɨni nu Isib siirɨmar swokɨ aɨngwo hɨsraenamɨm omɨn bɨiya sɨma nwo ɨiiram. 40 Mɨ Isrelan iikamɨm sɨma Eron siir boɨnki, kɨra tɨdiyɨu mɨn tɨ ɨkrɨmtɨo ɨupɨmpɨt krɨma kuuwam mɨ sɨma wɨ krɨmiir adi komiinan nwokɨ owɨm. Mɨ krɨma wɨ sɨmiir yai ɨmiir nikɨ wakaeyoknam. Mɨ tɨkɨ inkamɨn Moses nɨkɨuwiyɨn krɨmiir nikɨ ɨkɨunaniyɨn nu Isib hɨrankɨn siya mhɨua hɨriir namɨn mɨ siya bɨri swokɨ ɨtkɨn. Nɨɨngaka. Krɨma bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm dimɨnɨn siir tɨrɨn. 41 Mɨ taka ɨiya bulmakau yɨn ɨrɨn aeyɨni sɨma nonkwokwokikɨn. Mɨ sɨma wraisu ɨra yɨsom siir nɨmiiyaeyam. Mɨ sɨma mɨnsi hauugikɨm, wɨ sɨmiir pɨ nonkwowisi. Mɨ ɨiya sɨma tɨ dimɨn ɨiir kɨgɨm mɨ ɨni ogmwomɨr karamaeyar ywokiyɨm. Mɨ sɨma yaewou nae komiiya ɨna ikwo aekiyɨm. 42 Mɨ Adi Komii siya digɨumii sɨmiirɨn whɨsarii bɨri haimriiyɨugɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨni hindara kɨgnɨnkɨn dirɨraerarkiyɨn. Mɨ bɨe bwan nauunɨm ɨni sɨmiir adi komiinan ywowɨm. Bɨikɨ bɨiyɨn profet kamɨm sɨmiir yaiya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨm,

kɨma tɨ Isrelan iikamɨm ɨiya kɨma nu siiyɨn apa hɨr nwowa tɨ bɨewi kamnwɨso mɨ tɨ wraisuɨn nhɨnir nɨsom hauugikɨn? Mɨ kɨma kariirɨm bɨdi yaɨngwowɨm, aniya? 43 Nɨɨngaka. Kɨma tɨ wraisuɨn Adi Komii nɨksɨsae Molok siir nɨsom hauugikɨn. Mɨ ta kɨmiir wraisu ɨs omaka kɨma haiyapyokyokaiya tɨ nu siiyɨn apa siir, tɨ bɨewi kamnwɨso kɨma mɨnam hainamkɨm Molok kɨmiir adi komii nɨksɨsaeyɨn siir inɨg ɨiir hainanam. Mɨ kɨma tɨ nauunɨn Refan nɨkɨuwiyɨn siya kɨmiir adi komii nɨksɨsaenan nwokɨn mɨ kɨma ɨni siir inɨg ɨiirar mɨ hainanɨm. Mɨ tɨ tɨdyɨuɨn kɨmar nɨkrɨmtɨo dirɨraerarɨm, kɨma sɨmiir inɨg ɨmiir hainankɨm. Mɨ kɨma hɨriinan tɨri mɨ kɨmiirɨn wɨ kara nhɨnɨkrɨropki, nu Babilon hɨriir. Mɨ kɨma wɨ sɨmiir aowa mɨrii kaeyami.

44 Adi Komii siir yaimwowɨm saiir yɨmbiyam. Mɨ Adi Komii siya mɨnam nɨisiimauugɨn, sɨma wa nwokɨ aɨngwowɨm, Adi Komii siya ɨni krɨmaka nwowɨn. Mɨ Adi Komii siya yɨisiimauu Moses siirɨn, ta omaka wraisu ɨsa saiirɨn. Bɨiya ɨiya krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm nu siiyɨn apa siir nwowɨm, sɨma omaka wraisu ɨsa saiir yapnɨnopkainam Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam. Moses siya ɨni hɨriinana swokɨ mɨriiyɨn. 45 Siya krɨmiir brougaeyɨm sɨma nu siiyɨn apa siir hɨriir namɨm mɨ ta omaka wraisu ɨsa saiirɨn warar yɨnkɨn hainam. Mɨ sɨma ɨni sɨmiir inkam komiiyɨn Josua, saɨkar yɨtɨm. Mɨ iikamɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm, sɨmiirɨn Adi Komii siya nɨkrɨrop nhɨngiyɨm mɨ sɨma ɨna yɨdamkiyɨm. Mɨ tɨ nuɨn krɨmiir brougaeyɨm sɨmiir inɨgar nwoyokiyokɨiyɨn mɨ ɨni Devid siyar yɨmbiniyɨn. 46 Mɨ Adi Komii siya ɨni Devid siirɨmar yaɨngwokwonanaeyɨn. Mɨ Devid siya Adi Komii siir srɨigi mɨ kara omaka ɨra tɨ mɨrii, kɨriir inɨg ɨiir hainanam, kɨra tɨ Jekopni Adi Komiiyɨn mɨ kɨra wɨ saiir nwokɨ owɨm, aniya? Siya ɨna boɨnkiyɨn. Nɨɨngaka. 47 Mɨ Devidni yɨnisɨmɨn Solomonɨn Adi Komii siir omaka siya bɨdi mɨriigika.

48 Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya nɨnomor kou hɨrankɨn, siya taka omaka inkamkɨn nonkwo mɨriiya saiir bɨri nwowikɨn. Nɨɨngaka. Bɨdi bɨdinanarɨn profet inkamɨn siya ta yaiya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn, 49 Adi Komii siya boɨnki,

nɨnomora ɨni kariir ipiinan ywowa kara nɨdwowika. Mɨ tɨkɨ nuɨn kariir ɨɨga siir nokwowikɨn. Kɨma wɨ paka hɨnɨɨn omaka sae mɨrii, kariiramɨn. Kara wɨ pɨkɨ omɨn si nɨdwosiisnaki. 50 Mɨ kariir ɨɨna tɨkɨ digworaekwowɨm sɨmiir bɨri nonkwo dirɨraerarkɨm, aniya? Nɨɨngaka. Kara nonkwokwokɨm tɨkɨ digworaekwo whɨekakɨm.

Adi Komii siya boɨnkiyɨm, profet kamɨm sɨma wɨnkiyɨm.

51 Stiven siir yaiya tasa nikɨ ama. Kɨma tɨkɨ kamɨm nantamyɨryɨriyɨm kɨmiir wɨɨna panɨɨna wakaei. Mɨ kɨma ɨinokɨinokɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siir yai panɨɨnsi wakaei. Mɨ kɨma ɨni kɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨmiir siyɨu biyɨe bɨiya sɨma tɨrkaiyɨuwɨm mɨ kɨma ɨni sɨmiir hɨriinanar swokɨ tɨrɨm. 52 Kɨmiir brougae wanwiyaeyɨm hɨk prasae bɨri hauugɨm profet kamɨm sɨmiirɨn. Mɨ sɨmiir nwɨrkɨn nɨɨnga bɨri nwokɨn, hɨk hai karamae. Mɨ profet kamɨm sɨma boɨna hɨnɨɨn, tɨ inkam wadɨekɨ wadɨeyɨn wɨ sɨpi nɨti. Mɨ kɨma tɨ profet kamɨm sɨmiirɨn ɨna yɨsomsom aokiyɨm. Mɨ mhoɨiya siya ha nɨtɨn mɨ siirɨn ɨni warar yɨnkɨn ɨsomaokiyɨn. 53 Mɨ Stiven siir yaiya tasa nikɨ amyokiyokɨiya. Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn siir paekwosɨmɨn siir boɨnmauugiyɨn mɨ siir paekwosɨmɨn kɨmɨdina Moses siir kwaboɨnmauu mɨ Mosesɨn kɨmiir swokɨ kwaboɨnmauu mɨ kɨma tɨ siyɨu ɨiir bɨ sɨbgu apkɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Sɨma Stiven siir kaiyɨmɨk aoki siiyani

54 Mɨ sɨma bɨdi wakaeyɨm yai whɨekakɨm Stiven siya boɨn hɨuriyɨugiyɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni haugɨhauga whwiyɨekiyɨm mɨ bigɨm ɨni kɨkiyɨkɨkiyɨkar kɨnkiyɨm. 55 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni Stiven siirarar yanɨnkɨnɨuniyɨn. Mɨ siir nhwoɨn nɨnomor koua hɨriir ninansiina kaokiyɨn mɨ ɨni siyar kɨgiyɨn dimɨn komiiyɨn paenan nɨudkwakwakiyɨn, yɨo Adi Komii siyaɨrgɨn. Mɨ siyar mɨ kɨgi Jisɨs siya Adi Komii siir ɨɨna ɨniiga saiir kingiina naka kɨnamasu okwowi. 56 Mɨ Stiven siya boɨnki sɨmiir, wakae! Kara bɨdi kɨgiyɨn nɨnomora pɨigigiya. Mɨ kara inkamɨn nwɨra kɨg nɨnomor kou hɨrɨn, siya ɨni Adi Komii siir ɨɨna ɨniiga saiir kingiina yaka kɨnamasu okwowɨn. 57 Mɨ sɨma bɨri wakaeyokɨm mɨ sɨma yai ɨna nhɨnki boɨnainamɨm. Mɨ sɨma whɨekakarɨn, ɨni siiraramar yɨnoopnamɨm. 58 Mɨ sɨma siirɨn tɨ om komiiyɨn siir idwowɨiya hɨriir kiyɨtnɨmnɨrnaniyam. Mɨ sɨma siiya komii komiiyɨm ha haiyɨm, ɨna kaiyɨmɨkɨm siir. Mɨ kamɨm bɨiya yai siir nikɨ boɨn hɨuriyɨuɨm, sɨmiir yɨuɨs nhɨrɨm ɨna yɨsɨtkɨkɨnkiyɨm. Mɨ inkam nwɨrɨn Sol nɨkɨuwiyɨn siir ɨgmiiga hɨr haigɨngig mɨ sɨma siiya ɨna kaiyɨmɨkɨm siirɨn. 59 Mɨ ɨiya sɨma siiyani Stiven siir kaiyɨmɨkɨm mɨ siya ɨna kauwankɨi boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siiram. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komii, Jisɨs, kɨra kariir paekwosɨmɨn siir haigi. 60 Mɨ Stiven siya ogmwo ha hɨugiyɨn mɨ siya ɨna kauwok boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kɨra wɨ yamdi sɨmiir kɨpi swokɨ onkwobu, ta sɨma kariir tɨrkiya saiirsi. Nɨɨngaka. Mɨ kɨra sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir dɨinak ɨtkiigɨigi. Mɨ siya tɨ yaiyɨm sɨmiir boɨn dɨgiyɨn mɨ siya ɨna kwaonamɨn. Ɨriig.

8

1 Sol siir kwoɨnɨn ɨni maɨrgɨmaɨrga ywokiyɨn, sɨma Stiven siir nɨsomaokiyɨn.

Sol siya kamɨm Adi Komii siir yaiya saiir boɨnmɨmauuwiyɨm sɨmiirɨn siya nɨsomsom aokaokɨm.

Mɨ taka ɨiya iikam whɨekakɨm sɨma Adi Komii siir isidɨn om komii Jerusalem hɨr nwowɨn, siir dirɨraerar bumbunɨnkɨn haigɨnɨugɨm. Mɨ sɨma om komii Jerusalem hɨr asi haiburgigɨm. Mɨ sɨma ɨna yɨnoopkiyɨm tɨ omɨm tɨ nu whɨso sowiir nwowo, sɨmiir. Nu Judia mɨ nu Sameria. Mɨ ɨni hɨriir yamɨm. Mɨ aposel kamɨm sɨma om komii Jerusalem hɨrɨn wara bɨri haiburgigɨm, sɨmaka. Nɨɨngaka. 2 Mɨ kam nhɨrɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm, sɨma youu haɨngikaiwak, Stiven siirɨn. Sɨma nou prasae bɨri nougɨm.

3 Mɨ tɨ inkamɨn, Sol nɨkɨuwiyɨn, siya siyɨu whɨruwa bɨri tɨrkɨn Jisɨs siir isid ɨiirɨn. Mɨ omaka omakaɨm siya tɨonhɨntaraoami. Mɨ sɨmiirɨn pɨ hɨrankar kiyɨt kɨigɨiki. Mɨpi omaka sɨma hɨugrɨpkɨikikaiiya pɨ saiir kiyɨtnoudnankaigi sɨmiirɨn. Ɨriig.

Sɨma yai wɨn kɨbɨeya saiirɨn nu Sameria hɨr boɨnmɨmauugɨm.

4 Mɨ iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨma ɨni omom omomɨm sɨmiir yɨnoopamɨm. Mɨ sɨma ɨni Jisɨs siir yai kɨbiya ɨni tɨkɨ omom sɨmiir yap boɨnmɨmauuamɨm. 5 Mɨ Filip siya nu komii whɨrɨn Sameria siir hɨriir yapiinam. Mɨ siya inkamɨn Adi Komii siya nɨmbinɨn Kraist, siya siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuamkɨn. 6 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨni ta Filip siir yaiya, saiiramar maugiyɨm. Mɨ sɨma kɨgi, dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm siya dirɨraerarɨm. 7 Mɨ iikam whɨekakɨm tɨ om ɨiir nwowɨm uridyɨu bibiyɨe saiirara, bɨdi yɨnkɨnɨukikaiyɨm. Mɨ tɨkɨ uridyɨu bibiyɨeyɨm, Filip siya nɨnɨmnɨskiigiyɨm sɨma ɨna nhɨnki kaunamɨm. Mɨ iikam whɨekakɨm ɨɨga ɨɨn nɨnsɨmsɨrɨunakiyamɨm, sɨmiirɨn Filip siyar yɨnɨmnɨskii dɨgi. 8 Tɨkɨ iikamɨm nu Sameria hɨranɨm, sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga ywokaeyamɨm.

9 Mɨ tɨ nu komii Sameria hɨrɨn, inkam nwɨrɨn hɨr nwowɨn, siir inɨgɨn Saimonkɨn siya nop nao kɨrɨekɨn. Mɨ iikam whɨekakɨm siir kɨgiyɨm tɨ dimɨnɨn siya tɨrɨn mɨ sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. Mɨ siya sɨmiir boɨn, adi yaowaeyɨn karaɨrgɨn. 10 Mɨ iikam whɨekakɨm tɨ omɨn siir hɨranɨm mɨ iikam nhɨrɨm inɨgakɨm mɨ nhɨrɨm inɨg karamae ɨkɨm mɨ sɨma ɨni Saimon siir yaiya saiirar wakaeyɨm. Mɨ sɨma boɨn, warɨ inkamɨn kɨrɨekakɨn Adi Komii siya hauugɨn siirɨn kɨrɨe. 11 Saimon siya dirɨraerarɨm sɨma bɨdi bɨdinana kɨgnanaekɨm, ta nopa siya nanaowiya. Mɨ sɨma tɨkɨ iikamɨm Saimon siir yaiya saiir asi wakaeyoknakɨm. 12 Mɨ Filip siya ta yai wɨn kɨbiya ɨni saiir boɨnmɨmauuwɨn iikamɨm tɨ omɨn siir hɨranɨm sɨmiir. Siya mɨnam boɨnmɨmauugɨn, ɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowi mɨ Jisɨs Krais siir inɨgɨn siir wara yɨnkɨn boɨnmauu sɨmiirɨn. Mɨ sɨma ɨni ta yaiya siya boɨna, ɨni saiirɨm yaɨngwo tɨbmiikiyɨm mɨ siya iikam ɨmiirɨn op ɨna baptais haigɨnɨuswowɨm. 13 Mɨ tɨ inkamɨn Saimon nɨkɨuwiyɨn siya ta yai aiir wakaeyɨn mɨ siya ɨna yaɨngwo tɨmiigiyɨn. Mɨ Saimon siya ɨni saɨkar ywowɨn. Mɨ tɨ dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm siya sɨmiir kɨgɨn Filip siya dirɨraerarɨm. Mɨ siya ɨni kakakar ywokiyɨn.

14 Mɨ aposel kamɨm om komii Jerusalem hɨr nwowɨm, sɨma wakaewɨn, nu komii Sameria hɨran iikamɨm sɨma bɨdi wakaeyoknaɨm Adi Komii siir yai aiirɨm. Mɨ sɨma ɨna yɨkropkiyɨm Pita Jon sowiirɨn, sowa kɨgnakiyam. 15 Mɨ sowa om komii Jerusalem hɨr haiburgiko mɨ sowa ha napdinamo mɨ nu komii Sameria hɨriir yapnɨmbɨiyam. Mɨ sowa nhwo iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiiram ha ninɨ kwɨsɨuwo mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn sɨmiira yanɨnkɨnɨuɨuɨn. 16 Sowa bɨdi yɨnoknɨnkɨno, bɨiya sɨma whɨsariiya baptaiskɨm Jisɨs Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨgɨ ɨiirɨn. Sɨma Adi Komii siir naeyɨuɨn siir bɨri nikɨ haigɨn nɨɨngar nikɨ okɨm. 17 Mɨ Pita, Jon sowiir ɨɨnao sɨmiir mwo ɨmiir ha nonkwowɨm mɨ sowa ɨna boɨnkiyo, Adi Komii, kɨriir naeyɨuɨn sɨmiir wanɨnkɨnɨuni.

18 Mɨ Saimon siya kɨgi, aposel inkam nwɨso sowa iikamɨm sɨmiir mwowɨm sɨmiir nonkwokiyɨm. Mɨ ɨni siyar kɨgi, naeyɨuɨn sɨmiir nanɨnkɨnɨuɨuɨn. Mɨ siya umɨr asi ninɨ hainakikɨn sowiir saɨnam. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, 19 mɨ kowa warɨ kɨrɨeya kariir warar mɨ hauugi. Mɨ kariir ɨɨna inkam nwɨrni mwo mɨ onkwowi mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ nwɨrni mɨ anɨnkɨnɨuɨuwɨm. 20 Mɨ Pita siya boɨn Saimon siir, dimɨnɨn Adi Komii siya prɨihauugiyɨn kɨra ha naɨngwowi pɨ umɨr aka saɨnɨm, aniya? Nɨɨngaka. Warɨ kɨriir umɨrɨm wɨ kɨnakar nɨnkɨn kɨguguki. 21 Kɨra taka kɨrɨe aiir haiyɨm, wɨ dɨg nwo rani. Mɨnsika, kɨriir kwoɨnɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn saɨka mɨiyɨk nwo rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. Ɨni biyɨekɨ biyɨe ywokiyɨn. 22 Kɨriir kwoɨnɨn tɨ kisɨna haigi, kɨra Adi Komii siiram tɨ srɨinanae kɨriir dimɨn biyɨeyɨm igbid kamiyau sɨmiir haiyoprimdimiigiyɨm kɨriir mhɨi kwoɨnnau nwokaiyɨm mɨ kɨra wɨ wadɨeyar nwoki owɨm. Mɨ Adi Komii siya wɨ saiir saiira naɨngwokwonanae rani. 23 Pita siir yaiya tasa nikɨ amyokiyokɨiya. Kara bɨdi kɨgɨn kɨriir mhɨi kwoɨnɨm whwokwoka bɨ nwowikɨm. Mɨ kɨra siyɨu mɨiyɨkɨn siiram panɨɨnsi yaɨngwosi. 24 Saimon siya ɨna boɨnkiyɨn, kowa Adi Komii siirɨm tɨ srɨinanae kariir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir nɨinak ɨtkiigɨigiyɨm tɨ dimɨn biyɨeyɨm kariir kwoɨnau tɨr nwokaiyɨm. Mɨ kariirɨn wɨ sɨma nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨnisi.

25 Ɨiya Pita, Jon sowa swokɨ haiyɨuk apnama om komii Jerusalem hɨriir mɨ sowa Adi Komii siir yai wɨn kɨbiyɨm ɨni tɨ iikamɨm tɨ omi sɨsɨmɨm nu Sameria hɨr nwowɨm, ɨni sɨmiir swokɨ apboɨnmamauuamo. Ɨriig.

Filip siya Adi Komii siir yaiya nu Itiopia hɨran inkamɨn siir boɨnmɨmauugɨn

26 Adi Komii siir paekwosɨm nwɨrɨn Filip siir boɨnki, kɨra om komii Jerusalem siir tɨ haiburgik mɨpi tɨ siyɨu komiiyɨn Gasa namiyɨn pɨ siir hɨriir dapniyam. Mɨ kɨra pɨ tɨ siyɨu siiyɨn nu apa nɨɨngan siir dam. 27 Mɨ Filip siya ha napiinamɨn tɨ siyɨu ɨiir mɨ siya nu Itiopiyan inkamɨn om komii Jerusalem hɨr ninɨ hainangikyakwokɨn Adi Komii siir inɨg ɨiir mɨ siya siirɨn siyɨu hɨr yapɨduna, tɨ nu Itiopiyan inkamɨn. Mɨ siya tɨ inkamɨn sɨmiir wig komiiya nu Itiopiya hɨr kɨgrɨraowiya, saiir umɨr digworaekwowɨm sɨmiir bɨiyan inkamkɨn, tɨ inkamɨn. Mɨ ta wiga saiir inɨgɨn Kandesika. 28 Mɨ tɨkɨ inkamɨn ɨna swokɨ amɨm, siir oma hɨriir. Mɨ siya karisa saiir ii ɨdwokainam. Mɨ hos ɨso sowar kiwowotnam, ta karisa. Mɨ siya yokwo kwɨra bɨiya profet Aisaia siya wɨngiga, saiir nɨdwokai mwaɨnamkɨn. 29 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnki Filip siir, kɨra pɨ ta karisa pɨ saiir pɨda dapam. 30 Filip siya ha niwɨtnamɨn kingiin hɨriir mɨ siya yap wakaeyam, tɨkɨ inkamɨn ta yokwowa bɨiya profet Aisaiakɨ si wɨngiga siya saiir nɨdwokai mwaɨnnami. Filip siya siir boɨnki, kɨriir kwoɨnɨn ta yokwowa kɨra mwaɨna saiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨn, aniya? 31 Mɨ tɨkɨ inkamɨn siya ɨna wakae boɨnkiyɨn, Filip siir yaiya saiirɨn. Inkam nwɨrkɨn kariir boɨnmɨmauu karamae nwowi, kanakana wɨ panɨɨna nɨnoknɨnkɨni. Nɨɨngaka. Tɨkɨ inkamɨn siya boɨnki, kɨra wiinaini, Adi Komii siir yaiyɨm kariir winɨ boɨnmɨmauuni. 32 Ta yaiya siya mwaɨnama saeya hɨnɨɨnga.

Ɨni sibsib yɨnisɨmnan ywowɨn, sɨma siirɨn ha haimɨm mɨ ɨna yɨsom aowɨn. Mɨ siya yaimɨn dimɨn bɨri nomboboɨnamkɨn, siya ɨni sibsibnan ywowɨn. Sɨma, sɨmiir kan ɨmiir kɨnkrɨmkrɨp haiiyɨm mɨ sɨma bɨri kauwigɨm. Nɨɨngaka. 33 Mɨ sɨma siir yɨgbumbu haigɨnɨu. Mɨ sɨma siirɨn yai mɨiyɨknan bɨri boɨnkɨm. Mɨ siirɨn sɨmar swokɨ ɨsom aoki. Siir ɨiya tɨ nu ɨiir nwowa ɨni dɨg ywokiya. Mɨ siir ɨgsopa bɨ nokwokairiinanaowidgɨn. Mɨ siir niwiiyɨn wɨ nhɨnga boɨnmɨmauuwi siir iikam ɨmiirɨn. Nɨɨngaka.

34 Tɨkɨ inkamɨn nu Itiopianɨn, siya yokwowa ha mwaɨn dɨgiyɨn mɨ siya Filip siir boɨnki, kara kɨriir srɨii, tɨkɨ inkamɨn profet, siya ta yokwowa nhɨniiram wɨnkika? Mɨ siya, siyamar wɨnaka, iyɨe? Mɨ tari inkam nwɨram nasi wɨnkika? 35 Mɨ Filip siya siir yai ɨmiir wakae dɨgiyɨn mɨ siya ɨna kwaboɨnmamauuɨn tɨ yaiyɨm siir. Siya ɨna boɨnɨn, siya ta yai wɨn kɨbiya yokwoni Jisɨs siirɨm wɨnkika. 36 Mɨ sowa ha namwo tɨ siyɨu ɨiir mɨ sowa whɨiisɨm kwɨra saiir yɨmbɨiyam. Mɨ tɨkɨ inkamɨn siya Filip siir boɨnki, kɨra Kɨgi! Tasi opa kwomaiya, kara op baptaisam tɨri. Mɨ dimɨn whɨrkɨ, kariir siyɨuɨn op baptaisiyɨn siir bɨri haigɨnɨkougɨn? 37 Mɨ Filip siya swokɨ boɨnki, kɨriir kwoɨnɨn naɨngwo tɨbmiikɨɨnkɨswo mɨ kɨra wa pɨ tɨbɨn. Mɨ tɨkɨ inkamɨn siya ɨna swokɨ wakae boɨnkiyɨn, kariir kwoɨnɨn ɨna naɨngwo tɨbmiigiyɨn Jisɨs siirɨmɨn, Adi Komii siir yɨnisɨmɨn. 38 Mɨ tɨ nu Itiopiya hɨran inkamɨn siya boɨn, kariir karisa pɨ tɨr kugiki. Mɨ Filip sowa tɨ inkamɨn nu Itiopiyanɨn sowa ɨna yapnatmaimainaniyamwo. Mɨ Filip siya siirɨn ɨna baptais haigɨnɨuɨn. 39 Mɨ sowa opa saiir haiburgikwo mɨ sowa ɨna yapnaidamwo. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn, ɨni Filip siirar yɨkɨunamɨn. Mɨ tɨkɨ inkam komiiyɨn Filip siir bɨri swokɨ kɨgikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siya ɨni maɨrgɨmaɨrga ywowamɨn. 40 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn Filip siirɨn om Asdot hɨr inɨ diyankinɨsugik. Mɨ siya omom omomɨm sɨmiira yap boɨnmamauuam Adi Komii siir yai wɨn kɨbiya saiirɨn. Mɨ mhoɨiya siya nu Sisaria hɨriir yapnɨmbɨiyam. Ɨriig.

9

Sol siir kwoɨnɨn ha kisɨna haigikiyɨn mɨ siya ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨn Krais siirɨm.

1 Mɨ taka ɨi aiirarɨn Sol siir kwoɨnɨn mɨiyɨk bɨri nwokɨn. Siya kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiir nɨsomsom aowam tɨrkɨn. Mɨ siya prismi bɨikɨ bɨiyan yaowae adɨn saɨka inɨ boɨnɨu. 2 Sol siya siir srɨiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kariirɨn wɨ yokwo kɨra wɨn hauugi mɨ wɨ kara hainami Juda sɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn om Damaskas hɨr nwowɨn siiram. Mɨ siya yokwowa, ha wɨn dɨgiya mɨ ɨna kwauugiya siir. Taka yokwowa siir kɨrɨe aeyaɨrga. Siirɨn saeyar kɨnsiis haigɨnɨuwi Jisɨs siir isidɨn saɨkar nap mɨriiyɨm sɨmiirɨn wɨ saeyar kiyɨtnɨmnɨr hainami, omaka sɨma hɨugrɨpkɨikikaiya om komii Jerusalem hɨr nwowa saiirɨm saiir kiyɨtkaigaikiyam. 3 Mɨ Sol siya ha napamɨn om Damaskas kingiin hɨr mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn parid komii whɨrɨn nɨnomor kou hɨrankɨ nɨkiinainiyɨn, ɨni Sol siirar kaigɨkɨunainiyɨn, hɨnda hɨnda bɨ namkɨn. 4 Mɨ siya ɨna yakainamɨn nua hɨriir. Mɨ siya ɨna wakaekiyɨn, yai kwɨra siiram nɨkɨugiya, Sol! Sol! Kɨra kariir dirɨraerarbumbuam dimusi tɨrkɨn? 5 Mɨ Sol siya boɨnki, tɨ inkam komiiyɨn kɨra yɨpɨkɨn? Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kara Jisɨskɨn, inkamɨn kɨra dirɨraerar bumbukiyɨn siyaɨrgɨn. 6 Kɨra dɨnsiin apnam mɨpi om komiiya hɨriir dam. Mɨ kɨra pɨ kariirɨmar dɨdwo hirgɨugɨu. 7 Kamɨm Sol saɨka napnamɨm sɨma ɨni kakakar ywokiyɨm. Mɨ sɨma ɨni yai kaonɨs boɨnam yankabguguwɨm. Mɨ sɨma yaiya saiirar wakaekɨm sɨma inkamɨn siir bɨri kɨgɨm. Nɨɨngaka. 8 Sol siya ɨna yɨnsiin okwokiyɨn. Mɨ siir nhwoɨn ɨni waugɨwauga yɨigiyɨn, bɨ sɨbgu kɨgomokɨn. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma siir ɨɨna saiir yɨnkikwona apnam om Damaskasa hɨriir. 9 Mɨ ɨiyɨm kwoɨm, Sol siir nhwoɨn nhwokwɨs nhwokwɨs nwokiyɨm. Siya naeisɨm bɨri naekɨn mɨ opisɨm bɨri kwiyaekɨn. Nɨɨngaka.

10 Inkam nwɨrɨn Adi Komii siir mɨi kɨgna mɨriiyɨn, om Damaskas hɨr nwowɨn, siir inɨgɨn Ananaiskɨn. Mɨ siyar whɨn kɨg mɨmɨkwɨn, Jisɨs siya siir boɨnki. Ananais! Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komii, kara tɨsi tɨrar nwowɨn. Kɨra dimuam nɨkɨuwi? 11 Bɨiyan Inkam Komii siya siir boɨnki, kɨra dɨnsiingi! Mɨpi tɨkɨ siyɨuɨn nap wrɨeyok karamae nwowiyɨn pɨ siir dapnam. Tɨkɨ siyɨuɨn, siir inɨgɨn bɨri nap wrɨeyokɨn. Mɨ kɨra pɨ Judas siir omaka saiir dap iiyam. Mɨ inkam nwɨrɨn om Tasas hɨranɨn mɨpi siirɨm tinɨ srɨiyɨu. Siir inɨgɨn Solkɨn. Siya ɨni nhwo hɨrar kwɨsɨn. 12 Mɨ siya nhwowa nikɨ kwɨsɨn mɨ ɨni siyar kwɨskɨgmɨmɨkwɨnɨn inkam nwɨrɨn, Ananaias nɨkɨuwiyɨn, siya Sol siiramar swokɨ ɨti mɨ siir ɨɨna siir ninɨ onkwoni mɨ siir nhwoɨn pɨ nwokɨ nanaokɨgɨmokiyɨm. Bɨiyan Inkam Komii siya Ananaias siirɨn nhwo hɨnɨɨna nɨkɨumauugɨn. 13 Mɨ Ananais siya wakae boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii, kara bɨdi wakaeyɨn iikam whɨekakɨm sɨma siirsiira haigirɨrɨr boɨnɨnaei. Mɨ siya kɨriir isidɨn om komii Jerusalem hɨranɨm, sɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk mɨiyɨknan bɨri tɨrkɨn. 14 Prismi yaowae adɨm sɨma siirɨn inɨgak bɨdi yowaigɨnɨuwɨm yokwo hɨrɨn tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir tɨrɨm. Siya mɨnam nɨtkɨn iikamɨm kɨriir yai aiiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn uridni nombɨru kiyɨtnɨmnɨrnainamɨm, omaka hɨugrɨpkɨikikaiya saiir ninɨ kiyɨtkaigaigikɨm. 15 Mɨ Adi Komii siya boɨnki Ananais siirɨn, kɨra ta kariir yaiya saiira tɨ wakaeyoknanam. Sol siirɨn kara bɨdi yɨmbingiyɨn. Mhoɨiya siya wɨ hɨnda tɨnda nami mɨ wɨ kariir yaiya saiir nap boɨnmɨmauuwami iikam whɨekakɨm Judami isid nwo karamaeyɨm sɨmiir. Mɨ siya Juda sɨmiir iikamɨm sɨmiirɨn wɨ wara nɨnkɨn boɨnmɨmauuwi mɨ inkam komiiyɨm nu kɨgrɨraowiyɨm sɨmiirɨn wɨ wara nɨnkɨn boɨnmɨmauuwi. 16 Siirɨn wɨ kara nɨisiimauuwi mɨ siya hɨkpai hɨkpaiyɨm, wɨ kariir mɨi aiirsi hai.

17 Mɨ siya Adi Komii siir yai aiir wakaeyɨn mɨ siya ɨna yamɨn Judas siir omaka. Mɨ siir ɨɨna ɨni Sol siir pɨu aiir inɨ onkwoɨuɨn. Mɨ siya siir boɨnki, nomiiyau Sol! Tɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨsɨn siyɨu kɨra kɨgni kariirɨn siya nɨkropkikɨn kɨriirɨmɨn. Kara kɨriir nhwoɨna ɨiir haiswonɨskɨiyam nɨtkɨn. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ kɨriir pɨu nikɨ anɨkɨnɨuniyɨm. 18 Mɨ dimɨnɨn Sol siir nhwonau hɨr nwokaiya, opsu srananka. Mɨ saeya bɨri kɨmɨmɨnkika. Saeya nhwonau bɨri nwokaiga. Nɨɨngaka. Siir nhwonaɨn ɨni bɨimiya kɨnkiyɨn. Mɨ siya ha nɨnsiin apnamɨn mɨ siirɨn op ɨna tɨbaigɨnɨuɨn.

Sol siya yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauugɨn om Damaskas hɨran iikamɨm sɨmiir.

19 Mɨ mhoɨiya siir nhwoɨn wadɨe ha nwowɨn mɨ siya nae mɨnɨm ɨna yaeyɨm. Mɨ siir pɨua ɨni kɨrɨeya ywokiya. Sol siya ɨi nhɨrɨm Jisɨs siir isidɨn sɨmakar ywo om Damaskas hɨr. 20 Mɨ siya ha napamɨn mɨ sɨmiir omaka komiiya yai nɨdwokai wakaeiya saiir yapnɨnopkainam. Mɨ Jisɨs siir yaiyɨm sɨmiir inɨ boɨnmɨmauuɨu. Mɨ siya boɨn, Adi Komii siir yɨnisɨm tɨpmwokɨ tɨpmwo ɨeyarɨgɨn. 21 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma siir yaiya saiir wakaekiya sɨma ɨna yɨnsiin whrɨewhrɨekiyɨm. Mɨ sɨma ɨna boɨnkiyɨm, tɨkɨ inkamɨn, siya yɨpɨkɨ inkamkɨn? Tɨkɨ inkamɨn, iikamɨm bɨiya Adi Komii siir inɨgɨn siir nikɨ hainanɨm mɨ siya nikɨ tɨrbumbunɨnkɨn haigɨnɨugɨm siyɨu bibiyɨeyɨm om komii Jerusalem hɨrɨn. Mɨ tariinanɨn tɨsi mɨ ɨmbiniyɨn krɨmiir tɨriir. Mɨ krɨmiirɨn wɨ siya kiyɨtkaigaigi, omaka hɨuyokiyokaiya saiir. Mɨ krɨmiirɨn prismi yaowa adɨm sɨmiiramɨn wa mɨ ɨkɨunamɨm.

22 Mɨ Sol siir yaiya bɨri kiyɨkrɨkɨukika. Mɨ Juda iikamɨm om Damaskas hɨr nwowɨm, sɨma ɨni siir yaiya saiirar wakaeyoknam. Mɨ sɨma ɨna yɨnsiin whrɨewhrɨe boɨnɨm tɨkɨ inkamɨn Jisɨs Adi Komii siya nɨmbingiyɨn siya Mesaiakɨn.

23 Ɨi nhɨrɨm kasa rani, namkiyɨm. Mɨ ɨigwɨra sɨma maeyau kwɨruwa yɨdwo boɨnai, sɨma mɨnam nɨdwo boɨnaigɨm, Sol siir nɨsom aokiyɨm. 24 Mɨ Sol siya Juda sɨmiir ɨoyaiya sɨma saowa hira saiir anowɨn om komii hɨr nwowa saiir hɨr waikaowam boɨna, nɨi nabɨe nɨi nabɨe, siir nɨsomao ni siyɨuam, siya bɨdi wakaewɨnɨn kam nhɨrɨm sɨma naboɨnmauuniya siir. 25 Mɨ ɨigwɨr nɨiyaka Sol siir isidɨn ɨna iiyamwɨiyɨm, ta siiya hira om komii siir nɨdyokiyokaiya saiir. Mɨ sɨma hɨr namɨ ii okwowɨm mɨ Sol siirɨn nɨbni yami kikaiyɨugi. Mɨ uridɨn ɨna yɨmborugiyɨn nɨb ɨiir. Mɨ sɨma ɨna yonkwo kikiraraokiyɨn siirɨn, nua hɨriir mɨ siya ɨna iwɨskɨi ɨdamamɨn. Ɨriig.

Sol siya om komii Jerusalem hɨr nwokɨn.

26 Mhoɨiya Sol siya om komii Jerusalem hɨriir yam, siir kwoɨnɨn mɨnam naɨngwokɨn, Jisɨs siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm kamɨm siya sɨmiir isid mɨ owɨm. Iikam whɨekakɨm sɨma saɨka bɨri nɨdwo boɨnaigɨm, ɨni siirsi yɨdidɨm. Sɨmiir kwoɨnɨm ha pɨ naɨngwokɨn, Jisɨs siir isidɨn sɨmiir inkam nwɨrkɨn. Nɨɨngaka. Sol siyaɨrgɨn. 27 Banabas siya Sol siirɨn ɨna yɨkɨunamɨn, aposel kamɨm sɨmiiram. Mɨ siya sɨmiir inɨ boɨnmauuɨu Sol siirɨn. Siya boɨn, siya Bɨiyan Inkam Komii siirɨn tɨ siyɨu ɨiir napiyɨskainikɨn. Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya siirar boɨnkikɨn mɨ Sol siya iikam ɨmiirɨn Jisɨs siir inɨgɨn om komii Damaskas hɨr boɨnmɨmauugɨn. Banabas siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 28 Mɨ Sol siya aposel kamɨm sɨmaka asi nwokɨn om komii Jerusalem hɨrɨn. Siya bɨri naɨngwo ɨdidkɨn. Nɨɨngaka. Siya ɨni Jisɨs siir inɨgɨn siirar boɨnmɨmauuyokiyokɨiyɨn om komii Jerusalem hɨrɨn. 29 Sol siya ɨni Juda sɨmiir iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauuɨn. Mɨ sɨma Grik sɨmiir yaigɨna saiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm. Sol siya sɨmaka nɨnkɨnwamwarkɨi boɨnkɨn. Mɨ siirɨn pi sɨma pɨ kwɨsomaowɨn. 30 Mɨ kam nhɨrɨm naɨngwo tɨmiiyɨm, sɨma ta yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨma siirɨn ɨna yɨkɨunaniyɨm om Sisaria tɨriir. Mɨ sɨma siir boɨnki, kɨra om Tasas hɨriir dam. Mɨ siya sɨmiir yai aiir wakaeyɨn mɨ siya ɨna yamɨn.

31 Isid whɨrɨn tɨ Jisɨs siir isidɨn nu Judiyanɨm mɨ nu Gaririyanɨm mɨ nu Sameriyan ɨkɨm sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨn bɨ tɨrbugɨm. Nɨɨngaka. Sɨma ɨni wadɨeya ywowɨm. Mɨ sɨma ɨni Adi Komii siiraramar yaɨngwo ɨskiyɨm. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya yowomwarkai haigɨnɨu sɨmiirɨn. Mɨ sɨmiir isidɨn ɨni hɨriiyar yamiyokiyokɨiyamɨn mɨ ɨni komiiya yasae okiyɨn. Ɨriig.

Pita siya Inias siir haiswonɨskiigɨn.

32 Omom omomɨm hɨnda tɨnda nwowɨm, Pita siya bɨdi yapyokɨiyɨm. Mɨ siya Adi Komii siir isidɨn om Lidia hɨr nwowɨn, sɨmiir hɨriir yapnɨmbɨiyam. 33 Mɨ tɨkɨ omɨn inkam nwɨrɨn ɨni hɨr nwowɨn, siir inɨgɨn Iniaskɨn. Mɨ siir pɨu mɨnɨm bɨdi yɨnsɨmsɨrɨunakiyamɨm. Mɨ bɨewiyɨm omaka ara siya nwokaigiyɨm ɨriiyar whoɨm. Mɨ tɨ bɨewi ɨriiyar whoɨmɨm siya bɨ naprɨrɨrkɨn. Nɨɨngaka. Siya omaka hɨrɨra nwokaigigɨn. 34 Pita siya Inias siir boɨnki, Jisɨs Krais siya kɨriirɨn wadɨe bɨdi ywowaigɨnɨugiyɨn. Mɨ kɨra dɨnsiingi maeyaua kɨra whwonkaiya sɨbgu dirɨraerargig. Mɨ siya ɨna yɨnsiin ɨdwosasaugiyɨn. 35 Iikamɨm tɨkɨ om whɨswo sowiir hɨrano Lida mɨ Saron sɨmar kɨgiyɨn Inias siya nɨnsiin okwokiyɨn mɨ siya ɨni wadɨeyar ywokiyɨn. Mɨ tɨkɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨm. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni Adi Komii siiraramar yaɨngwo tɨbmiigiyɨm.

36 Wig ɨra Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiya, ɨni om Jopa hɨr nwowa saiir inɨgɨn Tabitaka. Grik sɨmiir yaigɨna hɨnɨɨna dapika, Dokas. Taka wiga saiir siyɨuɨn, bɨmbɨuwi rani, saeya tɨriyɨm iikamɨm sɨmiir. Pɨ sɨma nae digworaekwowɨm whaowae pɨ saeya mɨ hauuwi. 37 Mɨ saeya taka wiga ɨi kwɨra maka niiga. Mɨ saeya ɨna yaowɨgusamkiya. Mɨ sɨma saiir pɨuɨs biyɨeya ɨna hɨisok hainanaiimɨm mɨ sɨma saiirɨn mowinau hɨr inɨ haigigig. 38 Om Lida ɨni om Jopa siir kingiinar kwowɨn. Mɨ kamɨm Jisɨs siir mɨi kɨgna mɨriiyɨm om hɨr mwowɨm, sɨma wakaeki, Pita siya om Lida hɨr nwowi. Mɨ sɨma inkamwo nwɨsa yɨkropki siiram. Mɨ sowa ha namwo mɨ Pita siir inɨ boɨnaki, hae! Kɨra ha wɨtsɨsau! 39 Mɨ Pita siya ɨni tɨkɨ inkam nwɨso ɨni sowakar yɨto. Mɨ siya ɨna yɨmbiyamɨn om Jopa hɨriir mɨ sɨma siirɨn mouwiya hɨriir whɨniiyam. Mɨ tɨ wig igabaeyɨm, sɨma yokwo ouwɨn Pita siir whwonkam ɨdan. Mɨ tɨ yɨuɨsɨm Dokas saeya panɨm, sɨma Pita siir yɨisiimauu. Ɨiya saeya krɨmakar nwowa mɨ tɨ digworaekwowɨm saeya nonkwokwokɨm. 40 Pita siya iikam whɨekakɨm sɨmiir nɨkrop ɨuungiyɨn mɨ siya ogmwo yamɨ hɨugi sɨmiir mhoɨiyan. Mɨ nhwo Adi Komii siiram yami kwɨsboɨnki. Mɨ Pita siir whwonkamɨn ɨni taka wiga saiir pɨu ɨs nhɨnga ɨni saiir swokɨ kwaimɨsyao kaowɨn. Mɨ siya boɨn, Tabita! Kɨra dɨnsiin ɨdwoki. Mɨ saiir nhwoɨn ɨna yanao kaowɨrɨrkiyɨn mɨ saeya ɨni Pita siirar yɨnsiin ɨdwo kaowɨrɨrkiya. 41 Mɨ Pita siya ta wiga saiir ɨɨna aiir inɨ kiyai mɨ ɨna kinɨnsiin okwokiya. Mɨ siya sɨmiir yɨkɨuna iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ wig igabaeyɨm sɨmiirɨn wara yɨkɨuna. Mɨ Dokas saeya ha nɨuunaiiniya mɨ ɨni sɨmiir whwonkam ɨda yaunɨ ɨuun okwoniya. Mɨ sɨma saiir kɨgɨm mɨ sɨma ɨna yaɨngwokiyɨm, saeya ɨni omwai swokɨ waiya. 42 Mɨ taka yaiya ɨna haigirɨrɨrkiya om Jopa siirar. Mɨ iikam whɨekakɨm ta yai aiir wakaewɨnɨm mɨ sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨm Bɨiyan Inkam Komii siiram. 43 Ɨi kasa rani, Pita siya om Jopa hɨr nwowɨn, Saimon siir omaka aiir. Saimon siir mɨiya ɨkɨ wraisupai wraisupaiyɨm, naeiyɨm sɨmiir ɨsɨm, sɨmiir dirɨraerar nonkwokwowikɨn. Ɨriig.

10

Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya Konilias siir hɨriir yɨmbiyam mɨ siir yaiyɨm siir ina boɨnmɨmauugig.

1 Inkam nwɨrɨn nu komii Sisaria hɨr nwowɨn, siir inɨgɨn Koniliaskɨn. Siya kam kamaɨr ɨriiyarɨm (100) yaii nɨniiyɨm, ɨni sɨmiir bɨiyan inkam komii ywowɨn. Siya kamɨm ɨrɨm haiiyɨm nu Itali hɨranɨm mɨ sɨma ɨrɨpa nu komii whɨruakɨm. 2 Mɨ siya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiraramar naɨngwokwonanaeikɨn mɨ siir inɨg ɨiirar hainanikɨn. Mɨ siir omakan iikamɨm yɨm ɨriipa hɨriinan Adi Komii siiraramar mɨ aɨngwowikɨm. Mɨ siya umɨr digworaekwo nhɨrɨm ɨkɨ Judan iikamɨm umɨr digworaekwowɨm whaowaeiyɨm, pɨ sɨmiira mɨ hauuwi. Mɨ siya ɨinokɨinokɨn Adi Komii siiramar mɨ srɨinɨnaeikɨn. 3 Mɨ ɨigwɨra bɨe nad nwowam tɨbɨn mɨ dimɨn whɨrɨn nhwonan siya whɨnkɨgiyɨn, ɨni paenan yɨuyakiyɨn. Mɨ ɨni siya kɨgwɨnɨn, Adi Komii siir paekwosɨm nwɨrɨn nouapnɨnopkainaniyɨn. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya ɨna inɨ dapɨkɨuɨuɨn, Konilias siir inɨg ɨiir, Konilias! 4 Mɨ Konilias siya ɨna kɨgɨdidwɨnɨn Adi Komii siir paekwosɨm ɨiirsiyɨn. Mɨ siya boɨn, Bɨiyan Inkam Komii, dimukɨn kɨra boɨnɨn kariir? Adi Komii siir paekwosɨmɨn ɨna boɨnkiyɨn, kara bɨdi wakaeyɨn nhwo kɨra kwɨsboɨnɨn mɨ umɨr digworaekwo mɨnɨm kɨra hauuwɨm, iikamɨm sɨpɨmiyokmaeyamiyɨm sɨm. Adi Komii siya bɨdi kɨgɨn tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨra tɨrɨn mɨ kara kɨriiram asi nɨtkɨn. 5 Mɨ kɨra pɨ kam nhɨrɨm pɨ sɨmiir dɨkropki, sɨma pɨ om Jopa hɨriir dam. Mɨ kɨma pɨ inkam nwɨrɨn Saimon mɨ siir inɨg whɨrɨn Pitakɨn mɨ kɨma pɨ siir wɨkɨunani. 6 Tɨkɨ inkamɨn ɨni Saimon nwɨrɨn siir omaka saiir hɨr nwowɨn. Mɨ siya wraisupai wraisupaiyɨm sɨm ɨsɨm sɨmiir dirɨraerar nonkwokwowikɨm. Mɨ siir omaka ɨni whɨi komiiya solwara nɨkɨuwiya, ɨni saiir whɨigbid hɨr mɨriiya. 7 Mɨ ɨiya Adi Komii siir paekwosɨmɨn ha namkiyɨn mɨ Konilias siya inkam nwɨso siir omaka mɨriiyo sowiiram yɨkɨuna. Mɨ tɨ inkam nwɨso sowiir nwɨrɨn yɨo yaii nɨniigɨn mɨ tɨriigɨnɨn yaii nɨniiyɨn siir kwoɨnɨn Adi Komii siiraramar naɨngwokwonanaeikɨn. Mɨ tɨ inkamɨn siir mɨiya Konilias siir whɨnmɨriigɨn. 8 Mɨ Konilias siya yaiyɨm Adi Komii siir paekwosɨm ɨeya boɨnmɨmauugiyɨm mɨ siya kam nwoɨmɨm sɨmiir swokɨ boɨnmɨmauugi. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yɨkropkiyɨm om Jopa hɨriir.

9 Mɨ tɨ kam nwoɨmɨm ha napnamɨm mɨ sɨma bopwo yapwhonkainamwɨi. Mɨ ɨi gwɨra sɨma ha swokɨ ɨnsiin apnamyakwokɨm mɨ ɨni om Jopa kingiin hɨriir yapnɨmbɨiyamɨm. Mɨ taka ɨiya Pita siya omaka akou hɨriir iiyam. Mɨ sɨmiir omaka akouwɨn yɨo ɨni hindara yɨtkɨnɨn. Mɨ siya nhwo kwɨsboɨnam hɨriir niiyamkɨn. Mɨ bɨe mwokou bɨdi yamɨkwoniyɨn. 10 Mɨ Pita siya mhɨigɨ naokɨn, siya pɨ naeyɨm tɨrkɨn. Mɨ sɨma nae ɨna ikɨ dirɨraerarɨm. Mɨ dimɨn whɨrɨn nhwonan siya whɨnkɨgwɨnkɨn, siir hɨriir nɨmbiyamɨn. 11 Mɨ ɨni siyar kɨgiyɨn nɨnomora pɨigikiya. Mɨ dimɨn whɨrɨn ɨna yɨkiinaiiniyɨn. Tɨkɨ dimɨnɨn, ɨni nɨbmɨrnan ywowa. Mɨ ta dimɨna saiir mwɨs mwɨs whiiyɨm, bɨdi yɨnkiamamasugiyɨm. Mɨ saiirɨn ɨna yonkwokiikiiraraokiya nua tɨriir. 12 Mɨ nɨbmɨra saiir yainau hɨr nwokainaiiniyɨm wraisupai wraisupaiyɨm kasa rani. Mɨpug ɨpiyɨn mɨ hu hab mɨ ɨt tɨ hɨnɨɨn hɨnɨɨn wraisu ɨkɨm. 13 Mɨ Pita siya tɨ digworaekwowɨm sɨmiir kɨgiyɨn mɨ yai kwɨra ɨna kauwok boɨnkiya siiram, Pita! Kɨra dɨsiin ɨdwoki mɨpi tɨ wraisu ɨmiir dɨsomsom anagae. 14 Mɨ Pita siya ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨn, Bɨiya Inkam Komii, kɨbɨe idwai kara pɨ tɨ hɨnɨɨn wraisu biyɨeyɨm pɨ sɨmiir swokɨ ɨsomsom anagae rani. Nɨɨngaka. Juda sɨmiir siyɨuɨn igbidgak bɨdi ywowɨn, tɨ nae hɨriinanɨm sɨmiir naeyɨm. Mɨ an kara ɨriipa hɨriinan igbidgakɨn. 15 Mɨ taka yaiya kwɨsaka ɨna swokɨ boɨnkiya Pita siiram. Bɨdi wakae! Dimɨnɨn Adi Komii siya boɨnkiyɨm kɨra kɨpi nantamyɨryɨr mɨ ha kɨpi naɨngwo wɨ biyɨe nwowi. Nɨɨngaka. Wɨ biyɨe nwo rani. 16 Mɨ ta yaiya kwoɨmaka ha swokɨ boɨnkiya Pita siir mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn tɨ dimɨnɨn ɨna swokɨ kwankaiinamɨn nɨnomor koua hɨriir.

17 Mɨ Pita siya ɨna yaɨngwo whrɨewhrɨekiyɨn tɨkɨ dimɨnɨn nhwonan siya whɨnkɨgwɨnɨn siirsiyɨn. Mɨ siya ɨni siir siira yaɨngwowɨn, tɨkɨ dimɨnɨn siya dimuam nɨmbinikɨn? Mɨ ɨiya siya siir siira nikɨ aɨngwokwonanaeiyɨn mɨ tɨ kam nwoɨmɨm Konilias siya nɨkropkiyɨm sɨma Saimon siir omaka aiir naka apyɨskaiyɨuɨm mɨ sɨma ɨni ta omaka saiir omaka anoka yaka okwoɨuwɨm. 18 Mɨ sɨma ɨna yaka ɨkɨuɨuwɨm, ta omaka! Saimon Pita ɨni tɨr nwowɨn, aniya? 19 Mɨ Pita siya dimɨnɨn nhwonan siya whɨnkɨgɨn ɨni siirar nikɨ aɨngwokwo krɨpkaiyɨn. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnki siir, bɨdi wakae! Kam nwoɨmɨm sɨma kɨriiram hansrani. 20 Mɨ Pita siya ha nɨuunamɨn mɨ ɨna yaunɨ ɨuun boɨnɨn tɨ inkamɨn kɨma hanranɨn siya karaɨrgɨn. Mɨ kɨma dimuɨm nɨtkɨm. 21-22 Mɨ sɨma ɨna boɨnkiyɨm, krɨmiir bɨiyan inkam komii Konilias siya nɨkropkikɨn mɨ krɨma asi nɨtkɨm. Mɨ siya kam kamaɨr ɨriiyarɨm (100) yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨi nwowikɨn. Mɨ krɨmiirɨn siya nɨkropkikɨm. Mɨ siya inkam wadɨekɨn, dimɨn biyɨe bɨ dirɨraerarikɨn. Mɨ siya bɨdiya mɨ aɨngwo tɨbmiiyɨn. Mɨ siya Adi Komii siirsiyɨn, pa mɨ ɨdidi. Mɨ Judan iikamɨm sɨma Konilias siir boɨn, siya inkam wadɨekɨn. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siir boɨnmauugikɨn. Mɨ Konilias siya krɨmiirɨn asi nɨkropkikɨn, siir omaka namɨm kɨriir yaiyɨm sɨmiir mɨ wakaeyɨm. 23 Mɨ Pita siya sɨmiir boɨnki, sɨma ta omaka aiir prɨiiyamɨm. Ɨriig. 24 Mɨ ɨi gwɨr nɨugakɨn, Pita siya ɨni sɨmaka yɨnkɨn amyakwokɨn. Mɨ Jisɨs siir isidɨn om Jopa hɨranɨn, sɨma wara yɨnkɨn amyakwok sɨmakar. Ɨigwɨra sɨma ha napnamyakwokɨm mɨ siyɨu hɨr yapwhwonkainamwɨi. Mɨ ɨi gwɨr nɨugakɨn ɨna yɨnsiin apnamyakwokɨm. Mɨ sɨma kɨmɨdiniya om Sisaria hɨriir yapnɨmbɨiyam. Mɨ Konilias siir pɨugana mɨ siir nomiiyauɨm sɨmiirɨn, bɨiyar yɨkɨunakwokɨn. Mɨ sɨma ɨni hɨrɨrar yokwokɨnɨm Pita sɨmiirɨm. 25 Pita siya ɨna yapnɨmbɨiyamɨn, Konilias siir omaka saiir hɨriir. Mɨ siya ha mɨ apnaniyɨn mɨ sowa ɨni omakanau hɨrar yɨniyapyɨskaiyo. Mɨ Konilias siya ɨni Pita siir ɨgmiiga ninɨ akai hɨuniyɨn siir inɨg ɨiir hainanam. 26 Mɨ Pita siya kinɨsiin okwoki siirɨn mɨ siya boɨn, kɨra tɨ ɨnsiin okwoki. Kara kɨriir hɨriinan inkamaɨrgɨn. 27 Mɨ Pita siya Konilias saɨkar naboɨnai iiyamɨn siir omaka hɨriir mɨ ɨni siyar ii kɨginamɨn, iikam whɨekakɨm sɨma hɨrarar nɨdwokaimɨmɨrkwokɨni. 28 Mɨ Pita siya boɨnki sɨmiir, Judan iikamɨm, ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm nɨm krɨma om whɨran iikamɨm sɨmaka kingiin bɨ napkɨnmasuwikɨm. Nɨɨngaka. Krɨma igbidgak hɨriinasi nwokɨm, Adi Komii siya kariirɨn hɨnɨɨna boɨnmauugikɨn, kara inkam nwɨrɨn hɨnɨɨna kɨpi dap inkam biyɨe. Nɨɨngaka. 29 Mɨ kara kɨmiir yaiya pɨ saiir wakae boɨn tani. Nɨɨngaka. Kariirɨn kɨma nɨkɨunakikɨn mɨ kara tɨriir asi nɨtkɨn. Mɨ kara panaoɨn pɨ kɨmiir swokɨ kwasrɨi? Kɨma dimuam nɨkɨugikɨm kariiramɨn?

30 Mɨ Konilias siya boɨnki, mhɨsi bɨiya tɨ ɨi kwoɨmɨm namkiyɨm mɨ dimɨn whɨrɨn ɨiya bɨe nad nwowamtɨbɨn kara nhwo kwɨsa Adi Komii siiram kariir omakanau hɨr mɨ ɨni kara kɨgi Adi Komii siir paekwosɨm nwɨrɨn kariir whwonkam ɨda namɨkwoniyɨn. Mɨ siir yɨuɨsa ɨni twakwo hɨgnan yɨnyakiya. 31 Mɨ siya boɨnki, Konilias, Konilias! Adi Komii siya bɨdi wakaekiyɨn kɨra srɨigiya siiram mɨ siya iikamɨm umɨr digworaekwowam whaowaeyɨm kɨra prɨihauuwɨm mɨ tariinanɨn Adi Komii siir kwoɨnɨn ɨni sɨmiirar naɨngwokwokaigiyɨn. 32 Mɨ kɨra kam nhɨrɨm sɨmiir dɨkropki om Jopa hɨriir namɨm Saimon Pita siir ninɨ ɨkɨunakiyam. Mɨ tɨ inkamɨn ɨni Saimon nwɨrɨn siir omaka saiir nwowɨn. Mɨ siya tɨ inkamɨn wraisupai wraisupai ɨs mɨi mɨriigɨn. Mɨ siir omaka ɨni whɨi komiiya solwara nɨkɨuwiya, ɨni saiir whɨigbid mɨriiya. 33 Mɨ kara kam nhɨrɨm kɨriir waraur asi nɨkropkisasaugɨm. Mɨ kɨra siyɨu mɨiyɨk tɨrkɨn mɨ kɨra ha nɨtkɨn. Mɨ krɨma omakakɨm tɨ tɨrarar namwoniyɨm Adi Komii siir whwonkam ɨda krɨma mɨnam nɨtkɨm, yai whɨekakɨm Bɨiyan Inkam Komiiyɨn, siya boɨnmɨmauugikɨm sɨmiir wakaenakiyam. Konilias siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. Ɨriig.

Pita siya Adi Komii siir yaiya Konilias siir omaka saiir hɨr boɨnmɨmauuɨu.

34 Pita siya iikam ɨmiirɨn hɨnɨɨna swokɨ boɨnki, kɨbɨe idwai! Kara tapa tɨsa nɨnoknɨnkɨnɨn, Adi Komii siir kwoɨnɨn hɨnɨɨna bɨ swokɨ naɨngwowikɨn, kɨmiir isid ɨkɨn mɨ siir isid ɨeya. Nɨɨngaka. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya whɨekak krɨmiiramar naɨngwo ɨrkakikɨn siya isid whɨrua whɨsuwamar bɨ swokɨ naɨngwowikɨn. 35 Nɨɨngaka. Siya iikam whɨekakɨm ɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ siyɨu mɨiyɨk napiyɨm siya sɨmiiram naɨngwowikɨm. 36 Kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨm taka yaiya Adi Komi siya hauugika Isrel sɨmiir isidɨn siir. Mɨ siya krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn, Jisɨs Krais siir yaiwɨn kɨbi ɨmiir boɨnmɨmauuwi. Mɨ krɨmiirɨn siya nɨnkiyamasu haigɨnɨugɨm, Adi Komi saɨka kwoɨn whɨrua nwowam. 37 Mɨ taka yaiya bɨiyɨn nu Galili hɨr nɨmbiyamka. Mɨ ɨni nu Judia hɨr nwowɨm omisɨsɨmɨm ɨni sɨmiira yɨnyokɨi ɨrkaka. Ta yaiya kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm bɨi Jon siya bɨdi boɨnmɨmauuwɨm, op baptais haigɨnɨuni siyɨuɨn. 38 Taka yaiya Jisɨs siirga. Mɨ siya om Nasaret hɨrankɨn. Adi Komii siya nɨmbingikɨn siirɨn. Mɨ siir naeyɨuɨn ɨni wara yɨnkɨn ɨkropkiyɨn. Mɨ siir kɨrɨeya mɨ ɨriipɨ hɨriinan ɨni wara mɨ ɨnkɨn hauugiya saiir. Mɨ siya omom omomɨm ɨni sɨmiir yamɨn mɨi kɨbiya saiir napmɨriiyamam. Mɨ siya iikam biyɨeyɨm yɨu biyɨe siya dirɨraerarbumbunɨnkɨn haigɨnɨuɨm, ɨni siya haiswonɨmnɨskɨiyamɨm. Mɨ Adi Komii siya mɨiya siya mɨriiya ɨni saɨka ywowɨn. 39 Kɨma bɨdi kɨgɨm digworaekwo whɨekakɨm Jisɨs siya tɨrɨm, nu Judia mɨ om komii Jerusalem hɨr. Mɨ nu Judan inkam komii komiiyɨm sɨma Jisɨs siirɨn ɨni paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn, saɨka yɨnkɨn ɨrɨnugiyɨn. Mɨ sɨma siirɨn ɨna yakɨ ɨsomaokiyɨn. 40 Mɨ ɨi kwɨsaka dɨg nwokiyo mɨ siirɨn ɨni Adi Komii siyar swokɨ kinɨnsiin ɨdwowɨn ɨe hɨrankɨn. Mɨ siya Jisɨs siirɨn krɨmiir nɨisiimauu haigɨnɨugɨn. 41 Mɨ Judan iikam whɨekakɨm sɨma siir bɨri kɨgikɨm. Nɨɨngaka. Siirɨn krɨma krɨma kɨgikɨn. Bɨiyan Adi Komii siya nɨmbinɨm siir yai boɨnmɨmauuam. Mɨ siya kinɨnsiin ɨdwoki siirɨn ɨe hɨrankɨn. Mɨ krɨma ɨni saɨkar yɨdwo aeyɨm. 42 Mɨ siya hɨnɨɨna boɨnmɨmauugikɨn krɨmiirɨn, ta Adi Komii siir yaiya iikamɨm sɨmiir sɨbgu boɨnmɨmauu haigɨnɨu. Adi Komii siya nɨmbingikɨn Jisɨs siirɨn. Mɨ siya wɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii nwowi. Adi Komii siya nɨmbinkɨn siirɨn Inkam Komii nwowam, iikamɨm nuanɨm sɨmiir yai hɨdam. Mɨ siya wɨ iikamɨm omwai waiyayokiyokɨiyɨm mɨ iikamɨm naokao ɨkɨm, siya wɨ sɨmiir hɨdi. 43 Bɨiya tɨ profet inkamɨm Jisɨs siir dimɨnpai dimɨnpaiyɨm yokwoni sɨma wɨnprigɨnkɨm profet kamɨm sɨma boɨnɨm, inkamɨm Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siirɨm naɨngwo tɨbmii mɨ siir dimɨn biyɨeya wɨ siya nɨinak ɨtkiigi. Ɨriig.

Mɨ iikamɨm Juda iikam tani mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni sɨmiir wara yanɨnkɨnɨuniyɨn.

44 Mɨ ɨiya Pita siya yaiya nikɨ okwo boɨnɨn mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨna yanɨnkɨnɨuniyɨn ɨiya sɨma Pita siir yai ɨmiirar nikɨ wakaeya saiirar. 45 Mɨ tɨkɨ Judan kamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm Pita saɨkar nɨnkɨn ɨtɨm, sɨma kɨgiyɨm tɨ kamɨm Judan iikam tani mɨ sɨma ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni sɨmiir wara mɨ anɨnkɨnɨuɨuɨn. Mɨ sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. 46 Mɨ sɨma wakaeki, sɨma omom omoman yaiyɨm sɨm boɨnamɨm mɨ sɨma Adi Komii siir inɨgɨn siir hainanɨm. Mɨ Pita siya hɨnɨɨn asi boɨnkɨn. 47 Mɨ wɨ nhɨnga haigɨnɨkouwi ta opa ta iikamɨm sɨmiir tɨbaigɨnɨuwiya saiir siyɨuɨn. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn tɨ krɨmiir mɨ anɨnkɨnɨuniyɨn mɨ sɨmiirɨn ɨni hɨriinanar mɨ ɨnkɨnɨuɨn. Pita siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. 48 Mɨ Pita siya sɨmiir boɨnmauu wakaeki, kɨma Jisɨs Krais siir inɨgɨn op siir tɨ baptais. Mɨ sɨma siir boɨnki, kɨra ɨi nhɨrɨm krɨmaka tɨra timɨ o. Ɨriig.

11

Pita siya om komii Jerusalem hɨran iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm yai sɨmiir boɨnmɨmauugɨn.

1 Aposel kamɨm sɨma mɨ Jisɨs siir isidɨn nu Judia hɨr nwowɨm sɨma bɨdi wakaekiyɨm, nhɨrɨm Juda iikam tani mɨ sɨmiir nhɨrɨm Adi Komii siir yaiya saiir wara mɨ ɨkɨn wakae. Mɨ sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiikiyɨm. 2 Mɨ ɨiya Pita siya om Komii Jerusalem hɨriir napnɨmbɨidinamɨn mɨ kamɨm mɨoɨs kɨtiyɨm sɨma saɨkar yɨnkɨn waomwarkɨi boɨn. 3 Sɨma boɨnki, kɨra tɨ kamɨm mɨoɨs kɨt karamae nwowiyɨm nae sɨmiir omaka bɨdi inɨ ɨdwokai aenakiyɨn. 4 Mɨ Pita siya boɨnmauugɨn iikamɨm sɨmiir digworaekwo whɨekakɨm mɨ siya boɨnki.

5 Kara om Jopa hɨr nwowɨn mɨ kara nhwo ha kwɨsboɨnɨn mɨ dimɨn whɨrɨn nhwonan kara whɨn kɨg wɨnkɨn nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtɨn ɨni nɨbmɨrnan ywowa. Taka nɨbmɨra saiir haɨmii haɨmii whiiyɨm uridni bɨdi yɨnki amamasukiyɨm ɨrɨpa. Mɨ saeya ɨni kariiramar hɨrɨrɨunaiiniya. 6 Kara bɨdi sɨbgu kɨgnɨnoknɨnkiyɨm, tɨkɨ dimɨnɨm saiir yainau nwokainaiiniyɨm. Wraisupai wraisupaiyɨm niimauanɨm mɨpuk ɨpiyɨn mɨ ɨt, tɨ hɨnɨɨn hɨnɨɨn wraisuɨm, saiirara nwokainaiinikɨm. 7 Mɨ ɨni kara wakaekiya yai kwɨra kauwok boɨnkiya kariirɨm. Kɨra wara wraisuɨm sɨmiir dɨsomsom anagae! 8 Mɨ kara ɨna wakae boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komii. Kɨbɨe idwai! Kara pɨ hɨriinan wraisuɨm krɨma haiyaiyɨm kara pɨ sɨmiir swokɨ ae rani, sɨma wraisu paiigɨ waeyao. 9 Mɨ ta yaiya, kwɨsaka ha swokɨ boɨnkiya nɨnomor kou hɨr, saeya hɨnɨɨna boɨnkika, dimɨn wadɨe Adi Komii siya tɨrkiyɨn siirɨn ha kɨpi boɨn, dimɨn biyɨekɨn. Nɨɨngaka. 10 Mɨ tɨkɨ dimɨnɨn kwoɨmaka, ha nɨnkɨnyaeyaogugunamɨn mɨ siya ɨna swokɨ amɨn nɨnomor koua hɨriir. 11 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn tɨkɨ kam nwoɨmɨm, omaka kara nwowɨna ɨni saiir akpitga yamɨkwoniyɨm. Inkam komii nwɨrɨn nu Sisaria hɨranɨn siya kariiram nɨkropkikɨn sɨmiirɨn. 12 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnmauugɨn kariirɨn, kɨra sɨmaka dam. Kɨriir kwoɨnɨn kɨpi naɨngwoyɨmyoknanae. Mɨ tɨkɨ nomiiyau ɨriiyar nwɨrɨm sɨma ɨni kanakar yɨnkɨn ɨtɨm. Mɨ krɨmar yapiiyam siir omaka aiir. 13 Mɨ siya krɨmiirɨn Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya kɨgɨn, siir omakanau hɨr nɨmbiyamɨn, siir boɨnmauuwɨn. Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, om Jopa hɨran kam nhɨrɨm Saimon siirɨm dɨkropki. Mɨ siya pɨ sɨmaka swokɨ ɨnkɨn ɨtɨm. Mɨ siir inɨg whɨrɨn Pitakɨn. 14 Mɨ siya wɨ kɨriir boɨnmauuwi Adi Komii siya kɨriir dimɨn biyɨeyɨm wɨ panɨɨna nɨinak ɨtkiigɨigii? Mɨ siya wɨ kɨriir omakaɨn inkamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ sɨmiir warar mɨ ɨinak ɨtkiigɨigii mɨ sɨmiirɨn wɨ siyar swokɨ ɨkɨunaei. 15 Ɨiya kara yai sɨmiirar nikɨ boɨnmɨmauuɨn mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨna yanɨnkɨnɨu ɨuwɨn sɨmiir. Bɨiya krɨma nikɨ tɨra saiir hɨriinan. 16 Mɨ ɨni kara swokɨ aɨngwowarkaigiyɨn, ta yaiya Bɨiyan Inkam Komii siya boɨna. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, Jon siya baptais haigɨnɨugɨm inkamɨm sɨmiirɨn op aiir. Mɨ wɨ kara hauugi Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ krɨmiir nanɨnkɨnɨuni. 17 Bɨiya krɨma, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siiramar naɨngwo tɨbmiikɨm. Mɨ Adi Komii siya naeyɨuɨn krɨmiirɨn ɨni hindara prɨihauuginan ywokiyɨn. Mɨ tariinanɨn ɨriipɨ hɨriinan, Adi Komii siya ta hɨriinan prɨihauua ɨni saiir kaimwowar swokɨ kwahauuɨn, tɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir. Mɨ kara wɨ dɨgar nwowi Adi Komii siir yai aiir nɨriiyɨu boɨnɨm, aniya? Nɨɨngaka. Pita siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn. 18 Mɨ ɨiya sɨma ta Pita siir yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨni hindara wakaemumuɨm, yai bɨri wakae boɨnkɨm. Mɨ sɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir inɨg ɨiir hainanɨm mɨ sɨma boɨn mɨ Adi Komii siya tɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir mhɨi kwoɨn ɨmiir asi nɨmkpɨt haigikɨm. Mɨ sɨma wɨ omwaiya nwokɨ waiyayokiyokɨiyɨm. Ɨriig.

Om Antiok hɨran inkamɨm ɨna yaɨngwo tɨbmiikiyɨm.

19 Ɨiya sɨma Stiven siir kaiyɨmɨk aokiyɨn mɨ tɨ kamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨma ɨni hɨkakar ywokiyɨm. Mɨ sɨma nu komii whɨswo Finisia mɨ Saipras mɨ om Antiok hɨr inɨ o naki. Sɨma ta Adi Komii siir yai aiirɨn ɨkɨ om nhɨrɨm sɨmiir wara bɨ boɨnmɨmauugɨm. Nɨɨngaka. Sɨma Juda iikamɨm sɨmiirara boɨnmɨmauu haigɨnɨugɨm. 20 Mɨ kam nhɨrɨm sɨmaka hɨrar nɨnkɨn okɨm. Mɨ tɨ kamɨm, tɨ nu whɨswo Saipras mɨ Sairini sowiir hɨrankɨm. Mɨ ɨiya sɨma om Antiok tɨriir nɨmbiniyɨm mɨ sɨma Judan iikam tani Grik sɨmiir wara mɨ boɨnmɨmauu. Mɨ sɨma Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs siir Yai Kɨbiya Yokwo Komii saiir nwowa, saiirɨn wara mɨ ɨnkɨn boɨnmɨmauu. 21 Mɨ Bɨiyan Inkam Komii siir kɨrɨeya sɨmaka hɨrar nwoka. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiiyɨm. Mɨ sɨma ɨna yamɨm Bɨiyan Inkam Komii siirɨm.

22 Om komii Jerusalem hɨran iikamɨm Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨma ta yai aiir wakaewɨnɨm mɨ sɨma Banabas siir yɨkropki om Antioka hɨriir. 23 Mɨ ɨiya siya ha nɨmbiyamɨn mɨ siya ɨna inɨ kɨgɨu, Adi Komii siir naɨngwobumbuwa sɨmiir hɨr nwowi. Mɨ siya ɨni maɨrgɨmaɨrga inɨ owɨuwɨn. Siya ɨkɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir boɨnɨurwokaigɨn, sɨmiir Bɨiyan Inkam Komii siirɨm nwokɨ ami ɨinokɨinokɨn. 24 Banabas siya inkam wadɨekɨn mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni siirar yanɨnkɨnɨuniyɨn mɨ ta siir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe asi namwoɨuga. Mɨ ɨiya sɨma siir yai wakaeyɨm mɨ iikam isid bripriyɨn, sɨma ɨni Bɨiyan Inkam Komii siir isid ɨiirarama swokɨ ɨtɨm. 25 Mɨ mhoɨiya Banabas siya ɨna yamɨn, om whɨrɨn Tasas dapiyɨn siir. Mɨ siya Sol siirɨm inɨ hanɨsrɨu. 26 Siya siir ninɨ kɨgɨuɨn mɨ siirɨn ɨni om Antiok hɨriir yɨkɨunamɨn. Bɨewiiyɨn whɨr sowa nwowɨn. Sowa iikamɨm om Antiok hɨranɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmaka nɨdwo boɨnaigɨm. Mɨ iikam isid komiiyɨn sowa boɨnmɨmauu Adi Komii siir yai aiir. Om Antiok hɨrɨn, kamɨm kɨgna mɨriiyɨm bɨigɨ bɨiyɨn sɨmiir inɨgɨm hɨnɨɨna dapkɨm Kristen.

27 Mɨ ta ɨiya profet kamɨm sɨma om komii Jerusalem siir haiburgigɨm mɨ ɨni om Antiok hɨr yamwoɨuɨm. 28 Profet inkam nwɨrɨn siir inɨgɨn Agabaskɨn. Mɨ siya Adi Komii siir naeyɨu siir kɨrɨeya saiir yokwoki. Mɨ siya yai komiiya kwɨra boɨnmauugi. Siya ɨna boɨnkiyɨn, mhoɨiya mhɨi komiiya wa naoki, tɨ omom omomɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm. Mɨ ɨiya tɨ dimɨnɨn siya nɨmbiyamɨn mɨ Krodias siya inkam komii nwokɨn omom omom kɨgrɨraowam. 29 Mɨ kamɨm om Antiok hɨranɨm kɨgna mɨriiyɨm, sɨma ɨrɨpa yai mɨnan nomboɨntɨbmiikimaigɨm, umɨr nhɨrɨm sɨmiir nomiiyauɨm nu Judia hɨr nwowɨm, sɨmiir hauugiyɨm nae sɨma saɨn aeyɨm mɨ sɨmiir dirɨraerar haigɨnɨuwam. Mɨ sɨma yapa yapa nwonɨra sɨmiir kwoɨn ara yaɨngwoki, umɨr nhɨrɨm sɨmiir hɨrar nwowɨm. Mɨ sɨma haɨmii sɨmiir hauugi. 30 Sɨma hɨriinan tɨrɨm mɨ sɨma Banabas mɨ Sol sowiir hauugi tɨ umɨrɨm. Mɨ tɨ umɨrɨm kɨmɨdiniya sowa hainam, inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm om komii Jerusalem hɨr nwowɨm sɨmiiram. Ɨriig.

12

Herot siya yɨsom aoki Jems siirɨn mɨ Pita siirɨn omaka hɨuyokiyokaiya saiir inɨ haigigik.

1 Mɨ taka ɨiya inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Herot mɨ siya tɨrbumbunɨnkɨn haigɨnɨugi, kamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn. 2 Siya tɨbao sɨmsɨokikɨn sɨmiirɨn Jon siir nomiiyauɨn Jems, siirɨn nhɨridni nɨkrɨp aokiyam. 3 Mɨ Juda sɨmiir iikamɨm sɨma maɨrgɨmaɨrga dimusi bɨ nwokikɨm, Jems siirɨn siya nɨsomaokikɨn. Mɨ siya Pita siirɨn wara asi nɨnkɨn haigɨnɨkoukrɨpkiigikɨn. Mɨ siya Pita siirɨn ta ɨiya yaewou komii nikwo aeya saiir hɨunɨnɨkougikɨn. Mɨ ta ɨiya Juda sɨmiir iikamɨm nipu waisikaiyɨn siirar nikɨ aekɨm. Mɨ ta nae komiiya saiir inɨga pasovaka. 4 Mɨ siya Pita siir yankabrɨnunaowid. Mɨ siya Pita siir inɨ hɨuyokiyokaigik. Mɨ siya Pita siirɨn kamɨm yaii nɨniiyɨm ɨuur ɨriiyar nwɨrkɨm sɨmaka inɨ whɨnapiyɨkɨugig. Mɨ sɨma siirɨn nɨi nabɨe nɨi nabɨe waikaokɨm. Mɨ tɨ kamɨm ɨrɨm haiiyɨm hɨnɨɨn hɨnɨɨna waikaokɨm, nwiiyɨm nugak mɨ nwiiyɨm nabɨe mɨ nwiiyɨm naɨoka mɨ nwiiyɨm nɨiyaka. Mɨ Herot siir kwoɨnɨn ɨna yaɨngwokiyɨn, ɨiya ta yaewou nikwo aeya nae komiiya Pasova dapiya saeya dɨgi mɨ siya Pita siirɨn wa ninɨ haiwao ɨkɨunakii, Juda sɨmiirɨm sɨma nɨsomaokiyam. 5 Mɨ Pita siya omaka sɨma hɨuyokiyokaiya saiir nwokaiyɨn mɨ sɨma siirɨn ɨna waikaowɨm. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma ɨna srɨinanaeyɨm Adi Komii siirɨm, siya whɨndiraerarɨm siirɨn. Ɨriig.

Pita siirɨn omaka hɨuyokiyokaiya hɨrankɨn ninɨ ɨkɨunakikɨn paekwosɨm ɨeya.

6 Herot siya ɨna yaɨngwowɨn, Pita siirɨn waka omaka inkam komiigɨn nɨdwokai wakae wɨniya yai wɨ saiir hɨriir nɨkɨunami. Ɨiya bɨ nikɨ pɨrkɨnka mɨ nɨiyaka Pita siya inkam nwɨso yaii nɨniiyo sowiir bopwoniya whwonkaowiigɨn. Sɨma siir ɨɨna kwɨso tɨ inkam nwɨso yaii nɨniiyo sowaka nɨnkɨn widgikɨn. Whɨsɨn ha wrokikɨnɨn kam nhɨrɨm siir kɨgrɨraowiyɨm, sɨma ta omaka hɨuyokiyokaiya saiir ano ɨiirar waikaowɨiyɨm. 7 Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir paekwosɨmɨn bɨri kɨmɨmɨnkikɨn ɨni Pita siir kingiina yamɨkwoniyɨn ta omaka hɨuyokiyokaiya saiir hɨr. Mɨ ta paeya nɨuyaiya ɨni ta omaka saiir hɨra yɨmbiyamkiya. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya Pita siir prɨsa saiir inɨ hogwo iyopswoswo boɨnɨu. Mɨ siya ɨna boɨnɨn, kɨra ha dɨnsiinsasau. Mɨ Pita siya ɨna yɨnsiingiyɨn. Mɨ wɨeyɨn sop whɨswo ɨni siir ɨɨndɨb hɨrankɨ hɨuwrokiyo mɨ ɨni nua yamɨkɨigɨiyɨuwo. 8 Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya boɨn siirɨn mɨ kɨra kɨriir pɨuwopa kikogi mɨ kɨriir ɨga ha timɨ iigi. Mɨ siya hɨriinana mɨ tɨr mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn mɨ kɨriir mwɨnɨsa tɨoyanani mɨ kɨra kariir mhoɨiya wɨt. 9 Mɨ Pita siya ta maeyaua hɨuyokiyokaiya saiir haiburgigɨn mɨ siya ɨni Adi Komii siir paekwosɨmɨn siir mhoɨiya yamɨn. Mɨ siya bɨ mɨ ɨnoknɨnkɨnkɨn tɨ dimɨnɨn Adi Komii siir paekwosɨm ɨeya tɨrɨn. Mɨ siya ɨna yaɨngwowɨn, kara tari nhwo namisi whɨni iyɨe? Tari nhwo whɨn tani. 10 Mɨ sowa ha napniniyo, bɨi nwowɨnɨn inkamɨn yaii nɨniiyɨn siiram waikaowɨn siir kwaiburgiko, ha swokɨ kwapnaniywo nwɨrɨn ano whɨrɨn si swokɨ kwaowaikaowɨn siir swokɨ kwaiburgiko mɨ ha napnaniyamwo ano komiiyɨn, aiyɨni haigɨnɨkouwɨn idowɨiyanɨn ɨni sasa haiwaowɨnɨn. Mɨ sowa ɨni hinda yapɨgusnaniyamwo. Mɨ sowa om komii siir yam. Mɨ siyɨu whɨrɨn siir youapam. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn Adi Komii siir paekwosɨmɨn ɨna kwaiburgigɨn Pita siirɨn.

11 Mɨ Pita siir kwoɨnɨn ɨna yaɨngwokiyɨn mɨ siya boɨn, kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya nɨkropkikɨn siir paekwosɨmɨn. Mɨ kariirɨn Herot siir ɨɨnankɨn siya nɨspakɨi hainakikɨn. Mɨ siyɨu whɨekakɨm mhoɨiya Juda sɨmiir isid ɨeya tɨrɨm naɨngwowɨm mɨ sɨmiir hɨrankar nɨkɨunakɨn.

12 Siya tɨ dimɨn ɨiir nɨnoknɨnkɨnamɨn mɨ siya ɨna yamɨn Maria, Jon siir apua saiir omaka aiir. Mɨ Jon siir inɨg whɨrɨn Makɨn. Mɨ iikamɨm kasaka rani, ta omaka aiir nwowɨm. Sɨma Adi Komii siirɨm hɨrar srɨinanaekɨm. 13 Mɨ Pita siya ta omaka saiir anoɨn yabanɨn, siirar yakɨ kaigakanɨu. Mɨ wig ɨra hɨr mɨriiya saiir inɨgɨn Rodaka ano saeya yamɨ haiwaoki Pita siirɨmɨn. 14 Mɨ saeya wakaesɨbnama, Pita siir yai aiirɨn mɨ saeya ɨni maɨrgɨmaɨrga ywonama. Mɨ saeya ano bɨ nikɨ haiwaokika. Mɨ saeya ha niwɨtnama mɨ kɨmɨdiniya sɨmiir iikamɨm sɨmiir boɨnmauugik Pita siya ɨni ano hɨra nokwowɨn. 15 Mɨ sɨma saiir yanugaugau, kɨra pɨ whaowaei! Mɨ ɨmiiɨmii saeyar nwowa mɨ ɨna boɨnkiya. Nɨɨngaka. Kɨbɨe idwai. Siya tɨsi tɨrar nwowɨn! Sɨma boɨn, warɨ siir pɨunaɨn aeya. 16 Mɨ Pita siya ɨni ano ɨiirar kaigɨkankrɨpkaiyɨn. Mɨ sɨma anoɨn ha haiwaokiyɨn siir kɨgam mɨ sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. 17 Mɨ Pita siya sɨmiir yɨkɨdugi, kɨma yai kɨpi sisi. Mɨ sɨma yaiyɨm ɨna tankiyɨm. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnmɨmauuɨm, Bɨiyan Inkam Komii siya nɨkɨunakikɨn kariirɨn, omaka hɨuyokiyokaiya saiir hɨrankɨn. Mɨ siya ɨna boɨnɨn, kɨma Jems siir boɨnmauu mɨ nomiiyau nhɨrɨm sɨmiir warar tɨ dimɨnɨn. Mɨ Pita siya sɨmiir haiburgigɨn mɨ siya ɨna yamɨn om whɨra.

18 Mɨ ɨiya ha pɨrkɨnkiyakwoka kamɨm yaii nɨniiyɨm, sɨma ɨni hindara hinsɨr whaowaekiyakwokɨm. Dimusi rani, sɨma Pita siir bɨ kɨgɨm. Mɨ sɨma boɨn, Pita siya ɨni pɨnda yamɨn? 19 Mɨ Herot siya mɨinan napmɨriigɨn Pita siirɨm hansɨrɨn mɨ siya siir bɨ kɨgɨn. Mɨ siya kamɨm yaii nɨniiyɨm ɨni sɨmiir yɨkɨn. Mɨ siya yai ɨna boɨn tɨbmiikimaiyɨn kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir nɨsomaowam. Mɨ Herot siya nu Judia hɨr haiburgik mɨ siya om komii Sisaria hɨriir yam mɨ hɨr inɨ owou. Ɨriig.

Herot Siya bɨdi yaonamɨn.

20 Herot siya ɨo prasae bɨ nwokɨn iikamɨm tɨ om whɨso, Taia Saidon hɨranɨm sɨmiirɨn. Mɨ ɨrɨpa haɨngiriyɨunani mɨ ɨna yɨtɨm siirɨm. Mɨ sɨma yai Blastas saɨka kitɨbmii boɨnkɨm, omaka haɨmiiyɨn bɨdi hɨuyokiyokaiyɨn tɨ inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn siya whwonkaiiyɨn mɨ ta maeyaua siya kɨgrɨraowika. Mɨ sɨma ɨna boɨnanaeyɨm inkam komii siir ta sɨmiir ɨowa pɨ dɨgiyɨm mɨ krɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi iikamɨm krɨma tɨ nu ɨiir nwowɨm, krɨma naeyɨm inkam komii siir nu ɨiir saɨnaekɨm. Mɨ sɨma asi boɨnanaekɨm ta ɨowa pɨ dɨgiyɨm.

21 Mɨ Herot siya ɨikwɨra yɨmbinki. Mɨ ta ɨi aiirɨn, siya siir pɨuai mɨiyɨkɨm sɨmiirar pɨuai mɨ siya ɨni siir ipii aiirar yɨdwokaiyɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yowarkɨi boɨnɨn. 22 Mɨ iikamɨm ɨna kauwok boɨnkiyɨm. Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, ta yaiya tari inkamni yai rani? Saeya Adi Komii siirar yaiga. 23 Mɨ Herot siya Adi Komii siir inɨg ɨiir bɨ hainankɨn. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn, Bɨiyan Inkam Komii siir paekwosɨmɨn siya dirɨraerarkiyɨn mɨ Herot siya ɨni ɨigɨ yaewɨmwhɨrkii aonamɨn.

24 Mɨ tɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir yaiya ɨni komiiya ywokiya. Mɨ omom omomɨm ɨni saiirar haigirɨrɨr boɨnyokiyokɨiyamɨm. 25 Mɨ Banabas, Sol sowa om komii Jerusalem hɨr mɨrii dɨgnaniyo mɨ sowa ɨna swokɨ ɨtwo, om Antioka tɨriir. Mɨ sowa Jon mɨ siir inɨg whɨrɨn Mak dapiyɨn siir wara yɨkɨunam mɨ siya ɨni sowaka yɨnkɨn amɨn. Ɨriig.

13

Mɨ sɨma yɨmbinki Banabas Sol sowiirɨn Adi Komii siir yai boɨnmɨmauuɨm.

1 Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Antiok hɨranɨm sɨmiir kam nhɨrɨm profetkɨm mɨ nhɨrɨm tisakɨm sɨma ɨni wara nɨnkɨn owɨm. Tɨ kamɨm sɨmiir inɨgɨm hɨnɨɨnɨn hɨnɨɨngɨm, Banabas mɨ Saimon siir inɨg whɨrɨn pɨu yhɨuwinankɨn mɨ Lusias om komii Sairini hɨrankɨn. Sol, Maneyen sowa bɨiya inkam komii Herot siir omaka ɨrua saiirara whwonkaigo. 2 Mɨ ɨiya iikamɨm Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨg hainanɨm mɨ sɨma nae mɨnɨm ɨni wara yɨnkɨn haiyakiyɨm. Mɨ Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨkɨn ɨna boɨnkiyɨn, kɨma Banabas, Sol sowiirɨn, ta mɨiya kara boɨna saiir mɨriiyɨm tɨ ɨmbin tɨbmii. 3 Mɨ sɨma nae mɨnɨm ha haiya dɨgiyɨm mɨ Adi Komii siirɨm mɨ srɨi dɨgiyɨm mɨ sɨmiir ɨɨnaɨm ɨna yɨnkwokiyɨm sowiirɨn. Mɨ sowiirɨn ɨna swokɨ ɨkropkiywo Adi Komii siir mɨi aiir mɨriiyɨm. Ɨriig.

Banabas Sol sowa nu Saipras hɨr boɨnmɨmauugo yai kɨbiya saiir.

4 Adi Komii siir naeyɨuɨn siya nɨkropkikɨn Banabas, Sol swowiirɨn. Mɨ sowa ɨni om Selusia hɨriir yapiinamwo. Mɨ om komii Selusia hɨrɨn sowa ɨni siyaiini yani kwɨriinamwo. Mɨ siyaiiya sowiirɨn ɨni mhɨu whɨrɨn Saipras nɨkɨuwiyɨn siir hɨriir yɨuginam mɨ sowiirɨn hɨr yatkɨnɨugig. 5 Sowa om komii Salamis hɨr yamasu. Mɨ Juda sɨmiir inkamkɨ nwowiya maeyauɨm Adi Komii siir yaiyɨm sɨmiir boɨnmɨmauu. Jon siya sowaka warar yɨnkɨn owɨn sowiir whɨndirɨraerarɨm.

6 Sowa tɨ mhɨuiisɨmɨn Saipras siir yapyokiyokwɨiywo mɨ om Komii Pefos hɨriir yɨmbiyam. Sowa inkam nwɨra inɨ kɨgɨu tɨ omɨn siir hɨrɨn. Tɨ inkamɨn siya nop nao kɨrɨekɨn. Siya Juda hɨrɨn profet inkamnan ywowɨn. Mɨ siya pɨ Juda sɨmiirar mɨ ɨksɨsaei. Siir inɨgɨn Ba Jisɨskɨn. 7 Mɨ siya sɨmiir inkamɨn bɨi nwowiyɨn siir inɨgɨn Sesias Polaskɨn. Mɨ siya saɨka yamwoni Sesias Polas siir kwoɨnɨn bɨmbɨiuwi rani. Mɨ siya yɨkɨugi Banabas, Sol sowiirɨm. Siya sowiirɨn mɨnɨn nɨkɨunakɨn, siir kwoɨnɨn Adi Komiini yai wakaeyam naɨngwowi. 8 Mɨ sowiirɨn Elimas siya yɨkɨdu. Mɨ tɨ inkamɨn nop prasae bɨ naowikɨn. Mɨ sɨma siirɨn Ba-Jisɨs dapikɨm Grik sɨmiir yaigɨna hɨnɨɨna dapikɨm Elimas. Mɨ siir kwoɨnɨn tɨ sɨmiir inkamɨn bɨi nwowiyɨn, siir kwoɨn ɨiir kisɨna haigiyam naɨngwowi. Mɨ tɨ siir kwoɨn mɨiyɨkɨn pɨ nwokɨ ɨtkiigiyɨm. 9 Mɨ Sol siir inɨg whɨrɨn Polkɨn. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siirar yanɨnkɨnɨuɨu. Mɨ siya siir kaonanaeki tɨ inkamɨn nop naowiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn siirɨn, 10 Kɨra Setan siir bɨiyan yɨnisɨm kɨɨngɨn. Kɨra siyɨu mɨiyɨkɨm ɨo sɨmiirar nwowikɨn. Mɨ nɨksɨsaeni siyɨu mɨ siyɨu biyɨe whɨekak ɨkɨm, ɨni kɨriir waraurar nwowɨm. Mɨ kɨra Bɨiya Inkam Komiiyɨn siir siyɨu mɨiyɨk ɨmiir tɨr bumbuwikɨn. Mɨ kɨra tɨ hɨriinan siyɨu biyɨeyɨn siir bɨ nɨugiskikɨn, aniya? 11 Mɨ wakae panaowɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir ɨɨna pɨ saeya tɨowi kɨriirɨn. Mɨ kɨriir nhwona pɨ nhwo kwɨsae nwoki. Mɨ panaowɨn kɨra pɨ bɨe ɨiirɨn kɨgnɨnoknɨnkɨn tani mɨ kɨra wɨ ɨi prɨeirɨg sɨm kɨpi nikɨ oki. Pol siya hɨriinan yai boɨnkiyɨn mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn Elimas siir nhwona ɨni nhworiikaka ywokiyɨn. Mɨ siya ɨna prɨiap prɨiap amɨn. Siya mɨnam naɨngwokɨn inkam nwɨrkɨn siir ɨɨna nnkwoɨm mɨ siyɨu siir nɨisiisimauu apamɨm. 12 Mɨ inkam komiiyɨn omom omomɨm kɨgrɨraowiyɨn siya tɨ dimɨnɨn siir kɨgiyɨn mɨ siya ɨna yaɨngwo tɨbmiikiyɨn. Mɨ siya ɨni kakar ywokiyɨn, yaiya Bɨiyan Inkam Komii siya boɨna saiirsiyɨn. Ɨriig.

Sowa om Antiok hɨriir yam nu Pisidia siir.

13 Pol siya mɨ inkam nwɨso sɨma siyaiiya saiir kwɨriinam. Mɨ sɨma om Pepos siir haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna yakiyamɨm mɨ om Pega hɨr yamasu ɨu. Mɨ nu Pamfilia hɨriir yam. Mɨ Jon siya sɨmiir haiburgik. Mɨ siir inɨg whɨrɨn Makɨn. Siya om Komii Jerusalema hɨriir swokɨ amɨn. 14 Sowa om Pega siir haiburgig mɨ ɨna yapnamwo om Antioka yɨmbiyam nu Pisidia siir. Mɨ Juda sɨmiir ɨi komiiya sɨma ɨna yamɨm maeyaua yai boɨnaiya saiir. Sowa ɨna inɨ ɨdwokaiyɨuwo sɨmaka warar. 15 Sɨmiir maeyaua yai nɨdwo boɨniya saiir kɨgrɨraowiyɨm yaowae komiiyɨm siyɨuni yaiyɨm, bɨdi bɨdinanɨn Moses siya wɨnɨm mɨ bɨdi bɨdinan profet kamɨm sɨma mɨ wɨnkiyɨm, sɨma sɨmiir mwaɨn dɨgiyɨm mɨ mhoɨiya sɨma ɨna srɨiyɨm, Pol kɨra mɨ kɨnaka mɨriiyɨm kamɨm kɨma yaigakɨnɨui mɨ yaiya kɨma naɨngwonaniya pɨ saiirar kwaboɨn iikamɨm krɨmiir kwoɨn ɨmiir kɨrɨe haigɨnɨugikɨm.

16 Mɨ Pol siya ha nokwokiyɨn mɨ siir ɨɨna ɨna yɨisiimauugiya. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kɨma tɨ iikamɨm Isrelranɨm, kɨma kariir yaiya saiir wakaeki. Mɨ tɨ Judaɨn iikam tani ɨkɨm tɨ tɨr mɨ owɨm mɨ kɨma kɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir hauuam nɨtɨm mɨ kɨma kariir yaiya saiir wara dɨnkɨn wakaeki. 17 Tɨ Isrel sɨmiir Adi Komiiyɨn siya bɨdi yɨmbinkiyɨn kɨmiir yɨdwi wanwiyaeyɨm sɨmiir. Mɨ ɨiya sɨma nu komii Isib hɨrar nikɨ prɨiywokaigiyɨm, sɨma om whɨrni omɨn siir nwokɨm. Adi Komii siya dirɨraerarkikɨn mɨ sɨma ɨni isid komii ywokiyɨm. Mɨ mhoɨiya siir kɨrɨeka nɨkɨunamkɨn mɨ sɨma nu komii Isib siir haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. 18 Mɨ nuɨn iikam karamaeyɨn mɨ Isrel sɨma siir nwokɨm. Mɨ sɨma whɨsariiya prɨiywokɨm, sɨma nu karamaekɨm. Mɨ sɨmiirɨn Adi Komii siya kɨgrɨraowɨm bɨewiyɨm kam nwɨs (40) sɨma prɨiywokaigiyɨm. 19 Adi Komii siir kɨrɨeya saeyar tɨrkiya mɨ tɨ nu komii Kenan hɨran iikam isid ɨriiyar whɨswo sɨma ɨna yaokaokiyɨm. Mɨ sɨma yapa yapa omkɨm mɨ yapa yapa yaigɨngɨm. Mɨ tɨ omɨm sɨmiir nuɨn ɨni Adi Komii siya hauugiyɨn Isrel sɨmiir. 20 Bɨewiyɨm sɨma tɨ nu komii ɨiir nwowɨm 450 gɨm. Mɨ ta ɨiya Adi Komii siya nɨmbina kamɨm yai hɨdiyɨm sɨmiir mɨ sɨmiir kɨgrɨraowɨm mɨ ɨna ywowɨm mɨ profet Samyuel siya ɨna yɨmbiyamɨn. 21 Mɨ mhoɨiya sɨma ɨna srɨiyɨm profet inkamɨn Samyuel siirɨm, kɨra krɨmiirɨn inkam komiiyɨn nwɨra dɨmbingi siya krɨmiir kɨgrɨraowɨm. Mɨ Adi Komii siya hauugɨn kwoɨn mɨiyɨk Samyuel siir, siya ɨni Sol siirar yɨmbingiyɨn, siya Kis siir yɨnisɨmkɨn, siya Bensamin siir pɨugana saiir hɨran inkamkɨn. Bɨewiyɨm siya kɨgrɨraowɨm sɨmiir kamnwɨskɨm (40). 22 Mɨ Adi Komii siya nhɨnɨkrɨropki siirɨn. Mɨ kɨmɨdiniya Devid siir yokmwɨn okwo haigɨnɨu sɨmiir inkam komii nwowɨm. Mɨ siya boɨnki, kara bɨdi kɨgɨn Devid siirɨn Jesini yɨnisɨmɨn. Kariir kwoɨnɨn ɨni tɨ inkamɨn siiramar naɨngwo ɨskiyɨn. Siya wɨ kariir siyɨu ɨmiirar napi. 23 Bɨdi bɨdiniya Adi Komii siya ha boɨnkɨn, inkam nwɨrɨn wɨ kara nɨkropkii Isrel sɨmiir isidɨn siir whɨndirɨraerar haigɨnɨuam. Mɨ siya hɨriinan tɨrɨn mɨ siya Jisɨs siir yɨkropki krɨmiiram krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir nɨinak ɨtkiigɨigiyɨm. Mɨ siya Devidni pɨugana saiir hɨrankɨn. 24 Jisɨs siya bɨ nikɨ ɨtkɨn. Mɨ taka ɨiya Jon siya yaiyɨm saiir boɨnmɨmauugɨm Isrel sɨmiirɨn mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm wɨ nwokɨ kisɨna haigiyɨm mɨ op wa nwokɨ baptaisɨm. 25 Jon siya ta mɨiya saiir mɨrii dɨgiyɨn kingiina nwokɨn. Mɨ siya boɨn kɨma panɨɨna naɨngwowi, kara yɨpɨkɨn? Tɨ inkamɨn kɨma nwokwokɨnɨn kara si rani. Kɨma wakae! Inkam nwɨrɨn wɨ kariir mhoɨiya nɨti, siya inkam komiigɨn, kara inkam kɨɨngɨn, komii rani. Nɨɨngaka. Kara inkam biyɨenankɨn. Ɨga siya niinaniya wɨ saiir uridɨn siirɨn wa whro rani. Nɨɨngaka. Jon siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

26 Kɨma tɨ nomiiyauɨm, kɨma kariir brogaeyɨn siir yɨnisɨmkɨm, kɨma tɨr nwowɨm. Mɨ kɨma kariir yaiya saiir wakaeki mɨ tɨ iikamɨm Judan iikam tani mɨ kɨma ɨni tɨrar nɨnkɨn owɨm mɨ kɨma kɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siir hauugiyam nɨtɨm mɨ kɨma kariir yaiya saiir warar dɨnkɨn wakaeki. 27 Iikamɨm om komii Jerusalem hɨr nwowɨm mɨ sɨmiir bɨiyan inkam ɨma mɨ tɨ inkamɨn siir bɨ sɨbgu nɨnoknɨnkɨnkɨn. Mɨ digworaekwo hoɨmgakɨm sɨma Jisɨs siir tɨrɨm bɨdi bɨdinanɨn profet kamɨm sɨma wɨnɨn tɨ digworaekwowɨm tariinanɨn bɨdi yɨmbiniyɨm. Juda sɨmiir ɨi komii komiiyɨm sɨma tɨ profet kamɨm sɨmiir yaiyɨm pɨ sɨmiir mwaɨni. Mɨ sɨma sɨmiir sɨbgu nɨnoknɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. 28 Mɨ sɨma siirɨn yai biyɨe kwɨr bɨ tɨsɨryɨskaigɨm. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma ɨna kauwok boɨnkiyɨm Pailat siiramɨn, siya tɨ tɨrki siyɨuɨn siir prɨi ɨsomaokiyanɨn. 29 Sɨma bɨdi dirɨraerar dɨgiyɨm digworaekwo whɨekakɨm bɨiya profet kamɨm sɨma wɨnkiyɨm yaiyɨm siirɨm. Mɨ sɨma siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir hɨrankar swokɨ ɨnɨskɨi hai. Mɨ sɨma siirɨn siyano whɨrɨn siir inɨ haigigik. 30 Mɨ Adi Komii siya swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwoki siirɨn ɨe hɨrankɨn. 31 Tɨ kamɨm bɨiya Jisɨs saɨka napmɨriiyɨm mɨ sɨma nu Galili siir haiburgigɨm mɨ ɨni om komii Jerusalem hɨriir yamɨm. Mɨ tɨ kam kaimwowɨm Jisɨs siya sɨmiir hɨriiyar swokɨ ɨmbiyam. Mɨ sɨma ɨni siirar kɨgɨm ɨi whɨekakɨm. Tɨ dimɨnɨn sɨma kɨgɨn mɨ ɨni iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwɨm.

32 Mɨ krɨma ta yai kɨbiya kɨmiir asi boɨnmauuwi tɨ dimɨnɨn Adi Komii siya nɨmbinkikɨn, krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir hauugiyɨm. 33 Dimɨnɨn Adi Komii siya nɨmbinkiyɨm krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir mɨ tariinanɨn sɨmiir yɨnisɨmɨm krɨmiir tɨriir bɨdi yɨmbiniyɨm, Jisɨs siya wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨ, hɨriinanam tɨrkikɨm. Tɨ yaiyɨm ta yokwo Sam kwɨsa saiir wɨnkiyɨm. Mɨ saeya hɨnɨɨna boɨnkɨm,

kɨra kariir yɨnisɨmkɨn. Mɨ tariinanɨn kara ɨni kɨriir Adi ywowɨn.

34 Mɨ siya siir ɨe hɨrankɨ kinɨsiin ɨdwoki. Mɨ siya mhoɨiya wɨ swokɨ ao rani. Nɨɨngaka. Adi Komii siya hɨriinan boɨnkikɨn.

Dimɨn kɨbikɨ kɨbiyɨn kara wɨ kɨmiir hauugii. Bɨiya kara tɨ dimɨnɨn Devid siiram nikɨ boɨnkɨn siir hauuɨm.

35 Mɨ yokwo Sam kwɨra ya ɨriipɨ hɨriinanar mɨ boɨnkika.

Mɨ kɨra wɨ kɨriir inkam kɨbikɨ kɨbiyɨn siirɨn wɨ ɨenau hɨrar kɨgnɨsu whɨigrɨmgrɨnkɨnkaeyam tani. Nɨɨngaka.

36 Ɨiya Devid siya nikɨ owɨn mɨ siya ta Adi Komii siir mɨi mɨiyɨka saiira nikɨ mɨriiyɨn mɨ siya ɨna yaonamɨn. Mɨ siirɨn, siir brogaeyɨn siir hɨriinanar swokɨ haɨngikaigi. Mɨ siya ɨni ɨe hɨrar whɨigrɨmgrɨnkɨnkaeyamɨn. Siya ta yaiya yokwo Sam nwowa saeya Devidni bɨri wɨn boɨnkika. Nɨɨngaka. 37 Tɨ inkamɨn Adi Komii siya ɨeyankɨn hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn siir pɨua ɨenau hɨr bɨ whɨigrɨmgrɨnkɨnka. Nɨɨngaka. 38 Kɨma tɨ nomiiyauɨm kɨma bɨdiya yɨnoknɨnkɨn nɨɨnɨm. Krɨma ta yaiya saiirɨn hɨnɨɨna boɨnmauuwi kɨmiirɨn, tɨ inkamɨn siya krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirsi nankab ougɨn. 39 Moses siir siyɨu komiiyɨn krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ siya nɨinak rani mɨ krɨmiirɨn wɨ siya nɨkɨunaowid rani mɨ krɨmiirɨn wɨ inkam mɨiyɨk dap rani. Nɨɨngaka. Tɨ inkamɨn siyaɨrgɨn iikam whɨekakɨm krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir nɨinak ɨtkiigɨiyanɨn. Mɨ yɨpɨkɨn inkamɨn naɨngwo tɨbmii mɨ siirɨn wɨ Jisɨs siya pɨɨriyao haigɨnɨuwi mɨ siya wɨ rɨrmiiya nwowi. Mɨ krɨmiirɨn wɨ siyar swokɨ ɨkɨunawidi. Mɨ siya krɨmiirɨn wɨ iikam wadɨeya nɨkɨuwi. 40 Mɨ kɨma ha hirgɨugɨuwɨn tɨ dimɨnɨn profet kamɨm bɨiya sɨma wɨna yaiya saeya nɨtisi. Sɨma hɨnɨɨna boɨnkikɨm, 41 bɨdi bɨdinanɨn propet kamɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnkikɨm,

krɨma tɨ kamɨm nɨgbumbuwanɨm kɨma wa timɨ kɨnankɨuraraowɨn mɨ wɨ saiir saiira timɨ naɨngwokwonanae. Wɨm wɨ saeya grirɨtkaigii. Kara ta kɨmiir ɨiya kɨma nikɨ owa, kara mɨi komiiya tariinanɨn saiirar mɨriigɨn. Mɨ inkam nwɨrkɨ ta mɨiya saiir mɨriiyɨm naboɨnikɨn kɨma saiirɨmɨn wɨ naɨngwo tɨbmiinam tani.

Pol siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

42 Mɨ ɨiya Pol, Banabas sowa ta maeyaua yai nɨdwo boɨnaiiya saiir haiburgiko mɨ ɨna yapniyamwo idowɨiya hɨriir. Mɨ sɨma ɨna nhɨnkigiyɨm. Mɨ sɨma ɨna boɨnkiyɨm, sowiirɨn, ɨni wakae namwo kowa! Aka Judami ɨi komii kwɨra kowa wa swokɨ ɨt. Mɨ wɨ ta yaiya saiir swokɨnɨ boɨnmɨmauuni krɨmiirɨn. 43 Mɨ iikamɨm ta maeyaua yai nɨdwo boɨnaiiya hɨr wakae dɨgnamɨm mɨ sɨma ɨna nhɨnkiigiyɨm. Mɨ Juda iikam nhɨrɨm mɨ kam nhɨrɨm, Juda iikam tani mɨ tɨkɨ Juda iikam tani sɨmiir kwoɨnɨm ɨna kisɨna haigiyɨm. Mɨ sɨma ɨni Juda iikamɨm sɨmiir siyɨu siirarar ywowɨm. Ta maeyaua yai nɨdwo boɨniya saiir haiburgigɨm mɨ sɨma ɨni Pol, Banabas sowiir mhoɨiya yamɨm. Mɨ sowa yaiyɨm ɨna boɨnmɨmauuɨm, hɨnɨɨn kɨma daɨngworɨnu ta Adi Komii siir naɨngwobumbuwa wɨ kɨmiir hauugii.

44 Juda sɨmiir ɨi komii kwɨra iikamɨm tɨ om komii ɨiir nwowɨm, sɨma nɨt swokiyɨm pariiparii, ta Adi Komii siir yaiya sowa boɨna saiir ninɨ wakaeniyɨm. 45 Ɨriipɨ hɨriinan Juda hɨran Bɨiyan Inkam Komiiyɨm ɨna kɨgɨm iikam whɨekakɨm maeyau kwɨrua nwowi. Mɨ sɨma ɨna kɨgmaɨrɨm ta sowiir mɨi aiirɨmɨn mɨ sɨmiir kwoɨnɨm sɨmiirɨm ɨni haugɨhaugɨ whyɨekiyɨm. Mɨ sɨma ɨni yai biyɨeyɨm sɨmiir yɨgbumbuɨm mɨ ɨni Pol siir yaiyɨm sɨmiir yanugaugauwɨm. 46 Mɨ Pol sowa Banabas sɨmiirɨn yaimwo aiirar boɨnmɨmauugo. Mɨ sowa boɨn, krɨra ta yai kɨbiya Adi Komii siira bɨi Juda iikamɨm kɨmiir boɨnmɨmauuniyam nɨtkwo. Mɨ kɨma ta yai aiirɨn digɨumii haigɨngigi, aeya wɨm kɨma boɨnae mɨ nɨm krɨma tɨ kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn siirɨn wɨ hai rani. Mɨ wakae kɨma! Panao krɨra pɨ kɨmiir haiburgigi mɨ krɨra pɨ ɨkɨ isid whɨrɨn siyɨm nami. Mɨ ta yaiya pɨ sɨmiir ninɨ boɨnmauugigi, sɨma Juda sɨmiir iikam tani. 47 Bɨiyan Inkam Komii siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn kariirɨn,

kara kɨmiir nɨmbingikɨm siyɨu mɨiyɨk ɨkɨ iikam isid whɨrɨn sɨmiir nɨsiimauuwɨm Juda iikam tani siyɨuɨn nɨtmaisok okwowiyɨn siir. Mɨ kɨra ɨni pae nɨuyanan ywowɨn, sɨmiir nɨuya haigɨnɨuwam. Mɨ ɨkɨ om whɨekakɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm, sɨmiirɨn wɨ tɨ yai aiir boɨnmauuwi kɨra. Mɨ sɨmiirɨn wɨ siyɨuɨn nɨtmaisok okwowiyɨn wɨ kɨra pɨ yɨsiisiimauu haigɨnɨuwɨn.

48 Mɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨma ta yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm ɨni wadɨeya ywokiyɨm. Sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga ywokiyɨm tɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir yaiya aiirɨmɨn. Mɨ ɨkɨ iikam whɨekakɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm, kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn siir haiyɨm. Mɨ sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiiyɨm.

49 Mɨ Adi Komii siir yaiya ɨni ta maeyau aiir yamkiya. 50 Mɨ Juda sɨmiir bɨiyan kamɨm sɨma inɨ hopsowoɨu wigɨm inɨgakɨm Adi Komii siir inɨg ɨiir hainaniyɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨm tɨ om komii siir nwowiyɨm sɨmiirɨn warar. Mɨ sɨma ɨna yɨgbumbuɨm Pol, Banabas sowiirɨn. Mɨ sɨma ɨna kauriirgiyɨm sowiirɨn sowa tɨ nu ɨiir kɨpi nwo. 51 Ɨriipɨ hɨriinan mɨ sowiir ɨga hɨr nwowɨm sɨnɨm ɨni tɨ omɨn siir yɨkrɨmkrɨnkɨigigɨn. Mɨ dimɨn biyɨeyɨn ɨni sɨmiir hɨrar ywokiyɨm. Mɨ sowa ɨni om komii Aikoniam hɨriir yamwo. 52 Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Antiok hɨranɨm sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga kɨɨna ywowɨm. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siir kɨrɨeya ɨni sɨmiir yanɨnkɨnɨu ɨuwɨm. Ɨriig.

14

Inkam nwɨso sowa om Aikoniam hɨr mɨriigo.

1 Mɨ om Aikoniam hɨrɨn, sowa hɨriinana swokɨnɨ tɨrɨu. Sowa ɨna yapnɨnopkainamwo Juda sɨmiir maeyaua yai nɨdwo wakae saiir mɨ yai hɨr inɨ okwo boɨnɨu. Mɨ iikam isid komiiyɨn Judaɨnɨm mɨ Grik an ɨkɨm, sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨm. 2 Mɨ Juda iikam nhɨrɨm bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm mɨ sɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm Juda iikam tani, sɨmiir kwoɨn ɨmiir inɨ hopswoɨu. Sɨma ɨo tɨ Jisɨs siir isidan inkam nwɨso sowiir nwowɨm. 3 Mɨ aposel inkam nwɨso sowa om Aikoniam hɨrɨn ɨi kasaka bɨ nwoko. Mɨ sowa ɨni kɨrɨeya ywonamwo. Tɨ Bɨiyan Inkam Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwɨm. Mɨ sowiir ɨɨnɨm tɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya kɨrɨe haigɨnɨu mɨ sowa kɨrɨepai kɨrɨepaiyɨm ɨna tɨramwo. Ta kɨrɨeya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya nɨisiimauuga iikamɨm sɨmiir. Ta siir naɨngwobumbuwa mɨ saiir yaiyɨm ɨni kaimwowa ywowɨm. 4 Mɨ tɨ om komiiyɨn siir hɨran iikamɨm sɨma isido whɨsa ywo. Mɨ nhɨrɨm Juda maka ywo mɨ nhɨrɨm aposel inkam nwɨso sowakar ywo.

5 Mɨ mhoɨiya kam nhɨrɨm Judan iikam rani mɨ Juda sɨma ɨna nhɨnamɨm. Mɨ tɨ isid whɨso sɨmiir bɨiyan iikamɨm sɨma nhɨnam sɨma Pol, Banabas sowiir dirɨraerarbumbuwɨm naɨngwokɨm. Sɨma sowiirɨn siiyani kaiyɨmɨk aokiyɨm naɨngwokɨm. 6 Mɨ sowa ta ɨo aiir bɨdi hirnao. Mɨ sowa nu Likionia hɨran om komiiyo Listra mɨ Debi om nhɨrɨm sowiir kingiin nwowɨm, sɨmiir hɨriir yɨdamam. 7 Mɨ sowa ta yai wɨn kɨbiya Jisɨs siira ɨni omom omomɨm sɨmiir yaboɨnmamauuyokiyokɨiyamwo. Ɨriig.

Pol, Banabas sowa om Listra hɨr mɨriigo.

8 Mɨ om Listra hɨrɨn, inkam nwɨrɨn ɨni hɨr nɨdwowɨn, siir ɨgao bɨdi yɨnsɨmsɨrɨunamwo, siir apua aeyar naokainɨnkɨnkiyɨn siirɨn mɨ hɨriinana nwokɨn. Tɨkɨ inkamɨn siya bɨ swokɨ aprɨrɨr sranikɨn. Nɨɨngaka. 9 Mɨ siya wakaeki Pol siya Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuɨn. Mɨ Pol siya siirsiira kaonanaei. Mɨ ɨni siyar kɨgiyɨn tɨ inkamɨn naɨngwo tɨbmii dɨg namwo ɨuwɨn mɨ siya wɨ wadɨeyar nwowi. 10 Mɨ Pol siya ɨgao yaiya boɨnki, kɨra dɨnsiin okwoki! Mɨ siya bɨ kɨmɨmɨnkikɨn ɨna yɨnsiin okwokiyɨn mɨ ɨna yopnatkiigɨiyamɨn mɨ siya ɨna yaprɨrɨrkiyɨn. 11 Mɨ iikam whɨekakɨm tɨ dimɨnɨn Pol siya tɨrkiyɨn siir kɨgiyɨm mɨ sɨma nu Likionia sɨmiir yaigɨna saiir kauwok boɨnki! Krɨmiir wanɨn ɨni inkam pɨua swokɨ ɨmbiniyɨn. Mɨ tapa tɨsi krɨmakar nwowɨm. 12 Mɨ sɨma Banabas siirɨn hɨnɨɨna mɨ dap Sus mɨ Pol siya yai boɨnan inkamkɨn mɨ Sɨma Pol siir inɨgɨn Hemis asi dapkɨm. Tɨ inɨg whɨso Sus mɨ Hemis dapiyo, yɨm sɨmiir wanmi digworaekwokɨm, sɨmiir inɨg ɨmiir hainanikɨm. 13 Ta omaka Sus siir inɨg hainaniya ɨni tɨ om komiiyɨn siir yaba mɨriiya. Mɨ prismi yaowae adɨn ta omaka saiir kɨgrɨraowiyɨn mɨ bulmakau ɨi nhɨrɨm ɨna hainamɨm. Mɨ kɨpɨm ɨna yomboborɨunɨnkɨnɨm mɨ ɨna hainamɨm. Mɨ tɨ om komii siir anoɨn siir kingiin yamwoɨu. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma warar yɨtɨm digworaekwowɨm sowiir hauugiyɨm. Mɨ tɨ digworaekwowɨm sɨma sowiir hauuwɨm, bɨiya sɨma sɨmiir wanɨn Sus siirɨn hɨriinan naeyɨm sɨmiirar mɨ ɨnkɨn ɨmiiyaekɨm. 14 Mɨ aposel inkam nwɨso Banabas, Pol sowa, ta hɨriinan yaiya saiir wakaeyo mɨ sowa ɨna kɨgo. Mɨ sowa ɨni ɨo sɨmiir ywowo. Mɨ sowiir yɨuɨso ɨna yɨinɨkibɨmbɨrgiyo. Mɨ sowa ɨni iikamɨm sɨmiir bopwoniya iwɨtnɨnopkainamwo. Mɨ sowa ɨna kauwokiywo, 15 kɨma tɨ kamɨm kɨma hɨnɨɨn dimusi tɨrkɨm? Krɨra inkamaɨrgo, krɨra kɨmiir hɨriinanaɨrgo. Krɨra Jisɨs siir yai wɨn kɨbiya kɨmiir boɨnmɨmauuam nɨtko. Mɨ kɨma tɨ siyɨu biyɨeyɨm sɨmiir dɨuguski. Mɨ kɨma Adi Komiiyɨn krɨmiir yaimɨn dimɨn wakaeiiyɨn siiramar daɨngwo tɨbmii. Nu nɨnomor mɨ whɨii komii komii ɨkɨm mɨ digworaekwo hoɨmgakɨm tɨ nwowɨm siya nonkwokwokɨm. 16 Kɨbɨe! Bɨiyan ɨiyɨm iikam whɨekakɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm siya sɨmiirar kɨgnɨnkɨnkɨn. Sɨma sɨmiir kwoɨnka naɨngwo dirɨraerarkɨm. 17 Mɨ siya bɨ naguprakaigɨn. Mɨ kɨma pɨ siirɨm whaowae rani. Nɨɨngaka. Mɨ siya kɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk ɨiirar dirɨraerar haigɨnɨugɨn. Mɨ naowɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn pa mɨ dirɨraerarki kɨmiirɨm mɨpa mɨ kɨnaini. Mɨ naeyɨm siya dirɨraerarkiyɨm ɨni wadɨeya yɨmbiyamɨm. Mɨ naeyɨm siya dɨg haigɨnɨuwi mɨ kɨmiir kwoɨnɨm maɨrgɨmaɨrga asi nwowi. 18 Mɨ sowa ta yaiya saiir boɨn dɨgiyo mɨ sowa mɨinan nap mɨrii nanaeko iikamɨm sɨmiir nɨkɨduwɨm. Mɨ sɨma tɨ wraisuɨm nanag hainamɨm sowiir kɨpi hauu bɨiya sɨmiir wanɨn Sus siir hauuwɨm mɨ siir hɨriinan. Ɨriig.

19 Mɨ Juda iikam nhɨrɨm om Antiokanɨm mɨ om Aikoniaman ɨkɨm, sɨma ɨna yɨtɨm. Mɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm sɨma inɨ hopswoni. Mɨ sɨma siiya mɨnɨm ɨna kaiyɨmɨkɨm Pol siir. Mɨ sɨma Pol siirɨn ɨni om komii siir yaba hɨriir kinaniyamɨn. Sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm, siya naowɨgusami. 20 Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma ɨni siirar yokwo kaeyokaiyɨm. Mɨ siya ha nɨnsiingiyɨn, ɨni oma hɨriirar swokɨ apnɨnopkai namɨn. Mɨ ɨigwɨra siya Banabas saɨka yam om whɨrɨn mɨn nɨkɨuwiyɨn Debi hɨriirɨn.

Mɨ Pol Banabas sowa nu Siria hɨr nwoɨn omisɨmɨn Antiok mɨ sowa hɨriir swokɨ am.

21 Mɨ sowa ta yai wɨn kɨbiya tɨ omɨn siir hɨran iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauu haigɨnɨu. Mɨ sowa hɨriinan tɨrkiywo mɨ iikam whɨekakɨm ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨm. Mɨ mhoɨiya sowa ɨna swokɨ amwo tɨ sɨmiir om whoɨmɨm Listra mɨ Aikoniam mɨ om Antiok hɨriir. 22 Mɨ tɨ om whoɨmɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sowa nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi sɨmiirɨn. Mɨ sowa sɨmiirɨn hanɨɨngɨ boɨnanae. Mɨ kɨma kɨmiir naɨngwo tɨbmii aiirɨn donkworɨnukrɨpkai. Bɨiya krɨma siyɨuɨn hɨkpai hɨkpai haiiyɨn mɨ siir tikɨ hopnɨɨn apnam. Mɨ mhoɨiya krɨma wɨ tɨ Adi Komii siir om kɨbiyɨn iikam whɨekakɨm mɨ digworaekwo ɨkɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨn wɨ siir nami. 23 Mɨ sowa kam adi yaowae nhɨrɨm sɨmiirɨn siyɨu komii kɨgrɨraowam yɨmbin. Mɨ omkakɨm Adi Komii siir inɨg hainaniyɨm omom omomanɨn sɨmiir hɨran iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨm warar. Mɨ sowa Adi Komii siirɨm srɨiyo mɨ nae mɨnɨm ɨni wara haiyakiyɨm. Mɨ sowa tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm Inkam Komiiyɨn siirara hauuswokiyɨm, siya kɨgrɨraowam.

24 Mɨ mhoɨiya sowa nu Pisidia sowiir boponau aiir yapam. Mɨ nu Pamfilia hɨriir yapnɨmbɨiyam. 25 Mɨ sowa om komii whɨrɨn Pega yai hɨr boɨnmɨmauugik. Mɨ mhoɨiya sowa om Atelia hɨriir yapiinam. 26 Mɨ om Atelia hɨrɨn, sowa siyaiini yani kwɨriinam. Mɨ siyaiiya sowiirɨn, om Antiok hɨr swokaka atkɨnɨugig. Bɨiya tɨ omɨn iikamɨm Adi Komii siirɨm naɨngwowiyɨm mɨ sɨma Adi Komii siirɨm kwɨsboɨnki, tɨ inkam nwɨso sowiiram mɨiya sowa mɨriiya saiir kɨrɨe haigɨnɨuwɨm. Mɨ sowa hɨriinana tɨro mɨ sowa ɨna swokɨ ɨmbiyamwo tɨ om ɨiirar.

27 Mɨ ɨiya sowa om Antiok hɨriir nɨmbiyamwo mɨ sowa iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiiramɨn ɨna yɨkɨuna dɨgɨm, sɨma maeyau kwɨruwa nwowɨm. Mɨ sowa ɨna boɨnmɨmauuɨm digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya sowiir whɨndirɨraerarɨm. Mɨ sowa ɨna boɨno, Adi Komii siyar nɨiyok haigɨnɨugikɨn krɨriir siyɨuɨn iikam nhɨrɨm Juda inkam tani ta Adi Komii siir yaiya saiir boɨnmɨmauuɨm. Mɨ sɨma wɨ nwokɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm. 28 Mɨ sowa iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmaka ɨi kasa bɨ nwoko. Ɨriig.

15

Iikam Whɨekakɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm ɨni om komii Jerusalem hɨrara yaɨngiriyɨuɨuɨm

1 Mɨ nu Judia hɨran kam nhɨrɨm, sɨma ɨna yapiinamɨm om Antioka hɨriir. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm yai sɨmiir inɨ boɨnmɨmauugig. Mɨ sɨma boɨn mɨ kɨma siyɨuɨn Adi Komii siya hauugiyɨn Moses siir kɨma siir tɨr karam mwowi mɨ kɨmiir mɨoɨsɨm kɨtiyopnɨr hai karamae mwowi mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ wara kaoprigi okwo rani. Nɨɨngaka. 2 Mɨ sɨma hɨriinan yai boɨnkiyɨm mɨ Pol sowa Banabas sowa ɨo prasae bɨ nwoko sɨmiirɨn. Mɨ sowa sɨmaka yaii prasae bɨ nɨniinansaoko. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma yɨkropki Pol, Banabas sowiirɨn. Mɨ kam nhɨrɨm om Antiok hɨranɨm sɨma ɨni wara yɨnkɨn amɨm om komii Jerusalema hɨriinɨn, ta yaiya saiir ninɨ boɨntɨbmii kimaigikɨm aposel kamɨm mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm sɨmakar.

3 Mɨ sɨmiirɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma nɨkropikɨm. Mɨ sowa tɨ nu komii whɨso Finisia mɨ Sameria sowiir bopwo hɨr napamko. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm tɨ nu whɨso sowiir hɨr nwowɨm omisɨsɨmɨm sɨmiir hɨran iikamɨm sɨmiir inɨ boɨnmɨmauuwɨu ta yaiya. Mɨ sowa sɨmiirɨn hɨnɨɨna inɨ boɨnɨu, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya bɨdi kisɨna haigiyɨn iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir kwoɨnɨm. Mɨ nu Finisia mɨ nu Sameria hɨran iikamɨm mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga taokɨtaoka ywokiyɨm Pol siir yai aiiramɨn.

4 Mɨ sowa om komii Jerusalem hɨriir nɨmbiyamwo mɨ iikamɨm Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ aposel kam ɨkɨm mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowi ɨkɨm, sɨma sowiir boɨn wadɨewɨn. Mɨ Pol, Banabas sowa digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya tɨrɨm sowiir mɨ sɨmiir inɨ boɨnmɨmauuwɨu. 5 Mɨ Farisi sɨmiir iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma ɨna yɨnsiin okwo boɨnkiyɨm, kam nhɨrɨm Juda iikam tani sɨmiir, sɨmiir mɨoɨsɨm tɨ kɨtiyopnɨmnɨr hai. Mɨ kɨma sɨmiir boɨnki, sɨma Moses siir siyɨu ɨiir dap.

6 Mɨ tɨ aposel kamɨm mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm sɨma ɨrɨpa yɨdwo hɨd boɨnai ta yai aiirɨm. 7 Sɨma yai whɨekakɨm boɨnai dɨgiyɨm mɨ Pita siya ɨna yɨnsiin okwokiyɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨn, tɨ nomiiyauɨm! Kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm. Adi Komii siya hɨd haigɨnɨugikɨn mɨiyɨm krɨmiir. Mɨ bɨdi bɨdiniya kariirɨn siyar nɨmbingikɨn ta Jisɨs siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuwam iikam nhɨrɨm Juda iikam tani sɨma wakaei mɨ sɨma wɨ wara nwokɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm. 8 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn sɨmiir kwoɨnɨm. Mɨ siya ɨna mɨ ɨnoknɨnkɨn iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir kwoɨnɨm. Mɨ siya siir naeyɨuɨn ɨni sɨmiir hauugiyɨn krɨmiir hauugiya saiir hɨriinan. 9 Mɨ siya Juda iikam tani sɨmiirɨn yaeya siyɨu whɨr bɨ tɨrikɨn mɨ Juda iikamɨm sɨmiirɨn yaeya bɨ mɨ tɨrkɨn. Nɨɨngaka. Iikamɨm siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ Jisɨs siyar whɨnkaoprɨigi okwowi. 10 Mɨ kɨma tariinanɨn Adi Komii siirɨm dimusi kɨnankɨuwi? Mɨ kɨma tɨ iikam nhɨrɨm Juda iikam tani naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ kɨma hɨk sɨmiir dimusi hauugɨm? Bɨiya krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm mɨ krɨma tɨ hɨk hɨnɨɨnɨm sɨmiir haiyɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. 11 Mɨ krɨma ha naɨngwo tɨbmii mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir naɨngwobumbua wɨ saeyar swokɨ kaopriginaowidi krɨmiirɨn. Mɨ sɨmiirɨn ɨriipɨ hɨriinan wɨ wara mɨ ɨnkɨn kaoprigi okwowi. Pita siir yaiya ɨni dɨg ywokiya.

12 Sɨma tɨ iikamɨm yai bɨ boɨnmɨmɨnkɨm sɨmiir wɨɨnɨm Pol mɨ Banabas sowiir yaiyama mauugɨm. Mɨ sowa sɨmiirɨn mɨn boɨnmɨmauugɨm dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm Adi Komii siya dirɨraerarɨm Juda iikam tani sɨmiir mɨ sowa sɨmiir boɨnmɨmauugɨm.

13 Mɨ sowa ta yai aiir boɨn dɨgiyo mɨ Jems siya ɨna yɨsiin okwo boɨnkiyɨn tɨ nomiiyauɨm! Kɨma kariir yai aiir tɨ wakaeki. 14 Saimon siya kɨmiir bɨdiya ikɨ boɨnmauuwɨn hɨnɨɨn, Adi Komii siir kwoɨnɨn ɨni sɨmiiramar yaɨngwo hɨrɨrɨugiyɨn tɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiiram. Mɨ siya kiyaina iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn, sɨma siir isid nwowɨm. 15 Mɨ taka yaiya profet kamɨm sɨma boɨna mɨ saiir hɨriinanaɨrga. Mɨ sɨma David siir isid ɨiiram wɨn boɨnkikɨm. Taka yaiya hɨnɨɨna boɨnkika,

16 krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, mhoɨiya kara swokɨ ɨti mɨ ta Devid siir omaka nakainam ya wɨ kara swokɨ haɨninasiin okwowi. Mɨ ɨkɨ saiir digworaekwo nhɨrɨm, biyɨe nwowɨm, yɨm wɨ yaeya kara swokɨ grab mɨrii. 17 Mɨ iikam nhɨrɨm Juda iikam tani yɨm wɨ kariiram wɨt. Mɨ ɨkɨ iikam whɨekakɨm nu whɨranɨm kariiram naɨngwo tɨbmiiyɨm, yɨm ɨriipa hɨriinan kariir waraɨrgɨm. Mɨ siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. 18 Bɨikɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn, siya ta yai aiir bɨdi boɨnɨn.

Mɨ tariinanɨn siya ɨna swokɨ boɨnkiyɨn,

19 mɨ Jems siir yaiya tasa nikɨ amyokiyokɨiya. Kariir kwoɨnɨn hɨnɨɨngɨn, iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir kwoɨnɨn ɨna kisɨna haiginamɨn Adi Komii siirɨm mɨ krɨma sɨmiirɨn kɨigi kɨpi nɨnki. 20 Nɨɨngaka. Krɨma sɨmiirɨmɨn yokwo tɨ wɨn hauugi. Mɨ sɨmiir yokwowa hɨnɨɨna wɨn boɨnki mɨ sɨma siyɨu biyɨe whɨekakɨm uruwai siyaowainiyɨm sɨmiir dɨuguski. Mɨ sɨma hɨinanaeni siyɨuɨn siirsi dapiyok. Mɨ sɨma ɨkɨ wraisuɨm nɨiyara sɨma nɨmborukrɨmkrɨkɨu aokiyɨm sɨmiir kɨpi nae. Mɨ sɨma wraisupai wraisupaiyɨm sɨmiir nhɨe ɨmiir kɨpi mɨ kwiyae. 21 Krɨma dɨnoknɨnkɨn, bɨiya hɨriinan mɨ tariinanɨn ɨriipa hɨriinan ɨkɨ om komii komii whɨekakɨm inkam kakaɨrgɨm, Moses siir siyɨu komii siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuam. Mɨ sɨma siir yai aiirar mwaɨnikɨm maeyauɨm yai sɨma nɨdwo wakaeiyɨm sɨmiir. Mɨ Juda sɨmiir ɨi komii komii ɨkɨm. Ɨriig.

Sɨma yokwo ɨkɨ iikam nhɨrɨm Juda iikam tani Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨm wɨn hauugika

22 Mɨ aposel kamɨm mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowi ɨkɨm mɨ inkam ɨma sɨma yai maeyauu kwɨruwa mɨnam nɨdwo bɨnaigɨm, inkamwo nwɨsa nɨmbinkiyɨm Pol, Banabas sowaka namɨm, om Antiok hɨriir. Mɨ tɨ inkam nwɨso sɨma nɨmbino sowiir inɨgo Judas mɨ siir inɨg whɨrɨn Basabas mɨ nwɨrɨn, Sailaskɨn mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir bɨiyɨn ɨni sowa ywowo.

23 Yokwo kwɨra sɨma sowiir wɨn hauugiya Juda iikam tani sɨmiiram mɨ saiir yaiyɨm hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨm, krɨma aposel kamkɨm mɨ krɨma inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm krɨma kɨmiir nomiiyaukɨm. Krɨma wɨnkika ta yokwowa kɨmiirɨm tɨ nomiiyau nhɨrɨm, Juda iikam tani om Antiok anɨm mɨ nu Sirianɨm, kɨmiirɨm. Tɨ akamɨm! 24 Krɨma bɨdi wakaeyɨm! Krɨmiir kam nhɨrɨm kɨmiirɨm nɨtkɨm mɨ yaiyɨm sɨma boɨnɨm kɨma ɨni kakar ywokiyɨm. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm sɨma prɨdaigɨnɨugɨm. Mɨ krɨma sɨmiirɨn hɨriinan bɨ boɨnkikɨm. 25 Krɨma ta yaiya saiir wakaeyɨm mɨ krɨma ɨni kwoɨn whɨrua ywowɨm. Mɨ krɨma ɨna boɨnɨm, nɨm inkamo nwɨsa tɨ ɨkropki kɨmiirɨm tɨ krɨmiir nomiiyau wadɨe nwɨso sowaka Banabas Pol. 26 Mɨ sowa naosi bɨ naɨngwoyɨmiyoko, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir mɨi aiir napmɨriiyamɨn. 27 Mɨ krɨma Judas Sailas sowiir asi nɨkropkiko, ta yai aiirɨn pɨ sowiir yaiga ninɨ boɨnmɨmauuniyɨm kɨmiirɨn. 28 Mɨ Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨkɨn ɨni krɨmaka nwowɨn. Mɨ krɨma yai bɨdi kitɨbmii boɨnɨm mɨ krɨma kɨmiirɨn pɨ yapa hɨk kwɨri swokɨ ɨnkɨn hauugi rani. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan dimɨn ɨiirarar tɨr. 29 Mɨ kɨma wraisuɨm sɨma nɨsomaowɨm mɨ uruwai siyaowaini hauuɨm, kɨma sɨmiir kɨpi nae. Mɨ kɨma wraisuɨm nɨi ara sɨma nomboru aokiyɨm sɨmiir kɨpɨm kɨpi mɨ ae. Mɨ sɨmiir nhɨeyɨm kɨpi mɨ kwiyae. Mɨ kɨma hɨinanaeni siyɨuɨn siirsi dapiyok. Kɨmasiya kɨgrɨrɨraona mɨ tɨ hɨriinan siyɨu ɨiisi dapiyok. Mɨ kɨma wɨ wadɨeya sɨbgu okrɨpkai. Ta yokwowa ɨni dɨgyokiya.

30 Iikamɨm sɨma nɨkropkikɨm mɨ sɨma om Antiok hɨriir yapiinamɨm. Mɨ sɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn ha nɨkɨunamɨm maeyau kwɨrua haɨngiriyɨu owɨm mɨ ta yokwowa ɨna hauua sɨmiir. 31 Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma ta yokwowa saiir mwaɨnɨm mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga ywokiyɨm. Ta yaiya sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuga sɨma wɨnkiya. 32 Mɨ profet inkam nwɨso Judas, Sailas sowaɨrgo mɨ sowa yai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir asi boɨnmɨmauugo mɨ sɨmiirɨn sowa whɨnkɨnsiis haigɨnɨugo. 33 Mɨ sowa om Antiok hɨrɨn ɨna ikɨ onanaeyo bɨ namsasaugo. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma sowiirɨn ɨna boɨn wadɨekiywo. Mɨ sɨma ɨna swokɨ ɨkropkiywo sɨmiirɨmar. 34 Mɨ Sailas siir kwoɨnɨn ɨna yaɨngwowɨn, kara wɨ om Antiok tɨrar nwowi.

35 Mɨ Pol, Banabas sowa om Antiok hɨr nwoko. Mɨ sowa kam nhɨrɨm sɨmaka yɨnkɨn mɨriiyɨm, iikamɨm sɨmiir nɨsiisimauuam Adi Komii siir yai aiir. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuam.

Pol, Banabas sowa ɨni yapa yapa yamkiywo

36 Mɨ mhoɨiya bwan nhɨrɨm bɨdi yakaigiyɨm mɨ Pol siya Banabas siir boɨn, krɨra swokɨ ami ɨkɨ nomiiyauɨm om komii komiiyɨm sɨmiir nwowɨm sɨmiir swokɨ apkɨg ami bɨiya krɨra boɨnmɨmauuɨm Bɨiyan Inkam Komii siir yaiya saiir. Mɨ krɨra sɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm, sɨma ɨna namisi sɨbgu owɨm, iyɨe? Nɨɨngaka. 37 Banabas siya mɨnam naɨngwokɨn Jon siya saɨkar namɨm mɨ siir inɨg whɨrɨn Makɨn. 38 Mɨ Pol siya ɨna boɨnɨn, tɨ inkamɨn bɨiya krɨmiirɨn nu Pamfilia hɨr haibugikɨn mɨ siya mɨi krɨraka mɨriiyam wara bɨ nɨtkɨn mɨ krɨra siirɨn wɨ wara kɨpi nɨkɨunam. 39 Mɨ sowa ɨo tɨ dimɨn ɨiir hanɨɨngɨ ywonanae. Mɨ sowa ɨrɨpa bɨ mɨriigo. Mɨ Banabas siya Mak siir yɨkɨunam mɨ sowa siyaii ɨra saiir kwɨriinam mhɨuisɨm whɨrɨn Saipras siir hɨriir namam. 40 Mɨ Pol siya Sailas siir yɨkɨunam mɨ ɨni sowa yamwo. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma boɨn, Adi Komii siir naɨngwobumbuwa saeya wɨ kowaka nwonami. 41 Sailas sowa Pol nu Siria mɨ nu Silisia tɨ nu komii whɨswo sowiir bopwo hɨr napamwo mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir whɨnkɨnsiiskɨm sowa. Ɨriig.

16

Pol siya Timoti siir yɨmbin saɨka namam.

1 Pol siya wara yɨnkɨn am om Debi mɨ om Listra sowiir hɨriirɨn. Mɨ om Listra hɨrɨn inkamɨn naɨngwo tɨbmiiyɨn nwɨra nwowi. Siir inɨgɨn Timotikɨn mɨ siya Juda wiga saiir yɨnisɨmkɨn. Saeya bɨdi yaɨngwo tɨbmiiya. Mɨ siir adɨn Grik inkamkɨn. 2 Sɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Listra mɨ om Aikoniam hɨranɨm, sɨma siir siyɨu ɨmiir boɨnkɨm, Timoti siya inkam wadɨekɨn. 3 Pol siir kwoɨnɨn ha naɨngwowi Timoti siya saɨka wara namɨm. Mɨ siya siirɨn ɨna yɨkɨunaniyɨn. Mɨ siir mɨoɨsa ɨna kɨtiyopnɨr haiya. Siya Juda kamɨm hɨr nwowɨm sɨmiirsi naɨngwokɨn mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir asi tɨrkɨn. Juda iikam whɨekakɨm siir nɨnoknɨnkɨnɨm Timoti siir adɨn Grik inkamkɨn. 4 Pol, Sailas mɨ Timoti sɨma ɨna yapnamɨm om komiiyɨm sɨmiir. Mɨ ta yaiya aposel kamɨm mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowi ɨkɨm, bɨiya sɨma nɨmboɨntɨbmii kimaiya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om komii Jerusalem hɨranɨm sɨmiiram mɨ sɨma tɨ kam nwoɨmɨm sɨmiirɨn saiirar swokɨnɨ boɨn naɨngwo ɨu. Mɨ sɨma boɨn, kɨma tɨ siyɨu ɨiirar tɨ swokɨ ap. 5 Mɨ omom omomɨm tɨ kam nwoɨmɨm sɨma naboɨnmamauuɨm sɨmiir hɨran iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm ɨni komiiyar ywokiyɨm. Mɨ ɨinokɨinokɨn sɨmiir isidɨn wɨ komiiyar nworaraowi. Ɨriig.

Pol siya whɨnkɨgmɨmɨkwɨnkɨn nu Masedonia hɨran inkamɨn siirɨn.

6 Mɨ sɨma tɨ nu whɨso Frisia mɨ Galesia sowiir boponiya napamo mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnɨkɨdugi, kɨma nu Esia hɨrɨn wɨ yai kɨpi ninɨ boɨnmɨmauuɨu. 7 Mɨ sɨma nu Misia hɨr inɨ apɨeyokmainaki. Mɨ sɨma mɨnam tɨrkɨm, pɨ nu Bitinia hɨriir napnɨnopkainamɨm. Mɨ ɨni Jisɨs siir naeyɨu ɨeya yɨkɨdunaowidɨm sɨmiirɨn. 8 Mɨ sɨma nu Misia hɨrɨn asi napkɨndiyɨugikɨm. Mɨ sɨma ɨna yapnaniyɨm om Troas tɨriir. 9 Mɨ nɨiyaka Pol siya dimɨn whɨrɨn nhwonan whɨnkɨgwɨnkɨn. Mɨ inkam nwɨrɨn nu Masedonia hɨranɨn siya ɨna yɨnsiin okwo kauwok boɨnɨnaekiyɨn Pol siiram. Kɨra wara whɨi komiiya solwara nɨkɨuwiya saiir whɨi mɨrmiiya tɨriir wɨt! Nu Masedonia tɨriir, krɨmiir ninɨ whɨndirɨraerar haigɨnɨuniyam. 10 Pol siya tɨ dimɨn ɨiir bɨdi kɨgiyɨn mɨ krɨma bɨ kɨmɨmɨnkikɨm ɨni digworaekwo ɨmiirar dirɨraerar namɨm nu Masedonia hɨriir namɨmɨn. Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkiyɨm Adi Komii siya nɨkɨugikɨn krɨmiirɨmɨn. Yokwo Komii saiir yai wɨn kɨbiya sɨmiir boɨnmɨmauuɨm. Ɨriig.

Lidia Saeya bɨdi yaɨngwo tɨbmiiya.

11 Mɨ krɨma siyaii aiirɨn om Troas hɨr nwowa saiir yani saɨn kwɨriinam. Mɨ ta siyaiiya ɨni om Samotras hɨriirar kigɨrɨrɨunama. Mɨ ɨigwɨra om Niapolis hɨriir yakiyam. 12 Mɨ krɨma tɨ om ɨiir haiburgigɨm mɨ om Filipai hɨriir yapnɨmbiyam. Bɨiya siya tɨ omɨn Rom hɨran iikam nhɨrɨm sɨma ninɨ krɨpkii whɨnikɨn. Mɨ tɨ om komiiyɨn ɨni nu Masedonia siir nu haɨmii ɨiir nwowɨn. Krɨma ɨi kasa bɨ nikɨ onakikɨm tɨ om ɨiirɨn. 13 Mɨ Juda sɨmiir ɨi komiiya krɨma om ɨiir haiburgigɨm mɨ ɨna yapniyamɨm tɨ ɨe siir kingiin hɨriir. Ha naɨngwokɨm ta opa saiir kingiin hɨrɨn, saeya nhwo kwɨskak maeyaugɨ nɨuwi. Mɨ ta opni maeyaua krɨma kɨgi wig nhɨrɨm hɨr nwowi. Mɨ krɨma yai sɨmaka yɨdwo boɨnai.

14 Wig ɨra saiir inɨgɨn Lidiaka. Saeya ta wiga Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir inɨg hainan kɨrɨeka. Mɨ saeya ta yai aiir wakaeya mɨ saiir omɨn Taiatairakɨn. Mɨ saeya yɨuɨs pariidnan pani mɨiya saiir mɨriiga. Mɨ saeya umɨr pɨ saiir siyar mɨ hai. Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya kisɨna haigikɨn saiir kwoɨnɨn mɨ saiir wɨɨna ɨni yaiya Pol siya boɨnkiya ɨni saiirɨma mauugiya. 15 Mɨ saiirɨn op ɨna baptais haigɨnɨua mɨ saɨka ɨrɨpa omaka ɨrua whwonkaiyɨm sɨmiirɨn warar. Mɨ saiirɨn op ha baptais dɨgiya mɨ saeya boɨnki krɨmiirɨn, kɨma kariirɨn ha naɨngwowi kara Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siirɨm bɨdi yaɨngwo tɨbmiikikɨna mɨ kɨma pa nwokɨ ɨtɨm kariir omaka aiirɨn. Mɨ saeya krɨmiir boɨnanaeya mɨ krɨma ɨni saiir yai aiirar mɨ wakaeyoknanamɨm. Ɨriig.

Pol, Sailas sowiirɨn omakanau hɨugrɨpkɨikikaigo om Filipai hɨr.

16 Mɨ ɨigwɨra krɨma tɨ ɨeyɨn siir kingiin hɨriir napnamɨm mɨ Adi Komii siirɨm inɨ srɨiyɨu ta maeyau aiir. Mɨ wig ɨra mɨi nɨɨnga prɨimɨriiya saeya krɨmiirɨn siyɨu hɨr yapyɨskaiwɨn. Mɨ saeya ta wiga uridyɨu biyɨekɨ bɨdi yɨnkɨnɨukikaiya. Mɨ saeya ɨkɨ boskwonauwan yaimɨn dimɨnɨm pɨ saeya nɨisiisiimauuwi. Mɨ ta wiga saiir bɨiyan iikamɨm sɨma umɨr komii pɨ mɨiya saeya mɨriiya pɨ saiirsiyar mɨ haii. 17 Ta wiga saeya ɨni Pol siya mɨ krɨma, saeya ɨni krɨmiir mhoɨiya yɨta. Mɨ saeya ɨinokɨinokɨn pɨ hɨnɨɨna kauwok boɨnkii, kɨma tɨ kamɨm Adi Komiiyɨn nɨnomor kou hɨr nwowiyɨn siir mɨi mɨriiyɨm, kɨma krɨmiirɨn siyɨuɨn Adi Komii siya kaoprigi okwowiyɨn siir boɨnmɨmauu. 18 Ɨinokɨinokɨn ta wiga hɨriinan siyɨu ɨiirar tɨrnanaeka. Mhoɨiya Pol siir pɨua ɨna piyaokiya mɨ siya ha haimisiyao okwo kaokiyɨn ta wig aiirɨm mɨ siya yɨu biyɨe ɨiir boɨnkii, kara kɨriirɨn Jisɨs Krais siir inɨg ɨiir boɨnki, kɨra ta wig aiir dɨuguski! Mɨ ha damki! Mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨn bɨ kɨmɨmɨnkikɨn, ta wig aiirɨn ɨna yɨuguskiyɨn mɨ siya ɨna yamkiyɨn.

19 Mɨ tɨ omɨn siir bɨiyan inkam komiiyɨm sɨma bɨdi kɨgii, tɨ dimɨnɨn mɨ sɨma ɨna yɨnoknɨnkiyɨm, ta wiga saiir umɨr mɨiya nɨkiigiya. Mɨ sɨma Pol, Sailas sowiir yonkworɨmdɨnu mɨ sɨma sowiirɨn ɨna kiyainamwo mɨ sɨma maeyaua sɨma nɨdwo boɨnaiiya bɨiyan inkam komiiyɨn saɨka hɨr inɨ boɨnaiyɨu, sowiir boɨniyopnatkaigiyam. 20 Mɨ sɨma sowiirɨn bɨiyan inkamɨn yai wakaeiiyɨn, siirɨm yɨkɨunam. Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, tɨ inkam nwɨswo Juda hɨranko. Tɨ krɨmiir om komiiyɨn sowa ninɨ prɨidirɨraerarbumbuniko. Mɨ krɨmiir iikamɨm kakak asi nwokɨm. 21 Mɨ sowa sɨmiirɨn yaeya siyɨu whɨr bɨ nɨisiisimauugo. Mɨ nɨm krɨma om komii Rom sɨmiir siyɨuɨn siir napikɨm. Mɨ tɨ siyarɨn yɨo ɨrɨpa bɨ namasugɨn. Mɨ krɨma tɨ siyɨuɨn sowa nɨisiimauuwɨn siir kɨpi nap, yɨo ɨni yaeya siyɨu ywowɨn. Mɨ tɨ yaiyɨm sɨma boɨnɨm ɨni dɨg ywokiyɨm. 22 Mɨ ɨkɨ iikamɨm sɨmiir yaiyɨm ɨni sowiirar swokɨ ɨnkɨn boɨnhɨuriiyɨugiyɨm. Mɨ inkam komii komiiyɨm yai hɨdiyɨm sɨma yɨinɨkiwɨmwɨtki sowiir yɨuɨso. Mɨ sɨma boɨnki, sowiirɨn ɨdgɨu hankak dwoki. 23 Mɨ sowiirɨn ɨdgɨuni yɨpɨmparnanae. Mɨ sowiirɨn omaka hɨuyokiyokaiya saiir dokmwɨn apnɨnopkaigi. Mɨ inkamɨn ta omaka hɨuyokiyokaiya saiir waikaowiyɨn siir boɨnki, kɨra sowiirɨn wɨ sɨbgu waikao. 24 Mɨ tɨ inkamɨn waikaowiyɨn, ta hɨriinan yai kɨrɨe aiir wakaekiyɨn mɨ ta omaka hɨuyokiyokaiya sowiirɨn saiir omaka igɨbopwo hɨr yamɨ okmwɨn ɨdwokaiyɨu. Mɨ siya sowiir ɨga kwiiyɨm pae komii komii wɨso sowaka yɨnkɨn ɨrɨonɨnkɨn widgig.

25 Mɨ hɨrii tɨrii nɨibwopwowɨn Pol, Sailas sowa Adi Komii siirɨm srɨiwɨi. Mɨ Adi Komii siir mwaiyɨm ɨni sɨmiir warar waokaowiiyo. Mɨ kamɨm sowaka nɨnkɨn hɨugrɨpkɨiyɨm, sɨma ɨni sowiirar wakaemɨmɨkwɨiyɨm. 26 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn nɨɨn komiiyɨn ɨna yɨtkiwɨiyɨn. Mɨ ta omaka saiir ɨiyɨnpaeyɨn whɨekakɨm ɨni praprada kɨnkiyɨm. Mɨ tɨ omaka sɨmiir hɨugrɨmkrɨpkiikikaiyɨm sɨmiir anowɨm ɨni sɨma sɨma haiwaokiyɨm mɨ tɨ kam whɨekakɨm wɨeyɨnsopɨm sɨmiir nɨnɨmnɨrkaiyɨm ɨni sɨma sɨmar hɨuwhromwhro ɨkiigɨiyamɨm. 27 Mɨ inkamɨn ta omaka saiir waikaowiyɨn siya ha nɨnsiingiyɨn ta omaka hɨuyokiyokaiya saiir ano whɨekakɨm sɨmiir kɨgiyɨm haiwaokiyɨm mɨ siir kwoɨnɨn ɨna yaɨngwokiyɨn tari kam whɨekakɨm tapaiir hɨugrɨpkɨikikaiyɨm bɨdi yɨdamkiyɨm. Mɨ siya siir kamkɨu ɨiir asi kiwokhaigɨn siya siyar swokɨ hampɨmpɨtnam. 28 Mɨ Pol siya ɨni komiiya kauwok boɨnkiyɨn! Kɨra kɨnakɨna kɨpi dirɨraerarbumbuna. Krɨma bɨ nɨdamamkɨm krɨma tɨsi tɨrɨrar nwowɨm. 29 Mɨ tɨ inkamɨn waikaowiyɨn ɨna kauwok boɨnkiyɨn, paeya nɨuyaeiya saiirɨm mɨ siya ɨna iwɨt nɨnopkainaniyɨn omaka apanauwa hɨriir mɨ siya nɨdid prasae bɨ kikɨnkɨn, siir kɨu mɨnɨm ɨni nopnopa warar kɨnamɨn. Mɨ ɨni Pol, Sailas sowiir ɨgmiiga inɨ akai hɨuɨuwɨn. 30 Mɨ siya ɨna yɨkɨuna apninaniyamo sowiirɨn yaba hɨriir. Mɨ ɨna boɨnɨn, kowa inkam komiiko kara pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn siir tɨ tɨr? Mɨ Adi Komii siya pɨ kariir nikɨ animaiwarkainam. 31 Mɨ sowa ɨna boɨno, kɨra krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siirɨm daɨngwo tɨbmii. Mɨ Adi Komii siya wɨ kɨriir nwokɨ anmaiwarkainaei. Mɨ kɨriir omakan iikamɨm ɨriipɨ hɨriinan, wɨ siyakɨnar nanmaiwarkaina swowi. 32 Mɨ sowa ta yai wɨn kɨbiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siira sɨmiir boɨnmɨmauugɨm siya. Mɨ iikamɨm siir omakanɨm sɨmiir warar yɨnkɨn boɨnmɨmauu. 33 Mɨ ta ɨi aiirɨn, tɨ inkamɨn omaka hɨuyokiyokaiya saiir waikaowiyɨn sowiir paowaiyɨm ɨni siya hɨisokɨm. Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨm siya mɨ iikamɨm siir omaka ɨruanɨm sɨma op ɨna baptaisɨm. 34 Mɨ siya sowiirɨn ɨna yɨkɨunamɨn siir omaka hɨriir. Mɨ siya sowiirɨn nae mɨnɨm ɨna hauu aeyɨn. Mɨ maɨrgɨmaɨrga prasae rani, siya nwowa iikamɨm omaka ɨrua saɨka whwonkaiyɨm sɨmakan. Mɨ sɨma Adi Komii siirɨmɨn ɨna yaɨngwo tɨbmiiyɨm.

35 Mɨ ɨigwɨr nugakɨn, inkam komiiyɨm yai hɨdiyɨm om komii Rom hɨranɨm sɨma swokɨ ɨkropkiyakwok, kam nhɨrɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiirɨn omaka hɨuyokiyokaiya saiir hɨriir. Mɨ sɨma inɨ boɨnɨu, kɨra tɨ inkam nwɨso sowiirɨn tɨ ɨkrop apniki. 36 Mɨ tɨ inkamɨn omaka hɨuyokiyokaiya saiir waikaowiyɨn siya Pol siir inɨ boɨnmauuɨu. Mɨ siya boɨn, ɨkɨ inkam komiiyɨm yai hɨdiyɨn om komii Rom hɨranɨm sɨma bɨdi boɨnkiyɨm kowiirɨn pɨ kara nɨkropkii mɨ kowa ta omaka hɨuyokiyokai aiirɨn haiburgig mɨ ha dapniyam mɨ kowiir kwoɨnɨn hiinsɨm hiinsɨma dwo. 37 Mɨ Pol siya sɨmiirɨn ɨna boɨnmauuɨn, krɨra ɨni om komii Rom hɨran inkam ywowo mɨ sɨma krɨriirɨn yai mɨiyɨk bɨ sɨbgu boɨnkɨm. Mɨ dimɨnɨn krɨra tɨrbuɨn siir bɨ boɨnmauugɨm. Nɨɨngaka. Sɨma krɨriirɨn iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda, hindara prɨitɨokɨm. Mɨ sɨma krɨriirɨn omaka hɨuyokiyokaiya saiirɨn whɨsariiya nokmwɨn apɨnopkaigiko. Mɨ tari sɨma krɨriirɨn hindara haigiprakai ɨkrop apniyamam naɨngwokɨm, aniya? Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Om komii Rom hɨran inkam komii komiiyɨm sɨmar wɨt. Mɨ krɨriirɨn sɨmar swokɨ ɨkrop apniki idwowɨiya hɨriirɨn.

38 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm, sɨma ta yaiya saiir wakaenamɨm mɨ ɨna yamɨm mɨ bɨiyan inkam komiiyɨm yai hɨdiyɨm, sɨmaka inɨ boɨnɨu mɨ bɨiyan kamɨm yai hɨdiyɨm, sɨma ha wakaewɨnɨm, sowa ɨni om komii Rom hɨran inkamar mɨ owo mɨ sɨma ɨna yɨdidɨm. 39 Mɨ sɨma ha namɨm mɨ sɨma sowiirɨn ɨna inɨ ouumɨkmɨk boɨnɨuwɨm. Mɨ sɨma boɨn, krɨma kowiirɨn siyɨu mɨiyɨknan bɨ tɨrkikɨm. Mɨ sɨma ɨna whɨnapniyamɨm idowɨiya hɨriir. Mɨ sɨma boɨnki, kowa tɨ om komiiyɨn siir haburgik mɨ kowa maeyau kwɨra dapnam. 40 Mɨ sowa ɨna haiburgigo ta omaka hɨuyokiyokai aiirɨn. Mɨ sowa Lidia saiir omaka hɨriir yam. Mɨ sowa iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir inɨ kɨgɨu. Mɨ sowa yai nhɨrɨm sɨmiir boɨnmɨmauu, sɨmiir kwoɨnɨm kɨrɨe nwokɨ owɨm. Mɨ sɨma ha haiburgigɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. Ɨriig.

17

Mɨ om komii Tesalonaika hɨran iikamɨm sɨma Pol Sailas sowiir tɨoɨm mɨnkɨm

1 Mɨ sowa ha napnamo mɨ sowa om whɨrɨn Amfipolis hɨriir yapnɨmbɨiyam. Mɨ sowa tɨ om ɨiir haiburgigo mɨ sowa om komii whɨrɨn Apolonia hɨriir yɨmbiyam. Mɨ sowa tɨ om ɨiir mɨ haburgigo mɨ sowa om komii whɨrɨn Tesalonaika hɨriir yɨmbiyam. Mɨ omaka ɨra Juda sɨmiirga yai nɨdwokai wakaeiya ɨni tɨ om ɨiir nwowa. 2 Pol siir siyɨuɨn ɨkɨ om komii komiiyɨm siya namɨm, siya pɨ Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya mɨ siya pɨ sɨmaka nɨnkɨn apnɨnopkainami. Mɨ Juda sɨmiir ɨi komii komii kwoɨmɨm siya sɨmaka yɨnkɨnwamwarkɨi boɨn, Adi Komii siir Yokwo Komiiya saiir yai ɨmiir. 3 Mɨ siya Adi Komii siir Yokwo Komiiya saiir yai ɨmiirɨn mɨnam boɨnmɨmauugɨn sɨmiirɨn, Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨn inkam nwɨrɨn, hɨk haiyamɨn. Mɨ siya wa naonami mɨ siya wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. Mɨ siya boɨnki, tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbinɨn, siya Jisɨs siyaɨrgɨn. 4 Mɨ Juda iikam nhɨrɨm sɨmaka hɨrar nwowɨm, sɨma ɨni Pol siir yai aiirɨm yaɨngwo tɨbmiigiyɨm. Mɨ sɨma ɨni Pol, Sailas sowiir isid ywowɨm. Mɨ iikam whɨekakɨm Grikanɨm, yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨma mɨ hainanikɨm. Mɨ sɨmiir iikam isid bripriyɨn sɨma ɨni sowaka yɨnkɨn ɨtɨnakɨuɨm. Mɨ bɨi nwowi wigɨm, yɨm ɨni hɨriinanar mɨ tɨrɨm.

5 Mɨ Juda sɨmiir kwoɨnɨm whwokwoka bɨ nwokikɨm mɨ sɨma inkam biyɨeyɨm siyɨu hɨr napamɨm sɨmiiram yɨkɨuna. Mɨ sɨma iikam whɨekakɨm ɨna yɨkɨuna dɨgɨm. Mɨ ta yaiya sɨma ninɨ boɨnɨua mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni haugɨhauga whiyɨekiyɨm. Mɨ sɨma ɨni yaiiyamar yaɨngwokiyɨm. Mɨ sɨma Jeson siir omaka saiir nokwoyokaigiyɨm mɨ sɨma ɨna hansranɨm sɨmiirɨm. Sɨma mɨnɨm tɨrkɨm, sɨmiirɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir niyopmauugiyɨm. 6 Mɨ sɨma sɨmiir bɨ kɨgɨm. Mɨ sɨma Jeson mɨ iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir yɨkɨunam tɨ om komiiyɨn siir bɨiyan iikamɨm sɨmiirɨm. Mɨ sɨma hɨnɨɨna kauwok boɨnam, tɨ kamɨm siyɨu bibiyɨe tɨrbumbuwi ɨma tɨ omom omom ɨmiir. Mɨ tariinanɨn sɨma tɨsi om ɨiir mɨ atɨrbumbuniyɨm. 7 Mɨ Jeson siya yɨkɨunam sɨmiirɨn siir omaka hɨriir. Tɨ iikam whɨekakɨm sɨma om komii Rom hɨran inkam komiiyɨn Sisa siir siyɨu ɨmiir nanugaugaugɨm. Sɨma ɨna boɨnɨm, inkam Komii nwɨrɨn ɨna nwowɨn, siir inɨgɨn Jisɨskɨn. 8 Mɨ iikamɨm mɨ bɨiyan inkam komii ɨkɨm tɨ om komii siir nwowɨm, sɨma tɨ hɨriinan yai ɨmiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨna yanaakiyɨm. 9 Mɨ bɨiyan inkam komiiyɨm sɨma boɨn, kɨmiir yaiya yai paii rani mɨ kɨma pɨ ta yai aiir saɨngig. Mɨ Jeson mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii ɨkɨm, sɨma umɨrɨm ha saɨngigɨm mɨ sɨma ɨna yamɨm. Ɨriig

Mɨ Sol siir isidɨn sɨma om Beria hɨr mɨriigɨm.

10 Mɨ ta ɨiya saiir nɨiyaka iikamɨm Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨma Pol, Sailas sowiirɨn om Beria hɨriir yɨkropki. Mɨ ɨiya sɨma om Beria hɨr nɨmbiyamɨm mɨ sɨma ɨna yapnɨnopkainamɨm Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir. 11 Mɨ Juda iikamɨm om Beria hɨranɨm, sɨmiir kwoɨnɨm iikamɨm om Tesalonaika hɨranɨm sɨmiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma ɨni maɨrgɨmaɨrga nwowɨm, sɨmiir yai aiir wakaeyamɨn. Mɨ ɨinokɨinokɨn sɨma Adi Komii siir yaiyɨm yokwo hɨr nwowɨm, sɨmiira mwaɨnanaeikɨm. Mɨ sɨma nwokɨ ɨnoknɨnkɨni, sɨmiir yaiya yai kaimwoka. 12 Mɨ Juda iikam whɨekakɨm om Beria hɨranɨm, sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨm. Mɨ Grik wig whɨekakɨm inɨgakɨm mɨ Grik kam ɨkɨm, sɨma ɨna mɨ aɨngwo tɨbmiigiyɨm. 13 Mɨ mhoɨiya Juda iikamɨm om Tesalonaika hɨranɨm sɨma wakaeki, Pol siya Adi Komii siir yaiya saiir boɨnmɨmauuwi om Beria hɨrɨn. Mɨ sɨma asi namkɨm tɨ om ɨiirɨn. Mɨ sɨma inɨ hopswoɨu iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm mɨ sɨma ɨna yanaakiyɨm. 14 Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma Pol siir yɨkropki whɨigbida hɨriir. Mɨ Sailas Timoti sowa ɨni om Beria hɨrar ywokiyo. 15 Mɨ sɨma Pol siirɨn siyaiini mɨnam nani whɨnapyɨkɨu kwɨriigigɨm, siirɨn om Atens hɨr nadu atkɨnɨugigɨm. Mɨ Pol siya yaiyɨm ɨna boɨnmɨmauugigɨn sɨmiirɨn, Sailas, Timoti sowiirɨm. Siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨngig sowiiramɨn, sowa wa wɨtsɨsau kariiramɨn. Mɨ sɨma ɨna swokɨ haiyɨug apnamɨm om Beria hɨriir. Ɨriig.

Pol siya om komii Atens ta Adi Komii siir yaiya hɨr boɨnmɨmauugɨn

16 Pol siya om komii Atens hɨr ywokwokɨn, Sailas, Timoti sowiirɨmɨn. Mɨ siya ɨna kɨgɨn tɨ om komiiyɨn sɨma uruwai siyaowaini inɨgɨn siirara hainani mɨ siir kwoɨnɨn mɨiyɨk bɨ naɨngwokɨn. 17 Mɨ siya omaka Juda sɨmiira yai nɨdwokai wakaeiya, saiir yapnɨnopkainam. Mɨ siya Judan iikamɨm mɨ nhɨrɨm Juda iikam tani Adi Komii siir inɨg hainaniyɨm, siya yai sɨmaka yɨnkɨnwamwarkɨi boɨn. Mɨ siya ɨinokɨinokɨn pa mɨ ami maeyaua iikamkɨ nɨnkɨnɨuwiya saiir. Mɨ siya yaiyɨm pɨ iikamɨm sɨmiir hɨrar mɨ boɨnmɨmauuwi. 18 Mɨ kam nhɨrɨm Epikuriamni siyɨu nɨnoknɨnkɨniyɨm mɨ kam nhɨrɨm Stoikni siyɨu nɨnoknɨnkɨni ɨkɨm sɨma yai saɨka yɨnkɨnwaomwarkɨi boɨn. Nhɨrɨm yɨm ha boɨn, tɨ inkamɨn yai prɨiboɨn prɨiboɨniyɨn siya dimu mɨnam naɨngwowi? Mɨ nhɨrɨm ɨna boɨnɨm, siya uridyɨu biyɨeyɨn om whɨranɨn siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwi. Pol siya Jisɨs Krais siir yaiwɨn kɨbi aiir boɨnmɨmauugɨn sɨmiirɨn. Siya boɨn, Jisɨs siya ɨe hɨrankɨ nɨnsiin ɨdwokɨn. Mɨ siya ta hɨriinan yaiya saiir boɨnkiyɨn mɨ sɨma ta siir yaiya saiir bɨ wakae nɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ sɨma siirɨn yai biyɨe asi nɨkbumbugɨm. 19 Mɨ sɨma Pol siirɨn asi nɨkɨunamkɨm sɨmiir bɨiyan inkam komiiyɨn siiram, maeyaua yai nɨdwo boɨnaiiya mhɨukɨu Ariopagas hɨrana saiirɨm. Mɨ sɨma boɨn, krɨma ta yaiwɨn kɨbiya kɨra boɨnmɨmauua ɨkɨ iikamɨm sɨmiir mɨ krɨma saiirɨm naɨngwowi saiir wakaeyɨm. 20 Krɨma ta kɨriir yaiya saiir wakaeyɨm mɨ krɨma ɨni wara wakaeyɨmyokiyɨm. Ta yaiya, ɨni saa ywowa. Mɨ krɨma ta yaiya saiir yai mwo ɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm naɨngwowi. 21 Mɨ iikamɨm om komii Atens hɨranɨm mɨ nhɨrɨm om whɨran iikam ɨkɨm, sɨma om komii Atens hɨrara yamwoni. Mɨ sɨma ɨinokɨinokɨn yaeya yai whɨr bɨ boɨnikɨm. Nɨɨngaka. Sɨma tɨ yaiwɨn ɨmiirara whrɨe boɨnanaeikaigigɨm.

22 Mɨ Pol siya bɨiyan inkam komii komiiyɨm mhɨu Aripagas hɨranɨm, sɨmiir whwonkam ɨda yɨnsiin okwo boɨnki. Mɨ siya boɨn, kɨma tɨ kamɨm om komii Atens anɨm kara kɨmiirɨn bɨdi kɨgɨm, kɨma mɨini hanɨɨn mɨriigɨm wou nikwo aeyamɨn. 23 Mɨ ɨiya kara waraura nwowa mɨ karar bɨdi kɨgɨm digworaekwowɨm wou kɨma nikwo aeyɨm sɨmiirɨn. Mɨ kara bɨiya kwɨra kɨg. Mɨ sɨma yaiya hɨr wɨna hɨnɨɨna wɨnboɨnka. Tɨ Adi Komiiyɨn krɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨn. Mɨ tɨ Adi Komiiyɨn kɨma whaowaeyɨn mɨ kɨma siir inɨgɨn hindara whɨsariiyar, prɨihainani. Mɨ kɨmiirɨn tɨ Adi Komiiyɨn, kɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨn siir boɨnmauuwam tɨri.

24 Adi Komii siyaɨrgɨn nu nɨnomor mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir nonkwokwokiyɨm. Siya, nu nɨnomor sowiir nwowɨm digworaekwowɨm mɨ sɨmiir Bɨiyan Inkam Komiigɨn. Mɨ siya omaka inkamkɨ nonkwo mɨriiyɨm, siya sɨmiir bɨ nwowikɨn. Nɨɨngaka. 25 Siyar hauugikɨm digworaekwo whɨekakɨm iikam ɨmiirɨn. Mɨ omwai waiyayokiyokɨiiyɨn kwoɨnbudɨn pɨ siyar nwowaigɨnɨuwi mɨ sɨmiir kwoɨnɨm asi niyaei. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn hɨriinanar mɨ hauu haigɨnɨu. Mɨ Adi Komii siirɨn digworaekwowɨm, inkam nwɨrkɨn bɨ hauumauu haigɨnɨugɨn. Mɨ siya dimɨn whɨram bɨ whaowaekɨn. Nɨɨngaka. 26 Bɨikɨ bɨiyɨn Adi Komii siya inkam nwɨrɨn Adam siir nonkwokwokikɨn. Mɨ siir yɨnɨeyɨm, ɨni hoɨmgakar ywokiyɨm. Mɨ sɨma pɨuɨm kwɨrua bɨ nɨmbiyamkɨm, ɨni pɨupai pɨupai yɨmbiyamɨm. Mɨ sɨmiir nu maeyauɨm sɨma nwowanɨm siyar yɨmbingi, bɨdi bɨdiniya siya tɨkɨ kwoɨnɨn siira naɨngwokwokaigikɨn nu maeyau sɨmiirɨn yapayapa kikɨntɨmtɨo haigɨnɨuɨm. Mɨ siya tɨkɨ ɨiyɨm tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨma nɨmbiyamiyɨm, sɨmiir warar yɨnkɨn ɨmbingi. 27 Mɨ Adi Komii siya hɨriinan mɨnam tɨrkɨn, krɨma siir kɨgnɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ siya aru nwo rani, ɨni krɨmiir kingiinar nwowɨn. 28 Mɨ siir kɨrɨeya krɨmiirɨn omwai saeya waiyayokiyokɨii mɨ krɨma asi nongwomamaɨr aekiyami tɨ nu ɨiirɨn. Kɨmiir inkam nwɨrɨn siya hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn,

krɨma tɨ ombud komiiyɨn Adi Komii siirara yɨnisɨsɨmkɨm.

29 Mɨ krɨma ɨni Adi Komii siir yɨnisɨm ywowɨm, mɨ krɨmiir kwoɨnɨn ha kɨpi naɨngwo, Adi Komii siya uruwai siyaowai mɨ siya pae mɨnɨm krɨma nonkwokwowiyɨm siya sɨmiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. 30 Bɨiya kamɨm nɨnoknɨnkɨn karamaeyɨm mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn yai hɨrii bɨ boɨnkɨn digworaekwowɨm sɨma tɨrɨm ta ɨi aiirɨn. Mɨ tariinanɨn siya yai ɨna boɨnɨnaeyɨn iikam whɨekakɨm ɨkɨ omom omomɨm sɨmiir nwowɨm. Mɨ siya boɨn, kɨmiir kwoɨnɨm tɨ kisɨna haigi. Mɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haimriyɨugig. 31 Mɨ siya ɨiya kwɨra yɨmbin sɨmiir yaimɨn dimɨnɨm sɨmiir hɨdam. Mɨ siirɨn Adi Komii siya ɨe hɨrankɨ swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwokɨn. Mɨ krɨma nwokɨ nɨnoknɨnkɨni, siya Adi Komii siirgɨsiira inkamkɨn. Tɨ inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn siyaɨrgɨn, yai hɨdiyɨn.

32 Mɨ ɨiya sɨma ta yaiya, Pol siya boɨna inkamɨn ɨeyankɨ nɨnsiin ɨdwowɨn siira saiir wakaekiyɨm mɨ nhɨrɨm ɨni siir boɨn grɨnamɨm. Mɨ nhɨrɨm ɨna boɨnɨm, krɨma wɨ kɨriir yai aiirar swokɨ wakae tɨ dimɨn ɨiirɨn. 33 Mɨ Pol siya sɨmiirɨn ha haiburgigɨn mɨ siya ɨna yamɨn. 34 Mɨ iikam nhɨrɨm yaeya naɨngwo tɨbmiigiyɨm, sɨma asi namkɨm saɨkan. Mɨ Daionisias siya nu Ariopagas hɨran kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨnɨm sɨmiir inkam nwɨrkɨn. Mɨ wig ɨra saiir inɨgɨn Damariska. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma ɨni sɨmakar yamɨm. Ɨriig.

18

Pol siya om Korin hɨr mɨriigɨn.

1 Mɨ mhoɨiya Pol siya om komiiyɨn Atens siir haiburgigɨn mɨ siya om whɨrɨn Korin siir yam. 2 Mɨ siya Judan inkamɨn nwɨra kɨg siir inɨgɨn Akwilakɨn. Mɨ siya nu maeyaua Pontas dapiya saiir hɨrankɨ nɨtkɨn. Siya mɨ siir wig aeya sowa waiyɨn nu komii Itali hɨrɨn aii bɨ haiburgigo. Mɨ siir wiga saiir inɨgɨn Prisila. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn om komii Rom hɨr nwowiyɨn siir inɨgɨn Klodias. Siya nhɨnɨkrɨropki Judan iikam whɨekakɨm om komii Rom hɨr nwowɨm sɨmiirɨn. Sowawai tɨ om komiiyɨn Rom siir asi haiburgigo mɨ ɨna yɨto. Mɨ Pol siya sowiirɨn hɨr inɨ kɨgɨu. 3 Siya ta mɨiya sowawai mɨriiya wraisu ɨs pani mɨiya omaka mɨriiya saiir hɨriinan mɨi aiirar mɨ mɨriigɨn, umɨr mɨ haiyɨm. Mɨ siya sowiirwai omaka asi whwonkaigɨn. 4 Mɨ Juda sɨmiir ɨi komii komiiyɨm, Pol siya Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir napnɨnopkainamkɨn. Mɨ siya yai sɨmaka yɨnkɨnwaomwarkɨi boɨn. Mɨ siya Juda mɨ Grik hɨran iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir inɨ boɨnɨurwokaiyɨu sɨma Jisɨs siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm.

5 Mɨ mhoɨiya Sailas sowa Timoti ɨna haiburgigo nu Masedonia hɨrɨn mɨ sowa ɨna yɨtwo Pol siirɨm. Mɨ Pol siya ɨinokɨinokɨn yaiwɨn kɨbiya saiirara boɨnmɨmauuwikɨn. Mɨ siya Juda sɨmiirɨn ɨna boɨnɨnaekiyɨn. Jisɨsɨn Bɨiyan Adi Komii siyar nɨmbingikɨn, Judan iikamɨm kɨmiir kaoprigi okwowam. 6 Mɨ sɨma siir yai aiir yanugaugau mɨ sɨma siirɨn ɨna yɨgbumbuwɨm. Mɨ sɨma nu sɨnɨm siir yɨuɨs aiir nwowɨm asi nhɨskigikɨm. Dimusi rani, siya pɨ brombropnamkɨn. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn sɨmiirɨn, kɨma kɨgugukaeyami kɨmiirar dimɨnkɨn, yaikakɨn wɨ kɨmakɨma nwowi. An kara yai karamaeka. Panaowɨn kara pɨ ɨkɨ iikamɨm Juda iikam tani kara pɨ sɨmiirɨm nami. 7 Mɨ Pol siya ta Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir haiburgigɨn mɨ siya inkam nwɨrɨn siir omaka saiir yam. Tɨ inkamɨn siir inɨgɨn Tisias Jastaskɨn. Siya Juda inkam tani, siya tɨ inkamɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir inɨg ɨiirar hainanikɨn. Mɨ siir omaka ɨni ta Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya ɨni saiir akpitga ywowa. 8 Mɨ ta Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir bɨiyan inkamɨn saiir kɨgrɨraowiyɨn, siir inɨgɨn Krispaskɨn. Mɨ siir wig yɨn ɨma, sɨmani bɨdi yaɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir Bɨiyan Inkam Komii ɨiirɨmɨn. Mɨ om Korin hɨran iikam whɨekakɨm sɨma ta Pol siir yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨm. Mɨ sɨmiirɨn op ɨna baptais haigɨnɨuwɨm.

9 Mɨ ɨigwɨr nɨiyaka Pol siya dimɨn whɨrɨn nhwonan siir whɨn kɨg. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya boɨnki siir, kɨra kɨpi nɨdid. Nɨɨngaka. Kɨra ha boɨnmɨmauugi, mɨ kɨra yai mɨkrɨm kɨpi nwo. 10 Mɨ kara kɨnakar nwowi mɨ inkam nwɨrɨn wɨ kɨriir hopswo rani mɨ kɨriirɨn wɨ siya tɨrbumbu rani tɨ om komiiyɨn kariir iikam whɨekakɨm ɨni tɨrar nwowɨm. Ta yaiya Adi Komii siya boɨnkika. 11 Pol siya om Korin hɨrɨn, bɨewiyɨn whɨra ywo. Mɨ bwanɨm ɨriiyar whɨra yɨnkɨn o. Mɨ siya sɨmiirɨn Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauugɨn.

12 Mɨ ta ɨiya Galio siya nu komiiyɨn Grik hɨran bɨiyan inkam komiikɨn, hɨr nwowikɨn. Mɨ ta ɨiya Juda sɨma wara yɨnkɨn nhɨɨn, Pol siir nwowam ɨo. Mɨ sɨma siir yɨkɨunam bɨiyan inkam komiiyɨn yai hɨdiyɨn, saɨka nokwo boɨnam. 13 Mɨ sɨma boɨn, tɨ inkamɨn, iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨn siya boɨnɨurwokaiyɨugɨn Adi Komii siir inɨg hainanam. Mɨ ta siir yaiya tɨ siyɨu komii saɨka ɨrɨpa bɨ namasuga. Nɨɨngaka. 14 Pol siya ɨna naɨngwowɨn sɨmiir yai aka nowarkɨi boɨnamɨn. Mɨ Galio siya Judan kamɨm sɨmiir boɨn mɨ tɨ inkamɨn siya siyɨu biyɨe tɨriikɨswo mɨ kara kɨmiir yai aiirɨn wa pɨ wakaeyɨn. Mɨ siya tɨ inkamɨn krɨmiir oman siyɨuɨn saɨka bɨ nantamyɨryɨrkɨn mɨ siyɨu biyɨe bɨ tɨrkɨn. Nɨɨngaka. 15 Mɨ tɨkɨ dimɨnɨn siya krɨmiir oman dimɨn tani. Nɨɨngaka. Juda hɨran iikamɨm kɨmiir siyɨuɨn mɨ siir dimɨnkɨn. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir inɨgɨm, yɨm kɨmiirar dimɨnkɨn kɨmakɨma tɨ kitɨbmii boɨn. Mɨ kara tɨ hɨriinan dimɨnɨn siir yai nɨdwo wakaeyɨm pɨ boriisopi. 16 Mɨ siya sɨmiir maeyaua yai inkam komii aka nokwo boɨniya, saiir hɨranka yɨkrɨropnatkiikɨigi. 17 Mɨ sɨma Sostenis siir yankabrɨnunaowid. Siya Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir bɨiyan inkamkɨn. Mɨ sɨma siirɨn maeyaua yai nokwo boɨniya, saiir kingiin hɨrar yɨpɨmpar. Mɨ Galio siya tɨ dimɨnɨn sɨma tɨrkiyɨn, siirsi bɨ swokɨ naɨngwoyɨmyokikɨn. Ɨriig.

Pol siya om Antiok nu Siria hɨr nwowɨn siir hɨriir swokɨ am.

18 Pol siya om Korin hɨrɨn, ɨi kasa bɨ nwokɨn. Mɨ mhoɨiya siya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir boɨngig, ha dwoki! Mɨ siya ha nhɨnamɨn siyaii aiir kwɨrinam mɨ Akwila sowa wai Prisila ɨni saɨka yɨnkɨn amwo Senkria hɨriirɨn, maeyaua siyaii ɨma namasuwiya om Korin kingiin hɨr nwowa saiirɨm. Mɨ kana ɨna pɨɨriyaonama. Dimusi rani, siya Adi Komii saɨka bɨdi yɨmbinɨn, dimɨn whɨr tɨramɨn. Mɨ siya Juda sɨmiir siyɨuɨn siir napkɨn. Mɨ siyaiiya ha hɨuyanama mɨ sɨma ɨna yamɨm nu Siria hɨriir. 19 Sɨma om Efesas hɨriir yɨmbiyam. Mɨ Pol siya sowiirɨn tɨ om ɨiir haiburgig. Mɨ siya ɨna yapnɨnopkainamɨn Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai boɨniya saiir. Mɨ siya Juda kamɨm sɨmaka inɨ whrɨeboɨnaiyɨu. 20 Mɨ sɨma siirɨn ɨna srɨiyɨm, kɨra krɨmaka wɨ ɨi prɨeirɨga nwonami, aniya? Mɨ siya ɨna boɨnɨn, kara wɨ dɨg nwo rani. 21 Mɨ mhoɨiya siya sɨmiir boɨnki, ha dwoki! Mɨ Adi Komii siya kariirɨm naɨngwowi mɨ kara wɨ kɨmiirɨma swokɨ ɨti. Mɨ siya om Efesas siir haiburgig mɨ siyaiiya saiir yani kwɨrinam.

22 Mɨ siyaiiya ɨna yamamasu ɨuwa om Siria hɨr. Mɨ Pol siya siyaiiya saiir haiburgigɨn mɨ ɨna kunaiidamɨn. Mɨ siya om komii Jerusalem hɨriir yam. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm siya sɨmiir inɨ boɨnɨu tɨ akamɨm! Mɨ siya hɨriinan tɨr dɨgigɨn mɨ ɨni om Antiok hɨriir yapiinamɨn. 23 Pol siya om Antiok hɨrɨn, ɨi prɨeirɨga nwokɨn. Mɨ mhoɨiya siya ɨna yamɨn. Siya tɨ nu whɨswo sowiir yam, Galesia mɨ Frisia hɨr nwowɨm omisɨsɨm nhɨrɨm sɨmiir nap mɨriiyamkɨn. Mɨ siya iikam whɨekakɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn.

Apolos siya Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwikɨn om Efesas hɨr.

24 Mɨ Juda inkam nwɨrɨn tɨ om komiiyɨn Aleksandria hɨrankɨn. Siya om Efesas hɨr namwonikɨn, siir inɨgɨn Apoloskɨn siya yai mɨiyɨk mɨiyɨk ara boɨnikɨn. Siya Adi Komii siir yai aiirɨn, bɨdi yɨnoknɨnkɨn dɨgɨn. 25 Mɨ yɨo siya bɨdiyar mɨ ɨnoknɨnkɨnɨn, dimɨn taemɨn nhɨrɨm Jisɨs siya dirɨraerariyɨm. Mɨ siya ɨni sɨmiirar kauwok boɨnamɨn. Mɨ siir yaiya siya boɨna Jisɨs siir, siya bɨ kiyɨkrɨkɨu boɨnkikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siir yaiya ɨna yɨnyokɨigiya hɨnda tɨnda. Bɨiya Jon siya, siir boɨnmɨmauuwɨn yaiyɨm, sɨmiir kwoɨn kisɨna haigiyam mɨ op baptaisɨm. Mɨ siya sɨmiir boɨnmɨmauugɨn. 26 Siya Juda sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir yam. Mɨ siya yaiyɨm ɨni hindara inɨ boɨn ɨskiyɨm mɨ siya sɨmiirsi nɨdid kwoɨn bɨ naɨngwokɨn. Prisila Akwila sowawaiyar wakaeyo mɨ sowa siirɨn ɨna yɨkɨunamɨn sowiirwai omaka hɨriir. Mɨ sowawaiyɨn siirɨn hanɨɨngɨn yanaaknɨnkii haigɨnɨu Adi Komii siir siyɨu ɨmiirɨn siirɨn. Mɨ siya wɨ nwokɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm. 27 Mhoɨiya Apolos siya nu komiiyɨn Grik hɨriir namɨm mɨnɨn mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Efesas hɨranɨm sɨma boɨn maɨrgɨmaɨrga haigɨnɨugi siirɨn. Mɨ yokwowa sɨma wɨn hauugi, nu komii Grik hɨran iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨm. Mɨ sɨma hɨnɨɨna wɨn boɨnki, kɨma siirɨn wɨ dɨkɨunam kɨmiir omaka hɨriir. Mɨ ɨiya siya nu komii Grik hɨr nɨmbiyamɨn mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir pɨu nhɨnmi siya inɨ kɨn haigɨnɨuɨu. Bɨiya Adi Komii siya naɨngwobumbuwa sɨmiir kwoɨn ɨmiir kisɨna haigiyam. 28 Mɨ siya ɨni ɨgaokaka ywowɨn, Juda sɨma boɨnɨm yai bibiyɨeyɨm iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda mɨ siya sɨmiirɨn yaiyɨm Adi Komii siir Yokwo Komiiya saiir nwowɨm Jisɨs siya inkamɨn bɨiya Adi Komii siya nɨmbingiyɨn krɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwam mɨ siir boɨnkika. Mɨ sɨma asi nongwomamaɨr aekiyamkɨm. Ɨriig.

19

Pol siya om Efeses hɨr mɨriigɨn

1 Apolos siya om Korin hɨr mɨriigɨn. Mɨ ta ɨiya Pol siya ɨkɨ nupai nupaiyɨm sɨmiir nap mɨriiyɨn. Mɨ siya om Efeses hɨriir yap nɨmbɨiyam. Mɨ tɨ omɨn hɨran iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨmiir inɨ kɨgɨu. 2 Mɨ siya srɨiyɨu bɨiya kɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ kɨma Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨk ɨiir bɨdi yaeyɨn? Mɨ sɨma boɨn, nɨɨngaka. Krɨma Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨkɨn siir yai bɨ wakaemɨmɨnkɨm. 3 Mɨ Pol siya boɨnki sɨmiirɨn, kɨma pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨuɨn si baptaiskɨm. Mɨ yɨm ɨna yowarkɨi boɨnkiyɨm, nɨm krɨma Joni siyɨuɨn op siya baptaisɨn mɨ siir baptaiskɨm.

4 Mɨ Pol siya boɨn, bɨiya Jon siya iikamɨm sɨmiirɨn op baptais haigɨnɨugɨm mɨ siya tɨ siyɨuɨn mɨn nɨisiimauugɨn, sɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm. Jon siya Juda iikamɨm sɨmiir boɨn, kɨma tɨ inkamɨn kariir mhoɨiya nɨtɨn siirɨm daɨngwo tɨbmii. Tɨ inkamɨn siya Jisɨsɨn siyaɨrgɨn. 5 Mɨ sɨma ta Pol siir yaiya saiir wakaeyɨm mɨ ɨni Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir inɨg ɨiirar dapɨm mɨ op ɨna baptaisɨm. 6 Mɨ Pol siir ɨɨna sɨmiir yonkwoki mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni sɨmiir yanɨnkɨnɨuniyɨn. Mɨ sɨma ɨni yaipai yaipaiyɨm nɨnomor kou hɨranɨm, ɨni sɨmiirar boɨnamɨm profet kamɨm yaiya sɨma boɨniya mɨ sɨma sɨmiir hɨriinana boɨnkɨm mɨ sɨma Adi Komii siir yaiya ɨna boɨnmɨmauuwamɨm. 7 Tɨ kam whɨekakɨm ɨuur nwɨsko, Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨk ɨiir haiyɨm.

8 Mɨ Pol siya ɨna yapnɨnopkainamɨn omaka Juda sɨmiira yai nɨdwokai boɨnaiiya saiir. Mɨ yaiya siya ninɨ boɨnɨuwa, siya ɨni hindara inɨ boɨnɨskiyɨn. Siya nɨdidmɨr nɨdidmɨr bɨ boɨnkɨn mɨ siya ɨni sɨmakar yɨnkɨnwamwarkɨi boɨnɨn sɨmiir kwoɨn ɨmiir boɨnɨurwokaiyam. Mɨ siya sɨmiirɨn Adi Komiiyɨn siir iikam mɨ siir digworaekwowɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir boɨnmɨmauuɨm bwanɨm parig whoɨm. 9 Mɨ nhɨrɨm ɨni boriisop waeyaowɨm, bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨdan mɨ sɨma yai biyɨe Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir siyɨu ɨiir yɨgbumbu boɨnɨm. Mɨ Pol siya sɨmiir haiburgigɨn mɨ siya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirar yɨkɨunam mɨ ɨinokɨinokɨn Pol sɨma skulam Tiranas hɨriir namikɨm, Adi Komii siir yaiya saiir whrɨe boɨnaiyɨuwam. 10 Siya hɨriinanar dirɨraeraryokiyokɨiyɨn bɨewiyo whɨs. Mɨ iikamɨm nu Esia hɨranɨm, sɨma bɨdi wakaeyɨm Bɨiyan Inkam Komii siir yai ɨmiirɨn. Mɨ Judan iikam mɨ Grik an iikam yɨm ɨna mɨ wakaeyɨm. Ɨriig.

Siva siir yɨnisɨm yɨnkamiyɨn ɨma.

11 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya hauugikɨn Pol siirɨn kɨrɨeni, tɨ dimɨn kɨrɨe komiiyɨn mɨ tɨ dimɨnɨn, yɨo ɨni sa ywoɨskiyɨn. 12 Mɨ sɨma yɨuɨs mɨrɨm pɨ Pol siir pɨu aiir naka ɨprakna haii mɨ mhoɨiya pa hainami iikamɨm makakɨm sɨmiir pɨu ɨmiir ninɨ hainiiyɨuwi mɨ ta sɨmiir ma sɨmiir niiya pɨ dɨgar nwoki. Mɨ ɨkɨ uridyɨu biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir nwowɨm ɨna haiburgigɨm mɨ ɨna yamɨm. 13 Mɨ tɨ Juda iikamɨm omom omom nhɨrɨm sɨm yapyokiyokɨi inkamɨm uridyɨu biyɨekakɨm sɨmiir yɨnɨmnɨski. Mɨ sɨma boɨn, nɨm tɨ yɨu bibiyɨeyɨm sɨm nɨnɨmnɨskiiyami tɨ Jisɨsni inɨgɨn si nikɨ kɨnankɨuwi. Mɨ sɨma yɨu biyɨe siir boɨnki, tɨ inkamɨn Pol siya boɨnɨn siir inɨg ɨeya nɨuwi mɨ kɨra damki. 14 Juda sɨmiir yaowae adɨn pris Sipakɨn, siir yɨnisɨsɨmɨm ɨriiyar nwɨsko. Mɨ sɨma tɨ hɨriinan siyɨu ɨmiir tɨrikɨm. 15 Mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨn siya sɨmiir yaiyaka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn, kara Jisɨs Pol sowiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn mɨ wɨm kɨma yɨpɨkɨm. 16 Mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨn tɨ inkamɨn siir pɨu hɨr nwokɨn, sɨma dirɨraerar nɨskɨnakɨm mɨ sɨma ta omaka saiir haiburgig mɨ ɨni paru parura yɨdam natkiigɨinamɨm. Nhɨe aunowaiga. 17 Mhoɨiya Juda iikam whɨekakɨm mɨ Grik iikam whɨekak ɨkɨm, sɨma om Efesas hɨr nwowɨm, sɨma ta yaiya saiir wakaeyɨm mɨ iikam whɨekakɨm sɨma nɨdid pranae bɨ kɨnkɨm. Mɨ sɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir inɨg ɨiirar hainanɨm. 18 Iikam whɨekakɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ sɨma ɨna yɨtɨm. Mɨ digworaekwo biyɨe whɨekakɨm bɨiya sɨma tɨr kaiyɨuɨm, ɨni sɨmiir inɨ boɨnɨnkɨiniyɨm, iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda. 19 Mɨ iikam whɨekakɨm nop mɨn nanaowiyɨm mɨ naeboɨn wɨr mɨnɨm pa samsakikɨni wigam. Mɨ sɨmiirɨn ɨna ikom swokiyɨm pae arar, iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda. Mɨ digworaekwowɨm yokwo sɨma wɨnɨm sɨmiir ɨrɨpar mwaɨnɨm, hɨnɨɨna yɨmbiyam. 50,000. 20 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn sɨma tɨrɨn mɨ Bɨiyan Inkam Komii siir yaiya ɨna kirɨrɨrama mɨ ta yaiya ɨni komiiya ywokiya. Ɨriig.

Mɨ om Efesas hɨran inkam whɨekakɨm sɨma Pol siirɨmɨn ɨo yai prasae bɨ saokɨm.

21 Mɨ saiir mhoɨiya, Pol siir kwoɨnɨn Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨk ɨeya yowomwarkaiyɨu, nu Mesedonia mɨ nu Grik hɨriir napamɨm mɨ mhoɨiya siya om komii Jerusalem hɨriir namam naɨngwokɨn. Mɨ siya boɨn, kara tɨ omom sɨmiir ninɨ kɨgnaki. Mɨ mhoɨiya kara wɨ om komii Roma hɨriir nami. 22 Mɨ siya inkam nwɨso siir whɨn mɨriiywo sowiir yɨkropki, Timoti, Irastas sowa nu Mesedonia hɨriir namɨm. Mɨ Pol siya nu komii Esia hɨrar ikɨ okiyɨn.

23 Mɨ taka ɨiya hɨk komiiya om Efesas tɨriir yɨmbini. Mɨ sɨma nansao prasae bɨ kɨnkɨm. Mɨ ta hɨk komiiya whɨsarii bɨ nɨmbiyamka, Pol siya siyɨuɨn iikamɨm sɨma naɨngwo tɨbmiiyɨn Jisɨs siirɨm mɨ siir boɨnmauugɨn. Mɨ ta hɨka asi nɨmbiyamka. 24 Inkam nwɨrɨn hɨr nwowɨn siir inɨgɨn Demitrias siya tɨ inkamɨn digworaekwo paipaiyɨm silvani nonkwokwowikɨn. Ta omaka wiga Atemis saiir inɨgnana saiir inɨg ɨiir hainanam. Mɨ siir mɨiyan kamɨm, tɨ digworaekwowɨm sɨmiir nonkwokwowiyɨm mɨ sɨma umɨr prasae bɨ haiigɨm. 25 Mɨ siya siir mɨi mɨriiyɨm sɨmiirɨm wara yɨnkɨn ɨkɨuna. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, krɨma mɨi kwɨruwa mɨriigɨm, kɨma dɨnoknɨnkɨn, krɨma umɨr komii asi haii, tɨ mɨiyɨm krɨma mɨriiyɨm sɨmiirsi haii. 26 Mɨ tɨ inkamɨn Pol, iikam isid komiiyɨn pɨ siya nhɨnprɨiginaei. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm pɨ siirɨma naɨngwowi. Mɨ kɨma bɨdi kɨgɨm mɨ kɨma bɨdi wakaeyɨm siya tɨ hɨriinanɨn om Efesas hɨrɨra bɨ tɨrkɨn. Nɨɨngaka. 27 Ta Pol siir yaiya ɨni krɨmiir umɨr mɨiya saiirar yɨkrɨpkiya mɨ hɨriinana sasa rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma wɨ ta omaka komiiya Atemias wɨ saiir haimriyɨugigi mɨ wɨ ta wiga saiir inɨg ɨiir mɨ hainan tani. Nɨɨngaka. Mɨ ta omaka komiiya mɨ ta wig aeya, yo wɨ hɨriiyar nokwosaoaekaeyami. Ta wiga inɨg komiigaka mɨ iikam whɨekakɨm nu komii Esia hɨranɨm, sɨma saiir inɨg ɨiir hainanikɨm. Mɨ ta Pol siir yaiya wɨ ta sɨmiir wiga inɨg komiikak nwowa, wɨ saiir nikworɨnuwi. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn.

28 Mɨ sɨma ta yai aiir wakaekiyɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni haugɨhauga whwiyɨekiyɨm mɨ sɨma ɨni komiiya kauwok boɨnkiyɨm, Atemias! Saeya om komii Efesas krɨmiir bɨiyan wig komiiga. 29 Mɨ tɨ om komiiyɨn siir hɨran iikamɨm, yai ɨni komiiya nhɨnkii kauwokiyɨm. Mɨ sɨma diriyar yɨnsiin iwɨtnam, maeyaua ɨrɨpa yai sɨma nɨdwo boɨniya saiirɨm. Mɨ sɨma Gaias, Aristakas sowiirɨn wara yɨnkɨn kiwowɨt hainam. Tɨ inkam nwɨso nu komiiyɨn Mesedonia hɨranko sowa tɨ inkam nwɨso Pol saɨka nap mɨriigo. 30 Mɨ Pol siya iikam whɨekakɨm, sɨmiir bopwo napnɨnopkainamɨm mɨnkɨn. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma yɨkɨdu siirɨn. 31 Mɨ nu komii Esia hɨran inkam komii nhɨrɨm sɨma Pol siir nomiiyaugɨm. Mɨ sɨma yai siirɨm boɨnki mɨ sɨma siirɨn ɨna boɨnɨkɨdukiyɨm, kɨra maeyaua yai ɨrɨpa nɨdwo boɨnaiiya, wɨ saiir kɨpi napnɨnopkai. 32 Tɨ iikam isid komiiyɨn, ta omaka yai nɨdwokai wakaeiya saiir nwowɨm sɨma omkakarɨm ɨni diriyar nhɨnki kauwok boɨnkiyɨm. Mɨ sɨma yai whɨruwani bɨri kauwok boɨnkikɨm. Nhɨrɨm yai whɨrni, nhɨrɨm yai whɨrni hɨnɨɨn hɨnɨɨna kauwok boɨnki. Mɨ iikam hoɨmgakɨm sɨma bɨri nɨnoknɨnkɨnkɨm ta ɨrɨpa sɨma nwowa mɨ sɨma bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm inkamɨn ta ɨrɨpa sɨma nwowa saiir bɨi nwowanɨn. 33 Juda sɨma Aleksanda siirɨn bopwoniya hɨriir iyopnɨnopkaigi, sɨmiir bɨi nwowam. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨni whɨekakar kauwok boɨnkiyɨm. Mɨ Aleksanda siya ɨna yɨisiimauugiyɨn, sɨmiir yai ɨmiir nɨrɨbmi boɨnɨm. Mɨ siya sɨmiir yai aiir nowarkɨi boɨnkiyɨm tɨrkɨn. 34 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma ɨna kɨgnɨnoknɨnkɨnkiyɨm siya Juda inkamkɨn. Mɨ sɨma whɨekakɨm ɨni diriya nhɨnkiikauwok boɨnkiyɨm. Atemisa om Efesas krɨmiir bɨiyan wig komiiga. Mɨ sɨma ɨdɨp ɨdɨp ɨni ta yaiya saiir saiirar iyop boɨnɨnaeyɨm.

35 Inkamɨn omaka komii nɨdwokaiyɨn yaimɨn wɨniyɨn om Efesas hɨran iikamɨm sɨmiir yaiyɨm siya yɨnsiin okwo parɨngigi. Mɨ siya ɨna boɨnɨn, kɨma tɨ om Efesasan iikamɨm kɨma wakae! Krɨma ta omaka aiirɨn mɨnam kɨgrɨraowi, Atemis saiir inɨg ɨiir hainanam. Mɨ ta siiya haiya praprasa nɨnomor kou hɨrankɨ nɨkiinainiya saiir wara kɨgrɨrao. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma bɨdiya yɨnoknɨnkɨnɨm. 36 Mɨ ta yai aiirɨn wɨ inkam nwɨrkɨ nanugaugau rani. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma yai tanki! Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm haeiya kɨpi kɨnki mɨ dimɨn whɨrɨn ha kɨpi nanka dirɨraerarki. 37 Kɨma bɨdi yɨkɨunaniyɨm tɨ inkam nwɨso sowiirɨn. Mɨ sowa ta omaka Atemisa saiir dimɨn whɨr bɨ tauae haigo. Nɨɨngaka. Mɨ sowa krɨmiir bɨiyan wig komiiya saiir bɨ nɨgbumbugo. Nɨɨngaka. 38 Mɨ Demitras siya mɨ kamɨm mɨi saɨka mɨriiyɨm sɨma yaigakɨnɨuwi, inkam nwɨrɨn saɨkaɨn mɨ sɨma ɨiya ta omaka yai wakaeiya mɨ sɨma saiir dam, yai boɨnamɨn. Mɨ sɨma ta yaiya, inkam komiiyɨn saɨka tinɨ boɨnɨu. 39 Mɨ kɨma yaigakɨnɨuwi, kɨmiir kwoɨnau waraurar tikɨ okainam. Mɨ wɨ yaowaeyɨm yai nɨdwokai wakaeiyɨm, om Efesas hɨranɨm, sɨmaka tinɨ boɨnɨu. 40 Mɨ om komii Rom hɨran iikamɨm sɨma krɨmiirɨn wɨ yaigak nwowi, ta krɨma nɨnii nansaowa maeyaua ɨrɨpa nɨdwo boɨnaiiya saiir. Mɨ krɨma hɨriinan wɨ whɨsarii dimuɨm nɨnii nansaowi? Mɨ sɨma krɨmiirɨn inkam komii komiiyɨm sɨmaka boɨni mɨ krɨma wɨ yai karamaeyar nwowi. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. 41 Mɨ yai siirɨm dɨg nwokiyɨm mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨn, kɨma ha tɨ nhɨnkiinam. Ɨriig

20

Pol siya nu Masedonia mɨ nu Grik hɨr napmɨriigɨn.

1 Mɨ tɨ yaiya sɨma nɨnii nansaowa dɨg nwokiya mɨ Pol siya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir yɨkɨunam. Mɨ siya yai nhɨrɨm sɨmiir boɨnmauugi, sɨmiir kwoɨn ɨmiir kɨrɨe haigɨnɨuwɨm. Mɨ siya sɨmiir boɨngig, ha dwoki kɨma mɨ siya om Efesas hɨr haiburgigɨn mɨ ɨna yamɨn nu Madedonia hɨriir. 2 Mɨ siya om whɨekakɨm sɨmiira yapmɨrii, siya yai kasa bɨri boɨnmɨmauugɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn, sɨmiir kwoɨn ɨmiir kɨrɨe haigɨnɨuwɨm. Mɨ siya mhoɨiya nu Grik hɨriir yɨmbiyam. 3 Mɨ nu Grik hɨrɨn siya bwanɨm whwoɨma ywo mɨ mhoɨiya siya nu Siria hɨriirɨn siyaii aiir kwɨriinamɨm yaɨngwo. Mɨ siya wakae, Juda sɨma yaiya siirɨm nomboɨn tɨbmiikimaigɨm, siir nɨsom aokiyɨm. Mɨ Pol siir kwoɨnɨn ɨna yaɨngwowɨn, kiya? An wɨ nu Masedonia hɨriiyar swokɨ ami. 4 Sopata siya om Beria hɨrankɨn, siya Piras siir yɨnisɨmkɨn, siya Pol saɨka namkɨn. Mɨ inkam nwɨswo om Tesalonaika hɨranko, Aristakas mɨ Sekandas. Mɨ Gaias siya om Debi hɨrankɨn. Mɨ Tikikas mɨ Trofimas yo nu komii Esia hɨrankɨn nɨtko. Mɨ Timoti siya sowaka yɨnkɨn am. Mɨ sɨma ɨni Pol saɨka yamɨm. 5 Sɨma tɨ kamɨm bɨiya namɨm, krɨmiirɨmɨn sɨma om Troas hɨr ywokwokɨn. 6 Mɨ ɨiya Juda sɨmiir ɨi komiiya wou sɨma nikwo aeiya, bretɨn niyopiin karamae nwowiyɨn siira, ya bɨdi yamkiya. Mɨ mhoɨiya krɨma siyaiiya saiir yani kwɨriinam mɨ om Filipai siir haiburgig. Krɨma ɨi ɨriiyar aka om Troas hɨriir yɨmbiyam mɨ krɨma ɨiyɨm ɨriiyar kwɨsa ywo om Troas hɨrɨn. Ɨriig.

Mɨ om Troas hɨrɨn Pol siya Yutikas siirɨn ɨe hɨrankɨ hɨdnɨnsiin ɨdwokɨn

7 Mɨ bɨiyan ɨi komiiya krɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmaka maeyau kwɨruwa ywo. Mɨ sɨma nae ɨna yaeyɨm. Mɨ Pol siya yai iikam ɨmiirɨn ɨna boɨnmɨmauugigɨn. Siya asi boɨnmɨmauugigɨn, siya waka namɨm naɨngwowi. Mɨ siya yai prɨei asi boɨnyokiyokɨiyamkɨn mɨ nɨibwobwo boɨn dɨgiwɨi. 8 Mɨ krɨma omaka anaua kouana saiir nwokɨm. Mɨ ta omaka pae hoɨmgakɨm nɨuyaiyɨm hanɨɨngɨn haɨngomu inɨnankɨinam. 9 Mɨ inkam nwɨrɨn, whrankɨn, siir inɨgɨn Yutikaskɨn. Mɨ siya ounɨb nɨdwokɨn. Mɨ Pol siya yai ɨna boɨnanaeyɨn. Mɨ Yutikas siya ta yai aiir wakaeninidɨn mɨ siir nhwoɨn ɨna yasae whɨnwowam ɨuguskiyɨn. Mɨ siya ɨna warinɨwarkiinamɨn nua hɨriir. Mɨ tɨ ounɨbɨn omaka anau kwoɨmaka saiir nwokɨn. Mɨ sɨma ha nhɨnɨuungiyɨm siir haiyɨm mɨ sɨma yaunɨ kɨgɨu, siya bɨdi yɨsom aokiyɨn. 10 Mɨ Pol siya wara yɨnkɨn ɨuunainam. Mɨ siya tɨ whranɨn siir yaunɨ ankab ɨdwo ɨu. Mɨ siya ɨna boɨnɨn, kɨma kɨpi naɨngwoyɨmiyok, siya tɨsi ɨrkak pɨuar swokɨ owɨn. 11 Mɨ Pol siya ha swokɨ iiyamɨn koua hɨriir mɨ siya paimɨrɨm ɨna inɨ ɨinɨkɨmkɨr hauu ɨuwɨn. Mɨ sɨma ɨna yaeyɨm. Mɨ siya yai sɨmaka boɨnainanaewɨiyɨn mɨ ɨni ɨi aeya yɨnkiyanonkwokiyakwoka. Mɨ siya sɨmiirɨn haiburgikyakwokɨn mɨ siya ɨna yamɨn. 12 Mɨ tɨ whranisɨmɨn siya ɨni wadɨeya swokɨ owɨn. Mɨ sɨma siirɨn ɨna yɨkɨunamɨn siir omaka hɨriir. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni wadɨeyar yaɨngwokiyɨm. Ɨriig.

Pol siya om Troas hɨr haiburgig mɨ om Mailitas hɨriir yamɨn.

13 Krɨma bɨiya namkwokɨnkɨm mɨ siyaiiya saiir yani kwɨriinam. Mɨ om Asos hɨriir yɨmbiyam. Mɨ tɨ om ɨiirɨn krɨma Pol siirɨm inɨ hansɨrɨu. Mɨ siirɨn siyaiini krɨma pɨ yɨuginamɨn. Bɨiya siya nikɨ boɨnkɨn siyaiini kwɨriinamamɨn. Mɨ Pol siya sɨmiiramɨn nua yaprɨokɨiwɨn om Asos hɨriir. 14 Mɨ Pol siya krɨmiirɨn om Asos hɨr inɨ kɨgni mɨ krɨma siirɨn siyaiini yɨuginam. Mɨ krɨma om komii Mitilini hɨriir yɨmbiyam. 15 Mɨ krɨma tɨ om komii Mitilini siir haiburgigɨn mɨ ɨna kwɨriinamɨm siyaiini. Mɨ ɨigwɨra krɨma mhɨuwisɨmɨn Kaios siir kingiin yakii pɨrkɨn idamyakwok. Mɨ ɨigwɨra krɨma ha swokɨ iyɨkɨdnaidamɨm mɨ mhɨuwisɨm whɨrɨn Semos siir kingiin pɨrkɨnnaidamyakwok. Mɨ ɨigwɨra ha swokɨ iyɨkɨdnaidamɨm mɨ krɨma om komiiyɨn Mailitas siir kingiin yaki pɨrkɨn idamyakwok. 16 Mɨ Pol siya om Efasas hɨr namasunamɨm pɨ boriisopi. Mɨ siya nu Esia hɨriir mɨ amɨm pɨ mɨ boriisopkɨn. Dimusi rani, siya mɨnam nankanamkɨn om komii Jerusalem hɨriirɨn, ɨi komiiya nae naekwowakiya Pentikos nɨkɨuwiya saiir wara nɨnkɨn owouwɨm. Ɨriig.

Pol siya om Efesas hɨran bɨiyan inkam komiiyɨm sɨmiir boɨngigɨn ha dwoki.

17 Mɨ krɨma om komii Mailitas hɨr nɨmbiyamɨm mɨ Pol siya yaikɨuɨn ɨna hauugiyɨn om Efesas hɨriir, inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm sɨmiirɨm boɨnkikɨn sɨma siirɨm nɨtɨm. 18 Mɨ sɨma siir hɨriir nɨmbiyamɨm. Mɨ siya yai ɨna boɨnmɨmauuwɨn sɨmiirɨn. Kɨma bɨdiya yɨnoknɨnkɨnɨm ɨiya kara wɨnwɨna nɨta nu Esia hɨriirɨn mɨ siyɨuɨm kara dirɨraerarɨm, ɨiyɨm kara nwokaigiyɨm kɨma bɨdi kɨgɨm. 19 Ɨi kasa rani, Judan iikamɨm sɨma siyɨu biyɨe kariir tɨrɨm naɨngwowɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, kara pɨ hɨka mɨ haii. Mɨ an kara kariir inɨgɨn ɨni aowar ikworɨnugigɨn mɨ ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainan ɨskiyɨn. 20 Kara ta yaiya kɨmiir boɨnmɨmauuwiya, saiirsi nɨdid rani. Mɨ kɨmiir omaka ɨma mɨ maeyaua ɨrɨpa yai boɨni aka kara kɨmiirar nikɨ boɨnmɨmauugɨn, ta yai kɨbiya. 21 Kara Juda iikamɨm mɨ Grikan iikam ɨkɨm, kara sɨmiirɨn yai prasae bɨ boɨnkɨm sɨmiir kwoɨnɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm kisɨna haigiyɨm. Mɨ sɨma krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siirɨm daɨngwo tɨbmii. 22 Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnkikɨn kariirɨn mɨ kara tapa ha napnamkɨn, om komii Jerusalem hɨriirɨn. Mɨ ɨiya kara hɨriir nɨmbiyami, kara nɨnoknɨnkɨn tani sɨma kariirɨn wɨ dimu tɨr wɨni. 23 Ɨkɨ omom omomɨm kara nami, Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnkikɨn kariirɨn. Sɨma hɨk wa hauuwi mɨ kariirɨn wɨ omaka hɨuyokiyokaiya wɨ saiir hɨukrɨpkɨikikaigigi. 24 Kara hɨnɨɨnam naɨngwo rani, kara ɨrkak pɨua nwokrɨpkaiyɨm. Nɨɨngaka. Siya dimɨn komii rani, kara wɨ ta kariir pɨu aiirsi naɨngwoyɨmiyok rani. Nɨɨngaka. Kariir kwoɨn komiiyɨn dimɨn komiiyɨn Adi Komii siya hauugiyɨn ɨni siyar nwowɨn. Mɨ siir dɨgi, ta mɨiya siya hauugiya kariir mɨ kara siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmauu siir naɨngwobumbuwa krɨmiir hauugiya.

25 Bɨiya kara kɨmaka napmɨriigɨn mɨ kara Adi Komiiyɨn siir iikam ɨmiir kɨgrɨraowiyɨn mɨ siir digworaekwo ɨkɨm kara siir yai ɨmiir boɨnmɨmauugɨn. Mɨ tariinanɨn kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn mhoɨiya kɨma wɨ kariir whwonkam ɨiir swokɨ kɨg rani. Nɨɨngaka. 26 Mɨ kara tapa kɨmiirɨn pɨ yai asi boɨnmɨmauugigi ta yaiya prasae rani. Mɨ kɨmiir nwɨrkɨn siya siyɨu biyɨe tɨrkɨn mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo yaiya wɨ kariirɨm kɨpi nɨt. 27 Mɨ kariir kwoɨnɨn nɨdid kwoɨn naɨngwo rani, Adi Komii siir yaiyɨm mɨ siir digworaekwowɨm mɨ siir siyɨupai siyɨupaiyɨm kɨmiir boɨnmɨmauusiyɨn. Nɨɨngaka. 28 Kɨma, kɨma kɨmasiya kɨgɨraona, Adi Komii siir iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨgrɨrao. Adi Komii siir naeyɨuɨn siya hauugɨn ta mɨiya sɨmiir kɨgrɨraowam. Mɨ kɨma sɨbgu kɨgrɨrao, Adi Komii siir isid ɨiirɨn. Mɨ Jisɨs siir nhɨeya paeyakwiya siya naowa mɨ ha naokiinaiiniya sɨmiirɨn saeyar yanmaiwarkaina. Mɨ kɨma sɨmiirɨn sibsibɨm kɨma kɨgrɨraowiyɨm mɨ sɨmiir hɨriinan kɨgrɨrao. 29 Kara bɨdi yɨnoknɨnkɨn ɨiya kara kɨmiir haiburgigi mɨ kara nami mɨ mhoɨiya inkam biyɨeyɨm nɨti wɨ kɨmakar namwoni. Mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ wra biyɨeyɨn sibsib pirɨmtɨo aokaowiyɨn mɨ wɨ siir hɨriinan pirɨmtɨo aokaowi. 30 Mɨ kɨmiir inkam nhɨrɨm, wɨ yaimwoni boɨn tani wɨ hindara nɨksɨsae boɨni. Iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma, sɨmiir siyɨu ɨmiir nwokɨ apɨm. 31 Kɨma sɨbgu kaorarao ɨinokɨinokɨn. Bɨiya kara pɨugɨ bɨ piyaokɨn tɨ bɨewi whoɨmɨm, kara nɨi nabɨe nɨi nabɨe boɨnmɨmauugɨn ta yai wɨn kɨbi aiirɨn. Mɨ kara kɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmiyok prasae bɨ kɨnkɨn nhwo kariirɨn ouwoba pɨ wara grɨekiinaiini mɨ kɨma kɨpi naɨngwo owouu.

32 Mɨ tariinanɨn kara kɨmiirɨn ɨni Adi Komii saɨka yɨnkiamasukikɨnɨm paeni hanɨɨn, kɨmiirɨn siya kɨgrɨraoɨm. Mɨ ta siir yaiya naɨngwobumbukaka, tɨ hɨriinanɨn wɨ kɨmiirar kɨrɨe haigɨnɨuwi. Mɨ wɨ siya hauugi dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm kɨmiir. Mɨ siir isidɨn dimɨn whɨrkɨn bɨ kɨmbugɨn sɨmiir warar yɨnkɨn hauu. 33 Kara inkam nwɨrni umɨr digworaekwowɨm sɨmiirɨm bɨ kɨgmaɨrgɨm. 34 Mɨ kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm. Ɨiya kara kɨmaka nwowa, kara kanakana mɨrii ɨnkɨguna hainae. Mɨ kariir digworaekwowɨm pɨ kanakana swokɨ saɨni. Mɨ kariir isidɨn kanaka nwowiyɨn mɨ kariir whɨnmɨriiyɨm sɨmiirɨn pɨ wara mɨ saɨn hauuwi. 35 Kara kɨmiirɨn bɨdiya yɨisiisimauuɨm siyɨuɨn umɨram kara mɨriinanaeiyɨn. Mɨ wɨm kɨma hɨriinanar timɨ mɨriinanae iikamɨm umɨr digworaekwo karamaeyɨm sɨmiir hauuwam. Mɨ kɨma sɨbgu donkworɨnu Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir yaiya. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, inkamɨn digworaekwo haiwɨniyɨn siya wɨ wadɨeyar mɨ owi. Mɨ inkamɨn digworaekwo hauuwi yɨo ɨni wadɨeyar ywokiyɨn. Pol siir yaiyɨm hɨnɨɨngɨm.

36 Mɨ Pol siya tɨ yai ɨmiir boɨn dɨgiyɨn mɨ siya ogmwo ɨna hɨunainamɨn. Mɨ siya ɨni sɨmaka kwɨsɨn, nhwo Adi Komii siirɨm. 37 Mɨ sɨma nou prasae bɨri kɨnkɨm siirsiyɨn. Mɨ sɨma Pol siirar yankab ouugi. 38 Mɨ sɨma yaiya Pol siya boɨna saiirar naɨngwokɨm kɨma wɨ kariir whwonkam ɨiir swokɨ kɨg rani mɨ sɨma hɨk prasae bɨri swokɨ okikɨm mɨ sɨma ɨna whɨnapnaniyamɨm siyaii hɨr yani whɨnap kwɨriigi. Mɨ sɨma ɨna boɨnkiyɨm siirɨn, ha dam! Ɨriig.

21

Pol siya siyaii aiir kwɨriinam mɨ siya om komii Jerusalem hɨrii yam

1 Krɨma sɨmiir haiburgigɨm mɨ krɨma siyaii aiirɨm yam. Mɨ siyaiiya ɨna hɨunɨsnama. Mɨ krɨma omɨn Kos nɨkɨuwiyɨn, siirɨm hɨrɨrɨunaidam. Mɨ ɨigwɨr nugakɨn krɨma mhɨu sɨm whɨrɨn Ros nɨkɨuwiyɨn, siir yɨmbiyamyakwok. Mɨ krɨma siir haiburgigɨm mɨ om Patara hɨriir yɨmbiyam. 2 Krɨma siyaii ɨra nu Finisia namana saiirɨm hansrani. Mɨ krɨma ta siyaiiya saiir kwɨriiyɨm mɨ ta siyaiiya ɨna hɨunɨsnama. 3 Mɨ krɨma ha namɨm, mhɨuisɨm whɨrɨn Saipras nɨkɨuwiyɨn bopwoniya nɨdwomaiyɨn siir kwakig kɨgam yɨo yaɨoyaeya kwomaimigii. Mɨ krɨma nu Siria hɨriir yɨmbiyam. Mɨ krɨma om Taia hɨr yamamasu ɨu. Mɨ siyaiiya digworaekwowɨm tɨ om ɨiir yɨigɨngig. 4 Mɨ krɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir inɨ kɨgɨu. Mɨ krɨma tɨ om ɨiirɨn ɨiyɨm ɨriiyar kwɨsa ywowak. Mɨ Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨkɨn siya hɨurworwokaikɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn. Mɨ sɨma Pol siir boɨnmauu, kɨra om komii Jerusalem hɨriirɨn wɨ kɨpi nam. 5 Ɨiya krɨma nɨmbinamɨm tɨ om ɨiirɨm ɨni hɨriiyar dɨgigɨm mɨ krɨma tɨ om ɨiirɨn ha haiburgigɨm mɨ ɨna yamɨm. Mɨ kamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ sɨmiir wigyɨn ɨma mɨ krɨmiirɨn sɨma yana whɨnapkinɨsugig om komii siir yaba hɨr. Mɨ krɨma whɨigbid hɨrɨn ogmwo ha nanɨ hɨuɨuɨm mɨ ɨna srɨiyɨm Adi Komii siirɨm. 6 Mɨ krɨma sɨmiir boɨngik, ha dwoki! Mɨ yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan krɨmiir mani boɨnki, ha dam! Mɨ nɨm krɨma siyaii ɨra saiir kwɨriinam. Mɨ sɨma ɨna swokɨ amɨm sɨmiir omaka hɨriir.

7 Mɨ krɨma om komiiyɨn Taia siir haiburgigɨm mɨ om komii whɨrɨn Tolemes siir yɨmbiyam. Mɨ krɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir boɨngig, naɨowaka kɨma! Mɨ krɨma ɨiya kwɨra ywowak sɨmaka. 8 Mɨ ɨigwɨra krɨma om komii Tolemes hɨr haiburgig mɨ om komii whɨrɨn Sisaria hɨriir yɨmbiyam. Krɨma inkamɨn Adi Komii siir yai napboɨnmamauuwiyɨn Filip, siir omaka hɨriir yam. Mɨ siya kam ɨriiyar nwɨso aposel sɨmiir whɨnap mɨriiyɨm mɨ sɨmiir nwɨrɨn mɨ siyaɨrgɨn. Mɨ krɨma saɨka inɨ owou. 9 Siir yɨnisɨm yɨnugiyɨnɨm ɨdigɨm. Sɨmiirɨn kamkɨ bɨ nikɨ onkwonakɨm. Adi Komii siir naeyɨu siya tɨrkikɨn sɨmiirɨn mɨ sɨma Adi Komii siir yai aiir asi boɨnmɨmauugɨm, tɨ yɨnugiyɨn ɨdiyɨm. 10 Krɨma ɨi kasa bɨri nwokɨm tɨ om ɨiirɨn. Mɨ profet inkamɨn Agabas nɨkɨuwiyɨn, siya nu Judia hɨrankɨn nɨtkɨn. 11 Siya krɨmiirɨm nɨtɨn mɨ Pol siir pɨuwopa saiir inɨ hainaki mɨ siir ɨga ɨɨnɨm sɨmiira swokɨ kogrɨmdɨnunam. Mɨ siya boɨnki, Adi Komii siir naeyɨuɨn, hɨnɨɨna boɨnkikɨn, om komii Jerusalem hɨr nwowɨm Juda sɨmiir iikamɨm sɨma ta pɨu wopa saiir ad ɨiirɨn, wɨ hɨriinana kogrɨmdɨnuwi. Mɨ sɨma siirɨn, wɨ ɨkɨ iikamɨm Juda iikam tani wɨ sɨmiiram nɨkropki. Agabas siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn 12 mɨ krɨma ta yaiya saiir wakaewɨnɨm mɨ krɨma tɨ inkam nhɨrɨm krɨmaka nwowɨm, krɨma ɨni Pol siirar boɨnɨnaeyɨm, siya wɨ om komii Jerusalem hɨriir kɨpi swokɨ amɨmɨn. 13 Mɨ Pol siya ɨna ywowarkɨi boɨnɨn mɨ kɨma dimusi nounanaei? Mɨ kariir kwoɨnɨn biyɨe kɨma nwowaigɨnɨuwi. Mɨ kariir kwoɨnɨn ha naɨngwowi, sɨma kariirar kogrɨmdɨnukɨ wɨndi mɨ kariirar mɨ ɨsom aoka wɨndi om komii Jerusalem hɨrɨn. Dimusi rani, kara krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir inɨg ɨiir boɨnmɨmauuwi. Kara yai mɨn karamaeka, yɨo dimɨn komii rani. 14 Mɨ krɨma siirɨn wɨ yaeya kwoɨn pa swokɨ kisɨna haigi. Mɨ krɨma ta yai aiirɨn asi nɨuguskikɨm. Mɨ krɨma ɨna boɨnɨm, krɨmiir dimɨn tani, krɨma Adi Komii siir kwoɨn ɨiirara napɨski.

15 Mɨ ɨi nhɨrɨm bɨdi yamkiyɨm mɨ krɨma digworaekwowɨm ɨna dirɨraerar haigɨnamɨm om komii Jerusalem hɨriir namɨm. 16 Mɨ inkam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om komii Sisaria hɨranɨm, sɨma krɨmaka warar namkɨm. Sɨma krɨmiirɨn siir omaka hɨr whɨnapyɨkɨugig. Siya tɨ mhɨuuisɨm whɨrɨn Saipras siir hɨran inkamkɨn. Siya bɨdiniya naɨngwo tɨbmiigɨn mɨ krɨma siir omaka hɨr ywo.

Mɨ Pol siya om Komii Jerusalem hɨran bɨiyan iikamɨm yai sɨmiir boɨnmɨmauugɨn.

17 Ɨiya krɨma om komii Jerusalem hɨriir nɨmbiyamɨm mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma krɨmiir kɨgwɨnɨm, ɨni maɨrgɨmaɨga ywowɨnɨm. 18 Mɨ ɨigwɨra Pol siya krɨmaka yam, inkam komii komiiyɨm Jems sɨma ɨrɨpa mɨi kwɨruwa mɨriiyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm, sɨmiir kɨgnakiyam. 19 Pol siya sɨmiir boɨngig, nabɨe kɨma! Mɨ siya sɨmiirɨn hanɨɨngɨn sɨbgu boɨnmɨmauugi, digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya tɨrɨm siir mɨiya saiir, ɨkɨ iikam nhɨrɨm Juda iikam tani sɨmiir. Pol siya bɨiyan kamɨm sɨmiir yai wakaewɨnɨn mɨ siya ɨna yamɨn sɨmiir omaka aiirɨm.

20 Ɨiya sɨma wakae dɨgiyɨm mɨ sɨma ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainanɨm. Mɨ siirɨn sɨma boɨn, nomiiyau! Kɨra wakae! Juda sɨmiir iikamɨm kasa rani, tausenkɨm, Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm. Mɨ sɨma ɨni Moses siir siyɨu komii ɨiiraramar naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ sɨma siir napam naɨngwowi. 21 Mɨ kam nhɨrɨm sɨma kɨriirɨn hɨnɨɨna mɨ boɨnki, Pol siya Juda sɨmiir iikam nhɨrɨm ɨkɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir nu nwowɨm sɨmiir mɨ boɨnmɨmauuwi, sɨma Moses siir siyɨuɨn ha boɨnɨn siir haiburgigɨm, kɨma kɨmiir yɨnisɨsɨmɨm sɨmiir mɨoɨsɨm sɨmiir kɨpi kɨtiyopnɨr hai. Mɨ kɨma Juda sɨmiir bɨiyan siyɨu ɨiirar kɨpi napkrɨpkai. Mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, 22 krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm kɨriirɨn mɨ ta kɨriir yaiya bɨdi yama. Mɨ sɨma wa nɨnoknɨnkɨni kɨra bɨdi yɨtɨn mɨ krɨma kɨriirɨn wɨ panɨɨna tɨri! 23 Mɨ krɨma kɨriirɨn pɨ siyɨu whɨrɨn siir boɨnmauuwi. Mɨ kɨra wɨ hɨriinan siyɨu ɨiirar tɨr. Mɨ tɨ kam nwiiyɨm tɨ tɨr nwowɨm, sɨma dimɨn whɨrɨn Juda sɨmiir siyɨu ɨiir tɨram naɨngwowi. 24 Mɨ kɨra tɨ kamɨm sɨmaka dɨnkɨn am. Mɨ kɨra sɨmaka nami mɨ tɨ Juda sɨmiir siyɨuɨn tɨ kam nwiiyɨm sɨma tɨri mɨ sɨmaka timɨ ɨnkɨn tɨr, whauriyɨnan nwowam. Mɨ kɨra umɨrɨm wara timɨ haigɨn sɨmiir kan aiir pɨɨriyaowɨm. Mɨ iikam whɨekakɨm wa nɨnoknɨnkɨnki. Mɨ ta yaiya sɨma boɨna kɨriir mɨ saeya hindara nɨksɨsaeka kaimwo rani. Mɨ sɨma nwokɨ nɨnoknɨnkɨnki kɨra siyɨu komiini yaiyɨm sɨmiirar mɨ wakae yoknaeikɨn. 25 Mɨ iikam nhɨrɨm Juda iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm krɨma yokwo bɨdi wɨn hauugiyɨm sɨmiiram. Mɨ ta yokwowa hɨnɨɨna boɨnki, kɨma kɨgrɨrao! Mɨ wraisuɨm kamɨm sɨma hauuwiyɨm, uruwai siyaowainiyɨm, kɨma sɨmiir kɨpi nae. Mɨ kɨma wraisuɨn nɨi ara sɨma nomboru aowiyɨn siir kɨpi nae. Mɨ nhɨe aiir kɨpi mɨ kwiyae mɨ kɨma hɨi kɨpi nanae. Tɨ yokwo saiir yaiyɨm hɨnɨɨna boɨnkɨm. 26 Ɨigwɨra Pol siya kam nwiiyɨm, sɨmiir yɨkɨunam, op whauɨm. Mɨ sɨma op ha whau dɨgiyɨm mɨ sɨma ɨna yapnɨnopkainamɨm Juda sɨmiir omaka Adi Komii, siir inɨg ɨiir hainanam. Mɨ sɨma, sɨmiir boɨn wakaeki wɨ paka hɨnɨɨn ɨiya sae dɨgi, tɨ siyɨuɨn op whauiyɨn! Mɨ wraisuɨm sɨma wɨ nwonɨra yapayapa nanag hauugi Adi Komii siirɨn. Ɨriig.

Juda sɨma Pol siirɨn hɨrar yonkworɨmdɨnuɨn.

27 Mɨ mhoɨiya ɨi ɨriiyar kwɨsaka dɨg kingiin nwowɨm mɨ Juda iikamɨm nu komii Esia hɨr nwowɨm, sɨmar kɨg Pol siya sɨmiir omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya, saiir nwowi. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨm sɨma inɨ hopswo ɨu Pol siir nonkworɨmdɨnuɨm. 28 Mɨ sɨma hanɨɨngɨn kauwok nanaeki. Kɨma tɨ Isrelan iikamɨm, kɨma krɨmiir whɨn dirɨraerarki. Tɨ inkamɨn siya ɨkɨ omom omom whɨekakɨm sɨmiir kamɨm siya nɨisiimauuwi. Mɨ Moses siir siyɨuɨn mɨ Isrelan iikam ɨkɨm mɨ ta Juda sɨmiir omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya wɨ siya nanugaugauwi. Mɨ tɨ dimɨnɨn sasa rani. Nɨɨngaka. Siya pɨ ɨkɨ Grik sɨmiir iikam nhɨrɨm sɨmiir wara mɨ ɨkmwɨn apnɨnopkainami, ta Juda sɨmiir omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiirɨn. Mɨ taka omaka mɨiyɨk bɨ nɨmbiyamka. Sɨma hɨnɨɨna boɨnkikɨm. 29 Bɨiya sɨma kɨgɨn tɨ inkamɨn Judan inkam tani Trofimasɨn, siya om Efesas hɨrankɨn. Mɨ siya Pol saɨkar nwokɨn om Komii Jerusalem hɨrɨn. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨn ha naɨngwokɨm Pol siya nɨkɨunami siirɨn sɨmiir omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨriirɨn. Mɨ ta yaiya asi nɨmbiyamka. 30 Mɨ om Komii Jerusalem hɨran iikam whɨekakɨm sɨma ɨni hindɨra yanaakiyɨm. Mɨ iikamɨm ɨna iwɨtnamɨm mɨ maeyau kwɨruwa yamwomɨmɨrɨu mɨ sɨma Pol siir yankabrɨnu. Mɨ sɨma siirɨn ɨni sɨmiir omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir yaba hɨriir kiyainaniyam. Mɨ sɨma ta omaka saiir ounɨbɨm ɨna kwaigɨnɨmokounamɨm.

31 Mɨ sɨma Pol siir nɨsom aokiyam tɨrkɨm mɨ yaiya tɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨi nwowiyɨn ofisa inkamɨn siir hɨriir yɨmbiyam. Sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, iikam whɨekakɨm om komii Jerusalem hɨranɨm ɨni hinda yanaakiyɨm. 32 Mɨ siya bɨ kɨmɨmɨnkɨn kam nhɨrɨm yaii nɨniiyɨm mɨ sɨmiir bɨiyan ɨeya, sɨmiir yɨkɨunam mɨ ɨna iwɨtnaniyamɨm iikam hoɨmgakɨm sɨmiirɨm. Mɨ ɨiya sɨma kamɨm yaii nɨniiyɨm mɨ sɨmiir bɨiyan kamɨm sɨmiir kɨgwɨnɨm mɨ sɨma Pol siir bɨ swokɨ tɨokɨm, ɨna yɨuguskiyɨn. 33 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn ofisa siya ɨna yamɨn Pol siir kingiin mɨ ɨna yonkworɨnuwɨn siir. Mɨ kamɨm yaii nɨɨniyɨm sɨmiir boɨnki, sɨma siirɨn wɨeyɨnsopo whɨsa kogrɨmdɨnu. Mɨ siya ɨna srɨiyɨn sɨmiirɨn mɨ tɨ inkamɨn siya yɨpɨkɨn? Mɨ siya dimu tɨrkɨn? 34 Iikam isid komiiyɨn hɨrar nwokɨm mɨ nhɨrɨm yaeya yai gwɨr kauwok boɨnki mɨ nhɨrɨm yaeya yai gwɨr. Mɨ sɨma yai prasae bɨ nɨnkɨnɨugɨm. Mɨ bɨiyan inkamɨn siya yai mwowa saiir sɨbgu wakaeyok rani. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kɨma kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir omaka hɨr tinɨ whɨnapyɨkɨugig siirɨn. 35 Sɨma Pol siir hainamɨm mɨ sɨma siirɨn ta omaka saiir nɨnmiga inɨ kikɨnɨuɨu. Mɨ iikam isid komiiyɨn sɨma kɨgɨn, sɨma mɨnam nɨtkɨm Pol siir nɨsom aokiyam. Mɨ siya kamɨm yaii nɨɨniyɨm sɨmiir waeyao yɨdwokainam mɨ sɨma ɨna yamɨm. 36 Iikam isid komiiyɨn sɨmiir mhoɨiya yam. Mɨ sɨma ɨna kauwok boɨnamɨm, siirɨn dɨsom aoki. Ɨriig.

Pol siya Juda iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauugɨn bɨikɨ bɨi naɨngwo tɨbmiiya saiir

37 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨma Pol siir nɨkɨunamɨm naɨngwokɨm sɨmiir omaka. Mɨ Pol siya boɨn sɨmiir bɨiyan ofisa inkam ɨiir mɨ kara yai gwɨra kɨriir pikɨ boɨnmauu? Mɨ sɨmiir bɨiyan ofisa inkam ɨeya boɨn mɨ kɨra Grik sɨmiir yai aiirɨn ha boɨnikɨn? 38 Kariir kwoɨnɨn ha naɨngwokɨn aɨngwo kɨra tɨ nu Isipan inkamɨn siya nɨuwi. Bɨiya inkam komii komii gavman sɨmaka yaii kɨra nɨniigɨn. Mɨ kɨra tɨ inkamɨn 4,000 kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir nɨkɨunamɨn nu siiyɨn ap hɨriir mɨ kɨra tɨ inkamɨn siya? 39 Mɨ Pol siya boɨn. Nɨɨngaka. Kara Juda inkamɨn nu komii Silisia hɨranɨn siya. Mɨ kariir omisɨmɨn Tasaskɨn mɨ kara tɨ omɨn siir hɨrankɨn. Mɨ kariir omɨn siya inɨgakaɨrgɨn. Ɨni wakaeyɨn? Kara ɨkɨ iikamɨm yai sɨmiir pinɨ boɨnmɨmauuɨu. 40 Mɨ bɨiyan inkamɨn siya ɨni wadɨeya ywokiyɨn. Mɨ Pol siya tɨ nɨn ɨiirar ywokwokaigi mɨ siir ɨɨna ɨna yɨnkiyɨniyɨnaiinama koua hɨriir, iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨdar. Mɨ tɨ iikam whɨekakɨm yai ɨna yɨnkɨn tankiyɨm. Mɨ Pol siya sɨmiirɨn Hibru sɨmiir yai aiir boɨnki. Ɨriig.

22

1 Pol siya ɨna boɨnɨn, kɨma tɨ yaowae adɨm, kɨma wakae! Kara kɨmiir yai yamdi pɨ hɨnɨɨna nowarki boɨni tariinanɨn. 2 Mɨ sɨmar wakaeki, Pol siya Hibru sɨmiir yaigɨna saiir boɨnki mɨ sɨma yai ɨna tankiyɨm yai bɨ sisimɨmɨnkɨm. Mɨ Pol siya ɨna boɨnɨn.

3 Kara Juda inkamkɨn, apu kariira, kariirɨn om Tasas hɨr naokainaka, tɨ nu komiiyɨn Silisia siir hɨr. Mɨ hɨrɨn kara yɨnisɨm sapɨsapar haiburgigɨn. Mɨ kara om komii Jerusalem tɨr nae mwrɨi okwonamkɨn. Inkamɨn kariir nɨisiimauuwɨn, krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir siyɨusae siyɨusae ɨmiir yɨo Gamelielkɨn. Mɨ kara kɨrɨe asi nwokɨn, Adi Komii siir siyɨu ɨiir napamɨn. Wa kɨrɨe kɨma mɨ haiya mɨ hɨriinan saeyaɨrga. 4 Kara dirɨraerarbumbugɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn, ta kara naɨngwo tɨbmiiya saiir hɨriinan. Iikam whɨekakɨm kara sɨmiir nɨsomsom aokaowɨma naɨngwokɨn. Mɨ kara sɨmiirɨn pɨ wɨeyɨn sopni mɨ kogrɨmdɨnu hainami, omaka hɨuyokiyokaiya pɨ saiir hɨr minɨ kiyɨtkaigaigigi. 5 Mɨ prismi yaowae adɨn mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm, sɨma bɨdi kɨgnɨnoknɨnkɨnɨm kariirɨn. Mɨ yaiyɨm wɨ sɨma boɨnmɨmauuwi. Yokwowa sɨma wɨn hauugika kariirɨn Juda sɨmiir iikam isid komiiyɨn om Damaskas hɨr nwowɨm siirɨm mɨ kara ɨna yapamɨn om Damaskas hɨriir iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm tɨ om ɨiir nwowɨm sɨmiir udrɨmdɨnu haiyam mɨ sɨmiirɨn om komii Jerusalem tɨriir nɨkɨunaniyam naɨngwokɨn. Mɨ sɨma hɨk nwokɨ haiyɨm, siyɨu biyɨeyɨm sɨm tɨrɨm sɨmiirsiyɨn. Ɨriig.

Ɨiya Pol siya naɨngwo tɨbmiiya mɨ siya saiir boɨnmɨmauugɨn.

6 Mɨ ɨiya kara napyokiyokɨiyama siyɨuɨn om Damaskasa namiyɨn hɨriir mɨ om Damaskas kingiin hɨrɨn, nabɨe bopwo hɨr ywowam. Mɨ bɨ kɨmɨmɨnkikɨn, pae komiiya nɨnomor kou hɨrankɨ nɨtkiya ɨni kariiramar hɨrɨrɨu naiiniya. 7 Mɨ kara nu ha namɨkɨiyɨuɨn mɨ kara wakaeki inkam nwɨrɨn siir yaiya kariir boɨnki, Solti! Solti! Kɨra kariir dimusi tɨrbumbu haigɨnɨuwi. 8 Mɨ kara siir yai yamdi ɨna yowarkɨi boɨnɨn, Adi Komii kɨra yɨpɨkɨn? Mɨ siya kariirɨn ɨna boɨnɨn, kara Jisɨsɨn om Nasaret hɨranɨn siya. Kɨra kariir tɨrbumbu haigɨnɨuwi. 9 Kamɨm sɨma kanaka nwowɨm sɨma ɨna kɨgɨm paeya nɨuyakiya. Mɨ inkamɨn yai kanaka boɨnaiyɨn sɨma siir yai bɨ wakaekɨm kanakana wakaekɨn siir yaiyɨm. 10 Mɨ kara boɨnki, Bɨiyan Inkam Komii kara pɨ dimu tɨri? Mɨ siya ɨna boɨnki kariirɨn, kɨra dɨnsiin apnam om Damaskas hɨriir. Mɨ tɨkɨ om ɨiirɨn inkam nwɨrɨn wɨ siya nɨkɨumamauuwɨni mɨi whɨekakɨm kara nɨmbinɨm kɨriirɨm. 11 Mɨ ta paeya saeya prasae bɨ nɨuyakika mɨ kara dimɨn taemɨnɨm bɨ nanaokɨgɨmokikɨm. Mɨ kamɨm kanaka nwowɨm, sɨma kariir ɨɨna aiir asi nonkwokɨm. Mɨ kariirɨn ɨna yɨnkikwona apnamɨm om Damaskasa hɨriir.

12 Mɨ inkam nwɨrɨn hɨrar nwokɨn tɨ inkamɨn siir inɨgɨn Ananaiskɨn. Tɨ inkamɨn siyaɨrgɨn siyɨu komiini sɨbgu apiyɨn. Mɨ Juda iikam whɨekakɨm om Damaskas hɨr nwowɨm sɨma siirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨm, tɨ inkamɨn inkam mɨiyɨkɨn. 13 Mɨ siya kariir kingiina yamɨkwoni mɨ siya kariirɨn ɨna boɨnɨn, nomiiyau Solti! Kɨriir nhwona ha kaowɨrɨrki. Mɨ ta ɨiya kariir nhwona ɨna kɨgomokiyɨn mɨ kara dimɨn taemɨnɨm ɨna kɨgɨrkakiyɨm. Mɨ Ananais siirɨn ɨni wara yɨnkɨn kɨgiyɨn. 14 Mɨ siya kariirɨn ɨna boɨnmauuɨn, krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir Adi Komiiyɨn bɨdi yɨmbinɨn kɨriirɨn. Kɨra siir kwoɨn ɨiirɨn wa nɨnoknɨnkɨni mɨ kɨra tɨ inkamɨn siya nɨmbinkiyɨn siirɨn wa kɨgi mɨ siyar boɨniyɨm yaiyɨm kɨra wa mɨ wakaei. 15 Kɨra siir yaiya wɨ saiir boɨnmɨmauuwi iikam whɨekakɨm sɨmiir, tɨ digworaekwowɨm kɨra kɨgɨm mɨ kɨra wakaeyɨm. 16 Mɨ kɨra dimuɨm swokɨ owi? Kɨriir kwoɨnɨn op baptaisɨm daɨngwoki. Mɨ Jisɨs siir inɨg ɨiiram kauwoki mɨ siya wɨ kɨriir digworaekwo biyɨe ɨmiir nwokɨ haiyoprimdiyɨumiigi. Ɨriig.

Adi Komii siya nɨkropkikɨn Pol siirɨn ɨkɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiiram.

17 Mɨ mhoɨiya ɨiya kara tɨ om komii Jerusalem tɨriir swokɨ ɨta mɨ kara Juda sɨmiir omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨr srɨiyɨn Adi Komii siirɨmɨn mɨ kara digworaekwowɨm nhwonan whɨnkɨgmɨmɨkɨn. 18 Mɨ kara krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir kɨg. Mɨ siya kariirɨn hɨnɨɨna boɨnki, ɨni wakaeyɨn kɨra! Kɨra wɨ kɨpi kɨmɨmɨn wɨ om komiiyɨn Jerusalem siir haiburgig mɨ ha dam. Mɨ kɨra kariir yai aiirɨn tɨ om ɨiir boɨnmɨmauuwi mɨ sɨma wɨ wakaeyokna rani, ta yai aiirɨn. 19 Mɨ kara ɨna boɨnɨn, Bɨiyan Inkam Komii, sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm bɨiya kara omaka whɨekakɨm yai nɨdwokai wakaeiyɨm, sɨmiira namkɨn. Mɨ kariir siyɨuɨn iikamɨm kɨriirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn omaka hɨrar nɨnkɨnɨkou tɨokɨn. 20 Mɨ bɨiya sɨma Stiven siir yɨsomaoki. Siya kɨriir yai boɨnmɨmauuan inkamkɨn. Ta ɨiya kara sɨmaka kingiin warar nɨnkɨn okɨn. Mɨ kariir kwoɨnɨn hɨriiyar mɨ naɨngwo tɨ hɨriinan siyɨuɨn wadɨeyaɨrgɨn. Mɨ kamɨm siir nɨsomaowɨm mɨ sɨmiir yɨuɨs mɨnɨm kara sɨmiir kɨgrɨraokɨm. Kariir siyɨuɨn hɨnɨɨngɨn. Iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm pɨ sɨmiir nɨpɨmpari. 21 Adi Komii siya kariir boɨnkikɨn, kɨra dam! Mɨ kɨriirɨn wɨ kara nɨkropki aru maeyaua, ta yaiwɨn kɨbiya inkam nhɨrɨm Juda iikam tani sɨmiir boɨnmɨmauuam. Pol siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

22 Mɨ Juda iikam whɨekakɨm sɨma ta yaiya Pol siya boɨna, saiir yɨkɨdugi. Mɨ sɨma ɨna kauwok boɨnkiyɨm siirɨn, dɨsomaoki! Tɨ hɨriinan inkamɨn siya omwai kɨpi waiya. Nɨɨngaka. 23 Mɨ sɨma ɨo prasae bɨ nwokɨm. Mɨ sɨma asi prɨikauwok prɨikauwokɨm. Mɨ sɨmiir yɨuɨs mɨnɨm ɨna yɨsɨm mɨ ɨna yonkwo whriwridamɨm. Mɨ nu whrɨnanɨn ɨna yop kabɨtkiyɨn koua hɨriir. 24 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨiyanɨn siya sɨmiir boɨnki, Pol siirɨn dɨnkikwona apnam yaii nɨniiyɨm sɨmiir omaka hɨriir mɨ siirɨn kɨma dɨpɨmpar. Mɨ siirɨn yaimwokɨyaimwowa saiirɨm srɨi. Kɨma wɨ nwokɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm ɨkɨ iikamɨm sɨma siirɨmɨn hɨnɨɨn dimusi kauwok boɨnkɨm? 25 Mɨ sɨma Pol siirɨn ɨdni kogrɨnu okwo sɨma tɨoam ɨdgɨuni. Kamɨm ɨrɨm haiiyɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn ɨni Pol siir kingiina ywokwowɨn. Mɨ Pol siya hɨnɨɨna boɨnki siirɨn, inkam komiiyɨn yai wakaeiyɨn siya kariirɨn hɨnɨɨna bɨ boɨnkikɨn, kara dimɨn whɨr bɨdi tɨrbuɨn. Nɨɨngaka. An kara om komii Rom hɨran inkamkɨn mɨ kɨma kariir kɨpi tɨo. 26 Bɨi nwowiyɨn inkamɨn ta hɨriinan yai aiir wakaeyɨn mɨ siya bɨiyan inkamɨn kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir kɨrgɨraowiyɨn, siir inɨ boɨnmauuɨu. Kɨra panɨɨn tɨrɨm naɨngwowi? Tɨ inkamɨn siya om komii Rom hɨrana inkamkɨn. 27 Mɨ sɨmiir bɨiyan inkamɨn ɨna yɨtɨn Pol siirɨm. Mɨ siir inɨ boɨni, kɨra kariir boɨnmauu, kɨra om komii Rom hɨran inkamkɨn, aniya? Pol siya ɨna boɨnɨn, ɨhɨ! Kara om komii Rom hɨrana inkamkɨn. 28 Mɨ sɨmiir bɨiyan inkamɨn siya ɨna boɨn. Mɨ kara umɨr prasae bɨ saɨngɨn mɨ kara ɨni om komii Rom hɨran inkam ywowɨn mɨ Pol siya boɨn, an kara, nɨɨngaka. Kariir adɨn siya om komii Rom tɨranaɨrgɨn mɨ an kara ɨriipa hɨriinan Rom tɨran inkam asi mɨ owi. 29 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm saɨka kingiin nokwowɨm, siir tɨoam, sɨma bɨ kɨmɨmɨnkɨm, sɨma ɨna yagɨmgɨgɨuɨm. Mɨ sɨmiir bɨiyan inkamɨn siir kwoɨnɨn ha naɨngwokɨn Pol siya om komii Rom hɨran inkamkɨ nɨuwi mɨ siya asi nɨkɨdugɨn. Mɨ kara wara asi nɨdigɨn.

Pol siya inkam komiiyɨn yai wakaeiyɨn siir whwonkam ɨda nokwokɨn

30 Mɨ sɨmiir bɨiyan inkamɨn siya ta yai aiir sɨbgu wakaeyam naɨngwowi. Tɨ Juda iikamɨm sɨmiir tɨrɨm, Pol saɨka dimu dimɨnkɨn? Mɨ siya ɨi gwɨra ɨna hakiyɨn wɨeyɨn sopɨn siir nɨnɨrkaiyɨn. Mɨ yaiya ɨna yɨkɨukiya prismi yaowae adɨm mɨ Judami kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmiirɨm, sɨma nɨtɨm, ɨrɨpa yai nɨdwo boɨnɨm. Mɨ siya Pol siir yɨkɨunaiini nua tɨriir mɨ sɨma siirɨn ɨna yɨkɨunamɨm sɨmiir whwonkam ɨda nokwoam.

23

Pol siya Judami kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm yai sɨmiir boɨnmɨmauugɨn

1 Pol siya kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨnɨm sɨmiir sɨmiira kaonanaeyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn. Tɨ nomiiyauɨm! Kariir siyɨuɨn Adi Komii siir whwonkam ɨda kara dimɨn whɨr bɨ tɨrbugɨn. Kariir kwoɨnɨn ɨni wadɨekɨ wadɨeya ywowɨn, dimɨn whɨrkɨ bɨ tɨrbugɨn kariir naprɨrɨr aiirɨn mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨn. 2 Mɨ prismi yaowae adɨn Ananaias nɨkɨuwiyɨn siya kamɨm siir kingiin nokwoɨm sɨmiir boɨnki sɨma siir yai aiir nɨrɨpugiyɨm. 3 Mɨ Pol siya siir boɨnki, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya wɨ kɨriir tɨowi, kɨra tɨoa kariir mɨ saiir hɨriinan. Mɨ iikamɨm sɨma ha naɨngwokɨm, kɨra inkam wadɨekɨ nɨuwi mɨ kɨriir kwoɨnɨn ɨni biyɨekɨ biyɨe ywowɨn. Kɨra tɨ tɨr nɨdwowɨn mɨ kɨra kariir hɨdam tɨrkɨn siyɨu komii ɨiirɨn. Kɨraɨrgɨn siyɨu komii ɨiir sɨbgu ap karamae nwowiyɨn. Ɨiya kɨra boɨna, sɨmiirɨn kariir tɨoam. 4 Mɨ kamɨm Pol saɨka kingiin nokwowɨm sɨma boɨn mɨ kɨra tari Adi Komii siir bɨiyan prisɨn siir nɨgbumbuwi, aniya? 5 Pol siya boɨnki, tɨ nomiiyauwɨm! Kara bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn, siya Adi Komii siir bɨiyan priskɨn piyasi owɨn? Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii hɨr nwowa saeya hɨnɨɨna boɨnkika, kɨra kɨmiir bɨiyan inkamɨn siir kɨpi nɨgbumbu.

6 Pol siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kam nhɨrɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmiirɨn. Mɨ nhɨrɨm Farisimi siyɨuɨn siir napikɨm. Mɨ nhɨrɨm Sadyusimi siyɨuɨn si napikɨm. Mɨ siya siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm sɨmiiramɨn hɨnɨɨna kauwok boɨnki, kɨma tɨ nomiiyauɨm an kara Farisimi inkamkɨn. Mɨ kariir adɨn, ɨriipɨ hɨriinan Farisi inkamkɨn. Kara ha naɨngwowi iikamɨm naokaowɨm sɨma wa swokɨ ɨnsiin ɨdwodwowi ɨe hɨrankɨn. Mɨ kara bɨdi boɨnkiya ta yaiya mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨma yaigak kariir asi nwokɨm. 7 Mɨ siya ta yai aiir boɨnkiyɨn mɨ tɨ isid whɨso Farisi Sadyusi sɨma ɨo ɨna yɨnwo anwowɨm mɨ sɨma ɨna yɨnkibɨrnakiyɨm. 8 Mɨ Sadyusiyan kamɨm sɨma boɨn, inkamɨn wɨ ɨe ankɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨm karamaeka mɨ siir pɨugana ɨriipɨ hɨriinan. Nɨɨngaka. Mɨ Farisiyan kamɨm sɨma tɨ digworaekwowɨm sɨmiirɨn ɨni kaimwowa ywowɨm. 9 Mɨ sɨma yai komii asi kauwoknanaekɨm. Mɨ kam nhɨrɨm siyɨu komii nɨisiisiimauuwiyɨm, sɨma Farisi sɨmiir isidɨn siir hɨrankɨm. Mɨ sɨma ɨni yai kɨrɨe aiirar yɨnsiin okwo boɨnkiyɨm. Krɨma tɨ inkamɨn siirɨn siyɨu whɨr bɨ kɨgɨn. Mɨ tari naeyɨugɨn nasi boɨnaigɨn saɨkaɨn iyɨe tari Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya nasi boɨnaikɨn, aniya?

10 Sɨmiir ɨowa ɨni komiiya ywokiya. Mɨ yaii nɨnii kamɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn siya ɨni nɨdidkakar ywokiyɨn, tɨ isid whɨso sowiirsiyɨn. Pol siirɨn wɨ sɨma pɨ nonkwobumbu nɨnkɨn haigɨnɨuwisi. Mɨ siya kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir asi boɨnkikɨn, kɨma dɨuunam! Mɨ Pol siir donkworɨnu naowid mɨ siirɨn kɨmiir omaka hɨriir dɨkɨunam. 11 Mɨ ɨigwɨr nɨiyaka krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siya wɨ Pol siir kingiina nokwokaowi. Mɨ siya boɨn, kɨra kɨpi nɨdid! Bɨiya kariir yaiya kɨra boɨnmɨmauugɨn om komii Jerusalem hɨrɨn mɨ kɨra kariir yaiya om komii Rom hɨrɨn wɨ hɨriiyar swokɨ boɨnmɨmauuwi. Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. Ɨriig.

Judan kamɨm sɨma Pol siir nɨsom aowam boɨn tɨbmiikikaigɨm

12 Mɨ nugakɨn Judan kamɨm sɨma maeyau gwɨruwa ywoyakwok, yai kitɨbmii boɨnam. Sɨma boɨn, kɨbɨe idwai! Krɨma wɨ naemɨn nae rani mɨ wɨ op mɨ kwiyae rani. Mɨ ɨiya krɨma pol siir nɨsomaoki mɨ wɨ ha nae. 13 Judan Kamɨm ta yai aiir nɨmbintɨbmiikimaiyɨm kam nwɨs nanaɨrgɨm. 14 Mɨ sɨma bɨiyan prisɨm mɨ inkam adi yaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm sɨmiiram yam. Mɨ sɨma boɨn krɨma bɨdi yɨmbin tɨbmii kimaiyɨm. Krɨma wɨ naemɨn nikɨ nɨngugu ae rani. Krɨma ɨiya Pol siir nɨsom aowi mɨ krɨma nae mɨnɨm wa naei. 15 Kɨma mɨ kamɨm siyɨu komii kɨgrɨraowi ɨkɨm, kɨma inkam komiiyɨn om komii Rom hɨr nwowɨn siirɨm dɨkɨugi. Mɨ siirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨn Pol siirɨn siya wɨkɨu naiini tɨriir. Mɨ krɨma siir yaimwokɨ yaimwowa krɨma nikɨ wakaeyam mɨni. Mɨ ɨiya Pol siya kɨmiiram napnani mɨ krɨma wɨ siiram naguprakai wɨni siyɨu hɨr, siir nɨsom aowam.

16 Mɨ siir yokmana saiir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn siyar wakaemɨmɨk ta yai aiirɨn, Pol siir nɨsom aowɨnam boɨna mɨ siya asi namkɨn kamɨm ɨrɨm haiiyɨm sɨmiir omaka. Mɨ siya ɨna yapnɨnopkai boɨnmauu siir papiyɨeyɨn Pol siirɨn. 17 Mɨ Pol siya kamɨm ɨrɨm haiiyɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn siir yɨkɨuna mɨ ɨna boɨnɨn, tɨ whranisɨm ɨiirɨn dɨkɨunam yaii nɨniiyɨm kamɨm sɨmiir bɨikɨ bɨiyan inkam ɨiirɨm. Siya yaigakɨn, siya saɨka boɨnɨm mɨni. 18 Mɨ bɨiyan inkamɨn siya siirɨn ɨna yɨkɨunamɨn bɨikɨ bɨiyan inkam ɨiirɨm. Mɨ siya boɨn, Polɨn inkamɨn sɨma hɨugrɨpkɨikikaiyɨn siya boɨnkikɨn kariirɨn tɨ whranisɨmɨn siir nɨkɨunaniyɨm kɨriirɨm. Siya yaiya kwɨra nwowi mɨ siya kɨriir boɨnmauuwɨm naɨngwowi. 19 Mɨ bɨikɨ bɨiyan inkamɨn siir ɨɨn aiir yɨnkwoki mɨ siirɨn ɨna yɨkɨunamɨn maeyaua inkam karamaeya saiir. Mɨ siya srɨi, kɨra kariirɨn pɨ paka hɨnɨɨn yaiya saiir boɨnmauuwi? 20 Mɨ whranisɨm ɨeya boɨnki, Judan kamɨm sɨma yai bɨdi yomboɨn tɨbmiikimaiyɨm kɨriir srɨiyɨm, waka kɨra Pol siir wɨkɨunaiini kam whɨekakɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmiirɨm mɨ sɨma wɨ siir nɨksɨsae. Mɨ sɨma siirɨn hanɨɨngɨ srɨisasae ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwo aiirɨmɨn. 21 Mɨ kɨra sɨmiir yai aiir kɨpi wakaeyokna. Mɨ sɨmiir inkam nhɨrɨm kamnwɨsnanaɨrgɨm. Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, krɨma wɨ nae mɨnɨm wɨ mɨ ae rani mɨ op mɨnɨm wɨ mɨ kwiyae rani. Mɨ ɨiya krɨma Pol siir nɨsomaowi, wɨ saiirar nadɨgɨuwi. Mɨ tariinanɨn sɨma ɨni siyɨu nwokwokɨnɨm siirɨm. Sɨma krɨmiiramɨn mɨnam nwokwokɨni, kɨriir kwoɨnɨn wadɨe nwowi mɨ kɨra Pol siir dɨkropki. 22 Mɨ bɨikɨ bɨiyan inkamɨn siya tɨ whranisɨmɨn siir boɨn ta yaiya kɨra nikɨ boɨnmauua kariir mɨ kɨra wɨ inkam nwɨr kɨpi boɨnmauu mɨmɨn. Mɨ siya siirɨn ɨna yɨkropkiyɨn. Ɨriig

Kamɨm ɨrɨm haiiyɨm sɨmiir bɨikɨ bɨiyan inkamɨn siya yɨkropki Pol siirɨn inkamɨn Filiks nɨkɨuwiyɨn omom omom nhɨrɨm sɨm kɨgrɨraowiyɨn siirɨm.

23 Mɨ bɨikɨ bɨiyan inkamɨn yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨi nwowiywo inkam nwɨso, sowiirɨm yɨkɨugi. Mɨ ɨna boɨnkiyɨn kowa kam kamaɨr nwoɨm ɨuurɨm 70 hosɨm sɨmiir ɨdwo nɨdwo ɨkɨm mɨ yaii nɨniiyɨm kam kamaɨr ɨuurɨm 200 sɨma warar. Mɨ kɨma tapaiirɨn pɨ ɨriiyar kwii mɨn haiburgig mɨpi om komii Sisaria hɨriir damwɨi nɨiyar. 24 Kɨma hosɨn ɨra timɨ ɨnkɨn haii Pol siya nɨdwo namɨm. Mɨ krɨma siirɨn inkamɨn omom omom nhɨrɨm sɨm kɨgrɨraowiyɨm Filiks mɨ siirɨm dɨkɨunam. 25 Mɨ bɨikɨ bɨiyan inkamɨn yokwowa kwɨra wɨn hauugi Filiks siirɨm. Ta yokwowa hɨnɨɨna boɨnki,

26 kara Klodias Lisiaskɨn, ta yokwowa kara wɨn hauugika bɨiyan inkamɨn omom omom nhɨrɨm sɨm kɨgrɨraowiyɨn Filiks kɨriirɨm. Nabɨe! 27 Mɨ tɨ inkam ɨiirɨn Judan kamɨm sɨma yonkworɨnu mɨ siirɨn sɨma pɨ yɨsomaowɨn mɨ kara siirɨn bɨdi wakaeyɨn siya om komii Roman inkamkɨn. Kara mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm, krɨma sɨmiir hɨriir yɨmbiyam mɨ siirɨn sɨmiir ɨɨn hɨrankar yɨkɨunaki. 28 Kara ta yaiya sɨma prɨiboɨn hɨuriyɨua tɨ inkam ɨiir, kara saiir yaimwo ɨiir nɨnoknɨnkɨnɨm mɨni. Mɨ kara sɨmiir kamɨm siyɨu nɨnoknɨnkɨniyɨm kausil sɨmiirɨm yɨkɨunam. 29 Mɨ kara sɨmiir asi srɨigɨn. Mɨ kariirɨn sɨma boɨnmauugi yai nhɨrɨm sɨmiir siyɨuniyɨm. Mɨ ta yaiya sɨma siir boɨnɨuhɨuriyɨugi. Mɨ Kara siirɨn dimɨn whɨr bɨ kɨgwo tɨrkɨn, siir nɨsom aowamɨn mɨ siir hɨugrɨpkɨikikaiyɨm. Nɨɨngaka. 30 Mɨ yaiya ɨni kariirɨma yɨmbiniya. Tariinanɨn sɨma yaiya kwɨra boɨnɨmprɨo kimai tɨ inkam ɨiir nɨsom aowam. Mɨ kara bɨ kɨmɨmɨnkikɨn, siirɨn ɨna yɨkropkiyɨn kɨriirɨm. Kara kamɨm yai siir prɨiboɨn hɨuriyɨuɨm sɨmiir boɨnki, sɨma kɨriir whwonkam ɨda wa mɨ okwo boɨni pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnkɨn tɨ inkamɨn siya tɨrɨn. Siir yaiyɨm hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn.

31 Mɨ Kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨma ɨni siir yaiya mɨ wakaeyoknam. Mɨ Pol siirɨn ɨna yɨkɨunamɨm, om komii Antipatris hɨriir nɨiyakar yamwɨi. 32 Ɨiya ha pɨrkɨnkiyakwoka mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm ɨni sɨmiir omaka hɨriirar swokɨ amɨm. Mɨ kamɨm hos ɨdwo nɨdwonamɨm sɨma sɨma whɨnam Pol siirɨn om komii Sisaria hɨriirɨn. 33 Kamɨm hos ɨdwo nɨdwonamɨm ɨna yɨmbiyamɨm om komii Sisaria hɨriir. Mɨ sɨma yokwowa ɨna inɨ hauu ɨuwa tɨ inkamɨn, omom omom kɨgrɨraowiyɨn siir. Mɨ sɨma Pol siirɨn siir, whwonkam ɨda yokmwɨn okwo. 34 Mɨ siya ta yokwo aiir mwaɨnɨn mɨ siya Pol siir srɨi, kɨra pɨkɨ hɨnɨɨn nu komii siir nwowikɨn? Mɨ Pol siya boɨnki, kara nu komii Sailisia ankɨn. 35 Mɨ inkamɨn omom omom kɨgrɨraowiyɨn siya boɨnki, ɨiya kamɨm yai kɨriir prɨiboɨn hɨuriyɨuɨm sɨma nɨmbini mɨ kara pɨ kɨriir yai aiir wakae. Mɨ siya sɨmiir boɨnki, sɨma Pol siir nɨkɨunamɨn omaka komiiya bɨiyan inkamɨn Herot siya mɨriiya saiirɨm mɨ wɨ kam nhɨrkɨm nwokɨ waikaowɨm. Ɨriig.

24

Juda sɨmiir bɨiyan iikamɨm sɨma Pol siir boɨnwokiyopnatkaigi.

1 Mhoɨiya ɨiyɨm ɨriiyara yamki mɨ bɨiyan prisɨn Ananaias mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm sɨma ɨna yapiniyɨm. Mɨ inkam nwɨrɨn siir inɨgɨn Tetalaskɨn, siya sɨmaka wara yɨnkɨn apini. Tɨkɨ inkamɨn siya siyɨu komiini siyɨu bɨdi yɨnoknɨnkɨn dɨgɨn. Mɨ sɨma inkamɨn Filiks nɨkɨuwiyɨn omom omom kɨgrɨraowiyɨn, siir boɨnmauu ta sɨma nɨniinansaowa Pol saɨka. 2 Inkamɨn omom omom kɨgrɨraowiyɨn siya Pol siirɨm yɨkɨuna. Mɨ siya ha namɨn mɨ Tetalas siya yaiyɨm ɨni siir boɨnhɨuriyɨu bwakainamɨn. Siya ɨna boɨnɨn, inkam komii Filiks! Kɨra sɨbgu kɨgrɨraokɨn krɨmiirɨn mɨ krɨma wadɨe asi nɨdwowi mɨ krɨma yaii mɨn bɨ nɨniigɨm. Kɨriir kwoɨn mɨiyɨkɨn krɨmiirɨn wadɨe siya whɨnwohaigɨnɨukɨn. 3 Mɨ bwan bwanɨm hɨnda tɨnda dimɨn whɨrkɨn bɨ tɨrkɨn. Krɨmiir kwoɨnɨn tɨ hɨriinanɨn krɨma kɨriir boɨn wadɨeki. 4 Mɨ kɨriirɨn kara wɨ ɨi prɨei nɨkɨdu o rani. Mɨ kara kɨriir srɨiyɨm naɨngwowi, kɨra kariir yaimɨrsɨma saiir wakaeyɨm, pɨ kara boɨni. 5 Krɨma tɨ inkamɨn Pol siir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm siya inkam paii rani. Mɨ ɨo bɨiyɨn pɨ siya nwowi. Mɨ omom omomɨm siya namiyɨm mɨ siya pɨ Judan iikamɨm sɨmiir nɨgbumbuwami. Mɨ sɨma asi nanaakikɨm tɨkɨ inkamɨn siya om Nasaret hɨran isidɨn siir bɨiyan inkamkɨn. 6 Siya Adi Komii siir omaka saiir dirɨraerarbumbuwɨm kɨnankɨugɨn mɨ krɨma siir asi nonkworɨnugɨm. Mɨ krɨma siirɨn, wɨ krɨmiir siyɨu komii ɨiirsi nwowi yaigak. 7 Mɨ yaii nɨnii kamɨm sɨmiir bɨikɨ bɨiyan inkamɨn Lisias siya ɨna yɨtɨn. Mɨ siya ɨni ɨgaokaka ywowɨn. Mɨ siya siirɨn ɨni krɨmiir ɨɨn tɨranka yɨspakɨi hainamɨn. 8 Mɨ Lisias siya boɨn, kamɨm Pol siir boɨnwokiyopnatkaiyɨm sɨma wɨ kariir whwonkam ɨda nɨmbini. Mɨ wɨ kɨra srɨi tɨ inkam ɨiirɨn. Mɨ kɨra wɨ siir yaiga yaiya saiirar wakae, tɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm krɨma boɨnɨuriyɨuwɨm siir, kaimwowaɨrgɨm. Tetalas siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. 9 Mɨ Juda iikamɨm yɨm ɨriipa hɨriinan siir mɨ whɨnwo mɨ sɨma yai Pol siirara boɨnhɨuriyɨu. Sɨma ɨna boɨnkiyɨm, tɨ yai whɨekakɨm yaimwowaɨrgɨm. Ɨriig.

Pol siir yaiyɨm inkam Komii Filiks siir boɨnmauugɨn.

10 Mɨ tɨ inkam komiiyɨn siir ɨɨna ɨna kɨnmauugiya, siya pɨ nɨnsiin okwokiyɨm. Mɨ Pol siya siir yai yamdi ɨna yowarkɨi boɨnɨn, kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, bɨewi kasa rani, kɨra tɨ iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowɨm. Ta yaiya kara kɨriir yai yamdi nowarki boɨna, kariir kwoɨnɨn ɨni wadɨeya ywokiyɨn. 11 Kɨra sɨmiir srɨii, kɨra tɨ hɨriinan yaiyɨm wɨ sɨmiirar swokɨ wakae. Mɨ ɨiyɨm ɨuur kwɨsa yamki, kara om komii Jerusalem hɨriir namɨn mɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanɨuɨn. 12 Mɨ sɨma kariirɨn ha bɨ kɨgɨm, Adi Komii siir omaka kara inkam nwɨraka yaii bɨ nɨniinansaokɨn. Mɨ sɨmiir omaka yai nɨdwokai wakaei aka mɨ kɨmiir om komii hɨrɨn. Nɨɨngaka. 13 Taka yaiya tapa sɨma boɨnhɨuriyɨuwa mɨ saeya. Mɨ sɨma kariirɨn wɨ yaimwoni boɨn tani. Mɨ sɨma wɨ kariir boɨnwokiyopnatkaini siyɨuam whaowaei. 14 Mɨ kara ta yai kwɨra pɨ kɨriir boɨnmauuwi, kariir kwoɨnɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram naɨngwowiyɨn ɨni krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨmiir kwoɨn hɨriinanar swokɨ owɨn. Mɨ kara Jisɨs siir siyɨu ɨiir sɨbgu apkɨn. Mɨ sɨma boɨn, tɨ siyɨuɨn pɨ nɨksɨsaei, kaimwo rani. Mɨ kara yai whɨekakɨm siyɨu komiiyɨn Moses siya hauugiyɨn sɨmiirɨm naɨngwo tɨbmii. Mɨ kara Adi Komii siir yaiyɨm profet kamɨm sɨma wɨnkiyɨm bɨiya, sɨmiiram wara nɨnkɨn aɨngwo tɨbmii. 15 Mɨ kara ɨna naɨngwo tɨbmiiyɨn. Mɨ kara Adi Komii siirɨma nwokwokɨni siya iikamɨm naonamɨm, sɨmiir hɨdnɨnsiin ɨdwowɨm. Mɨ iikam mɨiyɨk ɨkɨm mɨ iikam biyɨe ɨkɨm. Mɨ sɨma ɨriipa hɨriinan, ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨriigɨnɨn. 16 Kariir kwoɨnɨn ɨinokɨinokɨn kɨrɨeya nwowikɨn, dimɨn biyɨe tɨrbumbusi. Mɨ Adi Komii siir whwonkam ɨda mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda warar. 17 Mɨ kara bɨewi nhɨrɨm om nhɨrɨm sɨmiirar mɨ okɨn. Mɨ mhoɨiya kara ɨna swokɨ ɨtɨn om komii Jerusalem tɨriir. Mɨ kara umɨr digworaekwowɨm ɨkɨ iikamɨm whaowaeyɨm sɨmiirɨm hainanikɨn. Mɨ kara nae nhɨrɨm ɨna minɨ ɨnkɨn ɨimiiyaegikɨm Adi Komii siirɨm. 18 Mɨ kara hɨriinan siyɨu ɨiir tɨrkɨn, Adi Komii siir omaka saiirɨn. Mɨ sɨma ɨni kariirar kɨgɨm siyɨuɨn op sɨbgu whau aeiyɨn, kara tɨrɨn. Mɨ iikamɨm kanaka nwowɨm hoɨmgak rani. Mɨ inkam nhɨrkɨm yai bɨ sisikikɨm. Nɨɨngaka. 19 Mɨ Judan inkam nhɨrɨm nu komii Esia hɨrankɨ nɨtɨm, sɨma tɨr warar nɨnkɨn okɨm mɨ sɨma tɨ kamɨm kanaka yaigakɨn nɨuwi mɨ sɨma ha wɨt, kɨriir whwonkam ɨda winɨ okwo boɨni, ta yaiya. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo wadɨe ɨeya mɨ sɨma bɨ nɨtmɨmɨnkɨm. 20 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ sɨma tɨ kamɨm dimɨnɨn kara tɨrbuɨn sɨma kɨgɨn pɨ siir boɨnmauu kɨriirɨn, ɨiya kara kaunsil kamɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir whwonkam ɨda nokwo boɨna. 21 Mɨ tari yai kwɨruwaɨrga bɨiya kara sɨmiir boɨna? Mɨ kara hɨnɨɨna boɨnkɨn iikam whɨekakɨm naonamɨm mhoɨiya sɨma wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi mɨ ta yaiya yai biyɨeka, aniya? Mɨ wɨ sɨmar swokɨ boɨnɨm? Pol siya hɨnɨɨna boɨnkɨn.

22 Filiks siya bɨdi yɨnoknɨnkɨn dɨgɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir siyɨuɨm, sɨma tɨriiyɨm. Mɨ siya Juda iikamɨm sɨmiirɨn asi boɨnmauugɨn, sɨma Lisias siirɨm nwokwokɨnɨm. Mɨ ta sɨmiir yaiya wɨ siyar hɨdi. 23 Mɨ siya bɨi nwowiyɨn kepten inkamɨn siir boɨnki, siya Pol siirɨn omaka mɨi biyɨe mɨriiya hɨuyokiyokaiya saiir nokmwɨn apnɨnopkaigiyɨm. Mɨ kɨra siirɨn hɨrii kɨpi nɨkɨdu okrɨpkai. Mɨ kɨra ɨkɨ siir nomiiyau ɨmiirɨn kɨpi nɨkɨdu, siirɨn dimɨn taemɨn hauusiyɨn. Ɨriig.

Filiks siya Pol siirɨn omaka hɨuyokiyokai aiirɨn bɨewiyo whɨsa hɨugrɨpkɨikikai.

24 Ɨi nhɨrɨm bɨdi yamkiyɨm mɨ Filiks siya siir wiga Drusila saɨka yɨt. Mɨ saeya Judan isidɨn siir hɨran wiga. Mɨ siya Pol siir yɨkɨuna siir yai aiir wakaeyam, iikamɨm Jisɨs Krais siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir. 25 Mɨ Pol siya tɨ siyɨu mɨiyɨkni napiyɨm siyɨuɨm sɨmiir boɨnmɨmauugɨn. Mɨ siyɨuɨn digɨumii haimriiyɨugigi ɨkɨn. Mɨ mhoɨiya Adi Komii siya wɨ iikamɨm sɨmiir hɨdi. Pol siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. Mɨ Filiks siya ɨna yɨdidgiyɨn. Mɨ siya boɨnki, kɨra ha dam! Mɨ mhoɨiya kara ɨigakɨ nɨuwi, wɨ kapi nɨkɨugi kɨriirɨmɨn. 26 Mɨ Filiks siya dimɨn whɨrɨn siirɨm nwowi, siir kwoɨnɨn ha naɨngwokɨn Pol siya umɨr nhɨrɨm pɨ kariir hauuwi. Mɨ ɨinokɨinokɨn siya siir asi nɨkɨunakɨn yai saɨka boɨnaiyɨm.

27 Mɨ Filiks siya Juda iikamɨm sɨmiirɨm hiirɨugɨn mɨ sɨma siiram nwokɨ aɨngwowɨm mɨ siya Pol siirɨn omaka hɨuyokiyokaiya saiir asi kɨgnɨnkɨn okaigɨn. Mɨ mhoɨiya bɨewi whɨso dɨgiyo mɨ Festas siya Filiks siir mɨi aiir kwainaowid. Ɨriig.

25

Pol siya Sisa siir yɨkɨuna siir yai aiir wakaeyɨm.

1 Festas siya bɨdi yɨtɨn nu komii Sisaria hɨriirɨn. Mɨ siya ɨiyɨm kwoɨmuar ywowak. Mɨ siya ɨna yamɨn om Jerusalem hɨriir. 2 Mɨ bɨiyan prisɨm mɨ Judami inkam komii komii ɨkɨm, sɨma ɨna yamɨm mɨ sɨma yai Pol siir boɨnɨuriyɨu. Mɨ siya sɨmiirsiyɨn mɨnsi nɨkrɨpkikɨn, sɨma Festas siir boɨnainanaekɨm. Mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, 3 kɨra krɨmiirɨn hindara whɨndirɨraerar haigɨnɨu. Mɨ kɨra Pol siirɨn om komii Jerusalema tɨriir dɨkropki. Mɨ sɨma hɨriinanam mɨni siirɨn, siyɨu hɨr nɨsomaowɨnɨm. 4 Mɨ Festas siya ɨna yowarkɨi boɨnɨn, Pol siirɨn om komii Sisaria hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨn, ɨiya ɨni kingiina nwowa, kara wɨ kapi swokɨ ami tɨ om ɨiir. 5 Mɨ kɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨma wɨ kanaka wɨnkɨn ɨt. Mɨ tɨ inkamɨn siya dimɨn whɨr tɨrbuwi mɨ wɨ kɨma nwokɨ hɨd boɨnɨm.

6 Festas siya Juda kamɨm sɨmaka nwowɨm ɨiyɨm ɨriiyar kwoɨm ɨuurnankɨm. Mɨ siya om komii Sisaria hɨriir yam. Mɨ ɨigwɨra siya omaka yai boɨniya saiir hɨr inɨ owou. Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, Pol siirɨn omaka hɨuyokiyokaiya saiir hɨrankɨn wɨkɨunanini. 7 Mɨ Pol siya bɨdi yɨmbiniyɨn. Mɨ Judan iikamɨm sɨma om komii Jerusalem siir haiburgig mɨ ɨna yapiniyɨm. Mɨ sɨma siir kingiina yamɨkwoni mɨ yai bibiyɨeyɨm sɨma Festas siir boɨnmɨmauu tɨ dimɨn biyɨe whɨekakɨm Pol siya tɨrɨm sɨmiir. Mɨ sɨma siirɨn whɨsariiya prɨiboɨn hɨuriyɨugɨm. Siirɨn inkam nwɨrkɨn bɨ kɨgɨn dimɨn biyɨe siya tɨrɨn. 8 Mɨ Pol siya Festas siirɨn hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, kara dimɨn whɨr bɨ swokɨ tɨrbusrankɨn, Judan iikamɨm sɨmiir siyɨu komii ɨiirɨn. Mɨ kara sɨmiir Adi Komii siir omaka saiirɨn dimɨn whɨr bɨ tɨrbugɨn mɨ sɨmiir inkam komiiyɨn Sisa nɨkɨuwiyɨn siirɨn ɨriipa hɨriinan. Nɨɨngaka. 9 Mɨ Festas siya Judan iikamɨm sɨmiirɨm hiiram mɨnkɨn. Mɨ siya Pol siir boɨnki, kɨra om komii Jerusalema hɨriir namɨm, wɨ wadɨeyar mɨ owi, aniya? Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ ta kɨriir yaiya kara saiirɨn wɨ om komii ɨiir wakaemɨmɨki. 10 Mɨ Pol siya boɨn, ta omaka yai boɨniya kara nwowa mɨ inkam komiiyɨn Sisa om komii Rom hɨranɨn mɨ siya kɨgrɨraowiya mɨ kara Rom tɨrana inkamkɨn, ta omaka saeyaɨrga kariir yai wakaeiya. Kɨra bɨdi yɨnoknɨnkɨn kɨɨnɨn, kara Juda iikamɨm sɨmiir dimɨn whɨr bɨ tɨrbugɨn. Nɨɨngaka. 11 Mɨ kara sɨmiir siyɨu nɨkrɨpkɨswo mɨ an kara wɨ pɨ yaowɨn, ya yai karamaeka. Sɨma wɨra wɨ isid whɨrni napwouni mɨ kariirɨn wɨ sɨma nɨsomaowi. Mɨ ta yaiya sɨma boɨnɨuriyɨuwa kariir saeya kaimwo karamaekɨ nɨuwi mɨ kara wɨ sɨmiir omaka yai wakaeiya wɨ saiir namtani. Nɨɨngaka. Kara inkam komiiyɨn Sisa nɨkɨuwiyɨn saɨka boɨnam naɨngwowi. Kara Rom hɨran inkamkɨn. 12 Mɨ bɨiyɨn Festas siya siir kam kɨntɨdnanɨm sɨmaka ikɨ boɨn. Mɨ siya boɨn mɨ kɨra inkam komiiyɨn Sisa nɨkɨuwiyɨn, siirɨm nɨkɨunam mɨnkɨn mɨ pɨ siya nikɨ wakaeyɨm kɨriir yai aiirɨn. Mɨ kɨra ha dam siirɨm! Ɨriig.

Festas siya Agripa siir srɨi ta Pol siir hɨk aiirɨmɨn.

13 Ɨi nhɨrɨm bɨdi yamkiyɨm mɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Agripa mɨ siir wiga Benaisi saeya sowa om komii Sisaria tɨriir nɨtko, Festas siir nankabmamaɨr boɨnkaeyami. Akamɨe! 14 Sowa ɨi kasaka bɨ nwoko mɨ Festas siya boɨnmɨmauugi Pol siir hɨk ɨmiirɨn. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, inkam nwɨrɨn tɨranɨn ɨni tɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨn Filiks siya hɨugrɨpkɨikikaigigɨn mɨ siya ɨna yamɨn. 15 Bɨiya kara om komii Jerusalem hɨr nwowa mɨ Judami bɨiyan pris ɨkɨm mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowi ɨkɨm, sɨma kariiram nɨtkɨm. Pol siya sɨmiir siyɨu ɨmiir tɨrbumbugɨn. Mɨ Judan iikamɨm sɨma kariir ninɨ srɨinikɨm Pol siirɨn sɨma nɨsomaowam. 16 Mɨ kara sɨmiir yai aka hɨnɨɨna yowarkɨi boɨnki, om komii Rom krɨmiir iikamɨm krɨmiir siyɨuɨn hɨnɨɨn tani, inkamɨn yai wakae boɨn karamae nwowiyɨn siirɨn whɨsarii bɨ nɨsomaowikɨn. Mɨ inkamɨn ɨkɨ yaigakɨn bɨi pɨ siya nokwowi, kamɨm yai siir boɨn hɨuriyɨuwɨm sɨmiir whwonkam ɨdan. Mɨ krɨmiir ɨi haɨmiiya siirɨm tikɨ oki, siir yaiyɨm sɨma boɨn hɨuriyɨuɨm sɨmiir mɨ boɨnɨm.

17 Mɨ sɨma kariiram nɨtkɨm mɨ kara bɨ kɨmɨmɨnkɨn, ɨni omaka yai boɨniya saiir yamɨdwokaiyɨuɨn. Mɨ kara kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir boɨnki kɨma Pol siir wonkwonani. 18 Mɨ kamɨm yai siir boɨnhɨuriyɨuɨm sɨma ɨna yɨnsiin okwokiyɨm. Mɨ kariir kwoɨnɨn ha naɨngwokɨn, sɨma Pol siir boɨnhɨuriyɨugi tɨ dimɨn biyɨe whɨekakɨm siya sɨmiirsi naowi. Mɨ sɨma hɨriinan yaiyɨm sɨmiir bɨ nokwo boɨnkɨm. Nɨɨngaka. 19 Mɨ sɨma wou nikwo aeni siyɨuɨn saiirsi nɨnkɨnwamwarkɨi boɨnkɨm. Mɨ tɨ inkam nwɨrɨn naonamɨn Jisɨskɨn. Pol siya ɨna swokɨ boɨnɨn, siya bɨdi yɨnsiin ɨdwowɨn. Mɨ sɨma siirɨn warar mɨ ɨnkɨnwamwarkɨi boɨnkɨm. 20 Mɨ kara ɨna boɨnɨn, ta yaiya saiir yai mwo aiir nɨnoknɨnkɨnam naɨngwowi. Mɨ kara siir wani siyɨuɨn siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn mɨ kara wɨ dɨg nwo rani. Mɨ kara Pol siir asi srɨigɨn mɨ wɨ wadɨeyar nwowi krɨra om komii Jerusalem hɨriir namamɨn. Mɨ tɨ kɨriir yaiyɨm kara pɨ tɨ om ɨiir ninɨ wakaeyɨuɨm. Mɨ sɨma krɨriir boɨnmauuwɨni mɨ krɨra wa nɨnoknɨnkɨni, aniya? 21 Mɨ Pol siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Kara omaka hɨuyokiyokai aiir nwowɨma naɨngwowi mɨ mhoɨiya kara om komii Rom hɨriir nami mɨ inkam komiiyɨn Sisa siya nwokɨ sɨbgu boɨnaigɨnɨuwi kariir yai aiirɨn. Mɨ Festas kara, kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir boɨngig, sɨma sɨbgu waikaorarao siirɨn. Mɨ wɨ kara nikɨ ɨkropkiyɨm inkam komii Sisa siirɨm. 22 Mɨ Agripa siya Festas siir boɨnki, kariir wɨɨnga wakaeyama mɨni tɨ inkamɨn siir yaiya. Mɨ Festas siya ɨna boɨnɨn, kɨra waka wakae siir yaiyɨm.

23 Mɨ ɨigwɨra Agripa mɨ Benaisi sowawaiyar yɨt mɨ sowawai mɨ inkam nhɨr ɨma sɨma pɨuai kasa bɨ pɨuainanikɨm. Mɨ sowawaiyɨn ɨna yapnɨnopkainamo omaka yai nɨdwokai boɨnaiiya saiir. Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨi nwowi ɨkɨm mɨ om komii hɨr nwowiyɨn inkam komii ɨkɨn, sɨma ɨriipɨ hɨriinan ɨni warar yɨnkɨn apnɨnopkainamɨm. Mɨ Festas siya bɨdi boɨnkiyɨn, sɨma Pol siirɨn wara yɨnkɨn whɨnapnɨnopkainani. 24 Mɨ Festas siya ɨna boɨnɨn, inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Agripa mɨ tɨ kamɨm krɨmakar nɨnkɨn owɨm kɨma tɨ inkamɨn siir kɨgi. Mɨ iikam whɨekakɨm om Jerusalem an ɨkɨm mɨ tɨran ɨma mɨ tɨkɨ Juda inkam ɨma sɨma kariir whwonkam ɨda bɨdi boɨnwɨnɨm. Mɨ sɨma ɨna kauwoknanaekiyɨm kɨma siirɨn dɨsomaoki! Siya wɨ ɨrkak nwowisi. 25 Kara siirɨn dimɨn whɨr bɨ kɨgwo tɨrkɨn mɨ siya wa naonam tani. Nɨɨngaka. Mɨ siya tɨ yaiyɨm Sisa siir ninɨ boɨnmauugikam tɨrkɨn. Kara siir nɨkropkiyɨm bɨdi boɨnɨn. 26 Mɨ kara dimɨnɨn siya tɨrɨn siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn mɨ yokwo panɨɨnsi wɨn hauugisi inkam komii Sisa siirɨmɨn. Hae! Tɨ inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn Agripa, kara tɨ inkamɨn kɨriirɨm nɨkɨunanikɨn mɨ tɨ iikam whɨekakɨm kɨmiiram warar. Kɨma siir yai aiir sɨbgu wakaeyɨm mɨ kara pɨ yaiyam wakaeraraoki yokwoni wɨn hauugiyam. 27 Kara inkamɨn Sisa siirɨmɨn whɨsarii nɨkropki rani. Nɨɨngaka. Kara yokwo wɨn hauu karamae nwoki, siyɨu biyɨe biyɨeyɨm sɨma boɨnɨm siirɨn, siya tɨrɨm sɨmiirɨn, yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn mɨiyɨk rani. Ɨriig.

26

Pol siya yaiyɨm Agripa siir boɨnmɨmauugɨn

1 Mɨ Agripa siya boɨnki Pol siir, kɨra, kɨriir yai ɨmiira boɨnki. Mɨ Pol siya siir ɨɨna ɨna yɨisiimauugiya koua hɨriir mɨ ɨna boɨnkiyɨn.

2 Inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Agripa, kariir kwoɨnɨn ɨni wadɨeya ywokiyɨn. Ta kariir yaiya pɨ kɨriir whwonkam ɨda boɨni kara pɨ ta yaiya Juda iikamɨm sɨma boɨnhɨuriyɨuwa pɨ saiir nowarkɨi boɨnki. 3 Kɨra bɨdi yɨnoknɨnkɨn dɨgɨn Juda iikamɨm sɨmiir siyɨu whɨekak ɨmiirɨn. Mɨ sɨma yaiyɨm ɨna yɨnkɨnwamwarkɨi boɨnɨm sɨmiir wanmi siyɨu ɨmiir. Mɨ kara ha naɨngwowi kɨra pɨ kariir yai aiir sɨbgu wakaeyoki. Mɨ kariir yaiya prɨeikɨ nɨuwi mɨ kɨriir pɨua wɨ kɨpikɨ piyao.

4 Mɨ ɨiya kara yɨnisɨma nwowa mɨ Juda hɨran iikam whɨekakɨm sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm kariir siyɨu ɨiirɨn. Mɨ ɨinokɨinokɨn mɨ tariinanɨn ɨriipɨ hɨriinan, tɨsa nwowɨn. Mɨ kariir omkɨ om hɨrar nwo aka mɨ mhoɨiya kara om komii Jerusalem hɨr mɨ o aka, sɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm. 5 Mɨ iikamɨm kariirɨn bɨdinanar nɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ sɨma hɨriinan naɨngwokɨswo mɨpa pɨ boɨnɨn. Mɨ sɨma kariir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm kara Farisi sɨmiir wanmi siyɨuɨn siir naɨngwo dirɨraerarkɨn. Tɨ siyɨuɨn ɨni kɨrɨe waiwii ywowɨn. 6 Mɨ kara mɨnsi naɨngwo tɨbmiigɨn, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya bɨdi yɨmbingiyɨn Jisɨs siya wɨ ɨe hɨrankɨn swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. Mɨ sɨma kariirɨn hɨriinansi boɨnwokiyopnatkaigikɨn. 7 Mɨ Juda iikam ɨuur whɨswo, sɨma nɨi nabɨe hainankɨm Adi Komii siir inɨgɨn. Mɨ sɨma ɨriipa hɨriinan ta siya nɨmbina saiirɨm warar nɨnkɨn okwokɨni, Jisɨs siya ɨe hɨrankɨ nɨnsiin ɨdwowi. Inkam komii tɨ hɨriinan siyɨuɨn kara naɨngwo tɨbmiiya mɨ sɨma saiirsiya boɨnwokiyopnatkaigi kariirɨn. Juda iikamɨm sɨma boɨnwokiyopnatkaigi. 8 Mɨ iikam whɨekakɨm kɨma tɨ tɨr nwowɨm kɨma naɨngwo tɨbmii karamae dimusi nwokɨm Adi Komii siya wɨ iikamɨm naokaowɨm sɨmiir hɨdnɨnsiin ɨdwowi.

9 Bɨiya kara hɨnɨɨna naɨngwokɨn, iikamɨm Jisɨsɨn om Nasaret hɨranɨn siir siyɨu ɨmiir napiyɨm, pɨ kara nɨpɨmpar ɨtkɨni. 10 Mɨ kara om komii Jerusalem hɨrɨn hɨriinana tɨrkɨn. Mɨ kariirɨn bɨiyan prisɨm inɨgak sɨma nwowaigɨnɨugɨn. Kara Adi Komii siir iikamɨm omaka hɨuyokiyokaiya saiir hɨrɨn kasa bɨ hɨugrɨmkrɨpkɨikinoudnankaigikɨm. Mɨ ɨiya sɨma kariir srɨiya sɨmiir nɨsom aowam mɨ ɨni wadɨeya ywokiyɨn. 11 Mɨ ɨi kasa rani, omaka whɨekakɨm yai nɨdwokai wakaeiyɨm hɨk kara hauuwɨn. Mɨ kara sɨmiirɨn mɨnɨm tɨrkɨn, sɨma Jisɨs siir nɨgbumbuwɨm mɨ sɨma siirɨn digɨumii haimriiyɨugigɨm. Mɨ kara ɨo prasae bɨ nwokɨn sɨmiirɨn mɨ ɨkɨ omom omomɨm sɨma namiyɨm kara pɨ sɨmiir mhoɨiyar mɨ sɨuyokiyokɨii, sɨmiir nɨpɨmpar ɨtkɨnam. Ɨriig.

Pol siya ɨiya siya naɨngwo tɨbmiinama saiir boɨnmauugɨn.

12 Mɨ ɨigwɨra kara om Damaskas hɨriir namɨn mɨ kariirɨn bɨiyan prisɨm inɨgak sɨma nwowaigɨnɨugikɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir tɨoam. 13 Inkam komii Agripa, nabɨe bopwowɨn kara siyɨu hɨr napamɨn mɨ ɨni karar kɨgwɨnɨn paeya nɨnomor kou hɨranka nɨuyanaiiniya. Mɨ ta paeya prasae bɨ nɨuyakika mɨ bɨe siya saɨka dɨg bɨ nwokɨn ɨni saeya hiigrɨnɨugiya. Mɨ saeya ɨni kariirar yauunɨ ɨuyaniya mɨ kamɨm kanaka nɨnkɨn apniyɨm sɨmiir warar. 14 Mɨ krɨma ɨna yamakaigaiyɨuɨm nu hɨrar. Mɨ kara wakaeki yai gwɨra nɨnomor kou hɨr boɨnki, Hibru sɨmiir yai aiir. Siya hɨnɨɨna boɨnki, Solti! Solti! Kɨra kariir dimusi dirɨraerarbumbuwi? Mɨ kɨra kariirsi dimusi nɨdamkɨn? Ni tɨ hɨnɨɨnɨn kɨnakɨnar swokɨ ɨdɨmdɨrginakɨn pae mɨnaka. 15 Mɨ kara ɨna yakɨ owarkɨi boɨnkiyɨn ta yaiya nɨnomor kou hɨr boɨnkiya saiir. Bɨiyan Inkam Komii kɨra yɨpɨkɨn? Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya ɨna boɨnkiyɨn, kara Jisɨskɨn, inkamɨn kɨra dirɨraerarbumbuwɨn siya. 16 Kɨra dɨnsiin okwoki, kara kɨriirɨmɨn tɨ dimɨnɨn siiram nɨtkɨn. Kara kɨriir nɨmbingigi kɨra kariir mɨiyan inkam nwowɨm. Mɨ dimɨnɨn tapa kɨra kɨgɨn sɨmiir tinɨ boɨnmɨmauuɨu. Mɨ kɨra digworaekwo nhɨrɨm mhoɨiya kara nɨisiimauuwi mɨ kɨra wɨ sɨmiir wara nɨnkɨn boɨnmɨmauui. 17 Mɨ kara kɨriir nɨkropkii, ɨkɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiiram. Mɨ yai kariira sɨmiir ninɨ boɨnmɨmauuɨuwɨm. Mɨ wɨ kara swokɨ anmaiwarkainaei kɨriirɨn mɨ kɨriir isid ɨeya mɨ Juda iikam tani ɨkɨm, sɨmiir hɨrankɨn. 18 Mɨ sɨma Setan siirɨn wɨ digɨumii haigɨngig mɨ sɨmiir kwoɨnɨm wɨ nwokɨ kisɨna haigiyɨm. Mɨ sɨma sɨbapsɨbapni siyɨuɨn nɨibwomambwo napiyɨn wɨ siir haiburgig. Mɨ sɨma siyɨu mɨiyɨkɨn nabɨenan kɨgomok apiyɨn wɨ siir nwokɨ apɨm. Mɨ sɨma ta Setan siir kɨrɨeya wɨ saiir haiburgig mɨ wɨ Adi Komii siiram nɨti, sɨma wɨ kariiram naɨngwo tɨbmii. Mɨ sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ kara nɨinak ɨtkigɨigi. Mɨ sɨma wɨ Adi Komii siir isidɨn siir nwokɨ owɨm inɨgak. Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

Pol siya boɨnmauugɨn inkam Agripa siirɨn Adi Komii siir mɨiya siya napmɨriiya saiirɨn.

19 Inkam komii Agripa nu kɨgrɨraowiyɨn, kara tɨ dimɨnɨn nɨnomor kouwanɨn nhwonan siir whɨnkɨgmɨmɨkwɨnkɨn. Mɨ kara siir yai aiir nanugaugaugɨn. 20 Nɨɨngaka. Kara yaiyɨm bɨi om Damaskas hɨr boɨnmɨmauugɨn. Mɨ kara om komii Jerusalem hɨran inkam ɨmiirɨn mhoɨiya boɨnmɨmauugɨn. Mɨ om whɨekakɨm nu Judia hɨranɨm mɨ iikam nhɨrɨm Juda iikam tani mɨ kara yai sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmɨmauu, kɨma kɨmiir kwoɨnɨm tɨ kisɨna haigi Adi Komii siiram mɨ siyɨu mɨiyɨk ɨiir dap. Mɨ sɨma nwokɨ kɨgi. 21 Kara sɨmiirɨn hɨriinan boɨnɨn mɨ Juda iikamɨm mɨ Juda iikam tani ɨkɨm mɨ sɨma kariirɨn asi nonkworɨnugɨm, Adi Komii siir omaka akpitga hɨrɨn mɨ sɨma kariir nɨsom aowam mɨnkɨm. 22 Mɨ ta ɨiya kariirɨn Adi Komii siya whɨndirɨraerar haigɨnɨugɨn. Mɨ kara tɨrɨn mɨnam nwowi yai kɨmiir boɨnmɨmauuwam, inkam komii komiiyɨm mɨ inkam nhɨnga ɨkɨm. Mɨ kara yaeya yai bɨ swokɨ boɨnmɨmauugɨn. Kara ta yaiya bɨiya profet kamɨm mɨ krɨmiir brougaeyɨn Moses, sɨmiir yaiya saiirar boɨnmɨmauukɨn. 23 Mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, siya hɨka wa haii mɨ ɨe hɨrankɨn wɨ bɨi siya swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. Mɨ siya siyɨu mɨiyɨkɨn nabɨenan kɨgɨmok apiyɨn wɨ siir boɨnmɨmauuwi, Juda iikamɨm mɨ Juda iikam tani.

24 Pol siya yaiyar nikɨ okwo boɨnɨn mɨ Festas siya ɨni komiiya kauwok boɨnkiyɨn. Pol! Kɨra pɨ whaowaei! Mɨ kɨra skul prasae bɨ kɨnkɨn mɨ ta kɨriir nɨnoknɨnkɨn komiiya kɨriirɨn saeya tɨorowhrɨei haigɨnɨuwi. 25 Mɨ Pol siya ɨna boɨnɨn inkam komii Festas, kara whaowae rani. Nɨɨngaka. Kara yai mwowa boɨni mɨ kara kwoɨnkakɨn mɨ tɨ hɨnɨɨn yaiyɨm sɨm asi boɨnkɨn. 26 Mɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn siya tɨ digworaekwo whɨekakɨm ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ kara siir asi boɨnmauugɨn. Mɨ kara bɨ nɨdidigɨn tɨ digworaekwo whɨekakɨm kara boɨnmɨmauuɨm siir wɨɨnga wakaeyɨm mɨ siir nhwokar kɨgɨmokɨm. Tɨ dimɨnɨm boskwo bɨ nɨmbiyamkɨm. 27 Inkam komii Agripa, nu kɨgrɨraowiyɨn kɨra profet kamɨm sɨmiir yai ɨmiiramɨn ɨna naɨngwo tɨbmiiyɨn, aniya? Mɨ kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, kɨra bɨdi yaɨngwo tɨbmiiyɨn. 28 Mɨ Agripa siya Pol siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kariirɨn kɨra kiyaigɨn pɨ naɨngwo tɨbmii sasaugiyamɨn. 29 Mɨ Pol siya boɨnki, kɨra tariinanamar mɨ naɨngwowi ɨni wadɨeyar mɨ owɨn. Mɨ kɨra mhoɨiyam mɨ naɨngwowi ɨriipɨ hɨriinan ɨni wadɨeyar mɨ owɨn. Mɨ kara Adi Komii siirɨmɨn kɨriirɨm srɨi boɨnkikɨn inkam Agripa mɨ inkam nhɨrɨm kɨmiiram warar, kariir yai aiir wakaeyɨm. Tapa kara ha naɨngwowi, kɨma ta kariir naɨngwo tɨbmiiya saiir hɨriinanar timɨ naɨngwo tɨbmii. Kara tɨ wɨeyɨn sopɨn sɨma kogɨn siir bɨ boɨnkɨn. Nɨɨngaka.

30 Pol siya hɨriinan boɨnkiyɨn mɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn, siya inkam komii nwɨrɨn mɨ Benaisi saeya mɨ iikam whɨekakɨm hɨr wara nwo ɨkɨm, sɨma ɨna yɨnsiin okworirigiyɨm. 31 Mɨ sɨma ha napnamɨm mɨ ɨna yɨmboɨn amboɨnnamɨm sɨma sɨmar tɨ inkamɨn siya dimɨn whɨr bɨ tɨrbugɨn. Mɨ sɨma siirɨn wɨ whɨsarii nɨsom ao rani. Nɨɨngaka. 32 Mɨ Agripa siya Festas siir boɨn mɨ tɨ inkamɨn siya Sisa siirɨm nɨkɨuna karamkɨswo siir yai aiir wakaeyam mɨ krɨma siirɨn wa pɨ yɨuguskiyɨn. Ɨriig.

27

Sɨma Pol siirɨn siyaiiya om komii Roma hɨriir nama saiir yani whɨnapyɨkɨu kwɨriigi.

1 Sɨma bɨdi boɨn tɨbmiigiyɨm krɨma siyaii aiirɨn nu Itari hɨriir namana. Mɨ Pol siya mɨ kam nhɨrɨm hɨugrɨpkɨikinowidnankai ɨkɨm omaka hɨuyokiyokaiya saiir mɨ sɨmar kwɨriinam siyaii aiirɨn. Mɨ yaii nɨnii kamɨm sɨmiir bɨi nwowiyɨn Julias mɨ siya kɨgrɨraowidam sɨmiirɨn. Mɨ tɨ inkamɨn yaii nɨniiyɨn siya tɨ isidɨn yaii nɨniiyɨn om komii Rom hɨran inkam komiiyɨn mɨ siir isidgɨn. 2 Mɨ krɨma siyaii aiirɨn om Adramitiam hɨr yani kwɨriinam mɨ ta siyaiiya ɨni tɨ nu komiiyɨn Esia siir omisɨsɨmɨm sɨmiir gaeya hɨriira kikɨnama. Mɨ Aristakas siya om Tesalonaika nu Masedonia hɨran inkamɨn siya krɨmaka yɨnkɨn am. 3 Mɨ ɨigwɨra om Saidon hɨr yamɨmasuɨu. Mɨ Julias siya Pol siirɨn ɨni siyɨu mɨiyɨk ɨiirar tɨrɨn. Mɨ siya siir bɨri nonkwobugɨn, siir nomiiyau ɨmiir kɨgnakiyamɨn mɨ naeisɨm sɨmiir hɨr ninɨ hainakiyamɨn. 4 Mɨ krɨma tɨ om ɨiir haiburgigɨm mɨ ɨna swokɨ hɨuyanamɨm. Mɨ krɨmiir siyaiiya opudga hugɨriyɨugika mɨ krɨma mhɨuisɨm whɨrɨn Saipras siir yaeka yaeka yokigiyam. Mɨ opuda krɨmiir bɨ namɨtɨunika. 5 Mɨ krɨma nu Silisia mɨ Pamfilia sowiir kingiin hɨriir iyɨkrɨo naidam. Mɨ krɨma om whɨrɨn Maira nu komii Lisia hɨr nwowɨn siir yadu amasuɨu. 6 Mɨ tɨkɨ om ɨiirɨn kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn siya siyaii ɨra om Aleksandria hɨrankɨ nɨta saiir kɨgɨn mɨ siyaiiya saeya pɨ nu komii Itali hɨriir namam tɨrka. Mɨ siya krɨmiirɨn ta siyaiiya saiir asi nɨugiprɨiginamkɨm.

7 Krɨma ha haiburgigɨm mɨ ɨi kasa rani, siyaii hɨr kigwai amɨm. Mɨ krɨma mɨinan mɨriinaidnikɨm mɨ ɨni om Naidas kingiin tɨriira yɨmbi idniyɨm. Mɨ opud komiiya ha hugnaniya mɨ krɨma mhɨuisɨm whɨrɨn Krit siir hɨriir wokmainaidam mɨ ɨni mhɨu yaekayaeka yakiiyamɨm. Mɨ Salmoni idnabɨn ɨna yakii owarkɨnamɨn. Mɨ opuda krɨmiir bɨ namɨtɨunika. 8 Krɨma mɨinan mɨriinamkɨm, ɨiya krɨma tɨ mhɨuisɨm siir yaekayaeka nakiiyokiyokɨiyama. Mɨ mhoɨiya krɨma maeyau gaenau kwɨra mɨiyɨka hɨuɨmasu kuwiya, om Lasia kingiin hɨr nwowa, saiir yaka amasuɨu.

9 Mɨ ɨi hoɨmgakɨm bɨdi dɨgiyɨm mɨ Juda iikamɨm sɨmiir ɨi komiiya mɨ nae sɨma haiyaeiya ɨiya ya ɨriipɨ hɨriinan bɨdi mɨ dɨgiya. Mɨ Pol siya sɨmiir asi boɨnmɨmauugɨn. 10 Ɨni wakaeyɨm, kɨma! Ɨi paii rani, pɨ nam tani mɨ siyaiiya mɨ digworaekwo whɨekak ɨkɨm mɨ sɨma sɨma rani mɨ krɨma ɨriipɨ hɨriinan pɨ wara mɨ ɨnkɨn omainaiinami. Mɨ kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn. Pol siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. 11 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn siya Pol siir yai bɨ wakaeyoknakɨn. Nɨɨngaka. Siya ɨni siyaiiya saiir bɨiyan inkamɨn mɨ saiir nonkwo saɨni ad ɨeya, siya ɨni sowiir yai aiir wakaeyokna ɨskiyɨn. Mɨ sowa boɨn, humba! Nɨmbi nami. 12 Mɨ ta maeyaua tapa krɨma namasua pankɨ nwowi, ɨiya mɨiyɨk bɨ nwowika. Mɨ sɨma ta maeyaua saiir haiburgigɨm mɨnkɨm. Mɨ sɨma om Finiks hɨriir namam kɨnɨnkɨugɨm. Mɨ ɨiya pankɨ nwowiya dɨgikɨswo mɨ wɨ ha pɨ yamɨn. Mɨ Finiks maeyaua siyaiigɨ namasuwiya, ɨni mhɨuisɨmɨn Krit nɨkɨuwiyɨn ɨni siir pɨda nwowa. Ɨriig.

Mɨ opuda ha hugnaniya mɨ hɨnɨn komiiya whɨi komii solwara hɨrana ɨna hugnatmainaniya.

13 Mɨ opudsɨma, sɨmiir yaɨoyae mɨiya hugnani. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm sɨma pɨ wadɨeyar sɨbgu iwaoidami. Mɨ sɨma ɨdmɨra siiya komii si nomboru ɨtmaiiya ɨna kiboknainiya. Mɨ sɨma mhɨuisɨm whɨrɨn Krit siir yaeka aiirar kikɨnkrɨpkainamɨm. 14 Mɨ bɨri kwakɨmɨmɨnka, opud komiiya ɨna yɨmbiyama. Mɨ ta opuda saiir inɨga whɨɨnmamaoka, saeya not is ankɨn nɨtka mɨ saeya mhɨuisɨm Krit hɨrankɨ hugnatmainanika. 15 Mɨ opuda ɨni siyaii aiirar yamɨtɨuniya. Mɨ siyaiiya ɨni opud aeyar hughainama. Mɨ krɨma ɨni daogugugiyɨm mɨ ɨni saeyar yanɨnkɨnkrɨpkaiya. Mɨ krɨma maeyau kwɨra asi nakiiyamkɨm. 16 Mɨ krɨma mhɨuisɨm whɨrɨn Koda siir yakii haiburgig mɨ ɨna yamɨm. Mɨ krɨma mɨinan mɨrii naidamkɨm, ta siyaiisɨm ɨra mhoɨi nomborukiyɨtkiya saiirɨn. 17 Mɨ sɨma saiirɨn siyaii komiiya saiir ɨdwo yami haiyɨtkɨn mɨ sɨma ta siyaii komiiya saɨka yɨnkɨn kogrɨnu. Mɨ sɨma nɨdid prasae bɨ kɨnkɨm nu Libiya hɨran siiyɨnɨn siir niyɨkɨusi mɨ sɨma ta yɨuɨsa koua nɨtkɨna asi whrohaigikɨm. Mɨ ɨni ɨɨndɨmɨɨndɨma yakiidamɨm. 18 Mɨ ɨi gwɨra opud komiiya ɨna swokɨ huga mɨ siyaiiya saeya kairimdiyɨuam hɨnda tɨnda mɨ sɨma sasae digworaekwo nhɨrɨm opa asi nɨtnowidnamaigikɨm. 19 Mɨ ɨi gwɨra krɨma digworaekwo kɨrɨe kɨrɨe nhɨrɨm siyaii aiir nwokaiyɨm ɨna yɨtnowidnamaigiyɨm opa. 20 Mɨ ɨiyɨm kasa rani, krɨma bɨe nauun sowiir kɨg karam nwowɨm. Mɨ opud komiiya ya ɨni hɨriiyar hugkrɨpkaiya. Mɨ krɨma ɨna yaɨngwokiyɨm, krɨma ombudarɨn pɨ hɨriiyar nwomainaiinami.

21 Ɨi kasaka rani, sɨma naemɨn nɨngugu ae karam nwowɨm. Mɨ mhoɨiya Pol siya sɨmiir yɨnsiin okwo boɨnki, kɨma tɨ kamɨm, kɨma kariir yai aiir wakaeyoknakɨswo kara boɨna tɨ mhɨuisɨmɨn Krit siir kɨpi haiburgig. Mɨ ta hɨriinan dimɨna pɨ krɨmiir di yɨmbiyami. 22 Mɨ tapa kara pɨ kɨmiir boɨnmauuwi, kɨmiir kwoɨnɨn kɨrɨeya dwo kɨpi naɨngwo ɨdid, krɨmiir nwɨrkɨ pɨ kɨgugu rani. Nɨɨngaka. Pɨ siyaiiya sasa nwomainaowidi. 23 Kara Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir inkamkɨn mɨ kara siir inɨg ɨiirar hainanikɨn. Mɨ ii nɨiyaka Adi Komii siir paekwosɨmɨn kariir kingiin tɨrar nokwoidniwɨigɨn. 24 Mɨ siya boɨn, Pol, kɨra wɨ kɨpi nɨdid! Kɨra wɨ inkam komiiyɨn Sisa wɨ siir whwonkam ɨda tinɨ okwo boɨnɨu. Mɨ Adi Komii siya bɨdi wakaeyɨn kɨriir srɨi aiirɨn. Mɨ waka iikam whɨekakɨm kɨnaka nwowɨm siyaii waraur mɨ sɨma wɨ wara kɨgugu rani. Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya hɨnɨɨna boɨnmauugigɨn, 25 kɨma tɨ kamɨm, kɨma kɨpi nɨdid! Kara Adi Komii siirɨma naɨngwo tɨbmiigɨn mɨ digworaekwowɨm siya kariir boɨnmɨmauukiyɨm mɨ wɨ sɨpi nɨmbiyami. 26 Krɨma ha dakiyam mɨ krɨma pɨ mhɨuisɨm whɨrɨn pɨ siir namamasuɨuwi. Pol siya hɨnɨɨna boɨnkɨn.

27 Mɨ ɨiyɨm krɨma nakii waiwaiyɨm ɨuur kwii. Mɨ krɨma whɨi komiiya Edria saiir yɨmbiyam mɨ ɨiya nɨi bopwo kingiin nwowa mɨ kamɨm siyaii aiir mɨriiyɨm sɨmiir kwoɨnɨm ɨna yaɨngwoidamwɨiyɨm, sɨma mhɨuisɨm whɨrɨn siir kingiin mɨ owidami. 28 Mɨ sɨma ɨdmɨra siiyani yɨmboru ɨtmai mɨ ɨna hɨumiikɨuɨm. Mɨ ta ɨdmɨra sɨma hɨumiikɨua 120 pida yɨmbiyam. Mɨ krɨma ha swokɨ amɨm mɨ ɨna swokɨ hɨumii kɨuɨuɨm mɨ pariiga yɨmbiyam 90 pid. 29 Mɨ sɨma ɨni nɨdid kwoɨn yaɨngwowɨm. Sɨma nɨdid kwoɨn mɨnsi naɨngwokɨm, siyaiiya pɨ siiya komii sae naeyɨkɨuɨuwisi. Mɨ sɨma siiya komii komii kwiiyɨm asi nombomboru ɨtmaigikɨm ta siyaiiya saiir idao hɨr. Mɨ ta siyaiiya ɨni hɨrar yakirɨrɨra. Mɨ sɨma ɨna srɨiyɨm Adi Komii siirɨm bɨeyɨn pɨ nɨmbiidni sasauɨm. 30 Mɨ kamɨm ta siyaii aiir mɨriiyɨm, sɨma pɨ nɨdamam tɨrkɨm mɨ sɨma ta siyaiisɨma ɨdwo haiyɨtkɨna, saiir asi haiyɨtmai namkɨm. Mɨ sɨma sɨmiir yɨksɨsaenam, krɨma siiya nhɨrɨm pɨ siyaiiya saiir irɨb hɨr nɨmboru ɨtmaigi. 31 Mɨ Pol siya kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn siir boɨn mɨ tɨ kamɨm siyaii tɨrɨn wara nwo karam nwowi mɨ sɨma whɨekakarɨm wa nɨuguski. 32 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨma siyaiisɨma mhoɨiya nomboru kaimikiya saiir ɨd aiir asi nɨkrɨpkikɨm mɨ ya ɨna yakiiyama.

33 Mɨ ɨiya bɨeyɨn maskwo kingiin nwoyakwokɨn mɨ Pol siya iikam whɨekakɨm sɨmiirɨn ɨna boɨnmaeyakwokɨn, kɨma nae tɨ aeyakwok. Ɨi kasa rani, kɨma naɨngwoyɨmyokɨm mɨ kɨma nae bɨ naekɨm, mhɨirɨma nwoyokiyokɨigɨm tɨ ɨi ɨuur kwiiyɨm. 34 Mɨ kara pɨ kɨmiir boɨnmauugi kɨma nae nhɨrɨm sɨmiir hai mɨ wɨ saeya kɨrɨe haigɨnɨuwi kɨmiirɨn mɨ kɨma wɨ kɨgugu rani. Nɨɨngaka. Kɨma whɨekakarɨn wɨ hɨriinana swokɨ o dɨgi wɨ dimɨn whɨrkɨn kɨmbu rani. 35 Mɨ siya hɨriinan boɨnkiyɨn mɨ siya paimɨrɨm ɨni sɨmiir whwonkam ɨda haiyɨn mɨ ɨna boɨn wadɨekiyɨn Adi Komii siirɨm. Mɨ siya ha nɨinɨkɨmkɨr prɨigɨnkiyɨn mɨ ɨna yaeyɨn. 36 Mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨm ɨni wadɨeya ywokiyɨm mɨ yɨm ɨriipa hɨriinan, ɨna mɨ aeyɨm. 37 Mɨ iikam whɨekakɨm krɨma ta siyaii aiir nwowɨm ɨrɨparɨn kamarɨm ɨuur nwoɨm mɨ nɨɨnga ɨuur ɨriiyar nwɨr 276. 38 Mɨ sɨma nae dɨgiyɨm mɨ sɨma witnidɨm ɨna yɨtmaikiyɨm whɨi komii solwara hɨriir. Mɨ sɨmiir siyaiiya pɨ nwokɨ bokiyɨm. Ɨriig.

Siyaiiya ɨna yɨmbuwamkiya

39 Mɨ ɨiya ha pɨrkɨnɨuguskiyakwoka mɨ kamɨm siyaii aiir mɨriiyɨm sɨma nu ɨiirɨn ɨna kɨgiyakwokɨm. Mɨ sɨma tɨ nu ɨiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ sɨma gae komii kwɨra saiir kɨgi ɨna hɨriiyar yonakaeyama. Mɨ saiir hɨrɨn siiyɨn kɨbiyɨn whɨra nwowi. Mɨ sɨma saiirɨm yomboɨntɨbmiinam, siyaiiya hɨr naka ɨkrɨpkɨnɨuɨm. 40 Mɨ sɨma ɨdmɨr whɨekakɨm sɨma borɨtmaimaiyɨm siiyani ɨni hɨrar yɨkrɨmkrɨp prɨimiigigɨm. Mɨ sɨma wɨeyɨnsopɨn igwɨra siyaii aiir kɨndimdiyɨugiya saiir nwowɨn ɨna hakiyɨn. Mɨ sɨma yɨuɨs komiiya ɨna yɨtkɨnɨm siyaiiya saiir koua hɨriir. Mɨ sɨma ha naɨngwokɨm, siyaii aiirɨn pɨ opud aeya nwokɨ hugainaiidamɨm siiyɨna hɨriir. 41 Mɨ siyaiiya nuyɨn whɨrɨn whɨi idopwoniya nɨdwomaiyɨn siir yaka iyɨkɨuɨu. Mɨ irɨbɨn ɨna yɨniyaekɨn ɨuguskiyɨn nua hɨriir. Mɨ idaowɨn ɨni opnau hɨrar ywomaigiyɨn. Mɨ hɨnɨn komiiya ha nɨta idao ɨiir yakɨ ɨtɨuɨu mɨ ta siyaiiya saiir idaowɨn ɨna yɨnkɨramkiyɨn.

42 Mɨ kamɨm ɨrɨm haiiyɨm sɨmiir kwoɨnɨn kamɨm omaka hɨuyokiyokaiya saiir nwowiyɨm sɨmiir nɨsomsom aowam naɨngwokɨm, pɨ sɨma natmaimaikiya ami mɨpi sɨmbi nɨdamami. 43 Mɨ kamɨm ɨrɨm haiiyɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨn Pol siirsi yaɨngwoyɨmiyok. Mɨ siya sɨmiirɨn asi nɨkɨdugɨn. Mɨ siya iikamɨm kiyaeiyɨm bɨi sɨmiir yɨkrop atmaimai kiyaki, siiyɨna hɨriir. 44 Mɨ iikamɨm kiya karamae nwowiyɨm yɨmbi ipii mɨmɨrɨm siyaiiya saiirɨm hɨnɨnkɨn kaiyɨtɨkɨmkɨrkiyɨm, yɨm sɨmiir yonkwosiiskwo mɨgidam. Mɨ krɨma hɨriinan tɨrɨm mɨ krɨma whɨekakarɨn ɨni wadɨeyar yadu owɨuɨm siiyɨn hɨrɨn. Ɨriig.

28

Pol siya Molta hɨr nwokɨn

1 Mɨ krɨma wadɨeya yakɨ kuwɨu. Mɨ krɨma wakaeki, tɨ mhɨuisɨmɨn bopwonau nɨdwomaiyɨn siir inɨgɨn sɨma hɨnɨɨna dapi, Molta. 2 Iikamɨm tɨ mhɨuisɨm siir hɨranɨm, sɨma krɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk ɨiirar tɨrkɨm. Mɨ nao ha kɨnaniyɨn mɨ krɨmiir pɨuɨm ɨni noknoka kɨnkiyɨm. Mɨ sɨma pae ha namgɨnɨm mɨ sɨma ɨna yɨkɨunam, krɨma ninɨ oni ɨuwɨm. 3 Mɨ Pol siya paeyar nhɨrɨm ɨna inɨ ɨugɨnkaeyɨs hainakiyɨm. Mɨ siya ha ninɨ amgɨnɨuwɨn paeya. Mɨ mɨpug ɨrɨn siir pɨua huua kɨnkikɨn mɨ ɨna wokɨtkɨn naniniyɨn. Mɨ kɨmɨdiniya Pol siir ɨndɨbɨn siir yakɨ tɨpnɨnkɨn. 4 Mɨ iikam tɨ omɨn, mhɨuisɨmɨn siir hɨranɨm, sɨma mɨpugɨn Pol siir ɨndɨb ɨiir tɨpkɨkɨu krɨpkaiyɨn ɨni siirar kɨgiyɨm siya siir ɨndɨb hɨrar kiririyɨn. Mɨ sɨma boɨn mɨ tari kamwonkɨn tɨ inkamɨn inkam nɨsomaowɨn mɨ siyaɨrgɨn. Siya whɨi komii solwara hɨr bɨ naokɨn mɨ Adi Komiiyɨn siyɨu mɨiyɨk tɨriyɨn siya tari siirɨn pɨ boriisopi, siya omwai waiyasiyɨn. 5 Mɨ Pol siya tɨ mɨpug ɨiirɨn, paeya iyarkrɨp ɨtkaigi mɨ ɨni paenau yamɨkaiyɨuwɨn. Mɨ Pol siya biyɨe bɨ swokɨ okɨn. Nɨɨngaka. 6 Mɨ sɨma ɨni hɨrar ywowɨm. Sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm siir ɨndɨbɨn pɨ sɨpi noniki mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ha mɨ naɨngwokɨm siya pɨ sɨpi naowakainami. Mɨ sɨma ɨni hirgugukiyɨm ɨi haruwa rani mɨ sɨma ha bɨ kɨgikɨm siir pɨua ɨni biyɨe ywokiya mɨ sɨma yaeya kwoɨn asi kisɨna haigigɨm. Mɨ sɨma ɨna boɨnɨm, siya tari Adi Komii siir paekwosɨm kɨrɨe nwɨrkɨn.

7 Mɨ nu maeyauɨm ta maeyaua krɨma nwowa saiir kingiin hɨr nwowɨm tɨ sɨmiir bɨiyan inkamɨn tɨ mhɨuwisɨmɨn siir hɨranɨn, siirgɨm. Mɨ siir inɨgɨn Pabliaskɨn. Mɨ siya ɨni maɨrgɨmaɨrga ywowɨn krɨmiiramɨn mɨ krɨmiirɨn siya yɨkɨunam, siir omaka hɨriir. Mɨ krɨma ɨiyɨm kwoɨma ywo siir omaka hɨrɨn. 8 Mɨ Pablias siir adɨn makakɨn ma siir niiya pɨu huua kɨni aka mɨ mhɨinaugɨ wara mɨ ɨnkɨn ɨugɨn. Mɨ Pol siya siirɨm yam. Mɨ nhwo siirɨm inɨ kwɨsɨu mɨ ɨna srɨiyɨn. Mɨ siir ɨɨna ɨna yonkwowɨn siir pɨu aiir mɨ siya ɨni wadɨeya ywokiyɨn. 9 Mɨ siya hɨriinan tɨrkiyɨn mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm makakɨm tɨ mhɨuwisɨmɨn siir hɨranɨm, ɨna yɨtɨm siirɨm, sɨmiir ma ɨmiir nɨnɨmnɨskɨi haigɨnɨugiyɨm. Mɨ sɨmiirɨn ɨni wadɨeyar ywo haigɨnɨugiyɨn. 10 Mɨ sɨma krɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk asi dirɨraerar haigɨnɨugikɨm. Mɨ sɨma digworaekwo kasa bɨ hauugikɨm. Mɨ ɨiya krɨma siyaii aiir nani apni kwɨriiyɨm mɨ sɨma digworaekwo whɨekakɨm ɨna swokɨ ani apni haigigiyɨukiyɨm, ta krɨma nakiidama saiirsi haigigiyɨumamauugikɨm. Ɨriig.

Mɨ Pol siya om komii Rom hɨriir yɨmbiyam

11 Mɨ bɨiya krɨma tɨ mhɨuisɨmɨn siirɨn bwanɨm whoɨma nikɨ okɨm. Mɨ mhoɨiya krɨma ta siyaii ɨra om Aleksandria hɨrankɨ nɨta saiir yani kwɨriinam mɨ ta siyaiiya saiir inɨga hɨnɨɨnga paekwosɨm nɨswo ɨtmwoyɨn naokainako. Mɨ ta siyaiiya tɨ mhɨuisɨmɨn siir hɨr nwoka, ɨiya pankɨ nwo dɨgiya saiirɨm mɨ krɨma saiir yani apni kwɨriinam. 12 Mɨ krɨma ha namɨm mɨ krɨma om whɨrɨn Sairakyus hɨriir yɨmbiyam mɨ krɨma hɨrɨn ɨiyɨm kwoɨma ywo. 13 Mɨ krɨma tɨ om ɨiir haiburgigɨm mɨ ɨna swokɨ kwɨriinamɨm siyaiini mɨ om Risiam hɨriir yɨmbiyam. Mɨ ɨigwɨra krɨma ha swokɨ kwɨriinamɨm mɨ opuda krɨmiir digɨumiiya hugnani mɨ krɨmiirɨn saeya hugainaidam mɨ ɨi kwɨsaka krɨma Pyutiolai hɨriir yɨmbiyam. 14 Mɨ krɨma tɨ omɨn iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir inɨ kɨgɨu. Mɨ sɨma boɨn, kɨma wɨ krɨmaka tɨr nwowi ɨiyɨm ɨriiyar kwɨs mɨ mhoɨiya krɨma sɨmiir haiburgigɨm mɨ ɨna yani kwɨriinamɨm siyaiini om komii Roma hɨriir namɨm. 15 Mɨ om komii Rom hɨran iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma krɨmiir wakaenaniyɨm, krɨma bɨdi yɨmbiyamɨm mɨ sɨma ɨna yɨtɨm maeyaua nae haigɨniya Apias krɨmiir ninɨ kɨgniyɨm. Mɨ nhɨrɨm krɨmiiramɨn omaka ouumɨm whwonkaiiyɨm sɨmiir hɨr inɨ kɨgni krɨmiirɨn. Mɨ Pol siya sɨmiir kɨgwɨnɨn mɨ siya ɨna boɨn wadɨekiyɨn Adi Komii siirɨn mɨ siir kwoɨnɨn ɨni kɨrɨeya ywokiyɨn.

Pol siya yai wɨn kɨbiya om komii Rom hɨr boɨnmɨmauugɨn.

16 Krɨma om komii Rom hɨriir yapnɨnopkainam mɨ sɨma Pol siirɨn yapa omaka yokmwɨn whwonkai, siir kɨgrɨraowam. Ɨriig.

17 Ɨiyɨm kwoɨma yamki mɨ Pol siya Judan iikamɨm, sɨmiir inkam komii komiiyɨm tɨ omɨn siir hɨr nwowiyɨm sɨmiirɨm yɨkɨuna, sɨma maeyau kwɨruwa namwoniyɨm. Mɨ sɨma ha namwoniyɨm mɨ siya sɨmiirɨn ɨna boɨnkiyɨn, kɨma tɨ nomiiyauɨm! Kara dimɨn whɨr bɨ tɨrbugɨn krɨmiir isidɨn siir nikworɨnuɨm mɨ krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir siyɨuɨm kara sɨmiir bɨ nanugaugaugɨn. Sɨma kariirɨn om komii Jerusalem hɨran omaka maeyaua hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiirɨn whɨsariiyar hɨugrɨpkɨikikaigɨn. Mɨ sɨma tapa kariirɨn om komii Rom tɨran inkam komii komiiyɨm kɨmiirɨm asi nɨkropkikɨm. 18 Om komii Rom hɨran iikamɨm sɨma kariir yaiya saiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨna yɨnoknɨnkɨnɨm kara dimɨn whɨr bɨ tɨrbugɨn mɨ sɨma kariirɨn pa nɨsomao rani. Sɨmiir kwoɨnɨm kariir nɨuguskiyama naɨngwokɨm. 19 Mɨ Juda iikamɨm sɨma kariir nɨuguskisi nanugaugaugɨm mɨ kara yaeya siyɨu whɨr karamaeka. Mɨ kara inkam komii Sisa siirɨm namɨm asi naɨngwokɨn, kariir yaiya siya wakaeyɨm. Mɨ kara Juda iikamɨm sɨmiirɨn yai kwɨr boɨn hɨuriyɨuwɨm whaowae. 20 Mɨ kara kɨmiirɨn hɨriinansi nɨkɨunakɨn. Kara kɨmiir kɨgam naɨngwowi mɨ yai kɨmiir boɨnmɨmauuɨm wara mɨ naɨngwowi. Kara ta yai aiirɨn mɨnɨm boɨnmauugɨn inkamɨn Isrel hɨran iikamɨm sɨma nwokwokɨnɨn siirɨm. Mɨ kara mɨnam naɨngwo tɨbmiigɨn, inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn Mesaia mɨ siya bɨdi yɨmbiniyɨn. Mɨ sɨma kariirɨn tɨ wɨeyɨnsopɨn hɨriinansi kogrɨnugɨn. Pol siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. 21 Mɨ sɨma boɨnki siirɨn mɨ krɨmiirɨn Juda hɨran inkam nwɨrkɨ bɨ wɨn hauugikɨn yokwoni krɨma kɨriir nɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ krɨmiir nomiiyauɨm nu Judia hɨranɨm sɨma krɨmiir bɨ boɨnmɨmauunikɨm yai bibiyɨe kɨriir nɨgbumbuwamɨn. 22 Mɨ krɨma kɨriir yaiyɨm sɨmiir wakaeyam naɨngwowi krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm omom omoman iikamɨm, sɨma tɨ isidɨn kɨra namasuwɨn siir nɨgbumbugɨm. Sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm,

23 sɨma ɨiya kwɨra yɨmbingi mɨ iikam whɨekakɨm ta omaka Pol siya nwowa sɨma saiir namkɨm, nugaka namkrɨpkaiyakwokɨm mɨ ɨni naɨowaka nhɨngigiyɨm. Mɨ siya sɨmiirɨn yai wɨn kɨbiya saiir saiira boɨnanaekɨn, ɨiya Adi Komii siya kɨgrɨraowana iikamɨm sɨmiir. Mɨ siya yai nhɨrɨm Moses siir siyɨu aka nwowɨm, sɨmiir boɨnmɨmauugɨn. Mɨ profet inkamɨm bɨiya sɨma wɨn boɨnkiyɨm Jisɨs siir saiir wara yɨnkɨn boɨnmɨmauu. 24 Iikam nhɨrɨm siir yaiya saiirɨn ɨna yaɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ nhɨrɨm bɨ naɨngwo tɨbmiikɨm. 25 Mɨ sɨma kwoɨn whɨruwa bɨ nwokɨm mɨ nhɨrɨm sɨma asi namkɨm. Dimusi rani, ta yaiya Pol siya hɨnɨɨna boɨnkiyɨn, Adi Komii siir naeyɨuɨn bɨdi yɨkopsɨsɨrkiyɨn profet Aisaia siirɨn. Mɨ Aisaia kɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨngik.

26 Kɨra tɨ am ɨkɨ iikamɨm sɨmiirɨm mɨ sɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnɨu, kɨma yai aiirɨn wa wakae mɨ kɨma wɨ saiir yaimwo aiir nɨnoknɨnkɨn tani. Mɨ kɨma siirɨn wa kɨgi mɨ kɨma wɨ siir kɨg nɨnoknɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. 27 Tɨ iikam isidɨn, sɨmiir kwoɨnɨn bɨdi hɨugɨmkɨkɨunamɨm mɨ sɨmiir wɨɨn mɨnɨm yai wakaesi boriisopi. Mɨ sɨmiir nhwowɨm bɨdi kwɨsnamɨm mɨ sɨma kwɨsnam karamaekɨswo mɨ wa pɨ yanao kɨgomokɨn mɨ wɨɨn mɨnɨm yai bɨdi pɨ mɨ wakaeyɨn. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ta yaiya saiir yaimwo aiir bɨdi pɨ yaɨngwowarkai. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm, wa kisɨna haigi mɨ sɨma wɨ kariirɨma pɨ swokɨ ɨti mɨ sɨmiir wɨ kara nɨnɨmnɨski haigɨnɨugi.

Adi Komii siir naeyɨuɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn mɨ Aisaia siya yokwo asi wɨnkɨn. 28 Ta Pol siir yai aeyaɨrga nikɨ boɨniyokiyokɨiama. Siya boɨn, kɨma dɨnoknɨnkɨn, ta mɨi mɨiyɨka Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya mɨnkika krɨmiir nɨnɨmɨskii hainakiyɨm. Siya bɨdi yɨkropkiyɨn iikam nhɨrɨm Judan iikam tani sɨmiirɨm mɨ sɨma wɨ nwokɨ wakaeyoknaɨm. 29 Mɨ ɨiya Pol siya ta yaiya saiir boɨn dɨgiyɨn mɨ Juda iikamɨm sɨma ɨna swokɨ amɨm mɨ sɨma sɨma yai prasae bɨ nɨnkɨn wamwarkɨi boɨnɨugɨm.

30 Mɨ Pol siya bɨewiyo whɨsa ywo, tɨ om ɨiirɨn mɨ ta omaka siya whwonkaiya siya saiirɨn ɨna saɨn taraoɨn mɨ iikamɨm siir omaka nii aprɨrɨr boɨnaeiyɨm, siya sɨmiirɨn pɨ wadɨeyar nwowɨni. 31 Mɨ siya ɨiya Adi Komii siya kɨgrɨraowi iikamɨm mɨ digworaekwo ɨkɨm, sɨmiir boɨnmɨmauugɨn. Mɨ siya ɨkɨ iikam whɨekakɨm sɨmiirɨn Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siir yai aiirar boɨnmɨmauugɨn. Mɨ yaiyɨm siya boɨnmɨmauuwiyɨm, siya bɨ nɨmprɨo boɨnmɨmauugɨn. Nɨɨngaka. Siya ɨni idowɨiyar boɨnmɨmauuwamɨn mɨ inkam nwɨrkɨn saiir nɨkɨduamɨn wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Ɨriig.

Rom

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

ROM

Mɨ ɨiya Pol siya om Korin hɨr nwowɨn mɨ siya ta yokwowa ha wɨnkikɨn iikamɨm om Rom hɨranɨm sɨmiiramɨn mɨ siya yokwowa kɨmɨdiniya wig ɨra Fibi dapiya saiir hauugi mɨ ya saeya kɨmɨdiniya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm Judamiyɨm mɨ Judami tani ɨkɨm sɨmiir inɨ hauuɨu. Siya tariigɨna mɨnam warar nɨnkɨn wɨnkika iikamɨm Judamiyɨm mɨ iikamɨm Juda iikam tani ɨkɨm naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm dimɨn biyɨekɨ naokɨngugunankaiyɨm sɨma Jisɨs siiraramar naɨngwo tɨbmii ɨskiyɨm mɨ sɨmiirɨn wɨ wadɨe siyar nwokɨ owaigɨnɨuɨm Adi Komii saɨkan. Jisɨs siya paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siirɨn krɨmiirsi naokɨn rɨrmiiya krɨmiir nwowaigɨnɨuwɨm dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirsi. Moses siir siyɨu komiiyɨn iikam ɨmiirɨn wɨ rɨrmiiya siya nwowaigɨnɨu rani. Nɨɨngaka. Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii sasaɨrga iikam ɨma nwowana wadɨe.

1

Ta yokwowa mɨi whɨekakɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm aposel Pol siya mɨriiyam sɨmiir boɨnka

1 Kara Polkɨn ta yokwowa iikamɨm om komii Rom kɨmiiram wɨnkika. Kara Jisɨs siir mɨiyan inkamkɨn mɨ kariirɨn aposel inkam siya nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨn mɨ kariirɨn siya bɨdi yɨmbinɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuwam iikamɨm sɨmiir.

2 Bɨdi, bɨdiniyarɨn Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨn tɨ siir yai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwɨm. Mɨ tɨ profet kamɨm sɨma yai wɨn kɨbiya saiir hai mɨ sɨma yokwo komiiya dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowiya saiir wɨnki. 3 Ta yai wɨn kɨbiya saeya Adi Komii siir yɨnisɨmɨn Jisɨs Krais siir yaiga, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn. Siya inkam kɨɨngɨn yopiiga naokainakɨn mɨ siya Devidni isidɨn Juda sɨmiir hɨrankɨ nɨtkɨn. 4 Adi Komii siya bɨdi yɨisiimauuɨn, siya inkam ara rani. Mɨ siya krɨmiirɨn dimɨn kɨrɨe whɨra yɨisiimauu ɨiya siya siirɨn ɨe hɨrankɨn hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn. Jisɨs siya Adi Komii siirgɨsiirar yɨnisɨmkɨn Adi Komii siya siirɨn mɨnsi tɨrkɨn siir naeyɨuɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. 5 Adi Komii siya kariirɨn Jisɨs Krais siir kɨrɨeniyɨn mɨnam nɨmbingɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm Jisɨs Krais siya tɨrɨm sɨmiir aposel inkam nwowɨm. Mɨ siya kariirɨn mɨnam nɨkropkikɨn sɨmiir boɨnmɨmauuwamɨn ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm mɨ iikamɨm Juda iikam tani ɨkɨm sɨma wɨ siir yai ɨmiirar nwokɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ siir yai ɨmiiram nwokɨ wakaeyoknam. 6 Adi Komii siya iikamɨm om komii Rom hɨranɨm kɨmiirɨm wara bɨdi yɨmbinɨn mɨ siya kɨmiiram bɨdiyar mɨ ɨkɨunan, kɨma Jisɨs Krais siir yɨnisɨm timɨ ɨnkɨn o.

7 Mɨ kara ta yokwowa iikamɨm om komii Romanɨm Adi Komii siiram naɨngwokwonanaeiyɨm kɨmiiram asi wɨnkika. Mɨ siya kɨmiir bɨdi yɨmbinɨn kɨma siir iikamkɨm. Kara mɨnam naɨngwowi, krɨmiir Adi Komii mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais sowa wɨ krɨmiirar nwokɨ tɨrɨm dimɨn mɨiyɨkɨm mɨ naɨngwoyɨmiyok mɨ nongwomamaɨr aei aka. Ɨriig.

Pol siya om komii Rom hɨran iikamɨm sɨmiir kɨgam naɨngwokɨn.

8 Kara bɨiyɨn pɨ ta yaiya saiir nikɨ boɨni: Hɨnda tɨnda sɨma kɨmiirɨn hɨnɨɨna haigirɨrɨr boɨni, kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram naɨngwo tɨbmiiyan iikamkɨm. Mɨ Jisɨs Krais siir inɨg ɨiirɨn kara kɨmiir asi boɨn wadɨeki Adi Komii siir. 9 Kara Adi Komii siir mɨi aiir mɨriiyɨn mɨ kariir kwoɨn komiiyɨn ɨna yaɨngwokiyɨn siir Yɨnisɨmɨn siir yai wɨn kɨbi aiir boɨnmɨmauuɨm. Mɨ Adi Komii siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kariirɨn ɨinokɨinokɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwikɨn ɨiya nhwo kara kwɨsboɨniyɨm. 10 Mɨ ɨinokɨinokɨn kara Adi Komii siiramar srɨiigɨn, siya kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ ɨi nhɨrɨm kara siyɨugakɨ nɨuwi kɨmiiramɨn wa nwokɨ ɨtɨm kɨmiir kɨgɨmɨn. 11 Kariir kwoɨnɨn kɨmiir ninɨ kɨgnakiyamɨn ɨna naɨngwokɨɨnɨn mɨ kara dimɨn mɨiyɨkɨm kɨmiir hauuwam mɨni, Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwɨm mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm wɨ kɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi kɨrɨe kɨma nwowɨm. 12 Saeya hɨnɨɨnga, kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saeya kariir kɨnsiis haigɨnɨuɨm mɨ kariir naɨngwo tɨbmiiya kɨmiir mɨ kɨnsiis haigɨnɨuɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya wɨ krɨmiir whɨekakar nwokɨ kɨnsiis haigɨnɨu ɨrkakɨm.

13 Tɨ nomiiyauɨm kara ha naɨngwowi kɨma tɨ ɨnoknɨnkɨn ɨi whɨekakɨm kara kɨmiir kɨgamar naɨngwowi kariirɨn dimɨn whɨrkɨ nɨpiyaokɨi rani. Kara iikam nhɨrɨm Juda iikam tani sɨmiir bɨdi whɨndirɨraerarɨn mɨ sɨma ɨni naɨngwo tɨbmiiyan inkamkɨɨn ywowɨm. Mɨ kara kɨmiirɨn hɨriinan whɨndirɨraerarɨmar naɨngwokɨn. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kɨmiir waraurɨn wɨ naekaka nikɨ owɨm. 14 Adi Komii siya kariir bɨdi yɨmbinɨn siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuɨm nu Grik hɨran iikamɨm dimɨn taemɨnkɨ naokɨngugunankaiyɨm mɨ iikam nhɨrɨm nu whɨranɨm dimɨn taemɨn karamaeyɨm sɨmiiram mɨ iikamɨm nɨnoknɨnkɨn whɨekak karamaeyɨm sɨmiiram warar. 15 Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm, kara iikamɨm om komii Romanɨm kɨmiiramɨn sɨmiirsi nikwokrɨmkrɨpnaniyam tɨrkɨn Jisɨs Krais siir yai wɨn kɨbiya saiir warar nanaaknɨnkiiyɨm. Ɨriig.

Ta Krais siir yai wɨn mɨiyɨka saeya kɨrɨekaka.

16 Kara ta Krais siir yai wɨn mɨiyɨka saiirsi bɨ nɨdidgɨn. Nɨɨngaka. Dimusi rani, saeya Adi Komii siir kɨrɨeka, iikamɨm wakaeyoknam mɨ ha naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir whɨnkɨnsiisi. Ta yaiya saeya bɨi Juda iikamɨm sɨmiir hɨriir yam mɨ mhoɨiya saeya Juda iikam tani sɨmiir hɨriir yam. 17 Mɨ Krais siir yai wɨn kɨbiya saeya krɨmiir nɨisiimauuga Adi Komii siir yɨpɨkɨ hɨnɨɨna nɨisiimauuɨn siya dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn siya dimɨn mɨiyɨkɨm krɨmiir dirɨraerarɨm sɨmiir. Mɨ siya iikamɨm krɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae inkam asi dapkɨm mɨ iikamɨm krɨma wɨ ɨrɨpa mhɨi kwoɨn saɨka nɨnkɨn owi. Adi Komii siir yaiya saeya hɨnɨɨna boɨnka, ta kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saeyar dapi kɨmiirɨn Adi Komii siir whwonkam ɨdan, dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm mɨ kɨma wɨ omwaiya waiyayokiyokɨi. Siyɨu whɨr karamaeka. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Ɨriig.

Ta yaiya iikamɨm Adi Komii siir yai aiir haimriyɨuɨm sɨmiir siyɨu ɨmiir boɨnka.

18 Adi Komii siya nɨnomor kou hɨr nɨdwowɨn siir om ɨiir. Mɨ ta siir ɨo yaiya saeya wɨ nɨmprɨo rani saeya wɨ idowɨiya nɨmbini iikamɨm digɨumii siir yai aiir haimriiyɨuɨm sɨmiir mɨ iikamɨm dimɨn biyɨe tɨriiyɨm ta Adi Komii siir yai wɨn mɨiyɨkɨɨna ɨni sɨmar ikworɨmdɨnukiya. 19 Dimusi rani, Adi Komii siya bɨdi yɨisiimauuɨn siir dimɨntaemɨn whɨekakɨm sɨmiirɨn mɨ sɨma wa pɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn bɨdiyar sɨbgu ɨisiimauuɨn. 20 Bɨdi bɨdiniyarɨn Adi Komii siyar nonkwokwowɨm digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir mɨ ta ɨiya saiir hɨrankar nɨtiyokiyokɨiya mɨ tɨsi tariinanar namwoniyɨn. Mɨ iikamɨm tɨ digworaekwowɨm siya dirɨraerarɨm sɨmiirɨn ha pɨ kɨgnɨnoknɨnkɨnɨm mɨ sɨma Adi Komii siirɨn ha pɨ yɨnoknɨnkɨnsasaeyɨn tɨ digworaekwo ɨmiirsiyar. Ya hɨnɨɨnga, sɨma digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya nonkwokwowɨm sɨmiirɨn wa kɨgi mɨ sɨma siir whwonkamɨn wɨ kɨg rani. Mɨ sɨma wa nwokɨ kɨgnɨnoknɨnkɨnɨm siir kɨrɨe komiiya ɨinokɨinok nwoyokiyokɨiiya saiirɨn. Mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨn karamaeka, krɨma Adi Komii siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm mɨ krɨma siir inɨg ɨiirɨn wa hainan tani. Nɨɨngaka. 21 Sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siya ɨna nwowɨn mɨ sɨma hɨnɨɨna naɨngwo rani, siya Adi Komii kɨɨngɨn mɨ sɨma siir inɨg ɨiir bɨ hainanikɨm mɨ siir bɨ boɨn wadɨekɨm. Nɨɨngaka. Sɨmiir kwoɨnɨm pɨ whaowaekɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm mɨiyɨk bɨ nwokɨm. Sɨma habwhaowaenan nwokɨm. 22 Sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi sɨma digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir bɨdi yɨnoknɨnkɨn dɨgɨm. Nɨɨngaka. Sɨmiir kwoɨnɨm ɨni habwhaowaenan ywowɨm. 23 Mɨ sɨma Adi Komiiyɨn naonam karamae nwowiyɨn digɨumii siir haimriiyɨugɨm mɨ sɨma siir inɨg bɨ hainankɨm. Mɨ sɨma kɨmɨdiniya dimɨnɨm inkamkar nonkwokwowiyɨm sɨmiir inɨg ɨmiir hainan tɨ uruwai, siyaowai, ɨpiyɨn, mɨ ɨt mɨ mɨpug mɨnɨm mɨ wraisupai wraisupai ɨkɨm.

24 Mɨ Adi Komii siya sɨmiir haiburgigɨn mɨ sɨmiirɨn, sɨmiir siyɨu biyɨeyɨn siya kiyainamkɨm. Mɨ sɨma siyɨu biyɨeyɨn siiram nikwokwo nanaeikɨn, ɨraka nwɨraka ɨrɨpa pɨu nwowamɨn. 25 Mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm sɨma Adi Komii siir yaimwo aiirɨn digɨumii bɨdi haimriiyɨuɨm mɨ sɨma pɨ yaeya nɨksɨsae yaiyar haii. Mɨ sɨma pɨ dimɨnɨm Adi Komii siya nonkwokwowɨm pɨ sɨmiir inɨg ɨmiir swokɨ hainani. Mɨ sɨma pɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan tani, yɨpɨkɨ tɨ digworaekwowɨm sɨmiir nonkwokwowɨm. Nɨɨngaka. Siyaɨrgɨn wadɨekɨ wadɨeyɨn mɨ iikam krɨma siir inɨg ɨiirarar hainan, ɨinokɨinokɨn.

26 Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn siyɨu biyɨeyɨn siir hɨrar haiburgik mɨ sɨma ɨni siyɨu biyɨe tɨri siyɨuɨn siirar yapɨm. Mɨ sɨmiir wigɨm, sɨma siyɨuɨn ɨrɨpa pɨu sɨmiir kam aka nwowiyɨm ɨni yɨmiiyɨunamɨm mɨ sɨma ɨrɨpa pɨu kɨmɨdiniya wig nhɨrmaka inɨ owou. 27 Mɨ kamɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinanar mɨ tɨr, sɨma ɨrɨpa pɨu sɨmiir wig ɨmaka bɨ nwokɨm, sɨmiir kwoɨnɨn ɨrɨpa pɨu inkam nwɨraka nwowam nikwokwokɨm mɨ sɨma siyɨu biyɨe sɨma sɨmar yɨnwo anwona. Mɨ Adi Komii siya sɨmiir asi tɨrbugikɨn, tɨ siyɨu hɨriinan sɨma tɨrɨn siirsika. Yɨo tɨ hɨriinanɨn yɨo dimɨn karamaeka.

28 Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm Pɨ boriisopi sɨmiir kwoɨnɨn Adi Komii siiram nwowɨm mɨ siir digworaekwo ɨkɨm. Mɨ siya sɨmiirar kɨgnɨnkɨnki mɨ sɨma ɨni sɨmiir kwoɨnkar yaɨngwo dirɨraerar namɨm tɨ siyɨubiyɨekɨ siyɨu biyɨe kɨɨn ɨiirɨn mɨ sɨma wɨ siyɨumwoni nap rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 29 Sɨmiirɨn tɨ dimɨn biyɨe biyɨe hɨnɨɨnɨm sɨma bɨdi yaokɨngugunankaiyɨm. Digworaekwo whɨekakam naɨngwo mɨ kwoɨn biyɨe biyɨe iikam nhɨrmiyam naɨngwo mɨ kɨgmar mɨ nɨnkɨnwamwarkɨi boɨn, nɨksɨsae yai boɨn, inkam nɨsomao, kwoɨn inkam nwɨram niwɨtpaomai inkam nhɨrmi boɨnikikasna. 30 Mɨ whɨsariiyar haigirɨrɨr boɨn mɨ ɨo whwonkam Adi Komii siir nanaonanaei. Mɨ inkam nwɨrnisi kɨginiyokna karam nwo mɨ sɨmamar naɨngwona mɨ dimɨnpai dimɨnpai sɨma tɨraraowam mɨ yopii adni yai nantamyɨriyɨr. 31 Mɨ siyɨu mwoni nap karam nwo mɨ nɨmbin aiir nɨkrɨmkrɨp mɨ inkam nhɨrmisi naɨngwoyɨmiyok karam nwo mɨ nhɨrmaka nomboɨn ii ae karam nwo. 32 Adi Komii siir siyɨu mɨiyɨkɨn siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, iikamɨm hɨriinan siyɨu biyɨeyɨm sɨmiir tɨri yɨo daonam. Sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm mɨ sɨma tɨ siyɨu biyɨeyɨn siirɨn ɨni hɨriiyar tɨryokiyokɨiyamɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn sasa rani. Nɨɨngaka. Sɨma ɨni hindara yɨinɨnopkainamɨm mɨ iikamɨm tɨ hɨriinan siyɨu tɨriyɨm sɨma sɨmiirɨn pa mɨ ɨkboɨnmamaɨri. Ɨriig.

2

Yaiya Adi Komii siya hɨdiya ya nɨnoknɨnkɨn wadɨekɨwadɨeyaɨrga

1 Juda iikam kɨma Juda iikam tani, sɨmiir sɨmiira prɨiboɨn hɨuriiyɨunanaei, siyɨu biyɨeyɨm sɨma tɨriiyɨm sɨmiirsi, kɨma hɨriinan kɨpi boɨn. Dimusi rani, wɨm kɨma ɨkɨ siyɨu hɨriinanɨn kɨma boɨniyɨm sɨmiir, siirar mɨ tɨrikɨm. Mɨ kɨma sɨmiir boɨni mɨ ta yaiya wɨ kɨmar swokɨ kwaeyopkwonaei. 2 Mɨ Juda iikam kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya krɨmiirɨn wɨ kɨpa kɨpa hɨd rani, siya krɨmiirɨn wɨ hɨriinankɨnar hɨdi. Mɨ tɨ iikamɨm, tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir tɨriyɨm, Adi Komii siya sɨmiirɨn, wɨ siyɨu mɨiyɨkɨmɨiyɨk ɨiirar nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguskii. Mɨ ta siya hɨndana saiir bwamkɨbwamɨn wɨ wadɨeyar namki. 3 Kɨma iikamɨm tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir tɨriiyɨm sɨmiir boɨnhɨuriyɨuwiyɨm mɨ wɨm kɨma tɨ hɨriinan siyɨu biyɨe ɨiirar mɨ tɨrikɨm. Kɨma panɨɨna naɨngwowi, kɨma wɨ dɨgar nwowi, ɨiya Adi Komii siya iikamɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnana, sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirsi, ha? Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 4 Pɨ panɨɨna tɨri, ha? Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨriiyar naɨngwoyɨmiyokyokiyokɨii mɨ siya kɨmiiramɨn wɨ ɨi haruwa nwo rani mɨ siya kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm asiima bɨ nikɨ dirɨraerar bumbu sasauwikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ kɨma Adi Komii siir siyɨu mɨiyɨkɨn siir dimusi kiyopsɨbgii. Mɨ Adi Komii siya ha naɨngwowi krɨmiir kwoɨnɨn tɨ kisɨna haigi mɨ siya kɨmiirɨn wɨ tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirsi tɨr haigɨnɨuwi. Mɨ kɨma tari nɨnoknɨnkɨn tani, aniya? 5 Kɨmiir kwoɨnɨm bɨdi yɨnkisaɨowaeyɨm mɨ kɨmiir kwoɨnɨm panɨɨnsi kisɨna haigisi. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, wɨm kɨma kɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haɨngiriyɨu haigɨn ii raraoinami. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii siya kɨmiir ɨo yaiyɨm wɨ hɨriiyar mɨ haiginonkworɨnukrɨpkai, siya wɨ haiginɨrkii rani tɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨma haɨngiriyɨu haigɨnmɨmɨrɨm. Mɨ ta ɨiya Adi siya kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ hanɨɨngɨ nɨtkiigɨigii mɨ siya iikam kɨmiirɨn wɨ hanɨɨngɨ nonkwobumbu nɨnkɨn haigɨnɨuwi. 6 Adi Komii siya iikamɨm, sɨmiirɨn ɨrɨra nwɨnwɨra, wɨ siyɨuɨn sɨma tɨrɨn, wɨ siir hɨriinan yamdiyar swokɨ hɨdi. 7 Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma mɨinan mɨriinanaei siyɨu mɨiyɨk ɨiiramɨn, Adi Komii saɨka sɨbgu ɨdwowanɨn nɨnomor kou hɨr mɨ sɨma wɨ inɨg komiigak nwowi mɨ kwoɨnbudɨn omwaiwaiyayokiyokɨiiyɨn siya wɨ nonkwobumbunɨnkɨn tani. Adi Komii siya wɨ kwoɨnbudɨn omwaiwaiyayokiyokɨiiyɨn ɨinokɨinok wɨ tɨ iikam ɨmiir hauuwi. 8 Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm sɨmamar naɨngwonaei mɨpi yaimwo aiir haimriiyɨugigi digɨumii mɨpi siyɨu biyɨe ɨiir dirɨraerar nami mɨ Adi Komii siir kwoɨnɨn tɨ iikam hɨriinanɨm sɨmiiramɨn wɨ haugɨhauga whiyɨe mɨ siya sɨmiirɨn wɨ hanɨɨngɨ nonkwobumbunɨnkɨni. 9 Mɨ mhoɨiya Adi Komii siya wɨ hɨk kɨmpɨpɨsu komii iikam whɨekakɨm siyɨu biyɨe tɨriyɨm wɨ sɨmiir nanɨnkɨnɨuni. Bɨi wɨ Juda iikamɨm siyɨu biyɨe tɨrɨm sɨmiir mɨ mhoɨiyɨn wɨ ɨkɨ Juda iikam tani hɨnda tɨndanɨm siyɨu biyɨe tɨrɨm sɨmiir. 10 Mɨ Adi Komii siya wɨ iikam whɨekakɨm siyɨu mɨiyɨk tɨriyɨm, wɨ nɨdwo mɨiyɨk mɨ inɨg komiigak mɨ ɨrɨpa nɨɨngwomamaɨr aei wɨ sɨmiir hauuwi nɨnomor kou hɨrɨn. Bɨi siya wɨ Juda iikamɨm sɨmiir tɨri mɨ mhoɨiya Juda iikam tani hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir warar. 11 Adi Komii siya ha bɨ naɨngwowikɨn, iikamɨm inɨg komiikakɨm, sɨma mɨ iikamɨm inɨg karamaeyɨm yɨm sɨma. Nɨɨngaka. Kɨma ɨni hɨriinan kɨmar ywowɨm. Mɨ siya ɨrɨra nwɨnɨra kɨmiirɨn wɨ dimɨnɨm kɨma tɨrɨm wɨ sɨmiir dɨgar mɨ sɨbgu hɨdaigɨnɨuwi.

12 Iikamɨm Juda iikam tani mɨ sɨma Adi Komii siir siyɨu komii ɨiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm mɨ sɨma siyɨu biyɨe ha tɨrkɨm mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ hɨriinansi nwo rani. Nɨɨngaka. Siya sɨmiirɨn wa nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. Mɨ Juda iikamɨm sɨmiirɨn nɨɨngaka. Sɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ sɨma siyɨu biyɨe ha tɨri mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ tɨ siyɨu ɨiirsi boɨnwokiyop natkaigi. 13 Iikamɨm Adi Komii siir yai aiirɨn hindara wakae kimaigiyɨm mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ ha boɨn tani, sɨma iikam mɨiyɨkɨm. Nɨɨngaka. Iikamɨm siyɨu komii ɨiir wakaeyokna apiyɨm, tɨ hɨriinan iikamɨm sɨmasɨmargɨm Adi Komii siya nɨkɨuwanɨm iikam mɨiyɨk. 14 Mɨ iikamɨm Juda iikam tani, tɨnda tɨnda nwowɨm, Adi Komii siir siyɨu ɨiir nɨnoknɨnkɨn karam nwowɨm, sɨma dimɨnɨn sɨmiir kwoɨnkar naɨngwokiyɨn, pɨ siyɨu mɨiyɨk siirar mɨ tɨri. Adi Komii siir siyɨu komii ɨeya boɨna saiir hɨriinan siyɨuɨn, yɨo krɨmiir nɨisiimauugɨn. Mɨ yɨm sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨ wadɨeyɨn mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨ biyɨeyɨn. 15 Mɨ siyɨu hɨriinanɨn sɨma tɨrɨn yɨo sɨmiir kwoɨnauɨn Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn ini hanɨɨn siya bɨdi kwɨrii ɨdwokaiyɨn. Mɨ sɨmiir kwoɨn ɨeyar nɨisiimauuwi, pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn wadɨeyɨn mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn biyɨeyɨn. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, sɨmiirɨn ɨni sɨmiir kwoɨn ɨeyar nowomwarkaiyɨuɨm. 16 Mɨ mhoɨiya ɨi komiiya, yaimɨn dimɨn ɨmiir hɨdana Adi Komii siya wɨ Jisɨs Krais siir boɨnkii, tɨ kwoɨnpai kwoɨnpaiyɨm, iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaiyɨm, sɨmiir kɨnawhiyɨmiyɨe ɨtkɨkɨnam. Mɨ siya sɨmiirɨn wɨ tɨ digworaekwo ɨmiirsi boɨnwokiyop natkaigi. Mɨ tɨ digworaekwowɨm, sɨma wa nɨmbiyami mɨ Adi Komii siir yai wɨn kɨbiya kara boɨnmɨmauuwiya saeya ta hɨriinan yaigaka.

Yaiya Juda iikamɨm mɨ siyɨu komii ɨkɨn sɨmiir boɨn aeya

17 Juda iikam sɨma ha naɨngwowi, Adi Komii siya mɨ kɨma, kɨma ɨrɨpar nongwomamaɨr aeikɨm. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi kɨmiir bopwowa paekɨ bɨ namai ɨkougɨn mɨ Adi Komii siya tɨ siyɨu komii siir yaiyɨm kɨmiir hauugiyɨm mɨ kɨmiirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, aniya? Nɨɨngaka. Mɨ kɨma kɨmiir inɨg ɨmiirar hainaniyɨm, kɨma pɨ ha boɨni, nɨm krɨma Adi Komii siir iikamkɨm. 18 Kɨra Adi Komii siir kwoɨn ɨiirɨn siir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ kɨra ɨna hɨd nɨnoknɨnkɨnɨn pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn biyɨeyɨn mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn mɨiyɨkɨn, kɨra siyɨu mɨiyɨk ɨiirar napikɨn. Dimusi rani, sɨma kɨriirɨn Adi Komii siir yaiya yɨnisɨmar nowomwarkaiyɨukɨn. 19 Kɨma hɨnɨɨna naɨngwowi, Adi Komii siir yaiya kɨma saiirɨn nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkakɨm mɨ kɨma iikamɨm habwowhaenan nwowɨm sɨmiir aknaɨnan nɨisiimauuwam mɨni Adi Komii siir yai mɨiyɨka saiirɨn, ha? Mɨ kɨma siyɨu mɨiyɨkɨn siir nɨisiimauuwam mɨni mɨ sɨma kɨmiir nwokɨ wakaeyoknam. 20 Kɨma hɨnɨɨna naɨngwowi kɨma dɨgar nwowi, iikamɨm habwhaowaenanɨm sɨmiir nowomwarkaiyɨuwɨm Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨkɨm sɨmiir, ha? Mɨ kɨma iikamɨm yɨnisɨm sapɨsapnan Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨkɨm sɨmiir nowomwarkaiyɨuwam mɨni mɨ kɨma sɨmiir sɨbgu owomwarkaiyɨuwamar naɨngwowi Adi Komii siir dimɨn ɨmiirɨn. Dimusi rani, kɨma hɨnɨɨna naɨngwowi Adi Komii siir yaimwokɨyaimwowa saiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnkɨɨnɨn. Mɨ sɨma wɨ kɨmiir hɨriinana nwokɨ owɨm, ha? 21 Nɨɨngaka. Kɨma iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn ha nowomwarkaiyɨuwigɨn, Adi Komii siir dimɨn ɨmiirɨn mɨ kɨmakɨma nowomwarkaiyɨuna dimusi nwowi, ha? Kɨma ha boɨnikɨm, kɨma hɨi kɨpi tauae mɨ tari hɨi kɨmar tauaeikɨm, aniya? 22 Kɨma hɨnɨɨna boɨnikɨm kɨma hɨi wig ɨraka kɨpi nanae mɨ kɨma hɨriinan siyɨu ɨiir bɨ tɨrikɨm iyɨe? Nɨɨngaka. Mɨ kɨma pɨ boriisopi iikam nhɨrɨm sɨma uruwai siyaowaini nikwo aeyɨm. Mɨ kɨma nae nhɨrɨm Adi Komii siir omaka hɨranka tauae hainakikɨm. 23 Kɨma kɨmiir inɨg ɨmiirar hainanei inkamkɨm mɨ kɨma ha boɨnikɨm, krɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiirɨn bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ kɨmar taouugaikɨn tɨ siyɨu komii ɨiirɨn, yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir haigɨn ikworɨnugɨn. 24 Yokwo Komii saeya hɨriinan yai kaimwo aiirar mɨ boɨnka, iikamɨm Juda iikam tani sɨma Adi siir Komii inɨgɨn whɨsarii bɨ haigɨn ikwowaisiigɨn. Dimusi rani, Juda iikamkɨɨnɨm kɨma nɨisiimauugɨm, sɨmiirɨn.

25 Kaimwoka, ɨiya kɨma yɨnisɨm sapɨsapa nwowa mɨ sɨma kɨmiir mɨoɨs aiirar kɨtiyopnɨr haiya yɨo wadɨekɨn tɨ hɨriinan siyɨuɨn, siyɨu komii siyar boɨnkɨn. Mɨ kɨma tɨ siyɨu komii ɨiir haigɨn ikworɨnuwi mɨ sɨma kɨmiir mɨoɨs ɨmiir bɨ kɨtiyopnɨr haigɨm, iikamɨm naɨngwo tɨbmii karamaeyɨm sɨmiir hɨriinan. 26 Mɨ kamɨm sɨmiir mɨoɨsa kɨtiyopnɨr hai karamae nwowi mɨ sɨma Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna api mɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyoknaei mɨ siya sɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam iikam nokdap haigɨnɨuwi mɨ tɨ iikamɨm sɨma wɨ kamɨm mɨoɨs kɨtiyopnɨr haiiyɨm wɨ sɨmiir hɨriinan nwowi. 27 Kaimwoka, kɨma Juda iikam kɨɨnɨm, wɨm kɨma kɨmiir mɨoɨsɨm bɨdi kɨtiyopnɨr haiyɨm mɨ ɨriipɨ hɨriinan, kɨma tɨ siyɨu komiiyɨn siir haiyɨm mɨ ɨinokɨinokɨn kɨma tɨ siyɨu ɨiir bɨ wakaeyoknaeikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm Juda iikam tani hɨnda tɨndanɨm sɨma sɨmiir mɨoɨsɨm bɨ kɨtiyopnɨr haigɨm mɨ sɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiirar wakaeyoknakɨm. Sɨma yai wɨ kɨmiir boɨn hɨuriiyɨu boɨni. 28 Mɨ kɨmiir yopiiyɨm sɨma kɨmiirɨn Juda sɨmiir isidɨn siir hɨrar naokainaka wɨndi mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ Juda iikamkɨɨn hɨriinansi nɨkɨu rani. Nɨɨngaka. 29 Mɨ iikamɨm Adi Komii siir siyɨuɨn siir yaimwokɨyaimwowa sɨmiir kwoɨnau nwokaiya saiir sɨbgu apiyɨn, yɨm sɨmakɨsɨma Juda iikam kɨɨnɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kwoɨn ara sɨma prɨinaɨngwo tɨbmiiyɨn yɨo ɨna Adi Komii siir naeyɨuɨn kɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haiiyɨm ɨni hɨriinan ywowɨn. Mɨ yɨpɨkɨ tɨ Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn bɨiya Moses siya wɨnkiyɨn siir yai ɨmiir nap karamae nwowɨm mɨ iikam nhɨrɨm sɨma tɨ hɨriinan iikamɨm wɨ sɨmiir inɨg ɨmiir hainan tani. Nɨɨngaka. Mɨ yɨo Adi Komii siya sɨmiiramɨn wɨ nhami nhami naɨngwokwonanae rani. Ɨriig.

3

Siyɨu biyɨe siya wɨ siyɨu mɨiyɨk ɨiir nikwowaisii rani.

1 Kɨma panɨɨn panɨɨna naɨngwowi Juda iikam wadɨe kɨmar yowɨski mɨ ɨkɨ Juda iikam tani yɨm mɨiyɨk rani, iyɨe? Mɨ tɨ kɨmiir siyɨuɨn mɨoɨs kɨtiyopnɨr haiiyɨn, siya wɨ kɨmiirar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi iyɨe? 2 Ɨni mɨ owɨn, yɨo hɨriinan siyɨuɨn yɨo dimɨn karamaeka, yɨo kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn, bɨigɨbɨiyɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya siir siyɨuɨn Juda iikam kɨmiir hauugɨn kɨma nɨnoknɨnkɨnam mɨ kɨma siir napɨm. 3 Kaimwokɨkaimwoka, Juda kɨmiir iikam nhɨrɨm tɨ Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn siir yaiya saiir siyɨu ɨiir nap karam nwowɨm sɨmiirɨn wɨ panɨɨna tɨri mɨ Adi Komii siya wɨ digɨumii siir yai aiirar haimriiyɨuwi, aniya? 4 Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga! Iikam whɨekakɨm tɨ nu ɨiirar nwoɨrkakɨm, sɨma nɨksɨsae yai boɨni mɨ Adi Komii siya wɨ nɨksɨsae yai wara boɨn tani, yɨo wɨ yaimwokɨyaimwo ɨmiirarar boɨn ɨski. Adi siir Yokwo Komiiya saeya Adi Komii siirɨn hɨnɨɨna boɨnka,

ɨinokɨinokɨn iikamɨm yai kɨriir boɨnhɨuriiyɨuwiyɨm mɨpi kɨrar swokɨ atkɨn okwonaowidi. Mɨ sɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm, kɨriir yaiya ɨni kaimwokɨkaimwowar ywowa.

5 Mɨ ta ɨiya Adi Komii siya krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm, sɨmiirsi nonkwobumbu nɨnkɨni, iikamɨm sɨma kɨgnɨnoknɨnkɨnam mɨ sɨma wa naɨngwowi, Adi Komii siya dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbuwikɨn. Mɨ krɨma wɨ panɨɨn panɨɨn boɨni, ha? Mɨ inkamɨn ha boɨni, kiya, siya krɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk bɨ tɨrkɨn mɨ krɨma wɨ kwoɨn whɨruwa siir kwoɨn ɨiirarar nwoki, aniya? 6 Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga, Adi Komii siir siyɨuɨn siya dimɨn whɨrkɨ kɨmbuwikɨswo mɨ siya iikam ɨmiirɨn wɨ panɨɨn panɨɨna pɨ sɨbgu hɨdɨn, ha?

7 Mɨ ta kariir nɨksɨsae yaiya saeya Adi Komii siir yaimwokɨyaimwowa saiirɨn idowiya nwowaigɨnɨugi mɨ inɨg komiigak siir nwowaigɨnɨuwi mɨ siya kariirɨn dimɨn biyɨekak inkam dimusi swokɨ dapi mɨ kariirɨn wɨ yamdi dimusi swokɨ tɨrbuwi, ha? 8 Mɨ ɨni mɨ owɨn, krɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni, humbaɨe, krɨma siyɨu biyɨe tɨri mɨ iikamɨm sɨma wɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir nwokɨ hainanɨm. Mɨ tari hɨriinan siyɨuɨn ɨni wadɨe siya ywowɨm, aniya? Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma kariirɨn hɨnɨɨna nɨkbumbuwikɨm, Pol siir yaiya saeya hɨriinanaɨrga. Mhoɨiya Adi Komii siya wɨ yamdi sɨmiir dirɨraerarbumbuwi tɨ hɨriinan kamɨm mɨ siya sɨmiirɨn wɨ siyɨu wadɨekɨwadɨe ɨiirar tɨrhaigɨnɨuwi. Ɨriig.

Inkam mɨiyɨk nwɨr karamaeka. Nɨɨngaka.

9 Mɨ krɨma wɨ panɨɨn panɨɨna naɨngwowi, ha? Mɨ tari ɨkɨ iikamɨm Juda iikam tani, sɨmiir kwoɨnɨm ɨni Juda iikam krɨmar ywowɨskiyɨm, ha? Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnki, Juda iikam kɨma mɨ Juda iikam tani ɨkɨm, tɨ nu ɨiir nwowɨm hɨnda tɨnda krɨma hoɨmgakarɨn, siyɨu biyɨe kɨnar tɨriikɨm. Krɨmiir kwoɨnɨn siyɨu biyɨe tɨramɨn, siyar kiyai. 10 Tɨkɨ yaiyɨm, yɨm yaimwokɨyaimwo ɨmaɨrgɨm. Bɨdi bɨdiniyarɨn, kam nhɨrɨm sɨma wɨnkiyɨm Adi Komii siir yaiyɨm, Yokwo Komii Samni, sɨma hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨm,

mɨ krɨmiir nwɨrniyɨn, Adi Komii siya wɨ ha boɨn tani, dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. Krɨma hoɨmgakarɨn, siyɨu bibiyɨeyan iikam kɨnaɨrgɨm. 11 Krɨmiirɨn inkam nwɨrkɨ nɨnoknɨnkɨn tani, pɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn, kaimwokɨkamwo nwowɨn mɨ Adi Komii siir mɨ ɨnoknɨnkɨnam naɨngwowɨn mɨ siir wakaeyoknam. 12 Iikam whɨekakɨm sɨma Adi Komii siirɨn digɨumii bɨdi haimriiyɨugigɨm sɨma ɨni dimɨn biyɨe tɨran iikam ywowɨm. Nwɨrkɨnwɨrkɨ siyɨu mɨiyɨk bɨ tɨrkɨn. Nɨɨngakɨ nɨɨngaka. 13 Yai bibiyɨeyɨm, sɨma boɨniyɨm, ɨni ɨeyɨn inkam haɨngikaiiyɨn, si budwakɨi whakiiyɨn, ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Sɨma nɨksɨsae yai kasa bɨ boɨnkɨm mɨ tɨ yai bibiyɨe hɨriinanɨm sɨma boɨniyɨm iikam ɨmiir yɨm ɨni mɨpugni bigɨ pikiiyɨm mɨ urura ha kɨnamiyɨn, ɨni hɨriinan ywowɨm. 14 Ɨinokɨinokɨn sɨma yai bibiyɨe arar boɨnanaei iikam ɨmiirɨn. 15 Sɨma bɨ kɨmɨmɨnikɨm mɨpi ɨkɨ iikam nhɨrɨm ɨo sɨmiir nwowi mɨ sɨmiirɨn pa mɨ ɨsomsom aokaokii. 16 Maeyau mauyauɨm sɨma namiyɨm, sɨma digworaekwo ɨmiirɨn pɨ hanɨɨngɨn nonkwobumbunɨnkɨngigi mɨ mɨ iikamɨm sɨma pɨ hɨk prasae hai rani, sɨmiirsiyɨn. 17 Sɨma iikam nhɨrmi bɨ nɨnki amasuwikɨm ɨrɨpa nongwowamaɨr aeyam. Nɨɨngaka.

18 Sɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam bɨ naɨngwowikɨm; yɨpɨkɨ inkam komiigɨ komiiyɨn.

19 Mɨ krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, digworaekwo whɨekakɨm siyɨu komii siya boɨnɨm mɨ iikamɨm sɨma wɨ siyɨu komii siir aowa nwokɨ owɨm. Mɨ inkam nwɨrkɨn ha boɨn karamaeka, kara inkam wadɨekɨn. Nɨɨngaka. Krɨma iikam whɨekakɨm maeyaumaeyauwanɨm Adi Komii siir whwonkam ɨdaɨn dimɨn biyɨe bɨdiyar tɨrbuwɨm. Mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ tɨ siyɨu komii ɨeya boɨnwokiyopnatkaigi. 20 Mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨmiir nwɨrkɨ nwɨrkɨ Adi Komii siir siyɨupai siyɨupaiyɨm sɨmiir bɨ napkɨn mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn wa ha dap rani, dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbukɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn siya siyar nɨisiimauugɨn, krɨmiirɨn. Inkamɨn siyɨu biyɨe tɨriyɨn. Ɨriig.

Iikamɨm Krais siir yai aiirɨm naɨngwo tɨbmii wɨ iikam mɨiyɨk sɨma nwowi.

21 Mɨ tariinanɨn Adi Komii siya krɨmiirɨn idowɨiya bɨdi ywokiyɨn, yɨpɨkɨn siir whwonkam ɨda dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowɨn. Mɨ yɨo tɨ dimɨnɨn siyɨu komii saɨka bɨ namasugɨn. Nɨɨngaka. Yɨo ɨni sa ywowɨn mɨ yaiyɨm Moses siya bɨdiya wɨnkiyɨm mɨ profet kamɨm sɨma mɨ wɨnki ɨkɨm, sɨma tɨ dimɨn ɨiir wɨnboɨnkikɨn. 22 Tɨkɨ siyɨu mɨiyɨkɨn siya hɨnɨɨngɨn, iikamɨm Jisɨs Krais siir yai aiirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, tɨ iikamɨm sɨma Adi Komii siya dapiyɨm dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. Mɨ iikam whɨekakɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ iikam mɨiyɨk nɨkɨuwi. Adi Komii siya wɨ hɨnɨɨna naɨngwo rani, wɨm kɨma Juda iikamkɨm mɨ nɨm krɨma Juda iikam tani. Nɨɨngaka. Yɨo tɨ hɨriinanɨn dimɨn karamaeka. 23 Iikam whɨekakɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨma dimɨn biyɨe bɨdiyar tɨrɨm mɨ Adi Komii siya wɨ sɨmiir ɨrni nwɨrni hainan prapras rani mɨ sɨmiirɨn wa boɨn tani kɨma iikam wadɨekɨm. Nɨɨngaka. 24 Adi Komii siir naɨngwoyɨmiyoka krɨmiirɨn hindara prɨihaugikɨn Jisɨs Krais siya naowa iikam sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirsi mɨ krɨmiirɨn saeyar nanmaiwarkainakɨm Setan siir ɨɨnankɨn. Mɨ Adi Komii siya wɨ ta hɨriinan krɨma naɨngwo tɨbmiiya Jisɨs Krais siiram, wɨ saiirsiya dapɨkɨuwi dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn bɨ saɨnikɨn. Nɨɨngaka. 25 Adi Komii siyar nɨkrop ɨuungikɨn Krais siirɨn, nu tɨr nauunɨ aoniyam, sibsibɨn inkamkɨn nɨsom ɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨn, Adi Komii siiram siir hɨriinan. Mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiini mɨ krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm wɨ saeyar haiyoprimdiyɨumiigii, ɨiya krɨma siiram naɨngwo tɨbmii. Adi Komii siya hɨriinan mɨnam tɨrkɨn krɨmiirɨn, krɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm siya dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn iikamɨm dimɨn biyɨe tɨriyɨm, Adi Komii siya sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyokɨm mɨ siya sɨmiirɨn bɨ nonkwobumbunɨnkɨnkɨn. Dimusi rani, Jisɨs siirɨn wɨ siya nɨkrop ɨuungii, sɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨmiigiyam. 26 Jisɨs Krais siirɨn siyar nɨkrop ɨuungikɨn nu tɨr nauunɨ aoniyam mɨ iikamɨm sɨma nwokɨ kɨgnɨnoknɨnkɨnɨm, siya dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. Mɨ iikamɨm Jisɨs siir yai aiir sɨbgu wakaeyokna apɨm, siya krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm hɨriinansi haiyoprimdiyɨumiigikɨm. Mɨ siir whwonkam ɨda siya krɨmiirɨn wɨ iikam wadɨe asi nɨkɨuwi.

27 Mɨ wɨ panɨɨna tɨri, krɨma wɨ krɨmiir mɨi mɨiyɨkɨm sɨmiir inɨg ɨmiirar tɨ hainan, ha? Nɨɨngaka. Tɨkɨ mɨi mɨiyɨk mɨiyɨkɨm, krɨma mɨriiyɨm krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ sɨma haiyoprimdiyɨumiigi rani. Nɨɨngaka. Jisɨs siir yai aiiram naɨngwo tɨbmiiyɨn siyɨuɨn, siya siyaɨrgɨn krɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨn. Mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn tɨ hɨriinan siirsi nɨkɨuwikɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨn. 28 Krɨma dɨnoknɨnkɨn, iikamɨm Jisɨs Krais siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmiiyɨm, kwoɨn whɨruwa nwokiyɨm sɨma sɨmaɨrgɨm Adi Komii siya nɨkɨuwiyɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae, siya krɨmiirɨn tɨ mɨi mɨiyɨk mɨiyɨkɨm krɨma mɨriiyɨm, siyɨu komii siir siyɨu ɨmiir krɨma napiyɨm, sɨmiirsi bɨ dapikɨn, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae. Nɨɨngaka. 29 Kɨma panɨɨna naɨngwowi mɨ tari Adi Komiiyɨn Juda krɨmiirarar Adi Komiigɨn, aniya? Mɨ tari ɨkɨ Juda iikam tani sɨmiir Adi Komii wara rani, aniya? Nɨɨngaka. Siya ɨkɨ Juda iikam tani sɨmiir Adi Komii waraɨrgɨn. 30 Dimusi rani, Adi Komii siya ɨkɨ iikam whɨekakɨm hɨnda tɨnda nwowɨm, krɨmiirar Adi Komiigɨn. Kamɨm mɨoɨs kɨtiyopnɨr haiiyɨm mɨ ha naɨngwo tɨbmiiyɨm Jisɨs siir yai ɨmiir sɨmiir Adi Komiigɨn mɨ kamɨm mɨoɨs kɨtiyopnɨr hai karam nwowɨm mɨ ha naɨngwo tɨbmiiyɨm Jisɨs siir yai aiir, siya sɨmiir Adi Komii warargɨn. Mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm yɨm sɨma, Adi Komii siya dapiyɨm, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae. 31 Mɨ krɨma ha naɨngwowi iikamɨm Jisɨs siir yai ɨmiir wakaeyokna aɨngwo tɨbmiiyɨm, ya ɨni komii saeya ywowa mɨ kɨma wɨ panɨɨna naɨngwowi, siyɨu komii siir yaiyɨm Moses siya wɨnkiyɨm, yɨm dimɨn komii rani, aniya? Nɨɨngaka. Tariinanɨn tɨ digworaekwowɨm, yɨm siyɨu komii siir siyɨumwokɨsiyɨumwoɨn siir nanaaknɨnkii haigɨnɨugɨn. Ɨriig.

4

Adi Komii siya dimɨn whɨrkɨ kɨmbukaramɨn Ebraham siir dapkɨn.

1 Ebraham siya krɨmiir hɨriinan inkamaɨrgɨn mɨ siya Juda iikam krɨmiir brougaekɨn. Mɨ krɨma siirɨn wɨ panɨɨna naɨngwowi mɨ siya Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn siir siyɨuɨm panɨɨn panɨɨna hɨuɨmɨkainakɨn, siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwamɨn, ha? 2 Mɨ kaimwokɨ nɨuwi, Ebraham siya siyɨu komii siir siyɨupai siyɨupaiyɨm sɨmiir sɨbgu api mɨ siirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam tɨ dimɨn ɨma nwowi mɨ siya siir inɨg ɨiirɨn wa tɨ hainan. Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir whwonkam ɨdaɨn Ebraham siya wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨn wɨ ta hɨriinan saiirsi nwo rani. Nɨɨngaka. 3 Yokwo Komii saeya Ebraham siirɨn hɨnɨɨna boɨnka, Ebraham siya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai aiir wakaeyoknakɨn mɨ Adi Komii siya siirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae saiirsiyar nɨkɨugɨn 4 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, inkamɨn inkam nwɨrni mɨi mɨriiyɨn mɨ umɨr ha haiiyɨn ta mɨiya siya mɨriiya saiirsi mɨ tɨ hɨriinan umɨrɨm siya haiiyɨm, siya tɨ inkamɨn siirɨn hinda bɨ sɨb hauugɨn. Nɨɨngaka. Yɨo mɨiya siya mɨriiya saiirsi haiigɨn. 5 Mɨ inkam nwɨrkɨn siyɨu komii siir mɨi aiir mɨrii karamae nwowi mɨ Adi siya ha kɨgi, siya ɨni siir yai aiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm mɨ siya tɨ iikamɨm dimɨn biyɨekɨ naokɨngugunankaiyɨm ɨmiirɨn wɨ ha dapi dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbukɨm. 6 Mɨ bɨiya Devidɨn yɨo ɨriipɨ hɨriinan yaiya saiirar mɨ wɨn boɨnkikɨn. Adi Komii siya krɨmiir mɨiyɨm sɨmiir bɨ kɨgikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ inkamɨn siyɨu komii siir yaiyɨm sɨmiir sɨbgu ap karamae nwowi mɨ ɨiya Adi Komii siya siirɨn dimɨn whɨrkɨn kɨmbu karamae ha nɨkɨuwi mɨ yɨo siya maɨrgɨmaɨrga dwo. 7 Yaiya bɨiya Devidkɨ si wɨn boɨnkiya yokwo Samni, siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn,

iikam whɨekakɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm Adi Komii siya haiyoprimdiyɨumiigiyɨm mɨ yɨm sɨma maɨrgɨmaɨrga dwo. 8 Mɨ Adi Komii siya iikamɨm siyɨu biyɨe napɨm sɨmiirɨn wara kɨnawhiyɨemiyɨe boɨn karamae nwowi mɨ sɨmiir boɨnwokiyopnatkaigi karam nwowi, yɨm tɨ iikamɨm maɨrgɨmaɨrga dwo.

9 Mɨ tari Juda iikam mɨoɨs kɨtiyopnɨr haiiyɨm sɨmasɨmar tɨ maɨrgɨmaɨrga, aniya? Iyɨe? Nɨɨngaka. Mɨ tari Juda iikamɨm mɨoɨs kɨtiyopnɨr hai karamae nwowɨm yɨm sɨma ha timɨ maɨrgɨmaɨrga, aniya? Krɨma Adi Komii siir Yokwo Komiiya saiir yaiyɨm sɨmiir tɨ sɨbgu naɨngwo saeya hɨnɨɨna boɨnikɨm, dimusi rani, Ebraham siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiigɨn mɨ Adi Komii siya siirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae asi nɨkɨugɨn. 10 Mɨ Ebraham siya ɨni panɨɨna ywowɨn Adi Komii siirɨn tɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae naɨngwowɨn, ha? Mɨ siya tari mɨoɨs bɨdi kɨtiyopnɨr haiyɨn. Nɨɨngaka. Siya mɨoɨs bɨ nikɨ kɨtiyopnɨr haigɨn mɨ Adi Komii siya siirɨn ha bɨ dapkɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae mɨ ta saiir mhoɨiya, siya mɨoɨs hanɨɨngɨn kɨtiyopnɨr hai. 11 Mɨ siya mɨoɨs nikɨ kɨtiyopnɨr hai karamaeyar nikɨ owɨn mɨ Ebraham siya Adi Komii siiramɨn saiirar naɨngwo tɨbmiigɨn. Mɨ Adi Komii siya ta saiirsiyar dapɨkɨugɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨn. Mɨ siya kamɨm mɨoɨs kɨtiyopnɨr hai karamae nwowɨm sɨmiir brougae asi nwokɨn. Mɨ ta sɨmiir naɨngwo tɨbmii mɨ kwoɨn whɨruwa sɨma nwowa Adi Komii siirɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya siir kwoɨnaɨrga asi naɨngwo daphaigɨnɨugɨn sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Ya ɨni dimɨnɨn hindara prɨihauuwiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 12 Mɨ siya iikamɨm tɨ tariinan nwowɨm mɨoɨs kɨtiyopnɨr haiiyɨm krɨmiir brougaekɨn. Mɨ siya ta mɨoɨs krɨma kɨtiyopnɨr haiiya krɨmiir brougae saiirsi bɨ nwokɨn. Nɨɨngaka. Dimusi rani, krɨma siir yai aiiram naɨngwo tɨbmiigɨm bɨiya siya mɨ tɨra saiir hɨriinan. Mɨ siya mɨoɨs nikɨ kɨtiyopnɨr hai karamaeyar nikɨ owɨn mɨ Adi Komii siya siirɨn, siir naɨngwo tɨbmii aiir siya nɨkɨugɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨn. Ɨriig.

Adi Komii siya nɨmbina ya iikam whɨekakɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirga

13 Bɨdi bɨdiniyarɨn Adi Komii siya nu whɨekakɨm mɨ iikamɨm Ebraham siya mɨ siir yɨnɨe ɨkɨm, sɨmiir nɨmbingik sɨma kɨgrɨrao ɨrkakɨm. Siya ta nɨmbina Ebraham siirɨn, siyɨu komiini siyɨu siya sɨbgu apa saiirsi bɨ nɨmbingikɨn. Nɨɨngaka. Siya siirɨn siir naɨngwo tɨbmii aiirsiyar nɨmbingikɨn. 14 Mɨ Adi Komii siya iikamɨm siyɨu komiini siyɨuɨn siir napiyɨm sɨmiirara nɨmbini iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir kɨgrɨrkakamɨn mɨ siya tɨ iikamɨm siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn wɨ panɨɨna naɨngwowi, yɨm sɨmiirɨn dimɨn karamaeka, aniya? Mɨ tɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya mɨ ta sɨmiir nɨmbina ya wɨ dimɨn komii nwo rani. 15 Dimusi rani, krɨma dɨnoknɨnkɨn siyɨu komii siir siyɨuɨn, yɨo krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir nɨisiimauugɨn Adi Komii siya yɨpɨkɨ tɨ siyɨu ɨiir nɨinɨkibɨri wɨ siirsi nonkwobumbunɨnkɨni mɨ tɨ siyɨu komiiyɨn siya nwo karamkɨswo mɨ wɨ dimɨn whɨrkɨ di nomokouwi, wɨ hindara pɨ prɨidiraerarkaeyamɨn.

16 Tɨ digworaekwowɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm, iikam krɨma haiyam, krɨma sɨmiirɨn wa haii. Dimusi rani, krɨma siiram naɨngwo tɨbmiigɨm. Yɨo siir siyɨu komii ɨiir napni dimɨn tani. Nɨɨngaka. Adi Komii siya tɨ digworaekwowɨm krɨmiirɨn hindarar prɨi hauugɨn, siya hɨriinan mɨnsi tɨrkɨn, siya siyɨu mɨiyɨk krɨmiir tɨr haigɨnɨugɨn. Mɨ tɨ Ebraham siir isidɨn, krɨma wɨ tɨ digworaekwowɨm sɨmiir haii. Yɨo krɨma krɨma rani. Nɨɨngaka. Tɨ digworaekwowɨm bɨiya siya nɨmbinɨm, wɨ ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm, yɨpɨkɨ siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm, wɨ sɨmiir warar nɨnkɨn hauuwi. Ya aknaɨnan krɨmiir nɨisiimauuga bɨiya brougae Ebraham siya tɨra saiir hɨriinan. 17 Yokwo Komii saeya Ebraham siirɨn hɨnɨɨna boɨnka. Kara Adi Komiigɨn, kara kɨriirɨn wɨ iikam whɨekakɨm hɨnda tɨndanɨm wɨ sɨmiir brougae nokmwɨn ohaigɨnɨuwi. Mɨ Ebraham siya krɨmiir bɨigɨ bɨiyan brougae asi nwokɨn. Dimusi rani, krɨma siir yai aiir wakaeyokna apkɨm. Siya tɨ Adi Komii ɨiirɨmɨn mɨnam naɨngwo tɨbmiigɨn, iikamɨm naokaowɨm sɨmiirɨn wɨ siya swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi mɨ sɨma wɨ omwaiyar swokɨ waiyaei. Mɨ digworaekwowɨm, siya boɨnɨm nɨmbini karam nwowɨm, yɨm wa mɨ ɨmbiyami. 18 Ebraham siya ɨni warar ikɨ whaowaeyɨn, tɨ digworaekwowɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨma wɨ panɨɨn panɨɨna nɨmbiyami mɨ siir naɨngwo tɨbmiiya ha naɨngwowi, tɨ digworaekwowɨm wa nɨmbimbɨiyami. Siya hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii, siirɨn wɨ Adi Komii siya nokmwɨn okwo haigɨnɨuwi, iikam whɨekakɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir brougae nwowam. Adi Komii siya Ebraham siir boɨnki Ebraham mhoɨiya kɨriir isidɨn wɨ kasakasa nwo rani. 19 Ebraham siir bɨewiyɨm, kamaɨrɨm ɨriiyarnanaɨrgɨm, (100) mɨ siya ha naɨngwowi, siya wai biyɨe bɨdi ywowɨn, siir naoni ɨiya ɨni kingiin nwowa. Mɨ siir wiga Sera saeya ɨriipa hɨriinan waibiyɨe bɨdi mɨ owa, saeya wɨ yɨɨnɨekak nwo rani. Mɨ siir naɨngwo tɨbmiiya, siya naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siir yai aiiram mɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm ya kinɨsu karamaeka. 20 Siya ha bɨ naɨngwokɨn, tɨ dimɨnɨn Adi Komii siya nɨmbinɨn siir, siya wɨ tɨr tani. Nɨɨngaka. Siya hɨnɨɨna bɨ naɨngwokɨn. Mɨ siir kwoɨnɨn bɨ naɨngwo owouugɨn Adi Komii siir yai aiirɨn mɨ siya Adi siirɨn hɨriiyar mɨ okboɨnprapras mɨ siya hɨriiyar yaɨngwo Adi Komii siya siirɨn yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn wa hauuwi. 21 Ebraham siya ha naɨngwo aɨngwo tɨbmiigɨn, Adi Komii siir kɨrɨeya wɨ dɨgar nwowi mɨ siya kwoɨn whɨskak bɨ nwokɨn. 22 Mɨ Adi Komii siya Ebraham siir naɨngwo tɨbmiiya hɨriinan kɨgiyɨn mɨ siya siirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam asi nɨkɨugɨn. 23 Ta yaiya Yokwo Komii saiir nwowa, Adi Komii siya siirɨn, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam Ebraham siirara bɨri boɨnkɨn. Nɨɨngaka. 24 Ta yaiya krɨmiir warar boɨnka, Adi Komii siya wɨ krɨmiir warar nɨkɨuwi, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamɨn. Dimusi rani, krɨma siiram naɨngwo tɨbmiigɨm, yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siirɨn siya hɨdnɨnsiin ɨdwokɨn ɨe hɨrankɨn krɨmiir Yaowae Adɨn nɨnomor kouwanɨn. 25 Adi Komii siya Jisɨs siirɨn nua tɨriirɨn mɨnam nɨkropki ɨuugikɨn nu tɨr nauunɨ aoniyam krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyopridiyɨumiigiyɨm. Mɨ Adi Komii siya siirɨn ɨe hɨrankar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo mɨ siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyan. Mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam asi nɨkɨuwi. Ɨriig.

5

Adi Komii siya kɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam dapaigɨnɨugɨn

1 Krɨma iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiikɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika, ta ɨi aiirɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya krɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam saiir nɨkɨuwi mɨ krɨma wɨ ɨrɨpar nongwomamaɨr aei. Dimusi rani, tɨ digworaekwowɨm krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siya tɨrkɨm krɨmiiram. 2 Mɨ ɨiya krɨma Jisɨs Krais siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ tɨ siyɨuɨn Adi Komii siya bɨdi haiwaokiyɨn krɨmiir siyɨu ɨiir nɨiyok haigɨnɨuwiyɨn krɨma Adi Komii siir naɨngwobumbu aiir haiyam. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, krɨma wɨ dimɨn ɨiiramar nikwokwonanaekaigi Adi Komii saɨka nongwomamaɨr aeyokiyokɨikaeyamam. 3 Mɨ krɨma tɨ dimɨn ɨmiiraram kɨpi maɨrgɨmaɨrga. Nɨɨngaka. Krɨma hɨkpai hɨkpaiyɨm krɨmiir nɨmbiniyɨm, sɨmiiram warar timɨ maɨrgɨmaɨrga. Dimusi rani, krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, krɨma hɨkpai hɨkpaiyɨm wa haii mɨ tɨ hɨkpai hɨkpaiyɨm krɨmiir mhɨi kwoɨnɨm wɨ sɨmar kɨnsiis haigɨnɨuwi. 4 Mɨ krɨma kɨrɨe hɨriinanar nwoyokiyokɨii mɨ dimɨnpai dimɨnpaigɨ krɨmiiram kɨnanankɨuwi mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nɨkɨuwi. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi krɨma wɨ Adi Komii siya nɨmbinɨm dimɨnpai dimɨnpaiyɨm wɨ sɨmiiramar nikwokwonanaeikaigi. 5 Mɨ krɨma hɨriinan naɨngwo tɨbmii mɨ krɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saeya wɨ kɨgugu ɨuguski rani. Nɨɨngaka. Dimusi rani, Adi Komii siya naeyɨu mɨiyɨkɨn krɨmiir bɨdi hauugiyɨn. Mɨ Adi Komii siir naɨngwokwowa wɨ krɨmiir mhɨi kwoɨnau nwokɨ okiyɨm. Mɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨii mɨ krɨma wa nɨnoknɨnkɨnki tɨ Adi Komii siya nɨmbinɨm dimɨn taemɨnɨm krɨmiiram wa nɨmbiyam kɨɨni.

6 Mɨ krɨmarɨn ɨni kɨrɨe karamaeyar ywowɨm, Adi Komii siir whwonkam ɨdaɨn, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨn. Mɨ ɨiya Adi Komii siya nɨmbingiya Jisɨs Krais siya naowana, iikam hɨnda tɨndanɨm dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiirsi, sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. 7 Mɨ tari krɨmiir nwɨrkɨ siir pɨu aiirsi bɨ naɨngwoyɨmiyokɨn inkam mɨiyɨk nwɨrnisi naowɨm. Aniya? Nɨɨngaka. Mɨ inkam wadɨeyɨn iikam whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn mɨ inkam nwɨrkɨ siiram naɨngwokwonanaei, ɨni mɨ owɨn, tɨ hɨriinan inkamɨn siyar mɨ owɨm siir hɨk aiirsiyɨn. 8 Mɨ krɨma iikam mɨiyɨk rani. Mɨ ɨiya krɨma dimɨn biyɨeyakar nikɨ owɨm mɨ Jisɨs Krais siya ɨni krɨmiirsiyar mɨ aowɨn. Tɨ hɨriinan siyɨuɨn Adi Komii siya krɨmiir nɨisiimauugɨn, siya krɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwonanae rani. 9 Krais siyar nao ɨskikɨn krɨmiirsiyɨn mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiiniya mɨ krɨmiirɨn ɨni saeya yɨinaki ɨskiyɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsiyar nɨkɨugɨn, Adi Komii siya krɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨn. Mɨ kɨma panɨɨna naɨngwowi, siya tari kɨrɨe karamaekɨn, krɨmiirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani, dimɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨma tɨrɨm, sɨmiirsi nanmaiwarkainaei, mhoɨiya Adi Komii siya iikam biyɨeyɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨni, ha? 10 Bɨiya krɨma iikam mɨiyɨk mɨiyɨknan bɨ nwokiyamkɨm, krɨma Adi Komii siir sau omom nwokɨm. Mɨ siir yɨnisɨmɨn Krais siyar naowɨn mɨ krɨmiirɨn ɨrɨpa siyar yɨnkiamasu haigɨnɨu Adi Komii saɨkan. Mɨ tariinanɨn, krɨma tɨsi Adi Komii saɨkar nongwomamaɨr aeyɨm mɨ krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨm mhoɨiya krɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nɨkɨunami nɨnomor koua hɨriir. Dimusi rani, Krais siya ɨe hɨrankɨ mɨnam nɨnsiin ɨdwokɨn krɨmiir whɨnkɨnsiisam. 11 Ta sasa rani. Nɨɨngaka. Dimɨn whɨrɨn krɨma saɨka nongwomamaɨr aeiya yɨo siya, krɨmiir Adi Komii wadɨekɨwadɨeyɨn. Dimusi rani, tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya tɨrkɨm krɨmiirɨn Adi Komii saɨka nɨnkiamasu haigɨnɨugɨn. Ɨriig.

Ta yaiya Adam Krais sowiir boɨnka.

12 Krɨma dɨnoknɨnkɨn bɨdi bɨdiniyarɨn, bɨigɨ bɨiyan inkamɨn tɨ nu ɨiir nwowɨn Adam siyar tɨrkɨn, dimɨn biyɨeyɨn mɨ siya ɨna yaonamɨn. Mɨ siyar tɨrkiya dimɨn biyɨeya ɨna yɨisinɨnkɨkɨnkiya kɨi auni hanɨɨn ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir. Mɨ nɨm krɨma ɨriipɨ hɨriinan warar mɨ aowi. Dimusi rani, nɨm krɨma siir kɨgna tɨrkɨm tɨ hɨriinan siyɨuɨm. 13 Siyɨu komii siir siyɨuɨn bɨ nikɨ ɨmbiyamkɨn tɨ nu ɨiirɨn mɨ dimɨn biyɨeya ya ha nwoka. Mɨ Adi Komii siya dimɨn biyɨe sɨma tɨrɨm sɨmiirsi panɨɨnsi boɨnwokiyopnatkaigisi. Dimusi rani, siya tɨ siyɨu komiini siyɨuɨm Moses siir bɨ nikɨ hauugɨn, siya wɨnam. Mɨ sɨma siyɨuɨn Adi Komii siir wakaeyoknaeiyɨn, siir panɨɨnsi yɨnoknɨnkɨnsi. 14 Iikam nhɨrɨm siyɨu komii saɨka bɨ nantamyɨryɨrkɨm Adam siya nantamyɨriyɨra saiir hɨriinan mɨ tɨ naoni siyɨuɨn ɨni sɨma warar mɨ ɨnkɨn ɨniyopkwona. Adam siirɨn aknaɨnan mɨn ɨisiimauugɨn Jisɨs siir, yɨpɨkɨn mhoɨiya nɨtanɨn. Mɨ naoni siyɨuɨn Adam siir hɨrankar nwobwakainaniyɨn ɨni Moses siir tɨrar yadɨgniyɨn. Mɨ tɨ naoni siyɨuɨn Adi Komii siyar boɨnkiyɨn ɨni iikam whɨekakɨm sɨma warar mɨ ɨnkɨn ɨniyopkwonan. 15 Mɨ dimɨn biyɨeyɨm Adam siya tɨrɨm mɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya prɨihauuwɨm sɨma ɨrɨpa rani. Nɨɨngaka. Krɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm iikam whɨekakɨm wa naokaowi yɨm dimɨn biyɨeyɨm Adam siya tɨrkiyɨm sɨmiirsiyar naokaowi. Mɨ krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, Adi Komii siya krɨmiiram nhami nhami naɨngwokwonanaei rani mɨ ta siir naɨngwoyɨmiyoka krɨmiirɨn hindara prɨihauugikɨn. Dimusi rani, tɨ dimɨnɨn tɨ inkam nwɨruwan Jisɨs Krais siyar tɨrkɨn. Mɨ ta naɨngwoyɨmiyoka, ya whwomoni rani, ya ɨni tɨ dimɨn biyɨeyɨm Adam siya tɨrɨm sɨmiir haibura. Mɨ ta naɨngwoyɨmiyoka ya iikamɨm siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigika. 16 Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨn, tɨ inkam nwɨruwan Adam siyar tɨrki ɨskiyɨn Adi Komii siya ha boɨnkikɨn iikam whɨekakɨm wɨ sɨma warar nɨnkɨn ɨniyopkwonaei, tɨ naoni nonkwobumbunɨnkɨna. Mɨ tɨ inkam nwɨruwan Jisɨs Krais Adi Komii siir naɨngwobumbuwa saeyar nɨmbingikɨn, iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam. Mɨ dimɨnɨm Adi Komii siya tɨrɨm, yɨm Adam siirɨn sɨmaka bɨ namasugɨn, yɨm ɨni sɨmakɨsɨmar ywowɨm. 17 Mɨ tɨ inkam nwɨruwan Adam, siyɨu biyɨe sasar tɨrki ɨskiyɨn mɨ ta dimɨn biyɨeya iikam ɨmiirɨn ɨni ini hanɨɨn saeyar kwɨrii ɨdwokaigiya mɨ tɨ siyaɨrgɨn iikam ɨma naokaowiyɨn siyɨuɨn. Mɨ tɨ inkam nwɨruwan Jisɨs Krais siir mɨiya Adi Komii siya iikam ɨmiirɨn ta naɨngwoyɨmiyoka hindara prɨihauugiyam tɨri. Mɨ siya sɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nɨkɨuwi mɨ sɨma nɨnomor kou hɨrɨn, wɨ wadɨeyar nwokɨ ongwomamaɨr aekiyamɨm ɨinokɨinokɨn. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn wɨ sɨmar kɨgɨrkaki. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ tari Jisɨs Krais siir mɨiya ɨni Adam siir siyɨuɨn siir haiburɨn.

18 Mɨ bɨdi bidiniyarɨn, tɨ inkam nwɨruwan Adam, siyɨu biyɨe siyar tɨrki ɨskiyɨn mɨ Adi Komii siya ha boɨnkikɨn, iikam whɨekakɨm wɨ sɨma warar nɨnkɨn ɨniyopkwonaei, ta naoni nonkwobumbunɨnkɨna. Mɨ ɨni hɨriinankɨnar ywowɨn mɨi mɨiyɨka tɨ inkam nwɨruwan Jisɨs Krais siya mɨriiya. Mɨ iikam whɨekakɨm, yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nɨkɨuwi. Mɨ sɨma wɨ wadɨeyar sɨbgu ongwomamaɨr aekiyami, ɨinokɨinokɨn. 19 Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn tɨ inkam nwɨruwan Adam Adi Komii siir yai aka siya nantamyɨryɨrkɨn. Mɨ siyɨu biyɨe ha tɨrkɨn mɨ tɨ siyɨuɨn dimɨn biyɨe tɨriyɨn ɨni iikam whɨekakɨm sɨma warar yɨnkɨn hugiyɨskainan mɨ yɨm sɨma ɨni tɨ ɨriipɨ hɨriinan siyɨu biyɨe siirar mɨ tɨriyokiyokɨiyamɨm. Mɨ tɨ inkam nwɨruwan Jisɨs siyar sɨbgu wakaeyokna apɨskiya siir yai aiir mɨ Adi Komii siya iikamɨm, yɨpɨkɨn Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae asi nɨkɨugɨm.

20 Adi Komii siyar hauugɨn siir siyɨuɨn iikam ɨmiirɨn, sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir nɨisiimauuwam, sɨma kasakasa rani. Mhoɨiya Adi Komii siya sɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar yɨisiimauu mɨ tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm ɨni tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir haiburɨn. 21 Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm, iikam ɨmiirɨn ɨni ini hanɨɨn sɨmiir warar yɨnkɨn kwɨrii ɨdwokaiyɨn. Mɨ siyɨu whɨrɨn, Adi Komii siya nɨisiimauuwɨn yɨo hɨnɨɨngɨn, siir naɨngwoyɨmiyoka iikamɨm sɨmiirsi mɨ siya mɨ tɨrkiya krɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae, ta mɨiya Jisɨs Krais siya tɨra mɨ krɨma wɨ omwaiyar waiyayokiyokɨii. Ɨriig

6

Krɨma Krais saɨka bɨdi yaonamɨm

1 Mɨ kɨma panɨɨna naɨngwowi, ha? Krɨma siyɨu bibiyɨe whɨekakar tɨ dirɨraerarnanaei mɨ Adi Komii siya wɨ krɨmiisi nwokɨ naɨngwoyɨmyoknanaeyɨm. Mɨ krɨmiir dimɨn bɨyɨeyɨm wa nwokɨ haiyoprimdiyɨumiigiyɨm, aniya? Nɨɨngaka. 2 Krɨma ɨni inkam wɨɨrnan ywowɨm. Mɨ krɨma siyɨu biyɨeyɨm sɨmiir bɨdi haiburgigɨm mɨ krɨma wɨ tɨ siyɨuɨn siir swokɨ apmɨmɨn tani. Nɨɨngakɨnɨɨngaka. 3 Mɨ tari kɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm, bɨiya krɨma Krais saɨkar nɨtɨnakɨugɨm mɨ sɨma krɨmiirɨn op bɨdiyar baptais haigɨnɨuwɨm ya tariigɨna ɨni Krais saɨka naonamni hanɨɨn ywowa. 4 Sɨma krɨmiir bɨdi baptais haigɨnɨuɨm mɨ ta sɨma baptais haigɨnɨua ya ɨni krais saɨka naoni hanɨɨn ywowa. Mɨ Adi Komii siir kɨrɨeya Jisɨs Krais siirɨn ɨe hɨrankar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwokɨn mɨ siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyan. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn nɨm krɨma ɨriipɨ hɨriinan ɨe hɨrankar mɨ ɨnsiin ɨdwokɨm. Mɨ ɨni omwaiyar mɨ waiyam mɨ krɨma wɨ siyɨu mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiirarar napi.

5 Yɨo ɨni tɨ siir kɨrɨenan ywowɨn. Bɨiya krɨma Krais saɨkar nikɨ amasukikɨnɨm mɨ saɨka nikɨ ɨnkɨn aonam. Mɨ mhoɨiya krɨma saɨkar namasukikɨni mɨ krɨma wɨ omwaiyar swokɨ waiyayokiyokɨii siir hɨriinan. 6 Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, krɨmiir bɨiyan kwoɨn biyɨeyɨn yɨo bɨdi yaonamɨn paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir, Jisɨs Krais saɨka. Siya dimusi bɨ naonamkɨn, siya mɨnsi naokɨn, tɨ kwoɨn biyɨeyɨn krɨmiir nɨpiyaokɨiiyɨn dimɨn biyɨe tɨram, siirɨn wɨ Adi Komii siyar nwokɨ onkwobumbunɨnkɨnɨm. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, tɨ kwoɨn biyɨeyɨn krɨmiirɨn wɨ siya kiyopiyaokiinam tani siyɨu biyɨe tɨramɨn. Nɨɨngaka. 7 Mɨ inkamɨn naonamiyɨn siir hɨriinan nwowiyɨn inkamkɨ mɨ tɨ siirɨn saeya bɨ swokɨ boɨnwokiyopkaigiikɨn swokɨ kiyopiyaokɨi rani. Nɨɨngaka. 8 Ɨhɨ, kaimwoka, krɨma Krais saɨka bɨdi yaonamɨm mɨ krɨma hɨriiyar naɨngwowi, 9 Krɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm, ɨiya Jisɨs Krais siya naonama mɨ siirɨn Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwokiya ɨe hɨrankɨ siirɨn wɨ saeya swokɨ nonkwobumbunɨnkɨn tani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga 10 Jisɨs Krais siya kwɨrkɨkwɨruwa mɨnam naokɨn dimɨn biyɨeyɨm iikam ɨma tɨrɨm sɨmiirsi. Mɨ tariinanɨn siya ɨna nwowɨn mɨ Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm ta mɨi kwɨruwa siya saiirar mɨrii dɨgi ɨskiyɨn, ɨni siyar yanaaknɨnkii haigɨnɨuɨn. 11 Mɨ wɨm tɨ hɨriinan kwoɨn ɨiirar timɨ aɨngwo, wɨm kɨma ɨni naoni pɨunan ywowɨm kɨmiir bɨiyan kwoɨn biyɨeyɨn yɨo bɨdi yaonamɨn mɨ siya wɨ kɨmiir swokɨ kiyopiyaokii rani. Nɨɨngaka. Kɨma Krais Jisɨs saɨka bɨdi yamasukikɨnɨm mɨ krɨma omwai di waiyayokiyokɨii, krɨma Adi Komii siirsiyar waiyaiyokiyokɨii.

12 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, kɨma tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn kɨntɨmtɨnu. Mɨ kɨma tɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨmiir kwoɨn ɨeya tɨram naɨngwowiyɨm sɨmiirɨn haɨmiisɨma kɨpi swokɨ kiwaki. 13 Mɨ kɨma kɨmiir ɨga ɨɨn mɨnɨm dimɨn biyɨe tɨram kɨpi kiwaki. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma kɨmiir pɨu ɨrkaka, Adi Komii siirarar hauugi ɨski, siya siyar nwokɨ kɨgraɨrao ɨrkakɨm mɨ krɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk tɨramɨn wɨ siyar nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Mɨ wɨm kɨma ɨni naoni pɨunan ywowɨm, kɨmiir Adi Komii siyar hɨdnɨnsiin ɨdwokɨn ɨe hɨrankɨn. Mɨ kɨma, kɨmiir pɨu ɨrkaka siirarar hauugi ɨski. 14 Kɨmiirɨn nu tɨran dimɨn biyɨeyɨm sɨma kɨpi swokɨ ɨpiyaokɨi. Nɨɨngaka. Dimusi rani, kɨma siyɨu komii siir siyɨuɨn siir aowa nwo rani. Nɨɨngaka. Kɨma wɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naɨngwoyɨmiyoka saiir aowar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn mɨ dimɨn biyɨeyɨm wɨ krɨmiir niyopakaiyɨu rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Krɨma siyɨu mɨiyɨk ɨmiir sɨbgu ap

15 Mɨ krɨma pɨ dimu tɨri, ha? Mɨ krɨma siyɨu komii siir haiburgi mɨ krɨma Adi Komii siir naɨngwoyɨmiyoka saiir aowa nwowi mɨ krɨma dimɨn biyɨeyɨm wɨ hɨriiyar pɨ tɨryokiyokɨikaeyamɨn, aniya? Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka! 16 Kɨra tɨ dimɨn ɨiir bɨdi yɨnoknɨnkɨn kɨɨnɨn. Mɨ ɨiya kɨma inkam nwɨrniyam kiwakiiyɨm mɨi siya mɨriiyam mɨ kɨmiir kouwɨn pɨ kou siyar mɨ owi mɨ kɨma siirar timɨ wakaeyokna mɨrii mɨ kɨma dimɨn biyɨe ɨmiiram kiwakii mɨ kɨmiir kouwɨn wɨ sɨmar mɨ owi mɨ wɨm kɨma wɨ sɨmiiramar mɨ mɨrii. Mɨ kɨma Adi Komii saɨka aru aru ha nwokii mɨ kɨma ha natɨsɨr whaowae kaiyɨuwi mɨ kɨma wɨ hindara kɨgugu ɨuguski. Mɨ Adi Komii siya ɨni kɨmiir kou nwowɨn mɨ kɨma wɨ siiram mɨrii mɨ siir whwonkam ɨdaɨn kɨma wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu rani. Mɨ kɨma wɨ omwaiyar waiyayokiyokɨikaeyami. 17 Bɨiya kɨmiir kouwɨn dimɨn biyɨe ɨmar nwokɨm. Mɨ tariinanɨn kɨma Adi Komii siirɨn boɨn wadɨe prasae kɨpi nwoki. Dimusi rani, tɨ dimɨn hɨriinanɨm siyar dɨgɨuguskikɨm mɨ tariinanɨn kɨma yaiyɨm sɨma boɨnmɨmauuwɨm Jisɨs Krais siirɨm sɨmiir wakaeyokna, sɨmiir bɨdi wakaenonkworɨnuwɨm. 18 Mɨ ɨiya kɨma dimɨn biyɨe saiir ɨɨnar nikɨ owa mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn saiirar nanmaiwarkainakɨn. Mɨ tariinanɨn kɨma ɨni siyɨu mɨiyɨkɨn Adi Komii siirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowɨn, ɨni siir nwowɨm. 19 Kara kɨmiiramɨn ɨkɨ yai boskwonauwanɨm sɨmiir boɨnam bɨ nɨtkɨn. Dimusi rani, kɨma Adi Komii siir digworaekwowɨm sɨmiir bɨ nɨnomoknɨnkɨn dɨgɨm. Mɨ bɨiya kɨma nikɨ kiwakiya mɨ kɨmiir ɨga ɨni hɨnda tɨnda ikɨ okwokiyɨm. Tɨ siyɨu biyɨe hɨnɨɨnɨm sɨm tɨram, hɨi nanae mɨ hɨi tauae mɨ ɨkɨ siyɨu bibiyɨe nhɨr ɨkɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, kɨma mɨ kiwakii mɨ kɨmiir ɨga ɨɨnɨm wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiirar tɨri.

20 Mɨ bɨiya kɨmiirɨn dimɨn biyɨe ɨmar niyopakaiyɨuwa mɨ wɨm kɨma rɨrmiiya bɨ nwokɨm siyɨu mɨiyɨkɨn siir aowa. Nɨɨngaka. 21 Mɨ bɨiya tɨ digworaekwo biyɨe biyɨeyɨm kɨma nikɨ tɨrkaiyɨuwɨm mɨ tariinanɨn kɨma ɨni nɨdidgak swokɨ amwoɨuɨm. Mɨ tɨ digworaekwo hɨnɨɨnɨm sɨma kɨmiir bɨdi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm, aniya? Nɨɨngaka. Yɨm tɨ hɨriinan siyɨu bibiyɨeyɨm yɨm sɨma, kɨma kɨgugu ɨuguskiyanɨm. 22 Mɨ ɨiya dimɨn biyɨeyɨm sɨma kɨmiir kou nwowa mɨ tariinanɨn kɨmiirɨn Adi Komii siyar nanmaiwarkainakɨm. Mɨ ɨni mɨ owɨn, kɨma siir aowa mɨ owɨm. Mɨ hɨriinan ha mɨ owi, kɨma wɨ saɨkar nongwomamaɨr aekiyami ɨinokɨnɨinokɨn. 23 Mɨ kɨma dimɨn biyɨeyɨm sɨmiiram kiwakii, siyɨu biyɨe kɨma tɨram mɨ mhoɨiya kɨma wɨ dimu dimɨn haii, ha? Tɨriigɨnɨm, yɨm kɨmiir swokɨ onkwobumbunɨnkɨn ɨuguskii, Adi Komii siya tɨ inɨgak nwoyokiyokɨiiya saiirɨn hindara prɨihauugikɨn iikamɨm yɨpɨkɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ saɨka nɨtɨnakɨuwɨm. Ɨriig.

7

Mhɨi wɨni siyɨugɨn

1 Tɨ akamɨm, kɨma siyɨupai siyɨupaiyɨm bɨdiyar yɨnoknɨnkɨn dɨgɨm. Mɨ tɨ yaiyɨm kara mɨ boɨnmɨmauuwɨm kɨma sɨmiirɨn bɨdi mɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ iikam kɨmiir kouwɨn ɨni siyɨu komii siyar yowɨskiyɨn mɨ siya kɨmiirɨn wɨ nokpaokɨi rani. Nɨɨngaka. Wɨ kɨmar naobudgi. 2 Kara boɨniyɨo yai kwɨra pɨ kɨmiir boɨni siyɨu komiiyɨn yɨo hɨnɨɨna boɨnkɨn, ɨiya wig saiir kamɨn omwaiyar nikɨ waiyaeiyɨn mɨ saeya siyakar dwo. Mɨ ɨiya siya naonami mɨ tɨ siyɨu komii siir siyɨuɨn saiirɨn wɨ siya nɨkɨdu rani. Nɨɨngaka. 3 Mɨ saiir kamɨn ha nikɨ owi mɨ saeya inkam nwɨrni pɨu ha ninɨ owouwi mɨ siyɨu komii siya ha boɨnkɨn, ta wig hɨriinana ya kam nwɨruwani wig rani. Nɨɨngaka. Mɨ ɨiya saiir kam ɨeya naonami mɨ saeya kam nwɨrni pɨu ha ninɨ owouwi yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo yai karamaeka. 4 Tɨ kariir akamɨm wɨm kɨma ɨni siyɨu hɨriinanɨn kara nɨkri boɨnɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Wɨm kɨma Krais saɨka namasukikɨnɨm mɨ ɨni paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siya naonamɨn ɨni saɨka yɨnkɨn aonamnan ywowɨm. Mɨ wɨm kɨma ɨni naoni pɨunan ywowɨm mɨ tɨ siyɨu komii siir siyɨuɨn wɨ kɨmiir haigɨnɨkou rani. Mɨ wɨm kɨma ɨni Adi Komii siir yowɨm yɨpɨkɨn Jisɨs Krais siir hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn ɨe hɨrankɨn. Mɨ wɨ hɨriinan saiirsiyar mɨrii siir mɨi mɨiyɨk mɨiyɨkɨm. 5 Bɨiya krɨma, krɨmiir kwoɨn ɨmiirar napkɨm mɨ tɨ siyɨu komiiyɨn dimɨn taemɨnɨm sɨm nɨkɨduwɨn mɨ krɨmiir kwoɨn ɨiirɨn siyar swokɨ kiyainamkɨn, siyɨu bibiyɨe tɨramɨn. Mɨ mhoɨiya tɨ siyɨu biyɨeyɨn krɨma tɨrɨn, krɨmiirɨn wɨ siyar swokɨ onkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi mɨ krɨma wa kɨgugu ɨuguskii. 6 Mɨ ɨiya krɨmiir kouwɨn tɨ siyɨu komii ɨeya nwowa mɨ krɨmiirɨn Adi Komii siyar inɨ anmaiwarkainaki. Mɨ krɨma hɨriinana nwokɨswo mɨ krɨma wɨ naoni pɨunan pɨ ywowɨn tɨ siyɨu komii siirsiyɨn. Mɨ ta Adi Komii siiram krɨma mɨriiya, ya krɨma mɨriiya bɨiyan siyɨu komii siir yai aeya boɨnkiya ya saiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Krɨma Adi Komii siiramɨn siyɨu wɨnɨn siir mɨrii siir naeyɨu ɨeya boɨnkiyɨn. Ɨriig.

Dimɨn biyɨe saeya nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨugɨn

7 Mɨ krɨma pɨ panɨɨn panɨɨna boɨni, ha? Mɨ krɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni, siyɨu komiiyɨn, yɨo ɨni biyɨekɨ biyɨe ywowɨn, iyɨe? Nɨɨngaka. Mɨ siyɨu komii siya krɨmiir nɨisiimauu karamkɨswo dimɨnɨm siyɨu bibiyɨe tɨriyɨm sɨmiirɨn mɨ krɨma wɨ panɨɨna pɨ yɨnoknɨnkɨnɨn, pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨm siyɨu biyɨe tɨriyɨm mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨu ɨkɨn, siyɨu mɨiyɨk tɨriyɨn, ha? Mɨ siyɨu komii siya krɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨswo, kɨma inkam nwɨrni dimɨnam kɨpi kɨgmaɨr mɨ krɨma wɨ panɨɨna pɨ yɨnoknɨnkɨnɨn. Tɨ dimɨnɨn, siya dimɨn biyɨekɨ nɨuwi, ha? Krɨmiirɨn siyɨu komii siyar nɨisiimauugɨn. 8 Mɨ ɨiya siyɨu Komii siya tɨ hɨriinan digworaekwowɨm sɨmiir nɨkɨduwiyɨm, yɨm tɨriigɨnɨm yɨ krɨmiir nɨisiimauugɨm pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn siyɨu biyɨe tɨriyɨn mɨ tɨ siyɨu biyɨe hɨriinanɨn. Kariir kwoɨnɨn, pɨ hindara nikwokwowi, dimɨnpai dimɨnpaiyɨm sɨmiiram kɨgmaɨrɨm. Mɨ siyɨu komii siya nwo karamkɨswwo mɨ kara wɨ ha di nɨnoknɨnkɨni, tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn biyɨekɨn. Nɨɨngaka. 9 Bɨiya karar nwowa kara tɨ siyɨu komiiyɨn siir haɨmiisɨma bɨ swokɨ ɨnoknɨnkɨn mɨmɨnkɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kara siyɨu komii siir siyɨu ɨiir panɨɨnsi yɨnoknɨnkɨnsi mɨ mhoɨiya siyɨu komiiyɨn ha nɨmbiniyɨn mɨ karar wakaeyɨn mɨ tɨ nuan dimɨn biyɨe biyɨeyɨm, kariir kwoɨnɨn ɨni sɨmiiramar ikwokwonamɨn mɨ ɨni tɨ dimɨn biyɨeyɨm ɨni sɨmiiramar kɨgmaɨrnamɨm. Mɨ kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kara sɨyɨu biyɨe bɨdi tɨrɨn mɨ kara wɨ kapi naowi. 10 Kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm tɨ siyɨu komiiyɨn Adi Komii siya hauugiyɨn, yɨo tɨriigɨnɨn siya mɨnam naɨngwokɨn wadɨe krɨma nwowam. Mɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm yɨo tɨriigɨnɨn, yɨo kariir nɨisiimauugɨn, kara inkam paii rani, kara dimɨn biyɨe tɨrikɨn mɨ kara wɨ kapi naowi. 11 Kariirɨn tɨ siyɨu komii ɨeya nɨkpɨtmaigɨn siyɨu biyɨe tɨramɨn mɨ ta dimɨn biyɨeya kariirɨn wɨ saeyar boɨnmauugiyɨu aowi.

12 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨ siyɨu komii siir yaiyɨm, yɨm dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm ɨni wadɨekɨ wadɨekɨnar ywowɨm. Yɨm Adi Komii siyar hauugikɨm. 13 Mɨ hɨriinankɨswo tɨ siyɨu mɨiyɨkɨn kariirɨn wɨ siya boɨnmauugiyɨu aowi, aniya? Nɨɨngaka. Dimɨn biyɨe saeya tɨrkɨn mɨ kara siyɨu biyɨe saiir siyɨumwokɨsiyɨumwoɨm wɨ siir nwokɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm. Ɨriig.

Krɨmiirɨn dimɨn biyɨe saeya nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨnkɨn.

14 Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm siyɨu komii ɨiirɨn Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauugɨn Moses siirɨn, siya wɨnkiyam. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ tɨ siyɨu komiiyɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu rani. Adi Komii siir hɨriinan mɨ an tari ɨni inkamɨn hindara sɨpɨmiyokaeyamiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ kariir kouwɨn ɨni dimɨn biyɨe saeya ywowɨn mɨ kara wɨ tɨ siyɨu ɨmiir nap rani. Nɨɨngaka. 15 Kara bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn tɨ siyɨu hɨriinanɨn kara tɨrɨn. Mɨ tɨ dimɨn mɨiyɨkɨm kara tɨram naɨngwowɨm mɨ kara pɨ tɨr tani. Nɨɨngaka. Kaimwoka, tɨ siyɨu biyɨeyɨm kara tɨram naɨngwo karamae nwowiyɨm, kara sɨmiirɨn pa tɨri. 16 Mɨ ɨiya siyɨuɨn kara tɨram naɨngwo karamae nwowiyɨn, kara siir tɨriyɨm, yɨo tɨriigɨnɨn siyɨu komii siya kariirɨn siyɨu wadɨekɨwadɨe ɨiirar nɨisiimauugɨn 17 Mɨ tariinanɨn kara ɨni haɨni yɨnoknɨnkɨnkiyɨn tɨ hɨriinan siyɨuɨn karar bɨ tɨrkɨn. Nɨɨngaka. Yɨo dimɨn biyɨeya kariir kwoɨnau nwokaiya saeya nɨpiyaokɨigɨn tɨ siyɨu ɨiir tɨram. 18 Kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨn, tɨ kariir kwoɨnɨn, kariirɨn wɨ siya nɨkpɨtmai rani, siyɨu mɨiyɨk tɨramɨn. Nɨɨngaka. Kariir kwoɨnɨn siyɨu mɨiyɨk tɨramɨn ɨna naɨngwowɨn mɨ kara hɨriinan tɨrɨm wɨ dɨg nwo rani. 19 Kaimwoka, siyɨu mɨiyɨkɨn kara tɨram naɨngwowiyɨn, kara siir tɨrɨm pɨ dɨg nwo rani. Mɨ siyɨu biyɨeyɨn kara tɨram naɨngwo karamae nwowiyɨn mɨ kara siirɨn pa tɨri. 20 Tɨ siyɨu biyɨeyɨn kara tɨram naɨngwo karam nwowiyɨn mɨ kara siirɨn pa tɨri. Yɨo tɨriigɨnɨn karar bɨ tɨrkɨn. Nɨɨngaka. Dimɨn biyɨeya kariir kwoɨnau nwokaiya, kariirɨn saeya hopmɨmɨn tɨrkɨn. 21 Kara bɨdi kɨgɨn, tɨ hɨriinan siyɨuɨn ɨni kariir tɨr nwowɨn. Kara siyɨu mɨiyɨk tɨramɨn ɨna naɨngwowɨn mɨ tɨ dimɨn biyɨeya kariir kwoɨnau nwokaiya saeya kariirɨn kinɨrkɨn tani. Nɨɨngaka. 22 Kaimwoka, kariir kwoɨnɨn Adi Komii siir siyɨu mɨiyɨk ɨiiramɨn, ɨni maɨrgɨmaɨrga nwowɨn. 23 Kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, tɨ kariir kwoɨnau nwokaiyɨn siyɨuɨn yɨo ɨni sa ywowɨn yɨo Adi Komii siir siyɨu mɨiyɨkɨn ɨo saɨka nwowikɨn. Mɨ Kariirɨn pɨ sowar nɨnki ankii. Mɨ tɨ siyɨu biyɨeyɨn kariir kou nwowɨn kariirɨn pɨ siyar kiyɨpsɨbgi haigɨnɨuwi. 24 Kara inkam paii rani mɨ kariir kwoɨnɨn whwokwoka bɨ nwowikɨn mɨ kara maɨrgɨmaɨrga bɨ nwowikɨn kariir pɨua ɨni paenan yɨiwhɨrida. Mɨ kariirɨn wɨ nhɨnga kɨnsiis haigɨnɨuwi tɨ kwoɨnɨn kariir nɨkpɨtmaiiyɨn, siyɨu biyɨe tɨram siirsiyɨn, ha? 25 Kara Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir boɨn maɨrgɨmaɨrgaei Jisɨs Krais siirɨn krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya nɨkropkikɨn, kariir nanmaiwarkainaɨm, siya kariirɨn mɨnam nanmaiwarkainakɨn, tɨ kwoɨn biyɨeyɨn kariir kwoɨnau nwokaiyɨn siir hɨuɨkmaigiyɨm. Mɨ kariir kwoɨn komiiyɨn Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apɨm tɨri. Mɨ ɨi nhɨrɨm tɨ dimɨn biyɨeyɨm kariir kwoɨnau nwokaiyɨm, kariirɨn pɨ siyar mɨ ɨkpɨtmai tɨ nuan digworaekwowɨm sɨmiir tɨram. Ɨriig.

8

Krais siya haiyoprimdiyɨumiigikɨm krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm. Mɨ krɨmiirɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar swokɨ hauu.

1 Mɨ ta saiirsika iikamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais saɨka namasukikɨnɨm, yɨm wɨ yaigak wara nwo rani mɨ wɨ nonkwobumbunɨnkɨn tani, dimɨn biyɨeyɨm krɨma tɨrɨm sɨmiirsiyɨn. Nɨɨngaka. 2 Dimusi rani, kara tariinanɨn Krais Jisɨs siirgɨn, kariirɨn dimɨn biyɨeyɨm mɨ naoni siyɨu ɨkɨn, siir hɨrankɨ siya nanmaiwarkainakɨn. Mɨ tariinanɨn kara tɨ siyɨu hɨriinanɨm sɨmiir swokɨ o rani. Nɨɨngaka. Kariirɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siya bɨdi hauuwɨn siyɨu mɨiyɨkɨn mɨ kwoɨn budɨn omwai waiya yokiyokɨiiyɨn siirɨn. 3 Mɨ tɨ krɨmiir kwoɨn biyɨe hɨriinanɨn, Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn krɨmiirɨn wɨ iikam mɨiyɨk siya nokwo haigɨnɨu rani. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya siir yɨnisɨm ɨiir asi nɨkropkikɨn nua tɨriirɨn. Mɨ siya ɨni krɨmiir hɨriinanar yauunɨ oniyɨn, krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam Adi Komii sasar nonkwobumbunɨnkɨnakɨn ta siya naonama mɨ ɨni ta saeyar yokworɨpukimaigiya dimɨn biyɨe saiir kɨrɨe aiirɨn. 4 Mɨ siya hɨriinan mɨnsi tɨrkɨn, yɨpɨkɨ iikamkɨm krɨmiir kwoɨn biyɨe ɨiir nap karam nwowɨm mɨ krɨma wɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siir kwoɨn ɨiirarar nwokɨ apɨm. Mɨ krɨma hɨriinan tɨri mɨ krɨma wɨ kɨrɨe kakar nwowi siyɨu komii siir yai ɨmiisiyɨn. 5 Mɨ iikamɨm kwoɨn biyɨe siir kwoɨn ɨiir napiyokiyokɨiiyɨm mɨ sɨmiirɨn ɨni tɨ kwoɨn biyɨe ɨeyar kɨgɨrkakɨn. Mɨ iikamɨm Adi Komii siir naeyɨuɨn siir yai aiir wakaeyokna apiyokiyokɨiiyɨm yɨm sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨeyar kɨgɨrkak ɨskiyɨn. 6 Mɨ iikamɨm bɨdinan siyɨu biyɨe ɨiiram naɨngwokwowiyɨm siir napam mɨ yɨm tɨ iikam hɨriinanɨm, yɨm wa naonami. Mɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siir naeyɨuɨn, siir siyɨu ɨiiram naɨngwokwo nanaeiyɨn mɨ yɨo wɨ omwaiyar waiyayokiyokɨii. Mɨ siya wɨ ɨrɨpar nongwomamaɨr aekiyami Adi Komii saɨkan. 7 Mɨ iikamɨm bɨdinan siyɨu biyɨeyɨn siya kɨgɨrkakiyɨm yɨm tɨ hɨriinan iikamɨm sɨma ɨo Adi Komii saɨka nwoyokiyokɨiiyɨm. Yɨm sɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiir napɨm pɨ boriisopi. Mɨ sɨma kɨrɨekakɨ waeyo siir siyɨu ɨiir panɨɨnsi yapsi. 8 Mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm sɨmiir bɨiyan kwoɨn biyɨe ɨiirar napiyɨm mɨ Adi Komii siya wɨ sɨmiiram maɨrgɨmaɨrga rani. Nɨɨngaka.

9 Mɨ iikam kɨma tariinanɨn bɨiyan kwoɨn biyɨeyɨn siir nwo rani. Nɨɨngaka. Tariinanɨn kɨma ɨni Adi Komii siir naeyɨuɨn kɨmiir kwoɨnau nwokaiiyɨn, ɨni siir kwoɨn ɨiir napɨm. Yɨo tɨriigɨnɨn sɨmiir kwoɨnɨn ini hanɨɨn siya bɨdi kwɨrii ɨdwokaiyɨn. Mɨ yɨpɨkɨn Jisɨs Krais siir naeyɨugɨn nwo karam nwowɨn, siir kwoɨnauɨn yɨo tɨ hɨriinan inkamɨn yɨo siir tani. 10 Mɨ Jisɨs Krais siya kɨmɨka nwowi mɨ kɨma saɨka namasukikɨni mɨ kɨmiir pɨua saeya wa naokɨ wɨndi. Adam siir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirsi mɨ kɨmiir kwoɨn budɨn yɨo wɨ omwaiyar waiyayokiyokɨii, ɨiya Adi Komii siya kɨmiir dapɨkɨuwi, siir whwonkam ɨdaɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨn. 11 Bɨiya Jisɨs Krais siya naonama siirɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwoki ɨe hɨrankɨn. Mɨ siir naeyɨuɨn kɨmiir kwoɨnbudnau kwɨrii ɨdwokaii mɨ kɨmiir pɨua ha naonami mɨ kɨmiir kwoɨnbud ɨiirɨn wɨ siir naeyɨu ɨeyar nwowaigɨnɨuwi omwai waiyayokiyokɨiyamɨn.

12 Tɨ nomiiyauwɨm krɨma dimɨnɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya boɨnmɨmauuwɨm siyɨu mɨiyɨkɨm sɨmiir sɨbgu wakaeyokna ap. Krɨma ɨkɨ siyɨu biyɨeyɨm krɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiir kɨpi nap. Yɨm tɨriigɨnɨm krɨma sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugi. Yɨo ɨni dimɨnɨn krɨma prɨihaiiyɨn mɨ ɨni siir niyopkɨiyɨuni hɨnɨɨn ywowɨn. 13 Mɨ kɨma kɨmiir kwoɨn biyɨeyɨn siir napi mɨ kɨma wɨ kɨmbi naokaowi. Mɨ kɨma Adi Komii saɨka wɨ aru aru nwokiyami mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya wɨ dɨgar nwowi, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Mɨ kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm, wɨ siya haiyoprimdiyɨumiigi. Mɨ kɨma wɨ omwai Adi Komii saɨkar nwokɨ waiyayokiyokɨiyɨm. 14 Mɨ iikamɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naeyɨuɨn siir kɨgnɨnkɨnkii, sɨmiir mhɨi kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaiyam mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm yɨm wɨ Adi Komii siir yɨnisɨsɨm kɨɨn nwowi. 15 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn yɨpɨkɨn, krɨmiiram nɨkropkiyɨn, krɨmiir mhɨi kwoɨnau, kwɨrii ɨdwokaiyam. Siya ta mhoɨiya Adi Komii siya nonkwobumbunɨnkɨni, krɨmiirɨn saiir boɨnɨdidam bɨ nɨtkɨn. Nɨɨngaka. Siya krɨmiirɨn siir yɨnisɨsɨmnan nauunɨ dirɨraerarnikɨn siir kɨrɨeya krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Mɨ krɨma Adi Komii siiramɨn wɨ hɨnɨɨna nwokɨ ɨkɨuwɨm, Adiyo! Adiyo! 16 Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar hɨurworwokaii krɨmiir kwoɨn ɨiirɨn. Mɨ krɨma pɨ hɨrii hɨriiyar naɨngwokwo krɨpkaii, krɨma siir yɨnisɨmkɨm. 17 Mɨ krɨma Adi Komii siir yɨnisɨm nwowi mɨ digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm, siya nɨmbinɨm krɨmiiram siya wɨ krɨmiir warar mɨ ɨnkɨn sɨoɨtkɨn haigɨnɨuwi. Mɨ tɨ digworaekwowɨm siya hauuwɨm Jisɨs Krais siir yɨm wɨ krɨmiir warar mɨ ɨnkɨn hauuwi. Mɨ iikamɨm krɨmiir nonkwobunɨnkɨnam tɨri, Krais siir nonkwobumbunɨnkɨnam sɨma tɨra saiir hɨriinan. Mɨ Krais siya mɨ krɨma, krɨma wɨ dimɨn mɨiyɨkmɨiyɨk ɨmiirar haii. Mɨ krɨmiirɨn wɨ siya hainan praprasi. Ɨriig.

Mhoɨiya krɨma wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiir haii. Mɨ krɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya hainan praprasi.

18 Kaimwokɨkaimwoka. Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm mɨ krɨma ha bɨdi mɨ hɨdgiyɨm, mhoɨiya Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiir nɨisiimauuwi. Mɨ tɨ tariinan sɨma nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwɨm krɨmiir, ya dimɨn komii rani. 19 Digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya nonkwokwowɨm ɨni hindara nikwokwowɨm. Sɨma mɨnam nikwokwowi, Adi Komii siya, siir digworaekwo whɨekakɨm, sɨmiir nɨisiimauuwɨm yɨpɨkɨn siir yɨnisɨmɨn siir. 20 Digworaekwowɨm Adi Komii siya nonkwokwowɨm, sɨma mɨiyɨknan nwo rani. Dimusi rani, sɨmiirɨn Adi Komii siyar tɨrbugikɨn. Sɨma, sɨma bɨ nwokɨm, hɨriinanɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siyar tɨrkiyɨn mɨ sɨma ɨni hɨriiyar nwokrɨpkaiyɨm mɨ Adi Komii siya mɨnam naɨngwowi iikamɨm sɨma nonkworɨnukrɨpkaiyɨm sɨmiir naɨngwo tɨbmii aiirɨn. 21 Adi Komii siyar boɨnkikɨm, digworaekwo whɨekakɨm biyɨe nwowamɨn. Digworaekwo sɨma, sɨma bɨ tɨrbunakɨm, biyɨe nwowamɨn. Nɨɨngaka. Krɨma hɨriiyar naɨngwowi, tɨ digworaekwowɨm tɨ biyɨe nwokiyamɨm mhoɨiya sɨmiirɨn, wɨ Adi Komii siyar swokɨ grabi. Mɨ tɨ nuan digworaekwo biyɨe biyɨeyɨm wɨ sɨmiir nonkwo rani. Mɨ mhoɨiya sɨmiirɨn mɨ Adi Komii siir yɨnisɨm ɨkɨn, krɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨn kɨmbu rani. Nɨɨngaka. 22 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya nonkwokwowɨm, sɨma ha mɨ kɨmpɨpɨsuwikɨm, wiga yɨnisɨm naokainaeiya saiir hɨriinan. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm, hɨriiyar nɨnounɨnkiyɨm mɨ tariinanɨn ɨni hɨriiyar mɨ ɨnounɨnki krɨpkaiyɨm. 23 Mɨ tɨ digworaekwowɨm Adi Komii siya nonkwokwowɨm sɨma, sɨma rani. Nɨɨngaka. Nɨm krɨma ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii siir naeyɨuɨn siir bɨdiyar mɨ haiyɨn, dimɨn bɨiyanɨn Adi Komii siya prɨihauuwɨn krɨmiir siir hɨriinan. Mɨ nɨm krɨma ɨriipɨ hɨriinan ɨna mɨ ɨnounɨnkiyɨm. Mɨ krɨma Adi Komii siirɨma nwowi, ɨiya siya krɨmiir dirɨraerarki, siir yɨnisɨm nwowam mɨ krɨma wɨ rɨrmiiya nwokii mɨ krɨmiir pɨua wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu rani. Nɨɨngaka. 24 Mɨ ta krɨmiir nanmaiwarkaina ya krɨmiir naɨngwo tɨbmii aeyar nanmaiwarkainaka. Mɨ ta naɨngwo tɨbmiiya ya hɨnɨɨnga, krɨma hinda nikɨ kaowi dimɨn taemɨnɨm mhoɨiya nɨmbiniyanɨm krɨma nikɨ hai karamae nwowɨm sɨmiiram. Mɨ inkamɨn dimɨn nasae haigiiyɨn, yɨo siya dimɨn whɨram bɨ swokɨ naɨngwowikɨn. Nɨɨngaka. 25 Mɨ dimɨnɨn krɨma kɨg karamae nwowiyɨn krɨma siir haiyamɨn, hindara kao.

26 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn ɨiya kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siiram saeya kɨrɨe nwo karam nwowi mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn pa nɨti mɨ krɨmiirɨn pɨ siya ninɨ kɨnsiis haigɨnɨuni. Mɨ ɨiya krɨma nhwo dimɨn whɨram kwɨsboɨniyɨm, Adi Komii siiram, krɨma nɨnoknɨnkɨn tani siya pɨ panɨɨn panɨɨna namisi tɨri. Mɨ ɨkɨ kwoɨn ara krɨma pɨo, boɨniyɨm krɨmiirɨn pɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨeyar hɨurworwokai ɨskii, Adi Komii siirɨn. 27 Adi Komii siya inkami kwoɨn kɨgikɨn mɨ siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn dimɨn siir naeyɨu ɨeya tɨriyɨn krɨmiir kwoɨnau. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn krɨmiiramɨn pɨ siyar srɨinanae ɨskii Adi Komii siiramɨn mɨ sowa pɨ kwoɨn whɨruwar nwokii.

28 Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm digworaekwo whɨekakɨm krɨmiir nɨmbiniiyɨm sɨmiirɨn pɨ Adi Komii siyar nɨinɨkiriimdiyɨu haigɨnkii mɨiyɨk nɨmbiyamɨm. Yɨpɨkɨn siiram naɨngwokwonanaeiyɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Mɨ yɨpɨkɨn krɨmiir nɨmbingii, dimɨn taemɨnɨm siya naɨngwowɨm sɨmiir tɨram mɨ krɨma siir kwoɨn ɨiirar timɨ wakaeyokna ap. 29 Iikamɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm siir iikam nwowam krɨma ɨni siir yɨnisɨmɨn Jisɨs Krais ɨni siir hɨriinan ywowɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya iikam krɨmiir yaowae adnan asi nwowi. 30 Mɨ iikamɨm siya nɨmbinɨm mɨ nɨnoknɨnkɨnɨm, mhoɨiya siir siyɨu ɨiir sɨbgu api mɨ siya wɨ krɨmiiram nɨkɨunaei siir siyɨu ɨiir napɨm. Mɨ nɨm krɨma siya nɨkɨugiiyɨm siir wakaeyokna apam mɨ krɨma siir whwonkam ɨdaɨn wɨ rɨrmiiyar nwowi mɨ nɨm krɨma wɨ siir yɨnisɨmnanar nwowi. Ɨriig

Adi Komii siir naɨngwokwowa wɨ krɨmiir haiburgig rani.

31 Mɨ hɨriinankɨnɨuwi, Adi Komii siya krɨmiirsi nwowi mɨ iikam nhɨrɨm ɨo krɨmaka nwowi sɨma wɨ dɨgɨdɨga nwowi krɨmiir niyopakaiyɨuɨm, aniya? Nɨɨngaka. 32 Mɨ siya siir yɨnisɨmɨn siirɨn krɨmiiram nɨkropkiyɨm bɨ kisɨsɨɨrgɨn. Nɨɨngaka. Siya ɨni siirar mɨ ɨkropkiyɨn krɨmiir nanmaiwarkainaɨm mɨ takana ya mɨi komiiga siya digworaekwowɨm krɨmiir hauuwɨm tariinanɨn siir yɨnisɨmɨn wɨ dɨg nwo rani, nɨɨngaka siya wa hauuwi siir prɨihauugiyɨn krɨmiir siir hɨriinan. 33 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi krɨmiirɨn wɨ nhɨnga boɨn hɨuriiyɨuwi yɨpɨkɨn Adi Komii siya nɨmbinɨm siir yɨnisɨm nwowamɨn, ha? Mɨ wɨ dɨgar nwowi, nwɨrkɨ hɨriinan tɨrɨm, ha? Nɨɨngaka. Krɨmiirɨn Adi Komii siya boɨnkikɨn, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨn. 34 Mɨ krɨmiirɨn wɨ nhɨnga boɨni hɨnɨɨn, krɨma dimɨn biyɨe tɨri iikamkɨm mɨ krɨma wɨ maeyauwa paekɨ nɨuwiya wɨ saiir nami, ha? Wɨ Jisɨs Krais siya tɨr tani hɨriinanɨn. Nɨɨngaka. Siya bɨdi yaowɨn. Mɨ siirɨn Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo ɨe hɨrankar mɨ tariinanɨn siya ɨni Adi Komii siir ɨɨna ɨɨnig mɨiya nɨdwowɨn, maeyauwa inkam inɨg komiigakɨm sɨma nɨdwowiya saiir. Mɨ siya Adi Komii siiramɨn ɨni siir yɨnisɨsɨmɨm krɨmiiram kwɨsboɨnɨn. 35 Mɨ krɨmiirɨn Krais siir naɨngwobumbuwa saiir hɨrankɨn wɨ nhɨɨnga nɨspakɨi haii? Mɨ ɨiya hɨkɨ krɨmiirɨm nɨti mɨ krɨmiir pɨuɨm kɨmpɨpɨsuwi mɨ inkam nwɨrkɨ krɨmiir dirɨraerar bumbuwi mɨ ɨiya krɨma mhɨigɨ mɨ aowi mɨ yɨuɨs mɨnam mɨ whaowaei mɨ ɨiya yaiigɨ krɨmiir mɨ ɨmbiyami mɨ krɨmiir nɨsomaowam tɨri mɨ tɨ hɨriinan digworaekwowɨm krɨmiirɨn Krais siir naɨngwokwowa saiir hɨrankɨ wɨ sɨma namisi ɨspakɨi haii, ha? Nɨɨngaka. 36 Kaimwoka, tɨ hɨriinan digworaekwowɨm krɨmiirɨn ha nɨmbiyamikɨm yaiyɨm Yokwo Komii saeya boɨnɨm sɨmiir hɨriinan,

krɨma kɨriir iikam bɨdi ywowɨm. Mɨ ɨinokɨinokɨn sɨma krɨmiir nɨnkɨn aeyokiyok ɨsomsom aokaowama tɨrikɨm. Mɨ sɨma krɨmiirɨn ɨni sibsibɨm sɨma nɨsomsom aokaowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan kɨgɨm.

37 Mɨ tɨ digworaekwowɨm sɨmiir kɨpi naɨngwo, yɨm dimɨn komii rani, Krais siya krɨmiirsi naɨngwokwonanaeikɨn. Mɨ ɨinokɨinokɨn krɨmiirɨn sɨmiir bɨi nwowamɨn Krais siya whɨndiraerar haigɨnɨuwikɨn. 38 Ɨhɨ, kara ɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨn krɨmiirɨn Adi Komii siir naɨngwokwowa saiir hɨrankɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ swokɨ ɨspakɨi hai rani. Nɨɨngaka. Mɨ naonami mɨ tari saeya, aniya? Mɨ tari ɨrkak pɨu nwowiya saeya, aniya? Mɨ tari paekwosɨm sɨma, aniya? Mɨ tari nu tɨran bɨiyan kamɨm sɨma, ha? Mɨ tari digworaekwowɨm tɨ tariinan nwowɨm sɨma, aniya? Mɨ tari digworaekwowɨm mhoɨiya nɨmbiniyanɨm sɨma, aniya? Mɨ tari kɨrɨepai kɨrɨepai komii komiiyɨm sɨma? 39 Mɨ tari digworaekwowɨm kou nwowɨm sɨma, aniya? Mɨ tari digworaekwowɨm nu aokɨ aowanɨm sɨma, aniya? Mɨ tari ɨkɨ digworaekwo nhɨrɨm sɨma? Mɨ tɨ hɨriinan digworaekwo whɨekakɨm sɨma nɨspakɨi haiyɨm Adi Komii siir naɨngwokwowa saiir hɨrankɨ wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. Krɨma ta naɨngwokwowa krɨmiir Yaowaeyɨn Krais Jisɨs siir hɨrankɨ haiga. Ɨriig.

9

Pol siya hɨk naɨngwoyɨmiyok prasae bɨ haigɨn Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiirsiyɨn.

1 Kara Krais siir inkamkɨn mɨ kara yaimwo ɨmiirar boɨni, kara kɨmiirɨn nɨksɨsae yai boɨn tani. Adi Komii siir naeyɨuɨn kariirɨn siyar hɨurworwokai haigɨnɨuwi mɨ tɨ yaiyɨm kara boɨnmɨmauuɨm tɨ digworaekwo sɨmiirɨm yɨm yaimwo ɨmaɨrgɨm. 2 Kariir mhɨi kwoɨnɨm ɨinokɨinokɨn Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiirsiyɨn nap ouu prasae bɨ kɨnikɨn. 3 Mɨ kara siyɨu kakɨswo, kara ha naɨngwowi Krais siya kariirɨn wɨ digɨumii pɨ haimriiyɨugigɨn mɨ kariir ɨgsopa wɨ siyar pɨ yokwokairiinaɨn mɨ sɨmiirɨn wɨ ta saiirsiyar pɨ yanmaiwarkainaɨn mɨ kɨma kariir nomiiyauɨm mɨ kariir pɨugɨn aka, kɨma wɨ Krais siir nwokɨ wakaeyokna apɨm. 4 Tɨ Isrelmi iikamɨm, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya kɨmiir bɨdi yɨmbingiyɨn, siir yɨnisɨsɨm nwowam mɨ dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm paenan nɨuyaeiyɨm kɨma bɨdi kɨgɨm. Mɨ siya siir siyɨu komiiyɨn siir siyɨuɨm kɨmiirar mɨ hauugɨn, siir wakaeyokna apamɨn. Mɨ kɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm siyɨuɨn siir inɨg ɨiir sɨbgu hainaniyɨn Adi Komii siya bɨdi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨn mɨ wɨ siya mɨ nanmaiwarkainaei. 5 Mɨ bɨdi bɨdinan inkam komii komiiyɨm inɨgakɨm, kɨmiir yɨdiwi wanwiyaeiyɨm, wɨm kɨma sɨmiir yɨɨnɨekɨm, ɨiya siya nua tɨrii nɨtɨn mɨ siya ɨni nuan iikamɨm krɨmiir hɨriinanar yauunɨ oniyɨn. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm ɨni siyar kɨgɨrkak ɨskiyɨm. Mɨ krɨma ɨinokɨinokɨn Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan ɨski.

6 Kara ha bɨ boɨnkɨn digworaekwo whɨekakɨm bɨiya Adi Komii siya nɨmbingiyɨm, kɨmiiram wɨ tɨr tani. Nɨɨngaka. Mɨ Isrel kɨmiir iikam whɨekakɨm Adi Komii siya hɨriiyar bɨ nɨmbin swokɨm siir isid kɨna nwowamɨn. Nɨɨngaka. 7 Whɨekakɨm Ebraham siir yɨɨnɨekɨna rani. Dimusi rani, sɨma Adi Komii siir yai aiir bɨ wakaeyoknakɨm Adi Komii siya Ebraham siirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn, isidɨn Aisakni isidɨn siir hɨrankɨ nɨtɨm yɨm sɨma kɨmiir isidɨn, yɨpɨkɨn wɨ kara hauuwi, kariir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir mɨ ɨkɨ nhɨrɨm yɨm wɨ nɨɨnga nwowi. 8 Ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa ya hɨnɨɨnga, Ebraham siir isidɨn siir yɨnɨeyɨm, yɨm Adi Komii siir isid rani. Nɨɨngaka. Mɨ yɨnisɨmɨn Adi Komii siya nɨmbinɨn Ebraham siirgɨsiir nhɨekar nwowam siir isidɨn sɨma sɨmaɨrgɨm Ebraham siirgɨsiir yɨnisɨsɨmɨm. 9 Mɨ Adi Komii siya Ebraham siirɨn hɨnɨɨna yɨmbingi, mhoɨiya kɨriir wiga Sera saeya wɨ yɨnpɨugak sapi nwowi mɨ saeya wɨ yɨnisɨm yɨnkamiyɨn naokainaei.

10 Mɨ ta sasa rani. Nɨɨngaka. Rebeka saiir yɨnisɨm yɨnkamiyɨn nwɨso yo ɨriipɨ hɨriinan ad nwɨruwaniyar yɨnisɨmko. Krɨmiir brougae waibiyɨeyɨn Aisak siirgo. 11 Mɨ yɨnisɨm ɨtmwoyɨno nikɨ aokaina karamaeyar nikɨ owo, Rebeka saiir mhɨinau hɨrar nikɨ okaiyo mɨ sowa dimɨn biyɨe mɨ dimɨn wadɨe ha bɨ tɨrko. 12 Mɨ Adi Komii siya Rebeka saiir boɨn, kɨriir yɨnisɨm yaowaeyɨn yɨo wɨ nomousɨmɨn siir aowa nwowi mɨ siya wɨ siiram mɨrii. Tɨriigɨnɨn yɨo krɨmiir nɨisiimauugɨn, Adi Komii siya siir kwoɨnkar nokmwɨn okwowikɨn inkamɨn siir yɨnisɨm nwowamɨn. Mɨ siyɨuɨn inkamkɨ tɨriyɨn yɨo siir kwoɨn ɨiir bɨ nɨkpɨtmaiigɨn. Nɨɨngaka. 13 Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, kariir kwoɨn komiiyɨn Jekop siiram nwokɨn mɨ siirɨn kara yɨmbin siya kariir yɨnisɨm nwowɨm. Mɨ kara Iso siiram bɨ naɨngwokɨn mɨ siirɨn kara yɨkropki niimaua.

14 Mɨ krɨma wɨ panɨɨna boɨni? Mɨ tarii Adi Komii siya siyɨu mɨiyɨk bɨ tɨrkɨn krɨma hɨriinanar tɨ boɨn, aniya? Nɨɨngaka, nɨɨngakɨɨnga! 15 Adi Komii siya Moses siir boɨnki, yɨo kariirar kwoɨnkɨn, kara inkam nwɨrnisi mɨ aɨngwoyɨmiyoki mɨ siirɨn ha whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Yɨo kariirar kwoɨnkɨn, kara iikam ɨmiir mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. 16 Yɨo hɨnɨɨngɨn, tɨ dimɨn hɨriinanɨn, yɨo inkami kwoɨnkɨ bɨ nwowikɨn mɨiya siya mɨriiya mɨ siyɨu mɨiyɨkɨn siya napɨn siirsi. Nɨɨngaka. Yɨo Adi Komii siir naɨngwoyɨmiyoka saiirar dimɨnkɨn, iikam ɨmiir nɨkɨunamɨn. 17 Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka Pero siirɨn nu Isip hɨran inkam komiiyɨn nu kɨrgɨraowiyɨn, kara kɨriirɨn nu kɨgrɨraoan inkam komii asi nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨn mɨ tɨ hɨriinan siirsi nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨn, sɨma kariir kɨrɨe aiir kɨgɨm. Mɨ kariir inɨgɨn omom omomɨn wɨ siir nwokɨ haigɨn ɨdwokiyɨm. 18 Krɨma dɨnoknɨnkɨn Adi Komii siya inkam nwɨrnisi mɨ aɨngwoyɨmiyoki yɨo siirar kwoɨnkɨn mɨ siya inkam nwɨrni mɨ okmwɨn antamyɨryɨri, yɨo siirar kwoɨnkɨn siya siirɨn wɨ hɨriiyar mɨ okmwɨn antamiyɨryɨri. Ɨriig.

Adi Komii siya nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwa mɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwa sowa.

19 Mɨ kɨmiir nwɨrkɨn kariirɨn hɨnɨɨna boɨni mɨ ta yaiya saeya kaimwokɨnɨuwi mɨ Adi Komii siya hɨnɨɨna dimusi boɨnkɨn inkamɨn dimɨn biyɨe dirɨraerarɨn siirɨn, ha? Mɨ yɨpɨkɨn siir kwoɨn ɨiir nɨriiyɨu boɨnanɨn, ha? Inkam nwɨr karamaeka. Nɨɨngaka. 20 Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨn, Adi Komii siir yai aiir nɨriiyɨu boɨnanɨn, ha? Mɨ hau saeya inkamɨn saiir nonkwokwoɨn siirɨn wɨ ha boɨni, kɨra kariirɨn hɨriinan dimusi nonkwokwokɨn, ha? 21 Mɨ inkamɨn hau nonkwokwowiyɨn, siya nu haɨmiiyɨn pa haii mɨ siirɨn hauwo pɨ kwɨsa nonkwokwowi, kwɨra pɨ wadɨe sɨbgu nonkwokwowi mɨ ta wadɨe sɨbgu nonkwokwowa ya dimɨn mɨiyɨk tɨranka. Mɨ aka sɨbgu nonkwokwo karam nwowa, ya ɨkɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨm tɨranka. Yɨo tɨ hɨriinan siya mɨ onkwokwowi, yɨo siirar kwoɨnkɨn.

22 Mɨ Adi Komii siya wɨ ɨriipa hɨriinanar mɨ tɨri. Yɨo siirar kwoɨnkɨn, siir ɨo aiir kɨnwakɨigii, yɨpɨkɨ siya nɨmbinɨm, iikam biyɨeyɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnam. Mɨ siya hɨriinan mɨnam tɨrkɨn, siir kɨrɨe aiir nɨisiimauugɨn iikam krɨmiirɨn mɨ siya krɨmiirɨn wɨ aisiima nikɨ onkwobumbunɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. 23 Mɨ yɨo siya ɨriipɨ hɨriinan siir kɨrɨe komiiya mɨ siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir mɨ ɨisiimauugɨn iikam ɨmiirɨn. Mɨ siir naɨngwoyɨmyoka krɨmiirsi nwowa, krɨmiirɨn saeyar nɨmbingikɨn mɨ ɨrɨpa saeyar nɨnkiamasu haigɨnɨugɨn, tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk siirɨm krɨmar nonkwokwo haiyam. Mɨ siya krɨmiirɨn maɨrgɨmaɨrga asi nwowaigɨnɨugɨn. 24 Mɨ siya krɨmiir nhɨrmi bɨ nɨmbingɨn, tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiir haiyamɨn. Nɨɨngaka. Mɨ Juda iikam krɨma mɨ Juda iikam tani ɨkɨm, krɨma whɨekakarɨn tɨ siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirɨn wɨ hɨriiyar haiswowi. 25 Mɨ yaiyɨm Adi Komii siya boɨnkiyɨm Hosaia siir siya hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn,

iikamɨm bɨiya kariir iikam nwo karam nwowɨm, mhoɨiya sɨma wɨ kariir iikam nwowi. Mɨ iikamɨm nu whɨrankɨ nɨtɨm, kara naɨngwobuna karam nwowɨm, mhoɨiya kara sɨmiiramɨn wa naɨngwobunaei. 26 Mɨ yai kwɨra Hosaia siir yokwo aiir nwowa hɨnɨɨna boɨnka, mhoɨiya Juda iikamɨm wɨ sɨma boɨni, nu whɨran iikamɨm sɨmiir, wɨm kɨma Adi Komii siir iikam tani. Mɨ tɨ nu whɨran iikamɨm mhoɨiya tɨ Adi Komiiyɨn kwoɨn budɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn, sɨmiirɨn wɨ kara nɨmbingi kariir iikam nwowam.

27 Mɨ profet Aisaia siya Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii aiirɨn hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir nu hɨranɨm, mhoɨiya Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir yɨnɨeyɨm sɨma niyɨowi, wɨ yab siiyɨnan nwowi. Mɨ Adi Komii siya tɨ iikam ɨmiir wɨ hoɨmgak nanmaiwarkainanaowid rani. 28 Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya yai wɨ hɨriihɨrii boɨn tani, tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii karam nwowiyɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnamɨn. Nɨɨngaka. Siya wɨ sɨmiiram nwo rani. 29 Bɨiya Aisaia siya hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn mɨ Adi Komiiyɨn nɨnomor kouan sauan kamɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨn siya Isrel krɨmiir iikamɨm sɨmiirɨn nhɨrmi nokmwɨn onaowid karamae nwowi, krɨma wɨ hindara kɨgugu ɨuguskii. Mɨ nɨm wɨ om whɨso Sodom Gomora so hɨnɨɨn tɨri. Ɨriig.

Adi Komii siir yaiya Isrel sɨmiirɨn saeya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn.

30 Mɨ krɨma wɨ panɨɨna boɨni, ha? Krɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni, iikamɨm Juda iikam tani sɨma kwoɨn karamaekɨm mɨinan mɨriiyɨm Adi Komii siir whwonkam ɨda dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨm. Nɨɨngaka. Sɨma naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siya sɨmiirɨn saiirsiyar nɨkɨuwi dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨn. 31 Isrel sɨmiir iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbinɨm, siir iikam nwowam, yɨm mɨinan siyɨu komii siir siyɨu ɨiir napam mɨrii. Adi Komii siya wɨ sɨmiir nwokɨ ɨkɨuɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae iikam mɨ sɨma wɨ dɨg nwo rani. Mɨ Adi Komii siya wɨ digɨumii sɨmiir haimriiyɨugi. Siya sɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae iikam nɨkɨu rani. Nɨɨngaka. 32 Dimusika mɨnsika, sɨma siir yai aiir bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm, sɨma mɨinan mɨnam mɨrii mɨinan sɨmar prɨimɨrii haiyɨm. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn digɨumii asi haimriiyɨugɨn mɨ siya sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae panɨɨnsi yɨkɨusi. Sɨma Krais siiram bɨ naɨngwokɨm mɨ sɨma siir bɨ mɨ wakaeyoknakɨm. Mɨ sɨma ɨni inkamɨn siiyakɨ haɨngiiyɨn mɨ ha nhɨnɨkaigaiyamiyɨn, ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 33 Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii hɨr nwowa saeya hɨnɨɨna boɨnkika,

kɨma wakae, kara Adi Komiikɨn mɨ inkam nwɨrɨn wɨ kara nokmwɨn ohaigɨnɨuwi siiya kɨrɨeni hanɨɨn om Saion hɨr. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm, sɨmiirɨn wɨ siya nonkwobumbunɨnkɨni. Mɨ sɨma wɨ inkamɨn siiyakɨ haɨngiiyɨn mɨ ha nhɨnɨkaigaiyamiyɨn wɨ siir hɨriinan nwowi. Mɨ yɨpɨkɨ siir yai aiirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga siiram nwowi mɨ sɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Ɨriig.

10

Isrel sɨma Adi Komii siir siyɨu mɨiyɨk ɨiir bɨ napkɨm.

1 Tɨ akamɨm kariir kwoɨn komiiyɨn ha naɨngwowi, wɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya nanmaiwarkainaei. Isrel sɨmiir iikamɨm digɨumii siyɨu biyɨeyɨm sɨma tɨrɨn siir haimriiyɨugigɨm sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya swokɨ anmaiwarkainaei mɨ kara ɨinokɨinokɨn Adi Komii siiramɨn saiirar kwɨsboɨnikɨn. 2 Kara sɨmiir bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn mɨ kara kɨmiir asi boɨnɨnkɨigikɨn, sɨma ɨni Adi Komii siir siyɨu ɨiir napama mɨinɨnkɨnkrɨpkaiyɨm. Mɨ sɨma nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨk karamaeka dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm sɨma napam. 3 Mɨ sɨma pɨ whaowaekɨm dimɨn taemɨnɨm, Adi siya dirɨraerarkiyɨm sɨmiir. Mɨ Adi Komii siya wɨ krɨmiir nwokɨ ɨkɨuwɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae iikam. Mɨ sɨma sɨmiir siyɨu ɨiirar napkɨm. Mɨ mɨinan sɨmamar mɨriinakɨm. Mɨ sɨma Adi Komii siir aowa bɨ nwokɨm. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbukaram paɨnɨɨnsi yɨkɨusi. 4 Mɨ ɨiya Krais siya nɨta, siyɨu komii siirɨn, ɨni inkam ɨgsop nokwokairinani haɨnɨɨn ɨkɨn ɨni siyar yaunɨ okwokairinaniyɨn. Mɨ tɨriigɨnɨn yɨo ɨna dɨgiyɨn. Mɨ yɨpɨkɨ Krais siir yai aiiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nɨkɨuwi dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae.

Nanmaiwarkaina ya omkak krɨmiiraɨrga

5 Mɨ Moses siya wɨnboɨnkiya yaiya siyɨu komii siira, iikamɨm sɨmiiramɨn, siya mɨn wɨnboɨnkikɨn, iikamɨm siir sɨbgu apɨm. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam hɨriinansi nɨkɨuwɨm. Mɨ yɨpɨkɨ siyɨu komii siir siyɨu ɨiir sɨbgu naɨngwo tɨbmiiyɨm, mhoɨiya sɨma wɨ omwaiyar waiyayokiyokɨii Adi Komii saɨkaɨn. 6 Yɨo hɨnɨɨngɨn, Moses siya hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn, iikamɨm sɨma Adi Komii siir whwonkam ɨdaɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae panɨɨna nwowi. Mɨ siyɨuɨn Krais siir yai aiiram naɨngwo tɨbmiiyɨn sasaɨrgɨn siyɨuɨn Adi Komii siir whwonkam ɨdan dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam yo. Mɨ ta yaiya ya hɨnɨɨna boɨnkika, kɨma hɨnɨɨna kɨpi naɨngwo nɨnomor koua hɨriirɨn wɨ nhɨnga nami Krais siir nɨkɨunakiyamɨn krɨmiiram? Jisɨs Krais siya bɨdiyar yɨuuniyɨn. 7 Mɨ Krɨma hɨnɨɨna kɨpi mɨ boɨn, iikamɨm naokaowɨm sɨmiir oma hɨriirɨn wɨ nhɨnga nɨuunaiinami Krais siir nauunɨ ɨkɨunakiyamɨm krɨmiiramɨn Jisɨs Krais siya bɨdi yɨnsiin ɨdwonamɨn nɨnomor hɨrankɨn. 8 Adi Komii Komii siir yaiya hɨnɨɨna boɨnkika. Adi siir yaiya ɨni kɨmiir kingiingɨkingiin waraurar nwowa. Mɨ saeya kɨmiir mhɨi kwoɨnau waraurar nwoka mɨ kɨma ta yai aiirɨn ɨna boɨnkiyɨm. Mɨ ta yaiya krɨma boɨnkiya saiir yaimwokɨyaimwowa ya hɨnɨɨnga, kɨma Jisɨs Krais siiram daɨngwo tɨbmii. 9 Mɨ kɨra iikam nhɨrmaka hɨnɨɨna boɨni, Jisɨs Krais siya kariir Bɨiyan Inkam Komiigɨn mɨ kɨra ha naɨngwo tɨbmiikikɨni, ta Adi Komii siya swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowa Jisɨs Krais siirɨn ɨe hɨrankɨn mɨ kɨriirɨn wɨ Adi Komii siyar nanmaiwarkainaei. 10 Mɨ krɨmiir kwoɨnɨm Krais siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiiram naɨngwo tɨbmiikikɨni mɨ krɨma ta krɨma mɨ aɨngwo tɨbmiikikɨna saiirɨn ha mɨ boɨnɨnkɨigii mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nɨkɨuwi mɨ krɨmiirɨn wɨ siya nanmaiwarkainaei. 11 Yokwo Komii saeya tɨ dimɨn ɨiirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn mɨ iikamɨm siiram naɨngwo tɨbmiikikɨniyɨm sɨma wɨ hɨkak nwo rani. 12 Ta yaiya Juda iikamɨm mɨ Juda iikam tani ɨkɨm, hɨnda tɨndanɨm, tɨ nu ɨiirar nwoɨrkakɨm, krɨmiirar boɨnkika. Mɨ krɨma whɨekakarɨn Adi Komii siir whwonkam ɨdaɨn ɨni hɨrii hɨriinankɨnar ywowɨm. Adi Komii siya krɨmiir whɨekakniyar Adi Komiigɨn. Mɨ ɨni mɨ owɨn iikam whɨekakɨm, yɨpɨkɨ siiram kauwok boɨnɨm, sɨmiirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ siyar hauu haigɨnɨuwi. 13 Adi Komii siir Yokwo Komiiya saeya hɨnɨɨna boɨnkika, iikamɨm Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨg ɨiir dapɨkɨuwɨm sɨmiirɨn wɨ siya nanmaiwarkainaei.

14 Mɨ sɨma siiramɨn wɨ panɨɨna kauwok boɨni, sɨma siiram naɨngwo tɨbmiikikɨn karamae nwowi, ha? Mɨ sɨma siiramɨn wɨ panɨɨna mɨ naɨngwo tɨbmiikikɨni, sɨma siir yai aiir wakae karam nwowi, ha? Mɨ iikamɨm sɨma siirɨn sɨmiir boɨnmɨmauu karam nwowi mɨ sɨma wɨ panɨɨna wakaei, ha? 15 Mɨ Adi Komii siya siir iikam ɨmiir nɨkropki karam nwokɨswo siir yai aiir boɨnmɨmauuam mɨ sɨma wɨ panɨɨna wakaei, ha? Yɨo tɨ hɨnɨɨn siyɨuɨn mɨiyɨk rani. Adi Komii siir Yokwo Komiiya saeya iikam ɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnka. Iikamɨm yɨpɨkɨ Krais siir yai wɨn kɨbɨeya saiir boɨnmɨmauuɨm, yɨm iikam bɨmbɨuwi rani. 16 Mɨ Isrel sɨmiir iikam whɨekakɨm Krais siir yai wɨn kɨbiya saiiram bɨ naɨngwo tɨbmiikikɨnkɨm. Isaia profet inkamɨn siya hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn, Bɨiyan Inkam Komii, iikam hoɨmgak rani, krɨmiir yai naɨngwo tɨbmiikikɨniyɨm mɨ ɨkɨ nhɨrɨm yɨm ɨni nɨɨnga ywowɨm. 17 Mɨnsika, tɨ iikamɨm sɨma Krais siir yai aiirɨm whɨsarii bɨ naɨngwo tɨbmiikikɨnkɨm sɨma ta yai aiir bɨdi wakaeyɨm. Ta yaiya sɨma saiirɨn whɨsarii bɨ wakaekɨm, saiirɨn iikam ɨmar boɨnmɨmauuwamkɨm sɨmiirɨn. Mɨ sɨma asi wakaekɨm saiirɨn.

18 Tariigɨna kara pɨ kɨmiir srɨii, Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma ta Krais siir yai wɨn kɨbiya saiir bɨdi wakaeyɨm, aniya? Ɨkɨ, sɨma bɨdiyar wakaeyɨm. Adi Komii siir yaiya yokwo Sam hɨr nwowa saeya hɨnɨɨna boɨnka,

ta yai wɨn kɨbiya iikam ɨma bɨdi yapboɨnmamauuwa, hɨnda tɨndan maeyauɨm Isrel sɨmiir iikam ɨma nwowɨm sɨmiirɨn.

19 Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ dimɨn whɨrɨn siir swokɨ kwasrɨigi, kɨmiir kwoɨnɨn ha naɨngwowi, Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma whaowaekɨm ta yai aiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm, aniya? Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga sɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm. Moses siya bɨi tɨ Isrel sɨmiir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir wɨnboɨnkiyɨn siya hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn,

Adi Komii kara, kara wɨ iikamɨm maeyau nhɨranɨm inɨg komii karamaeyɨm, wɨ sɨmiir haii. Mɨ yɨm sɨma kariir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ kɨmiirɨn wɨ kara kiyopsɨbgikikaigiki mɨ kɨma wɨ kɨgmaɨr prasae kɨn tani, dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm sɨmiiramɨn.

20 Mɨ Aisaia, profet inkamɨn siya bɨ kaorarao boɨnkɨn,

iikamɨm Juda iikam tani sɨmiirɨn. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, Adi Komii siir yai aiirɨn, iikamɨm mɨinan kariiram mɨrii karamae nwowɨm, yɨm sɨma kariir bɨdi yakɨgniyɨm. Mɨ iikamɨm kariiram srɨi karamae nwowɨm iikam nhɨrmi, kara sɨmiir hɨriirɨn bɨdiyar mɨ ɨmbiyamɨn.

21 Mɨ profet inkamɨn Aisaia siya Isrel sɨmiir iikam ɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn Adi Komii siir yai aiirɨn, ɨi kasakasa rani, namkiyɨm, kara sɨmiiram nɨkɨu kɨnkina nanaeyɨm, kariir wakaeyokna apɨm. Mɨ sɨma ɨni boriisopɨm mɨ kariirɨn sɨma digɨumii haimriiyɨugig mɨ sɨma kariir yai aiir bɨ wakaeyoknakɨm. Mɨ sɨma ɨni yantamyɨriyɨr kɨɨnɨm. Ɨriig.

11

Adi Komii siya Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiirsi naɨngwobumbugɨn.

1 Kara kɨmiir srɨiyam tɨri, kɨma hɨriiyar naɨngwowi, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya siir isidɨn Isrel sɨmiir iikam ɨmiirɨn digɨumii bɨdi haimriiyɨuɨn, aniya? Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Mɨ an kararɨn Isrel inkamaɨrgɨn. Abraham siya kariirar brougaekɨn mɨ an kara Bensamini isidɨn siir hɨrankɨn. 2 Adi Komii siya siir iikamɨm bɨdi bɨdiniya siyar nɨmbingiyɨm, sɨmiirɨn digɨumii bɨ haimriiyɨugɨn. Mɨ kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm yaiya profet Ilaija siya kwɨsboɨnkiya Adi siiram Yokwo Komii hɨr nwowa Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiiram, siya hɨnɨɨna kwɨsboɨnkikɨn, 3 Bɨiyan Inkam Komii, kɨriir profet inkamɨm Isrel sɨma bɨdi yɨsomsom aokaokiyɨm. Mɨ hɨiyɨm wraisu Adi Komii siiram nɨnkɨn ɨmiiyaeiya yɨm ɨriipɨ hɨriinan sɨma bɨdi mɨ ɨinɨkinhɨmnhɨngiyɨm. Mɨ kanakanar nwowi mɨ sɨma kariiram hansɨri, kariir nɨsomaowam. 4 Mɨ Adi Komii siya siirɨn panɨɨn yaiya sae yowarkɨi boɨnki, ha? Siya ha boɨnkikɨn. Nɨɨngaka. Kariir iikam 7,000nɨm, yɨm ɨna nwokrɨpkaiyɨm kariir yai aiirar wakaeyoknakrɨpkaiyɨm kara sɨmiirɨn digɨumii bɨ haimriiyɨugɨn. Mɨ sɨma Bal sɨmiir nɨksɨsae dimɨnɨn uruwai siyaowaini hanɨɨn ɨgak siiram bɨ nakaiswaekɨm. Nɨɨngaka. 5 Mɨ ɨriipa hɨriinan, tariinanɨn isid haɨmii whɨrɨn ɨna mɨ owɨn, Adi Komii siya nɨmbinɨn siya sɨmiirsi naɨngwobumbugɨn. 6 Adi Komii siya sɨmiir nɨmbinɨn siya sɨmiirɨn whɨsarii bɨ nɨmbingɨn, siya sɨmiirsi naɨngwobumbugɨn. Siya sɨmiir mɨiyɨm sɨma mɨriiyɨm sɨmiirsi bɨ nɨmbingɨn. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya mɨiyɨm sɨma mɨriiyɨm sɨmiirsi nɨmbingɨswo mɨ ta siir naɨngwobumbuwa wɨ opa pɨ kimaiyɨn.

7 Mɨ krɨma wɨ panɨɨna boɨni? Tɨ dimɨnɨn Isrelmi iikamɨm mɨinan sɨma napmɨriiyɨn, siyɨu komii siir siyɨu ɨiir napam sɨma siir bɨ haigɨn. Mɨ iikamɨm Adi Komii siyar naɨngwobumbuɨm mɨ ha nɨmbinɨm siir iikam nwowam, sɨma sɨmaɨrgɨm tɨ dimɨn ɨmiir haiyan iikamɨm. Mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm, yɨm sɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siyar tɨrkikɨn mɨ sɨma ɨni kwoɨnam yaowhaeyɨuɨm, siir siyɨu ɨiir napɨm. 8 Yokwo Komii saeya boɨna saiir hɨriinan,

sɨmiir kwoɨnɨn Adi Komii siya bɨdi tɨrkiyɨn mɨ sɨma ɨni kwoɨn karamae ywowɨm. Mɨ dimɨnɨn sɨma kɨgiyɨm, sɨma siiram kɨg naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm pɨ boriisopi. Mɨ dimɨnɨn sɨma wakaeiyɨn, sɨma siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm pɨ mɨ boriisopi. Mɨ bɨiya sɨma nwowa, hɨriiyar nwoyokiyokɨinaniyɨn mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨn. 9 Adi Komii siir yaiya Devid siya wɨnboɨnkiya ya hɨnɨɨnga, sɨma Adi Komii siirɨn bɨdi yaɨngwo owouugikɨm mɨ sɨma ɨni yaewou nikwo aeyɨm inantɨonanamɨm. Mɨ tariigɨna ya ɨni uridɨn krɨma hɨuridkikaiiyɨn huwam ɨni siir hɨriinan ywowa. Mɨ sɨmiirɨn ha kiyɨskaii mɨ sɨmiirɨn wɨ hindara nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguskii. 10 Sɨma inkam nhwokwɨsaenan dwokiyam, sɨma kɨpi nanaokɨgɨmokaeyam. Mɨ sɨma inkamɨn dimɨn hɨkak haiiyɨn mɨ ha hɨugraknaiinamiyɨn, siir hɨriinan dwo. Mɨ sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm, sɨmiirɨn wɨ hɨriinanar timɨ kikɨn hɨugrak haigɨnɨu.

11 Mɨ kara kɨmiirɨn pa swokɨ srɨigii, kɨma ha naɨngwowi, tɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma bɨdi yonkwobumbunɨnkɨn ɨuguskiyɨm, aniya? Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Mɨ sɨma Krais siir yai aiir bɨ wakaeyoknakɨm mɨ ta hɨriinan saiirsi whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn Adi Komii siya ɨkɨ Juda iikam tani sɨmiir nanmaiwarkainam. Mɨ Isrel sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya mɨnki mɨ sɨma wɨ ɨo whwonkam Juda inkam tani sɨmiir nanaowi. Dimusi rani, siya dimɨn mɨiyɨk sɨmiir hauugɨn. 12 Mɨ siyɨu biyɨeyɨm sɨma tɨriyɨn, Adi Komii siirɨn sɨmar hɨuyarmai mɨ siya ɨkɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk asi hauuwi. Mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm, sɨmiirɨn ɨni yɨmiiyɨuwɨm mɨ Adi Komii siya tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨm asi hauugikɨn. Mɨ mhoɨiya Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma Krais siiram swokɨ haiyɨug naɨngwonanii mɨ tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ Juda iikamɨm tɨ nu ɨiirar nwoɨrkakɨm hɨnda tɨnda wɨ sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi.

Adi Komii siya Juda iikam tani sɨmiir nanmaiwarkainakɨm.

13 Mɨ tariinanɨn kara tɨ iikam Juda iikamɨm tani, tɨsi yai kɨmiir ninɨ boɨnmɨmauuniyɨn. Kara aposel inkamkɨn, kariirɨn Adi Komii siya nɨkropkikɨn tɨ iikamɨm Juda iikam tani, kɨmiiram. Mɨ ta mɨiya kara mɨriiya kara saiiramɨn maɨrgɨmaɨrga komii asi nwowi. 14 Mɨ ɨiya kara hɨriinan tɨrɨn mɨ kariir isidɨn Isrel sɨma wɨ whwokwoka nwo rani. Sɨma wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya hauuwɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨm, hɨuyɨrmaii. Mɨ kara Juda sɨmiir iikam nhɨrɨm wɨ tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirsi nanmaiwarkainaei. 15 Adi Komii siya wɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiiram kiwakii, saɨka nongwomamaɨr aeyam. Dimusi rani, siya Isrel sɨmiir isidɨn, siirɨn digɨumii bɨdi haimriiyɨugigɨn. Mɨ mhoɨiya ɨiya siya sɨmiir swokɨ ɨkɨunaei siiram swokɨ ɨtɨm, ya wɨ dimɨn mɨiyɨkɨ mɨiyɨknan nwowi, inkamɨn ɨeyankɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwowiyɨn mɨ omwai ha waiyaeiyɨn siir hɨriinan.

16 Mɨ inkamɨn paemɨiyɨm Adi Komii siir nɨkɨumauuwi mɨ ɨkɨ siir kwiya kwiyaɨm mɨ siir kwoɨm mɨ siir nidɨm, yɨm ɨriipɨ hɨriinan siirara kɨnaɨrgɨm. Mɨ Ebraham siya mɨ profet inkam mɨiyɨk mɨiyɨk ɨkɨm, sɨma Adi Komii siir yɨnisɨsɨm nwowi, mhoɨiya sɨmiir isidɨm sɨmiir yɨnɨeyɨm wɨ ɨriipɨ hɨriinan siir yɨnisɨsɨmar mɨ owi. 17 Mɨ Adi Komii siya ɨbɨn inkamkɨ nonkwo nankaiiyɨn, siir kwiya wai ɨmiir nɨkrɨp haii mɨ siya ɨbɨn sasa nɨkii whakiyɨn siir kwiyam ha mɨ ɨkrɨp haii mɨ sɨmiirɨn wɨ ɨrɨpa nɨtɨmrwakɨu widgii. Mɨ sɨma kɨrɨe wɨ sɨma sɨmar swokɨ ɨnhai anainaei. Mɨ Juda iikamɨm yɨm ɨni ɨbɨn inkamkɨ nonkwo ɨnkɨniyɨn, ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ Juda iikam tani yɨm ɨni ɨbɨn sasa nɨkiiwhakiyɨn, ɨni siir hɨriinan ywowɨm. Mɨ kɨma isid whɨsaɨrɨn ɨni ɨrɨpar yɨtɨnakɨuɨm, tɨ pae wɨso sowiir hɨriinan. Mɨ wɨm kɨma ɨni ta paeyakwiya waiya ɨni saiir ɨgsop aiir nokwokairiinanan ywowɨn. Mɨ wɨm kɨma opa pɨ siir mɨi ɨmiirsiyar mɨ haii. Mɨ Juda iikam tani kɨma kɨrɨe pɨ Juda iikamɨm sɨmiirsiya mɨ haii. 18 Mɨ kɨma hɨriinan nwowi mɨ kɨma wɨ ha kɨpi naɨngwo, Juda iikamɨm sɨmiir kouɨn ɨni kɨma ywowɨm, yɨpɨkɨ tɨ paeyakwiyam wainamɨm Adi Komii siya nɨkrɨp haiiyɨm sɨmiir hɨriinan. Mɨ kɨma hɨriinan dimuam naɨngwowi, ha? Wɨm kɨma ɨni paeyakwiyanan ywowɨm mɨ Juda iikamɨm yɨm ɨni paemɨinan ywowɨm. Wɨm kɨma ɨni paeyakwiyanan ywowɨm mɨ kɨma wɨ dɨg nwo rani, pae siir mɨi ɨmiir op hauuwɨm, paeyakwiya ɨmiirɨn paemɨi ɨeyar kɨrɨe haigɨnɨuwi.

19 Mɨ wɨm kɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni, paeyakwiyam Adi Komii siya nɨkrɨp haiyɨm ɨgsopa krɨma mɨ okwokairinaei yɨo ɨni mɨ owɨn. 20 Ta yaiya, ya yaimwowaɨrga mɨ kɨma, kɨmasiyar mɨntɨrao ta saiirsiyɨn. Sɨmiirɨn Adi Komii siya nhɨnɨkrɨropkikɨm. Dimusi rani, sɨma siir yai aiir bɨ wakaena apkɨm. Mɨ sɨmiir ɨgsopa kɨma asi nokwokairiinanaowidga, wɨm kɨma siir yai aiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. Mɨ kɨma, kɨmamar kɨpi naɨngwona, kɨma wɨ tɨ ɨdid. Mɨ dimɨnɨm kɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiirsi ha timɨ mɨntɨrao. 21 Juda iikamɨm, yɨm ɨni paeyakwiya kɨɨnan ywowɨm mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ hɨriiyar kɨgnɨnkɨn okrɨpkai rani. Nɨɨngaka. Sɨmiirɨn wɨ siyar nɨkrɨmkrɨpkii. Mɨ wɨm kɨma, wɨ ha kɨpi mɨ aɨngwo, Adi Komii siya krɨmiirɨn, wɨ hɨriinan mɨ tɨr tani. Nɨɨngaka. 22 Adi Komii siya iikamɨm digɨumii siir haimriiyɨugigɨm, sɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmyok karamaeka. Nɨɨngaka. Sɨma ɨni ɨbyakwiyaɨm Adi Komii siya nɨkrɨmkrɨpkiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm, wɨm kɨma ɨni ɨbɨn sasa nɨkii whakiyɨn, siir kwiyam ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ kɨma siiram wakaeyokna apkrɨpkai karam nwowi mɨ kɨma wɨ hɨriiyar naɨngwowi, siya wɨ krɨmiir nhɨnɨkrɨropki rani mɨ wɨ krɨmiir nonkwobumbunɨnkɨn ɨguski rani, aniya? 23 Mɨ Juda iikamɨm sɨma swokɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨni, Adi Komii siya wɨ dɨgar nwowi, sɨmiirɨn wɨ sɨmiir naeyɨu ɨmiirar swokɨ iyopkɨmkɨkɨugii. 24 Mɨ Juda iikam tani kɨma ɨni ɨbɨn sasa nɨkii whakɨn Adi Komii siya nɨkrɨpkiyɨn, ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Adi Komii siya mɨriiya mɨiya ya ɨni saɨkɨsar ywowa. Mɨ siya kɨmiirɨn ɨbɨn inkamkɨ nɨnkɨnɨn, saɨkar yɨnkɨn iyopkɨkɨu haigɨnɨu. Mɨ Juda iikamɨm ɨni tɨ ɨbɨn inkamkɨn nɨnkɨnɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn Juda iikam tani hɨnɨɨn tɨri, ya tariigɨna ya mɨi komii rani, Juda iikam sɨmiir swokɨ ɨkɨunaei mɨ sɨmiirɨn sɨmiir maeyaugɨ maeyau ɨmiirar swokɨ iyopkɨmkɨkɨugii. Nɨɨngaka. Ɨriig

Adi Komii siya iikam whɨekakɨm Juda iikamɨm sɨmiirɨm mɨ Juda iikam tani ɨkɨm wɨ sɨmiirar nanmaiwarkaina swowi.

25 Tɨ kariir akamɨm, kara ha naɨngwowi, ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowɨm sɨmiir tɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨn, bɨiya inkamkɨ sɨbgu nɨnoknɨnkɨn karam nwowa, kara ha naɨngwowi kɨma tɨ dimɨnɨn siirgɨsiir tɨ ɨnoknɨnkɨn mɨ kara pɨ boriisopi, kɨma hɨnɨɨna naɨngwoɨm digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn kɨmar yɨnoknɨnkɨn ɨski. Nɨɨngaka. Adi Komii siya kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn mɨ wɨ ta ɨiya Juda iikam tani Adi Komii siya nɨmbinɨn siir yɨnisɨsɨm nwowi, sɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨnana wɨ saiirar nadɨgni. 26 Mɨ mhoɨiya tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨma dɨgii mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm ha swokɨ amswowi Adi Komii siiram mɨ sɨmiirɨn wɨ siyar nanmaiwarkainaei. Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii hɨr nwowa saeya hɨnɨɨna boɨnka,

inkamɨn iikam ɨmiir nanmaiwarkainaɨnɨn, yɨo om Saionankɨ nɨtɨn inkamɨn siya. Mɨ kwoɨn bibiyɨeyɨm Jekopni isidɨn siir kwoɨnau nwokaiyɨm wɨ siya kɨndimdiyɨugii.

27 Mɨ ta ɨiya, kara sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir kɨndiyɨugii mɨ ta bɨiya kara nɨmbina, nɨmbina ya wa nɨmbiyami. 28 Isrel sɨma Adi Komii siir yai wɨn kɨbiya digɨumii saiir haimriiyɨugigɨm, sɨma whwokwoka saɨka bɨ nwowikɨm mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn ɨo asi nwokɨn. Mɨ ɨkɨ Juda iikamɨm sɨmiiram asi nɨnmiinɨnkɨnamkɨn. Dimusi rani, Isrel sɨmiir kamɨm Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨm siir iikam nwowam. Mɨ siya sɨmiiramar naɨngwokwoɨn. Dimusi rani, bɨdi bɨdiniyarɨn siya sɨmiir brougaeyɨm Ebraham, Aisak mɨ Jekop, sɨmiir bɨdi boɨnɨn hɨnɨɨn, kɨmiir isidɨn wɨ karar kɨgrɨraowi mɨ sɨmiirɨn wɨ siyɨu mɨiyɨk ɨiirar tɨrhaigɨnɨuwi. 29 Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ siyɨu mɨiyɨk ɨiirar tɨri. Dimusi rani, siir kwoɨnɨn wɨ swokɨ kisɨna haigii rani, iikamɨm siya nɨmbingiyɨm, siir iikam nwowam, sɨmiir nanmaiwarkainamɨn. Nɨɨngaka. 30 Bɨiya Juda iikam tani yaewan kɨma nikɨ kɨndiyɨu wankɨm Adi Komii siir yai aiirɨn mɨ tariinanɨn Adi Komii siya krɨmiirsi naɨngwobumbugɨn mɨ siya kɨmiir asi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Dimusi rani, Isrel sɨmiir iikamɨm, sɨma Adi Komii siirɨn digɨumii haimriiyɨugigɨm mɨ siya kɨmiiram asi nɨnmiinɨnkɨnanii. 31 Adi Komii siya kɨmiirsiyɨn ɨna naɨngwobumbuwɨn. Dimusi rani, Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma siir yai aiirɨn yaewan bɨdi kɨndiyɨuwangikɨm. Mɨ tariinanɨn, Adi Komii siya wɨ sɨmiirsi swokɨ aɨngwobunaei mɨ siya sɨmiirɨn wa whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. 32 Mɨ tɨ siyɨuɨn Adi Komii siir yai aka nantamiyɨriyɨriiyɨn, Adi Komii siya iikam ɨmiirɨn wɨ iikamɨm hɨugrɨpkɨikikaigiyɨm wɨ sɨmiir hɨriinan hɨugrɨpkɨikikaigi mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn tɨ hɨriinan tɨrkiyɨn mɨ siya mhoɨiya krɨmiirsi naɨngwobumbuwi mɨ wɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Ɨriig.

Krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan.

33 Ha kɨpi naɨngwo, krɨmiir Adi Komiiyɨn, siya bɨmbɨuwigɨ mɨ ɨuwi digworaekwowɨm siya nɨnoknɨnkɨnɨm, ɨni solwara nwowi siiyɨnkrɨnɨm ɨni sɨmiir haiburɨm mɨ kougɨkouwɨn ɨni siyar yowɨskiyɨn. Krɨma nɨnoknɨnkɨn tani, tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya tɨriyɨn mɨ siya krɨmiirɨn wɨ panɨɨn panɨɨna namisi tɨri, siya hindara tɨri. 34 Kaimwoka, Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka,

yɨpɨkɨn Bɨiyan Inkam Komii siir kwoɨn ɨiir nɨnoknɨnkɨnɨn, ha? Mɨ wɨ nhɨnga boɨni siirɨn, hɨnɨɨnɨn, kɨra tɨ hɨnɨɨnɨn si tɨ tɨr, iyɨe? Tɨ hɨnɨɨnɨn si tɨ tɨr, ha? 35 Yɨpɨkɨ inkamkɨn dimɨn Adi Komii siir nikɨ hauuwi mɨ mhoɨiya siya siirɨn wa swokɨ iyopkɨiyɨuwi siirɨn, ha?

36 Nɨɨngaka. Digworaekwo whɨekakɨm siyar tɨrkikɨm. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn ɨni siyar kɨgɨrkakɨm mɨ digworaekwowɨm yɨm ɨni hɨriiyar nwowɨm, siir kɨnsiis haigɨnɨuwam. Mɨ krɨma siir inɨg ɨiirɨn ɨinokɨinokɨn hɨriiyar hainananaei. Taka yaiya, ya yai kaimwokɨ kaimwoka. Ɨriig.

12

Krɨmiir mhɨi kwoɨnɨm Adi Komii siirɨn inkamɨm dimɨn taemɨn siir nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm sɨmiir hɨriinan hauugi.

1 Tɨ kariir akamɨm, kara kɨmiirɨn ta yai aiir boɨnɨnkwokwokii, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya krɨmiiramɨn naɨngwobumbu prasae bɨ kɨnkɨn. Mɨ siya krɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk mɨiyɨk kasa bɨ tɨrkɨn, krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Mɨ krɨma, krɨmiir mhɨi kwoɨnɨm Adi Komii siirɨn, inkamɨn nae siir nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨn siir hɨriinan hauugi. Mɨ krɨma siir yai ɨmiir wakaeyokna mɨ siir mɨi ɨmiir mɨrii. Mɨ siya wɨ krɨmaka nwokɨ ɨngwomamaɨr aeyɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn krɨma Adi Komii siir inɨgɨn wɨ siir nwokɨ hainan kɨɨnɨm. 2 Kɨma siyɨuɨm nuan iikamɨm sɨma tɨriiyɨm sɨmiir kɨpi kɨgna dirɨraerar. Nɨɨngaka. Kɨma Adi Komii siir tikɨ kɨgnɨnkɨnki, kɨmiir kwoɨn ɨmiir hɨurworwokaiyamɨn mɨ kɨma wɨ Adi Komii siirgɨsiiram wakaeyokna apan iikam nwokɨ owɨm. Mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni digworaekwowɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm kɨma tɨram. Yɨo tɨriigɨnɨn ɨni yokiyɨn, Adi Komii siirɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga siya nwowaigɨnɨuwi. Mɨ Tɨriigɨnɨn, krɨmiirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi.

3 Adi Komii siya kariirsi naɨngwobumbugɨn mɨ siya kariirɨn siir aposel inkam asi nokmwɨn okwohaigɨnɨugɨn. Mɨ ta hɨriinan kara inɨgakɨn kɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnɨm, wɨm kɨma inɨg karamae iikamɨm kɨma ha kɨpi naɨngwo kɨma wɨ inɨg komiigak iikam nwowi. Nɨɨngaka. Kɨma, kɨmamar kɨpi naɨngwona mɨ kɨma, kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siya hauuwa kɨmiir, saiirgɨsaiir dɨgar hɨd. Mɨ kɨma wɨ tɨ dimɨnɨn siya nɨmbingiyɨn tɨram wɨ siir nwokɨ tɨrɨm. 4 Krɨma dɨnoknɨnkɨn, krɨmiir pɨua kwɨruwaɨrga mɨ saiir pɨua haɨmii haɨmiiyɨm kasa rani. Pɨu haɨmii nhɨrɨm yɨm dimɨn whɨr nonkwo dirɨraerarikɨm mɨ nhɨrɨm yɨm dimɨn whɨr mɨ onkwo dirɨraerarikɨm sɨma dimɨn whɨrua bɨ nonkwo dirɨraerarikɨm. 5 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn krɨma iikam kasa rani mɨ krɨma ɨni pɨu kwɨruwananar swokɨ owɨm. Dimusi rani, krɨma Krais siir yai aiir wakaeyokna apkɨm mɨ krɨma ɨni ɨrɨpar yɨtɨnakɨuwɨm. Mɨ krɨma, krɨma krɨma tɨ swokɨ whɨnkɨnsiis ankɨnsiis ɨrni nwɨrniyɨn. 6 Mɨ dimɨnɨm Adi Komii siya tɨriyɨm mɨ siya hauuwiyɨm krɨmiir sɨma hɨrii hɨriinankɨna rani. Nɨɨngaka. Adi Komii siya kɨmiirsi naɨngwobumbugɨn mɨ kɨma wɨ haɨnii nɨnoknɨnkɨni dimɨnɨn siya kɨmiir boɨnmauuɨn. Mɨ siya ta yai boɨnmɨmauuni nɨnoknɨnkɨna inkam nwɨrni hauuwi mɨ siya siir naɨngwo tɨbmiiya saiir dɨgar boɨnmɨmauu. 7 Mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn kɨrɨe siir mɨi aiir mɨriiyam hauuwi. Ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨma whɨnkɨnsiisam mɨ kɨma ta mɨi aiirgɨ aiirarar sɨbgu mɨrii ɨski. Mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn kɨrɨe siir yai aiir boɨnmɨmauuam hauuwi. Mɨ kɨma ta mɨiya siya hauua saiirgɨsaiirarar sɨbgu mɨrii ɨski. 8 Mɨ kɨma iikamɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm iikam nhɨrmi nokboɨn prapras haigɨnɨuwi mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨma tɨrɨn sɨmiir, sɨmiirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbingiyɨm iikam nhɨrmi nokboɨn prapras haigɨnɨuam mɨ kɨma ta mɨi aiirarar sɨbgu mɨrii sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbingiyɨm digworaekwo iikam nhɨrmi sɨoɨtkɨn hauuam mɨ sɨma ta mɨi aiirɨn sɨbgu mɨrii mɨ sɨmiirɨn digworaekwowɨm hoɨmgakar sɨoɨtkɨn hauu. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbingiyɨm iikam nhɨrmi kou nwowɨm, kɨma sɨbgu tɨr mɨ kɨma wɨ sɨbgu dwo. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbingiyɨm, iikam nhɨrmisi naɨngwoyɨmyokɨm, sɨma saiirɨn wɨ sɨbgu tɨr. Mɨ kɨma sɨmiirɨn wɨ nɨmbunɨnɨekakar dwoki.

9 Kɨma kɨpi nɨksɨsae, kɨma ɨrni kwɨrniyamar daɨngwo dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiiraramar daɨngwo. Mɨ dimɨnɨm biyɨe nwowiyɨm sɨmiiramɨn kɨpi naɨngwo. 10 Ɨrni nwɨrniyam naɨngwokwowiya, ɨni kɨriir yɨnwigɨm sɨmiiram kɨra naɨngwowiya ɨni saiir hɨriinan yowa iikam nhɨrmiyam naɨngwokwowiya ɨni kɨramar naɨngwonaeiya ɨni saiir haibura. 11 Kɨma pɨugɨ kɨpi piyao. Dimɨnɨn kɨma tɨriyɨn Bɨiyan Inkam Komii siir kɨmiir kwoɨnɨn tɨ siirarar hauu ɨguski. 12 Kɨma maɨrgɨmaɨrga hɨriiyar dwokrɨpkai ɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Krais siya swokɨ ɨtana saiiram. Mɨ ɨiya kɨmiirɨn dimɨn biyɨekɨ kɨmbu haigɨnɨuwi, kɨma wɨ sɨbgu dokworɨnu. Adi Komii siiramɨn dimɨn taemɨnamɨn. Ɨinokɨinokar srɨinanae. 13 Mɨ iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm sɨma paeprikabnan nwowi mɨ kɨma sɨmiirɨn kɨmiir digwokworaekwo ɨmiirar hauu. Mɨ iikam nhɨrɨm om whɨranɨm kɨmaka boɨnaenakiyam nɨti, kɨma sɨmiirɨn ɨgi haigi ɨdwokaigi.

14 Mɨ iikamɨm kɨmiir nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨn haigɨnɨuwi kɨma sɨmiirɨn yamdi kɨpi swokɨ tɨr. Kɨma sɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨkɨ mɨiyɨk ɨiirar tɨr. Mɨ Adi Komii siiram kwɨsboɨnki sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 15 Mɨ iikamɨm maɨrgɨmaɨrga nwowi mɨ wɨm kɨma ɨriipɨ hɨriinan sɨmakar timɨ ɨnkɨn maɨrgɨmaɨrga. Mɨ sɨma hɨk mɨ haii mɨ wɨm kɨma ɨriipɨ hɨriinan hɨk sɨmakar timɨ ɨnkɨn hai. 16 Kɨma ɨrɨpa dongwomamaɨr ae kɨma ha kɨpi naɨngwo, kouwɨn ɨni kɨmar ywowɨm. Nɨɨngaka. Kɨma ɨkɨ iikamɨm inɨg karamaeyɨm sɨmaka damasu mɨrii, ɨkɨ mɨi bibiyɨeyɨm sɨma mɨriiyɨm sɨmiir. Mɨ kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn ha kɨpi naɨngwo, nɨnoknɨnkɨn komiigakɨn kɨmar yo. Nɨɨngaka. 17 Mɨ kɨma iikamɨm siyɨu biyɨe kɨmiir tɨri sɨmiirɨn yamdi kɨpi swokɨ tɨr haigɨnɨu. Mɨ kɨma iikam ɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk ɨiirar tɨrii mɨ sɨma wa kɨgnɨnoknɨnkɨnkii. Wɨm kɨma siyɨu mɨiyɨkɨ mɨiyɨk ɨiirar tɨrii. 18 Mɨ sɨyɨu kakɨn nɨuwi, kɨma digworaekwosi kɨpi nɨniinansao. Nɨɨngaka. Kɨmiir kwoɨn komiiyɨn iikam ɨmaka nongwomamaɨr aeyam daɨngwo. 19 Tɨ kariir akamɨm kɨma iikamɨm kɨmiir tɨrbuwɨm sɨmiirɨn yamdi tɨrbuwam kɨpi swokɨ tɨr. Kɨma tɨ iikamɨm ɨo kɨmaka nwowɨm, sɨmiirɨn Adi Komii siiramar dwo. Wɨ yamdi siyar tɨri. Kɨma tɨ dimɨnɨm Adi Komii siiram dwo yamdi siyar tɨrɨm. Dimusi rani, siir yaiya Yokwo Komii saiir hɨr nwokaiyɨm hɨnɨɨna boɨnkɨm, sɨmiirɨn mhoɨiya wɨ yamdi karar tɨrhaigɨnɨuwi mɨ wɨ karar nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. 20 Mɨ kɨma iikamɨm siyɨu biyɨe kɨmiir tɨrɨm sɨmiirɨn yamdi kɨpi swokɨ tɨr. Mɨ sɨma mhɨigɨ naowi, kɨma sɨmiirɨn naemɨn ha timɨ hauu sɨma naeyam. Mɨ sɨma kwoɨnkɨ mɨ haeii, kɨma sɨmiirɨn op ha timɨ hauu kwiyae. Mɨ kɨma sɨmiirɨn hɨriinan tɨri, mɨ sɨma wɨ nɨdid prasaekikɨn tani, tɨ siyɨu biyɨeyɨn sɨma tɨrɨn kɨmiir siirsiyɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo ɨni nhɨridmɨr parid siyɨtkɨnkinan ywowɨn sɨmiir mwo ɨmiir. 21 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, kɨma siyɨu biyɨeyɨn siiram kɨpi kiwaki, siya nikwowaisiiyam. Nɨɨngaka. Kɨma siyɨu biyɨe ɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨkɨn kɨma tɨriyɨn siya dikwowaisii. Ɨriig.

13

Kɨma gavman sɨmiir siyɨu ɨmiir dap

1 Iikam hoɨmgak krɨmarɨn, gavman sɨmiir inkam komii komiiyɨm sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siyar nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨm gavman sɨmiirɨn, ɨkɨ iikam whɨekakɨm omom omomanɨm sɨmiir kɨgrɨraowam. Adi Komii siyar nɨmbingikɨn, iikam ɨmiirɨn, gavman nwowamɨn krɨmiir kɨgrɨraowam tariinanɨn. 2 Mɨ iikamɨm gavmani iikamɨm sɨmiir yai wakaeyokna karam nwowɨm, yɨm sɨma digɨumii Adi Komii siir haimriiyɨuwi mɨ tɨ hɨriinan kamɨm, yɨm siyar nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨm, ta hɨriinan mɨi aiir nwowamɨn. Mɨ sɨma gavman siir yai aiir wakaeyokna karam nwowi, sɨmiirɨn wɨ gavman siya nonkwonɨɨnwoɨmwɨɨrnɨnkɨn haigɨnɨuwi. 3 Mɨ iikamɨm siyɨu mɨiyɨk sɨbgu tɨriyɨm, kɨma ha kɨpi naɨngwo gavman siya wɨ ɨo kɨmiir nwowi. Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm siyɨu biyɨe tɨriyɨm, sɨma dɨdid sɨmiirsiyɨn. Mɨ kɨma gavman siirsi nɨdidi, ɨo kɨmiir nwosi mɨ kɨma wɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir di tɨrii kɨma wɨ siyɨu mɨiyɨk ɨiirarar pɨ tɨrɨn. 4 Yɨm sɨma Adi Komii siir ɨgsopa saiir nokwokairinanan ywowɨm. Mɨ kɨmiirɨn ɨni sɨmar kɨgɨrkakɨm mɨ kɨma wɨ ɨrɨpar nwokɨ ɨngwomamaɨr aeyɨm. Mɨ kɨma siyɨu biyɨe tɨri, kɨma wɨ dɨdid. Dimusi rani, sɨma inɨg komiigak whɨsarii bɨ nwokɨm mɨ kɨmiirɨn sɨmiir kɨrɨe aeya nonkwowi mɨ wɨ sɨma nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. Adi Komii siir ɨgsopa sɨmar nokwokairinaka, iikamɨm siyɨu biyɨe tɨriiyɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnam. 5 Dimɨno whɨskwo kɨma wakaeyokna api gavman siir yai aiirɨn. Kɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya pɨ nonkwobumbunɨnkɨnisi mɨ wɨ mɨ naɨngwoyɨmyoknanaeisi. 6 Wɨm kɨma umɨrɨm Gavman sɨmiir asi hauuwi, Adi Komii siir ɨgsopa sɨmar nokwokairinanaowida, kɨmiir kɨgrɨraowam ɨinokɨinokɨn mɨ kɨma wɨ wadɨe nwokɨ owɨm. 7 Mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm gavman sɨmiir iikam ɨma nɨkɨuwiyɨm, sɨmiir hauuwam yɨm ha timɨ hauugi. Mɨ Kɨma gavmani iikamɨm umɨram sɨma srɨigiiyɨm, kɨma sɨmiirɨn ha timɨ hauugi. Mɨ sɨma nuni umɨram mɨ srɨigii, yɨ ɨriipa hɨriinan ha timɨ hauugi. Mɨ gavmani iikamɨm yɨm sɨma ɨni krɨmiir kou ywowɨm mɨ krɨma sɨmirɨn siyɨu mɨiyɨkɨmɨiyɨk ɨiirar sɨbgu tɨr. Ɨriig.

Mɨ iikamɨm iikam nhɨram naɨngwowiyɨm, yɨm sɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiir napikɨm.

8 Mɨ kɨma inkam nwɨri dimɨn haii, wɨ niyopkɨiyɨu karamae kɨpi swokɨ o. Mɨ kɨma inkam nwɨraka wɨ hɨriinankak kɨpi nwo. Mɨ dimɨnɨn whɨruwaɨrgɨn, niyopkɨiyɨu dɨg nwo karamae nwowi, ɨrni nwɨrniyam naɨngwokwowiyɨn. Mɨ iikamɨm, iikam nhɨrmiyam naɨngwokwowiyɨm yɨm sɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiir napkɨm. 9 Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨma hɨi inkam nwɨrni wig aka kɨpi nanae mɨ wig ɨrni kam aka kɨpi mɨ anae. Mɨ inkam kɨpi mɨ ɨsomsom aokao mɨ hɨi kɨpi mɨ tauae mɨ kɨpi mɨ kɨgmaɨr, tɨ sɨma sɨma rani, siyɨu komii siir yai nhɨrɨm ɨna mɨ owɨm. Mɨ dimɨnɨn whɨruwaɨrgɨn sɨmiir kou nwowɨn, yɨo hɨnɨɨngɨn kɨma iikamɨm kɨmiir omaka kingiin nwowɨm, sɨmiiramɨn kɨramar naɨngwonaeiya saiir hɨriinan daɨngwo. 10 Iikamɨm, iikam nhɨram naɨngwowiyɨm sɨma sɨmiirɨn siyɨu biyɨe bɨ tɨrikɨm mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn iikam nhɨram naɨngwowiyɨn, yɨo Adi Komii siirgɨsiir siyɨu ɨiirar napi.

11 Kɨma hɨriinan tɨr ɨiya Jisɨs Krais siya swokɨ ɨuuniyana nua tɨriir ɨni kingiin nwowa. Mɨ kɨma Jisɨs Krais siir mɨi aiir mɨrii wɨ kɨpi mɨrii piyapiyao. 12 Ɨhɨ, ɨiya siya swokɨ ɨtana nua tɨriir, ɨni kingiin nwowa. Mɨ krɨmiir ɨiya tɨ nuɨn dimɨn biyɨekɨ naokɨngugukikaiyɨn siir nwowana ɨni dɨg kingiin nwowa. Mɨ krɨma Setan siir siyɨu biyɨeyɨm yɨm tɨ ɨuguski. Mɨ Adi Komii siir kɨrɨe aiir hai mɨ Setan siir tɨ swokɨ kwatɨo. 13 Krɨma siyɨu mɨiyɨk ɨiir sɨbgu ap mɨ siir sɨbgu tɨr. Iikamɨm nabɨe kɨgomok apiyɨm sɨm hɨnɨɨn mɨ siyɨu biyɨe siir kɨpi nap ɨkɨ iikamɨm nɨi tɨsɨsɨr apiyɨm sɨmiir hɨriinan. Yɨm ɨni op biyɨeya kwiyae whaowaeiya saiir kwiyae whaowaenan ywowɨm. Sɨma hɨi nanaekɨm mɨ yaii prɨinɨnii prɨinɨniigɨm mɨ ɨo whwonkam nanaokɨm mɨ wranan nɨnsikɨm. 14 Mɨ wɨm kɨma wɨ hɨriinan kɨpi tɨr kɨma Jisɨs Krais siir kɨrɨe aiir hai. Mɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨmiir kwoɨnkɨ naɨngwowiyɨm tɨram, yɨm wɨ kɨpi tɨr. Ɨriig.

14

Krɨma iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨpi hɨd.

1 Mɨ iikam nhɨrmi naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe nwo karam nwowi Jisɨs Krais siiramɨn mɨ kɨma sɨmiirɨn kɨpi hɨuyarmai kɨma sɨmiiram dapiyao Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn kɨnakar hainanam. Mɨ kɨma dimɨnɨn whwokwoka nwo karam nwowiyɨm sɨmiir kɨpi nɨnkɨnwamwarkɨi boɨn. 2 Boɨniyɨo yaiya kara pɨ hɨnɨɨna boɨni, mɨ inkamɨn Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨn siir naɨngwo tɨbmiiya saeya ha boɨni, tɨ naepai naepaiyɨm yɨm hɨriiyar daeswo, yɨo siya wa dae. Mɨ nwɨrɨn siir naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siiramɨn kɨrɨe nwo karam nwowi, yɨo wɨ kɨuaekɨuaeyɨm sɨmiirarar timɨ ae. 3 Mɨ inkamɨn naepai naepai naeiyɨn, siya ɨkɨ inkamɨn naepai naepai naesi nɨdidiyɨn siir kɨpi nɨgbumbu, yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo mɨiyɨk rani. Mɨ inkamɨn kɨuaekɨuae ara mɨ aeiyɨn yɨo ɨriipa hɨriinan, ɨkɨ inkamɨn naepai naepai ɨmiirar naeyarkakiyɨn siir kɨpi mɨ ɨgbumbu. Mɨ yɨo tɨriigɨnɨn yɨo ɨriipa hɨriinan mɨiyɨk rani. Dimusi rani, sɨmiirɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya bɨdi yanmaiwarkainaswowɨn. 4 Kɨma hɨriiyar naɨngwowi ɨkɨ iikam nhɨrɨm Krais siir mɨi mɨriiyɨm, sɨmiir hɨdɨm mɨ kou ɨni kɨmar ywowɨm, ha? Bɨiyan Inkam Komii siya hɨdi digworaekwo whɨekakɨm siir iikam ɨma tɨrɨm sɨmiirɨn wɨ wadɨeyar nwowi, iyɨe? Wɨ wadɨe nwo rani, aniya? Sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, siyɨu mɨiyɨk tɨramɨn.

5 Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm ha naɨngwowi, ɨi nhɨrɨm sɨmiir kouwɨn ɨni ɨi kwɨra kou saeya ywowa. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm ha naɨngwowi, ɨi whɨekakɨm ɨni hɨrii hɨriinankɨmar ywowɨm. Mɨ Kɨma ɨrɨra nwɨnwɨra dimɨnɨn kɨma naɨngwowiyɨn, siiramɨn sɨbgu daɨngwo omok hɨd. 6 Mɨ iikamɨm ha naɨngwowɨm, ɨi nhɨrɨm ɨkɨ ɨi nhɨrɨm sɨmiir kouwɨn ɨni sɨma ywowɨn, yɨm sɨma Bɨiyan Inkam Komii siir inɨgɨn hɨriinan saiirsiyar mɨ hainani. Mɨ iikamɨm naepai naepai ɨmiir naeyarkakiyɨm, yɨm sɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨgɨn sɨmiirsiyar mɨ hainani. Dimusi rani, sɨma tɨ naeyɨm Adi Komii siya hauugiyɨm sɨmiir, siirɨn sɨmiirsi tɨ swokɨ boɨn wadɨeki. Mɨ iikamɨm kɨuae kɨuae ara naeiyɨm, yɨm sɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨgɨn tɨ sɨmiirsiyar mɨ hainani. Mɨ sɨma Adi Komii siirɨn tɨ naeyɨm siya hauuɨm pɨ sɨmiirsiyar mɨ boɨn wadɨekii. 7 Inkam nwɨrkɨn siir kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyamɨn, siya bɨ nonkwokɨn. Nɨɨngaka. Mɨ inkam nwɨrkɨ siir kwoɨn aɨrgar bɨ mɨ aɨngwo aonamkɨn. Nɨɨngaka. 8 Mɨ krɨma omwaiyar mɨ waiyaei yɨo Bɨiyan Inkam Komii siirar dimɨnkɨn. Mɨ krɨma mɨ aonami yɨo ɨriipa hɨriinan Bɨiyan Inkam Komii siirar dimɨnkɨn mɨ krɨma omwaiyar mɨ waiyaei mɨ krɨma mɨ aonami, nɨmkrɨma Krais siir iikamkɨm. 9 Dimusi rani, siya bɨdiya yaowɨn mɨ ɨni ɨkɨ iikamɨm naokaowɨm mɨ iikamɨm krɨma tɨ omwaiya nikɨ waiyaɨm siya ɨni krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii nwowɨn.

10 Mɨ dimusika, kɨma kɨmiir nomiiyauɨm sɨmiirɨn whɨsarii prɨi hɨdi, ha? Mɨ dimusika, kɨma kɨmiir nomiiyauɨm sɨmiir nɨgbumbuɨm, ha? Mɨ mhoɨiya krɨma homgakarɨn wɨ Adi Komii siir whwonkam ɨda nokwowi. Mɨ dimɨnpai dimɨnpaiyɨm wɨ siyar hɨd ɨskii. 11 Adi Komii siya Yokwo Komii saiirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn,

Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnki, kara ɨni omwaiyar waiyaɨn. Ombud komiiyɨn wɨ ogmwo kariir whwonkam ɨdaɨr ninɨ hɨunii mɨ sɨma wa boɨni Adi Komii kɨɨngɨ kɨɨnɨn kɨrargɨn.

12 Mɨ krɨma ɨrɨra nwɨnwɨra Adi Komii siirɨn, wɨ krɨmiir yapayapa kwoɨn ɨmiirar boɨni, krɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm hɨnɨɨn dimusi tɨrkɨm, ɨiya krɨma tɨ nu ɨiir nikɨ owa. Mɨ krɨma wɨ mɨntarao, siyɨuɨn krɨma tɨrɨn ɨkɨ nomiiyau nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨm. Ɨriig.

Krɨma nomiiyauɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saiir kɨpi tɨrbu.

13 Mɨ krɨma, krɨmiir nomiiyauwɨm sɨmiir kɨpi hɨd. Kɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiirsi daɨngwo. Kɨma, kɨmiir nomiiyau ɨmiirɨn dimɨn kɨpi swokɨ tɨrsran sɨmiir nɨkpɨtmaiyamɨn siyɨu biyɨe tɨram mɨ sɨma nanka ɨkiiyamɨn. Nɨɨngaka. 14 An kara Jisɨs Krais saɨka bɨdi yɨtɨnakɨukikɨnɨn mɨ kara asi nɨnomoknɨnkɨni, digworaekwo whɨekakɨm wadɨe kɨna nwo ɨmiirɨn. Mɨ nwɨrkɨ ha naɨngwowi, tɨ dimɨnɨn mɨiyɨk rani mɨ siya wɨ kɨpi tɨr mɨ wɨ kɨpi mɨ ae. 15 Mɨ naeyɨn kɨra naeyɨn, kɨriir nomiiyauɨn kɨriirsiyɨn hɨkak siya nwowi mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, yɨo nomiiyauam naɨngwokwowiyɨn si rani. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn kɨma naeyɨn siirɨn, kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Krais siya naowɨn sɨmiirsiyɨn, sɨmiir whwonkam ɨda kɨpi nae, sɨmiir naɨngwo tɨbmii aiir tɨrbuam. 16 Mɨ dimɨn whɨr kɨpi swokɨ ɨisiimauu iikam nhɨrmiyɨn, wɨm wɨ sɨm pɨ boɨnbumbuwisi tɨ dimɨnɨn kɨma ha naɨngwowiyɨn, yɨo wadɨekɨn mɨ yɨm sɨma wa boɨni, yɨo mɨiyɨk rani. 17 Mɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siir isidɨn siirɨm, yɨm naeni dimɨn tani mɨ yɨm op kwiyaeni dimɨn tani. Nɨɨngaka. Yɨm hɨnɨɨn hɨnɨɨngɨm, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwo mɨ ɨrɨpa Adi Komii saɨka nongwomamaɨr aei mɨ maɨrgɨmaɨrga nwo. Yɨm tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm yɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauugɨm. Mɨ tɨ dimɨnɨm sɨmakɨsɨmaɨrgɨm kougɨ kou nwowɨm. 18 Mɨ kɨra ta mɨi hɨriinana saiir mɨrii Jisɨs Krais siiramɨn mɨ Adi Komii siya kɨriirɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga prasae nwo rani, ta mɨiya kɨra mɨriiya saiiramɨn. Mɨ kɨmiir nomiiyauɨm yɨm ɨriipa hɨriinan wɨ maɨrgɨmaɨrgar mɨ owi.

19 Mɨ krɨma siyɨuɨn krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn, ɨrɨpa nongwomamaɨr aeiyɨn mɨ kɨrɨe ɨrni nwɨrni hauuwiyɨn, siir dap. 20 Kɨma Adi Komii siir mɨiya tɨ naeyam kɨma naeyɨm tɨrɨm sɨmiirsi ara kɨpi tɨrbu. Nae whɨekakɨm yɨm wadɨekɨnargɨm. Mɨ tɨ dimɨnɨn kɨra naeyam tɨrɨn, kɨriir nomiiyau siir whwonkam ɨda siir naɨngwo tɨbmiiya saiir nanka ɨkii, yɨo tɨriigɨnɨn wɨ biyɨekɨ biyɨe nwowi. 21 Mɨ dimɨnɨn kɨra naeyam naɨngwowɨn mɨ opa kɨra kwiyaeyam naɨngwowa, kɨriir nomiiyau ɨiirɨn siya nanka ɨkii mɨ kɨra tɨ hɨriinan dimɨnɨm wɨ kɨpi swokɨ tɨrmɨmɨn wɨ hindarar dɨtkii ɨuguski. 22 Mɨ dimɨnɨn kɨra ha naɨngwowiyɨn yɨo nae dimɨn kɨbikɨn mɨ kɨma siir naeyam naɨngwowi yɨo kɨmakɨma dɨmprɨo ae, kɨma inkam nwɨrni kwoɨn nɨpiyaokɨiyɨm kɨpi tɨr, yɨo kɨma mɨ Adi Komii siya kɨmiirarar dimɨnkɨn. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi siyɨuɨn kɨma tɨram naɨngwowɨn yɨo siyɨu wadɨekɨn mɨ sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi. 23 Mɨ inkamɨn kwoɨnɨn whɨsa nwowi dimɨnɨn siya naeyam naɨngwowɨn mɨ siya siirɨn wɨ kɨpi nae. Mɨ siya tɨ dimɨn ɨiir naei, yɨo siya dimɨn biyɨe bɨdi tɨrɨn. Mɨ dimɨnɨn kɨra ha naɨngwowɨn, yɨo dimɨn biyɨekɨn mɨ kɨra siirɨn hɨriiyar tɨrkrɨpkaii, yɨo tɨriigɨnɨn, Adi Komii siya ha boɨni, tɨkɨ dimɨnɨn yɨo dimɨn biyɨekɨn. Ɨriig.

15

Krɨma Krais siir yai aiirar wakaeyokna ap.

1 Mɨ iikam krɨma yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm Jisɨs Krais siiram, krɨma ɨkɨ iikamɨm Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu, yɨm wɨ pɨ nɨkii ɨuguskiisi. Mɨ krɨma, krɨmamar kɨpi naɨngwona. 2 Nɨm wɨ krɨmamar pɨ naɨngwonaeisi, krɨma ɨkɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Jisɨs Krais siiramɨn wɨ kɨrɨe nwokɨ owi. 3 Adi Komii siir Yokwo Komiiya hɨnɨɨna boɨnka, siya krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn, siya siir kwoɨnaɨrga bɨ nɨtkɨn, krɨmiiram naunɨ mɨriiniyɨm. Nɨɨngaka. Adi Komii siir Yokwo Komiiya saeya hɨnɨɨna boɨnka, tɨ yai bibiyɨeyɨm sɨma nɨgbumbuwiyɨm, an kara ɨni warar mɨ ɨkɨn hɨkɨn mɨ krɨma wɨ krɨmiir kwoɨnkar kɨpi naɨngwo mɨrii. 4 Tɨ yaiyɨm bɨiya sɨma wɨnkiyɨm Adi Komii siir Yokwo Komii aiir, yɨm krɨmiir nowamwarkai haigɨnɨuwam wɨnkikɨm. Mɨ ɨiya sɨma tɨ yai ɨmiir wɨnkiyɨm, sɨma mɨnam wɨnkikɨm krɨmiir kwoɨn ɨmiir wokmai haigɨnɨuwam. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, krɨma wɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨn pranae kɨn tani, ta ɨiya omwai Adi Komii saɨka waiyayokiyokɨiyana saiiramɨn. 5 Adi Komii krɨmiir Wanɨn sikɨsiyaɨrgɨn krɨmiir wokmai haigɨnɨuwiyɨn mɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn sowiir bwamkɨbwamɨn. Mɨ kara Adi Komii siiramɨn hɨriinan saiiram kwɨsboɨn yokiyokɨigɨn. Mɨ ɨiya siya kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ kɨma ɨrɨpa dongwomamaɨr ae, Jisɨs Krais siya tɨrɨn siyɨuɨn krɨmiir nɨisiimauuwɨn siir hɨriinan. 6 Mɨ krɨma wɨ kwoɨn whɨruwar dwoki mɨ wɨ diriyar timɨ boɨnki, Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan praprasamɨn krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir Adɨn. Ɨriig.

Krais siya Juda iikamɨm mɨ Juda iikam tani ɨkɨm sɨmiir kɨnsiis haigɨnɨu swokɨn.

7 Jisɨs Krais siya bɨdi mɨ boɨnɨn, krɨma siir iikam nwowam. Mɨ ɨriipa hɨriinan siyɨuɨn kɨma nwɨrni ɨrniyamar timɨ aɨngwo. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, iikamɨm sɨma wɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan prapraski. Dimusi rani, sɨma kɨmiir siyɨu ɨiir kɨgɨm. 8 Mɨ tɨ yaiyɨm kara kɨmiir boɨnmɨmauuwɨm sɨmiir yaimwokɨyaimwowɨm yɨm hɨnɨɨngɨm, Jisɨs Krais siya Juda iikamɨm, yɨpɨkɨ mɨoɨs kɨtiyopnɨr haiiyɨm sɨmiir whɨsarii mɨi prɨimɨriiyan inkam nwokɨn. Siya sɨmiir nɨisiimauuwam tɨrkɨn siir Adɨn siir yaimwo kɨɨna. Mɨ Adi Komii siya dimɨn taemɨnɨm krɨmiir brougae wanwiyaeiyɨm sɨmiir nɨmbingiyɨm bɨdi bɨdiniyar Ebraham Aisak mɨ Jekop sɨmiirɨn wɨ siya tɨri. 9 Kɨma mɨ kɨmiir nomiiyauwɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm kɨma ɨrɨpar dongwomamaɨr ae. Dimusi rani, krais siya ɨkɨ Juda iikam tani sɨmiiram warar nɨtkɨn. Mɨ sɨma wɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir nwokɨ hainan praprasɨm tɨ iikam whɨekakam siya naɨngwowiya saiirsi. Yokwo Komii saiir yaiya hɨnɨɨna boɨnka,

mɨ ɨni mɨ owɨn kara tɨ Juda iikam tani sɨmakar mɨ owɨn mɨ kara mwai wɨ kɨriir inɨg ɨiir hainan prapras waowi. 10 Mɨ Yokwo Komii saiir yai kwɨra saeya ha boɨnkika, kɨma iikamɨm Juda iikam tani, kɨma maɨrgɨmaɨrga dwo Juda iikamɨm sɨmakaɨn. 11 Mɨ haɨmii whɨrɨn yɨo hɨnɨɨna boɨnkikɨn, kɨma iikamɨm Juda iikam tani, kɨma Bɨiyan Inkam Komii siir inɨg ɨiir hainan prapraski. Mɨ iikam whɨekak kɨmarɨn, siir inɨg ɨiirɨn nhamii nhamii kɨpi hainan prapraski. 12 Profet inkamɨn Aisaia siya Yokwo Komii saiirɨn hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn, mhoɨiya inkam nwɨrɨn wɨ sɨpi nɨti, yɨo Jesini isidɨn siirgɨn Devidni adɨn mɨ iikamɨm Juda iikam tani hɨnda tɨnda nwowɨm, sɨmiirɨn wɨ siyar kɨgɨski. Mɨ sɨma wɨ hɨnɨɨna naɨngwo aɨngwo tɨbmii kɨɨni, sɨmiirɨn wɨ siya nanmaiwarkainaei.

13 Adi Komii siyaɨrgɨn, krɨmiir naɨngwo tɨbmii kɨɨna saiir bwamkɨ bwamɨn. Kara ha naɨngwowi, maɨrgɨmaɨrga mɨ ɨrɨpa nongwomamaɨr aei siyɨuɨn yɨo kɨmiir dɨnkɨnɨukikai. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siir dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm wɨ kɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm, ta Adi Komii siiram kɨma nwowa siya nanmaiwarkainam. Ɨriig.

Pol siya siir mɨi aiiram maɨrgɨmaɨrgakɨn.

14 Tɨ kariir akamɨm, kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, kɨma iikam wadɨekɨm mɨ Adi Komii siir yai ɨmiirɨn kɨmar yɨnoknɨnkɨn. Mɨ ɨrni nwɨrniyɨn kɨmar mɨ owɨmwarkaiyɨuwi, wɨ dɨgar mɨ owi. 15 Mɨ yokwowa tɨ digworaekwo ɨmiira ɨgao yai kara wɨnboɨnkiya, kɨmiiram, kara bɨ nɨdidgɨn sɨmiir boɨnmɨmauusiyɨn. Nɨɨngaka. Kara mɨnsi wɨnkikɨn, kɨma wɨ pɨ naɨngwo owouwisi, tɨ digworaekwo ɨmiirɨn. Dimusi rani, kariirɨn Jisɨs Krais siir aposel inkam nwowamɨn Adi Komii siya nokmon okwo haigɨnɨugɨn. 16 Mɨ kara siir mɨiyan inkam asi nwokɨn, ɨkɨ Juda iikam tani sɨmiirsi ninɨ mɨriiyɨuwɨm. Mɨ an kara ɨni pris inkamnan ywowɨn, Adi Komii siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuwam sɨmiir. Mɨ ɨiya sɨma Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwohaigɨnɨuwi, siir whwonkam ɨdaɨn mɨ sɨmiirɨn kara swokɨ hauugi, dimɨnɨn Adi Komii siir hauugiiyɨn siir hɨriinan mɨ siya bigɨ wɨ nasmɨrwaiyar nwokɨ owɨm sɨma siir iikam kɨɨngɨ kɨɨn nwowam. 17 Mɨ an kara Krais siir inkamkɨn mɨ kara maɨrgɨmaɨrga asi nwowi ta mɨiya Adi Komii siira kara mɨriiya saiiramɨn. 18 Kara pɨ dimɨn whɨr wara boɨn tani, kara mɨiyɨm kara mɨriiyɨm Krais siya whɨndirɨraerarɨm kariir, pɨ sɨmiir boɨni, iikamɨm Juda iikam tani sɨma wɨ siir yai aiir nwokɨ wakaeyoknaɨm mɨ wa nwokɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ tɨ yaimɨn dimɨnɨm kara tɨrɨm siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn. 19 Kariirɨn Adi Komii siir naeyɨu ɨeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn, dimɨn kɨrɨe komiiyɨm bɨiya iikamkɨ kɨg karam nwowɨm sɨmiirɨn. Mɨ kara Jisɨs Krais siir yai wɨn kɨbi kɨbiyɨm om komii Jerusalem hɨrankar boɨnmɨmauunaniyɨn, ɨni nu Ilirikam hɨrar yadɨgɨuwɨn. 20 Mɨ tɨ dimɨnɨm kara tɨrɨm, kariir kwoɨn komiiyɨn, sɨmar nwokɨn, krais siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuwamɨn, ɨkɨ iikam nhɨrɨm, om nhɨranɨm sɨmiir hɨranɨm wakae karamae nwowɨm sɨmiir. An wɨ ɨkɨ omoman kam nhɨrkɨm sɨm nikɨ boɨnmɨmauuwɨm, wɨ sɨm pɨ swokɨ boɨnmɨmauuwisi. Kara yɨnɨn inkam nwɨrkɨn ninansiin okwogikɨn omaka siir ɨdwo haigɨn mɨriyɨm pɨ boriisopi. 21 Nɨɨngaka. Kara Yokwo Komii saiir yaiyɨm sɨmiir wakaeyokna apam tɨri, saeya hɨnɨɨna boɨnka,

iikamɨm Krais siir dimɨn taemɨn ɨmiir kɨg karam nwowɨm wɨ sɨma kɨgi siirɨn. Mɨ iikamɨm bɨiya siir yai aiir wakae karamae nwowɨm sɨma wa nɨnoknɨnkɨni siir yai aiirɨn. Ɨriig.

Pol siya om komii Rom hɨran iikamɨm sɨmiir kɨgnakiyam tɨrkɨn mɨ nu Spen hɨriir namɨm warar mɨ tɨri.

22 Ɨinokɨinokɨn kara kɨmiir kɨgnakiyam ɨna naɨngwowɨn, kariirɨn ta mɨi aeyar kwɨpiyaokɨii mɨ kara kɨmiir kɨgnakiyamɨn panɨɨnsi yɨtsi. 23 Bɨewii bɨewiiyɨm namkiyɨm, kara kɨmiiram nɨtɨma naɨngwokɨn. Mɨ tariinanɨn kariir mɨiyɨm tapairɨn ɨni dɨg ywogigɨm. 24 Mɨ tariinanɨn kara kɨmiir kɨgnakiyam tɨri mɨ nu Spen hɨriirɨn pɨ mhoɨiya nwokɨ amɨm. Mɨ kara, kɨmaka warauur ninɨ gwo ae sasaenakii mɨ kariirɨn wɨ siyɨuam kɨma nwokɨ whɨnkiyansa haigɨnɨugiyɨm nu Spen hɨriir namamɨn. 25 Mɨ tariinanarɨn kara pɨ om komii Jerusalem tɨriir swokɨ ami Adi Komii siir iikamɨm hɨranɨm sɨmiiram. 26 Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm nu Mesodonia mɨ nu Grik hɨranɨm sɨma kwoɨn whɨruwa bɨdi ywokiyɨm, umɨr haɨngiriyɨu haigɨnkiyɨm, Adi Komii siir iikam paeprikabɨm om komii Jerusalem hɨr nwowɨm sɨmiiramɨn. 27 Kwoɨn whɨruwa sɨma sɨmar nwokikɨn hɨriinan tɨramɨn. Mɨ sɨma om komii Jerusalem hɨran iikamɨm sɨmakan dinaukakɨm. Ɨiya Juda iikamɨm sɨma boɨnmɨmauuwa yai wɨn kɨbi kɨbiyɨm iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir, sɨma naɨngwo tɨbmiiyam Jisɨs Krais siiram, saiirsika. Mɨ ɨni mɨ owɨn, sɨma Juda iikam paeprikabɨm om komii Jerusalem hɨranɨm Adi Komii siirɨm, sɨmiir mɨ whɨnkɨnsiisɨm, ta sɨmiir dinau aiir dɨgiyam. 28 Bɨiyɨn, kara pɨ tɨ dimɨnɨn siir tɨram nikɨ ami mɨ tɨ umɨrɨm sɨma haɨngiriyɨu hauugiyɨm kara sɨmiir nikɨnɨ onkwo hauugigi. Mɨ kara nu Spen hɨriir namɨm tɨri mɨ bɨi wɨ kɨmiir nikɨnɨ kɨgigi. 29 Mɨ ɨiya kara kɨmiir kɨgam tɨri, kara hɨriiya naɨngwowi Krais siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ kariirarar nakaisɨskɨni. Mɨ kara sɨmiirɨn wɨ kɨmiirar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi.

30 Tɨ kariir akamɨm kara kɨmaka srɨi komiigakɨn. Dimusi rani, kɨma Jisɨs Krais siirɨm naɨngwokwonanaei mɨ Adi Komii siir naeyɨu siir kɨrɨeya kɨma ɨrni nwɨrniyamɨn ɨna ninan aɨngwokwowɨm. Mɨ kara ha naɨngwowi, kɨma Adi Komii siiramɨn kariiram wara dɨnkɨn kwɨsboɨn 31 kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, tɨ iikamɨm nu haɨmii Juda hɨranɨm, kariirɨn wɨ sɨma pɨ nɨsomaowisi. Mɨ kɨma siiramɨn tɨ umɨrɨm kara hauuwi Adi Komii siir iikamɨm om komii Jerusalem hɨranɨm sɨmiir siiram warar timɨ kwɨsboɨn, sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwokɨ owɨm. 32 Mɨ Adi Komii siya ha naɨngwowi kara kɨmiir winɨ kɨgnaki mɨ kara wɨ kɨmaka ninɨ ongwomamaɨr aesasaenakiyɨm. 33 Kara ha naɨngwowi, Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn krɨma nongwomamaɨr aeni bwam nonkwowɨn, siya ɨni whɨekak kɨmakar nwowɨn. Kaimwoka. Ɨriig.

16

Pol siya iikamɨm sɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨn.

1 Kara kɨmiirɨn wig ɨra saiir boɨnkii, saiir inɨgɨn Fibika saeya Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna api wiga. Mɨ iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm om Senkria hɨranɨm sɨmiirɨn saeya whɨnkɨnsiisika. 2 Kara kɨmiirɨn ta wig aiirɨn mɨnam boɨnmauu wakaekii, kɨma saiir nokboɨnmamaɨr haigɨnɨuwɨm kɨma nokboɨnmamaɨr haigɨnɨuwa ɨkɨ iikam nhɨrɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiir, saiir hɨriinan. Mɨ kɨma saiirɨn siyɨu mɨiyɨk ɨiirar tɨr siyɨuɨn Adi Komii siya naɨngwowɨn kɨma tɨram saiir. Mɨ dimɨnɨn saeya haiyam naɨngwowɨn saiirɨn whɨnkɨnsiis haigɨnɨu. Dimusi rani, kariirɨn saeya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn ɨriipa hɨriinan.

3 Mɨ ta kariir nokboɨnmamaɨra kɨma Prisila mɨ saiir kam ɨeya Akwila sowiirwai tinɨ boɨnɨu yo sowa Jisɨs Krais siir mɨi kɨbiya kanaka mɨriigo. 4 Mɨ bɨiya sowawaiyɨn parii parii naowɨm kariir whɨndirɨraersi. Kanakana rani, sowiirsi maɨrgɨmaɨrga, ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm Juda iikam tani naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm yɨm sɨma ɨriipa hɨriinan maɨrgɨmaɨrga bɨdiyar mɨ owɨm sowiiramwaiyɨn. 5 Mɨ kɨma iikamɨm sowiirwai omaka hɨrar haɨngiriyɨu ɨdwokai hainaniyɨm Adi Komii siir inɨg ɨiir, sɨmiir ha boɨn, kara sɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨn. 6 Mɨ Maria saiirɨn ha timɨ boɨn, kara saiir nokboɨnmamaɨrgikɨn. Saeya kɨmiirɨn dimɨn taemɨn kasa bɨ whɨndirɨraerar haigɨnɨuga. 7 Mɨ kɨma Andronikas mɨ Junias sowiirɨn ha timɨ boɨn, kara sowiir nokboɨnmamaɨrgikɨn. Mɨ tɨ Juda inkam nwɨso sowa kanakar nɨnkɨn hɨuyokiyokaigwo maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir. Mɨ aposel kamɨm sɨma sowiir bɨdi sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ bɨiyarɨn kara Krais siiram nikɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨn karamaeyar nikɨ owa mɨ ywo sowa saiirar naɨngwo tɨbmii kɨɨngwo.

8 Mɨ kɨma Aplietas siirɨn ha timɨ boɨn, kara siir nokboɨnmamaɨrgikɨn. Siya kariir nomiiyau kɨbikɨn, Bɨiyan Inkam Komii siir mɨi aiir mɨriigɨn. 9 Mɨ kɨma Eban siirɨn ha timɨ boɨn, kara siir nokboɨnmamaɨrgikɨn. Siya Bɨiyan Inkam Komii siir mɨi aiirɨn kanakar mɨriigɨn. Mɨ kɨma Stekis siirɨn warar timɨ boɨn kara siir nokboɨnmamaɨrgikɨn. Dimusi rani, siya kariir nomiiyau kɨbikɨn. 10 Mɨ kɨma Apelis siirɨn ha timɨnɨ boɨnɨu, kara siir nokboɨnmamaɨrgikɨn, kara iikam nhɨrɨm sɨmiir yai wakaekɨn siya Krais siir siyɨugɨ siyɨu ɨiirar napkɨn. Mɨ siirɨn iikam biyɨe nhɨrɨm siyɨu biyɨe sɨma tɨrhaigɨnɨuwɨn mɨ siya hɨriinansi bɨ nwokɨn. Mɨ Aristobyulas siir omakan iikamɨm sɨmiirɨn ha timɨ boɨn, kara sɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨn. 11 Mɨ kɨma Herodion siirɨn kariir isidɨn siir inkamɨn siirɨn pɨ ha boɨn kara siir nokboɨnmamaɨrgikɨn. Mɨ kɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm Nasisas siir omaka ɨruwanɨm sɨmiir wɨ ha timɨnɨ boɨnɨu, kara sɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨn.

12 Mɨ kɨma Traifina mɨ Traifosa sowiirɨn ha tinɨ boɨnɨu, kara sowiir nokboɨnmamaɨrgikɨn. Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir mɨiyɨm kɨigi sowa nɨnkiko. Mɨ kɨma ta wiga Pesis dapiya saiirɨn ha timɨ boɨn, kara saiir nokboɨnmamaɨrgikɨn. Saeya kariirgɨ kariir nomiiyau kɨɨnga. Mɨ saeya Bɨiyan Inkam Komii siir mɨiyɨm pranae pranae bɨ mɨriiga. 13 Mɨ kɨma Rufas siirɨn wɨ ha tinɨ boɨnɨu, kara siir nokboɨnmamaɨrgikɨn, tɨ inkamɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir siyɨuɨn siir sɨbgu apiyɨn. Mɨ siir yopiiya, ya ɨni kariir yopiinan warar mɨ owa. 14 Mɨ kɨma Asin Kritas, Fligon mɨ Hemis Patrobas Hemas mɨ iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm sɨmaka hɨr nwowɨm sɨmiirɨn ha tinɨ boɨnɨu, kara sɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨn. 15 Mɨ kɨma Filologas mɨ Julia mɨ Nerias mɨ siir yokman aeya mɨ Olimpas siya mɨ iikam nhɨrɨm Adi Komii siirɨm sɨmiirɨn wɨ ha tinɨ boɨnɨu, kara sɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨn.

16 Mɨ Kɨma iikamɨm warauranɨm ɨrɨra nwɨnwɨra kɨma kɨmar dokboɨnmamaɨrna. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm, Adi Komii siir inɨg ɨiir haɨngiriyɨu hainaniyɨm hɨnda tɨndaɨnɨm yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan, wɨ kɨmiir mɨ okboɨnmamaɨrgii. Ɨriig.

Nɨkopkaigiyan yai aeya

17 Tɨ kariir akamɨm, kara kɨmiirɨn mɨnsi boɨnmauugi kɨma mɨntɨrao. Kɨmiirɨn wɨ ɨkɨ iikam biyɨeyɨm sɨma pɨ nɨinɨkibɨɨrisi isidɨn whɨsa nwowam, Adi Komii siir yaiyɨm Kɨma wakaeyɨm bɨiya sɨmiirsi. Mɨ ta sɨmiir hɨriinan yaiya dimɨn taemɨnɨm iikamkɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm, wɨ saeya kikɨnwaisiigi mɨ kɨma tɨ hɨriinan iikamɨm sɨmiir kingiin kɨpi nwo. 18 Mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm yɨm Bɨiyan Inkam Komii siir mɨi ɨmiir bɨ mɨriigɨm. Nɨɨngaka. Yɨm sɨma, sɨmiir kwoɨn ɨmiirar napikɨm, tɨ hɨriinan dimɨn ɨiir tɨramɨn. Mɨ sɨma pa prɨiyɨksasae hiir kinaop ɨtkaigai boɨnami mɨ iikamɨm ha nikɨ aɨngwowɨm sɨma yaimwowa boɨni. 19 Mɨ wɨm kɨma Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apikɨm mɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨma kɨmiir inɨg ɨiirɨm bɨdi haigɨn ɨdwokiyɨm mɨ tariigɨna kara kɨmiirɨn maɨrgɨmaɨrga komiiga. Kara ha naɨngwowi, kɨma siyɨu kɨbi ɨiir sɨbgu ɨnoknɨnkɨn. Mɨ kara pɨ boriisopi kɨma ɨkɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir tɨrɨm. Nɨɨngaka. 20 Kɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn Adi Komii siya tɨrkikɨn, ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyam. Mɨ wɨ kɨmɨmɨn tani, Setan siirɨn wɨ siyar nonkwonɨɨwomwɨɨrnɨnkɨn ɨuguskii mɨ siirɨn wɨ siyar nɨinɨbrombrop ɨtkɨni. Kara ha naɨngwowi krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir naɨngwobumbuwa wɨ kɨmakar nwokɨ owɨm.

21 Mɨ Timoti siya kanakar mɨriiyɨn, kɨmiirɨn siya nokboɨnmamaɨr haigɨnɨugikɨn. Mɨ Lusias, Jeson mɨ Sosipata, kariir isidɨn, yɨm sɨma kɨmiirɨn wara mɨ okboɨnmamaɨrgikɨm.

22 Kara Tetiaskɨn, ta yokwowa Pol siira kara whɨn wɨnboɨnkika. Mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan kariir nokboɨnmamaɨra sɨmiiram mɨ boɨnkika.

23 Mɨ Gaias siya inkamɨn nae Pol kariir dirɨraerar hauu aeyɨn, tɨ inkamɨn siir omakaɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm ɨrɨpa sɨma haɨngiriyɨu owiya yɨo ɨriipɨ hɨriinan, siir nokboɨnmamaɨra kɨmiir mɨ boɨnkika. Mɨ Esrastasɨn inkamɨn gavmani yokwo digworaekwo wɨniyɨn, tɨ om komii siiranɨn mɨ krɨmiir nomiiyau ɨeya Kwotas yo sowa ɨriipɨ hɨriinan sowiir nokboɨnmamaɨra kariiram mɨ wɨnboɨnkika.

24 Kara ha naɨngwowi Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siir naɨngwombumbuwa, saeya kɨmakar dwokrɨpkai. Ta yaiya saeya kaimwo ywokiya. Ɨriig.

Kɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan.

25 Mɨ kɨma wɨ asi nɨti Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam siyaɨrgɨn kɨmiir naɨngwo tɨbmii kɨɨna saiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, hɨriiyar nokwoyokiyokɨigiyamam. Mɨ Krais siir yai wɨn kɨbiya kara boɨnmɨmauua Adi Komii siya haigiprakaiya krɨmiirsi, tariinan saeya idwowiya bɨdi yɨmbiyama. 26 Mɨ tariinanɨn ta yaimwokyaimwowa idowiyakɨidowiya bɨdi yɨmbiyamkiya Yokwo Komii saiirɨn. Mɨ Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨikaeyamiyɨn, siya krɨmiir bɨdi boɨnkiyɨn, siir yai aiir boɨnmɨmauuam ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir mɨ sɨma wa nwokɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm.

27 Kara ha naɨngwowi, krɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir inɨg ɨiir hainanprapraski, yɨpɨkɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir nɨnoknɨnkɨn dɨgɨn. Krɨma siir inɨg ɨiirɨn ɨinokɨinokar hainanpraprasnanae digworaekwoɨm Jisɨs Krais siya tɨrɨm krɨmiir sɨmiirsi, ta yaiya ɨni kaimwo ywowa. Ɨriig.

1 Korin

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

1 KORIN

Mɨ ɨiya Pol siya om Efesas hɨr nwowa mɨ siya ta yokwowa ha wɨnkika iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Korin hɨranɨm sɨmiiramɨn. Bɨiya ɨiya Pol siya om Korin hɨr nikɨ owɨn siya Adi Komii siir yai aiirɨn bɨewiiyɨm whɨrkakɨn whɨr mɨ haɨmii ha ikɨ boɨnmɨmauu. Mɨ tɨ omɨn Korin nɨkɨuwiyɨn yɨo Grik iikamɨm sɨmiir om komii ɨeya mɨ Juda iikamɨm mɨ Juda iikam tani ɨkɨm yɨm hɨr nwokɨm. Mɨ iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe tɨriyɨm yɨm hɨr warar mɨ okɨm. Mɨ mhoɨiya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm yokwowa ɨna wɨnkiyɨm Pol siiram, sɨma tɨ hɨnɨɨna wɨn boɨinki, sɨma mɨiyɨknan nwo rani ɨni yapɨyapɨ nwowɨm. Mɨ ɨiya Pol siya hɨriinan wakaewɨnɨn mɨ siya ta yokwowa ha wɨnkikɨn sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨrɨm wadɨe sɨma nwowɨm. Ɨriig.

1

1 Kara Polkɨn, kara Krais Jisɨs siir aposel inkamkɨn. Kariirɨn Adi Komii siir kwoɨnkar naɨngwo okmwɨn okwo haigɨnɨugɨn, aposel inkam nwowam. Kara mɨ kariir nomiiyauwɨn, Sostanis, krɨra kɨmiir boɨn wadɨeki. 2 Ta yokwowa krɨra wɨnkika om komii korin warauran iikamɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm kɨmiiram. Mɨ Kɨmiirɨn Jisɨs Krais siyar dirɨraerarkikɨn mɨ kɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨn panɨɨnsi kɨmbusi. Mɨ wɨm kɨma ɨni Adi Komii siir inkam kɨɨngɨ kɨɨnar ywowɨm. Kɨma, tɨ iikam whɨekakɨm omom omomɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir hɨranɨm Jisɨs Krais Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨg ɨiir hainaniyɨm mɨ siya ɨni krɨmiir hoɨmgakni Bɨiyan Inkam Komiiyar ywowɨrkakɨn.

3 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya mɨ Jisɨs Krais, sowiir mhɨi kwoɨnɨm ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyamɨn wadɨe saeya nwowaigɨnɨuwi. Ɨriig.

Pol siya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir boɨn wadɨekikɨn

4 Kara ɨinokɨinokɨn kɨmiiramɨn Adi Komii siir boɨn wadɨekii, ta naɨngwobumbuwa siya hauuwa kɨmiir saiirsi boɨn wadɨekii. Dimusi rani, kɨma ɨni Krais Jisɨs siir iikamkɨm. 5 Kɨma Krais Jisɨs saɨka bɨdi yamasu kikɨnɨm mɨ kɨma dimɨn taemɨn whɨekakɨm sɨmiir kɨrɨe komiigak asi nwokɨm. Mɨ kɨma kwoɨn mɨiyɨk mɨ adi siir yaimwokɨyaimwowa saiir nɨnomoknɨnkɨn boɨni kwoɨn mɨiyɨkak asi nwokɨm. 6 Mɨ ta Krais siir yai wɨn kɨbiya saeya inan kɨmiir bɨdi kwɨrii ɨdwokaiya. 7 Mɨ kɨma Adi Komii siir naeyɨuɨn siir dɨmɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiiram panɨɨnsi whaowaesi. Nɨɨngaka. Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya nɨtana wɨ saiirar nadɨgɨuwi. 8 Mɨ kɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ kɨma wɨ kɨrɨe hɨriiyar nwoyokiyokɨyami mɨ wɨ ta ɨo aeya dɨgii mɨ krɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu rani. Ɨiya krɨmiir Bɨiyan lnkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya nɨtana. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 9 Adi Komii siya yaimwo boɨnan inkamkɨn mɨ kɨmiirɨn siyar nɨmbingɨn siir yɨnisɨmɨn Jisɨs Krais, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn, ini hanɨɨn kwɨrii ɨdwokaiyɨm mɨ saɨka nɨdwo boɨnaiiyɨm. Ɨriig.

Iikamɨm ɨrɨpa mhɨi kwoɨn nwowiyɨm sɨmiir yaiga

10 Mɨ tɨ kariir nomiiyauwɨm kara kɨmiirɨn, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir inɨg ɨiir boɨnɨn kwokwokii. Kɨmakɨma kɨpi nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨn mɨ tɨ kɨmiir isidɨn yapa yapa kɨpi nwo kɨmiir kwoɨnɨm whɨrua dwo mɨ yaiya diriyar kɨrɨtmai boɨnki. 11 Tɨ kariir nomiiyauwɨm kara, kariir nomiiyauwɨn Krowi, siir isid ɨeya boɨnmauugikɨn, kɨmakɨmarɨn ɨni nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨnkaka nwowɨm. 12 Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnmauuwakaekii, kɨma yapa yapa nwonɨra kɨmiir nhɨrɨm pɨ hɨnɨɨna boɨni, nɨm nhɨrɨm Polnikɨm mɨ nɨm nhɨrɨm Apolosnikɨm mɨ nɨm krɨma Krais nikɨm. 13 Mɨ ɨni panɨɨna tɨrɨn, krais siya ɨni tari haɨmii haɨmiiya ywowɨn, ha? Mɨ tari tɨ paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siirɨn Pol kariir nɨnkɨn ɨrɨmdɨnu aokikɨn kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwamɨn, ha? Kɨma tari Pol kariir inɨg ɨiir baptaiskɨm, ha?

14 Kara Adi Komii siir boɨn wadɨekii, kara kɨmiir waraurɨn Krispas, Gaias sowiirarar baptaisgikɨn kara inkam nwɨr wara bɨ baptaisgikɨn. Nɨɨngaka. 15 Inkam nwɨrkɨ kɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨn tani, kɨma kariir inɨg ɨiir baptaiskɨm. Nɨɨngaka. 16 Ae, kara tɨsi hanɨɨngɨ swokɨ kwanaɨngwowoknakiyɨn, kara Stefanas sɨmiirniiyɨn warar nɨnkɨn baptais haigɨnɨugikɨn. Kara nɨnoknɨnkɨn tani, kara tari inkam nwɨr warar bɨdi yamisi baptaisgikɨn iyɨe? 17 Krais siya kariirɨn baptaisɨm bɨ nɨkropkikɨn. Nɨɨngaka. Siya kariirɨn yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuwam nɨkropkikɨn. Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika kara kɨmiirɨn aowa aowan yaiyɨm, kɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm pɨ sɨmiir wara kɨnawhiyɨmiyɨena boɨn tani, kamɨm nɨnoknɨnkɨn komiigakɨm sɨmiir hɨriinan. Nɨɨngaka. Mɨ kara hɨriina boɨnkɨswo mɨ tɨ paeyɨn Krais siir nɨrɨonɨnkɨnɨn hɨiiniya yɨo wɨ inɨgak di ywowi. Ɨriig.

Adi Komii siir kɨrɨeya ɨni Krais siir hɨr nwowa

18 Kaimwoka, iikamɨm ha naɨngwowi, tɨ paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir yaiya saeya hindara prɨiboɨn whaowaei. Mɨ krɨma iikamɨm Adi Komii siya nanmaiwarkainam, nɨm krɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi, tɨ paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn, siir yaiya ya Adi Komii siir kɨrɨe aeyaɨrga. 19 Adi Komii siir Yokwo Komiiya saeya ha boɨnka,

iikamɨm nɨnoknɨnkɨnkakɨm sɨmiir nɨnoknɨnkɨna wɨ kara tɨrbugii. Mɨ iikamɨm kwoɨnpai kwoɨnpai mɨiyɨkakɨm sɨmiir kwoɨnɨm wɨ kara nɨrimdiyɨugii.

20 Mɨ tɨ iikamɨm nɨnoknɨnkɨkakɨm mɨ iikamɨm kwoɨnpai kwoɨnpaigakɨm iikamɨm yai krɨpii naɨniikiigi ɨkɨm mɨ sɨma wɨ inɨgakar nwowi. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya nu tɨran iikamɨm nɨnoknɨnkɨnkakɨm, sɨmiir nɨnoknɨnkɨn ɨmiir bɨdi tɨrbugiyɨm.

21 Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨna tɨ nuan iikamɨm sɨmiir kwoɨnaɨrga naɨngwo haiyɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. Adi Komii siya ta boɨnbu yaiya sɨma boɨnmɨmauuwa saiiram naɨngwo tɨbmiiyɨm, iikamɨm sɨmiirɨn wɨ siya nanmaiwarkainaei. 22 Juda sɨma yaewan mɨnam kɨndiyɨu wankɨm, sɨma yaeya dimɨn kɨrɨe komii wɨn kɨgi mɨ sɨma wa naɨngwo tɨbmii. Mɨ yɨm Grikɨm, nɨnoknɨnkɨn komii haiyaramar mɨ ankaii. 23 Mɨ nɨm krɨma paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn Krais siir nɨnkɨn ɨrɨmdɨnu aokiyɨn, siir yai aiirar mɨ boɨnmɨmauuwikɨm. Mɨ Juda iikamɨm sɨma ta yai aiir wakae wɨnɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm mɨiyɨknan bɨ nwokikɨm, ɨni hindara hɨugɨmkɨkɨugiyɨm. Mɨ iikamɨm Juda iikam tani, yɨm sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi, ta yaiya saeya hindara prɨiboɨn whaowaei. 24 Nɨm krɨma nhɨrɨm Juda iikamkɨm mɨ nhɨrɨm krɨma Juda iikam tani. Krɨma Adi komii siir nɨkɨu aiir wakaeyɨm krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, Krais siya Adi Komii siir kɨrɨeya mɨ siir nɨnoknɨnkɨna, saiir nɨisiisiimauugɨn. 25 Iikam nhɨrɨm sɨm kwoɨnɨm yɨm ha naɨngwowi, Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨna saeya bwam karamaekɨ nɨuwi mɨ yɨm inkam nhɨrɨm sɨm kwoɨnɨm ha aɨngwowi, Adi Komii siir kɨrɨeya saeya opaɨrgɨ mɨ ɨuwi. Mɨ Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨna ɨni tɨ nuan inkamɨm nɨnoknɨnkɨn komii komiigakɨm bɨi nwowɨm, ɨni sɨmiir nɨnoknɨnkɨn ɨmiir haibura mɨ Adi Komii siir kɨrɨe ɨni tɨ nuan iikamɨm kɨrɨe komii komiigakɨm bɨi nwowɨm sɨmiir kɨrɨe aiir haibura.

26 Tɨ nomiiyauɨm kɨma bɨiya Adi Komii siya nɨmbina ɨiya kɨma naɨngwo tɨbmiiya mɨ saiiram tɨ swokɨ aɨngwowoknaki bɨiya kɨma panɨɨn panɨɨn inkam nwokɨm, ɨiya Adi Komii siya kɨmiir nɨmbina. Mɨ nu tɨran iikamɨm nɨnoknɨnkɨn komii Komiigakɨm mɨ kɨrɨe komii komiigak nwokɨm, yɨm ɨuarɨg bɨ nwokɨm. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 27 Adi Komii siya bɨdi hɨdgiyɨn iikamɨm nu tɨranɨm ha naɨngwowɨm inɨg karamae nwowɨm sɨmiir nɨmbinam, iikamɨm nɨnoknɨnkɨnkakɨm sɨmiir kiyɨpsɨbgi haigɨnɨuwam. Mɨ siya iikam opaɨrɨm nuan inkam ɨma naɨngwowɨm sɨmiir bɨdi yɨmbingiyɨm, inkam kɨrɨekakɨm sɨmiir kiyɨpsɨbgi haigɨnɨuwam. 28 Adi Komii siya bɨdi yɨmbingiyɨn inkamɨm yaeyɨpyaeyɨpa tɨ nuan inkamɨm sɨma yasururgaiyɨm. Mɨ ɨrɨpa nomboɨn ii ae karamae sɨma nwowɨm sɨmiirɨn. Dimusi rani, tɨ iikamɨm nuanɨm ha naɨngwowiyɨm, sɨma inɨg komiigakɨm sɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi ikwowaisiigiyɨm. 29 Inkam nwɨrkɨ hainan karamaeka siir inɨg ɨirarɨn, Adi Komii siir whwonkam ɨda. Nɨɨngaka. 30 Whɨsarii rani, krɨma ɨni Jisɨs Krais siirgɨsiirkɨɨna ywowɨm. Mɨ Adi Komii siya Jisɨs siirɨn mɨnam nɨmbingɨn Krais siirɨn siya krɨmiir nɨnoknɨnkɨn haigɨnɨuwɨm. Mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna nwokɨ boɨnɨm, dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm mɨ krɨmiirɨn siyar sakii prapras okwokiyɨm mɨ krɨma ɨni rɨrmiiya ywokiyɨm. 31 Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, yɨo siyɨu mɨiyɨk rani, inkamɨn siir inɨg ɨiirar hainanaeiyɨn, siya Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainan ɨski. Ɨriig.

2

Pol siya paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saiir boɨnmɨmauugɨn

1 Pol siya boɨn, tɨ nomiiyauɨm, ɨiya kara kɨmiirɨm nɨta kara Adi Komii siir yai mɨiyɨka saiir boɨnmɨmauuwɨm mɨ kara kɨmiirɨn yai kɨrɨe kɨrɨeyɨm mɨ yai aowa aowan ɨkɨm, kara sɨmiir bɨ boɨnmɨmauugɨm. Nɨɨngaka. 2 Ɨiya kara kɨmaka nwowa kariir kwoɨnɨn hɨnɨɨngɨn, kara wɨ dimɨn whɨrɨm naɨngwo rani. Nɨɨngaka. Kara Jisɨs Krais siiraramar yaɨngwo ɨski. Mɨ dimɨn komii whɨrɨn paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siya naowɨn siirama daɨngwo ɨski. 3 Ɨiya kara kɨmiir waraur nɨta kara kɨrɨekak sɨm bɨ nɨtkɨn kara nɨdid kakar nɨtkɨn mɨ kariir pɨua nopnopa mɨ kɨnka. 4 Mɨ yaiya kara boɨna mɨ yai wɨn kɨbiya kara mɨ boɨnmɨmauua, kara inkamɨm nɨnoknɨnkɨnkakɨm kɨmiir kwoɨnɨm sɨmiir hɨriinan bɨ hiir boɨnikɨn. Nɨɨngaka. Kara Adi Komii siir naeyɨuɨn siir kɨrɨeya saiirar nɨtkɨn kɨmiir nɨisiisiimauuwamɨn. 5 Mɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya inkam nɨnoknɨnkɨnkakɨm sɨmiir hɨrankɨ bɨ haigɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siir kɨrɨeya saiir hɨranka nɨtka. Ɨriig.

Nɨnoknɨnkɨna krɨmiirɨn Adi Komii siir naeyɨu ɨeyar hauugɨn

6 Kaimwoka, sɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨrɨe kɨrɨekakɨm yaowae adnan nwowɨm, sɨmiirɨn wɨ yai kɨrɨe kɨrɨe kapi boɨnmɨmauuwi. Mɨ ta nɨnoknɨnkɨna tɨ nuɨn siir tɨran tani mɨ tɨ inkam komii komiiyɨm nu kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir tani. Nɨɨngaka. Ta sɨmiir kɨrɨeya ɨni kingiina nwowa wa dɨgɨuguski. 7 Krɨma Adi Komii siir yaiya saiir boɨnmɨmauugɨm. Mɨ taka nɨmprɨo yaiya inkamɨm nuanɨm sɨmiirsi nɨmprɨoka. Ta yaiya saeya bɨdi bɨdiniyar nwoka, ɨiya siya nu ɨiir nonkwokwo karamae nwowa saiirar. Ta nɨnoknɨnkɨna kara boɨnmɨmauua saeya Adi Komii siya nɨnoknɨnkɨna nɨmprɨo yaiya mɨ ta nɨmprɨo yaiya iikamɨm nuanɨm sɨmiirsi nɨmprɨoka. Mɨ ta yaiya saeya bɨiya nwokwokɨnka. Siya mɨnam naɨngwokɨn, siir siyɨu mɨiyɨk mɨiyɨkɨm krɨmiir whwonkam ɨda dirɨraeraram mɨ krɨma saɨkar nwokɨ ongwomamaɨr aeyɨm. Mɨ tɨ sɨma kara boɨnkiyɨm. 8 Nuan inkam komii nwɨrkɨ bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn ta yaiya saiir bwam ɨiirɨn. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma nɨnoknɨnkɨswo mɨ sɨma nɨnomor kouan Inkam Komiiyɨn siirɨn wɨ paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨn saɨka dɨnkɨn ɨrɨnugi. Nɨɨngaka. 9 Mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmaɨrgɨm Adi Komii siya kiyau haigɨn kwokɨni iikamɨm siiram naɨngwokɨɨnɨm sɨmiiram. Mɨ Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnkika,

tɨkɨ dimɨn taemɨnɨm yɨm iikami nhwokɨ kɨg karamae nwowɨm mɨ sɨmiir wɨɨngɨ wakae karamae nwowɨm mɨ iikamkɨm sɨm naɨngwowɨm yɨm wɨ nwo rani.

10 Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar nɨisiisimauugɨm tɨ siir nɨmprɨo yaiyɨm krɨmiirɨn. Adi Komii siir naeyɨuɨn siya siyar nɨnoknɨnkɨni dimɨnpai dimɨnpaiyɨm mɨ Adi Komii siir kwoɨnɨn, ɨriipɨ hɨriinan, sasar mɨ ɨnoknɨnkɨni. 11 Yɨpɨkɨ inkamkɨn, inkam nwɨrni kwoɨnɨn siir nɨnoknɨnkɨnɨn. Tɨ inkamɨn siir kwoɨnɨn naeyɨuɨn sasar nɨnoknɨnkɨn ɨskii. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii siir kwoɨnɨn inkam nwɨrkɨ nɨnoknɨkɨn karamaeka. Siir naeyɨuɨn sasar nɨnoknɨnkɨni. 12 Mɨ krɨma tɨ kwoɨn hɨriinanɨn nuan inkamkɨ bɨ hauugɨn. Nɨɨngaka. Krɨmiirɨn kwoɨn mɨiyɨkɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar hauugɨn. Mɨ krɨma wa nɨnoknɨnkɨni, digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya krɨmiirɨn hindara prɨihauugɨm.

13 Tɨ dimɨnɨn krɨma siirɨn kɨmiir boɨnmauu wakaekɨn. Ta yaiya krɨma inkamɨn nɨnoknɨnkɨnkakɨn siir hɨrankɨ bɨ haiga. Nɨɨngaka. Ta yaiya krɨma boɨnmɨmauua Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar nɨisiimauugɨn. Mɨ krɨma kamɨm Adi Komii siir naeyɨugakɨm sɨmiir hɨriinan asi boɨmɨmauuwi mɨ sɨma asi sɨbgu wakaeyoknaei. 14 Inkamɨn Adi Komii siir naeyɨu karamae nwowɨn mɨ siya wɨ Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk swokɨ ɨnoknɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. Dimusi rani, siya hɨnɨɨna naɨngwokɨn siya hindara prɨinaɨngwo whaowaei boɨni. Mɨ siya wɨ tɨ dimɨnɨn siir dimɨn mwo ɨiir nɨnoknɨnkɨn tani. Dimusi rani, Adi Komii siir naeyɨuɨn siirar dimɨnkɨn. 15 Inkamɨn Adi Komii siir naeyɨugakɨn, siyaɨrgɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir hɨdiyɨn mɨ siirɨn, inkam nwɨrkɨ hɨdɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 16 Bɨiya Adi Komii siir inkam nwɨrɨn siya Yokwo Komii aiirɨn hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn,

ɨhɨ, yɨpɨkɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir kwoɨn whɨekak ɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ wɨ nhɨnga nɨnokɨnɨnkɨni Bɨiyan Inkam Komii siir kwoɨn ɨiirɨn mɨ wɨ nhɨnga nɨisiisimauuwi siirɨn, ha? Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. Siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn. Dimusi rani, Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar nowomwarkaiyɨuwi krɨmiirɨn mɨ krɨma Krais siir kwoɨnɨn siir hɨriinan asi nwowi. Ɨriig.

3

Adi Komii siir mɨiyan inkamkɨn

1 Tɨ nomiiyauɨm, bɨiya kara boɨnmauuwɨm yaiyɨm mɨ kara kɨmiirɨn kamɨm Adi Komii siir naeyɨugakɨm sɨmiir boɨnmauuwa saiir hɨriinan bɨ boɨnmɨmauugɨn. Nɨɨngaka. Yaiyɨm kara boɨnmɨmauuwiyɨm kara iikamɨm Adi Komii siir naeyɨu karamae nwowɨm, sɨmiir hɨr boɨnmɨmauugɨn. Dimusi rani, kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya ɨni yɨnisɨm praigaknan ywowɨm Krais siir siyɨu ɨiirɨn. 2 Ta yaiya kara kɨmiir boɨnmɨmauuwa ɨni mwɨinan ywowɨm, kara kɨmiirɨn mwɨinan hauu aekɨn. Kariir yaiya saeya ɨni nae kɨrɨe kɨrɨeyɨm inkam adiyaowaekɨ naeiyɨm, sɨmiir hɨriinan bɨ hauu aekɨn. Nɨɨngaka. Kɨma wɨ Adi Komii siir yai kɨrɨeya saiir wakae rani. Dimusi rani, kɨmiir kwoɨnɨm ɨni yɨnisɨm praigaknan ywowɨm mɨ tariinanɨn ɨriipɨ hɨriinan, kɨma dɨg bɨ mɨ okɨm. 3 Dimusi rani, kɨmiir siyɨuɨm kɨma napdirɨraerariyɨm ɨni iikamɨm nu tɨranɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Ɨhɨ, kɨma kɨmiir nomiiyauɨm sɨmaka whwokwoka bɨ nwowikɨm mɨ nɨnkɨnwamwarkɨi boɨni siyɨuɨn ɨni kɨmiir waraurar mɨ ɨnkɨn owɨn. Tɨ siyɨuɨn kɨma tɨrɨn ɨni kamɨm Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨn karam nwowɨm, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ kɨma sɨmiir siyɨuɨn siir asi napkɨm. 4 Nhɨrɨm pɨ hɨnɨɨna mɨ boɨni, krɨma Pol siirgɨm. Mɨ nhɨrɨm pɨ hɨnɨɨna mɨ boɨni, nɨm Apolosnikɨm. Tɨ hɨriinan siyɨuɨm kɨma tɨriiyɨm yɨm ɨni iikamɨm nuanɨm sɨma tɨriiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm.

5 Kɨma sɨbgu daɨngwo, Apolosɨn yɨo yɨpɨkɨn? Mɨ Pol kara yɨpɨkɨn? Krɨra mɨiyan inkam kɨnaɨrgwo Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya krɨriirɨn yapɨyapa mɨi hauugɨn. Mɨ ta krɨriir mɨiya kɨma Krais siiramɨn ɨni saiirar yaɨngwo tɨbmiikiyɨm. 6 Kara bɨi mɨnam nɨtkɨn, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai kɨbiya saiir boɨnmauuwam, inkamɨn sasaeya nɨnkɨniyɨn siir hɨriinan. Mɨ Apolosɨn mhoɨiya ha swokɨ ɨtɨn yɨo ɨni hɨriinan yai kɨbi aiirar swokɨnɨ owomwarkaiyɨuniyɨn, inkamɨn ko nakiyɨn numɨr, siir hɨriinan. Kɨmiirɨn kwoɨn mɨiyɨkɨn Adi Komii siyar hauugɨn numɨran sasaeyam sɨbgu mwrɨi namiyɨm sɨmiir hɨriinan. 7 Mɨ inkamɨn sasaeya nɨnkɨniyɨn, yɨo inɨg karamaekɨn mɨ ko numɨr nakiyɨn, yɨo ɨriipɨ hɨriinan, inɨg karamaekɨn. Sasae ɨmiirɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siyar dirɨraerarki mɨ sɨma pa nɨmbiyami mɨ inɨgakɨn pɨ Adi Komii siyar nwowi. 8 Mɨ inkamɨn sasaeya nɨnkɨniyɨn mɨ inkamɨn numɨra saiir ko nakiyɨn sowa hɨriinan mɨi kwɨruwa saiirarar mɨriigo mɨ sowiirɨn digworaekwo mhoɨiya wɨ Adi Komii siyar hauuwi mɨiya sowa mɨriiya saiir dɨgar. 9 Krɨra ɨrɨpa Adi Komii siir mɨi kwɨruwa saiirar mɨriigo. Mɨ kɨma ɨni Adi Komii siir numɨra siya nɨiyoknɨnkɨnan ywowɨm.

10 Adi Komii siir naɨngwobumbuwa saeyar tɨrkikɨn kara bɨiyan inkamɨn omaka mɨriiyɨn siir hɨriinan asi nwokɨn. Kara ɨiyɨn paeyɨn bɨdi inansiin okwokiyɨn mɨ kara kɨmiiram asi nɨtkɨn, Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwam. Mɨ kariirɨn Adi Komi siyar hauugɨn nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨka mɨ mhoɨiya iikam nhɨrɨm ha nɨtɨm sɨma inɨ mɨrii nɨnkɨnɨnokougik ta omaka. Mɨ kɨma yapayapa nwonɨra omaka sɨbgu haigi siyɨn mɨriirarao. 11 Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, yɨnpaekɨ yɨnpaeyɨn bɨdi yokwokiyɨn, siya Krais Jisɨs siyaɨrgɨn. Mɨ wɨ inkam nwɨrkɨ yɨnpae wɨr swokɨ inansiin okwo rani. 12 Inkamɨn Adi Komii siir mɨi aiir mɨriiyɨn siya ɨni inkamɨn omaka mɨriiyɨn siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ nhɨrɨm yɨm mɨi wadɨe wadɨeyɨm sɨmiirar mɨ mɨriiyɨm mɨ sɨmiir mɨiyɨm ɨni gol, silva siiyam yɨpɨkɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨigiyamiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ ta omaka wɨ hɨriiyar nwokɨ okwoyokiyokwɨiyɨm mɨ nhɨrɨm yɨm mɨi mɨiyɨk bɨ mɨriigɨm, sɨmiir mɨiyɨm ɨni kɨi auwɨm ɨi prɨei nwo karamae nwowiyɨm, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ taka omaka saeya wɨ nokwo bripri rani. Nɨɨngaka. 13 Mɨ mhoɨiya iikam whɨekakɨm sɨmiir mɨiyɨm wɨ idowɨiya nɨmbiyami ya ta ɨiya Adi Komii siya hɨdana yaimɨn dimɨnɨm sɨmiir ya saeya. Mɨ taka ɨi aiirɨn Adi Komii siya hɨdana paeya wa nɨmbiyami mɨ mɨiya gol, silva mɨ siiya mɨiyɨk mɨiyɨknan nwowa mɨ paeya wɨ saiir wara nɨnkɨn ɨunam tani. Nɨɨngaka. Mɨ Mɨiya biyɨe nwowa ya wɨ kɨi aunan nɨugi nhɨskii. Mɨ siya wa nwokɨ naɨngwowɨm sɨmiir mɨiya wadɨekɨ piyamsi owa, iyɨe, mɨiyɨk rani, aniya? 14 Mɨ inkamɨn Adi Komii siir mɨi mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir mɨrii, sɨmiirɨn wɨ tɨ inkamɨn ɨiyɨn paeyɨn haɨninansiin okwowɨn siir ɨdwo namɨ haigi siyɨn mɨriiyɨn, wɨ siir hɨriinan nwowi. Mɨ paeya saiir wara nɨnkɨn ɨu karamae nwowi mɨ Adi Komii siya dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ ta mɨi aiirsi hauuwi. 15 Mɨ paeya tɨ mɨi ɨmiir nɨu ɨuguskii mɨ siya wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir hai rani. Nɨɨngaka. Mɨ siirar kwoɨnbudɨn yɨo wɨ wara nɨnkɨn dɨg rani. Nɨɨngaka. Siirɨn wɨ Adi Komii siya hainaowidi. Mɨ siya wɨ dimɨnkak nwo rani. Nɨɨngaka. Siya wɨ nɨɨnga nɨɨnga prɨiywo kaeyami.

16 Mɨ tari kɨma bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm, aniya? Kɨma ɨni Adi Komii siir omaka komiiya ɨni saiir hɨriinan ywowɨm mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni kɨmiirar yanɨnkɨnɨuniyɨn. 17 Mɨ inkam nwɨrkɨ Adi Komii siir omaka dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowa saiir nɨinɨnkɨigii mɨ Adi Komii siya tɨ inkam ɨiirɨn wɨ yamdiyar swokɨ onkwo nɨɨnwɨmwɨɨrnɨnkɨni. Dimusi rani, Adi Komii siir omaka ya krɨmaɨrgɨm.

18 Kɨra tɨ dimɨn hɨriinanɨn kɨnakɨna kɨpi swokɨ ɨksɨsaena. Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨmiir bopwoniya waraurɨn, siya nuan dimɨnɨm sɨmiir siyɨu ɨmiir napi mɨ siya hɨnɨɨna naɨngwowi, kara nɨnoknɨnkɨn komiikakɨn mɨ tɨ inkam hɨriinanɨn siir mhɨi kwoɨnɨm kisɨna haigii mɨ siya, siya siyamar naɨngwona karamae nwowi mɨ nuan iikamɨm sɨma wɨ hɨnɨɨna boɨni, wara inkamɨn siir kwoɨnɨn bɨdi yɨnkisaɨowaenakiyamɨn. Mɨ Adi Komii siya tɨ hɨriinan inkamɨn, siirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, siya nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkakɨn. 19 Nɨnoknɨnkɨna iikamɨm tɨ nuanɨm sɨmiir siir tɨrana ya Adi Komii siir whwonkam ɨda ya bɨdi yɨnkisaɨowaenakiyama. Yokwo Komii saiir yai kwɨra hɨnɨɨna boɨnka mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm sɨma ha naɨngwowi krɨma nɨnoknɨnkɨn komiigakɨm. Mɨ tɨ hɨriinan mwrakboɨni siyɨuɨn sɨma tɨriyɨn yɨo ɨni wraisuɨm haɨmna ankɨ krɨma haiiyɨm ɨni hɨriinan ywowɨm. Mɨ Adi Komi siya krɨmiirɨn wɨ hɨriinan nɨtkɨn tɨɨmdɨɨnu haii, ɨiya krɨmiir mhɨi kwoɨnɨm hɨriinan biyɨe nwowi. 20 Mɨ Yokwo Komii saiir yai kwɨra hɨnɨɨna boɨnka, Bɨiyan Inkam Komii siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn mɨ inkamɨn siir kwoɨnɨn ha naɨngwowi kara nɨnoknɨnkɨnkakɨn mɨ ta siir nɨnoknɨnkɨna ya ɨni nɨɨngakɨnɨɨngar ywowa. 21 Mɨ dimɨnɨm inkamkɨ dirɨraerar nonkwokwowɨm krɨma sɨmiir bɨiyan inkamɨm sɨmiir inɨg ɨmiir kɨpi hainan. Nɨɨngaka. Dimusi rani, digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya nonkwokwowɨm yɨm kɨmiiram nɨmbingɨm, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ yɨm tɨ digworaekwowɨm yɨm kɨmiiraɨrgɨm. 22 Pol kara mɨ Apolos mɨ Pita, krɨma tɨr mɨnam nwokɨm kɨmiir whɨndirɨraeraram. Adi Komii siyar nɨmbinga ɨiya kwoɨnbudɨn omwai waiyaiyɨn mɨ ɨiya naonaman aka. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm tariinan mɨ mhoɨiya nɨmbiyamamɨm siyar nɨmbinkɨm, tɨ digworaekwo whɨekakɨm yɨm kɨmiirgɨm. 23 Mɨ wɨm kɨma Krais siirgɨm mɨ Krais siya yɨo Adi Komii siirgɨn. Ɨriig.

4

Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir mɨiyan inkamɨm yɨm wɨ siyar hɨdi

1 Kɨma krɨmiir dɨnoknɨnkɨn, krɨma Krais siir mɨiyan inkamkɨm, siya krɨmiirɨn mɨnam nɨmbinkɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir aowa aowan nɨmprɨo yai kɨbiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowɨm iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwɨm. 2 Siyɨu whɨrɨn mɨiyan kamɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨngɨn, siya siir mɨi ɨmiir sɨbgu wakaeyokna mɨrii mɨ siir mɨiyɨm siya wadɨe sɨbgu mɨrii, siir bɨiyan inkamɨn siir whwonkam ɨdan. 3 Mɨ kɨma kariir boɨnwokiyopnatkaigii inkam komii komiiyɨm yai hɨdiyɨm sɨmaka, kariir yai ɨmiir, ya ta ɨi hɨriinana ya yaimɨn karamaeka. An kara ɨriipɨ hɨriinan nu tɨranar inkamkɨn, kara pɨndan tani. Nɨɨngaka. An kara om whɨran inkam tani mɨ kara wɨ kanakanar swokɨ hɨd rani. Nɨɨngaka. 4 Kariir kwoɨnɨn ha naɨngwowi siya ɨni rɨrmiigɨ rɨrmiiya nwowɨn dimɨn whɨrkɨn swokɨ kɨnyɨskai rani, kariir kwoɨn ɨiir nɨpiyaokɨiyamɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn sasar nɨnoknɨnkɨni. 5 Ɨiya ɨna nikɨ owa mɨ kɨma inkam nwɨrni siyɨuɨm saiirar kɨpi nikɨ hɨd kɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siirɨmar tɨkɨ okwokɨn. Mɨ siya digworaekwo whɨekakɨm mɨ kwoɨnɨm aowa aowa nwowɨm mɨ nɨibwomambwo nwokiyamɨm, sɨma wɨ idowɨiyar nɨmbini ɨuguskii wɨ kɨmɨmɨnki rani. Mɨ taka ɨi aiirɨn, wɨ Adi Komii siya boɨnmɨmauugi ɨrɨra nwonɨra sɨmiir mɨi ɨmiirɨn wadɨekɨ piyasi owa, iyɨe? Mɨ tari mɨiyɨk rani.

6 Kɨma tɨ nomiiyauɨm, tɨ yaiyɨm kara boɨnmɨmauuwɨm, Apolos siya mɨ kara krɨriirar yaigɨm, kɨmiir whɨnkɨsiis haigɨnɨuam, dimɨnɨm krɨma dirɨraerarɨm mɨ krɨma nɨisiimauuɨm sɨmiir. Mɨ kɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. Saeya hɨnɨɨnga, kɨma digɨumii Adi Komii siir yaiya saiir kɨpi haimriiyɨugig mɨ kɨra kɨpi nantamyɨriyɨr mɨ digɨumii nwɨrni kɨpi haimriiyɨu mɨ nwɨruani aram kɨpi naɨngwo. Nɨɨngaka. 7 Yɨpɨkɨ kɨriir nokmwɨn okwohaigɨnɨuɨn inkam komii, ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir kou mwowam? Nɨɨngaka. Adi Komii siya hauugɨm wara digworaekwo whɨekakɨm kɨma nonkwowɨm mɨ kɨma hɨnɨɨn dimusi boɨnkɨm, dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm kɨmiir kɨrɨekar dirɨraerari.

8 Krɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm kɨma Adi Komii siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir bɨdi haiyɨm mɨ kɨma digworaekwo whɨekakam bɨ haɨnguguwikɨm, aniya? Kɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi kɨma ɨni digworaekwokɨ yaokɨngugunankaiyɨm, aniya? Kara hɨriiyar naɨngwowi, kɨma nu kɨgrɨraowan inkam komii nwowi mɨ nɨm krɨma wɨ ɨriipɨ hɨriinan nu kɨgrɨraowan inkam komiiyar mɨ owi. 9 Krɨmiirɨn Adi Komii siya nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨm aposel inkam paeprikab nwowɨm. Krɨma ɨni sɨmiir boɨn hɨuriyɨu inkamnan ywowɨm mɨ krɨma wa nwokɨ aonamɨm, ha naonamiyɨn inkamɨn yaigak nwowiyɨn mɨ iikamɨm nu tɨranɨm sɨmiir whwonkam ɨda mɨ nɨnomor kouan paekwosɨm ɨkɨm, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ sɨmiir nhwoɨn ɨni krɨriirar habɨtkɨnkiyɨm. 10 Krɨma Krais siir yai aiirɨn ɨna boɨnmɨmauuɨm. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi, sɨmiir mwoɨm sɨma nɨnkisaɨowaenakiyami. Mɨ wɨm kɨma ha naɨngwowi Krais siir siyɨupai siyɨupaiyɨm sɨmiir bɨdi yɨnoknɨnkɨn dɨgɨm mɨ nɨm krɨma nɨɨngaka, ha? Mɨ wɨm kɨma ha naɨngwowi, kɨrɨekak krɨmar ywo ɨski. Mɨ nɨm krɨma nɨɨngaka, ha? Mɨ wɨm kɨma ha naɨngwowi kɨrɨe komiigak kɨmar ywo mɨ nɨm krɨma nɨɨngaka, ha? 11 Mɨ bɨiya ɨriipɨ hɨriinan mɨ tɨsi tariinanar nadɨgniyɨn mɨ nɨm krɨma mhɨi prasae bɨ naokɨm mɨ krɨmiir kwoɨnɨm ha mɨ sɨmsɨnkai op mɨnam mɨ mwɨnɨs mɨnɨm ha mɨ haɨngugu. Mɨ sɨma, sɨmiir ɨɨnaɨm pa mɨ unomoknaei krɨmiir prɨitɨo prɨitɨowam mɨ krɨma maeyau kwɨrua nwowɨpɨsuam whaowaei. 12 Krɨma pɨu mɨnkɨ piyaowi mɨ mɨiyɨm krɨmiir ɨɨngaɨr kɨpi swokɨ onkwo mɨrii umɨrsɨsɨm haiyam mɨ naemɨn saɨnan. Mɨ ɨiya sɨma krɨmiir nɨgbumbuwiyɨm mɨ nɨm krɨma nɨɨngaka, sɨmiirɨn pɨ yai mɨiyɨk mɨiyɨk arar swokɨ boɨni. Ɨiya sɨma krɨmiir tɨrbuwiyɨm mɨ nɨm krɨma sɨmiirɨn pɨ hindara kɨgnɨnkɨn dirɨraerari. 13 Mɨ ɨiya sɨma yai biyɨe krɨmiir boɨniyɨm mɨ nɨm krɨma sɨmiirɨn pɨ yai hiinsɨma boɨni. Krɨma ɨni nuan kɨigwo paekwowɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ krɨma ɨni mhakwokyɨnan ywowɨm. Sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwokɨm krɨmiirɨn, krɨma bɨiya hɨriinanar nwokɨm mɨ tariinanɨn ɨriipɨ hɨriinan.

14 Kara ta yaiya kɨmiir kiyopsɨbgi haigɨnɨuam bɨ wɨnkika. Nɨɨngaka. Kɨma ɨni kariir yɨnisɨsɨmnan ywowɨm mɨ kariir kwoɨnɨn ɨni kɨmiiramar naɨngwo ɨrkakɨn mɨ ta yokwowa kara wɨnkiya kara kɨmiirsi kauɨdidgikɨn. 15 Iikam whɨekakɨm sɨma wa nɨti Jisɨs Krais siir yai aiir boɨnmɨmauuwɨm mɨ yɨm tɨriigɨnɨm yɨm kɨmiir ad tɨpmwo rani. Nɨɨngaka. Kɨma hɨrii hɨrii ad karamaeka, kanakanaɨrgɨn kɨmiir adɨn. Whɨsarii rani, kɨmiir tɨriirɨn bɨikɨ bɨiyɨn kara nɨtkɨn, Jisɨs Krais siir yai wɨn kɨbiya saiirɨm kara ninɨ boɨnmɨmauunikɨn kɨmiirɨn mɨ kɨma ha wakaeyɨm mɨ ɨna yɨtɨm ta mɨi aiiramɨn. 16 Ta kara boɨnanaeiya kɨmiir, kara dimusi bɨ boɨnkɨn, kara mɨnsi boɨnkɨn, kɨma kariir siyɨu ɨiir kɨgna apɨm. 17 Kara Timoti siirɨn hɨriinansi nɨkropkikɨn kɨmiir waraurɨn. Siya ɨni kariir yɨnisɨmnan ywowɨn mɨ kara siiramar naɨngwokwonanaeikɨn. Siir naɨngwo tɨbmiiya, Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmiiya, ɨni kɨrɨekɨkɨrɨe ywowa mɨ siya Jisɨs siir siyɨu ɨmiirar sɨbgu apikɨn. Mɨ siya wɨ Jisɨs Krais siir yai ɨmiirar swokɨ boɨnmɨmauuwi kɨmiirɨn, kɨmiir kwoɨn ɨmiir swokɨ boɨnworwokai haigɨnɨuam, siyɨuɨn Krais Jisɨs siirɨn kara napiyɨn siir. Mɨ siyɨuɨn kara nowomwarkaiyɨuwiyɨm Adi Komii siir iikam ɨmiir. Mɨ maeyau maeyauɨm kara ta hɨriinan yai kwɨrua saiir saiira boɨnmɨmauu nanaeikɨm Adi Komii siir iikam ɨmiirɨn.

18 Kɨmiir nhɨrɨm sɨma bɨdi yantamyɨriyɨrɨm. Dimusi rani, sɨma ha naɨngwowi kara wɨ swokɨ ɨt rani, yɨm sɨma kɨmiir kwoɨn ɨmiir haiprɨdkikaiyɨm tɨri. Mɨ kɨma wɨ kariir yai aiir wakaeyokna rani. 19 Nɨɨngaka, mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya kariirɨm naɨngwowi mɨ kara kɨmiiramɨn wa nɨtsauwi mɨ kara kamɨm nantamyɨriyɨriyɨm wɨ sɨmiir yai ɨmiir wakae rani. Nɨɨngaka. Kara mɨnam nɨti Adi Komii siir mɨiya kɨma mɨriiya saiir ninɨ aprɨrɨr kɨgnakiyɨm kɨma Adi Komii siir kɨrɨe aiirar nasi mɨrii, iyɨe? Kɨmiir kɨrɨe aiirar nasi mɨrii? 20 Adi Komii siya siir iikamɨm mɨ sɨmiir digworaekwo ɨkɨm sɨmiir kɨgrɨraowikɨn ta yaiya saeya yai whoɨmoni rani. Nɨɨngaka. Saeya kɨrɨe komiigaka. 21 Kɨmiir kwoɨnɨn ha naɨngwowi kara kɨmiiramɨn ɨdgɨu tɨoni siyɨuɨn siirɨm nɨtɨm, iyɨe? Mɨ kwoɨn hiinsɨma nwowiyɨn siirɨm pɨ yɨt, iyɨe? Mɨ kɨmiirɨm naɨngwokwonanaeiyɨn siirɨm pɨ yɨt, aniya? Kɨma kariir yai aiirar bɨdi wakaeyokna dirɨraerarɨm. Mɨ kɨma digworaekwo whɨekakɨm kɨma tɨrɨm sɨmiir tɨ swokɨ aɨngwoki. Mɨ digworaekwowɨm biyɨe nwowɨm yɨm kɨmar sɨbgu dirɨraerarkwokɨn mɨ kara kɨmiiramɨn, wɨ maɨrgɨmaɨrgani siyɨuɨn siiraramar nɨti. Ɨriig.

5

Hɨi niwɨt nanaeni siyɨuɨn ɨni Adi Komii siir iikam nhɨrɨm om Korin hɨranɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm ɨni sɨmiir hɨr nwowɨn

1 Yaiya bɨdi haigirɨrɨrkiya, hɨi nanaeni siyɨuɨn ɨni kɨmiir waraur nwowɨn. Tɨkɨ siyɨu hɨriinanɨn yɨo ɨni kɨpɨikɨ kɨpɨii ywowɨn tɨkɨ siyɨuɨn yɨo ɨni inkamɨn siir adni wig haɨnɨkɨi nonkwonaeɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ iikamɨm hɨranɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowiyɨm, yɨm sɨma tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir bɨ swokɨ tɨrikɨm. Nɨɨngaka. 2 Kɨma bɨdiya ikɨ ɨnoknɨnkɨnɨm kɨmiir inkam nwɨrɨn tɨ hɨriinan siyɨu biyɨe siir tɨrɨn mɨ kɨma nantamyɨriyɨrkak dimusi swokɨ owi, ha? Kɨma tɨ hɨriinan siyɨuɨn siirsiyɨn naɨngwoyɨmiyok ɨdidgak dwo. Mɨ hanɨɨngɨnɨuwi, kɨma siirɨn tɨ haɨnɨknatki, yɨo kɨmaka kɨpi nwo. 3 Kaimwoka, kara kɨmaka kingiin bɨ nwokɨn mɨ kariir kwoɨnɨn siya kɨmaka waraur bɨdi ywowɨn mɨ kara bɨdiyar mɨ hɨdgiyɨn siir siyɨuɨm siya tɨriyɨm sɨmiirɨn. 4 Kara hɨriinan bɨdi boɨnkiyɨn, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir inɨg ɨiirɨn kɨma ɨrɨpa haɨngiriyɨu boɨnai. Mɨ kariir kwoɨn ɨeya mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir kɨrɨeya wɨ kɨmaka nɨnkɨn owi. 5 Mɨ kɨma tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, tɨ hɨriinan inkam biyɨe nwɨrɨn kɨmaka nwowɨn siir haɨnɨknatki Setan siirɨm mɨ siirɨn wɨ Setan siya nwokɨ onkwobumbunɨnkɨnɨm. Mɨ siir kwoɨnbudɨn wɨ Adi Komii siya nwokɨ anmaiwarkainaowidɨm. Mɨ ɨiya Bɨiyan Inkam Komii siya swokɨ ɨtana siya wɨ wadɨeyar nwokɨ owɨm.

6 Yɨo tɨ siyɨu hɨnɨɨnɨn yɨo mɨiyɨk rani, kɨma hɨnɨɨna boɨni, krɨmiir iikamɨm wadɨeyaɨrgɨm. Mɨ kɨma kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm ɨni hɨriiyar kɨgnɨsu okrɨpkaiyɨm. Kɨma ta dimɨnsɨma nɨnom nɨkɨuwiya saiir daɨngwoki. Saeya pɨ omaka mɨn ku mɨ inkamɨn omakaɨnɨn, pɨ kiyɨnsa dirɨraerar karam ywo mɨ ta omaka pɨ saeyar kurɨmtɨoki ɨuguskii. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, kɨmiir waraurɨn dimɨn biyɨe inkam nwɨruwakar dirɨraerari mɨ kɨma siirɨn hɨriiyar kɨgnɨsu dirɨraerari. Mɨ mhoɨiya wɨm kɨma wɨ tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirar mɨ tɨri. 7 Mɨ kɨma kɨmiir siyɨu biyɨeyɨn dɨtkigi, ta dimɨnsɨma nɨnom nɨkɨuwiya saiir hɨriinan mɨ kɨmiir kwoɨnɨm rɨrmiiya nwokɨ okiyɨm. Dimusi rani, Krais siya ɨni kɨmiir wou nikwo aeni ɨi komiinan ywowɨn. Mɨ siya ɨni nimwo op haɨnaowiyɨn inkamɨn, krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam mɨ ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ ɨiya paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn Krais siir nɨnkɨn ɨsom ɨrɨnugiyɨn, siya ɨni sibsibɨn bɨiya Judakɨm sɨm nɨsom nanag hauuwɨn ɨni siir hɨnɨɨn ywowɨn, krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam. Mɨ Krais siya ɨni krɨmiir sibsibnan ywowɨn. 8 Mɨ nɨm krɨma ɨriipɨ hɨriinan dimɨn biyɨeyɨm, sɨmiirɨn digɨumii timɨ haimriiyɨugig mɨ ha timɨ haiyoprimdiyɨumiigi swoki. Ya ɨni Judakɨ sɨma tɨrɨn bretɨn yis karamaeyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn ta ɨi komiiya wou nikwo aeiya, saiirɨn, ta ɨiya bretɨn yis karamaeyɨn siir naeiya ya sɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir haiyɨprimdiyɨumiigiyɨm saiir nɨisiimauuga. Mɨ krɨma hɨriinan tɨri, dimɨn biyɨeyɨm bɨiya krɨma tɨrkaiyɨuwɨm digɨumii sɨmiir haimriyɨugigi mɨ krɨma wɨ iikam wadɨeyar nwowi. Mɨ krɨmiir yaiyɨm ɨriipɨ hɨriinan wɨ wadɨeyar mɨ owi.

9 Mɨ yokwo kwɨra kara wɨnkiya kɨmiiram, kara hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn, kɨma iikamɨm hɨi niwɨtnanaeiyɨm sɨmaka kɨpi naprɨrɨr. 10 Kara iikamɨm naɨngwo tɨbmii karam nwowɨm sɨma tɨriyɨm hɨriinan siyɨuɨm, hɨi mɨn niwɨtnanaeiyɨm mɨ inkamam kɨgmaɨri ɨkɨm mɨ inkam nhɨrmi digworaekwo mɨn tauae haii ɨkɨm mɨ inkamɨm uruwai siyaowaini siyɨu napi ɨkɨm, kara sɨmiir bɨ boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Kɨma tɨ hɨriinan iikamɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugigam naɨngwowi mɨ kɨma tɨ nu ɨiirar tɨ haiburgik ɨski. 11 Ta yokwowa kara wɨnkiya saiir yaimwokɨyaimwowa saeya hɨnɨɨnga. Mɨ inkamɨn naɨngwo tɨbmiiyɨn siya hɨi mɨn nanaei mɨ siya inkam nwɨrni dimɨn nam kɨgmaɨri mɨ uruwai siyaowaini siyɨuɨn siir mɨ api mɨ inkam nwɨrni mɨ ɨgbumbuwi mɨ op biyɨe mɨ kwiyaei mɨ inkam nwɨrni dimɨn mɨn mɨ tauae hai mɨ yɨo tɨ hɨriinan inkamɨn, kɨma saɨka kɨpi nombopboɨn mɨ nae saɨka kɨpi mɨ ae. Nɨɨngaka.

12 Kɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi ta mɨi hɨriinana inkamɨn naɨngwo tɨbmii Karam nwowiyɨn siirɨn kara hɨdɨm, aniya? Nɨɨngaka. Mɨ krɨma inkamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiirara hɨdɨski. 13 Iikamɨm naɨngwo tɨbmii karamaeyɨm sɨmiir siyɨuɨm wɨ Adi Komii siyar hɨdi. Adi Komii siir yaiya bɨiya sɨma wɨnkiya saeya hɨnɨɨna wɨn boɨnkika mɨ tɨ hɨriinan inkam biyɨeyɨm kɨmaka waraur nwowɨm sɨmiirɨn haɨnɨmɨknatatki. Ɨriig.

6

Iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma sɨmiir nomiiyau ɨmiir kɨpi boɨnɨuriyɨu boɨn

1 Mɨ kɨmiir inkam nwɨrkɨ siya maɨrgɨmaɨrga siir nomiiyau nwɨrni nwo karamae nwowi, yɨo wɨ yaigak nwowi. Mɨ kɨma siirɨn hɨriinan dimusi kɨgnɨnkɨn tɨrkɨm siir nomiiyau ɨiir boɨnwokiyopnatkaigiyamɨn, ɨkɨ gavman iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir siyɨu ɨiir nap karamae nwowiyɨm sɨmiir ɨɨn nonkwokiyamɨn, ha? Kɨma hɨriinan Kɨpi tɨr! Siya Kɨmiiram dam, iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiirgɨaiir wakaeyokna apiyɨm kɨmiiram mɨ sowiir yaiyɨm kɨmar wakae mɨ sowiirɨn kɨmar hɨdhaigɨnɨu mɨ sowa wɨ ɨrɨpa nwokɨ ongwomamaɨr aeyɨm. 2 Kɨma tɨ dimɨn ɨmiir daɨngwoki, mɨ nɨm krɨma iikamɨm Adi Komii siirɨm, mhoɨiya krɨma wɨ nuan iikamɨm sɨmiir hɨdi. Mɨ kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir nwowiyɨm sɨmiir hɨdi mɨ kɨma tɨ dimɨn sɨm hɨriinanɨn kɨma, swokɨ hɨdnaei siirɨn wɨ panɨɨna sɨbgu nɨnoknɨnkɨni, ha? 3 Kɨma tɨ siir daɨngwoki. Mhoɨiya krɨma wɨ paekwosɨm ɨmiir hɨdi mɨ tariinanɨn nu tɨrɨn kɨma hɨnɨɨna daɨngwo, kɨma wɨ dɨgar nwowi. Tɨ dimɨn hɨriinanɨn tɨ kɨma kɨmar tɨrɨn kɨmiir waraurar siir hɨdɨm. 4 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi inkamɨn siir nomiiyauɨn saɨka nongwomamaɨr ae karam nwowi mɨ kɨma siirɨn wɨ dimuam kɨgnɨnkɨnkii, ɨkɨ iikamɨm kɨma nɨnoknɨnkɨnɨm, iikam biyɨe nwowɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiir karamaeyɨm, sɨmiir hɨriirɨn, ha? 5 Ta yokwowa kara wɨnkiya, kara ɨgao yai wɨn boɨnkikɨn mɨ iikam kɨmiiramɨn ha wɨn hauugikɨn mɨ kɨma wa nwokɨ ɨdidɨm. Dimusika? Mɨ tari kɨmiir waraurɨn inkam nwɨrmɨn nwɨrmɨnkɨ nɨnoknɨnkɨn karamaeka tɨ inkam nwɨso naɨngwo tɨbmiiyo sowiir hɨk aiir wokmai haigɨnɨuwamɨn, aniya? 6 An kara ha naɨngwowi, Nɨɨngaka. Mɨ tɨ hɨriinanɨn siir tɨriyɨm kɨmiir iikam nhɨrɨm yɨmbi ɨo kwoɨn naɨngwowi Mɨ sɨmiir nomiiyauɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir napiyɨm sɨmiirɨn pɨ sɨmar swokɨnɨ kiyainaki. Mɨ sɨma pa nami mɨ sɨmiirɨn pɨ ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir siyɨu ɨiir nap karamae nwowiyɨm sɨmiiram nɨkɨunami, sɨmiir whwonkam ɨda ninɨ okwo boɨnmɨmauuwam sɨmiir boɨnwokiyopnatkaigiyam. Mɨ sɨmiirɨn pɨ sɨma nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm ɨrɨpa sɨma nongwomamaɨr aeyam.

7 Mɨ tɨ dimɨnɨn kɨmiirɨn wɨ siya niyopakaiyɨuwi. Mɨ wara ɨrɨpa kɨma nongwomamaɨr aeya wɨ saeya tɨrbugi mɨ kɨma mɨ kɨmiir nomiiyau ɨma, wɨm wɨ yaigak kɨma kɨmar swokɨ ɨnwo anwonaei. Mɨ kɨriir nomiiyauɨn siya kɨriir tɨrbuwi, kɨra siirɨn yai komiiyam kɨpi nam mɨ hindara daɨngwo ouwouu ɨuguski mɨ ɨinokɨinokɨn kɨriir nomiiyauɨn siya kɨnakar nwowi. 8 Mɨ tɨ siyɨu hɨriinanɨn kɨma tɨrɨn kɨmiir nomiiyau ɨmiir, yɨo siyɨu biyɨekɨ biyɨe kɨɨngɨn.

9 Tɨ sɨmiir tɨ aɨngwoki, iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn bibiyɨe tɨrɨm, yɨm wɨ omɨn Adi Komii siya kɨgɨrkakiyɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir, sɨma wɨ siir wara nam tani. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan iikam biyɨeyɨm, yɨpɨkɨ wɨ Adi Komii siiram nam karam nwowi saɨka nwowam, kɨma sɨmiirsi wɨ naɨngwoyɨmyok rani, aniya? Yɨo wɨ mɨiyɨk nwo rani, tɨ hɨriinan dimɨnɨm kɨma, kɨma kɨmar swokɨ ɨksɨsaenaei. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ iikam nhɨrmaka prɨinanaeiyɨm hɨi mɨ naeyɨu biyɨemi inɨg hainaniyɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nonkwonam hɨi sɨma sɨma swokɨ prɨinanaeiyɨm mɨ kamɨm ɨrɨpa pɨu kam nhɨrmaka nwowiyɨm mɨ siyɨu biyɨe ha tɨriyɨm, yɨm wɨ tɨ omɨn Adi Komii siya kɨgɨrkakiyɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir, wɨ siir wara nwo rani. Nɨɨngaka. 10 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ hɨi tauaeiyɨm mɨ digworaekwowam kɨgmaɨriyɨm mɨ op biyɨeya kwiyae whaowaeiya sae kwiyaeiyɨm mɨ ha kwiyae whaowaenamiyɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ yai bibiyɨe boɨniyɨm mɨ iikam nhɨrmi hinda whɨsariiya prɨiboɨniyɨm mɨ iikam nhɨrmi digworaekwo prɨihai prɨihaiyɨm mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm yɨm wɨ omɨn Adi Komii siya kɨgɨrkakiyɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨm, wɨ siir hɨriir wara nam tani hɨr nwowamɨn. Nɨɨngaka. 11 Mɨ kɨmiir iikam nhɨrɨm bɨiya sɨma tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirar bɨdi ikɨ tɨrɨm mɨ tɨ dimɨn biyɨe hɨriinanɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm, yɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya bɨdi yɨinakiyɨm mɨ kɨmiirɨn siya bɨdi yɨmbinɨm siir iikam nwowam. Mɨ siya boɨnki, kɨma whauriyɨnan mɨ wadɨe bɨdi ywokiyɨm. Dimusi rani, kɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir yai aiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm mɨ saiir wakaeyokna apkɨm. Mɨ kɨma ɨni siirar ywowɨm. Ɨriig.

Mɨ kɨma siyɨu wadɨe tɨri, kɨriir pɨu aiirɨn, iikamɨm sɨma wɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanprapraskii. Dimusi rani, ta saiirsika

12 Mɨ wɨm kɨma hɨnɨɨna boɨnikɨm, digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya nɨkopaisɨsɨr karamae nwowɨm krɨma sɨmiir tɨri wadɨe nwowam wɨ dɨgar nwowi. Mɨ kara pɨ hɨnɨɨna boɨni, tɨ digworaekwo hɨriinanɨm sɨmiir nhɨrɨm, krɨmiirɨn wɨ sɨma whɨndiraerar tani wadɨe krɨma nwowamɨn. Mɨ kɨma ha boɨni, tɨ dimɨnɨm yɨm wadɨeyaɨrgɨm, krɨma sɨmiirɨn ha tɨr mɨ kara tɨ sɨmiirɨn kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, kara wɨ tɨ digworaekwo nhɨrɨm sɨmiir tɨr tani. Dimusi rani, kara sɨmiiram naɨngwo rani, kariir kwoɨn ɨiir kiyaiyamɨn mɨ kara sɨmiiramɨn pa nwokɨ aɨngwokwonanaeiyɨm. Nɨɨngaka. 13 Mɨ wɨm kɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, naeyɨm Adi Komii siya tɨrɨm krɨma wɨ sɨmiir naei. Krɨmiirɨn mhɨi Adi Komii siya hauugɨn tɨ nae ɨma nwokaiyam mɨ kɨma tɨ naeyɨm mɨ mhɨi ɨkɨm sɨmiiramɨn hɨnɨɨn kɨpi naɨngwo, kouɨn ɨni sɨma ywowɨn yɨm tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm yɨm dimɨn komii rani mhoɨiya wɨ Adi Komii siyar swokɨ hauukɨiyɨuwi yaeya mhɨi mɨ yaeya nae. Mɨ krɨmiir naeyɨm mɨ krɨmiir pɨu ɨkɨm, yɨm wɨ siya dɨgi krɨmiir pɨuɨm yɨm Adi Komii siya tɨrkikɨm. Mɨ krɨma mɨ ɨkɨ nhɨr ɨkɨm, krɨma dimɨn biyɨe ɨrni nwɨrni kɨpi tɨr krɨma Bɨiyan Inkam Komii siir digworaekwo ɨmiirarar tɨr mɨ siir inɨg ɨiirarar hainan, digworaekwowɨm krɨmiir pɨu ɨma tɨriyɨm mɨ siya wɨ hɨriinan saiirsi kɨgɨrkaki krɨmiir pɨu aiirɨn. 14 Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siya bɨdiyar ikɨ aonamɨn mɨ siirɨn Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwoki. Mɨ mhoɨiya krɨma naonami mɨ krɨmiir pɨu ɨmiirɨn wɨ Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi, siir kɨrɨe komii aeyar.

15 Krɨma ɨni Krais siir pɨua ɨni saiir ɨga ɨɨn mɨ pɨu haɨmii haɨmiinan ywowɨm. Kɨma ta saiir daɨngwoki mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi, tɨriigɨnɨn yɨo wadɨekɨn, krɨma, krɨmiir pɨuɨm Krais siir pɨua hɨrankɨ tɨ hai mɨ wiga hɨi nanaeiya saiir pɨu anaka tɨ ɨnkɨn ɨtapiyoki, aniya? Nɨɨngaka. 16 Ta saiir daɨngwoki, inkamɨn yɨpɨkɨ siir pɨua wiga hɨi nanaeiya saɨka nɨtapiyoki, yo sowa ɨni pɨu kwɨruwar ywowɨskiyo. Adi Komii siya Yokwo Komii saiirɨn hɨnɨɨn boɨnkikɨn, inkamɨn wig ɨraka ɨrɨpa pɨu nwowi, yo sowa ɨni pɨu kwɨruwar ywowɨskiyo. 17 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Bɨiyan Inkam Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm, yɨm ɨni saɨka ɨrɨpa kwoɨn whɨruwar ywowɨskiyɨm.

18 Siyɨuɨn hɨi nanaeiyɨn siirsi dapiyok. Mɨ tɨ iikamɨm, siyɨuɨn hɨi nanaeiyɨn siir siira tɨriyɨm yɨm sɨmiir pɨu ɨmiirar kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi. Mɨ ɨkɨ dimɨn biyɨe nhɨrɨm iikam ɨma tɨriyɨm yɨ sɨmiir pɨu aiir bɨ tɨrbuwikɨn tɨ siir hɨriinan. Nɨɨngaka. 19 Kɨmiir pɨuɨm yɨm ɨni wadɨekɨ wadɨe ywowɨm yɨm ɨni Adi Komii siir naeyɨuɨn siir omaka kɨrɨenan ywowa. Mɨ kɨma ta saiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm? Siir naeyɨuɨn yɨpɨkɨ kɨmiir hauugikɨn ini hanɨɨn kɨmiir kwɨrii ɨdwokaiyam. Kɨmiir pɨua ya kɨmiirgɨ kɨmiir pɨu rani. Nɨɨngaka. 20 Yɨm Adi Komii siir pɨugɨm. Dimusi rani, bɨiya Adi Komii siya siir yɨnisɨm ɨiirar nɨkropkikɨn mɨ siya ɨna yaowɨn paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si, krɨmiir namaiwarkainam. Mɨ krɨma Adi Komi siir inɨg ɨiir hainanki dimɨnɨm krɨma tɨrɨm sɨmiirsi. Dimusi rani, siya krɨmiirɨn dimɨn kɨbikɨ kɨbi ɨiirar tɨrkɨn krɨmiir nanmaiwarkainamɨn. Ɨriig.

7

Iikamɨm yɨpɨkɨ nonkwona pɨ sɨmiir boɨni

1 Mɨ ta kara wɨnkiya yokwoni kɨmiiram kara mɨn swokɨ wɨn boɨnkikɨn, tɨ digworaekwowɨm kɨma srɨigiyɨm, ɨiya kɨma wɨnkiya kariiram. Mɨ kariirar kwoɨnɨn yɨo hɨnɨɨna naɨngwowi ta saiirɨn inkamɨn wig nonkwona karamae mɨ owi yɨ ɨni wadɨeyar mɨ owɨn. 2 Mɨ wigkam whɨekakɨm yɨm hɨi nanaeni siyɨuɨn, dimɨn biyɨekakɨn siir tɨrikɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo ɨni ywowɨn, kam whɨekakɨm yɨm sɨmiir yapɨyapa wigakar dwo mɨ ɨriipɨ hɨriinan wigɨm sɨmiir yapa yapa kamaka mɨ owi, yɨ ɨni mɨ owɨn. 3 Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ wigak nwowiyɨn, yɨo siya siir wig aiiramar timɨ kiwaki, ɨrɨpa nɨb saɨka whwonkaiyamɨn. Mɨ wiga kamkak mɨ owiya, ya saeya saiir kam ɨiiramar timɨ kiwaki, ɨrɨpa nɨb saɨka mɨ whwonkaiyamɨn. 4 Kara tɨ hɨriinan mɨnsi boɨnkikɨn, wig saeya saiir pɨua wɨ sasar kɨgrɨraona rani. Nɨɨngaka. Saiir kamɨn wɨ siya warar timɨ kɨgrɨrao. Mɨ kamɨn, yɨo ɨriipɨ hɨriinan siir pɨua siya siyar mɨ kɨgrɨraona rani. Nɨɨngaka. Wiga siya nonkwona wɨ saeya warar timɨ kɨgrɨrao siirɨn. 5 Mɨ sowowaiyɨn ɨrɨpa pɨu nwowamɨn wɨ kɨpi nɨmiiyɨu. Mɨ ɨni mɨ owɨn sowa kwoɨn whɨruwar mɨ okii ɨrɨpa nɨb mɨ whwonkai karamae mɨ owi ɨi nhɨrɨm mɨ sowa Adi Komii siiramɨn wa nwokɨ kwɨs boɨnɨm dimɨnamɨn. Mɨ mhoɨiya, sowa dimɨnamɨn Adi Komii siiram kwɨsboɨn dɨgii mɨ sowa ɨrɨpa nɨb whwonkaiyamɨn wa tɨ swokɨ aɨngwo mɨ Setan siya sowiir kwoɨn ɨiir nɨkpɨtmai karamaeyɨn wɨ hɨriinankɨ nwowi. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, sowa wɨ kam nwɨraka mɨ wig ɨraka hɨi saeya prɨinanaeyami.

6 Taka yaiya ya wigkamɨm nonkwonam sɨmiir boɨnkika, ta kɨma nikɨ srɨigiya kariir. Mɨ kara ɨni kwoɨn whɨruwar mɨ okiyɨn. Mɨ ta yaiya ya Adi Komii siir siyɨu komii siir yaiya ya saiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. 7 Mɨ kara hɨnɨɨna naɨngwowi tɨ wigkam hɨriinanɨm yɨm sɨma kariir hɨriinan nɨɨngar timɨ o. Mɨ Adi Komii siya iikam nhɨrɨm yɨm hɨriinanar mɨ onkwokwokikɨm nhɨrɨm tɨ hɨnɨɨn mɨ nhɨrɨm tɨ hɨnɨɨn. Adi Komii siya hɨriinanar naɨngwokɨn iikam nhɨrɨm yɨm ha timɨ onkwona mɨ Adi Komii siya iikam nhɨrɨm krɨmiirɨn hɨriinan nɨɨngar mɨ owamar mɨ onkwokwokikɨn.

8 Mɨ kara ta saiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, wigkamɨm yɨpɨkɨ nonkwona karamaeyɨm mɨ wigɨm yɨpɨkɨ sɨmiir kamɨm naowɨm, yɨ ɨni wadɨeyar mɨ owɨm, sɨma hɨriinan nɨɨnga mɨ owɨm kariir hɨriinan. 9 Mɨ kɨma, kɨmiir kwoɨnɨm sɨbgu naɨngwo omok karamae nwowi mɨ kɨma ha naɨngwowi, ɨrɨpa pɨu kamaka mɨ wig aka nwowamɨn mɨ kɨma hindara nonkwonaei, aeya yɨ nɨkrani. Mɨ yɨo siyɨu mɨiyɨk rani, kɨma hɨriinan nɨɨngar nwowi. Mɨ ɨrɨpa pɨu kam nwɨraka mɨ wig ɨraka ha nwowi, yɨo tɨ hɨriinan yɨo siyɨu mɨiyɨk rani, ɨni kɨpiigɨ kɨpii ywowɨn.

10 Kara tɨ wigkamɨm yɨpɨkɨ nonkwonam kɨmiir boɨnkii, kara kɨmiirɨn ɨgao yai boɨnkii, wig kɨma kɨmiir kam ɨmiir kɨpi haiburgig. Mɨ tɨ yaiyɨm kariir kwoɨnaɨrga bɨ prɨinaɨngwo boɨnkɨm. Nɨɨngaka. Kariirɨn Bɨiyan Inkam Komii Krais siyar boɨnmauugɨn mɨ kara kɨmiir asi boɨnkɨn. 11 Mɨ wiga yɨpɨkɨ saiir kam ɨiir sopgigiya, saeya kɨpi swokɨ onkwona yaeya kam nwɨrni. Mɨ hɨriinan karamaekɨ nɨuwi, saeya wa tɨ swokɨ am saiir kamkɨkam ɨiiramar mɨ kamɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan yɨm sɨmiir wig ɨmiir kɨpi mɨ sopki.

12 Mɨ tɨriigɨnɨm, yɨm kariir kwoɨnkar naɨngwo boɨnkikɨm, iikam nhɨrɨm kɨmiirɨn Bɨiyan Inkam Komii Krais siya bɨ boɨnkikɨn kariirɨn tɨ siirɨn, yɨm kariir kwoɨnkar naɨngwowarkaigɨm. Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyoknaei mɨ siya wiga Adi Komii siir siyɨu napkaramaeya saiir bɨdi yasae onkwonakiyɨn mɨ saeya siiram naɨngwowi mɨ saeya wɨ hɨriiyar timɨ o siirar mɨ siya saiirɨn wɨ kɨpi sopki ya hɨriiyar timɨ o. 13 Mɨ wiga Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna api mɨ saeya kamɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna karamae nwowɨn siirɨn bɨdi yasae onkwonakiya mɨ siya saɨka hɨrar nwokrɨpkaiyam tɨri mɨ saeya siir kɨpi sopki. 14 Mɨ saeya siirɨn wɨ kɨpi boriisop mɨ wɨ kɨpi sopki. Dimusi rani, Adi Komii siya ha boɨnkɨn, tariigɨna ya siya bɨdi yɨmbingiya. Dimusi rani, siir wiga Krais siir yai ɨmiir sɨbgu wakaeyokna apka Adi Komii siya ha boɨnkɨn, wiga Krais siir yaiyɨm sɨmiir wakaeyokna ap karamae nwowiya bɨdi yɨmbingiya. Dimusi rani, saiir kamɨn yɨo Krais siir yai aiir sɨbgu wakaeyokna apikɨn. Mɨ tɨ yaiyɨm sɨma kaimwokɨ nɨuwi mɨ Adi Komii siya wɨ ha boɨni, kɨmiir yɨnisɨsɨmɨm yɨm wadɨekɨm. Mɨ tɨ yaiyɨm sɨma kaimwo nwo karam nwowi mɨ Adi Komii siya wɨ ha boɨni, kɨmiir yɨnisɨsɨmɨm yɨm mɨiyɨk rani, yɨm ɨni ɨkɨ iikamɨm Krais siir yai aiir wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm ɨni sɨmiir yɨnisɨsɨmnan ywowɨm. Mɨ yɨm tɨ yaiyɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. 15 Mɨ wigkamɨm Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna ap karamae nwowi mɨ wigkamɨm nonkwonam sɨma sɨma ha ninan sopkii mɨ kɨma yɨpɨkɨ Krais siir yai aiir wakaeyokna apɨm, kɨma sɨmiir boɨn sɨma swokɨ onkwonamɨn. Kɨma sɨmiirarar kɨgnɨnkɨnki. Mɨ wiga yɨpɨkɨ Krais siir yai aiir wakaeyokna apa ya saeya saiir kamɨn siir kwoɨn ɨiir kɨpi kiyai, saɨka hɨriiyar nwokrɨpkaiyamɨn yo sowa yapa yapar timɨ o. Mɨ kamɨn yɨpɨkɨ Krais siir yai aiir wakaeyokna apiyɨn, yɨo siya siir wiga saiir kwoɨn ɨiir kɨpi mɨ kiyai, saɨka hɨriiyar nwokrɨpkaiyamɨn. Yo sowa yapa yapar timɨ o. Wigkam krɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi yɨmbingiyɨm, siyamar mɨ krɨma wɨ siyɨu mɨiyɨkɨmɨiyɨkɨn wɨ siir nwokɨ apɨm mɨ krɨma wɨ ɨkɨ wigkam nhɨrɨm mhɨi hinsɨma sɨmaka nwokɨ owɨm. 16 Mɨ ni kɨra wiga naɨngwo tɨbmii kɨɨniya kɨra nɨnoknɨnkɨn tani, kɨra kɨriir kam ɨiir tɨri, siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, kamɨn naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨn, kɨra nɨnoknɨnkɨn tani kɨra kɨriir wig aiir tɨrkiyɨm, saeya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Ɨriig.

Krɨma hɨriiyar dwo mɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma tɨrɨm Adi Komii siya nɨkɨuna krɨmiir siir iikam nwowam krɨma sɨmiirarar tɨr

17 Kara pɨ ta yai kwɨra sae swokɨ kwaɨngiyas boɨnami, iikam kɨma nwɨnɨra ɨrɨra hɨnɨɨna dwo mɨ dimɨnɨm Bɨiyan Inkam Komii siya nɨmbinɨm kɨmiir bɨiya, ɨiya siya kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyɨn siir siyɨu ɨiir napam sɨmiirarar dap ɨski. Kara tɨ dimɨn hɨriinan kaimwowɨm pɨ tɨ iikamɨm Adi Komii siir siyɨu ɨiir napiyɨm ɨkɨ omom omomɨm sɨmiirɨm pɨ sɨmiirar swokɨ boɨnkii. 18 Mɨ bɨiya sɨma kamɨm sɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨmnɨr haiyɨm, yɨ tɨriigɨnɨn yɨo mɨn nɨisiimauugɨn siya Adi Komii siirgɨn. Mɨ Adi Komii siya tɨ inkamɨn siir kwoɨn ɨiir kiyaii, Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii Kɨɨnam. Mɨ siya Adi Komii siir yai aiiramɨn bɨdi ikɨ wakaeyoknan mɨ siya ta wɨsyaiya sɨma nɨga saiirɨn wɨ kɨpi swokɨ ɨinakmɨmɨn. Mɨ inkamɨn siir mɨoɨsa kɨtiyopnɨr hai karamae nwowi mɨ Adi Komii siya siir kwoɨn ɨiirɨn ha kiyaii, Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnam mɨ siya Adi Komii siir yai aiiramɨn bɨdi ikɨ wakaeyoknan mɨ siya wɨ sɨmiiram kɨpi kiwaki mɨoɨs aiir kɨtiyopnɨr haiyamɨn. 19 Mɨ inkamɨn mɨoɨs kɨtiyopnɨr haiyɨn mɨ inkamɨn mɨoɨs kɨtiyopnɨr hai karamae nwowɨn, yɨo tɨ hɨriinan dimɨnɨn, yɨo dimɨn komii rani. Mɨ dimɨnkɨ dimɨn komiiyɨn iikamkɨm sɨm wakaeyoknaeiyɨn ya Adi Komii siir yai aeyaɨrga. 20 Mɨ tɨriigɨnɨm hɨriinanar tɨri, iikamɨm sɨma Adi Komii siiramɨn saiir naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ sɨmiir mɨiyɨm sɨma mɨriiyɨm ta ɨi aiir, yɨm ɨni ywowɨm. Mɨ sɨma wɨ hɨriinanar tɨ swokɨ tɨrnam. 21 Mɨ kɨra inkamɨn whɨsarii mɨi nɨɨngar prɨimɨriigɨn. Mɨ kɨriir kwoɨnɨn Adi Komii siya kiyaigɨn siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnam, yɨ tɨ hɨriinanɨn yɨ dimɨn karamaeka kɨra ta mɨi hɨriinana kɨra mɨriiya wɨ saiirsi kɨpi naɨngwoyɨmyok. Mɨ inkamɨn kɨriir kɨgrɨraowiyɨn siya kɨriirɨn rɨrmiiya nwowaigɨnɨugi, yɨ ɨni mɨ owɨn mɨ kɨra tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir mɨ owamɨn maɨrgɨmaɨrgar timɨ onam. 22 Ta kɨma nwowa tɨ inkamɨm yɨpɨkɨ kɨmiir kɨgrɨraowɨm sɨmiir aowa saiir hɨriinan ta bɨiya kɨma nwowa dimɨn biyɨe saiir aowa saeya nikɨ kɨgrɨraowa saiir hɨriinan. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siya kiyaii, siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnam, kɨma siir yai aiir wakaeyokna apam mɨ kɨmiirɨn wɨ siyar pɨ ywohaigɨnɨuwɨn rɨrmiiyan tɨ dimɨn biyɨeyɨm yɨpɨkɨ kɨmiir kɨgrɨraowɨm sɨmiir aowa kɨma nwowa sɨmiir hɨrankɨn. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, kɨma tariinanɨn ɨni Jisɨs Krais siir iikam rɨrmiiya nwowɨm. Mɨ kɨma yɨpɨkɨ, whɨsarii mɨiya prɨimɨriigɨ wɨndi, yɨpɨkɨ tɨ inkamɨm kɨmiir kɨgrɨraowɨm sɨmiir mɨi mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, iikamɨm yɨpɨkɨ mɨi umɨram mɨriiyɨm, yɨpɨkɨ inkam nhɨrmi aowa nwo karam nwowɨm mɨ kɨmiir kwoɨnɨm Krais siya kiyaii, kɨma siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnam mɨ siir yai aiir wakaeyokna apam mɨ kɨma tariinanɨn ɨni Krais siir aowa nwowɨm, whɨsarii mɨi prɨimɨriinan. 23 Mɨ ta Jisɨs siya naonama mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiiniya mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn dimɨn prasae prasae bɨ hauugikɨn kɨmiir saɨnamɨn. Mɨ tɨriigɨnɨm ha saɨngiyɨm, Adi Komii siir iikam nwowɨm, kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn hɨuyɨrmai, kɨmiir nɨkɨunamsi, yaeya siyɨu whɨram sɨmiir aowa nwowam. 24 Mɨ ta hɨriinan saiirsika kariir nomiiyauɨm nɨm krɨma wɨ hɨriiyar nwokrɨpkaigi Adi Komii saɨkan. Mɨ krɨma wɨ kwoɨn whɨruwar nwoki. Mɨ krɨma wɨ ta mɨi aiirar mɨrii krɨpkaii, ta krɨma mɨriiya bɨigɨ bɨi Adi Komii siya kiyaiya krɨmiir kwoɨn ɨmiir. Mɨ krɨma ha napɨm siir siyɨu ɨiir saiir. Ɨriig.

Wigɨm kam karamae nwowiyɨm mɨ igɨbae ɨkɨm sɨm boɨni

25 Tariinanɨn, kara ta yokwowa kɨmiiramɨn wigɨm kam karamaeyɨm sɨmiir wɨn boɨnkikɨm. Kara kɨmiiramɨn dimusi bɨ wɨnkikɨn, bɨiya kɨma kariiramɨn sɨmiiram nikɨ srɨigikɨn. Kariirɨn Bɨiyan Inkam Komii siya bɨ boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Yɨm tɨ dimɨn hɨriinanɨm kɨmiirɨn, yɨ kariir kwoɨnkar kwanaɨngwo boɨnkikɨm. Adi Komii siya kariirsi naɨngwobumbugɨn mɨ siya kariirɨn wadɨe asi nwo haigɨnɨugɨn mɨ siya kariirɨn kwoɨn mɨiyɨk ɨiirar hauu haigɨnɨu mɨ kɨma tɨ kariir yai ɨmiirar timɨ wakaeyokna ap yɨm kaimwowaɨrgɨm.

26 Kara ha naɨngwowi tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo wadɨekɨn, inkamɨn hɨriinan wig karamaeyar mɨ owi. Dimusi rani, taka ɨiya iikamɨm nuanɨm sɨma krɨmiirɨn wɨ siyɨu mɨiyɨknan tɨr tani. 27 Mɨ kamɨm yɨpɨkɨ nonkwonam, kɨma kɨmiir wig ɨmiir kɨpi haiburgig mɨ wig wɨm kɨma ɨriipɨ hɨriinan kɨmiir kam ɨmiir kɨpi mɨ haiburgig. Mɨ kamɨn yɨpɨkɨ wig nonkwona karamae nwowɨn, ni kɨra wig nonkwonam kɨpi swokɨ aɨngwo mɨ wiga yɨpɨkɨ kamkak nwo karamae nwowa, ni kɨra kamkak nwowam kɨpi mɨ aɨngwo. 28 Mɨ wigkamɨm yɨpɨkɨ nonkwonam, wɨm kɨma dimɨn biyɨe tɨram kɨpi naɨngwo. Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe krɨmiir tɨrɨm, sɨma wɨ kɨmiir kɨmpɨpɨsu haigɨnɨuwi iikamɨm yɨpɨkɨ nonkwonam. Kara hɨnɨɨna naɨngwowi, tɨ dimɨn hɨriinanɨn kɨmiir kɨpi kiyɨpsɨbgi haigɨnɨu. Nɨɨngaka. Kɨma nonkwona karamae nwowi, wɨm wɨ tɨ nonkwonani siyɨuɨn, hɨkak siirsi nwo rani. Nɨɨngaka.

29 Tɨ kariir nomiiyauɨm, tɨ yaiyɨm sɨmiir yaimwokɨ yaimwoɨm, tɨ kara wɨn boɨnkiyɨm kɨmiiram yɨm tɨsirɨm. Ɨiya Adi Komii siya nɨmbingiya krɨmiir tɨ nu ɨiir nwowam, ya ɨni kingiin nwowa, wɨ sapi dɨgii mɨ kwoɨn ara ta saiiram daɨngwoki mɨ Adi Komii siir mɨi aiirarar mɨrii ɨski. Mɨ tariinanarɨn, inkamɨn wigakɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siir mɨi aiir mɨriiyɨm sɨma nhami nhami kɨpi mɨrii, ɨkɨ kamɨm nonkwona karamaeyɨm sɨmiir hɨriinan sɨma mɨ mɨriiya. 30 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir mɨi aiir mɨriiyɨm mɨ ha nɨnounɨnkiyɨm, yɨm ɨkɨ iikamɨm nɨnounɨnki karamae nwowɨm sɨmiir hɨriinan dwo. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ maɨrgɨmaɨrga nwowɨm, yɨm sɨma ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kwoɨn whwokwoka nwo karam nwowiyɨm sɨmiir hɨriinan dwo. Mɨ iikam yɨpɨkɨ digworaekwo whɨekakakɨm, yɨm ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ digworaekwo karamaeyɨm sɨmiir hɨriinan dwo. 31 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nuɨn siir tɨran digworaekwo ɨmiir saɨniyɨm sɨma ha kɨpi naɨngwo, kouɨn ɨni sɨma ywowɨm. Nɨɨngaka. Dimusi rani, tɨ nuɨn siir digworaekwowɨm, mhoɨiya yɨm wɨ sɨmbi dɨgɨguskii.

32 Kara ha naɨngwowi, wɨm kɨma ɨni tɨ hɨriinanar mɨ aɨngwowɨm. Mɨ tɨ umɨram naɨngwokwonanaei kwoɨnɨn wɨm wɨ Adi Komii siir naɨngwo rani. Mɨ inkamɨn nonkwonam naɨngwo karamae nwowi mɨ siir kwoɨnɨn Adi Komii siir mɨi aiir mɨrii aramar naɨngwowi, yɨm sɨma ɨni big nasmɨrwaiya Adi Komii siiraramar nwowɨm. 33 Mɨ kamɨm yɨpɨkɨ wigak nwowɨm, yɨm sɨmiir kwoɨnɨm ha naɨngwowi, nuan digworaekwowɨm sɨmiir wig ɨmiirɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga sɨma nwowaigɨnɨuwi.

34 Mɨ inkamɨn siir kwoɨnɨn dimɨno whɨsaɨram naɨngwowiyɨm, yɨm sɨmiir kwoɨnɨn ha naɨngwowi Adi Komii siya big nasmɨrwaiya sɨmiiramar mɨ owɨm. Mɨ sɨma hɨriinanam warar mɨ aɨngwowi, sɨmiir wigɨm maɨrgɨmaɨrga sɨmaka mɨ owɨm. Mɨ wiga nikɨ onkwona karamae nikɨ owa mɨ ta wig kopaksɨm nɨɨnga, saiir kwoɨnɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir dimɨn taemɨn ɨmiiraramar daɨngwo. Sɨma hɨnɨɨna daɨngwo, sɨmiir pɨua mɨ sɨmiir kwoɨnɨm, yɨm rɨrmiiyar dwo Adi siir dimɨn taemɨn ɨmiir tɨram mɨ wigɨm yɨpɨkɨ nonkwonam, yɨm sɨma sɨmiir kam ɨmiiramar naɨngwo ɨskii, big nasmɨrwaiya sɨmakar mɨ owɨm. Mɨ sɨma tɨ nuan digworaekwowɨm sɨmiiramar naɨngwo krɨpkaii.

35 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara boɨnkiyɨm, kara kɨmiirɨn hɨnɨɨna bɨ boɨnkikɨn, kara warɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm sɨmiir kaiyaokikɨn. Nɨɨngaka. Kara tɨ dimɨnɨn kɨmiirɨn mɨnam boɨnkikɨn, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm wɨ siyɨu mɨiyɨkɨn siir napam. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, tɨ digworaekwowɨm tɨ nuɨn siirɨm yɨm wɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiwao rani, kɨma Bɨiyan Inkam Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiir tɨri.

36 Mɨ inkamɨn wig aiirɨn hindara boɨrɨtmaiiyɨn, siya wa tɨ ɨdid. Dimusi rani, siya ɨrɨpa pɨu saɨka nwowam naɨngwowi mɨ siya saiirɨn wɨ hindara tɨ nonkwona ɨski mɨ yɨo tɨ hɨriinanɨn yo sowa hɨi nanae rani. Dimusi rani, sowa bɨdi yonkwonao. 37 Mɨ inkamɨn siir kwoɨnɨn siirɨn siyar swokɨ kɨgrɨraonaei mɨ siya hɨnɨɨna naɨngwowi, siirɨn wɨ iikam nhɨrkɨm kiyai rani mɨ siya wɨ ɨrɨpa pɨu saɨka mɨ o rani mɨ siya ta wig aiirɨn mɨ onkwona karam mɨ owi, yɨo ɨni mɨ owɨn. 38 Mɨ kamɨm yɨpɨkɨ wig nonkwonam, yɨm sɨma siyɨu mɨiyɨkɨmɨiyɨk ɨiirar tɨri. Mɨ kamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiirar nwowiyɨm yɨm kɨpi nonkwona, yɨm ɨni ywowɨm mɨ yɨm sɨma dimɨn komii kɨbi ɨiirar tɨrkɨm.

39 Mɨ wiga yɨpɨkɨ bɨiya kamkak nikɨ owa mɨ saeya yaeya kam nwɨrni nonkwonam kɨpi tɨr, ɨiya saiir kamɨn ha nikɨ owiyɨn. Mɨ saiir kamɨn siya naonamkɨswo, aeya nɨkrani, saeya yaeya kam nwɨrni nonkwonam ha mɨ aɨngwokɨswo. Mɨ tɨ inkamɨn, tɨ saeya nonkwonam tɨrɨn, yɨo siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnan inkam dwo wɨ yaeya inkam kɨpi nwo. Nɨɨngaka. 40 Mɨ kara tɨ siirɨn hɨnɨɨna naɨngwowi, wiga yɨpɨkɨ saiir kamɨn naowɨn mɨ saeya hɨriinan kam karamaeyar mɨ owi, saeya wɨ maɨrgɨmaɨrgar mɨ owi. Adi Komii siir naeyɨuɨn kariirɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ kariirɨn siya boɨnkɨn tɨ hɨriinanɨn. Ɨriig.

8

Dimɨn taemɨnɨm uruwai siyaowai nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm sɨmiir boɨni

1 Mɨ dimɨn taemɨnɨm panao kara kɨmiiram wɨnkii, kara pɨ dimɨn taemɨnɨm iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir nwowɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir siyɨu ɨiir nap karamae nwowɨm mɨ uruwai siyaowaini nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm sɨmiir boɨnkii. Kara ta yokwowa kɨmiiramɨn whɨsarii bɨ wɨnkika, bɨiya kɨma sɨmiiram nikɨ srɨigikɨm. Kara ha naɨngwowi, kɨma hɨriinan bɨdiyar ikɨ boɨnkiyɨm, krɨma tɨ dimɨn ɨiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ kara pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, inkamɨn dimɨn taemɨn whɨekak nɨnoknɨnkɨniyɨn mɨ tɨ hɨriinan digworaekwowɨm siirɨn sɨma nantamiyɨriyɨri mɨ siya panɨɨnsi wakaeyoknasi. Mɨ krɨma ɨrni nwɨrniyam ninan aɨngwokwowi mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn krɨma krɨma krɨmar swokɨ kɨnsiisnaei mɨ krɨma wɨ wadɨe saiirsiyar nwowi, Krais siir hɨriinanɨn. 2 Mɨ yɨpɨkɨ ha boɨni, sɨma digworaekwo whɨekakɨm bɨdi yɨnomoknɨnkɨn dɨgɨm mɨ yɨo Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ ha boɨni, sɨma mɨiyɨk rani, sɨma bɨ sɨbgu naɨngwo omokɨm. Mɨ sɨma hɨnɨɨna bɨ mɨ aɨngwokɨm sɨma siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir bɨdi mɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. Nɨɨngaka. 3 Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwokwowiyɨn, yɨo wɨ hɨnɨɨna boɨni, sɨma wadɨekɨm mɨ sɨma siir iikamkɨm.

4 Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ mɨn boɨnkii, nae dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ sɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm uruwai siyaowaini. Mɨ tɨ siyɨu hɨriinanɨn, kara pɨ hɨnɨɨna boɨnki, krɨma uruwai siyaowai sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, yɨm sɨma kaimwo rani. Yɨm sɨma Adi Komii rani. Adi Komii sasaɨrgɨn bɨiyar whɨuwɨnɨunan. 5 Digworaekwo kasa kasa rani, nɨnomor kou hɨr nwowɨm mɨ nu tɨrɨn ɨriipɨ hɨriinan. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apkaramae nwowɨm sɨma boɨn, krɨma ɨni Adi Komii siir hɨriinan ywowɨm. Mɨ kam adiyaowaeyɨm yɨm ha naɨngwowi, tɨ uruwai siyaowaiyɨm, yɨm hɨriiyar nwokɨm. Mɨ nɨm krɨma iikamɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. 6 Adi Komiiyɨn nwɨrkɨ nwɨruwaɨrgɨn, siya krɨmiir Adigɨn mɨ siya hɨriiyar nwokɨn mɨ siyaɨrgɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn mɨ krɨma hɨriinanar dwo mɨ siiraramar dɨnmiinɨnkɨn. Mɨ Jisɨs Kraisɨn nwɨrkɨ nwɨruwaɨrgɨn yɨpɨkɨn hɨriiyar whauɨnɨunan bɨiya siya nɨnomor nu sowiir digworaekwo whɨekak ɨmiirar mɨ nonkwokwokɨn. Mɨ krɨmiirɨn siyar mɨ onkwokwokikɨm mɨ krɨma siir naeyɨu ɨiir haigɨm mɨ krɨmiirɨn siya whɨnkɨnsiiskɨm mɨ krɨma hɨriinan asi nwowi.

7 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apɨm, sɨmiir nhɨrɨm hɨnɨɨna kɨgnɨnoknɨnkɨn tani, tɨ nɨksɨsae uruwai siyaowaiyɨm yɨm dimɨn komii rani. Yɨm sɨma ha naɨngwowi, sɨma inkamni hanɨɨn yaimɨn dimɨna mɨ omboboɨni. Mɨ ɨiya sɨma naeyɨm uruwai siyaowai ɨmiir nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm sɨmiir naeiyɨm, sɨma ha naɨngwowi tɨriigɨnɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. Mɨ ɨkɨ naeyɨm sɨma swokɨ aeiyɨm yɨm uruwai siyaowaini sɨmar nikɨ ɨnkɨn ɨmiiyae ɨmaɨrgɨm mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm pɨ mɨiyɨk swokɨ o rani, pɨ yɨbgini hanɨɨn hindarar kɨɨmɨtkɨni. Dimusi rani, sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨn bɨ nɨeyokɨn. Mɨ Adi Komii siya pɨ big nasmɨrwaiya nwoki rani. 8 Adi Komii siya naeyɨm uruwai siyaowaini nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm krɨma naeiyɨm sɨmiirsi bɨ naɨngwoyɨmyokikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ ɨkɨ krɨma mɨ ae karamae mɨ owiyɨm, sɨmiirsi bɨ mɨ aɨngwoyɨmyokikɨn yɨm dimɨn komii rani mɨ tɨ dimɨnɨm krɨma naeyɨm, yɨm wɨ krɨmiir tɨrbu rani mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna naɨngwo rani, krɨma iikam bibiyɨekɨm. Nɨɨngaka. Mɨ dimɨnɨn ɨkɨ krɨma nae karamae nwowiyɨn, yɨo wɨ krɨmiir mɨ kiyɨpsɨbgi haigɨnɨu rani mɨ Adi Komii siya wɨ hɨriinan saiirsi mɨ aɨngwo rani, krɨma iikam mɨiyɨkɨm. Nɨɨngaka. Dimɨnɨm krɨma naeyɨm yɨm dimɨn komii rani.

9 Yɨ tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn karamaeka. Mɨ kɨma wɨ mɨntɨrao dimɨnɨm kɨma naei sɨmiirsiyɨn. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, kɨma wɨ ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Krais siir siyɨu ɨiir sɨbgu ap karamae nwowɨm wɨ sɨmiir kiyɨpsɨbgi haigɨnɨuwi. Mɨ yɨm wɨ hinda kɨpiiyar nwowɨuguskii. Dimusi rani, sɨma kɨmiir kɨgɨm, dimɨnɨm sɨma haiyaiyɨn kɨma naekɨn. 10 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨra hɨnɨɨna boɨni, an kara tɨ inkamɨn tɨ digworaekwo ɨmiirɨn ɨna kɨgnɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ kɨra tɨ nae ɨmiirɨn ha naei tɨ sɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm uruwai siyaowaini mɨ tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ nikɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nikɨ owɨn Jisɨs Krais siiram mɨ siya kɨriir kɨgi, kɨra tɨ dimɨn ɨiir naei mɨ yɨo siya wɨ tɨ naeyɨm uruwai siyaowaini nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm wɨ sɨmiir naeyamar mɨ aɨngwowi. Mɨ siir naɨngwo tɨbmiiya wɨ sɨma kiyɨpsɨbgi haigɨnɨuwi biyɨe nwowamɨn. 11 Mɨ ni kɨra tɨ dimɨn ɨmiir asi naei, ni kɨra hɨnɨɨna naɨngwowi, uruwai siyaowaiyɨm yɨm dimɨn komii rani. Mɨ inkam nwɨrɨn dimɨn whɨrkɨ nɨeyok karamae nwowiyɨn Krais siya siirsi bɨdiyar mɨ aowɨn. Mɨ siya ha naei tɨ nae ɨiirɨn mɨ tɨ dimɨnɨm Krais siirɨm siya nikɨ kɨgna tɨrɨm, yɨm wɨ kɨpɨii nwoki rani. Dimusi rani, tɨ naeyɨm siya naeyɨm sɨmiirsika. 12 Kɨra wɨ kɨriir nomiiyauwɨn siir kwoɨn ɨiir kiyɨpsɨbgi haigɨnɨuwi kɨpɨii siya nwowam mɨ siya Krais siir yai aiirɨn wɨ sɨbgu wakaeyokna ap rani. Dimusi rani, warɨ dimɨnɨn kɨra kwatɨrkiyɨn siirsika. Mɨ kɨma Krais siirɨn, wɨ tɨ hɨriinan siyɨu biyɨeyɨn wɨ siir tɨri. 13 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, tɨ dimɨnɨn kara naei, yɨo wɨ kariir nomiiyauwɨn siir kwoɨn ɨiir kiyɨpsɨbgi haigɨnɨuwi biyɨe siya nwowɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm Krais siirɨm siya nikɨ kɨgna apɨm, sɨmiir warar. Mɨ kara mhoɨiya wɨ tɨ hɨriinan dimɨn ɨmiir swokɨ ae rani kara pɨ boriisopi kariir nomiiyauɨn siir kwoɨn ɨiir nwowaigɨnɨuwɨm biyɨe. Dimusi rani, tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiirsika. Ɨriig.

9

Pol siya maɨrgɨmaɨrga dimusi bɨ nwokɨn, siya umɨrɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm sɨmiir hɨrankɨ bɨ haigɨn dimɨn taemɨnɨm siya naɨngwowɨm sɨmiiramɨn

1 Kariirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ nɨkɨdu rani, tɨ dimɨnɨm kara tɨriyɨm Adi Komii siirɨm. Kara aposel inkamɨn mɨ Jisɨs Krais siirɨn karar kɨgɨn. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn mɨ iikam kɨma Krais siir yai aiirɨn wɨ hɨriinansi wakaeyokna api. Dimusi rani, Bɨiyan Inkam Komii siir digworaekwowɨm yɨm kara tɨrɨm kɨmiir, sɨmiirsika. 2 Mɨ iikam nhɨrɨm hɨnɨɨna naɨngwo karamae nwowi kara aposel inkam tani, yɨo dimɨn komii rani. Mɨ wɨm kɨma om Korin warauran iikamɨm wɨm kɨma kariirɨn hɨnɨɨna asi naɨngwowi, kara aposel inkamkɨn. Dimusi rani, digworaekwowɨm kara nɨisiimauuwɨm kɨmiir sɨmiirsika. Mɨ kɨma kɨmaɨrgɨm Krais siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm. Mɨ tɨ digworaekwowɨm Kɨmiirɨn sɨma nɨisiimauugɨm hɨnɨɨn, kariirɨn Bɨiyan Inkam Komii siya nɨmbingɨn aposel inkam nwowamɨn.

3 Mɨ iikamɨm ha boɨniyɨm kariirɨn hɨnɨɨn kara aposel inkam tani mɨ kara sɨmiir yai akan pɨ hɨnɨɨna nowarkɨi boɨnkii wara yaiyɨm kara wɨnkiyɨm sɨmiirɨn. 4 Mɨ hanɨɨngɨnɨuwi, kara dimɨn taemɨnɨm iikam kɨmiir waraurankɨ tɨ hai mɨ kara pa nwokɨ aeyɨm dimɨnɨm kara tɨrɨm kɨmiir sɨmiirsiyɨn. Dimusi rani, kara aposel inkamkɨn. 5 Mɨ yɨpɨkɨ Bɨiyan Inkam Komii siir siyɨu ɨiir napiyɨm wigɨm, krɨma sɨmiir mɨ onkwonaei yɨo ɨni mɨ owɨn mɨ krɨma wɨ sɨmaka nikɨ amyokiyokɨiyɨm ɨkɨ aposel kam nhɨrɨm sɨmiir hɨriinan ɨkɨ Bɨiyan Inkam Komii siir nomousɨsɨmɨm sɨmiir hɨriinan mɨ Pita siya, aniya? Mɨ ɨni mɨ owɨn kara naeyam kariir mɨi aiiram mɨ srɨi? 6 Mɨ Banabas mɨ kara krɨra krɨrar tɨ mɨrii nonkworɨnu krɨpkai nae saɨnamɨn mɨ nae ɨmiir naeyamɨn krɨriirgɨ krɨriir umɨr ɨmiirarar tɨ krɨnmai, aniya? 7 Mɨ kamɨm yaii nɨniiyan inkam nwowiyɨm sɨma nae mɨnɨm sɨmar bɨ kɨgrɨraonaeikɨm. Mɨ inkamɨn numɨran sasaeya nɨnkɨniyɨn mɨ inkam nhɨrkɨm siirɨn ha pɨ boɨnikɨn, warɨ dimɨn taemɨnɨm kɨra nɨnkɨkɨnɨm sɨmiirɨn wɨ kɨra nae rani. Iikamɨm wɨ sibsib kɨgrɨrao rani, sɨmiirɨn iikam nhɨrkɨm boɨni hɨnɨɨn, kɨma wɨ sɨmiir mwɨii ɨmiir kwiyae rani. Nɨɨngaka. Mɨ krɨra kɨmiiramɨn naeyam srɨii wɨ wadɨeyar mɨ owi, aniya?

8 Tɨkɨ yaiyɨm yɨm inkami kwoɨnarar bɨ prɨinaɨngwo boɨnkikɨm. Nɨɨngaka. Siyɨu komiiyɨn bɨiya Adi Komii siya hauugiyɨn Mosesni, yɨo ɨriipɨ hɨriinanar mɨ boɨnkikɨn, tɨ dimɨnɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. 9 Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn Moses siya yaiyɨm Yokwo Komiiniyɨn hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn, bulmakauɨn witnid nokwobrombropiyɨn siir yai aiirɨn wɨ uridni kɨpi kogrɨpɨkou mɨ hɨriinan tɨri, siya wɨ tɨ witnid ɨmiir nae rani. Nɨɨngaka. Adi Komii siya bulmakau ɨmiiram bɨ naɨngwokɨn ɨiya siya tɨ yaiyɨm Moses siir boɨnmɨmauuwɨm. 10 Nɨɨngaka, siya tɨ yaiyɨm mɨnam wɨnkikɨn iikam krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam bulmakauni hanɨɨn. Moses siya tɨ yaiyɨm mɨnam wɨnkikɨm, krɨma tɨ yai ɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ nu haɨnopɨn mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ sasaeyɨm wai nwowɨm sɨmiir nɨngugu haiyɨn, sowa nwɨsaɨrarɨn wɨ umɨr kɨnar haiswowi ta mɨiya sowa mɨriiya saiirsiyɨn. 11 Mɨ krɨma Adi Komii siir yaiya kɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnmauuɨm ya ɨni naenan ywowa kɨmiir mhɨiyɨm saeyar kɨnɨu haigɨnɨuwi. Mɨ hɨriirankɨnɨuwi mɨ tari kɨma wɨ nae krɨmiir hauu rani, krɨmiir pɨu aiirsi, aniya? 12 Mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ kɨmiir whɨnkɨnsiisiyɨm, sɨma naeyɨm kɨmiir waraurankɨ mɨ haii, sɨmiir pɨua saiir kɨrɨe haigɨnɨuam mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo ɨni wadɨekɨ wadɨeyar mɨ owɨn, krɨma kɨmiir bɨiyan inkamɨm nae mɨ haiyɨm. Mɨ bɨiyar nwoyokiyokɨinaniyɨn mɨ tariinanar yadɨgiyɨn, krɨma iikam kɨmiir waraurankɨn dimɨn sɨm whɨr bɨ swokɨ haimɨmɨnkɨm. Krɨma inkam paeprikabnan nwokɨm mɨ krɨma mhɨigar mɨ aokɨm. Mɨ krɨma kɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn wɨ hɨriinan saiirsi nɨkpɨtmai rani. Mɨ krɨma hɨriinan tɨri, wɨm wɨ Jisɨs Krais siir yai aiir wakae rani. 13 Kɨma ta yai aiir daɨngwoki, Isrel sɨmiir pris inkamɨm yɨpɨkɨ omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir mɨriiyɨm, sɨma sɨmiirɨn pa mɨ boɨnki, sɨma naeyam tɨ nae nhɨrɨm tɨ iikam ɨma hainaniyɨm ta omaka aiir Adi Komii siiram. Mɨ tɨ pris inkamɨm tɨ dimɨnɨm tɨ kam ɨma haigɨngigɨm hɨiya nae haigɨniya saiir, sɨma sɨmiirɨn pa haii mɨpa nɨnkɨn ɨmiiyae Adi Komii siir mɨ haɨmiiyɨm pɨ sɨmar swokɨ aei. 14 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwoɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn yɨo ɨriipɨ hɨriinanar mɨ boɨnkɨn. Tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Krais siir yaiwɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuɨm, yɨm sɨma nae digworaekwo mɨnɨm wɨ iikamɨm yai sɨma boɨnmɨmauuɨm sɨmiir hɨrankɨ haii sɨmiir pɨu aiir kɨrɨe haigɨnɨuam.

15 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kariirɨn ɨni wadɨe siya ywowɨn kɨmiir aposel inkamɨn siya srɨiyamɨn kɨmiir. Mɨ bɨiyarɨn kara kɨmiiram bɨ kaugɨn dimɨnamɨn mɨ tariinanɨn kara ta yokwowa kɨmiiramɨn hɨriinanam bɨ wɨnboɨnkikɨn, kɨma kariir kɨgrɨraowɨm. Mɨ kara mhɨigɨ nao kingiin nwokɨswo mɨ kara kɨmiiramɨn pɨ naeyam dimuɨm mɨ srɨigii. Nɨɨngaka. Kara pɨ boriisopi dimɨn whɨrɨn inkam nwɨrni ɨɨnankɨ haiyɨm. Mɨ kara dimɨn haii mɨ kara wɨ ha boɨn tani kara Krais siir yaiwɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuɨn mɨ umɨr bɨ haigɨn. Nɨɨngaka. 16 Mɨ kara maɨrgɨmaɨrga kanakana bɨ nwonakɨn Krais siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨmɨmauuamɨn. Nɨɨngaka. Kariirɨn Bɨiyan Inkam Komii siyar nɨmbingikɨn ta saiir tɨramɨn. Mɨ kara sɨmiir boɨnmɨmauu karam nwokɨswo mɨ kariir kwoɨnɨn kanakanarɨn wɨ ɨo prasae di ywowi. Mɨ kara ta yaiya Bɨiyan Inkam Komii siya boɨnkiya kariir ya wɨ digɨumii pɨ haimriiyɨugigɨn. 17 Mɨ kariir kwoɨnaɨrga prɨinaɨngwo tɨrkɨswo ta mɨiya Krais siir yaiwɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuwiya mɨ kara wɨ umɨr digworaekwo ta mɨi aiirsiyar pɨ mɨ haiyɨn. Mɨ ya tariigɨna ya kariir kwoɨnaɨrgɨ bɨ prɨinaɨngwo tɨrka. Nɨɨngaka. Adi Komii siyar nɨmbingɨn kariirɨn ta mɨi aiir mɨriiyamɨn. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ kara wɨ umɨr, digworaekwo nae mɨn hai rani, ta mɨi aiirsiyɨn. 18 Mɨ hɨriinan tɨrkɨswo mɨ kara wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn umɨrɨn si pɨ haiyɨn ta mɨiya kara mɨriiya saiirsiyɨn, ha? Kara wɨ tɨ si pɨ haiyɨn. Mɨ ɨiya kara Krais siir yaiwɨn kɨbiya iikam ɨmiir boɨnmɨmauuwi mɨ kara sɨmiiramɨn wɨ nae umɨr mɨnam srɨi rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma Adi Komii siir yaiya hinda whɨsariiyar prɨihaii. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn tɨ maɨrgɨmaɨrga kara nwowɨn, ya tariigɨna ya kariir umɨr aeya.

19 Kara inkam nwɨrni aowa bɨ nwokɨn mɨ kara ɨni iikamɨm sɨmiir whɨsarii mɨi prɨimɨriiyan inkam ywowɨn. Mɨ kara iikam whɨekakɨm sɨmiir kwoɨnɨm wɨ dɨgar piyamisi owɨn Jisɨs Krais siiram kiyaiiyɨm, siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. 20 Mɨ ɨiya kara Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmaka nwowiyɨn, kara pɨ Isrel sɨmiir siyɨu ɨmiirar mɨ api mɨ Moses siir siyɨu komii ɨkɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsiyaɨrga kara iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm saiirsiyar kiyaii, sɨma Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ tɨ Moses siir siyɨuɨn siya boɨnkiyɨn kariir, yɨo wɨ nwo rani, kariir kou. Mɨ tɨ ɨiyɨm kara nwowɨm hɨr kara sɨmiirar mɨ apkɨm mɨ ta hɨriinan saiirsiyaɨrga kara sɨmiir kwoɨnɨm saiirsiyar kiyaigɨn. Mɨ wɨ Moses siir siyɨu komiini yaiyɨm wɨ sɨma nwo rani, sɨmiir kouɨn. Mɨ sɨma wɨ Krais siir yaiwɨn kɨbiya saiiram nɨnmiinɨnkɨni. 21 Mɨ kara Moses siir siyɨu komiiyɨn siirɨn naɨngwo owouu rani. Mɨ siirɨn digɨumii bɨ haimriiyɨugɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kara tariinanɨn ɨni Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨn. Mɨ ɨiya kara ɨkɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Mosesni yaiyɨm sɨm wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm sɨmaka nwowiyɨm, kara Moses siir yai ɨmiir bɨ napikɨn. Kara tɨ hɨriinan siyɨuɨn mɨnam tɨrkɨn, kara wɨ ɨkɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir nikɨ kiyaiyɨm Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmiikɨɨnɨm. Mɨ tɨ hɨriinan kara tɨrɨn, kara Adi Komii siir siyɨu ɨiir bɨ taouugakɨn, kara Jisɨs Krais siir siyɨu ɨiir napkɨn. 22 Mɨ ɨiya kara iikamɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmii kɨrɨe nwo karam nwowiyɨm Jisɨs Krais siiram, sɨmaka nwowiyɨm mɨ kara dimɨnɨn maɨrgɨmaɨrga sɨma nwo karamae nwowiyɨn kanaka, siir bɨ tɨrikɨn. Nɨɨngaka kara dimɨnɨn sɨma naɨngwowiyɨn hɨnɨɨn yɨo ɨni ywowɨn kara siirarar tɨrikɨn. Mɨ hɨriinan saiirsika, kara sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn asi kiyaii kɨrɨe nwowamɨn, Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnamɨn. Mɨ ɨinokɨinokɨn kara ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmaka nwowiyɨm, kara dimɨnɨn ɨkɨ sɨma naɨngwowiyɨn hɨnɨɨn yɨo wadɨekɨn, kara siirarar napikɨn. Mɨ ta hɨriinam saiirsika, kara sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn hɨriinansi kiyaigɨn Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm.

23 Mɨ kara ɨinok ɨinokɨn hɨriinan ta saiirsi tɨrkɨn Krais siir yaiwɨn kɨbiya saiir hainanamɨn. Mɨ Adi Komii siya kariirɨn wɨ hɨriinan saiirsi hainan prapraskii kariirɨn mɨ ɨkɨ iikam nhɨr ɨkɨm. 24 Kɨma ta saiir daɨngwoki. Iikam whɨekakɨm ɨkɨ nɨnkɨkɨn iwɨtiyɨm sɨma bɨikɨnar bɨ nwoswowikɨm. Nɨɨngaka. Nwɨrkɨnwɨruaɨrgɨn pɨ bɨi iwɨt okwoɨu. Mɨ tɨ inkamɨn bɨi niwɨt okwowɨn dimɨnɨn pɨ sasar haiyɨskii. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nɨnkɨkɨn iwɨtiyɨm kɨma Krais siir yai aiiramɨn hɨriinan sɨbgu wakaeyokna api mɨ kɨma dimɨn mɨiyɨkɨn Adi Komii siya wɨ hɨriinan saiirsi hauuwi. 25 Mɨ iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ nɨnkɨkɨn iwɨtam naɨngwowiyɨm, dimɨn haiyɨm, sɨma ɨinokɨinokɨn nhami nhami bɨ niwɨtikɨm mɨ sɨmiir pɨua kɨrɨe saiirsiyar nwowi. Sɨma tɨ hɨriinan mɨnsi tɨri, sɨma wɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir nwokɨ iwɨt haiburɨm mɨ wɨ dimɨnɨn Adi Komii siya hauuwi iikamɨm bɨi nwowɨm sɨmiir wɨ siir nwokɨ haiyɨm. Krɨma dimɨn komii komii ɨmiirarar tɨr Adi Komii siiram wakaeyokna apɨm mɨ krɨma wɨ siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiir nwokɨ haiyɨm. Yɨm sɨma tɨ dimɨnɨm tɨ kamɨm nɨnkɨkɨn iwɨtiyɨm bɨi nwowiyɨm sɨma haiiyɨm wɨ sɨmiir hɨriinan biyɨe nwo rani. Nɨɨngaka. Yɨm sɨma wadɨekɨ wadɨe ɨmaɨrgɨm mɨ wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami. 26 Kara tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ hɨnda tɨnda niyaeyɨmyok kaowiyɨn siir hɨriinan bɨ nɨnkɨkɨn iwɨtikɨn. Nɨɨngaka. Kara ɨni inkamɨn yɨpɨkɨ maeyaua niwɨt okwowiya saiirgɨsaiiramar nanmainonkwowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kara ɨinokɨinokɨn Adi Komii siir mɨi aiir asi mɨriinanaei. Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ yaii nɨniiyɨn siya siir ɨɨna hinda bɨ prɨitɨo prɨitɨowika. Nɨɨngaka. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, ta Adi Komii siir mɨiya ta kara mɨriiya ya hinda bɨ mɨ prɨimɨrii prɨimɨriiga. Nɨɨngaka. 27 Kara kariir pɨu aiirar kɨrɨe haigɨnɨunaeikɨn karar kɨgrɨraowamɨn mɨ saeya wɨ kariir kwoɨn ɨiirarar nwokɨ wakaeyokna apɨm. Kara tɨ hɨriinamɨn mɨnam tɨri, mhoɨiya kara Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwi mɨ siya kariirɨn wɨ hɨriinan boɨn tani, kara inkam paii rani mɨ kara siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ sɨmiir hai rani. Ɨriig.

10

Kɨma, kɨmasiyar mɨntɨraona kɨma wɨ dimɨn biyɨe kɨpi tɨr

1 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara ha naɨngwowi kɨma ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm siyɨuɨn Adi Komii siya tɨrɨn krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir. Mɨ ta ɨiya krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨma Moses siir wakaeyokna apnamɨm niimau mɨekɨ mɨeya hɨriir mɨ taka ɨiya Adi Komii siya wau mɨrsɨma saiir yɨkropki sɨmiir siyɨu ɨiir nɨsiimauu apnamam. Mɨ taka ɨiya siya sɨmiirɨn bɨdiyar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨn. Mɨ iikamɨm sɨma ɨni whɨi komiiya pariidnan dapiya ɨni saiirar mɨ iyapidnaidamɨm mɨ sɨmiir nwɨrkɨ bɨ swokɨ aomɨn aomɨnkɨn. 2 Mɨ dimɨnɨn krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨma tɨrɨn, ɨiya sɨmiirɨn waumɨr sɨma saeya kiikii ɨkoua sɨma kɨgna apam mɨ ɨiya sɨma whɨi komii kwɨra pariidnan nɨkɨuwiya sae mɨ iyapidama, yɨm tɨkɨ digworaekwo hɨriinanɨm, yɨm iikam ɨmiir nɨisiimauugɨm sɨma Moses siirarar wakaeyokna ap ɨskiyɨm. Mɨ sɨma ɨni siirarar mɨ wakaeyokna apɨm iikamɨm yɨpɨkɨ baptaisɨm sɨmiir hɨriinan yɨpɨkɨ hɨnɨɨna nɨisiimauuɨm sɨma Bɨiyan Inkam Komii Krais siirgɨm mɨ sɨmiirɨn ɨni siyar kɨgɨrkakɨm. 3 Mɨ ɨiya sɨma niimau boskwonau hɨr nwowa, sɨma naeyɨn mana nɨkɨuwiiyɨn siir naekɨm, yɨpɨkɨ Adi Komii siya hauugiyɨm sɨmiir siir hɨrankɨn. Mɨ tɨriigɨnɨn sɨmiirɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe nwowam. 4 Mɨ sɨma opa yɨpɨkɨ Adi Komii siya hauugiya sɨmiir saiirar mɨ kwiyae. Mɨ tariigɨna sɨmiirɨn saeya kɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya komiigɨ komii asi nwokika. Mɨ ta opa sɨma kwiyaeya, ya siiya komiiya saiir hɨrankɨ nɨtka. Mɨ ta siiya komiiya ya aknaɨnan Krais siir nɨisiimauuga sɨmiir kwoɨn ɨiir kɨnsiis haigɨnɨuam ta opa sɨma kwiyaeya sɨmiir pɨu aiir kɨnsiis haigɨnɨuam saiir hɨriinan. 5 Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn tɨ hɨriinan siyɨu kaimwoɨn siir asi whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn, Adi Komii siya maɨrgɨmaɨrga iikam hoɨmgakɨm bɨ nwokɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siya hɨriinan asi tɨrkɨn mɨ Adi Komii siya iikam ɨmiirɨn hɨriinan saiirsi nɨsomsom aokao dɨgiyam tɨrkɨn. Mɨ sɨmiir pɨuɨs biyɨeyɨm niimau hɨnda tɨnda dɨgar asi nwokikɨm.

6 Adi Komii siya tɨ hɨriinan dimɨnɨn mɨnam tɨrkɨn, krɨmiir nɨisiimauugɨn krɨma wɨ ɨkɨ dimɨn biyɨe hɨriinanɨm sɨma tɨrɨm wɨ sɨmiiram naɨngwowisi, sɨmiir tɨram. 7 Krɨma uruwai siyaowaini inɨg kɨpi hainan, krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir iikam nhɨr ɨma tɨra saiir hɨriinan. Mɨ tɨ Adi Komii siir yaiyɨm bɨiya Moses siya wɨnkiyɨm Yokwo Komii saiir yɨm hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨm. 8 Mɨ iikam krɨma tɨ hɨriinan siyɨu biyɨeyɨn hɨi sɨma prɨinɨnae prɨinɨnaeiyɨn siir kɨpi tɨr, bɨiyan iikam nhɨrɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir hɨriinan. Mɨ Adi Komii siir kwoɨnɨn paenan ha nɨugiyɨn sɨmiiram mɨ siya sɨmiir iikam nhɨrɨm ɨna yɨsomsom aokaokiyɨm. Mɨ 23,000 nɨm yɨm ɨikwɨruwa saiirar mɨ kwaonam. 9 Krɨma Bɨiyan Inkam Komii siir kwoɨn ɨiir kɨpi kiyai, ɨo krɨmaka nwowam, bɨiyan iikam nhɨrɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir hɨriinan. Mɨ Adi Komii siya ɨo sɨmaka ha nwowɨn mɨ siya mɨpugɨm ɨna yɨkropkiyɨm mɨ sɨmiirɨn ɨni sɨma piyaokaokiyɨm. 10 Krɨma Adi Komii saɨka kɨpi nɨnkɨnwaowarkɨi boɨn, bɨiyan iikamɨm sɨmiir nhɨr ɨma tɨra saiir hɨriinan. Mɨ sɨma dimɨnam ha boɨnanaeyɨm mɨ Adi Komii siya siir paekwosɨmɨn siir yɨkropki mɨ siya ha nɨtɨn mɨ sɨmiirɨn siya yɨsomsom aokaoki.

11 Mɨ tɨ digworaekwowɨm tɨ krɨmiir yɨdiwi wanwiyae ɨmiir tɨrɨm yɨm ɨiya sɨma niimau boskwokɨ boskwonau hɨr nwowa ha tɨrkɨm. Mɨ tɨ digworaekwowɨm Moses siya wɨnkiyɨm Adi Komii siir Yokwo Komii aiir, yɨm krɨmiir nɨisiimauugɨm krɨma wɨ sɨmiir hɨriinan kɨpi tɨr. Sɨma tɨ iikamɨm tɨ tariinan nwowɨm krɨmiir nɨisiimauugɨm, ɨiya Krais siya swokɨ ɨtana ɨni kingiin nwowa. Mɨ krɨma krɨmasiyar mɨntɨraona krɨma wɨ dimɨn biyɨe kɨpi swokɨ tɨrmɨmɨn bɨiya krɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir hɨriinan.

12 Yɨm tɨriigɨnɨm yɨm ɨni tɨ sɨma tɨrɨm ɨni sɨmiir hɨriinanar mɨ ɨmbiyamɨm mɨ wɨm kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ ha naɨngwowɨm wɨm kɨma kɨrɨekɨm mɨ kɨma Krais siir siyɨu ɨiir napɨm ɨni kɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir haiburɨm. Mɨ kɨma kɨmasiyar mɨntɨraona kɨmiir kwoɨnɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨma kiyaii mɨ kɨma wɨ siyɨu biyɨe tɨri. 13 Mɨ kɨma wɨ hɨnɨɨna kɨpi naɨngwo, tɨ digworaekwowɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaii, kɨmiir nɨkpɨtmaiyam mɨ tɨkɨ hɨriinan dimɨnɨn ɨkɨ iikamɨm, ɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiirɨn ɨni ɨriipɨ hɨriinanar mɨ tɨrɨn. Yɨm sɨma yaeya rani. Nɨɨngaka. Adi Komii siya wadɨekɨn, kɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiisi. Mɨ siya ɨkɨ dimɨn bibiyɨeyɨm wɨ sɨmiir kɨgnɨnkɨnki rani, kɨmiir kwoɨn ɨmiir nɨpiyaokɨiyam mɨ kɨmiirɨn wɨ sɨma nɨkpɨtmai rani. Kɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi tɨ hɨriinan dimɨn biyɨeyɨm tɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyam tɨriyɨm sɨmiirsi nokworɨnuɨm.

14 Tɨ kariir nomiiyau kɨɨngɨ kɨɨnɨm, kɨma uruwai siyaowai sɨmiirsiyɨn aru dwo wɨm wɨ sɨmiir inɨg ɨmiir wara pɨ hainanisi. Dimusi rani, kɨmiirɨn wɨ Adi Komii siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨui mɨ wɨ siyar kɨgrɨraowi. 15 Kara tɨ yaiyɨm iikamɨm yɨpɨkɨ nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkakɨm kɨmiiram boɨnkikɨn mɨ kɨma tɨ yaiyɨm tɨ kara boɨnkiyɨm sɨmiir tɨ aɨngwoki mɨ sɨmiir tɨ sɨbgu hɨd. 16 Mɨ ɨiya krɨma kumuniyɨn opa mobɨn siir nwokaiiya nhwo saiiram kwɨsboɨniyɨm mɨ krɨma ɨkɨ saiir kwiyaeiyɨm mɨ krɨma hɨnɨɨna nɨisiinauuwi, krɨma mɨ Krais siya krɨma ɨni nwɨruwar ywowɨskiyɨm mɨ ɨni kwoɨn whɨruwar mɨ okiyɨm ta siir nhɨe aiiramɨn bɨiyar naokiinaiinama mɨ bretɨn krɨma nɨinɨbɨmbɨr aeyɨn yɨo mɨn mɨ ɨsiimauugɨn krɨma mɨ Krais siya krɨma, ɨni kwoɨn whɨruwar ywowɨm ta siir pɨua bɨiyar naowa yɨpɨkɨ paeyɨn hɨiiniyar nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka nɨnkɨn ɨrɨnugiyɨn. 17 Mɨ iikam whɨekakɨm krɨma kasa rani mɨ krɨma ɨni bret haruan siirarar yaeyɨm. Mɨ bret haruan krɨma naeyɨn yɨo tɨriigɨnɨn yɨo mɨn nɨisiimauugɨn krɨma whɨekakarɨn ɨni Krais siir pɨu kwɨruwa saiirarar yɨnkiamamasuɨm.

18 Kɨma Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir daɨngwoki mɨ iikamɨm yɨpɨkkɨ tɨ nae ɨmiir naeyɨm bɨiya priskɨm sɨm haigɨnɨm hɨiya naemɨn dimɨn haigɨniya Adi Komii siiram, yɨ tɨriigɨnɨm yɨm mɨn nɨisiimauugɨm sɨma mɨ Adi Komii siya, sɨma ɨni kwoɨn whɨruwar ywokiyɨm ta hɨiya nae mɨn haigɨn ɨnkɨn ɨmiiyaeya saɨkan. 19 Mɨ ta yaiya kara boɨnkiya kɨmiir ya ta saeya, nae mɨnɨm mɨ wraisu mɨn ɨkɨm yɨpɨkɨ sɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm nɨksɨsae uruwai siyaowaini mɨ tɨ naeyɨm yɨm dimɨn komiigɨm, iyɨe? Uruwai siyaowai sɨma ywo dimɨn komiiyɨn? Nɨɨngaka. Yɨm naeyɨm yɨm nae ɨmaɨrgɨm. Mɨ yɨm tɨ uruwai siyaowaiyɨm, yɨm tɨdiyɨu mɨn ɨmaɨrgɨn. 20 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir nap karamae nwowiyɨm mɨ Adi Komii siir naeyɨm siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm hɨini sɨma nɨo haigɨniyɨm, yɨm sɨma sɨmiirɨn pɨ uruwai siyaowaini swokɨ ɨnkɨn ɨmiiyaei pɨ Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyae rani. Nɨɨngaka. Mɨ kara pɨ boriisopi kɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨm uruwai siyaowaini nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm sɨmiir naeyɨm. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan dimɨn ɨmiir tɨri, yɨ tɨriigɨnɨm yɨ mɨn nɨisiimauugɨn kɨma mɨ uruwai siyaowai sɨma, wɨm ɨni ɨrɨpar yɨnkiamasuɨm mɨ ɨni kwoɨn whɨruwar ywowɨm. 21 Mɨ kɨma Bɨiyan Inkam Komii siir op mobɨn wɨ siir kwiyae rani, kɨma uruwai siyaowaini op mobɨn siir kwiyaei. Kɨma wɨ hɨriinan tɨr tani. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma naeyɨm Bɨiyan Inkam Komii siir hɨiya saiir haigɨniyɨm siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam wɨ sɨmiir nae rani, kɨma tɨ naeyɨm uruwai siyaowaini nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm sɨmiir naei: Kɨma wɨ hɨriinan kɨpi tɨr. Nɨɨngaka. 22 Mɨ kɨma hɨriinan tɨri, wɨm wɨ Bɨiyan Inkam Komii siir kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi mɨ siya wɨ ɨo kɨmakar nwowi mɨ kɨmiirɨn wɨ siya pɨ tɨoɨn. Siyaɨrgɨn kɨrɨe komiigakɨn mɨ nɨm krɨma ɨni nɨɨnga ywowɨm. Mɨ siya kɨmiir tɨowi mɨ kɨma wɨ siir nikwowaisii rani. Nɨɨngaka.

23 Wɨm kɨma tɨ digworaekwo ɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨm, tɨ digworaekwowɨm krɨma tɨriyɨm yɨm wadɨeyaɨrgɨm. Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, tɨ digworaekwo hɨriinanɨm, yɨm wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani, Adi Komii siiram sɨbgu wakaeyokna apɨm. Sɨma wɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir kɨrɨe haigɨnɨu rani, Adi Komii siiram sɨbgu wakaeyokna apɨm sɨmiir nhɨrɨm sɨma sɨmaɨrgɨm mɨ kɨma, tɨ kɨma tɨrɨm sɨmiiram daɨngwoki. 24 Kɨma wɨ kɨmamar kɨpi naɨngwona mɨ kɨma wɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir whɨnkɨnsiisam daɨngwo.

25 Mɨ kɨma wɨ kɨpi nɨdid wraisuɨm maket haigɨniyɨm sɨmiir saɨnsiyɨn mɨ sɨmiirɨn hɨnɨɨna kɨpi mɨ srɨi, tɨ wraisu bɨiya uruwai siyaowaini nɨnkɨn ɨmiiyaekɨm mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wɨ hɨriinan naɨngwoyɨmyok karamae saiirsi nwowi. 26 Mɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir Yokwo Komii aiir wɨnkiyɨm bɨdi bɨdiniyar yɨm hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨm, tɨ nuɨn yɨo Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siirgɨn mɨ digworaekwowɨm siir mɨ owɨm ɨriipɨ hɨriinan siir. Mɨ krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ krɨma digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn wa naei.

27 Mɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm, sɨma kɨriiram boɨnkii, sɨmiir omaka hɨriir namam nae sɨmaka naeyam. Mɨ kɨma tɨ naeyɨm sɨma hauuwi kɨmiir, sɨmiirsiyɨn wɨ hɨnɨɨna kɨpi naɨngwo, tɨkɨ naeyɨm inkamkɨ bɨdi yamisi ɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm, iyɨe? Kɨma hindara wakaemumu ae. Mɨ kɨma hɨriinan tɨri mɨ kɨma wɨ ɨrɨpa nwokɨ ongwomamaɨr aeyɨm 28 Mɨ kɨma tɨ inkam ɨnaka nɨdwowi mɨ siya kɨmiirɨn ha boɨni, tɨkɨ naeyɨm bɨiya iikamkɨm sɨm nikɨ ɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm uruwai siyaowaini sɨma. Mɨ kɨma tɨ nae ɨmiirɨn wɨ kɨpi nae wɨm wɨ inkamɨn kɨmiir nokmwɨn aeyɨn wɨ siir kwoɨn ɨiir pɨ kɨnsiis haigɨnɨuwisi. 29 Kara siir kwoɨn ɨiir boɨni, kɨmiir ɨiir boɨn tani tɨ dimɨnɨm siya nikɨ boɨnmauuɨm sɨmiir kɨpi nae. Mɨ kɨma hɨnɨɨna naɨngwowi, krɨma tɨ nae ɨmiir nae karamae dimusi nwowi mɨ tari yɨ mɨnsika, ɨkɨ iikam nhɨrɨm yɨm Krais siir yai ɨmiir bɨ sɨbgu wakaeyokna apikɨm, aniya? 30 Mɨ kara nhwo Adi Komii siiram kwɨsboɨnkiyɨm mɨpa mɨ boɨn wadɨekii. Dimusi rani, tɨ naeyɨm kara naeyanɨm sɨmiirsika. Mɨ iikam sɨma hɨnɨɨna dimusi boɨnkɨm kara siyɨu mɨiyɨknan bɨ tɨrkɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm kara naeyɨm sɨmiirɨn, ha?

31 Mɨ kara kɨmiirɨn ta saiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, tɨ naeyɨm kɨma naeyɨm mɨ opa kɨma mɨ kwiyaeya mɨ wraisu mɨnɨm kɨma naeyɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma mɨ tɨr ɨkɨm, kɨma sɨmiir tɨri mɨ tɨ iikamɨm yɨm Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanprapraskii. Dimusi rani, tɨ sɨmiirsika. 32 Mɨ kɨma wɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir kɨpi tɨr. Juda iikamɨm mɨ Juda iikam tani ɨkɨm mɨ iikamɨm Adi Komii siir isid nwowɨm wɨ sɨmiir kiyopsɨbgi haigɨnɨu rani, siyɨu biyɨe tɨramɨn. Nɨɨngaka. 33 Yɨm tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm tɨ kara boɨnkiyɨm kɨmiir, yɨm kariir kwoɨnkar naɨngwo boɨnkikɨm. Kara tɨ dimɨn taemɨnɨm mɨnam tɨrkikɨm iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Kara tɨ dimɨnɨm karamar bɨ tɨrkɨn, kariirar swokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Kara tɨ dimɨn taemɨnɨm mɨnam tɨrkɨn, iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Mɨ sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nwokɨ anmaiwarkainam sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir hɨrankɨn tɨ sɨma tɨrɨm. Ɨriig.

11

1 Kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨriyɨm sɨmiir kɨgna ap, tɨ kara mɨ kɨgna apiyɨm dimɨn taemɨnɨm Krais siya mɨ tɨrɨm sɨmiir saiir hɨriinan.

Wigɨm sɨmiir mwo ɨmiir kaigrɨsu ɨdwokaiiyɨm, Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka saiir sɨmiir boɨnka

2 Kara kɨmiirɨn dimusi bɨ hainanprapraskikɨn, kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm kara boɨnmɨmauuɨm ɨinokɨinok sɨmiir wakaeyokna tɨrkɨm. 3 Kara ha naɨngwowi kɨma tɨ yaiyɨm kara boɨnɨm sɨmiir dɨnoknɨnkɨn Jisɨs Krais siyaɨrgɨn kamɨm sɨmiir kougɨ kou nwowɨn mɨ kamɨm yɨm ɨni sɨmiir wigɨm sɨmiir kou ywowɨm mɨ Adi Komiiyɨn yɨo ɨni Jisɨs Krais siir kou ywowɨn. 4 Mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ inkamɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨriir nami mɨ siya pagra siir mwo nwowa saiir kibwaehai karamae nwowi mɨ siya Adi siir yaiya hɨriinankakar boɨnmɨmauuwi, yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo Jisɨs Krais siir kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi. 5 Mɨ wigɨm sɨmiir mwowɨm dimɨn taemɨn nɨtɨmwanɨu karamae nwowi mɨ sɨma Adi Komii siir yaiya ha boɨnmɨmauuwi omaka siir inɨg hainaniya saiir hɨr, yɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨ saiir kam ɨiirar swokɨ kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi. Mɨ saeya hɨriinan naɨngwo karamae nwowi mɨ saeya wɨ wiga yɨpɨkkɨ saiir kan aiir pɨɨriyao ɨuguskiiya mɨ nɨdidgak ha nwowiya wɨ saiir hɨriinan nwowi. 6 Mɨ wigɨm sɨmiir mwowɨm dimɨn taemɨn nɨtɨmwanɨu karamae nwowi mɨ saiir kamɨn saiir kan aiir pɨɨriyaokii mɨ yɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨ saiir nɨsiimauuwi hɨnɨɨn, saeya siyɨu mɨiyɨknan bɨ napika. Nɨɨngaka. Yɨ wɨ hɨriinan tɨr tani. Mɨ wigɨm dimɨn taemɨn sɨmiir mwo ɨmiir nɨtɨmwanɨuwi, yɨm sɨma wɨ nɨdidgak nwo rani. 7 Mɨ kamɨm ɨiya sɨma Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwiyɨm mɨ ɨiya sɨma nhwo Adi Komii siiram mɨ kwɨsboɨniyɨm, sɨmiir mwowɨm dimɨn taemɨn kɨpi nɨtɨmwanɨu. Dimusi rani, kamɨm yɨm Adi Komii siir kɨrɨeya mɨ siir dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm paenan nɨuyaeiyɨm mɨ digworaekwo whɨekak ɨkɨm sɨmiir sɨbgu kɨgɨrkakikɨm. Mɨ yɨm wigɨm. Nɨɨngaka. Yɨm sɨma sɨmiir kamɨm sɨmiir kɨrɨeya mɨ sɨmiir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm paenan nɨuyaeiyɨm mɨ sɨmiir inɨg komii ɨkɨm, yɨm sɨmiir nɨisiimauuwi. 8 Adi Komii siya Adam siir pɨua Iv saiir pɨua saiir hɨrankɨ bɨ haiga mɨ siya ha bɨ nonkwokwokɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siya Iv saiir pɨu aiirɨn dimɨnɨn Adam siir pɨu hɨrankɨ haiyɨn siir nonkwokwokɨn. 9 Adi Komii siya Adam siirɨn Iv saiir whɨndirɨraeraram bɨ nonkwokwokɨn Adi Komii siya wiga Iv dapiya saiir nonkwokwokɨn Adam siir whɨndirɨraeraram. 10 Mɨ tɨ hɨriinanɨn yɨ ɨni mɨ owɨn wig sɨma mɨ ɨtɨmwanɨuwiiyɨm dimɨn taemɨn sɨmiir mwo ɨmiir. Yɨ tɨ hɨriinanɨn yɨo mɨn nɨisiimauugɨn, wig ɨmiirɨn ɨni kam ɨmar kɨgɨrkakɨm. Mɨ sɨmiirɨn ɨni sɨmar kɨgrɨraonamɨm ɨiya sɨma omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir namiyɨm. Sɨma wɨ tɨ hɨriinan dimɨn ɨiir tɨr. Dimusi rani, Adi Komii siir paekwosɨmɨn ɨni sɨmiirar kɨgɨn. 11 Wigɨm yɨm sɨmiir kamɨm sɨmiir aowar timɨ o. Mɨ nɨm krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Bɨiyan Inkam Komii siirɨm, nɨm krɨma ɨni nwɨruwar ywowɨskiyɨm. Mɨ ɨrni nwɨrniyɨn ha timɨ inan whɨnkɨnsiis ankɨnsiis wadɨe sɨbgu nwowamɨn. 12 Krɨma ɨrni nwɨrni dinan whɨnkɨnsiishaigɨnɨu, wadɨe sɨbgu owamɨn. Dimusi rani, bɨdi bɨdiniyarɨn, Adi Komii siya bɨigɨ bɨiyan wiga saiirɨn inkamɨn Adam nɨkiuwiyɨn siir pɨu hɨrankɨ haiyɨn dimɨnɨn siir nonkwokwokɨn. Mɨ hɨrankar nɨtiyokiyokɨinaniyɨn mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨn, wig sɨma kam krɨmiir asi naokainae. Mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma ɨrni nwɨrniyam asi naɨngwowi. Mɨ iikamɨm mɨ digworaekwowɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm yɨm Adi Komii siyar nonkwokwokɨm.

13 Mɨ kɨma tɨ dimɨn ɨmiir daɨngwoki mɨ sɨmiir hɨdgi. Mɨ wigɨm dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siiram kwɨsboɨnkii mɨ sɨma sɨmiir mwowɨm dimɨn taemɨn nɨtɨmwanɨu karamae nwowi mɨ tɨ hɨriinanɨn yɨo wadɨekɨn, iyɨe? Mɨiyɨk rani? Yɨo mɨiyɨk rani, ɨni biyɨe ywowɨn. 14 Mɨ krɨma tariinanɨn ta saiir tɨ naɨngwoki mɨ inkam nwɨrɨn siir kana prɨei nwowi wigmi kanɨm sɨmiir hɨriinan, siya wɨ nɨdid prasae kɨpi kɨn. Dimusi rani, ta saiirsika. 15 Mɨ yɨm wigɨm yɨm ta saiirsiyɨn nɨdidgak bɨ nwowikɨm. Dimusi rani, ta kan hɨriinana sɨmiirɨn Adi Komii siyar hauugɨn sɨmiir mwo ɨmiir higrɨnɨuam. 16 Mɨ iikamɨm tɨ hɨriinan dimɨnɨm sɨmiirsi nɨnkɨnwaowarkɨi boɨnam naɨngwowi mɨ kara sɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, aposel kam krɨma iikam ɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨr kɨgna apam kɨpi swokɨ kiwaki mɨ kara tɨ hɨriinansi boɨnkikɨn. Ɨriig.

Mɨ om Korin hɨran iikamɨm sɨma sɨmar tɨrbunakɨm kumuniyɨn aiirsiyɨn

17 Mɨ tariinanɨn kara iikam kɨmiirɨn pɨ haigɨn ɨdwoki rani, tɨ dimɨnɨn kara kɨmiir boɨnkiyɨn siirsi. Dimusi rani, tɨ dimɨn biyɨeyɨm, kɨma tɨriyɨm yɨm ɨni dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm kɨma tɨrɨm, ɨrɨpa kɨma haɨngiriyɨu owiya Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam, ɨni saiir haibura. 18 Mɨ dimɨnɨn bɨigɨ bɨi pɨ kara boɨnkii, yɨo hɨnɨɨngɨn, kara iikam nhɨrɨm sɨma boɨna saiir wakaekɨn, kɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam namiyɨm, kɨma ɨrɨpa bɨ sɨbgu owikɨm kɨma yapa yapae prɨiyo prɨiyo amikɨm. Mɨ kara ta yai aiir wakaekiyɨn mɨ kara sɨmiir yai nhɨrɨm sɨmiirɨn ɨni kaimwowar mɨ okiyɨn. 19 Mɨ ya ɨni kaimwokɨkaimwowar ywowa. Mɨ kɨma wɨ kɨmiir iikam nhɨrɨm wɨ sɨmiir yaiyɨm wɨ sɨmiir nɨinakrɨmkrɨpkii mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ta yaimwokɨyaimwo aiir sɨbgu apiyɨm yɨm wɨ idowɨiya sɨmbi nɨmbini. 20 Mɨ hɨriinamkɨ nɨuwi, kɨma ɨrɨpa haɨngiriyɨu owi Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam mɨ naeyɨm kɨma naei, yɨm Bɨiyan Inkam Komii siir nae rani. Nɨɨngaka. 21 Mɨ kɨma nhɨrmiyam nikɨ o karamae nwowi mɨ sɨmiirɨn bɨi kɨma kɨmar hainami, kɨma kɨmar naeyamar mɨ hɨriinankɨ nɨuwi tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ mhoɨiya nɨti, yɨm wɨ mhɨigar ninɨ aoni. Mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ bɨi namɨm naeyɨm yɨmbi kɨma kɨmar kwaeswonami mɨ kɨmiir mhɨiyɨm pɨ dɨgɨ dɨgar nwowi mɨ kɨma op mɨnɨm pa kwiyae nanaei mɨpa kwiyae whaowaenami. 22 Mɨ kɨma kɨmiir omaka hɨrar nikɨ ɨdwokai aenaniyɨm pa nopi, ha? Kɨma omakakakaɨrgɨm mɨ kɨma hɨrar pɨ yɨdwokai aeyɨn mɨ kɨma hɨriinan tɨr tani. Nɨɨngaka. Kɨma omaka Adi Komi siir inɨg hainaniya saiir nɨtiyɨm mɨ kɨma pɨ Adi Komii siir isidɨn sɨmiir iikamɨm pɨ sɨmiir nanokou kao rani. Kɨma ha naɨngwowi, yɨm sɨma ɨni kɨmiir inkam biyɨenan ywowɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨmbi kɨma kɨmar kwaeswonami. Mɨ kɨma tɨ iikam paeprikab hɨriinanɨm sɨmiir kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi tɨ dimɨn hɨriinanɨn kɨma tɨrkiyɨn. Mɨ kɨma panɨɨna naɨngwowi, kara kɨmiirɨn tɨ dimɨn ɨmiirɨn wɨ panɨɨna tɨ boɨn, ha? Mɨ kara kɨmiir tɨ hainanprapraski. Mɨ tɨ tari tɨ sɨmiirsika, aniya? Nɨɨngaka.

23 Mɨ yaiya kara boɨnkiya kɨmiir ya kara Bɨiyan Inkam Komii siir hɨrankɨ haiga. Ta yaiya ya hɨnɨɨnga, Judas siya Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs siirɨn wɨr nɨiyaka napwougɨn mɨ siirɨn kɨmɨdiniya sau omomɨn siir ɨɨn yonkwoki, taka nɨiyaka Bɨiyan Inkam Komii siya bret ɨiir haiya saiir. 24 Mɨ siya tɨ bret ɨiir haiyɨn mɨ ɨna boɨn wadɨekiyɨn Adi Komii siir. Dimusi rani, siirɨn siya hauugɨn. Mɨ siya bretɨn ha nɨinɨbɨmbɨɨrgiyɨn mɨ siya siir kɨgna mɨriiyɨm kamɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, tɨkɨ dimɨnɨn yɨo kariir pɨu aiir nɨkrigɨn. Kara naowi, kara wɨ iikam kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ mhoɨiya kɨma wɨ tɨ kara tɨrɨn, wɨ hɨriinanar nikɨ tɨriyokiyokɨiyɨm. Mɨ tɨ tariinan kara tɨrɨn, kara mɨn nɨisiimauugɨn, kɨma wɨ kariiram nwokɨ aɨngwokiyɨm, tɨ dimɨnɨm kara tɨrɨm kɨmiir sɨmiiram. 25 Bretɨn siya hauuwɨn sɨmiir saiir hɨriinan. Mɨ siya wain op mobɨn ha mɨ haiyɨn mɨ siya boɨnki, ta wain opa tɨ mob ɨiir nwomaiya ya mɨn nɨisiimauuga, Adi Komii siir yai wɨn kɨbiya yɨpɨkɨ siya boɨnmɨmauuwa kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam, ya saiir nɨisiimauugɨn. Mɨ tariigɨna kara wɨ mɨnsi tɨrbwakainaei kariir nhɨeya saeya naokiinaiini saiirsika. 26 Mɨ mhoɨiya kɨma tɨ bret ɨiir naei mɨ ta wain opa mobnau tɨr nwomaiya saiir mɨ kwiyaei, tɨ siya tɨra saiir hɨriinan, yɨo kɨma Krais siir nɨisiimauuwi siya iikam krɨmiir whɨnkɨnsiisam naokɨn. Mɨ wɨ siyar swokɨ ɨtbudgiiyɨm.

27 Mɨ kɨmiir nhɨrɨm tɨ bret ɨiir naeyɨm mɨ ta opa mob ɨiir mɨ okaiya saiir mɨ kwiyaeyɨm, yɨm mɨn nɨisiimauugɨm dimɨn taemɨnɨm Bɨiyan Inkam Komii ɨeya tɨrɨm sɨmiir nɨisiimauugɨm. Mɨ kɨma tɨ dimɨn ɨmiir naɨngwo omok karamae nwowi, kɨma tɨra saiir hɨriinan mɨ Adi Komii siya wɨ ha boɨni, kɨma siyɨu mɨiyɨknan bɨ tɨrkɨm. Mɨ kɨma wɨ ta Krais siir nhɨeya mɨ siir pɨu aka, wɨ sowiir kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi. 28 Mɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm sɨbgu daɨngwo omok mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm yɨm dinangrirmiigi. Mɨ mhoɨiya tɨ bretɨn sɨma naei mɨ ta opa sɨma mɨ kwiyaei, yo dimɨn komiiyɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya tɨrɨn siir nɨisiimauugɨn. 29 Dimusika? Mɨ inkamɨn ta yaiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir pɨu aiir boɨna saiir yai mwo aiir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowi mɨ siya tɨ nae ɨiirɨn ha naei mɨ ta op aiirɨn ha mɨ kwiyaei mɨ siya wɨ ha naɨngwowi, tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn bɨ nɨkrigɨn. Mɨ sɨma wɨ sɨma sɨmar swokɨ ɨigɨkiyaonaei Adi Komii siya sɨmiir nonkwobumbunamɨn. 30 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨmiir iikam nhɨrɨm makɨnii mɨ sɨma kɨrɨe karamae ha nwowi mɨ kɨmiir iikam nhɨrɨm sɨma wa naonami. Dimusi rani, sɨma kɨmakar nɨnkɨn aekɨm tɨ bret ɨiirɨn mɨ kɨmakar mɨ ɨnkɨn kwiyaekɨm ta opa tɨ mob ɨiir nwomaiya saiirɨn. Mɨ kɨma bɨ nikɨ aɨngwo omokikɨm tɨ dimɨn hɨriinanɨn kɨma tɨrɨn saiir hɨriinan. 31 Mɨ kɨma Bɨiyan Inkam Komii siir nae ɨiir naeyam naɨngwowi mɨ bɨiyɨn kɨma, kɨmiir kwoɨnɨn nikɨ sɨbgu hɨdi mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ nonkwobumbunɨnkɨn tani. 32 Mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya krɨmiir nonkwobumbunɨnkɨni siya mɨnam naɨngwowi krɨma krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugig. Adi Komii siya tɨ hɨriinan mɨnam tɨri, krɨma wɨ wadɨe nwokɨ owɨm mɨ mhoɨiya krɨma wɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nuan digworaekwowɨm sɨmiir napiyɨm wɨ sɨmaka nao rani. 33 Mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨ kariir nomiiyauwɨm kɨma ɨrɨpa haɨngiriyɨu aei Bɨiyan Inkam Komii siir nae ɨmiir, kɨma wɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiiram tikɨ o sɨma nɨtam. Mɨ mhoɨiya kɨma tɨ nae ɨiir naei mɨ kɨma wa nwokɨ aɨngwokiyɨm tɨ dimɨnɨn bɨiya siya tɨrɨn krɨmiir siiramɨn. 34 Mɨ kɨmiir nhɨrkɨm mhɨigɨ naowi mɨ kɨma bɨiyɨn naeyɨm hapi kɨmiir omaka hɨra tikɨ aenani. Mɨ mhoɨiya kɨra ɨkɨ nhɨr ɨmaka wɨ haɨni wɨt mɨ ɨrɨpa wɨ haɨni winɨ haɨngiriyɨu aeni, Bɨiyan Inkam Komii siir nae ɨmiir naeyamɨn. Mɨ Adi Komii siya wɨ ɨo nwo karamae hɨriinankɨ nwowi mɨ Kɨmiirɨn wɨ nonkwobunbunɨnkɨn tani, warɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsiyɨn. Kara boɨnkiyanɨm tariinan yɨm hɨriinankɨm. Mɨ mhoɨiya kara nɨti kɨmiir kɨgam mɨ kara kɨmiirɨn digworaekwo nhɨrɨm kɨma nikɨ srɨigiyɨm kariiram yɨm wɨ haɨni ninɨ boɨni. Ɨriig.

12

Dimɨn kɨbi kɨbiyɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwɨm krɨmiir sɨmiir boɨni

1 Tɨ kariir nomiiyauwɨm kara tɨ yai ɨmiirɨn mɨnam naɨngwo wɨnkikɨn kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwɨm krɨmiir sɨmiir sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm. 2 Kɨma ta saiir dɨnoknɨnkɨnki, bɨiya kɨma Adi Komii siir yai aiir bɨ wakaeyoknakɨm. Kɨmiir kwoɨnɨm Setan siya kiyopiyaokɨiyɨm mɨ kɨma kɨmiir kwoɨn ɨiirar napkɨm mɨ kɨma uruwai siyaowaini inɨg asi hainankɨm. Mɨ tɨriigɨnɨn kɨmiirɨn wɨ yaimɨn dimɨn whɨr di swokɨ boɨni. 3 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, kara ha naɨngwowi, kɨma dɨnoknɨnkɨn, iikamɨm sɨma hɨnɨɨna boɨni, Jisɨs siir tɨ kiyopsɨbgi haigɨnɨu! Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ tɨ hɨriinan iikam ɨmaka nwo rani. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn iikamɨm sɨmiir kwoɨnau nwokai karamae nwowi mɨ sɨma wɨ hɨriinan boɨn tani, Jisɨs Krais siya Bɨiyan Inkam Komiigɨn digworaekwo whɨekak ɨmiir kɨgɨrkakikɨn. Nɨɨngaka.

4 Adi Komii siir naeyɨuɨn kɨrɨe komii komii kasa bɨ hauugɨn iikam ɨmiirɨn. Mɨ ta kɨrɨe hɨriinana Adi Komii siir naeyɨuɨn siya siyar hauu ɨskii, yaeya inkam nwɨr karamaeka. 5 Mɨ krɨma wɨ dɨgar nwowi mɨipai mɨipaiyɨm Jisɨs Krais siir kwoɨn ɨiirarar naɨngwo mɨrii. Mɨ tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ krɨmiir kɨgɨrkakiyɨn, siya siyaɨrgɨn Adi Komii nwɨruwan. 6 Digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siirɨm krɨma tɨriyɨm krɨma siir kɨrɨe aiirar tɨri. Mɨ Adi Komii siya siyaɨrgɨn iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiyɨn tɨ digworaekwowɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirsi. 7 Adi Komii siir naeyɨuɨn siir kɨrɨeya siya iikam whɨekakɨm sɨmiirɨn yapa yapar nɨisiisiimauuwikɨn. Mɨ krɨma sɨmiirɨn hɨrii hɨriinankɨna bɨ kɨgikɨm. Mɨ krɨma sɨmiirɨn mɨnam tɨrkɨm, krɨma wɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm wɨ sɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 8 Adi Komii siya iikam nhɨrɨm yɨm sɨma dimɨn hauuwikɨm mɨ nhɨrɨm yɨm sɨma dimɨnɨn. Adi Komii siir naeyɨuɨn iikam kɨmiir kwoɨnɨm siyar kiyaii. Mɨ kɨmiirɨn siyar sɨbgu ɨnoknɨnkɨn haigɨnɨuwi Adi Komii siir yai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm. Adi Komii siir naeyɨuɨn sasaɨrgɨn ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir kiyaiiyɨn. Mɨ sɨmiirɨn pɨ siyar mɨ ɨisiimauuwi Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiirɨn. Mɨ sɨma Adi Komii siir yaimwokɨyaimwo aiirɨn pɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨm ninɨ boɨnmɨmauu ɨuwi. 9 Adi Komii siir naeyɨuɨn sasaɨrgɨn iikam nhɨrmi kwoɨn kiyaiiyɨn mɨ sɨma siir asi sɨbgu wakaeyoknaei. 10 Mɨ siya siir kɨrɨeya ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir warar mɨ hauu mɨ sɨma dimɨn taemɨnɨm wɨ tɨ hɨriinan nwokɨ tɨrɨm. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm wɨ dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm bɨiya inkamkɨ tɨr karamae nwowɨm yɨm wɨ sɨmiir mɨ tɨri. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm wɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siirɨm yɨm wɨ sɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwi. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm wɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm Adi Komii siir hɨrankɨ nɨtɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm nɨksɨsaeiyɨm uridyɨu biyɨeni hɨndankɨ mɨ ɨti yɨm wɨ sɨmiir mɨ boɨnmɨmauuwi krɨmiirɨn. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm wɨ yaeya yaigɨn kwɨr mɨ boɨni yaigɨna bɨiya sɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowa saiir. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm wɨ ta yaiya saiir nɨnkpɨt boɨnmɨmauuwan inkam mɨ owi ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨm. 11 Mɨ tɨ hɨriinan dimɨnpai dimɨnpaiyɨm yɨm Adi Komii siir naeyɨuɨn sasaɨr hauuwi krɨmiirɨn. Siya siir kwoɨn ɨiirar napikɨn mɨ sɨmiirɨn pɨ siir kwoɨnkar mɨ prɨihɨdnonkwokwo hauugi iikam ɨmiirɨn. Ɨriig.

Iikam whɨekak krɨma Krais siir pɨua saiir pɨu haɨmii haɨmiigɨm

12 Krɨma ta saiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm krɨmiir pɨua kwɨruwarga mɨ saiir pɨu haɨmii haɨmiiyɨm kasa rani mɨ nɨm krɨma iikamɨm Krais siirɨm nɨm krɨma ɨni pɨunan ywowɨm. Krɨma kasa rani mɨ krɨma ɨni pɨu kwɨruwar ywowɨskiyɨm. 13 Krɨmiir iikam nhɨrɨm yɨm Judami pɨugana saiirgɨm. Mɨ nhɨrɨm yɨm Grikmikɨm mɨ kɨmiir nhɨrɨm yɨm whɨsarii mɨi mɨriiyan iikamkɨm mɨ kɨmiir nhɨrɨm yɨm dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨnyɨskaiigɨm. Mɨ nɨm krɨma ɨni nwɨruwar ywowɨskiyɨm ɨiya Adi Komii siir naeyɨuɨn ini hanɨɨn krɨmiir kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaiiyɨn. Mɨ krɨmiirɨn nwɨruwa nwowamɨn wɨ siya nɨnkiamasu haigɨnɨuwi. Adi Komii siir naeyɨuɨn siya nɨkropkiyɨn siya ha nɨtɨn, siya kɨmɨdiniya ini hanɨɨn krɨmiir kwoɨn ɨmiir yauunɨ kwɨrii ɨdwokaini. Mɨ krɨmiirɨn ɨrɨpa siyar yɨnkiamasu haigɨnɨu nwɨruwa nwowamɨn. 14 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm krɨmiir pɨuɨm kwɨruwa rani. Nɨɨngaka. Sɨma hoɨmgakaɨrgɨm. 15 Mɨ inkam nwɨri ɨga ha boɨni, kara ɨɨna rani mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ kara wɨ tɨ inkamɨn siir pɨu haɨmii nwo rani. Mɨ siir ɨga hɨriinan boɨni, ya dimɨn komii rani, wɨ saiir yai kɨpi wakae. Dimusi rani, ya tɨ inkamɨn siir pɨu haɨmiiga. 16 Mɨ inkam nwɨrni wɨɨna ha boɨni, kara nhwona rani mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ kara wɨ tɨ inkamɨn siir pɨu haɨmii nwo rani. Mɨ siir wɨɨna hɨriinan boɨni, ya dimɨn komii rani, wɨ saiir yai aiir kɨpi wakae. Dimusi rani, ya saeya ɨni tɨ inkamɨn siir pɨu haɨmii ywowa. 17 Kara pɨ hɨnɨɨna boɨni, krɨmiir pɨu ɨrkaka nhwona arar nonkwokwokɨswo mɨ krɨma dimɨn taemɨnɨm wɨ panɨɨna pɨ wakae omokɨn? Mɨ krɨmiir pɨu ɨrkaka wɨɨn arar nwokɨswo mɨ krɨma dimɨn taemɨnɨm wɨ panɨɨn panɨɨna pɨ whakɨn? Nɨm wɨ dɨg di ywowi. 18 Adi Komii siya krɨmiir pɨu aiirɨn pɨu haɨmii kwɨruwar bɨ nonkwokwokikɨn. Nɨɨngaka. Siya krɨmiir pɨu haɨmii haɨmii ɨmiir nonkwokwowɨn mɨ sɨmiirɨn ɨni yapa yapa maeyaugakar ywowaigɨnɨuwɨn, siyar naɨngwokiyɨn saiir hɨriinan. 19 Mɨ krɨmiir pɨua saeya pɨu haɨmii kwɨruwakɨswo mɨ krɨmiir pɨua wɨ sɨbgu di yowi. Mɨ pɨugɨ pɨua ya wɨ papi pɨ yowɨn. 20 Krɨmiir pɨuɨm sɨma pɨu haɨmii haɨmii kwɨruwa rani, sɨmiir pɨu haɨmii haɨmiiyɨm kasa rani. Mɨ krɨmiir pɨuɨm ɨni kwɨruwar ywowɨskiyɨm.

21 Mɨ inkam nwɨrɨn siir nhwonan siir ɨɨna aiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨn tani, krɨma kɨriiram naɨngwo rani, krɨma, krɨma krɨmar mɨ owi ɨni mɨ owɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir mwoɨn siir ɨga kwɨs owiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨn tani, kara kowiiram naɨngwo rani kara, kanakanar mɨ owi ɨni mɨ owɨn. Nɨɨngaka. 22 Krɨmiir pɨu haɨmii haɨmii nhɨrɨm krɨma ha naɨngwowi, yɨm dimɨn komii rani. Mɨ krɨmiir pɨuɨm tɨ hɨriinan pɨu haɨmii haɨmiiyɨm sɨma wara nwo karam nwowi mɨ krɨma wɨ kɨrɨe di ywowi. Nɨɨngaka. 23 Mɨ krɨmiir pɨu haɨmii nhɨrɨm nɨdidgak krɨma nwowiyɨm, krɨma sɨmiirɨn ɨinokɨinokɨn hɨriiyar hagiprakainanaeikɨm dimɨn taemɨni. 24 Mɨ krɨmiir pɨu haɨmii nhɨrɨm yɨm krɨma sɨmiir bɨ haigiprakaiigɨm. Tɨ dimɨn hɨriinanɨm yɨm Adi Komii siya nonkwokwokikɨm mɨ pɨu haɨmii haɨmii nhɨrɨm krɨma naɨngwowiyɨm hɨnɨɨn yɨm inɨgak rani, krɨma sɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk ɨmiirar higrɨnɨuwikɨm. Mɨ krɨma sɨmiirɨn ha naɨngwowi, yɨm ɨni krɨmiir pɨu haɨmii haɨmii nhɨrɨm sɨmiir haiburɨm. 25 Adi Komii siya tɨ hɨriinan mɨsi nonkwokwokikɨn, krɨma, krɨmiir. Pɨu ɨmiirɨn wɨ haɨmii haɨmii pɨ nwowisi mɨ sɨma wɨ kwɨrni kwɨrnisi nwokɨ aɨngwoyɨmyokɨm. 26 Mɨ krɨmiir ɨgrɨbɨn owɨnyaigɨ pikiiyɨm mɨ siya urur prasae bɨ swokɨ kɨnkiikɨn pɨu kwɨrkaka pɨ warar nɨnkɨn kɨmpɨpɨsugi ta siya mɨ kɨmpɨpɨsugiya saiir hɨriinan yɨo ɨni krɨmiir isidɨn saɨkar yɨnkɨn owɨn. Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨmpɨpɨsuwi mɨ isid whɨrkakɨn yɨo wɨ warar mɨ ɨnkɨn kɨmpɨpɨsu ɨrkakii saɨkar. Mɨ tɨ hɨriinan sɨyɨuɨn, inkam nwɨrɨn siya maɨrgɨmaɨrga nwowi mɨ nɨm krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga saɨkar mɨ ɨnkɨn owi.

27 Mɨ wɨm kɨma tɨ iikamɨm krɨmakar nwowɨm, nɨm krɨma ɨni Krais siir pɨua saiir hɨriinan ywowɨm. Krɨma ɨrɨra nwɨnɨra ɨni siir pɨu haɨmii haɨmiinan ywowɨm. 28 Adi Komii siya siir iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨmbingɨn, hɨnɨɨna nwowam. Siya bɨiyɨn kam krɨmiir nɨmbingɨn siir aposel inkam nwowam. Mɨ krɨmiir mhoɨiya siya kam nhɨrɨm sɨmiir yɨmbin profet kam nwowam, yɨpɨkɨ Krais siir yai ɨmiir nɨnomoknɨnkɨn haigɨnɨuwiyɨm. Mɨ tɨ sɨmiir mhoɨiya siya kam nhɨrɨm sɨmiir yɨmbin, iikam nowomwarkaiyɨuwiyɨm Adi Komii siir yaimwokɨyaimwo aiir. Mɨ sɨma wɨ wadɨe nwokɨ owɨm mɨ wɨ Adi Komii siirgɨsiir siyɨu ɨiir nwokɨ sɨbgu apɨm. Mɨ siya nɨmbingiya sɨmiir saiir mhoɨiyan, siya iikam nhɨrɨm sɨmiir yɨmbin, dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm sɨmiir tɨram mɨ nhɨrɨm iikamɨm yɨpɨkɨ makɨ niiyɨm sɨmiir nɨnɨmnɨskii ɨkɨm mɨ nhɨrɨm iikam nhɨrɨm sɨm whɨndirɨraerari ɨkɨm siyɨupai siyɨupaiyɨm sɨm mɨ nhɨrɨm iikam nhɨrmi kɨgrɨraowi ɨkɨm mɨ nhɨrɨm yaigɨna bɨiya sɨma nɨnoknɨnkɨn karamaeya saiir nɨnomoknɨnkɨnan ɨkɨm. 29 Mɨ tariinanɨn wɨ panɨɨna tɨri? Mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi tɨ kam whɨekakɨm wɨ aposel kam kɨnar nwowi? Mɨ kɨma hɨriiyar mɨ aɨngwowi, tɨ kam whɨekakɨm wɨ profet kam kɨnar nwowi? Mɨ kɨma hɨriiyar mɨ aɨngwowi, tɨ kam whɨekakɨm wɨ iikam nowomwarkaiyɨuan inkam kɨnar nwowi Adi Komii siir yai aiir? Mɨ kɨma hɨriiyar mɨ aɨngwowi iikam whɨekakɨm wɨ dimɨn kɨrɨe komii komii kɨnar mɨ tɨri? 30 Mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi iikam whɨekakɨm wɨ iikamɨm makak makakɨm wɨ sɨmiirar nɨnɨmnɨskii swowi? Mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi, krɨma whɨekakɨm wɨ yaigɨnɨm bɨiya krɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm wɨ sɨmiirar nɨnomoknɨnkɨn dɨgi? Mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi, krɨma whɨekakɨm wɨ yaiyɨm bɨiya sɨma nɨnkpɨt boɨn karamae nwowɨm wɨ sɨmiirar nɨnkpɨt boɨn dɨgi? Nɨɨgaka. Adi Komii siya iikam krɨmiirɨn yapɨyapɨ dimɨn hauugɨn ɨrni nwɨrni ninan whɨnkɨnsiisɨm. 31 Kara kɨmiir boɨnkii, kɨma tɨ dimɨn komii komiiyɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwɨm iikam krɨmiir sɨmiir dɨnoknɨnkɨnki. Mɨ tapa kara kɨmiirɨn pɨ dimɨn kɨbi whɨrɨn ɨkɨ dimɨn nhɨrɨm sɨmiir haiburɨn pɨ siir boɨnkii, Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwɨn krɨmiir, kɨma wakaeyokna apam. Ɨriig.

13

Iikamɨm ɨrni nwɨrniyam naɨngwowiyɨm Krɨmiir yaiga

1 Mɨ kara iikamɨm omom omomanɨm sɨmiir yaigɨn ɨmiir boɨni mɨ paekwosɨmi yaigɨn ɨkɨm mɨ kara nhɨrmiyam naɨngwokwo karam nwowi mɨ sɨmiirɨn mɨiyɨk sɨbgu tɨr karamae mɨ owi mɨ tɨ yai hɨriinanɨm kara boɨnɨm yɨm wɨ naekak nwo rani. An wɨ inkamɨn ɨi whɨsarii prɨihaɨn prɨihaɨniyɨn dimɨnam haɨn karamae nwowiyɨn an wɨ siir hɨriinan nwowi. 2 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn kɨrɨe kariir hauuwi mɨ kara tɨ Adi Komii siir dimɨn ɨiirɨn iikam ɨmiirɨn wɨ haɨnɨngɨn boɨnmɨmauuwi. Mɨ kara Adi Komii siir aowa aowan dimɨn taemɨnɨm sɨmiir nɨnomoknɨnkɨni mɨ kara tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir yaimwokɨyaimwo ɨmiir mɨ ɨnoknɨnkɨni mɨ kariir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe ha nwowi mɨ kara tɨ mhɨu ɨiir boɨnkii, siya hapi maeyau gwɨr namwoɨuam, kɨra damki mɨ kara sɨmiirɨn hɨriinan boɨnkii namam mɨ kara iikam nhɨram naɨngwokwo karam nwowi mɨ kara wɨ mɨiyan inkam komii nwo rani. 3 Mɨ kara ɨinokɨinokɨn kariir umɨrɨm nae naeya saɨnanaei iikam paeprikabɨm sɨmiiram mɨ Krais siir yai wɨn kɨbi aiir boɨnmɨmauuwi mɨ inkam biyɨeyɨn krɨmiirɨn paeya ha nɨtoudnankaigii mɨ kara sɨmiiram ha kiwakii mɨ krɨma paekɨ ha nɨuwaokaokii mɨ kara iikam nhɨrmiyam naɨngwokwo karam nwowi. Mɨ kariir mɨi kɨbiya ya wɨ naekak nwo rani mɨ sɨma wɨ kariir whɨnkɨnsiis rani. Nɨɨngaka.

4 Mɨ krɨma iikam nhɨrmiyam naɨngwokwonanaei mɨ krɨma sɨmiiramɨn wɨ ɨo nwosɨsau rani. Mɨ krɨma iikam nhɨrmiyam naɨngwokwonanaei mɨ krɨma wɨ sɨmiiram kɨgmaɨr tani. Mɨ krɨma iikam nhɨrmiyam naɨngwokwonanaei mɨ krɨma wɨ krɨmiir inɨg ɨmiirar hainanprapras rani. Mɨ krɨma wɨ ha mɨ boɨn tani, kouwɨn ɨni krɨmar ywowɨn mɨ krɨma wɨ krɨmamar naɨngwona rani. 5 Mɨ krɨma iikam nhɨrmiyam naɨngwokwonanaei mɨ krɨma sɨmiirɨn wɨ siyɨu mɨiyɨkɨ mɨiyɨk ɨiirar tɨri. Mɨ krɨma wɨ krɨmiir pɨu aiiramar naɨngwona rani. Mɨ krɨma sɨmiirɨn wɨ ɨo aisiima nikɨ osɨsauu rani. Mɨ krɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm iikam nhɨrkɨm tɨrbumbunɨnkɨn haigɨnɨuwɨm krɨmiir wɨ sɨmiir swokɨ aɨngwo rani. 6 Krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo rani, nhɨrkɨm dimɨn biyɨe tɨri. Mɨ sɨma krɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨkni tɨri mɨ krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga haɨni nwowi. 7 Mɨ dimɨn taemɨn biyɨeyɨm krɨmiir tɨri, krɨma wɨ yaimɨn dimɨn nomboboɨn tani, nɨm wɨ yai mɨkrɨmar nwowi. Mɨ ɨinokɨinokɨn krɨma wɨ dimɨn mɨiyɨkam tɨ aɨngwo, ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiiram. Krɨma wɨ nhami nhami kɨpi naɨngwo dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya krɨmiir tɨranɨm siiramɨn. Krɨma kɨrɨe hɨriiyar dwoyokiyokɨi mɨ hɨkɨ tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨmiir nɨmbiniyɨm sɨmiirar timɨ hai.

8 Mɨ tɨ kwoɨn hɨriinanɨn iikam nhɨrmiyam krɨma naɨngwokwonanaeiyɨn yɨo wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨii. Mɨ mhoɨiya ta ɨi aeya nɨmbinii mɨ krɨma wɨ ɨi prɨei boɨmɨmauu rani, Adi Komii siir yai aiirɨn. Mɨ mhoɨiya ta ɨi aeya nɨmbinii mɨ krɨma wɨ ɨi prɨei boɨn tani ɨkɨ yaigɨn nhɨr ɨmiirɨn. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ krɨma naɨngwowɨm hɨnɨɨn yɨm wɨ hɨriiyar namyokiyokɨiyami, yɨm wa dɨgii. 9 Mɨ tariinanɨn krɨma tɨ dimɨnɨm sɨmiirɨm sɨbgu aɨngwo rani, krɨma sɨmiirɨn komii naɨngwo rani. Mɨ tariinanɨn krɨma tɨ Adi Komii siir dimɨn mwokɨ mwowɨm ɨni haɨni boɨnmɨmauunamɨm tɨ digworaekwowɨm mhoɨiya nɨmbiyamanɨm. 10 Mɨ mhoɨiya tɨ dimɨn taemɨnɨm dɨgɨ dɨg nwowanɨm yɨm wɨ sɨmbi nɨmbiyami. Mɨ tɨ dimɨnɨm tɨ hindara nwosɨsaeyɨm, tɨ krɨma naɨngwowɨm hɨnɨɨn, yɨm dimɨn kɨbikɨ kɨbikɨm, yɨm tɨ digworaekwowɨm yɨm wa dɨgɨuguski.

11 Mɨ ɨiya kara yɨnisɨm sapɨsapar nwowa kara yɨnisɨm sapɨsapnan boɨnkɨn. Mɨ ɨinokɨinokɨn kara boɨniyɨm, kara pa nɨnoknɨnkɨni dimɨnpai dimɨnpaiyɨm tɨ yɨnisɨm sapɨsapɨm dimɨnpai dimɨnpai nɨnoknɨnkɨniyɨm sɨmiir hɨriinan. Dimusi rani, kariir kwoɨnɨn yɨnisɨm praigakni kwoɨnan nwokɨn. Mɨ tariinanɨn kara inakamae komii bɨdi yasae okiyɨn. Mɨ tɨ kwoɨn hɨriinanɨn yɨnisɨm praigananɨn kara siir wara nonkwo rani. Yɨo tɨ hɨriinan kwoɨnɨn, yɨo bɨdi dɨgiyɨn. 12 Mɨ tariinanɨn krɨma Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm hoɨmgak naɨngwo rani, tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir aknaɨnɨm opnaɨn ɨokaka saiir nonkwo kɨgiyɨm sɨmiir hɨriinan, digworaekwo whɨekakɨm whauuriyɨnan bɨ nwokɨm. Mɨ mhoɨiya krɨma Adi Komii saɨka nwowi mɨ krɨma wɨ haɨni sɨbgu ɨnoknɨnkɨni, dimɨnɨn Adi Komii siya naɨngwowiyɨn kougɨ kou nwowɨn ta Adi Komii siya nɨnoknɨnkɨna iikam whɨekak krɨmiir saiir hɨriinan. 13 Mɨ ta ɨi aiirɨn, tɨkɨ siyɨu whoɨmɨm yɨo wɨ hɨriiyar nikɨ okrɨpkaii mɨ tɨ siyɨuɨm yɨm hɨnɨɨngɨm, krɨmiir naɨngwo tɨbmiiya ɨni Adi Komii siirgɨsiiramar naɨngwo hɨrɨrɨua. Mɨ krɨmiir kwoɨn komiiyɨn ɨni ta nɨmbina Adi Komii siya nɨmbina ɨni saiiramar naɨngwo tɨbmii kɨɨn ɨskiya mɨ krɨma ɨni Adi Komii siya mɨ iikam ɨkɨm, ɨni sɨmiiramar naɨngwokwo ɨskiyɨm. Mɨ tɨ dimɨn komii komii whoɨmɨm yɨm wɨ dɨgi rani mɨ whɨrɨn yɨpɨkɨn kougɨ kou nwowɨn yɨo mɨnkɨn, iikam nhɨrmiyam naɨngwokwonanae. Ɨriig.

14

Mɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwɨm krɨmiir yɨm ɨni ɨkɨ dimɨn taemɨn nhɨrɨm sɨmiir haiburɨm

1 Mɨ iikam kɨma bɨikɨbɨiyɨn iikam nhɨrmiyam daɨngwokwo. Yɨo tɨriigɨnɨn kougɨ kouwɨn ɨni siya ywowɨn. Mɨ kɨma Adi Komii siiramɨn dimɨnamɨn wɨ hɨriiyar nwokɨ naɨngwokwokrɨpkaiyɨm kɨmiir hauuwam siir naeyɨuɨn siir hɨrankɨn. Mɨ ta kɨrɨeya siya hauugiya tɨ dimɨnɨm sɨmiir boɨnmɨmauuam yɨm Adi Komii siya bɨdi yɨisiimauuɨm iikam ɨmiir mɨ taka kɨrɨeya ɨni ɨkɨ kɨrɨe nhɨrɨm sɨmiir haibura. 2 Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ yaigɨnpai yaigɨnpaiyɨm sɨm yaiyɨm sɨm boɨniyɨm, yɨpɨkɨ sɨma nɨnoknɨnkɨn karam nwowɨm, sɨma ɨkɨ iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam bɨ tɨrkɨm yɨo Adi Komii siirgɨn tɨ sɨma boɨnɨn. Mɨ iikamɨm wɨ nɨnoknɨnkɨn tani tɨ yaiyɨm sɨma boɨni, sɨmiir yaimwokɨyaimwowɨm Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya kɨrɨe tɨ iikam ɨmiir hauuwi mɨ sɨma wɨ tɨ aowa aowan dimɨn taemɨnɨm iikamkɨ nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm wɨ sɨmiir boɨni. 3 Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwiyɨm, sɨma iikam ɨmiirɨn mɨnam boɨni, kɨrɨe sɨmiir hauuwɨm, sɨmiir kwoɨn ɨmiir kɨrɨe haiyɨnɨuwam. Mɨ ta sɨmiir yaiya, iikam ɨmiirɨn wɨ saeya kiprɨd haigɨnɨuwi yɨpɨkɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiirsi naɨngwoyɨmiyokiyɨm wadɨe sɨbgu owam. Mɨ ta hɨriinan yaiya wɨ sɨmiir nwokɨ wokmaihaigɨnɨuɨm. 4 Mɨ iikam yɨpɨkɨ yaigɨna Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwa sɨmiir saiir boɨni, sɨma wɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma sɨmar swokɨ kɨnsiisnaeiyɨm wɨ sɨmiir boɨni. Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwi ɨkɨ iikamɨm sɨmiir, sɨma wɨ iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm wɨ sɨmiir whɨnkɨnsiisi kɨrɨe sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saeya nwowɨm.

5 Kara ha naɨngwowi kɨma ɨkɨ yai nhɨrɨm kɨma nɨnoknɨnkɨn karamaeyɨm sɨmiir boɨn mɨ kariir kwoɨnɨn ha naɨngwowi, kɨma whɨekakɨm Adi Komii siir yai kɨbiya saiirarar boɨnɨm. Ya tariigɨna ya dimɨn kɨrɨekɨ kɨrɨe waiwiiya tɨrana, saeyaɨrga. Mɨ tɨ iikamɨm sɨmiir yaiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuɨm, yɨm ɨni tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ yaigɨn kwɨrni yaiyɨm sɨma nɨnoknɨnkɨn karam nwowɨm sɨmiir boɨniyɨm ɨni sɨmiir haiburɨm. Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa saiir sɨbgu ɨnkpɨt boɨni kɨmiirɨn mɨ tɨriigɨnɨm sɨma ɨrɨpa kɨmaka haɨngiriyɨu owi mɨ taka yai hɨriinana ya wɨ Adi Komii siir yaiya saiir hɨriinan nwowi.

6 Tɨ kariir nomiiyauɨm, mhoɨiya kara kɨmiiram nɨti, kɨmiir kɨgnakiyam mɨ kara kɨmiirɨn yaigɨna yɨpɨkɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwa saiir ninɨ boɨni kɨmiirɨn mɨ kara wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani. Mɨ kara kɨmiirɨn dimɨn nhɨrɨm Adi Komii siya nɨisiimauuwɨm karir, kɨmiir boɨnmɨmauuwi mɨ kara Adi Komii siir yaimwokɨyaimwo nhɨr ɨmiir mɨ ɨsiimauuwi, yɨm tɨriigɨnɨm, yɨm nɨkrani kɨmiirɨn wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi.

7 Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ ɨi haɨni mɨ siya sɨbgu haɨn karamae nwowi mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨma wɨ sɨbgu wakae sɨbgi rani. Nɨɨngaka. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, inkamɨn ɨrii sɨbgu tɨo karamae nwowiyɨn mɨ siya mwai wɨ sɨbgu wao rani mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨma wɨ sɨbgu wakae sɨbgi rani. Mɨ tɨ dimɨn whɨso yɨo wɨ mɨiyɨknan nwo rani, wɨ biyɨekɨ biyɨe nwowi. 8 Mɨ inkamɨn ɨiyɨn sɨbgu haɨn karamae nwowi mɨ iikamɨm sɨma wɨ panɨɨna nɨnoknɨnkɨni, sɨma yaiiyam nami? Nɨɨngaka, sɨma wɨ nɨnoknɨnkɨn tani. 9 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn mɨ iikamɨm sɨma yaigɨn kwɨr boɨni, yɨpɨkɨ iikam nhɨrkɨm nɨnoknɨnkɨn karamae nwowa mɨ ta sɨmiir yaiya wɨ tɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi. 10 Mɨ tɨ nu ɨiirɨn, hɨnda tɨndan yaigɨnɨm kasakasa rani, siir nwowɨm. Mɨ tɨ yaigɨnɨm yɨm yaimwokakɨnaɨrgɨm. 11 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ kara tɨ dimɨnɨm inkam nwɨrkɨ boɨnɨm kariir, kara wɨ nɨnoknɨnkɨn tani. Mɨ siya wɨ ha naɨngwowi, kara om whɨran inkamkɨn. Mɨ an kara wɨ ha mɨ aɨngwowi siya om whɨran inkamkɨn. Mɨ krɨma wɨ ɨrɨpa boɨn tani. 12 Mɨ ya tariigɨna ya hɨriinansika. Dimusi rani, kɨma mɨnam naɨngwokɨm, kɨrɨepai kɨrɨepaiyɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwɨm mɨipai mɨipaiyɨm sɨm mɨriiyam. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, kɨmiir kwoɨn komiiyɨn wɨ tɨ kɨrɨeyɨm sɨmiir haiyɨm daɨngwo siir hɨrankɨ mɨipai mɨipai ɨmiir mɨriiyam. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, Adi Komii siir iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm wɨ hɨriinan saeya kɨrɨe haigɨnɨuwi.

13 Mɨ iikamɨm sɨma yaigɨn kwɨr boɨni, yaigɨna sɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowa saiir mɨ sɨma wɨ Adi Komii siiramar tɨ swokɨ srɨi kɨrɨe sɨmiir hauuɨm. Mɨ sɨma ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa wa nwokɨ sɨbgu anaaknɨnkii haigɨnɨuɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir. 14 Kara ha boɨni, siya wa tɨri ta saiirɨn. Dimusi rani, kara Adi Komii siiram kwɨsboɨni mɨ siir inɨg ɨiir hainanpraprasi, ta yaigɨna kara nɨnoknɨnkɨn karamae nwowa yɨpɨkɨ Adi Komii siya hauuwa kariir, ya kariir kwoɨnbudɨn sasar naɨngwo kwɨsboɨni mɨ kariir kwoɨnɨn yɨo ɨni hindɨra prɨiyakiirɨrɨrɨn. 15 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, kara Bɨiyan Inkam Komii siiramɨn wɨ kariir kwoɨnbud ɨeya kwɨsboɨnkii mɨ kariir kwoɨnɨn ɨriipɨ hɨriinan. Mɨ mwai kariir kwoɨnbud ɨeya mɨ waowi mɨ kariir kwoɨnɨn ɨriipɨ hɨriinan, yɨo wa mɨ waowi. 16 Mɨ kɨra nhwo kwɨsboɨni Adi Komii siiram mɨ siir inɨg ɨiir mɨ hainanpraprasi ɨkɨ yaigɨn nhɨrɨm tɨ iikam ɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm sɨmiir mɨ sɨma wɨ panɨɨna nɨnoknɨnkɨni ta kɨra boɨna saeya wadɨekɨ nɨuwi mɨ sɨma kɨriirɨn wa nwokɨ boɨnɨm hɨnɨɨn, tariigɨna ya yai mwokɨ yaimwo aeyaɨrga. Mɨ kɨra yaigɨn kwɨrniyɨn wɨ hɨriinanar boɨni, ha? Mɨ siya ta yaiya kɨra boɨna saiir yaimwokɨyaimwowa wɨ nɨnoknɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. 17 Mɨ kɨra hɨriinan tɨri mɨ kɨra Adi Komii siir inɨgɨn hɨriiyar sɨbgu hainani mɨ ta kɨriir yaiya ɨkɨ iikam nhɨr ɨmiirɨn wɨ panɨɨna whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi?

18 Kara Adi Komii siirɨn mɨnsi boɨn wadɨekii, kara ɨkɨ yaigɨnpai yaigɨnpaiyɨm sɨm boɨnikɨn. Mɨ tɨ yaigɨnɨm kara boɨniyɨm kɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowiyɨm sɨmiirɨn yɨ kara bɨdi haiburɨn. 19 Mɨ kara iikam nhɨrɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm sɨmaka nɨdwowi mɨ krɨma ɨrɨpa ha haɨngiriyɨu owi Adi Komii siir inɨg hainanam mɨ kara bɨiyɨn ha nikɨ aɨngwowi, kara dimɨnɨn prɨei kɨpi boɨn yaigɨna krɨma nɨnoknɨnkɨna saiirɨn mɨ ya tariigɨna wɨ sɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm wadɨe sɨma sɨbgu owam. Kara sɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨekak boɨnmɨmauu rani, yaigɨna sɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowa saiirɨn. Mɨ tɨkɨ yaiyɨm yɨm wɨ sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani.

20 Tɨ kariir nomiiyauɨm, dimɨnɨm kɨma naɨngwowiyɨm, kɨma yɨnisɨm praigakni kwoɨnan kɨpi naɨngwo. Kɨma inɨkamaeni kwoɨnan dwo. Mɨ dimɨn taemɨn biyɨeyɨm iikamkɨm sɨm napiyɨm sɨmiir warar dɨnkɨn aɨngwoyokiyokɨigi, kɨma sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugig. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siirɨn hindara daɨngwo owouu ɨuguski, yɨnisɨmɨn ɨniiyɨbar nikɨ owiyɨn siir hɨriinan. Mɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm yɨpɨkɨ kɨma naɨngwowiyɨm, yɨm ɨni inɨkamaekɨ sɨbgu aɨngwo omokiyɨm kwoɨn mɨiyɨkɨn ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 21 Mɨ Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii hɨr nwowa bɨiya profet Aisaiakɨ si wɨnkiya, ya iikamɨm yaigɨn kwɨr boɨniyɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn,

kara, Bɨiyan Inkam Komiigɨn, kara pɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Isrel sɨmiir nuɨn siir hɨranɨm sɨmiirɨn pɨ yaeya yaigɨn boɨni, iikamɨm yɨpɨkɨ om whɨranɨm sɨma sɨmiir boɨnam. Mɨ yaigɨna kara sɨmiir hauuwi mɨ sɨma wɨ kariir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwi. Mɨ kariir iikamɨm sɨma wɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn tani. Nɨɨngaka. 22 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, tɨ yaigɨnɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauugiyɨm kɨmiir, sɨma iikam hauugiyɨm kɨmiir, sɨma iikam kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm mɨ sɨma wɨ saiir wakaeyam nwokɨ aɨngwowɨm. Ya wɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm wɨ sɨmiir wara whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani. Mɨ wɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowɨm wɨ sɨmiirarar hauuwi. Mɨ yɨm tɨriigɨnɨm yɨm sɨma ɨni hɨriiyar naɨngwowɨm Adi Komii siya kaimwokɨkaimwowaɨrgɨn. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya inkami kwoɨn hɨurworwokaii, dimɨn taemɨnɨm sɨma nɨisiimauuwɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwam, yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwankɨm. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ wɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm siiraramar nanaokoukaowɨm.

23 Mɨ Adi Komii siir iikamɨm sɨma ɨrɨpa haɨngiriyɨu owi mɨ sɨma yaigɨna sɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowa saiir boɨni mɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ ta yai aiir wakae nɨnoknɨnkɨn karamae nwowi mɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Krais siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowi mɨ sɨma ha napnɨnopkainaniyɨm mɨ sɨma wɨ ha boɨni, tɨ iikamɨm sɨma pɨ whaowaei. 24 Mɨ omkakɨm Adi Komii siir yai aiirarar boɨnmɨmauuwi, yaigɨna sɨma nɨnoknɨnkɨna saiir mɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Krais siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowi ini hanɨɨn sɨmiir kwɨrii ɨdwokaiyɨm mɨ tɨ yaiyɨm sɨmiir mɨ wakae karamae mɨ owi mɨ siya wɨ ha naɨngwowi, siya dimɨn mɨiyɨknan bɨ tɨrkɨn. Mɨ ta hɨriinan yaiya siir kwoɨnɨn wɨ saeya hɨugrɨmkrɨpi. 25 Mɨ tɨ yaiyɨm siir kwoɨnau hɨr nwokaiyɨm yɨm siya bɨ nikɨ ɨnoknɨnkɨnwaokɨn mɨ mhoɨiya sɨma wɨ idowɨiyar nwowɨguski. Mɨ siya nɨti, siya ogmwo wa ninɨ hɨuni mɨ siya wɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainani mɨ siya wɨ ha boɨni, tariigɨna ya kaimwokɨ kaimwoka, Adi Komii siya ɨni sɨmaka nwowɨn. Ɨriig.

Sɨma ɨrɨpar haɨngiriyɨu o Adi Komii siir inɨg ɨiir sɨbgu hainanam

26 Iikamɨm yɨpɨkɨ kanaka nɨnkɨn apnɨnopkai mɨriiyɨm Krais siir mɨi aiir, kɨma wakae! Mɨ ɨiya kɨma ɨrɨpa haɨngiriyɨu hainani Adi Komii siir inɨg ɨiir mɨ kɨma wɨ hɨnɨɨna tɨr. Nwɨrɨn yɨo wɨ mwai dokwo wao mɨ nwɨrɨn yɨo Adi Komii siir mɨi ɨmiir dowomwarkaiyɨu mɨ nwɨrɨn yɨo wɨ yaiya Adi Komii siya nɨisiimauuwa siir, yɨo wɨ saiir boɨnmɨmauu mɨ nwɨrɨn yɨo wɨ yaigɨna kɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowiya wɨ saiir boɨn mɨ nwɨrɨn yɨo wɨ yaiya saiir tɨ swokɨ ɨnkpɨt boɨnki kɨmiir mɨ kɨma whɨekakarɨn wɨ hɨnɨɨna tɨr. Mɨ kɨma wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ hapaiir nwowɨm wɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiirsi daɨngwoyɨmyok mɨ kɨma ta saiirɨn hɨriinanar tɨri mɨ Adi Komii siir iikamɨm sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya wɨ kɨrɨe hɨriinan saiirsi nwowi. 27 Mɨ sɨma yaigɨn kwɨra kɨma nɨnoknɨnkɨn karamaeya saiir boɨni mɨ saiirɨn nwɨskɨ mɨ boɨni mɨ nwoɨmgɨ mɨ boɨni ɨni mɨ owɨn, sɨma sɨmar timɨ boɨn. Mɨ wɨm kɨma whɨekakɨm sɨmiirɨn wara boɨnam kɨpi naɨngwo. Nɨɨngaka. Bɨiyɨn inkam nwɨrkɨ tikɨ boɨn mɨ nwɨrɨn yɨo mhoɨi timɨ boɨn. Mɨ siya saiir boɨni mɨ ta yai aiirɨn wɨ nwɨrkɨ nɨnkpɨt boɨnkii kɨmiiramɨn. 28 Mɨ hapaiirɨn inkamkɨ ta yai aiir nɨnkpɨt boɨnan inkam karamkɨ nɨuwi mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ yaigɨna kɨma nɨnoknɨnkɨn karamaeya saiir boɨnɨn siya kɨmaka nɨnkɨn ɨdwokaii mɨ siya wɨ tɨ yaiyɨm sɨmiir kɨpi swokɨ boɨnmɨmɨn, siya hinda yaimɨkrɨmar dɨdwo. Mɨ mhoɨiya siya wɨ sasar boɨn Adi Komii saɨkan. 29 Mɨ yaiya Adi Komii siya nɨisiimauuwa sɨmiir, ya nwɨs mɨ nwoɨmuwakar timɨ boɨn saiirɨn. Mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ hɨr nwowɨm, yɨm ta yai aiiram maugi mɨ saiir hɨdgi, tari ta yaiya saiir yai mwokɨ yaimwowɨm ɨni Adi Komii siir yasi hɨrɨrɨua, iyɨe? Siir tani. 30 Mɨ nwɨrɨn yɨo wɨ hindara boɨn mɨ Adi Komii siya tɨ yai ɨmiirɨn wɨ inkam nwɨrni nɨisiimauuwi. Mɨ siya wa nɨnsiin okwokii tɨ yai ɨmiir nɨnkpɨt boɨnkiyam mɨ inkamɨn bɨi boɨnɨn yɨo wɨ hindara dɨdwo tani. 31 Mɨ hɨriinan tɨri mɨ kɨma Adi Komii siir yaiya wɨ nwɨnwɨra nwɨnwɨra dokwo boɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ kɨma whɨekakarɨn wɨ nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siir yai aiirɨn mɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya wɨ kɨrɨe nwokɨ owɨm. 32 Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya prɨihauuwɨm sɨmiir haii, Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwɨm mɨ sɨma sɨmiir kwoɨnɨm mɨ sɨmiir yaiyɨm sɨmiirɨn sɨbgu kɨgrɨrao. 33 Dimusika? Adi Komii siya dimɨn taemɨnɨm ɨrɨpa bɨ nɨtapiyokɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siya ha naɨngwowi, kɨma ɨrɨpa haɨngiriyɨu owɨm, siir inɨg ɨiir hainanam mɨ kwoɨn mɨiyɨk haiyam mɨ sɨbgu ɨdwowɨm mɨ kwoɨn hiinsɨma nwowɨm mɨ kwoɨn whɨrkɨwhɨruwa nwowɨm. 34 Mɨ tɨkɨ wig hɨriinanɨm sɨma ɨrɨpa kɨmaka haɨngiriyɨu owi Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam, yɨm sɨma hinda yai mɨkrɨmar dwo. Mɨ nɨm krɨma pɨ sɨmiir kɨgnɨnkɨn boɨn tani ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm sɨmiirɨn. Mɨ tɨ dimɨnɨn siir boɨni, siyɨu komiiyɨn Adi Komii siir yokwo aiir nwowɨn yɨo hɨnɨɨna boɨnkɨn, wigɨm bɨi sɨma nɨdwokaii, sɨma wɨ inkamɨm inɨg komiigakɨm wɨ sɨmiir hɨriinan kɨpi nwo. 35 Mɨ sɨma dimɨn nɨnoknɨnkɨnam tɨri mɨ sɨma wɨ sɨmiir omaka hɨriir dam mɨ sɨmiir kam ɨmiirɨn wɨ hɨr tinɨ srɨiyɨu tɨ dimɨnɨn Adi Komii siir yai aeya boɨna saiir yaimwokɨyaimwowa. Ya hɨriinan siyɨuɨn siyɨu mɨiyɨk rani, ɨiya kɨma Adi Komii siir inɨg hainaniyɨm siir omaka aiir mɨ wigɨm saiirar kɨpi boɨn.

36 Mɨ kɨma kariir yai aiir wakae karamae dimusi nwowi, tɨ kara boɨnkiyɨm wigmi mɨ wɨm kɨma sɨmiirɨn kɨmɨdiniya yaeya yai boɨn? Mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi, Adi Komii siir yaiya bɨiyɨn kɨmiiram arar nɨtka, aniya? Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm Adi Komii siir yai aiir nɨnoknɨnkɨnɨm ɨni kɨma kɨmar ywowɨskiyɨm, aniya? Nɨɨngaka. 37 Mɨ kɨmiir nwɨrɨn ha naɨngwowi, siirɨn yai Adi Komii siya hauugɨn mɨ siya ha mɨ aɨngwowi Adi Komii siir naeyɨuɨn siya siyar naɨngwo hauugɨn kɨrɨepai kɨrɨepaiyɨm siirɨn mɨ siya wa dɨnoknɨnkɨnki, ta yaiya kara wɨnkiya kɨmiiram kɨmiirɨn Adi Komii siya nɨmbingikɨn ta yai aiir wakaeyoknam. 38 Mɨ tɨ hɨriinan inkamɨn ta yai aiir nikwowaisii mɨ wɨm kɨma ɨriipɨ hɨriinan, wɨ siir timɨ ikwowaisii.

39 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ tɨ kariir nomiiyauɨm kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya nɨisiimauuwi kɨma boɨnmɨmauuwam, wɨ sɨmiir sɨmiirar daɨngwokwonanae mɨ tɨ kamɨm yɨpɨkɨ wɨ yaigɨna kɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowa saiir boɨni mɨ kɨma sɨmiirɨn wɨ igbid kamiyau kɨpi hai. 40 Mɨ kɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainani mɨ ɨkɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn sɨbgu sɨbgu tɨr mɨ sɨbgu sɨbgu kiiriimdiyɨu haigɨn. Mɨ iikam whɨekakɨm diriiyar kɨpi boɨnswo. Nɨɨngaka. Ɨriig.

15

Pol siya Krais siya naonama mɨ siya swokɨ ɨnsiin ɨdwowa saiir boɨnkɨn

1 Mɨ tariinanɨn tɨ kariir nomiiyauɨm, kara mɨnan naɨngwowi, kɨma ta yai wɨn kɨbiya yɨpɨkɨ bɨigɨ bɨi kara boɨnmauuwa Jisɨs Krais siira, saiir daɨngwowarkaigi. Kɨma tɨ yai ɨmiir wakaeyɨm mɨ kɨmiir kwoɨnɨm ɨni kɨrɨeyar ywokiyɨm. 2 Ɨhɨ, ɨni ywokiya ta yai wɨn kɨbiya kara kɨmiir nikɨ boɨna mɨ kɨma saiirɨn hɨriiyar nonkworɨnukrɨpkaii mɨ kɨmiirɨm wɨ saeyar nanmaiwarkainaei. Mɨ hɨriinan karamaekɨ nɨuwi mɨ kɨma wɨ hindara prɨinaɨngwo tɨbmii kɨɨni.

3 Mɨ yaiya kara Jisɨs Krais siir hɨrankɨ kara haiya ya kara bɨdi boɨnmɨmauuwa kɨmiir. Taka yaiya ya yai whoɨmoni rani. Mɨ ta yaiya ya hɨnɨɨna boɨnka, Jisɨs Krais siya krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirsi naokɨn, ta sɨma wɨnboɨnkiya bɨiya Adi Komii siir yokwo aiir saiir hɨriinan. 4 Mɨ siya ha naonamɨn mɨ sɨma siirɨn kɨmɨdiniya ɨenau haɨngikaigi mɨ ɨi kwoɨmaka siirɨn Adi Komii siya swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwoki. Yɨm sɨma bɨiya ta Adi Komii siir yokwo aiirɨn tɨ hɨriinan dimɨn kaimwo ɨmiirar mɨ wɨnboɨnkikɨm. 5 Mɨ ɨiya Adi Komii siya Jisɨs Krais siir hɨdnɨnsiin ɨdwowa mɨ siya bɨiyɨn Pita siir hɨriir yɨmbiyam mɨ mhoɨiya siya siir aposel kam ɨuur nwɨso sɨmiir hɨriir yɨmbiyam. Mɨ sɨma siirɨn warar bɨdi mɨ kɨgiyɨm. 6 Mɨ mhoɨiya, siya iikam whɨekakɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm sɨmiir hɨriirɨn idowɨiyar yɨmbiyam mɨ sɨma ɨni siirar mɨ kɨgɨm. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm mɨ siir siyɨu ɨiir napɨm, 500 bɨdi haiburɨm. Mɨ tɨ iikamɨm sɨmiir nhɨrɨm yɨm ɨna nikɨ owɨm mɨ nhɨrɨm yɨm bɨdi yaokaowɨm. 7 Mɨ mhoɨiya siya Jems siir hɨriir yɨmbiyam mɨ siya siirɨn bɨdiyar mɨ kɨgiyɨn. Mɨ siya siir aposel kamɨm sɨmiir hɨriirɨn ha mɨ ɨmbiyamɨm mɨ sɨma siirɨn bɨdiyar mɨ kɨgɨm.

8 Mɨ mhoɨigɨ mhoɨiyɨn siya ha nɨtɨn, kɨmɨdiniya kariir tɨriir yɨmbini. Mɨ kara siirɨn bɨdiyar mɨ kɨgiyɨn, yɨnisɨmɨn siir yopiiya siirɨn siyɨumwoni naokaina karam nwowiyɨn siir hɨriinan. 9 Dimusi rani, kara ɨni aowa ywowɨn kara inɨgak bɨ nwokɨn. Mɨ an kara ɨni tɨ Jisɨs Krais siir aposel kamɨm sɨmiir aowa ywowɨn. Dimusi rani, bɨiya Adi Komii siir iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiirɨn kara tɨrbugɨm. Mɨ kara tariinanɨn tɨ hɨriinan kwoɨn asi naɨngwowi. Kara inkam paiigɨpaii rani, Jisɨs Krais siir aposel inkam nwowamɨn. 10 Mɨ dimusi rani, kariirɨn Adi Komii siir naɨngwobumbuwa, saeyar nɨtmaisok okwokɨn mɨ kariirɨn saeyar kɨnsiis haigɨnɨugɨn. Mɨ tariinanɨn kara ɨni Jisɨs Krais siir aposel inkam nwowɨn. Kariirɨn kwoɨn mɨiyɨkɨn Adi Komii siya hauugɨn mɨ siya whɨsarii bɨ nwokiyamkɨn. Nɨɨngaka. Kara mɨi komiiya siya hauuwa saiirar mɨriiyɨn mɨ ta mɨiya kara mɨriiya ɨni ɨkɨ iikam nhɨrmi mɨiyɨm sɨmiir haibura. Kara ta mɨiya kana kanar bɨ mɨriigɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siir naɨngwobumbuwa saeya kanakar nwoka. Mɨ taka ɨi aiirɨn, ta naɨngwobumbuwa tɨ mɨi ɨmiirɨn sasar mɨrii ɨskika. 11 Mɨ tɨ dimɨnɨn yɨo dimɨn Komii rani. Dimusi rani, krɨma whɨekakɨn kɨmiirɨn ta Adi Komii siir yai kɨbi aiirarar mɨ boɨnmɨmauugɨm. Mɨ ta yaiya saeyaɨrga kɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨna. Ɨriig.

Iikamɨm naokaowɨm wa swokɨ ɨnsiin ɨdwodwowi

12 Mɨ ta yaiya krɨma boɨnmɨmauuwa saiir yaimwokɨyaimwowa ya hɨnɨɨnga. Ɨiya Jisɨs Krais siya naonama, siirɨn Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ kɨmiir nhɨrɨm hɨriinan dimusi boɨnkɨm, iikamɨm yɨpɨkɨ naokaowɨm sɨma wɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwo rani. Mɨ sɨma tɨ hɨriinan boɨnɨm, sɨma ɨni habwowhaenan ywowɨm mɨ sɨma tɨ hɨriinan yai biyɨe asi boɨnkɨm. 13 Mɨ sɨmiir yaiya kaimwokɨswo mɨ ta Jisɨs Krais siya naonama Adi Komii siya siirɨn wɨ di swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi. 14 Mɨ ta Jisɨs Krais siya naonama mɨ Adi Komii siya siirɨn hɨdnɨnsiin ɨdwo karamkɨswo mɨ ta Adi Komii siir yaiya ta ɨinokɨinok krɨma boɨnmɨmauuwiya saeya wɨ naekak di ywowi. Mɨ hɨriinankɨswo mɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siir yai aiiram nwowa ya wɨ naekak di ywowi. 15 Mɨ tɨ iikamɨm sɨmiir yaiyɨm sɨma yai kaimwokɨswo mɨ ta yaiya iikam ɨmiir krɨma boɨnmɨmauuwa Adi Komii siir mɨi ɨmiir, yɨm wɨ pɨ yɨksɨsaeyɨn. Dimusi rani, nɨm krɨma iikam ɨmiirɨn mɨn nowomwarkaiyɨugɨm, ta Jisɨs Krais siya naonama mɨ siirɨn Adi Komii siya swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowa saiir. Mɨ sɨmiir yaiya saeya yai kaimwokɨswo mɨ Adi Komii siya tɨ iikamɨm naokaowɨm sɨmiirɨn wɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo rani, omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨiyamɨn. Nɨɨngaka. 16 Mɨ Adi Komii siya tɨ iikamɨm naokaowɨm sɨmiir hɨdnɨnsiin ɨdwo karam nwowi mɨ wɨ ɨriipɨ hɨriinanar pɨ mɨ tɨrɨn, siya Jisɨs Krais siirɨn wɨ di mɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi, ɨiya siya naonama. 17 Mɨ Adi Komii siya Jisɨs Krais siirɨn hɨdnɨnsiin ɨdwo karam nwokɨswo ta siya naonama mɨ ta kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siya namaiwarkaina kɨmiir ya wɨ dimɨn komii di ywowi. Mɨ hɨriinan nwokɨswo mɨ wɨm kɨma wɨ iikam mɨiyɨknan di ywowi Adi Komii siir whwonkam ɨdan. 18 Mɨ ta yaiya tɨ iikamɨm sɨma boɨna saeya kaimwo nwokɨswo mɨ Adi Komii siya ɨkɨ iikamɨm naokaowɨm sɨmiirɨn wɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo rani. Mɨ mhoɨiya tɨ iikamɨm naokaowɨm, yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, sɨma wɨ omwai Adi Komii saɨka waiyayokiyokɨi rani, sɨma wɨ hɨriiyar nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguskii. 19 Krɨma Krais siiram daɨngwo tɨbmii kɨɨn mɨ siiram dwokwokɨn. Mɨ krɨma siiramɨn tɨ ɨiyɨm tɨ tariinan krɨma nwowɨm tɨ nu ɨiir, sɨmiiraramar nwokwokɨni siiramɨn, krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ krɨma wɨ iikam mɨiyɨknan nwo rani, nɨm wɨ siyɨu biyɨekɨ biyɨeyɨn si nwowi. Mɨ mhoɨiya krɨma naowi mɨ krɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨna, ya wɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani. Mɨ mhoɨiya ɨkɨ iikam nhɨrɨm krɨmiirsiyɨn wɨ naɨngwoyɨmyok prasae di kɨni. Mɨ sɨma krɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna pɨ boɨnɨn, krɨmiir kwoɨnɨn yɨo ɨni biyɨe ywowɨn.

20 Mɨ sɨma wɨ hɨriinan di boɨni. Dimusi rani, Adi Komii siya mhoɨiya wɨ krɨmiirar mɨ whɨnkɨnsiisi. Adi Komii siya Jisɨs Krais siya naonama mɨ siya siirɨn bɨdiyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn. Ya ta yaiya ya yai kaimwowaɨrga. Mɨ dimusi rani, Adi Komii siya hɨriinanar tɨrkɨn. Mɨ krɨma ta saiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, siya tɨ iikamɨm naokaowɨm sɨmiirɨn wa mɨ hɨdnɨsiin ɨdwowi. 21 Mɨ tariinanɨn, dimusi rani, tɨ inkam nwɨruwan Adam siir dimɨn biyɨeya saiirsika, iikam, whɨekakɨm wɨ asi naokaoyokiyokɨii. Mɨ yɨo tɨ inkam nwɨrɨn Jisɨs Kraisɨn, yɨo dimusi rani, yɨo siir mɨi aiirsika mɨ tɨ iikamɨm naokaowɨm, sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi. 22 Mɨ iikamɨm Adam siir yɨɨnɨe nwowɨm, nɨm krɨma ɨriipɨ hɨriinan nɨm krɨma wa mɨ aowi, krɨma wɨ ɨi prɨei nwo rani. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, iikamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siir pɨugana saiirɨm yɨpɨkɨ wɨ mhoɨiya naowi, Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ yarɨpar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwodwoswokii ɨrɨpa saɨka sɨbgu oyokiyokɨikaeyamam. 23 Mɨ siya krɨmiirɨn wa swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi ɨiya siir kwoɨnkar naɨngwowi krɨmiiram saiir. Jisɨs Krais siya bɨiyɨn krɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirsi naowɨn mɨ siirɨn Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo. Mɨ mhoɨiya Jisɨs Krais siya swokɨ ɨti mɨ krɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi, yɨpɨkɨ, Jisɨs Krais siir pɨugana saiirɨm.

24 Mɨ ɨiya Krais Jisɨs siya swokɨ ɨti mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨm wa dɨgii mɨ digworaekwowɨm tɨ nuɨn siir kɨgɨrkakiyɨm sɨmiir kɨrɨeyɨm yɨm wɨ siyar dɨgɨguski. Mɨ kamɨm bɨi nwowiyɨm mɨ gavmani inkam ɨkɨm, yɨpɨkɨ siir mɨi ɨnaka nantamyɨriyɨrɨm mɨ Setan ni isidɨn yɨo ɨriipɨ hɨriinan. Mɨ Jisɨs Krais siya siir iikam ɨmiirɨn mɨ digworaekwo ɨkɨm, yɨm siir Adɨn, Adi Komii siir hauugii mɨ yɨo siya wɨ inkam komiinan namɨdwokaiyɨuwi sɨmiir kɨgɨrkakamɨn. 25 Mɨ sɨmiirɨn wɨ Jisɨs Krais siyar kɨgɨrkaki mɨ wɨ ta ɨiya siya siir sau omom ɨiir haɨnururgi, wɨ saiirar nadɨgɨuwi mɨ siya sɨmiirɨn wɨ hɨriiyar nonkworɨnu krɨpkaii siir whɨnkwo paekwoni. 26 Mɨ dimɨnɨm mhoɨigɨmhoɨi siya tɨrbugii, yɨo krɨmiir naoni siyɨu ɨeya mɨ yɨo tɨ dimɨnɨn yɨo wɨ hɨriiyar dɨgɨguski. 27 Dimusika? Adi Komii siir Yokwowa tɨ dimɨn ɨiirɨn hɨnɨɨna boɨnka, Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm Jisɨs Krais siir ɨɨnarar bɨdi yonkwo dɨgɨm. Mɨ ta yaiya ya ha boɨnka, tɨ digworaekwowɨm yɨm ɨni Jisɨs Krais siir whɨnkwo paekwoni aowa arar nwowɨm. Mɨ dimusi rani, Adi Komii siya digworaekwowɨm Jisɨs Krais siir whɨnkwo paekwoni aowa kɨnar ywowɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, Adi Komii siya wɨ Jisɨs Krais siir whɨnkwo paekwoni nwo rani. Nɨɨngaka. 28 Mɨ Adi Komii siya tɨ digworaekwowɨm Jisɨs Krais siir whɨnkwo paekwoni aowa kɨna nwodɨgi mɨ yɨo siyarɨn Adi Komii siir yɨnisɨmɨn sɨmiirɨn wɨ siyar kɨgɨrkaki. Mɨ yɨo Jisɨs Krais siyarɨn wɨ siir Adɨn siir whɨnkwo paekwoni nwowi. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn wɨ Adi Komii sasar kɨgɨrkak swowi.

29 Mɨ yɨm tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ha boɨnɨm, Adi Komii siya iikamɨm naokaowɨm sɨmiirɨn wɨ swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo rani mɨ sɨma wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨuɨn op siirsi baptais haigɨnɨuwi, ɨkɨ iikamɨm naokao ɨmiirɨn? Mɨ sɨmiir yaiya saeya kaimwo nwokɨswo mɨ Adi Komii siya wɨ iikamɨm naokaowɨm sɨmiirɨn wɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo rani. Mɨ sɨma iikamɨm naokaowɨm sɨmiirɨn wɨ op panɨɨna baptais haigɨnɨuwi iikamɨm naokaowɨm mɨ wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn kɨbiyɨn si nɨmbiyami, tɨ dimɨn ɨiirsiyɨn, ha? 30 Mɨ sɨmiir yaiyɨm sɨma yai kaimwo nwokɨswo mɨ krɨma Jisɨs Krais siir iikamɨm sɨmiirɨn wɨ hɨrii hɨrii dimuam boɨnɨnaei ta Adi Komii siya sɨmiir hɨdnɨnsiin ɨdwowana Jisɨs Krais siir hɨdnɨnsiin ɨdwowa saiir hɨriinan saiir. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ naokaowɨm, sɨma swokɨ ɨnsiin ɨdwo karamae nwowi mɨ nɨm krɨma wɨ Adi Komii siir mɨi aiir mɨrii rani mɨ wɨ ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ krɨmiir nɨsomaowam tɨrɨm wɨ sɨmiiram nam tani. Nɨɨngaka. 31 Tɨ kariir nomiiyauɨm, iikamɨm ɨinokɨinokɨn kariir nɨsomaowam tɨri. Dimusi rani, wɨm kɨma ɨni Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais ɨni siir pɨugan aiir nwowɨm. Yɨo tɨ dimɨnɨn, yɨo kariir kwoɨnɨn maɨrgɨmaɨrga, siya nwowiyɨn yɨo siir dimɨn mwokɨmwo ɨeya mɨ ta hɨriinan saiirsika, kara ta yaiya kɨmiir asi boɨnkika. 32 Mɨ kara nuan inkamɨm sɨmiir kwoɨn ara nwokɨswo mɨ an kara wɨ ɨkɨ mwanhu mɨ wra mɨnɨm om Efesas hɨranɨm sɨmaka bɨdi pɨmɨ ɨntɨowɨn. Mɨ kara wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn kɨbiyɨn siir tɨ haii siir hɨrankɨn, ha? Mɨ kaimwokɨ nɨuwi, ta yaiya iikamɨm naokaowɨm yɨm wɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwo rani. Mɨ krɨma iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn wɨ hɨriinanar kɨgnɨnkɨn boɨnkii, daɨngwo, owouugi mɨ mhoɨiya krɨma naemɨn naei mɨ opmɨn kwiyaei mɨ krɨma ha naonami mɨ nɨm wɨ hindara nwokɨ dɨgɨguskiyɨm. Mɨ tɨ hɨriinan boɨniyɨm sɨma, sɨma yai mɨiyɨkni boɨn tani, nɨm krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Krɨma tɨ sɨma tɨra, saiir hɨriinan kɨpi tɨr.

33 Tɨ yaiyɨm sɨmiir wakaeki, iikamɨm yɨpɨkɨ kwoɨn bibiyɨe naɨngwowɨm wɨ sɨma kiyɨpsɨbgi haigɨnɨuwi ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ sɨmaka naprɨrɨrɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn. Yɨm tɨkɨ yaiyɨm yɨm yaimwo ɨmaɨrgɨm. Wɨm wɨ nhɨrkɨm pɨ kiyɨpsɨbgi haigɨnɨuwisi kɨma sɨbgu daɨngwo mɨ sɨmaka kɨpi naprɨrɨr. 34 Wɨm kɨma kɨpiinan bɨ nwokɨm mɨ kwoɨn mɨiyɨk bɨ naɨngwokɨm mɨ kɨma warɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugig. Mɨ kɨmiir nhɨrɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm sɨmiirɨn kara pɨ tɨ hɨnɨɨna boɨni mɨ kɨma wɨ nɨdidkakar nwowi. Ɨriig.

Mɨ iikamɨm naokaowɨm sɨma swokɨ ɨnsiin ɨdwodwowi sɨmiir pɨuɨm yɨm wɨ sɨma nwowi

35 Mɨ kam nhɨrɨm yɨm wɨ hɨnɨɨna boɨni, ta yaiya iikamɨm naokaowɨm sɨmiir boɨna sɨma swokɨ ɨnsiin ɨdwodwowam, ya yai paii rani. Mɨ iikamɨm naokaowɨm sɨma wɨ panɨɨna swokɨ ɨnsiin ɨdwodwowi? Mɨ sɨma wɨ paka hɨnɨɨn pɨua sae haii? 36 Mɨ sɨma hɨriinan boɨni mɨ an kara wɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨma inkam paii rani, wakae! Mɨ kɨra dimɨn whɨrni nid haɨngikaii mɨ siya wɨ aisiima nikɨ whaksɨsauu rani. Mɨ mhoɨiya siya ha kɨnanpiyɨknaiinii mɨ wa mwrɨinanaiinami. Mɨ kɨma dimɨn nidɨn opkak nwowiyɨn siir haɨngikaii mɨ siya wɨ swokɨ whak rani mɨ wɨ mɨ mwrɨinanaiinam tani. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ naokaowɨm sɨma wa swokɨ ɨnsiin ɨdwowi, tɨ dimɨn nidɨn waibrosɨn kɨma haɨngikaigiyɨn mɨ ha whaknanaiiniyɨn siir hɨriinan. 37 Mɨ dimɨnɨn kɨra haɨngikaiyɨn siir nidɨn nid komii rani. Kɨra nhwo ɨiir bɨ nɨnkɨnkɨn. Nɨɨngaka. Mɨ ɨiya kɨra nid ɨiir haɨngikaiiyɨm mɨ mhoɨiya pɨ nhwo ɨeya whaknanaiinii. 38 Paenid nhɨrɨn yɨo si pɨua pɨ saɨ mɨ owi mɨ nhɨrɨn siyɨn yɨpi saɨ mɨ owi. Mɨ Adi Komii siya hinda siir kwoɨn ara naɨngwokiyɨn mɨ tɨ dimɨnpai dimɨnpaiyɨm sɨmiir nhwoɨm ɨna yɨmbimbɨiyamɨm.

39 Mɨ dimɨnpai dimɨnpaiyɨm sɨma pɨu kwɨruwa bɨ nwokɨm sɨmiir pɨuɨm ɨni kɨpa kɨpa ywowɨm. Inkamɨm yɨm sɨma pɨu mɨ nuan wraisuɨm yɨm sɨma pɨu mɨ ɨpiyɨnɨm yɨm sɨma pɨu mɨ anasuɨm yɨm sɨma pɨu.

40 Mɨ tɨ dimɨnpai dimɨnpaiyɨm yɨpɨkɨ nɨnomor kou hɨr nwowɨm, yɨm sɨmiir pɨuɨm yɨm ɨni sɨma mɨ owɨm. Mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ nɨnomor kou hɨr nwowɨm, sɨmiir dimɨn kɨrɨe kɨbi kɨbiyɨm paenan nɨuyaeiyɨm yɨm ɨni sɨma ywowɨm. Mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir nwowiyɨm yɨm sɨmiir dimɨn kɨrɨe kɨbi kɨbiyɨm paenan nɨuyaeiyɨm yɨm ɨni sɨma mɨ owɨm. 41 Mɨ yɨo bɨeni dimɨn kɨbiyɨn paenan nɨuyaiyɨn yɨo ɨni saɨ mɨ owɨn mɨ bwani dimɨn kɨbiyɨn paenan nɨuyaeiyɨn yɨo ɨni saɨ mɨ owɨn mɨ nauun whɨekakɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan, sɨma whɨekakarɨn ɨrɨpa bɨ mɨ okɨm nhɨrɨm sɨmiir kɨrɨeya paenan nɨuyaeiya ɨni nhɨrɨm sɨmiir ɨmiir haiburɨm.

42 Mɨ ɨiya Adi Komii siya iikamɨm naokaowɨm sɨmiir hɨdnɨnsiin ɨdwowi, sɨmiir kwoɨnbudɨn omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨiyam, yɨm wɨ tɨ hɨriinan nwowi. Krɨmiir pɨuɨm ɨni tɨ dimɨn nidɨm krɨma haigiiyɨm numɨr ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ ɨiya iikam ɨma naowiyɨm mɨ krɨma sɨmiir pɨuɨs biyɨeyɨm pɨ ɨriipɨ hɨriinan ɨeyar mɨ haingikaigii. Mɨ tɨ pɨuɨm sɨma bɨ kɨmɨmɨnkiikɨm pa whɨigi sasauuwi mɨ tɨ pɨuɨm Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwowi mhoɨiya sɨma wɨ swokɨ whɨi rani. Nɨɨngaka. 43 Mɨ tɨ pɨuɨm tɨ ɨenau krɨma haɨngikaigiiyɨm, yɨm mɨiyɨk rani. Mɨ tɨ pɨuɨm Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwowanɨm, wɨ sɨma nwowi pɨu wadɨekɨ wadɨeyɨn. Mɨ pɨuɨm tɨkɨ krɨma haɨngikaigiiyɨm yɨm kɨrɨe rani. Yɨm ɨni opaɨr ywowɨm. Mɨ tɨ pɨuɨm wɨ Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwowi, yɨm tɨriigɨnɨm yɨm kɨrɨekɨ kɨrɨe ɨma. 44 Mɨ tɨ pɨuɨm tɨ krɨma haɨngikaigiiyɨm, yɨm nuan pɨu ɨma. Mɨ tɨ pɨuɨm wɨ Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwowi, yɨm tɨ pɨuɨm yɨm wɨ nɨnomor kou hɨran pɨu wɨn nwowi. Nuan pɨuɨm mɨ nɨnomor kouan pɨu ɨkɨm. 45 Taka yaiya ya ɨni Adi Komii siir Yokwo Komii aiir nwowa. Adi Komii siya bɨigɨ bɨiyɨn Adam siirar nonkwokwokikɨn. Siyaɨrgɨn inkam kɨɨngɨ kɨɨnɨn yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir naprɨrɨrɨn. Mɨ Jisɨs Krais siirɨn inkamɨn nɨnomor kouwanɨn sɨma siirɨn hɨnɨɨn boɨnkikɨn mɨ Adamɨn yɨpɨkɨ mhoɨiya nwowɨn, krɨmiirɨn wɨ kwoɨnbud wɨn siya hauuwi mɨ krɨmiirɨn wɨ siyar tɨrkii, omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨigiyamɨm. 46 Mɨ yɨm tɨ pɨuɨm nɨnomor kouanɨm, krɨma wɨ bɨi sɨmiir nikɨ hai rani. Nɨɨngaka. Krɨma bɨiyɨn wɨ nuan pɨua wɨ saiir haii mɨ mhoɨiya wɨ tɨ pɨuɨm nɨnomor kouanɨm wɨ sɨmiir haii. 47 Adi Komii siya bɨigɨbɨiyɨn Adam siirɨn nuni nonkwokwokɨn mɨ Jisɨs Kraisɨn, tɨ mhoɨiyan Adamɨn, yɨo nɨnomor kouankɨ nɨtkɨn. 48 Mɨ nɨm iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir nwowiyɨm, nɨm krɨma ɨni Adam siir kwoɨnbudɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨm yɨo Adi Komii siya krɨmiirɨn nuni nonkwokwokikɨn. Mɨ nɨm krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ wɨ nɨnomor kou hɨr nwowi, nɨm krɨma wɨ tɨ inkam nwɨrɨn, Jisɨs Krais nɨkɨuwiyɨn, nɨm wɨ siir kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn nɨm wɨ siir haii. 49 Mɨ dimusi rani, nɨm krɨma ɨni tɨ nu ɨiir nwowɨm Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ nɨm ɨni Adamni hɨnɨɨn ywowɨm, tɨ inkamɨn tɨ nuɨn siir tɨranɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, mhoɨiya nɨnomor kou hɨr nwowi, nɨm wɨ Jisɨs Krais siir hɨriinan nwowi, tɨkɨ inkam nwɨrɨn nɨnomor kouanɨn.

50 Mɨ tɨ kariir nomiiyauɨm kɨma wakae! Kara kɨmiir boɨnki, tɨ pɨuɨm, tɨ nuɨn siirɨm, Adi Komii siya kɨgɨrkakiyɨn, hɨriirɨn wɨ wara nam tani, hɨr nwowamɨn. Mɨ digworaekwowɨm yɨpɨkɨ naokaowiyɨm mɨ whɨiiyɨm, yɨm wɨ tɨ omɨn tɨ digworaekwowɨm naokao karamae nwowiyɨm, yɨm wɨ sɨmiir hɨriir wara nam tani. Nɨɨngaka.

51 Wakae! Panao kara kɨmiirɨn pɨ yaiyɨm aowa nwowɨm sɨmiir boɨnkii. Mɨ krɨma Krais Jisɨs siir iikamɨm krɨmiir nhɨrɨm krɨma wɨ nao rani mɨ krɨma wɨ hɨriinan tɨr tani. Mɨ krɨmiirɨn Adi Komii siya boɨnkii mɨ krɨmiir pɨuɨm yɨm wɨ sɨma nwowi. 52 Mɨ Adi Komii siya siir paekwosɨm ɨmiir boɨnkii, kɨd maskiyam mɨ wɨ kɨmɨmɨnki rani, wɨ sinani hanɨɨn sinankii mɨ tɨ krɨmiir pɨuɨm wa nɨnkpɨtki, ɨiya tɨ kɨd ɨeya maskii. Mɨ tɨ iikamɨm naokaowɨm, sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwowi, yɨm wɨ swokɨ ao rani. Nɨɨngaka. 53 Adi Komii siya krɨmiir pɨuɨm wɨ sɨmiir tɨrkii yaeya pɨu nwowamɨn. Mɨ saeya nɨnomor kouan pɨu nwowi mɨ saeya wɨ wai pɨu nwo rani. Nɨɨngaka. Sɨma wɨ hɨriinanar nwoyokiyokɨikaeyami. 54 Kaimwoka, ta pɨua nu tɨrana ta krɨma haɨngikaigiya, mhoɨiya saeya pɨu wɨn nɨmbiyami mɨ wɨ hɨriinan wadɨeyar nwoyokiyokɨikaeyami. Mɨ ta pɨua yɨpɨkɨ naonama, mhoɨiya saeya swokɨ ɨnsiin ɨdwowi mɨ wɨ pɨ nɨnkpɨtkii mɨ wɨ saɨ nwowi mɨ ya wɨ kwoɨnbud wɨnɨn siir haii mɨ saeya wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami. Mɨ ta ɨi aiirɨn mɨ ta yaiya Adi Komii siir Yokwo Komii aiir nwowa ya wɨ dɨgɨ dɨgar nwowi. Ta yaiya ya hɨnɨɨna boɨnka, nao aiirɨn Adi Komii siya bɨdi ikwowaisii ɨguskiya. Mɨ iikamɨm mɨ aokaonanaeiyɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan siya bɨdi mɨ onkwobumbunɨnkɨnkiyɨm. 55 Mɨ hɨriinanakɨ nɨuwi, hɨriinan tɨri mɨ iikamɨm wɨ swokɨ aokao rani. Nɨɨngaka! Mɨ nao saeya wɨ krɨmiiram swokɨ ɨt rani, krɨmiirnii owakɨiyam. Nɨɨngaka.

56 Mɨ tariinanɨn krɨma wɨ hɨriiyar kɨmpɨpɨsu krɨpkaii mɨ wa mɨ aowi. Dimusi rani, tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm krɨma tɨrɨm sɨmiirsika. Adi Komii siir siyɨu komii krɨmiir bɨdiyar yɨisiimauuwɨn dimɨn bibiyɨeyɨm krɨma tɨrɨm sɨmiirɨn. Mɨ ta ɨiya tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm tɨ krɨma tɨrɨm mɨ siyɨu komii ɨkɨn, yɨm wa dɨgɨguski. 57 Krɨmiirɨn Adi Komii siya whɨnkɨnsiiskɨn. Mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya bɨdi yonkwobumbunɨnkɨnkiyɨm dimɨn biyɨe saiir kɨrɨe ɨmiirɨn, yɨpɨkɨ krɨmiir tɨriya, krɨma naokaonanaeiyam. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ krɨma wɨ Adi Komii siir tɨ boɨn wadɨe mɨ siir inɨg ɨiir tɨ hainan.

58 Tɨ kariir nomiiyau kɨɨngɨ kɨɨnɨm, yɨpɨkɨ kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kɨma sɨbgu dokworɨnu mɨ ta yaimwokɨyaimwowa kara kɨmiir boɨna saiiram daɨngwo tɨbmiikɨɨn. Kɨmiir kwoɨnɨm kɨpi swokɨ kisɨna mɨmɨn tɨ dimɨnɨm kara boɨnkiyɨm sɨmiirsiyɨn. Kɨma kɨrɨe hɨriiyar dwokrɨpkai mɨ ta Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siir mɨi aiirarar mɨrii ɨski. Mɨ wɨm kɨma ta saiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, ta kɨmiir mɨiya yɨpɨkɨ kɨma mɨriiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siiram ya wɨ hindara prɨiyokaeyam tani, ya wɨ naeyar budi. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi, tariigɨna saeya hɨriinan tɨri mɨ ni kɨra tari siir mɨi kɨbi aiir mɨriigɨn. Ɨriig.

16

Umɨrɨm Adi Komii siir iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi ɨkɨm

1 Mɨ tariinanɨn kara kɨmiirɨn pɨ mɨn boɨnkii, warɨ umɨrɨm kɨma haɨngiriyɨu haigɨnɨuɨm sɨmiir nhɨrɨm iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siirɨm om komii Jerusalem hɨr nwowɨm sɨmiir tɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨu. Mɨ iikamɨm Adi Komii siirɨm nu haɨmii Galesia hɨranɨm kara kɨmiirɨn tɨ hɨriinan siyɨu kaimwo ɨiirar mɨ boɨnkii wɨm kɨma ɨriipɨ hɨriinanar timɨ tɨr. 2 Mɨ tɨ umɨrɨm tɨ kɨma haiiyɨm, tɨ mɨiyɨm kɨma mɨriiyɨm sɨmiirsi, kɨma ɨrɨra nwɨnɨran sande sandeyɨm tɨ umɨrɨm sɨmiirɨn haɨmii haɨmiiyɨm ha timɨ kiyau haigirarao. Mɨ ɨiya kɨma umɨr budɨe haiiyɨm kɨma komiiyar timɨ haigi. Mɨ ɨiya kɨma sapɨsap mɨ haiiyɨm, kɨma sapɨsapar timɨ haigi. Mɨ ɨiya kara nɨti kɨma wɨ mɨi komii mɨrii rani, umɨr ɨrɨpa haɨngiriyɨu haigɨnamɨn sɨmiir hauuam. 3 Mɨ kɨma kɨmiir kam nhɨrɨm sɨmiir dɨmbin tɨ umɨrɨm kɨma haɨngiriyɨu haigɨnɨm sɨmiir hainamɨm om komii Jerusalema hɨriir. Mɨ ɨiya kara nɨti mɨ kara sɨmiir mɨiyɨm wɨ yokwoni wɨnkii sɨma hainamɨm tɨ umɨr ɨmaka ɨkɨ bɨiyan kamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm sɨmiir ninɨ hauugigam. Mɨ tɨ kamɨm tɨ kɨma nɨmbinɨm, sɨmiirɨn wɨ kara nɨkropkii om komii Jerusalema hɨriir. 4 Mɨ kara ha naɨngwowi, ɨni mɨ owɨn karar mɨ ami om komii Jerusalema hɨriirɨn mɨ sɨma wɨ kanakar nɨnkɨn ami. Ɨriig.

Pol siya om Korin hɨran iikamɨm sɨmiir kɨgnakiyam tɨrkɨn

5 Kara kɨmiirɨn wɨ mhoɨiya ninɨ kɨgnaki. Kara wɨ nu Masedonia hɨriir nikɨ ami, bɨiyɨn wɨ hɨran nu ɨiir nikɨ boɨnmɨmauuwi Adi Komii siir yai aiirɨn. 6 Kara kɨmakan wɨ ɨi prɨei nwonaki rani. Mɨ tari wɨ hɨriiyar tɨri, kara wɨ bwan hoɨmgak rɨgar nwowi ɨiya opudgɨ hugi mɨ ɨiya naokɨ mɨ kɨnɨnaei. Mɨ mhoɨiya kara om whɨra namam naɨngwowi, kariirɨn wɨ kɨma whɨnam mɨ kariirɨn wɨ siyɨu hɨr tinɨ whɨnapyɨkɨugig. 7 Kara kɨmiirɨn hindara ninɨ kɨgnakiyɨm mɨ ha swokɨ kwamsauɨm pɨ boriisopi. Bɨiyan Inkam Komii siya kariiram naɨngwowi, kara kɨmaka bwanɨm wɨ ɨuwarɨgar nwowi.

8 Mɨ kara wɨ om Efesas tɨrar nwowi mɨ wɨ ta yaewou nae komiiya Pentikos dapiya wɨ saeyar nɨmbiyami. 9 Tariinanɨn kara tɨrar nwowamar tɨri. Dimusi rani, tɨ omɨn siir tɨran iikamɨm yɨm sɨma Adi Komii siir yai aiir wakaeyam tɨri. Mɨ kariir siyɨuɨn yɨo bɨdi kiwakiyɨn ta mɨi komiiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siira, saiir mɨriiyam siir yai aiir boɨnmɨmauuam. Mɨ ta mɨi aiirɨn sau omom whɨekakar nɨkɨdugar wɨndi wɨ dɨg nwo rani.

10 Mɨ Timoti siya kɨmiiram nɨti, kɨma wɨ siir boɨnwɨn akamɨe. Mɨ siya kɨmaka waraur ninɨ onii, kɨma siirɨn wɨ sɨbgu kɨgrɨrao siya mɨrii Bɨiyan Inkam Komii siir mɨi aiir, kariir hɨriinan. 11 Mɨ kɨma siirɨn wɨ hɨnɨɨna kɨpi boɨn, siya inɨgak rani kɨma wɨ hɨriinan kɨpi tɨr. Kɨma wɨ siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ siya kɨmiiramɨn wɨ kwoɨn maɨrgɨmaɨrgakakar nikɨ ɨtɨm. Mɨ kara siiramɨn wɨ tɨrar nikɨ okwokɨnɨm tɨkɨ nomiiyau nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmaka.

12 Mɨ tariinanɨn kara pɨ krɨmiir nomiiyauɨn Apolos nɨkɨuwiyɨn pɨ siir boɨni. Kara siirɨn mɨnam nɨmpiwɨrwɨr srɨigrɨpkaii, siya ɨkɨ nomiiyau nhɨrɨm sɨmaka nɨnkɨn ɨtɨm kɨmiir kɨgnakiyam. Mɨ siya tariinanar namɨm pɨ boriisopi, mhoɨiya siyɨuɨn rɨrmiiya nwokii mɨ siya wɨ haɨni nɨti kɨmiir kɨgnakiyamɨn. Ɨriig

Mhoɨigɨ mhoɨiyan yai nhɨr ɨkɨm

13 Mɨ kɨma sɨbgu mɨntɨrao mɨ naɨngwo tɨbmiiya Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmiiya sɨbgu donkworɨnu. Mɨ kɨma siirɨn digɨumii kɨpi haimriiyɨugig. Mɨ kɨma kɨpi nɨdid, kɨma sɨbgu dokworɨnu krɨpkai. 14 Mɨ kɨmiir mɨipai mɨipaiyɨm kɨma mɨriiyɨm kɨma iikam nhɨrmiyamɨn warar daɨngwokwonanaei.

15 Kɨma Stefanas sɨmiirniiyɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm nu Grik hɨrɨn sɨmaniiyar naɨngwo tɨbmiigɨm bɨigɨ bɨiyɨn. Sɨma mɨi komii aiirar mɨriigɨm Adi Komii siir iikam ɨmiir whɨnkɨnsiisamɨn. Kɨma tɨ kariir nomiiyauɨm, kara kɨmiirɨn pɨ ɨgao yai boɨnkii. 16 Kɨma sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna mɨ kamɨm yɨpɨkɨ sɨmaka mɨriiyɨm, sɨmiir yai ɨmiirɨn ɨriipɨ hɨriinan wara. Mɨ sɨmar mɨ tɨriya saiir hɨriinanar timɨ tɨr, sɨmiir siyɨu ɨiirar timɨ ap.

17 Mɨ taka ɨiya kara maɨrgɨmaɨrga asi nwowi. Dimusi rani, Stefanas, Fotyunetas mɨ Akaikas sɨmiirsika sɨma kariiram nɨtkɨm. Mɨ wɨm kɨma kariiram bɨ nɨtikɨm mɨ yɨm sɨma nɨkrani, bɨdiyar yɨtɨm kariiramɨn. 18 Kɨma ta saiir dɨnoknɨnkɨnki, sɨma maɨrgɨmaɨrga kariiram tɨri kara nwowɨm ta sɨma mɨ tɨriya maɨrgɨmaɨrga kɨma nwowam saiir hɨriinan. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ kɨma tɨ hɨriinan kamɨm sɨmiir dɨisiimauu mɨ sɨmiir dokboɨnmamaɨr haigɨnɨu.

19 Tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir haɨngiriyɨu hainaniyɨm ɨrɨpa ɨkɨ om nhɨrɨm nu komii Esia hɨranɨm sɨmiir hɨranɨm, sɨma kɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨm, Akwila mɨ siir wig aeya Prisila mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ɨrɨpa Adi Komii siir inɨg ɨiir haɨngiriyɨu hainaniyɨm sɨmiir omaka hɨr, sɨma kɨmiiram naɨngwokwonanaei. Mɨ sɨma kɨmiirɨn pranae pranae bɨ nokboɨnmamaɨrgikɨm. 20 Mɨ tɨ nomiiyauɨm tɨ om Efesas tɨranɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, sɨma kɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨm. Ɨrni nwɨrni nokboɨnmamaɨriyɨm nomiiyaunan hindara dapirɨmdɨnam.

21 Mɨ tariinanɨn ta yokwowa Pol kariir ɨɨngɨ ɨɨngar nonkwo wɨnkika mɨ kara kɨmiiram ha nokboɨnmamaɨrgikɨn.

22 Wɨ Adi Komii sasar hauu ɨskii, hɨk komiigɨ komiiya tɨ iikam yɨpɨkɨ siiram naɨngwokwo karamae nwowɨm sɨmiirɨn. Kara kɨmiiramɨn mɨnam naɨngwowi krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya pɨ nɨtsauuɨm. 23 Mɨ kara ɨinokɨinokɨn wɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs wɨ siiram srɨinanaei siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨm siir naɨngwobumbu komii aeya. Mɨ ta siir naɨngwobumbuwa wɨ kɨmaka hɨriiyar nwokɨ okrɨpkaiyɨm. 24 Kara kɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwo rani, yɨpɨkɨ kɨma kanaka haɨngiriyɨu okiyɨm Jisɨs Krais siir iikamɨm. Ɨriig.

2 Korin

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

2 KORIN

Mɨ ɨiya Pol siya nu Maesedonia hɨr nwowa mɨ siya ta yokwowa ha wɨnkikɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om komii Korin hɨranɨm sɨmiiramɨn. Mɨ ɨiya Taitas siya om Korin hɨr haiburgigɨn mɨ siya ha nɨtkɨn nu Masedonia tɨriirɨn Pol siiram mɨ siya om Korin hɨran iikamɨm kɨmɨdiniya siir inɨ boɨnmɨmauuɨu. Mɨ yokwowa yɨpɨkɨ Pol siya wɨnkiya bɨiya tɨ iikam ɨmiiram, sɨma saiir mwaɨnɨm mɨ sɨmiir nhɨrɨm sɨmiir siyɨu bibiyɨeyɨm ɨna yɨtkiigɨigiyɨm. Mɨ sɨmiir nhɨrɨm hɨnɨɨna bɨ naɨngwokɨm Pol siya Adi Komii siir mɨiyan inkamkɨn. Nɨɨngaka. Mɨ Pol siya hɨriinan kɨgɨn mɨ siya ta yokwowa ha wɨnkɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma wa nwokɨ aɨngwowɨm siya aposel inkam kɨɨngɨkɨɨngɨn. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan siya Korin hɨran iikamɨm sɨmiirɨn umɨr haɨngiriiyɨu haigɨnam wara mɨ boɨnki ɨkɨ Bɨiyan Inkam Komii siir isid nhɨrɨm yɨpɨkɨm paeprikab nwowɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm nu Judia hɨranɨm yɨpɨkɨ umɨr digworaekwo karamae nwowɨm sɨmiiram. Ɨriig.

1

1 Kara Polkɨn, kara Jisɨs Krais siir aposel inkamkɨn mɨ Kara siir yai ɨmiir boɨnourwokai haigɨnɨuwi. Bɨiyarɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya kariir nɨmbinamar naɨngwokɨn aposel inkam nwowam siir mɨi aiir mɨriiyam. Mɨ ta yokwowa kara mɨ krɨmiir nomiiyau ɨeya Timoti krɨrar wɨnkika kɨmiiramɨn. Mɨ tariinanɨn saeya wɨ kɨmiiram nɨti iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm, warɨ om Korin hɨr nwowɨm. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siirɨm, ɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm mɨ Grik nu haɨmii haɨmii nhɨrɨm sɨmiir hɨranɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan. 2 Kara ha naɨngwowi Adi Komiiyɨn krɨmiir Adɨn mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii ɨkɨn Jisɨs Krais kɨmiirɨn wɨ sowanii hauuwi naɨngwobumbu mɨ ɨrɨpa nongwomamaɨr ae.

Pol siya Adi Komii siirɨn mɨnsi boɨn wadɨekikɨn siirɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn

3 Krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan prapraski, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir Adɨn. Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, siya krɨmiir Adgɨn yɨpɨkɨ, krɨmiirsi naɨngwokwonanaeiyɨn, siir bwamkɨ bwamkɨn. Mɨ krɨmiir kwoɨn ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam hɨkɨm krɨmiir nɨmbiniyɨm sɨmiirsi. 4 Siya krɨmiir kwoɨn ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwikɨn hɨkɨm krɨmiir nɨmbiniyɨm sɨmiirsi warar. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ nɨm krɨma wɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨm nikɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ wɨ sɨmiir nwokɨ ɨisiimauuwɨm hɨka sɨmiir nɨmbiniiya saiirsi. Mɨ krɨma sɨmiirɨn wa whɨnkɨnsiis haigɨnɨui, tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm krɨmiir. 5 Yɨm tɨ dimɨnɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn yɨo hɨnɨɨngɨn, dimɨn bibiyɨe whɨekakɨm wɨ krɨmiir nɨmbini, krɨmiir kɨmpɨpɨsu haigɨnɨuwam ta bɨiya sɨma tɨra Krais siir sɨma kɨmpɨpɨsu haigɨnɨuwa saiir hɨriinan. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn tɨkɨ hɨkpai hɨkpaiyɨm nɨtɨm krɨmiirɨn wɨ sɨma kɨmbɨpɨsu haigɨnɨuwi. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn Krais siya wɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, tɨ dimɨn taemɨnɨm Krais siir wokmai haigɨnɨuwa mɨ krɨma wɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir wara nwokɨ wokmai haigɨnɨuwɨm. 6 Iikamɨm dimɨn biyɨe Timoti krɨriir tɨrkɨm. Dimusi rani, krɨra kɨmiirɨn Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauugo kɨmiirɨn mɨ sɨma ɨni kɨmiirar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ kɨmiirar mɨ wokmai haigɨnɨu ta saiir nɨnoknɨnkɨnɨm hɨnɨɨn, Adi Komii siya wɨ kɨmiirar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ mhoɨiya siya wɨ kɨmiirar mɨ anmaiwarkainaei. Mɨ inkamɨn dimɨn biyɨe kɨmiir tɨrɨn mɨ krɨmiirɨn Adi Komii siyar swokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ sɨma kɨnsiis haigɨnɨuwi kwoɨn mɨiyɨkak nwowɨm. Dimusi rani, mhoɨiya hɨkpai hɨkpaiyɨm nɨmbinii mɨ kɨriirɨn ha kɨmbɨpɨsu haigɨnɨuwi mɨ kɨra ta saiirsiyɨn wa kɨpi nikwokrɨmkrɨp Adi Komii siya wɨ kariirar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, ta bɨiya siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwa krɨriir saiir hɨriinan. 7 Nɨkrɨra iikam kɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Ɨiya hɨkpai hɨkpaigɨ nɨmbiniiyɨm kɨmiir kɨmbɨpɨsu haigɨnɨuwam, tɨ hɨkɨm kɨma ɨni krɨraka mɨ ɨnkɨn haiyɨm. Krɨra ɨna nɨnoknɨnkɨno, Adi Komii siya kɨmiirɨn wa whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, kɨmiir wokmai haigɨnɨuwam, ta Adi Komii siya mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwa, krɨriir wokmai haigɨnɨuwam saiir hɨriinan.

8 Mɨ nɨkrɨra hɨriinanar naɨngwowi, wɨm kɨma tɨ hɨkpai hɨkpaiyɨm krɨriir nɨmbiniyɨm nu komii Esia hɨr, kɨma sɨmiirɨn bɨdiyar mɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. Hɨkpai hɨkpaiyɨm krɨriir nɨmbiniiyɨm hindara nɨnkɨn ɨduduraraowi mɨ ɨni krɨriir kɨrɨe aiir haiburɨm mɨ krɨra pariiparii pɨ naowɨm. 9 Krɨra hɨriiyar yaɨngwo, krɨra wa naowi. Mɨ ɨiya tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm krɨriir nɨmbiniiyɨm mɨ krɨra pɨ hɨriiyar naɨngwowi, krɨra wɨ dɨg nwo rani, krɨriirɨn sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn ta saiir nɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ naokaowɨm sɨm hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn siya siyaɨrgɨn krɨriir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn. 10 Siya krɨriirɨn bɨdiyar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨn tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨriir nɨmbiniiyɨm sɨmiirsi warar mɨ hɨriinan saiirsika, krɨra panɨɨnsi yaosi. Mhoɨiya siya krɨriirɨn wa swokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Krɨra hɨriiyar naɨngwowi, mhoɨiya siya wɨ krɨriirar swokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ wɨ krɨriirar mɨ kɨgrɨraowi. 11 Ta kɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwa krɨriir saiir hɨriinan, ta kɨma kwɨs boɨnkiya Adi Komii siiram krɨriir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, kɨma wɨ hɨriinan tɨr. Mɨ mhoɨiya iikam nhɨrɨm sɨma hɨriinan wakaei Adi Komii siya dimɨn taemɨnɨm kɨma kwɨsboɨnɨm siiram, krɨriir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, siya sɨmiir bɨdi wakaeyɨn mɨ sɨma wɨ siir inɨg ɨiir hainanprapraskii mɨ wɨ hɨnɨɨna boɨnkii, siya wadɨekɨn. Ɨriig.

Pol siir kwoɨnɨn ɨna swokɨ kisɨna haigiyɨn mɨ siya om Korin hɨriir bɨ namkɨn

12 Nɨkrɨra tɨ dimɨn ɨmiiramɨn ɨni maɨrgɨmaɨrgar mɨ okiyo krɨriir kwoɨnɨn krɨriirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn, tɨkɨ mɨiyɨm tɨ krɨra mɨriiyokiyokɨiyɨm ɨkɨ omom omomɨm sɨm mɨ kɨmiir waraur, yɨm wadɨe kɨnaɨrgɨm, Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar bɨdi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨn krɨriirɨn. Krɨriir siyɨu ɨiirsiyar tɨ krɨra tɨrɨn bɨiya iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda, yɨm tɨriigɨnɨm yɨm kaimwokɨnar bɨdi ywowɨm. Mɨ tɨ nuɨn siir tɨran siyɨuɨm tɨ iikam ɨma nɨnoknɨnkɨniyɨn yɨo krɨriir bɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir tɨramɨn. Nɨɨngaka Adi Komii sasaɨrgɨn krɨriir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨn tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir tɨrɨm. Krɨra tɨ siyɨu ɨiir napko ɨiya krɨra iikamɨm nuanɨm kɨmaka waraur nwowa mɨ krɨra iikam kɨmaka tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir asi mɨ apkrɨpkaigo mɨ krɨra ta saiiramɨn maɨrgɨmaɨrga prasae bɨ kɨnko. 13 Mɨ tɨ yaiyɨm tɨ kara wɨnkiyɨm kɨmiiram ta yokwo aiir sɨmiir yaimwokɨyaimwowɨm yɨm aowa nwo rani. Mɨ yɨm kɨmiiramɨn mɨnam wɨnkikɨm kɨma sɨbgu nɨnoknɨnkɨnɨm warɨ yaiyɨm kara wɨnkiyɨm kɨmiiram mɨ warɨ kɨmar mwaɨni sɨmaɨrgɨm. Kara ha naɨngwowi, kɨma tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ tariinanɨn kɨma ɨni inkam krɨmiirarar nikɨ ɨnoknɨnkɨnsasaeyɨm mɨ an kara ha naɨngwowi, mhoɨiya kɨma krɨmiir siyɨu ɨiirɨn wɨ haɨnɨɨngɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨni. 14 Mɨ taka ɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siya swokɨ ɨti mɨ krɨmiirɨn siya swokɨ anmaiwarkainaei mɨ krɨra wɨ maɨrgɨmaɨrga kɨmaka nwowi, ta kɨma nwowa Krais saɨka, saiir hɨriinan. Mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga krɨmiiram nwowi yɨpɨkɨ aposel inkamɨm yɨpɨkɨ kɨmiir boɨnmɨmauuɨm ta yai kɨbɨe aiir mɨ kɨmiir whɨnkɨnsiin haigɨnɨuɨm, ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwo ɨmiir.

15 Kara hɨriiyar naɨngwokɨn kɨma kariiramɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga prasae kɨn tani. Mɨ kara bɨiyɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, kara kɨmiiramɨn wa nɨti kɨmiir kɨgnakiiyamɨn mɨ kara wɨ kɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm, ɨdɨpɨdɨp maɨrgɨmaɨrga kɨma nwowam. 16 Mɨ ɨiya kara kɨmiir kɨgnakiyam naɨngwowi, kara namɨn nu haɨmii Masedonia hɨriir mɨ mhoɨiya nu haɨmii Masedonia hɨr haiburgigi mɨ kara wa swokɨ ɨti kɨmiiramar mɨ kɨma wɨ kariir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ kariirɨn wa nwokɨ ɨkropkiyɨm nu haɨmii Judia hɨriir mɨ kara kɨmiirɨn wɨ ɨdɨpɨdɨp asi kɨgi. 17 Mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi ta ɨiya kara nɨmbina kɨmiir kɨgnakiyam kara nonkwowa mɨ tari kara tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir bɨ sɨbgu aɨngwo omokɨn mɨ kariir kwoɨnɨn hɨriinansi swokɨ kisɨna haigigɨn, ha? Mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi, an kara ɨni tɨ nuɨn siir inkam biyɨenan ywowɨn yɨpɨkɨ tɨ hɨriinan boɨnkiyɨn, ɨhɨ, kara wa nɨti mɨ kariir kwoɨnɨn kara hɨriinan tɨram naɨngwo rani, yɨ ɨni nɨɨngakɨnɨɨngar ywowɨskiyɨn! 18 Adi Komii siir hɨriinan, yɨo siya ɨinokɨinokɨn yai mwowar boɨnanaeikɨn. Mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan ɨinokɨinokɨn yaimwo ɨmiirarar mɨ boɨnikɨn. Mɨ kara kɨmiirɨn ha bɨ boɨnkɨn kara wɨ kapi nɨti mɨ ɨiya kariir kwoɨnɨn ha naɨngwowi, kara wɨ nɨt rani. Kara kɨmiirɨn wɨ hɨriinan boɨn tani nɨɨngaka. 19 Sailas, Timoti mɨ karar, krɨma ɨinokɨinokɨn kɨmiirɨn Adi Komii siir yɨnisɨmɨn Jisɨs Krais, siirar boɨnmɨmauugɨn. Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Krais siya dimɨn sɨm whɨr bɨ swokɨ ɨmbin mɨmɨnkɨn siya tɨramɨn. Mɨ ta siya boɨnkiya mɨ mhoɨiya siir kwoɨnɨn wɨ swokɨ kisɨna haigi rani. Nɨɨngaka. Dimɨnɨn siya boɨnɨm sɨmaɨrgɨm. 20 Mɨ tɨ hɨriinan tɨrɨm mɨ tɨ nɨmbinpai nɨmbinpaiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya boɨnkiyɨm yɨm ɨni kaimwokɨna hɨriinanar mɨ ɨmbiyamɨm. Dimusi rani, krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan prapras boɨnkikɨm, kɨriir yaiya ya yai Kaimwo aeyaɨrga. 21 Adi Komii sasaɨrgɨn yɨpɨkɨn krɨmiir whɨekakar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn, Krais saɨka nwɨrua nwowam. 22 Krɨmiirɨn Adi Komii siyar nɨmbingɨn siyamar mɨ siir naeyɨuɨn siirɨn siyar mɨ haigi haigɨnɨu krɨmiir kwoɨnauɨn mɨ tɨ dimɨn sɨm hɨriinanɨn krɨmiirɨn siyar mɨ hauu krɨmiir nɨisiimauuwam hɨnɨɨn, mhoɨiya siya wɨ krɨmiir hauuwi dimɨn taemɨnɨm.

23 Mɨ kara tɨ digworaekwowɨm sɨmiir nɨksɨsaei, Adi Komii siya kariir kwoɨn ɨiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn mɨ tɨ siirɨn wɨ siyar nɨnoknɨnkɨn haigɨnɨuwi. Mɨ kara tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn kaimwowar boɨnkii. Kara bɨiyɨn om Korin warauran iikamɨm kɨmiir bɨ ninɨ kɨgnikɨm, nu haɨmii Masedonia tɨrankɨn kara bɨ nɨtkɨn. Dimusi rani, kara iikam kɨmiirɨn ɨo nwowɨm pɨ boriisopi wɨm wɨ yaimwo whwonkamɨm nɨigɨ nɨiga pɨ nwowisi. 24 Krɨma kɨmiirɨn tɨ hɨriinan bɨ boɨnkɨm, krɨma kɨmiirɨn tɨ digworaekwowɨm Adi Komii siirɨm kɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiir warar nɨnkɨn kɨgɨrkaki. Nɨɨngaka krɨma ta saiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiya ya ɨni ywowa. Mɨ nɨm krɨma, kɨmaka mɨnam mɨrii, maɨrgɨmaɨrga kɨmiir nwowaigɨnɨuwɨm mɨ kɨrɨe nwowɨm. Ɨriig.

2

1 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kara ha naɨngwowi kara wɨ kɨmiiram waraur swokɨ ɨt rani kɨma naɨngwoyɨmyoksi mɨ hɨkak kɨma nwosi. 2 Mɨ kara kɨmiir kwoɨn ɨiir kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi ɨo whwonkam kɨma nanaowam mɨ kariirɨn wɨ nhɨnga tɨri, maɨrgɨmaɨrga kara nwowamɨn? Nɨɨngaka. Kara tɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyopsɨbgi haigɨnɨuwɨm pɨ boriisopi ɨo whwonkam sɨma nanaowɨm, yɨpɨkɨ ɨinokɨinok kariir nwowaigɨnɨuwiyɨm maɨrgɨmaɨrga. Nɨɨngaka. 3 Kara iikam kɨmiir ninɨ kɨgnakiyɨm pɨ boriisopi an wɨ maɨrgɨmaɨrga karamae kɨma pɨ nwowaigɨnɨuwisi. Kara ha naɨngwowi, kɨma kariirɨn hɨriinanar whɨnkɨnsiis haigɨnɨu krɨpkai, hɨriinan maɨrgɨmaɨrgar nwokrɨpkaiyɨm. Mɨ ta yokwowa kara wɨnkiya bɨiya iikam kɨmiiram, kara kɨmiirɨn mɨn boɨnkikɨn digworaekwowɨm maɨrgɨmaɨrga nwo karamae kara nwowiyɨm sɨmiir. Mɨ kara hɨriiyar naɨngwowi, ɨiya kara maɨrgɨmaɨrga mɨ owiyɨm mɨ wɨm kɨma ɨriipɨ hɨriinan, ɨni maɨrgɨmaɨrgar mɨ owɨm. 4 Mɨ ɨiya kara yokwo kɨmiiram wɨnɨn, kariir kwoɨnɨn mɨiyɨk mɨiyɨknan bɨ nwokikɨn. Mɨ ɨiya kara ta yokwowa kɨmiiram wɨnkiya kara hindara nouu wɨnkikɨn. Kara mɨnsi naɨngwoyɨmyokikɨn, warɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨmiir kwoɨnau waraur nwokaiyɨm kɨmiirɨn wɨ sɨm pɨ nɨpiyaokɨiisi. Mɨ ta yokwowa kara kɨmiiram mɨnam bɨ wɨnboɨnkikɨn hɨk kɨmiir hauuam. Nɨɨngaka kara kɨmiiramɨn mɨnsi wɨnboɨnkikɨn kɨma kara naɨngwokwowiya kɨmiiram saiir nɨnoknɨnkɨnɨm. Ɨriig.

Pol siya mɨn boɨnkɨn om Korin hɨran iikamɨm sɨma tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe tɨrɨn siir swokɨ ɨkɨunam.

5 Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ dimɨn taemɨn biyɨe tɨrɨn, siya wɨ kwoɨn whwokwoka nwowamɨn wɨ kariirara kɨpi nwo haigɨnɨu. Mɨ siya wɨ iikam hoɨmgak kwoɨn whwokwoka nwowamɨn wɨ kɨmiir warar timɨ ohaigɨnɨu. Mɨ kara tɨ inkamɨn ɨgao yai siir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir wara boɨn tani. 6 Mɨ dimɨn taemɨnɨm iikam kɨma tɨrɨm siir, tɨ dimɨn biyɨeyɨm siya tɨrɨm sɨmiirsi, yɨm bɨdi dɨgiyɨm. 7 Mɨ tariinanɨn iikam kɨma wɨ siir dimɨn biyɨeyɨm siya tɨrɨm sɨmiir sɨmiira kɨpi naɨngwokwonanaei, yɨm bɨdi dɨgiyɨm mɨ bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ kɨma siirɨn yai mɨiyɨk ɨmiirarar boɨnmɨmauu mɨ siirɨn sɨbgu siiboboɨnɨu haigɨnɨu mɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm yɨm wɨ siir kiyopsɨbgi haigɨnɨu rani, siir kwoɨnɨn biyɨe siya nwowɨguskiyamɨn nɨɨngaka. 8 Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ kara kɨmiirɨn pɨ ɨgao yai hɨnɨɨna boɨnkii, kɨma siirɨn hɨnɨɨna dɨisiimauu, kɨma siiram naɨngwokwonanaei mɨ siirsi mɨ aɨngwoyɨmyoki. 9 Kariir kwoɨn komiiyɨn hɨnɨɨna naɨngwowi, kɨma kariir yai aiiramɨn ɨna sɨbgu wakaeyoknam mɨ ta hɨriinan saiirsika kara ta yokwowa kɨmiiram asi wɨnkikɨn. 10 Iikam kɨma tɨ dimɨn taemɨn biyɨeyɨm tɨ inkam nwɨruan siyasiyar tɨrɨm kɨmiir sɨmiirsi kɨpi naɨngwo. Kɨma siir dimɨn biyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiigii mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan wɨ siir dimɨn biyɨe ɨmiirar mɨ haiyoprimdiyɨumiigi. Mɨ tɨ dimɨn taemɨn bibiyɨeyɨm hɨriiyar nwokrɨpkaii mɨ mhoɨiya sɨmiirɨn kara haiyoprimdiyɨumiigii mɨ kara wɨ hɨnɨɨna tɨri, Krais siir whwonkam ɨdan, kara kɨmiirɨn wɨ wadɨekɨ wadɨeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. 11 Mɨ krɨma iikamɨm sɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi. Krɨmiirɨn wɨ Setan siya pɨ nɨpiyaokɨiisi mɨ wɨ siya pɨ mɨ ɨksɨsaeisi, tɨ inkamɨn yɨpɨkɨn krɨma nwowɨn ɨo. Ɨhɨ, krɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm mɨiya Setan siya tɨram naɨngwowa. Ɨriig.

Pol siya hɨkak Taitas siirsi nwokɨn siya om Troas hɨr nwo karamae nwowɨn

12 Bɨiya kara nama bɨigɨ bɨi om Troasa hɨriir, Krais siir yai kɨbi kɨbi ɨmiir boɨnmɨmauuam bɨiyɨn kɨmɨdiniya Bɨiyan Inkam Komii siyar yamkwokɨn mɨ hɨrɨn siyar inɨ dirɨraerarkwokɨn sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn. Mɨ sɨma yaiyɨm yɨpɨkɨ kara boɨnmɨmauuɨm sɨmiiram asi naɨngwokɨm sɨmiir wakaeyam. 13 Mɨ kara naɨngwoyɨmiyok prasae bɨ kɨnkɨn. Dimusi rani, kara krɨmiir nomiiyauɨn Taitas siiram nwonanaekɨn. Mɨ siya bɨ nɨtkɨn kariir kɨgniyɨm. Mɨ kara iikamɨm yɨpɨkɨ hapairanɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨn asi boɨngigɨn kɨma ha dwoki. Mɨ kara om Troas hɨr ha haiburgigɨn mɨ kɨmɨdiniya nu haɨmii Masedonia hɨriir yam. Ɨriig.

Aposel kam ɨmiirɨn Adi Komii siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn Setan siir nikwowaisiiyam.

14 Hindɨe wɨt, nɨmbi Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir boɨn wadɨekii. Dimusi rani, krɨma ɨni Jisɨs Krais siir aowa ywowɨm mɨ ɨni saɨkar yamɨmasuwɨm mɨ krɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi kɨrɨe nwowamɨn. Tɨ nuan dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiirsi. Adi Komii siya krɨmiirɨn mɨnam nɨkɨunakɨn Krais siir yai kɨbiya saiir boɨnmɨmauuɨm hɨnda tɨnda. Mɨ ta yai kɨbiya ya ɨni pɨuii mɨiyɨknan ywowa omom omomɨm saeya bɨdi yɨnyokɨigiya. 15 Nɨm krɨma ɨni pɨuii mɨiyɨknan ywowɨm, iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya nanmaiwarkainam sɨmiirar nɨnyokɨigi tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ biyɨe nwowɨm mɨ whaowaeki ɨkɨm. Mɨ hɨriinan tɨri krɨma mɨ krɨmiir mɨiyɨm yɨm wɨ Adi Komii siir hɨrankar haiyɨskii. 16 Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ whaowaenɨskiyɨm yɨm wɨ paeni omɨn siirar nasae oyokiyokɨikaeyami krɨma mɨ krɨmiir yai aeya ya ɨni pɨuii biyɨenan whaknan ywowa mɨ sɨmiirɨn wɨ saeya tɨri mɨ sɨma wa naokaonami. Mɨ yɨm tɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ wɨ Adi Komii siya nanmaiwarkainaei, saɨka hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamam, krɨma mɨ krɨmiir yai ɨkɨm yɨm ɨni dimɨnɨn sɨbgu whakiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ sɨmiirɨn wɨ siyar tɨrki, wadɨe sɨbgu owamɨn. Yɨpɨkɨ inkamkɨn tɨ hɨriinan dimɨnɨn siir sɨbgu tɨri? Inkam nwɨrmɨn nwɨrmɨn karamaeyaɨrga. Nɨɨngaka. 17 Mɨ iikam whɨekakɨm Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwiyɨm sɨma sɨmiir pɨu ara boɨnmɨmauuwi yɨm sɨma hinda umɨr haiyamar naɨngwowi mɨ ta mɨiya krɨma mɨriiya, nɨm krɨma hɨriinan bɨ tɨrikɨm. Krɨmiir kwoɨnɨm yɨm wadɨekɨm mɨ nɨm krɨma Krais siir yai kɨbi aiir boɨnmɨmauuwikɨm. Dimusi rani, krɨmiirɨn Adi Komii siya nɨmbingɨm mɨ krɨmiirɨn siya nɨkropkikɨn ta saiiram. Mɨ krɨma mɨ Krais siya krɨma ɨni ɨrɨpar yamasuɨm mɨ krɨmiir kwoɨnɨm ɨni kwoɨn whɨruar ywowɨm. Mɨ Adi Komii siya ɨni krɨmiirar kɨgɨn, krɨma siir yai aiir boɨnmɨmauuɨm. Ɨriig.

3

Nɨm krɨma siyɨu wɨnɨn siir mɨiyan inkamkɨm

1 Tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma wɨnkiyɨm kɨmiiram sɨmiir tɨr mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wa nwokɨ aɨngwowɨm krɨma krɨmiir inɨg ɨmiirar hainanaei mɨ kɨma wa nwokɨ aɨngwowɨm hɨnɨɨn, nɨm krɨma wadɨekɨm, aniya? Mɨ wɨm kɨma hɨriiyar naɨngwowi, nɨm krɨma ɨni ɨkɨ kam nhɨrɨm yɨpɨkɨ kɨmiir hauugiyɨm yokwo ɨkɨ iikam nhɨrɨm om whɨranɨm sɨmiiram, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm kɨmiir boɨnkiyam hɨnɨɨn, yɨm sɨma iikam wadɨekɨm? Mɨ wɨm kɨma hɨriiyar mɨ aɨngwowi, nɨm krɨma ɨni hɨriiyar mɨ aɨngwowɨm kɨma yokwo krɨmiiram wɨnkiyɨm mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm yɨm wa nwokɨ aɨngwowɨm nɨm krɨma inkam wadɨekɨm, aniya? Nɨɨngaka. Krɨma yokwo kwɨr haiyɨm pɨ boriisopi. 2 Mɨ wɨm kɨmarɨn ɨni ta yokwo hɨriinana ɨni saiir hɨriinan ywowɨm, ta krɨmiiram wɨnkiya. Mɨ iikamɨm sɨma kɨgi mɨ sɨma wa nɨnoknɨnkɨnki krɨmiir mɨiyɨm mɨi wadɨekɨm. Mɨ nɨm krɨma bɨdinanar nɨnoknɨnkɨnkɨm hɨnɨɨn, ta yaiya ya yaimwo aeyaɨrga. 3 Wɨm kɨma ɨni ta yokwo hɨriinana ɨni saiir hɨriinan ywowɨm. Wɨm kɨma ɨni yokwowa Jisɨs Kraiskɨ si wɨnkiya ɨni saiir hɨriinan ywowɨm. Kariirɨn siya nɨmbingikɨn mɨ ta yokwowa siya hauugika. Mɨ an kara ha namɨn mɨ kɨmɨdiniya kɨmiir inɨ hauugig. Siya tɨdiyɨni bɨ wɨnkikɨn. Nɨɨngaka. Siya Adi Komii siir naeyɨuɨn saɨka wɨnkikɨn yɨpɨkɨn ɨinokɨinokɨn omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨiiyɨn. Siya siiya bwaeyan siir ɨdwo bɨ wɨnkikɨn. Nɨɨngaka. Siya kɨmiir kwoɨnau wɨnkikɨn.

4 Mɨ nɨ krɨra pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, nɨ krɨriir mɨiyo wadɨeko. Dimusi rani, krɨra hɨriiyar nɨnoknɨnkɨni, krɨriirɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siyar nɨmbingiko tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiir tɨram. Krais siya krɨriirɨn siir kɨrɨe aeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn yɨpɨkɨ siir Ad ɨeya hauugiya Adi Komii siya siir. Mɨ krɨra hɨriinan asi naɨngwowi, ta yaiya krɨra boɨnkiya kɨmiir, ya yai kaimwokɨ kaimwo aeyaɨrga. 5 Mɨ krɨra hɨriiyar naɨngwowi, ta mɨiya krɨriir kɨrɨe ara prɨimɨriigɨswo, wɨ dɨg di ywowi mɨ krɨra wɨ hɨnɨɨn di mɨ boɨni, krɨra wɨ dɨgar nwowi. Dimusi rani, krɨriirɨn kɨrɨe Adi Komii siya hauugɨn mɨ krɨra mɨi aiir mɨriiyɨm dɨg asi nwowi. 6 Mɨ ɨiya Adi Komii siya krɨriir nɨmbina ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwam, siyɨu wɨnɨn siir yai kɨbi aiir boɨnmɨmauuwam, krɨriirɨn siya siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn ta mɨi aiir mɨriiyamɨn. Mɨ tɨ siyɨu wɨnɨn siir yaiya ya yokwoni bɨ wɨnka, ya Adi Komii siir naeyɨuɨn siya haigimauuga iikami kwoɨn. Mɨ tɨ siyɨu komii komiiyɨm bɨdi bɨdiniya Adi Komii siyar hauugiyɨm, yɨm ɨinokɨinokɨn iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir nɨisiimauuwankɨm. Mɨ sɨma sɨmiir sɨbgu ap karamae nwowi, sɨma wɨ pɨ naowi. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨinokɨinokɨn iikam ɨmiirɨn siyar nɨkpɨtmai haigɨnɨuwi, sɨma sɨbgu oyokiyokɨikaeyamɨm ɨinokɨinokɨn Adi Komii saɨka.

7 Mɨ tɨ siyɨu komiiyɨn siir yaiyɨm Adi Komii siya wɨnkiyɨm siiya ɨdwo mɨ kɨmɨdiniya Moses siir hauugi. Mɨ siya tɨ hɨriinan tɨrkiyɨn mɨ Adi Komii siir kɨrɨeya ɨni paenan Moses siirar yɨuyakiya mɨ siir whwonkamɨn ɨni wara yɨuyakiyɨn. Mɨ mhoɨiya tɨ dimɨnɨn paenan nɨuyan ɨna prɨkiiraraokiyɨn mɨ mhoɨiyan ɨni hindara kɨgugu ɨguskiyɨn. Mɨ tɨ dimɨnɨn paenan nɨuyan Moses siir whwonkam hɨrɨn pranae pranae bɨ nɨuyakɨn mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma siir bɨ sɨbgu kɨgsɨbwɨnkɨm. Tɨ dimɨn taemɨnɨm siyɨu komii siirɨm, iikam ɨmiirɨn sɨmar naokao haigɨnɨuwi, sɨma Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm paenan nɨuyaiyɨm sɨmaka nɨtkɨm. 8 Mɨ nɨm krɨma iikam ɨmiirɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwi. Mɨ tɨ digworaekwowɨm krɨmiirɨn maɨrgɨmaɨrga komiigak sɨmar nwowaigɨnɨuwi mɨ krɨma mouni hanɨɨn asi siinkaowi yɨm ɨni Moses siya wɨnɨm siyɨu komii siir yaiyɨm bɨiyanɨm ɨni sɨmiir haiburɨm. 9 Adi Komii siya tɨ siyɨu komiiyɨn Moses siir hauugɨn. Yɨo iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir nɨisiimauugɨn mɨ sɨmiirɨn hɨriinan warar mɨ ɨisiimauugɨn, sɨma wɨ ɨrɨpa nwo rani, Adi Komii saɨkan, ɨinokɨinokɨn. Mɨ tɨ siyɨu komii siir mɨiyɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm, bɨmbɨuwi rani. Mɨ tɨ kitɨbmii boɨn wɨna saiir mɨiyɨm yɨm mɨn nɨmbingɨm iikamɨm sɨma Adi Komii siir whwonkam ɨda dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowɨm. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ ta mɨiya ya ɨni siyɨu komii siir mɨi aiir haibura kougɨ kouwɨn ɨni saeya ywowa. 10 Moses siir mɨiyɨm mɨ siyɨu komii ɨkɨn, yo wadɨekɨ wadɨe owaɨrgo. Mɨ tɨ dimɨn whɨso, kɨrɨe aka mɨ siir dimɨnɨn paenan nɨuyaei ɨkɨn yo bɨdi dɨgiyo mɨ bɨdi mɨ prɨkiiyamo. Mɨ ɨni biyɨekɨ biyɨe ywokiyo. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siir mɨiya ya tariinanɨn ɨni komiigɨ komii ywowa. Saeya ɨna mɨriiya mɨ saeya wɨ prɨkiiyam tani. 11 Mɨ mɨiya yɨpɨkɨ wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami ya dimɨn mɨiyɨkɨn paenan nɨuyaeiyɨn siir kɨrɨe komiigaka. Mɨ mɨiya yɨpɨkɨ wɨ ɨi prɨei nwo karamae nwowi ya wɨ sapi prɨkiiyami.

12 Krɨma ta saiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, tɨkɨ yai kɨbiyɨm yɨm wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami mɨ krɨma siir dimɨn mɨiyɨkɨn paenan nɨuyaiyɨn siiram nwowi, siya nɨtɨm. Mɨ krɨma siir yaisɨm kwɨr swokɨ haigiprakai rani. Krɨma sɨmiirɨn wa boɨnmɨmauuwi mɨ iikamɨm sɨma wɨ nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm sɨmiirɨn. 13 Krɨma Moses siya tɨrɨm sɨmiir tɨr tani. Dimusi rani, yɨo siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn siyɨu komii siir kɨrɨe aiirɨn saeya dɨgii. Mɨ siya siir whwonkam ɨiirɨn yɨuɨsni asi nɨtɨmwanɨugɨn. Mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma Adi Komii siir dimɨn kɨbiyɨn paenan nɨuyan siir whwonkam ɨiir nɨuyan siya prɨkiiraraoki mɨ ha dɨgɨguskii, wɨ sɨma pɨ kɨgisi. 14 Mɨ tɨ Moses siya higrɨnɨuɨn siir whwonkamɨn yɨuɨsni mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma hɨnɨɨna bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm, Adi Komii siya sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn wɨ wadɨeyar nwowi. Tariigɨna ya ɨni yɨuɨsnan ywowa sɨmiir kwoɨn ɨiir higrɨnɨuam. Mɨ tariinanɨn Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma ɨrɨpa haɨngiriyɨu owi mɨ sɨma Moses siir yaiyɨm sɨmiir mwaɨni mɨ sɨmiir kwoɨnɨm wɨ sɨbgu naɨngwo omok rani, Krais siir dimɨn taemɨn ɨmiiramɨn sɨma tɨra saiir hɨriinan. Yɨ ɨni yɨuɨsnan ywowa ɨni sɨmiir kwoɨn ɨmiirar nikɨ higrɨnɨukrɨpkaiyɨm. Mɨ ɨiya iikamɨm Krais siir yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma ha naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiiram, yɨm ɨni yɨuɨsɨm yɨpɨkɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiir nikɨ higrɨnɨuɨm mɨ sɨmiirɨn Adi Komii siya swokɨ haiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ siya sɨmiir ɨna kabɨtnouwidnankaigiyɨm. 15 Mɨ bɨiya hɨrankar nɨtyokiyokɨiyɨn mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨn. Mɨ ɨiya iikam sɨma Moses siir yai ɨmiir mwaɨniyɨm dimɨnɨn yɨuɨsnanɨn sɨmiir kwoɨn ɨiir higrɨnɨuɨn. Dimusi rani, sɨma Krais siir dimɨn taemɨn ɨmiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm. 16 Mɨ iikamɨm sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm kisɨna haigii mɨ sɨma Bɨiyan Inkam Komii Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, yɨm ɨni tɨ iikamɨm Adi Komii siya kibwaembwae haigiyɨm yɨuɨsɨm yɨpɨkɨ sɨmiir nikɨ higrɨnɨuɨm nɨnoknɨnkɨn karamae sɨma nwowam mɨ sɨmiirɨn wɨ siya nɨtkaigaigi. Mɨ sɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm, tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir hɨriinan. Tɨriigɨnɨn yɨo ɨni Mosesni nikɨ tɨrɨn ɨni hɨriinan ywowɨn. Mɨ ɨiya siya Adi Komii siir omaka saiir namiyɨm mɨ ta yɨuɨsa siir mwo hɨr nwowa yapa hakaigɨngigi. 17 Mɨ tɨ Bɨiyan Inkam Komii siir yaiya ya Adi Komii siir naeyɨu ɨeyaɨrgɨn. Mɨ ɨiya siya iikamɨm sɨmiir kwoɨnau nwokaiiyɨn mɨ siya iikamɨm yɨpɨkɨ Moses siir siyɨu komiiyɨn mɨ dimɨn biyɨe aka sowiir aowa sɨma nwowa wɨ siyar nonkwo ɨuguskii mɨ sɨma wɨ rɨrmiiya nwoki. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ hɨriinansi boɨni hɨnɨɨnɨn, sɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. 18 Krɨma whɨekakarɨn ɨni opnaɨnan ywowɨm, aknaɨnan Bɨiyan Inkam Komii siir dimɨn kɨbiyɨn paenau nɨuyaiyɨn ɨkɨ iikamɨm paenan sɨmiir nɨuya haigɨnɨuwikɨn. Mɨ krɨmiir whwonkamɨn higrɨnɨu karamae nwowi mɨ sɨma wa kɨgnɨnoknɨnkɨni Bɨiyan Inkam Komii siir naeyɨuɨn ɨni krɨmakar nwowɨn. Mɨ krɨmiir kwoɨnɨm siyar kisɨsana haigiyokiyokɨii siir hɨriinan kɨnar nwowɨm. Ɨriig.

4

Aposel kamɨm sɨma paenan nɨuyanan boɨnmɨmauugɨm

1 Adi Komii krɨmiir Wanɨn sasaɨrgɨn krɨmiirsi naɨngwoyɨmyokɨn mɨ krɨmiirɨn siyar mɨ ɨmbingɨn siir mɨi aiir mɨriiyɨm siir siyɨu komii wɨnɨn iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwɨm. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ krɨma wɨ digɨumii siir kɨpi haimriiyɨu mɨ wɨ ta mɨiya saiir mɨriisi kɨpi nɨdid. 2 Krɨmiir digɨuɨn tɨ mɨi bibiyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii bɨdi haimriiyɨugigɨn. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ɨinokɨinokɨn tɨ mɨi ɨmiirɨn hindara nɨmprɨo mɨriiyɨm, yɨm wɨ sɨmiirar swokɨ kiyopsɨbgi haigɨnɨuwikɨm. Mɨ nɨm krɨma nɨksɨsae mɨi bɨ mɨriigɨm mɨ krɨma Adi Komii siir yai aiir bɨ mɨ ikwowaisiigɨm mɨ saiirɨn yaeya bɨ mɨ kisɨna boɨnmɨmauuwikɨm. Nɨɨngaka. Krɨma yaimwokɨyaimwo aiirar boɨnmɨmauuwikɨm Adi Komii siir whwonkam ɨdan. Mɨ iikamɨm ta yai aiir wakaeiyɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨinokɨinokɨn pa nɨnoknɨnkɨnkii, krɨma yaimwo aiirar boɨnmɨmauuwi. 3 Mɨ tɨ mɨi kɨbi kɨbiyɨm yɨpɨkɨ krɨma boɨnmɨmauuwiyɨm iikamɨm sɨmiir, sɨma sɨbgu wakaeyokna karamae nwowi mɨ yɨm tɨ sɨma omɨn paeya namiyɨn siir namanɨm mɨ sɨma wɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨn tani. 4 Yɨm sɨma ta yai kɨbɨeya saiiram bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨnikɨm. Dimusi rani, yɨu biyɨeyɨn tɨ nuɨn siir tɨranɨn Setan nɨkɨuwiyɨn sɨmiir kwoɨnɨm siya nɨtkii ɨkouwi mɨ sɨma tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn panɨɨnsi sɨbgu ɨnoknɨnkɨnsi mɨ sɨmiiram panɨɨnsi mɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨnsi. Sɨmiir kwoɨnɨm Setan siya kiyɨpsɨbgi haigɨnɨuwi mɨ sɨma tɨ dimɨn ɨiirɨn panɨɨnsi sɨbgu ɨnoknɨnkɨnsi mɨ sɨmiiram panɨɨnsi mɨ aɨngwo tɨbmiisi sɨmiir kwoɨnɨm siya kiyɨpsɨmsɨbgi mɨ sɨma panɨɨnsi sɨbgu ɨnoknɨnkɨnsi Krais siir Yai Wɨn kɨbɨeya saiirɨn. Tɨ yai kɨbi kɨbiyɨm yɨm Krais siir dimɨn taemɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir boɨnka, yɨpɨkɨ krɨmiir nɨisiimauuwɨm hɨnɨɨn, Adi Komii siya panɨɨngɨn mɨ yɨpɨkɨn Adi Komiinan siyar swokɨ owɨn. 5 Krɨra kɨmiirɨn, krɨra krɨrar bɨ prɨinaɨngwo boɨnkɨn mɨ kɨma wɨ krɨriir inɨg ɨiirɨn wa hainan tani nɨɨngaka. Krɨra ɨinokɨinokɨn kɨmiir boɨnmɨmauuwiyɨm krɨra hɨriiyar boɨnikɨm Jisɨs Krais siya Bɨiyan Inkam Komiigɨn. Mɨ nɨkrɨra kɨmiir mɨiyan inkamko krɨra kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwikɨm siir sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm. 6 Adi Komii siya bɨigɨ bɨiyarɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨn, nɨiya dimɨnɨn paenanɨn wa mɨ ɨuyaei. Mɨ ya ta yaiya krɨmiir kwoɨnau bɨdi kwɨrii ɨdwokaiya. Krɨma Adi Komii siir kɨrɨeya saiir bɨdi kɨgɨm paeni hanɨɨn Jisɨs Krais siir whwonkam ɨiir nɨuya. Mɨ ta kɨrɨeya, ta krɨma nɨnoknɨnkɨna ya ɨni paeni hanɨɨn krɨmiirar nɨuya.

7 Ya ɨni wadɨekɨ wadɨe ywowa, ɨni dimɨnɨn nɨbnau krɨma haigiiyɨn umɨr komii saɨniyɨn. Krɨma nonkwowam mɨ krɨma haiyaprɨrɨram mɨ ta Yai Wɨn Kɨbiya Jisɨs Krais siira ya ɨni hɨriinan ywowa mɨ nɨm krɨma ɨni tɨ nɨbɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm iikam nɨɨngam. Mɨ tɨ dimɨnɨn siya haigiyɨn krɨmiir kwoɨnau, yɨo iikamɨm sɨmiir nɨisiimauugɨm, dimɨn kɨbiyɨm krɨma tɨrɨm sɨmiir. Yɨm tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir bwamɨm yɨm krɨmiir tɨr nwo rani. Nɨɨngaka. Takɨ kɨrɨeya Adi Komii siir hɨrankɨ nɨtka, krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ taka kɨrɨeya ɨni kɨrɨe nhɨrɨm sɨmiir haiburɨm. 8 Mɨ hɨnda tɨnda dimɨn bibiyɨeyɨm pa nɨti krɨmiir hauuwam kɨmbɨpɨsu mɨ sɨma krɨmiir bɨ nikwowaisiigɨm. Krɨma nɨnoknɨnkɨn tani, tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨma dimuam nɨti, krɨmiir hauuwamɨn kɨmpɨpɨsu mɨ krɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma tɨrɨm sɨmiir bɨ nonkwo ɨguskikɨm. Nɨɨngaka. 9 Iikam whɨekakɨm krɨmiir sau omom nwowɨm mɨ yɨo Adi Komii siya krɨmiir bɨ swokɨ haibur mɨmɨnkɨn. Iikam nhɨrɨm krɨmiir bɨdiyar mɨ ɨpɨmpar akaigai aowɨm mɨ krɨma bɨ naokɨm. Nɨɨngaka. 10 Mɨ ɨinokɨinokɨn krɨmiir pɨuɨm hankak sɨmiir sɨmiirar nwonɨnaei bɨiya kam bibiyɨeyɨm sɨma nɨpɨmpara Jisɨsni mɨ siir pɨua hankak hankak ha nwowaigɨnɨuwa saiir hɨriinan. Mɨ ɨiya iikam sɨma tɨ hanɨm kariir pɨu tɨr nwowɨm sɨmiir kɨgɨm mɨ sɨma ɨna yɨnoknɨnkɨnkiyɨm, Jisɨs Krais siya ɨni krɨmakar nwowɨn mɨ krɨmiirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ ɨiya inkamkɨ krɨmiir nɨpɨmpariyɨm mɨ krɨma panɨɨnsi yaosi, krɨma pɨ hɨriinanar mɨ owi. 11 Mɨ ta ɨiya krɨma tɨ nu ɨiirar nikɨ owa, iikamɨm sɨma krɨmiiramar kaokɨm, krɨmiir nɨsomsom aowam. Dimusi rani, krɨma Jisɨs Krais siir mɨi aiir mɨriigɨn. Mɨ tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm krɨmiiram nɨtiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨ iikamɨm sɨma pa nɨnoknɨnkɨnkii, Jisɨs Krais siya ɨni krɨmakar nwowɨn mɨ krɨmiirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ krɨma hɨriinan asi nwowi. 12 Mɨ inkamɨm krɨmiir nɨpɨmpariyɨm mɨ krɨma pariiparii wa pɨ yaowɨn. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ krɨma tɨrɨm, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ kɨma wɨ Adi Komii saɨka nwoyokiyokɨigaeyami, ɨinokɨinokɨn mɨ kɨma wɨ ta yaiya wɨ saiiramar naɨngwo tɨbmii krɨpkaii.

13 Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn inkam nwɨrɨn Adi Komii siir yai ɨmiir wɨnkiyɨn yokwo Samni, siya hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨn, kara Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn mɨ kara ɨinokɨinokɨn siirɨn ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwikɨn. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ tari tɨ inkamɨn hɨriinan boɨnkikɨn. Dimusi rani, kɨma Adi Komii siiramɨn siir hɨriinan naɨngwo tɨbmii kɨɨni. Mɨ krɨma ɨriipɨ hɨriinan ɨinokɨinokɨn iikam ɨmiirɨn Adi Komii siirar mɨ boɨnmɨmauuwikɨm. 14 Krɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwikɨm. Dimusi rani, krɨma hɨriiyar nɨnoknɨnkɨni, Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn mɨ mhoɨiya siya wɨ krɨmiir mɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi. Mɨ krɨma wɨ Jisɨs saɨkar nwowi mɨ krɨmiirɨn wɨ siyar nanmaiwarkainaei mɨ krɨma wɨ siir whwonkam ɨda kingiin namwoɨuwi. 15 Mɨ dimɨn bibiyɨeyɨm, aposel kamɨm krɨmiir nɨmbimbɨiniyɨm, yɨm tɨriigɨnɨm yɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm. Dimusi rani, krɨmiir yai ɨmiirsika. Mɨ Adi Komii siir naɨngwobumbu ɨni hɨnda tɨnda yamkiya. Mɨ iikamɨm ta saiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ sɨma Adi Komii siir boɨn wadɨekii mɨ wɨ siir inɨg ɨiir hainan prapraskii, tɨ dimɨn taemɨnɨm siya tɨrɨm sɨmiirsi. Ɨriig.

Yɨm tɨ digworaekwowɨm yɨm dimɨn komii rani. Dimusi rani, krɨma wɨ mhoɨiya haii.

16 Krɨra wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo karam nwo rani, tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya iikam krɨmiir hɨdnɨnsiin ɨdwowi mɨ krɨma whɨekakarɨn wɨ siir inɨg ɨiir hainan prapraskii. Mɨ ɨinokɨinokɨn krɨmiir pɨuɨm yɨm wa naonami mɨ ɨinokɨinokɨn Adi Komii siya wɨ krɨmiir kwoɨn ɨiirar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi wadɨe nwowamɨn. 17 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ hɨk krɨmiir hauu haigɨnɨuwɨm yɨm dimɨn komii rani, yɨm ɨi prɨei bɨ nwowikɨm. Mɨ krɨmiirɨn wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm yɨpɨkɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamiyɨm ɨinokɨinok sɨmiir haiyamɨn ɨni ɨkɨ digworaekwo nhɨrɨm sɨmiir haiburɨm. 18 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, krɨma krɨmiir kwoɨn komiiyɨn wɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨmiir nhwokar kɨgiyɨm wɨ sɨmiiram kɨpi naɨngwo. Nɨɨngaka. Krɨma dimɨn taemɨnɨm krɨma kɨg karam nwowiyɨm, Adi Komii siya hauuwi krɨmiir mhoɨiya, sɨmiiram daɨngwo mɨ sɨmiiram dwokwokɨn. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ krɨma kɨgiyɨm, tariinan, yɨm wa nɨti mɨ wa swokɨ dɨgi mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ krɨma kɨg karamae nwowiyɨm yɨm wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn. Ɨriig.

5

Dimɨn taemɨnɨm aposel kamɨm sɨma tɨrɨm yɨm iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm

1 Krɨma hɨriiyar nɨnoknɨnkɨni, mhoɨiya ta krɨmiir nuan pɨu biyɨeya ya wɨ sapi naowi mɨ wɨpi whɨii mɨ ya wa namkii. Yɨm ɨni omakam hindara ninɨ kaigrɨnɨu whwonkai sasaeiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ ɨiya krɨma naowi, krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, krɨmiir pɨu kɨbiya yɨpɨkɨ wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami, saiirɨn wɨ Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi mɨ krɨma wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨi kaeyami siir om hɨrɨn. Yɨm tɨ digworaekwowɨm yɨm ɨni omaka mɨiyɨka Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya mɨrii okwowa siir om hɨr krɨmiiram, krɨma nwowam ɨni saiir hɨriinan ywowa. 2 Mɨ tariinanɨn krɨmiir kwoɨn komiiyɨn ɨni warɨ omɨn kouwanɨn siir waraur nɨtamar naɨngwowɨn, tɨ pɨu wɨn kɨbiyɨm yɨpɨkɨ wɨ Adi Komii siya hauuwi krɨmiir mɨ krɨma wɨ sɨmiirar ninɨ onii. 3 Mɨ hɨriinankɨnɨuwi tɨriigɨnɨn hɨriinan tɨrkɨswo mɨ krɨma wɨ kwoɨnbudara di ywowi mɨ hɨriirɨn pɨu karamae di yapnɨnopkai nami. Nɨɨngaka. 4 Krɨmiir kwoɨn komiiyɨn ɨni tɨ pɨu wɨnɨm yɨpɨkɨ wɨ krɨma haii Adi Komii siir hɨrankɨ, ɨni sɨmiir haiyamar hɨugɨmkrɨpɨm. Mɨ ta pɨu biyɨeya ta hindara nwosɨsaeya, ta krɨma nwowa tɨ nu ɨiir ya ɨinokɨinokɨn hɨk krɨmiir swokɨ hauunanaei. Mɨ krɨma pɨ boriisopi ta pɨua kwoɨnbudara nwowiya saiir nwowɨm krɨma hɨnɨɨnam naɨngwowi, Adi Komii siya pɨu wɨn kɨbiya saiir nii kɨnɨrkai haigɨnɨuwɨm. Mɨ krɨma ta pɨua naonanaeiya ta pɨua nao karamae nwowiya saɨka nɨnowanam tɨri. 5 Yɨo Adi Komii sasaɨrgɨn yɨpɨkɨ tɨ pɨu wɨn ɨmiir dirɨraerarɨm krɨmiiram, krɨma haiyam. Mɨ ta hɨriinan saiirsika. Dimusi rani, tɨ dimɨn ɨiirsika. Siya siir naeyɨuɨn krɨmiir bɨdi hauugiyɨn mɨ krɨma wa nwokɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm hɨnɨɨn, krɨma tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn wa haii tɨ siya nɨmbinɨm krɨmiiram.

6 Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya dirɨraerarɨm, siya wɨ krɨmiir hauuwi mɨ ɨinokɨinokɨn krɨma wɨ kɨrɨe hɨriiyar nwokrɨpkaii ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyam. Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, ta ɨiya krɨma ta pɨu aiirar nikɨ owɨm, krɨma Adi Komii saɨka nikɨ orani, siir om ɨiir. 7 Krɨma tɨ dimɨnɨm Adi Komii siya dirɨraerarɨm krɨmiiram krɨma sɨmiir nikɨ kɨg rani. Mɨ nɨm krɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm krɨma sɨmiirɨn wa haii. Dimusi rani, Adi Komii siya bɨ nɨksɨsaeikɨn siya yaimwo ara boɨnikɨn. 8 Kara kɨmiirɨn kaimwowar boɨnkii, krɨma naosi naɨngwo ɨdid rani. Nɨɨngaka. Krɨma ta nu tɨran pɨua saiir haiburgigam tɨri. Mɨ krɨma wɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Adi Komii wɨ saɨka nikɨ owɨm siir om hɨr. Yɨo tɨriigɨnɨn ɨni tɨ krɨmiir pɨu aeya nwowa tɨ nu ɨiir ɨni siir haiburɨn. 9 Mɨ ta pɨua ta nu ɨiir krɨmar mɨ owa krɨma saiirar mɨ owi mɨ krɨma krɨmiir pɨu kɨbiya Adi Komii siir omana saiirar mɨ owi, ya tɨ hɨriinana ya dimɨn komii rani. Krɨma bɨiyɨn mɨnam tikɨ aɨngwo, dimɨnɨn Adi Komii siya naɨngwowɨm krɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨnam mɨ krɨma tɨram, sɨmiir tɨram daɨngwo. 10 Kara tɨriigɨnɨm kɨmiiram boɨnkikɨm. Dimusi rani, mhoɨiya krɨma wɨ Krais siir whwonkam ɨda nokwowi mɨ wɨ siyar hɨdi krɨmiirɨn, dimɨn taemɨnɨm krɨma tɨrɨm sɨmiirsiyɨn. Ɨiya krɨma tɨ pɨuɨm tɨ nu ɨiiranɨm sɨmiirar nikɨ okrɨpkai mɨ siya wɨ krɨmar tɨrɨm wɨ sɨmiirar swokɨ hɨdi. Siya dimɨn wadɨe nasi tɨri, iyɨe? Wɨ dimɨn biyɨe tɨri krɨmiirɨn, krɨma tɨrɨm sɨmiirsiyɨn. Ɨriig.

Aposel kamɨm sɨma iikam ɨmiirɨn mɨnsi whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm sɨma Adi Komii saɨka nongwomamaɨr aeyɨm

11 Mɨ ɨiya krɨma Adi Komii siirsi nɨdida saiir nɨnoknɨnkɨnɨm krɨma mɨini hanɨɨn asi mɨriigɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyam mɨ sɨma sɨmiir nwokɨ wakaeyoknam. Dimusi rani, krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, mhoɨiya siya krɨmiirɨn wɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma tɨrɨm wɨ sɨmiirsi hɨdi. Adi Komii siya krɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ an kara ha naɨngwowi, iikam kɨmiir kwoɨnɨm hɨnɨɨna daɨngwo, an kara siyɨu mɨiyɨk ɨiirar napikɨn. Mɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiirɨn kara whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn, ta Adi Komii siya mɨ aɨngwowa saiir hɨriinan. 12 Krɨma kɨmiirɨn hɨnɨɨna tɨr tani, kɨma hɨnɨɨna swokɨ boɨnam, krɨma wadɨekɨm, krɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨmiir boɨnmauuwamɨn mɨnam naɨngwokɨm, kɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm, krɨmiir siyɨu panɨɨngɨn. Mɨ mhoɨiya kɨma iikam ɨmiir boɨni, yɨpɨkɨ tɨ ha naɨngwowɨm, inɨg komiigak nwowiyɨm mɨ yɨuɨs mɨiyɨk mɨiyɨk ɨkɨm ɨni kou sɨma ywowɨm. Mɨ inkami kwoɨnɨm yɨm ɨni panɨɨna nwowɨm mɨ kɨma sɨmiirɨn wɨ ha boɨni tɨriigɨnɨm yɨm mɨiyɨk rani, ɨni kɨpɨii ywowɨm. 13 Mɨ kɨma krɨmiir boɨni, sɨma tɨ hɨnɨɨn asi boɨni sɨma pɨ whaowaei. Mɨ nɨm krɨma kɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, tariigɨna ya Adi Komii siir mɨi aeya tɨ hɨriinan krɨma boɨna. Mɨ kɨma krɨmiir boɨni, sɨmiir kwoɨnɨm wadɨekɨm, sɨma tɨ hɨriinan boɨnɨm mɨ krɨma kɨmiir boɨnmauuwi, yɨ wɨ mɨnsi boɨnmauuwi, kɨmiirɨn wɨ saeya nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 14 Mɨ ta Krais siya iikam krɨmiirsi naɨngwokwonanaeiya mɨ krɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn saeyar kiyai mɨ krɨma ta mɨi aiir asi mɨrii iikam kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam, tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kɨrɨeni. Krɨma tɨ hɨriinan dimɨn taemɨn ɨmiir asi tɨrkɨm. Dimusi rani, krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm siya siyaɨrgɨn naowɨn. Mɨ krɨma naoni hanɨɨnaka ɨni siyar yaowɨskiyɨn krɨmiirsiyɨn. Ya tariigɨna ya hɨnɨɨnga krɨma whɨekakarɨn saɨka bɨdiyar yɨnkɨn aonamɨm. 15 Krɨma naoni hanɨɨnaka ɨni siyar yaoɨskiyɨn krɨmiirsiyɨn mɨ nɨm krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir nwowɨm, krɨma dimɨn taemɨnɨm wɨ krɨmiir kwoɨnaɨrga prɨinaɨngwo dirɨraerar tani. Nɨɨngaka. Krɨma tɨ inkam nwɨruwan yɨpɨkɨn bɨiyar naowɨn, yɨpɨkɨn Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn mɨ omwai ha swokɨ waiyan iikam krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam siir kwoɨn ɨiirarar dap ɨski.

16 Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ krɨma wɨ hɨnɨɨna di yaɨngwowi, iikamɨm sɨma wadɨekɨm, iyɨe? Biyɨekɨm. Dimusi rani, sɨma inɨg komiigak bɨdi ywowɨm, iyɨe? Dimusi rani, sɨma digworaekwokɨ naokɨngugunankaigɨm. Nɨɨngaka. Yɨm tɨ hɨnɨɨn digworaekwowɨm yɨm nu tɨrankɨm. Bɨiya iikam krɨma dimɨn bibiyɨeyar nikɨ tɨra, krɨma Jisɨs Krais siirɨn inkami siyɨu ɨiirarar hɨdgɨn. Mɨ Tariinanɨn krɨma iikam ɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna hɨd rani, wadɨe mɨ biyɨe. Nɨɨngaka. 17 Mɨ ɨiya iikamɨm sɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨni Krais siir yai ɨmiiram mɨ Krais Jisɨs saɨka sɨbgu amasu kikɨni mɨ siya sɨmiirɨn wɨ iikam wɨn nwo haigɨnɨugi mɨ wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu rani. Mɨ tɨ bɨiyan dimɨn wrowɨm yɨm wa dɨgii. Mɨ dimɨn taemɨn wɨnɨm yɨm bɨiyan dimɨn taemɨnɨm wɨ sɨmiir ɨgsop aiir nokwokairinanaowidi.

18 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨmiir tɨrii nɨmbiniyɨm iikam wɨn krɨma nwowam, yɨm wɨ Adi Komii sasar tɨr ɨski sɨmiirɨn. Krais siya paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siirɨn tɨ hɨriinan saiirsi naokɨn, tɨ dimɨn taemɨnɨm Krais siya tɨrɨm krɨmiir mɨ Adi Komii siya tɨ dimɨn taemɨnɨm Krais siya tɨrɨm krɨmiir, hɨriinan saiirsi tɨrkɨn, krɨmiirɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ iikam krɨma yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siir sau omom nikɨ owɨm, tariinanɨn krɨma ɨni nomiiyau saɨkar swokɨ owɨm. Dimusi rani, Jisɨs siyar nɨnkiamasugɨn krɨmiirɨn. 19 Mɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma boɨniyɨm kɨmiir yɨm tɨ sɨma, Adi Komii siya iikamɨm nuanɨm krɨmiirɨn, dimɨn taemɨnɨm Krais siya tɨrɨn sɨmiirsi nɨnki amasu haigɨnɨugɨn. Mɨ tariinanɨn Adi Komii siya krɨmiirɨn bɨdi yɨmbinɨm nomiiyau nwowam. Siya dimɨn bibiyɨeyɨm krɨma tɨrɨm sɨmiirsi naɨngwo rani, sɨmiirɨn siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm mɨ tariinanɨn siir mɨiyɨm ɨni aposel kam krɨmiir kwauuwa. Siya iikamɨm nuanɨm krɨmiiram naɨngwokwonanaeikɨn mɨ krɨmiir ɨna yɨnkiamasuɨn krɨma saɨka nongwomamaɨr aeyɨm.

20 Krɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨm mɨ krɨma Krais siir ɨgsop aiir asi nokwokairinanaowigɨm. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ krɨma boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir, yɨm Adi Komii siya boɨnmɨmauuni hanɨɨnaka tɨsi krɨmar boɨnmɨmauuwɨm kɨmiirɨn. Krɨma Krais siir whɨnkɨnsiiskɨn mɨ krɨma kɨmiirɨn hɨnɨɨn asi boɨni, kɨma Adi Komii siiram kiwaki, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ kɨma wɨ saɨka nwokɨ ongwomamaɨr aekiyamɨm mɨ wɨ saɨka nikɨ sɨbgu owɨm. 21 Krais siir kwoɨnɨn sasaɨrgɨn dimɨn biyɨe whɨrkɨ nwo karamae nwowɨn. Mɨ krɨmiirɨn Adi Komii siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ krɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm krɨma tɨrɨm, yɨm ɨni siyar haiprigɨnkiyɨm. Mɨ sɨmiirɨn ɨni Krais siir ɨɨnarar yonkwokiyɨm mɨ krɨma naoni hanɨɨnaka ɨni siyar yaoɨskiyɨn, krɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirsiyɨn mɨ krɨma wɨ saɨka asi namasukikɨni. Siya tɨ hɨriinanɨn mɨnam tɨrkɨn, iikamɨm krɨma yɨpɨkɨ siir yai aiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ ha boɨni, krɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm siir hɨriinan. Ɨriig.

6

Aposel kamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwɨm sɨma dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirsiyɨn hɨk prasae bɨ haigɨm

1 Mɨ nɨ krɨra, Pol kara mɨ Timoti siya, nɨ krɨra ɨrɨpa Adi Komii krɨmiir Wanɨn saɨkar mɨriigo. Mɨ krɨra kɨmiir asi nɨki, kɨma Adi Komii siir naɨngwobumbu aiir bɨdi haiyɨm mɨ tɨ naeyɨuɨn siirɨn hinda whɨsariiyar prɨiyokaeyamam kɨpi tɨr. 2 Ɨhɨ, kɨma wɨ hɨriinan kɨpi tɨr. Adi Komii siir yaiyɨm kamɨm sɨma wɨnkiyɨm bɨdi bɨdiniyar Yokwo Komii saiir, yɨm hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨm,

mɨ Adi Komii kara, kɨriir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam naɨngwowi kɨra nhwo kwɨsboɨni mɨ kara ta kɨra kwɨsboɨna saiir wakaei mɨ tɨ dimɨnɨm kɨra kwɨsboɨnkiyɨm kara sɨmiirɨn wa whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ ɨiya kara kɨmiir nɨmbini mɨ iikamɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm kɨmiirɨn wɨ kara nanmaiwarkainaei mɨ kɨmiirɨn wɨ kara whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi.

Tɨ kara boɨnanɨm kɨmiir sɨmiir wakae, tariinanarɨn Adi Komii siya kɨmiir hainan praprasam naɨngwowi. Mɨ tariigɨtariinanarɨn, siya wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ wɨ kɨmiir nanmaiwarkainaei. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ tɨ naeyɨuɨn whɨsariiyar kɨpi prɨiyokaeyam mɨ ta naɨngwobumbuwa wɨ kɨgugugisi.

3 Mɨ nɨm krɨma inkamɨm pɨ boriisopi iikam nhɨrɨm sɨma ha naɨngwowɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma tɨriyɨm mɨiyɨk rani. Mɨ nɨm krɨma dimɨn biyɨe whɨr bɨ swokɨ tɨrmɨntɨrmɨnkɨm, sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyamɨn biyɨe sɨma nwowam mɨ sɨma krɨmiirɨn wɨ ha boɨni tani krɨmiir mɨiyɨm biyɨekɨm. Nɨɨngaka. Mɨ krɨma dimɨn biyɨe tɨrkɨswo mɨ tɨriigɨnɨn sɨmiirɨn wɨ siya pɨ kiyopsɨbgi haigɨnɨuwɨn mɨ sɨma wɨ di yokworɨnuwi. Mɨ nɨ krɨra hɨriinan naɨngwo rani, sɨma krɨriirɨn hɨriinan naɨngwo rani. Nɨɨngaka. 4 Mɨ tɨ dimɨnɨm krɨma tɨrɨm sɨmiir tɨrni hanɨɨnaka, krɨma iikam ɨmiir nɨisiimauuwikɨm hɨnɨɨn, krɨma Adi Komii siir mɨiyan inkamkɨm. Krɨma iikam ɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauuwikɨm krɨma hɨriiyar nokworɨnukrɨpkaiigɨm dimɨn taemɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨmiiram nɨtiyɨm mɨ hɨkpai hɨkpaiyɨm krɨmiir hauuwiyɨm krɨmiir tɨrbuwam, krɨma sɨmiirsi bɨ hɨuniyanaikɨm. 5 Sɨma krɨmiirɨn bɨdiyar mɨ ɨpɨmparɨm mɨ maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr bɨdiyar mɨ hɨugrɨpkɨikikaiyɨm. Mɨ krɨmiir sau omomɨm sɨma krɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨknan bɨ tɨrkɨm sɨma krɨmiirɨn ha mɨ ɨgbumbu. Mɨ krɨma mɨi pranaepranae bɨ mɨriigɨm, ɨni pɨu whaowakɨ krɨmar ywobugiyɨm. Ɨi nhɨrɨm krɨma nhwo bɨ sɨbgu whwonkaiigɨm mɨ mɨpi nae karamkaramar mɨ ami. Dimusi rani, krɨma Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauugɨm mɨ sɨma krɨmiirɨn hɨriinansi tɨri. 6 Krɨma krɨmaɨrgɨm siyɨu mɨiyɨk sɨbgu tɨriyɨm mɨ nɨm krɨma Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ nɨm krɨma ɨo bɨ nanka osɨsauuwikɨm, dimɨn taemɨnɨm krɨmiir kou nwowiyɨm sɨmiirsiyɨn. Krɨma bigɨn nasmɨrwaiya nwowikɨm mɨ krɨma iikamɨm sɨmiirɨn maɨrgɨmaɨrga pa mɨ ɨisiimauuwi sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ sɨmiiram naɨngwokwowam. Mɨ tɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn, tɨ krɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨn, krɨma iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauuwi, krɨma Adi Komii siir mɨigɨ mɨi aiirar mɨrii. 7 Krɨma ɨinokɨinokɨn yaimwo aiirarar nowomwarkaiyɨuwikɨm. Mɨ Adi Komii siir kɨrɨeya yɨpɨka krɨmiir hauugiya, ɨinokɨinokɨn krɨmiirɨn saeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, krɨmiir mɨiyɨm. Tɨ kamɨm yɨpɨkɨ yaiini digworaekwo nonkwowiyɨm, sɨma kimɨrkaiyam, tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm nhao sau, ɨrɨm hɨpɨg, sɨmiir sau omomɨn saɨka nɨnɨtam, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm, tɨ siyɨu mɨiyɨkɨn krɨma nwowiyɨn mɨ mɨiyɨm krɨma mɨriiyɨm yɨm ɨni hɨriinan ywowɨm. Yɨm sɨma ɨinokɨinokɨn krɨmiir kimɨrkaiigɨm, tɨrigɨnɨm yɨpɨkɨ yai biyɨe krɨmiir boɨniyɨm mɨ dimɨn biyɨe krɨmiir tɨriiyɨm yɨm sɨma wɨ krɨmiir nikwowaisii rani. Nɨɨngaka. Sɨmiirɨn wɨ krɨma nikwowaisii. 8 Iikam nhɨrɨm yɨm krɨmiir inɨg ɨmiir hainani mɨ nhɨrɨm yɨm krɨmiir swokɨ ikwowaisii nhɨrɨm pɨ krɨmiir mɨ ɨgbumbu kauwok ɨtkɨn boɨni mɨ nhɨrɨm iikam nhɨrɨm sɨmakan krɨmiirɨn pɨ yai wadɨeyar mɨ boɨni mɨ krɨmiir siyɨu ɨkɨn. Mɨ yɨm tɨ hɨriinan dimɨn taemɨnɨm yɨm dimɨn komii rani. Mɨ krɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma tɨrɨm sɨmiirɨn wɨ hɨriinanar tɨrkrɨpkai. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm ha naɨngwowi, krɨma iikam paii rani, nɨksɨsaeyaka waiwiigɨm. Mɨ krɨma hɨriinan bɨ tɨrikɨm krɨma yaimwo arar boɨnmɨmauuwikɨm. 9 Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowiyɨm mɨ yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan krɨmiir mɨ ɨnoknɨnkɨn tani. Mɨ Adi Komii siya mɨ siir iikam ɨma, yɨm sɨma krɨmiirɨn bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm. Iikamɨm krɨmiirɨn ha naɨngwowiyɨm, krɨma wɨ krɨmbi naowi mɨ krɨma pɨ omwaiya swokɨ waiyaei. Adi Komii siya kam ɨmiirɨn mɨnam kiwakikɨn, krɨmiir tɨoɨm. Mɨ siya ɨni krɨmiirar kɨgɨrkakɨn mɨ krɨma panɨɨnsi yaosi. 10 Mɨ tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm krɨmiiram nɨtiyɨm, krɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyam, krɨmiirɨn wɨ sɨma tɨri, maɨrgɨmaɨrga nwo karamɨn. Mɨ ɨinokɨinokɨn krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga hɨriiyar nwokrɨpkaii. Krɨma paeprikabar mɨ oka wɨndi, dimɨn taemɨn mɨ tɨr karamae, krɨma iikam ɨmiirɨn wa whɨnkɨnsiis haigɨnɨukrɨpkaii Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir sɨbgu onkworɨnukrɨpkaiyɨm. Nɨm krɨma ɨni inkamɨm tɨ nuɨn siirɨn digworaekwo karamae nwowiyɨn ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ nɨm krɨma digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkakaɨrgɨm mɨ tɨ digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm inkamkɨ sɨmiir nɨspakɨi haiyɨm wɨ dɨg nwo rani.

11 Mɨ kɨma tɨ iikamɨm tɨ omɨn Korin siir hɨranɨm, krɨra kɨmaka bɨdi boɨno mɨ dimɨn taemɨnɨm krɨriir kwoɨnau tɨr nwokaiyɨm kɨmiir bɨdi boɨnmɨmauuwɨm. Dimusi rani, krɨra kɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwonanae rani. 12 Krɨriir kwoɨnɨn kɨmiiram naɨngwokwonanaeiyɨn bɨ nikɨ dɨgikɨn. Nɨɨngaka. Krɨra kɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwonanae rani. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm krɨriiram naɨngwowɨn yɨo bɨdi dɨgiyɨn. Mɨ kɨma krɨriiram naɨngwokwonanae rani. Nɨɨngaka. 13 Mɨ tapa kara kɨmiirɨn pɨ adɨn siir yɨnisɨm ɨiir boɨniyɨn pɨ siir hɨriinan boɨnkii. Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, kɨma krɨriiram daɨngwokwonanae ta krɨra mɨ aɨngwokwonanaeiya iikam kɨmiiram saiir hɨriinan. Ɨriig.

Krɨma Adi Komii siir iikamɨm krɨma iikam biyɨe biyɨeyɨm sɨmaka kɨpi namasu

14 Kɨma tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowɨm ɨrɨpa sɨmaka kɨpi namasu. Nɨi nabɨeyo yo ɨrɨpa bɨ nwowiko mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn, Adi Komii siir iikamɨm sɨma ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowiyɨm sɨmaka kɨpi mɨrii mɨ dimɨnɨn sɨma mɨ tɨriyɨn siir wara kɨpi mɨ tɨr. Nɨɨngaka. Dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ wadɨe nwowiyɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ biyɨe nwowiyɨm yɨm ɨrɨpa kɨpi nwo. Nɨɨngaka. 15 Mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi, Krais siya mɨ Setan siya sowa wɨ kwoɨn whɨruwar nwowi? Yɨ tɨ hɨriinanɨn ɨni nɨɨnga ywowɨn! Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨn mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ hɨriinan kwoɨn naɨngwo karamae nwowiyɨn, sowa wɨ ɨrɨpa panɨɨna nwowi? Yɨ tɨriigɨnɨn yɨo siyɨu rani! 16 Mɨ Adi Komii siir omaka mɨ uruwai siyaowaini omaka aka, sowa wɨ ɨrɨpa panɨɨna nwowi, ɨrua nwowamɨn? Yɨ siyɨu rani! Krɨmiir pɨuɨm sɨma ɨni omakanan ywowɨm maeyaua Adi Komii siir naeyɨu ɨeya nɨdwokaiyana krɨmiir kwoɨnau tɨrɨn. Mɨ Adi Komii siyarɨn bɨiya yokwoni hɨnɨɨna boɨnkikɨn,

kara wɨ kariir iikamɨm sɨmiir mhɨi kwoɨnau nwokaii kara wɨ sɨmakar nwowi kara wɨ sɨmiir Adi Komii nwowi mɨ sɨma wɨ kariir iikam nwowi.

17 Mɨ Adi Komii siya ta hɨriinan saiirsi boɨnkɨn,

kɨma tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm, tɨ iikam bibiyɨeyɨm sɨma tɨriyɨm, sɨmiirsiyɨn aru dwo mɨ kɨma sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugig. Mɨ kɨma tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugigi mɨ sɨmiir mɨ ap karamae mɨ owi mɨ kɨmiirɨn wɨ kara haii, kariir iikam nwowam. 18 Mɨ kɨma hɨriinan tɨri mɨ an kara wɨ kɨmiir Ad nwowi mɨ wɨm kɨma wɨ kariir yɨnisɨmkɨ yɨnisɨm yɨnkamiyɨn mɨ yɨnisɨm yɨnugiyɨnar nwowɨskii, Adi Komiiyɨn, yɨpɨkɨ tɨ nuan digworaekwowɨm sɨmiir tɨrkiyɨn mɨ nɨnomor kouan ɨkɨm, siyaɨrgɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn tɨ hɨriinan boɨnkiyɨn. Ɨriig.

7

1 Tɨ kariir nomiiyauɨm, yɨpɨkɨ kara naɨngwokwowiyɨm, Adi Komii siya ta nɨmbina krɨmiir hauugika. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi, krɨma krɨmiir digɨuɨn, tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ krɨmiir tɨriyɨm dimɨn biyɨe tɨram mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ krɨmiir kwoɨn ɨmiir kiprɨdiyɨm, sɨmiirɨn digɨumii haimriyɨugig. Krɨma siyɨuɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir whwonkam ɨda dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowiyɨn siirarar dap ɨski mɨ Adi Komii siir kɨpi tɨr, siya krɨmiirsi nɨdidɨm. Ɨriig.

Om Korin hɨran iikamɨm sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm kisɨna haigigiyɨm mɨ Pol siir kwoɨnɨn ɨni maɨrgɨmaɨrgar ywokiyɨn.

2 Iikam kɨma, krɨriiram daɨngwokwonanaei krɨra kɨmiir warauran iikam nhɨrmi dimɨn biyɨe whɨr bɨ swokɨ tɨrbugo. Mɨ krɨra kɨmiir iikamɨm sɨmiir inkam nwɨr bɨ swokɨ tɨrbumɨmɨnkɨn mɨ krɨra kɨmiir bɨ swokɨ ɨksɨsaekɨm mɨ kɨmiir nwɨrni dimɨnsɨm whɨr bɨ swokɨ prɨihaigo, kɨmiir nhɨr ɨma boɨna saiir hɨriinan. Nɨɨngaka. 3 Kara tɨ yaiyɨm kɨmiir nɨkiyam bɨ boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Kara bɨiya kɨmiirɨn bɨdiyar ikɨ boɨnkiyɨn mɨ tariinanɨn tɨsa swokɨ boɨnkiyɨn, krɨra kɨmiiramɨn pranae pranae naɨngwokwo rani, kɨma naowi, krɨra kɨmaka naowamar mɨ aɨngwowi, iyɨe? Wɨ hɨnɨɨn kɨpi tɨr mɨ kɨma omwai mɨ waiyaei mɨ nɨ krɨra hɨriinan omwai kɨmakar mɨ waiya amar mɨ aɨngwowi. 4 Kara kɨmaka kwoɨno whɨsa nwo rani kara ɨinokɨinokɨn iikamɨm warauranɨm kɨmakan hinda maɨrgɨmaɨrga arar nwonanaeikɨn. Mɨ ɨiya dimɨn taemɨnɨm krɨriiram nɨtiyɨm, krɨriir kɨmpɨpɨsu haigɨnɨuam mɨ krɨra pɨ dimɨnɨm iikam kɨma tɨriyɨm pɨ sɨmiirar naɨngwo krɨpkaii. Mɨ tɨriigɨnɨm krɨriirɨn maɨrgɨmaɨrga sɨma nwowaigɨnɨuwi mɨ krɨriir kwoɨnɨn hiinsɨma asi nwowi.

5 Mɨ ɨiya krɨma nu haɨmii Masedonia tɨriirar mɨ ɨta, krɨma wadɨe bɨ minɨ onikɨm dimɨn bibiyɨeyɨm krɨmiirɨn ɨni hɨriiyar swokɨ tɨrkrɨpkaiyɨm krɨmiir pɨua bɨ swokɨ siismɨmɨnka. Nɨɨngaka. Sɨma krɨriirɨn bɨdiyar mɨ ɨkwao boɨnɨm mɨ bɨdiya mɨ ɨnkɨnyaeyao boɨnɨm mɨ krɨriir kwoɨnɨn iikam kɨmiirsiyɨn nɨdid prasae mɨ naɨngwoyɨmyok prasae bɨ kɨnko, dimɨn taemɨnɨm krɨra tɨrgigɨm kɨmiir mɨ inkam biyɨeyɨn siya nɨti, wɨ siya ninɨ tɨrbuni sɨmiirɨn. 6 Mɨ Adi Komii siyaɨrgɨn yɨpɨkɨ ɨinokɨinokɨn iikam sɨbgu siiboboɨnɨu haigɨnɨuwiyɨn, ɨiya sɨma hɨkak nwowiyɨm. Krɨmiir kwoɨnɨm siyar nikɨ kɨnsiis haigɨnɨugɨn inkamɨn Taitas nɨkɨuwiyɨn siya nɨkropkiyɨn krɨmiir ninɨ kɨgniyam. 7 Ɨhɨ, siya bɨdiyar yɨtɨn krɨmiirɨn siya inɨ siiboboɨnɨuni. Siya krɨmiirɨn mɨn ninɨ boɨnikɨn, kɨma siirɨn panɨɨn panɨɨna siiboboɨnɨugɨm dimɨn taemɨn kɨbi kɨbiyɨm kɨma napɨm mɨ kɨma tɨrɨm. Tɨriigɨnɨn krɨmiirɨn maɨrgɨmaɨrga sɨma nwowaigɨnɨuwi. Mɨ siya ha nɨtɨn, krɨmiirɨn siya inɨ boɨni, siya kɨmiir bɨdi kɨgnakiyɨn mɨ wɨm kɨma krɨmiir kɨgam asi naɨngwokɨm. Mɨ kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsi asi nɨdidgɨm, yɨpɨkɨ hɨk krɨmiir tɨrhaigɨnɨuɨm. Mɨ wɨm kɨma krɨmiiram asi naɨngwokikɨm mɨ wɨm kɨma pɨ krɨmiir mɨrmii aiir nwowi ɨiya iikam ɨma boɨniyɨm dimɨn taemɨn biyɨeyɨm krɨmakar nɨnkɨkɨniyɨm kɨmiirsi. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan dimɨn taemɨn ɨmiir tɨrkiyɨm mɨ wɨm kɨma kariir tɨrkii, kara maɨrgɨmaɨrga kɨmaka nwowɨm.

8 Mɨ ta yokwowa bɨiya kara wɨnkiya kɨmiirɨn hɨkak saeya mɨ o karamaekɨ wɨndi mɨ an kara ha naɨngwowi, ta yokwowa bɨiya kara wɨnkiya kɨmiiram ya dimɨn wadɨe aeyaɨrga. Kara hɨkak dimusi bɨ nwokɨn, kara hɨriiyar naɨngwokɨn, kɨmiirɨn ɨi nhɨrɨm wɨ hɨk saeya hauuwi. 9 Mɨ tariinanɨn, kara maɨrgɨmaɨrga komiiga, kara yokwo kɨmiiram wɨnkiyɨn kara maɨrgɨmaɨrga bɨ nwokɨn, kɨma tɨ hɨkak dimɨn taemɨnɨm kara wɨnkiyɨm hɨkak sɨmiirsi nwowɨm. Nɨɨngaka. Kara maɨrgɨmaɨrga mɨnam nwokɨn hɨkak kɨma nwowa mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm kisɨna haigiyɨm mɨ tɨ dimɨn mɨiyɨkɨm sɨmiiram swokɨ sɨbgu apɨm. Tɨ dimɨn taemɨnɨm kara wɨnkiyɨm kɨmiiram, sɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi haiyɨm. Kɨmiir kwoɨn ɨmiir kisɨna haigiyam mɨ kɨmiirɨn sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm. Mɨ hɨriinan saiirsika krɨma maɨrgɨmaɨrga asi nwokɨm. 10 Tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn Adi Komii siya haigɨm mɨ kɨmiirɨn hɨkak asi nwowaigɨnɨugɨm mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm siya kisɨna haigikɨm. Mɨ siya wɨ kɨmiir asi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ kɨmiirɨn wɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirsi asi nanmaiwarkainaei. Tɨ dimɨnɨm yɨm dimɨn wadɨe ɨmaɨrgɨm mɨ krɨma sɨmiirsiyɨn maɨrgɨmaɨrga nwo karamae kɨpi nwo. Mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ nuan iikamɨm sɨmiir tɨriyɨm, maɨrgɨmaɨrga nwo karam sɨma nwowam, yɨm naokaowikɨm mɨ sɨmiirɨn kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyam sɨma bɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwikɨm. Nɨɨngaka. 11 Sɨbgu sɨbgu daɨngwo omok tɨ hɨkɨm sɨmiir tɨrɨm mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn ha nɨnkpɨtkiyɨm kɨmiiram sɨma ɨni dimɨn wadɨekɨ wadɨe ɨmar yɨmbiyamɨm. Mɨ sɨma kɨmiir kwoɨn ɨmiir asi tɨrkɨm hɨriinan nwowam naɨngwowɨm. Mɨ sɨmiirɨn digɨumii haigɨngikɨm, tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm kɨma napɨm, yɨpɨkɨ kara wɨnboɨnkiyɨm. Kɨmiir kwoɨnɨm sɨma kiprɨd haigɨnɨuwi, inkamɨn yɨpɨkɨn dimɨn biyɨe tɨrɨn siirɨn ɨgao yai boɨnɨm. Mɨ kɨma tɨ dimɨn biyɨe hɨriinanɨm yɨpɨkɨ kɨmiir nɨmbiyamɨm sɨmiirsi bɨdiyar mɨ ɨdidɨm. Mɨ kɨma hɨriinan bɨdiyar mɨ aɨngwowɨm, kara nɨti kɨmiirɨn sɨmiirsi whɨndiraeraram mɨ wɨm kɨma kɨmɨdiniya kamɨm dimɨn bibiyɨe tɨriyɨm, sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam swokɨ kwanaɨngwo. Ta yokwowa kɨmiir tɨrkika, kɨma kariiram naɨngwokwonanaeiyɨm mɨ kariiram naɨngwowɨm, kɨmaka ɨrɨpa nwowam mɨ ya tariigɨna ya kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuga kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siiramɨn kɨrɨe nwowɨm. Kɨma kariir yai aiirɨn bɨdiyar wakaeyɨm mɨ ya tariigɨna, ya kariir nɨisiimauuga hɨnɨɨn, siyɨuɨn kɨma nwowiyɨn hɨnda tɨndan wadɨe bɨdi ywokiyɨn. Mɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨmiir waraur nwowɨm sɨmiirɨn kɨma bɨdi sɨbgu tɨrkiyɨm mɨ siirɨn kɨma asi nɨridnatkikɨn.

12 Mɨ ɨiya kara ta yokwowa saiir wɨnkiya, kara kamɨm yɨpɨkɨ siyɨu biyɨe tɨrɨm sɨmiirsi bɨ naɨngwokɨn. Mɨ ɨiya kara ta yokwo aiir wɨnkiyɨn kɨmiiram kara tɨ inkamɨn yɨpɨkɨn siyɨu biyɨe tɨrɨn siirsi bɨ naɨngwokɨn. Adi Komii siya kariir kwoɨn ɨiirɨn bɨdi yɨnoknɨnkɨnkiyɨn, ta yokwowa kara wɨnkiya iikam kɨmiiram, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam kara hɨnɨɨna naɨngwowi kɨmiir siyɨuɨm idowɨiya dwoki Adi Komii siir whwonkam ɨda. Kɨma wa nwokɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm, kɨma krɨriiram naɨngwokwonanaei mɨ ta hɨriinana saiirsi wɨnkika ta yokwowa. 13 Mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm krɨriir, krɨriir siiboboɨnɨu haigɨnɨuɨm sɨma sɨma rani, dimɨn taemɨnɨm kɨma whɨndiraerarɨm Taitas siir wokmaihaigɨnɨuam mɨ krɨra tɨ saɨka nwowo, krɨra maɨrgɨmaɨrga komiiga. 14 Mɨ bɨiya kara kɨmiir inɨg ɨmiir boɨnmauu wakaeyɨn mɨ kara Taitas siirɨn ha boɨnkɨn kɨma wadɨekɨm mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm kariirɨn wɨ nɨdidgak sɨma nwowaigɨnɨu rani, ta kara boɨna siir. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara boɨnɨm iikam kɨmiirɨm hɨnɨɨn sɨma wadɨekɨm, yɨm ɨni tɨ yaiyɨm bɨiya krɨra nikɨ boɨnɨm kɨmiir whɨekakar ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm, yɨm kaimwowaɨrgɨm. 15 Bɨiya Taitas siya kɨmiiram waraur nikɨ ɨtɨn, kɨmiir kɨgnakiyɨn mɨ kɨma siirɨn wadɨe ha sɨbgu ohaigɨnɨugiyɨm mɨ siirɨn ha mɨ sɨbgu kɨgrɨraowɨm mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm siya boɨnɨm sɨmiirɨn ha mɨ wakaeyokna. Mɨ siya ta saiir naɨngwokiyɨn siya kɨmiiramɨn pranae pranae bɨ naɨngwokwokɨn, ɨni bɨiya siya naɨngwokwowa ɨni saiir haiburɨn. 16 Mɨ tariinanɨn, kara ha naɨngwowi, kɨma mɨ kara, krɨma ɨni kwoɨn whɨruar ywowɨskiyɨm mɨ kara kɨmiiramɨn kwoɨn whɨsaɨr bɨ nwokikɨn kara maɨrgɨmaɨrga komiiga. Ɨriig.

8

Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm sɨma ɨrni nwɨrni dinan whɨnkɨnsiis ankɨnsiis

1 Tɨ kariir nomiiyauɨm, krɨma yai kɨmiir boɨnmauuwam naɨngwowi mɨ kɨma pa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm, dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya tɨrɨm siir pɨugana saiir iikamɨm sɨmiir, nu Masedonia hɨran isidɨn siir. 2 Mɨ ɨiya sɨmiirɨn iikam nhɨrkɨm tɨriyɨm dimɨn biyɨe, sɨma pɨ maɨrgɨmaɨrga hɨriiyar nwokrɨpkaii. Mɨ sɨma iikam paeprikabar mɨ oka wɨndi, sɨma pa mɨ maɨrgɨmaɨrgaei. Dimusi rani, sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, sɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm mɨ sɨma sɨmiir umɨrɨm ɨrɨpa asi haɨngiriyɨu hauugii ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir. 3 Kara kɨmiirɨn kaimwowar boɨnkii, sɨma umɨrɨm sɨmiir kwoɨnkar naɨngwo hauuwi sɨmiirɨn. Mɨ sɨma umɨr hoɨmgak karamaeka wɨndi sɨma Adi Komii siirɨn pa mɨ hauuwi. Mɨ kara sɨmiiram bɨ boɨnkɨn, sɨma hɨriinan tɨrɨm. 4 Sɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siir iikamɨm om komii Jerusalem hɨranɨm sɨmiiram naɨngwokwonanaei sɨmiir whɨnkɨnsiisam. Mɨ sɨma krɨmiiram asi nɨmpiwɨrwɨrkrɨpkaigɨm tɨ umɨrɨm sɨmiir hainamɨm hɨriir. 5 Sɨma ɨuwa rɨgar hauugɨm. Sɨma wadɨeyar tɨrkɨm, sɨma ta krɨma naɨngwowa sɨmiir, sɨma tɨram saiir hɨriinan bɨ tɨrkɨm. Bɨi sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm Bɨiyan Inkam Komii siiram kisɨna haigi. Mɨ mhoɨiya sɨma Adi Komii siiram ywo, sɨmiir boɨnmauuɨm, dimɨnɨn siya naɨngwowɨn sɨma tɨram yaiyɨm krɨma boɨnkiyɨm sɨmiir, sɨmiir kwoɨnɨm krɨmiiram wara mɨ ɨnkɨn aɨngwokiyɨm. 6 Bɨiya Taitas siya ta mɨi aiir mɨrii bwakainakɨn, kɨmiir iikam nhɨrɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, dimɨn taemɨnɨm hinda whɨsariiyar prɨihauuwɨm. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ krɨma siiramɨn wa swokɨ srɨigrɨpkaii, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, ta mɨi aiir dɨgiyam mɨ ta mɨiya wɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨm nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 7 Kɨma tɨ om Korin hɨran iikamɨm kɨma dimɨn taemɨn kasa bɨ tɨrkɨm. Mɨ kɨma siyɨu kɨbikɨ kɨbi ɨiirar tɨrkɨm. Mɨ kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir siyɨu ɨmiir asi haiburgɨm kɨma Adi Komii siir yai aiiramar naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. Mɨ kɨmiirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn siir yai ɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ sɨmiirɨn ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir nwokɨ boɨnmɨmauuɨm. Wɨm kɨma mɨi mɨiyɨk mɨriiyamar naɨngwokwonanaeikɨm. Mɨ kɨma krɨmiiramar mɨ aɨngwokwonanaeikɨm. Dimusi rani, wɨm kɨma ɨni kɨma iikam ywowɨm wɨm kɨma Adi Komii siiram naɨngwokwonanaeikɨm mɨ siir iikam ɨkɨm. Krɨra kɨmiiramɨn hɨriinanam warar mɨ aɨngwowi kɨma dimɨn taemɨn nhɨrɨm siir mɨi aiir warar mɨ prɨihauuwɨm.

8 Krɨra kɨmiiramɨn siyɨu komii bɨ wɨnkikɨn, kɨma siir wakaeyokna apamɨn. Kara kɨmiir bɨdiyar ikɨ ɨiisiimauuwɨn iikam nhɨrɨm umɨr ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir hauuwan daɨngwo. Kara kɨmiir kwoɨn ɨmiir boɨnworwokai haigɨnɨugɨn, tɨ kara wɨnkiyɨm kɨmiiram, ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiiram mɨ kara wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm, kɨma iikam nhɨramɨn ɨna naɨngwokwonanaeyɨm, iyɨe? Nɨɨngaka. 9 Kara kɨmiir kwoɨnɨm sɨmiirɨn dimusi boɨnworwokai rani, kɨma dimɨn kɨbi kɨbiyɨm krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya tɨrɨm sɨmiirɨn bɨdi yɨnomoknɨnkɨn dɨgɨm. Siya digworaekwo hoɨmgakakar nwokɨn ɨiya siya Adi Komii saɨka nwowɨn. Mɨ siya digworaekwowɨm sɨmiirɨn digɨumii ha haimriiyɨugigɨn mɨ siya ɨni inkamɨn digworaekwo karamaeyɨn ɨni siir hɨriinanar yamwoɨuɨn. Siya inkamɨn dimɨn taemɨn karamaeyɨn siir hɨriinan whɨsarii bɨ nwokɨn, kɨmiirsika. Mɨ kɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir haiyam. Mɨ kɨma wɨ siir mɨi kɨbi kɨbi ɨmiirarar mɨrii ɨski ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm.

10 Mɨ yɨo kariir kwoɨnɨn tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, kɨmaɨrgɨm iikamɨm yɨpɨkɨ umɨr ɨrɨpa haɨngiriyɨu haigɨnɨm Adi Komii siir iikamɨm om komii Jerusalem hɨr nwowɨm sɨmiiram. Wɨm kɨma ta hɨriinana ɨkɨ bɨewiyɨn namkiyɨn si tɨrbwakainakɨm mɨ an kara ha naɨngwowi, kɨma ta mɨiya bɨi kɨma tɨra saiir mɨ dɨgi, wɨ wadɨeyar mɨ owi. 11 Mɨ tariinanɨn kɨma umɨrɨm ɨrɨpar tɨ swokɨ haɨngiriyɨu haigɨn mɨ ta bɨiya kɨma nikɨ tɨra ya tɨ dɨgi. Mɨ bɨigɨ bɨiyarɨn, ɨiya kɨma umɨr ɨrɨpar haɨngiriyɨu haigɨna, kɨma ta mɨi aiir mɨriiyamɨn pranae pranae bɨ naɨngwokwokɨm. Mɨ tariinanɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm umɨr nɨugugusɨm kɨma haɨngiriyɨu haigɨnɨm yɨm tɨ dɨgi. 12 Mɨ inkamɨn siir kwoɨn komiiyɨn umɨr digworaekwo Adi Komii siir hauuwam naɨngwowɨn mɨ Adi Komii siya wɨ siiram swokɨ srɨi rani, dimɨn taemɨnɨm siya nonkwo karamae nwowɨm sɨmiiram. Adi Komii siya wɨ dimɨnɨm siir hɨr nwowɨm siya hauuwanɨm wɨ sɨmiirarar haii.

13 Kara kɨmiirɨn hɨriinan bɨ boɨnkikɨn, ɨkɨ nhɨrɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm hɨnɨɨn, sɨma wɨ wadɨe hɨriiyar nwokɨ owɨm mɨ wɨm kɨma nɨɨnga nwowi mɨ wɨ hɨkak nikɨ owɨm. Nɨɨngaka. Kara ha naɨngwowi, kɨma hɨrii hɨriinankɨnar dwo. Mɨ kara mɨnam naɨngwowi, tɨ hɨriinan siyɨuɨn siirar dwo. 14 Kara ha naɨngwowi, dimɨnɨm kɨma nonkwowɨm sɨmiirɨn hinda haɨmii ara timɨ hauugi. Dimusi rani, tariinanɨn ta ɨi aiirarɨn kɨma umɨr kasaka nwo rani mɨ yɨm sɨma komii nonkwo rani. Mɨ mhoɨiya sɨma komii mɨ onkwowi mɨ wɨm kɨma sapɨsap, kɨmiirɨn wɨ sɨma mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, kɨma whɨekakarɨn wɨ wadɨeyar sɨbgu owi. 15 Adi Komii siir yaiyɨm yɨpɨkɨ Moseskɨ si wɨnkiyɨm Yokwo Komiini yɨm ha boɨnkɨm, iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya umɨr digworaekwo nae mɨnɨm sɨm nikɨ aokɨngugunankaiyɨm, mhoɨiya sɨma wɨ dimɨn sɨm whɨrmɨn whɨrmɨnkɨ swokɨ onaowid rani. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ digworaekwo kwɨsuwa nonkwowɨm, mhoɨiya sɨma wɨ inkam paeprikabnan nwo rani sɨma wɨ dɨgɨ dɨgar nwowi. Ɨriig.

Pol siya wɨ yaeya inkam nhɨrɨm sɨmiir nɨkropkii om Korina hɨriirɨn.

16 Kara Adi Komii siiramɨn hɨriiyar naɨngwowi. Dimusi rani, Taitas siir kwoɨnɨn siya hɨurworwokaigɨn. Mɨ siya waraur nɨtam asi swokɨ aɨngwokɨn, iikam kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Krɨra mɨ aɨngwowa kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam nɨtam, saiir hɨriinan. 17 Mɨ krɨra siir srɨiyo, kɨmiiram swokɨ ɨtam kɨmiir kɨgniyam mɨ siya ɨni wadɨeyar mɨ owɨn krɨra siir kwoɨn ɨiir bɨ kiyaigo. Dimusi rani, siir kwoɨnɨn hɨriiyar naɨngwokɨn siya wa nɨti kɨmiir kɨgniyamɨn. 18 Mɨ krɨra krɨriir nomiiyauwɨn siirɨn warar yɨkropki Taitas saɨka namam. Mɨ iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm, omom kingiin kingiin nwowɨm sɨmiirɨm, sɨma siir inɨg ɨiir haigɨn ɨdwokikɨm. Dimusi rani, siya Adi Komii siir yaiya saiir boɨnmɨmauuwan inkam kɨbikɨn ɨkɨ iikamɨm sɨmiir. 19 Ta sasa rani. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siir iikamɨm sɨma siir warar mɨ ɨmbingɨm krɨmaka namam, tɨ umɨrɨm sɨmiir hainamam om komii Jerusalema hɨriir. Mɨ krɨma tɨ hɨriinan dimɨn ɨmiir tɨrɨm mɨ iikamɨm sɨma wɨ Bɨiyan Inkam Komii siir inɨg hainanprapraskii tɨ digworaekwowɨm sɨmiirsi. Mɨ sɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm krɨma iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiisam naɨngwowi tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir tɨrɨm. 20 Mɨ kama wɨ mɨntɨrao wɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨm pɨ boɨnisi tɨ umɨrɨm sɨma haɨngiriyɨu haigɨnɨm krɨma sɨmiirɨn kɨpii yapii bɨ tɨrkɨm. Mɨ krɨra tɨ krɨriir nomiiyauwo sowiiram asi nɨkɨugiko yɨpɨko hɨnda tɨnda krɨraka namano, dimɨn taemɨnɨm krɨra tɨrɨm sɨmiir kɨgmɨmɨkam. 21 Krɨma dimɨn taemɨnɨm bɨiya Adi Komii siir whwonkam ɨda wadɨe nwowɨm sɨmiiraram naɨngwo rani. Nɨɨngaka. Krɨma hɨriiyar naɨngwowi, iikam whɨekakɨm sɨma ta saiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨ krɨmar tɨrɨm krɨma wadɨekɨnar tɨri.

22 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ krɨma krɨmiir nomiiyauɨn wɨ tɨ inkam nwɨso sowakar nɨkropkii krɨma siir bɨdi hɨdɨm, dimɨn taemɨnɨm siya hɨdɨm sɨmiirɨn. Mɨ krɨma hɨriiyar nɨnoknɨnkɨni, siya sɨmiirɨn wadɨeyar tɨrkɨn. Mɨ tariinanɨn siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kɨma ɨni siyɨu mɨiyɨk ɨmiir napɨm. Mɨ siir kwoɨn komiiyɨn ta mɨiya saiiram nɨtam asi naɨngwokɨn saiir mɨriiyam. 23 Mɨ iikam nhɨrkɨm kɨmiir srɨii hɨnɨɨn, Taitasɨn siya yɨpɨkɨn. Mɨ kɨma sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn, siya krɨmiir nomiiyaugɨn, krɨma ɨrɨpa mɨi kwɨruwar mɨriigɨm. Mɨ inkam nwɨso yɨpɨkɨ wɨ saɨka nɨnkɨn ɨti sowiir warar nɨnkɨn boɨnkii iikam kɨmiir ninɨ kɨgnakiyam. Mɨ kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn wɨ ha boɨn, sowa krɨmiir nomiiyau wadɨeko. Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ kingiinar kwowɨm, sɨma nɨmbingikɨm warar nɨtam. Tɨ inkam nwɨso Adi Komii siir mɨi aiir mɨriigo iikam sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ Krais siir inɨgni boɨnmɨmauuwam dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨrɨm. 24 Mɨ hɨriinankɨnɨuwi, kɨma sɨmiir kɨgrɨraowi ya tariigɨna ya mɨn nɨisiimauuga, kɨma sɨmiiram naɨngwokwonanaei. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir tɨri mɨ mhoɨiya ɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm ɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm, sɨma nɨnoknɨnkɨnkii, kɨma wadɨekɨm, ta kara boɨnkiya sɨmiir bɨiya iikamɨm warauranɨm kɨmiir saiir hɨriinan. Ɨriig.

9

Umɨrɨm iikamɨm nu haɨmii Judia hɨranɨm sɨmiir whɨnkɨnsiisɨn sɨmiir boɨnka

1 Kɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm umɨrɨm Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm nu haɨmii Judia hɨranɨm sɨmiir hauugi sɨmiir whɨnkɨnsiisam. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ kara kɨmiiram pɨ yokwo prɨei wɨnki rani, tɨ sɨmiir boɨnkiyamɨn. Nɨɨngaka. Pɨ hinda harkɨ haruwar kwaowɨnkii. 2 Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kɨma tɨ iikamɨm hɨranɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam tɨri. Mɨ kara kɨmiir inɨg ɨiir bɨdi hainan prapraskiyɨn mɨ iikamɨm Adi Komii siirɨm nu haɨmii Masedonia hɨranɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨn bɨdi boɨnɨm. Krɨmiir nomiiyauɨm Korin nu haɨmii Esia hɨranɨm, sɨma ɨkɨ bɨewiyɨn namkiyɨn, sɨma iikamɨm nu haɨmii Judia hɨranɨm sɨmiir bɨdi mɨ whɨnkɨnsiisɨm. Sɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm, kɨma iikamɨm hɨranɨm sɨmiir bɨdiyar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm sɨmiir sɨmiirsi, sɨmiir kwoɨn ɨmiir kisɨna haigiyam sɨmiir wara nɨnkɨn tɨram. 3 Kara hɨnɨɨnam naɨngwo rani, tɨ yai kɨbi kɨbiyɨm iikam ɨmiir kara boɨnɨm kɨmiir, sɨma hindara prɨiyokaeyamɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kara krɨmiir nomiiyɨuwɨm sɨmiirɨn bɨiyɨn kɨmiiram asi nɨkropkikɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, kɨmiir umɨr ɨmiir haiyam. Mɨ sɨma nɨti mɨ sɨma pa nwokɨ kɨgniyɨm wɨm kɨma bɨdi dirɨraerar haigɨnkwokɨnɨm. 4 Mɨ nu haɨmii Masedonia tɨran iikamɨm sɨma nɨti mɨ sɨma ha ninɨ kɨgnii, kɨma bɨ nikɨ dirɨraerar haigɨnkɨm mɨ kara wɨ nɨdid prasae kɨn tani. Mɨ an kara hɨriiyar mɨ aɨngwowi, wɨm kɨma wa mɨ ɨdidi. Dimusi rani, sɨmiirɨn kara boɨnkɨn hɨnɨɨn, wɨm kɨma kɨmiir umɨrɨm bɨdi haiyɨm mɨ bɨdi dirɨraerar haigɨn dɨgɨm. 5 Kara tɨ dimɨn ɨmiir boɨnkiyɨn mɨ kara krɨmiir nomiiyauɨm sɨmiir bɨdi srɨiyɨm, bɨi sɨma nɨtɨm, kɨmiir ninɨ whɨndirɨraerarniyam, warɨ umɨr ɨmiir dirɨraerar haigɨn sasauukwokɨnam. Mɨ mhoɨiya kara nu haɨmii Masedonia hɨran iikam sɨmaka nɨti mɨ wa ninɨ kɨgniyɨm bɨdi dirɨraerar haigɨn dɨgwokɨnɨm. Mɨ tɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna nwokɨ ɨisiimauuwɨm, tɨ digworaekwowɨm yɨm kɨmiir kwoɨnkar prɨinaɨngwo hauugɨm.

6 Kɨma tɨ digworaekwowɨm sɨmiiramɨn sɨbgu sɨbgu daɨngwo omok. Mɨ kɨma Adi Komii siirɨn haɨmiisɨma hauuwi mɨ mhoɨiya kɨma wɨ ɨriipɨ hɨriinan haɨmiisɨmar mɨ haii. Yɨo ɨni inkamɨn numɨran sasaeya nɨnkɨniyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Pɨ siya hoɨmgak yɨnkɨn karamae ywo mɨ siya pɨ hoɨmgak mɨ ɨngugu ae rani, pɨ hɨriinan kwɨsuwar mɨ ɨngugu ae. Mɨ siya pɨ numɨr kwɨrkak aiirar yɨnkɨn dɨgi mɨ siya pɨ hɨriinan hoɨmgakar mɨ ɨngugu ae. 7 Mɨ iikam kɨma ɨrɨra nwonwɨra bɨiyɨn tɨ dimɨnɨm kɨma tɨranɨm sɨmiiramɨn sɨbgu sɨbgu tikɨ aɨngwo omok mɨ sɨmiirɨn mhoɨiya tɨr. Umɨrɨm Adi Komii siir hauuwiyɨm kɨma sɨmiirɨn hindara kɨpi naɨngwo kisɨsɨɨr hauu kɨma umɨr digworaekwowɨm Adi Komii siir hauuwiyɨm kɨmiir kwoɨnɨm maɨrgɨmaɨrgakak warar dɨnkɨn oki mɨ Adi Komii siya wɨ tɨ hɨriinan inkamɨn siiram naɨngwokwowi. 8 Mɨ tɨ digworaekwowɨm, kɨma naɨngwowɨm kɨmiir kɨgrɨraowam ɨinokɨinok yɨm wɨ Adi Komii siya hauuwi kɨmiirɨn mɨ yɨo tɨ sɨma sɨma rani mɨ siya kɨmiirɨn wɨ yaeya dimɨn mɨiyɨkar swokɨ ɨnkɨn hauugii kɨra nonkwowamɨn. Mɨ kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn wɨ sɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 9 Mɨ yaiyɨm inkamɨn yɨpɨkɨ bɨiya ta Yokwo Komii aiir wɨnkiyɨn siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn,

inkamɨn yɨpɨkɨ Adi siir yai aiir sɨbgu wakaeyokna apɨn mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nɨɨnga nwowɨm sɨm whɨnkɨnsiisɨn mɨ tɨ siyɨu kɨbi hɨriinanɨn siya tɨrɨn, sɨma wɨ siir siira naɨngwokwonanae kaigii.

10 Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ sasaeya inkam nwɨrni hauuwi siya nɨnkɨnam, mɨ sɨma nae wɨ sɨmiirsiyar mɨ haii mɨ siya kɨriirɨn wɨ tɨ hɨnɨɨn hɨnɨɨnɨm sɨm hauuwi. Mɨ siya sɨmiirɨn wɨ ɨuwarɨgar mɨ tɨri mɨ kɨra ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn wɨ sɨmiir nwokɨ sɨbgu whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 11 Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya kɨriirɨn wɨ dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨk kasa hauu rani. Mɨ kɨra ɨkɨ Adi Komii siir iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn wɨ sɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiisɨm. Mɨ mhoɨiya krɨma nɨti, warɨ umɨrɨm kɨma haɨngiriyɨu haigɨnɨm sɨmiir hainakiyam mɨ krɨma sɨmiir ninɨ hainakii mɨ krɨma sɨmiirɨn wɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir hauuwi mɨ yɨm sɨma wɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan prapraskii. Tɨ dimɨnɨm kɨma tɨrkiyɨm sɨmiirsi. 12 Mɨ tɨ dimɨn kɨbi hɨriinanɨn yɨpɨkɨ kɨma tɨri, yɨo wɨ Adi Komii siir iikamɨm yɨpɨkɨ ɨɨndɨm nwowɨm wɨ sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ tɨ kɨma kɨnsiis haigɨnɨuwi sɨmiir, sɨma sɨma rani. Kɨra sɨmiirɨn wɨ warar timɨ tɨr haigɨnɨu maɨrgɨmaɨrga nwowamɨn. Mɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanamɨn. Dimusi rani, tɨ dimɨn ɨmiirsika. 13 Mɨ tɨ dimɨnɨm yɨpɨkɨ kɨra tɨrɨm kɨriir nomiiyau ɨmiir, yɨo wɨ sɨmiir nɨisiimauuwi hɨnɨɨn, kɨma Adi Komii siir yai ɨmiiramɨn ha sɨbgu wakaeyokna apikɨm. Mɨ kɨma Krais siir yaiyɨm sɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwikɨm. Mɨ sɨma tɨ umɨrɨm kɨma hauuwɨm sɨmiir kɨgi mɨ iikam nhɨrmi mɨ hauu ɨkɨm mɨ sɨma wɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan prapraskii. Dimusi rani, tɨ sɨmiirsika. 14 Mɨ mhoɨiya sɨma kɨmiiramɨn wɨ pranae pranae naɨngwokwo rani mɨ sɨma wɨ Adi Komii siiram kwɨsboɨnkii, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ kɨmiir kɨgrɨraowɨm. Dimusi rani, kɨmiir kwoɨnɨm siya hɨurworwokaigɨm mɨ kɨma tɨ dimɨn ɨiir asi tɨrkɨm. 15 Ha wɨt, krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainani. Dimusi rani, siir yɨnisɨmɨn siya krɨmiir hauugikɨn. Mɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma hauuwiyɨm yɨm siir yɨnisɨmɨn yɨpɨkɨ siya hauugiyɨn siir bɨ haiburgɨn. Ɨriig.

10

Pol siya iikamɨm yɨpɨkɨ ha boɨnɨm aposel kamɨm mɨiyɨk rani, siya sɨmiir yai ɨmiir nɨkɨdugɨn.

1 Kara Polkɨn, kariir kwoɨnɨn ha naɨngwowi, kɨmiir kwoɨnɨm tɨ kisɨna haigi mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm Jisɨs Krais siya tɨrɨm sɨmiiram tɨ aɨngwo. Siya siir kwoɨn komiiyɨn siyamar bɨ naɨngwonakɨn mɨ siya iikamɨm sɨmakan dimɨn taemɨnɨm bɨmbɨuwi bɨ tɨrkɨn. Mɨ iikam nhɨrɨm hɨranɨm yɨm sɨma kariirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨm, ɨiya siya krɨmaka tɨrar nikɨ owa, siya inkam inɨg karamaenan tɨrkɨn mɨ krɨmiirɨn yai ha boɨnmɨmauugɨn. Mɨ mhoɨiya, ɨiya siya om whɨr namwoɨuwiyɨm mɨ siya krɨmiiramɨn pɨ yokwoni wɨnki. Mɨ siya krɨmiiramɨn pɨ ɨgao yaiyar boɨnki tɨ digworaekwo ɨmiirɨn. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ kara kɨmiirɨn pɨ ɨgao yai hɨnɨɨna boɨnkii. 2 Mɨ mhoɨiya kara kɨmiir kɨgam nɨti mɨ kɨma wɨ ɨgao yai kara boɨnam kɨpi tɨr kɨmiirɨn mɨ kara kɨmiirɨn wɨ ɨgao yai boɨn tani tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirsiyɨn, tɨ ɨgao yai kara boɨnanɨm iikamɨm yɨpɨkɨ ha boɨnɨm, nɨm krɨma tɨ iikamɨm tɨranɨm, nɨm krɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm nuanɨm sɨm napikɨm. Mɨ iikam ɨmiirɨn tɨ digworaekwo hɨnɨɨnɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwikɨm. 3 Mɨ ta mɨiya krɨma mɨriiya krɨma nuan digworaekwowɨm sɨmiir bɨ napikɨm. Nɨɨngaka. Krɨma ɨni tɨ nu ɨiirar nwowɨm mɨ krɨma tɨ Adi Komii siir mɨi aiir mɨriiyɨm, krɨma tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nuan digworaekwowɨm sɨmiir napiyɨm sɨmiiram mɨrii rani. 4 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm tɨ krɨma nonkwo mɨriiyɨm siir mɨi aiir yɨm tɨ nuɨn siir tɨran digworaekwo rani. Nɨɨngaka. Nɨm Adi Komii siir kɨrɨeya mɨ siir dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨm sɨmiirarar nonkwowiyɨm Setan siir dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ iikamɨm siir wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir haigi ɨtɨkrɨkɨuwɨm sɨmiir nikwowaisiiyam. Mɨ ta Adi Komii siir kɨrɨeya ya ɨni nhao, ɨrɨm hɨpɨg nan ywowa yɨpɨkɨ iikamkɨm sɨm nonkwowiyɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmaka nɨniiyam. 5 Mɨ tɨ Adi Komii siir dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm tɨ krɨma nonkwowɨm, yɨm ɨni tɨ yai bibiyɨeyɨm nuan iikamɨm yɨpɨkɨ sɨma napiyɨm ɨni sɨmiir haiburɨm. Mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ sɨma naɨngwowiyɨm hɨnɨɨn, sɨmiir kwoɨnɨm ɨni sɨmar kɨgɨrkakɨm mɨ sɨma Adi Komii siir panɨɨnsi yɨnoknɨnkɨnsi. Mɨ tɨ Adi Komii siir dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm yɨpɨkɨ krɨma nonkwowiyɨm mɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnau nwokaiiyɨm dimɨn taemɨnɨm, sɨmiirɨn krɨma kiyaii. Mɨ sɨma Krais siir yai kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir asi wakaeyokna api. 6 Mɨ kɨma krɨmiir yai aiir sɨbgu wakaeyokna api mɨ mhoɨiya krɨma tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ nantamyɨriyɨriyɨm sɨmiirɨn wɨ ta kɨrɨeya saiir kɨrɨeni nonkwonɨɨnwomwɨɨr haigɨnɨuwi.

7 Iikam kɨmiir kwoɨnɨm sɨbgu sɨbgu daɨngwo omok, tɨ digworaekwowɨm kɨma ha naɨngwowɨm yɨm wadɨekɨm. Mɨ kɨmiir iikam nhɨrɨm warauranɨm yɨpɨkɨ ha naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm hɨnɨɨn, sɨmiirɨn Krais siya bɨdi yɨmbingiyɨm siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwam mɨ sɨma wɨ tɨ dimɨn ɨmiiram daɨngwo. Sɨma wɨ hɨnɨɨna daɨngwo, sɨma Krais siirgɨm mɨ nɨm krɨma tɨ iikamɨm tɨ tɨranɨm ɨriipɨ hɨriinan Krais siirgɨm. 8 Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Krais siya krɨmiiram bɨdi kiwakiyɨn, siir ɨgsop aiir nokwokairinaowidam. Mɨ tɨ dimɨnɨm krɨma tɨrɨm mɨ mɨi ɨkɨm, yɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwankɨm wadɨe kɨma sɨbgu apam mɨ sɨma wɨ kɨmiir tɨrbu rani. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, kara krɨmiir inɨg ɨmiirar swokɨ hainanaei, tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma tɨrɨm sɨmiirsi mɨ kara wɨ di yɨdidi hɨriinan tɨrsiyɨn kara wɨ maɨrgɨmaɨrgar pɨ ywowɨn. 9 Kara hɨnɨɨna bɨ naɨngwokɨn, ta yokwowa kara wɨnkiya kɨmiiram, kɨma ha naɨngwowi, kɨmiirɨn wɨ saeya kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi, kariirsiyɨn hinda whɨsariiyar mɨ prɨiyɨdidɨm. Nɨɨngaka. 10 Kara pɨ boriisopi kɨma kariiramɨn tɨ hɨriinan kwoɨn ɨiir naɨngwowɨm. Dimusi rani, kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kɨmiir iikam nhɨrɨm, sɨma kariirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨm. Sɨma boɨn, ta yokwowa Pol siya wɨnkiya krɨmiiram, siya krɨmiirɨn ɨgao yai wɨnboɨnkikɨn. Mɨ ɨiya siya krɨmaka tɨr nwowiyɨm siya pɨ krɨmiirsi nɨdidi mɨ siya krɨmiirɨn hɨriinan ɨgao yai bɨ boɨnikɨn. Siir yaiyɨm yɨm ɨni nɨɨngar ywowɨm. 11 Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨpɨkɨ tɨ hɨriinan yai boɨniyɨm, sɨma tɨ yaiyɨm kara boɨnmɨmauuwɨm sɨmiir daɨngwo. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma wɨnboɨnkiyɨm tɨ yokwo ɨmiir, ta ɨiya krɨma aruwar nikɨ owa mɨ krɨma kɨmiiram nɨti kɨmiir kɨgnakiyam, krɨma wɨ tɨ hɨriinan yai kaimwowɨm sɨmiirar swokɨ aboɨni.

12 Mɨ krɨma kɨmiirɨn ɨkɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ sɨma sɨmar nomboɨnyokainaeiyɨm sɨmiir hɨriinan bɨ boɨnikɨm, krɨma iikam wadɨekɨwadɨe ɨmaɨrgɨm krɨma krɨmiir inɨg ɨmiirar bɨ hainanaeikɨm, sɨma tɨra saiir hɨriinan. Mɨ iikamɨm tɨ hɨriinan kwoɨn naɨngwowiyɨm yɨm sɨma ha naɨngwowi dimɨnɨn sɨma naɨngwowiyɨn mɨ dimɨnɨn sɨmar kɨgiyɨn ɨkɨ sɨma yapa yapa nwonɨra ɨrɨraka tɨriyɨm yɨm wadɨekɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm aowa aowa sɨma sɨmarɨn ha naɨngwowi, sɨma wadɨekɨm. Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨm pɨ whaowaei. 13 Mɨ nɨm krɨma wɨ tɨ mɨiyɨm Adi Komii siya hauugiyɨm wɨ sɨmiirarar hainan ɨski. Mɨ siya krɨmiir bɨdi yɨmbingiyɨn kɨmiir waraur mɨriiyamɨn. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ krɨma wɨ ɨkɨ mɨi nhɨrɨm krɨma mɨrii karamae nwowɨm wɨ sɨmiir wara hainan tani. Nɨɨngaka. 14 Dimusi rani, krɨma bɨigɨ bɨiyɨn kɨmiiram waraur nɨtkɨm Krais siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuniyam. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ krɨma wɨ dɨgar nwowi kɨmaka waraur ninɨ mɨriiyɨm. 15 Krɨma tɨ mɨiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbinɨm krɨmiir sɨmiirarar mɨrii ɨskii. Mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn mɨnam nɨmbingɨn mɨi kɨmiir waraur mɨriiyɨm mɨ krɨma hɨriinan tɨr karam nwokɨswo mɨ krɨma wɨ krɨmiir inɨg ɨmiirar di hainani ɨkɨ dimɨn taemɨnɨm iikam nhɨrkɨm sɨm tɨrɨm sɨmiirsi. Nɨɨngaka. Krɨma mɨnam naɨngwowi, kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨna saeya komii nwokiyɨm. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan ta krɨmiir mɨiya, krɨma ninɨ mɨriini kɨmaka waraur ya wɨ komii nwokɨ okiyɨm hɨnda tɨndan. 16 Mɨ krɨma hɨriinan tɨri, ɨkɨ maeyau maeyauɨm kɨmiir kingiin waraur nwowɨn sɨmiir nami mɨ krɨma wɨ mɨiyɨm iikam nhɨrkɨm mɨriigikɨm ɨkɨ maeyau nhɨrɨm sɨm krɨma wɨ krɨmiir inɨg ɨmiir hainan tani. Mɨ krɨma wɨ ha boɨn tani, tɨ mɨiyɨm yɨm krɨmiir mɨigɨm. Nɨɨngaka.

17 Mɨ ta yaiya ta Adi Komii siir Yokwo Komii aiir nwowa ya hɨnɨɨna boɨnka mɨ inkamɨn siir inɨg ɨiirar hainanamar naɨngwowi mɨ siya wɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Adi Komii siir inɨg ɨiirarar hainan ɨski siyaɨrgɨn siir mɨiyɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn. 18 Mɨ tariinanɨn Adi Komii siya inkam nwɨrni inɨg hainani, yɨo tɨriigɨn yɨo dimɨn komiigɨ komii ɨeyaɨrgɨn. Mɨ inkamɨn siir inɨg ɨiirar hainani, yɨo tɨ hɨriinan dimɨnɨn yɨo dimɨn paii rani, yɨo ɨni nɨɨngar ywowɨn. Ɨriig.

11

Pol siya iikamɨm aposel inkamnan nwonamɨm sɨmiir siyɨu bibiyɨeyɨm sɨmiir boɨnɨmnɨnkɨigɨn

1 Kara mɨnam naɨngwowi, kɨma tɨ yai hɨriinanɨm sɨmiir yai nhɨr ɨmiir tɨ swokɨ wakae. Mɨ tɨriigɨnɨm kara mɨ boɨnkɨ wɨndi inkam biyɨenan, kara ha naɨngwowi, kɨmiir wɨɨnɨm tɨ yai ɨmiiram mau. 2 Adi Komii siya kɨmiiram naɨngwowi mɨ siya wɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siirɨm nwowɨm sɨmiirɨn wɨ siya nɨmbini mɨ sɨma wɨ hɨrii hɨriinan siyɨu kɨnar nwowi mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn Pol kara iikamɨm warauranɨm kɨmiiram naɨngwokɨm mɨ kɨmiirɨn kara bɨdi yɨmbingiyɨm kɨma inkam nwɨruwani nwowɨm. Mɨ kɨma mɨ siya, kɨma wɨ nwɨruwar nwoɨskii mɨ tɨ inkamɨn siir inɨgɨn Kraiskɨn. Kara mɨnam naɨngwowi, kɨmiirɨn kara nɨkropkiyɨm Krais saɨka, wig kopaksɨm nɨɨnga yɨpɨkɨ kamaka ɨrɨpa pɨu nikɨ o karamae nikɨ owa saiir hɨriinan. 3 Mɨ tariinanɨn kara tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ yai bibiyɨe boɨnɨm mɨ kɨmiir kiyaiiyɨm, bɨiya mɨpugɨ si nɨksɨsaeya mɨ siya hiira Ivni kwoɨnɨn si, siir hɨriinan tɨrɨm ɨni sɨmiiram swokɨ aɨngwokiyɨm. Kara pɨ boriisopi tɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyɨm mɨ kɨmiir tɨrbuwɨm. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ kɨma wɨ Krais siir siyɨu ɨiir sɨbgu ap rani mɨ wɨ siiraram naɨngwo rani. Nɨɨngaka. 4 Kara pɨ nɨdidi. Dimusi rani, tɨ sɨmiirsika. Mɨ inkam nwɨrɨn kɨmiiram nɨti mɨ siya kɨmiirɨn wɨ yaeya yai ninɨ boɨnmɨmauuni Jisɨs siirɨn mɨ tɨ yaiyɨm tɨ krɨma boɨnmɨmauuwɨm Jisɨs siirɨm kɨmiir, yɨm sɨmiir hɨriinan tani. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn wɨm wɨ yaeya naeyɨu whɨr haii. Mɨ yɨo tɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn bɨiya kɨma nikɨ haiyɨn kɨmiir kwoɨnau waraur nikɨ okaiyɨn yɨo si rani. Mɨ kɨma yaeya yai wakae mɨ ha naɨngwo tɨbmii kɨɨni sɨmiiramɨn mɨ yɨm tɨ yaiyɨm bɨiya kɨma nikɨ wakaeyɨm mɨ ha naɨngwo tɨbmiiyɨm, yɨm sɨm tani. Mɨ tɨ inkam hɨriinanɨn kɨmiiram waraur nɨti mɨ kɨma siirɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga komiiyar mɨ owi mɨ siirɨn wa mɨ kɨgnɨnkɨn tɨri tɨ dimɨn ɨiirɨn. 5 Mɨ an kara ha naɨngwowi, kara wɨ dɨg nwo rani, tɨ kɨmiir kam ɨmiir tɨrkiyɨm yɨpɨkɨ ha boɨniyɨm hɨnɨɨn yɨm sɨma Adi Komii siir aposel kamkɨm. 6 Mɨ tɨ hɨriinan kamɨm sɨma boɨnɨm yai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm yɨm wɨ kariir nikwowaisii mɨ an kara nɨnoknɨnkɨnam whaowae rani. Nɨɨngaka. Kara Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm ɨna mɨ ɨnoknɨnkɨnɨn tɨ sɨmiir yai hɨriinanɨm sɨmiir nikwowaisiiyam. Ɨinokɨinokɨn krɨma tɨ dimɨn kɨɨngɨ kɨɨnɨn kɨmiirgɨ kɨmiirar nɨisiimauugɨn.

7 Mɨ ɨiya kara Adi Komii siir Yai Wɨn kɨbi aiir boɨnmɨmauuwa kɨmiir, kara kɨmiiramɨn umɨram bɨ srɨigɨn umɨr kariir hauuwɨm ta kariir mɨi aiirsi. Mɨ kara hɨriinan mɨ srɨi karamae mɨ owɨn mɨ kara kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwamɨn, kariir ɨɨngar nonkwo mɨriiyɨn mɨiyɨm, umɨr pɨ saiirsiya mɨ haii kara. Inkamɨn inɨg komiigak nwowiyɨn yɨo tɨ hɨriinan mɨi bɨ mɨriigɨn. Dimusi rani, kara kɨmiiram bɨ kiwakikɨn umɨr kɨma hauuwɨm kariirɨn mɨ kɨma ha naɨngwowi kara kɨmiirɨn mɨiyɨk bɨ tɨrkɨn, aniya? 8 Mɨ ɨiya kara iikam kɨmakar waraur nwowa mɨ mɨi ha mɨriiyɨn mɨ iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm nu haɨmii Masedonia hɨrarɨm kariirɨn umɨr sɨma hauugikɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kara sɨmiir dimɨn taemɨnɨm hinda whɨsariiyar prɨihaiwɨnkɨn. 9 Mɨ ta ɨiya, kara kɨmaka waraur mɨriiya, kara nae digworaekwowam bɨdiyar mɨ haɨnguguwɨn. Mɨ kara kɨmiiramɨn umɨr nae mɨnam bɨ srɨigɨn kariir hauuwɨm. Nɨɨngaka. Kariir nomiiyauɨm nu haɨmii Masedonia hɨranɨm sɨmar inɨ hauuni dimɨn taemɨnɨm kara haɨnguguwɨm sɨmiirɨn. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiyar tɨrɨm mɨ ha nɨtiyokiyokɨiyɨm mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨm, kara kɨmiiram bɨ srɨigɨn. Kɨmiirɨn maɨrgɨmaɨrga nwo karam sɨm nwowɨm mɨ mhoɨiya kara kɨmiiramɨn wɨ hɨriinan swokɨ srɨimɨmɨn tani. 10 Mɨ ta Krais siir yai kɨbiyɨm tɨ kariir kwoɨnau tɨr nwokaiyɨm, kara kɨmiirɨn kaimwowar boɨnkii. Mɨ Grik hɨran maeyauɨm sɨmiir iikamɨm, sɨmiir nwɨrkɨ ha bɨ boɨnkɨm, sɨma wɨ umɨr kariir hauuwi ta mɨiya kara mɨriiya sɨmiir hɨr saiirsi. Nɨɨngaka. 11 Mɨ kɨma hɨnɨɨn dimusi naɨngwokɨm, kara wɨ kɨmiiram kiwaki rani, umɨr kariir hauuwamɨn? Dimusi rani, kara tari kɨmiiram naɨngwokwo rani, aniya? Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, Adi Komii siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kara kɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwo rani.

12 Mɨ kara wɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiya karar nikɨ tɨrɨm wɨ sɨmiirar swokɨ tɨrkrɨpkaii. Mɨ kara tɨ aposel kam bibiyɨeyɨm yɨpɨkɨ ha boɨnɨm, yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar mɨ tɨri, tɨ aposel kam krɨma tɨriyɨm sɨmiir hɨriinan, sɨmiirɨn wɨ kara nanaaknɨnkii haigɨnɨuwi. Mɨ sɨma wɨ sɨmiir inɨg ɨmiirar swokɨ hainan praprasi ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir whwonkam ɨdan mɨ wɨ tɨ hɨnɨɨna boɨni, sɨma tɨ krɨma tɨrɨm sɨmiir hɨriinan tɨrikɨm. Mɨ kara hɨnɨɨna naɨngwowi, tɨ dimɨnɨm kara tɨri, yɨo wɨ hɨnɨɨna nɨisiimauuwi, sɨma pɨ nɨksɨsaei. Mɨ tɨ sɨmiir yaiyɨm yɨm wɨ naekak nwo rani. 13 Tɨkɨ kam hɨriinanɨm yɨm Jisɨs Krais siirgɨsiir aposel kam tani yɨm sɨma nɨksɨsaeyan kamkɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨriyɨm yɨmbi pɨ nɨksɨsaei. Mɨ sɨmiir yaigɨyaiyɨm sɨma pɨ sɨmiir wara boɨnɨnkɨi rani, yɨpi sɨmiir kwoɨn hɨrɨrar haigi okaii. Mɨ sɨma pɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaii mɨ yɨpɨkɨ sɨmiir kɨgi mɨ sɨma pa nwokɨ boɨnɨm, Krais siir aposel kam kɨɨngɨkɨɨnɨm sɨmaɨrgɨm. 14 Wɨ mouni hanɨɨn kɨpi siinkao sɨmiirsiyɨn, yɨm tɨriigɨnɨm yɨm kaimwo rani. Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, Setan siyaɨrɨn siir kwoɨnɨn yɨpi kikɨntɨmdɨnuwi mɨ siya iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaii. Mɨ sɨma pa nwokɨ aɨngwowɨm Adi Komii siir paekwosɨm mɨiyɨkɨn siyaɨrgɨn. 15 Mɨ krɨma hɨnɨɨna nɨnoknɨnkɨni, tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm yɨm Setan siya tɨrkɨm mɨ krɨma wɨ mouni hanɨɨn kɨpi siinkao, tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm siya tɨrɨm sɨmiir napɨm sɨmiirsiyɨn. Yɨm sɨma Setan siya tɨrɨm, sɨmiir tɨrkɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm yɨpi pɨ kikɨntɨmdɨnuwi mɨ sɨma pɨ ɨkɨ iikami kwoɨnɨm sɨm kiyai. Mɨ tɨkɨ iikamɨm yɨmbi ha nwokɨ boɨnɨm, sɨma iikam wadɨekɨm sɨma dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk asi tɨri. Sɨmiirɨn hɨriiyar kɨgnɨnkɨn tɨrki. Mhoɨiya Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ tɨ hɨriinan dimɨn bibiyɨeyɨm sɨma tɨrɨm wɨ sɨmiirsi nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. Ɨriig.

Mɨ ɨiya Pol siya Adi Komii siir mɨi aiir mɨriiyɨn dimɨn bibiyɨe kasa rani, siir kɨmpɨpɨsu haigɨnɨuɨm.

16 Mɨ tariinanɨn kara kɨmiirɨn pa swokɨ boɨnkii, kɨma hɨnɨɨn kɨpi naɨngwo kara inkam biyɨekɨn. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan kwoɨn naɨngwowi, kara kɨmiirɨn mɨnam srɨii, kɨma kariir dɨkɨunam, kara tɨ inkam biyɨeyɨn. Mɨ kɨma hɨriinan tɨri mɨ an kara wɨ kariir inɨg ɨiirar hainan prapraskii, dimɨn whɨrɨn siirsi. 17 Mɨ kara kɨmiirɨn wɨ Bɨiyan Inkam Komii siya boɨnɨm, wɨ sɨmiir hɨriinan boɨn tani. Mɨ kara kɨmiirɨn wɨ mɨn boɨni, kɨma kariir inɨg ɨiir hainan prapraskiyɨm inkam biyɨeyɨm sɨma boɨnɨm sɨmiir hɨriinan. 18 Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨpɨkɨ sɨmiir inɨg ɨmiirar hainaniyɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨrɨm tɨ nuɨn siir tɨranɨm sɨmiiram mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan wɨ hɨriinanar mɨ tɨri. 19 Mɨ iikam kɨma ha naɨngwowi, wɨm kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ kam bibiyɨeyɨm nɨnoknɨnkɨn karamaeyɨm sɨma boɨnɨm kɨmiir, kɨma sɨmiiramɨn ɨni maɨrgɨmaɨrga komiigakar nwowɨm, aniya? 20 Mɨ kɨma iikam ɨmiiramɨn pa kiwakii, kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyamɨn. Mɨ wɨm kɨma pɨ sɨmiir yai ɨmiirar mɨ wakaeyokna api ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr nwowɨm sɨma wakaeyokna apiya ɨkɨ gavmani kamɨm sɨmiir yaiyɨm saiir hɨriinan. Mɨ kɨma sɨmiir kiwakii, kɨmiir digworaekwo ɨmiir haiyam mɨ wɨ sɨmar dɨgii. Sɨma kɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn nɨksɨsae yaiyɨm sɨma boɨniyɨm mɨ kɨmiirɨn pɨ sɨmar kiyaii. Mɨ sɨma pɨ sɨmiir inɨg ɨmiirar hainan praprasi mɨ kɨmiirɨn wɨ sɨmar kɨgrɨraowi. Mɨ kɨmiir yaimwo whwonkamɨm wɨ sɨma nobrombropi. 21 Wɨm kɨma sɨmiirɨn mɨnam kiwawɨni, tɨ hɨriinan dimɨn bibiyɨeyɨm kɨmiir tɨrɨm. An kara pɨ nɨdidi, kɨmiirɨn tɨ hɨriinan tɨrɨm.

Bɨiya krɨma kɨmaka waraurar nikɨ owa, krɨma bɨdiyar mɨ ɨdidɨm tɨ dimɨn hɨriinanɨn sɨma tɨrɨn siir mɨ tɨrsiyɨn, iikam kɨmiirɨn. Mɨ iikamɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ sɨma tɨrɨm sɨmiiram naɨngwowi sɨmiir inɨg ɨmiir hainan praprasi mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan, kariir inɨgɨn wɨ sɨmakar mɨ ɨnkɨn hainan praprasi. Mɨ tariinanɨn kara pɨ inkamɨn nɨnoknɨnkɨn karamaeyɨn pɨ siir hɨriinan boɨni. Kara wɨ kariir inɨg ɨiirar mɨ hainan prapraskii. 22 Mɨ tɨ kam hɨriinanɨm tɨ hɨriinan boɨnɨm, yɨm Isrelmi pɨugana Hibruana saiir iikam ɨma. Mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan Isrel sɨmiir pɨugana Hibru hɨrana saiirgɨsaiirar inkamkɨn ɨkɨ sɨmiir hɨriinan. Yɨm sɨma ha boɨnkɨm yɨm sɨma brougae Ebraham waini yɨɨnɨeyɨm sɨmiir yɨɨnɨekɨm. Mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan Ebraham siir yɨɨnɨeyɨm sɨmiirar yɨɨnɨekɨn. 23 Mɨ sɨma ha boɨnkɨm, sɨma Kraisni mɨiyan kamkɨm, aniya? Mɨ tapa kara kɨmiirɨn ɨni inkam whaowaeyɨn nɨnoknɨnkɨn karamaeyɨn pɨ siir hɨriinan swokɨ boɨnki Krais siir dimɨn taemɨnɨm kara tɨriyɨm kara bɨmbɨuwi bɨ tɨrikɨn, ɨkɨ sɨma tɨriyɨm ɨni sɨmiir haiburɨm. Karaɨrgɨn mɨiyan inkam wadɨeyɨn sɨmiir haiburɨn kara maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨrɨn ɨi kasakasa bɨ nwokaigɨn. Sɨma ɨinokɨinokɨn kariir kariira hɨugrɨmkrɨpkiikikainanaekɨm, ɨiyɨm kara namnanaeyɨm ɨdɨp ɨdɨp ɨni sɨmiir haiburɨm. Mɨ ɨdgɨuni kam ɨma mɨ ɨpɨmpara kariir, ɨi kwɨruwa kwɨsuwa rani mɨ ɨiyɨm naoni pɨu kingiin kara nwowɨm ɨni sɨmiir ɨmiir haiburɨm. Mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi kariir kouɨn ɨni sɨma ywowɨm, aniya? 24 Mɨ Isrel sɨmiir gavmanɨn siir inkam komii komiiyɨm inɨgakɨm sɨma kariirɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn ɨriiyara yonkwo mɨ ɨdgɨuni sɨma mɨ ɨpɨmparɨm kariir ɨdɨp ɨdɨpɨn kamnwɨr ɨuur ɨriiyar kwiiya iyop ɨpɨmpar. Dimusi rani, kara Krais siir boɨnmɨmauugɨn. 25 Mɨ om komii Rom hɨran inkam komii komiiyɨm sɨma kariirɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn kwoɨma yonkwo mɨ sɨma kariirɨn ɨnar mɨ ɨpɨmparɨm ɨdgɨuni. Dimusi rani, kara Krais siir boɨnmɨmauugɨn. Mɨ ɨigwɨra sɨma kariirɨn siiyani mɨ kaiyɨmɨk mɨ kara pariiparii naowɨm. Mɨ siyaii aka kara nɨnkɨn okwomainaiinamɨm Solwara whɨi idopwoniya hɨr, ɨdɨp ɨdɨpɨn kwoɨma tɨr. Mɨ krɨma opar mɨ akiiyokiyokɨi. Mɨ ɨi kwoɨmɨm sɨmiir ɨi kwɨra, opara kara nakiiyokiyokɨiya nɨiya kwɨr mɨ nabɨeya kwɨr. 26 Mɨ ɨi whɨekakɨm, kara tɨ siyɨuɨm tɨriir nɨtiyɨm mɨ hɨnda nami ɨkɨm sɨmiir napyokiyokɨigɨn. Mɨ ɨeyɨn opɨn ha nɨunaniyɨn mɨ kariirɨn pariiparii siya kaiyɨprɨpuwɨn. Mɨ kam bibiyɨeyɨm hɨi tauaeiyɨm, sɨma kariiram nagwoprakai kaokɨm. Kariir tɨoam mɨ kariir digworaekwo ɨmiir tauae haiyam. Mɨ kariirgɨ kariir pɨugana Isrel saiir iikamɨm, sɨma kariiram tɨrkɨm kariir nɨpɨmparɨm mɨ kariir mɨ ɨsomaowɨm. Mɨ iikamɨm Isrel sɨmiir pɨugana saiir karamaeyɨm yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan kariir nɨpɨmparam mɨ tɨrkɨm. Mɨ ɨiya kara om hɨr nwowiyɨm iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm pɨ kariir nɨpɨmparam mɨ nɨsomaowamar mɨ aɨngwowi. Mɨ ɨiya kara ɨkɨ niimauɨn saɨ prɨiywokaeyamiyɨn inkamkɨ nwo karamaeyɨn siir mɨ owa, niimauan wraisuɨm kariirɨn sɨma mɨ piyɨmɨk aokiyɨm pariiparii. Mɨ ɨiya kara whɨi komii solwara saiir whɨi bopwokɨbopwoniya hɨr mɨ owa, kara pariiparii pa mɨ okwomainaiinamɨn. Mɨ iikam nhɨrɨm Krais siir nomiiyaunan nwonamɨm mɨiyɨm kara mɨriiyɨm sɨma tɨrbuwɨm pariiparii. 27 Kara mɨriinanaekiyɨn mɨ ɨni kariir ɨga ɨɨn ɨmar ywokiyɨm wɨɨr. Mɨ nɨi nɨiyɨm kara nhwo nɨb bɨ whwonkaigɨn, kara nhwo Adi Komii siiram kwɨsboɨnanaeikɨn. Mɨ ɨi nhɨrɨm, kara mhɨigar mɨ aokɨn mɨ naemɨn karamaeyar mɨ okɨn. Mɨ kara opmɨrsɨm bɨ mɨ kɨnsɨnkaigɨn mɨ ɨi whɨekakɨm kara nae kɨimii bɨ mɨ ɨnkɨuguna aekɨn. Mɨ opuda kariir hugiyɨm, kariir pɨua pɨ nopnopa, nounoua mɨ kɨni. Mɨ kara yɨuɨs mɨiyɨkak bɨ nwokɨn kariir pɨu aiir sɨbgu higrɨnɨuwamɨn. 28 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ ha nɨisiimauuwɨm kara mɨriiyɨm tɨ aposel kam nɨksɨsaeyɨm sɨmiir haiburɨm tɨ sɨma sɨma rani. Ɨinokɨinokɨn kara iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm ɨkɨ omom omomɨm sɨm nwowɨm sɨmiiram pa mɨ aɨngwoyɨmyoki, sɨma ɨni tari wadɨeyar nasi tɨrɨm, iyɨe? Wadɨe tɨr tani. 29 Mɨ ɨiya kariir nomiiyauɨm Krais siirɨm sɨma dimɨn biyɨe tɨriyɨm mɨ kara sɨmiirsiyɨn pɨ hɨkakar mɨ owi. Mɨ ɨiya inkam nwɨrɨn, inkam nwɨrni kwoɨn kiyaiiyɨm mɨ pɨ dimɨn biyɨe ha tɨri mɨ an kara saɨkar pɨ ɨoar mɨ owi.

30 Mɨ kara kariir inɨg ɨiirar swokɨ hainan praprasi tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirsi mɨ mhoɨiya kara kariir inɨgɨn wɨ mɨnsi hainan praprasi, tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ iikam ɨmiir nɨisiimauuwɨm hɨnɨɨn, kara kɨrɨekak bɨ nwokɨn mɨ kariirɨn dimɨn whɨruwakɨ bɨ tɨrbumbukɨn. 31 Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir Adɨn, siir inɨgɨn wɨ komiigɨ komiiyar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn. Siya ɨna ɨnoknɨnkɨnɨn, tɨ karar boɨnɨm kara bɨ nɨksɨsaekɨn. Kara mɨiyan inkam kɨbikɨn. 32 Bɨiya, ɨiya kara om Damaskas hɨr nwowa mɨ inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Aretas nɨkɨuwiyɨn siir Gavmanɨn siir inkam komii nwɨrɨn siya yɨmbingi kam nhɨrɨm hira om ɨiir nɨdiyokiyokaiya saiir ano ɨiir kaoraraowɨm kariiram mɨ sɨma kariiramɨn hɨrar waikao. Mɨ kara hɨriir namkɨswo, kariirɨn wɨ sɨma pɨ yonkwowɨnɨn mɨ kariirɨn wɨ maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr pɨ hɨugrɨpkɨikikaiyɨn. 33 Kariirɨn wɨ sɨmar pɨ hɨugrɨpkɨikikaiyɨn, maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr. Mɨ kariir nomiiyauɨm, Krais siirɨm, kariirɨn kɨmɨdiniya nɨbni sɨma haigigi. Mɨ sɨma ha namɨm hiira yɨpɨkɨ om ɨiir hɨuyokiyokaiya saiiram mɨ sɨma tɨ nɨb mwɨs haɨmii haɨmii whiiyɨm kɨmɨdiniya uridni yomboborugi mɨ kariirɨn ɨna yonkwo kiikiiraraokiyɨm nua hɨriir. Mɨ ɨni karar yɨmbinaiinam budgiyɨn nua hɨriir mɨ kara ɨna yɨun iwɨskɨinamɨn. Mɨ kara ha haiburgigɨn mɨ ɨna yɨdamamɨn. Ɨriig.

12

Pol siya nhwo ha whɨnɨn mɨ siirɨn dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siyar yɨisiimauu

1 Kara pɨ kariir inɨg ɨiirar swokɨ hainanprapras krɨpkaii. Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨm wɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani. Mɨ Adi Komii siya wɨ ha boɨni, krɨma wadɨekɨm. Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ mɨn boɨnkii, dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ aowa nwokaiyɨm Krais siya nɨisiimauuɨm kariir pɨ sɨmiir boɨnkii. 2 Bɨiya, bɨewi ɨuur whiiyɨm namkiyɨm mɨ taka ɨiya kariirɨn Adi Komii siya kariir haiyɨn mɨ kariirɨn siya hainanaiinam omɨn siya nwowɨn kou hɨranɨn siir hɨriir. Mɨ kara bɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnkɨn, siya kariir haiyɨn mɨ kariir hainanaiinamɨn koua hɨriir. Mɨ tari kariir pɨu sasar namka, iyɨe? Kariir kwoɨnbudɨn siya tɨ niinaiinamɨn. Adi Komii sasar nɨnoknɨnkɨni. 3 Kara kɨmiirɨn pa swokɨ boɨnkii, kara nɨnoknɨnkɨn tani, kariir pɨua saeya piyamisi ama, iyɨe? Kariir kwoɨnbud ɨeya. Adi Komii sasar nɨnoknɨnkɨn ɨskii. 4 Kara Adi Komii siir om hɨr nwowɨn mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara wakaeyɨm, kara pɨ kariir yaigar kaokwo boɨn tani. Adi Komii siya pɨ kariir kɨgnɨnkɨnki rani, sɨmiir nɨisiisimauuɨm mɨ sɨmiirɨn iikam kɨmiir boɨnmauuɨm. 5 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ kara kɨgɨm yɨm wadɨe ɨmaɨrgɨm. Mɨ kara wɨ kariir inɨg ɨiirar asi swokɨ hainanpraprasi: Dimusi rani, sɨmiirsika. Mɨ kara hɨnɨɨna naɨngwo rani. Kara ha naɨngwowi, kara kariir inɨg ɨiirɨn wɨ dimusi hainan prapras tani, wɨ tɨ digworaekwowɨm yɨpɨkɨ iikam ɨmiir nɨisiimauuɨm, kɨrɨekak nwo karam kara nwowɨm wɨ sɨmiirsi hainanpraprasi. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm kariirɨn sɨma tɨrbuɨm. Kara inkam paeprikab nɨɨngakɨn. Mɨ Adi Komii siya kɨrɨe komiigakɨn. 6 Mɨ kara kariir inɨg ɨiirɨn wɨ dimusi hainan praprasam naɨngwo rani, wɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ kara nɨisiimauuɨm wɨ sɨmiirsi hainan praprasi mɨ kara wɨ inkam biyɨe ha nwo rani. Karar kɨgɨm sɨmiirɨn, kara sɨmiirɨn nɨksɨsae rani. Mɨ kara kariir inɨg ɨiirar hainanɨm pɨ boriisopi. Dimusi rani, iikam kɨma wɨ ha naɨngwowi, inɨg komiigak inkamɨn karargɨn tɨ digworaekwowɨm sɨmiir kou nwowɨn. Nɨɨngaka. Kara ha naɨngwowi kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm sɨmiiram daɨngwoki. Mɨ dimɨnɨm kara boɨnɨm kɨmiir mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni kariirɨn, kara inkam wadɨekɨ piyasi owɨn, iyɨe? Mɨiyɨk rani.

7 Mɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya nɨisiimauuɨm siir omanɨm yɨm wadɨekɨ wadɨe ɨmaɨrgɨm. Adi Komii siya pɨ boriisopi kara kariir inɨg ɨiirar swokɨ hainanɨm. Dimusi rani, tɨ sɨmiirsika. Mɨ siya Setan siirɨn hɨriinansi kiwakikɨn dimɨnɨm kariir pɨua saiiram nɨkropkiyɨm, ma kariir nii haigɨnɨuam mɨ tɨ hɨriinankɨnɨuwi kara wɨ kariir inɨg ɨiirar hainanpraprasnam naɨngwo rani. 8 Kara Adi Komii siiramɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn kwoɨma srɨi mɨ kariirɨn siyar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨn kariir pɨunau nwokaiyɨn yɨo ɨni siyar mɨ nhɨɨnɨkrɨropkiyɨn. Mɨ sɨma kariirɨn ɨna kiwakiyɨm. 9 Kara siiramɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn kwoɨma srɨi mɨ siya kariirɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn kwoɨma boɨn. Nɨɨngaka. Kara siirɨn wɨ kɨriir waraurankɨ hai rani kara wɨ kɨnakar nwowi mɨ tariigɨna ya wɨ dɨgar nwowi. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kɨrɨe nwo karamae nwowɨm, kariir kɨrɨeya wɨ sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ wɨ iikamɨm sɨmiir nɨisiimauu haigɨnɨuwi. Mɨ tariinanɨn kara tɨ sɨmiirsiyɨn maɨrgɨmaɨrga nwo karam nwo rani kara ɨni maɨrgɨmaɨrgar nwowɨn. Mɨ ɨni kariir inɨg ɨiirar hainanpraprasɨn tɨ dimɨn taemɨn bibiyɨeyɨm kariir tɨrbuɨm sɨmiirsi, yɨm kariir nɨisiimauugɨm kara kɨrɨekak rani. Mɨ Krais siir kɨrɨeya kariir mhɨi kwoɨnauɨn sasar nwokai. 10 Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn ta saiirɨn, tɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm yɨm Krais siir inɨgɨn siir hainanprapraskikɨm mɨ kara maɨrgɨmaɨrga nwo karam bɨ mɨ okɨn mɨ biyɨe bɨ mɨ okɨn mɨ iikamɨm kariirɨn dimɨn biyɨe bɨ mɨ tɨrkɨn mɨ kariir bɨ mɨ kɨmpɨpɨsu haigɨnɨugɨm mɨ dimɨn biyɨekɨ bɨ mɨ ɨtkɨn mɨ kariir bɨ mɨ ɨpɨmparkɨn mɨ kara mɨiyɨk bɨ mɨ okɨn yɨm tɨriigɨnɨm yɨm dimɨn komii rani. Kara maɨrgɨmaɨrga nwo karam bɨ nwokɨn. Dimusi rani, kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn ɨiya tɨ digworaekwowɨm sɨma nɨmbiyami kɨrɨe nwo karamae kara nwowi, kariirɨn wɨ Krais siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ kara wɨ siir kɨrɨe aiir haii mɨ wɨ wadɨeyar swokɨ owi. Ɨriig.

Pol siya mɨnam naɨngwokɨn om Korin hɨran iikam sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨm sɨma Adi Komii siir siyɨugɨ siyɨu ɨiir sɨbgu apɨm

11 Kara, kanakanarɨn inkam biyɨenan boɨnkikɨn, kariir inɨg ɨiirar swokɨ hainanpraprasnam. Kara hɨriinanam bɨ naɨngwokɨn mɨ kariirɨn kɨma tɨrkɨn tɨ dimɨn ɨiir tɨrɨm. Dimusi rani, kɨma kariir inɨg ɨiir bɨ hainanprapraskikɨm mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir bɨ boɨnmauugɨm hɨnɨɨn, kara aposel inkam kɨbikɨn. Mɨ kara inɨg karamae nwokɨswo mɨ warɨ aposel kam nhɨrɨm yɨpɨkɨ kɨma boɨniyɨm hɨnɨɨn wadɨekɨm, sɨma wɨ kariirɨn dimɨn whɨrmɨn whɨrmɨn di swokɨ haiburi. 12 Tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ kara tɨrɨm, kara kɨmaka biyɨe bɨ nwokɨn. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨm kɨmiir nɨisiimauugɨm hɨnɨɨn, kara Jisɨs Krais siir aposel inkamkɨn. Mɨ dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm kara tɨrɨm kɨmiir, ɨkɨ iikamɨm sɨmiir nɨisiimauuɨm, yɨpɨkɨ sɨmiir kɨgɨm mouni hanɨɨn sɨma siinkaowɨm mɨ Adi Komii siirɨn kɨmiir mɨ boɨnmɨmauuɨn mɨ kɨmiir mɨ ɨisiimauuɨn hɨnɨɨn, Adi Komii siir kɨrɨeya ɨni kanakar nwowa. 13 Mɨ Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm ɨkɨ omom omomɨm sɨmiirɨm, sɨma ta yai aiir haiyɨm mɨ kara tari sɨmiirɨn kara bɨ hauugɨn? Kara kɨmiirɨn mɨnam bɨ srɨigikɨn kariirɨn kɨma kɨgrɨraowɨm mɨ nae omaka mɨnam. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma ha naɨngwowi, tɨ siyɨu hɨriinanɨn yɨo ɨni kara mɨ prɨitɨrɨn mɨ kara kɨmiiram srɨii, kariirsi naɨngwobunam mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm kara tɨrɨm kɨmiir, kɨma sɨmiirɨn wɨ hindarar tɨ aɨngwo owouu ɨuguski. Dimusi rani, kara kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam tɨri. 14 Mɨ ya tariigɨna ya kwoɨmaka aeya kara boɨna kɨmiiram nɨtam, kɨmiir kɨgnakiyam. Mɨ kara wɨ kɨmiir iikamɨm sɨmiir dimɨn whɨr swokɨ prɨiyɨksasae hai rani, kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuamɨn. Nɨɨngaka. Kara kɨmiir dimɨn taemɨn ɨmiir boriisopi. Kara ha naɨngwowi, iikam kɨma Krais siirarar dwo ɨski. Dimɨn taemɨnɨm yɨnisɨsɨm ɨma bɨ haiigɨm mɨ sɨmiir yopii adɨm sɨmiirɨn sɨmiirsi bɨ kɨgrɨraowikɨm. Dimɨn taemɨnɨm pɨ yopii ad ɨma haiyɨskii mɨ yɨnisɨsɨmɨm sɨmiirsiyɨn pɨ sɨmar kɨgrɨraowi. An kara ɨni kɨmiir adnan ywowɨn Krais siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiirsi mɨ wɨm kɨma ɨni kariir yɨnisɨsɨmnan ywowɨm. Mɨ kara wɨ dimɨn whɨr kɨmiir waraurankɨ hai rani. Nɨɨngaka. 15 Kara maɨrgɨmaɨrga komiiga tɨ kariigɨ kariir umɨr ɨmiirar mɨ ɨgugusɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam. Mɨ kara wɨ pranae pranae mɨrii rani, wɨ karar naobugi ɨkɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnbud ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam. Kara kɨmiir whɨnkɨnsiisamɨn pranae pranae naɨngwo rani. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kɨbiyɨn kara tɨrɨn, kariir digworaekwo ɨmiir nɨugugusɨn kɨmiir yɨo siyɨu wadɨeyaɨrgɨn, aniya?

16 Mɨ kɨmiir iikam nhɨrɨm yɨm wɨ ha boɨni, ɨhɨ, kɨra kaimwowar boɨni. Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, siya krɨmiir digworaekwo bɨ kaukiki haigɨn. Mɨ Polɨn yɨo nɨksɨsaeyakɨ waiwiigɨn. Mɨ krɨmiir kwoɨnɨn siya kiyaigɨm mɨ siir yaiyɨm krɨmiirɨn ɨni sɨma ikwowaisiikiyɨm, inkamɨn nae niimauan wraisuɨm sɨmam kiyau haigɨngigiyɨn sɨmiir nobropam, ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 17 Kɨma kariir boɨnmauugi, kara panɨɨna tɨrkɨn, ha? Mɨ tari, tɨ kamɨm kara nɨkropkiyɨm kɨmiir kɨgnakiyɨm mɨ tari sɨma? 18 Kara Taitas siirɨn bɨdiyar mɨ srɨiyɨn, kɨmiiram waraur mɨ ɨtɨm. Mɨ siya bɨdiyar mɨ ɨnkɨn ɨtɨn tɨ siir nomiiyau nwɨrɨn, tɨ tɨr nwowɨn saɨka. Mɨ Taitas siya kɨmiir bɨdi yɨksɨsaeyɨn mɨ kɨmiir dimɨn taemɨn ɨmiir bɨdi mɨ prɨihai prɨihaiyɨm, iyɨe? Nɨɨngaka? Mɨ siya mɨ kara, krɨra tari Adi Komii siir naeyɨuɨn siir dimɨn taemɨn ɨmiirara nap rani, aniya? Mɨ krɨra tari dimɨn whɨruan siirara tɨr tani? Tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiir sɨbgu aɨngwo omoki.

19 Kara ha naɨngwowi, kɨma ta yokwo aiir mwaɨni mɨ kɨma wɨ ha naɨngwowi, ta yokwowa krɨma wɨnkiya kɨmiiram, krɨma kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyam kɨnankɨugika mɨ kɨma wɨ ha nikɨ aɨngwowɨm krɨmiirɨn, krɨma wadɨekɨm. Nɨɨngaka. Kariir nomiiyauɨm yɨpɨkɨ kara naɨngwokwonanaeiyɨm, krɨma tɨ kamɨm yɨpɨkɨ Krais siirɨm, Adi Komii siya ɨni krɨmiirar kɨgiyɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ krɨma boɨnkiyɨm kɨmiir. Mɨ tɨ yaiyɨm tɨ krɨma wɨnkiyɨm ta yokwo aiir, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam, kɨma Adi Komii siirgɨsiir siyɨu ɨiirarar dap ɨski. 20 Krɨma ta yokwowa kɨmiiramɨn whɨsarii bɨ wɨnkika, tɨ sɨmiirsika. Mɨ kara ta saiir saiira naɨngwokwonanaeikɨn. Kara pɨ boriisopi, mhoɨiya kara nɨti, kɨmiir ninɨ kɨgniyam mɨ kara wɨ ha kɨpi ninɨ kɨgni, kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm kara boɨnkiyɨm kɨma wakaeyokna apam, kɨma sɨmiir nap rani. Dimusi rani, wɨm kɨma wɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨranɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuam wɨ sɨmiiram naɨngwo rani. Kara mɨnsi naɨngwoyɨmiyoki, tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨmiir waraur kara ninɨ kɨgi sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyoknanaei. Mɨ iikamɨm ɨrɨka nwɨrɨka nɨniinansaowi mɨ ɨrɨka nwɨraka nomboɨn ii ae karamae nwowi mɨ yaii ɨrɨka nwɨrɨka mɨ ɨnii mɨ sɨmiir pɨu ɨmiiramar swokɨ aɨngwokwonaei mɨ isido whɨsa mɨ ɨinɨbɨɨri mɨ yai bibiyɨe ɨrni nwɨrni mɨ ɨnɨkbumbuwi mɨ dimɨn taemɨnɨm hindara mɨ prɨiboɨn prɨiboɨni, yaiyɨm ɨrɨpa sɨbgu kitɨbmii boɨn karamae mɨ owi mɨ wɨm kɨma wɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiirar mɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨni. 21 Kara ha naɨngwowi, mhoɨiya kara kɨmiir kɨgnakiyam nɨti, kariirɨn wɨ Adi Komii siya tɨrkii, kɨmiir whwonkam ɨda nɨtsi nɨdidɨm. Mɨ kara wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kara nhɨɨnɨkrɨropknatnoudnɨnkiigiyɨm wɨ sɨmiirsi nouuboboɨni, iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiirɨm sɨmiirɨn wɨ kara nhɨɨnɨkrɨropkii. Dimusi rani, sɨma dimɨn bibiyɨe hɨriinanɨm sɨma tɨrɨm, sɨma sɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmiyok karamaekɨm. Sɨma ɨni dimɨn bibiyɨeyɨm, iikamɨm hɨi prɨinanae prɨnanaeiyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir napikɨm. Sɨmiir kwoɨnɨm tɨ hɨriinan dimɨn ɨma bɨdi yɨkpɨtmaiyɨm. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ kara wɨ tɨ iikam hɨriinanɨm sɨmiir kɨg rani. Ɨriig.

13

Pol siya om Korin hɨran iikamɨm sɨmiirɨn mɨn boɨnkɨn dimɨn taemɨnɨm sɨma napiyɨm sɨma sɨbgu mɨntɨrao.

1 Tariigɨna kara kɨmiir kɨgam nɨti ya kwoɨmaka aeya. Mɨ kɨmiir iikam nhɨrɨm sɨma sɨmiir nomiiyauwɨm sɨmiir nɨkbumbuwi mɨ kɨma wɨ tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya boɨnɨm, wɨ sɨmiir wakaeyokna ap. Mɨ inkamɨm nwɨs nwoɨma mɨ kɨrɨtmai boɨnkii tɨ siirɨn mɨ sɨma wɨ sɨbgu danaaknɨnkii haigɨnɨugi. 2 Kara kɨmiirɨn tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe sɨmiir iikam nhɨrɨm sɨmaka tɨrɨm, pɨ sɨmiir boɨnkii. Bɨiya kara kɨmaka waraurar nikɨ owa kwɨsaka, kara kɨmiirɨn ɨgao yai tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir boɨnkɨn. Mɨ tariinanɨn kara tɨ aru nwokiyɨn, kara kɨmiirɨn pa swokɨ boɨnkii. Mhoɨiya kara kɨmiir kɨgam swokɨ ɨti, kara wɨ inkam nwɨrni swokɨ kiwaki rani, rɨrmiiya nwowamɨn, yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe tɨrɨn mɨ naɨngwoyɨmyok karamae ha nwowɨn. Kara kɨmiirɨn tɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm wɨ sɨmiirsi nonkwobumbunɨnkɨni. 3 Mɨ kara kɨmiiram waraur nɨti mɨ iikamɨm dimɨn bibiyɨe tɨrɨm sɨmiir ninɨ onkwobumbunɨnkɨngigam mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni kariirɨn Jisɨs Krais siyar boɨnkikɨn. Mɨ ɨiya siya kariir boɨnɨn, kɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnam mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni, siir kɨrɨeya kɨmaka waraur nwowa sapɨsap rani. Nɨɨngaka. Saeya komiiga. 4 Mɨ ɨiya Krais siya iikam krɨmiir hɨriinanar mɨ owɨn, inkamɨm siirɨn ɨna mɨ hainamɨm paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn, saɨka ha nɨnkɨn ɨrɨnugiyɨm mɨ siya ɨna yaonamɨn. Mɨ tariinanɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya siir kɨrɨe komiiya yɨpɨkɨ siir hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn mɨ siya omwai ha swokɨ waiyan, saiirɨn siir bɨdi hauugiya. Krɨma mɨ Krais siya krɨma wɨ ɨrɨpar haɨngiriyɨu owi mɨ nɨm krɨma inkam kɨrɨe komiiyan tani. Mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ siir kɨrɨe komii aiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ mhoɨiya krɨma nɨti mɨ krɨma wɨ siir kɨrɨeya saiir nɨisiimauuwi iikam kɨmiir waraurɨn, ta krɨma hɨda kɨmiir saiir hɨriinan.

5 Kɨma, kɨma kɨmar hɨdnaei mɨ kɨma wɨ haɨni sɨbgu ɨnoknɨnkɨni, iyɨe? Nɨɨngaka, kɨma Krais siir yaiya kɨmiir kwoɨnau nwokaiya saiir wakaeyokna apikɨm. Mɨ kɨma tari nɨnoknɨnkɨn tani, Krais siya kɨmiir kwoɨnau waraur nwokaii, aniya? Mɨ kɨma siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni, kɨma tɨra saiir hɨriinan mɨ siya wɨ kɨmiir kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaii. Mɨ hɨriinan tɨr karamae nwowi mɨ siya wɨ waraur nwo rani. 6 Kara hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨni, kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Krais Jisɨs siya krɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨn. Krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ nɨksɨsaeiyɨm sɨm tani. Nɨɨngaka. 7 Krɨma Adi Komii siiramɨn mɨnam kwɨs boɨni, siya wɨ kɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Mɨ kɨma wɨ hɨriinankɨ nwowi, ɨkɨ dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiir wakaeyokna apɨm. Krɨma siiramɨn tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiiram bɨ srɨigikɨn mɨ ɨkɨ iikamɨm pa nwokɨ aɨngwowɨm, krɨma inkam wadɨekɨm. Nɨɨngaka. Mɨ iikamɨm krɨmiirɨn hɨriinan naɨngwowi, krɨma ɨni yɨkiigiyɨm, ya ta hɨriinana ya dimɨn komii rani. Krɨma ha naɨngwowi, warɨ kɨma tɨrɨm yɨm ɨni ywowɨm, sɨmiirarar dap ɨski. 8 Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm ta saiirɨn, krɨma wɨ ta yaimwokɨyaimwowa saiir dimɨn sɨm whɨr swokɨ kɨnkrɨp rani. Krɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwanɨn dimɨnɨn whɨrkɨwhɨruwaɨrgɨn ya yaimwokɨyaimwo aeya. 9 Mɨ kɨma Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna api, kɨma tɨra saiir hɨriinan mɨ krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo rani, krɨmiir Adi Komiiyɨn siir kɨrɨeya ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn bibiyɨeyɨm sɨma napiyɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨniya saiir nɨisiimauuwɨm. Mɨ iikamɨm krɨmiirɨn ha naɨngwowi, krɨma ɨni inɨg karamae ywowɨm yɨo tɨ hɨriinan mɨ owiyɨm, yɨ ɨni mɨ owɨn. Ɨinokɨinokɨn krɨma Adi Komii siiramar srɨinɨnaeikɨm, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Mɨ kɨma wɨ siir yai aiir nwokɨ wakaeyokna apɨm, kɨma tɨra saiir hɨriinan. 10 Kariirɨn inɨgak Adi Komii siya nwowaigɨnɨugɨn, Adi Komii siir iikamɨm sɨmiir grabɨm. Mɨ an kara kɨmiir tɨrbuwam tɨr tani. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi, bɨiyɨn kɨma saiir mwaɨn mɨ wɨ kɨma kɨmar swokɨ grabna, ɨiya kara tɨ aruwa nikɨ owɨn. Mɨ mhoɨiya kara nɨti kɨmiir kɨgam, kara wɨ ta kariir kɨrɨe aiir ninɨ tɨrni rani. Kara kɨmiirɨn wɨ hinda grab haigɨnɨuwi. Mɨ kɨma wɨ wadɨekɨ wadɨe nwokɨ owɨm.

11 Tɨ kariir nomiiyauwɨm, krɨmiir yaiyɨm ɨni dɨg ywokiyɨm mɨ krɨma kɨmiirɨn pɨ hindara nokboɨnmamaɨrgii. Kɨma dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugig mɨ kɨma dimɨn mɨiyɨkɨm sɨmiiraramar dɨnmiinɨnkɨn ɨski. Ɨrni nwɨrni dinan whɨnkɨnsiis ankɨnsiis mɨ kwoɨn whɨrua dwo mɨ ɨrɨpa dɨngwomamaɨr aekiyam. Mɨ Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn krɨmiiram naɨngwokwo nanaeiyɨn mɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn, ɨrɨpa krɨma nongwomamaɨr aeyam siya wɨ kɨmakar nwowi ɨinokɨinokɨn. 12 Kɨma tɨ Adi Komii siir iikamɨm warauranɨm, kɨma ɨrni nwɨrni dɨkboɨnmamaɨr mɨ ɨɨn mɨn dinan ɨnɨnkwo anɨnkwo.

13 Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir pɨugana tɨrana saiir iikamɨm sɨma kɨmiir nɨkboɨnmamaɨrgikɨn. 14 Kara hɨnɨɨna naɨngwowi, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya kɨmiiram nwokɨ aɨngwobumbuwɨm. Mɨ Adi Komii siya wɨ kɨmiiramar nwokɨ aɨngwokwo ɨrkakɨm. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya wɨ kɨmakar nwowi, kɨmiir kwoɨnau waraur kɨmiir nomiiyaunan. Ɨriig.

Galesia

1

2

3

4

5

6

GALESIA

Pol siya ta yokwowa iikamɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmiiyɨm nu haɨmii Galesia hɨranɨm sɨmiiram wɨnkikɨn. Pol siya sɨmaka hɨr nwokɨn. Pol siya Adi Komii siir yaiya omisɨsɨmɨm nu haɨmii Galesia hɨranɨm sɨmiir boɨnmɨmauugɨn. Mɨ nhɨrɨm ta yai aiir wakaeyɨm mɨ sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨm Jisɨs siiram. Mɨ mhoɨiya Judami kam nhɨrɨm ha nɨtɨm mɨ tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn sɨma inɨ boɨni sɨma siyɨupai siyɨupaiyɨm Moseskɨ wɨngikɨm sɨmiir sɨbgu onkworɨnɨm mɨ kamɨm sɨmiir mɨoɨs ɨmiirɨn pɨ kɨtiyopnɨmnɨr haiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma wɨ Adi Komii saɨka nwokɨ amasukikɨnɨm. Mɨ mhoɨiya Pol siya hɨriinan wakaeyɨn mɨ siya ta yokwowa ha wɨn hauugikɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir boɨnkiyam. Adi Komii siya iikam ɨmiirɨn Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmiiya inɨgak saiirsi arar nwowaigɨnɨuwikɨn. Ɨriig.

1

1 Kara Polkɨn, kara ta yokwowa kɨmiiram wɨnkika kara Jisɨs Krais siir aposel inkamkɨn. Kariirɨn ta mɨi aiir mɨriiyamɨn nuan inkam nwɨrkɨ bɨ nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨn. Nɨɨngaka. Mɨ Jisɨs siya mɨ Adi Komiiyɨn, tɨ inkamɨn yɨpɨkɨn Jisɨsni hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn ɨeyankɨn kariirɨn sowa nokmwɨn okwohaigɨnɨugɨn ta mɨi aiir mɨriiyam. 2 Mɨ nomiiyauɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨpɨkɨ kanakar nwowɨm, krɨma whɨekakarɨn kɨmiir nokboɨnmamaɨrgii iikamɨm Jisɨs Krais siirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm nu haɨmii Galesia warauranɨm.

3 Kariir kwoɨn komiiyɨn ha naɨngwowi Adi Komiiyɨn krɨmiir Adɨn mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii ɨkɨn Jisɨs Krais kɨmiirɨn wɨ sowa hauuwi naɨngwobumbu mɨ ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyam.

4 Jisɨs Krais siya krɨmiir Adɨn siir yai aiirar wakaeyokna mɨriigɨn mɨ siya kwoɨn whɨrua asi nwokɨn krɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirsi naowɨm tɨ siyɨu bibiyɨeyɨm tɨ nuɨn siir tɨranɨm taka ɨi aiir nwowɨm sɨmiirsi nanmaiwarkainam. 5 Mɨ dimusi rani, Adi Komii siya tɨ hɨriinan krɨmiirsi tɨrkɨn, krɨma siir inɨg ɨiir nwokɨ hainanyokiyokɨikaemi ɨinokɨinokɨn. Ɨhɨ, yai kaimwowaɨrga. Ɨriig. 6 Kariir pɨua ɨni warar yopaigiya dimusi rani, kɨma Adi Komii siir bɨdi haiburgigɨm yɨpɨkɨ bɨiya kɨmiir kwoɨn ɨmiir nikɨ kiyaiyɨn dimɨn kɨbiyɨn Krais siya prɨidiraerarkiyɨn kɨmiir bɨiya ɨiya siya naonama. Mɨ tariinanɨn kɨma siir yai kɨbi kɨbiyɨm yɨm bɨri kɨmɨmɨnkikɨm sɨmiirɨn bɨdi haiburgigɨm mɨ kɨma ɨni ɨkɨ yai nhɨrɨm kɨma ha naɨngwowiyɨm yɨm wadɨekɨm mɨ kɨmiirɨn wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi Adi Komii siiram sɨbgu wakaeyokna apɨm ɨni sɨmiiram nɨnmiinɨnkɨnkrɨpkaiyɨm. 7 Mɨ kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, yaeya yai kɨbi nhɨr karamaeka yɨpɨkɨ wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Nɨɨngaka. Ɨni ta sasar ywowɨskiya ta karar boɨnmauuwa. Kara tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiir asi boɨni. Dimusi rani, kam bibiyɨe nhɨrɨm kɨmiir kwoɨnɨm sɨma prɨdaigɨnɨugɨm mɨ sɨma mɨnam naɨngwokɨm Krais siir yai kɨbiya nanmaiwarkainaeiya saiirɨn sɨma nɨnkpɨtkiyɨm yai biyɨe nɨmbiyamam. 8 Mɨ krɨma mɨ Adi Komii siir paekwosɨm ɨeya krɨmar nɨti mɨ kɨmiirɨn yaeya yai ninɨ boɨnmɨmauunii mɨ tɨ yaiyɨm bɨiya krɨma boɨnmɨmauuɨm sɨmiir hɨriinan boɨnmɨmauu karam nwowi, yaeya yai ninɨ boɨnmɨmauunii mɨ yɨpɨkɨ tɨ hɨriinan tɨri, kara ha naɨngwowi sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya tɨoɨdwomaii mɨ sɨmiirɨn wɨ paeya nɨkropki. 9 Krɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn bɨdiyar ikɨ boɨnmɨmauuɨm mɨ tariinanɨn krɨma ɨni sɨmiirar swokɨ boɨnmɨmauuɨm. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kɨmiirɨm nɨtɨm mɨ kɨmiirɨn yaeya yai ninɨ boɨnmɨmauuniyɨm mɨ tɨ yaiyɨm bɨiya kɨma wakaeyɨm kariir kwoɨn komiiyɨn ha naɨngwowi Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ dimɨn biyɨe tɨr haigɨnɨuwi paeya nɨkropkiyam sɨmiirɨn.

10 Mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi tɨ dimɨn taemɨnɨm kara wɨnkiyɨm mɨ kara boɨnki ɨkɨm mɨ iikamɨm wɨ maɨrgɨmaɨrga kanaka nwowi. Nɨɨngaka. Kara sɨmiirɨn mɨnam boɨnkikɨn, Adi Komii siya wɨ maɨrgɨmaɨrga kanakar nwokɨ owɨm. Mɨ kara tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn inkamaramar tɨrkɨswo mɨ inkamɨm maɨrgɨmaɨrga kanaka ha nwokɨswo mɨ kara sɨmiirɨn wɨ inkamaramar pɨ tɨrɨn wɨ Krais siir mɨi kɨgna mɨriiyan inkam kɨɨn di nwowi. Ɨriig.

Pol siya hɨnɨɨna nɨisiimauugɨn ta aposel mɨiya siya mɨriiya inkami hɨndankɨ bɨ nɨtka.

11 Tɨ kariir nomiiyauɨm, kara ha naɨngwowi kɨma ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm ta Krais siir Yai Wɨn Kɨbi aiirɨn ta kara nanaaknɨnkii haigɨnɨuwa kɨmiir bɨiya, ya ta yaiya inkami kwoɨn aɨrga bɨ prɨinaɨngwo boɨnkika. Nɨɨngaka. 12 Tɨ yai ɨmiirɨn kariirɨn inkam nwɨrkɨ bɨ boɨnmauugɨn mɨ inkam nwɨrkɨ bɨ mɨ ɨisiimauugɨn sɨmiirɨn. Nɨɨngaka. Yɨo Jisɨs Krais siya siyaɨrgɨn kariir nanaaknɨnki haigɨnɨuwɨn tɨ yai ɨmiirɨn yaeya siyɨu whɨrni.

13 Tɨkɨ yaiyɨm yɨm yai kaimwokɨm. Dimusi rani, kɨma bɨdiyar wakaeyɨm dimɨn bibiyɨeyɨm kara tɨrɨm bɨiya ɨiya kara dimɨn taemɨnɨm Judami iikamɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir napɨn kara dimɨn bibiyɨe kasa bɨ tɨrkɨn iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm sɨmiirɨn. Mɨ kara hɨnɨɨna naɨngwokɨn sɨmiirɨn hɨriiyar donkwobumbunɨnkɨn ɨuguski. 14 Mɨ kariir ɨrɨpa yaɨoyɨeya saiir kouwɨn ɨni kara ywowɨn tɨ yaiyɨm Juda iikam krɨma napiyɨm sɨmiirɨn. Dimusi rani, kara bɨdiyar sɨbgu wakaeyokna apɨn dimɨn taemɨnɨm krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨma tɨrɨm ɨiya Adi Komii siir boɨniyɨm Adi Komii siya big nasmɨrwaiya sɨmaka nwowam.

15 Mɨ Adi Komiiyɨn ɨiya kara kariir yopiini mhɨinau hɨrar nikɨ okaiyɨn siya kariirɨn saiirar nɨmbingikɨn. Mɨ mhoɨiya siya kariirɨn ha sɨbgu grabaigɨnɨuwɨn mɨ siya kariirɨn ɨna boɨnkiyɨn, kɨra kariir mɨi aiir mɨrii. 16 Mɨ siya kariirɨn hɨriirnan boɨnkiyɨn, mɨ siya kariirɨn ɨna yɨisiimauuɨn siir yɨnisɨm ɨiirɨn mɨ kara wɨ tɨ yai kɨbi kɨbiyɨm Krais siirɨm wɨ sɨmiir asi boɨnmɨmauuwi ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Juda iikam tani sɨmiir pɨugananɨm sɨmiir. Mɨ ta ɨi aiirarɨn kariirɨn Adi Komii siya yɨisiimauu yɨpɨkɨ siir yɨnisɨm ɨiirɨn, kara tɨ dimɨn ɨiiramɨn inkam nwɨrniyam bɨ srɨigɨn kariirɨn siya boɨnmauuɨm. Nɨɨngaka. 17 Mɨ kara om komii Jerusalema hɨriir bɨ mɨ amkɨn kamɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya nɨmbinɨm bɨigɨ bɨi aposel inkam nwowam sɨmiiram sɨmiir ninɨ srɨinakiyam mɨ kariirɨn sɨma boɨnmauugiyɨm tɨ dimɨn ɨmiirɨn. Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn kara ɨna yamsauwɨn nu komii Arebia hɨriir om siiyɨn apa iikam kwɨsuwakɨ nwowiyɨn siir. Mɨ mhoɨiya kara ɨni om komii Damaskas hɨriiyar swokɨ amɨn. 18 Mɨ mhoɨiyan bɨewi whoɨmɨm ha namkiyɨm mɨ kara kɨmɨdiniya om komii Jerusalem hɨriir yam mɨ kara kɨmɨdiniya Pita siir kɨg yɨpɨkɨ kara ninɨ owouwɨn mɨ kara ninɨ boɨnɨuwɨn ɨiyɨm ɨuur ɨriiyar. 19 Kara aposel inkam nwɨr bɨ swokɨ kɨgmɨmɨnkɨn kara Jems siirarar kɨg Bɨiyan Inkam Komii Krais siir nomousɨmɨn kara tɨ inkam ɨiirarar kɨgɨn. 20 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ kara wɨnkiyɨm yɨm yai kaimwo ɨmaɨrgɨm Adi Komii siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kara kɨmiir nɨksɨsae rani.

21 Mɨ ta kara nama om komii Jerusalema hɨriir saiir mhoɨiyan kara hɨr ha haiburgigɨn mɨ kara kɨmɨdiniya nu maeyauɨm Siria, Silisia sowiirɨm sɨmiir hɨriir yam. 22 Mɨ taka ɨiya, iikamɨm Jisɨs Krais siir pɨugana saiirɨm nu haɨmii Judia hɨranɨm sɨma kariir bɨ kɨgɨm mɨ kariir bɨ mɨ kɨgsɨbgɨm. Sɨma yaiyɨm kam ɨma boɨnɨm kariir hɨnɨɨn sɨmiirarar wakaei, 23 inkamɨn yɨpɨkɨ krɨmiir nɨpɨmparɨn mɨ krɨmiir nɨgbumbuwɨn mɨ krɨmiir nɨsomsomaowɨn tariinanɨn siya ɨni Yai Wɨn Kɨbiya Krais siira ɨni saiir boɨnmɨmauuwɨn yɨpɨkɨ siya tɨrbuwam nikɨ tɨra. 24 Mɨ sɨma dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya tɨrɨm kariir sɨmiir wakaeyɨm mɨ sɨma kɨmɨdiniya siir inɨg ɨiir hainanki. Ɨriig.

2

Aposel nhɨrɨm sɨma kwoɨn whɨrua Pol saɨka nwokikɨm

1 Mɨ bɨewii ɨuur whiiyɨm namkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan, kara kɨmɨdiniya Banabas saɨkar yam om komii Jerusalema hɨriirɨn. Mɨ kara Taitas siirɨn warar yɨnkɨn ɨkɨunam mɨ siya kɨmɨdiniya krɨraka yɨnkɨn am. 2 Kara hɨriirɨn whɨsarii bɨ namkɨn kariirɨn Adi Komii siya nɨisiimauugɨn mɨ siya kariirɨn mɨnam naɨngwokɨn kara hɨriir namɨm. Mɨ kara hɨriirɨn ha namɨn mɨ iikamɨm hapairanɨm sɨmiirɨn ɨna boɨnmɨmauuwamɨn ta Yai Wɨn Kɨbiya ta kara boɨnmɨmauuwiya ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm yɨpɨkɨ Judami pɨugana saiir karamaeyɨm sɨmiir mɨ kara iikam whɨekakɨm sɨmiirar bɨ boɨnmɨmauu ɨrkakɨm. Kara kamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm hapairanɨm sɨmiir bɨi nwowiyɨm sɨmiirar boɨnmɨmauugɨn. Kara mɨnam naɨngwokɨn sɨma ta Yai Wɨn Kɨbiya ta kara boɨnmɨmauuwa ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨm, wɨ sɨma nwokɨ anaanɨnkii haigɨnɨuwɨm. Kara mɨnsi nɨdidgɨn dimɨn taemɨnɨm bɨiya kara tɨrɨm sɨmiirsi mɨ tɨ tariinan kara mɨ tɨrɨm yɨm wɨ naekak nwo rani. 3 Taitasɨn tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ kanaka namɨn hɨriir, yɨo Grikan inkamkɨn siya Judami pɨugana saiir tani mɨ nɨm krɨma kɨmɨdiniya ha boɨn sɨma Taitas siir mɨoɨs aiir kɨtiyopnɨr haiyam tɨrɨm mɨ Juda hapairan inkam komii komiiyɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma siir mɨoɨs aiir kɨtiyopnɨr haiyam ɨni boriisopɨm Juda sɨmiir inkamnan nwowam mɨ siya wɨ sɨmaka ɨrɨpa nwokɨ owɨm. Nɨɨngaka. 4 Mɨ nɨm krɨma tɨ kamɨm tɨ dimɨn ɨiirɨn hɨriinan dimusi bɨ boɨnkikɨm kam nhɨrɨm yɨpɨkɨ yaimwoni boɨn karamae nwowiyɨm sɨma krɨmiir nomiiyau nwokɨm mɨ sɨma Krais siir yai ɨmiir bɨ sɨbgu wakaeyokna apkɨm, yɨm sɨma Taitas siir mɨoɨs aiir kɨtiyopnɨr haiyam tɨrkɨm. Mɨ tɨ kamɨm krɨmaka ninɨ oniyɨm krɨma bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm dimɨnɨn sɨma napiyɨn. Mɨ sɨma kamɨm dimɨn taemɨn ninɨ kɨgnɨnprɨonakiiyɨm sɨm hanɨɨn nwokɨm dimɨn taemɨn kɨbi kɨbiyɨm Krais siirɨm rɨrmiiya krɨma naɨngwo tɨbmii apiyɨm sɨmiir. Krɨma tariinanɨn Moses siir siyɨu komii ɨiir nwo rani mɨ krɨmiirɨn wɨ siya nanmaiwarkaina rani, yɨpɨkɨ bɨiya Juda iikamɨm sɨma napɨn. Dimusi rani, krɨma mɨ Krais Jisɨs siya, krɨma ɨni nwɨruwar ywowɨskiyɨm. Mɨ tɨ inkamɨn krɨmiir kiyaiyam mɨnɨn krɨma Mosesni siyɨuɨn bɨiyanɨn siir napɨm nɨm wɨ inkamɨn maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya sae nwokaiyɨn wɨ si hɨnɨɨn pɨ ywowɨn. 5 Mɨ krɨma sɨmiir yaimɨrsɨm kwɨr bɨ swokɨ wakaeyokna apmɨmɨnkɨm. Dimusi rani, krɨma Adi Komii siir yaiya kɨmiir wokmaihaigɨnɨuwana saiirɨn sɨbgu kɨgrɨraowi mɨ kɨma wɨ ta hɨriinan saiirsi nwowi ɨkɨ yai bibiyɨeyɨm sɨmiir wakaeyokna apɨm.

6 Mɨ tɨ kamɨm hapairanɨm yɨpɨkɨ inɨg komii komiigakɨm mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm Adi Komii siir pɨugananɨm sɨm kɨgrɨraowiyɨm mɨ an kara ha naɨngwowi tɨ inkam komii komiiyɨm sɨma mɨ owa ya kariir whwonkam ɨdan ya dimɨn komii rani. Dimusi rani, Adi Komii siir whwonkam ɨdan iikam whɨekakɨm ɨni hɨrii hɨriinankɨnar nwoswowɨm. Mɨ kamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir inɨgɨm komii nwowɨm, sɨma kariirɨn yaeya yai boɨnmauuwam bɨ swokɨ boɨnmauugɨm tɨ yaiyɨm kara boɨnmɨmauuwanɨm sɨmiirɨn. 7 Mɨ sɨma hɨriiyar yɨnoknɨnkɨn Adi Komii siya kariirɨn yai mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar hauugɨn mɨ siya kariirɨn ha nɨmbingiyɨn mɨ ɨna yɨkropkiyɨn mɨ kara ɨna boɨnmɨmauuwamɨn siir yai ɨmiirɨn ɨkɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir pɨuganɨm sɨmiir iikam ɨmiir, Adi Komii siya mɨ ɨmbingiya Pita siir saiir hɨriinan, Yai Wɨn Kɨbiya Krais siira saiir boɨnmɨmauuwam ɨkɨ iikamɨm Judami pɨuganɨm sɨmiirɨm sɨmiir. 8 Adi Komii siya Pita siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn siir yai kɨbi aiir boɨnmɨmauuwam ɨkɨ iikamɨm Judamiyɨm sɨmiir. Ta Pita siir siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwa bɨiya saiir hɨriinan. Mɨ sɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm kariirɨn Adi Komii siya nɨmbingɨn mɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn siir yai kɨbi aiir boɨnmɨmauuwam ɨkɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir pɨugana saiir iikam ɨmiir. 9 Mɨ sɨma tɨ dimɨn kɨbiyɨn Adi Komii siya tɨrkiyɨn kariir siir nɨnoknɨnkɨnkiyɨn tɨ siya nɨmbingiyɨn kariir siir yai kɨbi aiir boɨnmɨmauuwam mɨ inkam komii komiiyɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm om komii Jerusalem hɨranɨm, Jems, Kaiapas, mɨ Jon, sɨma kɨmɨdiniya ɨɨn Banabas mɨ kara krɨriir yonkwo mɨ ta ɨɨn sɨma nonkwowa krɨriir ya mɨn nɨsiimauuga sɨma wadɨe bɨdi ywokiyɨm krɨra ta Adi Komii siir yaiya saiirɨn hɨriiyar boɨnmɨmauuyokiyokɨiyamɨm ɨkɨ iikamɨm nu haɨmii Judia hɨr nwowɨm sɨmiir. 10 Sɨma krɨriirɨn tɨ dimɨn whɨruwan siirarar boɨnkikɨn. Sɨma mɨnam naɨngwokɨm krɨra hɨnɨɨna naɨngwowi krɨra umɨr sɨmiir iikam paeprikabɨm nu haɨmii Judia hɨranɨm sɨmiiram hauugiyɨm. Mɨ tɨ dimɨnɨm kara tɨram naɨngwowɨm kara sɨmiirɨn bɨdiyar tɨrɨm. Ɨriig.

Pol siya dimɨn biyɨeyɨm Pita siya tɨrɨm om Antiok sɨmiir boɨnɨnkɨigɨn

11 Krɨma ɨrɨpar mɨriigɨm Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwɨm mɨ mhoɨiya Pita siya om Antiok hɨr ninɨ kɨgnakiyɨn hɨran iikam ɨmiir mɨ kara siirɨn siir whwonkam ɨdar yɨk. Dimusi rani, siya tɨ dimɨn biyɨe whɨrɨn siir tɨrkɨn. 12 Kara siirɨn ɨo whɨsarii bɨ nwokɨn tɨ dimɨn whɨruwan siya tɨrɨn siirsika. Bɨiya kam nhɨrɨm Jems siya nɨkropkiyɨm om Antioka tɨriir nɨtam, Pita siya bɨiya iikamɨm Juda iikam tani nae sɨmaka nɨdwokai aekɨn. Mɨ mhoɨiya tɨ kamɨm Jems siya nɨkropkiyɨm ɨna yɨmbiniyɨm om Antioka hɨriir mɨ Pita siya iikamɨm yɨpɨkɨ Juda iikamɨm sɨmiir pɨugana saiir karamaeyɨm sɨmiirɨn ɨna haiburgigɨm. Dimusi rani, siya pɨ nɨdidgɨn tɨ kamɨm yɨpɨkɨm om komii Jerusalem hɨranɨm yɨpɨkɨ Mosesni yaiyɨm bɨiyanɨm sɨm napiyɨm yɨpɨkɨ ha boɨnɨm kamɨm Adi Komiini siyɨu napiyɨm sɨmiir mɨoɨsɨm yɨm kɨtiyopnɨmnɨr hai mɨ tɨ inkamɨn siirɨn ɨo siya yo. Dimusi rani, ta nae siya naeya sɨmaka saiirsika. 13 Mɨ Judami pɨugana saiir iikam nhɨrɨm yɨm ta ɨi aiirɨn nae Juda iikam tani sɨmiir pɨugana saiir iikamɨm nae sɨmaka naeyɨm mɨ ɨni ta ɨi aiirar yadɨgniyɨn. Mɨ sɨma tɨ iikamɨm sɨmiirɨn Pita saɨka hɨrar ywoki mɨ Banabas siya hɨriinan kɨgɨn mɨ siya ɨni hɨriinan siyɨu biyɨe ɨiirar mɨ apɨn mɨ siirɨn ɨriipɨ hɨriinan ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmaka hɨrar mɨ okmwɨn ogig. 14 Mɨ kara sɨmiirɨn hɨriinan nɨnoknɨnkɨnɨn sɨma Adi Komii siir yai kɨbi aiir sɨbgu ap rani mɨ kara Pita siirɨn tɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨdar boɨn, ni kɨra Judami pɨugana saiir inkamkɨn mɨ ni kɨra dimɨn taemɨnɨm Judami pɨugana sɨma tɨriyɨm sɨmiir dap. Mɨ kɨra ɨni dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ Juda iikam tani sɨmiir pɨuganan iikamɨm sɨma tɨriyɨm ɨni sɨmiir napɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ kɨra iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir dimusi boɨnmɨmauuwi, sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaeiyam mɨ sɨma wɨ dimɨn taemɨnɨm Judami pɨugana saiir iikam ɨma napiyɨm wɨ sɨmiir nwokɨ apɨm, ha? Mɨ ni kɨrarɨn tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir bɨ napkɨn! Mɨ ni kɨra pɨ nɨdidgɨn Jemsni kamɨm yɨpɨkɨ kɨriir ninɨ boɨniyɨm sɨmiirsi. Ɨriig.

Mɨ yɨpɨkɨ Jisɨs siir yai ɨmiir sɨbgu wakaeyokna apiyɨm wɨ iikam bɨmbɨuwii nwo rani mɨ sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nanmaiwarkainaei

15 Mɨ nɨm krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ krɨmiir yopiiyɨm krɨmiirɨn Judami pɨugana saiir naokainam nɨm krɨma ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨma hɨnɨɨn tani Juda iikam tani sɨmiir pɨugana sae karamae rani, yɨpɨkɨ ha dapiyɨm iikam bibiyɨe yɨpɨkɨ Adi Komii siiram wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm. 16 Mɨ nɨm krɨma Juda yɨɨnɨeyɨm ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Adi siya ha bɨ boɨnkɨn iikamɨm wadɨe nwowiyɨm yɨm dimugɨ nwo rani, yɨm sɨma Mosesni siyɨuɨm sɨm napkɨm. Nɨɨngaka. Dimusi rani, sɨma Jisɨs Kraisni wakaeyokna apkɨm. Krɨma Jisɨs Krais siirarar wakaeyokna apkɨm mɨ Adi Komii siya wɨ kwoɨn ara asi naɨngwowi krɨmiirɨn wadɨe. Mɨ krɨma Mosesni siyɨuɨn siir siyɨuɨm sɨm napkɨswo mɨ nɨm wɨ wadɨe di ywowi. Adi Komii siya ha bɨ boɨnkɨn, inkam nwɨrkɨ wadɨekɨn Moses siir siyɨu komii ɨiir bɨdi sɨbgu apɨm. Nɨɨngaka. 17 Mɨ krɨma ha naɨngwowi Adi Komii siya krɨmiirɨn ha boɨnkɨn krɨma wadɨekɨm. Dimusi rani, krɨma Krais siir wakaeyokna apkɨm mɨ mhoɨiya krɨma ha wakaei Adi Komii siya ɨni ha boɨnɨn krɨma Moses siir siyɨu komii ɨiir dap mɨ wɨ siya nwokɨ grabaigɨnɨuwɨm mɨ yɨo tɨ kwoɨn hɨnɨɨnɨn yɨo mɨiyɨk rani. Mɨ krɨma Moses siir siyɨu komii ɨiir nikwowaisii mɨ Krais siiramɨn ha nɨnmiinɨnkɨnami krɨmiir grabaigɨnɨuwam mɨ tɨriigɨnɨn yɨo wɨ hɨnɨɨna nɨisiimauuwi, Krais siya krɨmiirɨn dimɨn biyɨe bɨdi tɨrhaigɨnɨuwɨn mɨ krɨmiirɨn siya bɨdi tɨrkiyɨm dimɨn biyɨe tɨramɨn. Ana tɨ yaiyɨm kaimwokɨm, aniya? Nɨɨngaka. Krais siya dimɨn taemɨnɨm krɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir bɨ tɨrbuwikɨn siya krɨmiirɨn mɨnanar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwikɨn krɨma Adi Komii siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. 18 Mɨ ta bɨiya kara haimriiyɨugiga Moses siir siyɨu komii ɨiir saeya kaimwokɨ nɨuwi mɨ mhoɨiya kara ha swokɨ ami siiram mɨ ha naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kariirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae siya nwowaigɨnɨuwi Adi Komii siir whwonkam ɨdan mɨ iikamɨm sɨma wa swokɨ ɨnoknɨnkɨnkii, kara sɨmiir bɨdiyar ikɨ ɨisiimauuwɨn tɨ siyɨu hɨriinanɨn mɨ an tari dimɨn biyɨekɨbiyɨe ɨiirar tɨrkɨn. 19 Bɨiya kara mɨinan mɨrii nanaekɨn Moses siir siyɨu komii ɨiir napamɨn, kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kara inkam biyɨe nwokɨn mɨ kariirɨn kɨmɨdiniya Adi Komii siya yonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨu mɨ ta hɨriinan saiirsika kara asi naokɨn. Mɨ kariir ɨgsopa Krais siya asi nonkwokairinanaowidgɨn mɨ siirɨn Adi Komii siya yonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨu mɨ siya ha naonamkɨn paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir. Mɨ tariinanɨn kariir kwoɨnɨn Moses siir siyɨu ɨiir napam naɨngwo rani mɨ ta hɨriinana kara inkam mɨiyɨk Adi Komii siir whwonkam ɨdan wɨ saiirsi nwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ tariinanɨn kara ɨni rɨrmiiya ywokiyɨn Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨn. 20 Whɨsarii rani, Krais siya bɨdi yaowɨn mɨ tɨ siyɨuɨm bɨiyanɨm kara sɨmiir nap rani, yɨm bɨdi dɨgiyɨm. Mɨ tariinanɨn dimɨn taemɨnɨm kara tɨriyɨm kara kariir kwoɨnaɨrgar naɨngwo dirɨraerar tani. Nɨɨngaka. Kara Adi Komii siir yɨnisɨmɨn Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmii mɨ kara siiram naɨngwokwonanaei yɨpɨkɨ kariiram naɨngwokwonanaeyɨn mɨ kariirsi naowɨn mɨ kariirɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn kwoɨn whɨrua Adi Komii saɨka nwowɨm. Mɨ tɨ dimɨnɨm tɨ tariinan kara tɨrɨm kara Adi Komii siir yɨnisɨmɨn Jisɨs yɨpɨkɨn kariiram naɨngwokwonanaeyɨn mɨ kariirsi naowɨn kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam siir kɨrɨeni tɨrkɨn. 21 Kara tɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm Adi Komii siya tɨrkiyɨm hinda whɨsarii prɨiywokaiyamam bɨ tɨrkɨm. Mɨ kara sɨmiirɨn wɨ digɨumii haigɨngig rani. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya iikam ɨmiirɨn ha boɨni sɨma wadɨekɨm. Dimusi rani, sɨma Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apkɨm bɨiya Moseskɨ si hauugiyɨm iikamɨm sɨm mɨ Krais siya wɨ di yɨti. Moses siir siyɨu komiiyɨn yɨo wɨ Adi Komii siir di tɨri, krɨmiir boɨnam hɨnɨɨn, krɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Krais siya whɨsarii bɨ naokɨn siya bwamkakɨn siya asi naokɨn. Krais sasaɨrgɨn Adi Komii siir tɨri, krɨmiirɨn siya hɨnɨɨn boɨnam krɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨn bɨ kɨmbugɨm yɨo bɨiyan siyɨu komiiyɨn si rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

3

Kɨmiirɨn wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨ nwowaigɨnɨuwi wadɨe nwowamɨn Moses siir yai ɨma iyɨe? Krais siir yai ɨma.

1 Kɨma iikamɨm Galesianɨm kɨma iikam paipai rani! Mɨ kɨma ɨkɨ kam nhɨrɨm sɨmiir dimuam kɨgnɨnkɨnkɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyamɨn. Mɨ kɨma Krais siir yai kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir bɨ wakaeyokna apkɨm, aniya? Krɨma kɨmiirɨn bɨdiyar ikɨ boɨnmauuwɨm idowɨiyar kɨma kɨgni hanɨɨn ta siya naonama paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si. 2 Kara kɨmiiramɨn pɨ dimɨn whɨruan siiraramar srɨii. Kɨma Adi Komii siir naeyɨuɨn siirɨn panɨɨn panɨɨna haii? Mɨ kɨma siirɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm Moses siir siyɨu komii ɨeya boɨnɨm sɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ ha haigɨn, aniya? Iyɨe? Mɨ tari kɨma Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna apkɨm yɨpɨkɨ bɨiya kɨma wakaeyɨm? Kaimwokɨkaimwowɨm yɨm ɨni Krais siir yaiyɨm sɨma sɨmar ywowɨskiyɨm. 3 Mɨ tariinanɨn kɨma biyɨe panɨɨn panɨɨna nwokɨm? Adi Komii siir naeyɨuɨn kɨmiirɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ kɨmiir kwoɨnɨm siya kiyaigɨm mɨ kɨma bɨigɨ bɨiyɨn Krais siir yai kɨbi kɨbi ɨmiiramɨn ha wakaeyokna apkɨm. Mɨ tariinanɨn kɨma ha naɨngwowi kɨma siir dimɨn taemɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiiramɨn ɨna sɨbgu apkrɨpkaiyɨm kɨmiir kɨrɨeniyar mɨ kɨmiir kɨuɨm ɨni kɨrɨeya nwokrɨpkaiyɨm, aniya? Nɨɨngaka. 4 Mɨ tɨ dimɨn kɨbiyɨn Adi Komii siya tɨrkiyɨn yɨo dimɨn komii rani. Nɨɨngaka. Yɨo dimɨn komiigɨkomii ɨeyaɨrgɨn. 5 Mɨ Adi Komii siya siir naeyɨuɨn kɨmiir dimusi hauugikɨn dimɨn kɨrɨe komii komii kɨmiir iikamɨm sɨmiir ɨɨngar nonkwo dirɨraerarɨm? Siya tɨ hɨriinan dimusi bɨ tɨrkɨn kɨma yaiyɨm bɨiya Moseskɨ si boɨnmɨmauuwɨm sɨmiir wakaeyokna apkɨm, iyɨe? Mɨ tari mɨnsika, kɨma Krais siir yaiyɨm yɨpɨkɨ kɨma wakaeyɨm sɨmiir warar mɨ wakaeyokna apkɨm? Yɨm tɨriigɨnɨm yɨm Krais siiraraɨrgɨm.

6 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Dimusi rani, Adi Komii siir yaiyɨm bɨiya profet kamɨm sɨm wɨnkiyɨm sɨma tɨ hɨnɨɨna wɨnboɨnkikɨm, Ebraham siya yaiyɨm Adi Komii siya boɨnkiyɨm siir sɨmiir wakaeyɨn mɨ siya tɨ hɨnɨɨna boɨnki, Adi Komii siir yaiyɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm mɨ siya boɨnɨm siya sɨmiirɨn wa tɨri. Ebraham siya tɨ hɨriinan naɨngwokɨn mɨ siya ha naɨngwo tɨbmiigɨn Adi Komii siiramɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya hɨnɨɨna asi boɨnkɨn siya dimɨn whɨrkɨn bɨ kɨmbugɨn. 7 Kɨma tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn tɨ kwaboɨnamɨn siir dɨnoknɨnkɨn. Iikamɨm yɨpɨkɨ ɨinokɨinok Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm mɨ sɨma dimɨn taemɨnɨm siya boɨniyɨm sɨmiirɨn ha tɨri, sɨma sɨmaɨrgɨm Ebraham siirgɨsiir yɨnɨeyɨm. Dimusi rani, yɨm sɨma Adi Komii siiram naɨngwokɨm Ebraham siya boɨna siir saiir hɨriinan. 8 Adi Komii siya iikamɨm Juda iikam tani sɨmiirɨn bɨdi bɨdiniyar nɨnoknɨnkɨnkɨn sɨma wɨ sɨmbi naɨngwo tɨbmii Yai Wɨn Kɨbi aiiram mɨ sɨma wɨ wadɨe sɨmbi nwowi. Dimusi rani, sɨmiir kwoɨnɨm aowa aowa hɨnɨɨna naɨngwokɨm Adi Komii siya ta siya boɨna wɨ saiir hɨriinanar tɨri. Mɨ ta hɨriinan saiirsika siya bɨiya Ebraham siir asi boɨnkɨn siir yai kɨbiyɨm yɨpɨkɨ wɨ mhoɨiya nɨmbiyami mɨ yɨpɨkɨ siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnɨn, mhoɨiya kɨriirsiyɨn kara ɨkɨ iikam whɨekakɨm ɨkɨ omom omomɨm sɨmiirɨn wɨ yapayapa tɨrhaigɨnɨuwi kɨriir kɨrɨeni. Ebraham siya tɨ yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn mɨ siya tɨ hɨnɨɨn asi boɨnkikɨn, Adi Komii siya wɨ tɨ hɨnɨɨna tɨri. Mɨ Adi Komii siya hɨnɨɨn asi boɨnkɨn siya dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. 9 Mɨ yɨpɨkɨ hɨnɨɨna naɨngwowi Adi Komii siya ta siya boɨna wɨ saiir hɨriinanar tɨri mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, sɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm ta bɨiya siya boɨna Ebrahamni, Ebraham siya dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn.

10 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ yaiyɨm Moseskɨ si wɨnkiyɨm bɨiya sɨmiirar napkrɨpkaii mɨ Adi Komii siya wɨ ɨo sɨmiir nwowi mɨ sɨmiirɨn wɨ siya tɨoɨdwomaii. Dimusi rani, siir yai kɨbi kɨbiyɨm Yokwo Komii saeya boɨnkiyɨm tɨ hɨnɨɨn, iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ yaiyɨm bɨiya Adi Komii siya boɨnkiyɨm Mosesni sɨmiir wakaeyokna api tɨ yokwonau hɨr nwokaiyɨm sɨma sɨmiirɨn hɨriiyar wakaeyokna apswo mɨ hɨriinan tɨr karamae nwowi sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya tɨoɨdwomaii. 11 Mɨ yaiyɨm Adi Komii siir Yokwo Komii aiir nwokaiyɨm yɨm tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨm, iikamɨm yɨpɨkɨ ha naɨngwowɨm Adi Komii siya dimɨnɨn siya boɨnɨn siirɨn wa tɨri mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, sɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm mɨ sɨma wɨ Adi Komii saɨkar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn. Mɨ tariinanɨn krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siya wɨ inkamɨn Mosesni siyɨu komiiyɨn bɨiya Adi Komiikɨn si hauuwɨn siir wakaeyokna apɨm wɨ saiirsi nɨkɨu rani, siirɨn hɨnɨɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. Nɨɨngaka. 12 Mɨ siyɨuɨn Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨn yɨo saɨka bɨ namasugɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siir yaiyɨm Yokwo Komii hɨr nwowɨm yɨm tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨm, tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Mosesni yaiyɨm sɨm wakaeyokna apɨm, sɨma sɨmiirar wakaeyokna apkrɨpkaii mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma wɨ hɨriinan asi nwoyokiyokɨii Adi Komii saɨkan.

13 Krɨmiir ɨgsopa Krais siyar yokwokairinanaowid mɨ siya mɨiyɨknan bɨ nwokɨn mɨ siya ha naonamkɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siya krɨmiir asi whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn krɨma Moses siir siyɨu komiini yaiyɨm sɨmiir haiburgigɨm yɨpɨkɨ Moses siir yai ɨma boɨnɨm krɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnam. Adi Komii siir yaiya ta hɨnɨɨna boɨnka, inkam nwɨrɨn yɨpɨkɨ inkam nhɨrkɨm nɨsomaowi mɨ paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si nɨnkɨn ɨrɨnugii, yɨo tɨriigɨnɨn yɨo mɨn nɨisiimauugɨn siirɨn Adi Komii siya bɨdi yɨmbingiyɨn nonkwobumbunɨnkɨnamɨn. 14 Mɨ Adi Komii siya Krais siirɨn mɨnam tɨrkɨn siya biyɨe nwowɨm mɨ pɨ naowɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya boɨnkiyɨm Ebrahamni dimɨn kɨbi kɨbiyɨm, yɨm Jisɨs Krais siirgɨsiirgɨm yɨm wɨ iikam ɨmiiram nɨti yɨm wɨ Juda iikamɨm sɨmiiram nɨt rani. Krais siya tɨ dimɨn hɨriinanɨn siir asi tɨrkɨn mɨ krɨma iikamɨm wɨ siir naeyɨu ɨiir nwokɨ haiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya siya boɨngigɨn siirɨn wɨ siya nɨkropkii mɨ krɨma tɨ hɨriinanar naɨngwokɨm Adi Komii siya ta siya boɨna wɨ saiir hɨriinanar tɨri. Ɨriig.

Mɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya hauugiyɨm Mosesni yɨm tɨ yaiyɨm Ebrahamni siya hauugiyɨm sɨmiir maeyau aiir bɨ kisɨna onawidgɨm

15 Tɨ kariir nomiiyauɨm, tɨriigɨnɨn yɨo krɨmiir siyɨu ɨeya. Mɨ inkam nwɨso sowa diriyar boɨnkii dimɨnɨn sowa tɨranɨn siir mɨ sowa siirɨn ha wɨnkii gavmani yokwowa saiir mɨ mhoɨiya wɨ inkam nwɨrkɨ swokɨ kisɨna haigɨn tani tɨ yaiyɨm sowa wɨnkiyɨm yɨm wɨ hɨriiyar nwowi tɨ sowa wɨnkiyɨm bɨiya sɨmiir hɨriinan. 16 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn, Adi Komii siya Ebraham siir kitɨbmii boɨnkikɨn mɨ siir prɨnou ɨkɨm. Mɨ Adi Komii siir yaiyɨm Yokwo Komii hɨr nwowɨm yɨm siir yɨɨnɨeyɨm sɨmiir wara bɨ boɨnkɨn mɨ sɨmiir hoɨmgak bɨ mɨ ɨmbingɨn. Nɨɨngaka. Yɨm siir yɨnisɨm nwɨruwan siirarar nɨmbingɨn mɨ tɨ yɨnisɨm nwɨruwan yɨo Krais siyaɨrgɨn. 17 Kara ha naɨngwowi kɨma tɨ dimɨnɨn siir dimɨn mwokɨmwowɨn siir dɨnoknɨnkɨn. Bɨiya Adi Komii siya Ebraham siir kitɨbmii boɨnkikɨn yɨpɨkɨ siya tɨrana. Mɨ bɨewii 430yɨm ha namkiyɨm mɨ Adi Komii siya siir siyɨu komiiyɨn Moses siir hauu. Mɨ yaiyɨm wɨ swokɨ ɨinak rani, tɨ Adi Komii siya nɨmbingiyɨm mɨ siya boɨnmɨmauugiyɨm Ebrahamni mɨ sɨma wɨ hinda prɨiywokaeyam tani. Nɨɨngaka. Yɨm wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨiyami. 18 Mɨ krɨma tɨ yaiyɨm Adi Komiikɨ hauuwɨm Mosesni sɨmiir wakaeyokna api mɨ krɨma dimɨn kɨbi kɨbiyɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨmiirɨn ha haii mɨ tari ta kitɨbmii boɨna Adi Komii siya kitɨbmii boɨna Ebrahamnaka ya wɨ naekak nwo rani mɨ tariigɨna ya kaimwo rani. Mɨ krɨma tɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm siya nɨmbingiyɨm sɨmiirɨn wa haii. Dimusi rani, nɨmbina yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbingiya Ebrahamni saiirsika, Mosesniya saiirsi rani.

19 Mɨ tɨ yaiyɨm Adi Komii siya Mosesni dimusi hauugɨn? Adi Komii siya tɨ yaiyɨm iikam ɨmiirɨn mɨnam hauugɨn krɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauuwɨm tɨ dimɨnɨn krɨma tɨriyɨn yɨo mɨiyɨk rani, yɨo ɨni biyɨe ywowɨn. Mɨ Moses siir yaiyɨm yɨm ɨni krɨmiirar nikɨ kɨgrɨrao krɨpkaiyɨm mɨ wɨ Ebraham siir yɨɨnɨe ɨeyar nɨtbudgii yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya boɨnɨn inkamɨn. Adi Komii siya siir yaiyɨm siir paekwosɨm ɨmiir boɨnkikɨn mɨ yɨm sɨma sɨmiirɨn Moses siir boɨnmauu. Mɨ inkam nwɨruwan Adi Komii siya mɨ iikam ɨkɨm sɨmiir bopwowar nwowɨskiyɨn siyaɨrgɨn mɨ siir yaiyɨm siya pɨ sɨmiir boɨnkii mɨ yɨm sɨma pɨ kwoɨn whɨruwar mɨ okii sɨmiir tɨramɨn. 20 Mɨ Ebraham siirɨn yɨo Adi Komii sikɨsiyar boɨnkikɨn tɨ nɨmbinɨm siya tɨranɨm siir. Mɨ ya ta ɨiya ya bopwonau nwowan inkam karamaeka sɨmiir bopwonau nokwokairɨowam Ebraham siir tɨram kwoɨn whɨrua siya nwokiyam tɨ dimɨn ɨiiram. Adi Komii siya tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨn siya wɨ hindara prɨitɨrkii tɨ siya boɨnɨm sɨmiirɨn. Mɨ ta nɨmbina Adi Komii siya hauuwa Ebrahamni ya ɨni tɨ yaiyɨm Adi Komii siya hauuwɨm Mosesni ɨni sɨmiir kou ywowa.

Moses siir siyɨu komiiyɨn siya siyaɨrgɨn krɨmiir kɨgrɨraowiyɨn krɨmiir nɨkɨunamam Adi Komii siir kingiin hɨriir namam

21 Dimuga? Mɨ tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ Moseskɨ si hauuwɨm iikamɨm sɨm mɨ ta nɨmbina Adi Komii siya hauuwa Ebrahamni sɨma bɨdi yɨkrɨpa? Nɨɨngaka. Mɨ yai kɨbigɨ nwokɨswo ya iikam ɨmiirɨn wɨ saeyar pɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨn ɨrɨpa Adi Komii saɨka nwowam mɨ Adi Komii siya wɨ ha pɨ boɨnɨn tɨ iikamɨm yɨm iikam wadɨekɨm. Dimusi rani, sɨma tɨ yai kɨbi ɨmiir wakaeyokna apkɨm mɨ sɨma wɨ hɨriinan nwo rani. 22 Adi Komii siir yaiyɨm Yokwo Komii saiir nwokaiyɨm yɨm krɨmiirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨm, iikam whɨekakɨm dimɨn biyɨe tɨrɨm nɨm krɨma ɨni paeyɨn uridgɨ nɨtkiiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨm. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ wɨ Jisɨs Krais siir wakaeyokna api mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ ha boɨni sɨma wadɨekɨm. Dimusi rani, sɨma hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨni tɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiya siya nɨmbinɨm sɨmiirɨn wa tɨri.

23 Bɨiya Krais siir yaiyɨm nikɨ ɨt karamae nikɨ owɨm mɨ tɨ yaiyɨm Moseskɨ si hauuwɨm iikamɨm sɨmiir krɨmiirɨn sɨma kɨgrɨraokɨm mɨ krɨma sɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ ɨni Adi Komii siyar tɨrbudgiyɨn dimɨn kɨbigɨkɨbi ɨiirar Krais siirɨn yɨpɨkɨ krɨma sɨbgu wakaeyokna apanɨn. 24 Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ Moseskɨ si hauuwɨm iikamɨm sɨmiir krɨmiir kɨgrɨraowam yɨm mɨn nɨisiimauugɨm krɨmiirɨn, krɨma mɨiyɨk rani mɨ krɨmiirɨn mɨn mɨ tɨrkikɨn krɨma Krais siiram niwɨtamɨm mɨ Adi Komii siya wɨ ha boɨni, krɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Dimusi rani, nɨm krɨma hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨni tɨ digworaekwowɨm siya nɨmbinɨm, siya wa tɨri. 25 Mɨ tariinanɨn Krais siir yai kɨbiyɨm yɨm bɨdi yɨtkiyɨm mɨ Moses siir siyɨuɨn krɨmiirɨn siya kɨgrɨrao rani, yɨo bɨdi dɨgiyɨn. Ɨriig.

Naɨngwo tɨbmii saɨsaɨrga Adi Komii siir yɨnisɨsɨm krɨma nwowana

26 Wɨm kɨma Adi Komii siir yɨnisɨsɨmkɨm. Dimusi rani, wɨm kɨma ha naɨngwo tɨbmii kɨɨni, dimɨn taemɨnɨm bɨiya siya boɨnɨm siya wa tɨri mɨ nɨm krɨma wɨ ɨrɨpa kwoɨn whɨrua Jisɨs Krais saɨka nwowi. 27 Mɨ wɨm kɨma Adi Komii siir yɨnisɨsɨmkɨm. Dimusi rani, bɨiya iikam kɨmiirɨn yɨpɨkɨ iikam nhɨrkɨm baptais haigɨnɨuwɨm, sɨma kɨmiirɨn Krais siir inɨgni baptais haigɨnɨugɨm mɨ kɨma ɨrɨpa asi nwowi Krais saɨka. Mɨ Adi Komii siya kɨmiiramɨn wɨ Jisɨs Krais siiram siya naɨngwowiya wɨ saiir hɨriinan naɨngwowi. 28 Mɨ ta hɨriinan saiisika tɨ hɨriinan asi tɨrkɨn mɨ tariinanɨn iikam kɨma isido whɨsa bɨ nwoko Juda pɨugana sɨma mɨ Juda pɨugan tani yɨm sɨma mɨ iikamɨm hinda whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨm mɨ iikamɨm rɨrmiiya nwowiyɨm yɨm sɨma mɨ wigkamɨm yɨm sɨma. Nɨɨngaka. Adi Komii siya ha naɨngwokɨn yɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo dimɨn komii rani. Iikam whɨekakɨm ɨni hɨrii hɨriinankɨnar ywowɨm. Dimusi rani, krɨma Krais Jisɨs siirgɨm. 29 Mɨ kɨma Krais siirgɨnɨuwi mɨ wɨm wɨ Ebraham siir yɨɨnɨe nwowi mɨ ta hɨriinan saiirsika mhoɨiya kɨma wɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir asi haii yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbinɨm Ebrahamni siir hauuwam. Ɨriig.

4

Mɨ krɨma mɨiyan kam Krais siirsiyar nwowi Adi Komii siir yɨnisɨmɨn

1 Yai nhɨrɨm yɨm tɨ hɨnɨɨngɨm, yɨnisɨm nwɨrɨn dimɨn taemɨn whɨekakɨm siir adɨn siirɨm yɨm wɨ siya haii mɨ sɨmiirɨn wɨ siya kɨgrɨraowi mɨ ɨiya siya yɨnisɨmar nikɨ owa siya tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir bɨ haigɨn, siya inkamɨn hinda siir adni mɨi whɨsarii prɨimɨriiyɨn siir hɨriinan nwokɨn. 2 Mɨ siya ɨni yɨnisɨmar nikɨ okrɨpkaiyɨn mɨ siya iikamɨm sɨmiir yai ɨmiirar wakaeyokna ap yɨpɨkɨ siir kɨgrɨraowiyɨm mɨ siir dimɨn taemɨnɨm siya haiyanɨm yɨm wɨ ta ɨiya siir ad ɨeya nɨmbingiya saiirar nadɨgɨuwi mɨ siya wɨ haɨni haii sɨmiirɨn. 3 Mɨ bɨiya nɨm krɨma tɨ yɨnisɨmɨn siir hɨriinan nwokɨm mɨ krɨmiirɨn dimɨn biyɨe saeyar widnonkworɨnugɨm mɨ krɨma uridyɨu bibiyɨeyɨm mɨ ɨkɨ dimɨn bibiyɨeyɨm tɨ nuɨn siirɨm sɨmiir asi wakaeyokna apkɨm. 4 Mɨ ta ɨiya yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbina saeya nɨtkiya mɨ siya siir yɨnisɨm ɨiirɨn ha nɨkropkiyɨn mɨ siya ɨni inkamar yɨmbiyamɨn. Mɨ siirɨn wig ɨra saeya yaokainaki mɨ siya ɨni yaiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya Moseskɨ si hauuwɨm Juda iikamɨm sɨmiirar mɨ wakaeyokna apkɨn. 5 Siya tɨ dimɨn ɨiirɨn dimusi bɨ tɨrkɨn siya krɨmiirɨn wɨ hɨriinansi nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Mosesni yaiyɨm sɨm wakaeyokna apɨm krɨmiirɨn wɨ saeya nwokɨ owaigɨnɨuɨm rɨrmiiya. Mɨ krɨma wɨ Adi Komii siir yɨnisɨsɨm nwokɨ owɨm, siir yɨnisɨmɨn siir hɨriinan yɨpɨkɨ wɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm krɨmiir sɨmiir haii.

6 Dimusi rani, wɨm kɨma siir yɨnisɨsɨmkɨm, Adi Komii siya siir naeyɨu ɨiir bɨdi yɨkropkiyɨn yɨpɨkɨ siir yɨnisɨmɨn siir kwoɨnau hɨr nwokaiyɨn kɨmiir kwoɨnau waraur nwokaiyam. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn krɨmiirɨn yɨo mɨn tɨrkɨn krɨma maɨrgɨmaɨrga nwowɨm mɨ Adi Komii siir boɨnɨm, kɨra krɨmiir adgɨn, kɨra krɨmiir adgɨn. 7 Mɨ tariinanɨn kɨma wɨ ɨi prɨei nwo rani, iikamɨm yɨpɨkɨ maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨugrɨpkɨikikaiiyɨm sɨmiir hɨriinan. Nɨɨngaka. Wɨm kɨma Adi Komii siirgɨsiir yɨnisɨsɨmkɨm. Dimusi rani, kɨma Krais siir wakaeyokna apikɨm mɨ wɨm kɨma Adi Komii siir yɨnisɨsɨmkɨm mɨ kɨma tɨ digworaekwowɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm krɨmiiram yɨpɨkɨ siir yɨnisɨsɨmɨm, krɨma sɨmiirɨn wa haii. Ɨriig.

Pol siya iikamɨm nu haɨmii Galesia hɨranɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmyokɨn.

8 Bɨiya Galesia kɨmiir iikamɨm ɨriipɨ hɨriinan wɨm kɨma Adi Komii siir bɨ mɨ ɨnoknɨnkɨnkɨm mɨ tɨ uridyɨu bibiyɨeyɨm mɨ dimɨn taemɨn nhɨrɨm kɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm, yɨm Adi Komii siir hɨriinan tani. 9 Mɨ tariinanɨn kɨma Adi Komii siirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ kɨmarɨn ha nɨnoknɨnkɨn tani Adi Komii siya kɨmiirgɨkɨmiirgɨn, kɨmiirɨn siya bɨdi yɨmbingiyɨm siir yɨnisɨsɨm nwowam. Mɨ tɨ uruwai siyaowaiyɨm tɨdiyɨuni kɨma nɨkrɨmtɨo ɨupɨmpɨt kuukaiyɨuwɨm kɨmiir widnonkworɨnuwɨm wɨm ɨni sɨmiiram swokɨ akainɨnkirɨonaɨm. 10 Mɨ kɨma tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiir napɨm mɨ kɨma hɨriiyar naɨngwowi Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨma wadɨekɨm. Dimusi rani, wɨm kɨma ɨi bwanɨm mɨ bɨewiiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya Moseskɨ boɨnɨm krɨmiir iikamɨm Judamiyɨm krɨma sɨmiir napɨm. 11 Mɨ kara iikam kɨmiiram naɨngwokiyɨm mɨ kara ɨni nɨdidkakar ywokiyɨn dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm yɨm wɨ hindara prɨiywokaeyami. Dimusi rani, tɨ yaiyɨm tɨ tariinanɨn kɨma wakaeyokna apɨm yɨm naekak bɨ nwowikɨm yɨm ɨni tɨ yaiyɨm bɨiya kɨma nikɨ apɨm naekak nwo karamae nwowɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ kɨma Adi Komii siirgɨsiiram sɨbgu wakaeyokna ap rani, ɨni nɨɨngar ywowɨskiyɨm.

12 Tɨ kariir nomiiyauɨm, kara kɨmiirɨn pɨ ɨgao yai hɨnɨɨna boɨnkii, kɨma warɨ Moses siir siyɨu komii kɨmiir kɨgrɨraowɨn siirɨn digɨumii tɨ haimriiyɨugig, kariir hɨriinan ta hindara kara mɨ prɨiyakiirɨrara siyɨu komii siiram nɨnkirɨona karamae nwowa saiir hɨriinan. Mɨ an kara ɨni iikam kɨmiir hɨriinan ywowɨn, yɨpɨkɨ bɨiya Moses siir siyɨu komii ɨeya kɨgrɨrao karam nwowɨm sɨmiir hɨriinan. Bɨiya kɨma kariirɨn dimɨn biyɨe bɨ tɨrkɨm mɨ kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn tariinanɨn kɨma kariirɨn wɨ kɨmbu rani. 13 Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm bɨiya kara bɨigɨbɨi kɨmiir waraur nɨta ya dimusi rani, kara makɨ niigɨn mɨ kariir kwoɨnɨn ha kisɨna haigiyɨn mɨ kara Krais siir yai kɨbi kɨbiyɨm kɨmɨdiniya kɨmiir boɨnmɨmauu. 14 Mɨ dimɨn biyɨeyɨm kariir tɨrkiyɨm mɨ an kara ɨni makar iiyɨn mɨ kɨmiir kwoɨnɨm tɨ hɨnɨɨna yaɨngwo kara mɨiyɨknan nwo rani mɨ kɨma kariiram naɨngwo karamae bɨ nwokɨm mɨ kariirɨn digɨumii bɨ mɨ haimriiyɨugigɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma kariirɨn hapi Adi Komii siir paekwosɨm ɨiir kɨma haiiyɨn siir hɨriinan haigɨm. Mɨ kɨma kariir haiwɨnɨm wɨm hapi Jisɨs Krais siir nasi haigɨm. 15 Bɨiya kɨma kara nɨta kɨma maɨrgɨmaɨrga prasae bɨ kɨnkɨm. Mɨ tariinanɨn kɨma kariirɨn panɨɨna naɨngwowi? Kara tɨriigɨnɨm iikam kɨmiir boɨni bɨiya kara kɨmakar nwowa wɨm kɨma kariiramar naɨngwokwonanaekɨm. Mɨ kɨma tɨ hɨnɨɨna naɨngwokɨm, krɨma wɨ krɨmiir yapa yapa nhwo ɨmiirar habaii mɨ krɨma sɨmiirɨn wɨ Pol siir hauugii mɨ siirɨn wɨ sɨma nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨn kariiram naɨngwokwonanaeyɨm dimusi swokɨ kisɨna haigigɨm? 16 Bɨiya kɨma kariiramɨn naɨngwokwo prasae bɨ kɨnkɨm mɨ tariinanɨn an kara ɨni kɨmiir sau omomnan yamwoɨuɨn. Dimusi rani, mɨ tari kara kɨmiirɨn yaimwowar boɨnkɨn, aniya?

17 Mɨ tɨ Judami iikamɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm kɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨmnɨr haiyam tɨrɨm, yɨm sɨma nɨmbinpai nɨmbinpai kɨmiir nɨmbinam tɨri mɨ sɨma wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani yɨm mɨnam tɨri kɨma aru kariir nwokiyɨm. Mɨ sɨma tɨ hɨriinan mɨnam tɨrkɨm kɨma sɨmiiraramar nwokɨ sɨbgu aɨngwo ɨskiyɨm mɨ sɨmiiraramar nwokɨ apɨm. 18 Mɨ sɨmiir mɨiya wadɨekɨswo mɨ sɨma kɨmiiram naɨngwokɨswo kɨmiir whɨnkɨnsiisam mɨ wɨ wadɨeyar pɨ ywowɨn. Hɨriiyar dwo! Mɨ sɨma ɨinokɨinokɨn wadɨe kɨmiiraramar nwowi ɨiya kara kɨmaka tɨr nwowi, yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo mɨiyɨk rani. Sɨma tɨ siyɨu hɨriinanɨn kara tɨrɨn ɨiya kara kɨmaka ɨrɨpa waraur nwowa mɨ ha tɨra sɨma saiir hɨriinanar tɨ swokɨ tɨr. 19 Tɨ kariir nomiiyau kɨbiyɨm, kara ɨni wiga yaeya yɨnisɨm nwɨr swokɨ aokainam tɨriya mɨ saeya diriisusuwiya ɨni saiir hɨriinan ywowa. Kara ɨni hɨkak nwowɨn, bɨiya kara naɨngwowa kɨmiiram kɨma Krais siir sɨbgu wakaeyokna apam. Mɨ tariinanɨn kara ɨni hɨkakar swokɨ owɨn mɨ kara mɨnam nwowi kɨma Krais siiram swokɨ sɨbgu wakaeyokna apɨm mɨ kwoɨn whɨrua saɨka nwowɨm. 20 Kara ha naɨngwowi kara ɨni kɨmakar nwowɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika kara ɨɨg yai panɨɨnsi boɨnkisi ta yokwo aiirɨn kɨmiirɨn. Kara mɨnam naɨngwowi kɨmiir whwonkam ɨda nokwowɨm mɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ kara kɨmiirɨn wɨ ɨɨg yai boɨn tani kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwamɨn. Mɨ kara tɨ arugɨ aru nwokiyɨn, kara nɨnoknɨnkɨn tani kara kɨmiirɨn wɨ panɨɨn panɨɨna namisi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ ta hɨriinan saiirsika kara kɨmiirɨn ɨɨg yai asi boɨnkikɨn mɨ yai hinsɨma asi mɨ boɨnkikɨn kɨmiirɨn. Ɨriig.

Tɨ niwiiyɨn Sera Hega sowiirɨn yɨo aknaɨn krɨmiir nɨisiimauugɨn

21 Kara kɨmiir srɨiyam tɨri, yɨpɨkɨ Mosesni siyɨu komiiyɨn siir aowa nwowɨm mɨ kɨma ɨna sɨbgu nɨnoknɨnkɨn kɨɨnɨm tɨ siyɨu komii siir siyɨu mwokɨ mwowɨm, aniya? 22 Mɨ Adi Komii siir Yokwo Komiiya ya hɨnɨɨna boɨnka Ebraham siya yɨnisɨm yɨnkamiyɨno nwɨsa iyɨo, nwɨrɨn yɨo wiga Hega dapiya saiirgɨn yɨpɨka Sera saiir mɨi mɨriiya mɨ nwɨrɨn yɨo Seranikɨn yɨpɨkɨ siir bɨiyan wiga Hega ya mhoɨiyan aeya. 23 Mɨ tɨ siir yɨnisɨmɨn ta wiga whɨsarii mɨi prɨimɨriiya saeya naokainaɨn, saeya siirɨn whɨsarii bɨ naokainakɨn. Dimusi rani, saiirɨn Ebraham siya nonkwonaka mɨ siya saɨka ɨrɨpa pɨu ha nwowɨn mɨ saeya ɨni yɨnkakar ywokiya. Mɨ yɨnisɨmɨn yɨpɨkɨ Sera saeya naokainaɨn saeya siirɨn whɨsarii bɨ naokainakɨn saiirɨn Adi Komii siya nɨmbingɨn mɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn saiirɨn mɨ Ebraham siya ɨrɨpa pɨu saɨka ha nwowɨn mɨ saeya ɨni yɨnkakar ywokiya. 24 Mɨ tɨ yaiyɨm yɨm dimɨni hanɨɨn krɨmiir boɨniyɨokɨm. Tɨkɨ wig ɨso yo tɨ kitɨbmii boɨn kwɨso yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya nɨmbingiyo iikam ɨmiir, yɨo sowiir nɨkriigo. Hega ya yaiyɨm bɨiya Adi Komii siya hauuwɨm Mosesni mhɨu Sainai kɨu hɨr ya sɨmiir nɨkriiga. 25 Tɨkɨ inɨg Hegan yɨo mhɨu Sainai siir nɨkriigɨn nu Arabia hɨranɨn. Mɨ om komii Jerusalemɨn yɨpɨkɨn Juda iikamɨm sɨmiirɨn mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ hɨr nwowi ɨkɨm yɨm wig Hega saiirgɨm. Dimusi rani, Hega saeya yɨnisɨm yɨnkamiyɨn naokainaka mɨ siya siir yopiiya saeya mɨriiya wɨ saiir hɨriinanar swokɨ tɨri. Siya wɨ hinda whɨsarii mɨi mɨriiyan inkamar mɨ owi. Mɨ ta hɨriinan saiirsika iikamɨm yɨpɨkɨ Mosesni siyɨu komii si napɨm yɨm saiir yɨnisɨm ɨiir nɨkriigɨm. Sɨma Moses siir siyɨu komii ɨiirɨn mɨnam napkɨm sɨma ha naɨngwokɨm Adi Komii siya sɨmiirɨn wa nwokɨ boɨnɨm sɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm mɨ tɨ yaiyɨm tɨ sɨma wakaeyokna apɨm yɨm wɨ sɨmiir tɨr tani dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae sɨma nwowam. Nɨɨngaka. Tɨkɨ yaiyɨm sɨmiirɨn wɨ sɨmar swokɨ hɨdi. 26 Mɨ wiga Sera nɨkɨuwiya ya mɨn nɨkriiga yaiyɨm Adi Komii siya hauugiyɨm Ebrahamni ya sɨmiir nɨkriiga. Saeya Adi Komii siir omɨn Jerusalem nɨkɨuwiyɨn yɨpɨkɨn Mosesni siyɨu komii kou siya nwo karam nwowɨn siir nɨkriiga. Yɨm sɨma siir bɨdi haiburgigɨm mɨ nɨm krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Kraisni yai kɨbi kɨbiyɨm sɨm wakaeyokna apiyɨm, saeya ɨni krɨmiir yopiinan ywowa mɨ nɨm krɨma ɨni saiir yɨnisɨsɨmnan ywowɨm. 27 Adi Komii siir yaiyɨm yɨm ha boɨnkikɨm, Jerusalemɨn Adi Komii siir om hɨr nwowɨn yɨpɨkɨ wɨ mhoɨiya nɨmbiyami yɨo wɨ bɨmbɨuwii nwo rani, yɨo wɨ tɨ Jerusalemɨn tɨ tariinan nwowɨn tɨ nu ɨiir wɨ siir haiburi. Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨkɨ yaiyɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. Dimusi rani, Adi Komii siir yaiyɨm Yokwo Komii saiir nwokaiyɨm yɨm hindara boɨniyɨokɨm tɨ om whɨso sowiir nɨkriiyo yo tɨ wig ɨso owa. Ya hɨnɨɨna boɨnka,

kɨra ta wig pɨoa yɨpɨkɨ bɨiya yɨɨnɨekak nikɨ o karamae nwowa, kɨra maɨrgɨmaɨrgar dwoki! Kɨma kaɨrwao boɨnki mɨ yaiya whɨipani hanɨɨn damai kɨmiir wiga yɨpɨkɨ bɨiya yɨnpɨugak nwo karam nwowa mɨ yɨnisɨm naokaini kɨmpɨpɨsu hai karamae nwowa saiiram. Yɨpɨkɨ wiga saiir kamkɨ sopkiya saiir hɨriinan nwowa saeya wɨ yɨnisɨm kasa kasa swokɨ iyɨo rani mɨ saeya wɨ wiga kamkak nwowa wɨ saiir haiburi.

28 Tɨ kariir nomiiyauɨm, Aisak siya Ebraham siir yɨnisɨmkɨn. Dimusi rani, nɨmbina Adi Komii siya boɨnkiya siir saiirsika. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn nɨm krɨma Ebraham siir yɨnisɨsɨm asi mɨ owi. Dimusi rani, tɨ yai ɨmiirsika. 29 Mɨ bɨiya yɨnisɨmɨn Hega saeya naokainaɨn yɨo. Dimusi rani, saiir kamɨn ɨrɨpa pɨu saɨka nwokɨn, siya yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨn wig pɨoa nɨɨnga Sera nɨkɨuwiya saiir saeya naokainam siirɨn siya siyɨu mɨiyɨknan bɨ tɨrkɨn. Mɨ tariinanɨn ta ɨi aiirɨn iikamɨm yɨpɨkɨ Mosesni siyɨu si napɨm sɨma krɨmiirɨn mɨiyɨknan bɨ tɨrkɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir naeyɨu siir haiyɨm bɨiya yɨnisɨm yɨnkamiyɨn biyɨeyɨn siya tɨra yɨnisɨm mɨiyɨk ɨiir saiir hɨriinan. 30 Mɨ yaiyɨm Adi Komii siir Yokwo Komiiya saiir nwokaiyɨm yɨm hɨriiyar boɨnkɨm? Yɨm ha boɨnkɨm, warɨ wiga hinda whɨsarii mɨi prɨimɨriiya saiirɨn tɨ nhɨɨnɨkrɨropki saiir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn saɨka. Mɨ saiir yɨnisɨmɨn yɨo adɨn siir digworaekwowɨm wɨ wara hai rani, tɨ yɨnisɨmɨn yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya nɨmbingiyɨn wiga saiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam saeya naokainaɨn saɨkan. Mɨ kɨma tɨ yai bibiyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugig, tɨ kamɨm sɨma boɨnɨm hɨnɨɨn, kɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haiyam. Yɨm tɨ yaiyɨm kɨmiir kwoɨnɨm wɨ sɨma tɨrbuwi, inkamɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨugrɨpkɨikikaiiyɨn siir hɨriinan. 31 Tɨ kariir nomiiyauɨm krɨma wiga yɨpɨkɨ whɨsarii mɨi prɨimɨriiya saiir yɨnisɨsɨm tani mɨ krɨma yaiyɨm bɨiya Isrelmi iikamɨm sɨmiir widnonkworɨnuwa sɨmiiram kɨpi nɨnkirɨona wiga yɨpɨkɨ hinda rɨrmiiya nwowa ɨni saiir yɨnisɨsɨmnan ywowɨm. Krɨma hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨni Adi Komii siya wa tɨri bɨiya siya boɨna saiir hɨriinan. Ɨriig.

5

Nɨm krɨma iikam rɨrmiiya nwowan iikamkɨm mɨ krɨma wɨ rɨrmiiya hɨriiyar nwokrɨpkaii

1 Krɨmiirɨn Krais siya bɨdi kiyaiyɨm yaiyɨm bɨiyanɨm sɨmiirsi, sɨmiir haiburgigɨm mɨ nɨm krɨma ɨni iikamɨm yɨpɨkɨ maeyau biyɨeya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiiyɨm mɨ hɨr ha haiburgigɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm, krɨma ɨni rɨrmiiya ywokiyɨm mɨ tariinanɨn krɨma ɨni wadɨeyar ywokiyɨn mɨ ɨni Adi Komii siir kwoɨn ɨiirarar napɨskiyɨm. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm kɨrɨe dwo, iikamiyam kɨpi kiwaki kɨmiir swokɨ kiyaiyamɨn tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir napam iikamɨm yɨpɨkɨ maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨm saiir hɨrankɨ nɨtiyɨm whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm.

2 Tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir wakaeki. Kara Polkɨn, tɨ hɨnɨɨna boɨnkiyɨn. Mɨ kɨma kam nhɨrmiiyam kiwakii kɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya wɨ hɨnɨɨn asi boɨni, kɨma wadɨekɨm mɨ tɨ dimɨnɨn Krais siya tɨrɨn kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ kɨmiir sɨbgu grabaigɨnɨuwam yɨm wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani mɨ Adi Komii siya wɨ ta hɨriinan saiirsi boɨn tani kɨma wadɨekɨm. Nɨɨngaka. 3 Kara kɨmiirɨn kaimwowar swokɨ boɨnkii. Tɨkɨ kamɨm yɨpɨkɨ kam nhɨrmiyam kiwakiyɨm sɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haiyɨm mɨ tari Adi Komii siya wɨ ha boɨni sɨmiirɨn sɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Mɨ sɨma ɨkɨ siyɨu komii whɨrɨn siir yai ɨmiir wakaeyokna ap bɨiya Moseskɨ si hauugiyɨn Juda iikamɨm sɨm. 4 Mɨ kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ yaiyɨm Moseskɨ si hauuwɨm iikamɨm sɨmiir, sɨmiir wakaeyokna api mɨ Adi Komii siya wɨ ha boɨni sɨma dimɨn whɨrkɨ kɨmbugɨm mɨ Krais siirɨn digɨumii bɨdi haimriiyɨugigɨn. Mɨ kɨma dimɨn kɨbiyɨn Adi Komii siya prɨihauuwɨn siirɨn digɨumii bɨdi haimriiyɨugigɨn mɨ siya kɨmiirɨn wɨ swokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani. 5 Mɨ nɨm krɨma iikamɨm tɨ tɨranɨm nɨm krɨma Adi Komii siir naeyɨuɨn siir kɨrɨeni nwowi, yɨpɨkɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn. Mɨ nɨm krɨma hɨnɨɨn hɨnɨɨna naɨngwowi tɨriigɨnɨm Adi Komii siya boɨnɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. Mɨ siya wɨ siya boɨnɨm wɨ hɨriinanar tɨri. Mɨ nɨm krɨma siiramar kaoraraowi siyar boɨnɨm krɨmiirɨn hɨnɨɨn krɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. 6 Mɨ krɨma Jisɨs Krais siir siyɨu ɨiir napi mɨ krɨma krɨmiir mɨoɨs ɨmiirɨn ha mɨ kɨtiyopnɨr haiiga wɨndi mɨ sɨmiir mɨ kɨtiyopnɨr hai karamae mɨ owi, yɨo dimɨn komii rani mɨ yɨo wɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani mɨ wɨ Adi Komii siir tɨr tani siya krɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnɨm krɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Mɨ yɨo dimɨn komiigɨ komiiyɨn yɨo tɨ si mɨ krɨma Adi Komii siiram sɨbgu aɨngwowi mɨ krɨma wɨ nwɨrni ɨrniyam nwokɨ aɨngwokwonanaeyɨm mɨ wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirarar nikɨ tɨrɨm.

7 Mɨ bɨiya kɨma Krais siir yai ɨmiirɨn wadɨeyar nikɨ wakaeyokna apkɨm mɨ tariinanɨn kɨma kɨmiir kwoɨnɨm dimusi kɨntɨnuwi. Mɨ kɨma siir yai ɨmiirɨn wɨ ɨi prɨei wakaeyokna ap rani? 8 Adi Komii yɨpɨkɨn kɨmiir nɨmbingiyɨn siir wakaeyokna apam kɨmiirɨn siya tɨrkikɨn siir yai aiir wakaeyokna apɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika ta yaiya tɨ kamɨm yɨpɨkɨ kɨmiir nɨksɨsaeyɨm yɨm yaiyɨm yɨm Adi Komii siya bɨ hauugɨm sɨmiirɨn. 9 Mɨ hu nasɨn siir nauɨn yɨo komii rani mɨ kɨra siirɨn sɨbgu sɨbgu hai karamae nwowi mɨ siya ha mɨmbɨrgii mɨ tɨ kɨp whɨekakɨm sɨmiirɨn wɨ siyar nɨinopkii mɨ iikamɨm wɨ siir nae rani. Mɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm yɨpɨkɨ kɨma napiyɨm yɨm dimɨn komii rani mɨ mhoɨiya tɨ dimɨn kɨbiyɨn tɨ kɨma napɨm wɨ siya tɨrbugi. 10 Kara hɨriiyar naɨngwowi Bɨiyan Inkam Komii siya wɨ kɨmiirar kɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ kɨma tɨ yaiyɨm bɨiya kara boɨnmɨmauuwɨm sɨmiirɨn wɨ yaeya naɨngwo rani mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiyɨm, sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nonkwobumbunɨnkɨni dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirsi.

11 Iikam nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnikɨm, tɨ iikam ɨmiir kara nowomwarkaiyɨuwɨn siyɨuɨn sɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haiyam mɨ kara tɨ hɨriinan siyɨuɨn tɨrkɨswo mɨ sɨma kariir dimusi swokɨ onkwobumbunɨnkɨni? Mɨ kara tɨ hɨriinan nɨisiimauugɨswo mɨ sɨma wɨ kariir di tɨrbuwi. Dimusi rani, kara sɨmiirɨn Jisɨs Krais siya naowa paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si saiir nɨisiisiimauugɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma hindara asi nanaakɨm. 12 Kariir kwoɨn komiiyɨn ha naɨngwowi tɨkɨ iikamɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiyɨm mɨ kɨmiirɨn siyɨu mwoni nɨisiimauu karamae nwowiyɨm tɨriigɨnɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm kɨmaka nwowɨm, yɨm sɨma kɨmaka kɨpi namasu yɨm arugɨ aru dwo.

13 Tɨ kariir nomiiyauwɨm, kɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨm warɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm yɨpɨkɨ kɨmiir kwoɨn ɨma napɨm sɨmiir haiburgigɨm inkamɨn maeyau biyɨeya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨugrɨpkɨikikaiyɨn mɨ hɨr ha haiburgigiyɨn siir hɨriinan. Kɨma sɨbgu sɨbgu dwo kɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi kiyaiyɨn tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir hɨrankɨ mɨ kɨma kɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn kɨpi kiwaki tɨ dimɨn biyɨeyɨm nuanɨm sɨmiir swokɨ apɨm. Kɨmiirɨn tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir hɨrankɨ bɨdi kiyaiyɨm mɨ kɨma ɨrni nwɨrni dinan whɨnkɨnsiis ankɨnsiis dimɨn kɨbi ɨmiiram napam. Dimusi rani, kɨma ɨrni nwɨrniyam ninan aɨngwokwokɨm. 14 Mɨ Moses siir siyɨu komiiyɨn siirgɨsiir siyɨu komiiyɨn siir yaimwokɨyaimwowɨm yɨm tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨm, kɨra iikamɨm kɨriir omaka kingiin waiyɨm sɨmiiram naɨngwokwowiyɨm, kɨramar naɨngwokwowiyɨm hɨriinan daɨngwokwo. Mɨ kɨra tɨ hɨriinan dimɨn ɨmiir napi mɨ mhoɨiya kɨra wɨ dimɨn kɨrɨekɨ kɨrɨeyɨn tɨ siyɨu komii ɨeya boɨnmauuwɨn wɨ siir nwokɨ apɨm. 15 Mɨ kɨma, kɨma kɨmar nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨni mɨ kɨma kɨmar nɨniinansaowi mɨ kɨma wɨ mɨntɨraona kɨmasiyar, wɨm wɨ kɨma kɨmar pɨ tɨrbunaeisi. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ yai nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨniyɨm mɨ yaii mɨn nɨniinansaowiyɨm yɨm ɨni niimauan wraisu biyɨeyɨm wraisu mɨrisɨma saiirsi nɨniiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Wɨm wɨ kɨma kɨmar swokɨ onkwobumbunɨnkɨnaei tɨ niimauan wraisu biyɨeyɨm sɨmiir hɨriinan sɨma sɨma nɨmpiwomwɨtiyɨm. Ɨriig.

Adi Komii siir naeyɨuɨn dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk siyar tɨri mɨ kɨmiir kwoɨnɨm pɨ dimɨn biyɨe biyɨe tɨri

16 Kara tɨ yaiyɨm kɨmiir boɨnkikɨm Adi Komii siir naeyɨuɨn siiram kiwaki kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ kɨma wɨ Adi Komii siir yai ɨmiir nwokɨ wakaeyokna apɨm mɨ wɨ hɨriinan saiirsi nwowi kɨma wɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨmiir kwoɨn ɨma naɨngwowɨm wɨ sɨmiir nap rani. 17 Kara tɨ yaiyɨm kɨmiirɨn dimusi boɨnmauu rani, dimɨn taemɨnɨm kɨmiir kwoɨn ɨma naɨngwowiyɨm yɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya naɨngwowiyɨm yɨm sɨm tani. Mɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya naɨngwowiyɨm yɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ iikami kwoɨnkɨ naɨngwowiyɨm yɨm sɨm tani, yɨm ɨni sau omomnan ywowɨm kɨmiir kwoɨnɨm hɨnda tɨnda sɨmar kiyaiyokiyokɨii. Mɨ tɨriigɨnɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiyɨm mɨ kɨma dimɨnɨm kɨma naɨngwowiyɨn siir tɨram panɨɨnsi yaɨngwosi. 18 Mɨ kɨma Adi Komii siir naeyɨuɨn siiram kiwakii, kɨmiir kɨgrɨraowam mɨ kɨmiir boɨnam dimɨnɨn siya naɨngwowɨn kɨmiiram siir tɨram mɨ kɨma wɨ Mosesni siyɨu komii siir yai ɨmiir nap rani mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya wɨ ha boɨni kɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm.

19 Mɨ dimɨn taemɨnɨm iikamɨm sɨmiir kwoɨnkɨ tɨrɨm, krɨma sɨmiirɨn bɨdi sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm yɨm tɨ hɨnɨɨngɨm, iikamɨm hɨi prɨinanaeiyɨm mɨ siyɨu biyɨeyɨm idowɨiyar prɨdiraerariyɨm. 20 Mɨ uruwai siyaowaini inɨg hainaniyɨm mɨ nop mɨn nanaowiyɨm mɨ ɨo nhɨrmaka nwowiyɨm mɨ yaii mɨn prɨnɨnii prɨinɨniiyɨm mɨ dimɨn taemɨn haigipraprakaiiyɨm mɨ yai bibiyɨe boɨniyɨm mɨ iikamɨm dimɨn taemɨnɨm sɨma sɨma haiyamar naɨngwonaeiyɨm mɨ kwoɨn bibiyɨe naɨngwowiyɨn mɨ isid nɨinɨkrɨmkrɨpiyɨm. 21 Mɨ dimɨn taemɨnɨm iikam nhɨrkɨ nonkwowiyɨm sɨmiiram naɨngwowiyɨm mɨ op biyɨeya kwiyae whaowaeiya sae mɨ kwiyaeiyɨm mɨ mwai bibiyɨeyɨm sɨm mɨ waowiyɨm mɨ dimɨn biyɨe biyɨe nhɨrɨm tɨ hɨriinanɨm sɨmiir hɨriinan ɨkɨm. Bɨiya kara kɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnmauuwɨn mɨ tariinanɨn kara kɨmiirɨn pa swokɨ boɨnmauuwi. Yɨpɨkɨ tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir tɨri, yɨm wɨ Adi Komii saɨka nwo rani, bɨiya siya nɨmbina saiir hɨriinan.

22 Mɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya siir naeyɨu ɨeya whɨndiraerariyɨm iikam ɨmiir yɨm tɨsirɨm, iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwokwonanaeiyɨm mɨ iikam nhɨr ɨkɨm, yɨm wɨ maɨrgɨmaɨga nwowi, sɨmiir kwoɨnɨm wɨ wadɨeyar nwowi, yɨm wɨ ɨo nwosɨsauu rani, yɨm sɨma iikam ɨmiirɨn wɨ wadɨeyar tɨrhaigɨnɨuwi mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn wɨ hindara prɨidiraerari, sɨma bɨiya sɨma boɨnɨm sɨmiirar swokɨ tɨri. 23 Mɨ sɨma iikam nhɨrmaka wɨ kɨmbu rani mɨ yɨm sɨma wɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiirar kɨgrɨraonaei. Mɨ krɨma tɨ hɨriinan dimɨn ɨmiir tɨri mɨ Moses siir siyɨu komiiyɨn yɨo wɨ krɨmiir boɨnhɨuriyɨu rani. Nɨɨngaka. 24 Mɨ iikamɨm Krais Jisɨs siirɨm yɨm tɨ iikamɨm ɨni Krais saɨka naonan ywowɨm paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨn si mɨ tɨ nuɨn siir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir kwoɨnauɨn wɨ sɨma nwokaikrɨpkai rani. Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm tariinan tɨram sɨma naɨngwowɨm yɨm bɨdi iyopgrirmiigiyɨm mɨ sɨma wɨ hapair swokɨ o rani. 25 Adi Komii siir naeyɨuɨn krɨmiirɨn siyar nɨnkiamasu haigɨnɨugɨn Adi Komii saɨkan mɨ krɨmiir kwoɨnɨm siiraramar kiwaki siyar kɨgɨrkakɨm tɨ digworaekwowɨm sɨmiirsi. 26 Mɨ krɨma krɨmiir inɨg ɨmiirar kɨpi hainana, hɨnɨɨn krɨma inkam komiigɨm mɨ krɨma iikam nhɨrmi kwoɨn kɨpi kiyopsɨbgi ɨo sɨma nwowamɨn mɨ krɨma kwoɨn bibiyɨe ɨrni nwɨrni dimɨnɨm sɨmiiram kɨpi naɨngwo, ɨkɨ sɨma tɨriiyɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

6

Kɨma kɨmiir nomiiyauwɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨriiyɨm sɨmiirsi

1 Tɨ kariir nomiiyauwɨm kɨma ha kɨgi inkamɨn tɨ dimɨn biyɨe tɨrɨn mɨ wɨm kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨeya kɨgrɨraowɨm kɨmiir kwoɨnɨm kɨma siirɨn kɨpi kɨmbu haigɨnɨu mɨ tɨ inkamɨn siir dimɨn biyɨe ɨmiir sɨbgu tɨrhaigɨnɨu mɨ siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu tɨ dimɨn kɨbiyɨm bɨiya siya nikɨ apɨm sɨmiir swokɨ apɨm. Mɨ kɨma kɨmasiyar mɨntaraona mɨ kɨmiir kwoɨnɨm kɨmasiyar kɨntɨmtɨnuna. Mɨ ɨiya kɨma tɨ inkam ɨiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨm kɨma mɨntarao. Dimusi rani, dimɨnɨn wɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaii mɨ wɨ kɨmiiram kɨnankɨuwi dimɨn biyɨe tɨramɨn. 2 Kɨma ɨrni nwɨrni dinan whɨnkɨnsiis ankɨnsiisna dimɨn biyɨe biyɨeyɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ kɨmiir bopwo waraur nɨmbiyamiyɨm sɨmiirsi mɨ tɨ hɨriirnan saiirsika tɨ hɨriinan siyɨuɨn siirsikɨn kɨma wɨ Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna api siya boɨnɨm hɨnɨɨn, kɨma ɨrni nwɨrni dinan whɨnkɨnsiis ankɨnsiis. 3 Kara hɨnɨɨn mɨnsi boɨnkɨn iikamɨm yɨpɨkɨ hɨnɨɨna naɨngwowɨm sɨma inɨgakɨm mɨ inkam nhɨrmi whɨnkɨnsiis karamae nwowiyɨm yɨm sɨma sɨmar swokɨ ɨksɨsaenaei, ha nikɨ aɨngwowɨm nhɨrmi kouwɨn ɨni sɨma ywowɨn mɨ yɨm sɨma ɨni nɨɨnga ywowɨm. Yɨm sɨma ɨni nɨɨngar ywowɨskiyɨm. 4 Iikam kɨma, ɨrɨra nwonɨran kɨma dimɨnɨm kɨmar tɨrɨm sɨmiir daɨngwo. Mɨ sɨma wadɨekɨ nɨuwi mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga haɨni dwo. Dimɨnɨn iikam nhɨrkɨm tɨriyɨn sɨmiirɨn, dimɨnɨn kɨma tɨriyɨn saɨka hɨd. 5 Kɨma tɨ hɨnɨɨn kɨpi tɨr. Dimusi rani, mhoɨiya ɨrɨra nwonɨra kɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya srɨii kɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨn kɨma tɨrɨn siir dimusi tɨrkɨn mɨ siya sɨmiirɨn wɨ yapa yapa hɨdi.

6 Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nɨtɨm mɨ yɨpɨkɨ boɨnmɨmauuɨm mɨ sɨmiirɨn Adi Komii siir yai kɨbi kɨbi ɨmiir nɨsiimauuɨm mɨ sɨma dimɨn taemɨn nhɨrɨm sɨmiir hauu mɨ sɨmiirɨn sɨmiir kɨgrɨrao.

7 Kɨma kɨmar kɨpi swokɨ ɨksɨsaena. Mɨ kɨma Adi Komii siirɨn dimɨn whɨr kɨpi swokɨ ɨksɨsae. Mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ iikam ɨma tɨrɨm sɨma mhoɨiya wɨ wadɨeya namisi haii sɨmiirsiyɨn, iyɨe? Wɨ biyɨe haii ɨiya Adi Komii siya iikam ɨmiir hɨdana. Yɨo ɨni inkamɨn yɨpɨkɨ numɨran sasae ya nɨnkɨniyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ siya dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirara nɨnkɨni mhoɨiya siya wɨ dimɨn kɨbi kɨbi ɨmiirarar mɨ haii. Mɨ siya dimɨn biyɨeyɨm sɨm nɨnkɨni, nombwi mɨn hɨnɨɨnɨm mɨ dimɨn taemɨn nhɨr ɨkɨm mɨ mhoɨiya sɨmiir nɨngugu haii mɨ siya wɨ dimɨn biyɨe ɨmiirarar nɨngugu haii. 8 Mɨ iikamɨm dimɨn taemɨn biyɨeyɨm sɨmiir kwoɨnkar naɨngwo tɨri mɨ mhoɨiya tɨ sɨmiir kwoɨn biyɨeyɨn sɨmiirɨn wɨ biyɨe siyar swokɨ ohaigɨnɨuwi yɨm ɨni tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ nombwi nɨnkɨnɨn siir numɨr aiir ɨni siir hɨriinan ywowɨm. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya boɨnɨm sɨmiir, sɨmiir napɨm, mhoɨiya sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨeya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamam. Tɨriigɨnɨm yɨm ɨni inkamɨn dimɨn mɨiyɨk sɨbgu ɨnkɨniyɨn siir numɨr aiir ɨni siir hɨriinan ywowɨm. Mɨ mhoɨiya sɨma wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar nɨngugu haii. 9 Dimɨn mɨiyɨkɨm kɨra tɨriyɨm sɨmiirɨn hindara kɨpi kiiyɨkɨk mɨrii kɨma ɨinokɨinokɨn sɨmiirar tɨrnanae. Mhoɨiya ɨiya Adi Komii siya nɨmbina krɨmiir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiir haiyam mɨ krɨma wɨ pɨu mɨnkɨn kɨpi piyao tɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir tɨrsiyɨn. 10 Mɨ krɨma ɨinokɨinokɨn tɨ nu ɨiirar nikɨ okrɨpkaiiyɨm krɨma iikam ɨmiirɨn sɨbgu tɨrhaigɨnɨu mɨ tɨ nomiiyauɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai kɨbi ɨmiir wakaeyokna apɨm, krɨma sɨmiirɨn sɨbgu sɨbgu tɨrtatao haigɨnɨu. Ɨriig.

Pol siya Jisɨs siiram maɨrgɨmaɨrgakɨn yɨpɨkɨ bɨiya paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si naowɨn

11 Kɨma whɨekakɨn ta Yokwo Komiiya kara wɨnkiya saiir bɨdi kɨgɨm yɨpɨkɨ kariir ɨɨngar nonkwo wɨnkiya. 12 Mɨ tɨ kam hɨriinanɨm tɨ kɨmiiram tɨriyɨm kɨmiir kiyaiyam kɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haiyam yɨm sɨma mɨnam naɨngwowi Juda iikamɨm sɨma sɨmiir nikɨ boɨnɨm hɨnɨɨn sɨma inkam wadɨekɨm, kiya yɨm ɨni nɨɨngaka ywowɨm. Mɨ tɨ siyɨuɨn mɨoɨs kɨtiyopnɨr haiiyɨn yɨo dimɨn komii rani. Jisɨs Krais siya krɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirsi naokɨn mɨ ta siya nanmaiwarkaina krɨmiir sasaɨrga dimɨn komiigɨkomiiya. Mɨ yɨm sɨma Juda iikam ɨmiirsi nɨdidgɨm sɨma tɨosi sɨmiirɨn. Yɨm sɨma Juda sɨmiir kam ɨmiir nɨksɨsaekɨm, sɨma sɨmiirɨn wɨ kwoɨn bibiyɨe pɨ naɨngwowisi. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, yɨm sɨma kɨmiirɨn siyɨu mwoni panɨɨnsi yɨisiimauusi. 13 Mɨ tɨ inkamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir mɨoɨsɨm kɨtiyopnɨr haiyɨm yɨm sɨma Moses siir siyɨu komii siir yai ɨmiir bɨ napkɨm. Yɨm sɨma mɨnaramar naɨngwokɨm kɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haiyam mɨ sɨma wɨ inɨg komiigak saiirsi nikɨ owɨm Juda iikamɨm sɨmiirsiyɨn mɨ sɨma wɨ sɨmiir inɨg ɨmiir nwokɨ hainanɨm. 14 Mɨ an kararɨn, an kara Jisɨs siiraramar naɨngwo ɨskii yɨpɨkɨ paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si naowɨn mɨ. Dimusi rani, an kara naoni pɨunan tɨ siirsi nwokɨn yɨo tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn whoɨmoni rani. Tɨ nuɨn siir tɨran digworaekwowɨm yɨm wɨ kariir kwoɨn ɨiir kiyai rani mɨ tɨ digworaekwowɨm yɨpɨkɨ tɨ nuan iikam ɨma napiyɨm mɨ tɨ digworaekwo hɨriinanɨm kariir nwowɨm yɨm bɨdi yaonamɨm mɨ bɨdi inangrirmii ɨuguskiyɨm. Mɨ kariir kwoɨnɨn tɨ hɨriinan dimɨnɨm sɨmiir wara swokɨ aɨngwomɨmɨn tani. 15 Kɨmiir mɨoɨsɨm inkamka kɨtiyopnɨr haiga wɨndi mɨ sɨma mɨ kɨtiyopnɨr hai karamaeka wɨndi, yɨo tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn komii rani mɨ yɨo wɨ iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani. Adi Komii sasaɨrgɨn iikami kwoɨn kisɨna haigiiyɨn yaeya wadɨekɨ wadɨe nwokiyam. Yɨo tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn kaimwokɨkaimwo inɨg komiigak ɨeyaɨrgɨn. 16 Kara ha naɨngwowi tɨkɨ kɨmiir iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ yaiyɨm kara nikɨ boɨnmɨmauuɨm sɨmiir napɨm mɨ tɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm Isrelmiyɨm yɨpɨkɨ Krais siir yai kɨbi ɨmiir sɨbgu wakaeyokna apɨm mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ naɨngwobumbu aiir nɨisiimauuwi mɨ wɨ dimɨn kɨbi ɨiirar mɨ sɨbgu tɨrhaigɨnɨuwi mɨ kɨma wɨ ɨrɨpar mɨ ongwomamaɨr aei.

17 Mɨ tariinan mɨ mhoɨiya ɨriipɨ hɨriinan kara pɨ boriisopi inkam nwɨrkɨ hɨnɨɨna boɨnɨm kara tɨ aposel inkamɨn Adi Komii siya bɨ nɨmbingɨn. Dimusi rani, kariir pɨua hanwhɨe hanwhɨe kasa nwo rani mɨ tɨriigɨnɨm yɨm kɨmiirɨn hɨnɨɨn nɨisiimauugɨm kara tɨ inkamɨn yɨo ɨni Jisɨs Krais siirgɨsiirarar ywowɨskiyɨn.

18 Tɨ kariir nomiiyauɨm. Kara ha naɨngwowi krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya bɨdi hauuwɨn kɨmiir kwoɨnɨm siir naɨngwobumbu aeya ya yai kaimwokɨ kaimwo aeyaɨrga. Ɨriig.

Efesas

1

2

3

4

5

6

EFESAS

Mɨ ɨiya Pol siya mɨi biyɨe mɨriiya om komii Rom hɨr, siya yokwowɨm kwiiya wɨnki. Kwɨra iikamɨm Efesasɨnɨm sɨmiiram mɨ kwɨra Kolosiyan iikamɨm sɨmiiram, mɨ kwɨra Filipaiyan iikamɨm sɨmiiram, mɨ kwɨra Failimonan iikamɨm sɨmiiram. Siya ta yokwowa bɨiyɨn om Efesas hɨriir wɨnkikɨn sɨma mwaɨnam mɨ mhoɨiya wɨ ɨkɨ om nhɨrɨm sɨmiiram nwokɨ hauugiyɨm. Siya ta yokwowa inkamɨn Tikikas nɨkɨuwiyɨn siir yonkwo hauugi mɨ sɨmiirɨn siya inɨ hauuɨu. Taka yokwowa mɨn boɨnka, iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm pɨu kwɨruwa nwowɨm. Mɨ pɨua saiir mwoɨn wɨ Jisɨs siyar nikɨ owɨm krɨmiir kouwɨn. Iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨm ɨni siir wignan ywowɨm mɨ Jisɨs siya ɨni krɨmiir kamnan ywowɨn. Ɨriig.

1

1 Kara Polkɨn Adi Komii krɨmiir wanɨn siya kariirɨn bɨiyar nɨmbingɨn Jisɨs Krais siir yai aiir boɨnmɨmauuam. Mɨ ta yokwowa kara wɨnkika iikamɨm Adi Komii siirɨm yɨpɨkɨ om Efesas waraur nwowɨm kɨmiiram yɨpɨkɨ Krais Jisɨs siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm. 2 Kara hɨnɨɨna kwɨsboɨnkii, krɨmiir Adi Komiiyɨn mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii ɨkɨn kɨmiirɨn wɨ naɨngwobumbu siya nwokɨ hauuwɨm mɨ kɨma wɨ ɨrɨpar nwokɨ ongwomamaɨr aeikiyamɨm. Ɨriig.

Krɨmiirɨn dimɨn kɨrɨe komii komii Adi Komii siya dimusi bɨ hauugɨn Jisɨs Krais siirsikɨn.

3 Krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanki krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir Adɨn. Dimusi rani, iikam krɨmiirɨn siya hainanprapraskikɨm. Dimusi rani, krɨma Krais siirgɨm mɨ tɨ hɨriinan saiirsika Adi Komii siya siir dimɨn kɨbi kɨbiyɨm siir om hɨranɨm krɨmiir asi hauugikɨm. 4 Bɨiya siya tɨ nu ɨiir nikɨ onkwokwo karamaeyar nikɨ owɨn mɨ nɨnomor aka, siya saiirar nɨmbingɨn siir iikam nwowamɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma Krais saɨka asi namasugɨm. Mɨ tɨ hɨriinan tɨrɨn siya krɨmiir kɨgi, krɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm ɨni wadɨekɨ wadɨeyar ywowɨm. 5 Bɨiyarɨn, Adi Komii siya iikam krɨmiirsi siir kwoɨnkar naɨngwokwonanaekɨn mɨ siya hɨnɨɨnam naɨngwokɨn krɨma siir yɨnisɨsɨm nwowɨm Jisɨs Krais siir kɨrɨeni. 6 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, krɨma siir inɨg ɨiir asi hainani. Dimusi rani, siya krɨmiirɨn siir naɨngwobumbu komii aiirɨn hinda whɨsariiyar prɨihauugikɨn Jisɨs Krais siir kɨrɨeni yɨpɨkɨn siya naɨngwokwonanaeiyɨn.

7 Bɨiya Krais siya naonama mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiiniya mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya hɨdana iikam whɨekakɨm sɨmiir wɨ saiirsi nwokɨ anmaiwarkainam. Mɨ dimɨn bibiyɨeyɨm krɨma tɨrɨm yɨm siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Krais siya tɨ dimɨn hɨriinanɨm krɨmiirɨn dimusi bɨ tɨrkɨn siya iikam krɨmiiramɨn nhami nhami bɨ naɨngwokwokɨn. 8 Adi Komii siya siyaɨrgɨn dimɨn taemɨnɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn. Mɨ krɨmiirɨn siyar bɨdi haiyoprimdiyɨumii ɨskiyɨn ɨiya siya hɨdana saiirsiyɨn. 9 Mɨ krɨmiirɨn siyar yanaaknɨnkiihaigɨnɨu dimɨn taemɨnɨm bɨiya aowa nwowɨm siya naɨngwowɨm krɨma nɨnomoknɨnkɨnam yɨm idowɨiya bɨdi yɨmbiyamɨm Krais siir kɨrɨeni. 10 Mɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm yɨm tɨ sɨma, mhoɨiya ɨiya Adi Komii siya naɨngwowa wadɨe nwowana mɨ digworaekwo whɨekakɨm nuanɨm wɨ siya kiyaiprɨigɨni mɨ siir omanɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan mɨ sɨma wɨ maeyau kwɨruwar namwoɨuwi mɨ tɨ digworaekwo whɨekak ɨmiirɨn wɨ Krais siyar nɨdwo kɨgrɨraoɨrkaki.

11 Mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm wɨ hɨriinanar nɨmbini. Krɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi yɨmbingiyɨn siirgɨsiir nwowɨm Krais saɨka namasukikɨnam. Dimusi rani, tɨ digworaekwowɨm bɨdi bɨdiniya tɨram siya naɨngwowɨm sɨmiirsika. 12 Adi Komii siya tɨ digworaekwo ɨmiirɨn whɨsarii bɨ tɨrkikɨn krɨma yɨpɨkɨm bɨigɨbɨi Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm wɨ siir inɨg ɨiir nwokɨ hainanɨm mɨ siir inɨgɨn yɨo komiigɨkomiigɨn.

13 Wɨm kɨma ɨni krɨmiir hɨriinan ywowɨm bɨiya kɨma wakaeyɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai kɨbiyɨm kɨmiir grabaigɨnɨuwɨm mɨ kɨma Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna apkɨm. Mɨ kɨma wakaeyokna apɨm sɨmiir mhoɨiyan, kɨmiirɨn Adi Komii siya nɨmbingɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma siir naeyɨuɨn saɨka asi namasukikɨni yɨpɨkɨn siya nɨkropkiyɨn tɨriir nɨtam mɨ iikamɨm kɨmaka waraur naunɨ oniya ta bɨiya siya boɨna hɨnɨɨn siya wɨ sɨpi nɨkropki siirɨn. 14 Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ siir naeyɨu ɨiir hauugiyɨn krɨmiir, siya hɨnɨɨna nɨisiimauugɨn mɨ krɨma ɨni haɨnii yɨnoknɨnkɨnkiyɨm krɨmiirɨn mhoɨiya siir dimɨn kɨbi kɨbiyɨm wɨ krɨmiir hauuwi yɨpɨkɨ bɨiya siya nɨmbinɨm mɨ siya boɨnɨm tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ Adi Komii siir iikamɨm wɨ rɨrmiiya sɨmar nwobudgi mɨ Adi Komii siya wɨ inɨg komiigɨkomii ɨiirar haii. Dimusi rani, tɨ dimɨn taemɨnɨm siya tɨrɨm sɨmiirsika. Ɨriig.

Pol siya Adi Komii siiram srɨigɨn iikamɨm om Efesas hɨranɨm sɨmiiram

15 Dimusi rani, tɨ hɨriinan saiirsika digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya nonkwokwowɨm wɨm kɨma Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs siir yai ɨmiiram bɨdi wakaeyokna apɨm mɨ kɨma wɨ hɨriinan saiir naɨngwokwonanae iikamɨm Adi Komii siirɨm sɨmiiramɨn. 16 Mɨ ɨinokɨinokɨn an kara Adi Komii siir siira boɨn wadɨenanaei. Dimusi rani, iikamɨm sɨmiirsika. Kara iikam kɨmiirsi naɨngwokwokɨn mɨ ta hɨriiran saiirsika, kara Adi Komii siiram asi kwɨsboɨni yɨpɨkɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siir Adi Komiiyɨn. 17 Adi Komiiyɨn siyaɨrgɨn mɨ krɨma siir inɨg ɨiirarar hainanprapraski. Kara siiramɨn mɨnam srɨigɨn siir naeyɨuɨn kɨmiir hauugiyɨm mɨ siya wɨ kɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨm siir yai ɨmiir sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ tɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ kɨmiir nwokɨ anaaknɨnkii haigɨnɨuɨm mɨ kɨma Adi Komii siirgɨsiirɨn wɨ haɨnii nwokɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm. 18 Kara hɨnɨɨna naɨngwowi Adi Komii siya kɨmiirɨn ɨna whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨn mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wɨ haɨnii nɨnoknɨnkɨnkii. Mɨ tɨ siya boɨnkiyɨm kɨma haiyɨm mɨ kɨma wɨ haɨnii nɨnoknɨnkɨnkii dimɨn taemɨnɨm bɨiya siya boɨnɨm hɨnɨɨn, siya wɨ kɨmiir hauugii mɨ sɨmiir kɨbiya ya bɨmbɨuwi rani. 19 Kara ha naɨngwowi siya kɨmiir bɨdi yɨisiimauuwɨn mɨ kɨma wɨ hanɨɨngɨ nɨnoknɨnkɨni siir kɨrɨe aiirɨn iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Siir kɨrɨeya ya ɨni komiigɨkomii ywowaowa krɨma saiir kimaɨrɨm wɨ dɨg nwo rani mɨ ta kɨrɨeya wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, 20 ta kɨrɨeya Krais siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwa ɨiya bɨiya siya naonama mɨ Adi Komii siya siirɨn ɨna swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn sɨmakar mɨ siirɨn siya saɨkar yɨnkiamsu haigɨnɨu siir om hɨran dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kɨgɨrkakɨm. 21 Mɨ tariinanɨn digworaekwowɨm Adi Komii siir om hɨranɨm mɨ nuan ɨkɨm yɨm ɨni Krais siyar kɨgɨrkakɨm. Mɨ uridyɨu bibiyɨeyɨm mɨ iikamɨm om whɨrua nwowɨpɨsu karamae nwowiyɨm mɨ gavmani inkam ɨkɨm mɨ tɨ digworaekwowɨm tɨ tariinan nwowɨm mɨ mhoɨiya nwowan ɨkɨm yɨm siya bɨdi ikwowaisiigigɨm. 22 Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm Jisɨs Krais siir ɨɨnara bɨdi yonkwokiyɨm mɨ Adi Komii siya siir bɨdi yɨmbingiyɨn siir pɨugana saiir digworaekwowɨm sɨmiir kɨgɨrkakɨm. Siya ɨni krɨmiir mwonan ywowɨn 23 mɨ iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm yɨm ɨni siir pɨunan ywowɨm mɨ ɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiirɨn ɨni siyar niiwhwonkai dɨgɨm. Mɨ krɨma wɨ saɨka nwokɨ amasukikɨnɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm siyar tɨrdɨgikɨm mɨ nu whɨrkakɨn ɨni siya siyar yɨnyokɨigiyɨn. Ɨriig.

2

Adi Komii siya bɨdi tɨrkiyɨn krɨmiirɨn, yɨpɨkɨm bɨiya naoni iikamnan nwowɨm, sɨma tariinanɨn Krais saɨka nwowɨm.

1 Mɨ bɨiya iikam kɨma tɨ siyɨuɨn paeya nɨigɨkiyamyaonatnoudnankaiiyɨn siirar nikɨ apkɨm, ɨkɨ iikamɨm naokaowɨm sɨmiir hɨriinan. Dimusi rani, sɨma Adi Komii siirɨn digɨumii haimriiyɨugigɨn mɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨma tɨrkɨm. 2 Mɨ tɨ ɨi ɨmiirɨn wɨm kɨma tɨ nuɨn siir digworaekwo ɨmiir napkɨm. Bɨiya wɨm kɨma inkam komiiyɨn Setan nɨkɨuwiyɨn siir digworaekwo biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir napkɨm, yɨpɨkɨn inkam komii komiiyɨm inɨgakɨm sɨmiir siyɨu pai siyɨu paiyɨm sɨmiir bɨiyan inkam komiiyɨn mɨ uruwai siyaowai mɨ niimauan uridyɨu bibiyɨe ɨkɨm mɨ uridyɨu bibiyɨeyɨm maeyau kwɨruwa nwowɨpɨsu karamae nwowi ɨkɨm mɨ dimɨn biyɨe biyɨe ɨkɨm. Mɨ iikamɨm sɨmiirɨn ɨni siyar kɨgɨrkakɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ digɨumii Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir nikɨ haimriyɨugigɨm sɨmiir kwoɨnɨm wɨ siyar kiyaii. 3 Bɨiya krɨma tɨ iikamɨm sɨmiir hɨriinan nwokɨm mɨ krɨma dimɨnɨm krɨma naɨngwowiyɨm sɨmiir napkɨm. Mɨ krɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨmiir kwoɨn ɨma naɨngwowiyɨm sɨmiir bɨdi tɨrɨm mɨ Adi Komii siir ɨowa krɨmiir asi nwoka ɨkɨ iikamɨm ɨkɨ nu nhɨranɨm sɨmiir hɨriinan yɨpɨkɨ Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm.

4 Mɨ Adi Komii siya ɨni krɨmiiramar naɨngwokwokrɨpkaiyɨn mɨ siir naɨngwobumbuwa krɨmiir bɨdiyar mɨrnɨnkɨnkikaiya ɨiya krɨma dimɨn biyɨe saiir aowa nwowa. 5 Mɨ krɨmiirɨn kwoɨn wɨn siya hauu haigɨnɨugɨn mɨ siya krɨmiiram ha naɨngwokwonanaekɨn mɨ krɨma tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ siirsi yapɨyapa mɨ okɨ wɨndi yɨpɨkɨ Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm, tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ paeya nami siyɨuɨn si tɨoɨdwomaiyanɨm krɨmiirɨn siir naɨngwobumbu aeyar nanmaiwarkainakɨm. 6 Krɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi hɨdnɨnsiin ɨdwokiyɨm Krais saɨkar mɨ krɨmiirɨn siyar nɨnkiamasu haigɨnɨugɨm ɨrɨpa saɨka nwowam. Mɨ dimɨn biyɨe aiirɨn krɨma bɨdi ikwokopougiga mɨ krɨma ɨni ɨrɨpa saɨka nɨnomor kou hɨr nɨdwonan ywowɨm. 7 Adi Komii siya tɨ hɨriinan mɨnam tɨrkɨn tɨ ɨiyɨm mhoɨiya nɨmbiniyanɨm iikam ɨmiir nɨisiimauuwɨm siya naɨngwokwonanaeiya krɨmiiram Jisɨs Krais siir inɨgni mɨ ta siya mɨ aɨngwobumbunanaeiya krɨmiirsi ya tɨ dimɨn taemɨnɨm Jisɨs Krais siya tɨrkiyɨm sɨmiirsika. 8 Kɨma Krais siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm mɨ Adi Komii siya kɨmiiram asi naɨngwokwonanaekɨn mɨ kɨmiir asi mɨ anmaiwarkainakɨn kɨma, kɨma kɨmar bɨ whɨnkɨnsiisnakɨm. Mɨ kɨma Adi Komii siiram bɨ mɨriigɨm mɨ siya kɨmiirɨn ta hɨriinan saiirsi bɨ nanmaiwarkainakɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siya hinda siir kwoɨnaɨrgar prɨinaɨngwo hauugikɨn kɨmiirɨn. Ya tariigɨna ya Adi Komii siir naɨngwobumbu aeya krɨmiirsi mɨ krɨmiirɨn saeyar nanmaiwarkainakɨm. 9 Kɨma dimɨn whɨrɨn mɨiyɨknan bɨ tɨrkɨn mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn ha bɨ nanmaiwarkainakɨn mɨ inkam nwɨrkɨ wɨ ha boɨn tani, siya inɨg komiigakɨn mɨ siya wɨ siir inɨg ɨiirar hainana rani. Adi Komii sasaɨrgɨn hɨriinan tɨriyɨn. 10 Iikam krɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi tɨrkiyɨn siirgɨsiir nwowɨm yɨpɨkɨ Krais Jisɨs siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm mɨ krɨma ɨrɨpa Jisɨs Krais saɨka nwokɨ amasukikɨnɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma wɨ mɨi kɨbi nwokɨ mɨriiyɨm. Bɨiya Adi Komii siya krɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiiram nɨmbingɨn krɨma tɨramɨn mɨ siya krɨmiirɨn hɨriinanam tɨrkikɨn sɨmiir napɨm mɨ siya krɨmiiramɨn mɨnam naɨngwowi krɨma tɨ dimɨn taemɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiirarar tɨr. Ɨriig.

Krais siya pɨugan kwɨso sowiirɨn ɨrɨpa bɨdi yɨnkiamasuhaigɨnɨuɨn isid whɨrua nwowam

11 Kɨma tɨ swokɨ aɨngwowarkaigi bɨiya ɨiya Juda sɨma kɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr hai karamae nwowa hɨnɨɨna nɨisiimauuwam wɨm kɨma Adi Komii siir iikamkɨm mɨ nɨm krɨma Juda iikamɨm kɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨewaiyɨu boɨnkɨm, wɨm kɨma Juda iikam tani. Mɨ nɨm krɨma kamɨm yɨpɨkɨ krɨmiir mɨoɨsɨm kɨtiyopnɨr haiyɨm, kɨmiirɨn hɨnɨɨna dapi, wɨm kɨma sɨmiir mɨoɨs kɨtiyopnɨr haiyan inkam tani. 12 Bɨiya wɨm kɨma Krais siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm mɨ wɨm kɨma Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir pɨugana saiir iikam tani. Wɨm kɨma, kɨma iikamkɨm kɨma Adi Komii saɨka bɨ namasugɨm. Bɨiya Adi Komii siya siir nɨmbina iikam nhɨrɨm sɨmiir nɨmbingikɨn mɨ sɨma mɨ siya ɨni ɨrɨpar yongwomamaɨr aeyɨm yɨm kɨma rani, tɨ iikamɨm. Wɨm kɨma wɨ tɨ nu ɨiir nwo rani, tɨ dimɨn taemɨn kɨbi kɨbiyɨm nɨtɨm sɨmiiram nwokwokɨnɨm. Nɨɨngaka. Adi Komii siya wɨ kɨmaka nwo rani. 13 Mɨ tariinanɨn, wɨm kɨma tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ dimɨnɨm bɨiya kara boɨnmɨmauuwɨm sɨmiir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm, yɨpɨkɨ iikamɨm aru nwowiyɨm sɨm hanɨɨn nwowɨm mɨ tariinanɨn kɨmiirɨn Krais siya naonama mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiiniya mɨ iikam kɨmiirɨn saeya nanmaiwarkainakɨm mɨ tariinanɨn kɨma Adi Komii siir yai ɨmiir asi wakaeyokna api. 14 Iikam krɨmiirɨn Krais siyar tɨrhaigɨnɨugɨn ɨrɨpa nongwomamaɨr aekiyamam. Bɨiya Juda sɨmiir pɨugana saiir iikamɨm ɨkɨ Juda iikam tani sɨmiir pɨuganɨm ɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir sau omom nwokɨm mɨ tariinanɨn ta Krais siir pɨu aeya naonama mɨ ɨkɨ iikamɨm ɨkɨ omom omomɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiirɨn siyar tɨrkikɨm ɨrɨpa isid whɨrua nwowɨm. Mɨ tɨ siyɨuɨn bɨiya ɨrɨpa isid whɨrua nwo karam nwowiyɨn paeni hanɨɨn nikɨ amai ɨkouwɨn yɨo siya bɨdi hɨuɨkmaigiyɨn. Mɨ siya tɨ hɨriinan mɨnam hɨuɨkmaigikɨn, siya mɨnam naɨngwokɨn krɨmiir tɨrkiyɨm krɨma pɨugan kwɨrkɨkwɨruwa nwowɨskiyɨm. 15 Mɨ ta Jisɨs Krais siya naonama mɨ tɨ Moses siir siyɨu komii siir siyɨuɨm siya tɨrkiyɨm yɨm bɨdi dɨgɨguskiyɨm mɨ tɨ Judami siyɨu komii nhɨrɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan. Mɨ siya tɨ hɨriinan mɨnam tɨrkɨn, tɨ pɨugan kwɨso sowiirɨn ɨrɨpa nɨnkiamasu haigɨnɨuwɨm ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyam. 16 Krais siya paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir naowɨn siya ta hɨriinan saiirsi naokɨn tɨ dimɨnɨn isid whɨsaɨr krɨma nwowiyɨn siir haigɨnɨkouwɨn siir tɨrkiyɨm mɨ sɨma bɨdi yaonamɨm mɨ krɨmiirɨn siya kiyai ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyam mɨ Adi Komii siir wakaeyokna apam. 17 Krais siya tɨ nu ɨiir nɨtɨn siya siir yai kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨugɨm mɨ siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, iikamɨm sɨma mɨ Adi Komii siya sɨma wɨ ɨrɨpa nwokɨ ongwomamaɨr aeyɨm. Mɨ tɨ yaiyɨm yɨm tɨ iikamɨm Juda iikam tani yɨpɨkɨ aru nokwokaowiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ yɨm tɨ yaiyɨm Juda iikam kɨma mɨ Juda iikam tani ɨkɨm yɨm kɨmiiramar nɨtswokɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna apɨm iikamɨm Adi Komii siir kingiin nokwowɨm sɨmiir hɨriinan. 18 Mɨ nɨm krɨma tɨ pɨugan kwɨso. Dimusi rani, Krais siirsikɨn. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya siyaɨrgɨn iikam krɨmiir kiyaiyɨn Adi Komii siiram krɨmiir wanɨn mɨ tariinanɨn krɨma wɨ Adi Komii siiram asi nami.

19 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, wɨm kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ sɨma yapa om karamaeyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Wɨm kɨma ɨni iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna apiyɨm mɨ siir pɨugani ɨkɨm, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm wɨm kɨma Adi Komii siir yɨnisɨsɨmkɨm. 20 Wɨm kɨma ɨni omaka Adi Komii siya mɨriiya ɨni saiir hɨriinan ywowɨm. Nɨm krɨma aposel kamɨm mɨ profet kam ɨkɨm yɨpɨkɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya boɨnɨm sɨm boɨnmɨmauuwiyɨm, nɨm krɨma ɨni kougou yaewaonan ywowɨm yɨpɨkɨ omaka aiir ninan hougwowɨniyɨm. Jisɨs Krais siyarɨn yɨo ɨni kougouwɨn bopwokɨbopwo nokwokaiiyɨn omaka akou ɨiir hougwowɨniyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 21 Siya siyaɨrgɨn siyɨnpae mɨnɨm omaka aiirɨm sɨmiir nonkworɨnuwiyɨm yarɨpa sɨma sɨbgu owam. Mɨ ta omaka siya tɨrki wɨ omaka komiigɨkomiiyar nwokii mɨ saeya wɨ omaka bɨmbɨuwi nwo rani, Inkam Komii Krais siya whwonkaiyam. 22 Mɨ wɨm kɨma iikamɨm Krais siirɨm, ɨkɨ nupai nupaiyɨm sɨmiirɨm kɨmiirɨn Adi Komii siya nɨnkiamasu haigɨnɨuwɨm Juda iikam krɨmaka mɨ kɨma whɨekakarɨn ɨni omakanan ywowɨm Adi Komii siya nwowam Adi Komii siir naeyɨuɨn siir. Ɨriig.

3

Dimɨn taemɨnɨm Pol siya tɨrɨm, siya Judami pɨugana saiir bɨ tɨrkɨn

1 Kara Polkɨn, yɨpɨkɨn maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir saiira hɨugrɨmkrɨpkiikikainanaeyɨn. Dimusi rani, kara Krais siir yai kɨbi kɨbi ɨmiir boɨnmɨmauugɨn iikam kɨmiirɨn, kara Judami pɨugana saiir bɨ boɨnmɨmauugɨn, kara nhwo Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiramɨn iikam kɨmiiram kwɨsboɨnkikɨn. 2 Kara hɨnɨɨna naɨngwowi kɨma bɨdiyar wakaeyɨm ta Adi Komii siir naɨngwobumbuwa kariir hauugiya mɨ kariirɨn siya nɨmbingikɨn siir mɨi aiir mɨriiyam iikam kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. 3 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiya nikɨ haigiprakaiyɨm yɨm Adi Komii siya bɨdi yanaaknɨnkii haigɨnɨuwɨm mɨ siya kariir bɨdi yɨisiimauuwɨn mɨ kara sɨmiir asi nɨnoknɨnkɨni. Bɨiya tɨ dimɨnɨn kara kɨmiiramɨn siirar nikɨ wɨn boɨnkikɨn. 4 Mɨ kɨma sɨmiir mwaɨni mɨ kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni kara Krais siir dimɨn taemɨn ɨmiirɨn ɨna sɨbgu ɨnomoknɨnkɨnɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya nikɨ haigiprakaiyɨm. 5 Mɨ bɨiya iikamɨm sɨmiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm mɨ tariinanɨn sɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi yanaaknɨnkii haigɨnɨuwɨm mɨ siya sɨmiirɨn krɨmiir bɨdi yɨisiimauuwɨn kamɨm yɨpɨkɨ siya nɨmbingiyɨm siir aposel inkam mɨ siir profet inkam nwowam mɨ siya tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨmiir nɨisiimauugɨn siir naeyɨuni. 6 Mɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ siya nanaaknɨnkiigiyɨm yɨm tɨ sɨma, mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Judami pɨugana saiir karamaeyɨm sɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi tɨrkiyɨm Judami pɨugana saɨka mɨ sɨmiirɨn wɨ pɨugan kwɨruwar nwo haigɨnɨuwi siir yai kɨbiya saiir kɨrɨeni mɨ wɨ pɨu kwɨruwar nwokɨ owɨskiyɨm mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm siya nɨmbingiyɨm siya wɨ krɨmiir hauuwi siir iikamɨm Krais saɨka namasukikɨniyɨm. Dimusi rani, tɨ dimɨn taemɨnɨm Krais siya tɨrkiyɨm krɨmiir sɨmiirsika.

7 Siya kariiram naɨngwokwonanaekɨn mɨ kariirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn siir naɨngwobumbuwa Adi Komii siya nɨmbingiya siir Yai Wɨn Kɨbi aiir boɨnmɨmauuwam siir kɨrɨe komiiya saiir kɨrɨeni mɨ kara dimɨn taemɨnɨm siya boɨnɨm kara tɨram sɨmiirar mɨ tɨrkɨn. 8 Adi Komii siya kariiram naɨngwokwonanaekɨn mɨ siir naɨngwobumbuwa kɨmɨdiniya kariir haigiyɨumauu kariirɨn siya nɨmbingikɨn. Karaɨrgɨn inkamɨn ɨkɨ iikam whɨekakɨm Adi Komii siir wakaeyokna apiyɨm sɨmiir mhoɨigɨmhoɨi nwowɨn. Kariirɨn siyar nɨmbingikɨn Krais siir yai kɨbi aiir boɨnmɨmauuwam iikam kɨmiir ɨkɨ Judami pɨugana sae iikamɨm sɨm tani tɨ yaimɨn dimɨnɨm Krais siya tɨrɨm krɨmiir. Mɨ tɨ yai kɨbi kɨbiyɨm Jisɨs Krais siir boɨnɨm yɨm dimɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmakɨsɨma nwowɨm yɨm sɨmiir yaimwokɨyaimwo ɨma mɨ sɨmiirɨn iikamkɨ mwaɨnɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. 9 Siya kariirɨn mɨnam nɨmbingɨn iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ sɨma wɨ tɨ digworaekwowɨm idowɨiya nwo karam nwowɨm wɨ sɨmiir nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. Bɨiya, ɨiya Adi Komii siya tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir nonkwokwobwakainan siya tɨ siir kwoɨnɨn siya hɨdaigiyɨn bɨiyar nɨmprɨowɨn mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨn. 10 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm siya sɨmiir asi nɨisiimauugɨn. Mɨ yɨm sɨma paekwosɨm ɨkɨm mɨ yɨpɨkɨ nɨnomor kouan kɨrɨeyɨm sɨm kɨgɨrkakiyɨm sɨmiir siir nɨnoknɨnkɨnpai nɨnoknɨnkɨnpaiyɨm. 11 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya tɨrɨm siya siir kwoɨn ɨiir swokɨ aɨngwo tɨrkɨn yɨpɨkɨ bɨiya siya nɨmbingiya krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siir kɨrɨeni. 12 Nɨm krɨma Krais Jisɨs siir yai ɨmiir wakaeyokna api mɨ krɨma Adi Komii siirsi kɨpi nɨdid. Yɨo krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm ta saiirɨn mɨ krɨma Adi Komii siiram dam mɨ dimɨn taemɨnam siiram srɨii mɨ siya wɨ digɨumii krɨmiir haimriiyɨu rani. 13 Kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨma kɨpi nɨdid tɨ dimɨn biyɨeyɨm kariir nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwɨm sɨmiirsiyɨn. Dimusi rani, kara iikam kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn. Wɨm, kɨma maɨrgɨmaɨrga dwonɨnae. Dimusi rani, wɨm kɨma inɨg komiigak bɨdi ywowɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm kariir kiyopsɨmsɨbgi haigɨnɨuwɨm sɨmiirsi mɨ tɨ digworaekwowɨm iikam kɨmiirɨn wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Ɨriig.

Pol siya hɨnɨɨna naɨngwowi iikamɨm Efesas hɨranɨm ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Krais siya naɨngwokwowi aiirɨn sɨmiiram.

14 Kara ha naɨngwowi tɨ dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm Adi Komii siya tɨrkiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika kara ogmwo siiram ha waisii hɨunanaiinamɨn mɨ kara Adi Komii siiramɨn nhwo ɨna kwɨsboɨnɨn. 15 Adi Komii siya siir paekwosɨmɨm nɨnomor kou hɨranɨm sɨmiirɨn iikamɨm nuanɨm krɨmiir hauugikɨm siir inɨgni. 16 Kara Adi Komii siiramɨn hɨnɨɨna kwɨsboɨnkii, siya siir digworaekwo ɨmakan siir kɨrɨe komii aiirar nwowi mɨ siya siir naeyɨuɨn wɨ kɨmiir kwoɨnau waraur nɨkropkii mɨ kɨma wɨ kwoɨn kɨrɨe nwokɨ owɨm, 17 mɨ kɨma wɨ Krais siir yai ɨmiir nwokɨ sɨbgu wakaeyoknam mɨ siya wɨ ini hanɨɨn saiirsi kwɨrii ɨdwokaii kɨmiir kwoɨnauɨn. Kara hɨnɨɨna kwɨsboɨnkii, kɨmiirɨn wɨ naɨngwobumbu Adi Komii siya hauuwi mɨ ta hɨriinan saiirsika siir kɨrɨeya kɨmiirɨn wɨ saeya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi ɨrni nwɨrniyam naɨngwokwowɨm mɨ tɨ sɨmaɨrgɨm digworaekwowɨm krɨma tɨranɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨm, paeni hanɨɨn pae siir mɨi ɨmiir kɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn siir hɨriinan mɨ omakanan, omakani kougou yaewaowɨm nu hɨr nokwowɨniyɨm sɨmiir hɨriinan. 18 Mɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm yɨm wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ ɨkɨ Adi Komii siir iikamɨm hɨnda tɨndanɨm kɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨnki Krais siya naɨngwokwo aiirɨn kɨmiiram ya komiigɨkomii ɨeyaɨrga, ya ɨni nɨnomor kou saiir haibura mɨ aeya ɨni prɨeikɨprɨei ywowa mɨ aeya ɨna mɨ ɨnɨrnankainaiinama mɨ siya krɨmiiramɨn pranae pranae bɨ naɨngwokwokɨn. 19 Ɨhɨ, kara mɨnam naɨngwowi kɨma Jisɨs Krais siya naɨngwokwonanaeiya kɨmiiram saiirgɨsaiir dɨnoknɨnkɨn ta siya naɨngwokwowiya krɨmiiram ya whoɨmoni rani. Mɨ krɨma siya naɨngwokwonanaeiya krɨmiiram saiirgɨsaiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm. Kara ha naɨngwowi, tɨ dimɨn taemɨn komii komiiyɨm tɨ Adi Komii siir kwoɨnau nwokaiyɨm wɨ iikam kɨmiiram nɨti mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wɨ sɨma mɨrnɨnkɨnkikaii.

20 Mɨ ta hɨriinan saiirsika ta Adi Komii siir kɨrɨeya ta krɨmiir tɨr nwokaiya wɨ ɨdwo saeyar swokɨ ɨnkɨn hauugii tɨ dimɨnɨn krɨma srɨigiyɨn siiram siya tɨram mɨ dimɨnɨn krɨma naɨngwowiyɨn, ta siir kɨrɨe komiiya siya haigiya krɨmiir kwoɨnau. 21 Kara hɨnɨɨna naɨngwowi, nɨm krɨma siir pɨugana saiir iikamɨm mɨ tɨriigɨnɨm krɨmiir yɨɨnɨeyɨm krɨmar wɨtswo siir inɨg ɨiir hainan. Dimusi rani, tɨ Jisɨs Krais siya tɨrɨm sɨmiirsika. Kara ha naɨngwowi, krɨma siir inɨg ɨiirɨn hɨriiyar hainanyokiyokɨikaeyam ya ta yaiya yai kaimwo aeyaɨrga. Ɨriig.

4

Mɨ nɨm krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm nɨm krɨma Krais siir pɨunan ywowɨm

1 Kara Polkɨn, yɨpɨkɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨn. Dimusi rani, an kara Bɨiyan Inkam Komii siir mɨi aiir mɨriigɨn. Kara iikam kɨmiirɨn ɨɨg yai asi boɨnkii wɨm kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai ɨmiir sɨbgu apikɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya nɨmbingiyɨm kɨma wakaeyokna apam. 2 Inkamɨn inɨgakɨn si hanɨɨn kɨpi nwo. Nhɨrmi yaimɨn dimɨnɨm sɨmiir wakaeyokna ap mɨ kɨmiirgɨkɨmiirar kwoɨnɨn yɨo dikwowaisii tɨ dimɨn taemɨnɨm nhɨrkɨm sɨm tɨrɨm kɨmiir sɨmiirsi mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨmiir nomiiyauɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma kɨmiirar tɨrbuga wɨndi kɨma sɨmiirɨn ɨo kɨpi nikɨ anka osɨsau, kɨma tɨ sɨma tɨrɨn siiramɨn hindara daɨngwokwonanae ɨski. 3 Adi Komii siir naeyɨuɨn iikam kɨmiirɨn kwoɨn whɨrua siya nwowaigɨnɨugɨm mɨ kɨma ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyamɨn kɨrɨe hɨriiyar dwokrɨpkai. Mɨ krɨma ɨrɨpa damasukikɨn tɨ uridɨn yɨpɨkɨ dimɨn taemɨn kogiyɨn ɨrɨpa sɨma nwowam siir hɨriinan dwo. Mɨ krɨmiirɨn nwɨrua nwowamɨn hɨriinan mɨ tɨrkɨn. 4 Mɨ iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm, yɨm sɨma ɨni pɨu kwɨrkɨkwɨruwar ywowɨskiyɨm. Adi Komii siir naeyɨuɨn yɨo nwɨrkɨnwɨruwar mɨ owɨskiyɨn mɨ siya ɨni ini hanɨɨn krɨmiirar kwɨrii ɨdwokaiyɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, Adi Komii siya krɨmiirɨn hɨriinansi nɨmbingɨn mɨ krɨmiirɨn ɨrɨpa asi nɨnkiamasu haigɨnɨugɨn nwɨrkɨnwɨruwar nwowam mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya nɨmbingiyɨm sɨma nɨti wɨ krɨmar nwokɨ ɨnomoknɨnkɨn dɨgswowɨm mɨ nɨm krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwowɨni tɨ digworaekwo kɨbi kɨbiyɨm sɨmiiram nwokwokɨnɨm. 5 Mɨ tɨ Bɨiyan Inkam Komii nwɨruwan yɨo Jisɨs Krais siyaɨrgɨn. Iikam krɨma siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm krɨma baptais kwɨruwa saiirarar baptaiskɨm, krɨma yaeya yaeya bɨ baptaiskɨm hɨnɨɨna nɨisiimauuwam nɨm krɨma Adi Komii siir pɨugana saiir iikamkɨm. 6 Adi Komii sasaɨrgɨn nwowɨn mɨ siya iikam krɨmiir Adi Komiigɨn mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm ɨni siyar kɨgɨrkakɨm mɨ siya ha napnɨnopkainaniyɨn krɨmiiram mɨ hɨriiyar inɨ oniyam. Mɨ siya ɨni krɨmiirgɨkrɨmiirar mɨrii nonkworɨnukrɨpkainiyɨn.

7 Krais siya krɨmiirɨn hinda whɨsariiyar prɨihauugikɨn kɨrɨeya yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiir sɨbgu whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Mɨ siir kɨrɨe komii komiiyɨm nhɨrɨm wɨ krɨmiir yapa yapa nwonɨra hauuwi mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma wɨ tɨ mɨipai mɨipaiyɨm sɨmiir nwokɨ tɨrɨm. 8 Mɨ Adi Komii siir yaiyɨm yɨpɨkɨ bɨiyan kamɨm sɨma wɨnkiyɨm yokwoni yɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨm boɨnkikɨm. Sɨma hɨnɨɨna boɨnkikɨm,

mɨ ɨiya Krais siya swokɨ ama Adi Komii siir oma hɨriir mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya Setan siir ɨɨn nonkwowɨm sɨmiirɨn siya bɨdi swokɨ anmaiwarkainam, inkamɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya sae hɨugrɨpkɨikikaiiyɨn siir hɨriinan mɨ sɨmiirɨn siya wɨ hauuwi siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir.

9 Mɨ tɨ yaiyɨm yɨm hɨnɨɨn dimusi boɨnkɨm siya koua bɨdi yamɨn? Sɨma hɨnɨɨn dimusi bɨ boɨnkɨm, ɨiya siya bɨigɨbɨi siir om hɨr haiburgigɨn mɨ ha nɨuunaiiniyɨn mɨ nu tɨr naunɨ oniyɨn iikam krɨmaka 10 mɨ inkamɨn yɨpɨkɨn nua tɨriir nikɨ ɨuunaiiniyɨn siya bɨdi swokɨ amɨn koua hɨriir, siya waua saiir nɨdwokainaiinamkɨn Adi Komii siir oma hɨriirɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siir naeyɨuɨn ɨkɨ omom omomɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir asi nɨnyokɨigikɨm. 11 Sasaɨrgɨn kɨrɨe iikam krɨmiir hauuwiyɨn mɨ sɨmiir nhɨrɨm sɨmiirɨn siya nɨmbingikɨm aposel inkam nwowam, yɨpɨkɨ dimɨn taemɨnɨm Krais siya tɨrɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwamɨm. Mɨ iikamɨm siya nɨmbingiyɨm yɨm profet kam ɨma yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir nanaaknɨnkiiyɨm. Mɨ kam nhɨrɨm siya sɨmiirɨn yai napboɨnmamauuwan inkam yokmwɨn owaigɨnɨu mɨ tɨ iikamɨm, Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwam iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyɨm sɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ iikam nhɨrɨm siya sɨmiirɨn mɨiya iikam nowomwarkaiyɨuwiya saiir yokmwɨn owaigɨnɨu, yɨpɨkɨ iikam ɨmiir kɨgrɨraowiyɨm mɨ sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam sɨma Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm. 12 Krais siya iikam krɨmiirɨn tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm sɨm hauugikɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika, tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm krɨmiirɨn wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi siir mɨi aiir mɨriiyam mɨ ta hɨriinan saiirsika nɨm krɨma yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana mɨ yɨpɨkɨ Krais siir pɨua nɨm krɨma siir mɨi aiir mɨriiyɨm wɨ dɨgar nwowi ɨkɨ iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe saeya nwowɨm. 13 Mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨm wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨiyami mɨ wɨ kwoɨn whɨrua krɨmar nwobudgii tɨ Adi Komii siir digworaekwowɨm yɨpɨkɨ krɨma wakaeyokna apiyɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm kwoɨn whɨrua krɨma nwowiyɨm Krais siirɨm sɨmiir mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma wɨ asi kɨnantɨokii mwrɨinami. Mɨ krɨma wɨ inkam bɨmbɨuwi nwo rani, krɨma wɨ Krais siir hɨriinanar swokɨ owi. 14 Mɨ krɨma tariinanɨn tɨ hɨriinan nwowi mɨ krɨma wɨ yɨnisɨsɨmɨm yɨpɨkɨ rɨrmiiya nwo karam nwowɨm wɨ sɨmiir hɨriinan nwo rani mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma wɨ ɨkɨ yai nɨksɨsaeyɨm sɨm wakaeyokna ap rani. Iikamɨm tɨ hɨriinan yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm yɨm ɨni iya op ɨdwo nakiirɨrɨriya mɨ hɨnda tɨnda ha prɨiyakɨi prɨiyakɨiyamiya ɨni saiir hɨriinan ywowa. Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨm inkamɨm yai bibiyɨeyɨm sɨmiir wakaeyokna apiyɨm yɨpɨkɨ iikami kwoɨn kiyaiiyɨm mɨ tɨ yaiyɨm sɨma boɨniyɨm yɨm nɨksɨsae yaigɨm. 15 Mɨ krɨma tɨ hɨriinan kɨpi nwo. Nɨɨngaka. Mɨ krɨma Adi Komii siir yaimwokɨyaimwowɨm sɨmiir boɨnam daɨngwo mɨ krɨma ɨrni nwɨrniyam dinan aɨngwokwo krɨma tɨriya saiir hɨriinan yɨpɨkɨ wɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuyokiyokɨiyami mɨ wɨ krɨmar nwobudgiyɨm Krais siir hɨriinan. 16 Krais siya ɨni krɨmiir kou ywowɨn mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siir pɨunan nwowɨm krɨmiirɨn siyar kɨgrɨraowi mɨ krɨma yapa yapan wɨ siya nɨmbinɨm krɨma tɨram wɨ sɨmiirar tɨri. Nɨm krɨma ɨni ɨga ɨɨn mɨ mai pɨu mɨnan ywowɨm mɨ krɨma ɨrni nwɨrni dinan whɨnkɨnsiis ankɨnsiis haigɨnɨu mɨ krɨma wɨ pɨu kwɨruwa nwokɨ owɨm. Mɨ krɨma dimɨn taemɨnɨm tɨ siyɨu hɨriinanɨn siir tɨri, ɨrni nwɨrniyam ninan aɨngwokwonaei mɨ mhoɨiya Adi Komii siir pɨugana wɨ kɨrɨeyar namwoɨuwi. Ɨriig.

Iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna apiyɨm sɨma wɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiyanɨm wɨ digɨumii sɨmiir haimriiyɨugigi.

17 Tariinanɨn kara kɨmiirɨn pɨ ɨgao yai boɨnkii. Dimusi rani, kariirɨn Jisɨs Krais siya nokmwɨn okwohaigɨnɨugɨn bɨiyan inkam nwowam. Mɨ tariinanɨn kɨma dimɨn taemɨnɨm iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiir karamaeyɨm sɨma tɨriyɨm sɨmiir kɨpi kɨgna ap yɨm sɨma dimɨnɨm biyɨekɨbiyɨe nwowiyɨm sɨmiiraramar naɨngwowi. 18 Sɨmiir kwoɨnɨm ɨni inkamɨn nɨibwomambwo napwɨiyɨn sikwo paeaka bigna ap karamae nwowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Yɨm sɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm Adi Komii siya naɨngwo karamae nwowiyɨm sɨmiiraramar naɨngwowikɨm. Dimusi rani, yɨm sɨma Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm sɨma sɨmiiram bɨ naɨngwokɨm. 19 Mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma pɨugɨ panɨɨnsi yopaisi. Sɨmiir kwoɨn komiiyɨn tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm hɨi mɨn prɨinɨnae prɨinɨnaeiyɨm sɨmiiraramar naɨngwowi, sɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm hapi i aeya niwaoki sɨmiir sɨbgu wakaeyokna apɨm.

20 Mɨ iikam kɨma krɨmiir bɨ wakaekɨm mɨ krɨma bɨ boɨnmauugɨm kɨmiirɨn Krais siir yai ɨmiirɨn tɨ hɨnɨɨn siyɨuɨn si wakaeyokna apɨm. Nɨɨngaka. 21 Kara ha nɨnoknɨnkɨni wɨm kɨma Krais siir yai ɨmiirɨn bɨdiyar wakaeyɨm iikamɨm ha nɨtɨm siir yai kɨbikɨ kɨbi ɨmiirɨn sɨma inɨ anaaknɨnkii haigɨnɨuni mɨ sɨmiirɨn sɨma inɨ boɨnmɨmauuni kɨmiirɨn. 22 Wɨm kɨma tɨ hɨnɨɨn dimɨn taemɨnɨm sɨm boɨnkɨm. Bɨiya wɨm kɨma kɨmiir kwoɨn biyɨe ɨiirar napkɨn. Mɨ tɨ kwoɨn biyɨe hɨriinanɨn tɨ kɨmiir boɨnɨn ɨinokɨinokɨn kɨmiirɨn siyar tɨri siyɨu biyɨeni nwowamɨn. Mɨ kɨmiirɨn wɨ siyar nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. Mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm sɨm tɨrɨm mɨ kɨmiir digɨuwɨn wɨ sɨmiir nwokɨ haimriiyɨugigɨm mɨ kɨma sɨmiirsiyɨn wɨ aru nwokɨ owɨm. 23 Mɨ kɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir tɨri mɨ kɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siiram kiwaki siir naeyɨuɨn siir kɨrɨeni. 24 Kɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siiram kiwaki siya nwowaigɨnɨuɨm yaeya kwoɨn wɨn. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wɨ siya tɨrkii dimɨn mɨiyɨkɨm sɨmiir napɨm mɨ sɨmiir tɨrɨm Adi Komii siiram mɨ ɨkɨ nhɨrɨm sɨmiiram warar.

25 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, iikam kɨma, ɨrɨra nwonɨran kɨma tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm prɨiyɨksasaeiyɨm sɨmiirsi dapyok mɨ tɨ yai bibiyɨe hɨriinanɨm yɨm tɨ ɨtnoudnɨnkiigi. Mɨ kɨma ɨrɨra nwonɨran ɨrni nwɨrniyɨn yai mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirarar boɨn. Dimusi rani, krɨma ɨrɨra nwonɨran Krais siir pɨu haɨmii haɨmiigɨm. 26 Mɨ ɨiya kɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm ɨo sɨmaka nwowiyɨm, kɨma kɨmasiyar mɨntɨraona mɨ kɨmiir kwoɨnɨm sɨbgu dwowɨpɨsu. Mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiwaki rani, ɨo nwowamɨn mɨ kɨmiir tɨramɨn dimɨn biyɨe tɨram. Mɨ ɨo nwoni siyɨuɨn yɨo ha tɨ sɨbgu tɨrsɨsauu tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨn. Mɨ ta ɨowa bɨekɨ nɨkiiyamam kɨpi. Mɨ bɨigɨbɨiyɨn warɨ kɨmiir kwoɨnɨn ɨo nwowiyɨn siir tɨ dɨgi. 27 Mɨ mhoɨiya kɨma wɨ Setan siiram kiwaki rani, sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyɨm mɨ siyɨu biyɨe kɨma tɨrɨm. 28 Mɨ tɨriigɨnɨm bɨiya bɨiyanɨm mɨ tɨ tariinan nwo ɨkɨm yɨpɨkɨ hɨi tauaeyɨm, sɨma wɨ tɨ dimɨn ɨmiir kɨpi swokɨ tɨrmɨmɨn tɨriigɨnɨm yɨm wɨ tɨ dɨgi. Mɨ tariinanɨn sɨma wɨ ta mɨi aiirarar donkworɨnu mɨrii ɨski mɨ ta hɨriinan saiirsika siya tɨ iikam paeprikabɨm sɨmiirɨn wɨ hɨriinan saiirsi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. 29 Mɨ kɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm kɨmiir mhɨi kwoɨnau nwokaiiyɨm sɨmiiram kɨpi kiwaki kɨmiir yaigɨ kaokwo boɨnɨm. Kɨma yai kɨbi kɨbiyɨm yɨpɨkɨ wɨ iikam nhɨrmi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwanɨm yɨpɨkɨ kɨmiir yai ɨmiir wakaeyɨm wadɨe sɨma sɨbgu ɨdwokaeyamɨm sɨmiirarar boɨn. 30 Mɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm kɨma Adi Komii siir naeyɨu ɨiir kɨpi tɨr maɨrgɨmaɨrga nwo karam siya nwowɨm. Dimusi rani, siya siyaɨrgɨn yɨpɨkɨ kɨmiir nɨmbingiyɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya mhoɨiya wɨ hɨriinan saiirsi nanmaiwarkainaei mɨ kɨma hɨrɨn wɨ saɨkar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn. 31 Dimɨn biyɨe biyɨeyɨm ɨo ɨigwɨr ɨigwɨr nwowiyɨm mɨ whwonkam nokiya karamae nwowiyɨm, mɨ mhɨi hinsɨma nwo karam nwowiyɨm dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn digɨumii tɨ haimriiyɨugig. Mɨ kɨma yai kɨpi kauwoksinan mɨ yai krɨpiinanii kɨpi mɨ kig iikam nhɨrmakan mɨ tɨ yai bibiyɨeyɨm kɨmiir haiprɨdkikaiyɨm kɨmiirɨn wɨ siyɨu biyɨe sɨma swokɨ tɨri dimusi rani, sɨmiirsika. 32 Mɨ hanɨɨngɨ nɨuwi nhɨrɨm sɨmiir yapa yapan sɨbgu tɨrhaigɨnɨu mɨ ɨrni nwɨrnisi dɨnaɨngwoyɨmyok mɨ dimɨn biyɨeyɨm iikam nhɨrkɨm tɨrɨm kɨmiir ɨrni nwɨrni sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi mɨ sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, sɨma dimɨn komii rani. Sɨmiirɨn Adi Komii siya haiyoprimdiyɨumiigiyɨm krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir krɨma tɨrɨm sɨmiir saiir hɨriinan tɨrkiyɨm mɨ ha boɨnkiyɨm hɨnɨɨn yɨm dimɨn komii rani. Dimusi rani, nɨm krɨma Jisɨs Krais siir iikamkɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm asi haiyoprimdiyɨumiigikɨm. Ɨriig.

5

Iikam krɨma dimɨn kɨbi kɨbi ɨmiirarar wakaeyokna ap

1 Dimusi rani, wɨm kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yɨnisɨsɨmkɨm yɨpɨkɨ siya naɨngwokwonanaeiyɨm mɨ kɨma siya tɨriya saiir hɨriinanar timɨ tɨr. 2 Ɨrni nwɨrniyam dinan aɨngwokwo bɨiya Krais siya naɨngwokwonanaeiya krɨmiiram saiir hɨriinan. Siya bɨdi ikɨ aonamɨn mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn siya tɨrkiyɨn yɨo ɨni dimɨn taemɨnɨm pɨuii mɨiyɨk whakiyɨn kamɨm sɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm Adi Komiini ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm.

3 Wɨm kɨma Adi Komii siir iikamkɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika wɨm kɨma dimɨn taemɨnɨm hɨi prɨinanae prɨinanaeiyɨm sɨmiir panɨɨnsi nɨdwo boɨnaisi. Mɨ kɨma dimɨnɨm pɨu iikamkɨm nopaiiyɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir tɨriyɨm kɨma kɨgmaɨram sɨmiir kɨpi tɨr. 4 Mɨ kɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm pɨu iikamkɨm nopaiiyɨm sɨmiir kɨpi boɨn mɨ dimɨnɨn yɨpɨkɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨm nomboboɨn karam nwowiyɨm dimɨn taemɨnɨm bwam karamaeyɨm mɨ yai bibiyɨeyɨm nɨdidgak nwowi ɨkɨm. Mɨ hanɨɨngɨ nɨuwi kɨma yaiyɨm diriyar kɨrɨtmai boɨnki mɨ Adi Komii siir inɨg ɨiirarar hainan ɨski. 5 Wɨm kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm iikamɨm yɨpɨkɨ hɨi prɨinanae prɨinanaeiyɨm mɨ yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨm tɨriyɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn taemɨnam kɨgmaɨriyɨm, tɨ komkɨd mɨn hɨnɨɨnɨm sɨma huniyɨm uruwai siyaowai. Kɨma tɨ iikam hɨriinanɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm yɨm wɨ hɨriir nam tani mɨ sɨma wɨ Adi Komii saɨka nwo rani mɨ wɨ Jisɨs Krais saɨka mɨ o rani.

6 Kɨma iikamɨm kɨmiir prɨiyɨksasaeiyɨm sɨmiiram kɨpi kiwaki ɨkɨ sɨmiir yaiyɨm naekak nwo karam nwowiyɨm sɨmiirɨn kɨmiir boɨnmɨmauuwɨm mɨ tɨ yaiyɨm tɨ kara boɨnkiyɨm yɨm mɨiyɨk rani, yɨm pɨ nɨksɨsaekɨm. Mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm yɨpɨkɨ hɨriinan dimɨn biyɨe ɨmiir tɨriyɨm yɨm wɨ Adi Komii siya nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨn haigɨnɨuwi tɨ dimɨn taemɨnɨm kara boɨmɨmauuɨm kɨmiir. 7 Mɨ kɨma tɨ iikam hɨriinanɨm yɨpɨkɨ tɨ hɨriinan dimɨn biyɨe ɨmiir tɨriyɨm sɨmaka kɨpi namasu. 8 Bɨiya wɨm kɨma kamɨm nɨibwomambwo napiyɨm sɨm hanɨɨn nwokɨm mɨ tariinanɨn wɨm kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Bɨiyan Inkam Komii siirɨm wɨm kɨma ɨni iikamɨm nabɨe sɨbgu kɨgomok apiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma dimɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir asi wakaeyokna api. 9 Mɨ tɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm tɨ iikam ɨma napiyɨm yɨm ɨni bɨenan ywowɨm, yɨm sɨma mɨn nɨisiimauugɨm dimɨn taemɨnɨm kɨbi nwowɨm sɨmiir yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨm yai mwo boɨniyɨm. 10 Kɨma dimɨn taemɨnɨm kɨma naɨngwowɨm sɨmiiraramar daɨngwo mɨ sɨmiirarar kɨnanankɨu kɨma napamɨn mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga nwokɨ owɨm. 11 Kɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm yɨpɨkɨ nɨibwomambwonan nwowɨm iikamɨm sɨma tɨriyɨm sɨmiir kɨpi nap. Mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨrɨm danaaknɨnkii haigɨnɨu mɨ sɨmiirɨn ha boɨn, warɨ sɨma tɨrɨm yɨm mɨiyɨk rani. 12 Mɨ dimɨn taemɨnɨm iikam ɨma nɨmprɨo tɨrɨm, kara sɨmiirɨn nɨdidgak nwowi kɨmiir boɨnmauuwɨm. 13 Mɨ kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ iikam ɨma tɨrɨm sɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwi mɨ sɨma wɨ hanɨɨngɨn nɨnoknɨnkɨnkii tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm yɨm mɨiyɨk rani, yɨm ɨni biyɨe ywowɨm. Yɨm ɨni bɨekɨ si whwoyakiiyɨm mɨ iikamɨm dimɨn taemɨn ɨmiirɨn sɨbgu kɨgomokiiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨn. Ɨiya kɨma dimɨn biyɨe ɨmiir boɨnɨnkɨiiyɨm yɨm wa naonami mɨ tɨ digworaekwo hɨriinanɨm yɨm ɨni paeya inkamkɨ si haɨngɨmugiiya omaka ɨni saiir hɨriinan ywowɨm mɨ ta nɨiya pa nakii mɨpi nabɨe sasar nwokii. 14 Dimusi rani, tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm sɨmiirsika, Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii saiir nwowa ya hɨnɨɨna boɨnka,

yɨpɨkɨ kɨra naonan nwowɨn mɨ yɨpɨkɨ waraur kiwokɨnɨn, kɨma dɨnsiingi. Mɨ ta hɨriinan saiirsika Krais siya wɨ kɨmiir kwoɨnau asi kwɨrii ɨdwokaii mɨ siya wɨ bɨeyɨn kɨriir whwoyaiyɨn wɨ siir hɨriinan nwowi.

15 Mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ asi mɨntɨraowi tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsiyɨn. Kɨma dimɨn taemɨnɨm ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nɨnoknɨnkɨn karamaeyɨm sɨma tɨriyɨm sɨmiir hɨriinan kɨpi tɨr. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi kɨma ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm sɨm nɨnomoknɨnkɨniyɨm sɨmiir hɨriinan tɨr. 16 Yɨm tɨ ɨiyɨm yɨm ɨi paii rani mɨ iikamɨm siyɨu bibiyɨe tɨriyɨm kɨma mɨntarao mɨ kɨma Adi Komii siir mɨi kɨbi kɨbi ɨmiirarar tɨr siir yai kɨbi kɨbi ɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwam. 17 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨma habwhaowaenan kɨpi nwo. Kɨma dimɨn taemɨnɨm Bɨiyan Inkam Komii siya naɨngwowiyɨm kɨma napam kɨma sɨmiirarar wakaeyokna ap.

18 Op bibiyɨe kɨpi kwiyae mɨ kɨma op bibiyɨe kwiyaei wɨm wɨ pɨ kwiyae whaowaei mɨ wɨ dimɨn biyɨe tɨri. Mɨ hanɨɨngɨ nɨuwi, kɨma Adi Komii siir naeyɨuɨn siiram kiwaki ini hanɨɨn siya kwɨrii ɨdwokaiyɨm kɨmiir kwoɨnɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm yɨm wɨ siyar nwokɨ kɨgɨrkakɨm. 19 Kɨma mɨ kɨmiir nomiiyau ɨma kɨma Adi Komii siir yai ɨmiirɨn diriyar kɨrɨtmai boɨnki mɨ Adi Komii siir mwai ɨmiir wao. Kɨma mwai waowiyɨm mɨ Bɨiyan Inkam Komii siir inɨg ɨiir hainaniyɨm kɨmiir haowidɨm mɨ diyamɨr ɨkɨm mɨ ɨkɨ dimɨn taemɨn nhɨr ɨkɨm, kɨmiir kwoɨn komiiyɨn sɨmiirgɨsɨmiiramar daɨngwoki. 20 Ɨinokɨinokɨn Adi Komii siir inɨgɨn Jisɨs Krais siir inɨgni hainanprapraski tɨ digworaekwo ɨmiirsiyɨn. Ɨriig.

Pol siya ta yaiya iikamɨm yɨpɨkɨ nonkwonam sɨmiir boɨnka

21 Kɨma tɨ nomiiyauɨm sɨmiir yai ɨmiir wakae mɨ yɨm sɨma kɨmiir ɨmiir timɨ wakae. Dimusi rani, wɨm kɨma Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna apkɨm mɨ wɨm kɨma siir inɨg ɨiir hainankɨm.

22 Wig wɨm kɨma yɨpɨkɨ kamkakɨm, wɨm kɨma kɨmiir kamɨm sɨmiir yai ɨmiir wakae kɨra wakaeiya Bɨiyan Inkam Komii siir yai ɨmiir saiir hɨriinan. 23 Kɨma tɨ hɨnɨɨna tɨr. Dimusi rani, kɨmiir kamɨm kɨmiir kouwɨn ɨni sɨmar ywowɨm mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn Krais siya iikamɨm yɨpɨkɨ siir wakaeyokna apiyɨm sɨmiirɨn hɨriinanar mɨ tɨrikɨn. Siya kɨmiir nanmaiwarkainam naokɨn mɨ siya ɨni mwonan ywowɨn mɨ wɨm kɨma siir pɨua saiir pɨu haɨmii haɨmiigɨm. 24 Ɨni tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiirɨm Krais siir wakaeyokna apiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ yɨm wigɨm yɨm sɨmiir kamɨm sɨmiir yai ɨmiirar timɨ wakaeyok mɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨriyɨm sɨmiirar timɨ wakaeyokna dirɨraerar.

25 Mɨ wɨm kɨma kamɨm yɨpɨkɨ wig nonkwonam, kɨma sɨmiiram daɨngwokwonanae Krais siir hɨriinan siya naɨngwokwonanaeiya Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiiram. Siya krɨmiirsi naokɨn krɨmiir whɨnkɨnsiisam mɨ krɨmiir swokɨ anmaiwarkainam. 26 Mɨ ta hɨriinan saiirsika siya iikam krɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae asi tɨrkikɨn. Dimusi rani, krɨma siir yai ɨmiir wakaeyokna apkɨm mɨ krɨma op ha baptaiskɨm. 27 Siya tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir tɨrkɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siya krɨmiirɨn Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowiyɨm sɨmiir hɨriinan asi nwowi iikamɨm yɨpɨkɨ paowaigɨ pɨskomkopou karam nwowiyɨm sɨmiir pɨuɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Krɨma ɨni wig kɨbinan ywowɨm yɨpɨkɨ wɨ Krais siya nonkwonaei. 28 Mɨ tɨ siyɨu hɨriinanɨn Krais siya naɨngwokwonanaeiyɨn iikam krɨmiiram mɨ kam kɨma kɨmiir wig ɨmiiramɨn kɨmiir pɨu aiiramar naɨngwokwonaeiyɨm saiir hɨriinan daɨngwokwonanae. Mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ sɨmiir wig ɨmiiram naɨngwokwonanaeiyɨm, yɨm ɨni tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ sɨmamar naɨngwokwonaeiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ sɨma ɨni pɨu kwɨruwar ywowɨskiyɨm. 29 Inkam nwɨr karamaeyaɨrga siirgɨsiir pɨu aiirsi boriisopɨm mɨ saiir nonkwobumbunɨnkɨnɨm. Nɨɨngaka. Siya saiirɨn pa sɨbgu kɨgrɨraowi mɨpa mɨ ɨmiiyaei. Mɨ ta hɨriinan saiirsika siya wadɨe asi sɨbgu owi, Krais siya kɨgrɨraowiya Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiir saiir hɨriinan. 30 Siya krɨmiir asi kɨgrɨraowi. Dimusi rani, nɨm krɨma siir pɨugana saɨka bɨdi yamasukikɨnɨm mɨ ɨni nwɨruwar ywowɨskiyɨm. 31 Krais siya mɨ iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiir ɨkɨm, nɨm krɨma ɨni pɨu kwɨruwar ywowɨskiyɨm. Dimusi rani, tɨ Adi Komii siir yaiyɨm Yokwo Komii saiir nwokaiyɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkikɨm, inkamɨn yɨpɨkɨ wig nonkwonaei yɨo wɨ siir yopii ad owiir haiburgigi mɨ siya mɨ siir wig aeya sowa wɨ nwɨruwar nwowɨskii mɨ sowiir pɨua wɨ kwɨruwar nwowɨskii. 32 Tɨkɨ yaiyɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. Mɨ an kara hɨriiyar naɨngwowi yɨm sɨma Krais siya mɨ iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiir ɨkɨm krɨmiir boɨnmɨmauugɨm. 33 Mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ sɨma kaimwowar swokɨ boɨnki kamɨm yapa yapa sɨmiir yapa yapa wig ɨmiiramar daɨngwokwonanae siyamar naɨngwokwonanaeiya saiir hɨriinan mɨ wig wɨm kɨma kɨmiir kamɨm sɨmiir inɨg ɨmiir hainanprapraski. Ɨriig.

6

Pol siya yopii ad mɨ sɨmiir yɨnisɨsɨm ɨkɨm sɨmiir boɨnkɨn

1 Yɨnisɨsɨm kɨma kɨmiir yopii adɨm sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna. Dimusi rani, sɨmiirɨn Adi Komii siya nɨmbingikɨm kɨmiir kɨgrɨraowam yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo wadɨekɨn. 2 Mɨ Adi Komii siir yaiyɨm Yokwo Komii saiir hɨr nwokaiyɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkɨm, kɨma kɨmiir yopii adɨm sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna. 3 Sɨma tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨm, kɨma sɨmiir napi mɨ kɨma nu tɨrɨn wɨ ɨi prɨeiyar nwokɨ okwoyokiyokɨikaeyamɨm. Yɨo tɨriigɨnɨn Adi Komii siir bɨigɨbɨiyan siyɨu komiiyɨn siya boɨnkiyɨn krɨmiir yɨo siya dimɨn kɨbiyɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn krɨmiir tɨram.

4 Mɨ yopii ad wɨm kɨma kɨmiir yɨn ɨmiir kɨpi nɨkwao boɨn ɨinokɨinokɨn mɨ yɨm wɨ maɨrgɨmaɨrga kɨmaka nwo karam pɨ nwowisi. Mɨ kɨma sɨmiirɨn mɨn dɨkwao boɨn mɨ mɨn nɨisiisiimauu dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm sɨma tɨram sɨmiir. Ɨriig.

Pol siya iikamɨm yɨpɨkɨ whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir boɨnkɨn

5 Mɨ wɨm kɨma iikamɨm hinda whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨm, wɨm kɨma tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ kɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna ap mɨ kɨma sɨmiirɨn sɨbgu sɨbgu mɨntɨrao Krais siir kɨma tɨriya saiir hɨriinan. 6 Inkamɨn kɨriir kɨgrɨraowiyɨn siir whwonkam ɨda ara kɨpi mɨrii mɨ siya kɨriir kɨgi mɨ siya wɨ ha boɨni kɨra wadɨekɨn. Nɨɨngaka. Ɨigwɨr ɨigwɨrɨn kɨra kɨriir mɨiya saiirar mɨrii iikamɨm yɨpɨkɨ Kraisni wakaeyokna apiyɨm sɨm hɨnɨɨn, dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm kɨma tɨram kɨma sɨmiirɨn kwoɨnkɨ daɨngwo dirɨraerar. 7 Dimɨn taemɨnɨm iikamɨm whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨm kɨma tɨriyɨm umɨr mɨn hai karamae kɨma nwowiyɨm kɨma sɨmiiramɨn maɨrgɨmaɨrga dwo. Dimusi rani, kɨma sɨmiirɨn inkam aram tɨr tani sɨmiirɨn Adi Komii siiram kɨra tɨriya saiir hɨriinan tɨr. 8 Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Dimusi rani, Bɨiyan Inkam Komii siya wɨ krɨmiir whɨekakar niyopkɨiyɨuwi, iikamɨm whɨsarii mɨi prɨimɨrii ɨkɨm mɨ iikamɨm rɨrmiiya nwowi ɨkɨm. Mɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm siya tɨram naɨngwowɨm siya wɨ krɨmiirar tɨrswowi.

9 Mɨ wɨm kɨma kamɨm yɨpɨkɨ iikamɨm kɨmiir mɨriiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm, kɨma tɨ iikam ɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk sɨbgu tɨr. Mɨ sɨmiirɨn yai bibiyɨe kɨpi boɨn mɨ kɨpi mɨ ɨkwao boɨn sɨma nɨdidamɨn mɨ sɨmiir tɨrɨm kɨmiir yai ɨmiir wakaeyam. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn yɨpɨkɨn Adi Komii siir om hɨr nwowɨn, iikam whɨekakɨm ɨni siyar kɨgɨrkakɨn. Dimusi rani, mhoɨiya iikam ɨmiirɨn wɨ siya hɨdi mɨ siya wɨ hɨnɨɨna naɨngwo rani, inkamɨn yɨpɨkɨ inɨg komiigakɨm mɨ inɨg karamae ɨkɨm siya iikam whɨekak krɨmiirɨn wɨ hɨrii hɨriinankɨnar hɨdswowi. Ɨriig.

Iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm yɨm ɨni kamɨm yaii nɨniiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm

10 Kara kɨmiirɨn nɨkopkaigiyan yaimɨrsɨsɨmɨm sɨm boɨnkii. Kɨma dimɨn komiiyɨn Bɨiyan Inkam Komii siya hauuɨn kɨmiir siirɨn sɨbgu donkworɨnu. 11 Kɨmiir kwoɨnɨm tɨ dimɨn komiiyɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya hauuɨn kɨmiir siir higrɨnɨu, yɨm ɨni nhaonan ywowɨm, nhaowa kɨmiir pɨu aiir haigiprakaiyam. Mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ ɨkɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨmiirsi nwokɨ okworɨnuwɨm kɨmiir kwoɨnɨn Setan siya kiyaii. 12 Krɨma inkamaka nɨniiyam tɨr tani krɨma yɨu bibiyɨeyɨm nɨnomor kou nwowiyɨm mɨ Setan siya mɨ nomni yɨu bibiyɨe ɨkɨm mɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm tɨ nu ɨiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmaka nɨniiyam tɨri. 13 Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika, kɨma Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir haii mɨ tɨriigɨnɨm kɨmiirɨn wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi nhao sau mɨ ɨrɨm hɨpɨgni hanɨɨn. Mɨ mhoɨiya ɨi biyɨekɨ nɨti mɨ kɨra mɨ Setan siya kowar nɨnii mɨ kɨra nɨnii mɨ yaii saeya ha dɨgii kɨra wɨ wadɨeyar sɨbgu okworɨnukrɨpkaigii.

14 Kɨma dimɨn taemɨnɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨm sɨmiir hai mɨ kɨmiir kwoɨnɨm yaimwokɨyaimwo ɨmiirarar haigi okai, inkamɨn yaii nɨniiyɨn si kikogiya pɨuwopa siir mhɨipwo ɨiir saiir hɨriinan. Mɨ kɨra mɨi mɨiyɨk sɨbgu mɨrii mɨ kɨra Setan saɨka ha nɨnkɨnyaeyaowi kɨriirɨn wɨ nhaoni hanɨɨn saeyar higrɨnɨuwi. 15 Kɨma Adi Komii siir yai kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir danaaknɨnkii haigɨnɨu mɨ iikamɨm sɨmiirɨn wɨ ɨrɨpa saeya nwokɨ ɨngwomamaɨr aeyaigɨnɨuwɨm. Mɨ ya tariigɨna ya wɨ suwa kɨma niiya kɨmiir ɨga ɨmiir nikwoɨprarsi ɨni saiir hɨriinan ywowa mɨ kɨmiirɨn wɨ saeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ kɨma wɨ nhwo whɨn tani. 16 Mɨ kɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨm kara boɨnɨm sɨmiir tɨri mɨ hɨnɨɨna naɨngwowi, Jisɨs Krais siir wakaeyokna api, tɨriigɨnɨm yɨm wɨ nhaonan nwowi dimɨn biyɨe biyɨeyɨm hɨpɨgɨm paekakɨm sɨm hɨnɨɨnɨm mɨ sau ɨkɨm yɨm wɨ sɨmar nɨriimduwɨni mɨ sɨma wɨ iikam kɨmiir niyopakaiyɨu rani. Mɨ kɨma siir wakaeyokna api mɨ siiram naɨngwowi tɨriigɨnɨm kɨriirɨn wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi Setan siya dimɨn biyɨeyɨn paeni hanɨɨn kɨmiiram kabɨtkii kɨmiir kwoɨn ɨmiir nɨugrɨmkrɨpam yɨo wɨ dɨg nwo rani yɨo wɨ pɨ wokɨtki mɨ siya wɨ pɨ tɨngiyami paeni hanɨɨn. 17 Adi Komii siya Jisɨs siirɨn mɨnam nɨkropkikɨn pɨ naowɨm mɨ krɨmiir nanmaiwarkainam. Mɨ kɨma tɨ hɨnɨɨna naɨngwowi kɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, pagra inkamkɨ sɨm haigɨniya sɨmiir mwo ɨmiir saiir hɨriinan. Mɨ kɨma Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyoknaei yɨm wɨ kamkɨunan nwowi, yɨpɨkɨ wɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwi krɨmiir. 18 Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨinokɨinokɨn kɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi kɨra nhwo Adi Komii siiram kwɨsboɨni mɨ siir inɨg ɨiir hainani. Ɨinokɨinokɨn kɨma, kɨmasiyar mɨntɨraona wɨm wɨ pɨugɨ piyaowisi. Kɨma Adi Komii siirɨm srɨi iikam ɨmiirɨn siya kɨgrɨraowɨm mɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm yɨpɨkɨ siirɨm. 19 Kɨma Adi Komii siiramɨn kariiram srɨi mɨ kariirɨn wɨ yai siya nwokɨ hauuwɨm. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi kara wɨ nɨdid rani, siir yai kɨbi kɨbi ɨmiir nokwo boɨnmɨmauuwɨm yɨpɨkɨ bɨiya siya tɨrɨm sɨmiir. 20 An kara tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ yai kɨbi kɨbiyɨm sɨm nanaaknɨnkii haigɨnɨuwiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Dimusi rani, ta maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya kariir hɨugrɨpkɨikikaiya saiirsika. Kɨma Adi Komii siiram srɨi kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika kara siir yai ɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwɨm wɨ nɨdid rani. Yɨo sɨmiirɨn wɨ karar nanaaknɨnkii haigɨnɨuwi tɨ bɨiya kara nonkwowɨm sɨmiir hɨriinan. Ɨriig.

Pol siya siir yaiyɨm nɨkopkaigiiyɨm sɨmiir boɨnkikɨn

21 Tikikasɨn krɨmiir nomiiyauɨn yɨpɨkɨn krɨma naɨngwokwonanaeiyɨn, siya wɨ sɨpi nɨti mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ nɨmbimbɨiyamɨm kɨmiirɨn wɨ siya ninɨ boɨnmɨmauuni. Siya inkam wadɨekɨn siya Bɨiyan Inkam Komii siir mɨi mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirarar mɨriigɨn. 22 Siirɨn kara nɨkropkii iikam kɨmiiram kɨmiir boɨnmɨmauuwam dimɨn taemɨnɨm kɨma nɨnomoknɨnkɨnanɨm hɨnɨɨn, nɨm krɨma wadɨeyaɨrgɨm mɨ wɨm kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwokɨ owɨm.

23 Kara tɨ hɨnɨɨna srɨigi Adi Komii krɨmiir adɨn mɨ Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siya kɨma wɨ Adi Komii siirgɨsiiramar naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kɨma wɨ ɨrɨpa nongwomamaɨr aei. Mɨ ta hɨriinan saiirsika wɨm kɨma wɨ Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiiram asi naɨngwokwowi. 24 Kara Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiramɨn mɨnam srɨigɨn siya iikam kɨmiirɨn wɨ siir naɨngwobumbuwa saiir nwokɨ hauuwɨm yɨpɨkɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siiram naɨngwokwonanaeiyɨm mɨ yɨpɨkɨ siir wakaeyokna apiyɨm mɨ siir yaimɨn dimɨn ɨmiir wakaeiyɨm sɨma tɨra saiir hɨriinan. Ɨriig.

Filipai

1

2

3

4

FILIPAI

Ɨiya Pol siya om Rom hɨr mɨriiya mɨi biyɨe mɨ siya ta yokwowa ha wɨnkika. Bɨiya siya om Efesas hɨr bɨdi ywowɨn. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Filipai hɨranɨm yɨm umɨr digworaekwo bɨdiyar mɨ haɨngiriyɨu haigɨnɨm mɨ sɨma ɨna hauugiyɨm Pol siiram hɨriir maeyaua mɨi biyɨe siya mɨriiya. Mɨ Pol siya ta yokwowa mɨnam wɨnkikɨn sɨmiir boɨn wadɨekikɨn. Pol siya maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨrar nikɨ okaigɨn wɨeyɨnsopkak. Mɨ siya maɨrgɨmaɨrga hɨriiyar nwokaigɨn mɨ siya tɨ hɨriinansi boɨnkikɨn sɨma Jisɨs saɨka namasukikɨni mɨ sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga hɨriiyar nwokɨ onɨnaeyɨm mɨ sɨma wɨ siiram naɨngwoyɨmyok rani. Ɨriig.

1

1 Pol kara mɨ Timoti siya, krɨra Jisɨs Krais siir mɨi prɨimɨriiyan inkamko. Krɨra ta yokwowa iikamɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir pɨugana saiir kɨgrɨraowiyɨm mɨ saiir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwiyɨm kɨmiiram wɨnkika mɨ iikamɨm Jisɨs Krais siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm kɨmiiram warar. 2 Krɨra ha naɨngwowi krɨmiir Adi Komii krɨmiir wanɨn mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais, krɨmiirɨn wɨ sowaniiyar nokboɨnmamaɨr haigɨnɨuwi ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyɨm. Ɨriig.

Paul siya Adi Komii siirɨm srɨigɨn, yɨpɨkɨ iikamɨm ta yokwo aiir mwaɨni sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨm

3 Ɨiyɨm kara kɨmiir naɨngwowarkaikiiyɨm, kara pɨ Adi Komii siirar boɨn wadɨe kɨmiirsi. 4 Ɨiyɨm kara Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram srɨiyɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨm, kara pɨ maɨrgɨmaɨrga nwoki. 5 Whɨsarii rani, bɨiya kɨma kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm Adi Komii siir yaiya saiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuɨm ɨiya bɨigɨbɨi kɨma wakaeyokna apa mɨ tɨsi tariinana nadɨgniyɨm. 6 Kara tɨ dimɨnɨn siir bɨdi yɨnoknɨnkɨn kɨɨnɨn Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn kɨmiir tɨrkiyɨn siir wakaeyokna apɨm mɨ kɨmiirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi siirɨm sɨbgu wakaeyokna apɨm mɨ wɨ ɨiya Jisɨs Krais siya nɨtana saiirar nadɨgɨuwi mɨ siya siyasiya nanaaknɨnkii haigɨnɨunaei mɨ iikam sɨmiirɨn wɨ siyar hɨdi. 7 Kariir kwoɨnɨn iikamɨm kɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwonanae rani. Dimusi rani, kariir mɨiyɨm kɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm ɨiyɨm kara maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨn mɨ ɨiyɨm kara rɨrmiiya mɨ owɨm mɨ Adi Komii siir yaiyɨm sɨmiir mɨ anaaknɨnkii haigɨnɨuɨm iikam sɨmiir kwoɨnɨm sɨmiir kiyaiyɨm mɨ sɨma wɨ Adi Komii siir siyɨuɨm kara tɨrɨm wɨ sɨmiir nwokɨ apɨm. 8 Adi Komii siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kara iikam whɨekakɨm kɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwonanae rani, Krais siya naɨngwokwonanaeiya saiir hɨriinan.

9 Kara Adi Komii siiram mɨnam srɨi, iikam kɨma wɨ ɨrni nwɨrniyamar dinan aɨngwokwonanae mɨ kɨma wɨ Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir nwokɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm mɨ kɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn mɨiyɨkɨn mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn biyɨeyɨn. 10 Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika, kɨma kariir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir wakaeyokna api mɨ ɨiya Krais siya swokɨ ɨti mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wɨ dimɨn biyɨekɨ nwokai rani. 11 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kara Adi Komii siirɨm mɨnɨm srɨi Jisɨs Krais siya wɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir nwokɨ hɨurworwokaiyɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm wadɨe sɨbgu owam mɨ kɨma dimɨn mɨiyɨk tɨri mɨ tɨ hɨriinan saiirsika Adi Komii siya wɨ inɨg komiigak saiirsi nwowi. Ɨriig.

Paul siya ha naɨngwokɨn, siya siyɨumwoni nwowɨm mɨ Jisɨs Krais siir nwokɨ kɨgna apɨm mɨ siya wɨ kɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨm

12 Tɨ kariir nomiiyauɨm, kara mɨnam naɨngwowi kɨma dɨnoknɨnkɨn, tɨ dimɨnɨm kariirɨm nɨtɨm, sɨma kariir tɨrbumbukɨ wɨndi, tɨ dimɨnɨm iikamɨm Adi Komii siir yai wɨn kɨbiya saiirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmar nikɨ tɨrbugɨm. 13 Kariirɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiirar hɨugrɨpkɨikikaigɨ wɨndi mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm mɨ iikam nhɨrɨm kingiin hɨr nwo ɨkɨm, sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm kariirɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨn, whɨsarii rani, kara Krais siir yaiyɨm sɨmiir wakaeyokna apkɨn. 14 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kara tɨsi tɨrar nwowɨn. Dimusi rani, iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma nɨdidgak panɨɨnsi ywosi mɨ sɨma kɨrɨekak asi nwokɨm Adi Komii siir yaiya saiir nanaaknɨnkii haigɨnɨusiyɨn. Dimusi rani, sɨma ɨna kɨgɨm kara tɨsi maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya hɨugrɨpkɨikikaiya saiir tɨrar nwokaiyɨn mɨ sɨma ɨna naɨngwo tɨbmiiyɨm Krais siya wɨ sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi.

15 Iikam nhɨrɨm Krais siir yaiya saiir nanaaknɨnkii haigɨnɨugɨm. Dimusi rani, sɨma kwoɨn biyɨe biyɨe kariiram naɨngwokɨm mɨ sɨma mɨnam warar mɨ aɨngwokɨm sɨmiir kiyaiyɨm kariir haiburgigɨm mɨ sɨmiir yai ɨmiir wakaeyoknam. Yɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm Krais siir yaiyɨm sɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨugɨm. Dimusi rani, sɨma wadɨekɨm mɨ ɨna naɨngwowɨm tɨ dimɨn ɨmiir tɨrɨm mɨ kariir whɨnkɨnsiisɨm 16 yɨpɨkɨ tɨ iikam mɨiyɨkɨm tɨ dimɨn ɨmiir tɨriiyɨm. Dimusi rani, sɨma kariiram naɨngwokwowikɨm. Sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm kariirɨn Adi Komii siyar nɨmbinkikɨn siir yai ɨmiir kɨgrɨraowɨm mɨ sɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwɨm tapaiir. 17 Iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Krais siir yai ɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwiyɨm yɨm sɨma kariiram bɨ naɨngwokwonanaeikɨn. Nɨɨngakɨ nɨɨngakɨɨnga. Sɨma hɨnɨɨna naɨngwowi kariirɨn wɨ sɨma kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi mɨ kara wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo rani. Dimusi rani, kara ɨni maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir tɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨn mɨ sɨma iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaii sɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ kariirɨn. Nɨɨngaka.

18 Tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn Komii rani! Mɨ tɨ iikam nhɨrɨm sɨma Krais siir yai ɨmiirɨn siyɨu biyɨeni nanaaknɨnkii haigɨnɨugɨ wɨndi mɨ nhɨrɨm siyɨu mɨiyɨkni mɨ anaaknɨnkiigɨ wɨndi, tɨ hɨriiran siyɨuɨn kariirɨn maɨrgɨmaɨrga sɨma nwowaigɨnɨuwi. Dimusi rani, sɨma Krais siir yai ɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨugɨm yɨo tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn whoɨmoni rani. 19 Kara ɨni maɨrgɨmaɨrgar nwoyokiyokɨiyamɨn. Dimusi rani, kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn Adi Komii siir naeyɨu ɨiirɨn, yɨpɨkɨn wɨ Jisɨs Krais siya nɨkropkii kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ kariirɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyɨn rɨrmiiya saiir hɨrankɨ nwokiyɨm. Dimusi rani, kɨma Adi Komii siiram srɨigɨm kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 20 Kara ta saiiramɨn mɨnam naɨngwowi, kara Adi Komii siir yai aiirɨn wɨ haigiprakai rani mɨ kariir pɨua wɨ nopai rani mɨ kariir kwoɨnɨn wɨ kɨrɨeyar nwowi mɨ Adi Komii siir yai ɨmiirar nanaaknɨnkii haigɨnɨuwi bɨiya kara nonkwowɨm sɨmiir hɨriinan mɨ tɨ tariinanar nadɨgniyɨm. Mɨ kara omwai waiya mɨ kara mɨ aowi mɨ tɨ iikamɨm wɨ ha boɨni Krais siya wadɨekɨn. Dimusi rani, dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm sɨmiirsika. 21 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn yɨo Krais siyaɨrgɨn. Mɨ kara naowi, mhoɨiya kara wɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm Adi Komii siirɨm wɨ sɨmiir haii mɨ kara wɨ saɨka nwowi. 22 Mɨ kara nao karamae nwowi mɨ omwaiyar nikɨ waiyaei mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm yɨm iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi Krais siir wakaeyokna apɨm. Kara nɨnoknɨnkɨn tani pɨkɨ hɨnɨɨn aka bɨi nwowa omwai waiya saeya iyɨe? Nao saeya. 23 Kara pɨ hɨd rani kara naowam naɨngwowi Krais saɨka nwowɨm. Wɨ ta wadɨe hɨriinan saeya nwowi. 24 Mɨ ta hɨriinan saiirsi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi kɨmiirɨn, ya ɨni wadɨekɨwadɨe saeya nwowa kara tɨ nu ɨiirar nwokɨ okrɨpkaii, tariigɨna ya ɨni bɨigɨbɨi saeya ywowa. 25 Kara hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨni kara wɨ nao rani mɨ kara wɨ omwai hɨriinan saiirsi waiyaei kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam Adi Komii siir yaiya saiir sɨbgu wakaeyokna apɨm mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwowi. Dimusi rani, kara ɨni omwaiyar nikɨ waiyan. 26 Mhoɨiya kara nɨti mɨ kɨmaka ninɨ oni mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨga komiiyar nwowi kariiramɨn mɨ kɨma wɨ Krais siir inɨg ɨiir hainankii.

27 Mɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmiir nɨmbinii mɨ kɨma wɨ tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn wɨ haɨni naɨngwokii. Kɨma dimɨn taemɨn kɨbi kɨbi ɨmiir tɨr iikam yɨpɨkɨ Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm siyɨu kɨbiyɨn sɨma tɨriyɨn siir hɨriinan tɨr. Mɨ ta hɨriinan saiirsika mhoɨiya kara wɨ kɨmiir namisi kɨgi, iyɨe? Wɨ kɨmiir kɨg rani mɨ kara dimɨn kɨbi kɨbiyɨm iikam ɨma boɨni iikam kɨmiir, sɨmiirɨn wa wakaei, tɨriigɨnɨm kɨrɨe kɨmiir naɨngwo tɨbmii aeya nwowɨm mɨ kwoɨn whɨrua kɨma mɨ owɨm mɨ ɨrɨpa kɨma mɨ mɨriiyɨm. 28 Tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ kɨmiir sau omomɨn siirsi kɨpi nɨdid dimusi rani, wɨm kɨma Jisɨs Krais siirgɨm. Kɨma Kɨrɨe hɨriiyar dwokrɨpkai. Dimusi rani, wɨm kɨma tɨ hɨnɨɨna tɨrikɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm yɨm wɨ sɨmiir nɨisiimauuwi. Adi Komii siya sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨni mɨ kɨmiirɨn wɨ siya nanmaiwarkainaei mɨ kɨma wɨ saɨka sɨbgu owi. 29 Mɨ dimɨn komiigɨkomiiyɨn yɨo tɨ si, Adi Komii siya kɨmiirɨn mɨnam kiwakikɨn kɨma Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn sasa rani. Jisɨs Krais siirsika Adi Komii siya tɨ dimɨn biyɨe ɨmiirɨn asi kiwakikɨn kɨmiiram nɨtamɨn. Dimusi rani, kɨma siir wakaeyokna apkɨm. 30 Kɨma mɨ kara nɨm krɨma nomiiyaugɨm mɨ tɨ iikamɨm krɨmiir tɨrbuwiyɨm mɨ krɨmiir nɨkbumbuwiyɨm mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn bɨiyar nwoyokiyokɨinaniyɨn ɨni tariinanar yadɨgniyɨn mɨ wɨm kɨma tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kɨmiir nɨgbumbuwɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Ɨriig.

2

Krɨma krɨmiir kwoɨnɨm sɨmiirɨn kikɨntɨmdɨnu mɨ ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm sɨmiiram daɨngwo

1 Kɨmiir kwoɨnɨm kɨrɨeyar dwokrɨpkai. Dimusi rani, wɨm kɨma Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna apikɨm. Kɨma maɨrgɨmaɨrga hɨriiyar dwokrɨpkai. Dimusi rani, Krais siya kɨmiiram naɨngwokwonanaei. Kɨma mɨ Adi Komii siir naeyɨu ɨeya kɨma ɨni kwoɨn whɨruwar ywowɨskiyɨm mɨ kɨmiir kwoɨnɨm nhɨrmiyam daɨngwo mɨ sɨmiiram daɨngwokwonanae. 2 Kɨma ɨrɨpa dongwomamaɨr ae mɨ kwoɨn whɨrua dwo mɨ kɨma iikam ɨma mɨ Adi Komii siya sɨmiiram daɨngwokwonanaei mɨ kɨma kwoɨn whɨruwar dwowɨski. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn ini hanɨɨn kɨmiir kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaii mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga kariir nwowaigɨnɨuwi. 3 Kɨma kɨmamar kɨpi naɨngwona mɨ dimɨn taemɨnɨm ha kɨpi tɨr mɨ iikamɨm kɨmiirɨn wɨ hɨriinan saiirsi boɨnisi wɨm kɨma ɨni nhɨrɨm sɨmiir kou ywowɨm. Kɨmiir kwoɨnɨm yɨm kɨmar kɨntɨmtɨnuna mɨ kɨma hɨnɨɨna daɨngwo kɨmiir kouwɨn ɨni iikam nhɨrɨm sɨma ywowɨm. 4 Kɨma, kɨmamar kɨpi naɨngwona. Kɨma iikam nhɨrmiyam daɨngwo mɨ dimɨnɨm sɨma naɨngwowi ɨkɨm. 5 Kɨma Krais siya naɨngwowa bɨiya saiir hɨriinan daɨngwo. Yɨo tɨ hɨnɨɨngɨn.

6 Mɨ yɨo siya ɨni Adi Komii siir hɨriinanar swokɨ owɨn mɨ siya ha bɨ naɨngwokɨn siya Adi Komii siir hɨriinanar swokɨ owi. 7 Mɨ yɨo siya tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨrɨe komiigakɨm nɨnomor kouanɨm sɨmiirɨn digɨumii bɨdi haimriyɨugigɨm mɨ yɨo siyarɨn ɨni inkamɨn whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨn siir hɨriinan yɨnkpɨtki. Mɨ siirɨn Maria saeya naokainakikɨn mɨ siya iikam krɨmiir hɨriinanar nɨmbiyamkɨn. 8 Siya inkamnan nɨmbiyamkɨn mɨ siir kwoɨnɨn hindara kabɨtkɨngigɨn mɨ siya Adi Komii siir yai ɨmiirarar napkɨn mɨ ɨiya siya ha naonamɨn paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si mɨ siya kɨmpɨsu pranae pranae bɨ haigɨn iikam krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 9 Mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya siir inɨgɨn ha hainankiyɨn mɨ siya tɨ hɨnɨɨna boɨnki siya inɨg komii kɨbikakɨn mɨ kamɨm inɨg komii komiikakɨm sɨmiir kougɨkouwɨn ɨni siyar ywowɨn. 10 Mɨ yɨpɨkɨm Adi Komii siir om hɨr nwowɨm mɨ nu tɨr mɨ o ɨkɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ mɨ aokaowɨm mɨ nunau nwokai ɨkɨm mɨ yɨu ɨkɨm sɨmiir kouɨn ɨni siyar ywowɨn mɨ yɨpɨkɨ ta Adi Komii siya dapɨkɨuwa Jisɨs siir inɨg ɨiir saiir wakaei mɨ sɨma wɨ nɨdid prasae kɨn tani mɨ sɨma ogmwo wa waisii hɨuwi mɨ wɨ komii hɨnɨɨna kauwok boɨnamnaekii, 11 siya inɨg komii kɨbikakɨn mɨ sɨma wɨ Jisɨs Krais Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨg ɨiir hainankii mɨ sɨma wɨ ha boɨnkii, siya inɨg komiigakɨn. Dimusi rani, dimɨn taemɨnɨm Krais siya tɨrɨm sɨmiirsika. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨm wɨ Adi siir inɨg ɨiir hainan praprasi. Ɨriig.

Nɨm krɨma ɨni sikwo paenan ywowɨm yɨpɨkɨ iikam ɨmiir bigna ɨiisiisiimauu apiyɨm siyɨuɨn nɨiyaka mɨ krɨma sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siir siyɨu ɨiir nɨisiimauui

12 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara ɨna naɨngwokwonanaeiyɨn, bɨiya kara kɨmaka nwowa mɨ kɨma kariir yai ɨmiir wakaeyɨm mɨ kɨma ɨna wakaeyokna apɨm sɨmiiramɨn. Mɨ tariinanɨn kara kɨmaka nwo rani, kara ɨni aru nwowɨn. Kɨma kariir wakaeyokna ap bɨiya kɨma tɨra saiir hɨriinan mɨ tariinanɨn tɨ aru kara nwowa ya dimɨn komiigɨkomii aeyaɨrga kɨma kariir yai ɨmiirɨn nhami nhami kɨpi wakaeyokna ap. Kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir tɨ wakaeyokna ap yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya tɨrɨm kɨmiir mɨ mhoɨiya kɨmiirɨn wɨ siya nɨkɨunami nɨnomor koua hɨriirɨn. Kɨma dɨdid mɨ kakak dwo wɨm wɨ siir pɨ tɨrisi nɨdidgak kɨmiirsi nwowɨm. 13 Kɨma tɨ dimɨn ɨmiir tɨr. Dimusi rani, Adi Komii siya ɨinokɨinokɨn kɨmiir kwoɨnɨm sɨmiir sɨmiirar tɨrnanaei dimɨn taemɨnɨm siya naɨngwowɨm kɨma wakaeyokna apɨm sɨmiiram naɨngwowɨm mɨ sɨmiiram wakaeyokna apɨm.

14 Mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriyɨm kɨma kɨpi nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨn mɨ sɨmiirsi kɨpi nɨniinansao sɨmiirɨn hindara tɨr. 15 Mɨ kɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir tɨri mɨ ɨkɨ nhɨrɨm wɨ kɨmiir boɨnhɨuriyɨu rani, dimɨn biyɨe kɨma tɨram mɨ kɨma wɨ wadɨeyar sɨbgu okiyami. Mɨ kɨma wɨ sikwo paenan nɨuyaei, sikwo paeya nɨiyaka bigna apiya kɨgɨmok apam, iikamɨm yɨpɨkɨ biyɨe nwowɨm, sɨmiir bopwoniyan. 16 Mɨ kɨma sɨmiir dɨisiimauu Adi Komii siir yai kɨbi kɨbi ɨmiirɨn mɨ sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ siyɨu wadɨe sɨbgu apanɨn hɨnɨɨn, pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn wadɨeyɨn sɨma wakaeyokna apanɨn. Mɨ kɨma tɨ dimɨn ɨmiir tɨri, mhoɨiya Krais siya swokɨ ɨti, kara wɨ karamar naɨngwona rani. Dimusi rani, kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm sɨma wɨ nae karamae nwo rani.

17 Kɨma Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna api ya ɨni nae Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaenan ywowa. Mhoɨiya kariirɨn inkamkɨ tɨowi mɨ kara ha naonami mɨ kariir nhɨeya ha naokiinaiinii mɨ ya tariigɨna ya naeyɨm kɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm sɨmiir ɨdwo swokɨnɨ haigɨnkika. Mɨ tariigɨna kɨmiirɨn wɨ saeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi Adi Komii siir wakaeyokna apamɨn kɨma tɨra saiir hɨriinan mɨ kara wɨ maɨrgɨmaɨrga prasae nwo rani. 18 Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn siya nɨmbiyami mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga kanaka dɨnkɨn o ta maɨrgɨmaɨrga kara nwowa saiir hɨriinan. Ɨriig.

Pol siya Timoti siir boɨnkɨn

19 Kara ha naɨngwowi Bɨiyan Inkam Komii siya kariirɨn wa kiwakii Timoti siir nɨkropkiyɨm mɨ iikam kɨmiirɨn siya ninɨ kɨgnakiyɨm mɨ sɨma wɨ tɨriirar swokɨ ɨti mɨ ta hɨriinan saiirsika mhoɨiya kara wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni kɨma wadɨe nwowi mɨ Adi Komii siir wakaeyokna api mɨ kara wɨ maɨrgɨmaɨrga kɨmakar nwowi. 20 Kara Timoti siir hɨriinan inkam nwɨr karamaeka mɨ siya ɨni kariir hɨriinan ywowɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siya iikam kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam asi naɨngwokɨn wadɨe kɨma sɨbgu owɨm. 21 Mɨ yɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm yɨm sɨmamar naɨngwonaeikɨm yɨm sɨma digworaekwowɨm Jisɨs Krais siirɨm sɨmiir kɨg rani. 22 Mɨ kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Timoti siya tɨ siyɨu hɨriinanɨn siir nwo rani, siya inkam wadɨekɨn. Siya siyamar bɨ naɨngwonaeikɨn siya iikam kɨmiiram naɨngwowikɨn mɨ kariirɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn Adi Komii siir yaiyɨm sɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwam yɨnisɨmɨn siir ad ɨiir whɨndiraerariyɨn siir hɨriinan. 23 Mhoɨiya kara tɨ dimɨn taemɨnɨm kam ɨma tɨranɨm kariir sɨmiirɨn wa nɨnoknɨnkɨni, kara mɨnam naɨngwokɨn Timoti siirɨn kɨmiiram nɨkropkiyɨm. 24 Kara hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨni Bɨiyan Inkam Komii siya kariirɨn wa whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ kara wɨ kɨmɨmɨnki rani, maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya sɨma hɨugrɨpkɨikikaiya saiir tɨr haiburgigsasauwɨm mɨ kara Timoti saɨka wa nɨti kɨmiir kɨgnakiyɨm.

25 Kara mɨnam naɨngwowi Epafrodaitas siirɨn kɨmiiram waraur nɨkropkiyɨm. Siya kariir nomiiyaugɨn mɨ siya mɨ kara krɨra ɨni nwɨruwar ywowɨskiyo mɨ Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiirɨn krɨrar tɨrikɨm dimɨn biyɨe saɨka nɨnkɨnyaeyaowɨm inkamɨn yaii nɨniiyɨn siya tɨriya saiir hɨriinan. Mɨ bɨiyarɨn, kɨma siirɨn bɨdiyar ikɨ ɨkropkiyɨn mɨ siya ha nɨtɨn mɨ kariirɨn dimɨn taemɨn siya inɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuni. 26 Siya iikam kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam naɨngwokɨn dimusi rani, kɨma ha wakaekɨm siya makɨ niigɨn mɨ siya maka niiyɨm siya pɨ boriisopi kɨma siiram naɨngwoyɨmyokɨm ta ma siya nii aiirsiyɨn. 27 Bɨiya siya parii parii pɨ naowɨm mɨ siirɨn Adi Komii siya naɨngwobunakɨn mɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ siya paɨniisi yaosi. Siya siiraramar bɨ naɨngwobumbugɨn. Nɨɨngaka. Siya kariiram warar naɨngwobumbugɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siya naonami kara wɨ komii nouuboboɨn tani. 28 Mɨ ta hɨriinan saiirsika kara siirɨn asi nɨkropkisasaugɨn kɨmiir kɨgnakiyɨm mɨ kɨma siirɨn wɨ hɨriinan saiirsi kɨgwɨni mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowɨni. Mɨ kɨma maɨrgɨmaɨrga nwowi mɨ an kara wɨ maɨrgɨmaɨrgar mɨ owi. 29 Mɨ siya waraur nɨmbinii mɨ kɨma siir kɨgwɨni mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga dwoki Bɨiyan Inkam Komii siiramɨn yɨpɨkɨ siiram kiwaki karam nwowɨn siya naowam. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan inkamɨn siiram daɨngwo inkam komiiyɨn siya. 30 Dimusi rani, siya naosi bɨ naɨngwoyɨmyokɨn. Siya Krais siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmyokɨn mɨ siya naoni pɨu asi nwokɨn mɨ kɨmiir ɨgsopa ɨni siya yokwokairina mɨ siya kariirɨn pranae pranae bɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siya makɨ asi niigɨn. Ɨriig.

3

Yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨn yɨo inkam wadɨekɨn

1 Tɨ kariir nomiiyauɨm, tɨkɨ nwokrɨpkaigiyɨm yaiyɨm kara kɨmiir boɨnkiyam tɨrɨm yɨm tɨ sɨm. Dimusi rani, wɨm kɨma Bɨiyan Inkam Komii siirgɨm mɨ kɨma maɨrgɨmaɨrga dwo! Mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ bɨiya kara wɨnkiyɨm yokwoni kɨmiiram mɨ tariinanɨn kara sɨmiirar swokɨ wɨnkikɨn. Kara tɨ yai kɨbi kɨbiyɨm kɨmiir boɨnmɨmauusi bɨ piyaokɨn. Mɨ an kara ha naɨngwowi kɨma ɨinokɨinokɨn ta yai aiir wakae ya dimɨn kɨbigɨkɨbi aeyaɨrga. 2 Kɨma tɨ kamɨm dimɨn biyɨekakɨm yɨpɨkɨ wranan nwowɨm sɨmiirsi mɨntarao, kɨmiir kwoɨnɨm wɨ sɨm pɨ kiyaiisi mɨ wɨ tɨ hɨnɨɨn sɨma boɨni kɨmiir mɨoɨsɨm tɨ kɨtiyopnɨr hai mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨriinan saiirsi nanmaiwarkainaei. Mɨ kɨma tɨ hɨriinanɨn wɨm wɨ kɨmiir pɨu aiirar swokɨ tɨrbunaei. 3 Nɨm krɨma hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨn tani krɨma krɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haii mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn krɨmiirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani, krɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yɨnisɨsɨm nwowɨm. Nɨɨngaka. Mɨ ɨiya Adi Komii siir naeyɨuɨn krɨmiir kwoɨnau tɨr nwokaiiyɨm mɨ krɨmiirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam mɨ krɨmiirɨn siyar mɨ ɨisiimauuwi hɨnɨɨnɨn nɨm krɨma Adi Komii siirgɨsiir yɨnisɨmkɨm. Mɨ dimɨn taemɨnɨm Jisɨs Krais siya tɨrɨm krɨmiir krɨma sɨmiir nɨnoknɨnkɨni mɨ krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga prasae nwo rani. Mɨ nɨm krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm ta saiirɨn, krɨma krɨmarɨn wɨ dɨg nwo rani, Adi Komii siir tɨrɨm mɨ siya krɨmiir nanmaiwarkainam ta sɨma boɨna krɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haiya saiirsi. Nɨɨngaka. 4 Mɨ kara tɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiya kara wakaeyokna apɨm kara Juda sɨmiir bɨiyan siyɨuɨn siir dimɨn taemɨn ɨmiir wakaeyokna apam naɨngwokɨswo mɨ kara wɨ sɨmiirar pɨ wakaeyokna apɨn mɨ kara tɨ hɨriinan tɨrɨm pɨ boriisopi. Kam nhɨrɨm yɨm ha naɨngwowi sɨma Juda sɨmiir siyɨu ɨiirar wakaeyokna apkrɨpkaii mɨ sɨma wɨ wadɨeyar sɨbgu owi mɨ an kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, bɨiya an kara tɨ siyɨu hɨriinanɨm wadɨe sɨmiirsi nwokɨn. Mɨ tɨ siya siyɨu hɨriinanɨn ɨni tɨ siyɨuɨn sɨma tɨrɨn ɨni siir haiburɨn. 5 Mɨ an kara tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨn. Dimusi rani, ɨiya kariir apua kariir naokainakiya, ɨiya kara ɨiyɨm ɨriiyar kwoɨma nwowɨn mɨ sɨma kariir mɨoɨs aiirɨn ɨna kɨtiyopnɨr haiyɨm hɨnɨɨna nɨisiimauuwam an kara Adi Komii siirgɨn. Mɨ Jekopɨn yɨpɨkɨn sɨma dapiyɨn Isrel, siya kariir brougaekɨn. Mɨ an kara Bensameni pɨugana saiir inkamkɨn mɨ yɨo ɨni kaimwokɨkaimwowar ywowɨn, an kara Judani isidɨn siirgɨsiir inkamkɨn. Bɨiya kara Farisimi isidɨn siir inkam nwowɨn kara Moses siir inkam nwowɨn kara Moses siir siyɨu komii siir yai whɨekakɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya hauugiyɨm sɨmiirar wakaeyokna apkɨn. 6 Kara pɨ tɨ hɨnɨɨna boɨni, kara Adi Komii siirɨn dimɨn whoɨmoni bɨ tɨrkɨn mɨ iikamɨm Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm sɨmiirɨn kara tɨoɨdwomaigɨm mɨ yɨpɨkɨ siir pɨuganan ɨkɨm. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariiram kɨnankɨuɨm siyɨuɨn kara wakaeyokna apɨn Moses siir siyɨu komii siir yai ɨmiir sɨma wɨ hɨriiyar boɨni, kara wadɨekɨn mɨ kara dimɨn biyɨe bɨ tɨrkɨn.

7 Bɨiya an kara ha naɨngwokɨn tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnam yɨm dimɨn komiigɨm mɨ tariinanɨn an kara hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨni tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨm dimɨn komii rani. Dimusi rani, tariinanɨn kara Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kariirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi wadɨe sɨbgu owɨm. 8 Dimusi rani, kara hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨn tani tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm yɨpɨkɨ bɨiya kara napɨm yɨm dimɨn komii rani mɨ an kara hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨni tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm yɨm dimɨn komii rani. Dimusi rani, an kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kara Jisɨs Krais siir wakaeyokna api mɨ dimɨn taemɨnɨm iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii saɨka nwowɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm bɨiya yɨm siya bɨdi ikwokopougigɨm. Mɨ kara tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm sɨmiirɨn digɨumii bɨdi haimriyɨugigɨm mɨ kara sɨmiirɨn ha naɨngwowi yɨm ɨni dimɨn biyɨekɨbiyɨe ywowɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika kara Jisɨs Krais siirgɨsiirara asi wakaeyokna api. 9 Mɨ tariinanɨn kara Moses siir siyɨu komii siir yai ɨmiir swokɨ wakaeyokna ap rani mɨ Adi Komii siya wɨ ta hɨriinan saiirsi boɨn tani kariirɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn mɨ ta siya boɨna kariirɨn hɨnɨɨn kara dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn ya dimusi rani, kara Krais siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn mɨ tariinanɨn kara ɨni siir pɨugan aiir nwowɨn. 10 Kara tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm sɨm naɨngwokɨn. Kara Jisɨs Krais siir sɨbgu ɨnoknɨnkɨnam tɨrkɨn mɨ kɨrɨe komiiya siya haiya ɨiya siya ɨe hɨr haiburgigɨn mɨ ha swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn. Kara saɨka ɨrɨpa bɨdi yamasu kikɨnɨn mɨ kara tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm mɨ kɨmpɨpɨsuwa siya haiyɨm hɨriinan haiyamar mɨ aɨngwowi. 11 Kara tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn mɨnam tɨri, ɨiya kara naowi kariirɨn wɨ siya nanmaiwarkainaei mɨ kara wɨ omwaiyar swokɨ waiyaei mɨ wɨ saɨkar nwowi. Ɨriig.

Pol siya mɨnam naɨngwokɨn Jisɨs siir hɨriinan inkam kɨbi nwowɨm

12 Kara pɨ hɨnɨɨna boɨn tani kara siiram bɨdi wakaeyokna apɨn, kara tɨra saiir hɨriinan mɨ an kara inkam kɨbi bɨdi ywokiyɨn. Nɨɨngaka. Kara ɨna nikɨ mɨrii nɨnkiyaei krɨpkaiyɨn tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir wakaeyokna apam mɨ ta hɨriinan saiirsika kara wɨ Krais siir hɨriinan asi nwowi dimusi rani, siya kariir bɨdi yɨmbinɨn siir inkam nwowɨm. 13 Tɨ kariir nomiiyauɨm, kara hɨnɨɨna naɨngwo rani, kara inkam kɨbikɨkɨbikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kariir dimɨn taemɨnɨm bɨiya kara nonkwoɨm sɨmiirɨn digɨumii bɨdi haimriyɨugigɨm mɨ kara tɨ dimɨnɨm mhoɨiya dɨgɨ dɨg nwowaigɨnɨuwanɨm sɨmiirgɨ sɨmiiramar naɨngwo ɨskii. 14 Kara ɨni tɨ kamɨm yɨpɨkɨ nɨnkɨkɨn iwɨtiyɨm dimɨn haiyam ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨn. Mɨ ta hɨriinan kara nwowa, kara tɨ nu ɨiir asi nwowi. Kara Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir wakaeyokna apikɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika mhoɨiya siya dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ siya nikɨ ɨmbinɨm kariir wɨ hɨriinan saiirsi haii. Dimusi rani, mɨiya Jisɨs Krais siya tɨra saiirsika mɨ Adi Komii siya kariirɨn wɨ hɨriinan saiirsi nɨmbini omɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siir nwoyokiyokɨikaeyamɨm ɨinokɨinokɨn.

15 Mɨ krɨma whɨekakarɨm yɨpɨkɨ ha nikɨ aɨngwo tɨbmii krɨpkaiyɨm Adi Komii siiram nɨm tɨ kwoɨn hɨnɨɨnɨn kara boɨnkiyɨn siirarar dwo ɨski. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm yapa yapa nwoprigɨni mɨ Adi Komii siya ɨriipɨ hɨriinan tɨ dimɨnɨm kara boɨnkiyɨm kɨmiir wɨ sɨmiirar mɨ ɨisiimauuwi mɨ kɨma wɨ hanɨɨngɨn sɨbgu ɨnoknɨnkɨni. 16 Krɨma tɨ dimɨn kɨɨngɨkɨɨnɨm Adi Komii siya nɨisiimauuɨm sɨmiirgɨsɨmiirarar wakaeyokna ap ɨski mɨ ɨriipɨ hɨriinan krɨma tɨ siyɨuɨn tɨ tariinan krɨma nɨnoknɨnkɨnɨn siirarar dwowɨski.

17 Tɨ kariir nomiiyauɨm, krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Bɨiyan Inkam Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm, krɨma siyɨuɨn kɨma nwowanɨn siir nɨisiimauugɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir kɨgi mɨ wɨ hɨriiyar dwokrɨpkai mɨ ɨriipɨ hɨriinan tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariir siyɨu ɨiir napiyɨm mɨ hɨriinan tɨriyɨm sɨmiirɨn sɨbgu timɨ kɨgrɨrao. 18 Dimusi rani, kara ta yaiya aiirɨn ɨi kasa kasa bɨ boɨnmɨmauugɨn kara hɨrankar boɨnmɨmauubumbunaniyɨn mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨn mɨ tariinanɨn ɨriipɨ hɨriinan kara ɨni oubgakar swokɨ boɨnouugiyɨn. Mɨ tariinanɨn iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir inɨg hainaniyɨm kɨmaka, siyɨuɨn sɨma nwowiyɨm kɨmaka yɨo ɨni Jisɨs Krais siir sauan omomɨm sɨma nwowiyɨn ɨni hɨriinan ywowɨn. Mɨ siyɨuɨn sɨma nwowiyɨn sɨma yaibu Jisɨs Krais siya naowa paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si saiir nɨewaiyɨugɨm. 19 Adi Komii siiram naɨngwokwonanaeni hanɨɨn aka, sɨma ɨinokɨinokɨn dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kwoɨnkɨ naɨngwowiyɨm sɨmiiram naɨngwokwonanaeiyɨm. Mɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm iikam nhɨr ɨmiir tɨri nɨdidgak sɨma nwowam mɨ tɨ iikamɨm sɨma ɨinokɨinokɨn tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir sɨmiira haɨnopyaeyao boɨnkrɨpkai. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni tɨ nuɨn siir digworaekwo ɨmiiram yamkiyɨm. Mɨ tɨ Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiirɨn yɨo ɨni nɨɨngaka ywowɨn. Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika, tɨriigɨnɨn hɨriinan tɨri mɨ sɨma omɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siir namɨm wɨ dɨg nwo rani, Adi Adi saɨka nwowam. Mɨ sɨma ɨinokɨinokɨn wɨ mɨiyɨknan nwo rani mɨ sɨma wɨ Adi Komii saɨka nwo rani, wɨ yapa yapa nwowi. 20 Mɨ. Dimusi rani, nɨm krɨma omɨn nɨnomor kou hɨranɨn siir hɨrankɨm mɨ krɨma Jisɨs Krais siiram nwokwokɨni krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn, krɨmiir nanmaiwarkainan inkamɨn mɨ siya omɨn nɨnomor kou hɨranɨn siir hɨrankɨ krɨmiirsi nɨtkɨn. 21 Mɨ ta siya nɨuunaiinii nua tɨriir mɨ ta krɨmiir pɨua nu tɨrana ya wɨ siya kisɨna owaigɨnɨuwi nɨnomor kougɨkou hɨran pɨu aiir siir pɨugɨpɨua saiir hɨriinan nwowam. Siya tɨ hɨriinanɨn wɨ siir kɨrɨe komiiya saiir kɨrɨeni tɨri. Mɨ ta kɨrɨeya siya saiir kɨrɨeni tɨrkɨn siya tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn mɨ sɨma wɨ siir ɨɨn ara nonkwo dɨgi. Ɨriig.

4

Iikam kɨma maɨrgɨmaɨrga mɨ kwoɨn whɨrua dwo mɨ dimɨn taemɨn kɨbi kɨbi ɨmiiram daɨngwo

1 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, tɨ kariir nomiiyauɨm, kɨma yɨpɨkɨ kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kariir kwoɨn komiiyɨn nɨtam naɨngwowi kɨmiir kɨgnakiyam mɨ kara ɨni maɨrgɨmaɨrga kɨmiiramar mɨ owɨn mɨ ɨni kɨmiir inɨg ɨiirar mɨ hainankiyɨn mɨ wɨm kɨma ɨni kariir mɨiya saiir paenidnan ywowɨm. Mɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe hɨriiyar dwokrɨpkai siiramɨn dimusi rani, dimɨn taemɨnɨm kara boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir sɨmiirsika.

2 Yuodia Sintiki kowiirɨn, kara pɨ ɨgao yai boɨnki! Kowa ɨrɨpa dongwomamaɨr ae mɨ Bɨiyan Inkam Komii Krais siiram wakaeyokna apɨm kwoɨn whɨruwar dwoki. 3 Kara kariir nomiiyau kɨbiyo kowiir boɨnkii yɨpɨkɨ bɨiya kanaka mɨriiyo tɨ dimɨn kaimwowɨm sɨmiir, kowa tɨ wig ɨso sowiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu sowa kwoɨn whɨrua nwowɨm. Dimusi rani, kariirɨn sowa ɨsaɨrar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugo Adi Komii siir yai wɨn kɨbiya saiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwɨm, Klemen saɨka. Mɨ kɨmiir iikam nhɨrɨm kariirɨn sɨma warar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya kɨmiir inɨgɨm Yokwo Komii saiir hɨr wɨnɨm sɨmiir asi nɨnoknɨnkɨni. Mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ kwoɨn wɨn haiyɨm wɨm kɨma ɨni siir yɨnisɨsɨm ywowɨm.

4 Kɨma maɨrgɨmaɨrga dwo Bɨiyan Inkam Komii Krais siiram. Kara kɨmiirɨn pa swokɨ boɨnkii, kɨma maɨrgɨmaɨrga dwo.

5 Wɨ kɨmɨmɨn tani Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siyan wɨ sɨpi swokɨ ɨuunaiinii nua tɨriir. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, wɨ hɨriinan asi tɨri mɨ wɨ iikam whɨekakɨm sɨmaka nongwomamaɨr aei. 6 Mɨ kɨma whɨekakɨm dimɨn taemɨn whɨekakam kɨpi naɨngwokwonanaei mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram srɨi tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma boɨniyɨm kɨma haiyam. Mɨ ɨiya kɨma Adi Komii saɨka boɨni mɨ kɨma siiram srɨii mɨ tɨ dimɨnɨm saeya tɨrɨm sɨmiirsi boɨn wadɨeki siirɨn. 7 Mɨ ta hɨriinan saiirsika ta Adi Komii siir nongwomamaɨr aeya yɨpɨkɨ wɨ nɨnoknɨnkɨn karamae krɨma nwowi mɨ kɨmiirɨn wɨ saiir kɨrɨeni whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ wɨ siya kɨgrɨraowi kɨmiirɨn mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi mɨ wɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiiraramar naɨngwowi. Dimusi rani, nɨm krɨma Krais saɨka bɨdi yamasukikɨnɨm.

8 Mɨ tɨ nwokrɨpkaigiyan yaiyɨm kara kɨmiir boɨnmauuwanɨm yɨm tɨ sɨm, kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm nɨksɨsae karam nwowiyɨm sɨmiiramɨn nhami nhami kɨpi naɨngwo mɨ yɨ tɨriigɨnɨn yɨo kaimwowaɨrgɨn. Mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya naɨngwowiyɨm yɨm wadɨekɨm mɨ dimɨn whɨrkɨ bɨ mɨ kɨmbugɨm, kaimwo kɨnaɨrgɨm mɨ yɨpɨkɨ iikam nhɨrmi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨm. Mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya mɨ iikam ɨkɨm maɨrgɨmaɨrga sɨmiir nwowaigɨnɨuwiyɨm sɨmiiram daɨngwo mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ wadɨe nwowiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm sɨmiir asi wakaeyokna api. Mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨm wadɨe nwowɨm tɨ dimɨnɨm sɨmiir hɨriinan mɨ kɨma wɨ tɨ sɨmiiraramar daɨngwo ɨski. 9 Mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ kara boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir mɨ kɨma mɨ kɨga kariir sɨmiir wakaeyokna ap mɨ kɨma sɨmiir wakaeyokna api mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga asi nwowaigɨnɨuwi mɨ siya wɨ ini hanɨɨn kɨmiir kwoɨn ɨmiir kwɨrii ɨdwokaii. Ɨriig.

Pol siya iikamɨm Filipai hɨranɨm maɨrgɨmaɨrga sɨmiir nwokɨn. Dimusi rani, sɨma dimɨn taemɨn siir hauugɨm siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam

10 Kara maɨrgɨmaɨrga prasae bɨ nwokɨn Bɨiyan Inkam Komii Krais siiramɨn. Dimusi rani, bɨiya kɨma kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam naɨngwokɨm. Bɨiya kɨmar boɨnɨnkɨnɨunaniyɨn kariir mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨn mɨ kɨma nhami nhami bɨ boɨnkɨm hɨnɨɨnɨn kɨma kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm wɨ dɨg nwo rani. Mɨ tariinanɨn kɨma kariirɨn ɨna swokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 11 Kara tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨmiir bɨ boɨnmauugɨm. Dimusi rani, kara digworaekwowam whaowaekɨn. Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn mɨ kara sɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmyok rani kara wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwowi sɨmiiramɨn. 12 Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn siyɨuɨn inkam paeprikabnan mɨ owiyɨn siirɨn mɨ inkamɨn digworaekwokɨ naokɨngugunankai ɨkɨn. Kara ɨiyɨm mɨ omɨm kara nwowiyɨm sɨmiirɨn ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm mɨ kara mhɨigɨ mɨ aowi mɨ kariir mhɨiya saeya mɨ kɨnɨuwi, yɨo kara pa nɨnoknɨnkɨnkii kariir kwoɨnɨn maɨrgɨmaɨrga siya nwowiyɨm. 13 Mɨ tɨ digworaekwowɨm kara sɨmiir tɨri wɨ dɨgar nwowi yɨpɨkɨ kara boɨnmɨmauuwɨm kɨrɨeya Krais siya hauuwa kariir mɨ kariir kwoɨnau kɨnɨrkai haigɨnɨuwa saiir kɨrɨeni.

14 Kɨma kariirɨn bɨmbɨuwi bɨ tɨrkɨn mɨ ɨiyɨm dimɨn biyɨeyɨm kariiram nɨmbiniyɨm mɨ wɨm kɨma kariir bɨdiyar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 15 Bɨiya ɨiya kara nu haɨmii Masedonia hɨr haiburgigɨn Adi Komii siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuwam mɨ Filipai kɨmiir iikamɨm kariirɨn dimɨn taemɨnɨm kɨma kɨmar hauugikɨn, siyɨuɨn iikamkɨm sɨm hauuwiyɨn sɨmiir nomiiyau ɨmiir siir hɨriinan. Iikamɨm ɨkɨ om nhɨrɨm sɨɨmɨm yɨm kariirɨn dimɨn sɨm whɨr bɨ swokɨ hauumɨmɨnkɨm ɨni kɨma kɨmar ywowɨskiyɨm. 16 Bɨiya ɨiya kara om Tesalonaika hɨr nwowɨn mɨ kɨma kariir bɨdiyar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ dimɨn taemɨn kariiram bɨdiyar mɨ hauugiyɨm mɨ ɨni kɨma kaimwowar swokɨ hauugiyɨm digworaekwowɨm kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwamɨn. 17 Kara yai karamaeka kɨma dimɨn taemɨn kariiram kɨma mɨ hauugiyɨm kara ha naɨngwowi Adi Komii siya kɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar hauugɨn. Dimusi rani, tɨ digworaekwowɨm kɨma tɨrɨm kariir sɨmiirsika. 18 Kara digworaekwo kasa bɨ haiwɨnkɨn ɨni tɨ digworaekwowɨm kara naɨngwowɨm kara haiwɨnam Epafrodaitas siir ɨɨnankɨn yɨpɨkɨ tɨ digworaekwowɨm kɨma nonkwo hauugiyɨn kariir ninɨ hauugiyɨm ɨni sɨmiir haiburɨn. Mɨ tariinanɨn kara dimɨn whɨram whaowaeki rani. Mɨ tɨ digworaekwowɨm kɨma haɨngiriyɨu haigɨnɨm kariiram yɨm maɨrgɨmaɨrga kariirara bɨ nwowaigɨnɨugɨm yɨm Adi Komii siir warar nwowaigɨnɨugɨm maɨrgɨmaɨrga. Mɨ tɨ digworaekwowɨm yɨm ɨni tɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm pɨuii mɨiyɨk whakiyɨm Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 19 Dimusi rani, kɨma digworaekwo kariir hauugikɨm mɨ kariir Adi Komiiyɨn yɨo ɨriipɨ hɨriinan yɨo wɨ digworaekwo kɨmiir mɨ hauuwi, tɨ digworaekwowɨm kɨma haɨnguguwɨm kaimwoka. Dimusi rani, kɨma ɨni Jisɨs Krais saɨkar yamasukikɨnɨm mɨ kɨma tɨ digworaekwowɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya kɨmiirɨn wɨ pranaepranae nɨkboɨnmamaɨr haigɨnɨu rani mɨ kɨma wɨ sɨmiiram whaowae rani siya kɨmiirɨn wɨ kasa kasa hauu rani. 20 Ha wɨt, krɨma krɨmiir Adi Komiiyɨn siir inɨg ɨiirarar hainani. Dimusi rani, siya wadɨekɨwadɨekɨn. Mɨ yaimwokɨyaimwowan inkamkɨn. Ɨriig.

Nɨkopkaigiyan yaimɨrsɨsɨm kwɨsuwao Pol siya boɨniyɨm sɨma

21 Kara mɨ kariir nomiiyauɨm tɨran ɨma, krɨma kɨmiirɨn yapa yapa nokboɨnmamaɨrgi krɨmiir nomiiyauwɨm warauranɨm kɨmiirɨn yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siir wakaeyokna apiyɨm, krɨma kɨmiir nokboɨnmamaɨrgi. 22 Iikam whɨekakɨm tɨranɨm yɨpɨkɨ Krais Jisɨs siir wakaeyokna apiyɨm sɨma kɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨm. Nhɨrɨm yɨpɨkɨ Krais siir wakaeyokna apiyɨm yɨpɨkɨ inkam komii Sisa siir mɨriiyɨm, sɨma kɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨm.

23 Kara Bɨiyan Inkam Komii siiramɨn mɨnam srɨigɨn siya siir naɨngwobumbu aiir hauuwɨm mɨ saeya wɨ kɨmiir kwoɨnau waraurar nwokɨ okrɨpkaigiyamɨm. Ɨriig.

Kolosi

1

2

3

4

KOLOSI

Mɨ ɨiya Pol siya mɨi biyɨe om komii Rom hɨr mɨriiyɨn mɨ siya ta yokwowa ha wɨnkikɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om komii Kolosi hɨranɨm sɨmiiramɨn. Mɨ siya ta yokwowa inkam nwɨso Tikikas mɨ Onisimas sowiir hauugi mɨ yo sowa kɨmɨdiniya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Kolosi hɨranɨm sɨmiir inɨ hauuɨu. Pol siya hɨnɨɨna wakaewɨn kam nhɨrɨm nɨksɨsaeiyɨm ɨni sɨmaka hɨr nwowɨm mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn sɨma boɨnkɨm hɨnɨɨn Krais siya Adi Komii rani mɨ Jisɨs siir inɨg ɨiir kɨpi hainan. Mɨ hanɨɨngɨ nɨuwi wɨ ɨkɨ paekwosɨmɨm mɨ dimɨn kɨrɨe kɨrɨe nhɨrɨm nɨnomor kouanɨm wɨ sɨm inɨgɨm sɨm tɨ hainanam. Mɨ sɨmiir ogmwoɨm wɨ sɨmiiram nwokɨ hɨuɨm mɨ wɨ sɨmiir siyɨu ɨmiir nwokɨ apɨm. Mɨ inkamɨn Epafras nɨkɨuwiyɨn ha namɨn mɨ Pol siirɨn siya inɨ boɨnɨu hɨkɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Kolosi hɨranɨm sɨmiir nɨmbiyamɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika Pol siya ta yokwowa saiir asi wɨnkikɨn, siya mɨnam wɨnkikɨn tɨ nɨksɨsae yaiyɨm sɨmiir nikwowaisiigiyɨm mɨ sɨmiirɨn Krais siirgɨsiirarar boɨnɨm hɨnɨɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Kolosiya hɨriirɨn siya nɨkropkikɨn. Ɨriig.

1

Yokwowa Pol siya wɨnkiya Kolosi hɨran iikam ɨmiiram saeya

1 Kara Polkɨn, kara Jisɨs Krais siir aposel inkamkɨn. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya bɨiyar naɨngwokɨn kariiram kiwakiyamɨn aposel inkam nwowam mɨ siya kariirɨn saiirar nɨmbingɨn siir mɨi aiir mɨriiyamɨn. Kara mɨ kariir nomiiyau ɨeya Timoti 2 ta yokwowa krɨra wɨn hauugika iikamɨm Adi Komii siirɨm om Kolosi warauranɨm kɨmiiram. Nomiiyau mɨiyɨkɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais saɨka namasukikɨnɨm, krɨra krɨriir Adi Komiiyɨn siiram srɨigi kɨmiirɨn wɨ siya nwokɨ hauuwɨm naɨngwobumbu mɨ wɨ ɨrɨpa nwokɨ ongwomamaɨr aeyɨm. Ɨriig.

Pol siya Adi Komii siir boɨn wadɨekikɨn. Dimusi rani, iikamɨm om Kolosi hɨranɨm sɨma Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna apkɨm

3 Mɨ krɨma ɨinokɨinokɨn Adi Komii siiram kwɨsboɨnanae mɨ krɨma Adi Komii siirɨn boɨn wadɨeki, tɨ Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir Adɨn. Dimusi rani, wɨm kɨma siir wakaeyokna apkɨm. Mɨ tɨ Adi Komiiyɨn yɨo krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir Adgɨn. 4 Krɨma Adi Komii siir boɨn wadɨeki. Dimusi rani, krɨra hɨnɨɨna wakaeko iikamɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, kɨma Krais Jisɨs siir yai ɨmiiramɨn ɨna sɨbgu aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm mɨ kɨma iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm sɨmiiramɨn ɨna naɨngwokwonanaeyɨm mɨ kɨma sɨmiirɨn ɨna mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 5 Dimusi rani, wɨm kɨma tɨ dimɨn kɨbi kɨbi ɨmiir nwokwokɨni yɨpɨkɨ Adi Komii siya dirɨraerarkwokɨnɨm siir om hɨranɨm kɨmiiram, kɨmiir hauuwam. Bɨiya ɨiya Adi Komii siir Yai Wɨn Kɨbiya kɨmiiram waraur nɨta, kɨma saiir yaimwokɨyaimwowɨm bɨdiyar sɨbgu ɨnomoknɨnkɨnɨm. 6 Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn ɨiya kɨma tɨ dimɨn kɨbi ɨiir wakaeya bɨigɨbɨi Adi Komii siya tɨrɨn iikam krɨmiir mɨ kɨma hɨriiyar yaɨngwo tɨkɨ yaiyɨm yɨm yai kaimwo ɨmaɨrgɨm mɨ ta Adi Komii siir Yai Wɨn Kɨbiya kɨmiir bopwo waraurɨn wɨ nae sapi budi mɨ hɨnda tɨnda tɨ nu ɨiirarɨn wɨ hɨriiyar nɨnyokɨi ɨrkaki mɨ iikamɨm Adi Komii siir yai aiir wakaekii, mɨ yaiya wɨ sɨmiir whɨnkɨnsiin haigɨnɨuwi. 7 Epafrasɨn krɨmiir inkam kɨbiyɨn, tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨn kɨmiirɨn siya boɨmɨmauugɨm siya Adi Komii siiramɨn krɨmaka bɨ mɨriigɨn mɨ siya krɨmiirɨn ɨni hɨriiyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨukrɨpkaiyɨn Krais siir yai ɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwam. 8 Mɨ siya ha nɨtɨn krɨriiram mɨ siya krɨmiir inɨ boɨni, Adi Komii siir naeyɨuɨn sɨmiirɨn siya whɨnkɨnsiis haignɨuwi iikam nhɨrɨm sɨmiiram naɨngwokwonanaeiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna apɨm. Ɨriig.

9 Mɨ ɨiya krɨra tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir wakaeyɨm mɨ krɨma ɨinokɨinokɨn Adi Komii siiramar srɨinanaei iikam kɨmiiramɨn. Krɨra Adi Komii siiramɨn mɨnam srɨii siya wɨ kɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ hanɨɨngɨn sɨbgu ɨnoknɨnkɨni dimɨn taemɨnɨm siya naɨngwowɨm kɨma wakaeyokna apam. Adi Komii siir naeyɨuɨn wɨ siyar hɨurworwokai haigɨnɨuwi kɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn mɨ kɨma siir dimɨn taemɨn ɨmiirɨn wɨ hanɨɨngɨn sɨbgu ɨnomoknɨnkɨni. 10 Mɨ tɨ digworaekwowɨm sɨmiir nɨnomoknɨnkɨn dɨgi mɨ kɨma tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn wɨ hanɨɨngɨ tɨri. Mɨ kɨma tɨ mɨiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya boɨnɨm kɨma tɨram sɨmiirɨn wa sɨbgu wakaeyokna api mɨ ta hɨriinan saiirsika siya wɨ big nasmɨrwaiya asi nwowi kɨmiiramɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma ɨkɨ mɨi kɨbi kɨbiyɨm wɨ asi mɨrii. Mɨ kɨma Adi Komii siirɨn wɨ hanɨɨngɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨni. 11 Adi Komii siya kɨrɨe komiigakɨn mɨ siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir tɨrɨm wɨ dɨgar nwowi mɨ krɨra Adi Komii siiramɨn dimɨn mɨnam kwɨs boɨni mɨ ha mɨ srɨii, siir kɨrɨeya siya wɨ kɨmiir hauuwi mɨ iikam kɨmiirɨn wɨ saeya whɨnkɨnsiisi mɨ maɨrgɨmaɨrga mɨ owamɨn kɨmiirɨn tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨma tɨrka wɨndi. 12 Kɨmiir kwoɨnɨm kwoɨn mɨiyɨkɨ mɨiyɨkɨn sasar dwo mɨ krɨmiir Adi Komiiyɨn siir boɨn wadɨeki. Siya siyaɨrgɨn wadɨe kɨmiir nwowaigɨnɨuwiyɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma dimɨn taemɨnɨm siya nɨmbinɨm kɨmiiram kɨma haiyam wɨ sɨmiir asi haii. Siya wɨ iikam kɨmiir hauugii mɨ krɨmiirɨn wɨ warar mɨ ɨnkɨn hauugii tɨ digworaekwowɨm siir omanɨm yɨpɨkɨ wadɨe paeni hanɨɨn nɨuyam mɨ dimɨn biyɨekɨ nwokai karamae nwowɨm. 13 Mɨ ɨiya krɨma Setan siir aowa nwowa, krɨmiirɨn Adi Komii siya nanmaiwarkainakɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma wɨ siir yɨnisɨmɨn yɨpɨkɨn siya naɨngwokwonanaeiyɨn wɨ siir aowa asi nwowi. 14 Adi Komii siir yɨnisɨmɨn krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirsi naokɨn mɨ krɨmiirɨn siya nanmaiwarkainakɨn Setan siir aowa nwosi. Mɨ tɨ hɨriinan tɨrɨn mɨ siya krɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirɨn asi haiyoprimdiyɨumiigikɨm. Ɨriig.

Krais siya Bɨiyan Inkam Komiigɨn mɨ siya dimɨn taemɨnɨm krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam asi tɨri

15 Mɨ krɨma Krais siir kɨgi, mɨ krɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siya panɨɨngɨn. Dimusi rani, Krais siya Adi Komii siir hɨriinanaɨrgɨn yɨpɨkɨ iikam krɨma kɨg karamae nwowiyɨn. Siya ɨni sakɨsaɨr ywowɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya nonkwokwowɨm ɨni siyar kɨgɨrkakɨn. 16 Dimɨn taemɨn whɨekakɨm yɨm ɨni Krais siyar kɨgɨrkakɨm dimusi rani, dimɨn taemɨnɨm nɨnomor kouanɨm mɨ nuan ɨkɨm yɨm siya siyar nonkwokwoswokɨm. Digworaekwo whɨekakɨm siya nonkwokwowɨm nhɨrɨm yɨm tɨsi krɨmar kɨgɨm mɨ nhɨrɨm krɨma sɨmiir kɨg rani. Yɨm tɨ paekwosɨm mɨ naeyɨu mɨnɨm mɨ digworaekwo nhɨr ɨkɨm yɨm sɨma. Adi Komii siyar tɨrkikɨn Krais siirɨn tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir tɨramɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨ digworaekwo whɨekakɨm yɨpɨkɨ nu ɨiir nwowɨm mɨ kou nwo ɨkɨm yɨm Krais siir inɨg ɨiir asi hainanprapraskikɨm. 17 Bɨiya dimɨn taemɨn ɨma nwowa mɨ yɨo siya ha mɨ okɨn mɨ siya dimɨn taemɨn whɨekakɨm sɨmiir asi kɨgɨrkakɨn sɨmiir maeyau ɨmiirar sɨbgu okrɨpkaiyɨm. 18 Siya ɨni iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm ɨni krɨmiir mwonan ywowɨn mɨ nɨm krɨma ɨni siir pɨunan ywowɨm. Siya siyaɨrgɨn dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya tɨriyɨm iikam krɨmiir yɨpɨkɨ siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn. Krais siirɨn Adi Komii siyar hɨdnɨnsiin ɨdwokɨn yɨpɨkɨ bɨiya nikɨ aonamɨn mɨ siyaɨrgɨn bɨigɨbɨi nɨnsiin ɨdwowɨn ɨe hɨrankɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siya ɨkɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kɨgrɨraowan inkam asi nwokɨn mɨ nu nɨnomor sowiir digworaekwowɨm sɨmiir kɨgrɨraowamɨn inkam nwɨrkɨ bɨ nwokɨn siir kouwɨn. Nɨɨngakɨ nɨɨnga kɨɨnga. 19 Tɨkɨ yaiyɨm yɨm yaimwowaɨrgɨm. Dimusi rani, Adi Komii siya ha naɨngwokɨn siir yɨnisɨmɨn siya siirgɨsiir i ɨiirar kwɨrii ɨski. 20 Dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir sau omomnan nwowɨm, yɨm siya bɨdi yɨmbingiyɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm mɨ iikam ɨkɨm, yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir nwowɨm mɨ yɨpɨkɨ nɨnomor kou mɨ o ɨkɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika Krais siir nhɨeya yɨpɨkɨ paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si naokiinaiiniya saeyar nikworɨpukimaigigɨm tɨ dimɨn biyɨe ɨmiirɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨmiirɨn kwoɨn whɨrua asi nwowaigɨnɨugɨn.

21 Mɨ bɨiya iikam kɨma Adi Komii siiram bɨ naɨngwokɨm mɨ kɨma siir bɨ wakaeyokna apkɨm. Wɨm kɨma dimɨn biyɨe tɨrkɨm. 22 Mɨ Krais siya paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si naokɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn Adi Komii siya kɨmiir asi tɨrkikɨn kwoɨn whɨrua saɨka nwowam. Krais siya tɨriigɨnɨn iikam kɨmiirɨn ɨiya siir pɨu aeya naonama saiir kɨrɨeni tɨrkɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siya kɨmiirɨn asi tɨrkikɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae Adi Komii siir whwonkamɨdan. Mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya kɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn wɨ ha nwokɨ aɨngwowi kɨmiir kwoɨnɨm wadɨekɨm dimɨn biyɨe whɨrkɨ bɨ kɨnyɨskaigikɨm. Mɨ kɨmiirɨn wɨ dimɨn biyɨe whɨr inkam nwɨrkɨ swokɨ boɨn hɨuriiyɨu rani. Nɨɨngaka. 23 Mɨ kɨma Jisɨs Krais siiramɨn hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨnanaei mɨ kɨmiir kwoɨnɨm whwowɨsa nwo karam nwowi mɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe hɨriiyar nwokrɨpkaii dimɨn whɨrkɨ kɨnyɨskai karamaeya nwowi mɨ kisɨna karamae nwowi, Adi Komii siir yɨnisɨmɨn kɨmiirɨn wɨ siya nɨkɨu nami Adi Komii siir whwonkam ɨda hɨriir. Mɨ kɨma Adi Komii siir Yai Wɨn Kɨbiya saiir wakaei mɨ kɨma wa nwokwokɨni tɨ dimɨn kɨbi kɨbi ɨmiiramɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbinɨm kɨmiiram. Mɨ ta Yai Wɨn Kɨbiya Adi Komii siir iikamɨm sɨmiira ya tɨ nuɨn siirɨn hɨnda tɨnda bɨdi boɨnmɨmauu dɨga. Kara Polkɨn, an kara ɨriipɨ hɨriinan ta Yai Wɨn Kɨbiya saiirɨn iikam ɨmiir bɨdiyar mɨ boɨnmɨmauuwa. Ɨriig.

Pol siya iikamɨm om Kolosi hɨranɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn

24 Kara hɨk kɨmiirsiyar mɨ haigɨ wɨndi mɨ kariirɨn ha mɨ ɨgbumbugɨ wɨndi mɨ kara pɨ maɨrgɨmaɨrga mɨ owi. Bɨiya Jisɨs Krais siya kariirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn, kariir iikamɨm, yɨpɨkɨ kariir pɨunan nwowɨm, sɨmiir hɨka ya wɨ kɨmiiram nɨti kɨmiir pɨu ɨmiir kɨmpɨpɨsu haigɨnɨuwam. Mɨ ɨiyɨm kara ta hɨriinan hɨk aiir haiyɨn, ta hɨka bɨiya Jisɨs Krais siya haiya saiir ɨdwo swokɨ ɨnkɨn haigɨngikɨn dɨgɨdɨg sɨmiir nwokiyam. Mɨ ta hɨriinan saiirsika kara maɨrgɨmaɨrga asi nwowi tɨ hɨk hɨriinanɨm sɨmiirsi haiyɨm kɨmpɨpɨsu. 25 Bɨiya kariirɨn Adi Komii siya nɨmbingikɨn siir yai kɨbiya saiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika, kara iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm sɨmiir asi whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm inkamɨn nwɨrni mɨriiyɨn mɨ iikam nhɨrmi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn siir hɨriinan. 26 Bɨiya ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa ya iikamɨm sɨmiirsi haigiprakaigɨm. Mɨ tariinanɨn Adi Komii siya ta siir yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa ya siir iikam ɨmiir bɨdi yɨisiimauuwɨm. 27 Siya krɨmiir nɨisiimauuwam naɨngwokɨn yɨpɨkɨ siir iikamɨm mɨ krɨma ta yai kɨbikɨkɨbi ɨmiirɨmɨn wa nwokɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm mɨ wɨ iikamɨm Isrel sɨmiir pɨugana saiir karamaeyɨm wɨ sɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Mɨ tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ nikɨ haigiprakaiyɨm yɨm tɨ sɨma Krais siya ɨni ini hanɨɨn kɨmiir kwoɨn ɨmiir kwɨrii ɨdwokaiyɨn iikamɨm yɨpɨkɨ Juda iikam tani mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨma maɨrgɨmaɨrga asi nwokɨm mɨ wɨm kɨma ɨiya Adi Komii siya hauuwana siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiir, sɨmiiram nwokwokɨni mɨ siya wɨ kɨmiir hainanprapraskii. 28 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, iikam krɨma ɨkɨ omom omomɨm sɨmiir asi nami sɨmiirɨn Krais siir yai aiir boɨnmɨmauuwam. Krɨma sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn, sɨma dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriyɨugig. Mɨ krɨma sɨmiirɨn Krais siir yai kɨbi kɨbi ɨmiir dɨisiisiimauu. Mɨ krɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir tɨri mɨ krɨma wɨ iikamɨm sɨmiir tɨri sɨma wakaeyokna apam Krais siir yai ɨmiir sɨma tɨra saiir hɨriinan. 29 Kara tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn sɨbgu sɨbgu asi tɨri mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma Krais siir yai kɨbi kɨbi ɨmiir asi sɨbgu wakaeyokna api. Kariir kwoɨnɨn Krais siya kiwɨɨr haigɨn mɨ kara tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir asi tɨrkɨn. Ɨriig.

2

Kolosi kɨmiir iikamɨm sɨma yai bibiyɨeyɨm prɨiyɨksasaeyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriyɨugig

1 Kara ha naɨngwowi wɨm kɨma tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Kara kɨmiiram naɨngwokɨn mɨ kara dimɨn taemɨn kasa bɨ tɨrkɨn kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam iikamɨm om Kolosi hɨranɨm mɨ iikamɨm om Leodisianɨm mɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ bɨiyanɨm mɨ tariinanan ɨkɨm yɨm kariir whwonkam ɨiir bɨ kɨgɨm. 2 Kara tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn ta hɨriinan saiirsi tɨrkɨn kɨmiir kwoɨnɨm wɨ wadɨe nwokɨ sɨbgu owɨm mɨ kɨma ɨrni nwɨrniyam naɨngwokwonanaei mɨ kɨmiir kwoɨnɨm dimɨn taemɨn ɨmiiramɨn sɨbgu naɨngwowi mɨ ta hɨriinan saiirsi kɨma Adi Komii siir asi wakaeyokna apkɨm kɨma tɨra saiir hɨriinan. Kara ha naɨngwowi kɨma Krais siir digworaekwowɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya haigiprakaiyɨm bɨiya sɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm Krais siirgɨsiirɨm yɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiya Adi Komii siya haigiprakaiyɨm yɨm sɨma mɨ tariinan yɨm bɨdi yanaaknɨnkiigiyɨm. 3 Jisɨs Krais sasaɨrgɨn yaimwokɨyaimwo boɨni bwamkɨbwamɨn dimɨn taemɨn whɨekakɨm sɨmiir bwamkɨbwam ɨmiir.

4 Kara kɨmiirɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm Krais siirɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwi mɨ ta hɨriinan saiirsika iikamɨm wɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyai rani, ɨkɨ sɨmiir yai bibiyɨeyɨm prɨiyɨksasaeiyɨm sɨmiir. 5 Kara kɨmaka mɨ o karamaeka wɨndi, kara kɨmiiramɨn ɨna mɨ aɨngwowɨn. Kara ha naɨngwowi kɨma ɨni wadɨeyar nwowɨm mɨ ta saiirsika kɨma Jisɨs Krais siiramɨn nhami nhami panɨɨnsi yaɨngwo tɨbmiisi. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kara kɨmiiramɨn maɨrgɨmaɨrga asi nwowi. Ɨriig.

Krɨma mɨ Krais siya krɨma ɨni kwoɨn whɨrua nwowɨm mɨ krɨma ɨkɨ nɨksɨsae yai bibiyɨeyɨm sɨmiir kɨpi wakaeyokna ap.

6 Bɨiya Krais siiram kɨma naɨngwo tɨbmiiya saiir hɨriinan mɨ tariinanɨn kɨma kwoɨn whɨrua saɨka dwo. 7 Mɨ kɨma saɨka wɨ nwɨruwar nwowɨskii, paemiiyɨm pae ɨiir nonkworɨnuwiyɨn nu aowa op nae mɨn kiyaiyam mɨ ɨiyɨn paeyɨnɨm omaka aiir nonkwowɨni ɨkɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ tɨ hɨriinan sɨma tɨrɨm saɨka sɨma nɨnkiamasuɨm, yɨpɨkɨn paemii ɨiyɨn paeyɨnan nwowɨn kɨma Krais siir yai kɨbiya yɨpɨkɨ bɨiya krɨma nikɨ boɨnmauuwa saiir saiira wakaeyokna apnanae mɨ maɨrgɨmaɨrga Adi Komii siiram dwo. Dimusi rani, dimɨn taemɨnɨm siya tɨrkiyɨm kɨmiir sɨmiirsika.

8 Kɨma, kɨmasiyar mɨntaraona. Kɨma iikam nhɨrmiyam kɨpi kiwaki sɨma nɨtam mɨ kɨmiirɨn ɨkɨ yai bibiyɨeyɨm kwoɨnkɨ prɨinaɨngwo boɨniyɨm, kɨmiir boɨnmɨmauuwam kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyam mɨ sɨmiirɨn kɨmiir nɨksɨsaeyɨm. Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨm yɨdiwi wanwiyaemi yaiyɨm mɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm nuan uridyɨu bibiyɨeyɨm sɨɨmɨm sɨm boɨnikɨm. Yɨm sɨma Krais siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir bɨ boɨnmɨmauuwikɨm. 9 Kɨma sɨmiir yai bibiyɨeyɨm sɨmiir kɨpi wakaeyokna ap. Dimusi rani, Krais siya ɨni Adi Komii siir hɨriinanar swokɨ owɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siirɨm yɨm ɨni Krais siir kwoɨn arar haigi okaiyɨm. Mɨ yɨm tɨ digworaekwowɨm yɨm krɨmiir nɨisiimauugɨm hɨnɨɨn Adi Komii siya panɨɨngɨn. 10 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨma Jisɨs Krais saɨka namasuwi mɨ kɨma wɨ siir digworaekwokɨ naokɨngugunɨnkɨni mɨ kɨma wɨ kɨrɨeya yɨpɨkɨ Adi Komii siya hauuwa kɨmiir wɨ saiir kɨrɨe karamae nwo rani. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm nɨnomor kouanɨm mɨ nuan ɨkɨm dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiirar nwowɨrkakɨm hɨnda tɨnda yɨm Jisɨs Krais siya bɨdi ikworɨpukimaigiyɨm.

11 Mɨ iikamɨm sɨma kɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr hai karamae nwowa kɨmiirɨn saeya bɨ mɨ ɨisiimauugɨm wɨm kɨma Krais siirgɨm. Nɨɨngaka. Kɨma mɨ Krais siya wɨm kɨma ɨni pɨu kwɨruwa ɨrɨpar ywowɨskiyɨm mɨ wɨm kɨma dimɨn biyɨe ɨmiirɨn digɨumii bɨdi haimriyɨugigɨm. Mɨ ta siir kɨma wakaeyokna apa saeyaɨrga kɨmiir nɨisiimauuwa hɨnɨɨn wɨm kɨma Krais siir wakaeyokna apikɨm, kɨma tɨ siyɨuɨn mɨoɨs kɨtiyopnɨr haiiyɨn si bɨ napikɨm. Nɨɨngaka. 12 Bɨiya ɨiya inkamɨm op baptaisiyɨm ya tariigɨna ya ɨni Krais saɨka naonamnan ywowa mɨ sɨma kɨmiirɨn pa haɨngikaigii. Mɨ ɨiya sɨma kɨriirɨn op hɨrankɨ swokɨ kɨbokiinaiiniiyɨm mɨ kɨma ha namɨkwomaiyɨuwiyɨm, ya tariigɨna ya ɨni Bɨiyan Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ Krais siir hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn siir kɨrɨeya ɨni saiir hɨriinan ywowa mɨ siya kɨmiirɨn saɨkar nɨnkɨn kinɨnsiin ɨdwokikɨn. Dimusi rani, kɨma siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. 13 Bɨiya kɨma dimɨn biyɨe tɨrkɨm mɨ kɨma kɨmiir kwoɨn ɨmiirar napkɨm mɨ tɨ dimɨn biyɨe hɨriinanɨm iikam kɨmiirɨn biyɨe sɨma nwowaigɨnɨugɨm mɨ kɨma siyɨuɨn. Mɨ iikam kɨmiirɨn Adi Komii siya kinɨnsiin ɨdwokɨn Krais saɨka mɨ kɨma kwoɨn wɨn asi haigɨm. Dimusi rani, dimɨn biyɨe biyɨeyɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm yɨm siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm tɨ kamɨm sɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr haiyɨm sɨmiirɨn wɨ mɨoɨs sɨma kɨtiyopnɨr haiya wɨ saeya nwowaigɨnɨu rani, Adi Komii siir yɨnisɨsɨm nwowamɨn. Nɨɨngaka. Kɨma Adi Komii siir yɨnisɨmɨn wɨ ta mɨoɨs kɨma kɨtiyopnɨr haiya wɨ saiirsi nwo rani. Nɨɨngaka. 14 Dimusi rani, Jisɨs Krais siya paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir naokɨn mɨ tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ siyɨu Komii siya boɨnhɨuriyɨuwɨm kɨmiir, kɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirsi yɨm Adi Komii siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Yɨm tɨ yaiyɨm, yɨm saɨka bɨdi yɨnkɨn aonamɨm. 15 Adi Komii siya bɨdi ikwowaisiigiyɨm yɨu bibiyɨeyɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨrɨekakɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm tɨ dimɨnɨn Krais siya tɨrɨn siir kɨrɨeni, paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si nɨnkɨn ɨrɨnugiyɨn mɨ sɨmiirɨn siya bɨdi ikwowaisiigiyɨn iikam ɨmiir nɨisiimauuwam hɨnɨɨn siya kɨrɨe komiigakɨn mɨ yɨm sɨma ɨni nɨɨnga ywowɨm. Ɨriig.

16 Mɨ tɨ siyɨu komii siir yaiyɨm yɨpɨkɨ ha boɨniyɨm nɨm krɨma mɨiyɨk rani mɨ ha daonam yɨm bɨdi dɨgiyɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, inkam nwɨrkɨ kɨmiir hɨdi Judami siyɨu komii si kɨma wɨ siir yai kɨpi wakaeyokna siya kɨmiirɨn uruwai siyaowai mɨ nae mɨnɨm sɨm boɨni. Nɨɨngaka. Mɨ siyɨuɨn nae mɨniyɨn kɨma naeiyɨn mɨ op mɨn kɨma kwiyaeiyɨm mɨ ɨiyɨm pɨu kɨma mɨ siisiyɨm kɨma sɨmiir kɨpi wakaeyokna ap mɨ Adi Komii siir inɨgɨn kɨpi mɨ hainan mɨ bwanɨn siir ɨiyɨm bwan wɨnkɨ nɨtanɨm sɨmiir nɨkriyɨm yɨpɨkɨ kɨma hainani Adi Komii siir mɨ ɨiya Judakɨm siiskuwakiya pɨu dimɨn taemɨn whɨr tɨr karamae nwowiya aka mɨ dimɨn taemɨn nhɨrɨm tɨ hɨriinan nwo ɨkɨm mɨ sɨma kɨmiirɨn wɨ tɨ Juda sɨmiir siyɨu komii ɨiirsi hɨd rani. Nɨɨngaka. 17 Yɨm tɨ digworaekwowɨm yɨm ɨni aknaɨnan ywowɨm yɨm krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨmiir nɨisiimauugɨm. Yɨpɨkɨ wɨ mhoɨiya nɨmbiyami yɨm dimɨn kɨɨngɨkɨɨn ɨmaɨrgɨm Krais siya tɨranɨm. Krais siya ha nɨtɨn sɨmiirɨn kɨmɨdiniya siya inɨ tɨrni mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiyanɨm yɨm ɨni inɨg karamae ywowɨm. 18 Kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ kɨmiir hɨdɨm sɨmiir yai ɨmiir kɨpi wakae. Dimusi rani, yɨm sɨma tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨm, wɨm kɨma Adi Komii siir bɨ wakaeyokna apikɨm. Dimusi rani, wɨm kɨma Adi Komii siir paekwosɨmɨn siir inɨg ɨiir bɨ hainankɨm. Tɨ hɨriinanɨm sɨmiir kɨpi wakae! Yɨm sɨma ha boɨnkɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm nhwo sɨma whɨnkɨgɨm iikam krɨmiirɨn ha nɨnoknɨnkɨnkɨm nɨm krɨma sɨmiirar hainanikɨm. Yɨm sɨma pɨ nɨksɨsaekɨm mɨ sɨma sɨmarɨn hɨnɨɨna boɨnkɨm yɨm sɨma inɨgak iikam tani yɨm sɨma Adi Komii siir paekwosɨmni inɨg hainanikɨm mɨ tɨ iikam biyɨe biyɨeyɨm yɨpɨkɨ nantamyɨriyɨriyɨm yɨm sɨma sɨmiir kwoɨn ɨmiirarar napikɨm. 19 Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨm Krais saɨka ɨrɨpa bɨ namasugɨm. Krais siya ɨni mwonan ywowɨn mɨ nɨm krɨma iikamɨm saɨka namasuwɨm, nɨm krɨma ɨni siir pɨunan ywowɨm. Pɨu aiirɨn mwo ɨeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ kɨu mai mɨnɨm mɨ kɨp ɨkɨm yɨm ɨni ɨrɨpar yɨnkiamasuɨm. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨm ɨni pɨunan ɨrɨpa bɨdi yɨnkiamasuɨm. Dimusi rani, sɨmiirɨn Adi Komii siya hauugɨn siir kɨrɨe aiir.

Krɨma naonami wɨ Krais saɨkar waiyayokiyokɨii

20 Iikam kɨma, krais saɨka bɨdi yaonamɨm mɨ kɨmiirɨn rɨrmiiya siya bɨdi ywowaigɨnɨugiyɨn tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm tɨ nuɨn siirɨm sɨmiirsi mɨ kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ iikamɨm nuanɨm sɨma napam naɨngwowiyɨm sɨmiir kɨpi wakaeyokna ap mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya wɨ hɨnɨɨna boɨni sɨmiirɨn sɨma wadɨekɨm. Mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm iikamɨm nuanɨm sɨma napiyɨm sɨmiir sɨmiira dimusi wakaeyokna apkrɨpkaii? Mɨ kɨma iikamɨm sɨmiir siyɨu komiiyɨn siir yaiyɨm sɨmiir dimusi wakaeyokna api yɨpɨkɨ ha boɨnɨm, 21 kɨma dimɨn sɨm whɨr kɨpi swokɨ tɨrsran mɨ dimɨn sɨm whɨr kɨpi swokɨ pikomyaskii sran mɨ sɨmiirɨn kɨpi mɨ ae. Nɨɨngaka. 22 Yɨm tɨriigɨnɨm yɨm inkamni ara yaigɨm yɨm Adi Komii siir hɨrankɨ bɨ nɨtkɨm. Krɨmiirɨn nae Adi Komii siya hauugɨn mɨ krɨma sɨmiirɨn kɨpi boɨnwaeyo. Nɨɨngaka. Krɨma sɨmiirɨn ha dae! 23 Mɨ tɨ siyɨu komiiyɨn yɨo krɨmiir kwoɨn ɨiir kiyaigɨn krɨma ha nwokɨ aɨngwowɨm yɨm wadɨekɨm mɨ krɨmiirɨn wɨ sɨma nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm paekwosɨm sɨmiir inɨg ɨmiir hainanam mɨ dimɨn taemɨnɨm krɨmiir pɨugɨ tɨram naɨngwowiyɨm sɨmiir nwokɨ kikɨntɨmdɨnuwɨm mɨ krɨma wɨ krɨmiir pɨu ɨmiir nwokɨ onkwobumbunɨnkɨnɨm mɨ yɨm tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm yɨm wɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani, tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiir nikwowaisiigigɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

3

Adi Komii siya kɨmiirɨn Krais saɨka nɨnkɨn hɨdnɨnsiin ɨdwokikɨn omwaiwaiyayokiyokɨiyɨm

1 Bɨiya Krais siya naonama siya krɨmiirsi naonamkɨn mɨ siirɨn Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwoki omwai waiyamɨn. Tɨriigɨnɨn yɨo tɨ hɨnɨɨngɨn iikam krɨmiirɨn Adi Komii siyar hɨdnɨnsiin ɨdwokikɨm omwai swokɨ waiyayokiyokɨiyam mɨ Krais saɨka nwowam. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨmiir bɨiyan siyɨuɨn yɨo bɨdi dɨgiyɨn mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm nuanɨm wɨ sɨmiiram kɨpi naɨngwo mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir om hɨranɨm sɨmiiram daɨngwo sɨmiir wakaeyokna apam, maeyauwa Krais siya nɨdwowiya Adi Komii siir ɨɨna ɨniiga saiir kingiin hɨr mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir kɨrɨeya ɨni siyar nonkwowa mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨm ɨni siyar kɨgɨrkakɨm. 2 Kɨma dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir om hɨranɨm sɨmiiram daɨngwo, kɨma dimɨn taemɨnɨm tɨ nuɨn siirɨm sɨmiiram kɨpi naɨngwo. 3 Kɨma dimɨn taemɨnɨm siir omɨn nɨnomor kou hɨranɨm siir hɨr nwowɨm sɨmiiram daɨngwo. Dimusi rani, kɨma dimɨn taemɨn biyɨe biyɨeyɨm yɨpɨkɨ bɨiya kɨma napɨm sɨmiirsi bɨdi yaowɨm mɨ iikam kɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi hɨdnɨnsiin ɨdwowɨm Krais saɨka mɨ kɨma saɨka ɨni nwɨruwar ywowɨskiyɨm mɨ kɨma ɨni kwoɨn wɨnkakar ywowɨm mɨ kɨmiir kwoɨn wɨnɨn yɨo ɨni Adi Komii siyar kɨgrɨraowɨn siir naeyɨuni. 4 Krais siya krɨmiirɨn mɨnam tɨrkɨn krɨma saɨka ɨrɨpa nwowɨm mɨ mhoɨiya siya wa swokɨ ɨti mɨ siya wɨ siya siyar nanaaknɨnkiinaei mɨ krɨma wɨ saɨka nwowi mɨ krɨma saɨka nwowi mɨ krɨma wɨ Adi Komii siir dimɨn kɨbi kɨbi ɨmiir haii. Ɨriig.

Kɨma kwoɨn wɨn bɨdi haiyɨm mɨ kɨma dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirarar dap

5 Wɨm kɨma yaeya kwoɨn wɨn bɨdi haiyɨm mɨ kɨma kɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn sɨbgu sɨbgu kɨntɨmdɨnu dimɨn biyɨe biyɨeyɨm kɨma naɨngwowiyɨm kɨma tɨram yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir nwowiyɨm sɨmiirsi. Kara tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm sɨm boɨni. Dimɨn taemɨnɨm iikam kɨma naɨngwowiyɨm kɨma tɨram, hɨi prɨinanae prɨinae mɨ kam sɨma sɨma nɨnwoanwona ɨrɨpa pɨu mɨ dimɨn biyɨe biyɨeyam kɨgmaɨr mɨ dimɨn taemɨn biyɨe whɨekakam naɨngwokwo, dimɨn taemɨnɨm inɨg hainaniyɨm sɨm hanɨɨn nwowɨm Adi Komii siir ɨgsop aiir nokwokairinam. 6 Mhoɨiya iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai aiir wakaeyokna ap karamae nwowɨm sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya tɨoɨdwomaii. Dimusi rani, sɨma dimɨn biyɨe tɨrkɨm, tɨ kara boɨnɨm kɨmiir sɨmiir tɨrkɨm.

7 Mɨ bɨiyarɨn wɨm kɨma kɨmiir kwoɨn ɨmiirar napkɨm mɨ kɨma dimɨn biyɨe bɨdiya mɨ tɨrɨm tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ wɨ mhoɨiya Adi Komii siya tɨoɨdwomai. 8 Mɨ tariinanɨn kɨma sɨmiirɨn digɨumii haimriyɨugig mɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm yɨm hindara dinangrimiigig. Ɨrɨka nwɨrɨkan ɨo whwonkam kɨpi nanao mɨ ɨo kɨpi ɨnwo anwo mɨ kɨmiir yopii adɨm mɨ iikam nhɨr ɨkɨm sɨmaka kɨpi ɨnkɨnwaomwarkɨi boɨn mɨ kɨma yai bibiyɨe kɨpi boɨn mɨ dimɨn taemɨn biyɨe nhɨrɨm tɨ sɨmiir hɨriinanɨm sɨmiir kɨpi mɨ tɨr. 9 Mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma boɨniyɨm ɨrni nwɨrni kɨpi prɨiyɨksasae. Dimusi rani, wɨm kɨma tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii bɨdi haimriyɨugigɨm tɨriigɨnɨm kɨma tɨrɨm ɨiya kɨma Adi Komii siir nikɨ wakaeyokna ap karamae nwowa saiir. 10 Dimusi rani, tariinanɨn kɨma ɨni inkam wɨn ywokiyɨm. Adi Komii siya kɨmiirɨn ɨrɨpa bɨ tɨrkɨn siya kɨmiirɨn yapa yapa tɨrkɨn mɨ kɨmiir kwoɨnɨm siyar kisɨsaena haigiraraowi mɨ kɨma iikam mɨiyɨk asi nɨmbiyami mɨ wɨ Adi Komii siir hɨriinan asi nwowi mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma siir asi sɨbgu ɨnoknɨnkɨni kɨma tɨra saiir hɨriinan. 11 Tɨ dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya tɨrɨm kɨmiir sɨmiirsi, yɨo dimɨn komii rani, iikamɨm Grikmi pɨugana saiirɨm mɨ Judami pɨugana saiir ɨkɨm mɨ yɨpɨkɨ sɨmiir mɨoɨsɨm mɨ kɨtiyopnɨr haiyɨm mɨ yɨpɨkɨ mɨ kɨtiyopnɨr hai karamae mɨ owɨm mɨ sɨma skuramar mɨ amka wɨndi mɨ sɨma skuram mɨ am karamae mɨ oka wɨndi mɨ sɨma digworaekwokɨ mɨ aokɨngugu nankaigɨ wɨndi mɨ sɨma paeprikabar mɨ oka wɨndi, yɨm tɨriigɨnɨm yɨm dimɨn komii rani. Mɨ dimɨnkɨdimɨnɨn inɨgakɨn yɨo tɨ si, Krais sasaɨrgɨn inɨgakɨn mɨ yɨo siya iikam yɨpɨkɨ siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm ini hanɨɨn sɨmiir kwoɨn ɨmiir kwɨrii ɨdwokaiigɨn. Ɨriig.

12 Adi Komii siya kɨmiir bɨdi yɨmbinɨn siir iikam nwowam mɨ siya kɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwonanae rani. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiiram naɨngwokwonanaei mɨ sɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨkɨ mɨiyɨk ɨiirar tɨrhaigɨnɨu. Kɨma kɨmamar kɨpi naɨngwona hɨnɨɨn, kɨma inɨgak iikamkɨm. Mɨ kɨma kɨmamarɨn hɨnɨɨna daɨngwo, inɨg karamae iikamkɨm mɨ iikam nhɨrɨm sɨmiiram kiwaki sɨma sɨmiir kwoɨn ɨmiirar napɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirsi mɨ wɨm kɨma tɨ siirsiyɨn hɨnɨɨna daɨngwo kɨmiir kwoɨnɨn yɨo hindara dinan ɨtkɨnki mɨ nhɨrmaka kɨpi nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨn sɨmiirɨn sɨmiir siyɨu ɨiirar kɨgnɨnkɨn tɨrki. 13 Mɨ kɨmiir inkam nwɨrɨn siya dimɨn biyɨe inkam nwɨrni tɨri mɨ yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo tɨ dɨgi mɨ kɨma siir dimɨn biyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiigi. Mɨ kɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm yɨm Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, wɨm kɨma ɨriipɨ hɨriinan tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn siirar timɨ tɨr, ɨkɨ iikam nhɨrɨm kɨmaka nɨnkɨnyaeyaowiyɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir timɨ haiyoprimdiyɨumiigi. 14 Ɨkɨ dimɨn taemɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir kouɨn ɨni naɨngwokwonanae saeyar ywowa tariigɨna ya ɨni bɨigɨbɨi saeyar ywowa. Mɨ ta naɨngwokwonanaeya ɨkɨ digworaekwo kɨbi kɨbi nhɨrɨm sɨmiirɨn ɨni saeyar kakprinonkwowɨm. Tariigɨna ya ɨni pɨuwopnan ywowa, pɨuwopa inkamkɨ kikogiya yɨuɨsa siya kaiya saiir kikogrɨnuwam. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn ɨni nwɨrniyam naɨngwowiyɨn yɨo ɨni pɨuwopnan ywowa yɨpɨkɨ iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwana kwoɨn whɨrua sɨma nwowam. 15 Krɨmiirɨn Krais siyar tɨrkikɨn ɨrɨka nwɨrɨka nongwomamaɨr aeyamɨn mɨ krɨma tɨ hɨriinan dimɨnɨm tɨ krɨmiir tɨr nwokaiyɨm sɨmiiram kiwaki. Mɨ yɨm tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm yɨm dimɨn whoɨmoni rani. Bɨiya kɨmiirɨn Adi Komii siya nɨkɨunakɨm mɨ kɨmiir kwoɨnɨm siya kiyaigɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ pɨu kwɨruwa asi nwowi mɨ wɨ Krais siir dimɨn taemɨn ɨmiir asi haii kɨmiir kwoɨn ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyam. Mɨ kɨma wɨ boɨn wadɨeki. Dimusi rani, tɨ sɨmiirsika. 16 Mɨ Krais siir yaiya ini hanɨɨn kɨmiir mhɨi kwoɨnau kwɨrii ɨdwokai kɨɨni mɨ kɨmiir kɨgɨrkaki mɨ mhoɨiya kɨmiirɨn wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi ɨrni nwɨrni whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiya Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiir yɨpɨkɨ kɨma boɨnmɨmauuwɨm iikam nhɨrmi mɨ kɨma nɨkɨm dimɨn taemɨnɨm sɨmiirsi saiir hɨriinan. Kɨma Adi Komii siir boɨn wadɨeki mwaiyɨm yokwo sam hɨr nwowɨm kɨma waowiyɨm sɨmiir hɨriinan mɨ mwaiyɨm kɨma mɨ waowiyɨm omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨr sɨmiir hɨriinan mɨ kɨma mwaiyɨm kɨrɨe kɨmiir kwoɨn ɨma nwokrɨpkaiyam wao. 17 Mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriyɨm mɨ kɨma boɨni ɨkɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriyɨm, yɨm Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siir nɨkrigɨm. Kɨma Adi Komii siir boɨn wadɨeki dimusi rani, dimɨn kɨbi kɨbiyɨm yɨpɨkɨ Krais siya tɨrɨm kɨmiir sɨmiirsika. Ɨriig.

Iikamɨm nonkwonam mɨ sɨmiir yɨnisɨsɨm ɨkɨm sɨmiir boɨnka

18 Mɨ wɨm kɨma wigɨm yɨpɨkɨ kamkak nwowɨm, kɨma dimɨn taemɨnɨm kɨmiir kam ɨma boɨniyɨm sɨmiir wakaeyokna. Tɨkɨ siyɨu hɨriinanɨn yɨo ɨni ywowɨn. Dimusi rani, wɨm kɨma Bɨiyan Inkam Komii Krais siir yai wakaeyokna apkɨm. 19 Mɨ wɨm kɨma kamɨm kɨmiir wig ɨmiiram daɨngwokwonanae. Sɨmiirɨn biyɨe kɨpi nwo mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriyɨm kɨma sɨmiirɨn yai biyɨe wara kɨpi boɨn. 20 Mɨ wɨm kɨma yɨnisɨsɨmɨm wɨm kɨma kɨmiir yopii adɨm sɨmiir yai ɨmiirar wakaeyokna. Dimusi rani, yɨm tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm yɨm Bɨiyan Inkam Komii Adi Komii siya big nasmɨrwaiya sɨmiiram nwowi. 21 Mɨ wɨm kɨma adɨm, wɨm kɨma kɨmiir yɨnisɨsɨmɨm sɨmiir hindara kɨpi nokwao boɨn mɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiir kɨpi kiyai maɨrgɨmaɨrga nwo karamae sɨma nwowam mɨ sɨmiir grabaigɨnɨu karamae nwowam. Ɨriig.

22 Mɨ wɨm iikamɨm yɨpɨkɨ ɨkɨ kamɨm inɨg komii komiigakɨm sɨmiir mɨriiyɨm umɨr mɨn hai karamae nwowiyɨm, kɨma kamɨm kɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir whwonkam ɨda ara kɨpi mɨrii ɨiya sɨma kɨmiir kɨgrɨraowiyɨm ɨinokɨinokɨn kɨma mɨi wadɨe ɨmiirarar mɨrii. Dimusi rani, kɨma tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ kɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiiraram mɨrii rani mɨ kɨma ha tɨr tani sɨmiirɨn. Dimusi rani, wɨm kɨma pɨ boriisopi Bɨiyan Inkam Komii siya maɨrgɨmaɨrga kɨmaka nwo karam nwowɨm. 23 Kɨma iikamɨm sɨmiiraramar mɨrii rani. Wɨm kɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siiram mɨrii. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨma kɨmiir mɨi ɨmiirɨn sɨbgu donkworɨnu mɨriikrɨpkai. 24 Kɨma dimɨn mɨiyɨk ɨmiirar tɨr. Dimusi rani, wɨm kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm mhoɨiya omɨn nɨnomor kou hɨranɨn Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ bɨmbɨuwi tɨrwɨn tani bɨiya siya nɨmbina siir yokwo aiir saiir hɨriinan. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨma tɨ nu ɨiirɨn mɨiyɨm sɨbgu sɨbgu mɨrii. Dimusi rani, wɨm kɨma ɨinokɨinokɨn Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siiram mɨrii mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨbgu sɨbgu asi mɨrii. 25 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe tɨriyɨm, mhoɨiya sɨmiirɨn wɨ dimɨn biyɨe Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya tɨrhaigɨnɨuwi. Dimusi rani, tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirsika. Mɨ siya iikam whɨekakɨm sɨmiiramɨn ɨni hɨriinanar mɨ aɨngwowɨn mɨ siya krɨmiir whɨekakarɨn wɨ hɨriihɨriinankɨnar hɨdi. Ɨriig.

4

1 Mɨ wɨm kɨma kamɨm bɨi nwowiyɨm kɨma tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kɨmiir mɨriiyɨm sɨmiir sɨbgu tɨr. Dimusi rani, kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm kɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn kɨmiir kɨgɨrkakiyɨn siya ɨni siir om ɨiir nwowɨn mɨ kɨmiirɨn ɨni siyar kɨgrɨraowɨn. Ɨriig.

Iikamɨm nhwo Adi Komii siiram kwɨsboɨniyɨm sɨmiir boɨnka mɨ tɨ siyɨu hɨriinanɨn tɨ kɨma tɨrɨn yɨo ɨni ywowɨn

2 Kɨma Bɨiyan Inkam Komii Adi Komii siiramɨn hɨriiyar kwɨsboɨnanae. Kɨpi dɨgi. Mɨ ɨiya kɨma kwɨsboɨniyɨm nhwo mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm kɨma boɨnanɨm sɨmiirɨn sɨbgu sɨbgu daɨngwo omok boɨn mɨ siir boɨn wadɨeki. 3 Mɨ ɨiya kɨma nhwo kwɨsboɨniyɨm Bɨiyan Inkam Komii siiram kɨma iikamɨm tɨranɨm krɨmiiram warar srɨi siiramɨn mɨnam, krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ nɨm krɨma wa nwokɨ kiwakiyɨm Krais siir yai aiir boɨnmɨmauuwamɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika iikamɨm wɨ sɨmiir nwokɨ wakaeyoknam. An kara maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir tɨr asi hɨugrɨpkɨikikaii. Dimusi rani, an kara siir yai ɨmiir boɨnmɨmauugɨn. 4 Kɨma Adi Komii siiramɨn mɨnam kwɨsboɨnki kariirɨn wɨ siya nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm Krais siir yaiyɨm sɨmiir sɨbgu boɨnmɨmauuwɨm bɨiya kara nikɨ boɨnmɨmauuwa sɨmiir iikam ɨmiir saiir hɨriinan Adi Komii siya boɨnkiya kariir saiir hɨriinan.

5 Mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriyɨm, iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna ap karam nwowiyɨm sɨmaka, kɨma sɨbgu daɨngwo omok. Mɨ kɨma ɨi kwɨra hɨnɨɨna tɨram kɨpi kiwaki, dimɨnɨn wadɨe nwokaram nwowiyɨn siir tɨram dimusi rani, kɨmiir ɨiyɨm hoɨmgak nwo rani. 6 Mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma boɨnmɨmauuwɨm sɨmiir yɨm wadɨekɨm, yɨm ɨni waɨm naeyɨm kɨma naeiyɨm sɨmiir ɨdwo nɨkrɨnkɨnkiiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, tɨ dimɨn taemɨnɨm iikam ɨma srɨii kɨmiir mɨ kɨma wa sɨbgu ɨnoknɨnkɨn boɨnkii sɨmiirɨn. Ɨriig.

Pol siya Tikikas Onisimas sowiir nɨkropkiko

7 Kara Tikikas siirɨn kɨmiiram mɨnam nɨkropkikɨn siya dimɨn taemɨnɨm kara tɨrɨm wɨ kɨmiir nwokɨ boɨnmauuwɨm. Siya krɨmiir nomiiyau kɨbikɨn yɨpɨkɨ kara naɨngwokwonanaeiyɨn. Siya inkam wadɨekɨn mɨ kariir dimɨn taemɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ siya mɨ kara krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii siir mɨi aiirɨn krɨrar mɨriigo. 8 Kara siir bɨdi yɨkropkiyɨn kɨmiiram mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm wɨ siya boɨnmɨmauuwi kɨmiirɨn. Mɨ siya kɨmiirɨn wɨ mɨn boɨnmɨmauuwi dimɨn taemɨnɨm krɨma tɨrɨm sɨmiir mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨmiirɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga siya nwowaigɨnuwi. 9 Mɨ kara Onisimas siirɨn saɨka bɨdi yɨnkɨn ɨkropkiyɨn kɨmiiram waraur. Onisimas siya krɨmiir nomiiyau kɨbigɨn mɨ siya kɨmiir inkam nwɨrkɨn. Mɨ ɨiya sowa nɨmbinii mɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm krɨmiir tɨr nɨmbimbɨiyamɨm wɨ sowa ninɨ boɨnmɨmauuni. Ɨriig.

10 Aristakas, yɨpɨkɨ tɨ kanaka tɨr nɨnkɨn hɨugrɨpkɨikikaiyɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiir, siya mɨ Mak siya sowa kɨmiir nokboɨnmamaɨrgiko. Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Makɨn yɨo Banabasni nomiiyaugɨn mɨ bɨiya kara kɨmiirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnmauugɨn siya nɨti kɨma siirɨn wɨ sɨbgu kɨgrɨrao. 11 Josua yɨpɨkɨ siir inɨg whɨrɨn ha dapiyɨn Jastas, yɨo kɨmiir mɨ okboɨnmamaɨrgikɨn. Kamɨm nwoɨmgɨnwoɨmuwaɨrgɨm Juda sɨmiir pɨugana saiirɨm yɨpɨkɨ Krais siir yai aiir sɨbgu wakaeyokna apiyɨm mɨ kariirɨn sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiir tɨramɨn mɨ kariirɨn maɨrgɨmaɨrga sɨma nwowaigɨnɨugɨn.

12 Epafrasɨn yɨo kɨmiir mɨ okboɨnmamaɨrgikɨn. Yɨo siya om Kolosiyan inkamkɨn mɨ siya Krais Jisɨs siir mɨi aiir mɨriigɨn. Mɨ ɨinokɨinokɨn siya Adi Komii siiramar kwɨsboɨnanaeikɨn kɨmiir kɨrɨe haigɨnɨuwam. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wɨ kɨrɨe nwokɨ owɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siirɨm sɨmiiram mɨ ta hɨriinan saiirsika wɨ hanɨɨngɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨni dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm kɨma wakaeyokna apam. 13 Kara tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨn mɨ kara sɨmiirɨn pa boɨnmauugi kɨmiirɨn. Siya iikam kɨmiiramɨn nhami nhami bɨ mɨriinanaekɨn mɨ ɨriipɨ hɨriinan iikamɨm Leodisia hɨranɨm mɨ Hirapolisan ɨkɨm. 14 Mɨ Lukɨn krɨmiir paowai mɨn udi inkam kɨbiyɨn mɨ Dimas siya, sowa kɨmiir nokboɨnmamaɨrgiko.

15 Mɨ kara nokboɨnmamaɨrgini hanɨɨnaka wɨ kɨma nokboɨnmamaɨrgi iikam ɨmiirɨn yɨpɨkɨ nomiiyauɨm om Leodisia hɨranɨm sɨmiiramɨn. Sɨma mɨ Nimpa saeya mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ saiir omaka hɨr haɨngiriyɨu owɨm Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanɨm sɨmiir warar nokboɨnmamaɨrgi. 16 Mɨ ta yokwowa maeyaua tɨ yai ɨma nwowa kɨma sɨmiir mwaɨn dɨgnaowidi mɨ kɨma sɨmiirɨn wɨ iikamɨm Adi Komii siirɨm om Leodisia hɨranɨm wɨ sɨmiiram hauugi mɨ yɨm wɨ sɨma mɨ mwaɨnɨm. Mɨ ta yokwowa kara hauugiya sɨmiiram mɨ ya wɨ kɨmiiram swokɨ hauugii mɨ kɨma wɨ kɨmiir om hɨr nikɨnɨ mwaɨnɨuwɨm. 17 Mɨ kɨma Akipas siirɨn hɨnɨɨna boɨn, siya mɨiya Bɨiyan Inkam Komii siya boɨnkiya siir siya mɨriiyam siya saiir mɨrii mɨ siya saiirɨn hɨriiyar dɨgig.

18 Kara Polkɨn, tɨkɨ yaiyɨm yɨm kariir ɨɨngar nonkwowɨnkikɨn, tɨ kɨmiir nokboɨnmamaɨrgiyɨm. Kɨma sɨmiirɨn kɨpi naɨngwo owouu, an kara ɨni maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya ɨni saiir tɨrar nikɨ hɨugrɨpkɨikikaiyɨn. Kara hɨnɨɨna naɨngwowi Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naɨngwobumbuwa wɨ kɨmakar nwowi. Ɨriig.

1 Tesalonaika

1

2

3

4

5

1 TESALONAIKA

Ɨiya Pol siya om Korin hɨr nwowɨn mɨ siya ta yokwowa ha wɨnkikɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Tesalonaika hɨranɨm sɨmiiramɨn. Bɨiyan siya tɨ om ɨiir nikɨ okɨn mɨ ɨiya Timoti siya hɨriir nɨmbiyamɨn mɨ siya kɨmɨdiniya Pol siir inɨ boɨnɨu, Juda iikamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowiyɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn hɨk sɨma hauuwi. Mɨ ta hɨriinan saiirsika Pol siya ta yokwowa saiir asi wɨnkikɨn mɨnsika iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm wɨ saeya nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmiiya wɨ hɨriiyar nwokɨ onkworɨnukrɨpkaiyɨm mɨ wɨ siyar nwokɨ ɨtbugiyɨm. Siya ɨiya Jisɨs siya nɨtana saiir yaiyɨm kasakasa bɨ wɨnkɨn. Ɨriig.

1

1 Pol, Sailas mɨ Timoti, krɨma ta yaiya yokwoni wɨn hauugika iikamɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir pɨugananɨm om Tesalonaika hɨranɨm kɨmiirɨm. Kɨma Adi Komii mɨ Bɨiyan Inkam Komii, Jisɨs Krais sowiirgɨsowiirniigɨm. Mɨ krɨma ha naɨngwowi Adi Komii mɨ Jisɨs Krais siya, sowa naɨngwobumbu mɨ ɨrɨpa nongwomamaɨr aei kwoɨnɨn wɨ kɨmiir nwokɨ hauugiyɨm.

Mɨ Tesalonaika sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨeka mɨ saeya ɨni wadɨeyar sɨbgu owa.

2 Mɨ krɨma ɨinokɨinokɨn Adi Komii siirɨm kwɨsboɨniyɨm, krɨma siirɨn ha boɨn wadɨeikɨm. Dimusi rani, iikam kɨmiirsika. 3 Mɨ ɨinokɨinokɨn krɨma siir boɨnmauuwi dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm kɨma tɨriyɨm sɨmiir. Dimusi rani, kɨma siir yai ɨmiir wakaeyoknaei mɨ kɨma siiram naɨngwokwonanae mɨ kɨma dimɨn kɨrɨe kɨrɨe ɨmiirar tɨri mɨ kɨma donkworɨnukrɨpkai mɨ kɨma kɨrɨe hɨriiyar dwokrɨpkai Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siiram. 4 Mɨ kɨma tɨ nomiiyauɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siirɨm naɨngwokwonanaeiyɨm mɨ krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm siya bɨdi yɨmbingiyɨn kɨmiirɨn siir iikam nwowam. 5 Dimusi rani, ɨiya krɨma ta Yai Wɨn Kɨbiya kɨmiir boɨnmɨmauuwa saiirsika, yɨm nɨksɨsae yai nɨɨnga rani mɨ kɨmiir kwoɨnɨm Adi Komii siir yai ɨma mɨ siir naeyɨu ɨeya wɨ sowar kɨnkrɨp hai. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn kɨmiir kwoɨnɨm wɨ siyar kisɨna haigi mɨ krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm siir yai ɨmiirɨn mɨ tɨ yaiyɨm sɨmakɨsɨmaɨrgɨm kaimwowɨm. Kɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm dimɨnɨm bɨiya krɨma tɨrɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. 6 Mɨ kɨma Adi Komii siir yai ɨmiir bɨdi wakaewɨnɨm mɨ iikamɨm sɨma kɨmiir bɨdiyar tɨrbumbuɨm mɨ kɨma maɨrgɨmaɨrga bɨ nwokɨm. Nɨɨngaka. Dimusi rani, Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm kɨmiirɨn maɨrgɨmaɨrga hɨriiyar nwokrɨpkaiyɨm. Mɨ kɨma tɨ dimɨnɨm sɨmiirar tɨrnɨnae, tɨ dimɨnɨm krɨma mɨ Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais krɨma tɨrɨm sɨmiir hɨriinan. 7 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, kɨma yɨpɨkɨ iikamɨm Adi Komii siir yai wakaeyokna apiyɨm nu haɨmii Masedonia mɨ nu haɨmii Akaia hɨranɨm sɨmiir bɨdi yɨisiimauuwɨm mɨ kɨma sɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar nɨisiimauugɨm sɨma kɨgna apamɨn. 8 Mɨ tɨ yaiyɨm Adi Komii siya boɨnmauuwɨm kɨmiir, yɨm kɨma bɨdi yanaaknɨnkiiyɨm mɨ ta yaiya inkamɨn ɨi haɨniyɨn mɨ siir yainana ha namkiya hɨnda tɨnda mɨ ɨni saiir hɨriinan yamiyokiyokɨigiya. Mɨ ta yaiya saeya nu haɨmii Masedonia mɨ nu haɨmii Akaia hɨriirara bɨri namka. Nɨɨngaka. Mɨ ta yaiya ɨna yɨniyokɨigiya hɨnda tɨnda mɨ iikam sɨma ɨna wakaekiyɨm kɨma Adi Komii siir yai ɨmiirɨn ɨna wakaeyokna apɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika, krɨma wɨ saiir swokɨ boɨn tani sɨmiirɨn. 9 Mɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨma dimɨn taemɨnɨm bɨiya nɨmbiyamɨm ɨiya krɨma kɨmaka waraur nwowa sɨma sɨmiir whrɨe boɨni. Mɨ kɨma uruwai siyaowaiyɨm digɨumii bɨdi haimriiyɨugigɨm. Mɨ Adi Komii kɨɨngɨkɨɨnɨn siirar wakaeyokna apkɨm. Mɨ uruwai siyaowaiyɨm yɨm omwai bɨ waiyaeikɨm, yɨm ɨni nɨɨngar ywowɨm. Adi Komii sasaɨrgɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn. 10 Sɨma ha boɨnkɨm, kɨma siir yɨnisɨm ɨiirɨm dwokwokɨn siya Adi Komii siir om hɨr haiburgigi Jisɨsɨn, yɨpɨkɨ bɨiya nikɨ aowɨn, siirɨn Adi Komii siya kinɨnsiin ɨdwokɨn mɨ krɨmiirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ siyar mɨ anmaiwarkaina Adi Komii siya tɨoɨdwomaiyana saiirsi. Dimusi rani, iikamɨm, sɨma dimɨn biyɨe tɨrkɨm. Ɨriig.

2

Pol siya mɨriiya mɨi om Tesalonaika hɨr saeya

1 Kɨma tɨ nomiiyauɨm, kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm bɨiya krɨma nɨta kɨmiir ninɨ kɨgnakiyɨm mɨ yai kɨmiir ninɨ boɨnmɨmauugigɨm mɨ ta krɨma nikɨ aprɨrɨr kɨgnakiya kɨmiir saeya op bɨ kimaiga. Nɨɨngaka. 2 Mɨ kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm ɨiya bɨiya krɨma om Filipai hɨr nwowa sɨma krɨmiirar dirɨraerarbumbukɨm mɨ krɨmiirɨn Adi Komii siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm mɨ krɨma hɨkɨm sɨma hauuwɨm sɨmiirsi bɨri nɨdidgɨm mɨ siir Yai Wɨn Kɨbiya krɨma kɨmiirar boɨnmɨmauugig. 3 Tɨ yaiyɨm krɨma kɨmiir boɨnmɨmauugigɨm krɨma kɨmiir nɨksɨsae rani. Yaiyɨm krɨma boɨniyɨm krɨma siyɨu biyɨekak bɨ nwowikɨm. Nɨɨngaka. Krɨma kɨmiirɨn yaimwowarar boɨnikɨm krɨma kɨmiir bɨ nɨksɨsaeikɨm kɨmiir digworaekwo ɨmiir nɨksɨsae haiyɨm. Nɨɨngaka. 4 Bɨiya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya bɨdiyar kɨnankɨugiyɨn krɨmiir kwoɨnɨn mɨ siya ɨni wadɨeyar ywokiyɨn krɨmiirɨn siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuɨm. Adi Komii siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma boɨnmɨmauuwiyɨm krɨma mɨnam naɨngwowi Adi Komii siirarar maɨrgɨmaɨrga haigɨnɨuɨm, krɨma inkamni maɨrgɨmaɨrga haigɨnɨuɨm pɨ boriisopi. 5 Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm ɨinokɨinokɨn bɨiya krɨma kɨmiir boɨnmɨmauuɨm krɨma kɨmiiram bɨ hiirgɨm. Adi Komii siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn krɨma kɨmiiram bɨ hiirgɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma kɨmiir umɨr digworaekwo mɨn swokɨ ɨksɨsae hai rani. Nɨɨngaka. Adi Komii siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn krɨma yaimwoarar boɨni. 6 Ta krɨma mɨriiya krɨma inɨg komii haiyɨm pɨ boriisopi kɨmiir bopwoniya waraurɨn mɨ iikam nhɨr ɨkɨm. Nɨɨngaka. Nɨm krɨma aposel kamɨm yɨpɨkɨ Krais siya nɨkropkiyɨm sɨma mɨ ta hɨriinan saiirsika nɨm krɨma wɨ dɨgar nwowi Adi Komii siir whwonkam ɨdan kɨmiiram srɨiyɨm krɨmiir inɨg ɨmiir hainanɨm mɨ krɨma pɨ boriisopi. 7 Mɨ bɨiya ɨiya krɨma kɨmaka waraur nwowa krɨma kɨmiirar sɨbgu kɨgrɨraokɨm yopiigɨ sae kɨgrɨraowiya saiir yɨnɨm sɨmiir saiir hɨriinan. Mɨ krɨma kɨmiiramɨn dimɨn whɨram bɨ srɨigɨm. 8 Krɨma kɨmiiramar naɨngwokɨm mɨ krɨma Adi Komii siir Yai Wɨn Kɨbiya saiirara bɨ hauugikɨm. Dimusi rani, krɨma kɨmiiram naɨngwokwonanaeikɨm mɨ krɨma kɨmiir asi whɨndirɨraerargigɨm. 9 Kɨma iikam whɨekakɨm ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm krɨma kɨmiirɨn Adi Komii siir Yai Wɨn Kɨbi aiirar boɨnmauugɨm mɨ krɨma umɨramɨn nɨi nabɨe mɨriigɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika, krɨma naemɨn dimɨnɨm kɨmiir waraurankɨ panɨɨnsi haisi.

10 Kɨma mɨ Adi Komii siya kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm dimɨnɨm krɨma tɨriyɨm kɨmiir iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm. Krɨma dimɨnɨm big nasmɨrwaiya Adi Komii siya nwowanɨm sɨmiirar tɨrkɨm mɨ krɨma dimɨn mɨiyɨkɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowiyɨm sɨmiirarar tɨrikɨm, krɨma siyɨuɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowiyɨm sɨmiirarar tɨrikɨm dimɨn biyɨe wara bɨ tɨrikɨm. 11 Krɨma ɨni adɨn siir yɨnisɨmɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwiyɨm ɨni siir hɨriinan ywowɨm mɨ kɨmiirɨn krɨma nokwao boɨnkɨm mɨ kɨmiirɨn maɨrgɨmaɨrga krɨma nwowaigɨnɨugikɨm mɨ krɨma kɨmiiram srɨinɨnaekɨm 12 kɨma ɨinokɨinokɨn Adi Komii siir sɨbgu wakaeyokna ap siya kɨmiiram nɨkɨunanaeikɨn mɨ kɨma mɨ siya kɨma wɨ ɨrɨpa nɨdwowi mɨ kɨmiirɨn wɨ siyar kɨgrɨraowi mɨ siir dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm kɨma wɨ sɨmiirar ninan haiswowi. Ɨriig.

13 Ɨinokɨinokɨn krɨma Adi Komii siirar boɨn wadɨe nanaeikɨm tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirsiyɨn. Bɨiya krɨma kɨmiirɨn Adi Komii siir yai ɨmiir boɨnmɨmauugɨm mɨ kɨma sɨmiirɨn ɨna wakaeyokna apɨm sɨma inkamni yai rani. Nɨɨngaka. Tɨ yaiyɨm kɨma wakaeyokna apɨm kɨma Adi Komii siir yai ɨmiirar wakaeyokna apkɨm, tɨ yaiyɨm sɨma dimɨnar tɨrikɨm kɨmiir kwoɨnauɨn, iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm. 14 Kɨma tɨ iikamɨm Adi Komii siir pɨugananɨm nu Judianɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmiiyɨm Krais siir wakaeyokna apɨm sɨmiir kɨgna mɨriiyan iikamnan bɨdi ywowɨm. Tɨ nomiiyauɨm, tɨ iikamɨm tɨ om Tesalonaika tɨranɨm kɨmiigɨkɨmiirar nomiiyauɨm kɨmiirɨn siyɨu biyɨe sɨmar tɨrkɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ ɨriipa hɨriinan sɨma tɨ Judan iikamɨm sɨma siyɨu biyɨe bɨdi mɨ tɨrɨm iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm waraur nwowɨm. 15 Bɨiya Juda iikamɨm sɨma nɨsomsomaokaokɨm profet kamɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siir yai ɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuɨm mɨ mhoɨiya sɨmiir yɨɨnɨeyɨm sɨma yɨsomao krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir mɨ tariinanɨn sɨma ɨni siyɨu biyɨe krɨmiirar swokɨ tɨrɨm mɨ tɨ siyɨu hɨriinanɨn sɨma tɨrɨn mɨ Adi Komii siir kwoɨnɨn ɨni haugɨhauga whiyɨekiyɨn. 16 Mɨ sɨma dimɨn bibiyɨe ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiirar tɨrkɨm. Dimusi rani, sɨma krɨmiir siyɨu ɨiir nɨnkrɨpkɨigɨm iikamɨm Juda iikam tani krɨma yai sɨmiir boɨnmɨmauusi. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi sɨma digɨumii tɨ dimɨn biyɨe ɨiir haimriiyɨugig mɨ Adi Komii siya wɨ sɨmiir nwokɨ anmaiwarkainaɨm. Tɨ iikam bibiyɨeyɨm dimɨn bibiyɨe ɨmiirar tɨryokiyokɨiyɨm mɨ taka ɨiya Adi Komii siya hɨk tɨ sɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirsi hauuwana saeya bɨdi yɨmbiniya. Ɨriig.

Pol siya sɨmiir swokɨ kɨgam naɨngwokɨn

17 Mɨ tɨ iikamɨm krɨmiirɨn sɨma nɨkropkikɨm mɨ krɨma ɨna yamɨm mɨ ɨiyɨm hoɨmgak rani, krɨma kɨmiir haiburgigɨm mɨ krɨmiir kwoɨnɨm ɨni kɨmaka waraurar yɨnkɨn okiyɨm. Mɨ krɨma wigkamɨm wigpɨowa kampɨowa nɨɨnga nwowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ krɨma kɨmiir whwonkam kɨgnakiyamɨn ɨna naɨngwowɨm mɨ krɨma ɨna nikɨ hɨdɨm siyɨuwamɨn krɨma wɨ panɨɨna nɨti kɨmiir kɨgnakiyamɨn. 18 Kara Polkɨn mɨ kara ɨinokɨinokɨn ɨna kɨnankɨuɨn kɨmiir kɨgnakiyamɨn mɨ krɨmiir siyɨuɨn ɨni Setan siya yɨnkrɨpkɨiyɨn. 19 Mɨ Mhoɨiya ɨiya Jisɨs siya swokɨ ɨti mɨ krɨmiir hainami mɨ krɨma wɨ saɨka nwowi mɨ wɨ omwaiya waiyayokiyokɨigiyami. Mɨ mhoɨiya iikamɨm sɨma wa ha dimusi boɨni krɨma wadɨeyaɨrgɨm? Mɨ mhoɨiya krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga dimusi nwowi? Mɨ Mhoɨiya krɨma wɨ krɨmar dimusi hainanaei? Krɨma wa hainanae, krɨmiir inɨg ɨiirarɨn. Dimusi rani, iikamɨm kɨmiirsika. 20 Kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ krɨmiir yai ɨmiir wakaeyɨm mɨ Adi Komii siir kɨgna apɨm, wɨm kɨma maɨrgɨmaɨrga krɨmiir nwo haigɨnɨuwi. Ɨriig.

3

Timoti siya yai kɨbiya saiir hainanikɨn mɨ Pol siya ɨni maɨrgɨmaɨrga ywowɨn

1 Mɨ ɨiya krɨma nwoɨmararɨm waraur nɨtam nwonɨnaeya, krɨra hɨnɨɨna naɨngwokwoko nɨkrɨra wɨ om Atens tɨr nwonaowidi. 2 Mɨ krɨra pɨ krɨmiir nomiiyauɨn Timoti siirara nɨkropki yɨpɨkɨn siya krɨraka mɨriiyɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir mɨi aiirɨn mɨ Krais siir Yai Wɨn Kɨbi aiir nanaaknɨnki haigɨnɨuwam mɨ siirɨn krɨra nɨkropki mɨ siya nɨti kɨmiirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ kɨmiir kwoɨnɨn wɨ kɨrɨe nwokɨ owɨm Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apamɨn 3 mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨmiir iikam nhɨrkɨm bɨ kiyopsɨmsɨbgigɨm. Dimusi rani, tɨ hɨk ɨmiirsika. Mɨ kɨma, kɨma kɨmarɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨ hɨkɨm Adi Komii siyar nɨmbinkɨn krɨma haiyamɨn. 4 Mɨ bɨiya ɨiya krɨma kɨmaka waraurar nikɨ owa, krɨma kɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmauugɨm, iikam nhɨrɨm wɨ dimɨn biyɨe krɨmiir tɨri. Dimusi rani, krɨma Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apikɨm. Mɨ kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨ hɨriinan dimɨnɨm kɨmiir nɨmbini krɨma bɨiya kɨmiir bɨdiya ikɨ boɨnmauuɨm. 5 Mɨ kara ɨi prɨei nwowɨm pɨ boriisopi mɨ kara Timoti siirɨn ta hɨriinan saiirsiya nɨkropkisasauugɨn kɨmiir kɨgnakiyɨm, kɨma ɨni Adi Komii siir mɨi aiirar mɨriiyɨm iyɨe? Saiir mɨrii rani. Kara pɨ nɨdidi kɨmiir kwoɨnɨm wɨ Setan siya nɨpiyaokɨisi mɨ dimɨnɨm krɨma tɨrɨm, sɨma wɨ naekak nwo rani. Ɨriig.

6 Timoti siya kɨmiir haiburgigɨn mɨ siya tɨriir ha nɨtɨn mɨ ta Yai Wɨn Kɨbiya siya ina anaaknɨnkii haigɨnɨuni. Kɨma Adi Komii siir yai ɨmiirar wakaeyokna apkrɨpkai mɨ kɨma iikam ɨmiirɨm warar timɨ ɨnkɨn aɨngwokwonanae mɨ krɨmiirɨmɨn ɨriipɨ hɨriinan warar timɨ ɨnkɨn aɨngwokwonanae krɨmiir kɨgnakiyam, krɨma naɨngwowiya kɨmiir kɨgnakiyɨm saiir hɨriinan. 7 Mɨ krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwokrɨpkaii. Dimusi rani, iikam kɨma ɨni Adi Komii siir yai ɨmiirar nikɨ wakaeyokna apkrɨpkaiyɨm. Mɨ iikamɨm sɨma siyɨu biyɨe krɨmiir tɨriyɨm mɨ krɨma hɨkak bɨri nwowikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ dimɨnɨm krɨma wakaeyɨm kɨma tɨrɨm, yɨm krɨmiirɨn sɨmar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi maɨrgɨmaɨrga hɨriiyar nwokrɨpkaiyɨm. 8 Mɨ kɨma Adi Komii siir yai ɨmiirɨn hɨriinanar wakaeyokna apkrɨpkai mɨ ha timɨ okworɨnu krɨpkai mɨ hɨriinankɨnɨuwi, krɨma wa nongwomamaɨr aei. 9 Mɨ krɨma Adi siirɨn wɨ panɨɨna boɨn wadɨe mɨ krɨma siirɨn wɨ ha nɨisiimauuwi krɨma maɨrgɨmaɨrga kɨrɨe komiigakɨm. Dimusi rani, iikam kɨmiirsika, ha? Yɨo tɨ hɨriinanɨn yɨo siyɨu karamaeka. Nɨɨngaka. 10 Mɨ ɨinokɨinokɨn krɨma Adi Komii siirama srɨinanaeikɨm krɨma kɨmiir kɨgam mɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmii aiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saeya wɨ sapɨsap kɨpi nwo. Ɨriig.

11 Mɨ krɨma hɨnɨɨna naɨngwowi krɨmiir Adi Komiiyɨn mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs, sowa whɨndirɨraerarkiko kɨmiir kɨgnakiyam. 12 Mɨ krɨma hɨnɨɨna naɨngwowi Bɨiyan Inkam Komii siyar tɨrkii kɨmiir nomiiyauɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiiramɨn nhami nhami kɨpi naɨngwokwonanae opkɨ mɨrkɨmɨrka sae nɨnkɨniya mɨ ha bwaembwaekɨinamiya saiir hɨriinan, ta krɨma naɨngwokwo nanaeiya kɨmiiram saiir hɨriinan 13 mɨ ɨriipa hɨriinan Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya wɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir tɨrki sɨma kɨrɨe nwokɨ owɨm. Mɨ mhoɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn wɨ siir iikam ɨmaka nɨti mɨ kɨma Adi Komii siir whwonkam ɨda wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu rani. Ɨriig.

4

Tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨma Adi Komii siir wakaeyokna apiyɨn yɨo Adi Komii siir maɨrgɨmaɨrga haigɨnɨuwi

1 Bɨiya krɨma kɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnmauuɨm mɨ kɨmiir bɨdiyar mɨ ɨisiimauuwɨm siyɨuɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir wakaeyokna apanɨn mɨ maɨrgɨmaɨrga siir nwo haigɨnɨuwɨm mɨ krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ kɨma sɨmiir tɨri mɨ krɨma kɨmiirɨn wɨ asi srɨinanae krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir yai ɨmiiramɨn mɨ kɨma tɨ siyɨu ɨiirɨn wɨ hɨrii hɨriinanar tɨrnanae. 2 Kɨra bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn yaiyɨm bɨiya kɨriir boɨnmɨmauuwɨm krɨma, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir inɨgni. 3 Mɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm kɨra kɨgna dirɨraeraram sɨmiirɨn donkworɨnukrɨpkai mɨ kɨma dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae hɨriiyar dwokrɨpkai. Mɨ kɨma siyɨuɨn hɨi nanaeiyɨn siirsiyɨn aru dwo. 4 Mɨ kɨma ɨrɨra nwɨnwɨra sɨbgu dɨnoknɨnkɨn siyɨuɨn kɨmiir pɨu aiir kɨgrɨraowanɨn mɨ rɨrmiiya dwokrɨpkai mɨ Adi Komii siya tɨ hɨriinan dimɨn mɨiyɨkɨn siir kɨgi mɨ siya wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi. 5 Mɨ kɨma hɨi nanaei siyɨu biyɨeyɨn siiram kɨpi naɨngwokwonanae iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowiyɨm sɨmiir hɨriinan kɨpi nwo. Nɨɨngaka. 6 Mɨ kɨma kɨmiir nomiiyauɨm sɨmiirɨn siyɨu bibiyɨe kɨpi tɨrhaigɨnɨu mɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiir kɨpi kiyai Nɨɨngaka. Dimusi rani, bɨiya krɨma kɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmauugɨm, iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ hɨriinan siyɨu biyɨe ɨiir tɨrɨm yɨm wɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. 7 Mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn siyɨu bibiyɨe tɨram bɨ nɨkɨunakɨn. Nɨɨngaka. Siya krɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowɨm nɨkɨunakɨn. 8 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ digɨumii tɨ yai ɨmiir haimriiyɨugigi, yɨm sɨma digɨumii iikamɨm tɨ yai ɨmiir boɨnmauuwɨm sɨmiir haimriiyɨu rani. Nɨɨngaka. Yɨm sɨma digɨumii Adi Komii siirar haimriiyɨuwi yɨpɨkɨ inkamɨn naeyɨu mɨiyɨk krɨmiir hauuɨn.

9 Mɨ kara kɨmiiramɨn wɨ wɨnboɨnki rani, siyɨuɨn nomiiyau nhɨrmiyam naɨngwokwonanaeyɨn siirɨn. Nɨɨngaka. Dimusi rani, kɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm. Dimusi rani, kara kɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnmauuɨn Adi Komiini siya naɨngwokwonanaeyɨm kɨmiir nomiiyau ɨmiiram. 10 Mɨ kɨma kɨmiir nomiiyauɨm sɨmiiram bɨdiyar yaɨngwokwonanaeyɨm hɨnda tɨnda nwowɨm nu Mesedonia hɨr mɨ krɨma kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, kɨma kɨmiir nomiiyau ɨmiiram daɨngwokwonanae. 11 Mɨ kɨma omwai sɨbgu waiya yokiyokɨiyam daɨngwokwo mɨ dimɨn biyɨe tɨrɨm kɨpi naɨngwo mɨ pɨu mɨnkɨ kɨpi piyao mɨ kɨma kɨmiir umɨr mɨi ɨmiirar sɨbgu mɨrii, bɨiya krɨma nikɨ boɨnmauukiya saiir hɨriinan. 12 Mɨ ɨriipa hɨriinan iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm sɨmiir whwonkam ɨda kɨmiirɨn sɨma wa kɨgnaɨngwo boɨni kɨma iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm wɨ kɨma kɨmar haiyam naɨngwona rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya nɨtan ɨi aeya

13 Mɨ kara pɨ boriisopi iikam kɨma habwaowaenan nwowɨm kɨmiir nomiiyauɨm naokaowɨm sɨmiiramɨn. Mɨ kara pɨ boriisopi kɨma maɨrgɨmaɨrga nwo karam nwowɨm tɨ iikamɨm naokaowɨm sɨmiirsiyɨn tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowiyɨm sɨmiir hɨriinan mɨ siya tɨ iikamɨm sɨmiirɨn wɨ swokɨ kinɨnsiin ɨdwo rani, omwai waiyayokiyokɨiyamam. Nɨɨngaka. 14 Mɨ krɨma ɨna naɨngwo tɨbmiiyɨm Jisɨs siya bɨdiyar ikɨ aonamɨn mɨ siya kɨmɨdiniya ɨe hɨrankɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwo, tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨm Adi Komii siir yai aiiram naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ ha naonamɨm mɨ Adi Komii siya wɨ tɨ iikam ɨmiir hɨdnɨnsiin ɨdwowi mɨ sɨma wɨ saɨka warar swokɨ ɨnkɨn ɨti.

15 Krɨma kɨmiirɨn dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ bɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siyakɨsiyar boɨnɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwi. Yɨm hɨnɨɨngɨm, krɨma tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ omwaiya nikɨ waiyam mɨ ɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya nɨti mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya naokaowɨm sɨmiir bɨiyɨn wɨ krɨma nam tani. Nɨɨngakɨnɨɨngaka. 16 Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya wɨ nɨnomor kou hɨrankɨn sasar nɨuuni mɨ siya wɨ yai komiiyar boɨnki mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn kɨrɨe komiigakɨn siya wɨ komiiyar kauwok boɨnki mɨ Adi Komii siir kɨdɨn wa masboɨnki mɨ Krais siir iikamɨm yɨpɨkɨm bɨiya naokaowɨm mɨ bɨikɨbɨiyɨn wɨ sɨmar nɨnsiin ɨdwowi. 17 Mɨ ta saiir mhoɨiyarɨn mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨpɨkɨm omwaiya nikɨ waiyam mɨ yɨm wɨ sɨmaka warar nɨnkɨn ami mɨ iikamɨm sɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siirɨn wɨ kou hɨr niyɨskaiwɨni. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya krɨmiirɨn wɨ tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirsi nɨkɨunaiinami mɨ krɨma ɨinokɨinokɨn wɨ saɨkar nwoyokiyokɨikaiyami. 18 Mɨ kɨma ɨrni nwɨrni whɨnkɨnsiis ankɨnsiis haigɨnɨu mɨ maɨrgɨmaɨrga ta yai anaka dwo. Ɨriig.

5

Krɨma hɨriiyar sɨbgu okworɨnu krɨpkai ɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya swokɨ ɨtɨna saiirɨm

1 Kɨma tɨ nomiiyauɨm, krɨma ɨiya tɨ dimɨnɨn siya nɨmbiyamana pɨ yokwoni kɨmiir wɨnboɨnmauugi rani. 2 Kɨma iikamɨm, kɨma ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm ɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya nɨtɨna ya wɨ inkamɨn digworaekwo tauaeyɨm nɨtiyɨn nɨiyaka wɨ siir hɨriinan nɨti mɨ iikamɨm wɨ hindara nanaawɨni. 3 Ɨiya inkam nwɨrkɨ ha boɨni krɨma ɨni wadɨeyar sɨbgu owɨm mɨ dimɨn biyɨe whɨr karamaeka mɨ dimɨn whɨrɨn ɨna yɨmbiyamɨn sɨmiirɨn mɨ sɨmiir tɨrbu wiga yɨpɨkɨ yɨnisɨm naokainam tɨriya mɨ ha diyɨuraeyɨuwiya saiir hɨriinan mɨ sɨma wɨ saiirsi kiyoopki rani. Nɨɨngaka. Wiga yɨnisɨm naokainani hɨkɨm sɨmiir hai karamae bɨ swokɨ owika. 4 Kɨma tɨ nomiiyauɨm, kɨma yɨpɨkɨ iikamɨm Adi Komii siir wakaeyokna ap karam nwowiyɨm sɨmiir hɨriinan tani mɨ ɨiya siya swokɨ ɨtɨna ya wɨ krɨmiir nanaa haigɨnɨu rani, hɨiyan inkamɨn yɨpɨkɨ digworaekwo tauaeyaeiyɨn siir hɨriinan. Nɨɨngaka. 5 Kɨma iikamɨm ɨni Adi Komii siir yɨnisɨsɨm ara ywowɨm mɨ siir yai ɨmiirar wakaeyokna ap. Kɨma Setan siir iikam tani yɨpɨkɨ siir yai aiir wakaeyokna ap karamae nwowɨm. Nɨɨngaka. 6 Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika, krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yaiyɨm sɨmiir wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm sɨmiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Krɨma krɨmasiyar mɨntaraona mɨ dimɨnɨm Adi Komii siya boɨniyɨm sɨmiirar wakaeyokna apiyokiyokɨi. 7 Iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna ap karam nwowiyɨm, yɨm ɨni iikamɨm nhwo whwonkaowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ ɨni iikamɨm op kɨrɨe kwiyae whaowaeiyɨm mɨ dimɨn taemɨn ha prɨidirɨraeraramiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 8 Krɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm krɨma krɨmasiyar mɨntaraona. Krɨma Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna ap mɨ iikam ɨmiirɨm daɨngwokwonanaei. Tɨ dimɨn hɨriinanɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨm, yɨm nhaowa inkamkɨ hɨoɨkwowɨniya saiir hɨriinan ywowɨm. Krɨma Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn mhoɨiya krɨmiir nɨkɨunakiyanɨn mɨ krɨmiir whɨndirɨraeraranɨn siiram waikao. Mɨ ta hɨriinan wɨ saeya whɨnkɨnsiisi pagra kɨrɨeya ɨiya kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir mwo ɨmiir haigɨniya saiir hɨriinan. 9 Adi Komii siir ɨowa krɨmiiram bɨri nɨmbinga krɨmiir nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨnɨm. Nɨɨngakɨnɨɨngaka. Mɨ siya ha nɨmbingɨn krɨmiirɨn, krɨmiirɨn wɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir inɨgni nanmaiwarkainaei. 10 Bɨiya siya krɨmiir whɨndirɨraeraram naokɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma yɨpɨkɨ omwai waiyam mɨ yɨpɨkɨ naowɨm mɨ mhoɨiya krɨma wɨ omwai saɨkar waiyayokiyokɨi ɨinokɨinokɨn. 11 Kɨma ɨrni nwɨrni dinan ɨnkɨnsiis ankansiis haigɨnɨu mɨ ɨrni nwɨrni timɨ whɨndirɨraerar haigɨnɨu tariinanɨn kɨma tɨra saiir hɨriinan tɨr. Ɨriig.

Nɨkopkaigiyan yai ɨma

12 Krɨma kɨmiirɨn ɨgao yai boɨnkɨm, kɨma iikamɨm Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya nɨkmwɨn kwoɨm kɨmiir bopwoniya waraur nwowɨm sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna mɨ sɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk ɨmiirar dɨisiimauu. Dimusi rani, kɨmiirɨn ɨni sɨmar kɨgrɨraowɨm mɨ ɨni sɨmar nowomwarkaiyɨuɨm Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiirɨn. 13 Kɨma tɨ kam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiiram daɨngwo mɨ sɨmiiramɨn ha daɨngwokwonanaei. Dimusi rani, dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨriiyɨm sɨmiirsi. Kɨma ɨraka nwɨrka dongwomamaɨr ae.

14 Tɨ nomiiyauɨm, krɨma tɨ yaiyɨm kɨmiirɨn ɨgao yai mɨnsi boɨnki mɨ kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ nhakɨuwiyɨm sɨmiir boɨnwakae. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nɨdidiyɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ maɨrgɨmaɨrga nwo karamae nwowiyɨm sɨmiir kɨnsiis haigɨnɨu mɨ kɨma hiinsɨma dwo iikam sɨmakan. 15 Kɨma sɨbgu mɨntarao, kɨma yɨpɨkɨ iikamɨm siyɨu biyɨe kɨmiir tɨr haigɨnɨuwiyɨm, kɨma sɨmiirɨn wɨ yamdi kɨpi swokɨ tɨrbu haigɨnɨu. Nɨɨngaka. Mɨ kɨma ɨrni nwɨrniyɨn mɨ iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk ɨmiirar tɨr ɨinokɨinokɨn.

16 Mɨ ɨinokɨinokɨn kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga dwokrɨpkai. 17 Ɨinokɨinokɨn kɨma nhwo Adi Komii siirama kwɨsboɨnanae. 18 Kɨma Adi Komii siir boɨn wadɨe tɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm nɨmbimbɨiyamɨm sɨmiirsi, Adi Komii siya wɨ maɨrgɨmaɨrga kɨmaka nwowi, kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm Krais Jisɨs siir inɨgni tɨri yɨpɨkɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn.

19 Kɨma dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨuɨn siya tɨriiyɨm sɨmiir kɨpi kikɨnokou. 20 Kɨma, kɨmiir whwomɨsɨm amɨmɨra kɨpi nwo mɨ siyɨu biyɨe kɨpi nɨisiimauu tɨ kamɨm Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnmɨmauuɨn dimɨnɨm mɨ ha nanaaknɨnki haigɨnɨuwɨm. Nɨɨngaka. 21 Kɨma dimɨn taemɨnɨm iikamɨm sɨma boɨnmɨmauuwiyɨm mɨ sɨma nanaaknɨnki haigɨnɨuwiyɨm sɨmiir kɨnanankɨu mɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir sɨbgu onkworɨnu. 22 Mɨ dimɨn biyɨe ɨmiirsi dapyok.

23 Kara ha naɨngwowi Adi Komii krɨmiir Wanɨn siyaɨrgɨn maɨrgɨmaɨrgani bwamkɨbwamɨn mɨ kɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi siir wakaeyokna apɨm mɨ ta hɨriinana saiirsika kɨmiir kwoɨnɨm mɨ kwoɨnbudɨm mɨ kɨmiir pɨuɨm wɨ wadɨeya hɨriiyar, nwokwokɨni mɨ wɨ ɨiya Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siya swokɨ ɨti wɨ saiir nadɨgɨuwi. 24 Adi Komii siya kɨriiram bɨdi yɨkɨuɨn mɨ kɨma siirgɨsiirgɨm mɨ siya siir kwoɨnɨn bɨ swokɨ kisɨna haigiikɨn mɨ siya wɨ tɨ dimɨn ɨmiir tɨrkrɨpkai mɨ wɨ sɨma dɨgii.

25 Tɨ nomiiyauɨm kɨma Adi Komii siiram tɨ kwɨsboɨn krɨmiirɨm mɨ siya wɨ krɨmiir nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨm. 26 Ɨiya kɨma kɨmiir nomiiyau ɨmiir nokboɨnmamaɨriyɨm kɨma sɨmiirɨn warar dankabmamaɨrgiyam. 27 Kara kɨmiirɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir inɨg ɨiir boɨnki, ɨgao yaiyɨm kɨma ta yokwowa wara nomiiyauɨm waraur nwowɨm sɨmiir whwonkam ɨda mwaɨn. 28 Kara ha naɨngwowi Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siir naɨngwobumbuwa wɨ kɨmaka nwowi. Ɨriig.

2 Tesalonaika

1

2

3

2 TESALONAIKA

Ta yokwowa Pol siya wɨnkika iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiiram om Tesalonaika hɨranɨm sɨmiiram ta yokwowa bɨiyana siya wɨnkiya saiir mhoɨiyar. Siya sɨmiirsiyɨn mɨnsi wɨnkikɨn nhɨrɨm yɨm ha boɨni, Jisɨsɨn bɨdi swokɨ ɨtɨn mɨ Pol siya hɨnɨɨnam naɨngwowi sɨmiir nɨksɨsaeya pɨ dɨgiyɨm. Mɨ siya Bɨiyan Inkam Komii siya nɨtana saiir asi swokɨ wɨn boɨnkikɨn. Ɨriig.

1

1 Pol, Silvenes, Timoti ta yokwowa krɨma wɨnkika iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm Adi Komii siir pɨuganɨm om Tesalonaika hɨranɨm kɨmiiram. Mɨ kɨma krɨmiir Adi Komii mɨ Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais sowiirgo. 2 Mɨ krɨma hɨnɨɨna naɨngwowi Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya mɨ Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siya, sowiir naɨngwoyɨmiyoka kɨmaka dwo mɨ kɨma hɨriiyar dongwomamaɨr aekaeyam. Ɨriig.

Pol siya Adi Komii siir boɨn wadɨeki

3 Ɨinokɨinokɨn, krɨma Adi Komii siir boɨn wadɨe iikam kɨmiirsi. Dimusi rani, kɨma Adi Komii siiramɨn nhami nhami naɨngwo tɨbmii rani mɨ wɨm kɨma nhami nhami mɨ naɨngwokwonanae rani, ɨrni nwɨrniyamɨn. 4 Dimusi rani, krɨma kɨmiir inɨgɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirsi hainani mɨ krɨma ɨna boɨnmamauugiyɨm iikamɨm Adi Komii siir pɨugananɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir mɨ krɨma sɨmiir boɨnmɨmauu dimɨn biyɨeyɨm yɨpɨkɨ iikamɨm sɨma tɨrɨm kɨmiir mɨ kɨmiirɨn sɨma kɨmpɨpɨsu prasae bɨ hauugɨm. Mɨ tɨ kɨmpɨpɨsu hɨriinanɨm yɨm wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo karam kɨmiir nwowwaigɨnɨu rani. Nɨɨngaka. Wɨm kɨma maɨrgɨmaɨrga mɨ kɨrɨe hɨriiyar nokworɨnu krɨpkaiigɨm. Ɨriig.

5 Mɨ kɨma hɨriiyar dokworɨnukrɨpkai krɨmiir nɨisiimauuɨm Adi Komii siya iikam ɨmiirɨn wa kiwaki kɨmiir kɨnankɨuam. Dimusi rani, krɨma siir mɨi aiir mɨrii. Mɨ hɨriinan saiirsika Adi Komii siya wɨ iikam whɨekakɨm wɨ sɨmiir nɨisiimauuwi hɨnɨɨnɨn wɨm kɨma wadɨekɨm. Dimusi rani, wɨm kɨma ta kɨnankɨu aiirɨn hɨriiyar nokworɨnukrɨpkaigɨm mɨ yɨm sɨma mɨiyɨk rani mɨ siya wɨ hɨnɨɨna boɨni ɨni wadɨeyar mɨ owɨn kɨra saɨkar timɨ ɨnkɨn o mɨ kɨriirɨn wɨ siyar kɨgrɨraowi. 6 Mɨ mhoɨiya Adi Komii siya wɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya siyɨu biyɨe kɨriir tɨrɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨni. Dimusi rani, iikam whɨekakɨm siya wɨ wadɨeyar sɨbgu kɨgɨrkaki. 7 Mɨ ɨriipa hɨriinan mhoɨiya Adi Komii siya wɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨn kɨmiir mɨ krɨmiir maɨrgɨmaɨrga krɨmiir nwowaigɨnɨu karamae nwowiyɨm mɨ wɨ siya nɨtkiigii mɨ sɨma wɨ krɨmiir haiburgigi mɨ krɨma wɨ wadɨeyar sɨbgu owi. Mɨ tɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm wa nɨmbiyami ɨiya Jisɨs siya mɨ siir paekwo sɨm ɨeya ɨiya sowa Adi Komii siir om ɨiir haiburgigi mɨ sɨma wɨ sɨma sɨma nɨmbiyamnae paeya paowii karamaeya saiir hɨrɨn. 8 Mɨ siya yɨpɨkɨ iikamɨm Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨnsi boriisopɨm wɨ sɨmiir tɨrbuwi, iikamɨm yɨpɨkɨm krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siir Yai Wɨn Kɨbiya saiir wakaeyokna karamae nwowiyɨm wɨ warar mɨ ɨnkɨn tɨrbumbuki. 9 Mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm siya wɨ sɨmiir tɨrbumbuwi mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya wɨ sɨmiir nɨkropki sɨma siir whwonkam ɨda nwosi mɨ siir dimɨn kɨrɨe komiiyɨn paenan nɨuyaeiyɨn mɨ siir kɨrɨe komii aeya mɨ wɨ sɨma tɨoɨdwomaii ɨinokɨinokɨn. 10 Mɨ tɨkɨriigɨnɨm yɨm wɨ taka hɨnɨɨn ɨiya sae nɨmbiyami mhoɨiya siya nɨti mɨ ɨriipa hɨriinan iikamɨm yɨpɨkɨ siir wakaeyokna apiyɨm saiirsika mhoɨiya sɨma wɨ inɨg komii siir hauuwi. Sɨma mɨ krɨma wɨ kakakar nwowi mɨ maɨrgɨmaɨrga saɨka nɨnkɨn owi. Mɨ siir yaiyɨm krɨma bɨdi yanaaknɨnkii haigɨnɨuɨm mɨ kɨma sɨmiirar wakaeyokna ap. Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika kɨma mɨ sɨma wɨ tɨ digworaekwowɨm sɨmiir nwokɨ tɨrɨm.

11 Mɨ ta hɨriinan saiirsika ɨinokɨinokɨn krɨma iikam kɨmiiramɨn Adi Komii siirama srɨii, kɨma wɨ mɨi mɨiyɨk nwokɨ mɨriiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika siya wɨ hɨnɨɨn asi naɨngwowi siir yɨnisɨsɨm nwowamɨn. Krɨma siiram kwɨs boɨni mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm kɨma tɨram naɨngwowɨm wɨ sɨmiirar nwokɨ tɨrɨm. Mɨ kɨma tɨ dimɨnɨm kɨma tɨrɨm wɨ siir kɨrɨe aiirar tɨri, whɨsarii rani, kɨma siiram naɨngwo tɨbmiigɨm. 12 Mɨ krɨma ta hɨriinana saiirsi kwɨs boɨni Bɨiyan Inkam Komiiyɨn krɨma siir inɨgɨn wɨ kougɨkouwa hainanki. Dimusi rani, tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm siya tɨrɨm iikam kɨmiir kwoɨn ɨmiir mɨ sɨma wɨ kɨmiir inɨg ɨmiir hainanprapraskii. Dimusi rani, siirsika. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm wa nɨmbiyami whɨsarii rani, krɨmiir Adi Komiiyɨn mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais sowiirni naɨngwoyɨmiyoka ɨni krɨmaka nwowa. Ɨriig.

2

Dimɨn biyɨekɨ biyɨe ɨeya

1 Tapa krɨma tɨ nomiiyauwɨm kɨmiirɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir boɨnmauugi, siya wɨ sɨpi swokɨ ɨti mɨ krɨma wɨ ɨrkɨɨrɨpa saɨka nwowi. 2 Krɨma kɨmiir srɨii, tɨ nomiiyauwɨm kɨmiir kwoɨnɨn nɨdid kwoɨn aisiima kɨpi nikɨ o mɨ kɨma ha wakaewɨnkɨm Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya bɨdi yɨtɨn. Nɨɨngaka. Krɨma nɨnoknɨnkɨn tani, kɨmiirɨn inkamkɨ boɨnmauugɨm tɨ dimɨn ɨmiirɨn mɨ inkamkɨ nanaaknɨnki haigɨnɨugɨm mɨ siya tari ha naɨngwokɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnmauugɨn siirɨn mɨ tari yokwoni inkamkɨ wɨnhauugɨn, tɨ dimɨn taemɨnɨm mɨ sɨmiirɨm kɨpi naɨngwo tɨbmii. 3 Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨriir kwoɨn ɨiir nɨpiyaokɨiyam kɨpi kɨgnɨnkɨnwɨn tɨ hɨnɨɨn siyɨu bibiyɨeyɨm sɨm, yai biyɨe boɨn mɨ yokwo biyɨe wɨn mɨ ɨkɨ dimɨn biyɨe nhɨrɨm sɨmiir warar. Nɨɨngaka. Mɨ ta ɨiya Bɨiyan Inkam Komii siya swokɨ ɨtana, saeya wɨ whɨsarii nɨmbiyam tani. Nɨɨngaka. Bɨiyan iikam whɨekakɨm wɨ digɨumii Adi Komii siir nikɨ haimriyɨuwi mɨ tɨ inkam biyɨe komiigɨkomiiyɨn yɨo wɨ sasar nanaaknɨnkiinaei. Mɨ tɨ inkam hɨriinanɨn siyaɨrgɨn maeyauwa paekɨ nwowa saiir hɨr tɨoɨdwomaii. 4 Mɨ siya wɨ sasar nokmwɨn okwonaei Adi Komii siir om hɨrɨn, digworaekwo nɨksɨsaeiyɨm iikamɨm sɨm hainaniyɨm sɨmiir bɨiyɨn mɨ siya Adi Komii siir omaka aiir nɨdwokai mɨ siya wa boɨni, karakɨkaraɨrgɨn Adi Komiiyɨn.

5 Mɨ kɨma daɨngwoki yaiyɨm bɨiya kara kɨmaka nikɨ owa mɨ ha boɨnmamauuwɨm sɨmiirɨn mɨ kɨma sɨmiirɨn bɨri naɨngwowarkainakɨm, aniya? 6 Mɨ tariinanɨn, kɨma tɨ Adi Komii ɨiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn dimɨn siir siyɨu ɨiir nɨnkrɨpkɨiyɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika, siya wɨ sasar nanaaknɨnkiina rani. Nɨɨngaka. Wɨ ɨiya Adi Komii siya nɨmbina siirɨm, wɨ saiirar dɨgi. 7 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, tɨ dimɨn biyɨeyɨm yɨpɨkɨ tɨ inkam biyɨeyɨn wɨ siya tɨri, ɨiya siya nɨti ya bɨdinanar nɨmprɨo amkika mɨ tɨ inkam biyɨeyɨn yɨo wɨ nikɨ ɨt rani. Nɨɨngaka. Siir siyɨuɨn wɨ Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ siir siyɨu ɨiir nɨnkrɨpɨkouwɨn wɨ siyar haiwao budgii siya nɨtamɨn. 8 Mɨ ta saiir mhoɨiyarɨn, tɨ inkam biyɨeyɨn siyɨu biyɨe ɨiir wakaeyokna apiyɨn mɨ siya wɨ sisiyar nanaaknɨnkiinaei. Mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siya inkam biyɨe komiiyɨn siirɨn wɨ yainiyar kubrukigi mɨ Jisɨs siya wa swokɨ ɨti mɨ siya wɨ sasar nanaaknɨnkiinaei mɨ tɨ inkam komii biyɨe siir kɨrɨeya wa dɨgi mɨ siirɨn wa nonkwobumbu nɨnkɨnki. 9 Mɨ tɨ inkam biyɨeyɨn siyɨu biyɨe tɨriyɨn siya wɨ inkam komii biyɨeyɨn siir kɨrɨe komii anaka nɨti mɨ siya wɨ dimɨn kɨrɨe komii komii ɨmiirar tɨri, tɨ dimɨnɨm yɨpɨkɨ bɨiya iikamkɨ kɨg karamae nwowɨm mɨ siya wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar tɨri iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna ap karamae nwowɨm wɨ sɨmiir kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi mɨ siya wɨ dimɨn biyɨe kɨrɨe komii komii ɨmiirar dirɨraerari iikamɨm sɨma wɨ nwokɨ kɨgɨdidɨm. 10 Mɨ siya tɨ iikam ɨmiirɨn wɨ inkam komii biyɨeyɨn siir kɨrɨe komii anakar kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi. Mɨ tɨ yɨpɨkɨ iikamɨm Adi Komii siir wakaeyokna ap karamae nwowɨm, yɨm wɨ Adi Komii siyar nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguski. Siya wɨ sɨmiir kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi. Dimusi rani, sɨmiirɨn bɨ nanmaiwarkainakɨm mɨ sɨma ta Yai Wɨn Kɨbiya kaimwo nwowiya saiirɨm bɨri naɨngwo tɨbmiikɨm. 11 Dimusi rani, ta hɨriinana saiirsika, Adi Komii siya bɨdi kiwakiyɨn dimɨnɨn sɨmiir kiyopsɨmsɨbgikikaiyamɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn mɨnam tɨrkikɨn sɨma tɨ nɨksɨsae dimɨnɨn siirɨm nwokɨ naɨngwo tɨbmiiyɨm. 12 Mɨ ta hɨriinana saiirsika, tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ yaimwokɨyaimwo aiirɨm naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm, sɨma wɨ dimɨn biyɨe haii Adi Komii siir hɨrankɨ. Dimusi rani, sɨma dimɨn biyɨe tɨrɨm naɨngwokɨm mɨ Adi Komii siir yai aiirɨm bɨ naɨngwo tɨbmiikɨm. Ɨriig.

Mɨ kɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨn kɨmiir nanmaiwarkainamɨn

13 Tɨ nomiiyauɨm Bɨiyan Inkam Komii siya kɨmiiram naɨngwokwonanaeikɨn mɨ ɨinokɨinokɨn krɨma Adi Komii siir boɨn wadɨe. Dimusi rani, bɨdi bɨdiniyarɨn siyar nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨn kɨmiir nanmaiwarkainaɨm. Kara kɨmiirɨn whɨsarii bɨ nanmaiwarkainakɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siir kɨrɨeni kɨmiirɨn wɨ saeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowamɨn mɨ siir yaimwokɨyaimwo aiiram naɨngwo tɨbmiiyɨm. 14 Siyar nɨkɨunakɨn kɨmiirɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiiram kɨmiir naɨngwo tɨbmiini, ta Yai Wɨn Kɨbiya saiiram yɨpɨkɨ krɨma nanaaknɨnkɨi haigɨnɨuwa kɨmiir mɨ kɨma wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨka haii krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siir hɨrankɨn. 15 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, tɨ nomiiyauɨn kɨra kɨriir kwoɨnɨn kɨrɨe dwo mɨ ha dokworɨnu mɨ ta yai aiir wakaeyokna ap, bɨiya krɨma boɨnmauuwɨm kɨmiir krɨmiir yainiyar mɨ yokwoni krɨma mɨ wɨnhauugi ɨkɨm.

16 Krɨma ha naɨngwowi tɨ krɨmiir Bɨiyan Inkamɨn Jisɨs Krais siyar mɨ krɨmiir Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ krɨmiiram naɨngwokwonanaeiyɨn mɨ krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn siir naɨngwobumbuwa, wɨ krɨmiir hauuwi mɨ naɨngwo tɨbmii mɨiyɨka mɨ ɨiya siya nɨtana saiirɨm nwokwokɨn aka 17 kɨmiir kwoɨn ɨmiir siiboboɨnɨu haigɨnɨuwam mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wɨ hiinsɨma nwowi mɨ kɨma wɨ kɨrɨeya nwokɨ owɨm mɨ siya wɨ kɨmiirar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk tɨram mɨ dimɨn taemɨn nhɨrɨm sɨmiir warar mɨ wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi kɨmiirɨn yaimɨn dimɨn mɨiyɨk boɨnam. Ɨriig.

3

Kɨma krɨmiiram kwɨsboɨn

1 Tariinanɨn tɨ nomiiyauwɨm, kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm kwɨsboɨn krɨmiiram mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir yaiyɨm wa namsɨsauugi omom omomɨm sɨmiir. Mɨ iikamɨm sɨma sɨmiir wakaei mɨ sɨma wa wakaeyokna api, tɨ iikamɨm kɨma wakaeyokna apɨm saiir hɨriinan. 2 Mɨ siirɨm kwɨsboɨn, siya krɨmiir nanmaiwarkainaɨm iikam biyɨeyɨm sɨmiir hɨrankɨn. Dimusi rani, iikam whɨekakɨ bɨ wakaeyokna apikɨm Adi Komii siirɨn.

3 Mɨ krɨma ha naɨngwo tɨbmii, Bɨiyan Inkam Komii siya wa dirɨraerari mɨ siya wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiisi kɨma sɨbgu okwo rɨnukrɨpkaiyɨm mɨ siya wɨ kɨmiirar kɨgrɨraowi mɨ Setan siya wɨ kɨmiir niyopakaiyɨu rani. 4 Mɨ krɨma naɨngwo tɨbmii kɨrɨekakɨm Bɨiyan Inkam Komii siirɨmɨn mɨ iikam kɨmiirɨn wɨ dɨgar nwowaigɨnɨuwi mɨ kɨma dimɨnɨm bɨiya krɨma boɨnmamauuwɨm mɨ mhoɨiya kɨma wɨ sɨmiirar swokɨ tɨrkrɨpkaii.

5 Krɨma ha naɨngwowi, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn wɨ siyar nowomwarkaiyɨuwi kɨmiir kwoɨnɨm mɨ kɨma wa nɨnoknɨnkɨni, Adi Komii siya iikam kɨmiiramar naɨngwokwonanaeikɨn. Mɨ ɨiya kɨma hɨkak nwowi mɨ kɨma wa sɨbgu okworɨnuwi Krais siir inɨg ɨiirɨn. Ɨriig.

Iikam whɨekakɨm kɨma mɨiyar mɨrii

6 Mɨ tariinanɨn krɨma yai kɨrɨe kɨmiir boɨnki Bɨiyan Inkam Komii siir yai ɨmiir. Mɨ yɨpɨkɨ iikamkɨm kɨmiir bopwoniya waraur nwowɨm siya hindara sɨbɨdwo nanmɨmɨki mɨ yaimɨn dimɨnɨm bɨiya krɨma hauugiyɨm sɨmiir wakaeyokna ap karamae nwowi mɨ kɨma aru siirsi dwo. 7 Whɨsarii rani, kɨma kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, kɨma mɨiyɨm krɨma mɨriiyɨm sɨmiir hɨriinan wakaeyokna mɨrii. Bɨiya ɨiya krɨma kɨmaka nwowɨm krɨma hindara bɨ sɨbɨdwokɨm. Nɨɨngaka. 8 Mɨ krɨma inkam nwɨrni naeyɨm whɨsarii bɨ sɨbaekɨm. Nɨɨngaka. Krɨma umɨrniyar saɨnaekɨm, nɨi nabɨe mɨi pranae, bɨ mɨriigɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ krɨma hɨknan wɨ kɨmiir hauu rani. 9 Mɨ krɨma tɨ dimɨn ɨmiir tɨram mɨriikɨm. Nɨɨngaka. Dimusi rani, krɨma inɨg karamae rani, naemɨn dimɨn kɨmiir waraurankɨ haiyɨm. Nɨɨngaka. Krɨma tɨ dimɨnɨm mɨnam tɨrkɨm, kɨma krɨmiir kɨgna dirɨraerarɨm. 10 Bɨiya ɨiya krɨma kɨmaka nwowɨm, krɨma kɨmiirɨn yai kɨrɨe aiirar boɨnkikɨn, yɨpɨkɨ mɨi mɨrii karamae nwowiyɨn, naemɨn dimɨn siir kɨpi hauuae.

11 Krɨma tɨ dimɨnɨm kɨmiirɨn whɨsarii bɨ boɨnkikɨn, krɨma bɨdi wakaeyɨm, iikam nhɨrɨm kɨmiir bopwoniya waraur nwowɨm sɨma ɨni hindara sɨbɨdwo naɨnmɨmɨkɨm mɨi mɨrii rani, sɨma yai ara sɨbɨdwo boɨnai yokiyokɨi. 12 Tɨ hɨriinan iikamɨm krɨma yai kɨrɨe kɨmiir boɨnki, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir inɨg ɨiir. Mɨ sɨma sɨbgu dɨdwo mɨ kɨma kɨmiir mɨi ɨmiirar sɨbgu aɨnmɨmɨk mɨrii mɨ sɨma naeyɨm sɨma hai, sɨma naeyɨmɨn mɨ iikam nhɨrmi anka kɨpi hai. 13 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kɨma tɨ nomiiyauɨm kɨma kɨpi nhakɨu wa dimɨn mɨiyɨkɨm kɨma tɨrɨm, sɨmiirsiyɨn. Nɨɨngaka. Kɨma sɨmiirar tɨrkrɨpkai. 14 Mɨ inkam nwɨrkɨ tɨ yaiyɨm yokwoni krɨma wɨnkiyɨm sɨmiir wakaeyokna karamae nwowi mɨ kɨma saɨka kɨpi nwo mɨ dimɨn whɨr saɨka kɨpi mɨ tɨr mɨ ta hɨriinana saiirsika siya wɨ nɨdidkak nwowi. 15 Kɨma siirɨmɨn sau omomnan kɨpi naɨngwo. Nɨɨngaka. Kɨma saɨka boɨnai, kɨmiir nomiiyau mɨiyɨkni hanɨɨn.

Nɨkopkaigiyan yai aeya

16 Krɨma ha naɨngwowi Bɨiyan Inkam Komiiyɨn sasaɨrgɨn iikamɨm sɨmiir hauuwiyɨn nongwomamaɨr aekiyami siyɨuɨn siir bwamkɨbwamɨn. Mɨ ɨiya kɨmiirɨn dimɨn mɨiyɨk mɨ dimɨn biyɨekɨ nɨmbinii mɨ kɨmiirɨn wɨ nongwomamaɨrni kwoɨnɨn siya wɨ hɨriiyar nongwomamaɨr aekiyami. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn wɨ kɨmiir ɨrɨra nwonɨra aka nwowi.

17 Kara Polkɨn, kariir ɨɨnga wɨnkika ta boɨn maɨrgɨmaɨrga yaiya. Kara tɨ hɨriinan mɨnam wɨnkikɨm kɨmiir nɨisiimauuwɨm tɨ yokwoɨm yɨm karar wɨnkikɨm. Kariir ɨɨnga wɨnkɨm sɨmiirɨn.

18 Kara ha naɨngwowi Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir naɨngwoyɨmiyoka wɨ whɨekak kɨmakar nwowi. Ɨriig.

1 Timoti

1

2

3

4

5

6

1 TIMOTI

Timoti siya ta yaiwɨn kɨbiya siir apua Yunis mɨ siir wai aeya Lois sowa boɨnmɨmauugo. Mɨ siya Jisɨs siiram ha naɨngwo tɨbmiiyɨn mɨ ɨni Adi Komii siirgɨsiir yai aiirarar wakaeyokna apɨskiyɨn. Timoti siirɨn Pol siya yɨmbin saɨka namɨm ɨkɨ om nhɨrɨm sɨmiir Krais siir yaiwɨn kɨbiya saiir hainamɨm. Mɨ mhoɨiya Timoti siya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Efesas hɨranɨm sɨmiir pasta nwowɨn mɨ Pol siya ta yokwowa ha wɨnkika Timoti siiramɨn, siir kɨrɨe haigɨnɨuwɨm Jisɨs siir siyɨu ɨiir napɨm. Mɨ siya siirɨn siyɨuɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir warar boɨnmɨmauugi. Ɨriig.

1

1 Kara Polkɨn ta yokwowa kara wɨnkika, Adi Komiiyɨn inkam nɨnɨmnɨski haiyɨn mɨ Krais Jisɨs tɨ inkamɨn krɨma nwokwokɨnɨn nɨnomor koua hɨriir nɨkɨunamam, sowanii nɨmbingɨn kariirɨn, Jisɨs Krais siir aposel inkam nwowam. 2 Kara ta yokwowa Timoti kɨriiram wɨn hauugika. Kɨra Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiigɨn mɨ kɨra kariir yɨnisɨmnan asi nwokɨn. Kara mɨnam naɨngwowi, Adi Komii krɨmiir Wanɨn mɨ Krais Jisɨs krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir naɨngwobumbuwa mɨ siir naɨngwoyɨmyoka mɨ siir siyɨuɨn iwa inan kaikpɨmpɨtiyɨn wɨ kɨriir hauugi. Ɨriig.

Krɨma nɨksɨsae siyɨuɨn siir kɨpi nonkwo

3 Bɨiya ɨiya kara kɨriir haiburgigɨn mɨ ha namɨn nu Masedonia hɨriirɨn, kara kɨriirar nikɨ boɨngigɨn, kɨra om Efesas tɨrar dwo. Mɨ inkam nhɨrɨm dɨkmiinɨnkɨn, sɨma tɨ siyɨu hɨriinanɨn sɨma nɨksɨsaeyɨn Adi Komii siir yai aiir mɨ siir dɨtkigi. 4 Kɨra sɨmiir boɨn sɨma wanmi niwiiyɨm sɨmiir kɨpi whasprigɨn mɨ yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir inɨgɨm kɨpi nokdapyokiyokɨi. Mɨ tɨ hɨriinan yaiyɨm, sɨmiirɨn Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm wɨ saeya whɨndirɨraerar tani. 5 Taka yaiya saiir yaimwowa kara kɨriir boɨnmauuwa, kɨriir naɨngwo tɨbmiiya saiir kɨrɨe haigɨnɨuwam boɨnmauuga. Mɨ kɨriir mhɨi kwoɨnɨm rɨrmiiya nwowi dimɨn whɨrkɨ nɨtki karam nwowi mɨ kɨriir naɨngwo tɨbmiiya ɨriipɨ hɨriinan kɨrɨeya mɨ owi. Mɨ kɨra wɨ iikam whɨekakɨm sɨmiiramar naɨngwo ɨrkaki. 6 Mɨ iikam nhɨrɨm siyɨu whɨra namɨm sɨma ɨni Adi Komii siir siyɨu ɨiiram yaowhrɨewhrɨeyɨuɨm yaiyɨm sɨma boɨniyɨm, hindara prɨiboɨn prɨiboɨni. 7 Mɨ sɨma Adi Komii siirɨn siirɨmar naɨngwokwokɨm siir boɨnmɨmauuwɨm. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm nɨdidgak bɨ nwokɨm. Sɨma ha naɨngwokɨm sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm ta yai aiirɨn. Mɨ yɨm sɨma bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm.

8 Krɨma dɨnoknɨnkɨn Adi Komii siir siyɨuɨm krɨmiir nɨisiimauu apiyɨm mɨ krɨma tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir tɨri wɨ wadɨeyar nwowi. 9 Mɨ tɨkɨ siyɨu hɨriinanɨn krɨma timɨ nɨnoknɨnkɨn, tɨkɨ siyɨuɨn kam mɨiyɨkɨm sɨmiir tani. Nɨɨngaka. Yɨo hɨriinan siyɨuɨn kamɨm yaowae budɨeyɨm sɨmiir yai nanugaugauwiyɨm sɨmiirgɨn. Mɨ kamɨm digɨumii Adi Komii siir mɨ haimriiyɨugigiyɨm mɨ siyɨu biyɨe tɨriiyɨm sɨmiirgɨn. Mɨ dimɨn biyɨeyɨm nu tɨr nwowiyɨm mɨ yopii ad nɨsomsom aokaowiyɨm mɨ inkam nwɨrni mɨ ɨsom aokiyɨm. 10 Mɨ hɨi mɨn mɨ nanaeyɨm mɨ inkamɨn inkam nwɨrnaka nanaeyɨn hɨi mɨ wigkam yɨnisɨsɨm mɨ tauae hainami ɨkɨm. Mɨ nɨksɨsae mɨ siir yai aiir prɨiboɨn prɨiboɨniyɨn mɨ sɨma siyɨumwokɨsiyɨumwowɨn saɨka nɨnii nansaokɨm. 11 Mɨ takɨ yaimwokɨyaimwowa ɨni ta yai wɨn kɨbiya saiir hɨriinan ywowa krɨma Adi Komii siirɨm maɨrgɨmaɨrga ta yai wɨn kɨbiya kariirɨn siyar hauugika inkam nhɨrɨm sɨmiir boɨnmamauuwɨm. Ɨriig.

Pol siya Adi Komii siir boɨn wadɨekɨn siya siirsi naɨngwoyɨmyokɨn

12 Krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii Krais Jisɨs siir kɨrɨeya kariir hauugikɨn mɨ Jisɨs siya ɨna yaɨngwokiyɨn kariir mɨi aiir mɨrii siya wɨ dɨgar nwowi. Mɨ siya nokmwɨn okwokɨn taka mɨi aiirɨn mɨ kara hɨriinansi boɨn wadɨekikɨn siirɨn. 13 Bɨiya kara siir inɨgɨn siirar nikɨ boɨnbumbu haigɨnɨugɨn. Mɨ kara iikamɨm Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨmiirɨn kara nikɨ ɨpɨmparkɨm. Mɨ kara Jisɨs siir yai akar mɨ antamyɨriyɨrkɨn mɨ kara siirɨn bɨri sɨbgu nɨnoknɨnkɨn. Kara tɨkɨ hɨriinan siyɨu ɨiir asi tɨrkɨn. Adi Komii siirɨmɨn bɨri nikɨ aɨngwo tɨbmiigɨn nɨɨnga nikɨ okɨn. Mɨ siya kariirsi asi naɨngwoyɨmiyokɨn. 14 Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya kariirsi naɨngwobumbunanaekɨn. Mɨ Jisɨs Krais siir kɨrɨe aeya dirɨraerkikɨn kariirɨn mɨ kara siiramɨn asi naɨngwo tɨbmii. Mɨ kariir kwoɨnɨn ɨkɨ inkam nhɨrɨm sɨmiirɨm asi mɨ naɨngwokwowi. 15 Mɨ Krais Jisɨs siya nua tɨriir nɨuunikɨn iikam biyɨeyɨm sɨmiir nɨnɨskɨi hainakikɨn. Mɨ ta yaiya kaimwo kɨɨnga mɨ krɨma saiirɨm daɨngwo tɨbmii kɨɨn. Mɨ karargɨn inkamɨn siyɨu biyɨe tɨriyɨn sɨmiir bɨiyan inkamɨn. 16 Adi Komii siir kwoɨnɨn hɨnɨɨna naɨngwokɨn, siir naɨngwoyɨmiyoka bɨiyan kariir tɨriir wɨmbini. Mɨ kara aknaɨnan nwokɨ ɨisiimauuwi Jisɨs siirɨn inkam mɨounan, iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda mɨ mhoɨiya sɨma naɨngwo tɨbmii mɨ kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn siirɨn wa haii. 17 Mɨ Inkam Komiiyɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn ɨinokɨinoka nwoyokiyokɨigɨn mɨ siya bɨ naowikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siirɨn inkamkɨ bɨ kɨgikɨn mɨ siyakɨ siyaɨrgɨn, Adi Komiiyɨn. Mɨ siir inɨg komii mɨ siir namnamin ɨeya wɨ hɨriinanar nwoyokiyokɨikaeyami. Ɨriig

18 Timoti siya kariir yɨnisɨmkɨn bɨiya profet kamɨm sɨma boɨna kɨriir mɨi aiir. Mɨ kara kɨriirar boɨnanae ta yai aiir mɨ kɨra profet kamɨm sɨmiir yai aiir daɨngworɨnu. Mɨ kɨra kamɨm Jisɨs Krais saɨkar nwowiyɨm sau sɨmaka sɨbgu okworɨnu ɨnɨt. 19 Mɨ kɨriir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe dwo mɨ kɨriir kwoɨnɨn dimɨn whɨrkɨn nɨtkii karam nwowi wɨ rɨrmiiya nwokɨ owɨm. Mɨ kam nhɨrɨm sɨmiir kwoɨnɨm ɨriipɨ hɨriinan rɨrmiiya mɨ ɨnkɨn owɨm. Mɨ ɨni sɨma yɨtkiigiyɨm mɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya asi nɨkiigika. 20 Mɨ Haimenias mɨ Aleksanda sowa hɨnɨɨna tɨrko. Kara sowiirɨn yai karamaeka sowa Setan siiramar timɨ am, sowiirar kwoɨnkɨn. Mɨ sowa tɨkɨ hɨriinan siyɨuɨn, siir nwokɨ nɨnoknɨnkɨni. Sowa mhoɨiya wɨ Adi Komii siir nɨgbumbu haigɨnɨu rani. Ɨriig.

2

Nhwo kwɨsboɨni siyɨugɨn

1 Kara kɨriirɨn mɨnam srɨi kɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram srɨigi iikam nhɨrɨm sɨmiiram. Ta hɨriinan kɨma srɨinanaeya hɨriinana srɨinanae kɨpi srɨipɨpiyao, kɨmiir kwoɨnɨn saɨka damasukikɨn. Mɨ ta kɨma srɨiya kɨma Bɨiyan Inkam Komii siir warar boɨn wadɨeki. 2 Mɨ inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn sɨmiiram wara timɨ srɨi. Mɨ inkam komii komii gavman ɨkɨm mɨ krɨma whɨekakarɨn wɨ nwokɨ ongwomamaɨr aeyɨm. Mɨ krɨmiir kwoɨnɨn wɨ hiinsɨma nwokɨ owɨm. Mɨ sɨma krɨmiir kɨgi mɨ sɨma wa nwokɨ aɨngwowɨm krɨmiir ɨga hɨnda tɨnda bɨ nokwowika. 3 Mɨ taka hɨriinan srɨiya, Adi Komii siya wɨ ogmwo mɨr karam nwoki. 4 Adi Komii inkamɨn krɨmiir nanmaiwarkainan siya hɨnɨɨnam naɨngwowi iikam whɨekakɨm krɨmiirɨn siya nanmaiwarkainam. Mɨ siya hɨnɨɨnam naɨngwowi krɨma siir yaimwokɨyaimwo aiir nɨnoknɨnkɨnɨm. 5 Adi Komii nwɨrkɨnwɨruwaɨgɨn mɨ Inkam Komii krɨmiir kaoprigi okwowiyɨn Adi Komii siiram namɨm, ɨriipɨ hɨriinan nwɨruwargɨn, siya tɨ inkamɨn Jisɨs Krais siyaɨrgɨn. 6 Krais siirar kwoɨnkɨn, siya naowama mɨ aɨngwokɨn. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨmiirɨn wɨ siyar nanmaiwarkainaei. Tɨ hɨriirnan siyɨuɨn Adi Komii siir kwoɨn ɨeyargɨn, tɨ krɨmiir nɨisiimauuwɨn, iikam whɨekakɨm sɨmiir nanmaiwarkainam. Mɨ iikam whɨekakɨm wɨ hindara nwokɨ prɨiyokaeyamɨm. Taka ɨiya Adi Komii siyar nɨmbinga krɨmiir nanmaiwarkainam. 7 Adi Komii siya nɨmbingɨn kariirɨn aposel inkam nwowɨm, siir yaiya saiir boɨnmɨmauuɨm. Mɨ iikamɨm Juda iikam tani sɨmiir ninɨ owomwarkai haigɨnɨuɨuɨm, ta yaiya saiir yaimwokɨyaimwowa. Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨn siyɨuɨn siir. Taka yaiya kaimwoka, kara nɨksɨsae rani, siyar nɨmbingɨn.

8 Kara ha naɨngwowi, omom omoman kamɨm sɨma Adi Komii siirɨm srɨinanaei. Mɨ ɨiya sɨmiir ɨɨna koua nɨnkigi Adi Komii siiram srɨiyɨm mɨ sɨmiir ɨɨna tɨ haiyaprapraski. Mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm rɨrmiiya dwo, dimɨn whɨrkɨ kɨpi nɨtki mɨ kwoɨnɨn haugɨhaugɨ whiyɨe. Mɨ nɨnkɨn wamwarkɨi boɨni yo tɨ hɨnɨɨn dimɨno wara kɨpi nwokai mhɨi kwoɨnauɨn. Ɨriig.

9 Kara ha naɨngwowi wig sɨma yɨuɨsɨm sɨbgu ii mɨ wɨ nwokɨ sɨbgu kɨgtɨdwokiyɨm. Mɨ sɨmiir kana pɨuaipai pɨuaipai kɨpi hopyok. Mɨ mɨkɨnpai mɨkɨnpaiyɨm hɨrii kɨpi mɨ diyankii mwaomwan. Mɨ yɨuɨsa umɨr komii saɨniya saiir kɨpi mɨ saɨn. 10 Kɨma sɨbgu mɨrii. Mɨnsika iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn nwokɨ ɨisiisiimauuwi. Mɨ yɨpɨkɨ wigɨm naɨngwo tɨbmii mɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainani, yɨo siyɨu wadɨe ɨeya. Mɨ tɨkɨ hɨriinan mɨiyɨm yɨm wig sɨmiir pɨuai mɨiyɨk ɨma. 11 Mɨ wig sɨma, sɨmamar kɨpi naɨngwona, sɨma kam sɨmiir aowa dwo. Mɨ sɨma yaimɨn dimɨnɨm wara kɨpi nomboboɨn, hindara dɨnkɨn tan, pɨ nwokɨ wakae nɨnoknɨnkɨnɨm ɨiya sɨma Adi Komii siir inɨg hainaniya siir omaka hɨrɨn. 12 Kara hɨnɨɨnam naɨngwo rani, wig sɨma yai kam sɨmiir boɨnmamauuɨm mɨ bɨi sɨma nwowɨm. Nɨɨngaka. Sɨma hindara dɨnkɨn tan. 13 Tɨkɨ siyɨuɨn hɨriinan dimusi bɨ tɨrkɨn. Adi Komii siya bɨi Adam siir nonkwokwokɨn mɨ mhoɨiya Iv saiir yonkwokwo. 14 Setan siya Adam siir kwoɨn ɨiir bɨ nɨkpɨtmaigɨn. Nɨɨngaka. Siya wig saiir kwoɨn ɨiir nɨkpɨtmaigɨn mɨ saeya dimɨn biyɨe asi tɨrka. 15 Wig sɨma wɨ sɨmiir mɨiya yɨnisɨm naokainaeiya, yɨm wɨ saiirar tɨr. Mɨ sɨma ha daɨngwo tɨbmii mɨ sɨma iikamɨm sɨmiiramɨn ha timɨ aɨngwokwonanae. Mɨ sɨmiir ɨga hɨnda tɨnda kɨpi nokwo sɨma sɨbgu dwoɨpɨsu. Mɨ sɨma hɨriinan tɨri mɨ sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nanmaiwarkainaei.

3

Inkam Komiiyɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siir yaiga

1 Taka yaiya kaimwoka. Mɨ inkamɨn taka Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir mɨiya saiir bɨi nwowam naɨngwowi mɨ ta mɨiya siya mɨriiyam naɨngwowa mɨi wadɨe aeyaɨrga. 2 Mɨ inkamɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir bɨi nwowiyɨn siya sɨbgu dwowɨpɨsu ɨga hɨnda tɨnda kɨpi nokwo. Mɨnsika, sɨma siir kɨpi boɨn hɨuriyɨu. Mɨ siya wig ɨruani nonkwonan inkam dwo. Mɨ siir kwoɨnɨn sɨbgu daɨngwo omok mɨ siya siir nhɨe aiir kɨpi nɨkrɨp. Mɨ inkamɨn siiram namiyɨn, siya siirɨn ɨo nhwo kɨpi nanaowɨn mɨ siya inkam nokwo boɨnmɨmauuwan inkam wadɨe dwo. 3 Mɨ siya op kɨpi kwiyae whaowae mɨ siir kwoɨnɨn haugɨhauga asiima kɨpi whiyɨe. Siya iwa inan dwo hinda kaikpɨmpɨt. Mɨ siya umɨram kɨpi naɨngwokwonanae. 4 Mɨ siya siir wigyɨnɨm sɨmiirɨn siyar sɨbgu kɨgrɨrao mɨ siya siir yɨnisɨm ɨmiirɨn sɨbgu siiboboɨnɨu haigɨnɨu. Mɨ sɨma wɨ nwokɨ wakaeyoknam siir yai aiirɨn. 5 Mɨ siya siir wigyɨnɨm sɨmiir sɨbgu kɨgrɨrao karam nwowi mɨ siya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn, wɨ Adi Komii siir omaka hɨr kɨgrɨrao rani. Nɨɨngaka. 6 Mɨ inkamɨn yaeya kɨnkak naɨngwo tɨbmiiyɨn, bɨiyan inkam siya kɨpi nwo siya wɨ siyamar pɨ naɨngwonaesi Setan siya mɨrii ɨkiiya siir hɨriinan. 7 Mɨ tɨ inkamɨn siir siyɨuɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmii karam nwowiyɨm sɨmiir whwonkam ɨda sɨbgu dap. Mɨ siya sɨbgu nap karam nwowi mɨ siirɨn wɨ Setan siya nanmaiwarkainae. Ɨriig.

Inkam komii komiiyɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir boɨnkika ta yaiya

8 Inkam komii komiiyɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm, yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan ɨga hɨnda tɨnda kɨpi nokwo. Mɨ sɨma kɨpi mɨ gɨe mɨ sɨma opa kwiyae whaowaeiya saiir kɨpi kwiyae mɨ sɨma umɨram kɨpi mɨ aɨngwokwonanae. 9 Mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm rɨrmiiya dwo mɨ sɨma daɨngwo tɨbmiikikɨn Adi Komii siir yai aiirɨm. Bɨiya saeya bɨ nhɨnkiiga mɨ tariinanɨn saeya bɨdi nhɨnkiigiya. 10 Mɨ kɨra sɨmiirɨn tikɨ kɨgoki sɨma dɨg nwowi mɨ kɨra sɨmiirɨn wɨ haɨnii dokmwɨn okwo haigɨnɨu inkam komii komii, iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowamɨn. 11 Mɨ sɨmiir wigɨm ɨriipɨ hɨriinan sɨmiir kwoɨnɨm sɨbgu daɨngwo omok. Mɨ sɨmiir ɨga hɨnda tɨnda kɨpi mɨ okwo mɨ sɨma kɨpi mɨ ɨnkimɨkna mɨ sɨmiir kwoɨnɨm sɨbgu dwo mɨ mɨimɨnɨm gwomaɨrgwomaɨr kɨpi mɨrii. 12 Mɨ tɨkɨ inkam komiiyɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm, sɨma wiga ɨrkɨɨruar donkwona. Mɨ sɨmiir wigyɨnɨm sɨmiirɨn sɨmar sɨbgu kɨgrɨrao. 13 Mɨ tɨkɨ kamɨm sɨmiir mɨiya sɨbgu mɨrii mɨ iikamɨm sɨma wɨ sɨmiir yai aiir wakaeyoknaei. Mɨ sɨma wɨ nɨdid rani, Krais Jisɨs siirɨm naɨngwo tɨbmiiya yaiya saiir nokwo boɨnmɨmauuwɨm. Ɨriig.

Adi Komii siir siyɨuɨn siir yaimwo aeya

14 Ɨiya kara ta yokwowa kɨriirɨm wɨnkiyɨn mɨ kariir kwoɨnɨn ɨni wɨini hanɨɨna sargiyɨn, kɨriir ninɨ kɨgsɨsauniyamɨn. 15 Kara kɨriirɨn yokwoni asi wɨn hauugikɨn kariirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨn mɨ ɨpiyaokɨiisi kɨriir kɨgnakiyamɨn. Mɨ kɨra wɨ ta yokwo aiirar nwokɨ kɨg nɨnoknɨnkɨnɨm siyɨuɨn Adi Komii siir isidɨn sɨma tɨram naɨngwowiyɨn. Sɨma Adi Komiiyɨn yai mɨnar nomboboɨniyɨn siir isidgɨn mɨ sɨma ɨni tɨ iikamɨm Adi Komii siir yaimwokɨyaimwowa saiir nonkworɨnu krɨpkaiiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 16 Ta Adi Komii siir yaimwokɨyaimwowa saiir hɨumii dɨgɨm dɨg nwo rani, saeya ɨni komiigɨkomii ywowa. Inkamkɨ saiir nikwowaisiiyɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngakɨnɨɨngaka.

Bɨiya saeya Adi Komii saɨkar nwoka mɨ mhoɨiya saeya ɨni inkam kɨɨnar yɨmbiyama nu tɨrɨn mɨ ɨna nhɨnkigiya. Adi Komii siir naeyɨuɨn siyar nhɨnkigikɨn tɨ inkamɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowiyɨn. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨma kɨgi siirɨn mɨ sɨma siirɨn ɨna boɨnmɨmauuwamɨm ɨkɨ nu komii komiiyɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiirɨn. Mɨ hɨnda tɨndan iikamɨm sɨma ɨna yaɨngwo tɨbmiigiyɨm siirɨm. Mɨ siirɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siyar swokɨ ɨkɨuna nɨnomor koua hɨriir. Mɨ siya kou hɨrɨn ɨni namnamiinan ywowɨn, ɨni hindara wokiirɨmtɨowɨn. Taka yaiya krɨma boɨnkiya, Jisɨs Krais siirga. Ɨriig.

4

Taka yaiya kamɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨmiirga

1 Adi Komii siir naeyɨuɨn siya bɨdi boɨnɨnkɨigiyɨn. Mhoɨiyakɨ nɨuwi inkam nhɨrɨm sɨma wɨ ta yaimwowa, wɨ saiir nonkworɨnu rani. Mɨ sɨma wɨ uridyɨu biyɨeyɨn, wɨ siir yai aiir sɨbgu wakaeyoknaei. 2 Mɨ kamɨm prɨiyɨksasaeyɨm yaiyɨm whwonkam sɨma nɨnkigɨi boɨniyɨm mɨ sɨma ɨinokɨinokɨn sɨmiir sɨmiirar tɨrnɨnaeikɨm. Mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm panɨɨnsi hirgisi. Nɨɨngaka. 3 Mɨ tɨkɨ kamɨm nɨksɨsaeiyɨm krɨmiirɨn wɨ sɨma nɨkɨduwi wig nonkwonasiyɨn. Mɨ sɨma nae nhɨrɨm wɨ krɨmiir nɨkɨduwi krɨma mɨ aeisi. Mɨ Adi Komii siyar nonkwokwokiyɨm tɨ nae digworaekwowɨm iikamɨm ta yaimwo aiirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma wɨ hɨriiyar dae. Mɨ Adi Komii siirɨn wa boɨn wadɨeki. 4 Krɨma dɨnoknɨnkɨn, tɨkɨ digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siyar nonkwokwokiyɨm, ɨni wadɨekɨnar ywoswowɨm. Mɨ krɨma sɨmiirɨn kɨpi boriisop. Krɨma Adi Komii siir boɨn wadɨeki. Mɨ ha dae. 5 Adi Komii siya bɨdi boɨnkiyɨn, tɨkɨ naeyɨm, nae wadɨekɨm. Mɨ krɨma srɨiboɨnkiya tɨ nae ɨmiiram mɨ tɨ naeyɨm dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Ɨriig.

Timoti siya Krais siir mɨi sɨbgu mɨriiyan inkam kɨbi dwo

6 Mɨ kɨra ta yaiya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwi mɨ kɨra wɨ Krais Jisɨs siir mɨiyan inkam kɨbi nwowi. Tariigɨna ya sɨmiir nɨisiimauuwi, kɨra wakaeyoknae saiir mɨ kɨra naɨngwo tɨbmiikikɨna Krais Jisɨs siirɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨra tɨriyɨn yɨo naenan kɨriir hauu aekɨmkɨdu haigɨnɨuwi. 7 Niwiiyɨm inkam adiyaowaeyɨm sɨma whasiyɨm, sɨma hinda prɨiwhas nɨnkikinae. Mɨ kɨra hɨriinan niwiiyɨm sɨmiir kɨpi wakae. Mɨ kɨra Adi Komii siir mɨiya saiir mɨriinanae mɨ kɨriir naɨngwo tɨbmiiya wɨ kɨrɨe nwokɨ owɨm. 8 Kɨra bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn ɨiya kɨra mɨi kɨnan whomwho mɨriiyɨm kɨriir pɨua pɨ nhɨnmi saeya kɨnhaigɨnɨuwi tɨ hɨriinan siyɨuɨn, yɨo siyɨu wadɨe ɨeya mɨ kɨra Adi Komii siir mɨiya hɨriinan mɨriinanae mɨ kɨra tɨ nu ɨiirɨn wɨ wadɨeyar sɨbgu owi. Mɨ mhoɨiya kɨra nɨnomor kou hɨrɨn wɨ hɨriiyar mɨ owi. 9 Taka yaiya kaimwoka iikam whɨekakɨm wɨ saiirɨm naɨngwo tɨbmii. 10 Krɨma mɨnam kaokaigii Adi Komiiyɨn yai mɨnar nomboɨnomokiyɨn siirɨm. Siya tɨ inkamɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir nanmaiwarkainaeikɨn. Mɨ siya iikam whɨekakɨm sɨmiirɨn wara mɨ anmaiwarkainamar mɨ aɨngwowi. Tɨkɨ siyaɨrgɨn mɨini hanɨɨn kɨma mɨriinanaeyɨn. 11 Kɨra sɨmiirɨn wɨ dɨkmiinɨnkɨn haigɨnɨu mɨ sɨmiirɨn wa timɨ owomwarkai haigɨnɨu. Mɨ sɨma wɨ nwokɨ wakaeyoknam. 12 Mɨ sɨma kɨriirɨn wɨ whranisɨmar kɨgi mɨ sɨma wɨ hɨnɨɨn kɨpi naɨngwo, kɨra whranisɨm nɨɨngakɨn. Nɨɨngaka. Iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk kɨra dɨisiimauu mɨ kɨriir yaiya yai biyɨe whɨr kɨpi boɨn mɨ kɨriir siyɨuɨn rɨrmiiya dwo mɨ kɨra nongwomamaɨr aeyan inkam dwo mɨ kɨriir kwoɨnɨn, sɨmiiram ha daɨngwokwonanae. Mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨbgu donkworɨnu kɨra mɨ kɨriir mhɨi kwoɨnɨm rɨrmiigɨrɨrmiiya dwokai. 13 Mɨ ɨiya kara nɨtana, kɨra wɨ ta mɨi aiirar mɨriikwokɨn, Yokwo Komii mwaɨniya saiir. Mɨ sɨmiirɨn wa boɨnmɨmauu ta yai aiirɨn mɨ wa dowomwarkaiyɨu haigɨnɨu. 14 Mɨ dimɨnɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siya prɨihauugiyɨn kɨriir mɨ kɨra siirɨn nonkwonanaomainan kɨpi nwo. Bɨiya profet kamɨm sɨma boɨnkiya, tɨ dimɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn siya prɨihauugigɨn, kɨriir mɨi aiirsi. Mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu kɨgrɨraowiyɨm, sɨmiir ɨɨnɨm kɨriirɨn mɨnam nokmwɨn onkwokɨm ta mɨi aiiram nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨm. Mɨ saiirɨn kɨra nwokɨ onkworɨnuwi. 15 Mɨ kɨriir kwoɨnɨn ta mɨiya saiirar hɨrɨrɨukrɨpkai. Mɨ sɨma wɨ kɨriir mɨi aiirar kɨgi ɨna namyokiyokɨiya. Mɨ saeya wɨ uridgɨ nɨtki rani. Nɨɨngaka. 16 Mɨ kɨra kɨriir pɨu aiirsiyar sɨbgu haiya mɨ dimɨnɨn kɨra nowomwarkaiyɨuwiyɨn iikam sɨmiir yɨo kaimwowar dwo. Mɨ kɨra hɨrii hɨriiya boɨnmɨmauuyokiyokɨiyam. Mɨ kɨriirɨn wɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya nanmaiwarkainae. Mɨ iikam nhɨrɨm kɨriir yai wakaeyoknam, sɨmiirɨn ɨriipɨ hɨriinan. Ɨriig.

5

Siyɨuɨn inkam siboboɨnɨu haigɨnɨuwiyɨn

1 Mɨ kɨra inkam adiyaowaeyɨn siir kɨpi nɨkwao boɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kɨra siirɨn hiinsɨma boɨn kɨra boɨniya kɨriir adɨn siir hiinsɨma mɨ saiir hɨriinan. 2 Mɨ kɨra whranisɨsɨmɨm sɨmiirɨn sɨbgu siboboɨnɨu haigɨnɨu kɨra siboboɨnɨu haigɨnɨuwiya saiir hɨriinan, kɨra wig adiyaowaeyɨm sɨmiirɨn yaeya siyɨu kɨpi swokɨ tɨr hɨriinan siyɨu ɨiirar swokɨ tɨr, kɨriir yopuwai biyɨeya saiir tɨri siyɨuɨn siir hɨriinan. Mɨ kɨra wig kopak mwɨigakɨm sɨmiirɨn tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn kɨriir yokmana saiir siboboɨnɨuwiyɨn mɨ siir hɨriinanar swokɨ tɨr, yaeya siyɨu kɨpi tɨr. Mɨ kɨriir kwoɨnɨn sɨmiiramɨn rɨrmiiyar dwo, dimɨn whɨrkɨ kɨpi kɨnyɨskaigi. Ɨriig.

3 Mɨ kɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ kɨma wig igɨbae nɨɨngaɨm ad pomou karamaeyɨm, sɨmiirɨn sɨbgu kɨgrɨrao. 4 Mɨ saeya yɨnisɨm mɨ namoukakɨ nɨuwi mɨ sɨma saiirɨn wɨ sɨbgu kɨgrɨrao, bɨiya saeya nikɨ ɨmiiyae whrokwhrokmaiya saiir hɨriinan. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm Adi Komii siirɨm, sɨma tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir sɨbgu onkworɨnu. Mɨ Adi Komii siya wɨ ogmwomɨr karam nwoki. 5 Mɨ wig igɨbaeya ad pomou karamaeya saiir kwoɨnɨn Adi Komii siiraramar bɨdi yaɨngwo ɨskiya mɨ saeya ɨna naɨngwowa Adi Komii siya wa hauuwi. Mɨ saeya nɨi nabɨe pa srɨinanae, Adi Komii siya saiir kɨgrɨraowɨm. 6 Mɨ wig igabaeya ɨga saiira hɨnda tɨnda nokwowiya mɨ nae mɨn saiir kɨpi nɨkop hauu ae. Saeya ɨni naoni pɨunan ywowa. 7 Mɨ kɨra sɨmiirɨn ɨgaokak dwoki tɨ siyɨu hɨriinan ɨiiramɨn. Mɨ sɨma wɨ boɨn hɨuriyɨu rani, sɨmiirɨn. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma nwokɨ ɨnoknɨnkɨni, siyɨuɨn wig igɨbae kɨgrɨraowiyɨn. Mɨ sɨma wig igɨbaeyɨm mɨ sɨma, sɨmiirɨn wɨ ɨrɨpa hɨuwiyopmasu rani. Mɨ sɨma wɨ nɨdid rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨmiir ɨga wɨ hɨnda tɨnda nokwo rani. 8 Mɨ inkamɨn siir pɨugan aiir nɨkop hauu ae karam nwowi, yɨo siyɨu mɨiyɨk rani. Mɨ inkamɨn siirgɨsiir wig yɨnɨm sɨmiir whɨnmɨmɨnae karam nwowi, yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn siyɨu mɨiyɨkɨ mɨiyɨk rani. Yɨo hɨriinan inkamɨn Adi Komii siir yaiya digɨumii saiir haimriyɨugigi. Mɨ inkamɨn naɨngwo tɨbmii karam nwowiyɨn, yɨo ɨni inkam biyɨe ywowɨn. Mɨ inkamɨn tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir tɨriyɨn yɨo siyɨu mɨiyɨkɨ mɨiyɨk rani, ɨni wranan ywowɨn. Siya ɨni tɨ inkamɨn naɨngwo tɨbmii karam nwowɨn, ɨni siir haiburɨn.

9 Mɨ wig igɨbaeya bɨewiyɨm kam nwoɨma nwoki, 60 mɨ saeya kam nwɨruwaniyar nwowi mɨ kɨra saiir inɨgɨn yokwoni wa wɨnaowid. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm wɨ saiir kɨgrɨraowi. 10 Sɨma bɨdiya kɨgɨm saiir siyɨuɨn, saeya ɨga hɨnda tɨnda bɨ nokwowika. Mɨ saeya yɨnar mɨ whɨnmɨmɨnaeika. Mɨ saiir kwoɨnaɨrgar mɨ prɨi naɨngwo hauu aeika. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm big nasmɨrwaiya sɨmiir nwokai wɨni mɨ nae mɨnɨm iikamɨm om whɨranɨm sɨmiir hauu aeiki mɨ iikamɨm hɨkak nwowɨm saeya sɨmiir mɨ kɨgrɨraowi mɨ saeya mɨi mɨiyɨk sɨmiir mɨ mɨrii mɨ ta wig hɨriinana saiir inɨgɨn kɨra yokwoni wa wɨnki.

11 Mɨ kɨra wig wɨsmii nɨɨngam sɨmiir inɨgɨm yokwo wara kɨpi wɨn. Dimusi rani, sɨmiir kwoɨnɨm kam nwowam swokɨ aɨngwowi. Mɨ sɨma wɨ Krais siir siyɨu ɨiir haigɨngigi digɨuwa. 12 Mɨ ta bɨiya sɨma nikɨ omboɨntɨbmiigiya Krais saɨka, sɨma saiir haiburgigi. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma wɨ yaiiga saiir mɨ ɨnɨuwi. 13 Mɨ siyɨu whɨrɨn wɨ sɨma mɨ tɨri hɨnɨɨngɨn sɨma ɨkɨ omakam sɨm sɨbii ɨdwodwokaiyami mɨ sɨma wɨ maeyau maeyauwɨm, sɨm nɨdwo nɨnkimɨkna amtɨbi. Mɨ tɨkɨ hɨriinan yai bibiyɨeyɨm yɨm wɨ iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda kɨpi boɨn. Mɨ sɨma mɨimɨn bɨ mɨriigɨm hinda whɨsariiyar prɨiyapmamaɨri. 14 Kariir kwoɨnɨn ha naɨngwowi, wig wɨsmii nɨɨnga sɨma ha tɨ swokɨ onkwona. Mɨ sɨma yɨnisɨm naokainaei mɨ wig sɨma wɨ sɨmiir mɨi ɨmiirar nwokɨ kɨgrɨraowɨm. Mɨ iikamɨm ɨo krɨmiir nwowiyɨm mɨ nae whwokwoka krɨmaka nae karam nwowiyɨm sɨma wɨ yai bibiyɨe krɨmiir kinaopɨtkaigai boɨn tani. Nɨɨngaka. 15 Kɨra dɨnoknɨnkɨn, tɨ hɨriinan wig wɨsmii nɨɨnga nhɨrɨm, sɨma Adi Komii siir siyɨu mɨiyɨk siir bɨdi haiburgigɨm mɨ ɨni Setan siir siyɨu ɨiir yapnamɨm. Mɨ iikamɨm sɨma sɨmiirɨn asi nɨgbumbukɨm. Sɨma siyɨu mɨiyɨk tɨriikɨ waeyao. 16 Mɨ wig wɨsmii nɨɨngam sɨmiir pɨugana, saiir hɨran iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii mɨ sɨmiirɨn sɨmar kɨgrɨrao. Mɨ tɨ wig wɨsmiiya mɨ ta saiir hɨriinan hɨka, ya Adi Komii siir omakan iikamɨm sɨmiir kɨpi hauu. Mɨ tɨ wig wɨsmii nɨɨnga nhɨrɨm ad pomou karamɨm, sɨmiirɨn Adi Komii siir omakan iikamɨm sɨmar kɨgrɨrao. Ɨriig.

17 Mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm, sɨma mɨi mɨiyɨk mɨiyɨk sɨbgu mɨrii. Mɨ yaimɨn sɨmiir boɨnmɨmauuwi mɨ sɨmiir nowɨmwarkaiyɨuwi mɨ sɨma sɨmiirɨn sɨbgu kɨgrɨrao. Mɨ sɨmiir umɨrɨn wɨ kourɨg dii. 18 Yokwo Komii saeya hɨnɨɨna boɨnka, kɨra bulumakau siir yaiya saiir kougrɨpɨkou, witɨn siya nokwo namnadgiyɨm sɨmiir naesiyɨn. Mɨ ɨni hɨriinankɨnar ywowɨn, inkamɨn mɨi mɨriiyɨn, siya wɨ whɨsarii pɨ mɨriisi, siya digworaekwowar timɨ hai. 19 Mɨ inkam nwɨrkɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm yai sɨmiir boɨn hɨuriyɨugi mɨ kɨma wɨ siir yai aiir kɨpi wakae. Nɨɨngaka. Mɨ nwɨs nwoɨma nwokɨswo, sɨma wara boɨnkɨswo aeya nɨk rani. 20 Mɨ inkam adiyaowaeyɨm siyɨu komii kɨgrɨraowiyɨm sɨma siyɨu biyɨe tɨrkɨn mɨ kɨra sɨmiirɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda dɨkmiinɨnkɨnhaigɨnɨu. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨma wɨ nwokɨ wakae nɨnkiounakiyɨm.

21 Mɨ Adi Komii siir whwonkam ɨda mɨ Krais Jisɨs mɨ Adi Komii siir paekwosɨm ɨeya tɨ digworaekwowɨm yokwoni kara wɨn hauugiyɨm kɨriiram, kara ɨgaokak nwokikɨn. Kɨra tɨ digworaekwowɨm sɨmiir sɨbgu donkworɨnu krɨpkai mɨ wadɨeyɨn nhɨrmiyarar kɨpi nwo mɨ nhɨrɨm sɨmiirɨn ɨo whwonkam kɨpi kao. Nɨɨngaka. Kɨra sɨmiirɨn wadɨe kɨnar dwo. 22 Mɨ kɨra inkamɨn Adi Komii siir mɨi mɨriiyamɨn, siirɨn aisiima kɨpi nikɨ okmwɨn okwo haigɨnɨu sasau. Mɨ kɨra inkamɨn dimɨn biyɨekakɨn siir nokmwɨn okwowi mɨ sɨma wɨ hɨriiyar naɨngwowi, ni kɨra ɨriipɨ hɨriinankakɨn. Mɨ kɨrasiyar kɨgrɨraona mɨ kɨra pɨu rɨrmiiya nwokɨ owi.

23 Kɨra op nɨɨnga kɨpi kwiyae. Nɨɨngaka. Kɨra op wain haɨmii wara kwiyae, ta kɨriir maɨ mhɨi tɨr nwokaiya saiir dɨgiyɨm.

24 Mɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm idowɨiya nwowɨm, yɨm kɨra sɨmiirɨn ɨna kɨg nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ kɨra wɨ sɨmiir boɨniyopnatkaigi. Mɨ nhɨrɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm idowɨiya nwo karam nwowɨm, mhoɨiya sɨma wɨ idowɨiya nwo ɨuguski. 25 Mɨ hɨrii hɨriinan kɨnar tani, iikam nhɨrɨm sɨmiir siyɨu mɨiyɨkɨn, yɨo wɨ idowɨiyar mɨ owi. Mɨ kɨra wa kɨg nɨnoknɨnkɨni mɨ nhɨrɨm idowɨiya nwo karam nwowɨm mhoɨiya wɨ idowɨiya nwo ɨuguski. Ɨriig.

6

Ta yaiya mɨi nɨɨnga prɨimɨriiyɨm kamɨm sɨmiirga

1 Mɨ kamɨm whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨm, sɨma sɨmiir bɨiyan inkamɨn sɨmiir mɨi kɨgrɨraowiyɨn, siir yai aiirara sɨbgu wakaeyokna mɨ sɨma siir inɨg ɨiir hainan. Mɨ sɨma hɨriinan tɨri mɨ iikam whɨekakɨm sɨma wɨ krɨmiir boɨnikikasna rani, ta Adi Komii siir yaiya krɨma boɨn boɨnmɨmauuwa. 2 Mɨ kamɨm whɨsarii mɨi prɨi mɨriiyɨm sɨma ha kɨgi, sɨmiir bɨiyan inkamɨn sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siya naɨngwo tɨbmii mɨ sɨma wɨ hɨriiyar naɨngwowi siya krɨmiir nomiiyaugɨn. Mɨ sɨma wɨ ha kɨpi naɨngwo siirɨn wɨ sɨma nɨnkɨn ɨdwowi. Nɨɨngaka. Sɨmiir kwoɨnɨn mɨi aiirama hɨrɨrɨukikɨn. Mɨ ta mɨiya sɨma mɨriiya siir, saeya wɨ hɨriiya namyokiyokɨi. Dimusi rani, siya ɨni sɨmiir naɨngwo tɨbmiiyan inkam nomiiyau nwɨr ywowɨn. Ɨriig.

Inkamɨm nɨksɨsae owomwarkaiyɨuwiyɨm mɨ dimɨn mwoni haii akani yaiga

Timoti kɨra sɨmiirɨn hɨrii hɨriiyar siboboɨnɨu haigɨnɨu tɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn. 3 Inkamɨn tɨ Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siir yaimwowa yaewan saiir kɨndiyɨuwangigi mɨ siir kwoɨn arar prɨinaɨngwo boɨni. 4 Mɨ tɨ inkamɨn siya pɨ nantamyɨryɨrkɨn, siya nɨnoknɨnkɨn sɨmkak nwo rani. Nɨɨngaka. Siir kwoɨnɨn hindara kɨnswo ounaeikɨn, dimɨnsɨmkar wɨndi pɨ siyar ninɨ hopswo ɨuwi mɨ sɨma pɨ saiirsiyar nhɨnaigɨn okwowi. Mɨ iikam whɨekakɨm sɨma asi nɨnkɨnɨnɨni mɨ sɨma yaii yaiiya asi mɨ nɨnii nansaonanaei. Mɨ iikam nhɨrmi asi mɨ yaswaiyɨui mɨ iikam nhɨrɨm asi mɨ prɨiboɨn hɨuriyɨuwi. 5 Mɨ krɨpiinanii asi kigi mɨ tɨkɨ hɨriinan iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm ɨni habwowhaeni kwoɨnan ywowɨm mɨ sɨma tɨ hɨriinan digworaekwo biyɨeyɨm sɨmiir asi tɨrkiyami. Mɨ sɨma ta yaimwowa saiirɨn aru asi nwokɨm. Sɨm kwoɨnɨm hɨnɨɨna naɨngwokɨm, wou nikwo aeni siyɨuɨn siyaɨrgɨn digworaekwo hoɨmgak haiwɨniyɨn mhoɨiya.

6 Ɨhɨ, inkamɨn Adi Komii siir siyɨu ɨiir napiyɨn mɨ siir kwoɨnɨn ha naɨngwowi, kara digworaekwokakɨ mɨ ɨuwi yɨo ɨni mɨ owɨn, siya maɨrgɨmaɨrga tɨ hɨriinan siyɨu ɨiiramar timɨ o. Siya inkamɨn digworaekwo hoɨmgakak nwowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 7 Mɨ ɨiya apu saeya naokainakiyɨm krɨmiirɨn, krɨma dimɨnsɨm whɨr swokɨ hainananini rani. Nɨɨngaka. Mɨ ɨiya krɨma mɨ ao nami wɨ ɨriipɨ hɨriinan, nɨɨngar mɨ haɨngikaigi. 8 Mɨ krɨma yɨuɨs nae mɨnkakɨ nɨuwi mɨ wɨ ɨdɨb ɨdɨb haiyam kɨpi swokɨ aɨngwo. Nɨɨngaka. Tɨ hɨriinanɨm ɨni dɨgar mɨ owɨm. 9 Mɨ iikamɨm umɨr digworaekwo hoɨmgak haiyam naɨngwokwonanaeyɨm mɨ sɨmiirɨn wɨ Setan siya nanmaiwarkainaei mɨ sɨma digworaekwowɨm sɨmiir kɨnsiis haigɨnɨu karam nwowiyɨm wɨ sɨmiiram kɨgmaɨri. Mɨ tɨkɨ hɨriinan iikamɨm wɨ sɨma nonkwobumbu nɨnkɨn haigɨnɨuwi. 10 Mɨ iikam nhɨrɨm umɨram naɨngwokwonanaeiyɨm mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siyaɨrgɨn dimɨn biyɨe tɨriyɨn. Mɨ tɨ siyɨu hɨriinanɨn siya kiyaigɨn mɨ sɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiir asi nonkwo ɨuguskikɨm. Mɨ sɨma, sɨma sɨma asi nonkwobumbu nɨnkɨnakɨm. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni hinda haigiyɨskaikiyɨm. Ɨriig.

Kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saiirɨn sɨbgu donkworɨnu krɨpkai

11 Mɨ kɨra ɨni Adi Komii siir inkam ywowɨn. Mɨ kɨra tɨ hɨriinan dimɨnɨn siirɨn digɨumii haigɨngig. Mɨ kɨriir kwoɨnɨn siyɨu mɨiyɨkɨ mɨiyɨk tɨri siyɨuɨn siirgɨsiiramar daɨngwo hɨrɨrɨukrɨpkai mɨ ɨga hɨnda tɨnda kɨpi nokwo. Mɨ kwoɨnɨn sɨmiiramar daɨngwo ɨrkak mɨ sɨmiiramar daɨngwokwonanae. Mɨ kɨra iikam whɨekakɨm sɨmiiramar daɨngwokwo mɨ kɨra sɨbgu dokworɨnu mɨ kɨra inkam mɨuunan dwo. 12 Mɨ kɨra kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn siir haiyam naɨngwowi mɨ kɨra inkamɨn ɨg nɨnkɨnɨnɨn iwɨtiyɨn bɨi niwɨt okwowam mɨ siir hɨriinan tɨ o ɨg tɨ wɨriiyɨk mɨ Adi Komii siya kɨriirɨn wɨpi hauuwi. Bɨiya Adi Komii siya kɨriirɨn hɨriinanam nɨkɨunakɨn tɨ kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn siirɨm, kɨra boɨnmɨmauuwa kɨriir naɨngwo tɨbmiiya saiir, iikam whɨekakɨm sɨmiir whwonkam ɨda. 13 Mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirɨn kwoɨnbudɨn omwai waiyaiyɨn Adi Komii siyar hauugɨm. Mɨ siir whwonkam ɨda mɨ Krais Jisɨs siya, inkamɨn siir naɨngwo tɨbmii aiir boɨnmauuwɨn Pontias Pailatni whwonkam ɨda mɨ sowiir whwonkam ɨda, kara ta yaiya kɨriirɨn ɨgaokak asi nwokikɨn. 14 Kɨra wɨ mɨntarao Adi Komii siir yaiyɨm ɨgaokak siya nwokiyɨm kɨra sɨmiir tɨ wakaeyok kɨgna dirɨraerar. Mɨ kɨra wɨ kɨpi swokɨ ɨtapyokmɨmɨn. Mɨ kɨriirɨn wɨ inkam nwɨrkɨ kɨpi boɨn hɨuriyɨu, wɨ hɨriiya damyokiyokɨi. Mɨ wɨ Jisɨs Krais siyar nwokɨ ɨmbini kakɨm. 15 Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨn ɨiya idowɨiya siya nɨmbiniyana mɨ siya wa nɨmbiyami. Adi Komii siyaɨrgɨn inkamɨn maɨrgɨmaɨrgaeiyɨn. Mɨ siyaɨrgɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨm kɨgɨrkakiyɨn. Mɨ siyaɨrgɨn bɨikɨ bɨiya whɨuwɨnɨunan nu kɨgrɨraowiyɨm inkam komii komiiyɨm sɨmiir bɨiyɨn ɨni siyar swokɨ owɨn. 16 Mɨ siyarɨn wɨ swokɨ ao rani. Nɨɨngaka. Wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn. Mɨ maeyaua siya nwowiya hɨr nɨuyaeiya paeya ya ɨni kɨrɨe ywowaowa mɨ iikam wɨ saiir kingiin napkɨnmasu rani. Mɨ siirɨn inkam nwɨrkɨ bɨ kɨgsrankɨn bɨiya mɨ tariinan. Nɨɨngaka. Siyaɨrgɨn digworaekwo whɨekakɨm sɨm kɨgɨrkakiyɨn ɨinokɨinok. Mɨ siir inɨg ɨiirɨn ha timɨ hainan mɨ siirɨn ha timɨ boɨn maɨrgɨmaɨrga haigɨnɨu ɨinokɨinokɨn. Ɨriig.

17 Kɨma kamɨm nu tɨran digworaekwo hoɨmgakakɨm sɨmiir boɨn, sɨma wɨ sɨmamar kɨpi naɨngwona. Mɨ sɨma digworaekwo whɨekakɨm nu tɨranɨm sɨbgu o krɨpkai karam nwowiyɨm sɨmiiram kɨpi nɨkpɨtkɨi. Mɨ sɨma Adi Komii siiramar dɨkpɨtkɨi krɨpkai, siyaɨrgɨn digworaekwo hoɨmgakɨm pɨu nhɨɨnmi kɨniyɨm ɨinokɨinok sɨm hauuwiyɨm. 18 Kamɨm digworaekwo hoɨmgakakɨm sɨmiir boɨn, sɨma mɨi mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar sɨbgu mɨrii. Mɨ sɨma digworaekwo nhɨrɨm hindara prɨihauu inkam nhɨrɨm sɨmiirɨn. 19 Mɨ sɨma hɨriinan tɨri mɨ sɨmiiramɨn wɨ digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨk kasa haɨngiriyɨu haigɨn tani nɨnomor kou hɨrɨn, wɨ Adi Komii siya hauuwi mɨ wɨ sɨma nwokɨ haiyɨm kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn. Ɨriig.

20 Timoti, ta mɨiya Adi Komii siya hauuwa kɨriir, kɨra saiirɨn sɨbgu kɨgrɨrao. Mɨ kɨra yaiya hindara nɨnkɨn wamwarkɨi boɨniya aru saiirsi dwo. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm ha mɨ aɨngwowi, ya nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨk hauu haigɨnɨuwika. Nɨɨngaka. Yapi nɨksɨsaei. 21 Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm ɨna nonkworɨnu krɨpkaiyɨm ta yai nɨksɨsae aiirɨn mɨ sɨma naɨngwo tɨbmiiya Adi Komii siirɨm, sɨma saiir bɨ swokɨ tɨsɨryɨskaigɨm. Nɨɨngaka. Mɨ kariir kwoɨnɨn ha naɨngwowi Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naɨngwobumbu mɨiyɨka wɨ kɨmaka nwokɨ owɨm. Ɨriig. Kariir yaiya ɨni dɨg ywokiya.

2 Timoti

1

2

3

4

2 TIMOTI

Mɨ ɨiya Pol siya maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨrar nikɨ hɨugrɨpkɨikikaiyɨn om komii Rom hɨr, mɨ siya ta yokwowa pasta Timoti siiramɨn ha wɨnkikɨn. Mɨ ɨiya Pol siya hɨriinan kɨgnɨnoknɨnkɨnɨn siir naoni ɨiya ɨni kingiin nwowa, mɨ siya Timoti siirsi naɨngwoyɨmiyokɨn mɨ siya ta yokwowa mhoɨiyana asi swokɨ wɨnkikɨn Timoti siir boɨnkiyam hɨnɨɨn siyɨu iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om Efesas hɨranɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn. Ɨriig.

1

1 Kara Polkɨn kara Krais Jisɨs siir yai naboɨnmamauuan inkamkɨn. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya nɨkropkikɨn kariirɨn siir yai aiir napboɨnmamauuam iikam whɨekakɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir. Tɨ kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn siya nɨmbin tɨbmii kimaigiyɨn iikam yɨpɨkɨ Krais Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmii mɨ wɨ sɨmiir hauugi.

2 Timoti kɨra ɨni kariir yɨnisɨmnan ywowɨn. Mɨ kara ta yokwowa kɨriiram wɨnkika. Adi Komii siya mɨ Krais Jisɨs krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii ɨeya, sowa nwokɨ hauugiyɨm naɨngwobumbu mɨ naɨngwoyɨmyok mɨ kwoɨnɨn nongwomamaɨr aei ɨkɨn. Ɨriig.

Krɨma yai wɨn kɨbiya saiirsi kɨpi kaiyɨrou

3 Kariir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiirar napkɨm mɨ an kara wɨ siirar mɨ api. Siya kara kɨriiram naɨngwowɨn mɨ kara Adi Komii siiram boɨn wadɨeki kɨriiramɨn. Mɨ kara nɨi nabɨe kɨriiram srɨigɨn. 4 Mɨ ɨiya kara kɨriir haiburgigɨn mɨ kara ɨna swokɨ aɨngwowoknakiyɨn, ɨiya kɨriir ouwoba saeya grɨekiinaiiniya. Mɨ kara kɨriir kɨgnakiyam naɨngwowi mɨ kariir maɨrgɨmaɨrga wɨ prasae nwo rani. 5 Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, wa kɨriir naɨngwo tɨbmiiya kaimwowaɨrga, nɨksɨsae rani. Ta hɨriinan naɨngwo tɨbmiiya bɨiya kɨriir apaiya Lois saeya hɨriinana saiir nwokɨ haiga mɨ kɨriir apua Yunisa ɨriipɨ hɨriinan. Mɨ an kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn ta hɨriinan naɨngwo tɨbmiiya, kɨriir waraurɨn ɨna mɨ owa. 6 Mɨ kara kɨriir kwoɨn ɨiir asi swokɨ hɨurworwokaigi. Ta mɨiya kɨra nɨnoknɨnkɨna Adi Komii siya prɨihauugiya kɨriir, siya kara siiram srɨiya mɨ kariir ɨɨna ha nonkwowa kɨriir pɨu aiir mɨ kɨra ta mɨiya siya prɨihauugiya kɨra nɨnoknɨnkɨna, kɨra saiirɨn sɨbgu donkworɨnukrɨpkai mɨ saeya wɨ paenan hɨriiyar dɨudkrɨpkai, wɨ nɨutɨnginan kɨpi nwo. 7 Whɨsarii rani, Adi Komii siir naeyɨuɨn krɨmiirɨn nɨdid kwoɨn bɨ hauugɨn. Nɨɨngaka. Siya krɨmiirɨn kɨrɨe hauu haigɨnɨugɨn. Mɨ siyɨuɨn iikamɨm naɨngwokwo nanaeiyɨn siirɨn wara mɨ ɨnkɨn hauugi. Mɨ siyɨu biyɨeyɨn inkam niyopakaiyɨu karam nwowiyɨn siirɨn warar mɨ ɨnkɨn hauugi krɨmiirɨn.

8 Mɨ kɨra nɨimwo wɨ kɨpi kaiyɨrou Bɨiyan Inkam Komii siir yai aiir boɨnmɨmauusiyɨn, an kara omaka hɨuyokiyokaiya saiir hɨr nwokaii inkamkɨn mɨ kɨra nɨimwo kariirsi kɨpi kaiyɨrou. Mɨ kɨra Adi Komii siir kɨrɨe saiir hɨriir dɨkpɨtkɨikrɨpkai. Mɨ kɨriirɨn wɨ siya nwokɨ whɨnwo haigɨnɨuwi hɨk kanaka haiyam, siir yai wɨn kɨbiya saiir boɨmɨmauuam. 9 Krɨmiirɨn Adi Komii siya nanmaiwarkainakɨn mɨ siir iikam asi nwokɨm. Mɨ siya krɨmiirɨn mɨi mɨiya krɨma mɨriiya saiirsi bɨ nanmaiwarkainakɨn. Nɨɨngaka. Siir naɨngwobumbuwa saeyar nanmaiwarkainakɨn krɨmiirɨn. Bɨdi bɨdiniyarɨn, ɨiya Adi Komii siya nu nɨnomor sowiira nonkwokwowɨn mɨ siya Jisɨs Krais siiramɨn nua krɨmiiram tɨri nɨkrop ɨuungiyamɨn saiirar nɨmbin tɨbmii kimaigɨn. 10 Adi Komii siir naɨngwobumbuwa krɨmiir hauugiya mɨ tariinanɨn inkamɨn krɨmiir nanmaiwarkaina haiiyɨn Jisɨs Krais siya idowɨiya bɨdi yɨmbiniyɨn. Mɨ krɨma Adi Komii siir naɨngwobumbuwa saiir asi nɨnoknɨnkɨni. Mɨ krɨma tariinanɨn kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn, siir siyɨu mɨiyɨk ɨiir asi nɨnoknɨnkɨnkɨni. Ta yai wɨn kɨbiya krɨmiirɨn saeyar nowomwarkaiyɨu haigɨnɨugɨm.

11 Kariirɨn Adi Komii siya nɨmbingikɨn aposel inkam nwowam, ta yai wɨn kɨbiya saiir napboɨnmamauuam. Mɨ kara yai napboɨnmamauuan mɨ nowomwarkaiyɨuan inkam asi nwokɨn. 12 Mɨ kara hɨriinan mɨiya hɨk saiirsi asi haigɨn. Mɨ kara nɨimwo saiirsi bɨ kaiyɨrougɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn mɨ ɨna naɨngwo tɨbmiiyɨn siiramɨn. Ta mɨiya siya hauugiya, siya saiirɨn wa kɨgrɨraowi mɨ saeya wɨ biyɨe nwo rani, wɨ hɨriiyar namyokiyokɨi. Mɨ wɨ ta ɨi komiiya siya swokɨ ɨtana, wɨ saiirar nadɨgɨuwi. 13 Ta yaiya kara nowomwarkai haigɨnɨuwa kɨriir kɨra saiirɨn sɨbgu wakaeyokna mɨ wɨ sɨbgu donkworɨnukrɨpkai. Ya tariigɨna ya hindara nɨisiimauu haigɨnɨugika kɨriirɨn. Mɨ kɨra Jisɨs Krais siirɨmar daɨngwo tɨbmiikikɨn. Mɨ kɨra wɨ iikam whɨekakɨm sɨmiiramar daɨngwo ɨrkak. Dimusi rani, kɨra ɨni Jisɨs siir isid ywowɨn. 14 Mɨ ta Adi Komii siir yai wɨn kɨbiya Adi Komii siir naeyɨuɨn siya hauugiya krɨmiir mɨ kɨra saiirɨn sɨbgu donkworɨnu.

15 Kɨra bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn, nu komii Esia hɨran iikam whɨekakɨm sɨma kariir bɨdi haiburgigɨm mɨ tɨ inkam nwɨso, Fiselas mɨ Hemosenis yɨo ɨriipɨ hɨriinan kariir bɨdi mɨ haiburgigo. 16 Kara ha naɨngwowi Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya Onesiforas sɨmiirniyɨn ɨgi haigi ɨdwokaigi. Mɨ ɨi kasa rani, siya kariir nɨkpɨmpɨtmai haigɨnɨuwɨn. Mɨ siya nɨimwo kariirsi bɨ kaiyɨrougɨn. Kara tɨ tɨr nwokaiyɨn, ta omaka hɨuyokiyokaiya saiir. Nɨɨngaka. 17 Ɨiya siya om komii Roma tɨriir nɨtɨn mɨ siya mɨinan napmɨriiyokiyokɨinikɨn kariiramɨn mɨ ɨni kariirar inɨ kɨgniyɨn. 18 Kɨra bɨdiya ikɨ ɨnoknɨnkɨnɨn digworaekwo whɨekakɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir hauuwɨm ɨiya kara om Efesas hɨr nwowa saiir mɨ kara ha naɨngwowi, Bɨiyan Inkam Komii siya siirsi daɨngwoyɨmiyok, ta ɨi komiiya siya tɨriir swokɨ ɨtana. Ɨriig.

2

Kɨra Krais Jisɨs siir sau nɨmbignan inkam kɨbi dwo

1 Hae Timoti! Tɨ kariir yɨnisɨmɨn krɨma ɨni Krais Jisɨs siir isid ywowɨn. Mɨ kɨra ta siir naɨngwobumbuwa saiirɨn sɨbgu donkworɨnukrɨpkai. Dimusi rani, kɨra ɨni siir isidɨn siir ywowɨn mɨ kɨra wɨ kɨrɨeyar dwo. 2 Mɨ kɨra bɨdiya wakaekiyɨn yai whɨekakɨm kara nowomwarkaiyɨuɨm, iikam whɨekak nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨra wɨ siir tɨr, kamɨm wɨ kɨriir nwokɨ kɨg nɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ sɨma wɨ Krais Jisɨs siir mɨi aiir sɨbgu mɨrii. Mɨ yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan wɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir mɨ owomwarkaiyɨuami. 3 Kɨra Krais Jisɨs siir sau nɨmbignan inkam mɨiyɨk dwo. Mɨ ɨiya kɨra hɨk haiiyɨm kɨra Krais siir isidɨn krɨma haiya saiir hɨriinanar timɨ hai. Mɨ kɨra wɨ haɨmni hɨnɨɨn kɨpi krɨi. 4 Mɨ inkamɨn sau nɨnɨtan inkam nwowi mɨ siya oman mɨipai mɨipaiyɨm sɨmiirɨn wara kɨpi nonkwo. Nɨɨngaka. Mɨ siya inkamɨn siir bɨi nwowiyɨn, siir yai aiirarar wakaeyokna ɨski. Mɨ siir bɨiyan inkamɨn wɨ ogmwomɨr karam nwoki. 5 Mɨ inkamɨn ɨg nɨnkɨkɨn iwɨti bɨi niwɨt okwowam mɨ siya ta gwowa saiir siyɨu ɨiirara sɨbgu ap. Mɨ siya hɨriinan tɨr karam nwowi siirɨn wɨ kauriirgi. 6 Mɨ inkam numɨr numɨra nɨiyok nɨnkɨn nanaeyɨn sasae wai kwowi mɨ bɨi wɨ siyar nɨnguguae. 7 Mɨ tɨ boɨniyɨo yai kwoɨmɨm kara boɨnkiyɨm kɨriir, kɨra sɨbgu donkworɨnukrɨpkai, kɨra wɨ kɨpi naɨngwo owou. Mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn kɨriirɨn wɨ siyar nwokɨ hɨurworwokai haigɨnɨuwɨm, tɨ boɨniyɨo yai kwoɨmɨm sɨmiirɨn.

8 Mɨ kɨriir kwoɨnɨn Jisɨs Krais siya naonama mɨ siya swokɨ ɨsiin ɨdwowa ɨe hɨrankɨn saiirɨmar daɨngwokwokrɨpkai. Mɨ siya krɨmiir brougaeyɨn Devid, siir isidɨn siir hɨrankɨn nɨtkɨn mɨ ta yaiya kara boɨnmɨmauugiya mɨ saeyaɨrga yai wɨn kɨbiya. 9 Mɨ ta yaiya kara boɨnmɨmauua mɨ sɨma kariirɨn saiirsi nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨugɨm, inkam biyɨenan nwowam. Mɨ kara omaka hɨuyokiyokaiya saiir asi nwokaigɨn. Mɨ kamɨm ta yai wɨn kɨbiya ɨo saiir kwowiyɨm mɨ kariirɨn sɨma hɨriinansi hɨugrɨpkɨikikaigɨn. Mɨ kara ta omaka hɨuyokiyokaiya saiir asi nwokaigɨn. Mɨ sɨma wɨ kariirara hɨugrɨpkɨikikaii mɨ Adi Komii siir yaiya, saiirɨn wɨ wara nɨkɨdɨu rani. Nɨɨngaka. 10 Mɨ ɨiya sɨma kariir nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi mɨ kara saiirsiyɨn wɨ nɨdid rani. Nɨɨngaka. Kara wɨ hɨrii hɨriiyar mɨriiyokiyokɨiyami. Dimusi rani, tɨriigɨnɨn wɨ iikamɨm Adi Komii siya nɨbingiyɨm siir iikam nwowam wɨ sɨmiir nwokɨ whɨndirɨraerar haigɨnɨuɨm. Mɨ yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan wɨ Jisɨs Krais siirɨm nwokɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm. Mɨ wɨ tɨ kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn wɨ siir nwokɨ haiyɨm mɨ sɨma wɨ saɨka nwowi om kɨbiyɨn nɨi nwo karam nwowiyɨn siir hɨrɨn. 11 Ta yaiya iikam whɨekakɨm krɨmiir boɨna,

yai kaimwowaɨrga, ɨiya krɨma ta Krais Jisɨs siir mɨi aiirsi haii hɨk mɨ ha naonami ya dimɨn karamaeka, mhoɨiya krɨma wɨ kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn wɨ siir swokɨ hai, siir hɨriinan mɨ krɨma wɨ saɨka ninɨ owouwi. 12 Mɨ ɨiya krɨma hɨrii hɨriiyar tɨriyokiyokɨiyami mɨ mhoɨiya krɨma wɨ saɨkar nɨnkɨn owi, digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakam. Mɨ ɨiya krɨma siirɨn digɨumii haimriiyɨugigi mɨ yɨo siya krɨmiirɨn wɨ hɨriinan digɨumiiyar mɨ haimriiyɨugigi. 13 Siya krɨma Adi Komii siir nɨmbin mhɨumɨuwiyɨm mɨ siya krɨmiirɨn bɨ nɨmbin mhɨumɨuwikɨn. Nɨɨngaka. Siya nɨmbiniyɨm, pɨ kaimwokɨnar nwoyokiyokɨiyami mɨ siya siyar bɨ swokɨ ɨksɨsaeikɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Inkamɨn Adi Komii siir mɨi aiir mɨrii nonkworɨnukrɨpkaii mɨ siya wɨ ogmwomɨr karam nwowi siirɨn

14 Mɨ kɨra tɨ yaiyɨm sɨmiirɨn hɨrii hɨriiya boɨn naɨngwokrɨpkai iikam sɨmiirɨn. Mɨ Adi Komii siir whwonkam ɨda kɨra sɨmiir dokwao boɨnki, sɨma dimɨn sɨm whɨrɨn siir siirar kɨpi nɨnkɨnwamwarkɨi boɨn tɨkɨ hɨriinan siyɨuɨn siya iikam ɨmiirɨn wɨ mɨiyɨk nwowaigɨnɨu rani. Iikamɨm ta yaiya saiir wakaeyɨm, sɨmiirɨn wɨ saeya kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi. 15 Mɨ kɨra Adi Komii siir mɨi aiir sɨbgu mɨrii mɨ siya kɨriirɨn wɨ ogmwomɨr karam nwoki. Mɨ wɨ nɨimwo kaiyɨrou rani. Nɨɨngaka. Kɨra Adi Komii siir yaimwokɨyaimwowɨm sɨmiir nowomwarkaiyɨuwan inkam dwo. 16 Mɨ kɨra kamɨm yai bibiyɨe boɨniyɨm sɨmaka kingiin kɨpi nwo mɨ kɨra kamɨm dimɨn sɨmɨn siir siira mɨ ɨnkɨnwamwarkɨi boɨniyɨm sɨmaka kingiin kɨpi mɨ o. Tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya inkam kiyopsɨbgikikaigigiyɨn dimɨn biyɨe tɨram mɨ ta sɨmiir dimɨn biyɨeya wɨ komiiya nasae owouguski. 17 Mɨ ta hɨriinan yaiya ya ɨni paowai biyɨenan ywowa, wɨ komiiya nasae iyopbwaekɨn taraoki. Mɨ tɨ inkam nwɨso Haimenias Failitas sowiir yaiya ya ɨni hɨriinan ywowa. 18 Mɨ sowa tɨ inkam nwɨso siyɨumwoni sɨbgu apiyɨn siyɨuɨn siir haiburgigo mɨ sowa yaimwoni bɨ sɨbgu owomwarkaiyɨugo sɨmiirɨn. Mɨ sowa hɨnɨɨna boɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir bɨiyan siyɨu biyɨeyɨm bɨdi yaonamɨm mɨ sɨmiir pɨugɨna ɨni Adi Komii saɨkar nwowɨm. Mɨ mhoɨiya sɨma swokɨ aonami sɨmiir pɨuɨs biyɨeya ɨenau kikaigi mɨ sɨma wɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ ta hɨriinan yaiya, iikam nhɨrɨm sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saeya kiyopsɨbgi haigɨnɨuwi. 19 Mɨnsika, Adi Komii siir isidɨn wɨ siir siyɨumwowɨn wɨ siir haiburgig rani. Nɨɨngaka. Adi Komii siir isidɨn ɨni yɨnpaenan ywowɨm, siyar ninansiin okwokrɨpkaigiyɨm mɨ sɨma wɨ hɨriiyar nokwoyokiyokɨii. Mɨ dimɨn whɨrkɨn sɨmiir kɨnankɨuwi mɨ sɨma wɨ ganmi wanmi kɨn tani. Nɨɨngaka. Adi Komii siir isidɨn ta yaiya saiir hɨriinanka. Mɨ yai nhɨrɨm Adi Komii siir Yokwo Komii aiir wɨnkiyɨm, hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨm Adi Komii siya siir pɨugan aiirɨn bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ yai gwɨra siya wɨnkiya ya hɨnɨɨna boɨnkika iikam nhɨrɨm sɨma ha naɨngwowi nɨm krɨma bɨdi yaɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm Adi Komii siirɨm mɨ sɨma siyɨuɨn dimɨn biyɨe tɨriyɨn, siirɨn wɨ tɨ haiburgig.

20 Ta yaiya hindara boɨniyɨoka mɨ ta omaka komiiya saiir yainaua, mobmɨrpai mobmɨrpaiyɨm ɨni hɨr nwokaiyɨm. Nhɨrɨm golni nonkwokwokɨm mɨ nhɨrɨm nuni mɨ nonkwokwokɨm mɨ nhɨrɨm kɨrɨekɨm mɨ nhɨrɨm kɨrɨe rani, hɨnɨɨn hɨnɨɨna nonkwokwo haigigɨm. Mɨ tɨ gol silvani nonkwokwowiyɨm, yɨm bɨmbɨuwi rani. Mɨ sɨmiirɨn wou nikwo aeni ɨiya saiirara haigɨn aeikɨm. Mɨ ta pae nu mɨni nonkwokwowɨm yɨm dimɨn karamaeka, yɨ hɨriiyar prɨi haigɨn aeikɨm ɨi nɨɨnga nɨɨngam sɨmiirɨn. 21 Mɨ inkamɨn siir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugigi mɨ tɨ inkamɨn siya wɨ mobmɨr mɨiyɨkɨm wɨ sɨmiir hɨriinan nwowi. Mɨ Adi Komii siya siirɨn wɨ mɨi mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiirara hauu haigɨnɨuwi siirɨma nwokɨ mɨriiyɨm. 22 Mɨ kɨra ɨinokɨinokɨn yainan whrankɨm tɨri siyɨuɨn siirsi dɨdamriiriid. Mɨ kɨra iikamɨm siyɨu mɨiyɨk sɨbgu apiyɨm mɨ nɨmbin kisɨna karam nwowiyɨm mɨ iikam whɨekakɨm naɨngwoɨrkakiyɨm mɨ kwoɨn hiinsɨma nwowiyɨm sɨmaka dɨtɨnakɨukrɨpkai. 23 Mɨ yai prɨiboɨn prɨiboɨn nɨnkɨnwamwarkɨi boɨniyɨn siyɨuɨn, kɨra wɨ hɨriinansi dɨdamriiriid yɨm tɨ hɨnɨɨn yaiyɨm sɨmaɨrgɨm yaiiyam nhɨnaigɨn okwowiyɨm. 24 Mɨ inkamɨn Bɨiyan Inkam Komii siir mɨi aiir mɨrii mɨ siya wɨ ɨo whwonkam kɨpi nanao iikam nhɨrɨm sɨmiirɨn. Nɨɨngaka. Siya wɨ ɨgi haigi ɨdwokaigi sɨmiirɨn mɨ mɨi sɨbgu nowomwarkaiyɨuan inkam nwowi mɨ siya wɨ inkam mɨuunan dwo. 25 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi iikam nhɨrɨm siyɨu mwoni nap karam nwowɨm mɨ kɨra sɨmiir nɨkaigɨnɨuwi mɨ kɨra sɨmiirɨn wɨ ɨgao yai kɨpi boɨn. Nɨɨngaka. Mɨ kɨra sɨmiirɨn hɨriinan tɨri mɨ sɨma wɨ kɨriir yai aiir wakaeyoknaei. Mɨ sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm wɨ nwokɨ ɨmkpɨt haigiyɨm. Mɨ sɨma ta yaimwo aiirɨn wa nɨnoknɨnkɨni. 26 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ sɨma wa sɨbgu nɨnomoknɨnkɨnki. Mɨ ta hira, Setan siya hɨugrɨpkɨikikaiya sɨmiir wɨ sɨmar nikwoyarkinanini. Ɨriig.

3

Ɨiya dɨgi mɨ siyɨu bibiyɨe whɨekakɨm wa nɨmbiyami

1 Timoti kɨra ta yaiya saiir daɨngworɨnu krɨpkai, ɨiya tɨ nu ɨe dɨgiyana mɨ wɨ hɨk prasae prasae swokɨ ɨmbiyam tani, iikam whɨekak ɨmiirɨn. 2 Mɨ sɨma wɨ sɨmamar naɨngwonae mɨ sɨmiir kwoɨnɨn wɨ umɨr siyar nonkwo krɨpkai mɨ sɨma wɨ sɨmiir inɨg ɨmiirar swokɨ hainani mɨ sɨma wɨ bigɨriyɨr prasae kɨntani mɨ sɨma wɨ yopii adɨm sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo rani mɨ sɨma wɨ Adi Komii siirɨm naɨngwo rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨngaka. 3 Mɨ sɨma iikam nhɨrɨm wɨ whwoka whwoka sɨma nwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma sɨmiirsiyɨn wɨ naɨngwoyɨmyok rani mɨ sɨma wɨ sɨmiir mɨ ɨgbumbuwi mɨ sɨma wɨ krɨpii nanii saiir mɨ kigi. Mɨ sɨma iikamɨm sɨmaka wɨ nɨɨnii nansao prasae kɨntani mɨ sɨma wɨ siyɨu mɨiyɨk tɨr tani. 4 Mɨ sɨmiir nomiiyauɨm sɨmiirɨn wɨ wɨr sɨma napwouwi, omomɨn sau nɨnɨti ɨiirɨn. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm wɨ hindara niwɨt paomaiki mɨ sɨma wɨ sɨmamar naɨngwonaei. Mɨ wɨ om tɨr napmamaɨrama naɨngwowi, wɨ mɨiyam naɨngwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siirɨn wɨ digɨumii haimriiyɨugigi. 5 Mɨ sɨma Adi Komii siiramɨn nhɨnmi pɨuargar kɨni, kwoɨnɨn nhɨnmi wara kɨntani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma Adi Komii siir kɨrɨeya saiirɨn pɨ yaewan mɨ kɨndiyɨuwangigi. Mɨ tɨ hɨriinan kamɨm, kɨra wɨ sɨmaka kɨpi nɨtapiyoksran. Nɨɨngaka. 6 Mɨ tɨ kamɨm ɨni wigɨm hinda sɨma sɨma sɨbwomaeyamiyɨm pɨ sɨmiir omaka ɨmiir sɨbii sɨbiiyami. Mɨ yɨm tɨ hɨnɨɨn wigɨm sɨmiir kwoɨnɨm ɨni dimɨn biyɨeyɨm bɨiya sɨma nikɨ tɨrɨm ɨni sɨmiirsiyar nikɨ haigiyɨskaiyɨm. Mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ɨni digworaekwo biyɨeyɨm sɨmiiramar naɨngwo krɨpkaiyɨm. Mɨ ɨiya sɨma tɨ wigɨm sɨmiir omaka namiyɨm mɨ sɨmiirɨn yaiyɨm pɨ sɨmiir kwoɨnargar ninɨ kinap ɨtkaigai boɨnɨuwi, sɨma nwokɨ wakaeyoknam. 7 Mɨ tɨ hɨriinan wigɨm sɨma ɨkɨ kampai kampaiyɨm sɨmiir yaiyɨm, sɨmiir wakae nɨnoknɨnkɨnamar naɨngwowi. Mɨ sɨma ta Adi Komii siir yaimwowa saiir nɨnoknɨnkɨnɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. 8 Mɨ tɨ kam hɨnɨɨnɨm ɨni tɨ inkam nwɨso Janis Jambris so hɨnɨɨn ywowo. Bɨdi bɨdiniyarɨn sowa Moses saɨka nɨnkɨnwaomwarkɨigo mɨ tɨ kamɨm Adi Komii siir yaimwowa saiirɨn wɨ hɨriinan tɨri, saiir haigɨn ikwowaisiiyamɨn. Mɨ tɨ hɨriinan kamɨm, sɨmiir kwoɨnɨm mɨiyɨkɨ mɨiyɨknan nwokai rani. Nɨɨngaka. Ɨni hindara sɨpimyokaeyamɨm. Mɨ sɨma bɨ naɨngwo tɨbmiikɨm. Nɨɨngaka. 9 Mɨ ta sɨmiir mɨiya wɨ hɨriiyar namyokiyokɨi rani. Nɨɨngaka. Sɨma wɨ tɨ hɨriinan prɨiwhaowae siyɨuɨn siir kɨgi bɨiya tɨ inkam nwɨso Janis Jambris sowa tɨrɨn, wɨ siir hɨriinan tɨri. Ɨriig.

Kɨra ta Adi Komii siir yaiya saiirɨn sɨbgu donkwo krɨpkai

10 Mɨ tɨriigɨnɨn yɨo kɨriir siyɨu siir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Ni kɨra siyɨuɨn kara nowɨmwarkaiyɨuwɨn siir napkɨn mɨ siyɨu kara mɨ ap ɨkɨn. Mɨ dimɨnɨn kɨra mɨ kɨgna dirɨraerariyɨm kariir kwoɨn ɨiirar mɨ kɨra mɨ nɨnoknɨnkɨn aka kariir naɨngwo tɨbmiiya mɨ siyɨuɨn inkam mɨuunan kara mɨ o ɨkɨn mɨ siyɨuɨn kara mɨ naɨngwokwonanae ɨkɨn iikam whɨekakam. Mɨ kariir siyɨuɨn ganmi wanmi kara nwowiyɨn kɨra bɨdi mɨ nɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨupai siyɨupaiyɨm kara bɨdi mɨ nɨnoknɨnkɨnɨn. 11 Sɨma kariirɨn siyɨumwoni bɨ tɨr wɨnkɨm mɨ kara hɨk kɨmpɨpɨsu prasae bɨ mɨ haigɨn, tɨ om whoɨm ɨmiirɨn, om Antiok mɨ om Aikoniam mɨ om Listra hɨrɨn. Mɨ hɨriinan siyɨuɨn sɨma tɨrwɨnɨn kariir, ha kɨpi naɨngwo siya whwoɨmonikɨ mɨ ɨuwi. Nɨɨngaka. Kɨrɨe waiwiigɨn kariirɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya hɨri whɨnkɨnsiis naowid. 12 Mɨ iikamɨm ɨga hɨnda tɨnda nokwo karam nwowi mɨ sɨma siyɨu mɨiyɨkɨn naɨngwo tɨbmiiyɨn siir sɨbgu api mɨ yɨm sɨma ta hɨriinan hɨk kɨmpɨpɨsuwa wɨ wara nɨnkɨn hai. 13 Mɨ iikam biyɨe biyɨeyɨm mɨ kamɨm mwrakboɨni ɨkɨm sɨmiir siyɨuɨn wɨ hɨriiyar tɨryokiyokɨi mɨ wɨ komiiya nasae owouguski. Mɨ sɨmiirɨn wɨ Setan siya mwrakboɨni mɨ yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan, wɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir mɨ mrakboɨni. 14 Mɨnsika! Ta yaiya kɨrar wakae mɨ ha naɨngwo tɨbmiiya, kɨra saiir wɨ kɨpi naɨngwo owou, kɨra wɨ saiir saiira daɨngwonanaekaigi. Kara bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn iikamɨm kariir nowɨmwarkaiyɨuwɨm, sɨma bɨ nɨksɨsaekɨm. Nɨɨngaka. 15 Mɨ ɨiya kɨra yɨnisɨm sapɨsapa nikɨ owɨn tɨ siyɨu ɨiirɨn mɨ kɨra Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii nwowa ha wakaekɨn. Mɨ kɨriirɨn nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨk saeyar sɨbgu nɨnoknɨnkɨn haigɨnɨugɨn, siyɨuɨn Jisɨs Krais siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨn mɨ kɨra naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ kɨriirɨn wɨ siya nwokɨ nanmaiwarkainam. 16 Adi Komii sikɨsiyar boɨnkikɨn tɨ yai whɨekakɨm Yokwo Komii saiir nwokaiyɨm iikam ɨmiir nowomwarkaiyɨuwam mɨ iikam ɨmiir nɨisiimauuwam sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir mɨ sɨmiir sɨbgu grabaigɨnɨuam mɨ siyɨu mɨiyɨk sɨmiir nɨisiimauuwam sɨma tɨram. 17 Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir iikamɨm tɨ siyɨu ɨiir wakaeyokna api mɨ sɨma wɨ mɨipai mɨipai kɨbi kasa mɨrii rani, Adi Komii siiramɨn. Ɨriig.

4

1 Mɨ Krais Jisɨs siya wɨ iikamɨm naokaowɨm mɨ iikamɨm ɨrkak pɨu nwo ɨkɨm, siya wɨ sɨmiir naunɨ hɨdni. Mɨ kɨra wɨ kɨpi naɨngwo owou mɨmɨn, wɨ hɨriiyar daɨngwokwo krɨpkai. Krais siya wɨ sɨpi swokɨ ɨti digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakam. Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir whwonkam ɨda mɨ Krais Jisɨs siya kara kɨriirɨn ɨgao yai asi boɨnkikɨn. 2 Kɨra ɨinokɨinokɨn Adi Komii siir yai aiir tɨ boɨnmɨmauuwam. Mɨ kɨra ɨi mɨiyɨk arar kɨpi boɨnmɨmauu mɨ ɨi biyɨeya kɨra kɨpi nwokɨiyɨu. Nɨɨngaka. Iikam whɨekakɨm kɨriir yai aiir wakaeyɨm, sɨmiirɨn kɨra tɨ boɨnminɨnkɨn haigɨnɨu. Mɨ sɨmiirɨn kɨra hɨrii hɨriiya tɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨu. Mɨ kɨra sɨmiir inkam mɨuunan dwo mɨ kɨra sɨmiir nowɨmwarkaiyɨuwɨm kɨpi piyao. 3 Ɨkɨ ɨi nhɨrɨm mhoɨiya nɨmbiniyamanɨm mɨ iikam nhɨrɨm sɨma wɨ ta yaimwokɨyaimwowa saiir wakaeyɨm wɨ pɨ boriisopi. Mɨ sɨma wɨ yaeya inkamam hansɨri, sɨmiir nowɨmwarkaiyɨuwam. Mɨ dimɨnɨn sɨma naɨngwowiyɨn mɨ sɨma wɨ sɨmiirarar dowomwarkaiyɨu. 4 Mɨ sɨmiir wɨɨnɨm wɨ pɨ kɨbnami, ta yaimwowa saiir wakaesiyɨn. Mɨ sɨmiir wɨɨnɨm wɨ amara tɨ yɨdiwi wanwiyaemi niwiiyɨm sɨmiiram nwowi, sɨmiir wakaeyam. 5 Mɨ kɨrarɨn ɨinokɨinokɨn sɨbgu daɨngwokwokai dimɨnpai dimɨnpaiyɨm nɨmbiyamɨm sɨmiirɨn. Mɨ kɨra nhwo kɨpi whwonkai, hɨk kɨmpɨpɨsu haisiyɨn. Nɨɨngaka. Kɨra mɨi kɨbiya saiirara sɨbgu ap mɨrii, yai napboɨnmamauuwiya iikam whɨekakɨm sɨmiir. Mɨ kɨra saiirɨn haɨmiiyara kɨpi kɨmakɨuna. Nɨɨngaka. Ɨriig.

6 Kara kɨriirɨn mɨnsi boɨnkikɨn, kariir ɨiya ɨni kingiin nwowa kara wɨ kapi naowi. Kariir mɨiya ɨni kingiin nwowa, wɨ sapi dɨgi. Mɨ kariirɨn sɨma nɨsomaowi mɨ kariir nhɨeya wɨ nua naokiinaiinami. 7 Mɨ kara mɨi prasae bɨ mɨriigɨn Adi Komii siir mɨi aiirɨn. Mɨ tariinanɨn kara nɨnkɨkɨn iwɨtni hanɨɨn ɨkɨn dɨg bɨdi ywokiyɨn. Mɨ kara kariir naɨngwo tɨbmiiya saiir bɨ kinɨsugɨn. Nɨɨngaka. 8 Kara ɨni kingiin nwowɨn wɨ kapi naowi. Mɨ mɨiya kara mɨriiya saiir digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm, yɨm ɨni nɨnomor kou hɨr hangiriyɨu haigɨnkwokɨnɨm. Mɨ sɨma kariirara rani. Nɨɨngaka. Tɨ digworaekwowɨm Bɨiyan Inkam Komii siya haigɨnkwokɨnɨm, yɨpɨkɨ iikamɨm siir siyɨu ɨiir napɨm mɨ wɨ sɨmiir hauuwi. Mɨ iikam whɨekakɨm Jisɨs siirɨm naɨngwokwo nanaeiyɨm mɨ ɨiya siya nɨtana saiirɨm mɨ naɨngwokwowɨm sɨmiirɨn warargɨm. Mɨ wɨ Bɨiyan Inkam Komii siyar sɨbgu nɨnomoknɨnkɨn hɨd haigɨnɨuwi krɨmiirɨn. Ɨriig.

Ta yai haɨmiiya ya kɨriiramarar wɨnkika

9 Kara ha naɨngwowi, kɨra ha wɨtsɨsau kariir ninɨ kɨgnakiyamɨn. 10 Ta yaiya kara boɨnkiya mɨnsika! Dimas siya kariir bɨdi haiburgigɨn. Siya tɨ nuan siyɨupai siyɨupaiyɨm sɨmiiram naɨngwokɨn. Mɨ siya om Tesalonaika hɨriir asi namkɨn. Mɨ Kresensɨn yɨo nu Galesia hɨriir yam. Mɨ Taitasɨn yɨo ɨni nu Dalmesia hɨriir yamɨn. 11 Mɨ kanaka tɨrɨn Luk sasa nwowi. Mɨ ɨiya kɨra kariir ninɨ kɨgniyam nɨti. Mɨ kɨra Mak siirɨn wɨ warar wɨnkɨn boɨnani. Mɨnsika! Kariirɨn mɨi siya nwokɨ whɨn mɨrii. 12 Mɨ Tikikasɨn yɨo kara bɨdi yɨkropkiyɨn om Efesasa hɨriir. 13 Mɨ ɨiya kɨra kariiram nɨti mɨ kɨra kariir yɨuɨsa kara kinɨrkɨngika om Troas Kapasni omaka sae, saiirɨn wɨ warar wɨnkɨn hainani. Mɨ yokwowa ɨriipɨ hɨriinan. Mɨ yokwo mɨmɨrɨm kara wɨn haigɨngikɨm sɨmiirɨn wɨ kɨpi naɨngwo owougik, yɨm wɨ warar wɨnkɨn hainani.

14 Mɨ Alesanda inkamɨn bras nonkwowiyɨn, siya kariirɨn siyɨu mɨiyɨknan bɨ tɨrkɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya tɨrɨn kariir. Mɨ mhoɨiya wɨ Bɨiyan Inkam Komii yamdi siya swokɨ tɨri siirɨn. 15 Mɨ ni kɨra ɨriipɨ hɨriinan, tɨ inkamɨn siirsi timɨ ɨdid. Siya mɨnam tɨri, ta yaiya krɨma boɨnmamauuwiya saiir nikwowaisiiyɨm.

16 Mɨ bɨikɨ bɨiya kara ninɨ okwo boɨnɨuwa, inkam komii yai hɨdiyɨn om komii Rom hɨranɨn saɨka mɨ ta ɨiya inkam nwɨrkɨn kariir bɨ swokɨ whɨnkɨnsiis srankɨn. Nɨɨngaka. Sɨma kanaka kingiin bɨ namasugɨm mɨ kara pɨ boriisopi Adi Komii siya hɨk yamdi sɨmiir hauuwɨm ta sɨma kariir haiburgiga. 17 Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya ɨni kɨnakar nwowɨn mɨ kɨriirɨn kɨrɨe siyar hauu haigɨnɨugɨn. Mɨ kara ta Yai Wɨn Kɨbiya saiir boɨnmɨmauusiyɨn bɨ nɨdidgɨn, iikamɨm Juda iikam tani sɨmiirɨn. Mɨ Adi Komii siya kariirɨn omomɨn sau kanaka nɨnɨtiyɨn, wɨ sɨmiir ɨɨn hɨrankɨ asi nanmaiwarkainaei. 18 Mɨ kariirɨn Bɨiyan Inkam Komii wɨ siya nanmaiwarkainaki iikam whɨekakɨm kariir nonkwobumbunɨnkɨnam tɨrɨm sɨmiir ɨɨnankɨn. Mɨ ta ɨiya siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkaki mɨ kariirɨn wɨ siya nanmaiwarkainanami siir oma hɨriir. Mɨ krɨma ɨinokɨinokɨn wɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir boɨn maɨrgɨmaɨrgae. Mɨ ta yaiya, yai kaimwoka.

Nɨkopkaigiyan yai aeya

19 Mɨ kɨra Prisila mɨ Akwila mɨ Onesiforas siir yɨnwig ɨma, wɨ sɨmiir tinɨ boɨnɨu, siya yaigɨu kɨmiiram hauugikɨn. 20 Mɨ Irastasɨn yɨo ɨni om Korin hɨr nwowɨn. Mɨ Trofimas siirɨn kara om Mailitas hɨrɨn dimusi bɨ haiburgigɨn, siya makakɨn. 21 Mɨ kɨra wɨ kɨpi nwokɨ nwo, wa ha wɨtsau. Mɨ ni wɨ ɨiya pankɨn nwowiya sae pɨ nɨtisi. Mɨ Yubyulas mɨ Pyudens mɨ Lainas mɨ Klodia mɨ nomiiyau nhɨr ɨkɨm, yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan, yaigɨu kɨriir mɨ hauugiyam mɨ tɨri.

22 Mɨ kara ha naɨngwowi, Bɨiyan Inkam Komii siya wɨ kɨriir paekwosɨmɨn saɨkar nɨnkɨn owi. Mɨ siir naɨngwobumbuwa ɨriipɨ hɨriinan, wɨ kɨmaka mɨ ɨnkɨn owi. Ɨriig. Kariir yaiya ɨni dɨg ywokiya.

Taitas

1

2

3

TAITAS

Pol siya ta yokwowa Pasta Taitas siiram wɨnkika yɨpɨkɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mhɨuisɨm whɨrɨn Krit nɨkɨuwiyɨn solwara whɨii idopwoniya nɨdwomaiyɨn siir hɨranɨm sɨmiir kɨgrɨraowɨn. Taitas siya Juda inkam tani, siya Grik inkamkɨn. Bɨiya Pol Taitas sowa ɨrɨpar mɨriigo Jisɨs siir yaiwɨn kɨbiya saiir boɨnmɨmauuwa sowar namswoko mhɨugrɨbsɨm whɨrɨn Krit nɨkɨuwiyɨn solwara whɨi idopwoniya nɨdwomaiyɨn siir hɨriirɨn mɨ Pol siya siirɨn hɨr haiburgig iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm hɨranɨm sɨmiir kɨgrɨraowɨm. Mhoɨiya Pol siya ta yokwowa ha wɨnkiya Taitas siiram siir boɨnmauu wakaekiyam siyɨuɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn. Ɨriig.

1

1 Kara Polkɨn, ta yokwowa kara wɨnkika. Kara Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir mɨiyan inkamkɨn mɨ ɨriipɨ hɨriinan kara Jisɨs Krais siir aposel inkamkɨn mɨ siyakɨsiyar nɨkropkikɨn kariirɨn, Adi Komii siirgɨsiir iikamɨm yɨpɨkɨ siya nɨmbinɨm sɨmiir naɨngwo tɨbmii aiir kiyɨrimdiyɨukikɨnɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ yɨpɨkɨm siya nɨmbinɨm Adi Komii siirgɨsiirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiirɨm. 2 Mɨ sɨma Adi Komii siir siyɨumwokɨsiyɨumwo ɨmiir nɨnoknɨnkɨni mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ sɨma wa nɨnoknɨnkɨni sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn sɨma wɨ omwaiya waiyayokiyokɨi, ɨiya Adi Komii siya tɨ nu ɨiirar nonkwokwokiyɨn siya krɨmiirɨn saiirar nɨmbingɨn tɨ dimɨn ɨiirɨmɨn. Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siya bɨ nɨksɨsaeikɨn, dimɨn taemɨnɨm siyar boɨniyɨm pɨ kaimwokɨnar nwowi. 3 Mɨ ɨiya siya nɨmbina siya siir yaiya saiir bwamkɨbwamɨn siir tɨrkikɨn kwoɨnbudɨn hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamiyɨn siir nanaaknɨnki haigɨnɨugɨn kariirsi. Mɨ Adi Komiiyɨn krɨmiir nanmaiwarkainan inkamɨn kariirɨn siya nɨmbingɨn siir yaiyɨm ɨkɨ iikamɨm sɨmiir boɨnmɨmauuɨm.

4 Taitas, ta yokwowa kara kɨriiram wɨnkika. Tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siirɨm krɨra wakaeyokna apiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika, kara kɨriirɨn kariir yɨnisɨm asi nɨkɨuwi. Kara hɨnɨɨna naɨngwowi krɨriir Adi Komiiyɨn mɨ Jisɨs Krais inkamɨn iikam krɨmiir nanmaiwarkainaeiyɨn sowa naɨngwobumbu mɨ nongwomamaɨrni siyɨuɨn wɨ kɨriir hauuwi.

Taitas siir mɨiya nu Krit siya mɨriiya

5 Mɨ ɨiya kara warɨ mhɨuisɨmɨn Krit whɨi solwara bopwoniya waraur dɨdwomaiyɨn siir haiburgigɨn mɨ mɨiyɨm iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmaka mɨriiyamɨn ɨni hɨriiyar ikɨ okiyɨm. Mɨ kara kɨriirɨm niyopnɨsugikɨn tɨ dimɨn ɨmiirɨn kɨra sɨbgu whɨndirɨraerar haigɨnɨuwɨm. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kɨra kam nhɨrmi tɨ okmwɨn okwo haigɨnɨu wara iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hangiriyɨu hainaniyɨm warɨ om ɨmiir nwowɨm sɨmiir kɨgrɨraowam. 6 Tɨ bɨiyan kamɨm bɨiya sɨma siyɨu biyɨe tɨr karamae nwowɨm mɨ tariinan ɨriipɨ hɨriinan mɨ sɨma wigɨm ɨrara ɨrara donkwona mɨ sɨmiir yɨnisɨsɨmɨm Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna ap mɨ ta hɨriinan saiirsika iikam nhɨrɨm sɨma wɨ dimɨn biyɨe whɨr hansɨryɨskai rani sɨmiirɨn mɨ wɨ ha boɨn tani, sɨmiir yɨnisɨsɨm sɨma siyɨu biyɨeyar tɨrikɨm mɨ sɨmiir kwoɨnaɨrgar prɨinaɨngwo apdirɨraerarikɨm mɨ sɨma sɨmiir yopii admi yaimɨn dimɨn ɨmiir bɨ wakaeyoknaeikɨm. Mɨ sɨma ta saiir hɨriinan kɨpi nwo. 7 Mɨ inkamɨn Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kɨgrɨraowan bɨi nwowi mɨ siya bɨiya siyɨu mɨiyɨk ɨmiir tɨrkɨn mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨn. Siya nantamyɨryɨran inkam kɨpi nwo siya kwoɨn haugɨhauga whiyɨesauan inkam kɨpi nwo, siya op wain kɨrɨe kɨrɨeyɨm sɨmiirɨn hɨriihɨrii kɨpi mɨ kwiyae mɨ siya yaii nɨniinansaowan inkam kɨpi nwo, siya umɨr haiyarama kɨpi naɨngwo ta hɨriinana saiirsika siya wɨ siyɨu biyɨe asi tɨri. Nɨɨngakɨɨnga. 8 Mɨ siya iikamɨm nu maeyau nhɨrankɨm nɨtɨm yɨpɨkɨ siyɨu mɨiyɨk ɨmiir wakaeyokna apɨm naɨngwowɨm sɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨugɨm mɨ siya, siya siya kɨgrɨraonaei mɨ ta hɨriinan saiirsika siya wɨ Adi Komii siir yai ɨmiirar nwokɨ wakaeyokna apɨm mɨ siya siir kwoɨn ɨiirar sɨbgu kɨntɨmdɨnuna mɨ siya wɨ wadɨe nwokɨ owɨm. 9 Siya sɨbgu donkworɨnukrɨpkai yai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm bɨiya krɨma nɨisiimauuwɨm sɨmiir mɨ ta hɨriinan saiirsika siya iikamɨm sɨmiirɨn tɨ yai kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir nwokɨ owɨmwarkaiyɨuwɨm mɨ sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ siya iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ yai mɨiyɨk ɨmiir nap karam nwowɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyai mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma wa nɨnoknɨnkɨnɨm dimɨn biyɨe sɨma tɨrɨm. Ɨriig.

10 Siya tɨ dimɨn ɨmiirar tɨr. Dimusi rani, iikam whɨekakɨm sɨma pɨ boriisopi Adi Komii siir yai aiir wakaeyɨm. Sɨma yaiyɨm yaimwoni boɨn karamae nwowiyɨm sɨmiirarar boɨnikɨm mɨ iikamɨm sɨmiirɨn pɨ sɨmar mɨ ɨksɨsaei. Mɨ tɨ iikamɨm nɨksɨsaeiyɨm yɨm tɨ sɨma tɨ hɨnɨɨna boɨniyɨm, kɨma kɨmiir mɨoɨs ɨmiir kɨtiyopnɨr hai mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ Adi Komii siirar nwokɨ sɨbgu wakaeyokna apɨm. 11 Kɨra mɨ bɨiyan kam ɨkɨm waraur nwowɨm kɨma sɨmiir dɨkɨdu sɨma hɨriinan dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiir kɨpi nomboboɨn. Tɨ kamɨm sɨma yai bibiyɨe ɨmiirar boɨnikɨm iikam ɨmiir nɨksɨsaeyɨm. Sɨma iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyam mɨ iikam nhɨrɨm om nhɨranɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir warar mɨ kiyaiigɨm mɨ sɨmiirar mɨ onkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwigɨm. Sɨma yai biyɨe ɨmiirar boɨnikɨm mɨ tɨ dimɨn ɨmiirar tɨrikɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma wɨ umɨr nwokɨ haiyɨm iikam nhɨrɨm sɨmiir maeyau hɨrankɨn. 12 Bɨiyan kamɨm sɨmiir nwɨrɨn om Krit hɨranɨn yɨpɨkɨ kwoɨn mɨiyɨk sɨma nwowiyɨn, siyakɨsiyar boɨnɨnkɨikiikɨn mɨ siya ɨna boɨnɨn. Krit hɨran kamɨm sɨma nɨksɨsaeyakɨ waiwiigɨm ɨinokɨinokɨn, sɨmiir kwoɨnɨm mɨiyɨk rani mɨ siyɨu bibiyɨeyɨm sɨma tɨriyɨm ɨni siyɨuɨm niimauan wraisuɨm sɨma dirɨraerariyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Sɨma nhakɨu kɨrɨekɨm mɨ naeyarar naeikɨm. 13 Tɨ yaiyɨm tɨ inkamɨn siya boɨnkiyɨm kaimwokɨmaɨrgɨm kɨra sɨmiir dɨkwao boɨn mɨ sɨma wɨ siir yai ɨmiir nwokɨ sɨbgu wakaeyokna aɨngwo tɨbmii apɨm. 14 Mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma wɨ Judami iikam sɨmiir wanmi siyɨuɨm sɨmiir wakaeyokna ap rani mɨ ɨriipa hɨriinan sɨma wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir siyɨu ɨmiir haimriiyɨugigɨm sɨma wɨ sɨmiir siyɨu ɨmiir nap tani. 15 Iikam nhɨrɨm sɨmiir kwoɨnɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨm yɨm sɨma hɨnɨɨna boɨni tɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbu mɨmɨnkɨm mɨ sɨmiirɨn kɨpi haiya mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm mɨ yɨpɨkɨ iikamkɨm sɨmiir kwoɨnɨm nɨnaɨngwoyɨmiyokɨm mɨ kiprɨdkikaiyɨm mɨ biyɨe ha nwowɨm mɨ kwoɨn biyɨe ha naɨngwowi, sɨma hɨnɨɨna boɨni dimɨn whɨrkɨ wadɨe bɨ swokɨ omɨmɨnkɨn. Dimusi rani, sɨmiir kwoɨnɨn mɨiyɨk rani. 16 Sɨma hɨnɨɨna boɨnikɨm sɨma Adi Komii siir yai ɨmiirar wakaeyokna apikɨm mɨ tɨ dimɨnɨm sɨma tɨriiyɨm krɨmiirɨn sɨma nɨisiimauuwi sɨma siir yai ɨmiir wakaeyokna ap rani. Sɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai ɨmiir bɨ swokɨ wakaeyokna apikɨm mɨ Adi Komii siir whwonkam ɨdan sɨma ɨni biyɨekɨbiyɨe ywowɨm mɨ sɨma wɨ dimɨn mɨiyɨksɨm whɨr swokɨ tɨrmɨmɨn tani. Nɨɨngakɨɨnga. Ɨriig.

2

Mɨ kɨra yai mɨiyɨkmɨiyɨk ɨmiirara wakaeyokna ap

1 Taitas kɨra iikamɨm ɨinokɨinokɨn dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ iikamɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn, siyɨumwokɨsiyɨumwowɨm sɨmiirgɨsɨmiirara sɨbgu omwomwarkaiyɨu. 2 Mɨ kɨra kamɨm waipɨu nwowɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmauu, sɨma op kɨrɨe kɨrɨeyɨm kwiyae whaowaeiyɨm sɨmiir kɨpi kwiyae. Mɨ sɨma sɨmiir kwoɨnɨm sɨbgu kɨntɨmdɨnu mɨ sɨma Adi Komii siirɨm daɨngwo tɨbmii kɨɨn ɨski. Mɨ sɨma iikam nhɨrmiyam ha timɨ aɨngwokwonanae mɨ iikam nhɨrkɨm sɨma dimɨn biyɨe tɨr haigɨnɨuwi sɨmiirɨn mɨ yɨm sɨma ha donkworɨnukrɨpkai sɨmiir naɨngwo tɨbmii aiirɨn. 3 Mɨ kɨra wigɨm waipɨu nwowɨm sɨmiirɨn sɨbgu boɨnmɨmauu, dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨriiyɨm ɨkɨ wigɨm yɨpɨkɨm Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm sɨmiir hɨriinan mɨriiyɨm. Mɨ sɨma hɨnda tɨnda kɨpi prɨiyam prɨiyam yai iikam nhɨrmi kinaopɨtkaigaiyɨuwam mɨ sɨmiir kwoɨnɨm op biyɨeya kwiyae whaowaeiya saiir kwiyaeyam kɨpi naɨngwo mɨ sɨma sɨbgu dɨnoknɨnkɨn mɨ wig nhɨrɨm sɨmiir dɨisiimauu siyɨu mɨiyɨk ɨmiir. 4 Mɨ sɨma wig kopak mɨ nhɨrɨm waipɨu nwo karamae nwowɨm sɨma sɨmiir dɨisiimauu siyɨuɨn sɨmiir yɨnkamam naɨngwokwonanaeiyɨn siir. 5 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan wigɨm waipɨu nwo karamae nwowɨm sɨma hɨriinana timɨ o mɨ wɨ sɨma nwokɨ ɨisiimauuwɨm wig kopak ɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨkɨn. Sɨma, sɨmasɨma sɨbgu kɨgrɨraona. Mɨnam, sɨma mɨi mɨiyɨkmɨiyɨk sɨmiir omakanau hɨrar mɨriiyɨm mɨ dimɨn taemɨn mɨiyɨkmɨiyɨkɨm iikam nhɨrmi tɨram mɨ sɨmiir kami yai ɨmiir wakaeyokna api mɨ ta hɨriinana iikam nhɨrɨm sɨma Adi Komii siir yai aiirɨn wɨ kɨpi mɨngigin.

6 Mɨ ɨriipa hɨriinan, hɨriinan siyɨu kaimwowɨn siirar tɨ swokɨ ɨisiimauu yainan whran ɨmiirɨn mɨ yɨm wɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiirar nwokɨ kɨntɨmdɨnunam. 7 Taitas, kɨra ɨriipɨ hɨriinan mɨi mɨiyɨk aiirar timɨ sɨbgu mɨrii. Mɨ kɨra hɨriinan tɨri mɨ yainan whran ɨmiirɨn kɨra wɨ siyɨu mɨiyɨk ɨmiirar nɨisiimauuwi sɨma napamɨn. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kɨra sɨmiirɨn yai kɨbikɨbi ɨmiirar boɨnmɨmauuwi 8 Mɨ kɨra yai mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirara boɨnmɨmauu. Mɨ kɨra hɨriinan boɨni mɨ inkamkɨ kɨriirɨn wɨ ha boɨn tani, tɨ yaiyɨm kɨra boɨnmɨmauuɨm yɨm kaimwo rani. Mɨ kɨra ɨriipɨ hɨriinana swokɨ boɨn mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm ɨo whwonkam kɨriir nanaowiyɨm sɨma wɨ yai bibiyɨe krɨmiir boɨn tani. Nɨɨngaka.

9 Mɨ kɨra kamɨm yɨpɨkɨ whɨsarii mɨi sɨbmɨriiyɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmauu, sɨma, sɨmiir bɨiyan kamɨm sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna dirɨraerar dimɨn taemɨnɨm sɨma boɨniyɨm, maɨrgɨmaɨrga sɨmiir nwowaigɨnɨuwam. Mɨ sɨma wɨ kamɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmaka kɨpi swokɨ antamyɨriyɨrmɨmɨn. Nɨɨngakɨ, nɨɨngakɨɨnga. 10 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan sɨma sɨmiir bɨiyan kamɨm sɨmiir dimɨn taemɨn ɨmiir kɨpi tauae hai. Mɨ hɨriinan tɨrni hɨnɨɨn aka mɨ sɨma sɨmiir bɨiyan kam ɨmiirɨn hɨnɨɨna dɨisiimauu, tɨ kamɨm sɨmaɨrgɨm yɨpɨkɨ ɨinokɨinokɨn mɨi mɨiyɨkarar mɨriiyɨm. Mɨ sɨma hɨriinan tɨri yaiyɨm krɨma boɨnmɨmauuwɨm Adi Komiiyɨn iikam krɨmiir nanmaiwarkainan siirɨm mɨ iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨda wɨ wadɨeyar nwowi.

11 Mɨ Adi Komii siir naɨngwobumbuwa bɨdi yɨmbiniya iikam whɨekakɨm sɨmiir nanmaiwarkainam ɨiya sɨma dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir aowa nikɨ owa saiirsi. 12 Tɨ dimɨnɨn tɨsi bɨdi yɨmbiyamɨn, yɨo krɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauugɨn, nu tɨran dimɨn bibiyɨeyɨm inkam ɨma tɨriyɨm, krɨma digɨumii sɨmiir haimriiyɨugig. Mɨ krɨma krɨmasiyar mɨntaraona tɨ siyɨu mɨiyɨkɨn krɨma tɨriyɨn, inkamɨn yɨpɨkɨn Adi Komii siir wakaeyokna dirɨraerariyɨn siir hɨriinan. Mɨ krɨma hɨriinan siyɨuɨn mhoɨiya ɨriipɨ hɨriinan ɨiirar tɨrkrɨpkaii mɨ wɨ ɨiya Jisɨs siya nɨtana saiirar nwokɨ dɨgɨm. 13 Mɨ ɨriipɨ hɨriinanar swokɨ tɨri mɨ krɨma maɨrgɨmaɨrga nwokwokɨni ɨi kɨbiya Jisɨs Krais siya swokɨ ɨuuniyana saiiramɨn. Mɨ tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ krɨmiir nanmaiwarkainaeiyɨn mɨ krɨmiir Adi Komiiyɨn, siya wɨ siir dimɨn kɨbiyɨn paenan nɨuyaeiyɨn saɨkar nɨmbini. 14 Mɨ siya krɨmiirsi naokɨn, krɨmiirɨn dimɨn biyɨe siir kɨrɨe komiiya krɨmiir kiyopsɨmsɨbgi haigɨnɨuwa saiir hɨrankɨ nanmaiwarkainam. Mɨ siya tɨ hɨriinan saiirsi tɨrkikɨn krɨmiir mhɨi kwoɨnɨm wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwokɨ owɨm mɨ krɨma wɨ siirgɨsiir iikam nwowɨm. Mɨ krɨma wɨ siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir tɨram nwokɨ aɨngwowɨm mɨ krɨmiir kwoɨnɨm wɨ kɨrɨeya nwowɨm siir dimɨn mɨiyɨkmɨiyɨkɨm sɨmiir tɨrɨm.

15 Taitas, kɨra hɨriiyar boɨnmɨmauuyokiyokɨi tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn, whɨsarii rani, kɨra kɨrɨe komiiya Adi Komii siir hɨrankɨ haigɨn. Mɨ ta hɨriinana saiirsika iikam ɨmiirɨn siir kɨrɨeni dɨisiisiimauu tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨn ɨmiirɨn, iikam nhɨrmi yai wakaesi dɨmiiyɨu mɨ iikam nhɨrmi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨm mɨ kɨriir whwomɨsɨn kɨpi ninansiina mɨ sɨma digɨumii kɨriir kɨpi haimriiyɨu kɨriir yai aiir wakaesi mɨ sɨma kɨriirɨn ha kɨpi naɨngwo kɨra inɨg karamae inkamkɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.

3

Krɨma whɨekakarɨn dimɨn mɨiyɨkmɨiyɨkɨm sɨmiirarar kɨgna dirɨraerar

1 Taitas tɨ iikamɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir isid ɨiir nwowɨm, kɨra sɨmiirɨn tɨ swokɨ boɨnworwokai, sɨma sɨmiir gavman ɨiirɨn kɨpi swokɨ aɨngwo owouu, inkam yɨpɨkɨ sɨmiir kou nwowiyɨn. Sɨma sɨmiir yai ɨmiirar wakaeyokna. Sɨma sɨmiir kwoɨnɨm sɨbgu kisɨsop haigɨnkwokɨn mɨi mɨiyɨkmɨiyɨk whɨekakɨm sɨmiir mɨriiyam. 2 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, sɨmiirɨn domwarkaiyɨu, sɨma yai bibiyɨe iikam nhɨrmi kɨpi boɨn mɨ sɨma yaii mɨn kɨpi mɨ ɨnii mɨ sɨmiir kwoɨnɨm hiinsɨma dwo mɨ ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyɨm daɨngwo iikam nhɨrɨm sɨmaka. 3 Mɨ bɨdibɨdiniyarɨn krɨma Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiir bɨ sɨbgu ɨnomoknɨnkɨnkɨm mɨ sɨmiir bɨ wakaeyokna apkɨm. Mɨ krɨma habwwowhaenankɨm mɨ siir yai aka asi nantamyɨriyɨrkɨm. Mɨ krɨmiir kwoɨn bibiyɨeyɨm sɨma kiyainamkɨn dimɨn biyɨe tɨram mɨ tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir nwowam. Mɨ krɨma whɨsarii mɨi prɨimɨriiyan iikam nwokɨm. Dimusi rani, krɨmiir kwoɨn bibiyɨeyɨm sɨmar nikɨ kiyopsɨmsɨbgi haigɨnɨugikɨn. Mɨ krɨma iikam nhɨrmi siyɨu bibiyɨe asi tɨryokiyokɨigɨm. Mɨ krɨma sɨmiirɨn kwoɨn bibiyɨe asi naɨngwokɨm. Dimusi rani, sɨma krɨmiiram bɨ mɨ naɨngwokɨm mɨ nɨm ɨriipɨ hɨriinan sɨmiiram bɨ mɨ aɨngwokɨm. Ɨriipɨ hɨriinan, tɨ hɨriinan siyɨuɨn krɨma krɨmarɨn ɨrni nwɨrniyɨn ɨni sau omomnan ywowɨm. 4 Mɨ tɨ siir hɨriinan siyɨu mɨiyɨkɨn, krɨmiir nanmaiwarkainan inkamɨn Adi Komii siya, siya iikamɨm krɨmiir nɨisiimauugɨn, siya inkam wadɨeyaɨrgɨn mɨ siya krɨmiiram naɨngwokwonanaeikɨn mɨ siya Jisɨs siir yɨkrop ɨuungi krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 5 Mɨ ɨiya siya krɨmiir nanmaiwarkaina, siya ɨkɨ krɨmiir mɨi mɨiyɨk mɨiyɨkɨm krɨma mɨriiyɨm sɨmiirsi bɨ nanmaiwarkainakɨn. Nɨɨngaka. Dimusi rani, siir naɨngwobumbu kɨrɨe komiiya krɨmiirsi nwowa mɨ ta hɨriinan saiirsika siya krɨmiir asi nanmaiwarkainakɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siir naeyɨuɨn siya haiyoprimdiyɨumiigikɨm tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm krɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, krɨmiir kwoɨnɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae asi nwokɨm. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan mɨiya Adi Komii siir naeyɨu ɨeya mɨriiya, siya mɨnam tɨrkɨn krɨmiir kwoɨnɨm sɨmiir kisɨna haigiyɨm iikam wɨnan nwowam mɨ yaeya kwoɨn wɨn nwowam, Adi Komii siir pɨugan anakar. 6 Mɨ ta hɨriinan saiirsika inkamɨn krɨmiir nanmaiwarkainan Jisɨs Krais Adi Komii siya krɨmiirɨn siirgɨsiir naeyɨu ɨiirar hauugikɨn. 7 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naɨngwobumbuwa saeya tɨrɨm krɨmiir, siir whwonkam ɨda dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowi mɨ ta hɨriinana saiirsika, krɨma wɨ saɨka nwoyokiyokɨikaeyami, krɨmiir kwoɨnka naɨngwowiya saiir hɨriinan. 8 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ kara boɨnanɨm kɨriir, yɨm yaimwokɨyaimwowaɨrgɨm. Mɨ kara kɨriirɨn mɨnam naɨngwowi kɨra tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn hɨriiyar dowomwarkaiyɨukrɨpkai mɨ sɨma, sɨma sɨmasiyar mɨntaraona mɨ tɨ hɨriinankɨnɨuwi sɨma mɨi mɨiyɨkmɨiyɨk ɨmiirarar mɨrii. Mɨ tɨ yaiyɨm yɨm wɨ dɨgar nwowi iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 9 Mɨ kɨma yai biyɨe nɨɨnga saiir kɨpi whrɨe boɨn mɨ kɨma kɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm bɨiyanɨm sɨmiir hɨriinan kɨpi boɨnanae. Mɨ kɨma Moses siir siyɨu komiiyɨn siir yaiyɨm sɨmiirsi kɨpi nɨnkɨnwamwarkɨi boɨn. Mɨ tɨ hɨriinan yaiyɨm yɨm wɨ iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani mɨ wɨ sɨmiir haiprɨdkikai haigɨnɨuwi mɨ wɨ hɨk sɨmiir hauuwi mɨ yɨm tɨ hɨriinan yaiyɨm yɨm naekak rani. 10 Mɨ yɨpɨkɨ inkamkɨ tɨ yai nae karamaeyɨm sɨmiir wakaena dirɨraerari yɨo wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm wɨ sɨmiir nɨinɨkibɨri yapa yapa nwowam mɨ mhoɨiya tɨ iikamɨm sɨmiirɨn ɨdɨp ɨdɨpɨn wɨ kwɨsaɨrnana boɨnmauu wakaei. Mɨ ta saiir mhoɨiyan sɨma wɨ kɨriir yai aiir wakaeyokna rani mɨ kɨma whɨekakarɨn digɨumii wɨ tɨ iikamɨm sɨmiir haimriyɨugigi. 11 Mɨ kɨra tɨ hɨriinan iikamɨm sɨmiir bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn sɨmiir kwoɨnɨm uridyɨu biyɨekɨ bɨdi kwɨrii ɨdwokaiyɨm. Mɨ tɨ hɨriinan mɨi biyɨeyɨm ɨinokɨinok sɨma mɨriiyɨm yɨm ha nɨisiimauuwi sɨmiir kwoɨnɨm whɨrua nwo rani, ɨni hindara haiprɨdkikaiyɨm. Ɨriig.

Mɨ yaiisɨsɨm nhɨr ɨkɨm

12 Taitas kara wɨ om komii Nikopolis hɨr nwowi mɨ ta naop ɨiya wɨ saeya dɨgi. Mɨ kara Atimas Tikikas, siirɨn wɨ hanɨɨngɨ nɨkropki kɨriiramɨn. Mɨ kara ha naɨngwowi kɨra siyɨuam tɨ hansɨr kariiram nɨtam. 13 Mɨ kɨra Sinas siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu yɨpɨkɨ om komii Roman siyɨu komiiyɨn siir dimɨn taemɨn ɨmiir nɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ kɨra Apolos siir warar timɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨu. Mɨ kɨra sowiir siyɨu mɨnɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm sowa hanguguwɨm sowa hainamam sɨmiir wara whɨndirɨraerar haigɨnɨugi. 14 Mɨ krɨmiir iikamɨm sɨma siyɨuɨn siyɨu mɨiyɨk tɨriyɨn siir dɨnoknɨnkɨn mɨ iikam nhɨrɨm dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kiyopsɨbgi haigɨnɨuwiyɨm mɨ yɨpɨkɨ hɨkak sɨmiirsi nwowiyɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu. Mɨ sɨma hɨriinan tɨri mɨ wɨ paeyɨn paenidgɨ bud karamae nwowiyɨn siir hɨriinan nwo rani mɨ yɨm sɨma wɨ paeyɨn paenid budiyɨn mɨ ha naokɨngugunankaiiyɨn wɨ siir hɨriinan nwowi mɨ sɨma wɨ Adi Komii siir siyɨu ɨiirar sɨbgu wakaeyokna api.

15 Taitas iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ kanakar nwowɨm sɨma kɨriir nokboɨn maɨrgɨmaɨrgikɨm. Mɨ krɨmiir nomiiyauɨm yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir pɨugananɨm sɨmiir warar mɨ ɨkboɨn maɨrgɨmaɨrgikɨm. Mɨ kara Adi Komii siir naɨngwobumbuwa saiiram srɨigɨn saeya wɨ kɨmakar nwowi. Ɨriig.

Filimon

FILIMON

Mɨ ɨiya Pol siya mɨi biyɨe om Rom hɨr mɨriiyɨn mɨ ta yokwowa siya ha wɨnkikɨn siir nomiiyauwɨn yɨpɨkɨn Failimon dapiyɨn siiramɨn. Failimon siya om Kolosi hɨr nwokɨn. Mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn ɨrɨpa Failimon siir omaka aiir haɨngiriyɨu hainankɨm. Mɨ Failimon siya umɨr digworaekwokɨ naokɨngugunankai inkamkɨn. Mɨ Failimon siir dimɨn whɨrɨn siir mɨiyan inkam nwɨr ɨeya tauaehainamɨn mɨ siya kɨmɨdiniya om Roma hɨriir yɨdamki. Mɨ siya Pol siirɨn om Rom hɨr ninɨ kɨgɨuɨn mɨ siir mhɨi kwoɨnɨm ɨna kisɨna haigikiyɨn mɨ siya ɨni naɨngwo tɨbmiiyan inkama ywowɨn. Mɨ Pol siya Onisimas siir boɨnki siya Failimon siiram swokɨ amɨm mɨ ta yokwowa siya wɨnkiya siya mɨnam wɨnkikɨn Failimon siiramɨn siya siir swokɨ ɨkɨunam mɨ siir dimɨn bibiyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ siya ha wɨndɨgiyɨn mɨ ta yokwo aiirɨn kɨmɨdiniya Onisimas siya hainam mɨ siya ɨni Failimon siiramar swokɨ amɨn. Ɨriig.

1

1 Kara Polkɨn. Dimusi rani, kara Jisɨs Krais saɨka mɨriigɨn mɨ kariirɨn hɨriinansi hɨugrɨpkɨikikaigɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya saiirɨn. Kara mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm krɨmiir tɨran pɨuganan inkamɨn Timoti, krɨra ta yokwowa Filimon kɨriiram wɨnkikɨn, ta yokwowa krɨra wɨnkiya yɨpɨkɨ inkamɨn krɨra naɨngwokwonanaeiyɨn mɨ Adi Komii siir mɨi aiirɨn krɨma mɨriiyɨn krɨra kɨriiram hauugikɨn. 2 Mɨ krɨmiir yokmana yɨpɨka krɨmiir pɨugana naɨngwo tɨbmiiya Apia saeya mɨ Akipas siya yɨpɨkɨ sau krɨma nɨnɨtiyɨn dimɨn taemɨn bibiyɨeyɨm sɨmaka mɨ yɨpɨkɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm krɨmiir omaka hɨr haɨngiriyɨu hainaniyɨm Adi Komii siir inɨg ɨiir, ta yokwo kara kɨmiiram warar wɨnkika.

3 Kara Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs sowiiram srɨigɨn sowiir naɨngwobumbuwa kɨmiir hauugiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsiyɨn kɨma wɨ kwoɨn nongwomamaɨr aekak nikɨ owɨm.

Filimon siir kwoɨnɨn Adi Komii siiramar naɨngwokwonanaeikɨn

4 Ɨinokɨinok kara Adi Komii siiram srɨiiyɨm kara kɨmiirar boɨn wadɨeikɨn. 5 Dimusi rani, kara ha wakaekɨn kɨma ɨni krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs siir yaiyar wakaeyokna apɨm mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn iikam nhɨrmiyam naɨngwokwonanaeiyɨn iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨn ɨni kɨmar nɨisiimauuɨm. 6 Kara Adi Komii siiram kwɨsboɨnikɨn kɨriir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨm mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir boɨnmɨmauuɨm kɨriir naɨngwo tɨbmiiya Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmiiya. Kɨra sɨmiirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnmauu mɨ kɨriir yaiya sɨmiir kwoɨnɨm wɨ saeya kisɨsop haigɨnɨuwi sɨma nɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siir siyɨupai siyɨupaiyɨm krɨmiir nokboɨnmamaɨr haigɨnɨuwiyɨm. Dimusi rani, krɨma Jisɨs Krais siirgɨm. 7 Tɨ kariir nomiiyau mɨiyɨkɨm, kara ha wakaekɨn kɨma Adi Komii siir iikam ɨmiiramar naɨngwokwonanaeikɨm mɨ sɨmiirar kɨgrɨraowikɨm mɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiirar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwigɨm kɨrɨe nwowɨm. Mɨ sɨma ɨni wadɨeya swokɨ sɨbgu owɨm. Dimusi rani, kariir kwoɨnɨn ta yaiya saeya nwowaigɨnɨugɨn wadɨe mɨ kara tɨsi maɨrgɨmaɨrga nwowɨn. 8 Dimusi rani, ta kɨrɨeya Jisɨs Krais siya hauugiya kariir kara panao pɨ dɨgar nwowi kɨriir boɨnmauuɨm ta mɨi aiir mɨriiyam. 9 Mɨ dimusi rani, krɨma ɨrni nwɨrniyam naɨngwokwonanaei, kara Filimon kɨriir iikam ɨmiir kɨgrɨraoni hanɨɨnaka kara kɨriirɨn tɨsi hindara srɨigiyɨn ta mɨi aiir mɨriiyɨm. Ɨhɨ, kara Polkɨn, kara bɨdi ywowɨn, tɨ inkamɨn yɨpɨkɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya hɨuyokiyokaiya saiir nwokaiyɨn Jisɨs Krais siir mɨi aiirsi. 10 Kara Filimon kɨriirɨn Onisimas siiram srɨigi. Mɨ ɨiya kara maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya hɨuyokiyokaiya saiir hɨrar nikɨ okaiyɨn mɨ siya bɨdi wakaeyɨm yaiyɨm kara boɨnɨm Jisɨs Krais siirɨm mɨ siya ɨna yaɨngwo tɨbmiiyɨn. Mɨ ta hɨriinanɨn Adi Komii siir pɨugan aiirɨn siya ɨni kariir yɨnisɨmnan ywowɨn. 11 Mɨ ta saiir bɨiyarɨn Onisimas siya tɨrɨm siyɨuɨm yɨm kɨriir kwoɨn ɨiir bɨ wokmai haigɨnɨugɨn, yɨm ɨni biyɨekɨbiyɨe ywowɨm. Mɨ tɨ siyɨuɨm tariinan siya tɨrɨm yɨm wadɨekɨwadɨekɨm krɨriirɨn wɨ sɨmar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi.

12 Mɨ tariinanɨn siirɨn kara kɨmiiram swokɨ ɨkropki. Kara siiram naɨngwokwonanaei mɨ ta hɨriinan saiirsika ɨiya siya kɨmiiram waraur nɨti kariir mhɨi kwoɨnɨm wɨ hɨkakar nwoki. Dimusi rani, siya kariir haiburgikɨn. 13 Kara hɨnɨɨna naɨngwokɨn siya kanaka tɨrar nwokɨn mɨ kariirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn ɨiya maeyaua hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr nwokaiyɨn Adi Komii siir Yai Wɨn Kɨbi aiirsi. 14 Mɨ kɨma wɨ wadɨe nwo karamae nwowi mɨ ankara ɨriipɨ hɨriinan pɨ siir mɨ onkworɨnukrɨpkai rani mɨ ta hɨriinana siya kariir whɨnkɨnsiisam. Mɨ kara ha naɨngwowi mɨiyɨm kɨmiir kwoɨnkɨ naɨngwowɨm wɨ sɨmiirar mɨrii. Mɨ ta hɨriinan saiirsika kara pɨ boriisopi kɨmiir boɨnanaeyɨm kɨma siyɨu mɨiyɨk kariir tɨram.

15 Mɨ tari Adi Komii siyar kiwakikɨn Onisimas siirɨn kɨmaka waraur nwowɨm. Mɨ tariinan siya ɨinokɨinokɨn wɨ kɨmaka waraurar nwoyokiyokɨikaeyami. 16 Mɨ tariinanarɨn siya wɨ kɨriir whɨsarii mɨi prɨimɨriiyan inkam nwo rani. Mɨ ɨni wadɨe mɨ owɨn, siya wɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiyan inkam nwowi yɨpɨkɨ kɨma naɨngwokwonanaeiyɨn mɨ kara ɨriipa hɨriinan siya wɨ kariir pɨuganan naɨngwo tɨbmiiyan inkam nwowi yɨpɨkɨ kara naɨngwokwonanaeiyɨn. Mɨ kɨma siiramɨn wɨ nhami nhami naɨngwonanae rani. Dimusi rani, ni kɨra whɨsarii mɨi prɨimɨriiyan inkamkɨn mɨ ɨriipɨ hɨriinan ni kɨra naɨngwo tɨbmii pɨugana saiir inkam waraɨrgɨn.

17 Mɨ kɨriir kwoɨnɨn siya hɨnɨɨna naɨngwowi, kara ɨni kɨnaka yamasuɨn, o ɨni Adi Komii siir pɨugan anaka yamasuɨn, yɨo ɨni kɨra kariir kɨgnɨnkɨnwɨniyɨn mɨ siir mɨ kɨgnɨnkɨnwɨniya saiir hɨriinan ywowɨn. 18 Mɨ siya dimɨn whɨr kɨriir bɨdi tɨrbuwɨn mɨ kɨriir dimɨn prɨihaii mɨ kariir boɨnmauu, kara nwokɨ sɨbgu tɨrɨm. 19 Kara Polkɨn, kariir ɨɨnga nonkwo wɨnkɨm tɨ nɨmbinɨm kɨmiiram mɨ Onisimas siya dimɨn biyɨe whɨr kɨmiir tɨri, mɨ siya dimɨn whɨr kɨmiir waraurankɨ prɨihaii mɨ tɨ dimɨnɨn wɨ kara sɨbgu tɨri kɨmaka mɨ Filimon kɨra ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm, karar tɨrhaigɨnɨugikɨn kɨra Jisɨs Krais siirɨm asi naɨngwo tɨbmii. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, kɨma kanaka dimɨn prɨihaigakɨm. 20 Ɨhɨ, tɨ kariir pɨuganan naɨngwo tɨbmii inkamɨn, tɨ siir daɨngwoki mɨ kara ha naɨngwowi kɨra tɨ dimɨnɨn siirɨn naɨngwo tɨbmiini siyɨuɨn siir hauukɨiyɨu kɨra tɨ siyɨuɨn kamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma tɨriyɨm kariir kwoɨn ɨiir sɨbgu owaigɨnɨuwam mɨ ta hɨriinan saiirsika kara wa maɨrgɨmaɨrgaei mɨ Onisimas siirɨn wɨ kɨriiram waraurar swokɨ ɨkropki.

21 Mɨ tariinanɨn kara ta yaiya kɨriiram wɨnkika, kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kɨra wa dirɨraerar kɨɨni. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨma sɨma rani mɨ ɨriipɨ hɨriinan ɨkɨ dimɨn nhɨrɨm kɨra tɨrɨm. 22 Mɨ dimɨnɨn whɨr. Kɨra maeyaua kwɨra hɨuyokiyokaikwokɨn omakanau hɨrɨn. Dimusi rani, kara ha naɨngwowi dimɨnɨm kɨma srɨiiyɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm kariirɨm mɨ ɨiya siya siyɨu whɨr kariirɨm kɨgnɨnkɨnki mɨ kara wa nɨti mɨ hɨriinan saiirsika kara ha naɨngwowi siya kariir whɨndirɨraerari, kara kɨriir kɨgnakiyɨm. Ɨriig.

Boɨn maɨrgɨmaɨrga nhɨrkɨm

23 Epafrasɨn yɨpɨkɨ kanaka nɨnkɨn owɨn mɨ sɨma siirɨn maeyaua mɨi biyɨe mɨriiya hɨuyokiyokaiya saiir hɨr hɨukrɨpkɨikikaigɨn. Krais siir mɨi aiirsi mɨ siya kɨmiir boɨn maɨrgɨmaɨrgakikɨn. 24 Mak, Aristakas, Dimas, mɨ Luk, tɨ sɨma kanaka mɨriiyɨm Jisɨs Krais siirɨm mɨ ɨriipɨ hɨriinan sɨma kɨmiirar mɨ boɨn maɨrgɨmaɨrgakikɨm.

25 Kara krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siirɨm srɨigi siya wɨ siir naɨngwobumbuwa wɨ whɨekak kɨmiirar nwokɨ hauugiyɨm. Ɨriig.

Hibru

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

HIBRU

Hibru yokwowa ya yokwo prɨeiya Hibrumi iikamɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmiiyɨm Jisɨs siiram ya sɨma wɨnki aeya. Hibru iikamɨm yɨm Juda iikamɨm sɨmiir inɨg whɨr ɨeya. Mɨ krɨma nɨnoknɨnkɨn tani, ta yokwo aiirɨn nhɨnga piyamisi wɨnkiya. Mɨ inkamɨn wɨnkiyɨn siya hɨnɨɨna kɨgɨn Juda sɨmiir iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm kɨrɨe rani sɨma sɨmiir naɨngwo tɨbmii wɨna saiir haiburgigam tɨrkɨm sɨmiir bɨiyan siyɨuɨn Mosesni siyɨu komii si napiyɨn ɨni siiramar swokɨ amɨm. Mɨ ta yokwowa iikam ɨmiirɨn mɨn boɨnkika Jisɨsɨn Adi Komii siir yɨnisɨmɨn ɨni paekwosɨm ɨkɨm mɨ Moses ɨni sɨmiir haiburɨn. Mɨ ta Jisɨs siir mɨiya ya ɨni Mosesni mɨiya saiir kou ywowa. Mɨ ta Jisɨs siir nhɨeya yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨm haiyoprimdiyɨumiigiya ya ɨni wraisumi nhɨeya saiir haibura. Jisɨs siya omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨiigɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika siya sɨmiir asi boɨnkikɨn sɨma Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨpɨkɨn bɨigɨbɨiyan prisɨn inɨg komiigakɨn. Ɨriig.

1

Yaiya Adi Komii siir yɨnisɨmɨn siya hauuga krɨmiirɨn.

1 Bɨdi bɨdiniyarɨn ɨi whɨekakɨm bɨdi yamkiyɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya siir yaiyɨm profet kamɨm sɨmiir boɨnmɨmauugɨn, siyɨupai siyɨupaiyɨm sɨmiir. Mɨ tɨ yaiyɨm profet kamɨm sɨma ɨni krɨmiir brougaeyɨm sɨmiir hauugiyɨm. 2 Mɨ ta ɨiya dɨg kingiin nwowi Adi Komii siya ta siir yaiya wɨ siir yɨnisɨm ɨiir hauugi. Mɨ yɨo siya wɨ krɨmiir swokɨ kwaboɨnmamauuwi. Adi Komii siya siir bɨdi yɨmbinɨn siir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir haiyɨm. Mɨ bɨiya Adi Komii siya siir boɨnɨn mɨ siya ɨni siir yai ɨmiirar wakaeyoknan. Mɨ siya nɨnomor nu sowiir digworaekwo ɨmiirɨn asi nonkwokwokikɨm. 3 Tɨ siir yɨnisɨmɨn Jisɨs siya krɨmiir nɨisiimauugɨn dimɨn komii komiiyɨm paenan nɨuyaiyɨm Adi Komii siirɨm, siir yɨnisɨmɨn ɨni siir Adɨn siir hɨriinana ywowɨn. Siir yaiya saeya kɨrɨekaka, digworaekwo whɨekakɨm nɨnomor nu sowiirɨm siyar sɨbgu kɨgɨrkaki. Mɨ siyar naokɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siirɨn, iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm ɨni siyar haiyopriimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ siya ha swokɨ ɨnsiin ɨdwonamɨn mɨ siya nɨnomor koua hɨriir yam mɨ siya Adi Komii siir ɨɨna ɨɨnig mɨiya inɨ ɨdwoɨu inkam komii nu kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan. Ɨriig.

Adi Komii siir yɨnisɨmɨn siya ɨni paekwosɨmɨm sɨmiir haiburɨm

4 Dimusi rani, siya ɨni Adi Komii siir ɨɨna ɨɨnig mɨiya nɨdwowɨn mɨ siya ɨni paekwosɨm whɨekakɨm kou hɨr nwowɨm sɨmiir haiburɨm. Mɨ tɨ inɨgɨn Adi Komii siya hauuwɨn siya ɨriipɨ hɨriinan siya ɨni paekwosɨmɨm sɨmiir inɨg ɨmiir haiburɨm. 5 Dimusi rani, bɨiya Adi Komii siya paekwosɨm ɨmiirɨn hɨnɨɨna bɨ boɨnkɨn,

Kɨma kariir yɨnisɨmkɨm, panao kara pɨ hɨnɨɨna boɨnki kara kɨmiir Adgɨn.

Adi Komii siya paekwosɨm sɨmiirɨn hɨriinan yai bɨ swokɨ boɨnkɨn. Nɨɨngaka, nɨɨnga kɨɨnga. Siya Jisɨs siirara boɨnkɨn. 6 Bɨiya Adi Komii siya siir yɨnisɨm yɨnhaomiyɨnɨn siirɨn nu tɨriir nɨkropkiyam mɨnɨn mɨ siya paekwosɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki,

kɨma tɨ kariir paekwosɨmɨm kɨma siir inɨg ɨiir hainanprapraski.

7 Mɨ siya yai nhɨrɨm paekwosɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn,

paekwosɨm sɨma kariir mɨiyan inkam dwo mɨ sɨmiir mɨiyɨm opudnan hugɨdudu mɨrii. Mɨ sɨmiir kɨrɨeya paenan dɨudkwakwa.

8 Mɨ siir yɨnisɨmɨn siirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn,

kɨra ɨni Adi Komii ywowɨn kariir hɨriinan. Kɨra inkam komii digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn wɨ siir hɨriinan nwowi. Ɨinokɨinokɨn digworaekwo whɨekakɨm kɨra wɨ wadɨeyar sɨbgu kɨgrɨraowi.

9 Kɨra wɨ siyɨu mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiiraramar naɨngwowi mɨ kɨra wɨ dimɨn biyɨeyɨm wɨ sɨmiiram naɨngwo rani. Kara kɨriir Adi Komiiyɨn kɨriirɨn wɨ kara nokmwɨn okwohaigɨnɨuwi, inɨg komiigak nwowamɨn mɨ kɨra wɨ maɨrgɨmaɨrga komiigakar nwowi. Mɨ ta maɨrgɨmaɨrga wɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir maɨrgɨmaɨrga ɨmiir haiburi.

10 Mɨ Adi Komii siya hɨnɨɨna swokɨ boɨnki,

Bɨiyan Inkam Komii, kɨra bɨdi bɨdiniyarɨn nu nɨnomoro kɨriir ɨɨngar nonkwokwoko.

11 Mhoɨiya nɨnomor nuwo sowa wa dɨgɨguski mɨ ni kɨra nɨɨngaka. Ɨinokɨinokɨn wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨi mɨ nɨnomor nuwo yo wɨ wro namwoɨuwi yɨuɨs wronan.

12 Mɨ yɨo ɨni inkamɨn yɨuɨs kaba nɨtkaigiiya mɨ yaeya yɨuɨs wɨn swokɨ haiiyɨn mɨ ha niiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ kɨra nu nɨnomoro sowiirɨn wɨ hɨriinanar mɨ dɨgɨguskii. Mɨ wɨ yaeya nu nɨnomor wɨn swokɨ onkwokwoki mɨ ni kɨra wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨi ami, wɨ kisɨna rani.

13 Bɨiya Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn,

kɨra wɨ kariir ɨɨna ɨɨnig mɨiya nɨdwowi, maeyaua inkam komii siya nɨdwowiya saiir. Mɨ kɨra wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨi mɨ wɨ ɨiya kara kɨriir sauan omomɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguski wɨ saiir nadɨgɨuwi.

Adi Komii siya tɨ yaiyɨm sɨmiirɨn paekwosɨmɨm sɨmiir bɨ boɨnkɨn. Nɨɨngaka. Siya siir yɨnisɨm ɨiirarar boɨnkɨn.

14 Mɨ yɨpɨkɨm paekwosɨmɨm, ha? Sɨma naeyɨunankɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya boɨniyɨm sɨma pa wakaeyokna dirɨraerari. Mɨ siya sɨmiirɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiirɨm yɨkropki sɨmiir whɨnkɨnsiisɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm nanmaiwarkainam sɨmiir. Ɨriig.

2

Adi Komii siya krɨmiir swokɨ anmaiwarkainaei yɨo dimɨn komii ɨeyaɨrgɨn.

1 Dimusi rani, Jisɨs siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn digworaekwo whɨekakɨm ɨni siyar kɨgɨrkakɨm mɨ krɨma krɨmiir kwoɨnau haigi nonkworɨnu saiirɨn digɨumii kɨpi haimriiyɨugi, wɨm wɨ ini hanɨɨn kɨma kɨma prɨiyakirɨrɨrkiisi. 2 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya bɨiya siir yai nhɨrɨm siir paekwosɨmɨm sɨmiir boɨnmauugikɨn. Mɨ ta yaiya ha hainamɨm mɨ ɨna boɨnmɨmauuwamɨm. Mɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma boɨnmɨmauuwɨm ɨna yɨmbiyamɨm. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma ta yaiya saɨka nantamyɨriyɨri mɨ saiir wakaeyokna karam nwowi mɨ sɨma dimɨn biyɨe tɨri mɨ sɨma wɨ hɨk kɨmpɨpɨsu prasae hai rani, tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirsiyɨn, dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir dɨgar swokɨ haii. 3 Mɨ hɨriinankɨnɨuwi mɨ krɨma ta yai komiiya Adi Komii siya boɨna, siya nanmaiwarkainana digɨumii saiir haimriyɨuwi mɨ krɨma wɨ panɨɨna napiyoki ɨiya Adi Komii siya dimɨn biyɨekak iikamɨm sɨmiir tɨrbumbuwi saiirɨn, ha? Siyɨu karamaeka. Nɨɨngaka. Bɨiya, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, Adi Komii siya wɨ krɨmiir nanmaiwarkainaei, iikamɨm sɨma ta yai aiir wakaeyoknaɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, ta yaiya saeya kaimwowaɨrga. Saeya nɨksɨsae rani. 4 Adi Komii siyar nɨisiimauugɨn tɨ yaiyɨm sɨma kaimwowaɨrgɨm, kɨrɨepai kɨrɨepaiyɨm siya tɨrɨm. Mɨ siya siyɨu mɨiyɨk mɨiyɨkɨm iikamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiisɨm tɨrkɨm mɨ Adi Komii siya naeyɨuɨn siir kwoɨn aɨrgar naɨngwo hauugɨn iikam ɨmiirɨn mɨ siya siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm iikamɨm sɨmiir hauuwikɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya inkamnan nɨmbiyamkɨn krɨmiir nanmaiwarkainaɨm.

5 Tɨ yaiyɨm tariinan krɨmiir boɨnɨm, sɨma tɨ nu whɨrɨn wɨ mhoɨiya Adi Komii siya tɨrkii mɨ siir boɨnkɨn. Iikam yɨpɨkɨm siir wakaeyoknaɨm sɨma wɨ tɨ nu ɨiir nwowi. Adi Komii siya paekwosɨmɨm sɨmiir bɨ nɨmbingɨn tɨ nu wɨn siir kɨgrɨraowamɨn. Nɨɨngaka. 6 Inkam nwɨrɨn Adi Komii siir yaiyɨm yokwoni siya wɨnɨm saeya hɨnɨɨna wɨnboɨnkika,

Iikamɨm sɨma dimkɨm, kɨra sɨmiiram naɨngwowiyɨn? Mɨ yɨnisɨsɨmɨm yɨm dimukɨm kɨma sɨmiir sɨbgu kɨgrɨraowiyɨm, ha? Iikam krɨma ɨni inɨg karamae ywowɨm.

7 Mɨ siya iikamɨm krɨmiirɨn wɨ ɨi prɨei nokmwɨn owaigɨnɨu rani, paekwosɨmɨm sɨmiir aowan. Mɨ kɨra dimɨnɨm inkam komiiyɨm nu kɨgrɨraowiyɨm digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir sɨma haiiyɨm sɨmiir hɨriinan hauugɨn. Mɨ sɨma ɨni paenan yɨuyakiyɨm. Mɨ sɨma ɨni inɨg komiigaka ywowɨn.

8 Mɨ kɨra digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨn.

Ɨhɨ, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya digworaekwo whɨekakɨm iikamɨm sɨmiir aowa haigɨnkɨn. Mɨ dimɨn whɨrkɨn sɨmiir koua bɨ swokɨ haigɨn mɨmɨnkɨn. Nɨɨngaka: Mɨ tɨ dimɨnɨm krɨma tariinanɨn sɨmiir nikɨ kɨg rani. Sɨma bɨ nikɨ ɨmbinikɨm. Nɨɨngaka. 9 Mɨ tariinanɨn krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm dimɨn taemɨnɨm tɨ inkamɨn Jisɨs siirɨm. Mɨ ɨi prɨei rani, Jisɨs siya tɨ nu ɨiir nwowɨn. Adi Komii siya siirɨn paekwosɨmɨm sɨmiir aowa nokmwɨn okɨn mɨ siya ɨni inkam inɨg karamaenanar ywowɨn. Mɨ tariinan Adi Komii siya inkamɨn inɨg komiigakɨn siir hɨriinan yokmwɨn owaigɨnɨu mɨ siya tɨ dimɨn paenan nɨuyaeiyɨn Adi Komii siirɨm sɨmiir hai. Dimusi rani, siya naokɨn iikamɨm krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm mɨ krɨmiir hɨkɨm sɨmiir haiyɨm. Mɨ Adi Komii siya iikam krɨmiirɨn wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiir hɨriinansi tɨr haigɨnɨuwi. 10 Mɨ ɨni mɨ owɨn Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir Adi mɨ owɨn mɨ sɨmiirɨn siyar mɨ onkwokwokiyɨn ɨni mɨ owɨn. Mɨ siya Jisɨs siirɨn mɨnam nɨmbingɨn tɨ hɨk ɨmiirɨn siyar mɨ haii siya kɨmpɨpɨsuam ɨni owɨn. Mɨ ta hɨka Jisɨs siir tɨra mɨ siya ɨni iikamɨm sɨmiir nanmaiwarkainan inkam komii kɨɨn yamwoɨuɨn. Mɨ krɨma wɨ Adi Komii siir yɨnisɨm asi nwowi. Mɨ mhoɨiya krɨma wɨ siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm nɨnomor kouanɨm wɨ sɨmiir haii.

11 Krɨma dɨnoknɨnkɨn, tɨ inkamɨn siya iikam whɨekakɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm mɨ tɨ iikamɨm sɨma ɨni rɨrmiiya ywokiyɨm, sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Mɨ Jisɨs siya mɨ sɨma, sɨma ɨni Adi Komii siir yɨnisɨm arar ywowɨn. Mɨ Jisɨs siya sɨmiirɨn siir nomousɨsɨm nɨkɨusi panɨɨnsi yɨdidsi. 12 Mɨ siya boɨn,

Adi Komii kara kɨriir inɨgɨn wɨ kariir nomousɨmɨm sɨmiir boɨnmauuwi. Ɨhɨ, sɨmiir whwonkam ɨdaɨn kara mwai waowi mɨ wɨ kɨriir inɨg ɨiir hainani. Maeyaua iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm ɨrɨpa sɨma haɨngiriyɨu omɨmɨriya saiir hɨrɨn.

13 Mɨ siya hɨnɨɨna swokɨ boɨnki, Kara wɨ Adi Komii siir yai ɨmiirar naɨngwo tɨbmii kɨɨni. Mɨ siya hɨnɨɨna swokɨ boɨnki, kɨra kariir kɨgi, kara tɨsi tɨrar nwowɨn. Mɨ Adi Komii siir yɨnisɨmɨm kariir hauuwɨm sɨma tɨsi kanaka tɨrar nwowɨm.

14 Mɨ krɨma tɨ siir nomousɨmɨm pɨugak nhɨekakaɨrgɨm mɨ Jisɨs siya ɨni ɨriipɨ hɨriinan inkama mɨ amwoɨuɨn pɨugak nhɨekak mɨ siya wa mɨ aowi mɨ siya Setan siirɨn wa nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguski mɨ siir siyɨuɨn iikamɨm sɨmiir tɨrbumbu aokaowiyɨn siir warar. 15 Mɨ siya hɨriinan mɨnsi tɨrkɨn, iikam krɨma naosi naɨngwo ɨdidi mɨ Adi Komii siir kɨgi mɨ mhoɨiya krɨma wɨ naosi nɨdid rani. 16 Siya tɨ dimɨnɨm sɨmiirɨn paekwosɨm sɨmiir whɨnmɨriiyɨm bɨ mɨnkɨn. Nɨɨngaka. Siya iikamɨm Ebraham siir isidɨn siirɨn krɨmiir whɨndirɨraeraram nɨtkɨn. 17 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya inkam asi nwokɨn, siir nomousɨsɨmɨm krɨmiir hɨriinan. Mɨ siya wa mɨ mɨrii prismi bɨiyan inkam komii siir hɨriinan ɨkɨ iikamɨm sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyokɨm. Mɨ siya mɨnsi naokɨn Adi Komii siir ɨowa siya nwowa dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir saiirsi. Mɨ siya iikam ɨmiirɨn Adi Komii saɨka nwokɨ ɨnkiamasu haigɨnɨuwɨm sɨma ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyam. 18 Mɨ siya hɨkpai hɨkpaiyɨm siir nɨmbiyamɨm mɨ siir kɨnankɨuɨm sɨmiir kɨmpɨpɨsu bɨdiyar haiyɨn. Dimusi rani, siya wɨ nwokɨ kɨgnɨnoknɨnkɨnɨm iikamɨm tɨ hɨriinan hɨk kɨmpɨpɨsu haiiyɨm sɨmiirɨn. Ɨriig.

3

Jisɨs siir inɨg komiiyɨn ɨni Moses siir inɨg komii ɨiir haiburɨn

1 Nomiiyauwɨm yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Adi Komii kɨmiiramɨn mɨnam nɨkɨunakɨn dimɨnɨn big nasmɨrwaiya Adi Komii siya nwowanɨn siir tɨrɨm. Mɨ kɨma Jisɨs siirɨm sɨbgu daɨngwokwo, Adi Komii siya Jisɨs siirar nɨkropkikɨn siir yai aiir boɨnmɨmauuwam dimɨn whɨekakɨm siya tɨriyɨm. Siya prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siya tɨriyɨm siir hɨriinan. Mɨ krɨma tɨ yaiyɨm siya boɨnɨm sɨmiirar wakaeyokna boɨnmɨmauukɨn iikamɨm sɨmiirɨn. 2 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya bɨdi yɨmbinɨn ta siir mɨiya saiirɨn mɨ siya ta Adi Komii siir mɨi mɨiyɨk aiirar asi sɨbgu wakaeyokna mɨrii, siya Moses siya tɨrɨn ɨiya siya Adi Komii siir iikam ɨmaka nwowa saiir hɨriinan tɨrkɨn. 3 Mɨ Adi Komii siya mɨnam kiwakikɨn Jisɨs siir inɨgɨn Moses siir inɨg ɨiir haiburɨm. Inkamɨn omaka komii mɨriiyɨn mɨ inɨgak ha nwowiyɨn siir hɨriinan. Omaka saeya bɨ nwowika inɨgakɨn. Nɨɨngaka. Inkamɨn nonkwo mɨriiyɨn siyar nwowikɨn inɨgakɨn. 4 Omakaɨm sɨma sɨma bɨ mɨrii naeikɨm. Nɨɨngaka. Omaka whɨekakɨm sɨmiirɨn inkamkɨ nonkwo mɨriigɨm. Adi Komii siyaɨrgɨn digworaekwowɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn. 5 Moses siya whɨsarii mɨi mɨriiyan inkamkɨn. Mɨ siya Adi Komii siir yai ɨmiirar sɨbgu wakaeyoknaeikɨn ɨiya siya Adi Komii siir iikamɨm sɨmaka hɨr nwowa mɨ siya Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm mhoɨiya nɨmbiyami sɨmiir boɨnmɨmauugɨn. 6 Mɨ inkamɨn Adi Komii siir iikamɨm sɨmiir kou nwowɨn yɨo Jisɨs Krais sasaɨrgɨn. Mɨ Adi Komii siir yɨnisɨmɨn mɨiyɨm siya mɨriiyɨm ɨni wadɨekɨnar mɨ owɨm. Mɨ nɨm krɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm nɨm krɨma Adi Komii siir pɨuganka. Mɨ krɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨni Adi Komii siiramɨn mɨ kɨrɨe hɨriiyar nwowi mɨ krɨma siiramɨn maɨrgɨmaɨrga hɨriiyar nwowi, krɨmiir nanmaiwarkainam. Mɨ krɨma iikam naɨngwo tɨbmiiyɨm wɨ Adi Komii siir pɨugan nwowi. Mɨ krɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨn karam nwowi, siya wɨ krɨmiir nanmaiwarkaina rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Mɨ iikamɨm Adi Komii siir yai aka nantamyɨriyɨriyɨm sɨma wɨ ɨrɨpa nongwomamaɨr ae rani.

7 Dimusi rani, krɨma ɨni Adi Komii siir iikamnan ywowɨm. Mɨ krɨma Adi Komii siir naeyɨu mɨiyɨkɨn siir yai ɨmiirar wakaeyokna. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, panao kɨma pɨ siir yai aiir wakaei,

8 mɨ kɨma kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm pɨ kɨpi kikɨntɨmdɨnu krɨpkai bɨiya kɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨma kariir yai aka nantamyɨriyɨra saiir hɨriinan, ɨiya sɨma nu siiyɨn apa nɨɨnga hɨr nwowa.

9 Mɨ sɨma kariirɨn saiir kɨnankɨugɨm. Mɨ ta maeyau aiirɨn kɨmiir brougaeyɨm sɨma dimɨn whɨekakɨm kara tɨrɨm sɨma bɨewiyɨm kamnwosa kɨgɨm. Mɨ sɨma hɨriinansi bɨ nwokɨm, sɨma ɨni kariiramar swokɨ kɨnankɨu krɨpkaiyɨm.

10 Mɨ kariir kwoɨnɨn tɨ iikam isidɨn sɨmiirɨmɨn hauugɨhauuga asi whwiyɨekɨn. Mɨ kara ɨna boɨnɨn, ɨinokɨinokɨn sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm yaeya siyɨu whɨrɨma naɨngwowi siir napam.

11 Mɨ kariir mhɨi kwoɨnɨm haugɨhauga asi whwiyɨekikɨm sɨmiiramɨn mɨ kara hɨnɨɨna nɨkopaisɨsɨrki, tɨ iikamɨm sɨma wɨ kariir om mɨiyɨkɨn pɨu siisiyɨn wɨ siir swokɨ ɨt rani. Nɨɨngakɨ nɨɨngakɨɨnga!

12 Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨm pɨ naɨngwowisi mɨ kɨma wɨ tɨ Adi Komiiyɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn wɨ digɨumii siir haimriiyɨugigisi. 13 Mɨ tariinanɨn ɨinokɨinokɨn kɨma ɨrɨra nwonwɨra kɨma kɨmar whɨnkɨnsiis ankɨnsiisnaei mɨ kɨmiiram kɨnankɨuwi mɨ kɨma wɨ Adi Komii siirɨn wɨ digɨumii haimriiyɨugig rani. Nɨɨngaka. 14 Kɨma, kɨma kɨma whɨnkɨnsiisna. Dimusi rani, bɨigɨ bɨiyɨn krɨma Krais siir yai aiir wakaeyɨm, kɨma bɨdiyar yaɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ krɨma bɨdiyar sɨbgu ɨtɨnakɨu krɨpkaiyɨm. Mɨ krɨma hɨriinan tɨriyokiyokɨi ami mɨ ɨiya krɨma naowi wɨ saiirar nadɨgɨuwi. Mɨ krɨma ɨinokɨinokɨn wɨ Krais saɨka nwoyokiyokɨi.

15 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, ta yaiya ɨna nwokrɨpkaiya. Saeya hɨnɨɨna boɨnka,

Mɨ tapa kɨma siir yaiya saiir wakaei mɨ krɨmiir mhɨi kwoɨnɨm kɨpi kɨntɨmdɨnu, bɨiya kɨmiir brougaeyɨm bɨiya sɨma nantamyɨriyɨra saiir hɨriinan.

16 Yɨpɨkɨ iikamkɨm bɨiya Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna karam nwowɨm mɨ saɨka nantamyɨriyɨrɨm, ha? Tɨ iikamɨm Moses siya nɨkɨunamɨm nu Isib hɨrankɨ mɨ ha namɨm sɨma. 17 Mɨ bɨewi kamnwɨso Adi Komii siir kwoɨnɨn haugɨhauga nhɨniiram whiyɨekɨn, ha? Siya iikamɨm siyɨu biyɨe tɨrɨm kwoɨn haugɨhauga sɨmiiram whiyɨekɨn mɨ sɨma ɨni maeyau siiyɨn apaɨn ɨni hɨr yaokaowɨm.

18 Bɨiya Adi Komii siya nhɨniir nokwao boɨnkɨn, ha? Sɨma wɨ om mɨiyɨkɨn pɨu siisiyɨn wɨ siir nam tani kara sɨmiiram nɨmbinɨn Nɨɨngaka. Tɨ iikamɨm Adi Komii siir yai nantamyɨriyɨrɨm siya sɨmiirar boɨnkɨn. 19 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, sɨma bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. Mɨ sɨma omɨn Adi Komii siya nɨmbinɨn sɨmiiram pɨu siisiyɨn siir bɨ namkɨm. Nɨɨngaka. Dimusi rani, sɨma bɨ naɨngwo tɨbmiikɨm mɨ Adi Komii siir yai aiir bɨ wakaeyoknakɨm. Ɨriig.

4

1 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir nɨmbina saeya ɨna nikɨ owa, saeya hɨnɨɨna boɨnka, kɨma kariir omɨn pɨu siisiyɨn siirɨn wa napnɨnopkai nami. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi krɨma mɨntarao Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ siir omɨn pɨu siisiyɨn siir kɨgnɨnkɨn apnɨnopkaigi karamae nwowisi. 2 Krɨma Adi Komii siir yaiyɨm ɨna wakaeyɨm bɨiya krɨmiir brougaeyɨm sɨma wakaeya saiir hɨriinan. Mɨ sɨma hindara wakaekɨm mɨ sɨma bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm mɨ ta Adi Komii siir yaiya sɨma wakaeya, saeya sɨmiir bɨ swokɨ whɨndirɨraerarka. Nɨɨngaka. 3 Krɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm krɨma tɨ om mɨiyɨkɨn pɨu siisiyɨn siirar namikɨm. Bɨiya Adi Komii siya boɨnɨn saiir hɨriinan, ta yaiya hɨnɨɨnga.

kariir kwoɨnɨn hauugɨhauuga whwiyɨekɨn mɨ kara hɨriinan asi nɨkopaisɨsɨr boɨnkɨn, iikamɨm kariir yai wakae karamae nwowɨm sɨma kariir omɨn pɨu siisiyɨn wɨ siir napnɨnopkainani rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨnga, kɨɨnga!

Adi Komii siya nu nɨnomor sowiirɨn ha nonkwokwo dɨgiyɨn mɨ siya pɨu ɨna siisɨn. Mɨ mhoɨiya siya tɨ omɨn pɨu siisiyɨn sɨmiiram ha boɨnkɨn. 4 Mɨ Adi Komii siya Yokwo Komii saiirɨn ɨi ɨriiyar kwɨsaka saiirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn mɨ ɨi ɨriiyar kwɨrɨm Adi Komii siya mɨi whɨekakɨm sɨmiir mɨrii dɨgi mɨ ɨi ɨriiyar kwɨsaka siya pɨu saiir siiskuwak. 5 Mi ta Yokwo Komiiya saeya hɨnɨɨna swokɨ boɨnkika, sɨma kariir om mɨiyɨkɨn pɨu siisiyɨn wɨ siir napnɨnopkainani rani. Nɨɨngakɨ, nɨɨnga, kɨɨnga! 6 Mɨ ta yaiya hɨriinana ɨna nikɨ okrɨpkaiya mɨ nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm, om mɨiyɨkɨn pɨu siisiyɨn siirɨn wa napnɨnopkainami mɨ iikam nhɨrɨm bɨiya yai wɨn kɨbi aiir wakaeyɨm mɨ ha swokɨ antamyɨriyɨrɨm, sɨma wɨ omɨn pɨu siisiyɨn siir hɨriir napnɨnopkainam tani. Nɨɨngaka. 7 Dimusi rani, iikamɨm yɨpɨkɨ bɨigɨ bɨi wakaeyɨm Adi Komii siir yai wɨn kɨbi aiir mɨ tɨ omɨn pɨu siisiyɨn siir nam karamae nwowɨm Adi Komii saɨka mɨ Adi Komii siya sɨmiiramɨn ɨiya kwɨra swokɨ ɨmbin pɨu saɨka siisɨm. Mɨ mhoɨiya bɨewi bɨewiyɨm bɨdi yamkiyɨm, Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm Devidkɨ si wɨnboɨnkiyɨm Yokwo Komiini siya hɨnɨɨna boɨnkɨn,

Mɨ tariinanɨn kɨma ta yai aiir wakaei, kɨma wɨ kɨpi nantamyɨriyɨr.

8 Mɨ Josua siya sɨmiirɨn tɨ omɨn Adi Komii siya nɨmbinɨn pɨu sɨma siisam, siir hɨriir whɨnamkɨswo mɨ Adi Komii siya wɨ yaeya ɨigwɨr di swokɨ ɨmbini pɨu sɨma siisamɨn. 9 Mɨ hɨriinankɨnɨuwi, krɨma dɨnoknɨnkɨn, ɨigɨ ɨi kɨɨna pɨu siisiya Adi Komii siir iikamɨm sɨmiira ya ɨna nikɨ owa. Ya ɨni ta ɨi ɨriiyar kwɨsaka, ɨiya Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir nonkwokwo dɨgiya mɨ pɨu ha siisa ɨni saiir hɨriinan ywowa. 10 Mɨ Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm ha nonkwokwo dɨgiyɨn mɨ siya pɨu ɨna siisɨn. Mɨ iikamɨm yɨm wɨ hɨriinanar mɨ tɨri, sɨma wɨ sɨmiir mɨi ɨmiir haiburgigi mɨ pɨu wɨ Adi Komii saɨka ninɨ siisɨuwi. 11 Mɨ krɨma wɨ krɨmasiyar mɨntaraona krɨma wɨ omɨn pɨu siisiyɨn wɨ siir nwokɨ amɨm mɨ wɨ Adi Komii saɨka ninɨ owouwɨm mɨ kɨma Adi Komii siirɨn digɨumii kɨpi haimriiyɨugigs mɨ saɨka kɨpi nantamyɨriyɨr bɨiya kɨmiir brougaeyɨm sɨma tɨra saiir hɨriinan.

12 Krɨma krɨmasiyar mɨntarao tɨ digworaekwo ɨmiirsiyɨn. Dimusi rani, Adi Komii siir yaiya saeya hinda bɨ prɨiyokaeyamka. Nɨɨngaka. Saeya ɨna mɨriiya. Saeya ɨni wɨsmɨr ɨokaka saiir ɨo aiir haibura. Mɨ saeya inkamni hanɨɨn ɨii tɨrɨrar bɨ naka ikwoyamyaenakika. Nɨɨngaka saeya mhɨi kwoɨna hɨriiyar krɨmkrɨknɨnopkainamika, inkamɨn ɨinɨbgɨ ɨinɨba krɨmkrɨknɨnopkainamiyɨn siir hɨriinan. Mɨ krɨmiir kwoɨnɨn pɨ saeyar kisɨsop hɨd haigɨnɨuwi. Mɨ krɨmiirɨn pɨ saeyar mɨ ɨisiimauuwi, wadɨekɨpiyamisi owɨn, iyɨe? Wadɨe rani. 13 Dimɨn whɨr karamaeka Adi Komii siirsi kimɨrkaiyɨm. Nɨɨngaka. Digworaekwo whɨekakɨm tɨka nwoyokiyokɨiyɨm, siya sɨmiirɨn ɨna kɨgɨrkakɨn. Mɨ siirɨn, krɨma digworaekwo whɨekakɨm krɨma tɨrɨm, sɨmiirɨn hɨriiyar boɨnmɨmauu swoki. Mɨ siya wɨ krɨmiir nwokɨ hɨdɨm. Ɨriig.

Jisɨs siya krɨmiir prismi bɨiyan inkamkɨn.

14 Krɨmiir bɨiyan pris inkamɨn siya bɨdi yamɨn mɨ siya ɨni Adi Komii saɨka nwowɨn siir om ɨiir. Tɨkɨ inkamɨn, yɨo Jisɨs siyaɨrgɨn Adi Komii siir yɨnisɨmɨn. Mɨ krɨma sɨbgu daɨngwo tɨbmii kɨɨn mɨ sɨbgu daɨngwo omok Jisɨs Krais siiramɨn tɨ krɨma boɨnmɨmauuwɨn inkamɨn. 15 Mɨ iikam krɨmiir kwoɨnɨm bɨ sɨbgu owɨpɨsuwikɨm ɨkɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨmiir kɨnankɨuwiyɨm, krɨma bɨ sɨbgu okworɨnuwikɨm. Mɨ tɨ digworaekwowɨm krɨmiirɨn wɨ sɨma nikwowaisii krɨmiir kwoɨn ɨmiiram kɨnankɨuam. Mɨ krɨmiir bɨiyan prisɨn siya krɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmiyok prasae rani, tɨ inkam naɨngwoyɨmiyok komiigakɨn siir hɨriinan digworaekwowɨm krɨmiiram kɨnankɨuɨm sɨmiirsiyɨn. Mɨ siya krɨmiiram dimusi naɨngwoyɨmiyok rani, tɨ digworaekwo hɨriinanɨm krɨmiir kɨnankɨuɨm, siirɨn bɨdiyar mɨ kɨnankɨuɨm. Mɨ siya sɨmiir bɨ napkɨn mɨ siyɨu biyɨe ha bɨ tɨrkɨn. Nɨɨngaka. 16 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, krɨma wɨ kɨpi nɨdid. Krɨma Adi Komii siiramɨn hɨriiyar kwɨsboɨnanae, krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyopriimdiyɨumiigiyam mɨ krɨmiirɨn wɨ siyar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, tɨ dimɨn biyɨeyɨm krɨmiiram kɨnankɨuɨm sɨmiirsiyɨn. Mɨ krɨma sɨmiir nikwowaisiiyɨm wɨ dɨgar mɨ owi. Ɨriig.

5

Jisɨs siya krɨmiir bɨiyan prisɨn siya wɨ dɨgar nwowi krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm

1 Mɨ Juda iikamɨm, inkamɨn prismi Bɨiyan Inkam Komii nwowamɨn siirɨn pɨ sɨmar nokmwɨn okwo haigɨnɨuwi. Mɨ tɨ prismi bɨiyan inkam komiiyɨn, iikamɨm sɨmiir mɨiyɨm pɨ siya siyar mɨrii yokiyokɨii ɨinokɨinokɨn. Mɨ iikam ɨmiiramɨn nhwo pɨ siyar kwɨsboɨni. Mɨ sɨmiir nae mɨiyɨk mɨiyɨkɨm pɨ siya mɨ ɨnkɨn ɨmiiyaei Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirsi. 2 Mɨ prismi bɨiyan inkamɨn siya iikamɨm Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna ap karam nwowɨm, habwowhaenan nwowɨm mɨ siyɨu biyɨe ha tɨrɨm sɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmiyok pranae bɨ kɨnikɨn. Mɨ siya krɨmiirsiyɨn wa naɨngwoyɨmiyoki. Dimusi rani, ɨi nhɨrɨm siirɨn dimɨn biyɨekɨ nɨpiyaokɨii, yɨo wɨ hɨriinan siyɨu biyɨeyar mɨ tɨri, krɨmiir hɨriinan. 3 Siya naeyɨm Adi Komii siiramɨn krɨmiiraramar bɨ nɨnkɨn ɨmiiyaeikɨn. Nɨɨngaka. Siya, siyam warar mɨ ɨnkɨn ɨmiiyaeikɨn. Dimusi rani, ɨi nhɨrɨm siirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨnankɨuwi, siya wɨ siyɨu biyɨeyar mɨ tɨri. Mɨ Adi Komii siya wɨ siir dimɨn biyɨeyɨm mɨ krɨmiir ɨkɨm wɨ sɨmiirar haiyopriimdiyɨumiigi swowi. 4 Inkamɨn prismi bɨiyan inkam nwowiyɨn, siya inɨg komiigakɨn. Siya siirara kwoɨnkar bɨ nwokɨn, ta hɨriinan mɨi aiirɨn. Nɨɨngaka. Siirɨn Adi Komii siyar nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨn, ta mɨi aiir mɨriiyamɨn. Bɨiya Eroni, siya nokmwɨn okwo haigɨnɨuwɨn siir hɨriinan prismi bɨiyan inkam nwowam, saiir hɨriinan.

5 Mɨ Krais siya prismi bɨiyan inkam nwowamɨn sasaɨr bɨ nwokɨn. Nɨɨngaka. Siirɨn Adi Komii siyar nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨn. Mɨ Adi Komii siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnki,

Kɨra kariir yɨnisɨmkɨn! Mɨ tariinanɨn kara ɨni kɨriir ad ywowɨn.

6 Mɨ Adi Komii siya Yokwo Komii saiirɨn Jisɨs Krais siirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn,

kɨra wɨ prismi bɨiyan inkam nwowi ɨinokɨinokɨn. Tɨ prismi bɨiyan inkamɨn Melkisedek dapiyɨn siir hɨriinan.

7 Mɨ bɨiya ɨiya Jisɨs siya nu tɨr nwowɨn, inkam krɨmiir hɨriinan mɨ nhwo ha kwɨsboɨnɨn Adi Komii siiram, ouuba ɨni warar yaokiinaiiniya. Mɨ Adi Komii siya dimɨn taemɨnɨm siya kwɨsboɨnɨm sɨmiir wakaeyɨn mɨ siya siirɨn ɨna whɨndiraerarɨn. Mɨ siya bɨdiyar ikɨ aonamɨn mɨ siirɨn Adi Komii siya swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo ɨe hɨrankɨ. Mɨ siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyaɨn. Dimusi rani, siya, siyamar bɨ naɨngwonakɨn. Siya Adi Komii siir kwoɨn ɨiirarar napkɨn. 8 Jisɨs siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. Mɨ siirɨn dimɨn kasa kasakɨ bɨ nonkwonɨɨnwoɨmwɨɨrnɨnkɨn haigɨnɨugɨn. Mɨ tɨ digworaekwowɨm siir nonkwonɨɨnwoɨmwɨɨrnɨnkɨn haigɨnɨuwɨm yɨm siir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm. Siya Adi Komii siir kwoɨn ɨiirar sɨbgu wakaeyokna apɨm. 9 Mɨ siya Adi Komii siir kwoɨn ɨiirarar napkɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo mɨn nɨisiimauugɨn siir kwoɨnɨn dimɨn biyɨe whɨr swokɨ aɨngwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya wɨ dɨg asi nwowi, iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai aiir wakaeyokna apɨm sɨmiir nanmaiwarkainam. Mɨ sɨma wɨ omwaiya nwokɨ waiya yokiyokɨikaeyamɨm. 10 Adi Komii siya yokmwɨn okwo haigɨnɨu Jisɨs siirɨn prismi bɨiyan inkam nwowam bɨiya Melkisedekni siya nokmwɨn okwo haigɨnɨuwa prismi bɨiyan inkam nwowam saiir hɨriinan. Dimusi rani, tɨ dimɨnɨn Jisɨs siya nanmaiwarkainan sɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiir saiirsika. Ɨriig.

Krɨma wigkam inkam adiyaowaenan dwo Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apamɨn.

11 Mɨ Krais Melkisedek sowiir dimɨnpai dimɨnpaiyɨm kara sɨmiir boɨnmɨmauuwamɨn ɨna naɨngwowɨn. Mɨ kara sɨmiirɨn wɨ sɨbgu nanaaknɨnkii rani. Dimusi rani, kɨmiir kwoɨnɨn ɨni habwowhaenan ywowɨm. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm ta yai aiir wakaeyamɨn rɨrmiiya bɨ nwokɨm. 12 Kɨma kwokɨkwokiyaeya bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm wɨ Adi Komii siir yai aiir nowomwarkaiyɨuwan iikam pɨ ywowɨn. Dimusi rani, kɨma Adi Komii siir yai aiirɨn kwokiyaeya bɨ mɨ aɨngwo tɨbmiigɨm. Mɨ kɨma dɨg bɨ nwokɨm ɨni yɨnkɨnyaeyaowɨm. Mɨ Adi Komii siir yaiya bɨiya kɨma wakaeya saiir bɨ sɨbgu nɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ wɨm kɨma iikam nhɨramɨn ɨna naɨngwowɨm, kɨmiir swokɨnɨ owomwarkaiyɨuniyɨm. Mɨ kɨma wa nwokɨ ɨnokɨnkɨnɨm kɨma inakamae rani, nae kɨrɨe kɨrɨe bɨ rɨmtɨowikɨm. Kɨma ɨni yɨnisɨm praigaknan ywowɨm, ɨni mwɨiyar nikɨ aeyɨm. Dimusi rani, kɨma Adi Komii siir yai aiir bɨ wakaeyoknakɨm, kɨma tɨra saiir hɨriinan. 13 Krɨma dɨnoknɨnkɨn, iikamɨm bɨiya ta Adi Komii siir yai aiir nikɨ wakaeyɨm mɨ sɨma mhoɨiya kwɨsaka ha swokɨ wakaei mɨ yɨm tɨ hɨriinan iikamɨm ɨni habwowhaenan ywowɨm. Sɨma kɨrɨe karamaeka yɨm ɨni yɨnisɨmɨn siir yopiini mwɨiya nikɨ aeyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Sɨma Adi Komii siir yai aiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm pɨkɨ hɨnɨɨna dimɨn ɨkɨn biyɨeyɨn mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn wadɨeyɨn. 14 Iikamɨm inakamae nwowiyɨm yɨm nae kɨrɨe kɨrɨeyɨm ha naeikɨm. Mɨ yɨm sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, pɨkɨ hɨnɨɨn nae ɨkɨn biyɨeyɨn mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn nae ɨkɨn kɨbiyɨn. Mɨ yɨm ɨni iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm mɨ kɨrɨekak ha nwowɨm, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn ɨni iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm sɨm naɨngwo omok dirɨraerariyɨm pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn biyɨeyɨn mɨ pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn kɨbiyɨn ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨn. Ɨriig.

6

1 Krɨma yaiya Krais siira bɨiya sɨma boɨnmɨmauuwa idowɨigɨidowɨiyana saiiraramar kɨpi naɨngwokrɨpkai. Krɨma siir yai nhɨrɨm aowa aowanɨm warar wakaeyokna ap. Mɨ krɨma wɨ siir mhoɨiya nwokɨ amɨm, ta krɨma tɨra saiir hɨriinan. Mɨ krɨma tɨ yaiyɨm bɨiya krɨma wakaeyɨm sɨmiir sɨmiira kɨpi naɨngwokwonanae. Taka yaiya ya hɨnɨɨnga, krɨma siyɨu biyɨe siirɨn digɨumii haigɨngig, naokaoiga krɨmiir nɨnɨuwiyɨn mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai aiir wakaeyokna apnam. 2 Mɨ ta yaiya bɨiya krɨma boɨnmɨmauuwa kɨmiir baptaisni siyɨupai siyɨupaiyɨm sɨm mɨ iikamɨm ɨɨna sɨmiir mwo ɨmiir mɨ onkwowɨm Adi Komii siir dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm sɨmiirɨn ha mɨ ɨisiisiimauu mɨ ombud komiiyɨn ha naokaonamɨm mɨ sɨmiirɨn ɨe hɨrankar mɨ kinɨnsiin ɨdwo mɨ ɨiya Adi Komii siya sɨmiir hɨdana nhɨrɨm wɨ paeya nami mɨ nhɨrɨm wɨ nɨnomor koua nami. Mɨ nɨnomor koua namɨm yɨm wɨ omwaiyar waiyayokiyokɨi. Mɨ hɨriinan digworaekwowɨm yɨm kɨmiir nowomwarkai haigɨnɨugɨn. 3 Adi Komii siya krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam tɨri. Mɨ krɨma wɨ ɨkɨ siir yai nhɨrɨm sɨmiir nwokɨ wakaeyokna apɨm, krɨma tɨra saiir hɨriinan.

4 Kara kɨmiirɨn hɨriinan mɨnsi boɨnki. Dimusi rani, iikam nhɨrɨm bɨiya sɨma bɨdiyar ikɨ aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ sɨma Adi Komii siir yai aiirɨn bɨdiyar sɨbgu wakaeyoknaɨm. Mɨ sɨma dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk bɨdiyar mɨ haiyɨm, Adi Komii siya hauugiyɨm siir om hɨrankɨn. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn sɨmiir pɨu bɨdiyar mɨ ii okwokaiyɨm. Mɨ sɨma Adi Komii siirɨn digɨumii haimriiyɨugigi mɨ krɨma sɨmiirɨn wɨ panɨɨna swokɨ boɨni, tɨ siyɨu biyɨeyɨn siir haiburgigɨm mɨ Adi Komii siiram swokɨ amɨm, ha? Nɨɨngaka. Yɨo siyɨu rani. 5 Sɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siir yaiya bɨiya sɨma wakaeya, saeya yai bɨmbɨuwi rani. Mɨ dimɨn kɨrɨe komii komii nhɨrɨm bɨiya Adi Komii siya tɨrɨm bɨdiyar mɨ kɨgɨm. Mɨ mhoɨiya krɨma wɨ sɨmiir whɨekakar kɨgswowi. 6 Mɨ sɨma Adi Komii siir yai kɨbi aiirɨn digɨumii haigɨngiki mɨ krɨma wɨ panɨɨna tɨri, sɨmiir swokɨ ɨkɨunaniyɨm Adi Komii siiram swokɨ ɨtam ha? Nɨɨngaka. Yɨo siyɨu rani. Sɨma wɨ Adi Komii siir siyɨu ɨiir swokɨ ap rani. Nɨɨngaka. Dimusi rani, yɨo ɨni Jisɨs siirɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn saɨka swokɨ ɨnkɨn ɨrɨnu ɨsomaoni hɨnɨɨn ywowa. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir kɨgi, sɨma wɨ Krais siir tɨrgigini.

7 Iikamɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm mɨ Adi Komii siir yai aiir sɨbgu wakaeyokna apam, yɨm ɨni tɨ nuɨn siir hɨriinan ywowɨn, ɨiya naokɨ kɨnkiiyɨm mɨ nao opa ha sɨnkainaiinamiya. Mɨ sasaeyɨm inkamkɨ nɨnkɨnɨm ha sɨbgu inan iigiyɨm sɨmiirɨn pɨ Adi Komii siyar kɨrɨe haigɨnɨuwi. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir sɨbgu wakaeyokna apiyɨm yɨm tɨ nu mɨiyɨkɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 8 Mɨ iikamɨm bɨiya nikɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ tariinanɨn, digɨumii Adi Komii siir swokɨ haimriyɨugigɨm, yɨm ɨni nuɨn wapnao mɨnkɨn nɨnkisaɨoae nankaiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ tɨ nuɨn yɨo nu mɨiyɨkɨ mɨiyɨk rani. Mɨ Adi Komii siya wɨ ɨo tɨ hɨriinan nu ɨiir nwowi. Mɨ siya wɨ ha boɨni, tɨ nuɨn, nu paii rani, siirɨn wɨ siya haɨngɨmugii. Mɨ iikamɨm bɨiya naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ Adi Komii siirɨn digɨumii ha swokɨ haimriiyɨugigɨm, sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya boɨnwokiyopnatkaigi paeya. Tɨ nu biyɨeyɨn Adi Komii siya haɨngɨmugiyɨn siir hɨriinan.

9 Tɨ kariir akam kɨɨngɨkɨɨnɨm, ta yai biyɨe hɨriinana kara boɨnkiya kɨmiir, kara ha naɨngwowi, kɨma wɨ dimɨn mɨiyɨk ɨmiirar tɨri mɨ wa sɨbgu wakaeyokna api. Mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ hɨriinansi nanmaiwarkainaei. 10 Adi Komii siya inkam biyɨe rani mɨ siya dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirɨn wɨ ha naɨngwo owouu rani. Nɨɨngaka, siya wadɨekɨwadɨe ɨeyargɨn mɨ siya ɨna naɨngwowɨn dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriiyɨm sɨmiirɨn. Mɨ tɨ hɨriinan dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm bɨiyanɨm sɨm mɨ ha nɨtyokiyokɨiyɨm mɨ tɨsi tariinanar nadɨgniyɨm, yɨm Adi Komii siir nɨisiimauugɨn, kɨma siiram naɨngwowi. Dimusi rani, kɨma siir yai ɨmiir wakaeyokna apkɨm. Mɨ Adi Komii siya tɨ digworaekwowɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirɨn wa naɨngwowi. 11 Mɨ kara ɨrɨra nwɨnwɨra kɨmiiram ha naɨngwowi, kɨma kɨrɨe hɨriiyar dwoyokiyokɨiyam, Adi Komii siir digworaekwo ɨmiiram. Mɨ siiramɨn hɨriiyar nwokwokɨnɨm ɨiya Jisɨs siya swokɨ ɨti krɨmiir nanmaiwarkainaɨm. Mɨ kɨma hɨrii hɨriiyar tɨryokiyokɨi ami mɨ wɨ kɨmar naobudgii. 12 Kara kɨmiiramɨn mɨnam naɨngwowi, kɨma Adi Komii siiramɨn pɨugɨ kɨpi piyao. Kɨma ɨkɨ iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna. Mɨ ɨiya siya swokɨ ɨtana saiirɨm nwokwokɨni, sɨma wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm bɨiya siya boɨnɨm krɨmiir, wɨ sɨmiirar hauuwi. Ɨriig.

Krɨma daɨngwo tɨbmii kɨɨn.

13 Mɨ bɨiya yai nhɨrɨm Adi Komii siya Ebraham siir boɨnmɨmauuam tɨrɨm, siya sɨmiirɨn wa boɨnmɨmauuwi. Mɨ siya tɨ yaiyɨm siir inɨg ɨiirar swokɨ ɨkopaisɨsɨrnaeikɨn. Dimusi rani, siya Adi Komiigɨn, siir kouɨn inkam nwɨrkɨ bɨ nwokɨn. Nɨɨngaka. 14 Mɨ siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn, Ebraham, kara kɨmiirɨn wɨ dimɨn kɨrɨe komii komii ɨmiirar tɨr haigɨnɨuwi. Mɨ mhoɨiya kɨriir isidɨn siir yɨnɨeyɨm wɨ kasa nwo rani. 15 Mɨ ta saiir mhoɨiya Ebraham siya ɨna kaoraraowɨn, tɨ dimɨnɨm Adi Komii siya boɨnkiyɨm siiram, sɨma nɨmbiyamam. Mɨ siya hɨriiyar kaokaigiyɨn, ɨni tɨ digworaekwo ɨmar yɨmbiniyɨm. 16 Mɨ ɨiya inkamɨn dimɨn whɨr nɨmbiniyɨm, siya pɨ inkamɨn inɨgɨn kouwarɨgsɨm nwowɨn pɨ siir inɨg ɨiir nɨkopaisɨsɨrkii. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn ɨiya inkam nhɨrkɨm siir yai aiirɨn hɨriinan wakaekii mɨ sɨma wa boɨnki, ɨhɨ, dimɨn siya nɨmbinɨn yɨo wa tɨri. 17 Adi Komii siya iikam krɨmiir nɨisiimauuwam tɨri, yɨpɨkɨ tɨ digworaekwowɨm bɨiya siya nɨmbingiyɨm krɨmiir, sɨmiir haiyanɨm. Siya krɨmiirɨn mɨn nɨisiimauugɨn, ta siya nɨkopaisɨsɨra siir inɨg ɨiirar mɨ saiir. 18 Mɨ ta yaiya Adi Komii siya nɨkopaisɨsɨrkiiya siir inɨg ɨiirar, ya krɨmiirɨn mɨn nɨisiimauuga, dimɨnɨn siya siir inɨg ɨiirar dapɨkopsɨsɨrkiiyɨn, yɨo bɨ swokɨ ɨkopsasaeikɨn. Yɨm tɨ hɨriinan dimɨnɨm yɨm krɨmiir kɨrɨe haigɨnɨugɨm. Mɨ ta kɨrɨeya ya wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨigiyami mɨ wɨ ɨiya Adi Komii siya nɨmbinɨm digworaekwo whɨekakɨm krɨmiir hauuwam, wɨ saiirar nadɨgɨuwi. 19 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, mhoɨiya krɨmiirɨn wɨ Krais siya nanmaiwarkainaei. Mɨ tɨ digworaekwo hɨriinanɨm, krɨmiirɨn wɨ sɨma kɨnsiis haigɨnɨuwi, sɨbgu okworɨnuwamɨn, paeyɨn uridgɨ nɨtkɨniyɨn mɨ ha sɨbgu okwowiyɨn, siir hɨriinan. Mɨ tɨ digworaekwowɨm, tɨ krɨma wakaeyokna apɨm, wɨ bopwoniya sɨma nɨinɨkiwɨtkii, yɨuɨsa Adi Komii siir maeyaua saiir nwowa. Mɨ Adi Komii siya mɨ krɨma, krɨma wɨ kwoɨn whɨruwar nwowɨski. 20 Ta Adi Komii siir maeyaua hɨuyokiyokaiya dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowa bɨiyɨn Jisɨs siya napnɨnopkainamɨn mɨ krɨmiir ɨgsopa siyar yokwokairina. Mɨ krɨmiirɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨu. Mɨ siya ɨni prismi bɨiyan inkam ywowɨn ɨinokɨinokɨn. Tɨ prismi bɨiyan inkamɨn Melkisedek nɨkɨuwiyɨn siir hɨriinan. Ɨriig.

7

Melkisedek siya prismi bɨiyan inkamkɨn.

1 Jisɨs siya Melkisedek siir hɨriinan prismi bɨiyan inkamkɨn. Melkisedekɨn yɨo om Selem hɨran iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakikɨn. Mɨ siya Adi Komii siir prismi bɨiyan inkam warargɨn. Mɨ bɨiyarɨn Ebraham siir isidɨn ɨkɨ inkam komii komii nhɨrɨm om nhɨrɨm sau sɨmaka nɨnɨtɨm sɨmiirɨn yamdi kwɨruwa sɨma haɨnurur haigɨnɨugig. Mɨ ɨiya sɨma sau ha nɨnɨt dɨgnaniyɨm. Mɨ Melkisedek siya sɨmiirɨn siyɨu hɨr yapyɨskaiwɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yokboɨnmamaɨr haigɨnɨugiyɨm. 2 Mɨ digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨk whɨekakɨm, Ebraham siya hainaniyɨm tɨ omɨm sɨmiir hɨrankɨn, siya sɨmiirɨn whɨeyɨm, ɨuura sɨoɨtkɨn. Mɨ siya whɨe ɨuur aka, ya kɨmɨdiniya Melkisedek siir hauu. Mɨ nokiinwokiyɨm yɨm ɨni siyar haiyɨm. Mɨ Melkisedek siir inɨgɨn siir inɨg mwokɨ, inɨg mwowɨn yɨo mɨnkɨn, inkamɨn dimɨn kɨbi kɨbi tɨriyɨn siya. Mɨ siir inɨg mwokɨ inɨg mwo whɨrɨn yɨo mɨnkɨn, inkamɨn iikam ɨrɨpa nongwomamaɨr aekɨn. Dimusi rani, om Selem hɨran iikamɨm, sɨmiirɨn ɨni siya kɨgɨrkakɨm. 3 Mɨ bɨiyarɨn inkam nwɨrkɨ bɨ wɨnkɨn siir yopii ado mɨ siir yɨdiwi wanwiyaeyɨm mɨ siir isidɨn sɨmiir inɨgɨm yokwoni. Nɨɨngaka. Krɨma nɨnoknɨnkɨn tani, siirɨn wig inkamkar namisi aokainakɨn, iyɨe? Krɨma nɨnoknɨnkɨn tani, siya bɨdi pɨ piyamisi aonamɨn iyɨe? Mɨ krɨmiir kwoɨnɨn ha naɨngwowi, siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. Dimusi rani, siya ɨni omwaiyar waiyayokiyokɨiyɨn. Mɨ siya wɨ prismi bɨiyan inkam nwowi ɨinokɨinokɨn.

4 Kɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm siya inkam komii ɨeyaɨrgɨn. Mɨ Ebraham siya inɨg komiigak siirar mɨ owaigɨnɨu. Mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm sau aka siya nɨnɨt hainakiyɨm ɨkɨ om nhɨrɨm sɨmiir inkam komii komiiyɨm om kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir hɨrankɨ, siya sɨmiirɨn ɨuura sɨoɨtkɨn mɨ siya whɨe kwɨra kɨmɨdiniya siir hauu. 5 Mɨ kam nhɨrɨm Livai siir isidɨn siirɨn sɨma ɨni prismi mɨiya saiir haiyɨm. Mɨ Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn, dimɨn taemɨnɨm Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma haiiyɨm sɨma ɨi nhɨrɨm sɨmiirɨn ɨuura timɨ sɨoɨtkɨn mɨ ɨuur akaɨn yɨo Livai siir isidɨn siir hauugi. Mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm yɨm Ebraham siirgɨsiir isid ɨeyaɨrgɨn. Mɨ tɨ pris inkamɨm sɨma pɨ sɨmiir pɨugana saiir iikami digworaekwo ɨmiirar swokɨ kwahai. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo ɨni ywowɨn. 6 Mɨ Melkisedekɨn yɨo Livaini isidɨn siir tani mɨ dimusika siya Ebraham siir dimɨn ɨiir haiyɨn, ha? Siya Livai siir isidɨn siir inkam tani mɨ siya dimɨnɨn ɨuur akaɨn Ebraham siirarɨm siyar sɨoɨtkɨnɨm sɨmiirgɨsɨmiirar haigɨn. Mɨ siya siirɨn ɨna yokboɨnmamaɨrgiyɨn. Siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, Adi Komii siya ɨni kɨnakar nwowɨn. Kɨma bɨdiya yɨnoknɨnkɨnɨm Ebraham siya inkam komii ɨeyaɨrgɨn. Bɨiya Adi Komii siya Ebraham siir nɨmbingiyɨn mɨ siya wɨ sɨmiirar tɨri. 7 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm, inkamɨn, inkam nwɨrniyɨn hɨnɨɨna boɨni, Adi Komii siya ɨni kɨnakar nwowɨn mɨ tɨ inkamɨn ta yai kɨbi hɨriinana saiir boɨnɨn, yɨo ɨni inkamɨn hindara wakaeyɨn ɨni siir kou ywowɨn. Whɨsarii rani, yɨo Adi Komii siir ɨgsopa saiir nokwokairiinakɨn, siir nokboɨnmamaɨram. 8 Mɨ pris inkamɨm yɨpɨkɨ Isrelmi dimɨn taemɨnɨm sɨm dimɨn ɨuur akaɨm sɨm haiiyɨm, yɨm wɨ wai biyɨeyar mɨ owi mɨ wa mɨ aowi. Mɨ yɨo Melkisedekɨn yɨpɨkɨn Ebrahamni dimɨn ɨuur akaɨn si haiyɨn, Yokwo Komii saeya ha boɨnka, siya wɨ nao rani. Nɨɨngaka. 9 Hɨriinan mɨ boɨnɨn tɨ inkamɨn Livai nɨkɨuwiyɨn, siya dimɨn ɨuur akaɨn Melkisedek siir mɨ hauugiyɨn. Ɨiya brougae Ebraham siya tɨ dimɨn haɨmii ɨuur akaɨn Melkisedek siir hauuwɨn, yɨo ɨni siir apuɨn Livai siya hauuni hanɨɨn ywowɨn Melkisedek siirɨn. 10 Mɨ ɨiya Ebraham siya Melkisedek siirɨn siyɨu hɨr napyɨskaiyɨn, Livaiyɨn yɨo bɨ nikɨ aokainakɨn mɨ krɨma hɨnɨɨn dimusi boɨnkɨm, tɨ dimɨnɨm Livai siya hauugikɨn Melkisedek siirɨn, ha? Ebraham siya Livai siir brougaekɨn mɨ ɨiya Ebraham siya digworaekwowɨm Melkisedek siir hauuwɨm, yɨo ɨni Livai siyar hauuni hanɨɨn ywowɨn. Mɨ Melkisedekɨn yɨo ɨni Livai siir kou ywowɨn.

11 Bɨdi bɨdiniya Adi Komii siya siir siyɨu komiini yaiyɨm, Moses siir hauugikɨn. Mɨ Moses siya Isrel sɨmiir iikam ɨmiir hauu. Mɨ ta yaiya hɨnɨɨna boɨnka, tɨ kamɨm Livai siir isidanɨm sɨma prismi mɨiya wɨ saiirar mɨrii mɨ nae mɨnɨm wɨ warar nɨnkɨnɨmiyaei, Adi Komii siirɨn. Mɨ Adi Komii siir omaka saiir warar timɨ kɨgrɨrao. Mɨ tɨ dimɨn biyɨe krɨmiirɨm sɨmiirɨn tɨ kam ɨma haiyoprimdiyɨumiigikɨswo mɨ mhoɨiya Adi Komii siya Krais siirɨn wɨ di swokɨ ɨmbingi krɨmiir prismi bɨiyan inkam nwowamɨn. Nɨɨngaka. 12 Mɨ Adi Komii siya nɨkropkiyɨn prismi bɨiyan inkamɨn yɨo ɨni saa ywowɨn. Mɨ ɨni prismi bɨiyan inkamɨm sɨmiir kisɨna okwowam. Mɨ tɨ siyɨu komiini yaiyɨm bɨiya Adi Komii siya hauugiyɨm Moses siir yɨm ɨna dɨgiyɨm mɨ ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii siya siyɨu komiini yaiyɨm yaeya yaiwɨn swokɨ hauugi, tɨ bɨiyan siyɨu komiiyɨn siir maeyau aiir swokɨ kisɨna okiyam. 13 Tɨ yaiyɨm tɨ inkam ɨiir boɨnɨm, siya Livai siir pɨuganan inkam tani. Nɨɨngaka. Siir yɨdiwi wanwiyaeyɨm yapa pɨuganankɨm. Mɨ siir yɨdiwi wanwiyaeyɨm sɨmiir pɨugana bɨiya sɨmiir nwɨrkɨn ta prismi mɨiya nae nɨnkɨn ɨmiiyaeiya saiir bɨ swokɨ mɨriimɨmɨnkɨm ta mɨiya ya sɨmiir mɨi rani. Nɨɨngaka. 14 Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya Judami pɨugana saeya naokainakɨn. Moses siya tɨ isidɨn prismi mɨiya sae mɨriiyɨm, sɨmiirɨn yaimɨr sɨm kwɨr bɨ swokɨ boɨnmɨmɨnkɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Jisɨs siya prismi mɨiya wɨ hɨriinana nwoyokiyokɨiyami Melkisedek siir hɨriinan.

15 Mɨ krɨma tariinanɨn bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm mɨ ɨiya tɨ prismi bɨiyan inkam nwɨrɨn siya nɨmbiyamɨn siya Livai siir pɨugana saiir inkam tani, siya Melkisedekɨn prismi bɨiyan inkamɨn mɨi mɨriiyɨn siir hɨriinankɨn. 16 Mɨ ɨiya Adi Komii siya nɨmbinkiyɨn siirɨn prismi bɨiyan inkam nwowam mɨ siya tɨ siyɨu komiini yaiyɨm Moses siya wɨn boɨnkiyɨm prismi mɨiya wɨ Livai siir pɨugana sasar nwowi siya hɨriinan bɨ naɨngwokɨn. Nɨɨngaka. Mɨ ta siir kɨrɨeya omwai waiyayokiyokɨiiya ɨinokɨinok, siirɨn saeya mɨnkikɨn prismi bɨiyan inkam nɨmbiyamam. 17 Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii saiir wɨna mɨ saeya hɨnɨɨna boɨnka, kɨra ɨinokɨinokɨn wɨ bɨiyan inkamar nwoyokiyokɨi Melkisedek siir hɨriinan. 18 Adi Komii siya bɨdi yɨinakiyɨm bɨiyan prismi kamɨm sɨmiir siyɨu komiini yaiyɨm. Dimusi rani, tɨ yaiyɨm yɨm wɨ dɨg nwo rani, krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm omwai Adi Komii saɨkar waiyayokiyokɨiyɨm ɨinokɨinokɨn. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya tɨ bɨiyan siyɨuɨm sɨmiirɨn asi dɨgikɨm. 19 Whɨsarii rani, tɨ siyɨu komiini yaiyɨm Moses siya wɨnɨm Yokwo Komiini, krɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae sɨma nwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya yaeya siyɨu wɨn whɨrɨn siir dirɨraerarki krɨmiirɨn. Mɨ tariinan siya yai wɨn kɨbiya Krais siir boɨnkɨn krɨmiir, ɨni yaiyɨm bɨiya Moses siya wɨnɨm Yokwo Komiini ɨni sɨmiir haiburɨm. Mɨ krɨma ta yaiwɨn kɨbiya saiir wakaeyokna api mɨ ha naɨngwo tɨbmii mɨ saeya wa whɨndiraerari krɨmiirɨn Adi Komii siir kingiin nwowam.

20 Adi Komii siya Jisɨs siirar nɨmbingɨn pris inkam komii nwowamɨn, siya siirɨn whɨsarii bɨ nɨmbingɨn. Nɨɨngaka. Siya tɨ yaiyɨm siir inɨg ɨiirar bɨdi yɨkopwaisɨsɨrɨn. Ɨiya siya siir nɨmbingiya mɨ bɨiyan pris inkamɨm sɨma siir hɨriinan tani. Mɨ Adi Komii siya inkam nwɨrniyɨn bɨiya siir inɨg ɨiirarɨn hɨriinan bɨ nɨkopwaisɨsɨrkɨn pris inkam nwowamɨn. Nɨɨngaka. 21 Mɨ ɨiya Adi Komii siya Jisɨs siirɨn pris inkam komii nwowam nɨmbinɨn siya siir inɨgɨn Adi Komii siirar bɨdi yɨkopwaisɨsɨrɨn kɨriiramɨn mɨ kɨra pris inkam komiiya nwoyokiyokɨi ɨinokɨinokɨn. Mɨ kariir kwoɨnɨn wɨ swokɨ kisɨna haigi rani. Nɨɨngaka.

Kara, Adi Komiigɨn kara kariir inɨg ɨiirar bɨdi yɨkopaisɨsɨrɨn kɨriiramɨn, kɨra wɨ pris inkama nwoyokiyokɨii ɨinokɨinokɨn. Mɨ kariir kwoɨnɨn wɨ kisɨna haigi rani. Nɨɨngaka.

22 Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm ta yaiya Adi Komii siya nɨkopaisɨsɨrkiyɨn siir inɨg ɨiirar Jisɨs siiram. Saeya yai kɨrɨe komiigɨkomiiga. Mɨ ta yaiya siya kitɨbmii boɨna ya ɨni yaiyɨm bɨiya Adi Komii siya Moses siir hauuwɨm mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir mɨ hauuwɨm ɨni sɨmiir haibura.

23 Mɨ dimɨn whɨrɨn yɨo hɨnɨɨngɨn, bɨiya pris inkam kasa rani. Dimusi rani, sɨma pa mɨ aokaowi mɨ sɨmiir ɨgsopa pɨ inkam nwɨrkar mɨ okwokairinanaowidi. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn ɨi kasa bɨ tɨrkɨn. Sɨmiir inkam nwɨrkɨ omwai hɨriiyar bɨ waiyayokiyokɨigɨn. Nɨɨngaka. 24 Jisɨs sasaɨrgɨn omwai waiyayokiyokɨii mɨ wɨ ta hɨriinan saiirsi nwowi siya pris inkam nwowamɨn. Mɨ siir ɨgsopa wɨ inkam nwɨrkɨ swokɨ okwokairiina rani. Dimusi rani, siya bɨ naowikɨn. 25 Dimusi rani, ta saiirsika, Jisɨs siya wɨ dɨgar nwowi iikamɨm yɨpɨkɨm siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiir nanmaiwarkainaei. Dimusi rani, krɨma Krais siir yai aiir wakaeyokna apkɨm. Krɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Dimusi rani, siya wɨ nao rani. Siya ɨni omwaiyar waiyayokiyokɨiyɨn. Mɨ siya ɨni Adi Komii krɨmiir Wanɨn saɨkar nwowɨn mɨ siya nhwo ɨni krɨmiiramar kwɨs boɨnɨn.

26 Jisɨs siyaɨrgɨn prismi bɨiyan inkamɨn mɨ siya inkam wadɨekɨn siirɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. Siya iikam krɨmiirɨn dimɨn biyɨekɨ naokɨngugunankaiyɨm krɨmiirɨn nu tɨrar kwaeyoprɨigɨngig. Mɨ siya Adi Komii saɨka inɨ owou. Mɨ siirɨn Adi Komii siya ywowaigɨnɨu inɨg komiigak. 27 Mɨ ɨkɨ prismi bɨiyan inkamɨm bɨiyanɨm sɨmiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Dimɨn taemɨnɨm sɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm, Adi Komii siir, sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨma bɨi haiyoprimdiyɨumiigikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ ɨinokɨinokɨn, bɨiyɨn sɨma pɨ sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirsiyar nikɨ ɨnkɨn ɨmiiyaei. Mɨ mhoɨiya sɨma Adi Komii siiramɨn pɨ iikam nhɨrmi naeyɨm sɨm nɨnkɨn ɨmiiyaei. Mɨ Jisɨs siya tɨ kamɨm sɨmiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Siya ta saiirɨn ɨi kwɨruwar tɨrkikɨn, ɨiya siyar naowa paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si mɨ naeni hanɨɨnɨn siya siir pɨu aiirar nɨnkɨn ɨmiiyaekɨn, Adi Komii siirɨn. Siya siir pɨu aiirɨn naeni hanɨɨn mɨnsi nɨnkɨn ɨmiiyaekɨn, iikamɨm sɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam. Mɨ siya saiir bɨ swokɨ tɨrkɨn, ɨdɨpɨdɨpɨn. Nɨɨngaka. Ɨi gwɨruwa siyar bɨdi tɨrki ɨskiya. 28 Mɨ yaiya bɨiya Adi Komii siya hauuwa Mosesni, prismi bɨiyan inkam komiiyɨm saeya nokmwɨn okwo haigɨnɨuga. Mɨ tɨ kamɨm yɨm inkam paii rani, Adi Komii siya ha boɨnkɨn, sɨmiir kwoɨnɨm dimɨn biyɨekɨ bɨdi yaokɨngugunankaiyɨm. Mɨ ta yai kɨrɨeya Adi Komii siya boɨnkiya mhoɨiya, ya siir yɨnisɨm ɨiir nɨmbingiya saiir nɨkopwaisɨsɨrkika. Jisɨs siya ɨkɨ prismi inkam komii nhɨrɨm sɨmiir hɨriinan tani, siyɨu biyɨe bɨ tɨrikɨn. Nɨɨngaka. Siya prismi bɨiyan inkam komiigɨn omwai hɨriiyar waiya yokiyokɨikaeyamikɨn. Ɨriig.

8

Jisɨs siya Adi Komii siir omaka nɨnomor kou hɨrana saiir pris inkamkɨn.

1 Mɨ tɨ digworaekwowɨm kara kɨmiir boɨnkiyɨm yɨm hɨnɨɨngɨm, krɨmiir bɨiyan prisɨn, siya ɨni kara boɨna ɨni saiir hɨriinanar nwokrɨpkaiyɨn. Siya Adi Komii saɨkar nwowɨn, siir omɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn siir. Mɨ tariinanɨn siya ɨni Adi Komii siir ɨɨna ɨniig mɨiya nɨdwowɨn, maeyauwa kamɨm inɨg komiigakɨm digworaekwo whɨekakɨm sɨm kɨgɨrkakiyɨm sɨma nɨdwowiya saiir. 2 Siya ɨni nɨnomor kou hɨr nɨdwowɨn mɨ siya ɨni prismi inkamnan mɨriiyɨn. Siya tɨ hɨriinan dimɨnɨn ɨni omaka Adi Komii siyar nonkwo mɨriiya nɨnomor kou hɨr ɨni saiir hɨr mɨriiyɨn. Ya tariigɨna ya saeya maeyaugɨmaeyaua Adi Komii siir inɨg ɨiir hainaniya saiirɨn inkamkɨ bɨ nonkwo mɨriiga. Nɨɨngaka.

3 Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn, siyɨu komii siir siyɨuɨn Adi Komii siya hauuɨm Mosesni, iikamɨm sɨma sɨbgu apam siyɨuɨn prismi bɨiyan inkam nokmwɨn okwo haigɨnɨuwiyɨn, dimɨn taemɨn Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam mɨ hɨriinanar mɨ tɨr. Mɨ krɨmiir prismi bɨiyan inkamɨn yɨo tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirar mɨ tɨr, dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam. 4 Mɨ Jisɨs siya nu tɨr nwokɨswo, siya wɨ prismi bɨiyan inkam di ywowi. Dimusi rani, nu tɨrɨn ɨriipɨ hɨriinan pris inkamkakaɨrgɨn dimɨn taemɨn nɨnkɨn ɨmiiyaeyamɨn Adi Komii siir, siyɨu komii siya boɨnkiya saiir hɨriinan. Mɨ sɨma Jisɨs siiram panɨɨnsi kiwakisi. 5 Mɨ mɨiyɨm pris inkam ɨma mɨriiyɨm, omaka Adi Komii siir inɨg ɨiir hainaniya saiir, ya aknaɨnan hindara nɨisiimauuga dimɨn taemɨnɨm nɨnomor kou hɨranɨm Adi Komii siirɨm sɨmiir. Mɨ bɨiya ɨiya kingiin nwowa, Moses siya Adi Komii siir omaka hindara inɨ kaigrɨnɨu okwosasae mɨrii. Mɨ Adi Komii siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨra dimɨn taemɨnɨm kara boɨnmɨmauuɨm sɨmiirɨn sɨbgu tɨr. Kara nɨisiimauuwa, ɨiya kɨra mhɨu hɨr nwowa saiir hɨriinan. 6 Mɨ taka ɨi aiirarɨn, Krais siya ɨni prismi bɨiyan inkam komiinan mɨriiyɨn mɨ ɨni ɨkɨ mɨiyɨm bɨiya prismi bɨiyan inkam komiiyɨm sɨm mɨriiyɨm ɨni sɨmiir haiburɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, ta kitɨbmii boɨn wɨna Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya nɨmbingiya Krais siir krɨma wakaeyokna apam ya ɨni bɨiya siya nɨmbingiya brougae wanwiyaekɨm sɨm wakaeyokna apam, ɨni saiir haibura ya tariigɨna ya ɨni ywowa. Dimusi rani, ta kitɨbmii boɨn wɨna krɨmiirɨn wɨ saeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuɨskii. Bɨiyan nɨmbina krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨmiir ya krɨmiir bɨ sɨbgu whɨnkɨnsiis haigɨnɨuga. Nɨɨngaka.

7 Mɨ bɨiyan nɨmbina saeya iikam ɨmiirɨn Adi Komii siir whwonkam ɨda dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwokɨswo mɨ Adi Komii siya wɨ yaeya kitɨbmii boɨn wɨn di swokɨ ɨmbini. Nɨɨngaka. 8 Adi Komii siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn siyɨuɨn iikam ɨma tɨranɨn. Mɨ siya hɨnɨɨna boɨnki,

Mhoɨiya kara kariir iikamɨm Isrel hɨranɨm Judami pɨugana saiirɨm wɨ yaeya kitɨbmii boɨn wɨn swokɨ ɨmbingii.

9 Mɨ kariir kitɨbmii boɨn wɨna ya wɨ bɨiyan kitɨbmii boɨna kɨmiir brougae ɨmiir ɨiya kara sɨmiirsi naɨngwoyɨmyoka, ɨiya sɨma nu Isib hɨr nwowa mɨ sɨmiirɨn ha kiyainaniyɨn saiir hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Kara kɨmiirɨn wɨ bɨiya kara kitɨbmii boɨna wɨ saiir hɨriinan swokɨ kitɨbmii boɨn tani. Nɨɨngaka. Dimusi rani, kɨmiir brougaeyɨm sɨma bɨ sɨbgu apkɨm. Mɨ kara kɨmiir brougaeyɨm sɨmiirɨn tɨ hɨriinan siyɨuɨn digɨumii siirsi haimriiyɨugɨn.

10 Mhoɨiya ɨiya ta bɨiyan kitɨbmii boɨna saeya kɨgɨrkakɨm digworaekwo whɨekakɨm sɨma dɨgana, saeya dɨgii mɨ kara Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Isrel kɨmiir iikamɨm wɨ yaeya siyɨu boɨnki, kɨma napamɨn. Mɨ tariigɨna kara wɨ kɨmiir kwoɨnkɨ kwoɨn ɨiirar kɨnɨrkai haigɨnɨugii. Mɨ kɨma wɨ wakaeyoknam nwokɨ aɨngwowɨm. Mɨ an kara wɨ kɨmiir Adi Komii nwokɨ owɨm mɨ wɨm kɨma wɨ kariir iikam nwokɨ owɨm.

11 Mɨ mhoɨiya ta ɨi aiirɨn iikam whɨekakɨm sɨma kariirɨn wa nɨnoknɨnkɨni. Yɨpɨkɨ inɨgakɨm mɨ yɨpɨkɨ inɨg karamaeyɨm sɨma kariirɨn wa nɨnoknɨnkɨni. Mɨ ta ɨi aiirɨn iikamɨm sɨma wɨ sɨmiir nu whɨruwan iikamɨm sɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨn tani, Kɨma Bɨiyan Inkam Komii siir dɨnoknɨnkɨn. Nɨɨngaka.

12 Mɨ kara wɨ sɨmiirsi naɨngwo bumbuwi mɨ sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm wɨ kara haiyoprimdiyɨumiigi. Mɨ kara sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ sɨmiir swokɨ aɨngwo rani. Nɨɨngaka.

13 Mɨ bɨiyan nɨmbina bɨiya Adi Komii siya Moses siir nɨmbingiya ya ɨni biyɨe ywokiya. Whɨsarii rani, siya krɨmiir ha boɨnkɨn, siya wɨ yaeya kitɨbmii boɨn wɨn swokɨ ɨmbingi. Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm ta bɨiyan nɨmbina ya wɨ sapi namki, yɨuɨs kaba inkamkɨn kabɨtkaigiya saiir hɨriinan. Ɨriig.

9

Bɨiya prismi bɨiyan inkam komiiyɨm wraisu nhɨe arar nɨnkɨn ɨmiiyaekɨm Adi Komii siirɨn.

1 Mɨ bɨiyarɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya siir bɨigɨbɨiyan nɨmbina krɨmiir brougae wanwiyaeyɨm Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir nɨmbingikɨn. Mɨ siya sɨmiirɨn siyɨu Adi Komii siir inɨg ɨiir hainaniyɨm siir boɨnmauu wakaekɨn. Mɨ siya kam ɨmiirɨn siyɨuɨn omaka Adi Komii siir yaimɨn dimɨn nɨdwokai wakaeiya saiir mɨriini siyɨuɨn siir warar mɨ boɨnmɨmauu ɨrɨpa sɨma nɨdwo wakaeyam. 2 Mɨ sɨma sel omaka ɨra mɨrii mɨ ta omaka saiirɨn bopwoniya hɨugrɨpkɨigi haɨmii haɨmiiyo whɨsa ywo. Mɨ tɨ haɨmiiyɨn hɨuyokiyokaikikaiyɨn anokar nwowɨnɨn, yɨo ha dapikɨn, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae. Mɨ dimɨnɨm pae haɨngɨmuhaigɨniyɨm mɨ bretɨm Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm yɨm ɨni ta maeyaua hɨuyokiyokaiya ɨni saiirar nwokaiyɨm. 3 Mɨ sɨma yɨuɨs kwɨra maeyau kwɨra hɨuyokiyokaiya haɨmii whɨra nwowɨn siir ano ɨiir yɨtɨmwanɨu. Mɨ ta maeyaua ya Adi Komii siirgɨsiirga, siya nwowika. Mɨ ta maeyaua hɨuyokiyokaiya saiirɨn inkam nwɨrkɨ bɨ swokɨ amɨmɨnika. Nɨɨngakɨnɨɨngaka. Mɨ sɨma ta maeyauua saiirɨn ha dapikɨm, dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbu mɨmɨnka. 4 Mɨ dimɨn nhɨrɨm ɨni ta maeyaua hɨuyokiyokaiya saiir hɨr nwokaiyɨm. Hɨiya golni tɨra aka mɨ ta hɨiya saiir ɨdwo hɨrɨn haua waɨn pɨuii mɨiyɨkakɨn siir op aiir naokɨn haɨngɨmugiiya, pɨuii mɨiyɨk nɨusiin whakɨm ɨni hɨr nwokaiyɨm. Mɨ mɨiya kwɨra paeni sɨma nɨrɨmtɨonɨnkɨn mɨriiya saiir ɨdwowɨn sɨma golni mɨriigikɨm mɨ ya ɨni hɨr warar mɨ ɨnkɨn okaiya. Mɨ ta mɨiya sɨma saiirɨn ha dapikɨm, nɨmbin tɨbmiini mɨiyaka. Mɨ ta mɨiya saiir yainau hɨrɨn mobmɨr kwɨra golni sɨma nonkwokwowa ɨni hɨr warar nɨnkɨn okaiya. Mɨ ta mobmɨra saiir yainau hɨrɨn, naeyɨm Adi Komii siya hauuwɨm ɨiya sɨma nu siiyɨn apaɨn siir hɨr nwowa ɨni hɨr nwokaiyɨm. Mɨ paekopɨn bɨiya Eronkɨ si hogwokwo apɨn, siirɨn Adi Komii siya tɨrkikɨn, yɨo ɨni nhwokakar mɨ okaiyɨn ta mɨiya aiirɨn. Mɨ siiya nhɨswo Adi Komii siya wɨnkiyo kitɨbmii boɨn yaiyɨm sɨm yo ɨni hɨrar mɨ ɨnkɨn okaiyo. 5 Mɨ ta mɨiya saiir ɨdwowɨn sɨma Adi Komii siir paekwosɨmwo nwɨsa yonkwokwo haigɨn hinda nɨisiimauuwam. Mɨ sɨma tɨ paekwosɨmo sowiir kɨgo mɨ sɨma boɨn, Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm paenan nɨuyaeiyɨm ɨni tɨr nwowɨm. Mɨ tɨ paekwosɨm nwɨswo hinda nɨisiimauugo sowa pɨdgakako. Mɨ ta maeyaua iikami dimɨn biyɨe haiyoprimdiyɨumiiya ɨni sowiir pɨdga owar yɨrɨnugiya mɨ tɨ dimɨnɨm sɨmiir dimɨn mwokɨmwowɨn, kara pɨ kɨmiir boɨnmauu rani. Nɨɨngaka.

6 Mɨ mhoɨiya sɨma digworaekwowɨm dirɨraerar dɨgɨm mɨ pris inkamɨm, sɨma ta maeyaua hɨuyokiyokaiya anoka kingiin nwowa saiirɨn bɨ siiskɨm dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm. 7 Mɨ bɨewi bɨewiyɨm, prismi bɨiyan inkamɨn siya ta maeyauwa hɨuyokiyokaiya dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowa saiirɨn ɨi kwɨruwar namikɨn. Siya whɨsarii bɨ namikɨn, siya meme bulmakau ɨini nhɨeyɨm, pɨ sɨmiir hainami Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam iikamɨm hinda whaowaeya prɨidirɨraerarɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam. 8 Mɨ Moses siir yaiyɨm iikam krɨmiirɨn ta maeyauwa Adi Komii siya nwowiya, saiir kɨgnɨnkɨn apnɨnopkaiyam bɨ boɨnkɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, Adi Komii siir naeyɨuɨn yɨo krɨmiir nɨisiimauugɨn, iikamɨm Moses siir yai aiir wakaeyoknaɨm sɨma wɨ Adi Komii siiram swokɨ haiyɨug naɨngwo rani, ɨrɨpa saɨkar nongwomamaɨr aeyam. Nɨɨngaka. 9 Mɨ ta Moses siir yaiya ha boɨna iikamɨm, Adi Komii siirgɨsiir maeyauwa hɨuyokiyokaiya dimɨn whɨrmɨnwhɨrmɨnkɨ kɨmbu karam nwowa saiir kɨpi napnɨnopkainam. Ya aknaɨni hanɨɨn hindara nɨisiimauuga krɨmiir. Mɨ ta ɨiya pris inkam ɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeya, Adi Komii siir ya iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm rɨrmiiya sɨmiir bɨ nwowaigɨnɨuga. Nɨɨngaka. 10 Mɨ yɨm tɨ yaiyɨm yɨm krɨmiir kɨnsiis haigɨnɨuwankɨm, naeyɨm yɨm naeyankɨm mɨ opa ya kwiyaeyanka mɨ siyɨuɨn op whaui ɨkɨn mɨ krɨma tɨ siyɨu ɨmiir sɨbgu api mɨ Adi Komii siya wɨ ha boɨni, krɨmiir pɨuɨm, yɨm pɨu wadɨekɨm, siyɨu komii siya boɨnkiya saiir hɨriinan. Mɨ tɨ digworaekwowɨm sɨmiir yaiyɨm yɨm krɨmiir kɨgrɨraowankɨm. Tariinanar tɨr bwakainakiyɨn mɨ wɨ ɨiya Adi Komii siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakana wadɨekɨwadɨe nwowi, wɨ saiirar nadɨgɨuwi.

11 Mɨ Krais siya krɨmiiramɨn prismi inkam komiinan nɨtkɨn siir dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiirɨn krɨmiir hauuwam. Mɨ tariigɨna ya krɨmiir bɨdi yɨmbiniya mɨ siya prismi mɨiya bɨdi mɨriigikɨn. Mɨ siya ɨni Adi Komii siir oma hɨriir yapnɨnopkainamɨn. Ya ɨni sel omaka bɨiyan kamɨm sɨma tɨra ɨni saiir haibura. Mɨ tɨ Adi Komii siir om wɨnɨn siirɨn inkamkɨ bɨ tɨrkɨn, yɨo nuan dimɨnkɨ waeyao. Yɨo Adi Komii siirgɨsiir omɨn nɨnomor hɨranɨn siirgɨn. 12 Mɨ ɨiya Krais siya naonama siya ɨni Adi Komii siirgɨsiir maeyaua dimɨn whɨrmɨn whɨrmɨnkɨn kɨmbu karamae nwowa Adi Komii siyar nwowiya ɨni saiirar yapnɨnopkainamɨn. Mɨ siya wraisu nhɨe bɨ hainamkɨn prismi hɨnɨɨn, siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam. Nɨɨngaka. Siya siir nhɨeya nua naokiinaiinama saiirar hainɨnopkainamkɨn ta maeyaua Adi Komii siyar nwowiya dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowiya saiir hɨriirɨn. Mɨ Adi Komii siirɨn saiirar inɨ hauuwɨu mɨ siya kwɨruwar napnɨnopkainamɨn, siir nhɨe aiir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam, ɨni saeyar dɨgi ɨskiya. Mɨ siya wɨ mhoɨiya ɨdɨp ɨdɨp swokɨ tɨr tani. Nɨɨngaka. Siya tɨ siyɨu hɨriinanɨn mɨnam tɨrkɨn krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ krɨmiir nanmaiwarkainam. Mɨ krɨma wɨ omwai saɨkar nwokɨ waiyayokiyokɨikaeyamɨm ɨinokɨinokɨn. 13 Mɨ meme bulmakau ɨini nhɨeyɨm krɨmiirɨn wɨ panɨɨna whɨnkɨnsiisi, ha? Saeya krɨmiirɨn wɨ tɨ hɨnɨɨna whɨnkɨnsiisi. Mɨ iikam nhɨrɨm dimɨnɨm Adi Komii siya boɨnɨm, hɨnɨɨn kɨpi naɨngwo, sɨma sɨmiir nonkwowi mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ ha boɨni, sɨmiir pɨua mɨiyɨk rani. Dimusi rani, sɨma tɨ dimɨnɨn Adi Komii siya boɨnɨn, hɨnɨɨn kɨpi nonkwo, siir bɨdi yonkwowɨm. Mɨ siir pɨua biyɨe pɨ hɨriiyar nwowinaka mɨpi pris siyar haɨniyop nami meme bulmakau ɨini nhɨeyɨm pɨ whrɨn mɨn aka nɨnkɨn haɨniyopnami. Mɨ mhoɨiya Adi Komii siir yaiya pa swokɨ boɨnkii, sɨma ɨni wadɨeyar swokɨ okiyɨm, tɨ dimɨnɨm sɨmiir pɨua wadɨe sɨma bɨdi ywohaigɨnɨugiyɨm. Mɨ meme, bulmakauni nhɨeya ya ɨdan pɨua wadɨe saiirarar nwows aigɨnɨuwi. Mɨ Krais siya, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn, yɨo ɨni meme bulmakau sowiir haiburɨn. 14 Mɨ siir nhɨeya ɨni meme, bulmakaumi nhɨeya mɨ sɨmiir whrɨn ɨma, ɨni sɨmiir haibura. Mɨ mɨi bibiyɨeyɨm naekak nwokaram nwowiyɨm mɨ dimɨn bibiyɨeyɨm iikami kwoɨnau nwokaiiyɨm sɨmiirɨn saeya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siirɨn siyar whɨndirɨraerarkɨn, yɨpɨkɨn dimɨn biyɨe whɨr karamaeyɨn, siir nhɨeya saiir nɨnkɨn ɨmiiyaekɨn Adi Komii siirɨn. Mɨ siir nhɨeya iikam krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm mɨ krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm wɨ dɨgar nwowi. Mɨ krɨma Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apɨm wɨ dɨgar nwowi, yɨpɨkɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn ɨinokɨinok. Dimusi rani, siyɨu whɨr karamaeka hɨriinan tɨrɨm.

15 Jisɨs siyaɨrgɨn iikamɨm nuanɨm mɨ Adi Komii siya, krɨmiirar kaoprigi ɨrkakiyɨn ta kitɨbmii boɨn wɨna krɨmiiram nɨta iikamɨm wakaeyokna apɨm saiir kɨrɨe haigɨnɨuwam. Mɨ nɨm krɨma iikamɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm siir iikam nwowam, krɨma wɨ omwaiya waiyayokiyokɨii, saɨkar ɨinokɨinokɨn. Mɨ wɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm bɨiya Adi Komii siya nɨmbinɨm wɨ sɨmiir haii. Dimusi rani, siya Jisɨs bɨdi yaowɨn. Jisɨs siyaɨrgɨn iikam krɨma mɨ Adi Komii siya krɨmiirar kaoprigi ɨrkakiyɨn ta kitɨbmii boɨn wɨna saiir kɨrɨe haigɨnɨuwam. Ya mhoɨiya nɨtka iikamɨm sɨma wakaeyokna apam. Siya iikamɨm sɨmiirsi naokɨn sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam ɨiya sɨma bɨiyan kitɨbmii boɨn aiir napɨm. Mɨ sɨma wɨ saɨka nwoyokiyokɨikaeyami, ɨinokɨinokɨn.

16 Mɨ ɨiya inkamɨn omwaiyar nikɨ waiyaeiyɨn, siya yɨnisɨsɨmɨm sɨmiir inɨgɨm pa wɨni yokwoni mɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma mɨ haiyanɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan pa mɨ wɨni. Mɨ siir mhoɨiya ɨiya siya naonama siir yɨnɨm pɨ yokwo aiira kɨgmak hɨd haii. Sɨma pɨ hindara prɨihai prɨihai rani. Nɨɨngaka. 17 Mɨ inkamɨn omwaiyar nikɨ waiyaeiyɨn mɨ ta yokwowa siya wɨna, siir dimɨn taemɨn ɨmiir, ya ɨni hɨriiyar nikɨ owa. Mɨ mhoɨiya ɨiya siya naonami, siya pɨ haɨni wɨnmɨmauugigi digworaekwowɨm siir yɨn ɨma haiyanɨm. 18 Adi Komii siya bɨiyan kitɨbmii boɨna saiirɨn wraisuɨm sɨma nɨsomsom aowɨm mɨ sɨmiir nhɨeyɨm ha naokiinaiinamɨm sɨmiirsi kɨrɨe haigɨnɨugɨn. Mɨ nhɨeyɨm iikam ɨmiirɨn wɨ sɨmar nwowaigɨnɨuwi dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨmiir haiyamɨn. 19 Mɨ Adi Komii siya siyɨu komiiyɨn Moses siir hauuwɨn mɨ Mosesɨn yɨo kɨmɨdiniya Isrel sɨmiir iikam ɨmiir hauu. Mɨ ta ɨiya siya bulmakau haomɨn siir nhɨeya opaka yɨnkɨn aokaigi twonau. Mɨ siya paeyakwiyam ha mɨ hai mɨ sibsibni pɨo pariidnanɨm, ha mɨ haiyɨn mɨ siya tɨ sibsibni pɨowɨm tɨ paeyakwiyam sɨmakar yɨn udgi. Mɨ siya kɨmɨdiniyan haunaɨrɨn op nhɨekɨ nwomaiyɨn siir hopmaigi. Mɨ kɨmɨdiniya Yokwo Komiiya Adi siir yaigɨ nwowa Moses siir hauugiya saiir iyaɨrpasoknam. Mɨ siya iikamɨm sɨmiir pɨuɨm sɨmiir warar yɨnkɨn iyaɨrpasoknam. 20 Mɨ ɨiya Moses siya yokwo aeya mɨ iikam ɨma sɨmiirɨn ha niyaɨrpasoknamɨn mɨ siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnki, tɨ wraisuɨm sɨmiir nhɨeyɨm tɨ kara niyaɨrpasoknamɨm, yɨm ta bɨiyan kitɨbmii boɨna saiir kɨrɨe haigɨnɨuga, kɨma Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm. Mɨ kɨma wɨ yaiyɨm Adi Komii siya boɨnkiyɨm bɨiya, kɨma wakaeyokna apam wɨ sɨmiir wakaeyokna ap. 21 Mɨ Moses siya Adi Komii siir sel omaka saiirɨn ɨriipɨ hɨriinanar mɨ iyaɨrpasoknam. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm saiir hɨr nwokaiyɨm, iikamɨm sɨma ɨrɨpa haɨngiriyɨu ɨdwokaiyɨuwiyɨm, ɨiya sɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainaniyɨm mɨ ha dirɨraerariyɨm, sɨmiirɨn warar mɨ ɨnkɨn iyaɨrpasoknam. 22 Mɨ ta yaiya Moses siya wɨnkiya Yokwo Komii saiir, saeya hɨnɨɨna boɨnkika, mɨ kɨra tɨ digworaekwowɨm sɨmiirɨn hɨriinan niyaɨrpasoknami wraisu nhɨeni, sɨma wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu rani. Nɨɨngaka. Mɨ kɨra nhɨe sɨmiir niyaɨrpasoknam karam nwowi, saeya boɨna saiir hɨriinan Adi Komii siya wɨ sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ haiyoprimdiyɨumiigi rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Krais siya naeni hanɨɨn siir pɨu aiirar nɨnkɨn ɨmiiyaekɨn Adi Komii siirɨn, krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam.

23 Mɨ tɨ mɨiyɨm mɨ tɨ nuan digworaekwowɨm krɨma tɨriyɨm yɨm hindarar nɨisiimauugɨm ɨkɨ dimɨn kɨɨngɨkɨɨnɨm nɨnomor kou hɨr nwowɨm sɨmiir. Moses siya digworaekwo ɨmiirɨn wraisu nhɨeni mɨnam niyaɨrpasoknamkɨm, sɨma whauriyɨna nwowam. Mɨ ta nhɨe hɨriinana ɨkɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siir om hɨr nwowɨm sɨmiirɨn wɨ whauriyɨnan saeya nwowaigɨnɨu rani. Nɨɨngaka. Jisɨs siir nhɨeya sasaɨrga whauriyɨnan iikam ɨmiir nwowhaigɨnɨuwi. Mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma wɨ Adi Komii siir om ɨiir asi nami. 24 Mɨ Krais siya Adi Komii siir maeyaua hɨuyokiyokaiya, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowa omaka inkamkar nonkwo mɨriiya nu tɨrana, saiir omaka yainau nwokaiyɨn siir bɨ napnɨnopkainamkɨn. Nɨɨngaka. Siya Adi Komii siirgɨsiir om ɨiirar namɨgusamkɨn. Mɨ siya ɨni Adi Komii siir whwonkam ɨda nɨdwowɨn, siir ɨɨna ɨɨnig mɨiya mɨ siya ɨni nhwo krɨmiiramar kwɨs boɨnɨn. 25 Mɨ bɨewi bɨewiyɨm prismi bɨigɨbɨiyan iikamɨm sɨma Adi Komii siir maeyaua hɨuyokiyokaiya dimɨn whɨrmɨnwhɨrmɨnkɨ kɨmbu karam nwowa saiirɨn ɨi kwokwɨrar napnɨnopkainamikɨn wraisu nhɨe Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyamɨn. Mɨ yɨo Krais siya ta maeyau aiirɨn ɨdɨp ɨdɨp bɨ napnɨnopkainamkɨn siir nhɨe aiir nɨnkɨn ɨmiiyaeyamɨn Adi Komii siirɨn iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyamɨn. Nɨɨngaka. Siya kwɨrkɨkwɨruwar namkɨn siir nhɨe aiir nɨnkɨn ɨmiiyaeyamɨn Adi Komii siirɨn. 26 Mɨ Jisɨs siya hɨriinan tɨrkɨswo mɨ siya paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siirɨn wɨ ɨi kasakasa di naowi. Ɨiya Adi Komii siya nu siirar nonkwokwokiyɨn mɨ ha nɨtyokiyokɨigɨswo mɨ wɨ tariinanar pɨ yadɨgniyɨn. Mɨ Krais siya nu tɨriir nɨtɨn, siya ɨi kwɨrkɨkwɨruwar nauunɨ aonikɨn nu tɨrɨn ɨni sasaɨr ywowɨskiya. Mɨ ɨiya dɨg kingiin nwowa, Jisɨs siya ha nɨtɨn mɨ siya paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siirɨn ɨi kwɨrkɨkwɨruwar nauunɨ aoniyɨn mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiiniya mɨ siya saiirar yɨnkɨn ɨmiiyae Adi Komii siirɨn, iikamɨm sɨmiir nanmaiwarkainaɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirsi mɨ sɨma Adi Komii siir whwonkam ɨdaɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwokɨ owɨm. 27 Iikam whɨekakɨm sɨma wa naowi mɨ mhoɨiya sɨma Adi Komii siir kɨgi, sɨmiirɨn wɨ siyar hɨdi. 28 Mɨ hɨriinan siyɨuɨn Krais siya ɨi kwɨruwar nao ɨskikɨn Adi Komii siirɨn siyar swokɨ ɨnkɨn ɨmiiyaenam. Siya siir nhɨeya iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam nɨnkɨn ɨmiiyaekɨn. Mɨ mhoɨiya siya swokɨ ɨti, siya wɨ iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam nɨt rani. Nɨɨngaka. Siya iikam yɨpɨkɨm siiram wakaeyokna aɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ ɨiya siya nɨtana saiiram nwokwokɨnɨm wɨ sɨmiir nanmaiwarkainami sɨma siir om hɨriir namam. Ɨriig.

10

Bɨiyan naeyɨm sɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeya, ya dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir bɨ haiyoprimdiyɨumiigikɨm.

1 Mɨ siyɨu komiiyɨn bɨiya Adi Komii siya hauugiyɨn. Mosesni, yɨo dimɨnkɨdimɨnɨm mhoɨiya nɨmbiyamanɨm krɨmiir, aknaɨnan sɨmiir nɨisiimauugɨn. Mɨ bɨewi bɨewiyɨm, pris inkamɨm sɨma hɨriihɨriinan naeyɨm sɨmiir sɨmiirar nɨnkɨn ɨmiiyaenanae; Adi Komii siirɨn iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirsiyɨn. Mɨ siyɨu komiiyɨn Adi Komii siya hauugiyɨn Moses siir siya wɨ dɨg nwo rani, iikamɨm yɨpɨkɨm Adi Komii siiram nɨtɨm sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karam nwowɨm. Nɨɨngaka. 2 Mɨ tɨ digworaekwowɨm Adi Komii siir sɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm iikamɨm yɨpɨkɨm Adi Komii siir inɨg ɨiir hainaniyɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiir dɨgikɨswo mɨ sɨma wɨ yaeya nae di swokɨ ɨnkɨn ɨmiiyaei Adi Komii siirɨn sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiir dɨgiyamɨn. Nɨɨngaka. Dimusi rani, sɨmiirɨn wɨ dimɨn biyɨekak diywowi. 3 Mɨ ɨiya sɨma hɨriihɨriinanar nɨnkɨn ɨmiiyaenanaeyɨm bɨewi bɨewiyɨm mɨ iikamɨm pa swokɨ aɨngwokii, dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨr ɨmiiramɨn. 4 Sɨma tɨ hɨriinan siyɨuɨn ɨi kasa kasa bɨ tɨrkɨm. Dimusi rani, Adi Komii siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn bulmakau meme ɨini nhɨeyɨm, iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm wɨ saeya dɨgi rani. Nɨɨngaka.

5 Mɨ ɨiya Krais siya nɨtam naɨngwowa siya Adi Komii siirɨn hɨnɨɨna boɨnki,

Kɨra ɨkɨ siyɨuɨn iikamɨm wraisu sɨma nɨsomsom ɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨn kɨriir siiramɨn kɨra maɨrgɨmaɨrga nwo rani. Mɨ kariirɨn kɨra pɨugak hɨriinansi nwowaigɨnɨugɨn.

6 Mɨ kɨra wraisuɨm kɨriir hɨi aiir haigɨn anagiyɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm kɨriir, sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir dɨgiyam, kɨra sɨmiiramɨn maɨrgɨmaɨrga bɨ nwokɨm.

7 Kara Kraiskɨn, kara kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, Adi Komii, kɨra kariir kɨgi, kara tɨsi tapi nwowɨn. Kara digworaekwo whɨekakɨm kɨra naɨngwowɨm sɨmiir tɨram tɨri, bɨiya sɨma wɨnboɨnkiya kariirɨn kɨriir Yokwo Komii aiir saiir hɨriinan.

8 Krais siya bɨiya hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨra ɨni yɨmiiyɨuwɨn ɨkɨ dimɨnpai dimɨnpaiyɨm, inkamkɨ nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm kɨriir sɨmiirɨn. Mɨ kɨra wraisuɨm kɨriir hɨi aiir haigɨn anagɨm kɨriir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam iikamɨm sɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir dɨgiyam, yɨm ɨni mɨ ɨmiiyɨuwɨm Krais siya tɨ sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn. Mɨ yɨo siyɨu komiiyɨn Moses siya wɨnkiyɨn Yokwo Komiini yɨo ha boɨnkikɨn hɨriiyar tɨr. 9 Mɨ mhoɨiya siya tɨ yai ɨmiir boɨnkiyɨn mɨ mhoɨiya siya Adi Komii siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, Adi Komii kɨra kariir kɨgi, kara tɨsi tɨr nwowɨn. Kara digworaekwo whɨekakɨm kɨra naɨngwowɨm kara tɨram, kara sɨmiirɨn wa tɨri. Mɨ yɨm tɨ yai hɨriinanɨm yɨm krɨmiir boɨnmauu wakaekɨm. Bɨiyan siyɨuɨn nae iikamkɨm sɨm nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨn Adi Komii siir, yɨo Krais siya bɨdi dɨgiyɨn. Mɨ sɨmiir ɨgsopa ɨni siyar yokwokairinanaowidɨn. 10 Jisɨs Krais siya dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm siya tɨram siya sɨmiir wakaeyokna tɨrkɨn. Mɨ siya kwɨrkɨkwɨruwar naokɨn siir pɨua saiir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam Adi Komii siirɨn. Mɨ siya iikamɨm siir siyɨu ɨiir napɨm, sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm, wɨ sɨmiir nwokɨ dɨgiyɨm. Mɨ sɨma Adi Komii siir whwonkam ɨdaɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwokɨ owɨm.

11 Mɨ pris inkamɨm sɨma mɨi Adi Komii siir omaka aiir nokwo mɨriiyɨm mɨ nonkwo ɨnkɨn ɨmiiyaeikɨm Adi Komii siirɨn, sɨma ɨinokɨinokɨn hɨrii hɨriiyar tɨrikɨm. Mɨ ya tariigɨna iikam krɨma tɨrɨm dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngaka. 12 Mɨ yɨo Kraisɨn yɨo siyar nɨnkɨn ɨmiiyaekɨn mɨ ta saiirɨn kwɨruwar tɨrkikɨn. Mɨ iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm ɨni saeyar haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ ta ɨi kwɨruwa siyar tɨrkiya, ɨinokɨinokɨn wɨ saeyar nwoyokiyokɨii. Mɨ ta saiir mhoɨiya siya ha ninɨ ɨdwoɨugɨn Adi Komii siir ɨɨna ɨniig mɨiyan. Dimusi rani, siya Adi Komii siir hɨriinan inkam komiigɨn. Digworaekwo whɨekakɨm, siyar kɨgɨrkakikɨn. 13 Mɨ siya ɨni Adi Komii saɨka hɨrar nɨdwo kaoraraowɨn ɨiya siir sau omomɨn Adi Komii siya haɨnururnɨnkɨn haigɨnɨugii. 14 Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, Jisɨs siya kwɨrkɨkwɨruwar naokɨn siir pɨu aiirɨn Adi Komii siir nɨnkɨnɨmiiyaeyamɨn. Mɨ siya iikamɨm yɨpɨkɨm Adi Komii siya haiyopriimdiyɨumiigiyɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm, sɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨn siya nwowaigɨnɨugɨn. 15 Mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn krɨmiirɨn tɨ hɨriinan dimɨn ɨiirar mɨ boɨnkɨn. Mɨ bɨiya siya hɨnɨɨna boɨnkɨn,

16 Bɨiyan Inkam Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn mɨ ɨkɨ ɨiyɨm mhoɨiya nɨtɨm kariir kitɨbmii boɨna wɨ iikamɨm sɨmiir hauuwi. Mɨ tɨ kariir siyɨu komiiyɨn wɨ sɨmiir kwoɨnkɨkwoɨn ɨmiirar kɨnɨrkai haigɨnɨuwi. Mɨ sɨma wɨ saiir saiira nwokɨ aɨngwokwonanaeyɨm.

17 Mɨ siya yai nhɨrɨm ɨna swokɨ boɨnkiyɨm, siya hɨnɨɨna boɨnki mɨ kara dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm, wɨ sɨmiir swokɨ aɨngwokwomɨmɨn tani mɨ siyɨu biyɨeyɨn, sɨma tɨri ɨkɨn. Nɨɨngakɨnɨɨngaka. 18 Krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya bɨdi haiyopriimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ iikamɨm Adi Komii siiramɨn wɨ swokɨ ɨnkɨnɨmiiyaemɨmɨn tani. Nɨɨngaka. Yɨo hɨriinan siyɨuɨn yɨo bɨdi dɨgiyɨn. Ɨriig.

Krɨma Adi Komii siiram daɨngwo tɨbmii kɨɨn mɨ saɨka damasukikɨn.

19 Mɨ tɨ kariir akamɨm, krɨma Adi Komii siirgɨsiir maeyaua siya nwowiya dimɨn whɨrmɨn whɨrmɨnkɨ kɨmbu karam nwowa saiirɨn wa napnɨnopkai nami. Dimusi rani, Jisɨs siya paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir naowɨn mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiiniya mɨ krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm ɨni saeyar yɨinakiyɨm. Mɨ ta hɨriinana saiirsika ɨiya krɨma nhwo kwɨsboɨnkii mɨ krɨma hɨriirɨn wa napnɨnopkainami. 20 Mɨ ta siya naonama, siya mɨnam naonamkɨn krɨma Adi Komii saɨka nwokɨ boɨnaiyɨm. Mɨ ya tariigɨna ya hɨnɨɨnga ta yɨuɨsni hanɨɨn bopwoniya siya nɨinɨkiwɨtkiya krɨma napnɨnopkainamɨm maeyaua Adi Komii siya nɨdwokaiiya dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowa krɨma namsi saiir nɨtɨmwanɨuwa ya ɨni siir pɨu aeyar nɨiyoknamnan ywowa. 21 Mɨ krɨmiir bɨigɨbɨiyan, prisɨn, siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyaɨn. Mɨ siyaɨrgɨn, digworaekwo whɨekakɨm, Adi Komii siir om hɨr nwowɨm. Mɨ iikamɨm siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm mɨ siir yɨnisɨm nwowɨm sɨmiir kɨgɨrkakanɨn. 22 Jisɨs siya siir nhɨe aiirar niyaɨrpasoknamkɨn iikamɨm krɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyopriimdiyɨumiigiyɨm mɨ krɨmiir kwoɨnɨm rɨrmiiya nwokiyɨm. Mɨ siya krɨmiirɨn op mɨiyɨkɨmɨiyɨk aiirar baptais haigɨnɨugɨn. Mɨ ta hɨriinana saiirsika krɨmiir pɨuɨm whauriyɨna asi nwokɨm. Mɨ tariinanɨn krɨma Adi Komii siir kingiinɨn wa nwokɨ amɨm. Dimusi rani, tɨ hɨriinan dimɨnɨm Jisɨs Krais siyar tɨrkɨn. Mɨ krɨma kwoɨn biyɨeyɨm krɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨmiirɨn wɨ asi nɨuguskii. Mɨ krɨma Adi Komii siiramar dɨnmiinɨnkɨn, ta krɨma tɨra saiir hɨriinan. Mɨ krɨma kwoɨn whɨrua saɨkar dwo. 23 Krɨma digworaekwowɨm krɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiiramɨn sɨbgu wakaeyokna ap. Krɨma sɨmiirɨn digɨumii kɨpi haimriiyɨu. Dimusi rani, krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm digworaekwo whɨekakɨm bɨiya Adi Komii siya nɨmbinɨm siya sɨmiirɨn wa tɨri. 24 Krɨma, krɨmiir iikam nomiiyauwɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiiram daɨngwo. Mɨ krɨma ɨrni nwɨrni dinan whɨnkɨnsiis ankɨnsiisna. Mɨ krɨma ɨrni nwɨrniyamar timɨ aɨngwokwo. Mɨ ɨrni nwɨrniyɨn siyɨu mɨiyɨkɨmɨiyɨk ɨiirar timɨ tɨr. 25 Mɨ krɨma siyɨuɨn ɨraka nwɨraka haɨngiriyɨu owiyɨn Adi Komii siir inɨg ɨiir hainam siir kɨpi haibur. Nɨɨngaka. Iikam nhɨrɨm yɨm tɨ siyɨu hɨriinanɨn siir bɨdi haiburgigɨm. Mɨ nɨm krɨma wɨ hɨriinan kɨpi tɨr. Dimusi rani, ɨiya Krais siya swokɨ ɨtana ɨni kingiin nwowa mɨ krɨma ɨrni nwɨrni whɨnkɨnsiisamɨn mɨinan mɨrii.

26 Mɨ krɨma ta Jisɨs Krais siya naonama iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam, krɨma saiir yaimwokɨyaimwo aiirɨn bɨdiyar ikɨ wakaeyɨm. Mɨ krɨma siyɨu biyɨe krɨmiir kwoɨnkar swokɨ aɨngwo tɨri mɨ Krais siirɨn digɨumii ha haimriyɨugigi mɨ yaeya inkam nwɨr karamaeka, siir nhɨeya saeya sɨmiir niyaɨrpasoknamɨm Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam, krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam. Siyɨu whɨr karamaeka. Nɨɨngakɨnɨɨngaka. Sɨma wɨ hɨriiyar nwowi. 27 Mɨ krɨma ta yaimwo aiirɨn hindara nɨmiiyɨu ɨugusami mɨ mhoɨiya krɨma wa nɨdidi Adi Komii siya boɨnwokiyopnatkaigisiyɨn mɨ siya nɨtnoudnankaigiisiyɨn paeya. Mɨ krɨmiirɨn wɨ maeyauwa iikamkɨm, sɨm nɨurɨmtɨokaigiiya wɨ saiir hɨriir kabɨtnouwidnankaigii. Mɨ sɨmiirɨn wɨ hɨriiyar nɨurɨmtɨokaeyami ɨinokɨinokɨn. 28 Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm nwɨs nwoɨmgɨ kɨgii, inkam nwɨrɨn Moses siir siyɨu ɨiir nap karam nwowi mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm, sɨmiir bɨiyanɨm sɨma siirɨn wɨ donkwo. Mɨ siirɨn wa dɨpɨmpar aoki. Mɨ sɨma wɨ siirsi kɨpi haigwo. 29 Mɨ kɨma panɨɨna naɨngwowi ɨiya iikamɨm sɨma Adi Komii siir yɨnisɨmɨn digɨumii siir haimriiyɨugigi mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ panɨɨna tɨri, ha? Siya sɨmiirɨn wɨ hɨk prasae prasae hau rani, wɨ hindara nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguskii. Mɨ tɨ sɨmiir siyɨuɨn Adi Komii siir yɨnisɨmɨn digɨumii siir haimriiyɨuɨn yɨ sɨma hɨnɨɨna boɨni, ta Jisɨs siya naonama paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiiniya ta kitɨbmii boɨn aiir kɨrɨe haigɨnɨuwam mɨ sɨma ha boɨnkɨm ya tariigɨna ya dimɨn komii rani. Mɨ sɨma siyɨu kɨbiyɨn Adi Komii siir naeyɨu ɨeya tɨrɨn krɨmiir siirɨn ɨni hindara yɨtkɨnɨsugiyɨn. Mɨ tɨ siyɨu hɨriinanɨn sɨma tɨrɨn yɨo mɨiyɨkɨmɨiyɨk rani, ɨni biyɨekɨ biyɨe ywowɨn. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ hɨk asi hauuwi. Mɨ sɨmiirɨn wɨ asi nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguskii. Mɨ Jisɨs siya naonama mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiiniya, siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨma ta saiir wakaeyokna ap. Mɨ Jisɨs siir nhɨeya krɨmiirɨn saeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ krɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm saeyar haiyoprimdiyɨumiigikɨm. Mɨ krɨma dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae asi nwokɨm. 30 Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm yaiya Adi Komii siya boɨna ya hɨnɨɨnga, kara iikamɨm siyɨu biyɨe kariir tɨriyɨm sɨmiirɨn wɨ yamdiyar swokɨ tɨri. Mɨ yai gwɨra siya mɨ boɨna ya hɨnɨɨnga, Bɨiyan Inkam Komii kara kariir iikamɨm sɨmiirɨn wɨ kara hɨdi dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨriyɨm sɨmiirsi. 31 Mɨ Adi Komiiyɨn, yɨpɨkɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn, siya wɨ iikamɨm siyɨu biyɨe siir tɨrɨm wɨ sɨmiir hɨdi. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn wɨ dɨg siya nwo haigɨnɨu rani. Nɨɨngaka. Mɨ yɨo hɨriinan dimɨnɨn, sɨmiirɨn wɨ nɨdid prasae prasae nwo rani.

32 Kɨma dimɨn taemɨnɨm bɨigɨ bɨi kɨmar wakaeyɨm Krais siir mɨ ha wakaeyokna naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, sɨmiiram tɨ swokɨ haiyɨug naɨngwo. Mɨ kɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨna saiir mhoɨiya dimɨn biyɨe kasa rani, kɨmiir naɨngwo tɨbmii aiir tɨrbuwanɨm. Mɨ yɨm tɨ hɨriinan dimɨn biyɨeyɨm sɨma wɨ kɨmiir nikwowaisii rani. Nɨɨngaka. 33 Mɨ ɨi nhɨrɨm iikam nhɨrɨm pɨ kɨmiirar mɨ ɨgbumbuwi. Mɨ siyɨu biyɨe pɨ kɨmiirar mɨ tɨri iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdaɨn. Mɨpi kɨmiira mɨ ɨewaiyɨuwi. Mɨ ɨi nhɨrɨm kɨma bɨdiyar mɨ kɨgɨm iikam nhɨrɨm ɨkɨ iikam mɨiyɨkɨm sɨmiir tɨrɨm siyɨu biyɨe. Mɨ wɨm kɨma sɨmiir whɨnwo, kɨrɨe sɨma nwowam. 34 Mɨ kɨma ɨkɨ iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm ɨkɨ iikam biyɨeyɨm omaka hɨuyokiyokaiya, sɨma hɨugrɨpkɨikikaiyɨm sɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmyok prasae bɨ kɨnkɨm. Mɨ kɨma iikamɨm kɨmiir dimɨn ɨmiir tauae haiyɨm ɨo bɨ nwokɨm. Nɨɨngaka. Mɨ tɨ digworaekwowɨm ɨni sɨmiirar mɨ kɨgnɨnkɨn haigiyɨm. Dimusi rani, kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, Adi Komii siya kɨmiiramɨn dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar haigɨnɨn mhoɨiya kɨma haiyamɨn. Mɨ tɨ digworaekwowɨm ɨni tɨ digworaekwowɨm sɨma tauae hainamɨm kɨmiir waraurankɨn ɨni sɨmiir haiburɨm. Mɨ yɨm tɨ digworaekwowɨm wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami. 35 Bɨiya kɨma kɨrɨeyar nwokɨm mɨ Adi Komii siir siyɨu ɨiirar sɨbgu apkɨm. Mɨ kɨma wɨ kɨpi nɨdid dimɨn biyɨekɨ kɨmiir tɨrbuwam tɨri. Kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm mhoɨiya Adi Komii siya wɨ siir dimɨn kɨbikɨ kɨbi ɨiirar hauugi yɨpɨkɨ siiram sɨbgu wakaeyokna naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiir. 36 Mɨ kɨma sɨbgu donkworɨnu mɨ Adi Komii siir yai ɨmiirarar wakaeyokna ap. Mɨ mhoɨiya kɨma, digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya nɨmbingiyɨm sɨmiir mɨrii dɨgi mɨ siya kɨmiirɨn wɨ dimɨn mɨiyɨkɨ mɨiyɨkɨm siya nɨmbinɨm yɨpɨkɨ siiram wakaeyokna aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm wɨ sɨmiiram hauugi. 37 Kɨma kɨrɨe dwo. Dimusi rani, Adi Komii siir yaiya Krais siir wɨn boɨnkiya Yokwo Komiini siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn,

wɨ ɨimwan mwan rani, siyarɨn wa swokɨ kwɨti. Siya wɨ ɨi hoɨmgak nwo rani.

38 Iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm yɨpɨkɨ kariiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm sɨma ɨinok ɨinokɨn wɨ omwai kanakar waiyayokiyokɨii. Mɨ kɨmiir nhɨrkɨm kariirɨn digɨumii haimriiyɨuwi mɨ kara wɨ maɨrgɨmaɨrga kɨmiiram nwo rani. Nɨɨngaka.

39 Krɨma ɨkɨ iikamɨm digɨumii Adi Komii siir haimriiyɨuwiyɨm sɨmiir hɨriinan tani mɨ Adi Komii siya krɨmiirɨn wɨ ha nonkwobumbunɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. Mɨ nɨm krɨma iikamɨm Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm krɨmiirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ wɨ siya nanmaiwarkainaei. Ɨriig.

11

Siyɨuɨn krɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨnanɨn siya.

1 Naɨngwo tɨbmii kɨɨniya hɨnɨɨnga mɨ ɨiya krɨma dimɨnɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya boɨnɨm, sɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mhoɨiya nɨmbiyamanɨm mɨ krɨma hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨni, sɨma wa nɨmbiyami. Mɨ krɨma tɨkɨnɨm nɨtɨm sɨmiiram asi nwowi. Krɨma sɨmiir kɨg rani mɨ krɨma hɨriiyar naɨngwowi, sɨma ɨna nwowɨm. Dimusi rani, Adi Komii siya bɨdi boɨnkiyɨn, sɨma ɨna nwowɨm. 2 Mɨ bɨiya, brougae nhɨrɨm sɨma Adi Komii siiramar naɨngwo hɨrɨrɨu kɨɨngɨm mɨ siya big nasmɨrwaiya sɨmiiram asi nwokɨn.

3 Krɨma hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨni, digworaekwo whɨekakɨm siya boɨnɨm, yɨm kaimwokɨnaɨrgɨm. Krɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm, ɨiya nu nɨnomor sowa nɨmbiyama Adi Komii siya hindara yai ara boɨnkɨn. Mɨ sowa ɨna yɨmbimbiyamwo. Digworaekwo whɨekakɨm tɨ krɨmar kɨgɨm yɨm Adi Komii siyar tɨrkikɨm mɨ tɨ digworaeikwoɨm, siya nonkwokwowɨm krɨma bɨ kɨgɨm, siya panɨɨna namisi onkwokwokɨn.

4 Mɨ inkam nwɨrɨn, siir inɨgɨn Ebelkɨn, siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn mɨ siya dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir asi nɨnkɨnɨmiiyaekɨm. Mɨ tɨ siya nɨnkɨnɨmiiyaeyɨm, yɨm ɨni siir yaowaeyɨn Ken siya nɨnkɨnɨmiiyaeyɨm ɨni sɨmiir haiburɨm. Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, tɨ naeyɨm siya nɨnkɨnɨmiiyaeyɨm wadɨekɨ wadɨekɨm. Mɨ Adi Komii siya siir boɨnki, siya dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn. Whɨsarii rani, siya siir siyɨu ɨiir sɨbgu apkɨn, siya tɨra saiir hɨriinan. Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn, Ebel siir naɨngwo tɨbmii kɨɨna ha nwowa mɨ siya ha naonamkɨn. Mɨ tɨ yaiyɨm Yokwo Komii saeya boɨnɨm dimɨn taemɨnɨm siya tɨrɨm sɨmiir, yɨo krɨmiir nɨiisimauugɨm, pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn ɨkɨn krɨma tɨriyɨm, Adi Komii siya maɨrgɨmaɨrga krɨmiir nwowanɨm.

5 Inok siya bɨ naonamkɨn. Dimusi rani, siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn mɨ Adi siya siirɨn siyamar asi nɨkɨunamkɨn. Mɨ iikamɨm sɨma siiram ha hansɨrnanaeiyɨm, sɨma siir bɨ swokɨ kɨgmɨmɨnkɨm. Nɨɨngaka. Dimusi rani, siirɨn Adi Komii siyar bɨdi yɨkɨunamɨn. Mɨ Adi Komii siya siir yaiya sɨma wɨnboɨnkiya Yokwo Komii saiir, saeya hɨnɨɨna boɨnkika. Mɨ ɨiya siya siir nikɨ ɨkɨunam karam nikɨ owa, nɨnomor koua hɨriir mɨ dimɨn taemɨnɨm siya tɨrɨm, siirɨn maɨrgɨmaɨrga sɨmar nwowaigɨnɨugɨn siiramɨn. 6 Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karam nwowɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma sɨbgu tɨriyɨm, Adi Komii siya sɨmiiramɨn, wɨ sɨmiiram maɨrgɨmaɨrga rani. Nɨɨngaka. Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwowɨn, siir siyɨu ɨiir sɨbgu apɨm mɨ mhoɨiya siya dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ tɨ iikamɨm, yɨpɨkɨ siir siyɨu ɨiir sɨbgu apɨm wɨ sɨmiir hauuwi.

7 Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn ta ɨi aiirɨn, ɨiya Adi Komii siya Noa siir boɨnkiya mɨ siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn. Dimɨn biyɨe whɨrɨn wɨ sɨpi nɨmbiyami mɨ tɨ dimɨnɨn, yɨo opud naokɨ. Mɨ Noa siya tɨ digworaekwowɨm sɨmiir bɨ nikɨ kɨgɨm. Siya hindara naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn digworaekwowɨm Adi Komii siya boɨnɨm siir, sɨma wa nɨmbiyami. Mɨ siya siyaiiya ɨra yonkwokwo mɨ ɨiya siya saiir nonkwokwo dɨgiyɨn mɨ siyar kɨgi, opud naowo, nii okwonaniyo. Mɨ siya mɨ siir wigyɨn ɨma sɨmaniiyɨn ɨna yapnɨnopkainamɨm. Mɨ sɨmaniiyɨn ɨni siyaiinau hɨrar ywokaiyɨm. Mɨ sɨma panɨɨnsi yaosi. Siya iikamɨm siyɨu bibiyɨe tɨrkaeyamɨm sɨmiir nɨisiimauugɨn. Dimusi rani, siya siyaɨrgɨn Adi Komii siir yaiya saiir wakaeyokna naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨn. Mɨ yɨm sɨma. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siya ha boɨnkɨn, Noa siya inkam wadɨekɨwadɨe ɨeyargɨn. Dimusi rani, siya siirgɨsiir yai aiirar wakaeyoknakɨn.

8 Mɨ Ebraham siya yaiya Adi Komii siya boɨnkiya siir, siya saiir wakaeyɨn mɨ siya hɨriiyar yaɨngwo tɨbmii kɨɨnɨn, ta yaiya yai kaimwowaɨrga. Mɨ siya siir om ɨiir ha haiburgigɨn mɨ siya kɨmɨdiniya om whɨra yam. Omɨn Adi Komii siya siir hauuwanɨn siir. Mɨ omɨn Ebraham siya namanɨn, siya bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. Siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn mɨ siya asi namkɨn. 9 Ebraham siya Adi Komii siir yai aiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn. Mɨ siya tɨ omɨn Adi Komii siya boɨnɨn siir asi nakrɨpkɨi whɨnɨugɨn. Mɨ siya amɨr omaka saiirarar nɨtkɨn whɨnkɨn, inkamɨn nu op karamaeyɨn hindara prɨiyakiirɨrɨriyɨn siir hɨriinan. Mɨ Aisak siya mɨ siir yɨnisɨm ɨeya Jekop yoniiyɨn ɨriipɨ amɨr omaka saiirarar mɨ ɨtkɨn whɨnko, Ebraham siir hɨriinan. Mɨ yo sowa ɨriipɨ hɨriinan wɨ tɨ hɨriinan digworaekwowɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm Ebraham siir, wɨ sɨmiirar mɨ haii. 10 Mɨ Ebraham siya amɨr omaka saiirarar whwonkaigɨn. Dimusi rani, siya Adi Komii siiram nwokɨn, omɨn siya mɨriikwokɨnɨn, siir namɨm. Mɨ tɨkɨ omɨn yɨo hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamikɨn bɨ dɨgikɨn. Nɨɨngaka.

11 Sera saeya bɨdi yaɨngwo tɨbmii kɨɨna. Mɨ saeya ta yaiya Adi Komii siya boɨna, saiir saiira naɨngwokwo nanaeka. Saeya waibiyɨe bɨdiyar ywowa mɨ ta saeya naɨngwo tɨbmii kɨɨna mɨ ta saeya naɨngwokwonanaeiya Adi Komii siya saiirɨn yɨnkak saiirsiyar nwowaigɨnɨugɨn. Siya hɨriinan asi tɨrkɨn, saeya bɨdi yaɨngwo tɨbmii kɨɨna, digworaekwo whɨekakɨm siya nɨmbinɨm bɨiya sɨma wa nɨmbiyami. Siya hɨnɨɨna boɨnkikɨn, kowiir yɨɨnɨeyɨm sɨma wɨ kasa kasa nwo rani. 12 Mɨ tɨ inkamɨn siya waibiyɨe bɨdi ywowɨn. Mɨ siya wɨ yɨɨnɨekak nwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ siirɨn wɨ Adi Komii siyar tɨrkii mɨ siya wɨ yɨnisɨm yɨnkamiyɨnar niyɨonɨnkɨni. Mɨ mhoɨiya kɨriir pɨugana wɨ kasa kasa nwo rani, sɨma wɨ yabsiiyɨnan nwowi mɨ wɨ nauunɨm nɨnomor kouanɨm sɨm hɨnɨɨn nwowi. Mɨ iikamɨm sɨmiir mwaɨnɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngakɨ nɨɨngakɨɨnga.

13 Mɨ yɨm tɨ iikamɨm yɨm bɨdi yaonamɨm. Mɨ sɨma ɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, tɨ digworaekwowɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm siya tɨram, sɨmiiramɨn mɨ sɨma tɨ digworaekwowɨm Adi Komii siya boɨnɨm sɨma haiyam, sɨma sɨmiir bɨ nikɨ haigɨm. Mɨ tɨ digworaekwowɨm siya sɨmiir hauuwam tɨrɨm, yɨm sɨmiir nɨisiimauugɨn. Mɨ sɨma maɨrgɨmaɨrga komii tɨ sɨmiiramar nwowi. Dimusi rani, sɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm tɨriigɨnɨm siya wa tɨrkii sɨmiiramɨn. Mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨn, tɨ nuɨn, tɨ krɨma nwowɨn, yɨo krɨmiir nugɨ nu rani. Nɨɨngaka. Mɨ krɨma tɨ tɨr nwowɨm, ɨni inkamɨn nu op karamaeyɨn, hindara prɨiyakirɨrɨriyɨn ɨni siir hɨriinan nwowɨm. 14 Mɨ iikamɨm tɨ hɨriinan yai boɨniyɨm yɨm krɨmiir nɨisiimauugɨm. Sɨma ɨna nikɨ ɨdwo kaoyokiyokɨiyɨm, nu maeyau mɨiyɨkamɨn sɨma nwowamɨn. 15 Sɨma kwoɨn karamaekɨm, omɨn sɨma nhɨn haiburgigɨn siiram swokɨ amɨm. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma siiram swokɨ nhɨnami, siir swokɨnɨ waiyɨuam, sɨma wɨ swokɨ nhɨnkisaekimrae rani. Nɨɨngaka. Sɨma wɨ hɨrar nwokrɨpkaii. 16 Mɨ sɨma tɨ omkɨ omɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn, omɨn Adi Komii siya nwowɨn, siir siiramar naɨngwokwonanaeikɨn. Mɨ tɨ omɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn, sɨma hɨriiyar naɨngwowi, ɨni tɨ omɨn nu tɨranɨn ɨni siir haiburɨn. Mɨ sɨma tɨ omɨn nɨnomor kou hɨranɨn siir siiramar naɨngwokwonanaei siir namɨm. Mɨ sɨma Adi Komii siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨra krɨmiir Adi Komiigɨn. Mɨ Adi Komii siya ta yai aiirsiyɨn bɨ nɨdidgɨn. Nɨɨngaka. Mɨ Adi Komii siiramɨn mɨnam naɨngwo tɨbmii kɨɨni, siya om kɨbiyɨn sɨmiiram bɨdi tɨrkwokɨnɨn, sɨma ninɨ owouwam.

17 Bɨdi bɨdinanɨn Adi Komii siya Ebraham siir kɨnankɨugɨn. Mɨ siya Ebraham siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, wa kɨriir yɨnisɨmɨn Aisakɨn siirɨn dɨsomaoki mɨ wraisunan kariir wɨnkɨn ɨmiiyaeki. Mɨ Ebraham siya tɨ yɨnisɨm nwɨruwan Adi Komii siya nikɨ ɨmbinɨn siirɨn ɨni wraisunan siirar swokɨ ɨnkɨn ɨmiiyaekiyɨn Adi Komii siiram. Mɨ Ebraham siya pɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn mɨ siir kwoɨnɨn whɨrua ha nwokiyɨn mɨ siya hɨriinan asi dirɨraerarkɨn siir yɨnisɨm ɨiirɨn. 18 Bɨiya Adi Komii siya Ebraham siirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn. Mhoɨiya kɨriir pɨugana komii nwowi mɨ kɨriir pɨugankɨpɨugan aiirɨn wɨ Aisak siir yɨnisɨsɨmɨm sɨmakɨsɨma nwo ɨski inɨgakɨn. 19 Ebraham siir kwoɨnɨn whɨruaɨrgɨn, siya hɨnɨɨna naɨngwokɨn. Adi Komii siya siir yɨnisɨmɨn Aisak siirɨn wa swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi. Mɨ Ebraham siya siir yɨnisɨm ɨiirɨn ɨni Adi Komii siir yai aiirar wakaeyokna dirɨraerarɨn. Mɨ siya hɨriinanar mɨ tɨrɨn, ɨni kaimwowar mɨ owɨn. Mɨ Adi Komii siya Aisak siirɨn ɨna swokɨ hauugiyɨn siir adɨn Ebraham siirar. Mɨ Aisak siya naoni hanɨɨnaka, Adi Komii siya sibsibɨn ɨra hauukɨiyɨugi mɨ Aisak siya bɨ naokɨn, ɨni tɨ sibsib ɨeya yao ɨskiyɨn.

20 Aisak siir kwoɨnɨn whɨruwar nwokɨn digworaekwowɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨma wa nɨmbiyami. Mɨ Aisak siya siir yɨnisɨm nwɨso Jekop Iso sowiiramɨn ha nɨkɨunaɨn mɨ siya sowiirɨn pɨuai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm ɨna yɨkɨumamauuwɨm, siir kwoɨnɨn hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn tɨ digworaekwowɨm wa nɨmbiyami.

21 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan Jekop siya Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn. Mɨ ɨiya siya nao kingiin nwowɨn mɨ siir pɨuai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm ɨna yɨkɨumamauugikɨn Josep siir yɨnisɨm yɨnkamiyɨn nwɨso sowiir. Mɨ siya siir paekopɨn siir ha haiyɨn mɨ siya ɨna hɨuugu okwokiyɨn. Mɨ siya Adi Komii siirɨn ɨna yokboɨnmamaɨrgiyɨn.

22 Mɨ Josep siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn digworaekwowɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨma wa nɨmbiyami. Mɨ ɨiya siya naonam kingiin nwowɨn, siya siir yɨnisɨm ɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmɨmauugik. Mɨ mhoɨiya Adi Komii siya Isrel kɨmiir iikamɨm sɨmiirɨn nu isib tɨrankɨ nɨkɨunami mɨ ta ɨi aiirɨn sɨma kariir kɨumwo ɨmiirɨn wɨ warar haɨnop hainam. Mɨ maeyaua sɨma ninɨ owɨuwi mɨ wɨ hɨr tɨ swokɨ haɨngikaiyɨu.

23 Mɨ Moses siir yopii ado sowawaiyɨn pɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngo, Adi Komii siiramɨn. Mɨ siya sowiirwaiyɨn wa whɨndirɨraeri. Mɨ mhoɨiya yopiiya Moses siir naokainakiya mɨ sowawaiyar kɨgi yɨnisɨm yɨnkamiyɨn bɨmbɨuwi rani. Mɨ sowawaiyɨn yaiya bɨiya inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Pero siya boɨna yɨnisɨm yɨnkamiyɨn naokainaei mɨ wɨ dɨsomsom aokao, sowawaiyɨn saiirsi bɨ nɨdidko mɨ sowawaiyɨn tɨ yɨnisɨm ɨiirɨn bɨ nɨsomaokɨn. Nɨɨngaka. Mɨ sowawaiyɨn tɨ yɨnisɨm ɨiirɨn bwanɨm whoɨma haigiprakai.

24 Moses siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn, siya hɨnɨɨna naɨngwokɨn Adi Komii siya wɨ saɨka nwowi. Mɨ siir iikamɨm Isrelanɨm sɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi nu Isib hɨr haiburgigamɨn. Mɨ mhoɨiya siya komii namwo ɨuwɨn mɨ siya ɨni boriisopɨn sɨma siirɨn nu Isib hɨran inkam komii nɨkɨuwɨm. Mɨ inkam komii Pero siir yɨnisɨm yɨnugiyɨna saiir yɨnisɨm nɨkɨuwɨm, yɨpɨka siir haigiyɨu ɨmiiyaeya. 25 Mɨ Moses siya iikamɨm Isrelranɨm Adi Komii siir isidɨn sɨmaka nwowamar tɨri mɨ hɨk sɨmaka nɨnkɨn haiyama mɨni. Mɨ ta ɨi aiirɨn nu isib hɨran iikamɨm sɨma hɨk prasae prasae bɨ hauugɨm mɨ siyɨu mɨiyɨk bɨ mɨ tɨrkɨm, Isrel sɨmiir iikam ɨmiirɨn. Mɨ siya pɨ boriisopkɨn inkam komiinan nɨdwomamaɨrɨm nu Isib hɨrɨn mɨ Adi Komii siirɨn digɨumii haimriiyɨugigɨm. Mɨ tɨ siyɨu bibiyɨe whɨekakɨm yɨm ɨi prɨei maɨrgɨmaɨrga rani. Nɨɨngaka. Yɨm sɨmiirɨn ɨi haruwa saiirara maɨrgɨmaɨrgaki mɨ siya tɨ siyɨu biyɨe ɨmiirɨn pɨ boriisopi. 26 Mɨ siya hɨnɨɨna naɨngwokɨn, Krais siya nɨti mɨ digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm siya siir iikam ɨmiirɨn wa hauuni. Mɨ siir kwoɨnɨn hɨnɨɨna naɨngwokɨn, siya siir iikamɨm Isrelranɨm sɨmakar dɨnkɨn o. Mɨ siya Isib sɨmiir iikam ɨma nɨgbumbuwa siir saiirsi bɨ naɨngwoyɨmyokɨn. Whɨsarii rani, siya hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨni, siya hɨk Krais siir inɨg ɨiir mɨ haiyɨn, ɨni mɨ owɨn. Siir kwoɨnɨn ha naɨngwokɨn digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya siir hauuwi, yɨm wɨ umɨr digworaekwowɨm nu Isib sɨmiirɨm wɨ sɨmiir haiburi.

27 Moses siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn. Inkam Komii Pero siya wɨ dɨg nwo rani, Adi Komii siirɨn. Mɨ siya asi haiburgɨn nu Isib siirɨn mɨ siya ɨna yamɨn, siya inkam komii Pero siya nwowa ɨowa siir siya saiirsi bɨ nɨdidgɨn. Mɨ Moses siya kwoɨn whɨsaɨr bɨ nwokɨn siir kwoɨnɨn ɨni kɨrɨeya ywonamɨn, siya bɨdiya yɨnoknɨnkɨnɨn Adi Komii siirɨn inkamkɨ bɨ kɨgikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siir kwoɨnɨn hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn, Adi Komii siya ɨni saɨka nwowɨn mɨ wɨ siirar whɨnkɨnsiisi. 28 Adi Komii siya Moses siirɨn hɨnɨɨna boɨnki mɨ kɨra sibsib haomɨn ɨra hai mɨ siirɨn pa dɨsomao mɨ siir nhɨeyɨm Isrel iikamɨm kɨmiir omaka ano mɨgmɨg ɨmiir srɨeiyop. Mɨ mhoɨiya ɨiya paekwosɨmɨn yɨnisɨm yɨnkamiyɨn yɨnaomiyɨnɨm sɨm nɨsomsom aowiyɨn Isib sɨmiir yɨnisɨsɨm ɨmiir siya nɨti mɨ siya nhɨeyɨm kɨmiir ano nwowɨm sɨmiir kɨgi mɨ wɨ tɨ omakaɨm sɨmiir iikamɨm kɨmiir yɨnisɨm ɨmiirɨn wɨ wara nɨsomao rani. Mɨ Moses siya ta Adi Komii siir yai aiiram wakaeyokna naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨn. Mɨ ta ɨi aiirarɨn Moses siya ɨi komiiya wou nikwo aeiya saiirar nikwo ae bwakainakɨn.

29 Mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm Adi Komii siiramɨn, sɨmiirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, ɨiya sɨma ta whɨi komiiya solwara sɨma dapiya retsi saeya nɨnkiyakiyɨm mɨ sɨma wa nwokɨ apnaiidamɨm mɨrmiiya. Tɨ haɨmii haɨmiiyo nɨnkiyakiyo sowiir bopwowar. Mɨ sɨma siyɨuɨn iikamkɨ napiyɨn opmɨn nokwo nhɨu karam nwowiyɨn siir hɨriinan napnaiidamkɨm. Mɨ sɨma wɨ ta saiirsi nao rani. Nɨɨngaka. Mɨ mhoɨiya nu Isib hɨran kamɨm ha swokɨ sɨunamɨm sɨmiir nɨsomsom aokaowam mɨ ta opa ha swokɨ inaparnananiya, sɨmiirɨn ɨni saeyar kairɨmdɨpu aokaokiyɨm.

30 Mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm, Adi Komii siya sɨmiirɨn wa whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, Jeriko sɨmiir iikamɨm sɨmiir haɨnurur haigɨnɨuwɨm. Mɨ sɨma om Jeriko siirɨn ɨiyɨm ɨriiyar kwɨsa yapyokiyokai. Mɨ mhoɨiya sɨmiirɨn Adi Komii siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨu. Mɨ hira om komii ɨiir nɨdyokiyokaiya omomsi ɨna nhɨɨmnhɨnkɨi ɨuguskiya. Mɨ sɨma ɨna yɨnsiin ansiinɨnoop kainamɨm iikamɨm sɨmiir nɨsomsom aokaowam. 31 Mɨ wig ɨra Rehap nɨkɨuwiya bɨiya saeya hɨi nanaeyan wig nwoka mɨ saeya hɨriiyar naɨngwo tɨbmii kɨɨnga, Isrel sɨmiir iikam ɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya whɨnkɨnsiisi mɨ sɨma Jeriko sɨmiir iikam ɨmiirɨn wɨ yamdi kwɨruwa sɨma sɨmar haɨnurur haigɨnɨuwi. Yɨo tɨ om komiiyɨn, ta wiga saiirar om komiigɨn. Mɨ Isrel sɨmiir inkam nwɨso tɨrnankaiyam nɨmprɨo amwo sowiirɨn saeya haigiprakaigigo. Mɨ mhoɨiya tɨ om komii Jeriko hɨran iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karam nwowɨm sɨmiirɨn sɨma haɨnwhrwoɨmgɨnki. Mɨ sɨma ta wiga Rehap nɨkɨuwiya saiirɨn wara bɨ nɨnkɨn haɨngɨm saiirɨn ɨni hɨriiyar haigwonaowida.

32 Mɨ kara ɨkɨ niiwii nhɨrɨm kɨmiirɨn pɨ wara boɨnmɨmauu rani. Nɨɨngaka. Mɨ kara kɨmiirɨn Gidion, Barak, Samson, Jepta, Devid, Samuel mɨ profet inkam ɨkɨm, kara sɨmiir niiwii ɨiir boɨnmɨmauuwi, pɨ haruwa haruwa namki rani. Nɨɨngaka. 33 Mɨ tɨ kamɨm yɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm mɨ sɨma ɨkɨ omom omoman iikamɨm sɨmiir asi haɨnurur haigɨnɨugɨm. Mɨ sɨma siyɨu mɨiyɨk ɨiirar tɨrhaigɨnɨugɨn. Mɨ sɨma dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨmiirɨm, sɨmiir asi haigɨm. Mɨ sɨma laion sɨmiir yaiyɨm hɨriinan asi mɨ okmwɨn tɨpkrɨpkaigɨm mɨ sɨma sɨmiir panɨɨnsi mɨ aesi. 34 Mɨ iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamaeyɨm, iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiirɨn sɨma kiyɨtkaigaiki paeya nɨudkwakwa saiir. Mɨ sɨmiirɨn paekɨ bɨ swokɨ ɨumɨmɨnkɨm mɨ ha bɨ naonamkɨm. Mɨ inkam nhɨrɨm sɨmiir nɨsomaowamar tɨrkɨm mɨ sɨma ɨni yɨdamɨm. Mɨ sɨma, sɨmiirɨn panɨɨnsi yɨsomsom aokaosi. Mɨ tɨ kamɨm sɨma kɨrɨe karamaekɨm mɨ sɨmiirɨn kɨrɨe Adi Komii siyar hauu haigɨnɨugɨm. Mɨ iikamɨm omom omomanɨm sau sɨma nɨnɨt yokiyokɨiyamɨm. Mɨ sɨmiirɨn sɨma haɨnurur haigɨnɨuwɨm mɨ sɨma ɨna yɨdam nɨnoopkiyɨm. 35 Mɨ wig nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, ɨiya sɨmiir yɨnkamkɨm naowiyɨm mɨ ta sɨmiir naɨngwo tɨbmii kɨɨna Adi Komii siya sɨmiir yɨnkam ɨmiirɨn saiirsiyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwowi ɨe hɨrankɨn. Mɨ ɨiya omomkɨm nɨtiyɨm, tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, sɨmiiram mɨ sɨmiirɨn, pɨ sɨma ninɨ ɨpɨmpar onkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨugigi. Mɨ sɨma, sɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨma kɨmiir Adi Komiiyɨn digɨumii siir haimriiyɨugigi mɨ krɨma kɨmiirɨn pɨ rɨrmiiya nwoki mɨ yɨm tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm, yɨm sɨma hɨnɨɨna naɨngwokɨm, krɨma naonami, krɨma wɨ ɨe hɨrankar swokɨ ɨnsiin ɨdwowi. Mɨ wɨ omwai Adi Komii saɨkar swokɨ waiyayokiyokwɨi. Mɨ sɨma tɨ sɨmiir sau omomɨm pɨ sɨmiir yai aiir swokɨ wakaeyokna rani. Mɨ sɨma Adi Komii siirɨn pɨ digɨumii swokɨ haimriiyɨu mɨmɨn tani. Nɨɨngakɨnɨɨngaka. Mɨ sɨmiirɨn pɨ sɨmiir sau omom ɨmar nɨsomsom aokaoki. 36 Mɨ iikam biyɨe biyɨeyɨm, iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, sɨmiirɨn pɨ sɨma nɨkbumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi mɨ sɨma, sɨmiirɨn pɨ ɨdgɨuni mɨ ɨpɨmpari. Mɨ sɨmiirɨn pa nonkwonami mɨ sɨmiirɨn pɨ maeyau biyɨe hɨuyokiyokaiya mɨi biyɨe mɨriiya saiir ninɨ hɨugrɨpkɨikikaigigi. Mɨ sɨmiir ɨga ɨɨn ɨmiirɨn pɨ haɨni mɨ kogrɨmdɨnuwi. 37 Mɨ nhɨrɨm sɨma, sɨmiirɨn siiyani kaiyamɨk aoki mɨ nhɨrɨm yɨm bopwoniya hɨigrɨmkrɨpki hɨsraeni, mwo sa mɨ dinaɨrɨn yɨo sa. Mɨ sɨma kamkɨuwɨm ha mɨ ɨpɨmpar hampɨmpɨt aokiyɨm. Mɨ iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm, yɨm sibsib mɨ meme ɨsɨm sɨmiirarar mɨ kaiyaprɨrɨr. Mɨ sɨma hɨnda tɨnda hindarar prɨiyap whaowaeyamkɨm. Sɨma umɨr digworaekwo mɨn karamaekɨm. Mɨ sɨma iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm sɨmiirɨn siyɨu mwoni bɨ naphaigɨnɨugɨm. Mɨ sɨma sɨmiirɨn hɨk kɨmpɨpɨsu prasae prasae bɨ hauugɨm. Mɨ sɨma sɨbgu bɨ nwokɨm. 38 Mɨ iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm, sɨma hindarar prɨiyap whaowae whwonkaikaeyami ɨkɨ maeyauwɨm iikam karamaeyɨm sɨmiirar. Sɨma tɨ hɨnɨɨn maeyauɨm sɨm whwonkaigiyamkɨm, mhɨu, siyano mɨ ɨe mɨnɨm sɨm, sɨma iikam bɨmbɨuwi rani, ɨni ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir haiburɨm mɨ sɨma ɨni digworaekwo karamae ywowɨm.

39 Mɨ tɨ iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnkikɨn, sɨma dimɨn whɨrmɨn whɨrmɨnkɨ bɨ swokɨ kɨmbugɨm. Mɨ sɨma inɨg komiigakɨm. Mɨ tɨ iikamɨm sɨma tɨ digworaekwowɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm iikam krɨmiir hauuwam, sɨma sɨmiir bɨ nikɨ haigɨm. 40 Mɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya tɨ digworaekwowɨm sɨmiir bɨ nikɨ hauugɨm. Dimusi rani, siya ɨni digworaekwo nhɨrɨm ɨni sɨmiir nikɨ dirɨraerarɨn, tɨ siyɨuɨn bɨiya sɨma napɨn siir haiburanɨm. Mɨ siya krɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨn kɨmbu karamae sɨma nwowamar tɨri, ta mɨiya Krais siya mɨriiya saiirsi. Ɨriig.

12

Mɨ kɨmiir nhwowɨm Jisɨs siirara kaoɨski mɨ siir siyɨu hɨriinankɨna dapɨski.

1 Mɨ krɨma ɨni panɨɨna nwowɨm? Mɨ tɨ iikam whɨekakɨm bɨdi bɨdinanɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai wakaeyoknam mɨ kɨrɨe nwowɨm, kara nikɨ boɨnmɨmauuɨm kɨmiir mɨ sɨma iikam kasa kasa rani mɨ sɨma krɨmiirar kɨgiyɨm mɨ krɨma ɨriipa hɨriinan sɨmiir siyɨu hɨriinana timɨ ap. Mɨ krɨma dimɨn taemɨn bibiyɨeyɨm krɨmiir nɨpiyaokɨiyɨm sɨmiirɨn dɨgɨumii haimriiyɨugig. Mɨ krɨma tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn dɨuguski mɨ krɨma rɨrmiiya dwo mɨ krɨma ɨriipa hɨriinan inkamɨn nɨnkɨnɨnɨn niwɨtiyɨn siir hɨriinan dwo, ɨiya siya nɨnkɨkɨn iwɨtiyɨm, siya yɨuɨskak bɨ nɨnkɨkɨn iwɨtikɨn, siya parurar niwɨtikɨn. Mɨ krɨma dimɨn biyɨe ɨmiirɨn dɨuguski mɨ krɨmiir mhɨi kwoɨnɨm kɨrɨe dwo, Adi Komii siya nɨmbina mɨiya krɨmiir saiiramɨn. 2 Krɨmiir nhwowɨm Jisɨs siirɨma kɨgnɨnkwonam, krɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saiir bɨiyɨn ɨni siyar ywowɨn mɨ tariinanɨn mɨ mhoɨiya ɨriipɨ hɨriinan krɨmiir naɨngwo tɨbmii aiirɨn wɨ siyar dɨgaigɨnɨuwi mɨ wɨ siyar mɨ whɨnkɨnsiisi. Bɨiya Jisɨs siya ha naɨngwokɨn mɨ ta nɨdid komiiya kara haiya paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir mɨ ta kara mɨ aonamaka ya dimɨn kabi rani. Mɨ whɨsarii rani, mhoɨiya kara wɨ maɨrgɨmaɨrga komiigak nwowi, kara wɨ ipiiya Adi Komii siir ɨɨna ɨniig mɨiya nwowa wɨ saiir nɨdwowi, maeyaua inkam inɨgakɨm sɨm nɨdwowiya saiir.

3 Kɨma sɨbgu daɨngwo, inkam biyɨeyɨm siyɨu biyɨe tɨrɨm Jisɨs siir bɨiya sɨma ɨo siir nwowɨm mɨ sɨma siirɨn hɨk kɨmpɨpɨsu prasae bɨ hauugɨm. Mɨ siya Adi Komii siir siyɨu mɨiyɨk ɨiirɨn ɨna yonkworɨnuwɨn mɨ siya ɨna yokworɨnukrɨpkaiyɨn. Mɨ kɨma tɨ siir siyɨu ɨiir daɨngwo, ɨiya hɨk komii komiiyɨm kɨmiir nɨmbiyamiyɨm mɨ kɨma pɨugɨ kɨpi piyao mɨ kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm opaɨr kɨpi nwo. Nɨɨngaka. Kɨma Adi Komii siir siyɨu mɨiyɨk ɨiirɨn donkworɨnukrɨpkai. 4 Mɨ ɨiya siyɨu biyɨekɨ kɨmiiram kɨnankɨuwi mɨ kɨma wa nɨriiyɨu boɨni mɨ kɨma wɨ nhɨekaka nwowi saiirsiyɨn, aniya? Nɨɨngaka. 5 Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm ɨna yaɨngwo owouu ɨuguskiyɨm tɨ yaiyɨm Adi Komii siya kɨmiir boɨnkiyɨm, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam, aniya? Bɨdi bɨdiniya inkamɨn Yokwo Komii saiir wɨnɨn Adi Komii siir yai ɨmiirɨn siya hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn,

Kɨma kariir yɨnisɨsɨmkɨm, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya kɨgnɨnkɨnki hɨkɨm kɨmiiramɨn kɨma haiyam mɨ kɨma nwokɨ ɨdidɨm dimɨn biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsiyɨn yɨo siya kɨriirar grab haigɨnɨuwi mɨ adɨn siir yɨnisɨmɨn ɨgao yai siir boɨnaigɨnɨuwiyɨn mɨ siir hɨriinan mɨ kɨma hɨkak kɨpi nwo mɨ pɨugɨ kɨpi mɨ piyao tɨ siyɨuɨn Adi Komii siya tɨriyɨn kɨmiirsiyɨn. Mɨ kɨma ha kɨpi naɨngwo tɨ dimɨnɨn yɨo dimɨn komii rani. Nɨɨngaka.

6 Dimusi rani, iikamɨm Adi Komii siya sɨmiiram naɨngwokwonanaeiyɨm siya sɨmiirɨn hɨk pa kɨgnɨnkɨn haigi mɨ siya sɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨkɨm pa nɨisiimauuwi. Mɨ iikamɨm Adi Komii siya kɨgnɨnkɨn haiiyɨm hɨk mɨ sɨma dɨnoknɨnkɨn mɨ yɨm siirar yɨnisɨsɨmkɨm.

7 Mɨ hɨriinan kɨnɨuwi kɨma dokworɨnu hɨkɨm Adi Komii siya kɨgnɨnkɨnkiyɨm kɨmiiram kɨma haiyam. Siya kɨmiirar grabaigɨnɨuwi siir yɨnisɨmnan mɨ kɨma siir yai aiirar sɨbgu wakaeyokna. Mɨ tɨ hɨkɨm kɨma haiiyɨm, yɨm Adi Komii siya kɨmiir nɨisiimauuwi kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Siya ha naɨngwowi kɨma siir yɨnisɨsɨm mɨiyɨk nwowɨm mɨ kɨma siyɨu mɨiyɨk dwo. Yɨpɨkɨ adkɨn siir yɨnisɨm ɨiir tɨo karamae nwowɨn, ha? Nɨɨngaka. Ad nwɨrkɨn siir yɨnisɨm ɨiir bɨ kɨgnɨnkɨnkɨn, sɨma sɨmiir yɨnisɨsɨm ɨmiirɨn ha tɨowikɨm. 8 Ad whɨekakɨm sɨma sɨmiir yɨnisɨsɨmɨm pa sɨbgu grabi mɨ adɨm sɨma kɨmiir sɨbgu grab karam nwowi mɨ sɨma wɨ siir yɨnisɨm kɨɨn nwo rani. Nɨɨngaka. Yɨm wɨ mwraomii yɨn nwowi. 9 Mɨ krɨma tɨ siir daɨngwo mɨ krɨmiir adɨm nu tɨranɨm sɨma krɨmiirɨn krɨmiir siyɨu biyɨe ɨmiirsiyar grabaigɨnɨuwikɨm. Krɨma sɨmiirsi nwokɨ ɨdidɨm mɨ krɨma wa nɨnoknɨnkɨnɨm sɨma ɨni krɨmiir kou ywowɨm. Mɨ Adi Komii siya ɨni krɨmiir adɨm nuanɨm sɨmiir haiburɨn mɨ ɨni kougɨkou siyar ywowɨn mɨ krɨmiir kwoɨnbudɨn omwai waiyayokiyokɨiyɨn sɨmiir adɨn yɨo Adi Komii siyaɨrgɨn. Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, krɨma siirar kɨgnɨnkɨn krɨmiir siyɨu biyɨeyɨm krɨma tɨrɨm wɨ siyar nwokɨ grabaigɨnɨuwɨm mɨ krɨma wɨ omwai saɨka nwokɨ waiyayokiyokɨiyɨm. 10 Krɨmiir adɨm nu tɨranɨm sɨma krɨmiirɨn ɨi prɨei bɨ grabaigɨnɨuwikɨm krɨmiir siyɨu biyɨe ɨmiirsiyɨn ɨiya krɨma yɨnisɨm sapɨsap nwowiyɨm mɨ sɨma sɨmiir kwoɨnaɨrga naɨngwo dirɨraerarikɨm, siyɨu mɨiyɨkɨn krɨma nwowamɨn siirɨn. Mɨ Adi Komii siya hɨnɨɨn bɨ tɨrikɨn. Siya krɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk ɨiirar grabaigɨnɨuwikɨn ɨinokɨinokɨn mɨ siya krɨmiirɨn, wadɨeyar mɨ whɨndiraerar haigɨnɨuwikɨn. Mɨ krɨma wɨ dimɨn whɨrkɨ swokɨ kɨmbu rani, siir hɨriinan. 11 Mɨ ɨiya Adi Komii siya krɨmiir siyɨu biyɨe ɨmiirsi grabaigɨnɨuwiyɨm mɨ krɨma hɨk prasae bɨ haigɨm. Mɨ ta ɨi aiirɨn krɨma maɨrgɨmaɨrga bɨ nwowikɨn. Nɨɨngaka. Mɨ mhoɨiya ta siya graba krɨmiirɨn wɨ saeya whɨndiraerar haigɨnɨuwi siyɨu mɨiyɨkɨn. Mɨ krɨma wɨ wadɨeya nwowi. Mɨ krɨma wɨ ɨrɨpar nongwomamaɨr aekiyami. Ɨriig.

Mɨ krɨma wɨ mɨntarao Adi Komii siirɨn digɨumii kɨpi haimriiyɨugig.

12 Mɨ krɨmiir nhɨrɨm ɨni piyaowɨm Jisɨs Krais siir yai aiir wakaeyokna apɨm. Ɨni iikamɨm aru maeyauankɨ napnaniiyɨm mɨ ɨgrɨb paimwo ɨgnanaokak ha naokiiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ ɨiya dimɨn biyɨekɨ kɨmiir nokwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨni mɨ kɨma wɨ kɨmasiyar kɨpi naɨngwoyɨmyokna. Mɨ kɨma Krais siir yai aiiramɨn wɨ haɨni wakaeyokna ap bwakainam kɨma tɨra saiir hɨriinan. 13 Mɨ kɨmiir siyɨuɨn kɨma tɨriyɨn sɨbgu mɨntɨrao pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨu ɨkɨn kɨma sɨbgu apanɨn tɨ nu ɨiirɨn. Mɨ kɨma siyɨu mɨiyɨk sɨbgu tɨri mɨ ɨkɨ iikamɨm aru maeyau namam mɨnɨm sɨma kɨmiir swokɨ kɨgi, kɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiir sɨbgu wakaeyokna api mɨ yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii siiramɨn wa mɨ aɨngwowi.

14 Mɨ kɨma iikam nhɨrmaka dongwomamaɨr ae. Mɨ kɨma siyɨuɨn Adi Komii siya naɨngwowiyɨm kɨma napam siirarar dap ɨski. Dimusi rani, kɨma siyɨu mɨiyɨk ɨmiir sɨbgu ap karam nwowi kɨma wɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn saɨka nwo rani. Nɨɨngaka. 15 Kɨma kɨmasiyar mɨntaraona wɨm wɨ ɨkɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya dirɨraerar haigɨnkwokɨnɨm wɨ sɨmiir hai karamae pɨ nwowisi. Mɨ inkam nwɨrkɨ kɨmaka nwowi mɨ siya Adi Komii siir yai aiirɨn hindara nɨtkii ɨuguskii mɨ kɨmiirɨn siya yaeya yai nowɨmwarkaiyɨuwi mɨ yaeya siyɨu biyɨe whɨr mɨ owɨmwarkaiyɨuwi mɨ kɨmiir iikamɨm sɨma siir yai aiir wakaei mɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmii kɨɨna ha nɨtkiigii mɨ yɨo tɨ hɨriinan siyɨu biyɨe ɨiir kɨpi tɨr. 16 Kɨma kɨmasiyar mɨntaraona kɨma hɨi hinda kɨpi prɨinanae prɨinanae. Mɨ kɨma ha kɨpi naɨngwo Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm yɨm dimɨn komii rani. Bɨiya Isokɨn si tɨra saiir hɨriinan. Nɨɨngaka. Siya ha naɨngwokɨn, tɨ yaiyɨm brougae Ebrahamni siya hauuwɨm yɨm yai komii rani. Mɨ siya dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm siir ad ɨeya hauuwam tɨrɨm siir nomousɨmɨn siir asi kɨgnɨnkɨn haigikɨn, tɨ dimɨnɨm mɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm Adi Komii siya hauuwanɨm siir mhoɨiya, siya sɨmiirɨn warar yɨnkɨn hauugi. Mɨ ɨiya siya mhɨigɨ naowa siir nomousɨmɨn naesɨm ha hauuwɨn mɨ siya tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiirɨn ɨna hauuwɨn siir. Mɨ siir kwoɨnɨn hɨriiyar yaɨngwo tɨ naeisɨmɨn ɨni tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir haiburɨm. 17 Kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm mhoɨiya siya tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir haiyam swokɨ tɨrɨn. Mɨ Aisak siir kwoɨnɨn Adi Komii siya hɨurworwokai siya tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Iso siir kɨpi swokɨ hauu. Mɨ siya siirɨn hɨnɨɨna boɨnki, kɨra wɨ dɨg nwo rani, kɨriirɨn bɨdi kiyopsɨbgikikaigigɨn. Mɨ Iso siya siir ad ɨiiramɨn nhami nhami bɨ nougɨn. Mɨ Aisak siir kwoɨnɨn Adi Komii siya hɨurworwokaigɨn tɨkɨ dimɨn mɨiyɨkmɨiyɨkɨm Iso siir kɨpi swokɨ hauu. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Mɨ krɨma Adi Komii siir yai aiir sɨbgu wakaeyoknaei, krɨma wa nɨmbiyami mhɨu Saiona hɨriirɨn.

18 Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn ɨiya Adi Komii siir yaiya wɨnwɨn kɨma wakaeya kɨma kɨmiir nhwokɨ kɨgɨm mɨ kɨmar bɨ wakaekɨm, Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir hɨriinan. Nɨɨngaka. Yɨm sɨma tɨ mhɨuɨn Sainai nɨkɨuwiyɨn siir nɨtkɨm. Mɨ tɨ mhɨuɨn siir mhɨu kɨu hɨrɨn dimɨnɨn ɨni paenan kou hɨrar nɨuyan. Mɨ mhɨuɨn siir koua sɨmar kɨgi waumɨr yhɨuwinana siir kou hɨr nwowi ya ɨni nɨibwomambwonan ywonama. Opud naokɨ nɨndurunankainaiiya ɨni hɨnɨɨn ywowa. 19 Mɨ sɨmar wakaeki, inkamɨn tɨ mhɨu kɨu ɨiir nwowɨn kɨdɨn pɨ maskii. Mɨ ta saiir mhoɨiya, sɨmar wakaeki, inkamɨn tɨ mhɨu ɨiir nwowɨn kauwok boɨnkiyɨn mɨ ɨiya Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma tɨ inkamɨn mhɨu kɨu hɨr nokwo kauwokiyɨn siir yai aiir wakaeyɨm, sɨma nɨdid prasae bɨ kɨnkɨm. Mɨ sɨma Moses siir boɨn, krɨma pɨ nɨdidi siir yai aiir swokɨ wakaeyɨm. 20 Mɨ sɨma nɨdid prasae bɨ kɨnkɨm Adi Komii siir yai aiirsiyɨn, siya kauwok boɨnkiya sɨmiir saiirsiyɨn. Dimusi rani, siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, wig biyɨe kam biyɨe yɨnisɨm nwɨrkɨn mɨ wraisu biyɨe ɨrkɨn tɨ mhɨuɨn siir kingiin nɨti mɨ siir naprɨrɨri kɨma siirɨn wɨ siiyani kaiyɨmɨk aoki. 21 Tɨ iikamɨm tɨ dimɨn ɨiir kɨgɨm, sɨma nɨdid prasae prasae bɨ kɨnkɨm. Mɨ yɨo Mosesɨn hɨriiyar mɨ boɨn, an kara ɨriipɨ hɨriinan nɨdid prasae bɨ mɨ kɨnkɨn.

22 Mɨ wɨm kɨma tɨ iikamɨm tɨ tariinan Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apɨm, wɨm kɨma tɨ mhɨuɨn siir bɨ nɨtkɨm, wɨm kɨma wɨ mhɨu whɨrɨn Sainai nɨkɨuwiyɨn siiram nɨtkɨm. Omɨn Adi Komii siya nwowɨn nɨnomor kou hɨr, sɨma tɨ om ɨiirɨn ha dapikɨm om Jerusalem, omɨn paekwosɨm whɨekakɨwhɨekakɨm ɨrɨpa sɨma nongwomamaɨr aeiyɨn krɨma nɨtanɨn siir. 23 Wɨm kɨma ɨkɨ Adi Komii siir yɨnisɨsɨm whɨekakɨm sɨmakar nɨtkɨm, yɨpɨkɨ siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiir haiyanɨm. Mɨ kɨma wɨ ɨrɨpar nangiriyɨuɨuwi mɨ wɨ maɨrgɨmaɨrga komiigakar nwowi. Adi Komii siya kɨmiir inɨgɨm mɨ sɨmiir inɨg ɨkɨm, siya bɨdi wɨnɨm siir yokwowa nɨnomor kou hɨrana saiir. Mɨ siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, yɨpɨkɨn siir yɨnisɨmɨn. Wɨm kɨma Adi Komii siiram bɨdi yɨtɨm. Adi Komiiyɨn siyaɨrgɨn, yɨpɨkɨn iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakanɨn. Mɨ iikam ombud komiiyɨn sɨmiirɨn wɨ siyar hɨdi. Mɨ iikamɨm bɨiyanɨm, yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya boɨnɨm hɨnɨɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm sɨma wɨ saɨkar nwowi siir om ɨiir. 24 Kɨma Jisɨs siiram nɨtkɨm inkamɨn krɨmiir kaoprigi okwowiyɨn. Adi Komii siya yaeya kitɨbmii boɨn wɨn hauugikɨn mɨ yɨo siya kɨmɨdiniya krɨmiir kwahauugi, krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam Adi Komii saɨka krɨma nongwomamaɨr aekiyamam. Siya bɨdiyar yaowɨn, siir nhɨe aeya naokiinaiiniyam. Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn, inkam nwɨrɨn Ebel nɨkɨuwiyɨn siya naowa mɨ siir nhɨeya ɨna mɨ aokiinaiinama. Mɨ Jisɨs siir nhɨeya ɨni Ebel siir nhɨeya saiir haibura. Mɨ Adi Komii siya Ebel siir nhɨe aiir kɨgiyɨn mɨ siya Ken siirɨn ɨo prasae prasae bɨ nwokɨn. Mɨ siya hɨnɨɨna yaɨngwo, tɨ siyɨu biyɨe hɨriinanɨn Ken siya tɨrkiyɨn yɨo mɨiyɨk rani. Mɨ siya siirɨn siyɨu biyɨe ɨna swokɨ tɨr haigɨnɨuwɨn. Jisɨs siir nhɨeya Adi Komii siya krɨmiirɨn saiirsiyar nanmaiwarkainakɨn.

25 Kɨma kɨmasiyar mɨntɨrao wɨm wɨ yaiyɨm Krais siya boɨnmɨmauuɨm kɨmiir sɨmiirɨn wɨ digɨumii pɨ haigɨngigisi. Bɨiya Adi Komii siya tɨ mhɨuɨn Sainai nɨkɨuwiyɨn siir nokwowɨn mɨ siya siir yaiyɨm iikam ɨmiirɨn hɨrar nokwo boɨnmɨmauugi. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨm tɨ yai ɨmiirɨn ɨni yɨmiiyɨuwɨm. Mɨ sɨma ta Adi Komii siya tɨrbumbu haigɨnɨuwa sɨmiir saiirsi nɨdamɨm ɨni siyɨu karam ywowɨn. Mɨ nɨm krɨma ta siya tɨrbumbu haigɨnɨuwa saiirsi mɨ ɨdamɨm wɨ pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨuɨn si mɨ ɨdami krɨma siir yai aiirɨn digɨumii haimriiyɨuwi, ha? Nɨɨngaka. Siya Adi Komii siir omɨn nɨnomor kou hɨranɨn siir hɨrankɨ nɨtkɨn, krɨmiir digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir boɨnmɨmauuwam. Mɨ nɨm krɨma nɨdamni siyɨu karamka. Nɨɨngakɨ nɨɨngakɨɨnga. 26 Mɨ bɨiya ɨiya Adi Komii siya mhɨu Sainai hɨr nokwo boɨnmɨmauugiyɨn siir yai ɨmiir, nu ɨni warar kiisɨskiyɨn. Mɨ tariinanɨn siya ɨni yaeya yai kwɨr swokɨ bingikaiyɨn. Kara wɨ nu siirara tɨrki rani, siya siyar kiisɨsam. Nɨɨngaka, kara wɨ nu nɨnomor sowiirar tɨrki mɨ wɨ sowar kiisɨswowi. 27 Mɨ ta yaiya saeya hɨnɨɨna boɨnka, kara wa swokɨ tɨri, saeya krɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauuga. Bɨiyarɨn ɨiya Adi Komii siya nu ɨiir nonkwokwokiyɨn mɨ mhoɨiya tɨ nu ɨiirɨn mɨ digworaekwo whɨekak ɨkɨm sɨmiirɨn siya tɨrkii, sɨma wa kiisɨskii. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm wa dɨgɨuguskii. Mɨ digworaekwowɨm ɨkɨ wara kiisɨs karam nwowɨm, yɨm Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ hɨriiyar kɨgnɨnkɨn oki.

28 Digworaekwo whɨekakɨm Adi Komii siya krɨmiir hauuwanɨm yɨm ɨni siir om hɨrar nwowɨm, omɨn iikam whɨekakɨm mɨ digworaekwo whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨn siir. Mɨ yɨm tɨ digworaekwowɨm yɨm wɨ wara kiisɨski rani. Nɨɨngaka. Mɨ krɨma sɨmiirsiyɨn maɨrgɨmaɨrga komiigakar dwo. Krɨma Adi Komii siir inɨgɨn asi hainanprapraskii. Krɨma siyɨu mɨiyɨkɨn siya naɨngwowiyɨn krɨma tɨram siirsi hainan prapraskii. 29 Mɨ krɨma wɨ hɨriinan digworaekwowɨm sɨmiir asi tɨri. Dimusi rani, krɨmiir Adi Komiiyɨn siya ɨni paenan ywowɨn digworaekwo whɨekakɨm pɨ siyar nɨugisɨnki. Mɨ digworaekwo whɨekakɨm maɨrgɨmaɨrga siir nwowaigɨnɨu karam nwowiyɨm, sɨmiirɨn wɨ siyar nɨugisɨn ɨuguski. Ɨriig.

13

Kɨma krɨmiir akamɨm sɨmiiram naɨngwokwonanaei.

1 Mɨ kɨma kɨmiir akamɨm Krais siirɨm, sɨmiiramɨm hɨriiyar daɨngwokwonanaei. 2 Kɨma iikam nhɨrɨm om whɨrankɨ nɨtiyɨm sɨmiirɨn ɨgi haigi ɨdwokaigi. Dimusi rani, bɨiya iikam nhɨrɨm sɨma tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir bɨdi tɨrɨm. Sɨma bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm tɨ inkamɨm ɨgi sɨma haigi ɨdwokaigiyɨm yɨm paekwosɨm ɨmaɨrgɨm Adi Komii siir om hɨrankɨ nɨtkɨm. Mɨ ɨiya sɨma kɨmiir omaka nɨtiyɨm kɨma nɨnoknɨnkɨn karamaeka. Nɨɨngaka. 3 Mɨ kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm maeyaua hɨuyokiyokaiya saiir hɨugrɨpkɨikikaigiyɨm, sɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmyok prasae kɨpi kɨn. Kɨma hɨr wara nɨnkɨn oni hanɨɨnaka. Mɨ kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm iikam nhɨrkɨm nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwiyɨm sɨmiirsiyɨn naɨngwoyɨmyok prasae kɨpi kɨn, kɨmar haini hanɨɨnaka, ta hɨka.

4 Kɨma ha daɨngwo onkworɨnunani nonkwonani siyɨuɨn yɨo siyɨu biyɨe rani. Mɨ kɨma nonkwonani, siyɨuɨn siir kɨpi haiburgik. Mɨ hɨi kɨpi prɨinanaeyam. Dimusi rani, kɨma tɨ hɨriinan siyɨu biyɨe ɨiir tɨri, kɨmiirɨn wɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya hɨdi.

5 Kɨma umɨr hoɨmgak haiyɨm kɨpi kɨgmaɨr. Dimɨnɨn kɨma haiiyɨn kɨma hɨnɨɨna daɨngwo, yɨo ɨni mɨ owɨn. Dimusi rani, Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii saiir nwowa saeya hɨnɨɨna boɨnkika. Kara wɨ kɨmiir haiburgig rani. Mɨ kɨmiirɨn wɨ digɨumii haimriiyɨugig rani. Nɨɨngaka. Kɨmiirɨn wɨ karar mɨ kɨgrɨraowi. 6 Adi Komii siya ta hɨriinan yaiya mɨnam boɨnkikɨn, krɨma nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. Adi Komii siya ɨni krɨmaka kingiina nwowɨn. Mɨ krɨma ɨraka nwɨraka kingiin dwo. Mɨ krɨma hɨnɨɨna boɨn,

Krɨmiirɨn Bɨiyan Inkam Komii siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn. Mɨ krɨma siyɨu biyɨeyɨn ɨkɨ iikam ɨma tɨriyɨn krɨmiir, siirsiyɨn kɨpi nɨdid.

7 Mɨ kɨma iikamɨm bɨiyanɨm sɨmiiram tɨ swokɨ aɨngwoki. Krɨmiirɨn sɨmar sɨbgu kɨgrɨraokɨm mɨ kɨmiirɨn sɨma Adi Komii siir yai mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar boɨnmɨmauugɨm kɨma dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨrɨm mɨ siyɨuɨn sɨma sɨbgu apɨm Adi Komii siir yai aiir siiram tɨ swokɨ aɨngwoki. Mɨ wɨm kɨma tɨ siyɨu hɨriinanɨn sɨma tɨrɨn siirar timɨ ap. 8 Mɨ kɨma Krais siir yaiya bɨiya kɨma wakaeya saiir sɨbgu wakaeyokna ap. Dimusi rani, Jisɨs Krais siya wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨii, ɨinokɨinokɨn siya wɨ wara kisɨna rani, yaeya nwowamɨn. Nɨɨngaka. Mɨ siir yaiya siya mɨ boɨnmamauuwa saeya wɨ wara kisɨna rani, yaeya, wɨ hɨriiyar mɨ okrɨpkaigi. 9 Mɨ kɨma kɨmiir kwoɨnɨm kɨpi kiwaki, ɨkɨ yaipai yaipaiyɨm iikam nhɨrkɨm sɨm boɨniyɨm bɨiya kɨma wakae karamae nwowɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyamɨn, yɨm sɨma mɨnam tɨri, kɨma Adi Komii siir yai kɨbiya digɨumii saiir haigɨngigɨm. Mɨ ɨkɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm Adi Komii siya tɨrɨm, kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Yɨm mɨnam tɨrkɨm kɨma Adi Komii siir yai aiir nwokɨ wakaeyokna apɨm. Kɨma tɨra saiir hɨriinan. Mɨ tɨ yaiyɨm ɨkɨ iikamɨm sɨma boɨnmɨmauuɨm naeni siyɨuɨn si, yɨm dimɨn komii rani. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siir tɨriyɨm, yɨo Adi Komii siir yaiya saiir bɨ sɨbgu onkworɨnuwikɨn. Nɨɨngaka. Adi Komii siir naɨngwobumbuwa krɨmiirɨn wɨ saeyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi, kɨma sɨbgu okworɨnuwamɨn.

10 Jisɨs siya paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siirɨn mɨnam naokɨn, kɨmiir nanmaiwarkainaɨm. Mɨ iikamɨm sɨma Moses siir yaiya saiir wakaeyoknaei mɨ wraisu hɨrii hɨriiyar nɨsomsom aokao nɨnkɨnɨmiiyaenanaei Adi Komii siir, ya hɨnɨɨnga, ta Jisɨs siya naonama paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn si wɨ dɨg di nwowi, sɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir haiyopriimdiyɨumiigiyɨm. Mɨ sɨma hɨrii hɨriiyar tɨri mɨ ta Jisɨs Krais siir mɨiya sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm wɨ dɨg nwo rani. Sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyopriimdiyɨumiigiyɨm. Nɨɨngaka. 11 Mɨ prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siya pɨ wraisu nhɨeyɨm sɨm nɨsomsom aokaowɨm, pɨ sɨmiir haii. Mɨ siya tɨ nhɨe ɨmiir haiiyɨn mɨ siya pa napnɨnopkainami Adi Komii siir maeyaua hɨuyokiyokaiya dimɨn whɨrmɨn whɨrmɨnkɨ kɨmbu karam nwowa saiir hɨriir, maeyaua Adi Komii siyar nwowiya saiir. Mɨ siya tɨ nhɨeyɨm pɨ hɨi ɨdwo hɨr ninɨ haigɨnɨuwi, dimɨn biyɨeyɨm iikam ɨma tɨrɨm sɨmiirsi. Mɨ tɨ prismi bɨiyan inkam komiiyɨn siya wraisu ɨmiirɨn pris inkam nhɨrɨm sɨmiir hauugii, sɨma nani anagɨuwɨm, om komii siir yaba maeyaua sɨma nɨinanaknɨnkɨna saiir. Mɨ tɨ dimɨnɨn Krais siya tɨrɨn, yɨo ɨriipɨ hɨriinanaɨrgɨn. 12 Mɨ Jisɨs siya omɨn Juda iikam sɨma nwowiyɨn siir yaba hɨr naokɨn, maeyaua sɨma nɨinanaknɨnkɨna saiir. Mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiiniya mɨ iikam krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm saeyar yɨinaki. Mɨ krɨmiirɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae saeya nwokɨ owaigɨnɨuɨm siya maeyau bwaekii idowɨiya hɨr naokɨn. Dimusi rani, wraisu sɨma naoni hanɨɨnaka, tasi siyar nao ɨskiyɨn. Mɨ siya siir pɨu aiirar nɨnkɨnɨmiiyaekɨn Adi Komii siirɨn. 13 Krɨma bɨiyɨn iikamɨm sɨmiir yai ɨmiir kɨpi wakaeyokna yaiyɨm bɨiya Adi Komii siya hauuwɨm, Mosesni. Krɨma Krais siir yai ɨmiiram arar dɨnmiinɨnkɨn krɨpkai. Dimusi rani, tɨkɨ iikamɨm bɨiya Moses siir yai aiir wakaeyokna apɨm, sɨma Krais siir nikwowaisiigɨm. Mɨ siirɨn, sɨma yɨsomkiyɨtkaigi. Mɨ iikamɨm, krɨmiirɨn wɨ hɨriinan siyɨu biyɨe ɨiirar mɨ tɨri bɨiya Kraisni sɨma tɨra saiir hɨriinan. Yɨo tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn komii rani. 14 Krɨma dimɨn taemɨnɨm bɨiya Moseskɨ si napɨm sɨmiirsi kɨpi nɨdid sɨmiir haiburgigsi. Kɨma dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn haiburgig. Dimusi rani, tɨ nu ɨiirɨn, krɨma om karamaeka krɨma nwoyokiyokɨiyɨm. Mɨ om kɨbiyɨn Adi Komii siya dirɨraerarɨn mhoɨiya krɨma nwoyokiyokɨiyanɨn krɨma siiramar nwowi. 15 Mɨ krɨma ɨinokɨinokɨn maɨrgɨmaɨrga dwonanae. Mɨ Adi Komii siir inɨg ɨiirar dokboɨn praprasnanae. Mɨ siir inɨgɨn siir timɨ boɨnmamauu ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir. Dimusi rani, tɨ dimɨn komiiyɨn Krais siyar tɨrɨn siirsi. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm krɨma tɨriiyɨm krɨmar hauunaeiyɨm yɨm ɨni wraisuɨm Adi Komiini, krɨma nɨnkɨnɨmiiyaeiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 16 Mɨ ɨinokɨinokɨn kɨma ɨrni nwɨrni whɨnkɨnsiisam daɨngwo. Yɨo tɨ hɨriinan siyɨu kɨbiyɨn yɨo ɨni nae kɨbi kɨbiyɨm iikamkɨm sɨm nɨnkɨnɨmiiyaeiyɨm Adi Komiini maɨrgɨmaɨrga siya nwowam ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨn.

17 Kɨma kamɨm yɨpɨkɨ kɨmiir bɨi nwowiyɨm mɨ kɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir yai ɨmiir sɨbgu wakaeyokna ap. Mɨ sɨma kɨmiir kɨgrɨraowi mɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ mhoɨiya sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya hɨdi siyɨuɨn sɨma kɨgrɨraowɨn siirsi. Mɨ kɨma sɨmiir yai ɨmiir sɨbgu wakaeyoknaei mɨ sɨma ta mɨiya kɨmiir kɨgrɨraowiya saiirɨn wɨ nwokɨ sɨbgu kɨgrɨraowɨm. Mɨ kɨma sɨmiir yai ɨmiir wakaeyokna karam nwowi mɨ sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugigi mɨ sɨma ta mɨi aiiramɨn, wɨ maɨrgɨmaɨrgakak nwo rani. Mɨ sɨma wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis rani, Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm kɨma tɨra saiir hɨriinan.

18 Kɨma Adi Komii siiramɨn krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwamɨn, hɨrii hɨriiyar kwɨsboɨnanae. Dimusi rani, krɨma dimɨn biyɨe whɨr bɨ tɨrbugɨn. Mɨ krɨma wɨ nɨdidgak ha nwo rani. Ɨinokɨinokɨn krɨma siyɨu mɨiyɨkɨn, siirarar mɨrii nɨnkiyaenanaeikɨn. 19 Kara kɨmiirɨn dimusi boɨnwɨrwɨrkrɨpkai rani. Kara mɨnsi boɨnwɨrwɨri, kɨma Adi Komii siiramɨn hoɨmgak kwɨsboɨnanae kariir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwamɨn, kɨmiir swokɨnɨ kɨgnakisasauuɨm.

Kɨma Adi Komii siiram kwɨsboɨn iikam krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm.

20 Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn iikam krɨmiir nwo haigɨnɨuwiyɨn hisranua Jisɨs siirɨn ɨe hɨrankɨ siyar hɨdnɨnsiin ɨdwokɨn. Mɨ siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyaɨn. Mɨ siirɨn siya yokmwɨn okwo haigɨnɨu, krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii nwowam. Inkamɨn sibsib kɨgrɨraowiyɨn siir hɨriinan. Mɨ siirɨn siya nokmwɨn okwo haigɨnɨugɨn krɨmiir kɨgrɨraowam. Dimusi rani, bɨiya siya bɨdiyar yaonamɨn. Mɨ siir nhɨeya bɨdiyar yaokiinaiiniya krɨmiirsi, ya tariigɨna ya kitɨbmii boɨna bɨiyana Adi Komii siya nɨmbingika ya saiir kɨrɨe haigɨnɨugika. Mɨ ta Adi Komii siir yaiya ya wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn saeya wɨ siir kwoɨn ɨiir kisɨna haigi rani. Nɨɨngaka. 21 Kara ha naɨngwowi Adi Komii siya dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ kɨmiir nwokɨ hauuwɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam. Mɨ krɨma wɨ dɨgɨ dɨgar nikɨ owɨm dimɨn taemɨnɨm siya boɨnɨm krɨma tɨram mɨ kara ha naɨngwowi Jisɨs Krais siir kɨrɨeni mɨiya siya naɨngwowa kɨma mɨriiya saiirɨn wɨ siya nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. Mɨ krɨma Jisɨs Krais siir inɨg ɨiirɨn ɨinokɨinokɨn hɨriiyar hainananae. Kaimwoka. Ɨriig.

Nɨkopkaigiyan yai aeya.

22 Tɨ kariir akamɨm, kara kɨmiirɨn mɨnam boɨnkikɨn, kɨma ta yaiya saiirɨn sɨbgu wakae ta yaiya kara kɨmiiram wɨnkiya saeya yai prɨei rani. Ta yaiya kara wɨnkiya ya kɨmiir kwoɨn ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨugika. 23 Mɨ kara ha naɨngwowi kɨma whɨekakarɨn dɨnoknɨnkɨn, krɨmiir akam kɨbiyɨn Timoti, kam biyɨeyɨm sɨma siirɨn maeyaua hɨuyokiyokaiya saiir hɨrankar nonkwo ɨuguskikɨn. Mɨ siya kariir oma tɨriirɨn nɨmbinisasauugɨswo mɨ siirɨn wɨ kara pɨ yɨkɨunaniyɨn kɨmiir ninɨ kɨgnakiyamɨn.

24 Kɨma iikamɨm kɨmiir kɨgrɨraowiyɨm mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨn ɨkɨm kɨmiir warauranɨm kɨma sɨmiir dokboɨnmamaɨr. Mɨ krɨmiir akamɨm nu Itali hɨranɨm yɨpɨkɨ Krais siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm, yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan kɨmiir mɨ okboɨnmamaɨrgikɨm.

25 Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naɨngwobumbuwa ɨni kɨmakar nwowa. Ɨriig.

Jems

1

2

3

4

5

JEMS

Ta yokwowa Jisɨs siir nomousɨmɨn Jems nɨkɨuwiyɨn siya wɨnkika siir nomiiyauwɨm Judamiyɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmiiyɨm Jisɨs siiram yɨpɨkɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiiram. Bɨiya Jems siya hɨnɨɨna bɨ naɨngwokɨn Jisɨs siya Kraiskɨn. Nɨɨngaka. Mɨ nhɨrɨm yɨm hɨnɨɨna naɨngwokɨn, siya Jisɨs siya naowa saiir mhoɨiya naɨngwo tɨbmiigikɨn Jisɨs siiramɨn. Mɨ mhoɨiya siya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm om komii Jerusalem hɨranɨm sɨmiir kɨgrɨrao. Mɨ Jems siya ta saiir wɨnkiyɨn mɨ krɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmiiya yɨ siyɨuɨn wadɨe krɨma sɨbgu owanɨn yɨo siir nɨisiimauugɨn. Ɨriig.

1

Yokwowa Jems siya wɨnkiya saeya

1 Kara Jemskɨn, yɨpɨkɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn mɨ Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais sowiir mɨi nɨɨnga prɨimɨriiyan inkamkɨn. Kara ta yokwowa iikamɨm Isrel kɨmiirɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna apiyɨm hɨnda tɨnda nwowɨm kɨmiiram wɨnkika kɨmiir nokboɨn mamaɨrgika. Ɨriig.

Dimɨnɨm yɨpɨkɨ krɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiyɨm krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam Adi Komii siiram sɨbgu wakaeyokna apam sɨma

2 Tɨ kariir nomiiyauɨm, ɨiya tɨ dimɨn biyɨeyɨm nu tɨranɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir nɨpiyaokɨii mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo karam kɨpi nwo. 3 Mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga dwo. Dimusi rani, kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwanɨm yɨm whoɨmoni rani mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm mɨ kɨma wakaeyokna apiyɨm mɨ kɨmiirɨn sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨma wɨ kɨmiir nikwowaisii rani. Mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ kɨmiir kwoɨnɨm wɨ kɨrɨe hɨriiyar nwokrɨpkai mɨ Adi Komii siirɨm wɨ hɨriiyar sɨbgu wakaeyokna apɨm. 4 Mɨ kɨma kɨmiir mhɨi kwoɨnɨm kɨpi nɨmiiyɨu, kɨmiir kwoɨnɨm tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiiram tɨ kiwaki kɨmiir whɨnkɨnsiisam mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨma wɨ siyɨuɨn iikamkɨ sɨbgu mwrɨiiyɨm wɨ siir nwokɨ owɨm. Mɨ wɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm Adi Komii siirɨm, wɨ sɨmiir nwokɨ sɨbgu wakaeyokna apɨm. Ɨriig.

Inkamɨn kwoɨn mɨiyɨkam whaowaeiyɨn siya Adi Komii siirɨm srɨi

5 Kɨmiir nhɨrɨm kɨmaka waraur nwowɨm sɨma dimɨn mɨiyɨkɨm mɨ dimɨn biyɨe ɨkɨm sɨmiir sɨbgu nɨnomoknɨnkɨn karamae nwowi, sɨma Adi Komii siirɨm srɨi mɨ siya sɨmiirɨn wɨ tɨ sɨmiir whɨndiraerari. Mɨ Adi Komii siya wa whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi sɨma tɨ dimɨn ɨmiir nɨnoknɨnkɨnamɨn. Mɨ siya hindara bɨ kɨntɨoae hauuwikɨn siir dimɨnɨm mɨ ɨiya sɨma siirɨm srɨiiyɨm dimɨn taemɨnɨm siya bɨ nɨkwao boɨnikɨn. Nɨɨngaka. 6 Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siirɨm srɨii dimɨnam sɨma hɨnɨɨna daɨngwo tɨbmii kɨɨn Adi Komii siya sɨmiirɨn wa whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi dimɨnɨn sɨma srɨiyɨn siirɨn. Mɨ sɨma naɨngwo tɨbmii karam nwowi mɨ yɨm ɨni dimɨnɨm hɨnɨnkɨ kaiyɨprɨmdɨpuwiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowa whɨi komii solwara hɨr mɨ sɨma nɨnoknɨnkɨn tani Adi Komii sɨmiirɨn wɨ dimɨnar namisi tɨri iyɨe? Wɨ tɨr tani. 7 Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨm ha kɨpi naɨngwo Adi Komii siya wɨ sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ wɨ dimɨn taemɨn sɨmiir hauuwi. Nɨɨngaka. 8 Dimusi rani, sɨmiir kwoɨnɨm pɨ naɨngwo isiiskɨm mɨ sɨma kwoɨnɨm whowɨsa nwokɨm mɨ sɨma dimɨn whɨrkɨ whɨruwam bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Iikamɨm digworaekwokɨ naokɨngugu nankaiyɨm mɨ iikam paeprikab ɨkɨm sɨmiir yaiga

9 Yɨpɨkɨ krɨmiir nomiiyauɨm sɨmaka nwowɨm iikam paeprikabɨm sɨma maɨrgɨmaɨrgar dwo. Dimusi rani, sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nanmaiwarkainaei. Mɨ sɨmiir inɨgɨm wɨ Adi Komii siya hainanprapras haigɨnɨuwi. 10 Yɨpɨkɨ krɨmiir nomiiyauɨm digworaekwokɨ naokɨngugunankaiyɨm sɨma tɨ digworaekwo ɨmiirɨm kɨpi maɨrgɨmaɨrga. Dimusi rani, mhoɨiya sɨma wɨ sɨmbi naonami, kɨpa swokiiya ɨi prɨei nwo karam nwowiya saiir hɨriinan. Mɨ tɨ sɨmiir digworaekwowɨm yɨm wɨ tɨrar niyopgrirgɨngigi. 11 Mɨ nugakɨn kɨp saeya bɨmbɨuwi bɨ nwowiyakwokika mɨ bɨe siya pɨ whwoki mɨ ta kɨp kɨbiya pa waiwɨski mɨpa houginami. Mɨ inkamɨn siir digworaekwo ɨmiiramar nanmainonkwokrɨpkaiiyɨn, yɨo tɨ siyɨu hɨriinan kaimwowɨn kɨpkɨ waiwɨsiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn mɨ siya wa naonami. Mɨ krɨma krɨmiir digworaekwo ɨmiirɨm kɨpi naɨngwokwonanaei sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam krɨmiirɨn, wadɨe krɨma sɨbgu owam. Adi Komii sasaɨrgɨn krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwanɨn. Ɨriig.

Kɨma kɨmasiyar mɨntɨraona tɨ dimɨn taemɨnɨm, kɨmiirɨn wɨ sɨm pɨ kɨnankɨuwisi

12 Mɨ yɨpɨkɨ kɨrɨe hɨriiyar nwowi, ɨiya dimɨn bibiyɨekɨ sɨmiir kɨnankɨuwi mɨ sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga dwo. Dimusi rani, dimɨn biyɨeyɨm sɨma bɨdi ikwowaisiigiyɨm. Mɨ ta hɨriinana saiirsika, Adi Komii siya sɨmiir kwoɨn ɨmiir tɨrki, sɨma siir kwoɨnan nwowam mɨ sɨma wɨ saɨka nwokɨ sɨbgu owɨm. Bɨiya Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. Yɨpɨkɨ siirɨm naɨngwokwonanaei mɨ sɨma wɨ saɨka nwoyokiyokɨikaeyami. 13 Mɨ ɨiya dimɨn whɨrkɨ inkam nwɨrni kwoɨn nɨpiyaokɨii mɨ siya dimɨn biyɨe ha tɨri mɨ siya wɨ ha kɨpi boɨn, Adi Komii siya kiyaiigɨn siir kwoɨnɨn siyɨu biyɨe tɨram. Nɨɨngaka. Adi Komii siya inkam nwɨrni kwoɨn bɨ swokɨ kiyaiigɨn dimɨn biyɨe tɨramɨn. Yɨo hɨriinanɨn Adi Komii siir kwoɨnɨn saeya bɨ kiyaiigɨn mɨ siya krɨmiirɨn wɨ dimɨn biyɨe ha tɨr tani. Nɨɨngaka. 14 Mɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm yɨpɨkɨ ɨrɨra nwonɨrakɨ naɨngwowiyɨm, sɨma kiyaii sɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn mɨ sɨma dimɨn biyɨe ha tɨri, inkamɨn dimɨnɨn wraisuam kiyauhaigɨngigiyɨn siya nakaiyam ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 15 Mɨ krɨma krɨmiir kwoɨnkɨ naɨngwowiyɨm sɨmiirarar napi nɨm wɨpi kɨgugu ɨuguskii. Mɨ krɨma dimɨn biyɨe ɨmiirarar tɨri nɨm wɨ pɨ naowi.

16 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kara kɨmiirɨn nɨksɨsae rani. Mɨ kɨma tɨri, wɨm wɨ pɨ naowi. Kɨma daɨngwo omok! 17 Dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm krɨma haiwɨniyɨm yɨm Adi Komii sasaɨr hauugikɨm. Adi Komii siyar nonkwokwokikɨm bɨe bwan mɨ nauun ɨkɨm. Mɨ yɨm tɨriigɨnɨm ɨni hindara napiyokwɨi ɨrkakɨm mɨ aknaɨn mɨnɨm, sɨmar kisɨsaena oyokiyokwɨii paiidao prɨei haruwa prɨei haruwa nwowamɨn mɨ mɨpi nɨi aeya nɨti mɨ krɨmiirɨn pɨ haɨni haiburgigi. Mɨ yɨo Adi Komiiyɨn tɨ hɨriinan tani. Nɨɨngaka. Bɨ kisɨsaenaeikɨn siya krɨmiir haiburgigamɨn. Nɨɨngaka. Siya dimɨn mɨiyɨkɨm sɨmiirarar tɨrikɨn siya dimɨn biyɨe wara bɨ tɨrikɨn. 18 Mɨ ta hɨriinan saiirsika siya wɨ siir kwoɨnkar asi naɨngwo tɨri krɨmiirɨn mɨ krɨma wɨ siir yɨnisɨmar nwowi. Dimusi rani, siir yai kɨbi kɨbiyɨm yɨpɨkɨ siya nanaaknɨnkii haigɨnɨuwɨm sɨmiirsi, tabnidnan, sɨmiir nhɨrɨm bɨiyɨn pɨ sɨma hɨgii mɨ nhɨrɨm yɨmbiya mɨ hɨgi mɨ Adi Komii siir kwoɨnɨn yɨo ɨni ɨriipɨ hɨriinanar mɨ owɨn krɨmiir iikam nhɨrɨm Adi Komii siir wakaeyokna apiyɨm yɨm ɨni hɨriirnan ywowɨm iikamɨm omom omomanɨm sɨmiir nhɨrɨm mɨ mhoɨiya nhɨrɨm yɨmbi hanɨɨngɨn mɨ wakaeyokna api siir yai ɨmiirɨn. Ɨriig.

Mɨ yaiyɨm kɨma wakaeyɨm kɨma sɨmiirɨn wakaeyokna ap

19 Tɨ nomiiyauɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm kɨma tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn dɨnomoknɨnkɨn. Mɨ iikam kɨma ɨrɨra nwonwɨra kɨmiir wɨɨnɨm amɨra dwo tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir wakaeyam mɨ ta hɨriinan saiirsika mhoɨiya kɨma boɨni mɨ kɨma wɨ ɨo nwosɨsauu rani, iikam nhɨrɨm sɨmakan mɨ sɨmiirɨn wa mɨ okwao boɨn tani. Nɨɨngaka. 20 Mɨ tɨ hɨriinan dimɨn taemɨnɨm yɨm wɨ iikam sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani, sɨma wakaeyokna apam dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm krɨma wakaeyokna apam mɨ nhɨrmi nɨisiimauuwam. 21 Mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiiyɨm yɨpɨkɨ kɨmiir tɨriyɨm dimɨn biyɨe ɨmiir wakaeyokna apam sɨmiirɨn digɨumii tɨ haimriyɨugig. Mɨ kɨma yaiya yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya kɨnɨrkaimauuwa saiirara wakaeyokna apamar daɨngwo. Mɨ tariigɨna kɨmiir kwoɨnbud ɨmiirɨn wɨ saeya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi ɨinokɨinokɨn Adi Komii saɨka nwoyokiyokɨikaeyamɨm.

22 Mɨ kɨma, kɨma kɨmar kɨpi swokɨ ɨksɨsaena hɨnɨɨnɨn Adi Komii siir yai aiirarar mɨ wakaei ya ɨni dɨgar mɨ owa. Nɨɨngaka. Kɨma hindara wakaeyokna apɨski. Mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨmiirɨn wɨ saeya nwokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 23 Iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiirara wakaeiyɨm mɨ sɨmiir wakaeyokna ap karamae nwowɨm yɨm ɨni inkamɨn yɨpɨkɨ siir aknaɨn aiir kɨgiyɨn opnaɨni hɨnɨɨn siya kɨpiiyapii nwo rani, ɨni siir hɨriinan ywowɨm. 24 Mɨ mhoɨiya siya pɨ ha namkii mɨpi kɨmɨmɨnki rani, pa swokɨ kwanaɨngwo owouugii siya panɨɨn panɨɨna kɨgɨn siya siyarɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeiyɨm mɨ sɨmiir wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm yɨm ɨni tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ siir whwonkamɨn tainakiyɨnan nwowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ sɨma wɨ sɨmiiram kiwaki rani, tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiburgigɨm mɨ siyɨu mɨiyɨkɨm sɨmiir napɨm. 25 Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai kɨbiyɨm bɨiya kamɨm sɨm wɨnkiyɨm Yokwo Komii saiir sɨmiir sɨmiira mwaɨnanaeiyɨm yɨm ɨni tɨ inkamɨn siir aknaɨna saiir saiira kaonanaeiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn mɨ tɨ yaiyɨm sɨmiirɨn wɨ sɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir haiburgigɨm. Mɨ mhoɨiya sɨma sɨmiir naɨngwowi mɨ sɨmiir naɨngwo owouu karam nwowi mɨ sɨmiirɨn hɨriinan tɨri mɨ Adi Komii siya wɨ sɨmiir nokboɨnmamaɨr haigɨnɨuwi.

26 Mɨ nwɨrkɨ ha boɨni siya Adi Komii siir siyɨu ɨiir napi mɨ yai bibiyɨe whɨekakɨm ha boɨni mɨ yɨo tɨ inkamɨn yɨo nɨksɨsaeyakɨ waiwiigɨn. Yɨo siyɨuɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram wakaeyokna apiyɨn siir kiyɨpsɨbgi haigɨnɨugɨn mɨ siya bɨ sɨbgu aɨngwo omokɨn. 27 Krɨmiir Adi Komiiyɨn siya krɨmiiramɨn mɨnam naɨngwowi krɨma wadɨe sɨbgu owɨm. Siya krɨmiirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨn, wig igabɨeyɨm mɨ yɨnisɨsɨmɨm yɨpɨkɨ ad yopii karamaeyɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ hɨkar timɨ hai mɨ yaiyɨm sɨmiirɨn siyɨu biyɨeni kɨpi nwo. Ɨriig.

2

Krɨma iikam whɨekakɨm sɨmiiramɨn hɨriinankɨnar daɨngwokwo ɨrkak

1 Tɨ kariir nomiiyauɨm, kɨma krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn kɨrɨe komiigakɨn Jisɨs Krais siirar wakaeyokna apiyokiyokɨi. Kɨma ɨkɨ siyɨupai siyɨupai nhɨrɨm sɨm nɨisiimauuwi iikam ɨmiirɨn, yɨo siyɨu mɨiyɨk rani. Tɨkɨ hɨriinan siyɨuɨn Jisɨs siya boɨnɨn yɨo siir siyɨu ɨeya rani. Nɨɨngaka. 2 Mɨ inkam nwɨso sowa nɨtswowi maeyaua Adi Komii siir inɨg hainaniya saiiram mɨ nwɨrɨn yɨuɨs mɨiyɨk iinani mɨ nwɨrɨn paeprikabgɨn yɨo yɨuɨs biyɨe iinani maeyaua kɨra nɨdwokaiya saiir hɨriirɨn 3 mɨ kɨra tɨ inkamɨn yɨpɨkɨn yɨuɨs mɨiyɨk niinaniyɨn siir boɨn wɨni kɨra ta bɨigɨbɨiyan ipiiya saiir dɨdwokai mɨ kɨra inkam paeprikabɨn yɨuɨs biyɨe niinaniyɨn siir boɨnkii, ni kɨra pɨ nu nɨɨnga dɨdwo. 4 Mɨ yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨra tɨrkiyɨn yɨo siyɨu biyɨekɨbiyɨe ɨiirar tɨrkɨn. Mɨ kɨra iikam ɨmiirɨn ɨdaɨn pɨu aiirarar kɨpi hɨd hɨnɨɨn yɨo tɨ biyɨekɨn mɨ yɨo tɨ mɨiyɨkɨn.

5 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kɨma tɨ dimɨnɨm sɨmiir wakaeki. Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨn iikamɨm yɨpɨkɨm dimɨn karamaeyɨm siir wakaeyokna apɨm, sɨma nonkwowɨm siir digworaekwowɨm. Bɨiya siya ha boɨnkɨn tɨ iikamɨm wɨ siya nanmaiwarkainaei yɨpɨkɨ siiram naɨngwokwonanaeiyɨm sɨmiirɨn wɨ siya nanmaiwarkainaei mɨ sɨma wɨ saɨka nwokɨ sɨbgu oyokiyokwɨiigiyamɨm. 6 Mɨ kɨma tɨ iikam paeprikabɨm yɨpɨkɨ digworaekwo karamaeyɨm hɨk sɨmiir hauuwi. Dimusi rani, kɨma sɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk bɨ tɨrkɨm. Mɨ kɨma iikamɨm digworaekwokakɨm sɨmiir inɨg ɨmiir dimusi hainankɨm. Yɨm sɨma kɨmiirɨn siyɨu mɨiyɨk bɨ tɨrkɨm. Nɨɨngaka. Yɨmbi siyɨu biyɨe whɨr kɨmiiram swokɨ tɨri, kɨmiir kiyopsɨbgiyɨm mɨ kɨmiirɨn pa kiyɨtnɨmnɨr hainami, maeyaua yai hɨdiya saiirɨm. 7 Wɨm kɨma Krais siir inɨg kɨbi ɨiirar nikɨ baptaiskɨm mɨ tariinanɨn ɨni tɨ iikam kaimwowɨm sɨmar swokɨ kwɨkbumbu boɨnɨn yai biyɨe Krais siir inɨg kɨbi ɨiirɨn. Mɨ yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo mɨiyɨk rani, tɨ iikamɨm digworaekwokɨ naokɨngugunankaiyɨm sɨmiir inɨg ɨmiir hainanɨm. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan dimuam tɨrkɨm, ha?

8 Mɨ kɨma yaiyɨm bɨiya Adi Komii siya wɨn boɨnkiyɨm sɨmiir wakaeyokna api mɨ kɨma iikam nhɨrɨm sɨmiiram naɨngwokwonanaei kɨmamar naɨngwokwonaeiya saiir hɨriinan mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn kɨma tɨrɨn yɨo siyɨu mɨiyɨkɨmɨiyɨk ɨeyaɨrgɨn. 9 Mɨ kɨma iikam ɨmiir nɨinɨkibɨri yapayapa nwowamɨn mɨ kɨma nhɨr ɨmiirɨm naɨngwowi mɨ nhɨrɨm kɨma sɨmiiram naɨngwo rani yɨo tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo mɨiyɨk rani. Adi Komii siir yai kɨbiya saeya hɨnɨɨna nɨisiimauuga yɨo kɨma Adi Komii siir yai ɨmiir haiprɨdkikaii. 10 Tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir siyɨu komiiyɨn siir yai kwɨrni nɨinɨkrɨpi yɨm ɨni iikamɨm yɨpɨkɨ siyɨu hoɨmgak ɨmiirar nɨinɨkrɨpɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ hɨriinan saiirsi hɨdi. 11 Bɨdi bɨdiniyarɨn Adi Komii siya hɨnɨɨna boɨnkɨn, hɨi kɨpi nanae mɨ iikam nhɨrmi kɨpi mɨ ɨsomsom aokao mɨ inkamɨn yɨpɨkɨn hɨi nanae karamae nwowɨn mɨ siya inkam nwɨrni nɨsomaowi mɨ yɨo tari Adi Komii siir yai aiir bɨ wakaeyoknakɨn mɨ yɨo ɨni iikamɨm Adi Komii siir yaimwokɨyaimwowa saiir wakaeyokna ap karamae nwowɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 12 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi kɨma dimɨn mɨiyɨkmɨiyɨk ɨmiirara boɨn mɨ dimɨn mɨiyɨkmɨiyɨk ɨmiirara timɨ tɨr. Dimusi rani, mhoɨiya Adi Komii siya kɨmiir naɨngwowarkainaei mɨ ta hɨriinan saiirsika siya krɨmiirɨn wɨ saiirsi hɨdi, yɨpɨkɨ rɨrmiiya krɨmiir nwowaigɨnɨuwɨm tɨ yaiyɨm bɨiya siya hauuwɨm iikam krɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiburgigɨm. 13 Iikamɨm yɨpɨkɨ naɨngwobumbu nhɨrmi nɨisiimauu karamae nwowɨm mɨ Adi Komii siya ɨriipɨ hɨriinan wɨ naɨngwobumbu kɨmiir mɨ ɨisiimauu rani. Nɨɨngaka. Mɨ hɨriinan saiirsika iikam nhɨrɨm sɨmiirsi daɨngwoyɨmiyok. Mɨ kɨra hɨriinan tɨri, Adi Komii siya kɨriirɨn wɨ mɨ onkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨn tani. Dimusi rani, kɨriir mɨi biyɨe ɨmiirsika. Ɨriig.

Adi Komii siirɨm daɨngwo tɨbmii mɨi mɨiyɨk mɨriiyɨm

14 Tɨ kariir nomiiyauɨm mɨ inkam nwɨrɨn siya hɨnɨɨna boɨni kara Adi Komii siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii. Tɨ dimɨnɨm siya tɨrɨm, yɨm hɨnɨɨna nɨisiimauuwi yɨm kaimwo rani. Mɨ takɨna siirɨn wɨ panɨɨna whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ tɨ dimɨnɨm siya naɨngwo tɨbmiiyɨm siirɨn wɨ whɨndirɨraerar haigɨnɨu rani mɨ Adi Komii siya wɨ siir nanmaiwarkaina rani. 15 Mɨ kɨriir isidɨn siir wig biyɨe kam biyɨe nwɨrkɨ naemɨn karamaekɨ nɨuwi mɨ kɨriiram nɨti mɨ kɨra sɨmiirɨn wɨ panɨɨna tɨri? 16 Mɨ kɨra naemɨn dimɨnɨm sɨmiirɨn wa hauuwi, iyɨe? Wɨ hauu rani. Mɨ kɨra sɨmiirɨn wɨ hɨriiyar boɨnki kɨma dam mɨ wadɨeya tinɨ owou. Mɨ kɨmiir pɨuɨm pɨ wadɨeyar nwowi mɨ kɨmiir mhɨiyɨm pa kɨnɨugi. Mɨ kɨra sɨmiir naemɨn dimɨn bɨ swokɨ hauugikɨn. Mɨ sɨma wɨ wadɨeyar nwowi? Nɨɨngakɨnɨɨngaka. Sɨma wɨ wadɨe nwo rani, sɨma wɨ hɨkar haii. 17 Siyɨuɨn krɨmiir mhɨi kwoɨnkɨ naɨngwo tɨbmiiyɨm Adi Komii siiram yɨo ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ krɨma krɨmiir kwoɨn ɨmiiramar naɨngwowi mɨ mɨi mɨiyɨk sɨbgu mɨrii karamae nwowi mɨ krɨma wɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨn tani. Nɨɨngaka.

18 Mɨ inkamɨn tɨ hɨnɨɨna boɨni, inkamɨn Adi Komii siir yai ɨmiiram arar naɨngwo tɨbmii kɨɨn ɨski mɨ mɨi kɨbi ɨmiirarar kɨpi mɨrii. Mɨ inkamɨn mɨi mɨiyɨk mɨrii mɨ siir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe nwo karamae nwowi mɨ Adi Komii siya ha boɨni sowa nwɨsaɨrarɨn inkam wadɨekɨnaɨrgo mɨ ya tariigɨna ya kaimwo rani. Mɨ an kara ha boɨni, inkam nwɨrɨn siya mɨi mɨiyɨk bɨ mɨriigɨn mɨ siya kariirɨn wɨ panɨɨna nɨisiimauuwi siya Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiikɨn, siya wɨ dɨg nwo rani. Kara siirɨn wɨ hɨnɨɨna nɨisiimauuwi, kara Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiigɨn ta mɨi mɨiyɨka kara mɨriiya saiirɨn. 19 Kɨra yɨpɨkɨn hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmiiyɨm Adi Komiiyɨn nwɨruwaɨrgɨn ɨinokɨinokɨn omwai waiyayokiyokɨiiyɨn. Kɨra wadɨeyar sɨbgu aɨngwo tɨbmiigɨn mɨ yɨo wɨ dɨg nwo rani. Yɨu biyɨeyɨm yɨm ɨna mɨ ɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii omwai waiyayokiyokɨiiyɨn nwɨruwaɨrgɨn. Mɨ sɨma nɨdidgak bɨdi ywowɨm mɨ Adi Komii siir bɨdi mɨ wakaeyokna apɨm? Nɨɨngaka. 20 Kɨma iikam habwhaowaenankɨm. Kɨmiirɨn pɨ kara nɨisiimauuwi, kɨma hɨnɨɨna boɨni kɨma Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apikɨm mɨ mɨi mɨiyɨk mɨriikɨm mɨ tɨ dimɨnɨm kɨma wakaeyokna apɨm kɨmiirɨn wɨ sɨma whɨndirɨraerar haigɨnɨu rani, Adi Komii saɨka nwowɨm ta hɨriinana saiir daɨngwoki. 21 Bɨiya Isrel Krɨmiir brougaeyɨn Ebraham siya omwaiya nikɨ waiyaɨn, siya siir yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn Aisak siirɨn ha nɨkɨunamɨn mɨ pariiparii siir nɨsom aowam Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaekiyɨm. Siya mɨi mɨiyɨk ɨmiir mɨriigɨn hɨnɨɨna nɨisiimauuwɨm siya Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ Adi Komii siya wɨ hɨnɨɨna boɨni, siya inkam mɨiyɨkɨn ha sɨbgu aɨngwo tɨbmiikɨn siiramɨn. 22 Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm? Tɨ dimɨnɨm yɨpɨkɨ siya naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma whɨndirɨraerar haigɨnɨugɨn mɨi mɨiyɨk siya mɨriiyɨm. Tɨ dimɨnɨm yɨpɨkɨ siya tɨrɨm sɨmar nɨisiimauugɨn siya Adi Komii siirɨm sɨbgu aɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. 23 Yaiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya boɨnkiyɨm bɨdi yɨmbiyamɨm, tɨ yaiyɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm tɨ inkamɨn Ebraham siya Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyɨn mɨ siya ɨna yaɨngwo tɨbmii kɨɨnɨn tɨ yai ɨmiiramɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya siirɨn dimɨn whɨrkɨn kɨmbu karam asi boɨnkɨn mɨ siya Adi Komii siirɨm sɨbgu aɨngwo tɨbmiigɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, Adi Komii siya asi boɨnkɨn Ebraham siya siir nomiiyaugɨn. 24 Adi Komii siya siirɨn dimɨn taemɨnɨm siir mhɨi kwoɨnau hɨr nwokaiyɨm sɨmiirarar bɨ kɨgɨn mɨ siirɨn ha bɨ dapkɨn siya inkam mɨiyɨkɨn. Nɨɨngaka. Siya sowiirɨn whɨsaɨrar kɨgɨn, siir naɨngwo tɨbmii aeya siir kwoɨn ɨeya mɨ mɨiya siya mɨrii aeya. Dimusi rani, ta hɨriinan saiirsi dapkɨn Adi Komii siya siirɨn, dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae.

25 Bɨiya ɨigwɨra, hɨi nanaei wiga Rehap Saeya haigiprakaika inkam nwɨso Josua siya nɨkropkiyo kanau kaonakiyam mɨ sowiirɨn saeyar sɨbgu kɨgrɨrao mɨ saeya sowiirɨn yaeya siyɨu whɨra yɨkropki. Mɨ saeya dimɨn mɨiyɨk ɨmiirar tɨrka mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya saiirɨn wig mɨiyɨk asi dapka mɨ saeya siirar sɨbgu wakaeyokna apka. 26 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, inkamɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨn mɨ mɨi mɨiyɨk bɨ mɨriigɨn, tɨ dimɨnɨm siya naɨngwo tɨbmiiyɨm ɨni nɨɨngaka ywowɨm, ɨni inkamɨn naonamɨn siir hɨriinan ywowɨn mɨ siir naeyɨuɨn siir pɨuɨs biyɨe aiir bɨdi haiburgigɨn. Mɨ ta siir pɨuɨs nɨɨnga ɨni sasa hɨrar wokɨnaɨnmɨmɨkiya. Ɨriig.

3

Dimɨn taemɨnɨm iikam krɨma tɨriiyɨm krɨma sɨbgu mɨntɨrao.

1 Tɨ kariir nomiiyauɨm, kɨma wɨ whɨekakar nwo rani, Adi Komii siir yai aiir nowomwarkaiyɨuwamɨm. Dimusi rani, kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm mhoɨiya Adi Komii siya krɨmiirɨn wa hɨdi iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai ɨmiir nanaaknɨnki haigɨnɨuwɨm, siya krɨmiirɨn wɨ yapayapa hɨdi. Mɨ tɨ iikam nɨɨngam siya sɨmiir hɨdi mɨ wɨ kɨimiiwao kɨntani. 2 Mɨ krɨma whɨekakarɨn dimɨn bibiyɨe bɨdiyar tɨrɨm, dimɨn taemɨn krɨma tɨram naɨngwo karam nwowɨm sɨmiirɨn. Inkam nwɨrkɨ yɨpɨkɨ yai bibiyɨe boɨn karamae nwowi siyaɨrgɨn inkam mɨiyɨkɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨn mɨ siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn siya siir kwoɨn ɨeya sɨbgu owam. 3 Mɨ iikam krɨma uridɨn pɨ hos siir yai ɨiir nomboruwi mɨ siirɨn pa kiyɨrɨrɨu dirɨraerari dimɨn taemɨnɨm krɨma dirɨraerarɨm tɨrɨm sɨmiirɨn. Mɨ krɨma uridɨn mɨrmii kwɨra kiyɨkpɨtkii mɨ hosɨn pɨ warar mɨ ɨnkɨn apɨriyɨugi. 4 Mɨ krɨma siyaii komii komiiyɨm whɨi komii solwara hɨr nakiiyɨm sɨmiir daɨngwoki. Tɨ siyaiiyɨm sɨma prasae prasae rani mɨ sɨmiirɨn pɨ opudga mɨ hughainami mɨ inkamɨn ta siyaii aiir nɨndaokiyɨm pɨ tɨ idisɨm ɨiirar nonkwo wrɨeki mɨ ta siyaiiya pɨ tɨ inkamɨn siya namam naɨngwowa maeyaua pɨ hɨriiyar nami, paeyɨn yab nakiiniiyɨn inkamaka nakiikɨndimdiyɨumainiiyɨn siir hɨriinan ywowɨn, tɨ inkamɨn hɨnda nakiiyam yaɨngwo mɨ tɨ paeyɨn pɨ hɨriiyar mɨ akiiyami. 5 Mɨ kwɨriyaeya ya ɨriipɨ hɨriinan, ɨni uridsɨmɨn hosni nomboruɨn mɨ idisɨmɨn siyaii aiir nɨndaowi ɨkɨn, ɨni sowiir hɨriinan ywowa. Mɨ kwɨriyaeya ya dimɨn komii rani, ya ɨni yainau nwokaiya dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm pɨ saeya mɨ kɨnkikinaei mɨ pɨu ɨrkaka saiirɨn pɨ saeya mɨ kɨgrɨraowi. Mɨ ta hɨriinana saiir daɨngwoki. Parid sɨmɨn pɨ siyar nɨugɨnkikinaei mɨ niimau mɨe komiikɨ wɨndi pɨ siyar nɨuginɨs ɨuguskii. 6 Mɨ kwɨriyaeya ya mɨiyɨk rani, ya ɨni paenan ywowa. Mɨ ya ɨni krɨmiir mwo bopwo nwokaiya ɨni saeyar ywo ɨskiya mɨ dimɨn taemɨn bibiyɨeyɨm nu tɨranɨm pɨ sɨmiirar wakaeyokna dirɨraerari. Mɨ saeya ɨni paeya digworaekwo whɨekakɨm sɨm nɨugisɨniya saiir hɨriinan ywowa; mɨ kwɨriyae saeya pɨ Setan siir siyɨu bibiyɨeyɨm sɨmiirar mɨ wakaeyokna dirɨraerari mɨ digworaekwo whɨekak ɨkɨm mɨ iikam ɨma krɨmiirɨn wɨ saeya nonkwobumbu nɨnkɨn haigɨnɨuwi. 7 Mɨ niimauan wraisuɨm mɨ ɨpiyɨn ɨkɨm mɨ wraisupai wraisupaiyɨm opnau nwomai ɨkɨm yɨmbi inkamɨn sɨmiir nonkwo ɨmiiyaeiyɨn pɨ siir yai aiirar mɨ wakaeyoknaei mɨ tɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm sɨmiir kouɨn ɨni inkam ɨeya ywo ɨskiyɨn. 8 Mɨ dimɨnɨn whɨrkɨ whɨruakɨn inkamkɨ kɨgrɨrao karamae nwowiyɨn, ya yai biyɨe sasaɨrga. Siya saiir kɨntɨmdɨnuwɨm wɨ dɨg nwo rani. Nɨɨngakɨnɨɨngaka. Mɨ saeya ya saiir kwoɨnaɨrga naɨngwo prɨiboɨnɨnɨsami. Mɨ ya ɨni mɨpug biyɨeyɨn iikam piyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 9 Mɨ iikam krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn pɨ ta kwɨriyae aeyar mɨ hainani mɨ yai bibiyɨe iikam nhɨrmi pɨ saeya swokɨ boɨni, yɨpɨkɨ krɨmiirɨn bɨiya Adi Komii siyar nonkwokwokiyɨm siir kwoɨnkar. 10 Kwɨriyaeya kwɨruwaɨrga, iikam krɨma boɨniya yai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm mɨ yai bibiyɨe. Mɨ tɨ kariir nomiiyauɨm, tɨ dimɨn taemɨn bibiyɨeyɨm krɨma tɨriyɨm mɨ yɨm wɨ kɨpi swokɨ tɨrmɨmɨn. 11 Mɨ op biyɨeya kausrɨriya mɨ op mɨiyɨk aka sowa ɨe whɨruwankɨ nɨti mɨ sowa wɨ panɨɨn panɨɨna nwowi, ha? Mɨ sowa wɨ ɨe whɨruwankɨ sowkɨ ɨt rani. Nɨɨngaka. 12 Mɨ am saeya tabnid bɨ budika mɨ tab siya ɨriipɨ hɨriinan am bɨ mɨ budikɨn. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan op mɨiyɨka ɨeyɨn op biyɨeya kwoɨn kausrɨriya saeya nwomaiiyɨn siir hɨrankɨ bɨ swokɨ ɨmbinika. Mɨ nɨm krɨma iikamɨm ɨriipɨ hɨriinan, yai bibiyɨe mɨ yai mɨiyɨk mɨiyɨk ɨkɨm yɨm wɨ yai kwɨruwa wɨ saiir hɨrɨrankɨ nɨtswo rani. Ɨriig.

Nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨka Adi Komii siya hauugika

13 Mɨ iikam kɨmiir inkam nwɨrɨn siya bɨiyɨn wɨ siyɨu biyɨe mɨ siyɨu mɨiyɨk sowiirar tɨ ɨnoknɨnkɨn, ha? Mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ tɨ hɨriinan inkamɨn siya nɨisiimauuwi krɨmiirɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir siyɨumwokɨsiyɨumwowɨn siya tɨram naɨngwokwowɨm mɨ siya wɨ higak nwo rani mɨ yɨ siya hɨriinankɨ nɨuwi, siya siyɨuɨn iikam nhɨrmiyam naɨngwokwonanaeiyɨn mɨ ha naɨngwo tɨbmii apiyɨn Adi Komii siiram siir dapɨski. 14 Mɨ kɨra kwoɨn bibiyɨe naɨngwowi mɨ ɨo whwonkam iikam nhɨrmi nanaowi mɨ kɨra ha naɨngwowi iikam nhɨrɨm sɨmiir whwonkam ɨda inkam mɨiyɨkɨn ɨni karar ywowɨn mɨ mhoɨiya kɨra ha kɨpi naɨngwo kɨraɨrgɨn inkam mɨiyɨkɨn mɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm kɨrar sɨbgu ɨnomoknɨnkɨn ɨski. Mɨ kɨra hɨriinan kwoɨn ɨiir naɨngwowi mɨ kɨra pɨ nɨksɨsae mɨ Adi Komii siir yai kɨbi kɨbi ɨmaka nantamyɨriyɨri. 15 Mɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm yɨm Adi Komii siir hɨran tani, yɨm inkamɨm nu tɨranɨm sɨmiiraɨrgɨm, bɨigɨbɨiyɨn sɨmiirɨn yɨo Setan siya kɨnkikinakɨn mɨ iikamɨm nu tɨranɨm sɨma ɨni sɨmiirar kɨgna dirɨraerarɨm. 16 Mɨ kɨma kwoɨn bibiyɨe naɨngwowi mɨ ɨo whwonkam nanaowi iikam nhɨrmi mɨ kɨma mɨnam warar naɨngwowi, iikamɨm sɨmiir bopwoniya kou kɨmar ywowɨm mɨ kɨma, kɨma kɨmar nɨnii nansaonaei mɨ kɨma wɨ dimɨn bibiyɨe whɨekakɨm sɨmiirar tɨri. 17 Mɨ iikamɨm sɨma kwoɨn mɨiyɨkɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya hauugiyɨn siirar wakaeyokna api mɨ sɨma bɨiyɨn wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar tɨri, ɨe mɨiyɨkɨn sɨnwhrɨe karamaeyɨn siir hɨriinan. Mɨ sɨma bɨigɨbɨiyɨn wɨ tɨkɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm sɨmaka tɨri: Mɨ sɨma wɨ ɨrɨpa nongwomamaɨr aei mɨ sɨma wɨ ɨrni nwɨrni yaiyar wakaeyoknaei mɨ sɨmiir kwoɨnɨm wa kisɨna haigi mɨ sɨma iikam nhɨrmisi wa naɨngwobumbuwi mɨ wɨ sɨmiirar mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ wɨ dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirara tɨri. Mɨ sɨma iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiirɨn wɨ hɨriinan siyaɨu mɨiyɨkɨnar tɨrswowi mɨ sɨma wɨ iikamɨm yaibwowai nwowiyɨm sɨmiir hɨriinan nwo rani. 18 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ɨrni nwɨrni whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ sɨma ɨrɨpa nongwomamaɨr aei mɨ yɨm ɨni iikamɨm yɨpɨkɨ paenid nɨnkɨniyɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Tɨkɨnɨm yɨpɨkɨ tɨ hɨriinan siyɨu ɨiir tɨrɨm yɨm iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyai siyɨu mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiir napam mɨ yɨm sɨma ɨni paenidɨm nɨkii whakiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Ɨriig.

4

Iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nuan dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir wakaeyokna apɨm yɨm Adi Komii siir sau omomkɨm

1 Pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨn bibiyɨe ɨkɨm iikam kɨmiir hopswoswowiyɨm yaii kɨma kɨma nɨniiyam? Kɨmiir kwoɨn ɨmar naɨngwokiiyɨm mɨpa tɨri dimɨnɨn kwoɨn ɨeya naɨngwowɨn mɨ kɨma kɨma yaiimɨnɨm pa nɨnii. 2 Tɨ dimɨnɨm kɨra haiyɨm naɨngwowɨn mɨ kɨra sɨmiirɨn pɨ hai karamae ywo mɨ kɨriir kwoɨnɨn inkam nɨsom aowam pa naɨngwowi sɨmiir haiyɨm. Mɨ kɨriir kwoɨnɨn dimɨnɨn kɨra hai karamae nwowɨn pɨ siirɨmar naɨngwokwonanaei mɨ kɨra yai pa nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨnɨnaei mɨ yaii pa nɨnii. Kɨra wɨ tɨ dimɨn ɨmiir hai rani. Dimusi rani, kɨra Adi Komii siir bɨ srɨigɨn tɨ dimɨn ɨmiirɨmɨn. 3 Mɨ mhoɨiya ɨiya kɨra Adi Komii siirɨm srɨii dimɨnɨm mɨ kɨra sɨmiir bɨ haigɨn. Dimusi rani, kɨriir kwoɨnɨn mɨiyɨk rani mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨriir kwoɨnɨn dimɨn haiyaramar naɨngwowi mɨ kɨra kɨriir kwoɨn biyɨe wakaeyokna apɨm mɨ dimɨn biyɨe ɨmiirar nwokɨ tɨrɨm. 4 Kɨma yɨpɨkɨ iikam biyɨeyɨm digɨumii Adi Komii siir haimriiyɨugigɨm. Takana ya ɨni wiga saiir kam ɨiir haiburgika mɨ kam nwɨram nama ɨni saiir hɨriinan ywowa. Kɨma ɨni dimɨn biyɨeyɨm nuanɨm sɨmiiram yaɨngwokwonanaeyɨm. Mɨ tɨ hɨriinana kɨma ɨni Adi Komii siir sau omomnan ywowɨm. Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm? Yɨpɨkɨ iikamkɨm nuan dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨm naɨngwowɨm, yɨm ɨni Adi Komii siir sau omomnan ywowɨm. 5 Kɨma hɨnɨɨna naɨngwowi ta Adi Komii siir yaiya bɨiya kam nhɨrɨm sɨma wɨnkiya yokwoni saeya whɨsariiya prɨiboɨni, ha? Sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, tɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn tɨ krɨmiir tɨr nwokaiyɨn siya krɨmiiramɨn mɨnam naɨngwowi, krɨma siir siyɨu ɨiirarar napɨm. 6 Mɨ krɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi tɨ dimɨn taemɨn biyɨeyɨm sɨmiirsi sɨmiir nikwowaisiiyɨm. Mɨ tɨ yaiyɨm Yokwo saiir tɨr nwokaiyɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, Adi Komii siya wɨ digɨumii iikamɨm inɨg komiikakɨm iikam nhɨrmi haiburɨm wɨ sɨmiir haimriiyɨuwi. Mɨ siya iikamɨm yɨpɨkɨ ha naɨngwowiyɨm sɨma inɨg karamaekɨm mɨ sɨmam naɨngwona karam nwowiyɨm mɨ ha boɨniyɨm Adi Komii sasaɨrgɨn inɨg komiigakɨn siya sɨmiir whɨndirɨraerarikɨn. 7 Mɨ kɨma iikamɨm kɨmama kɨpi naɨngwona mɨ yɨo hanɨɨngɨ nɨuwi kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirara wakaeyokna ap ɨski. Mɨ ɨiya Setan siya kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaii mɨ kɨma wa sɨbgu okworɨnuwi mɨ kɨma digɨumii wɨ siyɨu biyɨe ɨmiir haimriiyɨuwi mɨ ta hɨriinan saiirsika, Setan siya kɨmiirɨn wa haiburgigi mɨ wa nami. 8 Kɨma Adi Komii siir wakaeyokna apamar daɨngwo ɨski mɨ siya wɨ kɨmiir kingiina nwowi mɨ kɨmiirɨn wɨ siya kɨgrɨraowi. Kɨma yɨpɨkɨ iikam biyɨeyɨm yai ara nhɨnkɨniyɨm kɨmiir siyɨu biyɨeyɨm digɨumii sɨmiir haimriiyɨugig bɨiya kɨma tɨrɨm! Kwoɨn biyɨe kɨma naɨngwowɨm sɨmiir haiburgig! Kɨma dimɨn biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsi daɨngwoyɨmiyok mɨ kɨmiir kwoɨnɨm rɨrmiiya dwo, iikamɨm sɨmiir ɨɨnaɨm hɨisokiyɨm mɨ wadɨe ha nwokiyɨm sɨmiir hɨriinan. 9 Kɨma iikamɨm wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo rani, ɨiya kɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiiram naɨngwowi mɨ kɨma kɨmiir maɨrgɨmaɨrga wɨ saiir haiburgigi mɨ kɨma wa noui. Kɨma wa haigɨngigi kɨmiir kwoɨnɨm digɨumii, ɨiya kɨma wadɨe nwowa mɨ biyɨe nwo aka. 10 Kɨma iikamɨm tɨ ɨdid mɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsi daɨngwoyɨmiyok Adi Komii siir whwonkam ɨda mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ wadɨe nwowi mɨ kɨmiir inɨgɨn wɨ siyar hainani. Ɨriig.

Kɨma kɨmiir nomiiyau ɨmiir kɨpi hɨd

11 Tɨ kariir nomiiyauɨm, kɨma ɨrni nwɨrni kɨpi hɨd mɨ nɨksɨsae yai kɨpi boɨn. Nɨɨngaka. Yɨpɨkɨ iikamkɨm siir nomiiyau ɨmiir hɨdi mɨ siir nokwao boɨni, yɨo Adi Komii siir siyɨu komii siir yai ɨmiir haimriiyɨugɨm. Tɨ dimɨnɨm yɨpɨkɨ siya tɨrɨm yɨm ɨni siya boɨnan ywowɨm, siir yaiyɨm ɨni kougɨkou mɨ ɨni wadɨe ywowɨm. Mɨ ɨni Adi Komii siir ɨgsop aiir yokwokairina. Mɨ kɨma hɨriinan tɨri kɨma Adi Komii siir siyɨu komii siir yai ɨmiir bɨ wakaeyokna apikɨm. Mɨ kɨma pɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨmiir yaiyɨm ɨni Adi Komii siir yai ɨmiir haiburɨm. 12 Adi Komii sasar wɨnkɨn tɨ siir siyɨu komiini yaiyɨm Yokwo Komii saiirɨn. Adi Komii sasar hɨd iikamɨm mɨ wɨ siyar whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi krɨmiirɨn o wɨ siyar tɨowi krɨmiirɨn mɨ siyar mɨ tɨrki krɨma naowamɨn. Kɨra ha naɨngwokwowi kɨra adi komiigɨn mɨ ta hɨriinan saiirsi hɨdi kɨriir nomiiyau ɨmiirɨn, aniya? Kɨra ɨni paeprikab inkam ywowɨn. Ɨriig.

Kɨma dimɨnɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm kɨma tɨram sɨmiirɨm daɨngwo

13 Ta yaiya kara boɨnkiya saiir wakaeki, kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ hɨnɨɨna boɨnɨm, panao mɨ waka, kɨra pɨ hɨnda nami mɨ bɨewi pɨ whɨra ninɨ owouwi, kɨriir digworaekwo whɨekakɨm inkam nhɨrkɨm saɨnɨm mɨ kɨra pɨ umɨr sɨmiirsi haiiyɨm, yɨo mɨiyɨk rani, kɨra hɨriinan yai boɨni. 14 Kɨra nɨnoknɨnkɨn tani dimu dimɨnkɨn mhoɨiya nɨmbiyami, kɨra wɨ omwaiya waiyaei iyɨe wɨ omwai waiya rani? Kɨra nɨnoknɨnkɨn tani. Krɨma iikamɨm ɨni paowiinan ywowɨm saeya ha hiigiya mɨpa swokɨ whaowaeki saeya ɨi prɨei bɨ hiiga mɨ nɨm krɨma ɨni hɨriinan ywowɨm. 15 Kɨma hɨnɨɨna kɨpi boɨn mɨ yɨo hɨnɨɨngɨn kɨma hɨnɨɨna tɨ boɨn Adi Komii siya hɨnɨɨna naɨngwowi krɨma omwai waiyaɨm, krɨma tɨ dimɨnɨn siir tɨ tɨr iyɨe ɨ dimɨnɨn si tɨ tɨr. 16 Kɨma tɨ iikamɨm tariinanɨn hɨriinan boɨn tani mɨ kɨma kamɨm inɨg komiigakɨm sɨmiir hɨriinan dirɨraerari mɨ kɨma wa boɨni, krɨma mɨiyɨm krɨmiir kɨrɨeni mɨrii wɨ dɨgar nwowi. Tɨ siyɨuɨn kɨmamar naɨngwonaeiyɨm hɨnɨɨn, kɨma iikam inɨgakɨm yɨo tɨ hɨriinanɨn siyɨu mɨiyɨk rani. 17 Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika iikamɨm yɨpɨkɨ hɨnɨɨna nɨnoknɨnkɨnɨm pɨkɨ hɨnɨɨn dimɨnkɨn mɨiyɨkɨn mɨ sɨma siir tɨr karamae nwowi mɨ sɨma dimɨn biyɨe tɨrkɨm. Ɨriig.

5

Iikamɨm umɨrkɨ naokɨngugunankaiyɨm sɨmiir yaiga

1 Mɨ kɨma iikamɨm umɨrkɨ naokɨngugunankaiyɨm ɨiya maɨrgɨmaɨrga kɨma nwowana prɨei nwo rani. Mɨ saiir mhoɨiyarɨn hɨk komii komiiyɨm wɨ kɨmiir nanɨnkɨnɨuni mɨ kɨma wɨ nɨnounɨnki prasae kɨn tani. 2 Mɨ kɨmiir digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ biyɨe namwoɨuwi. Mɨ kɨmiir yɨuɨs mɨiyɨk mɨiyɨkɨm yɨm wɨ kɨkom mɨnkɨ topkrɨmkrɨpi mɨ wɨ mɨiyɨk namwo ɨuu rani. 3 Mɨ kɨmiir gol, silva, umɨr, mɨnɨm yɨm wɨ aiigak nwokiyami. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma kɨmiir umɨr aiigakɨm sɨmiir kɨgi mɨ sɨma wɨ ha boɨni, sɨma umɨr hɨrii hɨrii dimusi haɨngiriyɨu haigimɨmɨrkɨm, ha? Mɨ sɨma siyɨu biyɨe tɨrkɨm. Mɨ ɨiya sɨma hɨriinan boɨni mɨ kɨra wɨ kɨriir umɨr ɨmiirsi nɨdidi. Mɨ ɨiya dɨgiyana Jisɨs siya nɨti ni wɨ paesi kɨra nɨdidiya wɨ saiir hɨriinan nɨdidi. Mɨ tɨ hɨriinan digworaekwowɨm yɨm mɨiyak rani. 4 Mɨ bɨiya kɨra iikamɨm kɨriir numɨr aiir mɨriiyɨm, kɨra sɨmiir umɨrɨm haɨmiiyarar hauugɨn. Mɨ kɨra tɨ sɨmiir umɨrɨm hɨriiyar bɨri hauu swokikɨn mɨ haɨmiiyɨn ɨni kɨrar tauae hai naowidɨm mɨ Adi Komii siya bɨdiyar kɨgiyɨn umɨr haɨmiiyɨn kɨra tauae hainaowid ɨiirɨn. Mɨ Adi Komii siya bɨdi wakaekiyɨn kɨriir mɨiyan kamɨm sɨma boɨnɨm, kɨra sɨmiir umɨrɨm bɨri hauu dɨgɨm. Mɨ Adi Komii siya kɨrɨe komiigɨ komiigakɨn. Mɨ kɨra siirsi nɨdid rani, aniya? 5 Mɨ tariinanɨn kɨra ɨni wadɨeyar nwowɨn mɨ nae mɨiyɨk mɨiyɨkɨm ɨni sɨmiirar naeyɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨriir kwoɨnkɨ naɨngwowiyɨm mɨ kɨra pɨ sɨmiirar dirɨraerari. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨra tɨrɨm, yɨm ɨni naeyɨm hu kɨra nɨmiiyaenanaeiyɨm mɨ ɨiya sɨmiir nɨsomsom aokaowi mɨ ha nadɨgɨuwi mɨ ɨni saiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan ɨiya saeya nɨti, saeya wa nɨti. Mɨ ɨiya dimɨn whɨrkɨ kɨriir natɨoni mɨ kɨra wa naowi. Dimusi rani, siyɨu bibiyɨeyɨm kɨra tɨrɨm sɨmiirsika. 6 Mɨ kɨra iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir boɨnwokiyopnatkaigikɨm mɨ sɨmiirɨn ɨna yɨsomsom aokaokiyɨm. Sɨma kɨriir nikwowaisiiyɨm dɨg bɨ nwokɨn mɨ kɨra sɨmiirɨn ɨni hindara yɨsomaoki ɨskiyɨn. Ɨriig.

Sɨbgu dokworɨnu ɨiya kɨra Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs siiram nwokwokɨniyɨm

7 Tɨ kariir nomiiyauɨm, kɨma sɨbgu okworɨnu dimɨn biyɨekɨ kɨmiir nɨmbini mɨ ha kɨnankɨuwi, ɨiya kɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siiram nwokwokɨniyɨm siya nɨtam. Mɨ kɨma tɨ dimɨnɨm sɨmiir daɨngwoki. Mɨ inkam nwɨrɨn numɨr nɨnkɨniyɨn mɨ siya pɨ siir sasae ɨmiiramar kɨgrɨraowi, sɨma wai nwokiyam. Mɨ siya pa nikɨ okaigi siir sasaeyɨm bɨe naokɨ nɨtkiigiyɨm mɨ siya pa kɨgi siir sasaeyɨm ɨni mwrɨigiyɨm. 8 Mɨ kɨma iikamɨm tɨ ɨriipa hɨriinan siyɨuɨn siirar timɨ okaigi Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siiramɨn. Mɨ ta kɨra nwokaigiya kɨriir kwoɨnɨn kɨrɨe dwo. Mɨ ɨiya krɨmiir Bɨiyan Inkam komiiyɨn siya nɨtana prɨei nwo rani. 9 Mɨ tɨ kariir nomiiyauɨm, kɨma, kɨma kɨmarɨn kɨpi nɨnii nansao. Mɨ kɨma hɨriinan tɨri mɨ Adi Komii siya wɨ boriisopi. Mɨ siir ɨiya siya nɨtana ɨni kingiinar nwowa siya wa swokɨ ɨti. Siya yɨpɨkɨ inkam nwɨrɨn anao nokwo kaigakaniyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 10 Mɨ tɨ kariir nomiiyauɨm kɨma Adi Komii siir yaiya yɨpɨkɨ bɨiya profet kamɨm sɨma boɨnmɨmauuɨm saiir tɨ swokɨ aɨngwoki. Kam bibiyɨeyɨm sɨma dimɨn bibiyɨe sɨmiir tɨrhaigɨnɨuwi mɨ sɨma pɨ sɨmiir swokɨ ikwowaisii rani. Nɨɨngaka. Sɨma pɨ kɨrɨe hɨriiyar nwokrɨpkai mɨ sɨma sɨmiiramɨn pa kiwawɨni sɨmiir tɨrbumbuwamɨn. Mɨ krɨma tɨ hɨriinan siyɨuɨn sɨma tɨrɨn siirar swokɨ kɨgna ap. 11 Mɨ krɨma sɨmiirɨn hɨnɨɨna asi boɨni, sɨma inkam mɨiyɨkɨm. Dimusi rani, sɨma kɨrɨeya nwokɨm mɨ hɨriiyar nokworɨnukrɨpkaigɨn. Mɨ kɨma inkamɨn Job nɨkɨuwiyɨn siir bɨd yɨnoknɨnkɨnɨm siya kɨrɨe hɨriiyar mɨ oyokiyokɨigɨn Adi Komii siir siyɨu ɨiir wakaeyokna apam, ɨiya dimɨn bibiyɨeyɨm siir kɨnankɨuɨm mɨ siirɨn Adi Komii siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn. Dimusi rani, Adi Komii siya iikam krɨmiirsi naɨngwokwonanaeikɨn. Mɨ siya krɨmiirsiyɨn nhami nhami bɨ naɨngwoyɨmiyokɨn mɨ siya siir naɨngwobumbuwa krɨmiir asi nɨisiimauugɨn.

12 Tɨ kariir nomiiyauɨm, tɨo siyaɨrgɨn dimɨn komiiyɨn mɨ kara siirɨn kɨmiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnmauugi, ɨiya kɨma dimɨn taemɨn tɨriyɨm iikamɨm sɨmakan mɨ kɨma ha kɨpi boɨn. Kariir adɨn siir inɨgɨn kɨra ha boɨni, ɨhɨ, kara tɨ dimɨn ɨiirɨn wa tɨri. Yɨo dɨgargɨn. Mɨ kɨra ha mɨ boɨni, Nɨɨngaka. Kara pɨ boriisopi mɨ yɨo ɨriipɨ hɨriinan ɨni dɨgar mɨ owɨn. Mɨ dimɨn nhɨrɨm kɨma whɨsarii kɨpi mɨ boɨn mɨ kɨma wɨ Adi Komii siir kwoɨn ɨiir hopswoswowi siya ɨo kɨma nwowamɨn. Ɨriig.

13 Yɨpɨkɨ kɨmiir inkam nwɨrɨn waraur nwowɨn siya hɨk hɨka hainanaei mɨ siya Adi Komii siirɨm srɨi dimɨn ɨmiirsi. Mɨ yɨpɨkɨ kɨmiir nwɨrɨn siya maɨrgɨmaɨrga nwowi mɨ siya mwai ha wao mɨ Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainan tɨ dimɨn ɨmiirsiyɨn. 14 Mɨ yɨpɨkɨ iikamɨm kɨmiir nwɨrɨn siya maka nii, kɨma kamɨm Adi Komii siir dimɨnɨm sɨmiir bɨi nwowiyɨm sɨmiirɨm dɨkɨugi mɨ sɨma wa nɨti mɨ Adi Komii siirɨmɨn nhwo pa kwɨsboɨni, tɨ inkamɨn siirɨm. Mɨ sɨma waɨm wa naokɨnki siir ɨdwo, Bɨiyan Inkam Komii siir inɨg ɨiir. 15 Mɨ sɨma Adi Komii siirɨm kwɨsboɨni mɨ ha naɨngwo tɨbmii kɨɨni siya tɨ inkamɨn siirɨn ha whɨndirɨraerari mɨ Bɨiyan Inkam Komii siya kɨriirɨn wa mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ kɨriirɨn wɨ wadɨeyar nwowaigɨnɨuwi. Kɨma dimɨn biyɨe tɨri mɨ Adi Komii siya kɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirɨn wa haiyoprimdiyɨumiigi mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm wa namki. 16 Dimusi rani, tɨ dimɨn biyɨe ɨmiirsika. Iikam kɨma ɨrni nwɨrni dɨnboɨnmamauu dimɨn biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm mɨ Adi Komii siirɨm kwɨsboɨni ɨrni nwɨrniyɨm siya wa whɨndirɨraeri mɨ kɨmiirɨn wɨ wadɨeya nwowaigɨnɨuwi. Iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna apɨm mɨ Adi Komii siya wa wakaei dimɨnɨm sɨma kwɨsboɨni. Mɨ siya wa whɨndirɨraeri tɨ dimɨnɨn sɨma kwɨsboɨnɨm. 17 Ilaija yɨpɨkɨ bɨiya nwowɨn, siya inkamkɨn iikam krɨmiir hɨriinanaɨrgɨn. Mɨ siya Adi Komii siirɨm kwɨsboɨnanaekɨn naokɨ kɨpi kɨn. Mɨ bɨewi waiyaeyɨm whwoɨm mɨ bwanɨm ɨriiyar whɨr naokɨ kɨn karamae nwowɨm. 18 Mhoɨiya siya Adi Komii siirɨm swokɨ kwɨsboɨnkiyɨn mɨ naowɨn ɨna swokɨ kɨnɨn. Mɨ naowɨn ha kɨnɨn mɨ sasaeyɨm ɨna iigiyɨm. Mɨ hɨriinan saiirsika krɨma Adi Komii siirɨm srɨinanae mɨ siya krɨmiirɨn wa wakaei mɨ wa mɨ whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi. Ɨriig.

19 Tɨ kariir nomiiyauɨm, tɨ iikamɨm kɨmiir nwɨrɨn siya Adi Komii siir yai kɨbi aiir haiburgigi mɨ siirɨn inkam nwɨrkɨ swokɨ kiyainami Adi Komii siir wakaeyokna apɨm, 20 siya ta saiir dɨnoknɨnkɨn, yɨpɨkɨ inkamkɨn tɨ inkamɨn siir swokɨ kiyainamɨn, yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir haiburgigɨn mɨ siir Yai Wɨn Kɨbi aiirɨm naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨn, siya siir kwoɨnbud ɨiirar whɨndirɨraerarnakɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika, siya wɨ paeni omɨn siir nam tani. Mɨ siya tɨrkikɨn Adi Komii siirɨn tɨ inkamɨn siir dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm bɨiya siya tɨrɨm. Ɨriig.

1 Pita

1

2

3

4

5

1 PITA

Pita yɨo Jisɨs siir kɨgna mɨriiyan inkam nwɨrkɨn. Mɨ ta yokwowa siya wɨnkika iikamɨm Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ siir yai aiiram wakaeyokna apiyɨm sɨmiiram. Pita siya mɨnam wɨnkikɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨnsiis haigɨnɨuwam, dimusi rani iikamɨm naɨngwo tɨbmii karamae nwowiyɨm sɨmiirɨn hɨk sɨma hauugɨm. Pita siya pɨ boriisopi sɨma sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmiiya saiir haiburgigɨm siya ha naɨngwowi saeya hɨriiyar dwokrɨpkai mɨ hɨk hɨriiyar hai. Ɨriig.

1

Bɨigɨbɨiyan yokwowa Pita siya wɨnki aeya

1 Kara Pitakɨn, kara Jisɨs Krais siir aposel inkamkɨn mɨ ta yokwowa kara wɨnkika iikamɨm naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm kɨmiiram yɨpɨkɨ bɨiya, bɨiyan iikamɨm sɨm nhɨnɨkrɨropkiyɨm kɨmiir nu maeyau waraurankɨn mɨ kɨma ha namɨm mɨ kɨma kɨmɨdiniya tɨ omɨm sɨm inɨ owou, Pontas, Galesia, Kapadosia, Esia mɨ Bitinia. Wɨm kɨma ɨni inkamɨm yɨpɨkɨ hindara ninɨ boɨnakiiyɨm ɨkɨ om nhɨrɨm sɨm mɨ ha swokɨ amiyɨm sɨmiir oma hɨriir ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwoɨn, wɨm kɨma tɨ om ɨiirɨn wɨ ɨi prɨei nwo rani mɨ mhoɨiya kɨma wɨ kɨmiir omkɨomɨn Adi Komii siya nwowɨn wɨ siir nwowi. 2 Kɨmiirɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya bɨdi yɨmbingiyɨm siir iikam nwowɨm. Dimusi rani, bɨiya siya bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn mɨ siya hɨriinan bɨdiyar mɨ aɨngwowɨn kɨmiir kwoɨnɨm wɨ rɨrmiiya siya nwowaigɨnɨuwi opa dimɨn taemɨn hinda kɨgɨguskiya saiir hɨriinan. Siya tɨ hɨriinanɨn siir naeyɨuni tɨrkɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ Jisɨs Krais siir yai ɨmiir nwokɨ wakaeyokna apɨm mɨ siir nhɨeya kɨmiirɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae saeya nwoka. Kara ha naɨngwowi Adi Komii siir naɨngwobumbuwa wɨ kɨmakar nwowi mɨ kɨma wɨ ɨrɨpar nongwomamaɨr aei. Kara ha naɨngwowi siya tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirɨn wa tɨri kɨmiirɨn mɨ sɨmiirɨn wɨ ɨdwo ɨdwowar nɨtkɨn iinaiinami. Ɨriig.

Mhoɨiya krɨma Adi Komii saɨka nwowi mɨ krɨma wɨ digworaekwo mɨiyɨkmɨiyɨk ɨmiir haii

3 Krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiirarar hainanki yɨpɨkɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir Adɨn. Dimusi rani, siya krɨmiiramɨn nhami nhami bɨ naɨngwokwonanaekɨn mɨ siya siir naɨngwoyɨmyoka saiirɨn warar mɨ ɨisiimauu krɨmiirɨn Jisɨs Krais siirsi yɨpɨkɨ bɨiya nikɨ aonamɨn mɨ siirɨn Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwo omwai swokɨ waiyamɨn mɨ tariinanɨn siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyan. 4 Mɨ nɨm krɨma dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya hauuwanɨm krɨmiir yɨpɨkɨ wɨ krɨmiir kwoɨn ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi sɨmiiram nwokwokɨni. Sɨmiirɨn ɨni siyar kɨgrɨraowɨm siir om hɨrar mɨ sɨmiirɨn wɨ tɨoɨdwomai rani, sɨma wɨ wadɨe hɨriiyar nwokrɨpkaigiyami. 5 Tɨ digworaekwowɨm yɨm iikamɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm yɨm kɨmiirgɨm mɨ sɨmiirɨn ɨni Adi Komii siyar kɨgrɨraowɨm. Dimusi rani, siya kɨrɨe komiigakɨn mɨ sɨmiirɨn wɨ kɨrar haibudwɨni mɨ tɨ digworaekwowɨm yɨm wɨ Adi Komii siyar nanaaknɨnkiihaigɨnɨuwi ta ɨiya Jisɨs siya swokɨ ɨtana kɨmiir nanmaiwarkaina ɨuguskiyana wɨ saiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwi.

6 Dimusi rani, kɨma wɨ maɨrgɨmaɨga tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirsi nwowi tɨriigɨnɨm ta ɨi aiir nwowɨm sɨma hɨk kɨmpɨpɨsu kɨmiirar hauuga wɨndi kɨma maɨrgɨmaɨrga nwo karamae kɨpi nwo tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirsi. 7 Mɨ tɨ digworaekwowɨm yɨm wa nɨmbimbɨiyami mɨ wɨ ta hɨriinan saiirsi kɨnankɨuwi Adi Komii siya kɨmiirɨn kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya ɨni panɨɨn panɨɨna namisi owa kɨmiir kwoɨnau nwokaiya. Mɨ iikamɨm golɨn paenau kabɨtkaigiiyɨm mɨ sɨma pa nikɨ obriprigii mɨ tɨ golɨn pɨ opar nasae ɨmbiyami mɨ sɨma dimɨn biyɨeyɨm ɨkɨ siir ɨdwo hɨr nwowiyɨm pa nɨtnoudnankaigii mɨ hapaiirɨn pɨ golkɨgolɨn pɨ sasar nwokii. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn, Adi Komii siya dimɨn biyɨe ɨmiiramɨn asi kiwakii krɨmiir tɨrbumbunɨnkɨn haigɨnɨuwamɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨ dimɨn hɨriinanɨm yɨm wɨ pɨ nɨtnounɨnkiigii mɨ wɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨma sɨmar nwokaigii krɨmiir kwoɨnauɨn mɨ krɨma wɨ Adi Komii siirgɨsiiramar naɨngwo tɨbmii kɨɨn ɨski. Mɨ tɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm yɨm ɨni gol ɨmiir haiburɨm. Mhoɨiya tɨ golɨm yɨm wa dɨgii mɨ warɨ dimɨnɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm yɨm wɨ wara dɨgi rani. Mɨ mhoɨiya Jisɨs Krais siya swokɨ ɨti mɨ siya, siya siyar swokɨ anaaknɨnkinaei mɨ wɨm kɨma wɨ inɨg komiigak haɨnii nwowi mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, kɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. 8 Kɨma Jisɨs siir bɨ kɨgɨm mɨ kɨma siiram naɨngwokwonanaeikɨm. Tariinanɨn kɨma siir bɨ kɨgɨm mɨ kɨma siiramɨn ɨna wakaeyokna apɨm mɨ kɨma ɨni maɨrgɨmaɨrgar nwoyokiyokɨiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ hɨnɨɨna boɨn tani saiir kɨrɨeya panɨɨnga 9 Dimusi rani, ta hɨriinan saiirsika kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya ya hɨnɨɨnga, kɨma wɨ Adi Komii saɨkar nwowi yɨpɨkɨn kɨmiir nanmaiwarkainan.

10 Mɨ ta nanmaiwarkaina ta bɨiya bɨiyan profet kamɨm sɨma saiir naɨngwokwonanaekɨm mɨ sɨma bɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨn kɨɨngɨm. Mɨ sɨma kɨmɨdiniya naɨngwobumbuwa mhoɨiya Adi Komii siya nɨisiimauuwana saiir wɨnki mɨ ya tariigɨna ya nɨkrani wɨm kɨma wɨ ta nanmaiwarkaina saiir haii. 11 Mɨ sɨma ta Adi Komii siya nanmaiwarkaina krɨmiir saiir saiira naɨngwokwonanaekɨm mɨ sɨma ɨni sɨma sɨmar yɨnsrɨi ansrɨina tɨ dimɨn taemɨn ɨmiiramɨn. Mɨ tɨ Krais siir naeyɨuɨn yɨpɨkɨ sɨmiir hɨr nwokaiyɨn sɨmiirɨn siyar yanaaknɨnkii haigɨnɨu ɨiya Krais siya nɨtana saiirɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ ɨi ɨmiir nɨmbimbɨiyamɨm ɨiya Krais siya haiya hɨk dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiirsi mɨ mhoɨiya siya wɨ inɨg komiigakar nwowi. Mɨ sɨma tɨ dimɨnɨn siir siira naɨngwokwonanaekɨm mɨ siya wɨ panɨɨn panɨɨna nɨmbiyami. 12 Bɨiya Adi Komii siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauugɨn, tɨ yaiyɨm sɨma boɨnmɨmauuɨm yɨm wɨ sɨmiirar swokɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨu rani. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm mhoɨiya iikam kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi yɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ tariinan nwowɨm sɨma waraɨrgɨm, yɨpɨkɨ tɨkɨ kamɨm Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir, sɨma boɨnmɨmauuwɨm. Adi Komii siya yɨkropki siir naeyɨuɨn sɨmiiram mɨ sɨmiirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn mɨ sɨma tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn asi boɨnmɨmauugɨm. Mɨ paekwosɨmɨm yɨpɨkɨ inkam nwowɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨm ta mɨi aiir mɨriiyam mɨ yɨm sɨma bɨiya tɨ dimɨnɨn Krais siya tɨranɨn siiramar mɨ naɨngwokɨn siir mɨ ɨnoknɨnkɨnɨm mɨ sɨma ɨni yɨnkɨnyaeyaowɨm dimusi rani, Adi Komii siya sɨmiir bɨ boɨnmauugɨn. Ɨriig.

Iikamɨm dimɨn mɨiyɨk tɨriyɨm kɨmiir kwoɨnɨm yɨm rɨrmiiyar dwokrɨpkai

13 Mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨmiir kwoɨnɨm kɨrɨe hɨriiyar dwokrɨpkai mɨ kɨma kɨmiir siyɨu ɨiirsiyar mɨntɨrao mɨ kɨmiir kwoɨnɨm sɨbgu sɨbgu daɨngwo omok ta naɨngwobumbuwa wɨ mhoɨiya Krais siya hauuwi kɨmiir saiiram nwokwokɨnɨm mɨ ɨiya Jisɨs Krais siya swokɨ ɨtana siya wɨ siya siyar nanaaknɨnkiinaei. 14 Kɨma Adi Komii siir wakaeyokna apiyɨm kɨma yɨnisɨmɨn siir ad yopiiyo sowiir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨn siir hɨriinan dwo. Mɨ ta ɨi aiirarɨn kɨma ɨkɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm bɨiya kɨma tɨrɨm sɨmiiram kɨpi naɨngwokwonanae ɨiya kɨma Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowa saiir. Nɨɨngaka. Tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm sɨmiir tɨram kɨpi naɨngwo. 15 Mɨ yɨo hanɨɨngɨ nɨuwi kɨma wɨ Adi Komii siir hɨriinan nwowi yɨpɨkɨn kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiyɨn siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir haiyam. Yɨo siya ɨni dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae hɨriiyar nwokrɨpkaiyɨn mɨ wɨm kɨma ɨriipɨ hɨriinan dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyar timɨ o warɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm kɨma tɨriyɨm sɨmiirɨn. 16 Kɨma tɨ hɨnɨɨna tɨr. Dimusi rani, Adi Komii siya siir Yokwo Komii aiir wɨnboɨnkiyɨn siya tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨn, kɨma dimɨn whɨrkɨ kɨpi kɨmbu. Dimusi rani, Adi Komii kara dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn.

17 Adi Komii siya wɨ iikam whɨekak krɨmiirar hɨdɨrkaki mɨ siya dimɨn taemɨnɨm krɨma tɨrɨm wɨ sɨmiir hɨriinanar swokɨ tɨri. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, wɨm kɨma iikam yɨpɨkɨ siirɨn hɨnɨɨna dapɨkɨuwiyɨm Adi mɨ siirɨm kwɨsboɨnkiiyɨm, kɨma, kɨmasiyar mɨntɨraona dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriyɨm ɨiya kɨma tɨ nu ɨiirar nikɨ owiyɨm, yɨm Adi Komii siir kɨpi tɨr big nasmɨrwaiya nwo karamae siya nwowɨm kɨmaka. 18 Kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm kara boɨnmɨmauugiyɨm sɨmiir tɨr dimusi rani, wɨm kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm kɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi yanmaiwarkainam dimɨn biyɨeyɨm bɨiya kɨma tɨrkaiyɨuwɨm sɨmiir hɨrankɨn, tɨ dimɨnɨm yɨpɨkɨ bɨiya kɨma nonkwowɨm kɨmiir brougae wanwiyaeyɨm sɨma nɨisiisiimauuwɨm kɨmiir. Adi Komii siya kɨmiirɨn silva, gol mɨnmi bɨ saɨniniyoknakɨn. Nɨɨngaka. Yɨm tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm yɨm wa tɨoɨdwomaii. Siya kɨmiirɨn Krais siir nhɨe kɨbi aiir nanmaiwarkainakɨn. 19 Siya ɨni sibsibnan ywowɨn siirɨn whaigomkosɨmkɨ bɨ pɨsrankɨn mɨ hankak sɨm bɨ swokɨ okɨn mɨ dimɨn whɨrkɨ bɨ swokɨ kɨmbugɨn siir pɨua whauriyɨnkɨ whauriyɨnka Adi Komii siir yai aeya boɨna saiir hɨriinan. 20 Mɨ bɨiya ɨiya Adi Komii siya nu ɨiir nikɨ onkwokwo karamaeyar nikɨ owa, siya Krais siirɨn saiirar nɨmbingɨn tɨriir nɨtamɨn mɨ ɨkɨ ɨi nhɨrɨm mhoɨiyanɨm sɨmiiram nikɨ okɨn mɨ siya sasar nanaaknɨnkiinakɨn kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwamɨn. 21 Wɨm kɨma Adi Komii siiram asi naɨngwo tɨbmiigɨm. Dimusi rani, Krais siirsika. Siya bɨdiyar ikɨ aonamɨn mɨ siirɨn Adi Komii siyar swokɨ hɨdnɨnsiin ɨdwoki omwai waiyayokiyokɨiyamɨn mɨ siya siirɨn inɨg komiigakar ywowaigɨnɨu mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma siiram asi naɨngwo tɨbmiigɨm mɨ kɨma siiramar dwokwokɨn kɨmiirɨn wɨ mhoɨiya siya nɨkɨunaki mɨ kɨma wɨ saɨka nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn.

22 Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae bɨdi ywowɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨ Adi Komii siir yai kɨbi kɨbiyɨm kɨma wakaeyokna apɨm sɨmiirsika mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma kɨmiir nomiiyauɨm sɨmiiramɨn nhami nhami kɨpi naɨngwokwonanae. Mɨ kɨma ɨrni nwɨrniyam naɨngwokwonanaeiyɨm warɨ kɨmiir kwoɨnɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowiyɨn siya daɨngwokwonanaei. 23 Adi Komii siya kɨmiir kwoɨn ɨmiirɨn yaeya kwoɨn wɨn bɨdi tɨrkiyɨn yɨpɨkɨ wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami kɨma wakaeyokna apa siir yaiya saiir kɨrɨeni tɨrkikɨn wadɨe kɨma nwowamɨn. Mɨ siir yaiyɨm yɨm wɨ wara tɨoɨdwomai rani. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kɨmiir kwoɨnɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan yɨm wɨ warɨ mɨ dɨgi rani. Wɨm kɨma inkam komiini yɨnisɨsɨmkɨm yɨpɨkɨ nao karamae nwowiyɨm sɨma. 24 Tɨkɨ yaiyɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. Dimusi rani, yaiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya wɨnkiyɨm Yokwo Komiini yɨm hɨnɨɨna boɨnkikɨm,

iikam whɨekakɨm yɨm ɨni konan ywowɨm mɨ tɨ inɨg komii komiigak sɨma nwowa yɨm ɨni kɨpnan ywowɨm. Mhoɨiya sɨma wɨ kowa inkamkɨ tɨokisɨmsɨbgɨniya mɨ ha waiswaekiya wɨ saiir hɨriinan nwowi. Mɨ kɨpa ya wa mɨ houginami nua hɨriir mɨ saeya wa mɨ bropkɨnami. Mɨ tɨ kamɨm tɨ nu ɨiir nwowiyɨm inɨg komii komiigakɨm yɨm wa dɨgi. 25 Mɨ Bɨiyan Inkam Komii siir yai kɨbiya ya wɨ hɨriiyar nwokrɨpkaigii.

Mɨ tɨ yaiyɨm sɨmakɨsɨmaɨrgɨm krɨma boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir. Ɨriig.

2

Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn yɨo ɨni yɨnpaenan ywowɨn mɨ krɨmiirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi krɨma nwowamɨn

1 Mɨ kɨma warɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm yɨm tɨ ɨtnoudnɨnkiigi, tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm, nɨksɨsae yai, yai iyop nwo mɨ kwoɨn bibiyɨe naɨngwo mɨ yai kinaopɨtkaigai mɨ tɨ hɨriinan dimɨnɨm kɨma sɨmiirɨn kɨpi tɨr. 2 Kɨma yɨnisɨm sapɨsapɨn mwɨiyaramar naɨngwowiyɨn siir hɨriinan daɨngwo Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai kɨbi kɨbi ɨmiiramɨn mɨ hɨriinankɨ nɨuwi wɨm kɨma wɨ inakamae adiyaowaenan nwowi mɨ ɨkɨ Adi Komii siir dimɨn taemɨn ɨmiirɨn wɨ hanɨɨngɨn sɨbgu nɨnomoknɨnkɨn dɨgi. 3 Dimusi rani, wɨm kɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm Bɨiyan Inkam Komii siya wadɨeyaɨrgɨn mɨ siya kɨmiirar bɨdi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨn mɨ kɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm yɨm siya bɨdiyar mɨ haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. 4 Kɨma Jisɨs saɨka damasukikɨn yɨo siya ɨni yɨnpae mɨiyɨknan ywowɨn yɨpɨkɨ iikamkɨm sɨm boriisopɨn mɨ Adi Komii siya siiramɨn nhami nhami bɨ naɨngwokɨn mɨ siirɨn siya yɨmbingi tɨ dimɨn biyɨeyɨm krɨma tɨrɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam. 5 Mɨ iikam wɨm kɨma ɨni ɨriipɨ hɨriinan ɨiyɨn paeyɨnanar mɨ owɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya kɨmiir asi nanmaiwarkainaei mɨ kɨma Adi Komii siiram kiwaki kɨmiirɨn siir omakanan nwowɨm mɨ kɨma wɨ pɨugan kwɨruwar mɨ owɨm mɨ wɨm kɨma ɨni pris inkamnan ywowɨm. Yɨm sɨma bɨiya wraisuɨm ha nɨsomsom aokaowɨm mɨ sɨmiirɨn sɨma hɨiya Adi Komii siir haigɨn anag hauugiiya saiir ɨdwo hɨr haigɨn anagi, Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeyam. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn siirar timɨ tɨr dimɨn taemɨn mɨiyɨkmɨiyɨkɨm Adi Komii siirɨm mɨ kɨma wɨ kɨmar hauunaei Adi Komii siirɨn nae nɨnkɨnɨmiiyaeyamɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨri Adi Komii siya wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi sɨmiiramɨn. Dimusi rani, bɨiya Krais siya bɨdiyar tɨrkiyɨm krɨmiirɨn krɨmiir siyɨu bibiyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. 6 Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii saiir hɨr nwowa hɨnɨɨna boɨnkika,

kara yɨnpae kɨbiyɨn wɨra yɨmbin om Saion hɨramɨn omaka hɨr nwowa saiir kougou nwowɨm. Siya ɨni tɨ kougouwɨn siir hɨriinan ywowɨn omaka mɨriiyɨm ninansiin okwowiyɨn mɨ ha boɨniyɨn yɨo mɨiyɨk rani mɨ yɨo Adi Komii siya hɨnɨɨna naɨngwowi yɨo bɨmbɨuwi rani. Krais siyaɨrgɨn omaka saiir nonkworɨnuwanɨn kougouwɨn mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siiram naɨngwo tɨbmii sɨma wɨ hɨk mɨrisɨkak nwo rani mɨ sɨmiirɨn wɨ siya nanmaiwarkainaei mɨ wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. 7 Mɨ tɨ kɨmiir iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Krais siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm, wɨm kɨma siiramɨn nhami nhami naɨngwokwonanae rani mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ siiram naɨngwokwonanae karamae nwowɨm Adi Komii siir yaiya Yokwo Komii saiir hɨr nwokaiya ya hɨnɨɨna boɨnka,

Siya ɨni yɨnpaenan ywowɨn yɨpɨkɨ inkamkɨn dirɨraerarkikɨniyɨn omaka mɨriiyam mɨ mhoɨiya pa swokɨ boɨni siya mɨiyɨk rani, mɨ yɨo Adi Komii siya siirɨn hɨnɨɨna naɨngwokɨn siya wadɨekɨwadɨeyaɨrgɨn. Ɨni siya siyar ywowɨskiyɨn yɨnpaenanɨn yɨpɨkɨn omaka kougounan omaka saiir bopwoniya nokwoɨn omaka akou ɨiir hougwowɨnam. 8 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Krais siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm mɨ digɨumii siir haimriiyɨuɨm,

Krais siya siiyanan ywowɨn mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨm wɨ siya tɨrkii mɨ sɨma wa nhɨɨmnhɨnkɨinami mɨ sɨma wɨ sɨma sɨmar tɨoɨdwomai. Sɨma iikam whaowaenan nwowi mɨ wa nɨkii ɨuguski.

Dimusi rani, sɨma digɨumii Adi Komii siir yai kɨbi ɨmiir haimriiyɨugɨm tɨ Adi Komii siir yaiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya nikɨ wɨnkiyɨm Yokwo Komii saiir nwokaiyɨm sɨma wɨ dɨgar nwowi sɨmiir tɨrɨm.

9 Mɨ wɨm kɨma sɨmiir hɨriinan tani wɨm kɨmiirɨn bɨiya Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨm yɨpɨkɨ siir pɨugan nwowɨm mɨ kɨma ɨni Pris inkamnan ywowɨm siir inɨg hainan praprasɨm mɨ kɨma ɨni iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir mɨi aiirara mɨriiyɨm mɨ mɨi mɨiyɨkmɨiyɨk ha mɨriiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ kɨma ɨni siir iikamnan ywowɨm dimɨn taemɨn kɨbiyɨm siya tɨriiyɨm sɨmiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuɨm. Siya kɨmiirɨn mɨnam kiyaii kɨma dimɨn taemɨn biyɨeyɨm nɨibwomambwonan nwowiyɨm digɨumii sɨmiir haimriiyɨugigɨm mɨ kɨma siir yai kɨbiya yɨpɨkɨ bɨenan whwoyaiya saiir wakaeyokna apɨm. 10 Kɨma bɨiya iikam nɨɨnga nwokɨm mɨ tariinanɨn kɨma ɨni Adi Komii siir pɨuganan iikam ywowɨm. Bɨiya Adi Komii siya kɨmiir bɨ whɨndirɨraerar haigɨnɨugɨn mɨ tariinanɨn Adi Komii siya kɨmiirɨn prasae prasae bɨ whɨndirɨraerar haigɨnɨugɨm. Ɨriig.

Krɨma Adi Komii siir mɨi mɨriiyan iikam dwo.

11 Tɨ kariir nomiiyaukɨɨnɨm kɨma tɨ nuɨn siir siyɨuɨn siir tɨran tani. Nɨɨngaka. Kɨma tɨrɨn wɨ ɨi prɨei nwonam tani kara kɨmiirɨn asi boɨnonkwokwoki. Ɨiya kɨma tɨrar nikɨ owi dimɨn bibiyɨeyɨm digɨumii sɨmiir haimriiyɨugig tɨ dimɨnɨm kɨmiir kwoɨnɨm ɨinokɨinokɨn sɨmar nɨpiyaokɨii mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ tɨ dimɨn biyɨe ɨmiirar wakaeyokna api mɨ wɨ dimɨn biyɨeya tɨri. 12 Kɨra, kɨrar dɨisiimauuna iikam nhɨrɨm sɨmiir bopwoniya yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii karamae nwowiyɨm sɨmiirɨn. Mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriyɨm mɨiyɨkmɨiyɨk ɨmiirar dirɨraerar mɨ ta hɨriinana sɨma kɨmiir naɨnugaugauwi mɨ ha boɨni kɨma mɨiyɨk rani mɨ ta saiir mhoɨiya ɨiya Adi Komii siya nɨti iikam ɨmiir hɨdam mɨ tɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm sɨma wɨ siir inɨg ɨiirar hainanprapraskii whɨsarii rani, dimɨn mɨiyɨkmɨiyɨkɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsika.

13 Mɨ kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ kɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir yai ɨmiirar wakaeyokna. Dimusi rani, kɨma Bɨiyan Inkamɨn Adi Komii siir wakaeyokna apikɨm kɨma gavmanmi bɨiyan inkamɨm sɨmiir wakaeyokna ap. 14 Mɨ ɨkɨ iikamɨm siya nɨkropkiyɨm kɨmiir kɨgrɨraowam mɨ yɨpɨkɨ siyɨu bibiyɨe tɨriiyɨm sɨmiir donkwonɨɨnwɨɨmwɨɨrnɨnkɨn haigɨnɨu mɨ yɨpɨkɨ iikamɨm dimɨn mɨiyɨk tɨriyɨm sɨmiir inɨg ɨmiir hainan prapras. 15 Kɨma dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiiraramar daɨngwo. Dimusi rani, Adi Komii siya mɨnam naɨngwowi, kɨma sɨmiir tɨrɨm mɨ tɨ inkam biyɨeyɨn siir yai bibiyɨeyɨm yɨm wɨ pɨ nɨnkɨnyaeyaowi mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm kɨma tɨrɨm mɨ yɨm wɨ kɨmiir swokɨ boɨnhɨuriyɨu sran tani. 16 Kɨma iikamɨm rɨrmiiya nwowɨm kɨmiirɨn dimɨn biyɨe whɨrkɨ nonkwo karam nwowɨm, dimɨn biyɨe kɨpi tɨr. Dimusi rani, kɨma ɨni tɨ hɨnɨɨn siyɨuɨn siir nwowɨm kɨma Adi Komii siir iikamkɨm mɨ kɨma siir mɨi aiir mɨriigɨm mɨ kɨma dimɨn mɨiyɨk ɨmiirara tɨri, siyɨu biyɨe warɨ kɨpi tɨr. 17 Kɨma ɨkɨ iikamɨm sɨmiir inɨg ɨmiir hainan mɨ kɨmiir nomiiyauɨm sɨmiiram daɨngwokwonanaei mɨ kɨma Adi Komii siirsi dɨdid mɨ siirɨn dimɨn whɨr kɨpi tɨrbu maɨrgɨmaɨrga kɨmaka nwosiyɨn mɨ kɨma gavman inkam komiiyɨn yɨpɨkɨ krɨmiir kɨgrɨraowiyɨn siirɨn mhɨi hiinsɨma dwo. Ɨriig.

Dimɨn taemɨnɨm Krais siya tɨriyɨm krɨma sɨmiir wakaeyokna ap

18 Mɨ kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨm kɨma kɨmiir bɨiyan inkamɨm sɨmiir yai ɨmiirar wakaeyokna ap mɨ hɨk sɨmiir kɨpi hauu maɨrgɨmaɨrga kɨma nwosi. Mɨ iikam nhɨrɨm sɨma kɨmiiram naɨngwokwonanaei mɨ nhɨrɨm ɨo kɨmaka nwowi, kɨma hɨriiyar tikɨ prɨi dirɨraerar. 19 Mɨ kɨmiir bɨiyan inkamɨm sɨma wɨ kɨmiir nikwowaisii. Dimusi rani, kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai ɨmiir wakaeyokna apikɨm mɨ kɨma ta hɨriinan saiirsiyɨn yamdi kɨpi swokɨ dirɨraerar mɨ kɨma ta kara boɨna saiir hɨriinan dirɨraerari mɨ Adi Komii siya kɨmiirɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga komiigakar nwowi. 20 Mɨ kɨma dimɨn biyɨe tɨri mɨ yaowae adɨm sɨma kɨmiir nɨkhaigɨnɨuwi mɨ kɨma tɨ dimɨnɨm sɨma kɨmiir tɨriyɨm yamdi sɨmiir kɨpi swokɨ tɨr. Yɨo tɨriigɨnɨn yɨo ɨni ywowɨn. Dimusi rani, wɨm kɨma dimɨn biyɨe tɨrkɨm mɨ kɨma hɨk haigɨm. Dimusi rani, tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsika mɨ kɨma ta hɨriinana yamdi saiirsi bɨ tɨrkɨm mɨ yɨo tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn komiigɨkomii ɨeyaɨrgɨn mɨ Adi Komii siya ta hɨriinan saiirsiyɨn kɨmiirɨn wɨ siyɨu mɨiyɨkar mɨ tɨri. 21 Adi Komii siyar bɨdi yɨmbinɨm kɨmiirɨn ta hɨk aiir haiyam yɨpɨkɨ kara boɨnmɨmauuwɨm kɨma sɨmiir hai. Dimusi rani, Krais siya hɨk kɨmpɨpɨsu prasae bɨ haigɨn kɨmiirsiyɨn mɨ ta siya nɨisiimauuwa ɨni aknaɨn mɨiyɨknan ywokiya kɨma kɨgna apɨm inkamɨn huni siyɨuɨn siir kɨgna apnamiyɨn siir hɨriinan. 22 Krais siya siyɨu biyɨe bɨ tɨrkɨn mɨ nɨksɨsae yai bɨ mɨ boɨnkɨn mɨ siyɨu biyɨe bɨ mɨ tɨrkɨn. Nɨɨngakɨ nɨɨngakɨɨnga. 23 Mɨ iikamɨm sɨma siirɨn yai biyɨe nɨkbumbu boɨni siya nɨdidɨm mɨ siya sɨmiirɨn nɨksɨsae yai mɨ ɨgao yai bɨ boɨnkɨn. Ɨiya kamɨm sɨma siir tɨoa mɨ siya sɨmiirɨn ɨgao yai bɨ boɨnkɨn mɨ yamdi bɨ mɨ tɨokɨm siya yaimɨn yaimɨn bɨ boɨnkɨn. Siya ha naɨngwo tɨbmiigɨn Adi Komii siya mhoɨiya sɨmiirɨn wɨ tɨ siyɨu bibiyɨeyɨm sɨmiirsi hɨdi. 24 Mɨ siya, siya siyar naonakɨn paeyɨn hɨiiniya nɨrɨonɨnkɨn siirɨn dimɨn biyɨeyɨm yɨpɨkɨ krɨma tɨrɨm sɨmiir haiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika iikam krɨma nu tɨran dimɨn biyɨeyɨm digɨumii haigɨngik mɨ krɨmiirɨn wɨ sɨma nɨpiyaokɨi rani mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma Adi Komii siir dimɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiir asi wakaeyokna api. Dimusi rani, siya pɨ naokɨn mɨ wɨm kɨma wadɨe asi nwowi. 25 Kɨma ɨni sibsibnan ywowɨm yɨpɨkɨ inkamkɨ naɨngwo ouwougikɨm mɨ siyɨuɨm ha whaowaeiyɨm. Mɨ tariinanɨn kɨma ɨni Krais siiram yaɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ siyar kɨgrɨraowi kɨmiir kwoɨnbud ɨmiirɨn, yɨpɨkɨ inkamɨn sibsib ɨmiir sɨbgu kɨgrɨraowiyɨn sɨmiir hɨriinan. Ɨriig.

3

Ta yaiya iikamɨm nonkwonam sɨmiir boɨnka

1 Mɨ iikamɨm sɨmiir bɨiyan inkamɨm sɨmiir yai wakaeyoknaeiya sɨmiir hɨriinan wakaeyokna mɨ wigɨm ɨriipa hɨriinan, kɨma kɨmiir kamni yai ɨmiirar wakaeyokna mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir wakaeyokna ap karamae nwowi mɨ sɨmiir kwoɨnɨm wɨ kɨma nwokɨ kiyaiyɨm dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm kɨma tɨrɨm sɨmiiram mɨ ta hɨriinana sɨma wa nwokɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm siiramɨn. Mɨ kɨma wɨ yai yaimɨn dimɨn kɨpi swokɨ boɨnmɨmɨn. 2 Dimusi rani, sɨma wig kɨmiirɨn wa kɨgi kɨma dimɨn taemɨn mɨiyɨkmɨiyɨk ɨmiirar tɨri kɨma wakaeyɨm sɨma boɨnɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm wa kisɨna haigi Adi Komii siir yai aiir wakaeyoknamɨn. 3 Kɨma simae mɨkɨn mɨnɨm kɨma kɨma kɨpi pɨuai mwamana, kɨma ɨɨndɨhop mɨ yɨuɨs mɨiyɨkmɨiyɨkɨm sɨmiirara nii mɨ ta hɨriinana saiirsika ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨma kɨmiirɨn wɨ ha boɨni kɨma bɨmbɨuwi kɨg rani. Yɨo tɨriigɨnɨn yɨo dimɨn komii rani. Nɨɨngaka. Kɨma wɨ hɨriinan kɨpi swokɨ tɨr. 4 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma naɨngwoyɨmiyokɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm yɨm hiinsɨma dwo mɨ kɨpi nikwokrɨmkrɨp. Yɨm tɨ dimɨn hɨnɨɨn ɨni mɨkɨn, ɨɨndɨhop, mɨ yɨuɨs mɨiyɨk mɨnɨm yɨpɨkɨ kɨma pɨuaiyɨm kɨmiir pɨu, ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨmiir mhɨi kwoɨnau nwokaiyɨm yɨm mɨkɨn, ɨɨndɨhop mɨ yɨuɨsnan tani bɨ nɨmbɨmbɨriyamikɨm. Dimusi rani, Adi Komii siya kɨmiir kwoɨnau tɨ hɨriinan dimɨn taemɨn mɨiyɨkmɨiyɨk ɨmiiram naɨngwokɨn. 5 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, bɨiyan wigɨm yɨpɨkɨ mɨiyɨkɨm yɨm sɨma mɨnam nwowi dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya boɨnɨm, sɨmiir hauuwɨm. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn sɨma tɨrɨn, yɨo sɨma, sɨma sɨmar swokɨ tɨrnakɨn wadɨe kɨgamɨn mɨ sɨma sɨmiir kamɨm sɨmiir yai ɨmiirar mɨ wakaeyokna apkɨm. 6 Mɨ Sera saeya ɨriipa hɨriinan siyɨu ɨiirar mɨ tɨrka, saeya Ebraham siir yaimɨn dimɨn ɨmiirar mɨ wakaeyokna apka mɨ saeya saiir kam ɨiirɨn saiir kɨgrɨraowan inkam asi nɨkɨugɨn mɨ mhoɨiya kɨma siyɨu mɨiyɨk tɨri mɨ Adi Komii siir wakaeyokna api mɨ siirsi nɨdid karame nwowi mɨ kɨmarɨn wɨ Sera saiir yɨnisɨmnan nwowi.

7 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn, kɨma kamɨm yɨpɨkɨ wig nonkwonaɨm mɨ sɨmaka ha nwowɨm kɨma dɨnoknɨnkɨn sɨma kɨrɨe rani, kɨmiir hɨriinan mɨ sɨmiirɨn sɨbgu kɨgrɨrao. Dimusi rani, kɨma mɨ sɨma kɨma ɨrɨparɨn mhoɨiya dimɨn mɨiyɨk Adi Komii siya hauuwi wɨ sɨmiirarar haiswowi mɨ kɨma hɨriinan siyɨu ɨiir tɨri mɨ kɨmiir siyɨuɨn wɨ dimɨn whɨrkɨ haigɨnɨkou rani, Adi Komii siiram srɨi dimɨn taemɨn haiyam. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Kɨma iikamɨm hiinsɨma dwo mɨ tɨ dimɨn taemɨn mɨiyɨkɨm sɨmiir sɨbgu wakaeyokna ap

8 Mɨ ta kariir yaimɨrsɨm kwɨruwa pɨ kɨmiir boɨnmauugi kɨma kwoɨn whɨruwa dwo mɨ ɨrni nwɨrniyam daɨngwokwonanae mɨ sɨmiirsi daɨngwoyɨmyok ɨiya sɨma hɨk haiiyɨm mɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar tɨr, ɨrni nwɨrniyɨn mɨ hɨnɨɨna daɨngwo nhɨrɨm sɨma dwo kɨmiir kouwɨn. 9 Mɨ iikamɨm sɨma dimɨn biyɨe kɨmiir dirɨraerari mɨ kɨma sɨmiirɨn dimɨn biyɨe yamdi kɨpi swokɨ dirɨraerar. Mɨ sɨma yai biyɨe kɨmiir boɨni mɨ kɨmiir tɨrbumbuwi mɨ kɨma sɨmiirɨn yamdi kɨpi swokɨ tɨrbumbu. Mɨ kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirɨm srɨi siya dimɨn mɨiyɨk tɨrɨm sɨmiirɨn. Dimusi rani, Adi Komii siya hɨnɨɨna naɨngwokɨn kɨma tɨ hɨnɨɨna tɨrɨm mɨ kɨma siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirɨn wa haii. 10 Kɨma tɨ hɨnɨɨna tɨ dirɨraerar. Dimusi rani, Adi Komii siir yaiyɨm Yokwo Komii saiir nwowɨm hɨnɨɨna boɨnkɨm:

Tɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ ɨi mɨiyɨk nhɨr nwowam naɨngwowɨm tɨ nu ɨiirɨn, sɨma dimɨn taemɨn biyɨe ɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugig mɨ nɨksɨsae yaiyɨm yɨm ɨriipɨ wara. 11 Sɨma dimɨn bibiyɨe ɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugig mɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirar timɨ tɨr. Sɨma iikam whɨekakɨm sɨmaka hiinsɨma dwo. 12 Dimusi rani, Adi Komii siya iikam mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiirar kɨgrɨraowikɨn yɨpɨkɨ sɨmiir kwoɨnɨm mɨiyɨk nwowɨm mɨ siya dimɨn taemɨnɨm sɨma srɨiiyɨm siirɨm sɨmiirar wakaeyoknaeikɨn. Mɨ Adi siya iikam biyɨeyɨm digɨumii sɨmiir haimriiyɨuwikɨm.

13 Mɨ kɨra wadɨe tɨram naɨngwowi kɨriir kwoɨnɨn wɨ nhɨnga tɨrbuwi inkam nwɨr karamaeka. 14 Mɨ kɨma dimɨn mɨiyɨk tɨri mɨ iikamɨm sɨma kɨmiirɨn dimɨn biyɨe tɨri mɨ kɨma maɨrgɨmaɨrga taokɨtaoka dwokaeyam. Mɨ kɨma iikam ɨmiirsi kɨpi nɨdid mɨ tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirsi kɨpi naɨngwo yɨmyok. 15 Kɨma Krais siiram daɨngwokwonanaei mɨ kɨmiir kwoɨnɨm siirɨramar daɨngwo ɨski yɨo dimɨn prasae rani. Mɨ ɨinokɨinokɨn kɨma iikamɨm kɨmiir srɨii yamɨm sɨmiir yai ɨmiir nowarkɨi boɨnam dwokwokɨn kɨmiir kwoɨnɨm dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siirɨm sɨmiiram dimuɨm naɨngwo tɨbmii? Mɨ kɨma sɨmiirɨn ɨo kwoɨn kɨpi nwo mɨ ɨgao yai kɨpi mɨ boɨn Adi Komii siirsi dɨdid yɨo wɨ inɨg biyɨekak kɨma nwowisi. 16 Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm maɨrgɨmaɨrga dwo dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriyɨm mɨ kɨmiir kwoɨnɨn wɨ rɨrmiigɨrɨrmiiya nikɨ owɨm. Mɨ ta saiir mhoɨiya iikamɨm sɨma wɨ kɨmaka nɨnkɨnwamwarkɨi boɨni tɨ dimɨn mɨiyɨkmɨiyɨkɨm kɨma tɨriyɨm sɨmiirsi. Dimusi rani, kɨma Krais siiram naɨngwo tɨbmiigɨm mɨ sɨma wɨ nɨdidgak nwonami dimɨn taemɨnɨm sɨma boɨnɨm sɨmiirsiyɨn. 17 Mɨ kɨra iikam ɨmiirɨn sɨbgu sɨbgu tɨri, ɨiya tɨ iikamɨm sɨma dimɨn biyɨeyar tɨrka wɨndi kɨmiirɨn mɨ mhoɨiya Adi Komii siya kɨmiiramɨn wɨ big nasmɨrwaiyar nwowi. Mɨ kɨma iikam ɨmiirɨn dimɨn biyɨe tɨri mɨ yɨm tɨ iikamɨm kɨmiirɨn wɨ ɨriipɨ hɨriinan dimɨn biyɨeyar swokɨ kwatɨri mɨ Adi Komii siya kɨmiiramɨn wɨ big nasmɨrwaiya nwo rani. 18 Tariigɨna ya kamwowaɨrga. Dimusi rani, Krais siya bɨdi yaowɨn, siirɨn kam bibiyɨeyɨm sɨma tɨokɨn mɨ ta siya naowa krɨmiir dimɨn taemɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirsi naokɨn, siyaɨrgɨn inkam mɨiyɨkɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨn, siya iikam biyɨe krɨmiirsiyɨn kwɨruwar naokɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siya krɨmiir asi nanmaiwarkainakɨn Adi Komii siiram namɨm. Tɨ inkamɨn siyaɨrgɨn pɨuaɨrgɨ naowɨn mɨ siir kwoɨnbudɨn warɨ bɨ naokɨn ɨni omwaiya swokɨ waiyan. 19 Mɨ tɨ hɨriinanɨn Adi Komii siir naeyɨuɨn Krais siya maeyau biyɨeya kwoɨnbudgɨm nwowa saiir yam mɨ siya siir yai aiirar yanaaknɨnkii haigɨnɨu sɨmiirɨn. 20 Mɨ Adi Komii siya tɨ iikam ɨmiiramɨn mɨnam nwogugugɨn ɨiya sɨma omwaiyar nikɨ waiya sɨma siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ sɨma siir yai aiir bɨ wakaeyoknakɨm ɨiyɨm Noa siya mɨriiyɨm siyaii aiir. Mɨ ta ɨi aiirɨn Adi Komii siya wikamɨm ɨriiyar oumuar hainaowid mɨ tɨriigɨnɨm sɨma bɨ naokɨm. Dimusi rani, op komiiyɨn sɨmiir warɨ bɨ nwomairɨpu aokɨn. 21 Tɨ opɨn yɨ iikamɨm yɨpɨkɨ baptaisiyɨm aknaɨnan sɨmiir nɨisiimauugɨn. Taka opa saeya ɨowɨm kɨmiir pɨu nwowɨm sɨmiir hɨisokan tani. Nɨɨngaka. Ya mɨn nɨisiimauuga iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siiram srɨiiyɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm mɨ siya wɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiir dirɨraerarki rɨrmiiya nwokiyɨm. Dimusi rani, Jisɨs Krais siya bɨdiyar ikɨ aonamɨn mɨ siya ha swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn mɨ ɨni omwaiya swokɨ waiyan. 22 Krais siya bɨdi yamɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir om ɨiir mɨ siya ɨni Adi Komii siir ɨɨna ɨɨnig mɨiya inɨ ɨdwokaiyɨuɨn maeyauwa iikamɨm inɨgakɨm sɨm nɨdwokaiya saiir. Mɨ paekwosɨm ɨma mɨ nonkwo yɨu ɨkɨm mɨ uridyɨu bibiyɨe whɨekak ɨkɨm sɨmiir kouwɨn ɨni siyar ywowɨskiyɨn. Ɨriig.

4

Dimɨn taemɨnɨm kɨma dirɨraerariyɨm Adi Komii siir kwoɨn ɨiirara daɨngwo tɨr

1 Krais siya inkam krɨmiir hɨriinanar naokɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma bɨiya siya tɨrɨm sɨmiir tɨ swokɨ aɨngwoyokiyokɨigi mɨ siya ɨni inkam biyɨeyɨm sɨmiirar kɨgnɨnkɨn tɨoɨn siirɨn sɨma siir nonkwobumbunɨnkɨnɨm mɨ inkamkɨ kɨmiir tɨowi mɨ kɨmpɨsu kɨmiir hauuwi yɨ tɨ hɨriinanɨn, dimusi rani, kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai aiirɨm naɨngwo tɨbmiigɨm, yɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm ɨni wadɨe mɨ owɨm whɨsarii rani, iikamɨm yɨpɨkɨ inkamkɨ tɨowiyɨm sɨmiir pɨuɨm mɨ ha kɨmpɨpɨsuwiyɨm mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn yɨo sɨmiir grabaingɨnɨuwi tɨ hɨriinan dimɨn biyɨeyɨn sɨma tɨriyɨm sɨmiir haiburgigɨm. 2 Mɨ tariinan kɨma dimɨnɨm kɨmiir kwoɨnkɨ naɨngwowɨm ta ɨiya kɨma nu tɨrar nikɨ owa sɨmiir kɨpi wakaeyokna dirɨraerar. Mɨ kɨma Adi Komii siir kwoɨn ɨiirara wakaeyokna ap ɨski. 3 Ɨi nhɨrɨm bɨiya namkiyɨm krɨma dimɨn biyɨe kasa bɨ dirɨraerarkɨm iikamɨm nuanɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨm hɨnɨɨngɨm: Krɨma dimɨn biyɨe ɨmiirar wakaeyokna apkɨm mɨ krɨma sɨmiir dirɨraeraramɨn nhaminhami bɨ naɨngwokɨm, krɨma hɨi nanaeiyɨm krɨma siyɨu komii ɨiirar taouuga dirɨraerari, krɨma op kɨrɨekɨrɨeyɨm sɨmiir kwiyaeiyɨm ɨkɨ krɨma kwiyae nanaeiyɨm mɨ krɨmiir pɨuɨm pɨ whaowakakar nwowi mɨ krɨma nae pranaepranae bɨ naeikɨm mɨ krɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir omakar mɨ amikɨm op kɨrɨekɨrɨe ɨmiir kwiyaeyɨm mɨ krɨma digɨumii Adi Komii siir yai aiir haimriiyɨugɨm mɨ krɨma pɨ uruwai siyaowaiyɨm sɨmiir inɨg ɨmiirar mɨ hainani. 4 Mɨ tariinanɨn iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirar nikɨ tɨrkrɨpkaiyɨm sɨma ɨni hindara yanaakiyɨm. Dimusi ran, i siyɨu biyɨe sɨmaka tɨr karamae nwowɨn mɨ sɨma kɨmɨdiniya yai bibiyɨe kɨmiir boɨn, nɨdidgak kɨma nwowɨm 5 mɨ ta saiir mhoɨiyarɨn ɨiya Adi Komii siya iikamɨm omwaiyar nikɨ waiyam mɨ naokaowɨm sɨmiir hɨdi mɨ tɨ iikamɨm sɨma wɨ sɨma sɨmar nanaaknɨnkiinaei sɨma tɨ hɨriinan dimɨn taemɨn biyɨeyɨm sɨmiir dimusi tɨrkɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya sɨmiirɨn asi nonkwobumbunɨnkɨni. 6 Mɨ ta hɨriinan saeya, Krais siya siir Yai Wɨn Kɨbiya iikamɨm yɨpɨkɨ omwaiya waiyam mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya naokaowɨm sɨmiir boɨnmɨmauuɨm bɨiya Adi Komii siya boɨnkiya hɨnɨɨn iikam whɨekakɨm wa naokaowi. Krais siya hɨriinansi boɨnkɨn tɨ yaiyɨm iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya naokaowɨm sɨma wa wakaei mɨ wa naɨngwo tɨbmii siir yai ɨmiirɨmɨn mɨ mhoɨiya sɨma wɨ Adi Komii saɨka nwowi. Ɨriig.

Kɨma dimɨn mɨiyɨkɨm Adi Komii siya hauuwiyɨm sɨmiirɨn sɨbgu kɨgrɨrao

7 Mɨ iikam ɨma mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir nwowɨm sɨma ɨni kingiinar nwowɨm wa nɨdwomaii. Mɨ kɨma sɨbgu daɨngwo omok mɨ kɨmakɨmasiyar kɨgrɨraona dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriiyɨm mɨ kɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn nhwo siiramɨn sɨbgu kwɨsboɨn. 8 Tɨ dimɨnɨn yɨo prasae rani, ɨni ɨkɨ dimɨn taemɨn nhɨrɨm kɨma wakaeyokna apiyɨm ɨni sɨmiir kou ywowɨn. Kɨma ɨrni nwɨrniyam naɨngwokwonanaei. Dimusi rani, yɨo tɨriigɨnɨn kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi dimɨn biyɨeyɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨma dirɨraerariyɨm kɨmiir sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyoksi. 9 Mɨ kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨpɨkɨ kɨmiiram nɨtiyɨm kɨmaka ninɨ oniyɨm sɨmiirɨn sɨbgu kɨgrɨrao mɨ nae mɨnɨm mɨ whwonkai hɨi ɨkɨm mɨ dimɨn taemɨn nhɨr ɨkɨm mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir sɨbgu dirɨraerar haigɨnɨu mɨ kɨma kɨmiir kwoɨnɨm ɨo kwoɨn kɨpi naɨngwo sɨmiirɨn mɨ ha kɨpi dirɨraerar. 10 Mɨ nɨnoknɨnkɨn komiiya Adi Komii siya prɨihauugiya kɨmiir wɨm kɨma ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ Adi Komii siir dimɨnpai dimɨnpaiyɨm kɨmiir hauuɨm wɨ sɨmiir sɨbgu kɨgrɨraowan iikam nwowi. Yɨm hɨnɨɨngɨm, 11 iikamɨm yɨpɨkɨ yai kɨmiir boɨnmɨmauuwi mɨ sɨma Adi Komii siir yaigɨyai ɨmiirara boɨnmɨmauu ɨski. Mɨ yɨpɨkɨ dimɨn taemɨnɨm iikamɨm sɨmiir whɨndirɨraerari Adi Komii siir kɨrɨeni mɨ ta hɨriinan saiirsika iikamɨm Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn wa nwokɨ hainanɨm. Dimusi rani, Krais Jisɨs siya whɨndirɨraerarkiya kɨmiir saiirsika. Mɨ kara ha naɨngwowi iikamɨm siir inɨg ɨiir hainan, siyaɨrgɨn inɨg komiigakɨn mɨ pɨ siya kɨgrɨraowi iikamɨm nu tɨranɨm mɨ dimɨn taemɨn whɨekak ɨkɨm ɨinokɨinokɨn. Ɨriig.

Kɨma kɨpi naɨngwoyɨmiyok, tɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨmiir tɨrbumbuɨm sɨma Krais siir bɨdiyar ikɨ tɨrɨm

12 Tɨ kariir nomiiyau kɨɨnɨm kɨma kɨpi nanaawɨn tɨ hɨriinan hɨk kɨmpɨpɨsuɨm iikam kɨmiir nɨmbiniyɨm yɨm kɨmiir kɨnankɨuɨm mɨni mɨ sɨma wa nwokɨ kɨgɨm kɨma ɨni Adi Komii siirar sɨbgu wakaeyokna apɨm, kɨmiir kwoɨnɨn ha naɨngwowi tɨ dimɨn biyɨeyɨm bɨiya bɨ nɨmbiyamkɨm mɨ ta saeya nɨnkakniya. Nɨɨngaka. Bɨiyɨn Krais siirar bɨdi yɨmbiyamɨm. 13 Mɨ kɨma maɨrgɨmaɨrga dwo kɨma Krais siir hɨriinan nwokɨm dimɨn biyɨe kɨmiir nɨmbiniyɨm. Dimusi rani, mhoɨiya ɨiya Krais siya swokɨ ɨti, siya, wɨ siya siyar nanaaknɨnkiinaei mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga taokɨtaoka saɨka nwowi. 14 Mɨ iikamɨm wɨ yai bibiyɨe kɨrɨe kɨmiir nɨkbumbu boɨni. Dimusi rani, kɨma Krais siiram naɨngwo tɨbmiikɨm mɨ kɨma maɨrgɨmaɨrga dwo. Dimusi rani, Adi Komii siir naeyɨu kɨrɨeyɨn ɨni kɨmakar nwowɨn. 15 Mɨ kɨma siyɨu biyɨe kɨpi tɨr mɨ gavman siir mɨiyan iikamɨm kɨmiirɨn wɨ sɨma nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi tɨ siyɨu biyɨe hɨriinanɨn kɨma tɨriyɨn siirsi. Yɨm hɨnɨɨngɨm, inkam mɨn nɨsomsom aokao mɨ hɨi mɨn tauae mɨ siyɨu bibiyɨe iikam nhɨrmi tɨr mɨ kɨra ha naɨngwowi ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir kouwɨn ɨni kɨrar ywowɨn mɨ sɨmiir digworaekwowɨm yɨm ɨni kɨrar mɨ kɨgrɨraowɨm mɨ tɨ hɨriinan dimɨnɨm yɨm kɨpi tɨrmɨmɨn. 16 Mɨ inkamɨn iikam biyɨeyɨm dimɨn biyɨe tɨriyɨm sɨma wɨ kɨriir tɨrbumbunɨnkɨni. Dimusi rani, siya Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apikɨn mɨ siya sɨmiirsi kɨpi nɨdid siya Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainan. Dimusi rani, siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiikɨn.

17 Mɨ ta ɨiya bɨdi yɨmbiniya Adi Komii siya iikam ɨmiir hɨdana. Mɨ siya bɨiyɨn wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai aiir wakaeyokna apɨm wɨ sɨmiir hɨdi. Mɨ siya bɨiyɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm krɨmiir hɨdi mɨ mhoɨiya wɨ panɨɨna tɨri iikamɨm yɨpɨkɨ digɨumii Adi Komii siir yai kɨbi aiir haimriiyɨuɨm sɨmiirɨn? Sɨmiirɨn wɨ siyar nonkwobumbunɨnkɨn ɨuguskii. 18 Mɨ Adi Komii siir yaiyɨm Yokwo Komii saiir hɨr nwokaiyɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkɨm,

Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm ha nɨmbiyami hɨk sɨmiir hauuwam mɨ sɨmiir kwoɨnɨm pariiparii sɨma nɨpiyaokɨiyɨm Adi Komii siir wakaeyokna apsi, mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm tɨ iikamɨm Adi Komii siiram wakaeyokna apiyɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyamɨn pariipariiya nwowi, mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ digɨumii Adi Komii siir haimriiyɨuɨm yɨm wɨ panɨɨn panɨɨna tɨri, ha? Yɨm wɨ hindara nasae bornɨnopkainam ɨuguskii.

19 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn bibiyɨekɨ kiyɨkaigaiyɨm mɨ hɨkak ha nwowɨm, yɨm Adi Komii siirar kwoɨnkɨn tɨ hɨriinan nɨmbiyamɨn mɨ sɨma kɨpi naɨngwoyɨmiyok. Mɨ Adi Komii siiram daɨngwo tɨbmii yɨpɨkɨ iikam whɨekak krɨmiir nonkwokwokiyɨn mɨ siya sɨmiir whɨndirɨraerarɨn mɨ sɨmiir mɨ kɨgrɨraokɨn. Dimusi rani, siya dimɨn taemɨnɨm bɨiya siya boɨnɨm, siya dirɨraeraram, siya sɨmiirɨn wa dirɨraerari. Ɨriig.

5

Kɨma adiyaowae iikamɨm kɨma Adi Komii siir pɨuganan iikamɨm sɨmiir sɨbgu kɨgrɨrao

1 Mɨ ta hɨriinana saiirsika, iikamɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir pɨugananɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm kara kɨmiirɨn hɨriinansi boɨnonkwokwoki. Mɨ kara ɨriipɨ hɨriinan inkam adiyaowaeyaɨrgɨn kɨmiir hɨriinan mɨ karar kɨgɨn Krais siya naonamɨn. Mɨ kara wɨ siyaka boɨnaii dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm mhoɨiya Adi Komii siya nanaaknɨnkiiyanɨm. 2 Kara kɨmiirɨn tɨsa boɨnonkwokwokiyɨn kɨma ɨkɨ Adi Komii siir iikamɨm sibsibnanɨm yɨpɨkɨ kɨmaka waraur nwowɨm sɨmiirɨn sɨbgu kɨgrɨrao. Kɨma sɨbgu kɨgrɨrao Adi Komii siya naɨngwowɨn kɨma tɨram siir hɨriinan. Dimusi rani, kɨma wɨ kɨpi dirɨraerar dimɨn taemɨnɨm, sɨma kɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨni tɨ hɨnɨɨn dimɨnɨn siir tɨ dirɨraerar. Nɨɨngaka. Kɨma sɨmiir tɨri. Dimusi rani, kɨmiir kwoɨnɨm sɨmiir dirɨraerarɨm naɨngwokɨm kɨma sɨmiirɨn mɨnam kɨpi dirɨraerar umɨr komii haiyɨm, kɨma sɨmiirar dirɨraerar. Dimusi rani, kɨma sɨmiirɨn nɨɨngɨnɨɨnga tɨramar naɨngwokɨm. 3 Kɨma iikamɨm Adi Komii siya nokmwɨn okwo haigɨnɨuwɨm kɨma, kɨmamar kɨpi naɨngwona hɨnɨɨnɨn kouwɨn ɨni kɨmar ywowɨm mɨ sɨmiirɨn kɨmar nokmɨmɨn tɨr dimɨn taemɨn tɨramɨn. Nɨɨngaka. Wɨm kɨma ɨni aknaɨnan ywowɨm iikamɨm warauranɨm sɨmiir nɨisiimauuwam dimɨn taemɨnɨm sɨma kɨgna apam. 4 Mɨ mhoɨiya ɨiya Jisɨs Krais siya krɨmiir kɨgrɨraowi inkam komiiyɨn siya swokɨ ɨti, siya wɨ siya siyar nanaaknɨnkiinaei mɨ kɨma wɨ saɨka nɨnkɨn haii dimɨn taemɨn kɨbikɨbiyɨm ɨinokɨinok nwoyokiyokɨiyɨm kɨgugu karamae nwowiyɨm. 5 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kamwowɨn kara pɨ yainan whranɨm kɨmiir boɨnonkwokwoki, kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ kɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir yai ɨmiir sɨbgu wakaeyokna ap kɨma whɨekakarɨn ɨrni nwɨrni yai wakaeyokna. Dimusi rani, Adi Komii siir yaiyɨm Yokwo Komii saiir nwowɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkɨm, Adi Komii siya iikamɨm yɨpɨkɨ ha naɨngwowɨm sɨmaɨrgɨm inkam komiikomiiyɨm, siya digɨumii sɨmiir haimriiyɨugɨn mɨ siya tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ sɨmamar naɨngwona karamae nwowiyɨm siya wɨ sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. 6 Dimusi rani, yaiya Adi Komii siya boɨna saiirsika, kɨma ha daɨngwo Adi Komii siya inɨg komiigakɨn mɨ kɨma kɨmamar kɨpi naɨngwona mɨ kɨma siir yai ɨmiirar wakaeyokna ap mɨ ta saiir mhoɨiyarɨn ɨiya siya nɨmbina siya kɨmiirɨn wɨ wadɨeyar whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi mɨ kɨma wɨ kɨrɨekɨkɨrɨeya nwowi. 7 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma naɨngwoyɨmiyokɨm kɨmiir kiyaii, kɨma tɨ dimɨn taemɨn ɨmiiramɨn Adi Komii siiram srɨi siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm kɨmiirɨn. Dimusi rani, siya kɨmiiram naɨngwokwonanaei mɨ kɨmiirɨn wɨ siyar kɨgrɨraowi.

8 Kɨma sɨbgu mɨntɨrao mɨ kɨmasiyar kɨgrɨraona. Kɨmiir sau omoman inkamɨn Setan siya ɨni wraisu komiiyɨn yɨpɨkɨ laion dapiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn siya hɨnda tɨnda pa naprɨrɨr kaowi ɨkɨ wraisu nhɨrɨm sɨmiir pisomsom aokaowɨm. Setan siir siyɨuɨn hɨnɨɨngɨn, siya hɨnda tɨnda pa naprɨrɨr kaowi iikamɨm sɨmiir nɨpiyaokɨiyɨm sɨma digɨumii Adi Komii siir haimriiyɨugigɨm. 9 Kɨmiir kwoɨnɨm kɨrɨe hɨriiyar dwokrɨpkai mɨ digɨumii Setan siir haimriiyɨu mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm. Dimusi rani, kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna apɨm hɨnda tɨndanɨm, dimɨn biyɨeyɨm wɨ sɨmiir tɨrbumbuwi kɨmiir tɨrbumbuni hanɨɨn aka mɨ kɨmiir kwoɨnɨm kɨrɨeya dwo. 10 Mɨ ta ɨiya kɨma hɨk kɨmpɨpɨsu haii saiir mhoɨiyarɨn Adi Komii sikɨsiyaɨrgɨn yɨpɨkɨ dimɨn taemɨn mɨiyɨk whɨekakɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn. Mɨ siir dimɨn mɨiyɨkmɨiyɨkɨm wɨ kɨmiiram nɨmbini kɨma haiyɨm mɨ kɨma wɨ Krais saɨka nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn. Mɨ kɨmiirɨn wɨ mɨiyɨk Adi Komii siya siyar nwowaigɨnɨuwi mɨ wɨ siya kɨrɨe haigɨnɨuwi mɨ kɨmiirɨn wɨ siyar mɨ whɨndirɨraerar haigɨnɨuwi. 11 Kara ha naɨngwowi Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya digworaekwo whɨekakɨm sɨmiirar kɨgɨrkaki ɨinokɨinokɨn. Ɨriig.

Mɨ kara pɨ yaimɨrsɨsɨm nhɨrɨm sɨmiir swokɨ boɨnki

12 Tɨ inkamɨn Sailas nɨkɨuwiyɨn yɨpɨkɨ kara naɨngwokwonanaeiyɨn, siya whɨn wɨn haigɨnɨugika ta yokwo mɨrisɨma kara kɨmiir boɨnonkwokwokiya mɨ kara ta yokwowa mɨnam wɨnkika kɨmiir nɨisiimauuɨm ta yaiya kɨma naɨngwo tɨbmiiya yɨm Adi Komii siirgɨsiirar yaigɨm. Mɨ kɨmiir kwoɨnɨm kɨrɨe dwo mɨ sɨmiir wakaeyokna ap.

13 Mɨ kɨma iikam naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨpɨkɨ om Babilon hɨr nwowɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbinɨm siirɨm sɨmiir wakaeyokna ap mɨ sɨma mɨ Mak siya yɨpɨkɨ kariir yɨnisɨmkɨɨnanɨn kanaka wakaeyokna apiyɨn Adi Komii siir, sɨmiir nokboɨnmamaɨra kɨmiiram hauugika. 14 Kɨma iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ kɨmiir nomiiyauɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨgi mɨ sɨmiirɨn dankabmamaɨr mɨ dokboɨnmamaɨr haigɨnɨu.

Mɨ kara ha naɨngwowi kɨma Krais siir iikam whɨekakɨm kwoɨnɨn ɨrɨpa nongwomamaɨr aeiyɨn siir bɨdi haiyɨn. Ɨriig.

2 Pita

1

2

3

2 PITA

Pita siya ta yokwowa iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiiram swokɨ wɨnkikɨn. Siya hɨriiyar naɨngwokɨn siya wɨ kɨmɨmɨn tani tɨ nu ɨiirɨn wɨ sɨpi haiburgigi mɨ siya ta siir yaiya nɨkopkaigiyana saiir asi boɨnkikɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kɨnsiis haigɨnɨuwam. Siya sɨmiirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨn, warɨ kamɨm nɨksɨsaeyɨm sɨmiir yaiyɨm sɨmiiram kɨpi naɨngwo tɨbmii. Siya sɨmiirɨn tɨ profet nɨksɨsaeiyɨm sɨmiirsi boɨnɨnkwokwokikɨn. Siya sɨmiirɨn mɨn boɨnkikɨn, sɨma sɨmiir naɨngwo tɨbmii aiirɨn sɨbgu donkworɨnu dimusi rani, Jisɨs siya wa tɨri dimɨnɨm siya boɨnɨm mɨ siya wɨ sɨpi swokɨ ɨti. Ɨriig.

1

Yokwo kwɨsaka aeya Pita siya wɨnkiya

1 Kara Saimon Pitakɨn, inkamɨn whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨn Jisɨs Krais siirɨm, kariirɨn siyar nɨkmwɨn okwo haigɨnɨugɨn siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuɨm. Kara ta yokwowa iikamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya krɨmiir hɨriinan komii nwowa mɨ yɨpɨkɨ tɨ yai kɨrɨe kɨbi kɨbiyɨm sɨm wakaeyoknam yɨpɨkɨ wɨ whɨekak krɨmiirar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi kɨmiir wɨnkika. Dimusi rani, Adi Komii siirsika krɨmiir dimɨn biyɨeyɨm Jisɨs Krais siya haiyoprimdiyɨumiigikɨm mɨ krɨmiirɨn ɨni rɨrmiiya siyar ywowaigɨnɨukiyɨm mɨ ɨni dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyar ywowɨm mɨ tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirsi nanmaiwarkainakɨn whɨekak krɨmiirɨn. 2 Mɨ kara ha naɨngwowi, Adi Komii siya mɨ Jisɨs Krais sowa hauuwi kɨmiirɨn, naɨngwobumbu mɨ nongwomamaɨr ae wɨ nhami nhami hauu rani. Mɨ krɨmiir Adi Komiiyɨn mɨ Bɨiyan Inkam Komii ɨkɨn Jisɨs Krais sowiir kɨrɨeni yɨpɨkɨ kɨma sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm. Ɨriig.

Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨn krɨma siirgɨsiirgɨm

3 Adi Komii yɨpɨkɨ kɨrɨe komiigakɨn, krɨmiir bɨdi hauuwɨm dimɨn taemɨn whɨekakɨm krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm siirɨm sɨbgu naɨngwo tɨbmiiyɨm. Dimusi rani, siya nanaaknɨnkii haigɨnɨugɨn krɨmiirɨn mɨ krɨma Krais siir asi nɨnoknɨnkɨni, yɨpɨkɨ bɨiya krɨmiir nɨmbinɨn siir dimɨn mɨiyɨkɨm sɨmiir haiyɨm mɨ kwoɨn mɨiyɨkɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨn mɨ wɨ saɨkar waiyayokiyokɨikaeyami. 4 Tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya bɨdi hauuwɨn krɨmiirɨn siir dimɨn kɨrɨe mɨiyɨk mɨiyɨkɨm bɨiya siya nɨmbinɨm krɨmiir mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ tariinanɨn wɨm kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kɨrɨeya saiirɨn wɨm kɨma wa haiburgigi, tɨ dimɨn taemɨn biyɨeyɨm iikamɨm nuanɨm sɨma tɨriyɨm sɨmiirɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika mɨ kɨma wɨ siir dimɨn mɨiyɨk ɨmiir haii mɨ kɨma wɨ Adi Komii siir hɨriinan nwowi. 5 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, kɨma kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya saiirɨn sɨbgu sɨbgu kɨsɨsop dirɨraerar sɨbgu nwowam. Mɨ kɨra tɨ hɨriinan tɨri saiirɨn mɨ wɨ mɨinan nhami nhami kɨpi mɨrii Adi Komii siir yaiyɨm yɨpɨkɨ warɨ kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm bɨiya kɨma nikɨ aɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir swokɨ ɨnomoknɨnkɨnamɨn. 6 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, ɨiya kɨma tɨ hɨriinan tɨri, mɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiirar kɨntɨmtɨnuna mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ nikwokrɨmkrɨp rani mɨ wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu rani mɨ tɨ ɨiyɨm dimɨn taemɨn biyɨekɨ nɨmbiyami mɨ wɨ mɨini hanɨɨn nwokɨ mɨriiyɨm sɨbgu nokworɨnukrɨpkaiyam. Mɨ wɨ maɨrgɨmaɨrga hɨriiyar nwokɨ okrɨpkaiyɨm Adi Komii siirgɨsiir siyɨuɨn wa kɨmiir waraur nwowɨn siiramɨn. 7 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, kɨma tɨ hɨriinan tɨri mɨ kɨma wɨ kɨmiir nomiiyauɨm sɨmiiram naɨngwokwonanaeiya mɨ sɨmaka nomboɨn ii aeiya wɨ saiir dɨisiimauu sɨmiirɨn. 8 Mɨ tɨ hɨriinan dimɨnɨm kɨmiir kwoɨn nwokaiyɨm, yɨm ɨni yɨnkɨnɨukikaiyɨm mɨ sɨma wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiisi mɨ hɨriinana saiirsika kɨmiir kwoɨnɨm wɨ nɨɨngɨ nɨɨnga nwo rani. Nɨɨngaka. Saeya wɨ naeyar budi. Mɨ wɨm kɨma Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs Krais siirɨn wa sɨbgu ɨnoknɨnkɨni mɨ kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya siiramɨn wɨ kɨrɨeya nwowi. 9 Iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ hɨriinan dimɨn karamae nwowɨm sɨmiir kwoɨnauɨn, yɨm sɨma ɨni iikamɨm yɨpɨkɨ kɨgɨmok karamae nwowiyɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Dimusi rani, sɨma nhwokwɨsaekɨm. Tɨ hɨriinan iikamɨm sɨma bɨdi yaɨngwo owougiyɨm Adi Komii siya haiyoprimdiyɨumiigiya sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm. Mɨ hɨriinana saiirsika tariinanɨn sɨmiir kwoɨnɨm dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbukɨm.

10 Mɨ tɨ kariir nomiiyauɨm ɨiya Adi Komii siya nɨkɨuwa kɨmiirɨm mɨ siya bɨdi yɨmbinɨm kɨma siirgɨm, kɨma mɨinan mɨrii dimɨn mɨiyɨk tɨramɨn. Mɨ hɨriinan saiirsika tɨ dimɨnɨn wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mhoɨiya Adi Komii siya wɨ kɨmiir nanmaiwarkainaei. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan dimɨn ɨmiir tɨri kɨma wɨ saɨka waiyayokiyokɨi siir om hɨr. 11 Mɨ kɨma tɨ hɨriinan dimɨn ɨmiir wakaeyokna api mɨ Adi Komii siya anowɨn wɨ kɨmiiramar haiwaoki mɨ hɨriinan saiirsika kɨma wɨ omɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya kɨgrɨraowiyɨn yɨpɨkɨ bɨiya naonamɨn kɨmiir whɨndirɨraerarɨn mɨ kɨmiir nanmaiwarkainamɨn mɨ kɨma wɨ ɨinokɨinok saɨkar nwoyokiyokɨikaeyami.

12 Kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm tɨ dimɨnɨm kara boɨnkiyɨm mɨ kɨma sɨbgu dokworɨnu Adi Komii siir yaiyɨm sɨmiir kɨrɨeni bɨiya kɨma wakaeyɨm mɨ ha wakaeyokna apɨm mɨ ɨinokɨinokɨn kara kɨmiir boɨnurwokaiyɨm swokɨ aɨngwokwonanaei tɨ dimɨn ɨmiir. 13 Kara ha naɨngwowi yɨo siyɨu wadɨekɨn kara kɨmiira boɨnmauu yokiyokɨiyɨm tɨ dimɨn ɨmiirɨn mɨ hɨriinana saiirsika kɨma wɨ sɨmiirar nwokɨ aɨngwoyokiyokɨiyɨm ɨiya kara tɨ omwaiya nikɨ waiya tɨr. 14 Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kariir ɨiya naowana ɨni kingiin nwowa. Dimusi rani, bɨiya Jisɨs Krais krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya boɨnmauugɨn kariirɨn tɨ dimɨn ɨmiirɨn. 15 Kara ta yokwowa mɨnam wɨnki mhoɨiya kara naonami mɨ ɨinokɨinokɨn sɨma wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi tɨ dimɨn ɨmiir naɨngwowoknakiyɨm. Ɨriig.

Krɨma iikamɨm bɨdi kɨgɨm Jisɨs Krais siir dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm paenan nɨuyaeiyɨm

16 Krɨma iikam krɨmiir yɨdwi wanwiyaemi niiwii nɨɨngam sɨmiir bɨri wakaeyokna apkɨm bɨiya ɨiya krɨma boɨnmɨmauuɨm kɨmiir mɨ kɨmiir nanaaknɨnkɨi haigɨnɨuwa Jisɨs Krais siir yɨpɨkɨ kɨrɨe komiigakɨn mɨ yɨpɨkɨ wɨ swokɨ ɨti. Nɨɨngaka, krɨmakɨ krɨmar kɨgɨn siir dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm paenan nɨuyaeiyɨm. 17 Mɨ Adi Komii siya siir inɨg ɨiir hainanprapraski mɨ dimɨn komiiyɨn paenan nɨuyaeiyɨn siir ywowaigɨnɨugi. Dimusi rani, tɨ yai ɨmiirsika. Krɨma aposel kamɨm bɨdi wakaekiyɨm ɨiya siya hɨnɨɨna boɨnkiyɨn, tɨrigɨnɨn yɨo kariir yɨnisɨm nwɨrkɨnwɨruwan siya yɨpɨkɨ kara naɨngwokwonanaeiyɨn 18 Krɨmakɨ krɨmar wakaekɨm tɨ yaiyɨm Adi Komii siir om hɨrɨnkɨ nɨtɨm. Dimusi rani, krɨma saɨka nwokɨm mhɨuɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨn Adi Komii siya nwowiyɨn hɨr.

19 Dimusi rani, dimɨnɨm bɨiya krɨmar kɨgɨm, krɨma tɨ yaiyɨm bɨiya profet kamɨm sɨma boɨnmɨmauuɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yaiyɨm sɨma nanaaknɨnkɨi haigɨnɨuɨm sɨmiiram naɨngwo tɨbmiikɨm. Mɨ kɨma tɨ iikamɨm tɨ yai ɨmiir wakaeyokna api mɨ kɨma wɨ siyɨu mɨiyɨk tɨri. Tɨ Adi Komii siir yaiyɨm yɨpɨkɨ tɨ profet kamɨm sɨma boɨnmɨmauuɨm ɨni paeya maeyau nɨibwomambwowa saiir nɨuyaeiya mɨ nugakan nauunɨn siya whwoyayakwokiyɨm kɨmiir nɨisiimauuwɨm bɨeyɨn ɨni kingiin nwowɨn sɨpi nɨmbinaidni. Mɨ tɨ hɨriinan yaiyɨm bɨiya profet kamɨm sɨma boɨnmɨmauuɨm yɨm ɨni paeya nɨiyɨka krɨmiir nɨuya haigɨnɨuwiya ɨni saiir hɨriinan ywowɨm Adi Komii siir yaiyɨm sɨmiir sɨbgu wakaeyokna apɨm mɨ ɨiya Jisɨs siya swokɨ ɨtana wɨ saiirar namwoɨuwi yɨpɨkɨ bɨeyɨn nugak nɨmbinaidniyakwokiyɨn siir hɨriinan. 20 Mɨ bɨiyɨn kɨma tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm pɨ kwaboɨni, sɨmiir dɨnoknɨnkɨn, wɨ nwɨrkɨ siir kwoɨnara swokɨ ap rani, tɨ yaiyɨm krɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya profet kamɨm sɨma boɨnkiyɨm. Nɨɨngaka. 21 Tɨkɨna ya kaimwoka. Dimusi rani, bɨiya profet kamɨm sɨma dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiir bɨri wakaeyokna apkɨm mɨ tɨ yaiyɨm Yokwo Komiinau ha bɨ wɨnkɨm. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naeyɨuɨn siya siyar kiyaiigɨn sɨmiir kwoɨnɨm mɨ sɨma yaiyɨm Adi Komii siya boɨnmɨmauuɨm sɨmiirɨn, ɨni sɨmiirar swokɨ boɨnmɨmauuɨm. Ɨriig.

2

Dimɨn biyɨeyɨm yɨpɨkɨ nɨksɨsae kamɨm sɨma tɨri ɨma

1 Bɨiya nɨksɨsae profet kamɨm Isrelan iikamɨm sɨmaka nwokɨm. Tɨ iikam hɨriinanɨm sɨma nɨti mɨ wɨ kɨmaka ninɨ oni tɨ nɨksɨsae yai bibiyɨeyɨm sɨmiir hainaniyɨm mɨ tɨ hɨriinan dimɨnɨm iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir pɨuganiyɨm wɨ tɨ dimɨnɨm sɨmar nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi mɨ sɨma wɨ digɨumii Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Krais yɨpɨkɨ bɨiya sɨmiir nanmaiwarkainam naowɨn mɨ hɨriinan saiirsika wɨ kɨmɨmɨn tani siya sɨmiirɨn wɨ pae komiiya saiir nɨtnoudnankaigii. 2 Mɨ iikam whɨekakɨm wɨ sɨmiir siyɨu biyɨe ɨmiirar wakaeyokna api mɨ wɨ ha boɨni, yɨo dimɨn karamaeka hɨi hɨriiyar danae. Mɨ mhoɨiya ɨkɨ iikam nhɨrɨm wɨ yai bibiyɨe Adi Komii siir yai ɨmiir nɨgbumbuwi tɨ dimɨnɨm tɨ iikam bibiyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirsika. 3 Sɨma nɨksɨsae niiwiiyɨm sɨmiirɨn mɨnɨm naɨngwowi kɨmiir kwoɨnɨm ɨmiir kiyaeyam mɨ umɨr kɨmiir waraurankɨ haiyam. Adi Komii siya ɨiya tɨ hɨriinan iikamɨm sɨmiir hɨdana saiiramar nwokɨn. Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨ sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnanɨn siya nhwo whɨn tani, siya ta ɨiya sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnana saiiramɨn ɨi haruwa haruwa bɨ nwonanaekɨn saeya nɨmbiniyamɨn.

4 Tɨ hɨriinan dimɨnɨm bɨiya Adi Komii siya tɨrɨm yɨm krɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauugɨm Adi Komii siya wɨ whɨsarii nwonanae rani. Adi Komi siya paekwosɨmɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe tɨrɨm sɨmiir bɨ swokɨ kɨgnɨnkɨn okɨn saɨkar nwowamɨn. Nɨɨngaka. Siya sɨmiirɨn maeyaua paekaka iikamɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnana saiir hɨriir yɨkropki mɨ sɨma ɨni maeyaua paekaka saiir hɨrar nikɨ okrɨpkaiyɨm ɨiya Adi Komii siya iikamɨm sɨmiir hɨdana saiirɨm. 5 Bɨiya Adi Komii siya iikam biyɨeyɨm sɨmiir bɨri swokɨ kɨgnɨnkɨn okɨn tɨ nuɨn omwai siir waiyam. Siya op komii whɨra yɨkropki mɨ iikam whɨekakɨm ɨni siyar kaiyoprɨmdɨpu aokaokiyɨm. Inkam nwɨrɨn Noa nɨkɨuwiyɨn yɨpɨkɨ hɨnɨɨna boɨnmɨmauuwiyɨn iikam sɨma dimɨn taemɨn mɨiyɨk ɨmiiram daɨngwo tɨbmii, siya mɨ iikam ɨriiyar ɨs ɨko sɨma sɨmar ywonaowid, Adi Komii siya sɨmiir bɨri nɨsomaokɨn. 6 Adi Komii siya om Sodom mɨ Gomora sowiir iikamɨm sɨmiir bɨdi hɨdgiyɨm mɨ siya sɨmiir om owiir hangɨmugi mɨ sɨmiirɨn ɨni wara yɨunamɨm. Tɨ hɨriinan dimɨnɨm yɨm aknaɨnan iikamɨm sɨmiir nɨisiimauugɨm yɨpɨkɨ mhoɨiya omwai waiyaei tɨ nu ɨiir mɨ dimɨnɨn yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe sɨmiir tɨriyɨm sɨmiir nɨmbiyami. 7 Adi Komii siya Lot siir kɨgrɨraokɨn inkam mɨiyɨk nwɨrɨn, yɨpɨkɨ siir kwoɨnɨn hauugɨhauuga whiyɨeyɨn hɨinanaeni siyɨu biyɨe sɨma tɨrɨn sɨmiirsi mɨ ɨriipɨ hɨriinan iikamɨm dimɨn mɨiyɨkɨm sɨma tɨranɨm sɨma digɨumii sɨmiir mɨ haimriiyɨugɨn. 8 Inkam mɨiyɨkɨn Lot siya iikam biyɨeyɨm sɨmaka nwokɨn mɨ ɨinokɨinokɨn siya dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirar kɨgɨn mɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨma mɨ boɨnɨm sɨmiirar mɨ wakaekɨm mɨ siya haugɨhauga siyɨu biyɨe sɨma tɨrɨm sɨmiiramar whiyɨekɨn. 9 Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm krɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauugɨm Adi Komii siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn siyɨuɨn iikam mɨiyɨkɨm sɨmiir nanmaiwarkainaɨnɨn dimɨn kɨrɨe kɨrɨeyɨm hɨkak nwowiyɨm sɨmiir hɨrankɨn. Mɨ siya wɨ iikam biyɨeyɨm sɨmiir naɨngwo owou rani, sɨmiir tɨrbumbuam mɨ sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnam mɨ sɨma wɨ ta ɨiya Adi Komii siya siir iikamɨm sɨmiir hɨdana wɨ saiirsi napiyok rani. Nɨɨngaka. 10 Mɨ Adi Komii siya ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨn mɨ siya wɨ nɨksɨsae profet iikamɨm yɨpɨkɨ hɨi nanaeni siyɨu biyɨeyɨm sɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ siir kɨtinisiinam wɨ sɨmiir naɨngwo owou rani, sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnamɨn mɨ tɨ yɨpɨkɨ iikamɨm, Adi Komii siir kɨrɨe ɨmiir wakaeyokna karamae nwowiyɨm mɨ tɨ nɨksɨsae profetɨm sɨmiir kwoɨnɨm kɨrɨe ywowɨm mɨ sɨma sɨmiir kwoɨn ɨmiirar napikɨm mɨ sɨma yai bibiyɨe paekwosɨm ɨmiir boɨnsi bɨ nɨdidikɨm. 11 Adi Komii siir paekwosɨmɨm sɨmiir kɨrɨeya komiiga ɨni iikam biyɨeyɨm sɨmiir kɨrɨe aiir haiburɨm. Mɨ sɨma tɨ iikamɨm sɨmiir bɨ boɨnhɨuriyɨu boɨnikɨm Adi Komii siir whwonkam ɨda, sɨmiir boɨnwokiyopnatkaigiyamɨn. Mɨ tɨ nɨksɨsae profetɨm yɨm ɨni tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirar tɨrkrɨpkaiyɨm. 12 Tɨ iikam hɨriinanɨm yɨm ɨni hu habɨm kwoɨn mɨiyɨk karamaeyɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨram naɨngwowiyɨm sɨma pɨ hindarar prɨidiraerari iikamkɨ sɨm haiyɨm mɨ sɨma nɨtɨm. Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨm wɨ mhoɨiya tɨoɨdwomaii. Mɨ sɨma dimɨn taemɨnɨm sɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowiyɨm sɨmiirar prɨiboɨn prɨiboɨnikɨm. Mɨ mhoɨiya Adi Komii siya wɨ sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨni, niimauan wraisuɨm iikamkɨ sɨm nɨtkikɨkɨniyɨm sɨmiir hɨriinan. 13 Mɨ sɨmiirɨn dimɨn bibiyɨeyɨm sɨma tɨrɨm, wɨ sɨmiirsi nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. Sɨma ha naɨngwowi, kɨnaka naeiya ya dimɨn mɨiyɨka mɨ sɨmiir kwoɨnɨm sɨmiir mhɨi ɨmiirar mɨrnɨnkɨnamar naɨngwowi, sɨma ɨni ta ma biyɨeya paowaigɨ pɨskɨmkopouɨm kɨmiir pɨu nonkwobumbunɨnkɨna ɨni saiir hɨriinan ywowɨm mɨ sɨma sɨmiir nɨksɨsae siyɨu ɨmiiramar maɨrgɨmaɨrgaei sɨmiir wakaeyokna apam. 14 Mɨ sɨma wig ɨmiirar kaonanaeikɨm ɨrɨpa pɨu sɨmaka nwowɨm mɨ tɨ hɨriinanɨn sɨmiir kwoɨnɨn dɨg saeya nwowaigɨnɨu rani. Nɨɨngaka. Mɨ sɨma iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiigɨm yɨpɨkɨ sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe nwo karamae nwowiyɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma dimɨn biyɨe asi tɨri. Mɨ sɨma mɨnam naɨngwoyokiyokɨii siyɨu umɨr digworaekwo haiyanɨn yɨpɨkɨ iikamɨm sɨmiir yai ɨmiir wakaeyɨm sɨmiir hɨramkɨ haiyɨm. Mɨ mhoɨiya Adi Komii siya wɨ tɨ hɨriinan sɨmiirsi nhɨnɨkrɨropki. 15 Sɨma digɨumii yaimwo ɨmiir haimriyɨuwi mɨ dimɨn biyɨe ɨmiir napi iikamɨm yɨpɨkɨ siyɨu mɨiyɨk ɨiir haiburgigɨm mɨ ha napwaeyamɨm nae hɨr sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Sɨma dimɨn taemɨnɨm bɨiya inkam nwɨrɨn Belam nɨkɨuwiyɨn Bioni yɨnisɨmɨn siya tɨrɨm sɨmiir wakaeyokna apikɨm. Siya umɨrɨm naɨngwokɨn iikam sɨma hauuwɨm tɨ dimɨn biyɨeyɨm siya tɨrɨm sɨmiirsi. 16 Mɨ siir donkiyɨn habwaowhaenan nwokɨn yai bɨ boɨnikɨn mɨ siya ɨni inkamnanar yomboboɨnɨn mɨ siya yai kɨrɨe siir boɨn mɨ siir mɨ ɨkɨdu dimɨn biyɨeyɨm siya naɨngwowɨm kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiir tɨrsi.

17 Iikamɨm tɨ kamɨm sɨmiir hɨriinanɨm yɨm bɨ whɨndirɨraerarikɨm, yɨm aeyowɨeyɨm op karamaeyɨm, sɨmsɨnkaigaeyamɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Sɨma ɨni naoni wau komii komiiyɨm koua hɨr nakiibɨmbɨramiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm, ɨkɨ sɨma yaiyɨm sɨbgu whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam boɨntɨdwokiiyɨm mɨ yɨm sɨma pɨ dimɨn whɨrmɨnwhɨrmɨn swokɨ tɨr tani. Adi Komii siya ta maeyaua nɨibwomambwonana sɨmiiram nɨmbinga. 18 Sɨma yai kɨrɨeyɨm yaimwo karamaeyɨm sɨmiir wakaeyokna apikɨm, sɨma wɨ iikamɨm tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm wɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyai. Sɨma wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ dimɨn biyɨe ɨmiir haiburgigɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨma nikɨ apkrɨpkaiyɨm sɨmiir kiyaii. 19 Sɨma tɨ kam bibiyɨeyɨm hɨnɨɨna boɨnikɨm, yɨo dimɨn karamaeka iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir naɨngwo apamɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, sɨma tɨ hɨriinan iikamɨm yɨm sɨma wɨ saiir nikwowaisii rani, sɨma ɨni sɨmiiram prɨimɨriiyan iikam ywowɨm mɨ sɨma yaimwoni wakaeyokna apamɨn dɨg nwo rani. Dimɨn whɨrkɨ inkam nwɨrni kwoɨn ɨiir kwɨrii ɨdwokai mɨ siya tɨ dimɨnɨn siir kwoɨn kwɨrii ɨdwokaiyɨn siir swokɨ tɨri, yɨo yaeya dimɨn biyɨe tɨr tani mɨ siya wɨ tɨ dimɨn biyɨe ɨiir swokɨ haiburgig rani. Tɨ dimɨn biyɨeyɨn siya bɨdi ywowɨn siir kouɨn mɨ yɨo siya ɨni whɨsarii mɨi prɨimɨriiyan inkam ywowɨn. 20 Iikamɨm yɨpɨkɨm dimɨn biyɨe nuan iikamɨm sɨma tɨriyɨm sɨmiir haiburgig. Dimusi rani, sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm mɨ ɨna naɨngwo tɨbmiiyɨm dimɨn mɨiyɨkɨm Jisɨs siirɨm bɨiya siya naowa krɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiyoprimdiyɨumiiyɨm mɨ krɨmiir nanmaiwarkainaam. Mɨ sɨma dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir kwoɨnau kwɨri ɨdwokaiyɨm ɨni sɨmiirar swokɨ apnamɨm mɨ sɨma wɨ biyɨeyar nwowougusi dimɨn biyɨe bɨiya sɨma tɨrɨm wɨ sɨmiir haiburgigi. 21 Yɨo tɨ hɨriinanɨn wɨ wadɨe pɨ ywowɨn bɨiya sɨma Adi Komii siir yai kɨbiyɨm bɨiya inkamkɨ boɨnmɨmauuɨm sɨmiir wakae karamaekɨswo mɨ sɨma bɨdi yasae ɨirgrak wakaeyɨm mɨ sɨmiir bɨdi wakaeyokna apɨm. Mɨ mhoɨiya sɨma digɨumii tɨ yai ɨmiir haimriiyɨugig mɨ ɨni siyɨu biyɨe ɨmiir swokɨ apnamɨm. 22 Tɨ hɨriinan dimɨnɨm bɨdi yɨmbiyamɨm yaimwowɨm bɨiya profet kamɨm sɨma boɨnɨm sɨmiir hɨriinan, wraɨn dimɨnɨm siya whɨekɨngikiyɨm pɨ sɨmiirɨmar swokɨ ami sɨmiir naeyɨmar huɨn inkamkɨ hɨisokiyɨn yɨpa swokɨ ami maeyau bropa saiir warɨprapraram. Tɨ yaiyɨm yɨm krɨmiir nɨisiimauuwi tɨ iikam yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ tariinanɨn sɨma digɨumii siir haimriiyɨugigɨn. Ɨriig.

3

Iikamɨm krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm Jisɨs Krais siya wa swokɨ ɨti

1 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, takɨna ya yokwo kwɨsaka aeya kɨmiiram wɨnhauugiya. Tɨkɨ yokwo ɨmiirɨn kara kɨmiir kwoɨn ɨmiir swokɨ hɨurworwokaigi. 2 Kara kɨmiirɨn mɨnam naɨngwowi yaiyɨm bɨiya profet kam mɨiyɨkɨm sɨma nanaaknɨnkiiyɨm sɨmiirɨm daɨngwo mɨ ɨriipɨ hɨriinan kɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir yaiyɨm yɨpɨkɨn naonamɨn mɨ ha swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn krɨmiir nanmaiwarkainam sɨmiir timɨ aɨngwoki, tɨ yaiyɨm siya aposel kamɨm krɨmiir boɨnmɨmauugiyɨm yɨm kɨmiir boɨnmauugikɨm, tɨ dimɨnɨm nɨm krɨma kɨmiir swokɨ kwaboɨnmauugii. 3 Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨkɨ hɨriinanɨm bɨi wɨ sɨma nɨmbiyami ɨiya kingiin nwowi Jisɨs Krais siya swokɨ ɨtana. Iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ nɨewaiyɨuwiyɨm yɨm wɨ sɨmbi nɨti mɨ sɨma wɨ yai bibiyɨeyɨm bwam karamaeyɨm wɨ sɨmiir ninɨ boɨni, sɨmiir kwoɨnkar naɨngwo apiyɨm. 4 Mɨ sɨma nɨksɨsae yai kɨmiir boɨni, bɨiya Jisɨs siya hɨnɨɨna boɨnkɨn siya wa swokɨ ɨti mɨ siya papi nwowɨn? Yaiyɨm bɨiya krɨmiir yɨdwi wanwiyae ɨma boɨnɨm, bɨ swokɨ ɨmbiyamkɨm ɨni hindara yasae okainaiinamɨm. Mɨ bɨiya ɨiya Adi Komii siya nonkwokwowɨn tɨ nu ɨiir siya whɨuwɨnɨunan mɨ tɨsi tariinana namwoniyɨm, dimɨn taemɨnɨm ɨni hɨriiyar nwokrɨpkaiyɨm. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma boɨnɨm hɨnɨɨn yɨm wɨ nɨmbiyam tani, yɨm kaimwo rani. Adi Komii siya dimɨn kasakasa bɨ kisɨsana haigɨnkɨn. 5 Sɨma tɨ dimɨnɨn siir nɨnoknɨnkɨnam naɨngwo rani. Bɨiya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya yaiyara boɨnkiyɨn mɨ nu nɨnomoro ɨna yɨmbiyamwo. Adi Komii siya nuɨn whɨi komii solwara saiir op ɨmiir nonkwokwokɨn mɨ nu ɨiirɨn nao siya whɨnkɨnsiisi mɨ yɨo tɨriigɨnɨn ɨriipɨ hɨriinan yɨo wɨ sɨpi mɨ kisɨnaei. 6 Mɨ mhoɨiya Adi Komii siya ha boɨnkiyɨn mɨ ha mɨ tɨrkiyɨn op aiirɨn mɨ opa ɨni nu ɨiirar ywomairɨpugiyɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm yɨm ɨna yaokaokiyɨm. 7 Mɨ tɨ nu nɨnomoro tariinan nwowo yo Adi Komii siir yai ɨmar nonkworɨnukrɨpkaii mɨ mhoɨiya ɨiya Adi Komii siya iikam biyɨeyɨm yɨpɨkɨ digɨumii siir haimriyɨuɨm sɨmiir nɨtkaigaigii paeya mɨ tɨ nu nɨnomoro yo wɨ warar nɨnkɨn ɨuwi.

8 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kɨma tɨ dimɨn whɨruwa siir kɨpi naɨngwo owou. Adi Komii siya ɨi kwɨruwa ha naɨngwowikɨn bɨewi bɨewi kasaka rani mɨ bɨewi bɨewi whɨekakɨm yɨm ɨni ɨi kwɨruwanana ywowɨn. 9 Kɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya bɨ kɨmɨmɨnikɨn siir nɨmbinɨm sɨmiir tɨrkiyɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨma naɨngwowɨm sɨmiir hɨriinan. Nɨɨngaka. Siya iikam whɨekakɨm krɨmiiramar nikɨ owɨn digɨumii dimɨn biyɨe ɨmiir haimriiyɨugigɨm mɨ siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm. Dimusi rani, siya inkam nwɨrkɨn maeyaua paekaka saiir hɨriir namɨm pɨ boriisopi. Siya hɨnɨɨnam naɨngwowi, iikam whɨekakɨm sɨma digɨumii sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haimriiyɨugig mɨ siir wakaeyokna ap. Ɨriig.

10 Mɨ mhoɨiya ɨiya Bɨiyan Inkamɨn siya swokɨ ɨti mɨ siya, siya siya nɨisiimauunaei wɨ inkamɨn yɨpɨkɨn inkam nwɨrni digworaekwo tauaeyam nɨtiyɨn wɨ siir hɨriinan nɨti iikamɨm wɨ nɨnoknɨnkɨn tani ɨiya siya nɨti mɨ nhɨrɨm wɨ siiram nwokwokɨn tani. Mɨ ɨiya siya nɨta saiir mhoɨiya nɨnomora wɨ nhaminhami tɨoki rani, diyani hɨnɨɨn nu mɨ dimɨn taemɨnɨm siir nwowɨm mɨ digworaekwo iikamkɨ nonkwokwowɨm wa nɨuginhɨski mɨ wɨ op nɨmbiyami. 11 Mɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm wa nɨuginɨski mɨ wa dɨgi mɨ wɨm kɨma iikamɨm wɨ panɨɨna nwowi? Kɨmiir kwoɨnɨm wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨpi kɨmbu Adi Komii siir yai ɨmiir tɨ wakaeyokna ap, 12 mɨ kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir tɨ tɨr ta ɨiya saeya nɨtɨduduwɨm. Ɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siya swokɨ ɨti mɨ nɨnomora wɨ paekɨ nɨuwi mɨ wa dɨgi mɨ nauun sɨsɨm mɨ nauun komii komiiyɨm wa nɨuginɨski mɨ wɨ opnan nɨmbiyami. 13 Adi Komii siya bɨdi boɨnɨn siya wɨ yaeya nu nɨnomor nonkwokwowi mɨ nɨm krɨma sɨmiirɨm nwowi. Iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya dimɨn biyɨe tɨrɨm tapaiirɨn sɨma wɨ iikamɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowi. Ɨriig.

14 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, wɨm kɨma tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm tɨ bɨiya kwaboɨngigɨm sɨmiiram nwowi nɨnomor wɨn mɨ nu wɨn wɨ sowa nɨmbiyamɨm mɨ kɨma mɨinan mɨrii dimɨn whɨrkɨ nikɨ kɨmbu karamae nwowɨm mɨ ɨriipa hɨriinan dimɨn biyɨe tɨrisi mɨ hɨriinan saiirsika Adi Komii siya kɨmiirɨn wa naɨngwowi dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn mɨ kɨma wɨ saɨka nongwomamaɨ aei. 15 Mɨ kɨma ta saiir daɨngwo krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii siya wɨ nɨtsɨsau rani, iikam ɨmiir hɨdamɨn, siya krɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauuwi siya pɨ boriisopi krɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnamɨn mɨ siya mɨnɨm naɨngwowi krɨmiir nanmaiwarkainaam. Siya ɨni krɨmiir nomiiyau mɨiyɨkɨn Pol siir hɨriinan ywowɨn, yɨpɨkɨ tɨ yai kɨbimi dimɨnɨm Adi Komii siya hauuwɨm siir sɨmiir wɨnkiyɨm kɨmiirɨm. 16 Ɨiya Pol siya yokwowɨm ta ɨiya Bɨiyan Inkam Komii siya swokɨ ɨtɨna saiir wɨniyɨm siya dimɨn taemɨnɨm kara nikɨ boɨnmɨmauuwɨm sɨmiirar swokɨ wɨnkikɨm. Krɨma yai nhɨrɨm siir yokwonau nwokaiyɨm sɨmiir sɨbgu ɨnoknɨnkɨn tani mɨ hɨriinan saiirsika iikam biyɨe nhɨrɨm yɨpɨkɨ nɨnoknɨnkɨn karamaeyɨm sɨma pɨ tɨ Pol siir yaiyɨm pɨ sɨmiir nɨnkpɨtki nɨksɨsae yai nwowɨm mɨ tɨ hɨriinan siyɨu kaimwowɨn sɨma ɨkɨ profet kamɨm yɨpɨkɨ ɨkɨ yai nhɨrɨm sɨma wɨnɨm Adi Komiiniyɨm pɨ sɨma mɨ ɨnkpɨtki yai biyɨe mɨ ɨnkɨn owam mɨ hɨriinan saiirsika sɨma wɨ sɨma sɨma mɨ tɨrbumbunaei tɨ dimɨnɨn sɨma tɨrɨm.

17 Mɨ tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm ta hɨriinan saiirsika kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨ dimɨn ɨmiirɨn. Kɨma, kɨmasiyar mɨntaraona mɨ tɨ hɨriinan saiirsika kɨma wɨ dimɨn biyɨe tɨr tani ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm sɨma tɨriyɨm wɨ sɨmiir tɨr tami mɨ hɨriinan saiirsika kɨma wɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai kɨbiyɨm wɨ sɨmiir haiburgik rani. Sɨma wɨ kɨmiir kɨnsiis haigɨnɨuwi yɨnɨn omaka nonkworɨnuwiyɨn siir hɨriinan. 18 Mɨ kɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siir naɨngwobumbua saiir sɨbgu o, yɨpɨkɨ bɨiya naowɨn kɨmiirɨn siyar nikɨ whɨndirɨraerarɨm mɨ nanmaiwarkainaam. Mɨ tariinanɨn kɨma siirɨn kɨpɨii nɨnoknɨnkɨn tani mɨ mhoɨiya kɨma siirɨn wa sɨbgu ɨnoknɨnkɨni. Kara ha naɨngwowi siya inɨg komiigak dwo tariinan mɨ mhoɨiya mhoɨiya ɨriipa hɨriinan. Ɨriig.

1 Jon

1

2

3

4

5

1 JON

Jonɨn tɨ kamɨm Jisɨs siya nɨisiisiimauuɨm sɨmiir nwɨr ɨeya. Tɨ Jonɨn saɨsakɨnaɨrgɨn bɨiya Jisɨsni yai wɨn kɨbiyɨm sɨm nikɨ wɨnkiyɨn sɨmiir nanaaknɨnkiiyam. Mɨ bɨigɨbɨiyan yokwowa Jon siya wɨnkiya ya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir boɨnkika sɨma, sɨmiir naɨngwo tɨbmiiya pɨ sɨbgu onkwokrɨpkaiyɨm ta yaiya yɨpɨka Jon siir nhwokɨnhwokar kɨga mɨ siir wɨɨngɨwɨɨngar mɨ wakaeya Jisɨs siirɨm. Siya sɨmiirɨn mɨn boɨnkikɨn sɨma ɨkɨ kamɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨma boɨnmɨmauuɨm dimɨn taemɨnɨm Jisɨs siir yaiyɨm sɨmiir hɨriinan nwo karam nwowɨm sɨmiirsi mɨntɨrao. Siya sɨmiirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨn, sɨma tɨ nuan siyɨupai siyɨupaiyɨm sɨmiiram kɨpi naɨngwokwo sɨma ɨrni nwɨrniyam naɨngwokwonanaeya Jisɨs siya hauua saiir hɨriinan daɨngwokwonanae. Ɨriig.

1

Yaiyɨm krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨm inɨgak krɨma nwoyokiyokɨikaeyamam sɨma

1 Ta yokwowa krɨma wɨnkika Jisɨs Krais siir, yɨpɨkɨ krɨma dapiyɨn Yai. Bɨigɨ bɨiyarɨn Krais siya ha nwokɨn mɨ siyaɨrgɨn kwoɨnbudɨn omwaiwaiyayokiyokɨiiyɨn siir bwamkɨbwamɨn. Mɨ tariinanɨn krɨma siir bɨdi wakaeyɨm mɨ siirɨn krɨmakɨ krɨmar kɨgɨn mɨ siirɨn krɨmiir ɨɨngar nonkwokɨugɨn. 2 Mɨ kwoɨnbudɨn omwaiwaiyayokiyokɨiiyɨn siir bwamkɨbwamɨn ɨni siyar ywowɨskiyɨn mɨ ɨiya siya nɨta krɨma siir bɨdiyar kɨgɨm mɨ tariinanɨn krɨma siirɨn kɨmiir asi boɨnmɨmauuwi. Tɨ inkam nwɨruwan yɨpɨkɨ ɨinokɨinokɨn hɨriiyar nwowiyɨn. Bɨiya siya Adi Komii krɨmiir Wanɨn saɨka nikɨ okɨn mɨ ɨni siyar yanaaknɨnkiibudgiyɨn. 3 Dimɨn taemɨnɨm krɨma kɨgɨm yɨm tɨ sɨma krɨma boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ ɨrɨpa asi nongwomamaɨri krɨmiir hɨriinan ta krɨma nwowiya Adi Komii saɨka mɨ siir yɨnisɨm ɨeya Jisɨs Krais saiir hɨriinan mɨ nɨm krɨma ɨni kwoɨn whɨruwar ywowɨskiyɨm. 4 Mɨ krɨma ta yokwowa kɨmiiramɨn hɨriinanam wɨnkika kɨma wɨ nwokɨ sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn mɨ kɨma mɨ krɨma, krɨmiir kwoɨnɨm wɨ maɨrgɨmaɨrga nikɨ owɨm. Ɨriig.

Krɨma Adi Komii krɨmiir wanɨn, siir dimɨn kɨbi kɨbiyɨm sɨmiirarar wakaeyokna ap

5 Tɨ yaiyɨm Krais siya boɨnmɨmauuɨm krɨmiir mɨ nɨm krɨma tɨsi kɨmiir swokɨ kwaboɨnmamauuɨm. Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya ɨni bɨenan ywowɨn siya nɨi wara bɨ swokɨ omɨnomɨnikɨn. 6 Mɨ krɨma tɨ hɨnɨɨna boɨni siya mɨ krɨma ɨni kwoɨn whɨruwar ywowɨm mɨ krɨma dimɨn biyɨe tɨri, nɨm wɨ nɨibwomambwo naprɨrɨri, nɨm krɨma pɨ nɨksɨsaekɨm mɨ krɨma Adi Komii siir yai kɨbikɨkɨbiya saiir bɨ wakaeyokna apkɨm nɨm siyɨu bibiyɨeyɨm dimɨn biyɨe tɨriyɨm sɨmiir napkɨm. 7 Mɨ krɨma tɨ siyɨu kɨbikɨkɨbiyɨn Adi Komii siya nwowiyɨn siirgɨsiir nwowi mɨ krɨma wɨ ɨrɨpar nongwomamaɨr aekiyami siir nhɨeya saiir kɨrɨeni mɨ ta nhɨeya yɨpɨkɨ siir yɨnisɨm ɨiira Jisɨs naokiinaiiniya ɨiya siya naonama mɨ tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨma tɨrɨm yɨm siya sɨmiirɨn wɨ hɨriiyar haiyoprimdiyɨumiiyokiyokɨiyami mɨ krɨmiir kwoɨnɨm ɨni rɨrmiigɨrɨrmiiyar ywokiyɨm.

8 Mɨ krɨma ha boɨni nɨm krɨma dimɨn biyɨe whɨrmɨn whɨrmɨn karamaeka, nɨm krɨma, krɨma krɨmar swokɨ prɨiyɨksasaenaei mɨ Adi Komii siir yai kɨbi kɨbiyɨm yɨm wɨ krɨmiir kwoɨnau haigi okai rani. 9 Mɨ tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨma tɨrɨm sɨmiir boɨnɨnkɨi. Dimusi rani, Adi Komiiyɨn dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn mɨ siya ta nɨmbin aiir nonkworɨnukrɨpkaiyɨm dimɨn biyɨe biyɨeyɨm wɨ siya haiyoprimdiyɨumiigi mɨ krɨmiir kwoɨnɨm wɨ rɨrmiigɨrɨrmiiya nwokii. 10 Mɨ krɨma hɨnɨɨna boɨni nɨm krɨma dimɨn biyɨe bɨ tɨrkɨm mɨ krɨma Adi Komii siirɨn wɨ hɨnɨɨna boɨni, Adi Komii siya nɨksɨsaeyan inkamkɨn. Dimusi rani, ombud komiiyɨn dimɨn biyɨe kɨna bɨdi tɨrɨm. Ɨriig.

2

Kraisɨn, inkamɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨn krɨmiirɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn

1 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kara tɨ yaiyɨm kɨmiiram wɨnkikɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma dimɨn biyɨe paɨnisi tɨrsi. Mɨ krɨmiir nwɨrkɨ dimɨn biyɨe tɨri, nɨm krɨma Jisɨs Kraiskakaɨrgɨm tɨ inkamɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨn siirɨn wɨ siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Siya wɨ Adi Komii siiram asi srɨigi wɨ krɨmiirsi srɨigii. 2 Yɨo Jisɨs Krais sasaɨrgɨn yɨpɨkɨ bɨdi bɨdiniya sasaɨr nɨnkɨn ɨmiiyaenan Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiirsi siirgɨsiir nhɨe aiirar mɨ tɨ ɨo kwoɨn Adi Komii siya naɨngwowiyɨn krɨmiiram yɨo siya bɨdi yɨkrɨpkiyɨn. Dimusi rani, dimɨn biyɨe biyɨeyɨm krɨma tɨrɨm siya tɨ hɨriinan sɨmiirsi naokɨn sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Yɨo krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiirara rani. Nɨɨngaka. Siya ɨkɨ iikam whɨekakɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir warar haiyoprimdiyɨumiigikɨm.

3 Mɨ krɨma siir yai ɨmiir sɨbgu wakaeyokna api mɨ krɨma siirɨn wɨ hanɨɨngɨn sɨbgu nɨnoknɨnkɨni. 4 Mɨ inkam nwɨrɨn ha boɨni, mɨ kara Adi Komii siirɨn ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨn mɨ siya yai ɨmiir wakaeyokna ap karamae nwowi mɨ tɨ inkam hɨriinanɨn yɨpi pɨ nɨksɨsaekɨn mɨ Adi Komii siir yaiyɨm yɨm siir kwoɨn hɨr wara nwokai rani. 5 Mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ ɨinokɨinok Adi Komii siir yai aiiram naɨngwowiyɨm yɨm sɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm siyɨuɨn siiram naɨngwokwonanaeiyɨn siyɨumwokɨsiyɨumwoɨn. Mɨ ta hɨriinan saeya krɨma sɨbgu dɨnoknɨnkɨn nɨm krɨma Adi Komii saɨka bɨdi yamasuɨm. 6 Mɨ yɨpɨkɨ ha boɨni yɨo siya Adi Komii saɨka bɨdi yamasuwɨn mɨ siya wɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiya Krais siya tɨrɨm wɨ sɨmiir hɨriinanar timɨ tɨr. Ɨriig.

Mɨ yɨpɨkɨ siir nomiiyauwam naɨngwokwonanaeiyɨn yɨo Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apikɨn

7 Mɨ tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, tɨ yaiyɨm kara wɨnkiyɨm kɨmiiram hɨnɨɨn kɨma wɨ panɨɨn panɨɨna nwowi yɨm yai wɨn tani. Kɨma sɨmiir bɨdiyar ikɨ wakaeyɨm ɨiya kɨma bɨigɨbɨi Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨna. 8 Mɨ tɨ yaiyɨm tɨ kara wɨnkiyɨm kɨmiiram yɨm yai wɨnkɨm. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ mɨiyɨm Jisɨs Krais siya mɨriiyɨm sɨmiir kɨgɨm mɨ tɨ kɨma mɨrii ɨkɨm mɨ sɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni taka yaiya ya yai kaimwowaɨrga. Mɨ yɨm tɨ yaiyɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkɨm, krɨma krɨmiir nomiiyauɨm sɨmiiram naɨngwokwonanae. Dimusi rani, krɨma ɨni tɨ yai ɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm tɨ iikami kwoɨnau nwokaiyɨm nɨibwomambunan yɨm wɨ sɨmbi kinɨmnɨsainami mɨ sɨmiir maeyauwa wɨ tɨ dimɨn kɨbiyɨm paenan nɨuyaeiyɨm wɨ sɨma kisɨna okainaowidi. Jisɨs Krais siyaɨrgɨn bwamkɨbwamɨn paenan krɨmiir nɨuya haigɨnɨuwiyɨn.

9 Mɨ yɨpɨkɨ ha boɨni, yɨo siya Adi Komii siir yai ɨmiirar wakaeyokna apikɨn mɨ siya ɨo pɨ siir nomiiyau ɨnaka swokɨ owi mɨ yɨo hɨriinan inkamɨn yɨo Adi Komii siir yai ɨmiir bɨ wakaeyokna apikɨn. Yɨo ɨni inkamɨn nɨiyaka napamwɨiiyɨn siyɨu si sikwo pae mɨn nɨrɨriya apnam karamae nwowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. 10 Mɨ yɨpɨkɨ siir nomiiyau ɨiiram naɨngwokwonanaei mɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna api, yɨo ɨni inkamɨn siyɨu nabɨe kɨgɨmok apiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn mɨ yɨo siya siyɨu ɨiirɨn ɨna sɨbgu kɨgomok apɨn mɨ siya wɨ nɨigɨkiyamyao akai rani. 11 Mɨ yɨpɨkɨ siir nomiiyau ɨnaka nwowi ɨo mɨ yɨo tari Adi Komii siir dimɨn taemɨn bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. Yɨo dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir wakaeyokna apikɨn inkamɨn yɨpɨkɨ siyɨu si napamwɨiiyɨn nɨiyaka si hɨnɨɨn. Mɨ siir nhwo ɨiirɨn nɨi aeya nɨmɨui mɨ ta hɨriinan saiirsika siya paniisi kɨgomok api siyɨu ɨiirɨn.

12 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, ta yokwo kara wɨnkiya kara dimusi bɨ wɨnkikɨn warɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirsi wɨnkika sɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Sɨmiirɨn siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Dimusi rani, dimɨn kɨbi kɨbiyɨm bɨiya Krais siya tɨrɨm sɨmiirsika. 13 Kɨma tɨ adɨm, kara ta yokwowa kɨmiiram wɨnkika. Dimusi rani, wɨm kɨma siirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn yɨpɨkɨ bɨiya omwaiyar nikɨ waiyayokiyokɨiyɨn mɨ tariinanar nadɨgniyɨn siiramɨn. Kara yokwowa yainan whrwanɨm nonkwona karamae nwowɨm kɨmiiram wɨnkika. Dimusi rani, Adi Komii siir yaiya wɨ kɨmiir kwoɨn waraurar nikɨ okaiyokiyokɨiyɨm mɨ kɨma wɨ Setan siir nwokɨ ikwowaisiiyɨm. 14 Kara yokwowa yainan whwran kɨmiiram wɨnkika. Dimusi rani, wɨm kɨma ɨni kɨrɨe hɨriiyar nwokrɨpkaiyɨm mɨ Adi Komii siir yaiya ɨni ini hanɨɨn kɨmiir kwoɨnan kwɨrii ɨdwokaiya mɨ kɨma Setan siir bɨdi ikwowaisiigigɨm. Kara yokwowa ad ɨmiiram wɨnkika. Dimusi rani, wɨm kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm yɨpɨkɨm omwai hɨriiyar waiyayokiyokɨiyɨn mɨ ɨni tariinanar yadɨgniyɨn.

15 Mɨ kɨma dimɨn biyɨe biyɨeyɨm iikamɨm sɨma tɨriyɨm tɨ nu ɨiiranɨm sɨmiiram kɨpi naɨngwo sɨmiir wakaeyokna apam. Mɨ yɨpɨkɨ tɨ nuan dimɨn taemɨnɨm sɨmiiram naɨngwowi mɨ yɨo tari Adi Komii siiram naɨngwokwo rani. 16 Mɨ dimɨn taemɨnɨm nuanɨm yɨm hɨnɨɨngɨm, mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ sɨma kɨgɨm sɨma ɨinokɨinokɨn sɨmiir haiyamar mɨni mɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiiramar mɨ kɨgmaɨri mɨ siya ɨkɨ siir inɨg ɨiirar hainanaeiyɨm mɨpi ha boɨni, kara digworaekwokɨ naokɨngugunankaigɨn ɨni ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir haiburɨn. Mɨ yɨm digworaekwowɨm yɨm Adi Komii siir tani. Nɨɨngaka. 17 Mɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ nuɨn siirɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨgmaɨri ɨkɨm yɨm wɨ sɨmbi dɨgii mɨ yɨpɨkɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya naɨngwowɨm sɨmiir wakaeyokna api yɨm wɨ hɨriiyar nokwoyokiyokɨigiyami. Ɨriig.

Krais siir sau omomɨm yɨm wɨ sɨma sɨmar nɨisiimauunaei

18 Tɨ kariir nomiiyauɨm, ɨiya tɨ nu ɨeya dɨgiyana ya kingiin bɨdi yɨtkiya. Mɨ wɨm kɨma ta yai aiirɨn bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm hɨnɨɨn Jisɨs Krais siir sau omomɨn wɨ panɨɨn panɨɨna nɨmbiyami. Mɨ Jisɨs Krais siir sau omom whɨekakɨm yɨm bɨdi yɨtɨm mɨ yɨm sɨma sɨmar bɨdi yanaaknɨnkiinam mɨ nɨm krɨma ta ɨi aiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm ya ɨni kingiin nwowa. 19 Dimusi rani, tɨ kamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siir sauan omom wɨn nwowɨm yɨm sɨma ɨrɨpa kwoɨn krɨmaka nwo rani, yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm, yɨm sɨma krɨmiir bɨdi haiburgigɨm. Mɨ sɨma ɨrɨpa kwoɨn krɨmaka nwokɨswo mɨ sɨma pɨ ɨrɨpa krɨmakar pɨ ywowɨn. Mɨ sɨma krɨmiir bɨdi haiburgigɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika nɨm krɨma ta saiirɨn bɨdiyar yɨnoknɨnkɨn kɨɨnɨm, sɨmiir nwɨrkɨ ɨrɨpa kwoɨn krɨmaka bɨ swokɨ okɨm. Nɨɨngaka.

20 Adi Komii siir naeyɨuɨn ha nɨtɨn ini hanɨɨn kɨmiir kwoɨn ɨmiir inɨ kwɨrii ɨdwokaini mɨ ta hɨriinan saiirsika, kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir dimɨn mwokɨmwoɨm sɨmiir asi sɨbgu nɨnomoknɨnkɨni. 21 Kara ta yokwowa kɨmiiramɨn ha bɨ wɨn boɨnkikɨn, wɨm kɨma Adi Komii siir dimɨn taemɨn mwokɨmwoɨm sɨmiir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. Nɨɨngaka. Wɨm kɨma sɨmiirɨn bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm. Mɨ tɨ digworaekwowɨm yɨpɨkɨ kaimwo nwowɨm mɨ tɨ digworaekwowɨm yɨpɨkɨ kaimwo nwo karam nwo ɨkɨm wɨm kɨma sɨmiirɨn bɨdiyar yɨnoknɨnkɨn dɨgɨm. Mɨ kɨma tɨ nɨksɨsae yaiyɨm yɨpɨkɨ yaimwokɨyaimwoɨm sɨmiir nɨinɨkikrɨmkrɨpiyɨm sɨmiirɨn ɨna mɨ ɨnoknɨnkɨnɨm.

22 Mɨ yɨpɨkɨ nɨksɨsaeiyɨn? Mɨ tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ ha boɨniyɨn Jisɨsɨn yɨo Krais rani mɨ tɨ hɨriinan inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingii mɨ siya siirɨn wa nɨkropkii. Mɨ yɨo tɨ inkamɨn yɨo Jisɨs siir sau omomkɨn. Mɨ Adi Komii siya mɨ siir yɨnisɨm ɨeya sowiirniiyɨn digɨumii bɨ haimriiyɨugigo. 23 Mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siir mɨisɨsaeiyɨm mɨ yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii siir warar mɨ mɨisɨsaei sɨmiir Adɨn. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siir haiyɨm mɨ yɨm sɨma ɨriipɨ hɨriinan Adi Komii siir warar mɨ ɨnkɨn haigɨm sɨmiir Adɨn. Ɨriig.

Adi Komii siir naeyɨuɨn krɨmiirɨn siya nɨisiimauugɨn yai mɨiyɨk

24 Mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨma wɨ kɨmasiyar mɨntɨraona. Mɨ yai kɨbiya yɨpɨkɨ bɨigɨbɨi kɨmar wakaeya, ya kɨmiir kwoɨnau waraurar haiginonkworɨnukrɨpkai. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan tɨri mɨ kɨma wɨ kwoɨn whɨruwa Adi Komii siya mɨ siir yɨnisɨm ɨeya wɨ sowakaniiyar nwowi. 25 Mɨ yɨm tɨriigɨnɨm yɨm sɨma Jisɨs Krais siya nɨmbingiyɨm krɨmiiram krɨma haiyɨm. Siya krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam nɨmbingikɨn mɨ krɨma wɨ Adi Komii saɨka nwokɨ sɨbgu oyokiyokɨikaeyamɨm.

26 Kara ta yokwowa kɨmiiram wɨnkika kɨmiir boɨnworwokaigiyɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ tɨ iikam ɨma naɨngwowiyɨm kɨmiir nɨksɨsaeyam. 27 Mɨ Jisɨs Krais siya siir naeyɨuɨn kɨmiir bɨdi hauugiyɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika siya kɨmiir asi whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi. Mɨ tɨ naeyɨuɨn kɨmiir kwoɨnau waraurar nwokaikrɨpkaii mɨ kɨma wɨ inkam nwɨram noksɨr tani kɨmiir nowomwarkaiyɨuwamɨn. Mɨ tɨ naeyɨuɨn kɨmiirɨn wɨ siyar nowomwarkaiyɨuwi dimɨn taemɨn whɨekakɨm. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm wɨ siya nowomwarkaiyɨuwi, yɨm nɨksɨsae dimɨn tani yɨm kaimwowaɨrgɨm. Mɨ yɨm wɨ tɨ hɨnɨɨna nwowi, kɨma ta Adi Komii siir naeyɨuɨn siir yai aiir wakaeyoknaei, wɨm wɨ Jisɨs Krais saɨka namasukikɨni.

28 Ɨhɨ, tɨ kariir nomiiyauɨm, kɨma Jisɨs Krais saɨka damasukikɨn. Mɨ kɨma tɨ hɨriinan tɨri mɨ ɨiya siya swokɨ ɨti nua tɨriir mɨ nɨm krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowɨni siir kɨgamɨn, krɨma wɨ nɨdidwɨn tani mɨ wɨ mɨ agwoprakai rani. 29 Wɨm kɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siya bɨmbɨuwi rani mɨ yɨpɨkɨ dimɨn mɨiyɨk tɨri mɨ kɨma wa nɨnoknɨnkɨni siya siir yɨnisɨmkɨn. Ɨriig.

3

Tariinanɨn krɨma ɨni Adi Komii siir yɨnisɨsɨm nwowɨm

1 Kɨma whɨekakarɨn ta saiir wakaeki, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya krɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwo rani mɨ ta hɨriinan saiirsika siya krɨmiirɨn siir yɨnisɨm asi nɨkɨugɨm. Yɨm tɨ yaiyɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. Nɨm krɨma siir yɨnisɨsɨmkɨm. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nuan siyɨu ɨmiir wakaeyokna apnɨnkɨnɨubumbunaniyɨm mɨ tɨ tariinanar nadɨgniyɨm yɨm Adi Komii siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm. Mɨ ta hɨriinan aeya sɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma wakaeyokna apiyɨm sɨmiir paniisi yɨnoknɨnkɨnsi. 2 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, nɨm krɨma Adi Komii siir yɨnisɨsɨmkɨm. Mɨ krɨma sɨbgu nɨnoknɨnkɨn tani mhoɨiya krɨma wɨ panɨɨn panɨɨna namisi owi. Mɨ Adi Komii siya tɨ dimɨn hɨriinanɨn krɨmiir bɨ nikɨ ɨisiimauugɨn. Mɨ tɨ dimɨnɨn sasaɨgɨn krɨma sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨn Jisɨs Krais siir, yɨo hɨnɨɨngɨn siya wɨ sɨpi swokɨ ɨuunaiini mɨ krɨma wɨ siirar kɨgwɨni mɨ ɨiya krɨma siir kɨgwɨni mɨ nɨm wa nɨnkpɨt ɨuguskii mɨ wɨ siir hɨriinanar namwowɨuwi. 3 Mɨ yɨpɨkɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm nɨmbiyamanɨm sɨmiiram nwokwokɨni mɨ yɨm sɨma wɨ hɨriihɨriiyar boɨnɨnaei dimɨn biyɨe karamaeka mɨ sɨma wɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyar nwowi Krais siya nwowa dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae siir hɨriinan.

4 Dimɨn biyɨeya saiir bwamkɨbwamɨn Adi Komii siir siyɨu komii siir yaiya siyar kwɨinakibɨɨri. Mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨ iikamɨm dimɨn biyɨekɨ naokɨngugunankaiyɨm sɨma Adi siir siyɨu komii siir yaiyɨm sɨmiir asi nɨinakrɨmkrɨpi. 5 Mɨ kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnkɨnɨm ta Jisɨs Krais siya nɨuunaiiniya nua tɨriir iikam sɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyam siya dimɨn biyɨe whɨrmɨn whɨrmɨn bɨ swokɨ tɨrmɨntɨrmɨnkɨn mɨ siya tɨ hɨriinan tɨramar mɨ aɨngwokɨn. 6 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, tɨkɨ iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais saɨka namasukikɨnɨm yɨm sɨma ɨinokɨinokɨn dimɨn biyɨe bɨ tɨrkɨm. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ɨinokɨinokɨn dimɨn biyɨe biyɨeya tɨrnanaeiyɨm mɨ sɨmiir kwoɨnɨm Krais siiram naɨngwo karamae nwowiyɨm yɨm siirɨm bɨ wakaeyokna apikɨm.

7 Tɨ kariir nomiiyauɨm, kɨma iikamɨm sɨmiiram kɨpi kiwaki kɨmiir nɨksɨsaeyɨm. Mɨ yɨpɨkɨ siyɨu mɨiyɨkɨmɨiyɨkni nwowi mɨ yɨo sikɨsiya inkamɨn. Dimusi rani, Adi Komii siya krɨmiirɨn ha kɨgi nɨm krɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm Jisɨs Krais siir hɨriinan dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae siya nwowa saiir hɨriinan. 8 Mɨ yɨpɨkɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirsɨmiira tɨrnanaei mɨ yɨo tari Setanikɨn. Bɨiya mɨ tariinanɨn ɨriipɨ hɨriinan Setan siya ɨni dimɨn biyɨeyar tɨrkrɨpkaiyɨn. Mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir sɨmiira tɨrnanaeiyɨm yɨm siir iikamkɨm. Mɨ Adi Komii siir yɨnisɨmɨn siya nɨtɨn tɨ nu ɨiir siya dimusi bɨ nɨtkɨn siya Setan siir mɨiyɨm sɨmiir dɨgɨguskiyam nɨtkɨn.

9 Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siir yɨnisɨm nwowi mɨ yɨo tari siir naeyɨu ɨiir bɨdi haiyɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, siya dimɨn biyɨe paniisi tɨryokiyokɨiyamsi. Nɨɨngaka. 10 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, nɨm krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yɨnisɨmɨn mɨ yɨpɨkɨ Setani yɨnisɨmɨn. Mɨ yɨpɨkɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir sɨmiira tɨrnanaei mɨ yɨo tari Adi Komii siir yɨnisɨm tani. Mɨ yɨpɨkɨ siir nomiiyau ɨiiram naɨngwokwonanaei karamae nwowiyɨn mɨ yɨo Adi Komii siir yɨnisɨm tani. Ɨriig.

Kɨma kɨmiir nomiiyauɨm sɨmiiram daɨngwokwonanaei

11 Mɨ tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ bɨigɨ bɨi kɨmar wakaeyɨm, kɨma siir yai aiirɨn hɨnɨɨna wakaekɨm krɨma ɨrni nwɨrniyam daɨngwonanaei, 12 mɨ krɨma ɨo whwonkam kɨpi nanao tɨ inkamɨn Ken nɨkɨuwiyɨn siir hɨriinan yɨo siya Setan siirgɨn mɨ yɨo siya siir nomousɨm ɨiir asi nɨsomaokɨn. Mɨ siya siir dimusi nɨsomaokɨn? Siya siirɨn mɨnsi nɨsomaokikɨn, dimɨn taemɨnɨm siya tɨrɨm yɨm mɨiyɨk rani mɨ dimɨn taemɨnɨm siir nomousɨm ɨeya tɨrɨm yɨm wadɨekɨm. Mɨ siya siirɨn ɨo ha nwowɨn mɨ siya siirɨn ɨna yɨsomaokiyɨn.

13 Kɨma mouni hanɨɨn kɨpi siinkaoki. Dimusi rani, iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm yɨm sɨma kɨmaka whwokwoka nwo rani. 14 Mɨ krɨma krɨmiir nomiiyau ɨmiiram naɨngwokwonanaei mɨ krɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni krɨma dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir wakaeyokna ap rani mɨ hɨriinankɨnɨuwi, krɨmiir kwoɨnɨm yɨm wɨ paekɨ nɨu rani. Mɨ krɨmiir kwoɨnɨn yɨo wɨ pɨ nɨnkpɨtkii mɨ wɨ omwaiyar swokɨ waiyaei mɨ siya wɨ Adi Komii saɨka nwoyokiyokɨikaeyami Mɨ yɨpɨkɨ siir nomiiyau ɨiiram naɨngwokwo karam nwowi mɨ yɨo tari dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir wakaeyokna apikɨn mɨ siir kwoɨnɨn yɨo bɨdi yaowɨgusamɨn siya Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiir naɨngwoyɨskai rani. 15 Mɨ yɨpɨkɨ ɨo whwonkam siir nomiiyau ɨiir nanaowi mɨ yɨo ɨni inkamɨn iikam nɨsomsomaokaowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Kɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨ inkam hɨriinanɨn yɨo siir kwoɨnɨn bɨdi yaowɨn mɨ yɨo siya Adi Komii siir dimɨn taemɨn sɨm whɨr wara swokɨ aɨngwoyɨskai rani. Mɨ siya wɨ saɨka nwoyokiyokɨikaeyam tani. 16 Bɨiya Jisɨs siya krɨmiirsi naokɨn mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn siya krɨmiir mɨn nɨisiimauugɨn iikam nhɨrmiyam siya naɨngwokwonanaeiya saiir bwamkɨbwam ɨiir. Krɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm Jisɨs siya tɨrɨm sɨmiirarar tɨr. Krɨma krɨmiir nomiiyauɨm sɨmiiram daɨngwokwonanaei mɨ krɨma naosi kɨpi nɨdid sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨusiyɨn. 17 Mɨ yɨpɨkɨ siir nu ɨiirar nwowi mɨ siya digworaekwokɨ naokɨngugunankaii mɨ ha nɨnoknɨnkɨni siir nomiiyauɨn yɨo dimɨn karamaeka mɨ siir mwoɨn nɨkrɨmkrae karamae nwowi mɨ siya ha boɨni siya siirɨn wɨ dimɨn sɨm whɨr swokɨ hauu rani mɨ Adi Komii siir naɨngwokwonanaeya wɨ panɨɨna haigiprakai siir kwoɨnauɨn? Sɨma wɨ dɨg nwo rani! 18 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, krɨma yaiyɨm naekak nwo karam nwowiyɨm sɨmiirɨn hinda kɨpi prɨiboɨn prɨiboɨn mɨ hɨnɨɨna kɨpi mɨ boɨn, nɨm krɨma iikam ɨmiiramar naɨngwokwonanaeikɨm. Krɨma sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ sɨmiir dɨisiimauu hɨnɨɨn, krɨma sɨmiiramɨn nhaminhami naɨngwokwonanae rani. Ɨriig.

Iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm yɨm sɨma siir whwonkam ɨdan wɨ nɨdidgak nwo rani

19 Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, nɨm krɨma wa nwokɨ ɨnoknɨnkɨnɨm hɨnɨɨn nɨm krɨma Adi Komii siirgɨm yɨpɨkɨ dimɨn mwokɨmwoɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn, krɨmiir kwoɨnɨm wɨ nɨdid rani, krɨma Adi Komii siir whwonkam ɨda nokwowi. 20 Mɨ krɨmiir kwoɨnɨm sɨma krɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨni, nɨm krɨma dimɨn biyɨe bɨdi tɨrɨm. Dimusi rani, Adi Komii siya dimɨn taemɨn ɨmiirɨn ɨna nɨnomoknɨnkɨn dɨgɨn mɨ krɨmiir dimɨn biyɨe biyɨeyɨm yɨm wɨ siya haiyoprimdiyɨumiigii mɨ krɨma wɨ sɨmiirsi nɨdid rani mɨ siya tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn whɨrmɨnwhɨrmɨn bɨ nokpaokɨigɨn, siya sɨmiirɨn ɨna nɨnomoknɨnkɨn dɨgɨn. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwoka, wɨndi yɨo siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn. 21 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm mɨ krɨmiir kwoɨnɨm sɨma krɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnmauu karamae nwowi, krɨma mɨiyɨk rani mɨ ɨiya krɨma Adi Komii siir whwonkam ɨda nokwowi mɨ krɨmiir kwoɨnɨm wɨ kɨrɨe hɨriiyar nwokrɨpkaii. 22 Mɨ krɨma Adi Komii siiramɨn dimɨnam srɨii mɨ siya krɨmiirɨn wa hauuwi. Dimusi rani, nɨm krɨma yai ɨmiir wakaeyokna apkɨm mɨ krɨma dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm siya naɨngwowɨm krɨma tɨram krɨma sɨmiir tɨrkɨm. 23 Bɨiya Adi Komii siya tɨ yaiyɨm krɨmiir bɨdiyar ikɨ boɨnmauuɨm. Krɨma siir yɨnisɨmɨn Jisɨs Krais siir wakaeyokna ap mɨ ɨrni nwɨrniyam dinan aɨngwokwo. 24 Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai ɨmiirarar wakaeyokna api, siya mɨ Adi Komii siya sowa wɨ kwoɨn whɨruwa nwowi mɨ siir naeyɨuɨn yɨo Adi Komii siya hauugiyɨn krɨmiir, tɨ Adi Komiiyɨn siya ɨni krɨmiir kwoɨnau tɨr kwɨrii ɨdwokaiyɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika nɨm krɨma ɨna mɨ ɨnoknɨnkɨnɨm nɨm krɨma ɨni kwoɨn whɨruwa saɨka nwowɨm. Ɨriig.

4

Adi Komii siir naeyɨu ɨeya mɨ yɨu biyɨeyɨn nɨksɨsaei ɨkɨn

1 Tɨ kariir nomiiyauɨm, iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ yai bibiyɨeyɨm nɨksɨsaeiyɨm sɨm nanaaknɨnkii haigɨnɨuwiyɨm hɨnda tɨnda bɨdi yɨnoopkiyɨm. Mɨ iikamɨm kɨmiiram nɨti mɨ sɨma ha ninɨ boɨni, yɨm sɨma Adi Komii siirgɨm mɨ kɨma wɨ kɨpi nikɨ anka aɨngwo tɨbmii kɨɨn sɨmiir yai aiiramɨn. Bɨiyɨn kɨma sɨmiir tikɨ kɨnankɨu mɨ sɨbgu sɨbgu tikɨ kɨgɨmoki tɨ sɨmiir hɨr nwokaiyɨn yɨo Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naeyɨu ɨeya piyamisi owɨn, iyɨe uridyɨu biyɨekɨ piyami owɨn. 2 Mɨ kɨma wa kɨgnɨnoknɨnkɨnkii, Adi Komii siir naeyɨuɨn siya ini hanɨɨn sɨmiir kwoɨn ɨmiir kwɨrii ɨdwokaii. Mɨ yɨpɨkɨ ha boɨni, Jisɨsɨn yɨo Adi Komii siir kwoɨnkar naɨngwo ɨmbingikɨn, tɨriir nɨtamɨn mɨ siya ɨni inkam kɨɨngɨkɨɨnar yaunɨ oniyɨn mɨ kɨma wɨ hanɨɨngɨ nɨnoknɨnkɨnkii, Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨni tɨ inkam ɨiir nwokaiyɨn. 3 Mɨ yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siirɨn hɨnɨɨna boɨn karamae nwowi mɨ tɨ kwoɨnɨn siir kwɨrii ɨdwokaiyɨn yɨo Adi Komii siir tani. Nɨɨngaka. Tɨkɨ kwoɨnɨn yɨo Krais siir sau omomkɨn. Kɨma bɨdiyar ikɨ ɨnoknɨnkɨnɨm hɨnɨɨn siya wɨ sɨpi nɨti. Mɨ tariinanɨn siya tɨ nu ɨiir bɨdi yaunɨ oniyɨn.

4 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, wɨm kɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirgɨm mɨ wɨm kɨma tɨ iikam biyɨe biyɨeyɨm sɨmiir bɨdi ikwowaisiigigɨm. Dimusi rani, yɨpɨkɨ warɨ kɨmiir kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaiyɨn siyaɨrgɨn yɨpɨkɨ tɨ iikamɨm nuanɨm sɨmiir kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaiyɨn yɨpɨkɨ nɨksɨsaeiyɨn siir nikwowaisiiyɨn bɨi. 5 Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nɨksɨsaeiyɨm yɨm nu tɨran ɨma yɨm sɨma Adi Komii siir tani. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma boɨniyɨm yɨm nu tɨrankɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨkɨ iikamɨm nuanɨm sɨmiir asi wakaei mɨ sɨmiir asi wakaeyokna api. 6 Mɨ nɨm krɨma Adi Komii siirgɨm. Mɨ tɨ iikam yɨpɨkɨ Adi Komii siirɨm sɨma ɨinokɨinokɨn krɨmiir yaiyɨm sɨmiir sɨmiira wakaenanaeikɨm. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir karamaeyɨm yɨm sɨma krɨmiir yai ɨmiir bɨ swokɨ wakaeikɨm. Nɨɨngaka. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn nɨm krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siirgɨsiir naeyɨugakɨm mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Setani nɨksɨsae naeyɨuɨn si nwokaiyɨm sɨmiirɨn ɨna mɨ ɨnoknɨnkɨnɨm. Ɨriig.

Adi Komii sasaɨrgɨn naɨngwokwonanaeiyɨn

7 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kɨma ɨrni nwɨrniyam daɨngwokwonanae. Mɨ tɨ siyɨu hɨriinanɨn ɨrni nwɨrniyam krɨma naɨngwokwonanaeiyɨn yɨo Adi Komii siirgɨsiirgɨn. Mɨ yɨpɨkɨ siir nomiiyau ɨiiram naɨngwokwonanaei yɨo Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn mɨ yɨo siya siirɨn ɨna sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨn. 8 Adi Komii siyaɨrgɨn naɨngwokwonanaei saiir bwamkɨbwamɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika, yɨpɨkɨ siir nomiiyau ɨmiiram naɨngwokwonanae karamae nwowi mɨ yɨo tari Adi Komii siir bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨn. 9 Adi Komii siya krɨmiir bɨdi yɨisiimauuɨn hɨnɨɨn, siya krɨmiiram naɨngwokwonanaeikɨn. Mɨ siya siir yɨnisɨm nwɨrkɨnwɨruwan asi nɨkropkikɨn mɨ siya krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam nɨtkɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma wɨ wadɨe saɨka asi nwoyokiyokɨikaeyami. 10 Mɨ naeyɨuɨn naɨngwokwonanaeiyɨn siir bwamkɨbwamɨn yɨo si. Ta krɨma naɨngwokwonanaeya Adi Komii siiram saeya rani. Mɨ krɨmiiramɨn bɨi siyar naɨngwokwonanaekɨn mɨ siya siir yɨnisɨm ɨiirɨn ɨna yɨkropkiyɨn mɨ ta hɨriinan saekɨsaeyaɨrga Adi Komii siya krɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirɨn siirsiyar haiyoprimdiyɨumiigikɨn.

11 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, tɨ dimɨn taemɨn hɨnɨɨnɨm yɨm krɨmiir nɨisiimauugɨm hɨnɨɨn Adi Komii siya krɨmiiramar naɨngwokwonanaeikɨn mɨ nɨm krɨma wɨ ɨrni nwɨrniyam mɨ aɨngwokwonanaeiyɨm. 12 Adi Komii siirɨn inkamkɨ bɨ swokɨ kɨgmɨmɨnkɨn. Mɨ krɨma ɨrni nwɨrniyam naɨngwokwonanaei mɨ tɨ Adi Komiiyɨn tɨ krɨmiir kwoɨnau kwɨrii ɨdwokaiyɨn mɨ krɨma wɨ siiram naɨngwokwonanaei mɨ krɨma wa nɨnoknɨnkɨni siya ɨni krɨmiiramar naɨngwokwonannaei ɨskiyɨn.

13 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm krɨma mɨ Adi Komii siya krɨma ɨni kwoɨn whɨruwar nwowɨskiyɨm. Dimusi rani, bɨiya siya siir naeyauɨn krɨmiir nikɨ hauugikɨn mɨ siya ɨni krɨmiir tɨr nwokaiyɨn. 14 Nɨm krɨma Jisɨs siir bɨdi kɨgɨm mɨ krɨma ta yai aiir asi boɨnmɨmauuwi. Adi Komiiyɨn siir Adɨn siir yɨnisɨm ɨiirɨn siya nɨkropkikɨn iikam krɨmiir nanmaiwarkainam mɨ ta hɨriinan saiirsika siya iikam whɨekakɨm nu tɨranɨm sɨmiir asi whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn dimɨn biyɨeyɨm tɨ nuɨn siirɨm sɨmiir kɨrɨe aiir kɨntɨokɨiyam. 15 Mɨ yɨpɨkɨ ha boɨni Jisɨs siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn mɨ tɨ inkamɨn siya mɨ Adi Komii siya sowa wɨ kwoɨn whɨruwar nwowi. 16 Adi Komii siya siyaɨrgɨn naɨngwokwonanae saiir bwamkɨbwamɨn mɨ nɨm krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm siya krɨmiiramɨn ɨna naɨngwokwonanaeyɨn. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ iikam nhɨrmiyam naɨngwokwonanaeiyɨm, yɨm sɨma wɨ Adi Komii saɨka kwoɨn whɨruwar nwoyokiyokɨikaeyami. 17 Adi Komii siya hɨnɨɨna naɨngwowi, nɨm krɨma iikam ɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwonanaei rani. Mɨ krɨma hɨriinan tɨri mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ tariinan krɨma tɨrɨm yɨm ɨni tɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiya Krais siya tɨrɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ krɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi hindara naɨngwokwonanae ɨskiyɨm. Mɨ mhoɨiya ɨiya Adi Komii siya hɨdi iikam ɨmiir mɨ nɨm krɨma wɨ nɨdid rani. 18 Mɨ yɨpɨkɨ hɨnɨɨna nɨnoknɨnkɨni Adi Komii siya siiram naɨngwokwonanaei mɨ siya wɨ nɨdid rani. Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siirgɨsiiram naɨngwokwonanaei mɨ siya wɨ dimɨn taemɨnsi nɨdid rani. Inkamɨn dimusi nɨdidi? Siya dimusi nɨdid rani, siirɨn wɨ Adi Komii siya nonkwobumbunɨnkɨni tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm yɨpɨkɨ bɨiya siya tɨrɨm. Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siirsi nɨdidi mɨ yɨo tari Adi Komii siya mɨ iikam ɨma sɨmiiramɨn sɨbgu naɨngwokwonanaei rani.

19 Nɨm krɨma Adi Komii siya mɨ iikam ɨma sɨmiiram naɨngwokwonanaei. Dimusi rani, siya bɨigɨbɨiyɨn krɨmiiram naɨngwokwonanaekɨn. 20 Mɨ inkam nwɨrkɨ hɨnɨɨna boɨni siya Adi Komii siiram naɨngwokwonanaeikɨn mɨ siya siir nomiiyau ɨnɨka pɨ ɨo nwowi mɨ yɨo tɨ inkamɨn pɨ nɨksɨsaekɨn. Iikam krɨma Adi Komii siir bɨ swokɨ kɨgmɨmɨnkɨm. Mɨ yɨpɨkɨ siir nomiiyau ɨiir kɨgi mɨ siiram naɨngwokwonanae karamae nwowi mɨ siya Adi Komii siiramɨn wɨ panɨɨna naɨngwokwonanaei yɨpɨkɨ siya kɨg karamae nwowɨn, ha? Mɨ inkamɨn siir nomiiyauɨn saɨka nomboboɨn ae karamae nwowi mɨ yɨo wɨ Adi Komii siiram naɨngwokwonanaei rani. Nɨɨngaka. 21 Jisɨs Krais siir yaiya ya krɨmiir bɨdi hauuwa, krɨma saiir wakaeyoknam. Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwokwonanaei mɨ siya ɨriipɨ hɨriinan siir nomiiyauɨn siiram warar timɨ aɨngwokwonanae. Ɨriig.

5

Iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm dimɨn biyɨe biyɨe ɨmiirɨn wɨ sɨma nikwowaisii

1 Mɨ yɨpɨkɨ hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨni Jisɨs siya Kraiskɨn, yɨpɨkɨn Adi Komii siya nɨkropkiyɨn mɨ yɨo tɨ inkamɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yɨnisɨmkɨn. Mɨ yɨpɨkɨ Ad ɨiiram naɨngwokwonanaei mɨ siya siir yɨnisɨm ɨiiramɨn wara timɨ aɨngwokwonanae. 2 Mɨ krɨma Adi Komii siiram naɨngwokwonanaei mɨ siir yai aiir wakaeyokna api mɨ krɨma wɨ haɨnii nɨnoknɨnkɨni nɨm krɨma siir yɨnisɨm ɨiiramar naɨngwokwonanaeikɨm. 3 Mɨ Adi Komii siya naɨngwokwonanaeiya saiir bwamkɨbwamɨn ya hɨnɨɨnga krɨma tɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm siya hauuwɨm krɨma tɨram sɨmiirar wakaeyokna ɨski. Mɨ tɨ dimɨnɨm siya boɨnanɨm krɨma tɨram, yɨm wɨ hɨkak krɨmiir nwowaigɨnɨu rani. Nɨɨngaka. 4 Mɨ siyɨuɨn tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm sɨma nwowiyɨn yɨo wɨ dɨg nwo rani, Adi Komii siir yɨnisɨsɨm ɨmiir nikwowaisiiyɨm, sɨmiir kɨrɨeya ɨni tɨ sɨmiir siyɨu bibiyɨeyɨm sɨmiir kou ywowa. Dimusi rani, nɨm krɨma Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnikɨm mɨ krɨma wɨ dɨgar nwowi tɨ siyɨuɨn tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm sɨma nwowiyɨn siir nikwowaisii ɨuguskiyɨm. 5 Mɨ wɨ dɨg nhɨnga nwowi tɨ siyɨu hɨriinanɨn tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm sɨma nwowiyɨn? Mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ hɨnɨɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm Jisɨs Krais siya Adi siir yɨnisɨmkɨn, yɨm wɨ dɨgar nwowi. Ɨriig.

Adi Komii siya bɨdi sɨbgu anaaknɨnkii haigɨnɨugiyɨm Krais siir dimɨn taemɨnɨm

6 Yɨo Jisɨs Krais sasaɨrgɨn tɨ inkam nwɨruwan tɨ nu ɨiir nɨuunaiiniyɨn. Mɨ siya op ha baptaisɨn mɨ mhoɨiya siya ɨna yaonamɨn paeyɨn hɨiniya nɨrɨonɨnkɨnɨn siir, siir nhɨe aeya naokiinaiiniyam. Mɨ ɨiya siya tɨ nu ɨiir nɨuunaiiniyɨn, siya mɨnam nɨuunaiinikɨn siir nhɨe aeya mɨ siir op aeya sowar naokiinaiiniswowɨm. Adi Komii siir naeyɨuɨn siyaɨrgɨn dimɨn taemɨnɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn mɨ krɨmiirɨn siyar nɨisiimauugɨn hɨnɨɨn Jisɨs siya Adi Komii siirgɨsiir yɨnisɨmkɨn. 7 Dimɨn whoɨmuwam sɨma sɨmaɨrgɨm krɨmiir nɨisiimauuyokiyokɨiyamiyɨm hɨnɨɨn. 8 Adi Komii siir naeyɨu ɨeya mɨ op, ta opa Jonkɨ si baptais haigɨnɨuwa Jisɨsni mɨ nhɨe aeya mɨ ta ɨiya bɨiya Jisɨs siya naonama mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiiniiya saiir tɨ swokɨ aɨngwowoknaki. Mɨ tɨ dimɨn whoɨmɨm yɨm dimɨn whɨruwan siirarar nɨisiimauugɨn Jisɨs siya Adi Komii siir yɨnisɨmkɨn. 9 Nɨm krɨma yaiyɨm inkamkɨ boɨnɨm krɨmiir sɨmiir wakaeyɨm mɨ krɨma ɨni sɨmiirar wakaeyokna apɨm mɨ krɨma tɨ yaiyɨm Adi Komii siya boɨnmɨmauuɨm siir yɨnisɨm ɨiir sɨmiir wakae. Dimusi rani, siir yaiya ɨni ɨkɨ inkami yaiyɨm sɨmiir haibura. 10 Mɨ yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna api mɨ siir kwoɨnɨn pa nɨnoknɨnkɨnkii ta Adi Komii siir yaiya ya kaimwowaɨrga, ya saeya hɨnɨɨna boɨnka, Jisɨs siya kariir yɨnisɨmkɨn. Mɨ yɨpɨkɨ tɨ Adi Komii siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowi mɨ tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya boɨnɨm siir yɨnisɨm ɨiir sɨmiir wakae karamae nwowi mɨ yɨo tɨ hɨriinan inkamɨn tɨ hɨriinan boɨniyɨn yɨo Adi Komii siir nɨksɨsaei. 11 Tɨ yaiyɨm yɨm Adi Komii siya boɨnkikɨm krɨmiir. Siya krɨmiirɨn bɨdiyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨn mɨ krɨma wɨ inɨgak saɨkar nwoyokiyokɨikaeyami. Siya krɨmiirɨn ta hɨriinan saiirsi whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn ta siir yɨnisɨm ɨiir siya nɨkropkiya saiirsi. 12 Mɨ yɨpɨkɨ kwoɨn whɨruwa Krais siiram nwowi, yɨo wɨ hɨriiyar nokwoyokiyokɨikaeyami. Mɨ yɨpɨkɨ hɨriinan tɨr karamae nwowi, yɨo wɨ nɨɨnga nwowi. Ɨriig.

Krɨma hɨnɨɨna nɨnoknɨnkɨni krɨmiir inɨgɨn wɨ omwaiyar hɨriiyar nwokɨ waiyayokiyokɨikaeyamɨm

13 Ta yokwowa kara wɨnkika dimusi rani, wɨm kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yɨnisɨm ɨiir wakaeyokna apiyɨm kɨma dɨnoknɨnkɨn hɨnɨɨn, wɨm kɨma wɨ inɨgak hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami. 14 Ya dimusi rani, tɨ hɨriinan siyɨuɨn krɨma wɨ dimɨnam Adi Komii siir srɨisi nɨdid rani. Nɨm krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm ɨiya krɨma Adi Komii siiram srɨii dimɨnam yɨpɨkɨ siir kwoɨn ɨiir wakaeyokna apiyɨm siya krɨmiir yai ɨmiirɨn wa wakaei. 15 Nɨm krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm ɨiya siya tɨ dimɨn taemɨnɨm krɨma srɨigiyɨm siiram sɨmiir wakaewɨniyɨn mɨ krɨma pa nɨnoknɨnkɨnkii krɨma sɨmiirɨn wa haii.

16 Mɨ yɨpɨkɨ siir nomiiyau ɨiir kɨgi siya dimɨn biyɨeyɨn yɨpɨkɨ paeya nami omɨn siir nam karamae nwowiyɨn siir tɨri mɨ siya Adi Komii siiram srɨii mɨ siirɨn wɨ siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ ta hɨriinan saiirsika siya wɨ inɨgak hɨriiyar nwokɨ sɨbgu oyokiyokɨikaeyamɨm. Mɨ tɨ inkamɨn siya dimɨn whɨr tɨri mɨ siya wɨ paeni omɨn siir nami. Mɨ yɨpɨkɨ tɨ hɨriinan tɨri, yɨo wɨ paeya nami omɨn siir nami. Adi Komii siiramɨn tɨ hɨnɨɨn inkamɨn dimɨn biyɨekɨ naokɨngugunankaiyɨn siiram kɨpi srɨi. 17 Dimɨn taemɨn kasa rani, yɨpɨkɨ iikam ɨma tɨrɨm Adi Komii siir yai ɨmiir kikɨnwaimwaisiiyɨm mɨ dimɨn taemɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨma tɨriyɨm yɨm wɨ Adi Komii siir tɨr tani ɨo siya nwowam mɨ sɨma wɨ ta hɨriinan saiirsi nam tani paeni omɨn siirɨn.

18 Nɨm krɨma ta saiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yɨnisɨm nwowi siya wɨ dimɨn biyɨe hɨriiyar tɨriyokiyokɨiyam tani. Mɨ tɨ hɨriinan inkamɨn siirɨn Adi Komii siir yɨnisɨm ɨeya kɨgrɨraowi mɨ ta hɨriinan saiirsika Setan siya wɨ siir tɨrbu rani.

19 Nɨm krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm nɨm krɨma Adi Komii siirgɨm mɨ tɨ iikam whɨekakɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm, Setanɨn yɨo ɨni sɨmiir kɨgrɨraowan inkam ywowɨn mɨ yɨm sɨma wɨ siir wakaeyokna api.

20 Krɨma ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn Adi Komii siir yɨnisɨmɨn yɨo bɨdiyar yɨtɨn krɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn kɨɨngɨkɨɨnɨn siir asi nɨnoknɨnkɨni yaeya Adi Komii nwɨr karamaeka. Krɨma ɨni Adi Komii siir yɨnisɨmɨn Jisɨs Krais ɨni saɨka yamasuswɨn Adi Komii nwɨrkɨnwɨruwan sasaɨrgɨn mɨ siya ɨna nwowɨn mɨ krɨmiirɨn siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma wɨ asi nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn.

21 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kɨma tɨ tɨdiyɨuɨm kamkɨm sɨm nɨkrɨmtɨo kuuwiyɨn uruwai siyaowainan yɨpɨkɨ iikamkɨm sɨm hainaniyɨm sɨmiirsiyɨn aru dwo. Ɨriig.

2 Jon

2 JON

Mɨ yokwo kwɨsaka Jon siya wɨnkiya Grik sɨmiir yaigɨn aiir, ya mɨn boɨnkika Jon siya, wig aeya mɨ saiir yɨnisɨsɨm ɨkɨm. Nhɨrɨm yɨm ta wig aiiram naɨngwo tɨbmiigɨm sɨma hɨnɨɨna naɨngwokɨm saeya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨpɨkɨ maeyau kwɨruwa nwowɨm sɨmiir hɨriir swokɨ ɨmbiyamɨm. Siya sɨmiirɨn mɨn boɨnkikɨn sɨma ɨrni nwɨrniyam inanaɨngwokwowɨm mɨ kam bibiyɨeyɨm sɨmiirsi mɨntɨraowɨm yɨpɨkɨ Krais siir dimɨn taemɨnɨm sɨmiirgɨsɨmiir nɨisiimauu karamae nwowɨm. Ɨriig.

1

1 Kara Jonkɨn, Adi Komii siir pɨugana saiir bɨiyan inkamkɨn mɨ ta yokwowa kara wɨnkika wigɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya nɨmbinɨm siir yɨnisɨm nwowam kɨmiiram. Mɨ saeya kɨmiiraram bɨ wɨnkika, saeya kɨma mɨ kɨmiir yɨnisɨsɨm ɨma kɨmiiramar wɨnkika. Mɨ kara kɨmiiramɨn nhami nhami naɨngwokwonanae rani, kanakana rani, iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai aiiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨma warar wɨnkika. 2 Krɨma kɨmiiram asi naɨngwokwonanaei. Dimusi rani, wara Adi Komii siir yai kɨbikɨbiyɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm yɨm wɨ waraur hɨriiyar haiginonkworɨnukrɨpkaii.

3 Kara hɨnɨɨna naɨngwowi Adi Komii siya mɨ siir yɨnisɨm ɨeya Jisɨs Krais krɨmiirɨn naɨngwoyɨmyok mɨ naɨngwobumbu mɨ ɨrɨpa nongwomamaɨr ae sowa hauugɨn mɨ ta hɨriinansika sɨma wɨ krɨmiiram asi naɨngwokwonanaei mɨ krɨma wɨ wadɨe nwokɨ sɨbgu owɨm ɨrɨpa nongwomamaɨramɨn. Dimusi rani, nɨm krɨma siir yaimwokɨyaimwo ɨmiir wakaeyokna apkɨm mɨ ɨrni nwɨrniyam naɨngwokwonanaekɨm. Ɨriig.

Krɨma iikamɨm sɨmiiram daɨngwokwonanae

4 An kara ha wakaekɨn kɨmiir pɨugana saiir iikam nhɨrɨm yɨm ha wakaeyoknaeikɨm. Dimusi rani, wɨm kɨma tɨ siyɨumwokɨsiyɨumwoɨn Adi Komii siya boɨnɨn krɨma tɨram siir wakaeyokna tɨrɨn mɨ an kara ɨni maɨrgɨmaɨrgar ywokiyɨn. 5 Kara kɨmiirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨn, krɨma ɨrni nwɨrniyam daɨngwokwonanae. Yɨm tɨ yaiyɨm tapar bɨ kwɨtkɨm. Yɨm tɨ yaiyɨm yɨm bɨigɨbɨi krɨma naɨngwo tɨbmii kɨɨna mɨ ha wakaeyɨm yɨm sɨma. 6 Mɨ krɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siiram naɨngwokwonanaei mɨ krɨma siir yai ɨmiir warar timɨ wakaeyokna ap. Bɨiya siya krɨmiirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨn, krɨma ɨrni nwɨrniyam daɨngwokwonanae.

7 Iikam whɨekakɨm bɨdi yɨnoopkiyɨm hɨnda tɨnda iikam ɨmiir prɨyɨksasaeyam. Sɨma tɨ hɨnɨɨna mɨisɨsae boɨnamkɨm, Jisɨs siya iikam krɨmiir pɨunan nwonanikɨn mɨ siya nua tɨriirɨn ha nɨuunaiinikɨn. Mɨ tɨ hɨriinan siyɨuɨn tɨ iikam ɨmiir sɨma nɨksɨsaeiyɨn mɨ yɨm sɨma ɨni Krais siir sau omomnan ywowɨm. 8 Kɨma, kɨmasiyar mɨntɨraona mɨ kɨma warɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm Adi Komii siya haigiyɨumauuwɨm sɨmiir sɨmiira tɨrnanae, mhoɨiya kɨra wɨ dimɨn taemɨn kasa hai rani, kɨmiirɨn wɨ siya hauuwi.

9 Mɨ yɨpɨkɨ yai nhɨrɨm Krais siir yaiyɨm sɨmaka nɨnkɨn haigɨnkii, Adi Komii siya wɨ saɨka nwo rani. Nɨɨngaka. Mɨ yɨpɨkɨ Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna api, Adi Komii siya mɨ siir yɨnisɨm ɨeya sowaniiyɨn wɨ saɨkar nwowi. 10 Mɨ inkam nwɨrkɨ nɨti mɨ siya Krais siir yai ɨmiir wakaeyokna ap karamae nwowi mɨ kɨra wɨ sɨmiir kɨpi nɨkɨuna apnɨnopkai kɨriir omakanau hɨriir namamɨn mɨ wɨ sɨmiir kɨpi mɨ boɨnwɨn hɨnɨɨn, ha wɨt. Mɨ kɨra sɨmiirɨn hɨnɨɨna kɨpi mɨ boɨn, Adi Komii siya ɨni kɨmakar nwowɨn mɨ kɨmiirɨn wɨ siya nwowaigɨnɨuwi ɨrɨpa nongwomamaɨr aeyam. 11 Mɨ yɨpɨkɨ tɨ inkam biyɨe hɨriinanɨn siir boɨni hɨnɨɨn siya wɨ saɨka nongwomamaɨr aei mɨ yɨo tari siir nomiiyaugɨn mɨ dimɨn biyɨeyɨm yɨpɨkɨ bɨiya tɨ inkam ɨeya tɨrɨm yɨm ɨriipɨ siir waraɨrgɨm.

Nɨkopkaigiyan yai aeya

12 Dimɨn kasakasa rani, kara naɨngwowɨm kɨmiir boɨnmɨmauuam mɨ kara sɨmiirɨn pɨ yokwoni ara wɨnki rani. Kara kɨmiir kɨgnakiyam tɨri mɨ ta hɨriinan saiirsika krɨma wɨ ɨrɨpa nwokɨ boɨnaiyɨm tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn mɨ krɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nikɨ inan oswowɨm. 13 Mɨ kɨriir yokman yaowae budɨeya saiir yɨnisɨsɨmɨm, sɨma nokboɨnmamaɨrgikɨm. Ɨriig.

3 Jon

3 JON

Mɨ mhoɨigɨmhoɨiyan yokwowa Jon siya wɨnkiya, ya siir nomiiyauwɨn yɨpɨkɨn siya naɨngwokwonanaeiyɨn Gaias nɨkɨuwiyɨn ya siiram wɨnkika. Jon siya mɨn boɨnkikɨn siyɨu mɨiyɨkɨn Gaia siya nwowiyɨn mɨ siya nɨnkɨnwamwarkɨi boɨniyɨn siyɨu bibiyɨeyɨm inkam bɨiyanɨn mɨn dapiyɨn Daiotrefis siya tɨrɨm sɨmiir. Ɨriig.

1

1 Kara Jonkɨn, Adi Komii siir pɨugana saiir bɨiyan inkamkɨn ta yokwowa kara Gaias kɨriiram wɨnkikɨn, yɨpɨkɨn kara naɨngwokwonanaeiyɨn. Dimusi rani, ni kɨra ɨni Adi Komii krɨmiir Wanɨn siirgɨsiir siyɨu ɨiirar nwowɨn.

2 Tɨ kariir nomiiyauɨn kara naɨngwokwonanaeiyɨn, kara ha naɨngwowi kɨra makɨ kɨpi nii mɨ yɨo ɨni mɨ owɨn kɨra hɨriinan wadɨeyar mɨ owɨm kɨriir kwoɨnɨn rɨrmiiya siya nwowiyɨn Adi Komii siiram wakaeyokna apam siir hɨriinan dwo. 3 Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn. Dimusi rani, nomiiyau nhɨrɨm ha nɨtɨm kariirɨn sɨma inɨ boɨni hɨnɨɨn kɨra Krais siir yai ɨmiirɨn ha sɨbgu wakaeyokna apikɨm. Ɨinokɨinokɨn ni kɨra Adi Komii siir siyɨugɨsiyɨu ɨiirar napikɨn. Mɨ ta yaiya kariirɨn maɨrgɨmaɨrga saeya nwowaigɨnɨugɨn. 4 Mɨ an kara hɨnɨɨna wakaekɨn, kariir nomiiyauɨm tariinanɨn sɨma ɨni Adi Komii siirgɨsiir siyɨu ɨiirar nwowɨn mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨn kariir kwoɨnɨn siya hɨugrɨmkrɨpkɨn maɨrgɨmaɨrga komii nwowamɨn. Dimɨn whɨrkɨ kariirɨn hɨriinan bɨ tɨrkɨn maɨrgɨmaɨrga kara nwowamɨn. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Sɨma Gaias siir boɨnkɨm mɨiyɨm siya mɨriiyɨm wadɨe wadɨekɨnaɨrgɨm

5 Wɨm kɨma tɨ nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaei ɨma wɨm kɨma Adi Komii siir dimɨn kɨbi kɨbi ɨmiir tɨrkɨm mɨ Adi Komii siir iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwiyɨm sɨmiirɨn ɨni kɨmar kɨgrɨraowɨm. Kɨma sɨmiir whwonkam ɨmiir bɨ kɨg nɨnoknɨnkɨnkɨm mɨ kɨma sɨmiirɨn ɨna mɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwɨm. 6 Mɨ iikam nhɨrɨm ha nɨtɨm krɨmiiram mɨ iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm krɨmiirɨn sɨma inɨ boɨnmauuni hɨnɨɨn sɨmiirɨn kɨma whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨm. An kara hɨnɨɨna naɨngwowi kɨma sɨmiirɨn hɨriiyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨukrɨpkai mɨ sɨmiirɨn dimɨn taemɨn ha timɨ hauu mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma wɨ hɨnda tɨnda asi nami Adi Komii siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwamam. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm yɨpɨkɨ kɨma tɨrɨm sɨmiir Adi Komii siya kɨmiir mɨi aiiramɨn ɨni maɨrgɨmaɨrga ywokiyɨn. 7 Mɨ sɨma sɨmiir om ɨmiir haiburgigɨm mɨ ha namɨm Adi Komii siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwam mɨ sɨma dimɨn taemɨn bɨ prɨihaigɨm iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨn karamae nwowiyɨm sɨmiir hɨrankɨn. Nɨɨngaka. 8 Mɨ sɨmiirɨn krɨmar whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ krɨma kɨgrɨrao mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma krɨma dimɨn taemɨnɨm wɨ yarɨpar tɨri mɨ Adi Komii siir yai ɨma. Ɨriig.

Daiotrefis Demitrias sowa

9 Mɨ kara yokwo bɨdi wɨnkiyɨn tɨ iikamɨm ta maeyaua saiir hɨranɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmii kɨɨniyɨm sɨmiiram. Mɨ yɨo Daiotrefisɨn, tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ sɨmiir bɨiyan inkam nwowam naɨngwowɨn siya kariir bɨ nɨkɨunakɨn siir kɨgrɨraowamɨn. 10 Mɨ ta hɨriinan saiirsika, ɨiya kara nɨti mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm siya tɨrɨm kara wɨ kɨriir ninɨ boɨnmɨmauuni, siya kinaopɨtkaigaiyɨu boɨnamɨm krɨmiir mɨ sɨma sɨma rani, siya nomiiyauɨm yɨpɨkɨm Adi Komii siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwamɨm sɨmiir boɨnkɨm hɨnɨɨn ha wɨt mɨ sɨmiiram bɨ mɨ kiwawɨnkɨm sɨmiir omaka hɨriir namam. Nɨɨngaka. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir nɨkɨuna apnɨnopkaiyam tɨrɨm sɨmiir omaka hɨriir, sɨmiirɨn kɨmɨdiniya siya mɨ ɨkɨdu. Mɨ siya sɨmiirɨn hindara bɨ nɨkɨdugɨn, siya sɨmiirɨn hindara nɨkrɨp ɨuguskikɨn Adi Komii siir iikamɨm sɨmaka hainanamɨn. 11 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kɨma dimɨn biyɨe kɨpi tɨr mɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiir kɨpi wakaeyokna ap. Kɨma tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ mɨi mɨiyɨk ɨmiirara mɨriiyɨm sɨmiir hɨriinan tɨr, yɨm sɨma Adi Komii siir iikamkɨm. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ɨinokɨinokɨn dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨm tɨrnanaeiyɨm, yɨm sɨma Adi Komii siir iikam tani. Nɨɨngaka. 12 Iikam whɨekakɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkɨm Demitriasɨn yɨo wadɨekɨn. Siir siyɨuɨn wadɨekɨn mɨ siya ɨinokɨinokɨn siyarɨn hɨnɨɨna nɨisiimauuwikɨn siya wadɨekɨn. Mɨ nɨm krɨma ɨriipɨ hɨriinan hɨriiyar mɨ boɨnikɨm siirɨn, siya inkam wadɨekɨn. Mɨ kɨma bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨm hɨnɨɨn krɨmiir yaiyɨm yɨm yai kaimwo ɨmaɨrgɨm.

Nɨkopkaigiyan yai aeya

13 Yaiyɨm kara wɨnam tɨrɨm kɨmiiram kasa rani mɨ kara sɨmiirɨn kɨmiiram wɨnkiyɨm pɨ boriisopi yokwoni. 14 Mɨ tariinanɨn kara wɨ kɨmɨmɨn tani wɨ kapi nɨtsauwi kɨmiiramɨn, kɨmiir kɨgnakiyamɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm wɨ krɨmar nwokɨ ɨdwo boɨnaiyɨm.

15 Kara ha naɨngwowi kɨma ɨrɨpa hɨriiyar dongwomamaɨr aekrɨpkai. Nomiiyauɨm tɨranɨm sɨma kɨmiir nokboɨnmamaɨrgikɨm sɨma kɨmiirɨn yapayapa nwɨnɨra nokboɨnmamaɨr dɨgikɨm. Mɨ sɨmiir inɨg ɨmiirar boɨnki, tɨ krɨmiir nomiiyauwɨm yɨpɨkɨ waraur nwowɨm. Ɨriig.

Jut

JUT

Jutɨn yɨo Jems Jisɨs sowiir nomousɨmkɨn. Mɨ ta yokwowa siya wɨnkika iikamɨm Jisɨs siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiiram. Mɨ ta yokwowa siya sɨmiirɨn mɨn boɨnkikɨn sɨma kamɨm Adi Komii siir yaimwokɨyaimwo aiir boɨnmɨmauu karamae nwowiyɨm yaeya yai boɨniyɨm sɨmiirsi mɨntɨrao. Siya sɨmiirɨn mɨn boɨnkɨn tɨ paekwosɨmɨn siya dimɨn biyɨe dimugɨ tɨrkɨn, mɨ iikamɨm dimɨn biyɨekɨ naokɨngugunankaiyɨm tɨ om whɨso sowiir hɨranɨm Sodom mɨ Gomora, mɨ Ken siyar yɨpɨkɨn siir nomousɨm ɨiirar swokɨ ɨsomaoɨn, mɨ yɨpɨkɨ tɨriigɨnɨm dimɨn biyɨeni siyɨuɨn si napɨm yɨm wɨ ɨriipɨ hɨriinan warar mɨ ɨnkɨn tɨrkii tɨ kamɨm hindara prɨiyɨksasaeiyɨm sɨmaka. Ɨriig.

1

1 Kara Jutgɨn yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siir mɨi sɨbmɨriiyan inkamɨn, kara Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs, siir mhoɨigɨmhoɨiyan nomousɨm ɨeya, kara ta yokwowa iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya nɨmbinɨm siir wakaeyokna apɨm kɨmiiram wɨnkika. Mɨ Adi Komii siya kɨmiiram naɨngwokwonanaeikɨn iikamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siya kɨgrɨraowɨm kɨmiirɨm.

2 Kara ha naɨngwowi Adi Komii siya wɨ naɨngwobumbu mɨ nongwomamaɨr ae mɨ naɨngwonanae, wɨ kɨmiir nwokɨ hauumɨmɨrɨm. Ɨriig.

Iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai kɨbi ɨmiir haimriyɨuwi, yɨm wɨ siyɨu biyɨe tɨri

3 Tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeyɨm, kara yokwo kɨmiiram wɨn hauugiyam naɨngwokɨn tɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm Adi Komii siya tɨrɨm krɨmiir nanmaiwarkainaɨm. Mɨ dimusi rani, tɨ nɨksɨsae profet kamɨm kara kɨmiirɨn yai kɨrɨe pɨ dimɨn whɨrni boɨnki. Mɨ kɨma sɨbgu dokworɨnukrɨpkai, yai kɨbiyɨm sɨmiir wakaeyokna apamɨn, bɨiya Adi Komii siya hauuwɨm whɨekak krɨmiirar yɨpɨkɨm siir wakaeyokna apiyɨm mɨ tɨ yaiyɨm krɨmiirɨn ɨiyɨm kwɨrkɨkwɨruwa hauugikɨn. 4 Kara ta yokwowa whɨsarii bɨ wɨn hauugikɨn, iikam nhɨrɨm sɨma nɨmprɨokɨm dimɨn taemɨnɨm sɨma naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir kwoɨnau hɨr nwokaiyɨm mɨ sɨma kɨmaka nɨnkɨn ɨtkɨm omakam kɨma hainaniyɨm Bɨiyan Inkam Komii siir. Bɨiya Adi Komii siir yaiyɨm inkamkɨm wɨnɨm Yokwo Komiinau, sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm, Adi Komii siya wɨ sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨni. Tɨ iikamɨm sɨma digɨumii Adi Komii siir bɨdi haimriiyɨugigɨm mɨ tɨ siir yai kɨbiyɨm ɨni sɨma kisɨna haigɨna sɨmiir whɨndirɨraerɨm siyɨu biyɨe tɨrɨm. Sɨma digɨumii Jisɨs Krais siir haimriiyɨugigɨm mɨ siya siyaɨrgɨn, yɨpɨkɨ krɨmiir kɨgɨrkakɨn inkamɨn mɨ krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais.

5 Mɨ kɨma bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨm Adi Komii siir yai kɨbi kɨbiyɨm bɨiya ɨkɨ nhɨrɨm sɨma boɨnmauuwɨm kɨmiir. Mɨ kara kɨmiir whɨn dirɨraerɨm naɨngwowi kɨma tɨ yai ɨmiir naɨngwo warkainam. Bɨiya, Isrelmi iikamɨm Bɨiyan Inkam Komii siya kihainanikɨn Isibmi nu hɨrankɨn mɨ siya sɨmiirɨn hɨrankɨ yɨkɨunani mɨ mhoɨiya siya tɨ iikamɨm sɨmiir nhɨr ɨmiir yɨsomsomaokao yɨpɨkɨ siirɨm naɨngwo tɨbmii karamae nwowɨm. 6 Mɨ paekwosɨm sɨmiir nhɨrɨm dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨmiir bɨri sɨbgu wakaeyokna apkɨm. Mɨ sɨma dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirɨn wɨ omɨm nɨnomor kou hɨranɨm wɨ sɨmiir hɨr haiburgigi, maeyauwa sɨma nwowiyɨm sɨmiir. Mɨ Adi Komii siya sɨmiir nɨibwomambwo komiiya saiir yaunɨ haigigig mɨ ɨni hɨrar yonkwowɨm. Mɨ wɨeyɨn sopni bɨdi yɨnɨmnɨrkaiyɨm, kamɨm mɨi biyɨe mɨriiyɨm sɨmiir hɨriinan mɨ sɨma wɨ ɨiya Adi Komii siya hɨdana iikam ɨmiir wɨ saiirɨm nwokwokɨni. 7 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan tɨ om komii komiiyo Sodom mɨ Gomora mɨ om nhɨrɨm sowiir kingiin hɨr nwowɨm sɨmiir daɨngwoki. Mɨ sɨma ɨni wara iikam biyɨeyɨm kɨmakar nwowɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ sɨma hɨi ɨkɨ kam nhɨrɨm sɨma sɨma nanaei, wig aka nanae rani. Mɨ hɨriinan saiirsika tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨma bɨdi kwɨriɨdwokaiyɨm sɨmiir kwoɨnɨm. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirɨn pae biyɨeni nonkwobumbunɨnkɨnkɨm ya ta paeya ɨna pae nɨuyokiyokɨiya saiir hɨriinan ywowa. Tɨ hɨriinan dimɨnɨm yɨm aknaɨnan krɨmiir nɨisiimauuwi, dimɨnɨm iikam biyɨeyɨm sɨmiir nɨmbiyami mhoɨiya.

8 Tɨ iikam biyɨeyɨm yɨpɨkɨ kɨma nwowɨm dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨriyɨm ɨni Sodoman iikam biyɨeyɨm sɨmiir hɨriinana ywowɨm. Dimusi rani, tɨ kamɨm dimɨn sɨma naɨngwowɨm, sɨma dimɨn biyɨe ɨmiir tɨrkɨm, sɨma Adi Komii siya kɨgrɨraowɨm pɨ boriisopkɨm mɨ sɨma siyɨu biyɨe Adi Komii siir oman paekwosɨmɨm sɨmiir tɨrkɨm. 9 Bɨdi bɨdiniyarɨn bɨigɨbɨiyan paekwosɨmɨn Maikel, nɨkɨuwiyɨn, siya mɨ Setan sowar nɨnkɨnwamwarkɨi boɨnko, yɨpɨkɨ Moses siir pɨuɨs biyɨe aiir hainakii. Maikel siya bɨdi yɨnoknɨnkɨnɨn tɨ siyɨu hɨriinan nokwao yai boɨniyɨn yɨo mɨiyɨk rani, mɨ siya siirɨn ɨo yai bɨ mɨ boɨnkɨn siya ɨkɨ yai bibiyɨeyɨm sɨm boɨnɨn. Nɨɨngaka. Siya hɨriinanara boɨn Adi Komii siya kɨriirɨn wɨ tɨ yai bibiyɨe ɨmiirsi boɨnwokiyopnatkaigi. 10 Mɨ tɨ iikam yɨpɨkɨ kɨmaka nwowɨm yɨm sɨma yai biyɨe tɨ dimɨnɨm sɨma nɨnoknɨnkɨn karamae nwowɨm sɨmiira nɨkbumbuwikɨm mɨ tɨ dimɨnɨm sɨma prɨidiraerar whaowaeiyɨm yɨm ɨni niimauan wraisuɨm sɨma prɨidiraerar whaowaeiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Yɨm sɨma sɨmiir kwoɨnkar naɨngwowɨm sɨmiirar napikɨm yɨm sɨma wɨ sɨmiir tɨoɨdwomai. 11 Kaimwowaɨrga, sɨmiirɨn wa tɨoɨdwomai haigɨnɨuwi mɨ sɨma dimɨn biyɨeyɨn bɨiya Kenkɨ tɨrɨn sɨmiir hɨriinan wakaeyokna apikɨm. Mɨ sɨma Adi Komii siirɨmar naɨngwokwo nanaeikɨn mɨ iikam nhɨrɨm sɨmiiram warar. Mɨ sɨma sɨmiir kwoɨnɨm bɨdi yɨnkpɨt haiigiyɨn dimɨn biyɨe bɨiya inkam Balamkɨ siya tɨrɨm sɨmiir wakaeyokna apikɨm, siya Isrelan iikamɨm sɨmiir nɨksɨsaeikɨm. Dimusi rani, siya umɨr haiyɨm naɨngwokɨn. Mɨ sɨmiirɨn siya wa nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. Dimusi rani, sɨma dimɨn biyɨe tɨrkɨm, Korakɨ si nantamyɨriyɨra Adi Komii saɨka saiir hɨriinan tɨrkɨn, ɨiya siya Moses siir maeyau aiir nokwokairinaɨm naɨngwowɨn. Mɨ siya wɨ kɨgrɨraowan inkam siya nwokɨ owɨm. Mɨ Adi Komii siya siir bɨ kɨgnɨnkɨnkikɨn mɨ siya ɨni siirar kwɨsomaokiyɨn. 12 Mɨ tɨ nɨksɨsaei iikamɨm ɨni siiya komi komiiyɨm whɨi komii solwara aowa hɨr nokwokwomaiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ ɨiya ɨkɨ siyaii komii komiiyɨm sɨma nɨtiyɨm mɨ tɨ siiya ɨmiir naeyɨkɨuɨuiyɨm mɨ siyaii pa niyɨkɨmkɨrki mɨ tɨ iikam hɨriinanɨm kɨnaka naeyɨm ɨiya Jisɨs Krais siya naowa sɨma saiir swokɨ aɨngwowarkaigikɨm mɨ sɨma nɨdid rani, kɨma ɨgao yai sɨmiir boɨnsi. Sɨma, sɨma sɨmar kɨgrɨraowikɨm. Sɨma niwiipai niwiipaiyɨm inkam nwɨrni whɨn dirɨraerar karamae nwowiyɨm sɨmiir wakaeyokna apikɨm mɨ sɨma ɨni wauwɨm opudkɨ hughainamiyɨm mɨ nao kɨn karamae nwowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Sɨma ɨni paeyɨn nae bud karamae nwowiyɨn ɨiya iikamɨm sɨma hɨnɨɨn nɨnoknɨnkɨniyɨm tɨ paeyɨm sɨmiir ɨi aeya nae budana. Sɨma ɨni paeyɨm ninanbɨmbɨrnaɨm mɨ ha naonamɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm mɨ sɨmiirɨn wɨ iikam nhɨrɨm sɨma nɨkrɨmtɨowi sɨmiirɨn harara. Dimusi rani, sɨma nae bɨ budgɨm. 13 Tɨ nɨksɨsaei iikamɨm ɨni ɨeyɨn owɨekɨ nakiiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm tɨ iikam ɨma tɨrɨm ɨni ɨeyan whopiiyɨm ɨda nwowɨm iikamɨm sɨma kɨgam ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Iikamɨm yɨpɨkɨ digɨumii Adi Komii siir yai kɨbiyɨm sɨmiir haimriiyɨugigɨm yɨm ɨni nauunɨm maeyau bɨiya sɨma nɨdwowɨm nɨnomor kou hɨr sɨmiir haiburgigɨm mɨ ha nɨnoopamɨm maeyau maeyaua ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ Adi Komii siya bɨdi yɨmbinɨn maeyauwa nɨibwomambwonan nwowiya tɨ iikam hɨriinanɨm sɨmiirɨm sɨma nwoyokiyokɨikaeyamɨm.

14 Bɨdi bɨdiniyarɨn inkam nwɨrɨn Inok nɨkɨuwiyɨn, Adamni yɨɨnɨeyɨn, yaiyɨm siya wɨnboɨnkiyɨm Yokwo Komiinau kɨma wakae, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn wɨ siir paekwosɨmɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨm sɨmaka nɨti 15 iikam ɨmiir hɨdɨm mɨ iikam biyɨeyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna ap karamae nwowɨm wɨ idowɨiya nwokii mɨ dimɨn biyɨe sɨma tɨrɨm wɨ idowɨiya mɨ ɨnkɨn okii mɨ ɨriipɨ hɨriinan yai bibiyɨeyɨm bɨiya sɨma nɨgbumbu boɨnɨm Adi Komii siir yɨm wɨ idowɨiya wara mɨ ɨnkɨn okii. 16 Tɨ nɨksɨsaei iikamɨm sɨma boɨnainanaeiyɨm mɨ iikam nhɨr ɨmiir boɨn hɨuriyɨuwi dimɨn taemɨnɨm nɨmbiyamɨm sɨmiirsi. Sɨma dimɨnɨm sɨmiir kwoɨnkɨ naɨngwowɨm sɨmiirar wakaeyokna apikɨm. Sɨma sɨmiir inɨg ɨmiirar hainanaeikɨm mɨ pɨ hɨnɨɨna mɨ boɨnainanaei, krɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm mɨ sɨma yaiiop pɨ iikam nhɨrɨm sɨmaka nɨnɨuwi mɨ hɨriinan saiirsika sɨma mɨnɨm tɨrkɨm dimɨnɨm sɨma naɨngwowɨm sɨmiir hɨrankɨ haiyam. Ɨriig.

Kɨma sɨbgu dokworɨnu mɨ Adi Komii siir yai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiirarar wakaeyokna ap

17 Kɨma rani, tɨ iikamɨm wɨm kɨma tɨ dimɨn taemɨnɨm nɨmbimbɨiyamanɨm sɨmiir daɨngwoki, tɨ aposel kamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siya nokmwɨn okwoɨm siir yai kɨbi ɨmiir boɨnmɨmauuwɨm sɨmiirar naɨngwoyokiyokɨigɨm, tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma boɨnɨm wa nɨmbiyami. 18 Mɨ sɨma kɨmiir boɨnmauuwi mhoɨiya ɨiya ɨni kingiin nɨta Jisɨs siya swokɨ ɨti mɨ ta ɨi aiirɨn iikam nhɨrɨm wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm wɨ sɨmiir boɨntɨrop ɨei mɨ yaibu wɨ sɨmiir mɨ ɨewaiyɨuwi, mɨ wɨ sɨmiir mɨngigini mɨ sɨma wɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir kwoɨnkɨ naɨngwowɨm wɨ sɨmiir wakaeyokna api. 19 Mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm sɨma nɨinɨkibɨri yɨpɨkɨ iikamɨm Adi Komii siir isidanɨm sɨmiirɨn, sɨma dimɨn taemɨn nuan iikamɨm sɨmiir kwoɨnkɨ naɨngwowiyɨm sɨmiir wakaeyokna apikɨm, Adi Komii siir naeyɨuɨn yɨo sɨmiir hɨr nwokai rani. 20 Mɨ tɨ kariir nomiiyauɨm kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kɨma ɨrni nwɨrni tɨ whɨnkɨnsiis haigɨnɨu Adi Komii siir Yai Wɨn Kɨbiya yɨpɨkɨ kɨma wakaeyokna apiya kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwam kɨmiir naɨngwo tɨbmiiya kɨrɨe saeya nwowɨm. Kɨma Adi Komii siirɨm kwɨsboɨn dimɨnɨm mɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siir kɨgnɨnkɨnwɨn siya kɨmiir nwokɨ whɨndirɨraerar haigɨnɨuwɨm tɨ dimɨn ɨmiirɨn. 21 Kɨma Adi Komii siir sɨbgu wakaeyokna apikɨm mɨ ta hɨriinan saiirsika, siya kɨmiirɨn wɨ hɨriiyar nwokɨ ɨisiimauu krɨpkaiyɨm siya kɨmiirɨm naɨngwokwonanaeikɨn. Kɨma ɨiya mhoɨiya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya swokɨ ɨti mɨ dimɨn mɨiyɨk kɨmiir tɨrni ta kɨmiir mɨi aiirsi mɨ kɨma omwai saɨka waiyayokiyokɨiyana saiirɨm dwokwokɨn. 22 Kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir wakaeyokna apiyɨm sɨmiirɨm naɨngwokwonanaei mɨ sɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨuwɨm mɨ yɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyai dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ sɨma wɨ nɨnoknɨnkɨn tani pɨkɨ hɨnɨɨn siyɨu ɨkɨn sɨma napanɨn. 23 Wɨm kɨma iikam kasakasa whɨndirɨraerar tani mɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyai dimɨn biyɨe sɨmiir haiburgigɨm inkamɨn dimɨnɨn paeya nakainamiyɨn mɨ ha nanka hainaowidiyɨn siir hɨriinan. Kɨma iikam nhɨrɨm sɨmiiram naɨngwokwonanaei mɨ sɨmiir whɨndirɨraerar haigɨnɨu sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyɨm dimɨn biyɨe ɨmiir haiburgigɨm mɨ kɨma, kɨmasiyar timɨ mɨntaraona. Dimusi rani, tɨ sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨma wakaeyokna apiyɨm wɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaii mɨ kɨma wɨ sɨmiirar mɨ ɨnkɨn wakaeyokna api. Ɨriig.

Jut siya Adi Komii siir inɨg ɨiir hainankɨn.

24 Kara ha naɨngwowi iikam krɨma Adi Komii siir hainan prapraski yɨpɨkɨ kɨrɨe komiigakɨn, siya wɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi kɨma wɨ dimɨn biyɨe sɨmiir wakaeyokna ap rani mɨ siya kɨrɨe komiigakɨn mɨ siya wɨ dɨgar nwowi kɨmiir kwoɨn budɨn mɨiyɨkɨmɨiyɨkɨn siir nwowaigɨnɨuɨm siir whwonkam ɨda ɨiya siya iikam ɨmiir hɨdi, ɨiya, ɨi aeya dɨgii mɨ kɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga komiigak nwowi. 25 Kara ha naɨngwowi krɨma Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir inɨg ɨiirar hainan, tɨ inkam nwɨruwan sikɨsiyaɨrgɨn yɨpɨkɨ krɨmiir nanmaiwarkainan tɨ dimɨn kɨbiyɨm bɨiya krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya tɨrɨm sɨmiirsika. Kara ha naɨngwowi siya ɨni kɨrɨe hɨriiyar nwokrɨpkaiyɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm ɨni siyar kɨgɨrkakɨm mɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm sɨmiir bɨigɨbɨiyɨn ɨni siyar nwowɨn, bɨigɨbɨiyar whɨuɨnunan mɨ tariinanar yamwoniyɨn, siir inɨgɨn wɨ kou hɨriiyar nwoyokiyokɨigiyami mɨ siya tɨ hɨriinan siyɨu ɨiirar tɨ oyokiyokɨiyam. Ɨriig.

Revelesen

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

REVELESEN

Ta yokwowa saiir wɨnkiyɨn inkamɨn Jonkɨn, Jisɨsni mɨi kɨgna mɨriiyɨn inkamɨn siya. Tɨ Jon nwɨruwan yɨpɨkɨn Jisɨsni yai wɨn kɨbikɨbiyɨm sɨm nikɨ wɨnkiyɨn mɨ yokwo kwoɨmɨm siir inɨgɨ nwoki ɨkɨm sasa kɨnaɨrgɨn tɨ Jonɨn. Mɨ ɨiya Jon siya waibiyɨe namwoɨuɨn siya inkamɨn maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiiyɨn siir hɨriinan nwokɨn ɨiya siya mhɨuisɨmɨn Patmos nɨkɨuwiyɨn whɨi komii saiir whɨi idopwoniya nɨdwomaiyɨn siir nwowa. Mɨ siirɨn kɨmɨdiniya Adi Komii siya tɨrki nhwonan whɨnkɨgmɨmɨkɨm mɨ siirɨn kɨmɨdiniyan Jisɨs siya yɨisiimauu dimɨntaemɨnɨm mhoɨiya nɨmbiniyanɨm sɨmiirɨn. Mɨ Jisɨs siya dimɨntaemɨnɨm siya kɨgɨm sɨmiir boɨnkikɨn siirɨn siya sɨmiirɨn yokwoni wɨnaowidɨm mɨ iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm pɨugan ɨriiyar kwɨso sowiirɨm sɨmiirɨm hauugiyɨm. Mɨ yokwo ɨriiyar kwɨso siya wɨnkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan, mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm mhoɨiya nɨmbiyamanɨm yɨm siir nhwokar kɨgmɨmɨkɨm. Mɨ ɨiya hɨk komii aeya nɨmbiyamana, Setan siirɨn wɨ Jisɨs siya nokwokopougigi. Mɨ om Jerusalem wɨnɨn yɨo wɨ panɨɨn panɨɨna namisi ɨmbiyami. Mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ sɨmiir inɨgɨm ta yokwowa iikamɨm yɨpɨkɨ omwaiwaiyayokiyokɨiyanɨm sɨmiir inɨgɨ nwowa saiirɨn wɨ wara nwo rani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

1

1 Ta yokwowa kara dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siya nɨisiimauuɨm kariir sɨmiir wɨn boɨnkikɨn. Bɨigɨbɨiyɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya tɨ digworaekwo ɨmiirɨn Jisɨs Krais siir nɨisiimauugɨn. Mɨ sɨmiirɨn siya wɨ hɨriinan saiirsi nwokɨ ɨsiimauuɨm siir mɨiyan kamɨm krɨmiirɨn, tɨ dimɨn taemɨnɨm nɨmbinisasauuwanɨm. Mɨ Jisɨs Krais siya yɨkropki Adi Komii siir paekwosɨmɨn Jon kariiram siir mɨiyan inkamɨn mɨ tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirɨn kariirɨn siya wɨ hɨriinan saiirsi boɨnmɨmauuwi. 2 Mɨ Jon Kara tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn ha kɨgɨn mɨ tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ kariir wɨɨngar wakaeyɨm, sɨmiirɨn yɨm yokwoni kara bɨdi wɨnkiyɨm. Mɨ tɨ yaiyɨm Kara wɨnkiyɨm yɨm Adi Komii siir yaigɨm mɨ sɨma ɨriipa hɨriinan Jisɨs Krais siir warargɨn. 3 Mɨ iikamɨm tɨ yai ɨmiir mwaɨni mɨ Adi Komii siir iikam nhɨrɨm sɨma sɨmiir wakaei mɨ sɨma whɨekakarɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi. Mɨ iikamɨm tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya tɨrkiyanɨm mhoɨiya nɨmbiyamanɨm sɨmiir wakaei mɨ sɨma sɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨni mɨ sɨmiirɨn wadɨe tɨri mɨ sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwowi. Dimusi rani, ɨiya tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma nɨmbiyamana ya ɨni kingiin nwowa. Ɨriig.

Jon siya yokwoɨm Adi Komii siir iikamɨm om ɨriiyar whɨso sɨmiir hɨranɨm sɨmiiram wɨnkika

4 Kara Jonkɨn, ta yokwowa kara wɨnkiya saeya Juda iikam nhɨrɨm Adi Komii siirɨm tɨ om ɨriiyar whɨso sɨmiir hɨranɨm nu haɨmii Esia hɨranɨm wɨ kɨmiiram wɨn hauugi. Kara ha naɨngwowi tɨkɨ Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn bɨiyar nwowɨn mɨ tɨ tariinan mɨ owɨn mɨ mhoɨiya wɨ hɨriiyar swokɨ oyokiyokɨiyanɨn kɨmiirɨn wɨ wadɨe siya nwowaigɨnɨuwi mɨ kɨma wɨ ɨrɨpar nwokɨ ɨngwomamaɨr aekiyamɨm naeyɨu mɨiyɨkɨn yɨpɨkɨ ɨɨnsii ɨriiyar whɨsa nwowɨn siya siir whwonkam ɨda nokwowi ipiiya yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨdwokaiya iikam krɨmiir kɨgɨrkakam, kɨmiirɨn wɨ wadɨe siya nwowaigɨnɨuwi mɨ kɨma wɨ ɨrɨpar nongwomamaɨr aekiyami. 5 Kara ha naɨngwowi, sɨma mɨ Jisɨs Krais siya kɨmiirɨn wɨ sɨmar kɨnsiin haigɨnɨuwi mɨ kɨma wɨ ɨrɨpa nwokɨ ongwomamaɨr aeyɨm. Krais siya Adi Komii siir yai ɨmiirɨn bɨdiyar sɨbgu anaaknɨnkii haigɨnɨuwɨn. Siyaɨrgɨn inkamɨn yɨpɨkɨn bɨigɨ bɨi Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwowɨn siya naonama saiir mhoɨiya mɨ siya ɨni omwaiyar swokɨ waiyayokiyokɨii. Siyaɨrgɨn inkam komiigɨ komiiyɨn, yɨpɨkɨ wɨ ɨkɨ inkam komii komiiyɨm yɨpɨkɨ wɨ tɨ nuan iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkaki, sɨmiir kɨgɨrkakanɨn. Siya krɨmiiramar naɨngwokwonanaeikɨn mɨ dimɨn biyɨeyɨm krɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm siya bɨdi haiyoprimdiyɨumiigiyɨm. Dimusi rani, siya bɨdi ikɨ aowɨn mɨ siir nhɨeya bɨdi mɨ aokiinaiinama. 6 Siya krɨmiirɨn hɨriinan mɨnam tɨrkɨn, krɨma siir pɨugana saiir inkam komii komii nwowɨm. Mɨ krɨma yapa yapa nwonɨra Adi Komii siiramɨn iikam nhɨrɨm sɨmiiram kwɨsboɨn pris inkamɨm sɨma tɨriya saiir hɨriinan. Mɨ krɨma wɨ siir Adɨn siir dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ Adi Komiiyɨn wɨ sɨmiir nwokɨ tɨrɨm. Kara ha naɨngwowi, Jisɨs Krais siya wɨ inɨg komiigɨ komii ɨiirar haii mɨ siya wɨ iikam ɨmiir kɨgɨrkaki mɨ siya wɨ kɨrɨe komiigak hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami.

7 Kɨma wakae, Krais siya wɨ waua saiir nɨdwokainaiini. Mɨ iikam whɨekakɨm mhoɨiya sɨma wɨ siirar kɨgwɨni. Ɨhɨ, tɨkɨ Juda iikamɨm yɨpɨkɨ yaii nɨnii kamɨm sɨmiir tɨrɨm siirɨn tɨdiyɨni sɨma nɨnkɨn ɨrɨnu aokiyam mɨ sauni sɨma mɨ ɨtam sɨma siirɨn wa mɨ kɨgwɨni. Mɨ ɨiya siya nɨti mɨ iikam whɨekakɨm tɨ nuɨn siir tɨranɨm yɨpɨkɨ siir karamae nwowɨm, sɨma siir kɨgwɨni mɨ sɨmiir kwoɨnɨm wa naɨngwo ɨdidwɨni mɨ sɨma wɨ nhaminhami nou rani. Ta yaiya yai kaimwoka.

8 Mɨ Adi Komiiyɨn inɨg komiigɨ komiigakɨn siya ha boɨnkɨn, dimɨn taemɨnɨm sɨmiir bɨigɨ bɨiyɨn ɨni karar ywowɨn mɨ ɨiya sɨma nɨmbiyama an kara tapaiirɨn hɨriiyar nwokɨn mɨ an kara tapaiirɨn wɨ hɨriiyar mɨ owi ɨiya sɨma dɨgii. Siya wɨ kɨrɨe hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn mɨ ta siya nwowa mhoɨiya siya wɨ hɨriinanar swokɨ owi.

Nhwonan Krais siir whɨnkɨg ɨeya.

9 Kara Jonkɨn, kara Adi Komii siir pɨuganɨm kɨmiir inkam nwɨrkɨn. Dimusi rani, krɨma ɨni Jisɨs Krais saɨkar yamasukikɨnɨm mɨ iikamɨm krɨmiirɨn dimɨn biyɨe asi tɨri. Mɨ krɨmiirɨn Jisɨs siyar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugɨn krɨma hɨk tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirsi haiya. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, krɨma tariinanɨn ɨni ɨrɨpa siir pɨugana saiirarar nwowɨm. Mɨ an kara Adi Komii siir yaiya saiirɨn iikam ɨmiir bɨdiyar mɨ boɨnmɨmauuwɨn. Dimusi rani, kara sɨmiirɨn Jisɨs Krais siir boɨnmɨmauugɨn mɨ sɨma kariirɨn ha nonkwowɨm mɨ sɨma kariirɨn kɨmɨdiniya nu haɨmii whɨrɨn whɨi idopwoniya nɨdwomaiyɨn Patmos dapiyɨn siir hɨr yatkɨnɨugig. 10 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn, Bɨiyan Inkam Komii siir ɨiya Adi Komii siir naeyɨuɨn ɨna yɨtɨn kariir kwoɨnau tɨriir mɨ kara nhwo ha whɨnɨn mɨ karar wakae inkam nwɨrɨn kariir digɨuwa boɨnkiyɨn, siya pranae pranae bɨ kauwok boɨnkikɨn mɨ siir yaiya kingiin kingiin bɨ nɨeyoknakika hapi kɨdgɨ maskika. 11 Mɨ kara siya boɨnkiya hɨnɨɨn saiir wakaekiyɨn, kɨra dimɨn taemɨnɨm kɨra kɨgɨm yokwoni wɨnprigɨnaowid. Mhoɨiya kɨra sɨmiir kɨgi mɨ kɨra sɨmiirɨn wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiirɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm tɨ om ɨriiyar whɨso sɨmiir hɨranɨm, Efesas, Smena, Pegamam, Taiataira, Sadis, Filadelfia mɨ Leodisis, wɨ sɨmiiram hauugi.

12 Mɨ kara ɨna iyaeyɨmiyokaokiyɨn, yɨpɨkɨ tɨ kariir boɨnkiyɨn siir kɨgam. Mɨ ta kara niyaeyɨmiyok kaoa saiir mhoɨiya, karar kɨgi, yɨukɨd ɨriiyar ɨso golni nonkwokwowɨm hɨrar nwowi. 13 Mɨ tɨ gol yɨukɨdɨm sɨmiir bopwonau nokwokaiyɨn ɨrɨn, yɨo ɨni inkamnan ywowɨn. Mɨ yɨuɨs bribriya siya niiya ɨni siir ɨga hɨrar yauunɨ tɨoɨua. Mɨ pɨuopa siya mɨ kikoga ya golni mɨ onkwokwoka mɨ ya ɨni siir ɨi aiirar kwakikogrɨowa. 14 Mɨ siir mwoɨn mɨ kan aka yo ɨni wau whɨsinana ywowo mɨ siir nhwowo yo ɨni paenan yɨuyakiyo. Mɨ siya dimɨn taemɨnɨm iikam krɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm wɨ hɨriiyar prɨikɨg ɨmoki.

15 Mɨ siir ɨga kwɨso yo ɨni aeyɨnɨn yɨpɨkɨ inkamkɨ nanagiiyɨn paenau mɨ ha nɨuyakiiyɨm, hɨriinan nɨuyakiko. Mɨ kara siir yai aiir wakaekiyɨn mɨ siya pranae pranae bɨ boɨnkikɨn, ɨni opa mhɨuankɨ naokiinaiiniiya ɨni saiir hɨriinan ywowa. 16 Mɨ siir ɨɨna ɨɨniga nauun ɨriiyar ɨso sɨmiir yonkwo. Mɨ karar mɨ kɨgi nhɨrida yɨpɨkɨ mɨrmii mɨrmii ɨokakɨnar nwowa siir yai hɨrankar kiniwokɨtkɨnaninii. Mɨ siir whwonkamɨn bɨeyɨn nabɨe bopwo whwowiyɨn siir hɨriinan nɨuyakikɨn. 17 Mɨ ɨiya kara siir kɨgiyɨn mɨ kara ɨni siir ɨgmiiga kingiinar yakai ɨgrarkɨnam inkamɨn yɨpɨkɨ naonamiyɨn siir hɨriinan. Mɨ siir ɨɨna ɨniiga kariir nonkwokiya mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn kariirɨn, kɨpi nɨdid. Kara tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ dimɨn taemɨn ɨma nɨmbiyam karamae nikɨ owa ha nwowɨn siya mɨ kara wɨ wadɨe hɨriiyar swokɨ oyokiyokiyami. 18 Karaɨrgɨn omwaiyar swokɨ waiyan. Bɨiya kariir kam ɨma nɨsomaokiyɨn mɨ kara ha naonamkɨn mɨ kɨra kariir kaoki, kara wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami. Kara kɨrɨe ɨna nonkwowɨn iikamɨm yɨpɨkɨ naokaowɨm sɨmiir tɨrkiyanɨn paeni omɨn siir namam mɨ Adi Komiini omɨn siir hɨriir mɨ ɨkropkiyam sɨmiirɨn, wadɨe sɨma sɨbgu okiyamam. 19 Mɨ kɨra tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨra kɨgɨm sɨmiirɨn yokwoni wɨnaowid dimɨn taemɨnɨm tɨ tariinan tɨrɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm mhoɨiya nɨmbiniyan ɨkɨm. 20 Mɨ nauun ɨriiyar ɨso yɨpɨkɨ kɨra kɨgɨm kariir ɨɨna ɨnignau nɨdwokaiyɨm mɨ gol yɨukɨd ɨriiyar ɨs ɨko, yɨm hindara nɨkrigɨm. Nauunɨm yɨm tɨ om ɨriiyar whɨso sɨmiir hɨran inkam komii komii ɨma yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨuganɨm sɨmiir iikamɨm tɨ om ɨriiyar whɨs owiir nwowiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm yɨm sɨma. Mɨ gol yɨukɨdɨm yɨm iikamɨm tɨ om ɨriiyar whɨso sɨmiirɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir kɨgna apiyɨm yɨm sɨma. Ɨriig.

2

Jisɨs siir yaiya Adi Komii siir iikamɨm om Efesas hɨranɨm sɨmiir boɨnkɨn

1 Mɨ siya kɨmɨdiniya kariir boɨn, kɨra tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn yokwoni wɨnki inkam komii komiiyɨn yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir pɨugana saiir iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨm om Efesas hɨranɨm sɨmiiram. Kɨra tɨ yaiyɨm sɨmiir wɨnki, kara Bɨiyan Inkam Komiigɨn, inkamɨn yɨpɨkɨ nauun ɨriiyar ɨso sɨm nonkwowɨn kariir ɨɨna ɨnig aiir. Kara ɨni iikamɨm nu haɨmii Esia warauranɨm ɨni kɨmakar naprɨrɨrɨn mɨ wɨm kɨma ɨni tɨ yɨukɨd ɨriiyar ɨso sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 2 Kara bɨdiyar yɨnoknɨnkɨnɨn mɨiya bidɨu bidɨu aoanii kɨma nanaeya mɨ kɨmiir kwoɨn komiiyɨn saiiram mɨ aɨngwowɨn. Mɨ an kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn wɨm kɨma iikam bibiyɨeyɨm sɨmiiram naɨngwo rani mɨ wɨm kɨma tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ ɨinokɨinokɨn aposel inkamnan nɨksɨsaeyɨm sɨmiirɨn bɨdiyar mɨ kɨnankɨuɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma boɨnɨm mɨ sɨma tɨrɨm sɨmiirɨn bɨdiyar mɨ wakaeyɨm mɨ kɨma sɨmiirɨn bɨdiyar mɨ hɨdɨm mɨ kɨma bɨdiyar mɨ ɨnoknɨnkɨnɨm hɨnɨɨn, sɨma aposel inkam tani yɨm nɨksɨsae inkamkɨm. 3 Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, kɨma kariiramɨn nhami nhami bɨ naɨngwo tɨbmii kɨɨngɨm mɨ kɨma kariir kɨnsiis haigɨnɨuwamɨn bɨdiyar mɨ mɨriiyɨm mɨ kɨma pɨugɨ bɨ piyaokɨm. 4 Mɨ kara kɨmaka maɨrgɨmaɨrga nwo rani. Dimusi rani, tɨ dimɨn taemɨn ɨmiirsika. Bɨiya ɨiya kɨma bɨigɨ bɨi kariir yai aiir wakaeyokna apa, kɨma kariiramɨn pranae pranae bɨ naɨngwokwonanaeikɨm mɨ tariinanɨn kɨma kariiramɨn kɨimii naɨngwokwo rani. 5 Mɨiya yɨpɨkɨ bɨiya kɨma mɨriiya kariiram mɨ ha naɨngwokwonanaeiya kariiram, saiiram tɨ swokɨ aɨngwoki. Mɨ kɨma nɨkiigiya saiiram tɨ swokɨ aɨngwoki, kɨma siyɨu biyɨe ɨiirɨn digɨumii haimriiyɨugig. Bɨiya kɨma kariiramɨn nhami nhami bɨ naɨngwokwokɨm mɨ tariinanɨn kɨma ɨni hindarar yɨkii ɨuguskiyɨm. Mɨ kɨma dimɨn taemɨnɨm bɨigɨ bɨi kɨmar nikɨ apɨm sɨmiirar tɨ swokɨ ap. Mɨ kɨma hɨriinan tɨr karamae nwowi mɨ ɨiya kara nɨti, kɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnam, kɨmiirɨn wɨ kɨmiir yɨukɨdɨm sɨmiir hɨriinan kara kisɨsana haigɨni mɨ sɨma wɨ maeyaua sɨma nwowa wɨ saiir nwo rani mɨ kɨmiirɨn wɨ kara nonkwobumbunɨnkɨni. 6 Mɨ dimɨn whɨrɨn kara naɨngwokwowiyɨn kɨma napam yɨo tɨ si, kɨma dimɨn bibiyɨeyɨm yɨpɨkɨ iikamkɨm sɨm napɨm Nikolaskɨ si tɨrɨm sɨmiiram kɨpi naɨngwo. An kara ɨriipɨ hɨriinan tɨ digworaekwowɨm yɨpɨkɨ sɨma tɨrɨm sɨmiiram mɨ aɨngwo rani.

7 Kɨma wakae mɨ sɨbgu daɨngwo omok tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir, wigkam kɨma yɨpɨkɨ siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ hɨriiyar nikɨ hougwokrɨpkaiyɨm tɨ dimɨn biyɨeyɨm yɨpɨkɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyɨm sɨmiir mɨ mhoɨiya Adi Komii siya kɨmiirɨn wa kɨgnɨnkɨnkii siir numɨr aiir namamɨn mɨ kɨma wɨ paenidɨn yɨpɨkɨ kɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwanɨn wɨ siir naei ɨinokɨinok hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamam. Ɨriig.

Jisɨs siir yaiya Adi Komii siir iikamɨm om Smena hɨranɨm sɨmiir boɨnkɨn

8 Kɨra tɨ yaiyɨm sɨmiir wɨnki inkam komii komiiyɨm Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm om Smena hɨranɨm sɨmiiram. Kɨra tɨ yai ɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna wɨnboɨnki, tɨkɨ yaiyɨm yɨm kariirgɨm yɨpɨkɨ bɨiyar nwowɨn ɨiya digworaekwo ɨma nikɨ ɨmbiyam karamaeyar nikɨ owa mɨ kara wɨ hɨriiyar swokɨ oyokiyokɨiyami. Kariirɨn inkamkar bɨdi ikɨ ɨsomaokiyɨn mɨ kara ha naonamɨn mɨ kara ɨna swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn. Mɨ ɨni omwaiyar swokɨ waiyan. 9 Kara bɨiyar nɨnoknɨnkɨnkɨn, warɨ dimɨn biyɨeyɨm tɨ tariinan kɨmiiram nɨtɨm sɨmiirɨn mɨ kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn iikam kɨma paeprikabgɨm mɨ kɨma dimɨn taemɨn hɨrii hɨrii karamaeka. Dimusi rani, wɨm kɨma kariir wakaeyokna apkɨm. Mɨ wɨm kɨma Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir nonkwokɨm. Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, yai bibiyɨeyɨm iikamɨm kɨmaka nɨnkɨkɨnɨm sɨma boɨnɨm sɨmiirɨn. Sɨma tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨm, sɨma Adi Komii siir pɨugana saiirgɨsaiir Juda iikamkɨm. Mɨ kara pɨ tɨ hɨnɨɨna boɨnkii, sɨma Juda iikam kɨɨngɨkɨɨn tani sɨma Adi Komii siir bɨ wakaeyokna apkɨm, yɨm Setani pɨugana saiir iikamkɨm. 10 Tɨ dimɨn taemɨn biyɨeyɨm tɨ iikam bibiyɨeyɨm sɨma tɨrɨm kɨmiir sɨmiirsi kɨpi nɨdid. Wakae! Tɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm wɨ Setan siya kiyaii mɨ kɨmiir nhɨrɨm wɨ sɨma haii mɨ kɨmiirɨn wɨ maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya wɨ saiir hɨugrɨpkɨikikaigii. Mɨ ta hɨriinan siya kɨnankɨuwi kɨmiirɨn, yɨo wɨ mɨnam kɨnankɨuwi, kɨma wɨ kariir namisi wakaeyokna api, iyɨe? Wɨ kariir wakaeyokna ap rani. Sɨma kɨmiirɨn ɨiyɨm wɨ ɨuura tɨrbumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan sɨma kɨmiirar mɨ ɨsomaowamar mɨnkɨ wɨndi, kariiramɨn wɨ hɨriiyar daɨngwo tɨbmii kɨɨn krɨpkai. Mɨ kɨma hɨriinan tɨri mɨ kɨmiirɨn wɨ kara tɨrkii, hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamam Adi Komii saɨka.

11 Mɨ kɨma tɨ Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm, kɨma wakae mɨ sɨbgu daɨngwo omok tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnmɨmauuwɨm kɨmiir sɨmiiramɨn. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ɨinokɨinokɨn dimɨn taemɨnɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiyɨm sɨmiir nikwowaisii mɨ mhoɨiya tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm paeniyɨm, yɨpɨkɨ wɨ iikam ɨmiir nɨuwi, sɨma wɨ tɨ hɨriinan iikam kɨbikɨbiyɨm wɨ kɨmiir wara nɨpɨmpar tani. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Jisɨs siir yaiya Adi Komii siir iikamɨm om Pegamam hɨranɨm sɨmiir boɨnkɨn

12 Kɨra tɨ yaiyɨm sɨmiirɨn yokwoni wɨnki, inkam komii komiiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm om Pegamam hɨranɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiiram. Kɨra tɨ yai ɨmiir wɨnkii mɨ wɨ hɨnɨɨna boɨnki, tɨkɨ yaiyɨm yɨm kariir yaigɨm, tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ kamkɨuɨn si nonkwowɨn, yɨpɨkɨ mɨrmii mɨrmii ɨokakɨnar nwodɨgo. 13 Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn omɨn kɨma nwowiyɨn tɨ om komiiyɨn Setankɨ si nɨtɨn, siya kɨgɨrkakiyɨn mɨ kɨma warɨ om ɨiirar mɨ okɨ wɨndi, wɨm kɨma kariir yai aiirɨn wa sɨbgu wakaeyokna aɨngwo tɨbmii kɨɨni. Mɨ taka ɨiya inkam biyɨeyɨn siya nɨpɨmpara kariir mɨiyan inkam kɨbi ɨiir Antipas yɨpɨkɨ kariir yai aiir boɨnmɨmauuwɨn iikamɨm sɨmiir mɨ sɨma siirɨn ɨni warɨ omɨn kɨma nwowɨn ɨni siir waraur yɨsomaowɨn, yɨpɨkɨ Setankɨ si nɨtɨn, iikamɨm sɨm kɨgɨrkakam. Mɨ kɨma kariirɨn digɨumii bɨ haimriiyɨugɨm kɨma kariiramɨn hɨriiyar wakaeyokna apkrɨpkaigɨm. 14 Kɨma wadɨeyaɨrgɨm mɨ an kara kɨmaka tɨ digworaekwo nhɨrɨm sɨmiirsiyɨn maɨrgɨmaɨrga nwo rani. Kɨmiir iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ kɨmaka waraur nwowɨm om Pegamam yɨm sɨma Belamni dimɨn teamɨnɨm sɨm napikɨm. Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn, siya inkam nwɨrɨn Belak nɨkɨuwiyɨn siir yɨisiimauu, siya Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm wɨ panɨɨn panɨɨna nɨkpɨtmaii mɨ sɨma wɨ dimɨn biyɨe tɨr karamae ha nikɨ owɨm. Sɨma naeyɨm yɨpɨkɨ inkamkɨ nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm uridyɨu bibiyɨeyɨm sɨm, sɨmiir bɨdi yaeyɨm. Mɨ sɨma ha namɨm mɨ sɨma kɨmɨdiniya hɨi wig ɨmakar prɨinanaeyam. 15 Mɨ kɨma tɨ hɨriinan iikam bibiyɨeyɨm kɨmaka waraurar mɨ owɨm, ɨni hɨriiyar mɨ kɨgnɨnkɨn owɨm. Yɨm sɨma yai bibiyɨeyɨm yɨpɨkɨ Nikolasni iikamɨm sɨm nowomwarkaiyɨuwɨm sɨmiir napikɨm. 16 Mɨ kɨma warɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨmiir waraur nwowɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugig mɨ kɨmiir kwoɨnɨm tɨ kisɨna haigi mɨ sɨmiirɨn kɨmiir waraurankɨ tɨ nhɨɨnɨkrɨropkisasauugi. Mɨ hɨriinan tɨr karamae nwowi, kara nɨti, kara wɨ tɨ inkam hɨriinanɨm yɨpɨkɨ tɨ yai bibiyɨe ɨmiir napɨm wɨ yaii sɨmakar nɨnii. Mɨ kara yaiya wɨ kariir yaigɨyaigar kaokwo boɨnkii mɨ sɨma wa namkii. Mɨ sɨmiirɨn wɨ sɨma nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨn haigɨnɨugigi yɨ tɨ kamkɨu ɨiirsika, yɨpɨkɨn wɨ kariir yai tɨrankɨ nɨti.

17 Kɨma wakae mɨ sɨbgu sɨbgu daɨngwo omok tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya hauuwɨm Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiir. Siya tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨn, yɨpɨkɨ kɨma tɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiyɨm sɨmiirsiyɨn hɨriiyar nokworɨnukrɨpkaii mɨ kɨmiirɨn kara wɨ yaeya dimɨn mɨiyɨk hauuwi, dimɨnɨn mananɨn yɨpɨkɨ tɨ kariir om tɨrar nikɨ haigiprakaiyɨn. Kara kɨmiirɨn tɨ dimɨn hɨnɨɨnɨm sɨm hauuwi mɨ tɨ siiya whɨsinanɨn yɨpɨkɨn yaeya inɨg sɨma wɨnkiyɨn yɨo wɨ warar nɨnkɨn hauugi mɨ tɨ inɨgɨn sɨma wɨnkiyɨn yɨo wadɨe ɨeyaɨrgɨn. Tɨkɨ siiyan yɨo mɨn nɨisiimauugɨn kara kɨmiiram naɨngwokwonanaei. Mɨ tɨ siir inɨgɨn wɨ inkam nwɨrkɨ swokɨ ɨnoknɨnkɨn tani. Nɨɨngaka. Inkamɨn tɨ siiya ɨiir haiyɨn wɨ sasar nɨnoknɨnkɨni siir inɨg ɨiirɨn. Ɨriig.

Jisɨs siir yaiya Adi Komii siir iikamɨm om Taiataira hɨr nwowɨm sɨmiir boɨnkɨn.

18 Kɨra tɨ yaiyɨm inkam komii komiiyɨm om Taiataira hɨranɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiir kɨgɨrkakiyɨm sɨmiiram wɨnki. Kɨra yaiyɨm wɨ tɨ hɨnɨɨn yaiyɨm sɨm wɨnki, kariir nhwona nhɨso paenan nɨuyakiko mɨ kariir ɨga kwɨso kɨrɨeko mɨ wadɨeyaɨrgo yo ɨni aiyɨnɨn yɨpɨkɨ whɨsinan nwowiyɨn mɨ ha nɨuyakiiyɨn yɨo ɨni siir hɨriinan yɨuyakiyɨn. 19 Kara dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ kɨma tɨrɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kɨma iikam nhɨramɨn ɨna naɨngwokwonanaeiyɨm. Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn, kɨma kariir yai aiirar sɨbgu wakaeyokna apikɨm mɨ dimɨn mɨiyɨkar mɨ tɨrikɨm mɨ ha mɨ ɨtmaihougwokrɨpkaiigɨm dimɨn bibiyɨeyɨm kɨmiir tɨriyɨm yɨpɨkɨ tɨ iikam bibiyɨeyɨm sɨma nɨnkɨkɨn tɨriyɨm kɨmaka mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm tɨ tariinan kɨma tɨrɨm yɨm ɨni wadɨekɨ wadɨe ywowɨm. Yɨm ɨni dimɨn taemɨnɨm bɨigɨ bɨi kɨma wakaeyokna apɨm yɨm ɨni sɨmiir haiburɨm. 20 Mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm yɨm wadɨekɨm. Mɨ kara maɨrgɨmaɨrga nwo karamae kɨmaka dimusi now rani, tɨ dimɨn whɨruwan siirsika. Taka wig biyɨeya yɨpɨkɨ wig biyɨeya mɨn dapiya Jesebel saiir hɨriinan nwowa, yɨpɨkɨ ha nɨksɨsae boɨna saeya profet wiga mɨ kɨma saiirɨn kɨmɨdiniya hɨriiyar mɨ kɨgnɨnkɨn okrɨpkai kɨmaka waraurar saeya boɨn saeya profet wiga. Mɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm yaiyɨm saeya boɨnɨm sɨmar mɨ kiyai. Saeya mɨnam boɨnmɨmauuga iikamɨm yɨpɨkɨ saiir wakaeyɨm sɨmiir kiyɨpsɨbgiyɨm mɨ sɨma pɨ dimɨn biyɨe nwokɨ tɨrɨm mɨ pɨ hɨi mɨn nwokɨ prɨinɨnaeyɨm mɨ naeyɨm yɨpɨkɨ kamkɨm sɨm nɨnkɨn ɨmiiyaeyɨm uruwai siyaowaini sɨmiir bɨdi yeayɨm. 21 Kara ɨi nhɨrɨm saiiram bɨdiyar mɨ ɨmbinɨm saeya tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriiyɨugigɨm mɨ saeya hɨriinan tɨram bɨ naɨngwoka. 22 Mɨ hɨriinankɨ nɨuwi, ta wig aiirɨn wɨ kara nɨpɨmpari mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ saiir wakaeyokna apɨm, yɨm wɨ kara tɨrkii kara nonkwobumbunɨnkɨnam mɨ ma mɨnkɨ niiyam mɨ sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgakak nwo rani. 23 Mɨ saiir yɨnisɨsɨmɨm yɨm wɨ kara nɨsomsom aokao dɨgii. Mɨ wɨm kɨma iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm yɨpɨkɨ kariir wakaeyokna apɨm, ɨkɨ hɨnda tɨndanɨm wa nɨnoknɨnkɨnkii ta saiirɨn, kara dimɨn taemɨnɨm iikam kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Kara dimɨn taemɨnɨm kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn mɨ kara wɨ dimɨn kɨbi ɨiirar namisi tɨri, iyɨe? Wɨ dimɨn biyɨe tɨri kɨmiirɨn.

24 Mɨ wɨm kɨma Taiataira warauran iikam nhɨrɨm, wɨm kɨma saiir yai bibiyɨe ɨmiir bɨ wakaeyokna apkɨm. Kɨma saiir bɨ wakaeyokna apkɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ iikamkɨm sɨm boɨniyɨm hɨnɨɨn Setani dimɨn komii komiigɨm. Mɨ kara kɨmiiramɨn, wɨ yaeya mɨi gwɨr boɨn tani, kɨma kariiram mɨriiyɨm. Tɨ mɨiyɨm kara kɨmiir boɨnɨm, sɨma sɨmaɨrgɨm yɨm sɨmiirɨn kɨma wɨ dɨgar nwowi kɨma tɨri. 25 Kɨma tɨ yai kɨbiyɨm tɨ tariinan kɨma napɨm sɨmiirɨn hɨriiyar sɨbgu aprɨpkaii mɨ ɨiya kara swokɨ ɨti, kara wɨ idowɨiyar nɨmbini. 26 Mɨ kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ wɨ hɨriiya nɨtmaihogwokrɨpkaii, tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiyɨm sɨmiirsi mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm kara kɨmiirɨn wɨ kɨrɨe hauu haigɨnɨuwi. Mɨ kɨma wɨ ta hɨriinan saiirsi kɨgɨrkaki, ɨkɨ iikamɨm ɨkɨ omom hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiirɨn. 27 Mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ kara nɨmbinɨm kɨmiir, kɨma tɨram, yɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm kariir Adɨn siya nɨmbinɨm kariir yɨpɨkɨ kara tɨriyokiyokɨiyɨm, sɨmaɨrgɨm. Mɨ iikam kɨma wɨ iikam ɨmiir kɨgɨrkaki mɨ sɨma wɨ yaeya om swokɨ kisɨna o rani, kɨmiir kɨgɨrkakamɨn. Sɨmiirɨn wɨ kɨmar kɨgɨrkaki mɨ wɨ kɨmar nikwowaisii tɨ inkamɨn yɨpɨkɨn paekop nokwowɨn mɨ haua sae nɨkɨmkɨrkiyɨn mɨ mɨsɨmɨra ha nwokiyɨn saiir hɨriinan. 28 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara wɨ kɨmiir hauugi mɨ tɨ nauunɨn nɨnomor kouwanɨn yɨpɨkɨn pɨunok whwoyayakwokiyɨn siirɨn wɨ warar nɨnkɨn hauugii 29 Kɨma wakae mɨ sɨbgu sɨbgu daɨngwo omok tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨeya boɨnɨm, Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai aiir wakaeyokna apɨm sɨmiir. Ɨriig.

3

Jisɨs siir yaiyo Adi Komii siir iikamɨm om Sadis hɨr nwowɨm sɨmiir boɨnkikɨn

1 Kɨra tɨ yaiyɨm inkam komii komiiyɨm om Sadis hɨranɨm yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir pɨugana saiir iikam ɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiiram wɨnki. Kɨra tɨ yai hɨnɨɨnɨm sɨm wɨnki. Tɨ yaiyɨm yɨm kariir yaigɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir naeyɨu kɨbi ɨriiyar nwɨso sɨmiir hɨriinan kara nonkwowɨm. Mɨ nauun ɨriiyar ɨso yɨm ɨni karar mɨ kɨgrɨraowɨm yɨpɨkɨ warɨ inkam komii komiiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiir kɨgrɨraowiyɨm kara kɨmiirɨn tɨ yaiyɨm sɨmiir boɨnmɨmauugɨn. Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn iikam whɨekakɨm sɨma kɨriirɨn ɨni hɨriiyar naɨngwowɨm, kɨma mɨi wadɨe aiirar mɨrii mɨ kariiramɨn ɨna naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm. Mɨ yɨ ɨni nɨɨnga ywowɨm wɨm kɨma inkamɨn naonamiyɨn si hɨnɨɨn nwonamkɨm kɨma kariir dimɨn whɨr bɨ swokɨ tɨrmɨntɨrmɨnkɨm. 2 Kɨma pɨu nhɨnmii kɨnki mɨ tɨ dimɨn taemɨn ɨmiiram tɨ sɨbgu aɨngwo omoki, tɨ Adi Komii siir dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ warɨ kɨmar nikɨ apkrɨpkaiyɨm, kɨma sɨmiirɨn kɨma kɨmar tɨ sɨbgu kiiriimdiyɨu haigɨna mɨ sɨmiir sɨbgu ap. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm warɨ kɨmiir kwoɨnau nwokaiyɨm yɨpɨkɨ kɨma napiyɨm yɨm ɨni inkamɨn yɨpɨkɨ naonamiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨm. Siya wɨ dɨg nwo rani. Kara tɨ dimɨn taemɨnɨm kɨmiirɨn dimusi boɨn tani, kara dimɨn whɨrmɨn whɨrmɨnsɨm bɨ swokɨ kɨgmɨnkɨgmɨnkɨn warɨ dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨrɨm sɨmiirɨn mɨ kariir Adi Komiiyɨn siya wɨ ha boɨn tani, sɨma wadɨekɨnaɨrgɨm. Nɨɨngaka. 3 Tɨ swokɨ aɨngwoyokiyokɨigi bɨiya ɨiya bɨigɨ bɨi kɨma wakaeya kariir yai kɨbiyɨm kɨma sɨmiir sɨbgu apamar mɨ aɨngwokɨm. Mɨ tariinanɨn kɨmiir digɨuɨm tɨ dimɨn taemɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriyɨugigɨm mɨ tariinanɨn kɨma ɨni yai kɨbikɨbiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya kɨma nikɨ apɨm ɨni sɨmiir swokɨ wakaeyokna apɨm mɨ hɨriiran tɨr karamaekɨswo, kara wɨ hɨiyan inkamnan nɨti, kara wɨ kɨmiir boɨnmauu rani, ɨiya kara nɨtana. Mɨ kara nɨti, kɨmiirɨn wɨ kara nonkwobumbunɨnkɨni. 4 Mɨ kɨmiir iikam nhɨrɨm om Sadis hɨranɨm, wɨm kɨma dimɨn biyɨe warɨ bɨ tɨrkɨm wɨm kɨma iikam wadɨekɨm, wɨm kɨma ɨni yɨuɨsa haɨngitɨropkaiya yɨpɨkɨ iikamkɨm sɨm kaiiya ɨni saiir hɨriinan ywowa. Mhoɨiya kɨma kanaka nwowi, nɨm krɨma wɨ dimɨn taemɨnɨm whɨsinanɨm wɨ sɨmiir nii mɨ krɨma wɨ ɨrɨpar naprɨrɨri. Wɨm kɨma wɨ tɨ hɨriinan tɨri. Dimusi rani, wɨm kɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbuwi iikamkɨm mɨ kɨma Adi Komii siir yai ɨmiir sɨbgu wakaeyokna apikɨm. 5 Mɨ wɨm kɨma iikamɨm tɨ dimɨn taemɨn biyɨeyɨm kɨmiir kiyaiiyɨm sɨmiirsi hɨriiyar nokworɨnukrɨpkaii mɨ Adi Komii siya kɨmiiramɨn wa kiwakii, tɨ yɨuɨs whɨsinanɨm sɨmiir niiyamɨn mɨ kɨmiir inɨgɨm yokwowa Adi Komii siir om hɨr nwowa saiir nwowɨm yɨpɨkɨ ha boɨna inkamɨn naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨn saiir hɨrankɨ wɨ nɨinaki rani. Mhoɨiya kara wɨ tɨ inɨg ɨmiir haii mɨ sɨmiirɨn kara wɨ kariir Adi Komii siir boɨnmauuwi kariir Adɨn mɨ wɨ siir paekwosɨm ɨma boɨni, tɨkɨ iikamɨm kariir yai ɨmiir wakaeyokna apkɨm mɨ sɨma kariir iikamkɨm. 6 Kɨma tɨ iikamɨm kɨma wakae mɨ kɨma sɨbgu daɨngwo omok, yaiyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnɨm Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiir. Ɨriig.

Jisɨs siir yaiya Adi Komii siir iikamɨm om Filadelfia hɨr nwowɨm sɨmiir boɨnkika

7 Kɨra tɨ yaiyɨm inkam komii komiiyɨm om Filadelfia hɨranɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiiram wɨnki. Kɨra tɨ yaiyɨm sɨmiir wɨnki, tɨkɨ yaiyɨm yɨm kariir yaigɨm, inkamɨn yɨpɨkɨ dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨn mɨ kaimwo kɨɨngɨkɨɨnɨn. Kara tɨ siya inkamɨn yɨpɨkɨ kɨrɨe komiigakɨn yɨpɨkɨ bɨdi bɨdiniya Devidgɨ si haiya. Kara om kɨbiyɨn Jerusalem nɨkɨuwiyɨn siir anowɨn bɨdi haiwaokiyɨn mɨ tɨ anowɨn kara haiwaokiyɨn siirɨn inkamkɨ haigɨnɨkouwɨm wɨ dɨgmɨndɨgmɨn swokɨ o rani. Mɨ kara siir haigɨnɨkounami, siirɨn wɨ inkamkɨ haiwao rani, tɨ yaiyɨm karakɨkarar boɨnkikɨm iikam kɨmiiramɨn. 8 Kara dimɨn taemɨnɨm kɨma tɨriyɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Kariir wakaeki tɨ iikamɨm sɨmiir kwoɨnɨm tɨ kara kiyaiyɨm yɨm ɨni anowɨn kara haiwaokiyɨn iikam kɨmiiram hɨnda tɨnda namam Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwamam ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm tɨ ano ɨiirɨn kɨmiirsi haigɨnɨkouwɨm wɨ dɨg nwo rani, kɨmiir nɨkɨduwam tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir tɨrsi. Kara ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn kɨma kariir kɨrɨeya saiirɨn komii nonkwo rani mɨ kɨma kariir yaiyɨm sɨmiirɨn ha sɨbgu wakaeyokna apikɨm. Mɨ ta kɨma wakaeyokna apa kariir wɨm kɨma saiirɨn bɨ nɨmprɨowikɨm kɨma sɨmiirɨn bɨdiyar boɨnmɨmauu dɨgɨm. 9 Kɨma wakae, kɨma tɨ iikam hɨriinanɨm yɨpɨkɨ omaka yaimɨndimɨn nɨdwokaiwakaeiya saiir nɨdwodwokai mwaɨniyɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Yɨm sɨma ha boɨnkɨm, yɨm sɨma Isrelmi isidɨn siirgɨm mɨ Adi Komii siya sɨmiir nɨmbingɨn sɨma siirgɨsiir iikam nwowɨm. Mɨ ya tariigɨna ya kaimwo rani, tɨ iikamɨm sɨma nɨksɨsaeikɨm sɨmiir kwoɨnɨm Setan siya kiyaigɨm mɨ sɨma ɨni siir ywowɨm mɨ mhoɨiya tɨ iikamɨm yɨm wɨ kara tɨrki. Sɨma nɨtɨm mɨ sɨma ogmwo wɨ kɨmiir whwonkam ɨdar ninɨ waisii hɨunii mɨ sɨma wɨ haɨni nɨnoknɨnkɨni, kara kɨmiiramar naɨngwokwonanaei mɨ kɨma kariirgɨ kariigɨm. 10 Mhoɨiya ɨi biyɨeya saeya nɨti mɨ ta hɨriinan saiirsika Adi Komii siya wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ nu ɨiir nwowɨm wɨ sɨmiir asi kɨnanankɨuwi mɨ ta hɨriinan saiirsika, sɨma wɨ ɨkɨ dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirɨn wɨ digɨumii asi haimriyɨugigi mɨ sɨma wɨ siir wakaeyokna api. Mɨ tɨkɨ ɨiyɨm kara wɨ kɨmiirar kɨgrɨraowi mɨ digworaekwo ɨkɨm. Mɨ kɨma wɨ wadɨeyar nwowi. Dimusi rani, wɨm kɨma yaiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya kara boɨnkiyɨm sɨmiiram naɨngwo tɨbmiigɨm. 11 Kara wa swokɨ ɨtsauwi. Mɨ kɨma hɨriiyar sɨbgu apkrɨpkaii, tɨ digworaekwowɨm tɨ tariinan kɨma napɨm sɨmiiramɨn mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm yɨm wɨ kɨmiir tɨr tani mɨ kɨmiir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir om hɨr nwowɨm yɨm wɨ sɨma mɨ hai rani. 12 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyɨm sɨmiirsi hɨriiyar nokworɨnukrɨpkaiyɨm, mhoɨiya sɨmiirɨn wɨ kara tɨrkii, yɨnpaenan nwowam yɨpɨkɨ wɨ Adi Komii siir omaka aiir nokworɨnuwi. Mɨ tɨ iikamɨm yɨm wɨ omaka kɨbi aiirar nwowi, yɨpɨkɨ Adi Komii siya nwowa mɨ sɨma wɨ saiir haiburgig rani. Mɨ mhoɨiya kariir Adi Komii siir inɨgɨn mɨ Adi Komii siir om ɨkɨn sowiirɨn wɨ sɨmiir pɨu hɨr wɨni. Mɨ krɨmiir Adi Komii siir omɨn yɨo om Jerusalem whɨr ɨkɨn, yɨpɨkɨ mhoɨiya wɨ Adi Komii siir om hɨrankɨ nɨti nua tɨriir. Kariir inɨg kɨbiyɨn wɨ sɨmiir pɨu ɨmiir warar nɨnkɨn wɨni mɨ yɨo tɨriigɨnɨn yɨo wɨ hɨnɨɨna nɨisiimauuwi, sɨma Adi Komii siirgɨm.

13 Kɨma wakae mɨ sɨbgu sɨbgu daɨngwo omok tɨ yaiyɨm Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnɨm Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiir. Ɨriig.

Jisɨs siir yaiya Adi Komii siir iikamɨm om Leodisia hɨranɨm sɨmiiram boɨnkika.

14 Kɨra tɨ yaiyɨm inkam komii komiiyɨm om Leodisia hɨranɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir pɨugana saiir iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm sɨmiiram wɨnki. Kɨra tɨ yaiyɨm sɨmiir wɨnki, tɨkɨ yaiyɨm yɨm kariir yaigɨm, yɨpɨkɨ yaimwokɨyaimwo boɨni bwamkɨbwamɨn. Kara Adi Komii siir yaiyɨm sɨmiir sɨbgu nanaaknɨnkiihaigɨnɨugɨn. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm nuanɨm mɨ nɨnomor kouan ɨkɨm, yɨpɨkɨ Adi Komii siya naɨngwowɨm nɨmbimbɨiniyɨm mɨ ha nwowɨm yɨm karar nonkwokwokikɨm. Mɨ tɨ digworaekwo whɨekakɨm yɨm karar kɨgrɨraowikɨm mɨ tɨ yaiyɨm kɨmiiramɨn karar boɨnkikɨn. 15 Kara mɨiyɨm kɨma mɨriiyɨm sɨmiirɨn ɨna nɨnoknɨnkɨnɨm. Wɨm kɨma kariiram bɨ naɨngwokwonanaeikɨm. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan wɨm kɨma kariir bɨ nikwowaisiigɨm kɨmiir kwoɨnɨm kariiramɨn haɨmii haɨmiiya naɨngwokɨn. Mɨ kɨma ɨinokɨinokɨn kariiramar tɨ aɨngwokwonanae, iyɨe? Mɨ kɨma ɨinokɨinokɨn kariirɨn hindarar tɨ ikwowaisii ɨuguski. 16 Mɨ dimusi rani, wɨm kɨma kariiram bɨ naɨngwokwonanaeikɨm. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan wɨm kɨma kariiramɨn hindara tantarao aɨngworaraowi ɨni tɨ inkamɨn yɨpɨkɨn nae whɨekɨnam tɨriyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn mɨ an kara ɨriipɨ hɨriinan, ɨni tɨ siir hɨriinan mɨ owɨn. Kara wɨ kɨmiiram mɨ aɨngwo rani mɨ kɨmiirɨn wɨ kara yaskiigii Kariir yai tɨrankɨn. 17 Kara kɨmiiram naɨngwo rani. Dimusi rani, tɨ siirsika. Kɨmiir kwoɨnɨm wɨm kɨma tɨ hɨnɨɨna naɨngwowi, wɨm kɨma ha boɨnikɨm, iikam krɨma umɨr hoɨmgakakaɨrgɨm. Dimusi rani, mɨiyɨm krɨmiir ɨɨngar nonkwo mɨrii nanaeiyɨm sɨmiirsika. Nɨm krɨma wadɨekɨwadɨeyaɨrgɨm. Mɨ kɨma ha bɨ nɨnoknɨnkɨnkɨm kɨmiir kwoɨnɨm biyɨekɨm. Mɨ kɨma wadɨe panɨɨnsi ywosi. Mɨ ta hɨriinan saiirsika iikamɨm yɨpɨkɨ sɨbgu aɨngwo omokiyɨm yɨm wɨ krɨmiirsi naɨngwoyɨmyoki. Kɨmiir kwoɨnɨm kariir dimɨn taemɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiirɨn hoɨmgakwao haigi okai rani. Wɨm kɨma ɨni iikamɨm nɨɨngar prɨiyokaeyamiyɨm dimɨn taemɨn karamaeyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ kɨmiir nhwonam yɨm nhwokwɨsaekɨm yɨm ɨni iikamɨm nhwokwɨsae nwowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ wɨm kɨma ɨni iikamɨm yɨuɨs karamaeyɨm hinda nɨɨngar prɨiywokaeyamiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm kɨmiir kwoɨnɨm. Mɨ kɨma ta saiir bɨ kɨgnɨnoknɨnkɨnkɨm mɨ kɨma ha bɨ mɨ ɨnoknɨnkɨnkɨm wɨm ɨni tɨ hɨriinan mɨ owɨm paeprikab. 18 Kara kɨmiirɨn ɨgao yai boɨnkii, kɨma kɨmiir umɨr ɨmiiram kɨpi naɨngwo mɨ kɨma kariiram wɨt, kɨmiirɨn wɨ kara hauugi kariir dimɨn taemɨn kɨbikɨbiyɨm yɨpɨkɨ umɨr ɨmiir haiburɨm mɨ yɨpɨkɨ wɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi sɨmiirɨn. Mɨ kɨma tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir haii kɨma wɨ wadɨe hɨriiyar nwowi. Mɨ kɨma kariir dimɨn taemɨn kɨbikɨbiyɨm sɨmiir haii yɨpɨkɨ yɨuɨs whɨsinanɨm wɨ sɨmiir haii. Mɨ sɨmiirɨn wɨ kɨmar nwokɨ iiyɨm kɨmiir kwoɨn ɨmiir higrɨnɨuam mɨ yɨm tɨriigɨnɨm wɨ kɨmiir kwoɨn ɨmiir nwokɨ ɨisiimauuwɨm hɨnɨɨn kɨma dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Mɨ kɨma kariir dimɨn taemɨn kɨbikɨbiyɨm sɨmiir haii, yɨpɨkɨ marasinanɨm mɨ sɨmiirɨn kɨmiir nhwona ɨmiir kiyɨprɨnɨuwi mɨ kɨma wɨ hanɨɨngɨ sɨbgu kɨgɨmoki tɨ kariir dimɨn taemɨn ɨmiirɨn. 19 Mɨ wɨm kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ kara naɨngwokwonanaeiyɨm, kɨmiirɨn kara wɨ whwokwoka boɨn tani mɨ kɨmiirɨn wɨ kara nonkwobumbunɨnkɨni. Mɨ hɨriinankɨnɨuwi kɨma wɨ sɨbgu sɨbgu dwo. Mɨ dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriyɨugigi mɨ kariiram sɨbgu wakaeyokna api mɨ kara kɨmiirɨn wɨ nonkwobumbunɨnkɨn tani. 20 Kariir kaoki! Kara tɨsi kɨmiir kwoɨnɨm sɨmiir ano ɨmiirar nokwo dapɨkɨuwɨm kɨmiir inɨg ɨmiirar. Mɨ tɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariir yai ɨmiir wakaeyɨm mɨ sɨma ha nɨti mɨ anowɨn ha nama haiwaokii mɨ kara wɨ saɨkar nɨnkɨn apnɨnokainami mɨ krɨma wɨ kwoɨn whɨruwar nwowi, iikamɨm yɨpɨkɨ ɨrɨpa nongwomamaɨr aeiyɨm sɨmiir hɨriinan. 21 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm sɨma hɨriiyar nokworɨnukrɨpkaii tɨ dimɨn taemɨn biyɨeyɨm sɨmiirsi, kariir hɨriinan bɨiya kara mɨ wakaeyokna apa kariir adɨn, Adi Komii siir yai aiir saiir hɨriinan mɨ mhoɨiya sɨmiiramɨn wɨ kara kiwaki, kanaka nɨdwowam ipii ɨmiir mɨ inɨg komiigak nwowɨm mɨ iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowam kariir adɨn Adi Komii siya mɨ kiwakiya kara tɨrɨm sɨmiir hɨriinan mɨ wɨ saɨkar mɨ ɨdwowi, siir ipii aiir.

22 Kɨma wakae mɨ sɨbgu sɨbgu daɨngwo omok dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir naeyɨuɨn siya boɨnmɨmauuɨm Adi Komii siir pɨugana saiir iikam ɨmiir. Ɨriig.

4

Mɨ iikamɨm Adi Komii siir omɨn siir hɨranɨm sɨma siir inɨg ɨiir hainan prapraskikɨm

1 Tɨ dimɨn taemɨnɨm kara kɨgɨm sɨmiir mhoɨiyan kara kɨgiyɨn yaeya dimɨn whɨrɨn, yɨo omɨn kou hɨranɨn siir ano ɨeya kariir whwonkam ɨda haiwaokiyɨn. Mɨ mhoɨiya karar wakaeki yaiya kariiram kauwokii, saiir yainana kɨdgɨ maskinan nwokika. Saeya hɨnɨɨna boɨnkika, kɨra koua tɨriir wɨt mɨ kɨriirɨn dimɨn taemɨnɨm nɨmbimbɨiyamanɨm wɨ kara nɨisiisiimauuwi. 2 Mɨ dimɨn taemɨnɨm siya boɨnkiyɨm kariir sɨmiir mhoɨiyan mɨ tɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir naeyɨuɨn kariir kwoɨnbud ɨiirɨn siya kiswoki mɨ kara ɨna kɨgiyɨn ipii kɨbiya yɨpɨkɨ inkam komiiyɨn siya nɨdwokaiiya dimɨn taemɨnɨm sɨm kɨgrɨraowiyɨm. Mɨ kara ta ipii aiir kɨgiyɨn mɨ kara kɨgi inkamɨn hɨrar nɨdwokaii. 3 Mɨ kara siir whwonkam ɨiir kɨgiyɨn, siir whwonkamɨn ɨni siiya kɨbiyɨn jaspa nɨkɨuwiyɨn mɨ siiya pariidnanɨn konilian nɨkɨuwi ɨkɨn sowiir hɨriinan nɨuyakikɨn. Mɨ karar mɨ kɨgi dimɨnɨn namnamiinanɨn Bɨiyan Inkam Komii siir ipii aiirar yɨnyakiyɨn. Mɨ tɨ dimɨnɨn ɨni siiyan emeral nɨkɨuwiyɨn prainan siya nwokiiyɨm siir hɨriinan nwokikɨn. 4 Mɨ karar mɨ kɨgi, ipii kamnwɨr kwiiyɨm inkam komii komiiyɨm kɨgɨrkakiyɨm sɨm nɨdwodwokaiiyɨm ta Bɨiyan Inkam Komii siir ipii aiirar haigɨnyokaii mɨ kam kamnwɨr nwiiyɨm yɨm ɨni tɨ ipii ɨmiirar mɨ ɨdwodwokaiyɨm yɨuɨsɨm sɨma niiyɨm whɨsinankɨm. Mɨ pagram sɨmiir mwo mɨ haigɨnɨm yɨm gol pagrakɨm yɨpɨkɨ sɨmiir nɨisiimauuwɨm hɨnɨɨn, sɨma inkam komii komiigɨm. 5 Mɨ dimɨnɨn sinananɨn kɨmɨdiniya ta bɨigɨ bɨiyan ipiiya saiir hɨrankar yɨmbiyam mɨ ɨna yamkiya hɨnda tɨnda mɨ ta diya saeya tɨokiya saeya pranae pranae bɨ tɨokika. Mɨ karar kɨgi sikwopae ɨriiyar kwɨso siir ipii aiirar nwowi. Mɨ yɨm tɨ sikwopae ɨriiyar kwɨso, yɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨriiyar nwɨs ɨma. 6 Mɨ ta ipiiya saiir kingiin hɨrɨn dimɨnɨn hɨr nwowɨn yɨo ɨni whɨi komiiya solwara nɨkɨuwa yɨo ɨni saiir hɨriinan ywowɨn. Mɨ siya ɨni opnani hanɨɨn hindarar kɨgɨrkakiyɨn. Mɨ mhoɨiya karar mɨ kɨgi dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm ha niyae dirɨraerariyɨm Bɨiyan Inkam Komii siir ipii haɨmii haɨmii whiiyɨm sɨmiirar nɨnyokɨiyɨm. Mɨ tɨ dimɨn whiiyɨm sɨmiir whwonkamɨm mɨ sɨmiir digɨuwɨm mɨ sɨmiir mwoɨm nhwona nhwonakakɨnaɨrgɨm. 7 Mɨ tɨ dimɨnɨn kingiin nwowɨn siir whwonkamɨn yɨo ɨni pusi komiiyɨn niimauanɨn laion dapiyɨn siir hɨriinan ywowɨn mɨ dimɨn whɨsakan kwoɨn mɨnkakɨn ha niyae dirɨraerariyɨn yɨpɨkɨn siir prɨska mɨiya nwowɨn, siir whwonkamɨn yɨo bulmakau komiiyɨn bul nɨkɨuwiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Mɨ ɨrɨn prɨska mɨrmii kwɨra nwowɨn siir whwonkamɨn yɨo ɨni inkamni whwonkamnanar ywowɨn. Mɨ ɨrɨn yɨpɨkɨn mhoɨigɨ mhoɨi nwowɨn siir whwonkamɨn ɨni wabni whwonkamnan ywowɨn, ɨpiyɨnɨn yɨpɨkɨ siir pɨdga kwɨso hindara masnaniyo. 8 Mɨ tɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm ha niyae dirɨraeriyɨm sɨma ɨrɨra ɨrɨra pɨdgam ɨriiyar kwokwɨrakɨm mɨ sɨmiir pɨu kwɨrkaka nhwonakɨ bɨdi yɨnkɨnɨua. Mɨ sɨmiir pɨdga aowa ɨriipɨ hɨriinan.

Nɨi nabɨe sɨma bɨ tanikɨm mɨ yai mɨkrɨm bɨ nwowikɨm. Sɨma hɨriiyar boɨnɨnaeikɨm, siya dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn mɨ siya kɨrɨe komiigakɨn. Siya bɨiyar whɨuwɨnɨunan mɨ tariinanɨn tɨsi hɨriiyar nwoyokiyokɨiyɨn mɨ mhoɨiya siya wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨiyami.

9 Mɨ tɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm ha niyae dirɨraeriyɨm mwaiya sɨma waowa, sɨma sɨma Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanprapras waokɨm yɨpɨkɨn Bɨiyan Inkam Komii siir ipii aiir nɨdwokaiyɨn siya wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami mɨ mwaiya sɨma waowa, sɨma tɨ hɨnɨɨna waokɨm, siya inɨg komiigakɨn mɨ sɨma siirɨn asi boɨn wadɨekɨm. 10 Mɨ tɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm ha niyae dirɨraerariyɨm sɨma ta mwai aiir waowɨm mɨ tɨ inkam komii komii kamnwɨr nwiiyɨm sɨma ogmwo kɨmɨdiniya Adi Komii siir whwonkam ɨdar waisii hɨu yɨpɨkɨ siir ipiiya inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn si nɨdwokaiya saiir nɨdwokaiyɨn siiram. Mɨ sɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir mɨ hainan yɨpɨkɨn wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn mɨ sɨmiir gol pagram siir ipiiya saiir kingiin hɨrar inɨ bwaeyaigɨn, yɨ tɨriigɨnɨn yɨo mɨn nɨisiimauugɨn ta kɨrɨeya sɨma kɨgɨrkakiya ya siirga. Yɨm sɨma inkam paeprikab nɨɨngakɨm sɨma siiraramar naɨngwo tɨbmii ɨskiikɨm. Mɨ sɨma hɨrar nikɨ waisii hɨugrɨpkaiyɨm mɨ sɨma mwaiya hɨnɨɨna wao,

11 Kɨra krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiigɨn mɨ kɨra krɨmiir Adi Komiigɨn. Kɨra wadɨekɨwadɨekɨn mɨ krɨma whɨekakɨm kɨriir inɨg ɨiir asi hainanpraprasi mɨ krɨma mɨnam naɨngwowi, kɨra krɨmiir kɨgɨrkakɨm. Kɨra krɨmiirɨn wɨ dimusi kɨgɨrkak rani, dimɨn taemɨnɨm nuanɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm nɨnomor kouan ɨkɨm, yɨm kɨrar nonkwokwo swokɨm kɨnakɨnar naɨngwokɨn hɨriinan nwowamɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨra sɨmiir asi nonkwokwokikɨn. Ɨriig.

5

Jon siya yokwowa bɨiya Adi Komii siyar wɨnɨtɨnakɨugiya ambɨni saiir kɨgɨn

1 Mɨ tɨ inkamɨn kara kɨgiyɨn Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn Bɨiyan Inkam Komii siir ipii aiir nɨdwokaiyɨn, siir ɨɨna ɨniga yokwo bripriya hindara whrɨna kwɨra nonkwowi. Yaiyɨm saiir digɨuwa whwonkama nwowɨm inkam nhɨrkɨm sɨm wɨnkɨm. Mɨ saiirɨn inkam nhɨrkɨm sɨm bɨdi yɨtɨmamɨkɨugiyɨm ambɨn ɨriiyar nhɨso so. Mɨ saiirɨn wɨ inkam inɨg karamaekɨ swokɨ haiwao kɨg rani. 2 Mɨ kara kɨgiyɨm sɨmiir mhoɨiyan mɨ kara kɨmɨdiniya paekwosɨm komiigɨ komiiyɨn siir kɨgi. Siya kɨmɨdiniya komiiyar kauwok boɨnɨmnankii. Yɨpɨkɨn dɨg nwowanɨn ta yokwo bripriya hindara whrɨna saiir nɨtɨmamakɨuwɨm ambɨnɨm sɨmiir nɨinɨkibwaembwae haii? 3 Mɨ ta siya boɨnkiya saiir mhoɨiyan, sɨma ɨna yɨnoopkiyɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir omɨn hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir, nu ɨdwo mɨ nu aowa mɨ sɨma inkam nwɨr bɨ swokɨ hansɨryɨskaigɨm tɨ ambɨnɨm sɨmiir nɨinɨkibwaembwae ɨtkiiyamɨn mɨ ta yokwo bripriya hindara whrɨna saiir haiwaowɨm. 4 Mɨ kara pranae pranae bɨ nougɨn. Dimusi rani, sɨma inkam kɨbi nwɨr bɨ hansranyɨskaigɨn tɨ ambɨn ɨmiir nɨinɨkibwaembwaeyɨm mɨ ta yokwo aiir mɨ haiwao kɨgɨm dimu dimɨnkɨm yɨpɨkɨ ta yokwo aiir nwokaiyɨm. 5 Mɨ kara ha nouɨn mɨ inkam komii nwɨrɨn tɨ kam nwɨr nwii sɨmiir nwɨrɨn ha nɨtɨn mɨ kariirɨn kɨmɨdiniya siya inɨ boɨni tanki, kɨpi nou tɨ siir kaoki. Tɨkɨ inkam kɨbiyɨn tɨ tɨr nwowɨn yɨpɨkɨn iikam ɨmiir kɨgɨrkakiyɨn siya inɨg komiigakɨn mɨ siya ɨriipɨ hɨriinan kɨrɨe komiigakɨn mɨ siya Devidni pɨugana Juda sɨmiir isidɨn siirɨn sɨmiir yɨɨnɨekɨm. Dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn siya bɨdi ikwowaisiigiyɨm mɨ siya wɨ dɨgar nwowi tɨ ambɨnɨm sɨmiir nɨinɨkibwaembwae haii mɨ ta yokwo bripriya hindara whrɨna saiir haiwao kɨgi. Ɨriig.

6 Mɨ tɨ siya boɨnkiyɨm kariir sɨmiir mhoɨiyan, kara kɨmɨdiniya sibsib ɨrɨn siir kɨgi, yɨpɨkɨn hankakɨn bɨiya sɨma nikɨ ɨsomaokiyɨn siya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn siir ipiiya saiir kingiin hɨrar nokwowi. Mɨ dimɨn whiiyɨm yɨpɨkɨ kwoɨn mɨnkakɨm mɨ ha niyae dirɨraerariyɨm sɨma mɨ inkam komii komii kamnwɨr nwii ɨkɨm sɨma siirar kaeyokaii. Mɨ karar mɨ kɨgi hon ɨriiyar whɨso bulmakau komiiyɨm bul nɨkɨuwiyɨm sɨmiir honanɨm siir mwo hɨrar nwowi. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan kara nhwona ɨriiyar nhɨso siir nwowɨm sɨmiir warar mɨ kɨgi. Mɨ tɨ hon ɨriiyar whɨso mɨ nhwona ɨriiyar nhɨs ɨko, yɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨriiyar nwɨso siya nɨkropkiyɨm iikamɨm nuanɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiiram yɨm sɨmiir kɨrɨe ɨma. 7 Mɨ tɨ sibsibɨn tɨ inkamɨn siir nɨkriyɨn ha namɨn mɨ siya ta yokwo bripriya hindara whrɨna kɨmɨdiniya Bɨiyan Inkam Komiiyɨn yɨpɨkɨn Bɨiyan Inkam Komii siir ipii aiir nɨdwokaiyɨn siir ɨɨna ɨniga saiir hɨrankar inɨ haiyɨu. 8 Mɨ siya ha namɨn yokwo aiir inɨ hainaki mɨ tɨ inkam komii komii kamnwɨr nwiiyɨm mɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm, ha niyae dirɨraerariyɨm sɨma whɨekakarɨm kɨmɨdiniya tɨ inkamɨn sibsibnanɨn siir kingiinar inɨ waisii hɨuɨu. Mɨ sɨma nwonɨra nwonɨra dimɨnɨn mwai tɨowaowiyɨn gitananɨn ha dapiyɨn hap ɨrɨra ɨrɨra bɨdi yonkwo dɨgɨm. Mɨ twowa golni nonkwokwowa dimɨnɨn whrɨnanɨn si nwokaiya yɨpɨkɨ pɨuii mɨiyɨk whakiyɨn saiirɨn ɨriipɨ hɨriinan ɨrɨra ɨrɨra mɨ onkwo dɨg. Mɨ tɨ dimɨnɨm ɨni mɨrkɨmɨrka yakɨ ɨnkɨniyɨm mɨ tɨ dimɨnɨm sɨmiir mɨiyɨm sɨmiir whɨekakarɨn yɨm mɨn boɨnkikɨm yaiyɨm iikam ɨma kwɨsboɨnkiiyɨm Adi Komii siiram sɨmiir nɨkrigɨm. 9 Mɨ mwai wɨna sɨma waowa ya bɨmbɨuwi rani bɨiya saiirɨn inkamkɨ bɨ waomɨmɨnka. Sɨma tɨ hɨnɨɨna waokɨm,

kɨra ta yokwo aiir haii wɨ dɨgar nwowi mɨ tɨ dimɨnɨm ambɨnanɨm wa nɨnkɨnkibwaembwaeki kɨra tɨ siirɨn wɨ dɨgar nwowi. Dimusi rani, bɨiya kɨriirɨn inkam nɨsomaokiyɨn mɨ kɨra ha naenamɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨriir nhɨeya ha naokiinaiinama mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siirɨm sɨmiirɨn ɨni kɨrar swokɨ anmaiwarkainam. Kɨra iikamɨm pɨugan pɨuganiyɨm sɨmiirar nanmaiwarkaina dɨgɨn mɨ iikamɨm yaigɨnpai yaigɨnpaini ɨkɨm mɨ iikamɨm maeyau maeyauwan ɨkɨm mɨ tɨ iikam ɨkɨ nu nhɨrɨm sɨm nwo ɨkɨm. 10 Mɨ kɨra sɨmiir ha hai dɨgɨn mɨ sɨma ɨni pɨugan kwɨruwa ywowɨm. Mɨ sɨma ɨni pris inkamnan ywowɨm iikamɨm Adi Komii siirɨm. Mɨ sɨma ɨrɨra nwonɨra wɨ Adi Komii siir mɨi aiir mɨrii mɨ sɨma wɨ iikamɨm nu tɨr nwowɨm sɨmiir kɨgrɨraowi.

11 Mɨ mhoɨiya karar swokɨ kɨgi, Adi Komii siir paekwosɨm whɨekakɨm yɨm Adi Komii siir ipiiya mɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm mɨ ha niyae dirɨraerariyɨm mɨ inkam komii komii kamnwɨr nwii ɨkɨm sɨmiir nokwoyokaii. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm kasa rani kara mwaiya sɨma waowa saiirar wakaekikɨn. 12 sɨma pranae pranae bɨ waokɨm sɨma tɨ hɨnɨɨna waokɨm,

tɨ sibsibɨn yɨpɨkɨn inkamɨn nɨsomaokiyɨn siir nɨkriyɨn siya wɨ dɨgar nwowi. Siya inɨgak nwowɨm wɨ dɨgar nwowi iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakɨm mɨ digworaekwo ɨkɨm. Siya wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiir haii mɨ siya dimɨn taemɨnɨm sɨmiirɨn wa nɨnomoknɨnkɨn dɨgi. Iikamɨm sɨma wɨ ha boɨni siya wɨ dɨgar nwowi mɨ sɨma wɨ siir inɨg ɨiir hainanpraprasi. Mɨ sɨma siirɨn wɨ ha boɨni, siya inɨg komiigakɨn mɨ siya Adi Komii siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiirɨn wa haii.

13 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara wakaeyɨm tɨ ha boɨnɨm, kara dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir omanɨm kasaka bɨ wakaekɨm mɨ nuan ɨkɨm mɨ nu aowan ɨkɨm mɨ whɨi komii solwaran ɨkɨm mɨ kara tɨ hɨriinan sɨma boɨnɨm sɨmiirar wakae dɨg.

Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn siir ipii komii aiir nɨdwokaiyɨn mɨ yɨpɨkɨn inkamɨn sibsibnan nwo ɨkɨn, sowa nwɨsaɨrarɨn kɨrɨe komiiya dimɨn taemɨnɨm sɨm kɨgɨrkakiya ɨni saiirar nonkwo dɨgo mɨ krɨma omkakɨn pɨ hɨnɨɨna boɨni, sowa wadɨekɨnaɨrgo mɨ krɨma pɨ sowiir inɨg owiir hainanprapraskii mɨ krɨma pɨ hɨnɨɨna boɨni, sowa nwɨsaɨrarɨn inɨg komiigakɨnaɨrgo. Mɨ dimɨn kɨrɨe kɨbikɨbiyɨm hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamiyɨm yɨm ɨni sowar mɨ onkwowɨm.

14 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir mhoɨiyan tɨ hɨnɨɨna boɨnki mɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm mɨ ha niyae dirɨraerariyɨm yɨpɨkɨ hɨr nwowɨm sɨma boɨnki, tɨkɨ dimɨn taemɨnɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. Mɨ tɨ sɨmiir mhoɨiya inkam komii komii kamnwɨr nwiiyɨm ogmwo ha waisii hɨuɨm mɨ sɨma kɨmɨdiniya sowiir inɨg owiir hainanprapraski. Ɨriig.

6

Sibsibɨn yɨo inkamɨn yɨpɨkɨ naonamɨn dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨm haiyoprimdiyɨumiigiyɨn mɨ ambɨnɨm sɨmiir mɨ nɨinɨkibwaembwae ɨtkiiyanɨm yɨo siir nɨkrigɨn

1 Mɨ mhoɨiya sɨma ha wao dɨgiyɨm mɨ ha mɨ hainan dɨgiyɨm sowiiram mɨ kara tɨ sibsibɨn inkamnanɨn siya tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiir haiyoprimdiyɨumiigiyɨn mɨ yokwowa ambɨɨn ɨriiyar nhɨso sɨm nwowa saiir haiyɨn siir nɨkriga mɨ tɨ ambɨnɨm sɨmiir naɨr ɨiir yɨinɨkibwaeki. Mɨ ta siya nɨinɨkibwaekiya saiir mhoɨiyan mɨ tɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm mɨ ha niyae dirɨraerariyɨm sɨmiir ɨr ɨeya boɨnkiyɨn yaiya siya komiiyar kauwok boɨnkikɨn hapi diyakɨ namisi tɨokika, siya tɨ hɨnɨɨna kauwok boɨnkikɨn, kɨra wɨt 2 Siya boɨnki, kɨra wɨt. Mɨ kara kɨgi hos whɨsinan ɨrɨn pɨ nɨti mɨ inkamɨn siir ɨdwo hɨr nɨdwowɨn siya ɨrɨm hɨpɨgɨm ɨni warar nɨnkɨn haigɨn ɨdwowɨn. Mɨ tɨ kamɨm hɨranɨm sɨma hauugiyɨm dimɨnɨn siir mwo ɨiir pɨuaiyam mɨ tɨ inkamɨn siya kɨrɨe komiigakɨn mɨ siya inkam nhɨrmisi bɨ nɨdidkɨn mɨ siya yaii nɨniiyakɨwaiwigɨn mɨ siya ha namɨn ɨkɨ nhɨr ɨmiirɨn yamdi kwɨruwa siya inɨ hanururgig.

3 Mɨ siya namkiya saiir mhoɨiyan mɨ karar swokɨ kɨgi sibsibɨn yɨpɨkɨ inkamɨn naonamɨn siir nɨkriyɨn tɨ ambɨn nhɨrɨn ta yokwo aiir nwowɨn siir nɨinakibwaekii mɨ karar wakaeki, tɨ dimɨn ɨdiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm mɨ ha niyae dirɨraerariyɨm sɨmiir nwɨrɨn siya boɨnki, kɨra wɨt. 4 Siya boɨnki, kɨra wɨt Mɨ hos ɨrɨn yɨpɨkɨn paridnanɨn yɨo ɨna yɨtɨn mɨ siir digɨu ɨdwowɨn inkamɨn nwɨra nɨdwowi. Mɨ siirɨn kɨrɨe bɨdiyar mɨ hauugiyɨn mɨ siya wɨ iikamɨm nuanɨm wɨ sɨmiir nwokɨ tɨrɨm yaii sɨma nɨniiyam mɨ sɨma wɨ ɨrni nwɨrni nwokɨ inan ɨsomsom aokaowɨm. Mɨ sɨma siirɨn kamkɨu komiiyɨn whɨra mɨ hauugi mɨ siya ha namɨn kɨmɨdiniya siirar inɨ tɨrɨu.

5 Mɨ siya namkiya saiir mhoɨiya mɨ karar swokɨ kɨgi sibsibɨn yɨpɨkɨ inkamɨn nikɨ aonamɨn, tɨ ambɨn nhoumakan siir nɨinakibwae ɨtkiiyɨn siir nɨkrigɨn. Mɨ karar swokɨ wakaeki tɨ dimɨn whiiyɨm mɨ ha niyae dirɨraerariyɨn sɨmiir ɨrɨn pɨ boɨnkii, kɨra wɨt. Mɨ siya boɨnkiya hɨriinan saiir mhoɨiyan karar kɨgi hos yhɨuwinanɨn. Mɨ inkamɨn siir digɨu ɨdwo hɨr nɨdwowɨn siya skera kwɨra haiyɨdwowi. 6 Mɨ karar wakaeki yai kwɨra tɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨn mɨ ha niyae dirɨraerariyɨn sɨmiir bopwo hɨrankar nɨmbiyamkii. Saeya tɨ hɨnɨɨna boɨnkika, iikamɨm sɨma ta wit twowa saiirɨn wɨ umɨr ɨi kwɨruwani mɨrii haiiyɨn wɨ siir saɨni. Mɨ bali two ouumɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan mɨi ɨi kwɨrua mɨrii haiiyɨn umɨrɨn wɨ siir saɨni. Mɨ welɨn mɨ wain op aka sowiir kɨpi tɨrbu. Mɨ siya boɨnkiyɨm kariir sɨmiir mhoɨiyan siya ɨna yamɨn.

7 Mɨ ta siya namkiya saiir mhoɨiyan mɨ karar swokɨ kɨgi sibsibɨn tɨ inkamɨn yɨpɨkɨ nikɨ aonamɨn siir nɨkriyɨn, siya ambɨn nhɨuii akan ta yokwo aiir nɨtɨnakɨuwɨn siir nɨinɨkibwaeki mɨ mhoɨiya karar wakaeki tɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm mɨ ha niyae dirɨraerariyɨm sɨmiir nwɨrɨn siya ha boɨnkii, kɨra wɨt. 8 Mɨ ta siya boɨnkiya saiir mhoɨiyan hɨnɨɨn, kɨra wɨt. Mɨ karar mɨ kɨgi hos ɨrɨn wɨrnanɨn pɨ nɨti. Mɨ inkamɨn siir digɨu ɨdwo hɨr nɨdwowɨn siir inɨgɨn, naokɨn. Mɨ inkam nwɨrɨn siir inɨgɨn yɨpɨkɨn ha dapiyɨn, hel yɨo ɨni hos ɨrɨn siir mhoɨiya nwowɨn yɨo siir nɨdwonanikɨn. Mɨ sɨma sowiirɨn wadɨe bɨdi ywokiyɨm iikamɨm nuanɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiirɨn sowa hɨdi mɨ sowa pɨuganɨm wɨ kwiiya nwowaigɨnɨuwi hɨnda tɨndan tɨ nu whɨrkak ɨiirar. Mɨ mhoɨiya tɨ iikamɨm tɨ pɨugan kwiiyɨm sɨmiir pɨugan kwɨra yɨo wɨ sowa nɨsomsom aokao dɨgi. Sowa sɨmiirɨn wɨ hɨnɨɨna nɨsosom aokaowi nhɨrɨm yɨm wɨ sɨma sɨmar swokɨ ɨnii aokaonaei mɨ nhɨrɨm yɨm wɨ makɨ nii aokaowi mɨ nhɨrɨm yɨm wɨ mhɨigɨ naowaokaowi. Mɨ nhɨrɨm yɨm niimauan wraisu biyɨeyɨm wɨ sɨm pisomsom aokaowi. Mɨ tɨ sɨmiir mhoɨiyan sowa ɨna yamkiyo.

9 Mɨ tɨriigɨno ha namkiyo mɨ karar swokɨ kɨgi inkamɨn sibsibnanɨm tɨ ambɨn ɨriiyar akan siir nɨinɨkibwaekii. Mɨ karar mɨ kɨgi iikamɨm yɨpɨkɨ hɨiya Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir haigɨnɨnkɨnɨmiiyaeiya, saiir aowa nwowi sɨmiir kwoɨnbudɨm. Bɨiya tɨ iikamɨm sɨma Adi Komii siir yai aiir nikɨ boɨnmɨmauugɨm iikamɨm sɨmiir. Mɨ sɨmiirɨn iikam bibiyɨeyɨm sɨma nɨsomsom aokaokikɨm sibsibnan mɨ sɨma ha naokaonamkɨm. Mɨ sɨma hɨiya nae Adi Komii siir haigɨnɨnkɨn ɨmiiyaeya saiir aowa hɨr nikɨ okɨm. 10 Sɨma hɨnɨɨna kauwok boɨnkikɨm, bɨiyan Inkam komiiyɨn inɨg komiigakɨn, kɨra dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨn mɨ yaimwokɨyaimwo boɨniyɨm sɨmiir bwamkɨbwamɨn siyaɨrgɨn. Mɨ kɨra iikamɨm nuanɨm sɨmiirɨn wɨ paka hɨnɨɨn ɨiya sae hɨdi mɨ wɨ pakɨ hɨnɨɨn ɨiya sae nɨpɨmpari? Dimusi rani, bɨiya krɨmiirɨn sɨma nɨsomsom aokikɨm mɨ krɨma ha naonamkɨm. 11 Mɨ ta sɨma boɨnkiya hɨriinan saiir mhoɨiyan mɨ siya sɨmiirɨn yɨuɨs whɨsinananɨm sɨmiirɨn yapa yapar hauu dɨg mɨ sɨma sɨmiir ha haiyɨm mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma ha tikɨ kwosɨsaeki ɨi nhɨrmi arar mɨ mhoɨiya tɨkɨ iikam bibiyɨeyɨm sɨma kɨmiir nomiiyau ɨmiir nɨsomsom aokao dɨgi mɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna api ɨkɨm kɨmiir hɨriinan kɨma mɨ wakaeyakna apa kariir mɨ sɨma ha mɨ ɨsomsom aokiya kɨmiir saiir hɨriinan. Mɨ mhoɨiya tɨ iikamɨm kara nɨmbinɨm sɨmiir nɨsomsom aokaowi mɨ sɨmiirɨn wɨ kara hɨdi mɨ wɨ kara nɨpɨmpari.

12 Mɨ siya tɨriigɨnɨm sɨmiir ha boɨnmɨmauu dɨgiyɨn mɨ tɨ sibsibɨn inkamnanɨn ɨna swokɨ kwɨinɨkibwaekiyɨn tɨ ambɨn ɨriiyar nhɨr akan ta yokwo aiir nwowɨn. Mɨ ta siya nɨinɨkibwaekiya saiir mhoɨiya, nɨɨn komiiyɨn ɨna yɨtkiyɨn. Mɨ kara mɨ kɨgi bɨeyɨn yhɨuwinan nɨmkpɨtkiyɨn yɨuɨs yhɨuwinanan mɨ bwana ya pariidnan mɨ oki nhɨenan. 13 Mɨ nɨnomor kouan nauun whɨekakɨm yɨm ɨna yɨkigɨigiyɨm nua tɨriir swapwonan, swapwoɨn swapwo pɨu hɨrankɨ nɨkiigɨigiyɨm ɨiya opud komiigɨ hugiya mɨ ha nɨkiigɨiiyɨm sɨmiir hɨriinan. 14 Mɨ tɨ nauunɨm nɨkiigɨinaiiniyɨm nua tɨriir sɨmiir mhoɨiyan karar kɨgi nɨnomora pɨ gropnanaiinami mɨ saeya ɨna whaowaekiya nɨbmɨr grophainamni hanɨɨn. Mɨ mhoɨiyan mhɨu mɨnɨm mɨ mhɨugrɨbsɨsɨmɨm whɨi idopwoniya nɨdwodwomwaiyɨm yɨm ɨna mɨ kisranamɨm maeyauwa sɨma nwowa saiir hɨrankar. 15 Mɨ tɨ digworaekwowɨm hɨriinan tɨrkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan karar kɨgi, iikamɨm yɨpɨkɨm nuan iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨm, yɨm sɨma gavmani inkam komii komiiyɨm inɨgakɨm sɨma mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨm kɨgrɨraowi ɨkɨm mɨ kamɨm digworaekwokɨ naokɨngugunakai ɨkɨm mɨ iikam whɨekakɨm whɨsarii mɨi prɨimɨrii ɨkɨm mɨ iikam whɨekakɨm rɨrmiiya nwowi ɨkɨm sɨma whɨekakarɨn ɨna iwɨt aogwopraprakaigiyɨm. Nhɨrɨm siyanoɨm sɨm mɨ nhɨrɨm mhɨuan siiya komii komiiyɨm sɨm bopwo yagwopraprakai. 16 Sɨma ha nagwopraprakaiyɨm mɨ sɨma hɨnɨɨna yaɨngwoki, sɨma wɨ mhɨuan siiyam sɨmiiram boɨnkii hɨnɨɨn, krɨmiir dɨkiirɨmdɨnugi mɨ hɨriinankɨ nɨuwi mɨ krɨma wɨ Adi Komii siir whwonkam ɨiir kɨg rani, yɨpɨkɨn inkam komiini ipiiya sae nɨdwokaiyɨn, siya mɨ inkamɨn yɨpɨkɨn sibsibnan ɨkɨn yɨpɨkɨn ɨo krɨmiir nwowɨn mɨ yɨpɨkɨn wɨ krɨmiir nɨsomsom aowi. 17 Mɨ ɨi komiiya ɨo sowa nwowana saeya nɨti mɨ Adi Komii siya wɨ iikam krɨmiir hɨdi dimɨn bibiyɨeyɨm krɨma tɨrɨm sɨmiirsi. Mɨ wɨ dɨg nhɨnga nwowi tɨkɨ inkam nwɨso ɨo nwowo sowiir ɨo aiir naomainoki, ha? Inkam nwɨr karamaeka. Ɨriig.

7

Mɨ Adi komii siir paekwosɨmɨm 144,000 iikamɨm yɨpɨkɨ Isrelmiyɨm sɨmiir mwo ɨmiir haɨnmamakɨu

1 Mhoɨiyan karar kɨgi Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir paekwosɨm nwiiyɨm tɨ nuɨn siir haɨmii haɨmii whiiyɨm sɨmiirar nokwo dɨgi. Mɨ sɨma hɨriiyar nokwowɨm mɨ opud aiirɨn nuankɨ hugnanisiyɨn mɨ whɨi komii solwarankɨ mɨ hugnanisiyɨn sɨma yɨkɨdu. Mɨ saeya bɨ huga mɨ paekwo mɨn bɨ mɨ hugswoka mɨ paeisɨm wɨr bɨ hugwankɨn 2 Mɨ tɨ kara kɨgiyɨm dimɨnɨm sɨmiir mhoɨiyan, karar swokɨ kɨgi Adi Komii siir paekwosɨm nwɨrɨn siya bɨekɨ nɨtiyɨn hɨndankɨ nɨti mɨ siya dimɨnɨn Adi Komii siirɨn hɨriiyar nwoyokiyokɨiiyɨn ɨinokɨnok siya haɨnmakɨuwiyɨn iikamɨm sɨmiir ɨni warar nonkwowɨn. Mɨ siya komiiyar kauwok boɨnɨmnanki mɨ siya tɨ paekwosɨm nwiiyɨm sɨmiir boɨnki, yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbinɨm nuɨn mɨ whɨi komii aka sɨma tɨrbugiyɨm. 3 Mɨ siya sɨmiir boɨnki, kɨma nu ɨkɨn mɨ whɨi komiiya solwara nɨkɨuwi aka mɨ paeyɨm nu nwo ɨkɨm sɨmiirɨn aisiima kɨpi nikɨ tɨrbugi ha tikɨ o paekwosɨm krɨmiiram, paekwosɨm krɨma dimɨnɨn Adi Komii siirɨn iikamɨm sɨmiir mwo ɨmiir haɨmakɨuwiyɨn siir haɨnmakɨuwi yɨpɨkɨn Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm sɨmiir mwo ɨmiir, sɨmiirɨn hɨnɨɨna nɨisiimauuwam sɨma Adi Komii siirgɨm. Mɨ mhoɨiya kɨma tɨ digworaekwo ɨmiirɨn wɨ hanɨɨngɨn tɨrbugi. 4 Mɨ ta siya boɨnkiya saiir mhoɨiyan, karar wakaeki sɨma dimɨnɨn Adi Komii siirɨn haɨnmakɨuwiyɨn bɨdi haɨnmakɨugiyɨn Isrel sɨmiir pɨugana saiir iikam 144,000 nɨm sɨmiir mwo ɨmiir.

5 Mɨ Judani pɨugana 12,000 iikamkɨm Adi Komii siir dimɨnɨn haɨnmɨmakɨuwiyɨn siir hɨriinankak nwowɨm. Mɨ Rubeni pɨugana yɨm ɨriipɨ hɨriinan 12,000. Mɨ Gatni pɨugana ya ɨriipɨ hɨriinan 12,000. 6 Mɨ Asani pɨugana ya ɨriipɨ hɨriinan 12,000. Mɨ Naptalaini pɨugana ya ɨriipɨ hɨriinan 12,000.

7 Mɨ Simioni pɨugana ya ɨriipɨ hɨriinan 12,000. Mɨ Livaini pɨugana ya ɨriipɨ hɨriinan 12,000. Mɨ Isakani pɨugana ya ɨriipɨ hɨriinan 12,000. 8 Mɨ Sebyulani pɨugana ya ɨriipɨ hɨriinan 12,000. Mɨ Josepni pɨugana ya ɨriipɨ hɨriinan 12,000. Mɨ Bensamini pɨugana ya ɨriipɨ hɨriinan 12,000. Yɨm tɨ iikamɨm Adi siya bɨdi haɨnmɨmakɨuɨm. Ɨriig.

Iikam whɨekakɨm Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan prapraskikɨm

9 Mɨ tɨ dimɨn hɨriiranɨm sɨma boɨnkiyɨm kariir sɨmiir mhoɨiyan mɨ karar kɨgi iikam whɨekakɨm sɨmiir mwaɨnɨm dɨg nwo rani. Yɨm tɨ iikamɨm yɨm pɨuganpai pɨuganpaini iikam ɨkɨm mɨ maeyau maeyauwan iikam ɨkɨm mɨ yaigɨnpai yaigɨnpaini iikam ɨkɨm mɨ nupai nupaiyan iikam, yɨm sɨmiir iikam ɨma. Yɨm sɨma inkamɨn sibsibnanɨn siir ipii aiir nɨdwokaiyɨn siir whwonkam ɨdar nokwokɨm. Mɨ yɨuɨsɨm sɨma niiyɨm whɨsinankɨm mɨ sɨmiir ɨɨnɨm sikwowɨm warar mɨ ɨnkɨn onkwokɨm tɨriigɨnɨm yɨ mɨn nɨisiimauugɨm sɨma dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiir bɨdi ikwowaisiigiyɨm. 10 Mɨ tɨ iikamɨm tɨ sikwo ɨmiir nonkwowɨm sɨma ɨni komiiyar kauwok boɨnkiyɨm, krɨmiir Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn siir ipii aiir nɨdwokaiyɨn siya mɨ inkamɨn sibsibnan nwo ɨkɨn krɨmiirɨn sowar whɨnkɨnsiis haigɨnɨugo mɨ krɨmiirɨn sowar mɨ anmaiwarkainakɨm. 11 Mɨ mhoɨiya paekwosɨm whɨekakɨm ɨni inkam komiiyɨm mɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm mɨ ha niyae dirɨraerariyɨm mɨ inkam komii komii kamnwɨr nwii ɨkɨm ɨni sɨmiirar yokwoyokaiyɨm. Mɨ paekwosɨmɨm ogmwo ha waisii hɨunanaiinamɨm nua hɨriir ipiiya saiir kingiin mɨ sɨma kɨmɨdiniya Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanprapraski. 12 Sɨma tɨ hɨnɨɨna boɨnki, krɨma yaimwowar boɨnkii. Krɨma krɨmiir Adi Komiiyɨn siiramɨn pranae pranae naɨngwo rani. Krɨma siir dimɨn kɨbikɨbiyɨm paenan nɨuyaeiyɨm sɨmiir boɨnkii. Siya siyaɨrgɨn dimɨn taemɨnɨm sɨmiir sɨbgu ɨnoknɨnkɨnɨn. Mɨ krɨma siir asi boɨn wadɨekii. Siir inɨgɨn komiigɨ komiigɨn mɨ siyaɨrgɨn kɨrɨe komiigakɨn ɨkɨ digworaekwo nhɨrɨm sɨmiir haiburɨn mɨ krɨma hɨriiyar naɨngwowi, ɨkɨ dimɨn taemɨnɨm ɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm wɨ siir inɨg ɨiirarar hainanprapraskaeyami ɨinokɨinokɨn.

13 Mɨ mhoɨiya tɨ inkam komii komii kamnwɨr nwiiyɨm sɨmiir nwɨrɨn siya srɨi kariirɨn, tɨkɨ iikamɨm tɨranɨm tɨ yɨuɨs whɨsinan niiyɨm, yɨpɨkɨ sɨma? Sɨma pɨndankɨ nɨtkɨm? 14 Mɨ kara siir yai akan hɨnɨɨna yowarkɨi boɨn,

Kɨnakɨnar nɨnoknɨnkɨni sɨmiirɨn an kara nɨɨngaka.

Mɨ siya kariirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, tɨ iikam ɨmiirɨn Adi Komii siya nanmaiwarkainakɨm ɨkɨ hɨkpai hɨkpai komii komiiyɨm sɨmiir bopwo hɨrankɨn. Yɨuɨs wɨna sɨbgu hɨisokiiya mɨ whɨsinan ha nwokiiya saiir hɨriinan. Mɨ yɨm tɨ iikamɨm yɨm whauuriyɨnkɨwhauuriyɨnan nwo ɨma tɨ inkamɨn sibsibnan siir nhɨe aiirsi. 15 Sɨma Adi Komii siir siyɨu ɨiir napkɨm mɨ sɨmiirɨn kɨmɨdiniya kam ɨma yɨpɨmpar aoki mɨ tariinanɨn sɨma ɨni Adi Komiiyɨn siir ipii aiir nɨdwokaiyɨn ɨni siir whwonkam ɨda nokwowɨm mɨ nɨi nabɨeyɨn sɨma siir mɨi ɨmiir mɨriigɨm siir omaka kɨbiya saiir omaka yainau hɨr. Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn ipii aiir nɨdwokaiyɨn, siya ɨni sɨmakar nwowɨn mɨ sɨmiirɨn ɨni siyar kɨgrɨraowɨn. 16 Mɨ tariinanɨn sɨma wɨ mhɨigɨ swokɨ ao rani mɨ wɨ kwoɨnkɨ mɨ haei rani mɨ sɨma wɨ ta saiir hɨriinan biyɨe swokɨ o rani. Mɨ bɨeyɨn wɨ sɨmiir mɨ whwo rani mɨ sɨma wɨ bidɨugɨ swokɨ ɨt rani. 17 Sɨma wɨ wadɨeyar sɨbgu owi. Dimusi rani, inkamɨn sibsibnanɨn yɨpɨkɨ ipiiya saiir whwonkam ɨda nokwoɨn sɨmiirɨn wɨ siya kɨgrɨraowi mɨ sɨma ɨinokɨinokɨn wɨ maɨrgɨmaɨrga nwonɨnaei mɨ wɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨk ɨmiirarar haii. Mɨ ouubɨm sɨmiir nhwo hɨr nwowɨm yɨm wɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya nɨinakii mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma wɨ swokɨ ou rani. Ɨriig.

8

Inkamɨn sibsibnanɨn ambɨn ɨriiyar nhɨs akan yokwo aiir nwowɨn siir nɨinɨkibwae ɨtkiigikɨn

1 Mɨ karar swokɨ kɨgi inkamɨn sibsibnanɨn dimɨnɨn ambɨnanɨn ɨriiyar nhɨs akan yokwo aiir nwowɨn pɨ nɨinɨkibwaekii. Mɨ ɨi prɨei bɨ kwokikɨn dimɨn taemɨnɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir om hɨranɨm ɨni hindarar yɨnkɨn tankiyɨm. 2 Mɨ karar mɨ kɨgi Adi Komii siir paekwosɨm ɨriiyar nwɨso Adi Komii siir whwonkam ɨdar nokwowi. Sɨma kɨd ɨriiyar ɨso sɨma masanɨm warar nɨnkɨn haiyɨkwowi.

3 Mɨ mhoɨiya Adi Komii siir paekwosɨm nwɨrɨn ha nɨtɨn yɨo ɨni hɨiya nae mɨn haigɨnɨnkɨn ɨmiiyaeiya, saiir kingiin hɨr haiyɨkwowi gol twowa. Mɨ twowa saiir yainau hɨr nwokaiyɨm dimɨn whrɨnanɨm, yɨpɨkɨ wɨ mhoɨiya nanagi mɨ sɨma wɨ wadɨeyar nɨusiin whakii. Mɨ sɨmiirɨn ha haiyɨm mɨ siya kɨmɨdiniya Adi Komii siir iikamɨm nhwo sɨma kwɨsboɨnɨm yaiyɨm sɨmakar yɨnkɨn haigɨnki mɨ tɨ sɨmiirɨn wɨ siya nanagii gol hɨiya Adi Komii siir ipiiya siya nɨdwokaiiya saiir whwonkam ɨda maɨrgɨmaɨrga Adi Komii siya nwowam. 4 Mɨ paowiiya pɨuii mɨiyɨk whakiya mɨ tɨ Adi Komiini iikamɨm nhwo sɨm kwɨsboɨnki ɨkɨm sɨmar yamswoki koua hɨriirɨn Adi Komii siir paekwosɨmɨm Adi Komii siir whwonkam ɨda nokwowɨm sɨmiir ɨɨn hɨrankɨn. 5 Mɨ mhoɨiya paekwosɨmɨn paeya ha haiya ta hɨiya saiir hɨrankɨn mɨ siya kɨmɨdiniya ta gol twowa saiir whaaigigi. Mɨ siya ɨna whaaigigiyɨn ta gol two aiir ya tariigɨna ya mɨn nɨisiimauuga Adi Komii siya siir iikamɨm nhwo sɨma kwɨsboɨnkiyɨm sɨmiir bɨdi wakaewɨnɨn. Mɨ siya nuan iikam ɨmiirɨn wɨ tɨ digworaekwo ɨmiir nɨpɨmpari mɨ sɨmiirɨn paekwosɨm siya yɨtkiigi nua tɨriir. Mɨ sinana ɨna sinankiya hɨnda tɨnda mɨ diya ɨni komiiya tɨokiya mɨ nuɨn ɨna kiisɨskiyɨn. Ɨriig.

Mɨ paekwosɨm ɨriiyar nwɨso sɨmiir kɨdɨm ɨna maskiyɨm

6 Mɨ tɨ Adi Komii siir paekwosɨm ɨriiyar nwɨso yɨpɨkɨ kɨd ɨriiyar ɨso sɨm nokwowɨm, sɨma ɨni hindarar kwaeikwokwowɨm tɨ kɨd ɨmiir masamɨn. 7 Mɨ bɨigɨ bɨiyan paekwosɨmɨn siir kɨdɨn ha maskiyɨn mɨ ta hɨriinan saiirsika, naowɨn ɨna yɨtɨn aisnanɨn mɨ pae aka mɨ nhɨeya ɨna yaokiinaiiniya nua tɨriir. Mɨ sɨma ha nɨkiigɨinaiiniyɨm mɨ kɨmɨdiniya tɨ nu haɨmii haɨmii whoɨmɨm sɨmiir haɨmii whɨrɨn siir ɨdwo yaunɨ ɨkiigɨini mɨ hɨnda tɨndan ɨna yɨunɨnaknɨnkɨn swokiyɨm mɨ tɨ haɨmii whɨrɨn siir pae mɨnɨm mɨ kɨi mɨnɨm yɨm ɨni hɨriiyar yɨunɨnaknɨnkɨnswokiyɨm.

8 Mɨ mhoɨiya paekwosɨm nwɨsakan siir kɨdɨn ha maskiyɨn mɨ tɨ paekwosɨmɨn dimɨnɨn mhɨunanɨn ɨna yɨtkiigiyɨn mɨ siya paeni hanɨɨn ha nɨuyakiyɨn mɨ ɨni whɨi komiiya solwara nɨkɨuwiya ɨni saiirar yamɨmaiyɨuwɨn. Mɨ ta whɨi komiiya solwara nɨkɨuwiya saiir whɨi haɨmii haɨmii whoɨmɨm sɨmiir haɨmii whɨrɨn yɨo ɨni nhɨekɨ yɨkpɨtmaigiyɨn. 9 Mɨ ta whɨi komiiya solwara nɨkɨuwiya saiir haɨmii whɨrɨn siir dimɨn taemɨnɨm kwoɨn mɨnkakɨm ha niyae dirɨraerariyɨm yɨm opnau hɨr nwomaiyɨm ɨna yaokaokiyɨm mɨ haɨmii whɨso sowiir dimɨn taemɨnɨm kwoɨn mɨnkakɨm ha niyae dirɨraerariyɨm yɨm ɨni hɨriiyar ywokiyɨm yɨm bɨ naokaokikɨm. Mɨ siyaii isid whoɨmɨm sɨmiir isid whɨrɨn yɨo ɨna mɨ tɨrbu ɨuguskiyɨn. Mɨ isid whɨso sowiirɨm yɨm ɨni hɨriiyar ywokiyɨm yɨm wara bɨ tɨrbugikɨm.

10 Mɨ paekwosɨm nwoɨmakan siir kɨdɨn ha mɨ maskiyɨn mɨ nauun komiiyɨn nhɨridmɨr pariidnanɨn ɨna yɨkiinaiiniyɨn. Mɨ siya kɨmɨdiniya tɨ haɨmii haɨmii whoɨmɨm sɨmiir haɨmii whɨrɨn siir ɨe komii komiiyɨm mɨ siir ɨeno ɨenowɨm sɨmiir yaunɨ amaini. Mɨ siya haɨmii whɨso sowiirɨm sɨmiir ɨdwowɨn warɨ bɨ namaigɨn. 11 Mɨ tɨ nauunɨn siir inɨgɨn yɨo mɨnkɨn kausrɨr. Mɨ opɨm sɨmiir haɨmii whɨrɨn yɨm wɨ pɨ kausrɨri mɨ haɨmii whɨso yo wɨ hɨriiyar nwokii yo wɨ wara kausrɨr tani. Mɨ iikam whɨekakɨm ta op kausrɨr aiir kwiyaeyɨm sɨma ɨni hɨriiyar yaoswokiyɨm.

12 Mɨ paekwosɨm nwii akan siir kɨdɨn ha maskiyɨn mɨ bɨe, bwan, nauun, sɨmiir haɨmii whɨrɨn yɨo ɨni yhɨuwinan ywokiyɨn. Mɨ sɨma bɨ swokɨ whwoyamɨmɨnkikɨm. Mɨ haɨmii whɨso sowiiro yɨm ɨni hɨriiyar ywokiyɨm yɨm yhɨuwinan wara bɨ nwokikɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika nɨi nabɨe sowiir haɨmii whɨrɨn yɨo bɨ whwoyakikɨn. Mɨ haɨmii whɨso sowa sowar whwoyaki.

13 Mɨ tɨ kara kɨgiyɨm sɨmiir mhoɨiyan mɨ karar kɨgi ɨpiyɨnɨn wab nɨkɨuwiyɨn hapi kougɨ kou hɨrar siini. Mɨ kara tɨ siir kɨgiyɨn mɨ kara hɨnɨɨna yaɨngwoki, wɨ dimɨn biyɨekɨ kɨpi nɨmbiyam. Mɨ siya hapi kougɨ kou hɨrar siinamɨn mɨ karar wakaeki, siya komiigɨ komiiyar kauwok boɨnkii, dimɨn biyɨe, dimɨn biyɨe, dimɨn biyɨeyɨm wɨ nuan iikam sɨmiiram nɨti. Sɨmiir tɨrbuwam ɨiya Adi Komii siir paekwosɨm nwoɨmɨm sɨma maski sɨmiir kɨd ɨmiir. Ɨriig.

9

Mɨ paekwosɨm ɨriiyar akan siir kɨdɨn ɨna maskiyɨn

1 Mɨ tɨ paekwo sɨm nwii akan siya siinamɨn siir mhoɨiyan, karar wakaeki, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir paekwosɨm ɨriiyar akan siir kɨdɨn pɨ maskii mɨ karar mɨ kɨgi nauunɨn pɨ nɨkiinaiinii nɨnomor kou hɨrankɨn mɨ siya ɨni nua hɨriiyar yɨkii ɨgusnaiinamɨn. Mɨ hapaiirɨn ɨeyɨn ɨna ywokiyɨn mɨ tɨ ɨeyɨn kingiin kingiin bɨ nɨnɨrnankainaiinamkɨn mɨ siya ɨni mwɨs karamae ywowɨn mɨ Adi Komii siya tɨdiyɨnɨn siir bɨdi hauugiyɨn tɨ ɨeyɨn tɨ nauun ɨeya nwokaiyɨn siir anowɨn siirɨn. 2 Mɨ siya tɨ ɨeyɨn nɨnɨrnankainaiinamɨn siirɨn ha haiwaokiyɨn mɨ paowii komiiya ɨni warar yowiigiya inkamɨn numɨr haɨngomuwiiyɨn siir hɨriinan. Mɨ saeya ɨe hɨrankar yowiiopɨtnaniniya mɨ bɨe ɨkɨn mɨ nɨnomor aka yo ɨni warar yɨrɨnugiyo mɨ ɨni yhɨuwinanar ywokiyo. 3 Mɨ nɨnomora ɨni nɨibwomambwonanar ywokiya mɨ karar mɨ kɨgi kokmwo graeyas mɨnɨm ta paowiiya saiir hɨrankar nɨti nua tɨriir. Adi Komii siya kɨrɨe sɨmiir bɨdi hauugiyɨn mɨ sɨma wɨ dɨgar nwowi iikamɨm sɨmiir piyɨm ɨriini hanɨɨn. 4 Adi Komii siya sɨmiir bɨdi boɨnkiyɨn hɨnɨɨn, kɨma ko mɨnɨm mɨ paekwo mɨnɨm mɨ dimɨn taemɨn nhɨrɨm tɨ nu ɨiir whakɨm wɨ sɨmiir kɨpi tɨrbu. Kɨma wɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir dimɨnɨn sɨmiir mwo haɨnmakɨu karamae nwowɨm wɨ sɨmiirarar pikrɨmkrɨp. 5 Kɨma tɨ iikam ɨmiir pikrɨmkrɨpi mɨ sɨmiirɨn bwanɨm ɨriiyaruwar donkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨn haigɨnɨu mɨ kɨma sɨmiirɨn wɨ kɨpi pikrɨmkrɨp aoki. Nɨɨngaka. Mɨ tɨ kokmwo graeyasɨm tɨ iikam ɨmiir pikrɨmkrɨpi mɨ sɨmiir pɨuɨm wɨ hɨriiyar kɨmpɨpɨsunanaei owɨnyaigɨ si pikiiyɨm mɨ ha ururgiiyɨm saiir hɨriinan. 6 Mɨ tɨ ɨiyɨm tɨ kokmwo graeyasɨm ɨni nu hɨrar nwowɨm mɨ iikam whɨekakɨm sɨma naoni siyɨuam whaowaekɨm mɨ sɨmiirɨn Adi Komii siya tɨrki mɨ sɨma bɨ naokɨm.

7 Mɨ tɨ kokmwo graeyasɨm yɨm ɨni tɨ hosɨm yɨpɨkɨ yaiiyam tɨrɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm sɨmiir whwonkamɨm ɨni inkam kɨɨngɨkɨɨni whwonkamnan ywowɨm ɨni pɨuaiyɨm mwo pɨuaiiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm sɨmiirɨn sɨma golni nonkwokwokɨm. 8 Mɨ sɨmiir kanɨm ɨni wigni kani hanɨɨn ɨni digɨu hɨrar tɨoa mɨ sɨmiir bigmɨuwɨm, bigmɨu prasae prasae rani, ɨni huni nasnan ywowɨm. 9 Mɨ dimɨnɨm sɨmiir ɨirɨb ɨmiir nɨtɨmwramwrakɨuwɨm nhaonanɨm aiyɨni nonkwokwokɨm. Mɨ sɨmiir pɨdgam sɨma siinbɨbagɨm ɨni ɨpiyɨnɨn mou nɨkɨuwiyɨn ɨrɨpa sɨma siinamiya ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 10 Mɨ sɨma ɨriipɨ hɨriinan kɨbgak mɨ sɨmiir kɨbɨm ɨni ɨrini kɨbnan ywowɨm amrɨdamrɨdnankɨm. Mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm yɨm ɨni sɨmiir nwowɨm. Mɨ sɨma kɨrɨekakaɨrgɨm mɨ iikam ɨmiirɨn sɨma bwanɨm wɨ ɨriiyara nɨpɨmpari sɨmiir kɨb ɨma mɨ tɨ sɨmiir kɨbɨm urur prasae bɨ kɨnikɨm sɨma ururiyɨm. 11 Mɨ tɨ yɨumi bɨiyan inkam biyɨeyɨn yɨpɨkɨn tɨ kokmwo graeyɨs bibiyɨeyɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn, yɨo tɨ inkamɨn yɨpɨkɨn tɨ ɨeyɨn nɨnɨrnankainaiinamɨn mwɨs karamaeyɨn yɨo siir warar kɨgrɨraowikɨn mɨ tɨ inkamɨn siir inɨgɨn Hibru sɨmiir yaigɨna ha dapikɨm Abadon. Mɨ Grikmi yaigɨna ya mɨn dapika Apolion. 12 Mɨ dimɨn biyɨe kɨrɨe komiiyɨn iikam tɨrbuwɨn yɨo bɨdi dɨgiyɨn mɨ dimɨn biyɨekɨ biyɨe whɨso yo ɨna swokɨ ɨtwo.

13 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara kɨgiyɨm sɨmiir mhoɨiyan karar wakaeki, paekwosɨm ɨriiyar nwɨs akan siir kɨdɨn pɨ maskii. Mɨ mhoɨiya karar wakaeki inkam nwɨrɨn siir yaiya pɨ kauwokii, hon whiiyɨm hɨiya golni nonkwokwowa saiir nwowɨm sɨmiir bopwo hɨrankɨn, ta hɨiya paekwosɨm ɨeya haigɨn ɨnkɨn ɨmiiyaeiya pɨuii mɨiyɨk Adi Komii siya whakwɨnam saiir hɨrankɨn. 14 Mɨ siya kɨmɨdiniya paekwosɨmɨn yɨpɨkɨn siir kɨd ɨiir maskiyɨn siir boɨnki, kɨra paekwosɨm biyɨe nwiiyɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya kikog okwowɨm yab komii Yufretis hɨr kɨra sɨmiirɨn tɨ onkwo ɨuguski yɨmbi nami. 15 Mɨ siya sɨmiirɨn ha nonkwo ɨuguskiyɨn mɨ sɨma ɨna yamɨm mɨ iikamɨm nuanɨm sɨmiirɨn sɨma haɨnmamakɨuwam mɨ sɨmiirɨn haɨmii haɨmiiyɨm whoɨma ywo. Mɨ mhoɨiya haɨmii whɨrɨn siir iikamɨm sɨmiirɨn ɨna yɨsomsom aokao dɨgiyɨm. Bɨiya, sɨmiirɨn Adi Komii siya nɨmbingɨm mɨ sɨma hɨr asi nɨdwokɨm bwanɨn sɨmiir nɨmbinɨn siiram, tɨ bɨewiyɨn siir ɨi aiiram tɨ dimɨnɨn siir tɨram. 16 Mɨ paekwosɨmɨm yɨm ɨni bɨiyar yamɨm mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm yɨm hosɨm sɨmiir ɨdwo nɨdwowɨm yɨm ɨni sɨmiir mhoɨiyar yamɨm. Mɨ karar wakaeki inkamɨn ha boɨnkii, sɨma ɨrɨparɨn pariigɨm 200,000,000 kɨm. Kasa kasa rani. 17 Kara tɨ hos ɨmiirɨn nhwonan whɨnkɨgɨm. Sɨma tɨ hɨnɨɨn hɨnɨɨna tɨrkɨm, kam nhɨrɨm yɨm hos ɨdwo nɨdwokɨm mɨ hosɨm sɨmiir ɨirɨb ɨmiir nɨtɨmwramwrakɨuɨm nhaoɨm aeyɨni nonkwokwowɨm yɨm paridnankɨm mɨ nhɨrɨm yɨm nhaowɨm aeyɨni nonkwokwowɨm prainanɨm yɨm sɨmiir niigɨm mɨ nhɨrɨm nhaowɨm aeyɨni nonkwokwowɨm wɨrnanɨm yɨm sɨmiir niigɨm. Mɨ tɨ hosɨm sɨmiir mwowɨm yɨm ɨni laioni mwonan ywowɨm. 18 Mɨ paeya mɨ paowii aka mɨ siiyam paekɨ paenan nwo ɨkɨm yɨm sɨmiir yai hɨrankar wokɨtkɨkɨnaninii. Mɨ tɨ hɨriinan saiirsika sɨma haɨmii whɨrɨn siir iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya sɨma nɨmbinɨm sɨmiirɨn asi nɨsomsom aodɨgikɨm. 19 Mɨ hosɨm sɨmiir yaiyɨm mɨ sɨmiir kɨb ɨkɨm yɨm kɨrɨe komiigakɨm mɨ sɨmiir kɨbɨm sɨmiir mwowɨm yɨm ɨni mɨpugni mwonan ywowɨm mɨ iikam ɨmiirɨn sɨma nɨsomsomi mɨ sɨma wa naonami.

20 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ hos ɨma nɨsomsom ao karam nwowɨm yɨm sɨma sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm bɨ kisɨna haigigɨm tɨ dimɨn biyɨe biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirsi. Mɨ sɨma uruwai siyaowaini inɨg hainanɨm bɨ dɨgikɨm. Tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨrɨm gol, silva, bras mɨ tɨdiyɨu mɨni sɨma nɨkrɨmtɨo dirɨraerarɨm, yɨpɨkɨ naprɨrɨr wakae omok kɨgɨmok karamae nwowiyɨm tɨ iikamɨm sɨma siyɨuɨn dimɨn biyɨe tɨriyɨn siirɨn digɨumii bɨ haimriiyɨugɨm. 21 Iikam nɨsomsom aokao, nop mɨn iikam nhɨrmi nao mɨ hɨi mɨn nanae mɨ hɨi tauae mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir mhɨi kwoɨnɨm sɨmiirsiyɨn bɨ nikɨ kinɨsugɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

10

Adi Komii siir paekwosɨmɨn yokwowa siya hauuwa Jon siir mɨ siya saiirɨn ɨna yaeyɨn

1 Mɨ tɨ digworaekwowɨm hɨriinan tɨrkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan, karar swokɨ kɨgi Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir paekwosɨm komii nwɨrɨn pɨ nɨti Adi Komii siir omɨn hɨrankɨn. Mɨ waua ɨni siirar yɨmwaɨngɨnaiiniya yɨuɨsni hanɨɨn. Mɨ namnamiinɨn siir mwo hɨrar yɨdwonaiini mɨ siir whwonkamɨn bɨeni hanɨɨn whwoyakikɨn mɨ siir ɨga paeni hanɨɨn nɨuyakika. 2 Mɨ siir ɨɨna, siya yokwosɨma kwɨra nonkwowi. Mɨ siir ɨga ɨɨniga whɨi komiiya solwara nɨkɨuwiya saiir yokwomaigi mɨ ɨga yaɨoyaeya ya nu ɨiir yokwoki. 3 Mɨ siya kɨmɨdiniya komiiyar kauwok boɨnamnanki laionkɨ kaunamnankiyɨm hɨnɨɨn. Mɨ ɨiya siya hɨriinan boɨnkiyɨn, mɨ diya ɨdɨp ɨdɨpɨn ɨriiyar kwɨsa tɨoki. 4 Mɨ ta sɨma tɨokiya saiir mhoɨiyan, kara tɨ yai ɨmiir wɨnamar kwatɨrkɨn mɨ karar wakaeki yai kwɨra Adi Komii siir omɨn siir hɨrankɨ kauwok boɨnki saeya kariirɨn tɨ hɨnɨɨna kauwok boɨnkika, tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ tɨ diya ɨriiyar kwɨs owa boɨnkiyɨm sɨmiirɨn kɨpi wɨnki kɨriir yokwoni. Nɨɨngaka. Yɨm kɨriir kwoɨn arar haigi okai.

5 Mɨ karar swokɨ kɨgi Adi Komii siir paekwosɨmɨn yɨpɨkɨ whɨi komii solwara mɨ nu ɨkɨn sowiir ɨdwo nokwowɨn, siya siir ɨɨna ɨɨniga ɨna kɨninansiinanaiinama kougɨkouwa hɨriir. 6 Mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, kara kaimwokɨkaimwowar boɨnkii Adi Komii siir inɨg ɨiirɨn yɨpɨkɨn nɨnomor nu mɨ whɨi komii solwara sɨmiir nonkwokwokiyɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir nwo ɨkɨm mɨ yɨo siya hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamikɨn ɨinokɨinokɨn. Mɨ kara ta saiirɨn pɨ hɨnɨɨna boɨnkii, krɨma wɨ yaeya ɨi kwɨram nwo rani, yaeya ɨi kwɨrkɨ nɨmbiniyɨm. 7 Mhoɨiya kara wakaekii Adi Komii siir paekwosɨm ɨriiyar nwɨsakan siir kɨdɨn maskiyɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm aowa aowa nwowɨm Adi Komii siya tɨrɨm yɨm wɨ sɨmbi dɨgii. Bɨiya Adi Komii siya siir profet kam ɨmiir boɨnkikɨn tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma wɨnkiyɨm yokwoni. Mɨ sɨma wɨ profet kamɨm sɨma boɨnkiyɨm wɨ sɨmiir hɨriinanar swokɨ ɨmbiyami.

8 Mɨ karar wakaeki tɨ inkamɨn Adi Komii siir om hɨranɨn yɨpɨkɨn bɨiya kariir nikɨ boɨnkiyɨn, siya pɨ swokɨ boɨnkii kariiram, kɨra damki mɨ kɨra ta yokwowa haiwaonɨsuwa paekwosɨmɨn yɨpɨkɨn whɨi komii solwara mɨ nu ɨkɨn sowiir ɨdwo nokwowɨn siya nonkwowa saiir tinɨ hainaki. 9 Mɨ ta siya boɨnkiya saiir mhoɨiyan, kara ha namɨn kɨmɨdiniya Adi Komii siir paekwosɨm ɨiir ninɨ kɨgɨuwɨn mɨ siirɨn ɨna inɨ boɨnɨuwɨn, kɨra wara yokwo kopsɨma kariir whauugi. Mɨ siya kɨmɨdiniya kariir boɨnki, kɨra saiir haii mɨpa daeki. Kɨra saiir naei mɨ kɨriir kwoɨnɨn pɨ hiigakar nwokii haɨniinan mɨ mhoɨiya kɨriir mhɨiya wɨ saeya hɨugrɨmkrɨpi. 10 Mɨ kara ta yokwosɨma Adi Komii siir paekwosɨmɨn siir ɨɨn hɨrankɨ ha haiya mɨ ɨna yaekiya mɨ kariir kwoɨnɨn ɨni warar dɨewhrokwhroknaiinamɨn haɨniini hanɨɨn mɨ ta kara naekiya saiir mhoɨiyan kariir mhɨiya nhaminhami bɨ hɨugrɨmkrɨpkika.

11 Mɨ ta kara naekiya saiir mhoɨiyan mɨ inkamɨn kariirɨn siya boɨnki, tariinanɨn kɨra tɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yaiyɨm sɨmiir tɨ swokɨ boɨnmɨmauu tɨ dimɨn taemɨnɨm mhoɨiya nɨmbiniyanɨm ɨkɨ iikamɨm maeyau maeyauwanɨm mɨ iikamɨm nupai nupaiyanɨm mɨ iikamɨm yaigɨnpai yaigɨnpainiyɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ bɨi nwo ɨkɨm sɨmiir. Ɨriig.

11

Mɨ inkam nwɨso yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwo nu tɨr sowa

1 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm siya boɨnkiyɨm kariir sɨmiir mhoɨiyan mɨ sowa paekopɨn haigɨn kimaɨriyɨn kɨmɨdiniya kariir hauugi mɨ sowa ɨna boɨnkiyo, kɨra dam omaka Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir inɨg hainaniya saiir tinɨ kimaɨrɨu mɨ hɨiya iikamkɨm sɨm haigɨn ɨnkɨn ɨmiiyaeya Adi Komiini saiirɨn warar timɨ haigɨn kimaɨr. Mɨ ta saiir mhoɨiya iikamɨm Adi Komii siir inɨg hainaniyɨm sɨmiir warar timɨ mwaɨn. 2 Mɨ hiira omaka Adi Komii siir inɨg ɨiir hainaniya saiir nɨdiyokiyokaiya saiirɨn wɨ wara kɨpi haigɨn kimaɨr. Dimusi rani, Adi Komii siya wɨ iikamɨm Juda iikam tani wɨ sɨmiiram kiwakii om komii Jerusalema sɨma nɨtɨm, iikamɨm hapaiiranɨm sɨma ninɨ kɨgrɨraoniyɨm bwanɨm kamnwɨs whɨs mɨ dimɨn taemɨnɨm hɨranɨm wɨ sɨma tɨrbuwi. 3 Mɨ an kara, wɨ Adi Komii siya hauuwi kariir inkam nwɨso sowiirɨn kɨrɨe mɨ sowa wɨ kariir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwami bɨewiyɨm whoɨm haɨmii. Mɨ sowa wɨ yɨuɨs biyɨe ɨmiirarar nii iikam ɨmiir nɨisiimauuwam hɨnɨɨn sowa siyɨu bibiyɨeyɨm sowa tɨrɨm sɨmiirsi nɨdidi.

4 Mɨ tɨ inkam nwɨso yo ɨni pae whɨso olip nɨkɨuwiyo mɨ yɨukɨd ɨs ɨko yɨpɨkɨ Bɨiyan Inkam Komii siir whwonkam ɨda nokwowo yɨpɨkɨn nu whɨekak ɨmiirar kɨgɨrkakiyɨn ɨni sɨmiir hɨriinan ywowo. 5 Mɨ iikam nhɨrɨm tɨ inkam nwɨso sowiir nɨsomaowam naɨngwowi mɨ paeya wɨ sowiir yai hɨrankar nɨmbiyami tɨ iikam biyɨe ɨmiir nɨuamɨn. Mɨ yɨpɨkɨ tɨ inkam nwɨso sowiir nɨsomaowi yɨm wɨ naowi ta pae biyɨeya saiirsi. 6 Mɨ sowa kɨrɨekakaɨrgo, nɨnomor aiirɨn wɨ sowar mɨ ɨrɨpɨkougii mɨ saeya wɨ naokɨ kɨn tani, tɨ ɨiyɨm sowa Adi Komii siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuwi tɨ nu ɨiir. Mɨ sowa kɨrɨeya op nɨnkpɨtkiyana nhɨekɨ nɨmbiyamam ɨna mɨ ankwowo mɨ iikamɨm nuanɨm sɨmiir mɨ tɨrbuwana ma mɨnkɨ sɨma niiya mɨ dimɨn bibiyɨe ɨkɨm. Mɨ sowa tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiir tɨram naɨngwowi sowa wa tɨri.

7 Mhoɨiya tɨ inkam nwɨso sowa sowiir yai ɨmiir boɨni mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨn yɨpɨkɨ wraisuni whwonkamnan nwowɨn, siya wɨ tɨ ɨeyɨn mwɨs karamaeyɨn wɨ siir hɨrankar nɨnsiin ɨdwonanii mɨ siya wokɨtkɨnaninii mɨ siya wɨ tɨ inkam nwɨso yaii sowakar nɨnii. Mɨ sowiirɨn wɨ siya niyopakaiyɨuwi mɨ wɨ siya nɨsomaokii. 8 Mɨ siya sowaka nɨnii mɨ sowa wa naonami mɨ sowiir pɨuɨsa wɨ om komiiyan siyɨu komiiyɨn wɨ siir hɨrar kiwomwokɨni. Mɨ krɨma sowiirɨn hindara haigipraprakai boɨni mɨ krɨma tɨ om komii ɨiirɨn wɨ mɨn namisi ɨkɨuwi Sodom, iyɨe? Wɨ Isip nɨkɨuwi. Dimusi rani, tɨ omɨn siir iikamɨm yɨm Adi Komii siirgɨsiir sau omomkɨn. Mɨ tɨ om komii tɨ inkam nwɨs owa nwowɨn sowiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn yɨo hɨr nikɨ ɨnkɨn ɨrɨonɨnkɨn inankɨigikɨn. 9 Mɨ ɨkɨ pɨuganpai pɨuganpaini iikamɨm mɨ iikamɨm maeyau maeyauwanɨm mɨ iikamɨm yaigɨnpai yaigɨnpainiyɨm mɨ iikamɨm nu pai nupaiyanɨm sɨma sowiir pɨuɨs biyɨe aiirɨn ɨiyɨm wɨ kwoɨm haɨmiiya kɨgi. Mɨ sɨma wɨ iikamiyam kiwaki rani, sowiir pɨuɨs biyɨe aiir haɨngikaigiyɨm ɨenau. Dimusi rani, sɨma tɨ inkam nwɨso ɨo sowakar nwoko mɨ sɨma dimɨn biyɨe sowiir tɨram tɨrkɨm. 10 Mɨ iikam whɨekakɨm nuanɨm sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwoki. Dimusi rani, tɨ inkam nwɨso bɨdi yaonamwo. Sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwokii mɨ dimɨn taemɨnɨm ɨrni nwɨrniyamɨn wɨ hindara whɨsariiyar ninan prɨihauu prɨihauuwi. Dimusi rani, profet inkam nwɨso yɨpɨkɨ nuan iikam ɨmiir nonkwonɨɨnwoɨmwɨɨrnɨnkɨnɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe sɨmiir tɨro bɨdi yaonamo. 11 Sowa hapaiirɨn ɨiyɨm kwoɨm haɨmiiya ywo mɨ mhoɨiya Adi Komii siya opuda ɨna yɨkropkiya sowa niyaeyam mɨ saeya ha nama sowiir mhɨi kwoɨnau hɨriir mɨ sowa ɨna yɨnsiin ɨdwokiyo mɨ sowa ɨni ɨrkakar swokɨ owo. Mɨ sowa ha nɨnsiin ɨdwokiyo mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ hɨriinan kɨgiyɨm mɨ sɨma ɨna yɨdidgiyɨm mɨ sɨma pranae pranae bɨ nɨdidgikɨm. 12 Mɨ mhoɨiya tɨ Adi Komii siir profet inkam nwɨso sowar wakaeki inkam nwɨrɨn Adi Komii siir om hɨranɨn siir yaiya pɨ kauwokii siya sowiirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnki, kowa dɨnsiin ɨdwoki mɨ tɨriir wɨt. Mɨ tɨ inkam nwɨso sowiir sau omomɨm sɨma sowiir kɨgiyɨm sowa nɨnsiin ɨdwokiyo mɨ sowa waua saiir yɨdwokainaiinam mɨ sowa ɨni Adi Komii siir om ɨiirar yamo. 13 Mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn, nɨɨn komiiyɨn ɨna yɨtɨn. Mɨ om komiiyɨn siir haɨmii haɨmii ɨuurɨm sɨmiir haɨmii whɨrɨn yɨo ɨna tɨrbugiyɨn. Mɨ haɨmii haɨmii ɨriiyar whiiyɨm yɨm ɨna ywokiyɨm. Mɨ iikamɨm 7,000 na mɨ aokaoki. Mɨ iikam nhɨrɨm omwai waiyakiyɨm om komii Jerusalem hɨranɨm sɨma nɨdid prasae bɨ kɨnkikɨm mɨ sɨma ɨni Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainankiyɨm yɨpɨkɨn om komiigɨ komii ɨiir nwowiyɨn.

14 Mɨ tariinanɨn dimɨn whɨsakan yɨo bɨdi dɨgiyɨn kɨra wakaeki. Mɨ ɨi prɨei bɨ kwokikɨn dimɨn biyɨe whoɨmakan yɨo ɨna swokɨ kwɨtɨn. Ɨriig.

Adi Komii siir paekwosɨm ɨriiyar nwɨsakan siir kɨdɨn ɨna maskiyɨn

15 Mɨ tɨ dimɨnɨm hɨriinan tɨrkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan, karar wakaeki paekwosɨm ɨriiyar nwɨsakan siir kɨdɨn pɨ maskii. Mɨ siya ha maskiyɨn mɨ karar wakaeki, paekwosɨmɨn Adi Komii siir omɨn siir hɨranɨn siir yaiya pɨ kauwok boɨnkii, iikamɨm hɨnda tɨndanɨm warɨ nuɨn siir nwowɨm sɨmiir iikamɨm wɨ siya kɨgɨrkaki siya wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn mɨ sɨmiirɨn wɨ siyar kɨgrɨraowi. 16 Mɨ mhoɨiya tɨ inkam komii komiiyɨm sɨmiir ipii ɨmiir nɨdwodwokaiyɨm Adi Komii siir whwonkam ɨda sɨma ogmwo ha waisii hɨunanaiinamɨm nua hɨriir mɨ sɨma kɨmɨdiniya siir inɨg ɨiir hainan.

17 Mɨ sɨma kɨmɨdiniya Adi Komii siir boɨn, krɨma kɨriir boɨn wadɨekii. Kɨra krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiigɨn, Adi Komiiyɨn bɨiya kɨra hɨriiyar nwokɨn mɨ tariinanɨn kɨra ɨni hɨriiyar swokɨ oyokiyokɨiyamɨn. Krɨma ɨni maɨrgɨmaɨrgar nwowɨm mɨ krɨma kɨriir inɨg ɨiir hainanprapraskii. Dimusi rani, kɨra kɨrɨe komii bɨdi haiyɨn mɨ iikamɨm ɨni kɨrar kɨgrɨraowɨm. 18 Bɨiya iikamɨm sɨma ɨo kɨnakar nikɨ okɨm mɨ tariinanɨn kɨra ɨni ɨo sɨmakar mɨ owɨn. Mɨ ɨiya ta ɨi aeya nɨti, iikamɨm naokaowɨm yɨm wɨ kɨra hɨdi mɨ taka ɨiya saeya kɨra hauuwana iikamɨm yɨpɨkɨ kɨriir mɨi aiir mɨriiyɨm mɨ kɨriir profet iikam ɨma mɨ iikam whɨekakɨm kɨriir inɨg ɨiir hainani ɨkɨm mɨ kɨriir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii ɨkɨm sɨmiirɨn wɨ kɨra hauuwi dimɨn taemɨnɨm. Mɨ ɨiya ɨni nɨta iikam ɨmiirɨn kɨra nonkwobumbunɨnkɨnana yɨpɨkɨ iikamɨm nu nwowɨm sɨmiir tɨrbumbunɨnkɨn haigɨnɨuwɨm.

19 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm sɨma boɨnkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan karar kɨgi omaka Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir inɨg ɨiir hainaniya siir om hɨr nwowa pɨ haiwaokii mɨ karar kɨgi mɨiya yaiyɨm Adi Komii siya nɨmbinɨm sɨma nwokaiiya ya saiir omaka yainau hɨrar nwokaii. Mɨ karar kɨgi sinana pɨ sinankii mɨ karar wakaeki, diya pi tɨoki.

Mɨ karar mɨ kɨgi nɨɨnɨn pɨ nɨtkii mɨ karar mɨ kɨgi naowɨn aiskakɨn pɨ nɨkiinaini nua tɨriir. Ɨriig.

12

Wig aeya mɨ mɨpug biyɨe ɨkɨn

1 Mɨ tɨ digworaekwowɨm hɨriinan tɨrkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan karar kɨgi dimɨn kɨbiyɨn nɨnomor kou hɨr nwowi mɨ kara ɨna yanaakiyɨn. Dimɨnɨn kara kɨgɨn wignankɨn. Mɨ yɨuɨsa saeya niiya ɨni hindɨrar kɨgnɨnya ɨni bɨekɨ saiir pɨu aiir whwonan ywokiyɨn. Mɨ bwana ɨni saiir ɨga aowa ywokaiya mɨ saeya nauun ɨuur ɨso sɨmiir warar mɨ haigɨn saiir mwo ɨiirɨn pagra inkamɨn inɨgakɨn si haigɨniya saiir hɨriinan. 2 Saeya yɨnpɨugaka mɨ saeya yɨnisɨm ɨiir naokainam tɨra siya dirisusua mɨ saeya asi kaugika.

3 Mɨ tɨ dimɨnɨn kara kɨgiyɨn siir mhoɨiyan karar swokɨ kɨgi dimɨn komiigɨ komiiyɨn nɨnomor kou hɨr nwowɨn ɨni dɨduka komiiyɨn kɨrɨe komiigakɨn dimɨn taemɨnsi nɨdid karamae nwowiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn. Siir pɨua paridnanka mɨ siir mwoɨm ɨriiyar whɨsko mɨ honɨm siir mwo ɨmiir nwowɨm ɨuurgɨm mɨ pagram siya haigɨnyokiigiyɨm siir mwo ɨmiir yapa yapa yɨm ɨni pagram inkamɨm inɨgakɨm sɨm haigɨniyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 4 Mɨ siir kɨbɨn ha niyaɨryokiyɨn mɨ nɨnomor kou hɨran nauun haɨmii whɨrɨn kɨmɨdiniya siya yɨpamkɨigi mɨ siya sɨmiirɨn nua tɨriir yɨtkiigɨigi. Mɨ nɨnomor kou hɨrɨn nauun haɨmii whɨso sowa sowa ywoki. Mɨ siya ɨni wiga yɨnpɨugak nwowa ɨni saiir whwonkam ɨda kingiin hɨrar nokwokaowɨn siya mɨnam nokwokaowi saeya saiir yɨnisɨm ɨiir naokainam. Siya mɨnam naɨngwowi, saeya saiir yɨnisɨmɨn siir naokainaei mɨ siirɨn siya nɨsomaowi mɨ siirɨn wɨ siya naei. 5 Mɨ yɨnisɨm yɨnkamiyɨnɨn saeya naokainan yɨpɨkɨ wɨ ɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm wɨ sɨmiir kɨgɨrkaki wadɨe sɨma nwowam mɨ kɨrɨe sɨma nwowam. Mɨ tɨ yɨnisɨmɨn saeya naokainakiyɨn siir mhoɨiyan mɨ tɨ kaɨn siya siir bɨ nɨsomaokɨn mɨ siir bɨ mɨ aekɨn. Mɨ siirɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir paekwosɨmɨn siya hainam ipiiya Adi Komii siya nɨdwokaiya saiir hɨriir. 6 Mɨ ta wiga ɨna yɨdamkiya niimauu boskwokɨboskwonaua maeyauwa inkamkɨ nwo karamae nwowiya saiir hɨriir, maeyauwa Adi Komii siya dirɨraerarkwokɨna ya maeyau kɨbi aeyaɨrga mɨ saeya wɨ wadɨe nwokɨ sɨbgu owɨm hapairɨn. Mɨ siir paekwosɨmɨm saiirɨn sɨma kɨgrɨraowi ɨiyɨm parig 1,260.

7 Mɨ tɨ kara kɨgiyɨm sɨmiir mhoɨiyan mɨ paekwosɨmɨm Adi Komii siir om hɨranɨm yaii ɨna yɨniiyɨm. Maikel siya mɨ paekwosɨmɨm siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm sɨma mɨ ka ɨeya mɨ siir paekwosɨm ɨkɨm yaii sɨmakar yɨnii. 8 Mɨ sɨma ha nɨniiyɨm mɨ ka siya mɨ siir paekwosɨm ɨma sɨma sɨmiirɨn dɨg bɨ nwokɨm. Maikel siya mɨ siir paekwosɨmɨm siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm sɨmiirɨn sɨma haɨnurur haigɨnɨu. Mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma sɨmiirɨn Adi Komii siir om hɨrɨn ɨiya wɨ kwɨra swokɨ kɨgnɨnkɨn o rani. Nɨɨngaka. 9 Sɨma ka siirɨn mɨ siir paekwosɨm ɨkɨm sɨmiirɨn ɨna nhɨnɨkrɨropkiyɨm Adi Komii siir om ɨiir haiburgigɨm. Mɨ tɨ kaɨn, yɨo tɨ mɨpugɨn bɨdi bɨdiniyar nwowɨn inkamɨn yɨpɨkɨn Setan nɨkɨuwiyɨn mɨ tɨ siyaɨrgɨn tɨ kaɨn nikɨ oyokiyokɨiyɨn bɨiya Adi Komii siir whwonkam ɨdan siya nikɨ boɨn hɨuriyɨugɨn hɨnɨɨn, iikam krɨma iikam paii rani. Siya inkam mɨiyɨk rani, siya mɨnam kiwokɨnkaowi iikamɨm nu hɨr nwowɨm sɨmiiram. Mɨ sɨma siirɨn ɨna kiyɨtkɨigiyɨn mɨ siir paekwosɨmɨm ɨriipɨ hɨriinan mɨ sɨma sɨmiirɨn nua hɨriir kiyɨtnoudnɨnkigi.

10 Mɨ karar wakaeki inkamɨn Adi Komii siir om hɨranɨn siir yaiyɨm pɨ boɨnki. Siya boɨn, tariinanɨn kariir Adi Komiiyɨn krɨmiirɨn siya bɨdi sɨbgu grabaigɨnɨuɨn. Mɨ dɨmɨn taemɨnɨm siir kɨrɨe aeya bɨdi ikworɨpukimaigikɨm. Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨn siya nɨmbinɨn nua tɨriir nɨtam iikam ɨmiir whɨnkɨnsiishaigɨnɨuwam siya kɨrɨeya Adi Komii siir hɨrankɨ bɨdi haiyɨn mɨ siya ɨni inkam komii ywowɨn. Siya inkam komiigɨn. Dimusi rani, yɨu biyɨeyɨn yɨo paekwosɨm ɨma bɨdi kiyɨtkɨigɨigiyɨn yɨpɨkɨn bɨiya nɨi nabɨe Adi Komii siir whwonkam ɨda nokwowɨn yai nɨnkɨnwaomwarkɨi boɨniyɨn mɨ ha mɨ boɨniyɨn krɨmiir nomiiyauɨm nuanɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm yɨm biyɨekɨm. 11 Krɨmiir nomiiyauɨm siirɨn bɨdi ikworɨpukimaigikɨn Krais siir nhɨeya saiir kɨrɨeni inkamɨn yɨpɨkɨn sibsibnan nwowɨn mɨ siir nhɨeya ha naokiinaiinama bɨiya nua hɨriir. Mɨ Adi Komii siir yaiyɨm sɨma boɨnɨm mɨ sɨma boɨnmɨmauuɨm sɨmiirɨn sɨmar ikworɨpugii. Adi Komii siirar kwoɨnkɨn sɨma mɨ aowi sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgar mɨ owi. 12 Mɨ ta hɨriinan saiirsika iikamɨm kɨma Adi Komii siir om hɨr nwowɨm mɨ digworaekwo whɨekak ɨkɨm kɨma maɨrgɨmaɨrgar dwo. Mɨ iikamɨm nuanɨm digworaekwo whɨekakak ɨkɨm kɨma mɨntarao! Setan siya nua waraur bɨdi yɨtɨn mɨ siya kɨmaka wɨ ɨo praesae prasae nwo rani mɨ kɨmiirɨn wɨ siya nonkwobumbunɨnkɨn haigɨnɨuwi. Dimusi rani, siya ɨna nɨnoknɨnkɨnɨn ɨiya ɨni kingiin nɨta Adi Komii siya siir nonkwobumbunɨnkɨnana mɨ siir kabɨtkaigiyana paeya.

13 Mɨ ka siya ɨna kɨgnɨnoknɨnkɨnkiyɨn siirɨn bɨdi kabɨtkɨigiyɨn mɨ siya nua bɨdi yamɨn mɨ siya ha nɨnsiin ɨdwowɨn mɨ siya kɨmɨdiniya ta wiga yɨpɨka bɨiya yɨnisɨm yɨnkamiyɨn naokaina saiir yɨnkɨnaeyokiyok. 14 Mɨ siya ta wig aiirɨn ha nɨnkɨn aeyokiyokɨn mɨ siya saiir bɨ nɨsomaokɨn. Mɨ saiirɨn pɨdga kwɨso ɨpiyɨnɨn wab nɨkɨuwiyɨn siir owiir hauugi mɨ saeya sowiirɨn ha haiyo mɨ saeya kɨmɨdiniya niimau boskwokɨboskwonauwa hɨriir yama niimauɨn inkamkɨ nwo karamae nwowɨn siir mɨ saeya ka biyɨeyɨn siirɨn ha haburgiga mɨ saeya ɨni hapi arugɨ aru inɨ owouwa. Saeya hapairɨn bɨewiyɨn wɨ whɨs haɨmiiya nwowi mɨ saiirɨn wɨ sɨmar kɨgrɨraowi. 15 Saeya ha nɨdamama mɨ ɨna siinama mɨ op komiiya ɨekɨnakiibormainamiyɨm hɨnɨɨna ɨna saiir mhoɨiyar yama. Saeya saiir mhoɨiya mɨnam namka ta opa saiir hɨnɨna ta wig aiirɨn pɨ saeya nwokɨ kaiyoprɨmdɨpu aokiyɨm mɨ saiirɨn pɨ saeya nwokɨ hainamɨm mɨ saiirɨn pa nwokɨ ɨsomaowɨm. 16 Mɨ saiirɨn kɨmɨdiniya nu siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨu mɨ nuɨn ha pɨigigiyɨn mɨ ta opa ka ɨeya yaskiigiya siir yai hɨrankɨn saiir hopnan hainawidam ya ɨni nua hɨriir yaokiinaiinama. 17 Mɨ ka siya ta wig anakan ɨo prasae bɨ nwokɨn mɨ siya saiirɨn ha haiburgigɨn mɨ siya ɨna yamɨn yɨnisɨm nhɨrɨm bɨiya saeya nikɨ iyɨowɨm sɨmiir nɨsomsom aokaowam yɨm tɨ yɨnisɨsɨmɨm yɨm tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm mɨ ha boinmɨmauuwiyɨm yɨm sɨma tɨ Jisɨs siir yai aiir boɨnmɨmauuwiyɨm. 18 Mɨ ka siya ha namɨn mɨ siya kɨmɨdiniya whɨi komii saiir siiyɨn ɨiir mɨ okwoɨu. Ɨriig.

13

Niimauan wraisu ɨso sowa sowar nɨmbiyam ɨko

1 Mɨ dɨduka whɨi komii solwara saiir siiyɨn ɨiirar nikɨ okwowɨn mɨ karar kɨgi wraisu komii ɨrɨn op hɨrankar nomboknaiini. Mɨ honɨm siir nwowɨm ɨuurgɨm mɨ siir mwoɨm siir nwowɨm ɨriiyar whɨsko mɨ pagra ɨuurɨm inkamɨm inɨgakɨm sɨma haigɨniyɨm hɨnɨɨnɨm ɨni tɨ hon ɨmiirar haigɨn dɨgɨm mɨ tɨ mwoɨm sɨma yapayapɨn inɨg bibiyɨekakɨnaɨrgɨm. Tɨkɨ inɨgɨm yɨm mɨn nokdap haigɨnɨugɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir nikwowaisiigɨm. 2 Mɨ tɨ wraisu komiiyɨn yɨpɨkɨn whɨi komii solwara hɨrankɨ nɨtɨn siir pɨua ɨni niimauan pusi biyɨeyɨn namaknamaknan kɨtiyɨn mɨn dapiyɨn lepat ɨni siir pɨunan ywowɨn mɨ siir ɨga ɨɨnɨm kɨrɨe komii komiigakɨn ɨni wraisu biyɨeyɨn mɨn dapiyɨn bea ɨni siir ɨga ɨɨnan ywowɨm mɨ siir yaiya ɨni niimauan pusiyɨn laion dapiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowa. Siirɨn kɨrɨe dɨduka siya hauugɨn mɨ siirɨn siya bɨdi yɨmbinɨn iikamɨm yɨpɨkɨ hɨnda tɨnda tɨ nu ɨiir nwowɨm sɨmiir kɨgrɨraowam. 3 Mɨ siir mwo whɨrɨn yɨo ɨni hankakar nwowɨn siirɨn sɨma nɨsomaonan bɨdi ywowɨn. Mɨ ta paowai hana ɨna swokɨ iyɨmwarkaigiya mɨ iikam whɨekakɨm ta hana siir mwo ɨiir nwowa saiir kɨgɨm mɨ sɨma ɨni kakakar ywokiyɨm mɨ ɨna boɨnkiyɨn, siyaɨrgɨn inɨg komiigakɨn. Mɨ sɨma ɨni siirar mɨ wakaeyokna apɨm mɨ ɨni siir yai ɨmiirar mɨ wakaeyoknam. 4 Mɨ iikamɨm ɨni ka siir inɨg ɨiirar hainan prapraskiyɨm. Dimusi rani, wraisu ɨiirɨn kɨrɨe siya hauugɨn mɨ ɨkɨ nuan dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kouwɨn ɨni siyar ywowɨn. Sɨma kɨmɨdiniya ka siya mɨ wraisu ɨkɨn sowiir inɨg owiir hainanprapraski. Dimusi rani, sɨma sowiiramɨn mɨnam naɨngwo tɨbmiigo inɨg komiigakɨn ɨni sowar ywowo. Sɨma ha boɨnkɨm, pɨsirɨn dimɨn komii ɨrɨn inɨgakɨn tɨ wraisuɨn tɨ tɨr nwowɨn siir hɨriinan kɨrɨe komiigakɨn? Mɨ yaii nɨnii siirɨn wɨ nhɨnga nikwowaisii? Inkam nwɨr karamaeka!

5 Adi Komii siya wraisu ɨiirɨn mɨnam kiwakikɨn siya yai bibiyɨe boɨnɨm Adi Komii siir nikwowaisiiyam. Mɨ siya siirɨn mɨnam kiwakikɨn siya digworaekwowɨm nuanɨn sɨmiirɨn bɨewiyɨm whoɨm haɨmiiya kɨgrɨraowɨm 6 Adi Komii siya siirɨn mɨnam kiwakikɨn siya yai bibiyɨe boɨnɨm Adi Komii siir nikwowaisiiyam mɨ Adi Komii siir omɨn mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir om hɨr nwowɨm sɨmiir boɨnɨm. 7 Adi Komii siya siirɨn mɨnam kiwakikɨn siya iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm yaii sɨmaka nɨniiyɨm. Mɨ sɨmiirɨn yamdikwɨruwa siya siyar haɨnurur haigɨnɨuwɨm. Siya kɨrɨe komiigakɨn mɨ siya wɨ ɨkɨ iikamɨm pɨugan pɨuganiyɨm mɨ iikamɨm maeyau maeyauwanɨm mɨ iikamɨm yaigɨnpai yaigɨnpainiyɨm mɨ iikamɨm nupai nupaiyanɨm tɨ nu ɨiirar nwoɨrkakɨm sɨmiirɨn ɨni siyar kɨgɨrkakɨm. 8 Mɨ iikam whɨekakɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm yɨpɨkɨ sɨmiir inɨgɨm tɨ inkamɨn sibsibnanɨn siir yokwo aiir wɨn karam nwowɨm yɨm sɨma wɨ wraisu komiiyɨn siir inɨg ɨiir hainani. Mɨ bɨdi bɨdiniyarɨn ɨiya Adi Komii siya tɨ nu ɨiir nikɨ onkwokwo karamaeyar nikɨ owɨn, siya saiirar wɨnkɨn tɨ iikamɨm sɨmiir inɨgɨm yɨpɨkɨ saɨka nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn ta yokwo aiirɨn.

9 Kɨra kariir yai ɨmiir wakaeki! Yɨpɨkɨ yai ɨmiir wakaei siya sɨmiirɨn sɨbgu daɨngwo omok. 10 Tɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ wɨ Adi Komii siya nɨmbini maeyauwa mɨi biyɨe mɨriiya saiir hɨr hɨugrɨpkɨikikaiyam yɨm wɨ hɨrar hɨugrɨpkɨikikaii. Mɨ tɨkɨ iikamɨm yɨpɨkɨ wɨ Adi Komii siya nɨmbini sɨmiirɨn kamkɨuni hampɨmpɨt aowam, sɨmiirɨn wɨ kamkɨuniyar mɨ hampɨmpɨt aowi. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir wakaeyokna apɨm yɨm wɨ kɨrɨe hɨriiyar nwokrɨpkaii mɨ sɨma wɨ Adi Komii siirar sɨbgu wakaeyokna api. Dimusi rani. Tɨkɨ dimɨn bibiyɨeyɨm nɨtɨm sɨmiirsika.

11 Mɨ tɨ digworaekwowɨm hɨriinan tɨrkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan karar kɨgi nuɨn pɨ pɨigigi mɨ karar kɨgi wraisu ɨrɨn hɨrankɨ nɨmbinaiini. Mɨ tɨkɨ hon whɨso tɨkɨ wraisuɨn siir mwo ɨiir nwowo ɨni sibsibni honan ywowo. Mɨ siir yaiya siya boɨnkiya ka siir yainan boɨnkikɨn. 12 Mɨ tɨkɨ wraisu komiiyɨn yɨpɨkɨ bɨiyan wraisuɨn siir mhoɨiya nɨtɨn siya bɨiyan wraisuɨn siir kɨrɨe aiir haigɨn mɨ siir ɨgsopa ɨni siyar yokwokairina mɨ siirɨn siya whɨnkɨnsiis haigɨnɨu iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨma tɨrɨm sɨma tɨ wraisuɨn yɨpɨkɨ bɨiya paowaigɨ pɨsɨn mɨ naokingiin ha nwowɨn mɨ wadɨe ha swokɨ owɨn siir inɨg ɨiir hainanɨm. 13 Mɨ tɨ wraisuɨn nuankɨ nɨtɨn siya dimɨn kɨrɨe komii komii kasa bɨ tɨrkɨn. Tɨ sɨma siya tɨrɨm, siya paeya nɨnomor kou hɨrankɨ kiyai nua tɨriir mɨ iikam whɨekakɨm hapair nokwowɨm sɨma ɨni tɨ dimɨn ɨiirar kɨgiyɨm. 14 Mɨ iikam whɨekakɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiirɨn siya bɨdi kiyopsɨbgihaigɨnɨuɨm dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm yɨpɨkɨ siya mɨriiyɨm sɨmiir wraisu komiiyɨn siir whwonkam ɨda. Mɨ siya sɨmiirɨn ha mɨ kiyopsɨbgihaigɨnɨu mɨ sɨmiir kwoɨnɨm ha mɨ kiyai mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma pae asi nɨibirgɨm tɨ wraisuɨn siir pɨunan tɨ wraisuɨn yɨpɨkɨ siir mwoɨn kamkɨugɨ nikɨ haɨngɨrɨn mɨ siya pariiparii naoɨm. Mɨ siya ɨni wadɨeyar swokɨ owɨn siir hɨriinan. 15 Mɨ bɨiyan wraisu komiiyɨn siya ɨna kiwakiyɨn tɨ wraisuɨn mhoɨiya nɨtɨn siya tɨ paeyɨn sɨma nɨibirɨn tɨ bɨiyan wraisu ɨiiram hainam. Mɨ siya pɨ yai mɨnar nwokɨ iyae dirɨraerar boɨnɨm. Mɨ tɨ paeyɨn sɨma nɨibirɨn ɨni tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siir inɨg ɨmiir hainan karamae nwowɨn sɨmiirɨn ɨni siya yɨsomsom aokaokiyɨm. 16 Siya tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm ɨkɨ dimɨn taemɨn nhɨrɨm sɨmakar mɨriigɨn. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ inɨg komii komiigakɨm sɨmiirɨn siya tɨrki mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nɨɨnga prɨiyokaeyami ɨkɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ umɨrkɨ naokɨngugunankaiyɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ paeprikab nwowɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ umɨram mɨrii ɨkɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ whɨsarii mɨi prɨimɨrii ɨkɨm, siya sɨmiirar tɨrswo mɨ sɨmiir ɨɨna ɨɨnigɨm mɨ sɨmiir mwo ɨkɨm ɨna haɨnmamakɨuswowɨm. 17 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ wraisu biyɨeyɨn siya haɨnmamakɨu karamae nwowɨm mɨ siir inɨg karamae nwowɨm sɨmiir ɨɨna ɨɨnigɨm mɨ sɨmiir mwo ɨkɨm sɨmiirɨn wɨ kiwaki rani, digworaekwo haigɨnɨm mɨ umɨr sɨmiirsi haiyɨm mɨ digworaekwo wɨ mɨ saɨn tani. Nɨɨngaka.

18 Krɨma tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiirɨn sɨbgu daɨngwo omok. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nɨnoknɨnkɨn mɨiyɨkakɨm yɨm wa sɨbgu ɨnoknɨnkɨni tɨ wraisu biyɨeyɨn siir dimɨna haɨnmakɨua. Ta dimɨna haɨnmakɨua ya inkamɨn siir inɨg ɨeyaɨrgɨn mɨ ta siir dimɨna haɨnmakɨuwa ya 666ka. Ɨriig.

14

Mɨ 144,0000 iikamɨm mwai waokɨm

1 Mɨ tɨ kara kɨgiyɨm sɨmiir mhoɨiyan karar kɨgi inkamɨn sibsibnanɨn om komii Jerusalem hɨr nokwowi omɨn yɨpɨkɨ ha dapiyɨn siir inɨg whɨrɨn Saion. Siya mɨ 144,000 iikam ɨkɨm yɨpɨkɨ siya mɨ siir Adi ɨkɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn sowiir inɨgak nwowɨm sɨmiir mwowɨm sɨma hɨrar nokwokɨm. 2 Mɨ tɨ kara kɨgiya sɨmiir saiir mhoɨiyan kara dimɨnɨn nɨnomor kouwanɨn siir wakaeki. Siya pranae pranae bɨ kauwok boɨnkikɨn, hapi owɨeyɨn kouankɨ niswɨtnaomaigiiyɨn whwoowa ha kɨniyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn hapi diyakɨ tɨokikɨn. Kara sɨmiir wakaekiyɨn mɨ hapi iikamɨm sɨmiir gita ɨmiir tɨowaowiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. 3 Mɨ 144,000 iikamɨm yɨm ipiiya Bɨiyan Inkam Komii siya nɨdwokaiiya saiir kingiin hɨr nokwokɨm. Sɨma hɨrar nokwowɨm mɨ sɨma mwai kɨbiya kwɨra yokwo wao tɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm mɨ ha niyae dirɨraerariyɨm mɨ inkam komii komii kamnwɨr nwii ɨkɨm sɨmiir kingiin ta mwai aiirɨn iikam nhɨrkɨm wara nɨnoknɨnkɨn tani. Tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siya nikɨ anmaiwarkainam iikamɨm nuanɨm sɨmiir ɨɨnankɨn sɨma sɨmar nɨnoknɨnkɨni. 4 Tɨkɨ iikamɨm yɨm dimɨn biyɨekɨ bɨ kɨmbugɨm. Mɨ tɨriigɨnɨm sɨmiir kwoɨnɨm wigɨm bɨ kiyaigɨm mɨ ɨrɨpa pɨu sɨmaka bɨ mɨ okɨm. Sɨma ɨinokɨinokɨn tɨkɨ inkamɨn sibsibnanɨn siirarar wakaeyokna apikɨm pɨ siya hɨnda mɨ am yɨmbi hɨriiyar mɨ ami. Tɨ iikamɨm yɨm Adi Komi siirgɨm mɨ sɨma ɨriipɨ hɨriinan tɨ inkamɨn sibsibnanɨn siir waraɨrgɨm, sɨmaɨrgɨm dimɨn taemɨnɨm Adi siya hauuwɨm bɨi sɨmiir haii. Yɨm sɨma ɨkɨ uridyɨu bibiyɨeyɨm sɨm inɨg bɨ hainanikɨm mɨ ɨkɨ wraisu bibiyɨe ɨkɨm. Nɨɨngaka. Sɨma Adi Komii siirarar hainanikɨm. 5 Tɨkɨ iikamɨm dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Mɨ ɨiya sɨma nu hɨrar nikɨ owa sɨma bɨ nɨksɨsaekɨm. Nɨɨngaka. Ɨriig.

Paekwosɨm nwoɨmɨm sɨmiir yaiga

6 Mɨ tɨ kara kɨgiyɨm sɨmiir mhoɨiyan mɨ karar kɨgi paekwosɨm nwɨrɨn hapi nɨnomor kougɨ kou hɨrar siinii. Siirɨn Adi Komii siya nɨkropkikɨn nua tɨrii nɨtɨm siir yai kɨbikɨbiyɨm ɨinokɨinok hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamanɨm sɨmiir nanaaknɨnkiiyam. Siya tɨ yaiyɨm sɨmiir boɨnmɨmauuniyam tɨrkɨn, ɨkɨ iikamɨm nupai nupaiyanɨm mɨ iikamɨm pɨugan pɨuganiyɨm mɨ iikamɨm yaigɨnpai yaigɨnpainiyɨm mɨ iikamɨm maeyau maeyauwanɨm sɨmiir. 7 Siya komiiyar kauwok boɨnki, kɨra Adi Komii siirsi dɨdid mɨ siir yai ɨmiir wakae mɨ siir inɨg ɨiir hainan. Dimusi rani, ɨiya Adi Komii siya hɨdana ɨni nɨta iikamɨm tɨ nu ɨiir nwowɨm sɨmiir. Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan yɨpɨkɨn nu nɨnomor sowiir nonkwowɨn mɨ whɨi komiiya solwara nɨkiuwi aka mɨ yab komii komii ɨkɨm mɨ ɨenosɨsɨm ɨkɨm mɨ whɨi ɨkɨm. Inkam nwɨrni inɨg kɨpi hainan.

8 Mɨ kara siir kɨgwɨnɨn siya nɨtɨn mɨ karar swokɨ kɨgi paekwosɨm nwɨrɨn siir mhoɨiya nɨtɨn siya komiiyar kauwok boɨnki, wakae tɨ om komiiyɨn yɨpɨkɨn Babilon nɨkɨuwiyɨn yɨo bɨdi tɨrbugiyɨn. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ti om komii Babilon siir nwowɨm iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir kwoɨnɨm sɨma bɨdi kiyaiyɨm mɨ sɨma ɨni sɨmiirar mɨ wakaeyokna apɨm mɨ dimɨn biyɨe bɨdiyar mɨ tɨrɨm. Mɨ uridyɨu biyɨe siir inɨg ɨiir bɨdiyar mɨ hainanɨm. Mɨ Adi Komii siirɨn digɨumii bɨdi haimriyɨugigɨm. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ om komii Babilon hɨr nwowɨm yɨm ɨni wiga wain mobɨn si kwiyaeya ɨni saiir hɨriinan ywowa mɨ kamɨm sɨmiir kwoɨnɨm pɨ saeya kiyaii sɨma ninɨ kwiyaeniyam mɨ sɨma pɨ ɨrɨpa pɨu saɨka nwokɨ owɨm.

9 Mɨ karar swokɨ kɨgwɨn paekwosɨm nwɨrɨn tɨ paekwosɨm nwɨso sowiir mhoɨiyar nɨti mɨ siya ɨna kauwok boɨnkiyɨn, iikamɨm yɨpɨkɨ wraisu siir inɨg ɨiir hainanɨm mɨ dimɨnɨm wraisu komii siir hɨriinan nɨibir nonkwokwowɨn siir mɨ hainani mɨ sɨmiir ɨɨnam mɨ mwo ɨkɨm sɨmiirɨn siya haɨnmamakɨuwi, 10 mɨ Adi Komii siir kwoɨnɨn haugɨhauga ha whiyɨekii mɨ siya wɨ sɨmaka nɨnkɨkɨni. Mɨ siir kɨrɨeya wɨ komiigɨ komiiyar nwowi. Mɨ Adi Komii siya sɨmiirsiyɨn wɨ haɨmiisɨma swokɨ aɨngwobuna rani mɨ sɨmiirɨn siya wɨ nhami nhami nɨpɨmpar tani. Mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm, Adi Komii siya sɨmiirɨn wɨ paeya nɨtnoudnankaigi maeyauwa siiyan nhɨridmɨr paridnanɨn si nɨuwa saiir hɨriir mɨ sɨmiir kɨmpɨpɨsuwa wɨ mɨiyɨknan nwo rani, wɨ kɨpiigɨ kɨpɨii nwowi mɨ paekwosɨmɨn dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamaeyɨm mɨ inkamɨn sibsibnan ɨkɨn yɨm sɨma wɨ pae anaka hɨrar nokwokaowi sɨmiirɨn. 11 Mɨ ta paeya sɨmiir pɨu aiirɨn saiir paowii aeya kɨmpɨpɨsu haigɨnɨuwi ɨinokɨinokɨn. Mɨ iikam yɨpɨkɨ wraisu biyɨeyɨm siir inɨg ɨiir hainanɨm mɨ dimɨnɨn sɨma nɨibirɨn siir whwonkamnan nwowam nwowɨn siir inɨg ɨiir mɨ hainanɨm mɨ sɨmiir ɨɨna mwo mɨnɨm siir dimɨn haɨnmakɨuwiyɨn siir hɨriinankak mɨ owɨm mɨ ta paeya sɨmiir pɨu ɨmiirɨn wɨ saeya kɨmpɨpɨsu haigɨnɨuwi mɨ saeya wɨ dɨg rani. Nɨi nabɨeyɨn wɨ sɨmiiram kiwaki rani, pɨu sɨma siisam. Nɨɨngaka.

12 Mɨ tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm tɨ wraisu biyɨeyɨn siirɨm sɨma nɨti mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna api mɨ Krais siir yai ɨmiir mɨ sɨbgu wakaeyokna api, yɨm sɨma wɨ hɨriiyar nokworɨnukrɨpkaii.

13 Mɨ tɨ siya boɨnkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan, karar wakaeki Adi Komii siir paekwosɨmɨn siir om hɨranɨn pɨ kauwok boɨnkii, tɨ dimɨn taemɨnɨm yokwoni haigɨnaowid. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm mɨ yɨpɨkɨ tɨ tariinan naowɨm. Mɨ mhoɨiya sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi. Tɨkɨ yaiyɨm Adi Komii siir paekwosɨm ɨeya boɨnɨm yɨm kaimwowaɨrgɨm. Mɨ ɨkɨ omɨn nɨnomor kou hɨranɨn sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siyar Kɨgrɨraowi. Dimusi rani mɨi kɨbiya sɨma mɨriiya saiirsika mɨ sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwokiyami. Dimusi rani, dimɨn taemɨnɨm sɨma tɨriiyɨm wɨ sɨmakar nɨti. Ɨriig.

Paekwosɨm siya ha namɨn iikamɨm nuanɨm sɨmiir inɨ ɨkɨunaki mɨ sɨmiirɨn Adi Komii siiram yɨkɨunam.

14 Mɨ tɨ yaiyɨm siya boɨnkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan mɨ kara waua nɨnomorana saiir kɨgiyɨn mɨ karar kɨgi inkamɨn Kraisnanɨn, Yaowae Adɨn nɨnomor kouankɨ nɨtɨn, yɨo wau aiirar nɨdwowi. Mɨ pagra siya haigɨna inkamɨn inɨgakɨn si haigɨniya ya hɨnɨɨnaka. Mɨ kamkɨuɨn siya nonkwowɨn siir ɨowa hapi mhankɨ wɨti. 15 Mɨ mhoɨiya paekwosɨm nwɨrɨn ha swokɨ apninaniniyɨn Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka hɨrankɨ mɨ siya kɨmɨdiniya inkamɨn wau aiir nɨdwowɨn siiram yani ɨkɨuni mɨ siya siiramɨn praenae pranae bɨ kauwok boɨnkikɨn, kɨra kɨriir kamkɨu ɨiir haigi mɨpi digworaekwowɨm sɨmiir dɨkrɨmkrɨpnam. Ɨiya bɨdi yɨmbiniya tɨ sasaeyɨm nuanɨm sasae wai nwowɨm sɨmiir nɨnguguhaiyana. 16 Mɨ tɨ inkamɨn wau aiir nɨdwowɨn siir kamkɨuɨn ha kɨnawanakiyɨn mɨ digworaekwowɨm nuanɨm ɨni siyar yɨkrɨmkrɨp swokiyɨm.

17 Mɨ tɨ digworaekwowɨm sɨmiirɨn ha nɨkrɨmkrɨp dɨgiyɨn mɨ paekwosɨm nwɨrɨn ɨna yapninaniniyɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨrankɨ yɨo tɨ inkamɨn waua sae nɨdwowɨn siir hɨriinankɨn siya kamkɨuɨn ɨo mhani hanɨɨn wɨtiyɨn whɨra nonkwowi.

18 Mɨ siya ha napninaniniyɨn mɨ tɨkɨ paekwosɨm nwɨrɨn yɨpɨkɨ paeya sae kɨgrɨraowiyɨn siya ɨna haiburgigɨn ta hɨiya nae Adi Komii siiram haigɨnɨnkɨn ɨmiiyaeiya saiirɨn mɨ siya ɨni komiiyar kauwok boɨnkiyɨn, tɨ paekwosɨmɨn yɨpɨkɨn tɨ kamkɨuɨn mhani hanɨɨn wɨtiyɨn siir nonkwowɨn siir ɨɨn siiram. Siya hɨnɨɨna kauwok boɨnkikɨn, kɨra kɨriir kamkɨuɨn yomki mɨ uridɨm wain ɨiirɨm sɨmiir dɨkrɨmkrɨpki yɨpɨkɨ nu hɨr whakɨm. Dimusi rani, sɨma bɨdi hɨgiyɨm. 19 Mɨ mhoɨiya paekwosɨmɨn kamkɨu ɨiir nonkwowɨn siya siir kamkɨuɨn ha yomɨwakiigiyɨn mɨ siya sasaeyɨm wai nwowɨm ɨna yɨkrɨmkrɨpkiyɨm. Mɨ siya sɨmiirɨn ha haiyɨn mɨ ɨna yɨtnoudnankaigiyɨm siiya iya saiir hɨriir pɨ nikwobrombropkiyɨm hii aiiram, hii aeya nɨtam. Mɨ taka siiya iya ya hindara boɨniiyɨoka ya ɨo Adi Komii siya nwo aeya iikamɨm nuanɨm sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnam. 20 Mɨ sɨma tɨ sasaeyɨm kɨmɨdiniya iya om komii siir yaba nwowa saiir hɨr ikwobrombrop mɨ sɨmiir hiiya ta iya saiir no hɨrankɨ nakiinaniniya ha niyopinaiiniya 320 kilomita hɨnɨɨna yɨunanaiinam ɨni inkam mwodɨgɨmwodɨgar yakɨ owouwɨn. Ɨriig

15

Paekwosɨm ɨriiyar nwɨso dimɨn biyɨe ɨriiyar whɨso ɨni sɨma nonkwowɨm

1 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm mɨ nhɨe aka kara kɨgɨm sɨmiir mhoɨiyan karar kɨgi dimɨnɨn nanaakak nwowiyɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir om hɨr nwowi. Mɨ karar mɨ kɨgi nɨnomor kouan paekwosɨm ɨriiyar nwɨso mapai mapai biyɨe ɨriiyar kwɨso yɨpɨkɨ iikam ɨmiir nonkwobumbunɨnkɨni sɨmiir nonkwowi. Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm nua hɨriir namkii mɨ iikam ɨmiir nɨpɨmpari mɨ mhoɨiya Adi Komii siir ɨoa wɨ hanɨɨngɨn dɨgii. Mɨ tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm yɨm wa dɨgɨguskii.

2 Mɨ mhoɨiya kara kɨgi dimɨnɨn whɨi komii solwarananɨn mɨ tɨ dimɨnɨn ɨni opnaɨnan ywowɨn paeya ɨni siir hɨrar nɨugaiya. Mɨ kara whɨi komii solwara saiir kɨgiyɨn mi kara iikamɨm wraisu biyɨe saɨka nwowɨm sɨmiir warar yɨnkɨn kɨgi mɨ dimɨnɨn siir hɨriinan sɨma nɨibir ɨkɨn mɨ siir dimɨnɨn haɨnmamakɨuwi ɨkɨn, sɨma yaii sɨmaka nɨniigɨm mɨ sɨmiirɨn iikam ɨma haɨnurur haɨgɨnɨu. Dimusi rani, sɨma sɨmiir inɨg ɨmiir bɨ hainankɨm. Sɨma ɨni whɨi komiiya solwara nɨkɨuwiya ɨni saiir nokwowɨm mɨ gitam sɨma haiyɨkwowɨm yɨm Adi Komi siya hauugikɨm. 3 Mɨ sɨma tɨ gitam Adi Komii siya hauugiyɨm sɨmiir nonkwowɨm mɨ sɨma kɨmɨdiniya mwaiya Adi Komii siir mɨiyan inkamɨn Moses nɨkɨuwiyɨn siya wɨnkiya bɨdi bɨdiniya saiir waokɨm mɨ sɨma inkamɨn sibsibnanɨn siir mwai aiir warar mɨ wao. Sɨma tɨ hɨnɨɨna waokɨm,

Adi Komi krɨmiir inkam komiiyɨn kɨrɨe whɨekakɨm ɨni kɨnakɨnar nonkwo dɨgɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm kɨra tɨriyɨm yɨm wadɨekɨnaɨrgɨm. Iikam krɨmiirɨn ɨni kɨrar Kɨgɨrkakɨn. Mɨ digworaekwowɨm bɨdi bɨdinanɨm mɨ tariinan nwo ɨkɨm mɨ mhoɨiyan ɨkɨm yɨm ɨni ɨriipɨ hɨriinan kɨrar mɨ kɨgɨrkakɨm, dimɨn taemɨnɨm kɨra tɨrɨm yɨm wadɨe kɨnaɨrgɨm kɨrarɨn kaimwokɨkaimwowaɨrgɨn.

4 Kɨriir inɨgɨn wɨ nhɨnga hainani? Iikam whɨekakɨm wɨ kɨriir inɨg ɨiirarar hainani sɨma wɨ kɨriir inɨg ɨiir hainani krɨmiir Bɨiyan Inkam Komii nwɨruwan. Mɨ sɨma wɨ ha boɨni, kɨrɨe komiigakɨn ɨni kɨrar ywowɨskiyɨn. Dimusi rani, inkam nwɨruan wadɨekɨ wadɨe nwowɨn ɨni kɨnakɨnar ywowɨskiyɨn. Mɨ ta hɨriinan saiirsika sɨma wɨ dimɨn taemɨn kɨbi kɨbiyɨm wɨ sɨmiir asi kɨgi.

5 Mɨ sɨma waowa saiir mhoɨiyan mɨ karar kɨgi omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya Adi Komii siir om hɨrana hindara haiwaonɨsugii. Mɨ kara maeyauwa Adi Komii siya nɨdwokaiiya ɨni saiirar kɨgiya. 6 Mɨ tɨ paekwosɨm ɨriiyar nwɨso dimɨn biyɨe ɨriiyar whɨso sɨm nonkwowɨm yɨm ta omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨrankar yapninanini. Mɨ yɨuɨsɨm sɨma niiyɨm whɨsinankɨnaɨrgɨm mɨ sɨma ɨni hindara kɨgnɨnyam. Mɨ pɨuwopɨm sɨma kikogɨm gol pɨuwopkɨnaɨrgɨm. 7 Mɨ sɨma ha napnaniniyɨm mɨ tɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm mɨ ha niyae dirɨraerariyɨm sɨmiir nwɨr ɨeya hauugi twowɨm ɨrɨra tɨ paekwosɨm ɨriiyar nwɨso ɨmiir. Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamiyɨn siya ɨni ɨowar nikɨ okrɨpkaiyɨn. Mɨ ta siir ɨowa ha nɨnkpɨtkiya mɨ ɨni op yɨmbiyama tɨ two ɨriiyar ɨso sɨmiir yainau hɨr mɨ tɨ two ɨriiya ɨso ɨni mɨrkɨmɨrkar yɨnkɨnkiyɨm. 8 Mɨ Adi Komii siir kɨrɨeya saiir paowiiya mɨ siir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm paenan nɨuyaeiyɨm ɨni ta omaka Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir inɨg hainaniya ɨni saiirar yɨniyokɨigiya. Mɨ inkam nwɨrkɨ ta omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya wɨ saiir nikɨ apnɨnopkainam tani mɨ wɨ tɨ dimɨn biyɨe ɨriiyar whɨso paekwosɨm ɨriiyar nwɨs ɨma nonkwowɨm wɨ sɨmar dɨgii. Ɨriig.

16

Mɨ paekwosɨmɨm tɨ dimɨn biyɨeyɨm ha haiyɨm two hɨrankɨn mɨ sɨmiirɨn ɨna yɨtkiigiyɨm nua tɨriir

1 Mɨ mhoɨiya karar wakaeki yai kwɨra omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir hɨrankɨ kauwok boɨnkii tɨ paekwosɨm ɨriiyar nwɨso sɨmiiram. Kɨma warɨ two ɨriiyar ɨso Adi Komii siir ɨo aeya nwokaiyɨm sɨmiir haigi mɨ sɨmiirɨn nua hɨriir dɨtkiigi.

2 Mɨ bɨigɨ bɨiyan paekwosɨmɨn siir twowa ha haiya mɨ siya saiirɨn ɨna yamɨ inɨnaokiigiya nua hɨriir mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ wraisu biyɨeyɨn siir inɨg ɨiir hainaniyɨm mɨ dimɨnɨn sɨma nɨibir ɨkɨn siir hɨriinan mɨ dimɨnɨn tɨ wraisu siirɨn haɨnmakɨuwiyɨn siir hɨriinankak nwowɨm sɨmiir pɨuɨm mɨ tɨ dimɨnɨn wɨ yhɨiyopnan sɨmiir pɨu ɨmiir naunɨ aogrirginii. Mɨ sɨma wɨ kɨmbɨpɨsu prasae kɨn tani mɨ wɨ paowaiyar nasae pɨsnami.

3 Mɨ karar swokɨ kɨgi paekwosɨm nwɨsakan tɨ dimɨn biyɨeyɨn siir twonau nwokaiyɨn pɨ naokiigii mɨ siirɨn whɨi komiiya solwara nɨkɨuwiya hɨriir yamɨ aomaigi. Mɨ opa ɨni nhɨeaɨrgar yɨkpɨtmaigiya mɨ dimɨn taemɨnɨm saiir nwomaiyɨm yɨm ɨna yaokaokiyɨm.

4 Mɨ karar swokɨ kɨgi paekwosɨm nwoɨmakaɨn tɨ dimɨn biyɨeyɨn siir twonau nwomaiyɨn pɨ haii mɨ siya ɨna yamɨ aomaigiyɨn yab komii komiiyɨm mɨ ɨeno ɨenowɨm sɨmiir mɨ sɨma ɨni nhɨekɨ yɨkpɨtmaigiyɨm. 5 Mɨ karar swokɨ wakaeki paekwosɨmɨn yɨpɨkɨn tɨ opɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn pɨ boɨnkii, Adi Komii, kɨnakɨnaɨrgɨn wadɨeyɨn. Mɨ tɨ dimɨnɨm kɨra tɨrkiyɨm op aiir tɨrbugiyɨn yɨo mɨn nɨisiimauugɨn kɨra wadɨekɨwadɨeyar sɨbgu hɨdikɨn mɨ ta hɨriinan nonkwobumbunɨnkɨna tɨ iikam hɨriinanɨm sɨmiir asi nonkwobumbunɨnkɨnkɨm. 6 Kɨra wadɨekɨn. Dimusi rani, bɨiya tɨkɨ iikamɨm sɨma Adi Komii siir iikamɨm mɨ kɨriir profet inkam ɨkɨm sɨmiir nɨsomsom aokaokɨm mɨ sɨmiir nhɨeya ɨna yaokiinaiinama. Mɨ ta hɨriinan saiirsika kɨra op aiirɨn nhɨekɨ nɨkpɨtmaigiyam asi tɨrkɨn sɨma kwiyaeyam. Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir yamdi swokɨ ɨigonam. 7 Mɨ karar mɨ wakaeki inkamɨn hɨiya nae Adi Komii siiram haigɨn ɨnkɨn ɨmiiyaeiya saiir kingiin nokwowɨn pɨ kauwok boɨnkii, ɨhɨ, Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Adi Komiiyɨn kɨrɨe komiigakɨn dimɨn taemɨnɨm kɨra tɨrkiiyɨm, sɨmiiram, sɨmiir nonkwobumbunɨnkɨnam mɨ sɨmiir yamdi swokɨ ɨigonam yɨm ɨni ywokiyɨm.

8 Mɨ karar mɨ kɨgi paekwosɨm nwiiyakaɨn dimɨn biyɨeyɨn siir twonau nwokaiyɨn pɨ naokiigi mɨ yɨo ɨni bɨe ɨiirar yaunɨ aokɨnɨuwɨn mɨ iikamɨm sɨmiir pɨuɨm ɨni tɨ bɨeyɨn siya whwokiya ɨni saeyar whwogrimgrirgiyɨm. 9 Mɨ ta yhɨiyopnana sɨmiir nɨugrirgigiya mɨ sɨma Adi Komii saɨkar yɨnougwo tɨ dimɨn hɨriinanɨn sɨmiir tɨrbugiyɨn siirsi. Dimusi rani, tɨ dimɨnɨn tɨ iikam ɨmiir tɨrɨn yɨo Adi Komii siyar kɨgɨrkakɨn. Mɨ sɨma tɨ dimɨn biyɨe hɨriinanɨm sɨmiirɨn digɨumii bɨ haimriyɨugigɨm mɨ Adi Komii siir yai aiir bɨ wakaeyokna apkɨm mɨ siir inɨg ɨiir bɨ mɨ hainankɨm. Nɨɨngaka. Sɨma ɨni sɨmiir kwoɨn biyɨe ɨiirar napkrɨpkaiyɨm.

10 Mɨ karar swokɨ kɨgi paekwosɨm ɨriiyarakaɨn tɨ dimɨn biyɨeyɨn siir twonau nwokaiyɨn pɨ naokiigii mɨ tɨ dimɨnɨn ɨni ta ipiiya tɨ wraisu biyɨe ɨeya nɨdwokaiiya ɨni saiirar yaunɨ akainiya mɨ ɨiya ha nɨta ɨni tɨ nuɨm tɨ iikamɨm sɨma nwowɨm siya kɨgɨrkakiyɨm ɨni sɨmiira yɨɨmuɨuguskiya. Mɨ iikamɨm ɨni sɨmiir kwiriyae ɨmiirar kaupikrɨmkrɨpnamɨm. Dimusi rani, sɨmiir pɨuɨm pɨ kɨmpɨpɨsugɨm. 11 Mɨ sɨma Adi Komiiyɨn nɨnomor kou nwowɨn siir asi nɨnouugwokɨn. Dimusi rani, tɨ sɨmiirsika. Mɨ sɨma dimɨn biyɨeyɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirɨn digɨumii bɨ haimriiyɨugigɨm. Mɨ sɨma ɨni sɨmiir kwoɨn ɨmiirar napkrɨpkaiyɨm.

12 Mɨ karar mɨ kɨgi paekwosɨm ɨriiyar nwɨrakaɨn dimɨn biyɨeyɨn siir twonau nwokaiyɨn pɨ naokiigii. Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨn ha naokiigiyɨn ɨni ɨe Yufretis siirar yaunɨ aomaiyɨuɨn mɨ tɨ ɨeyɨn ɨna sɨnkai ɨuguskiyɨn mɨ siya ha nɨnkpɨtkiyɨn mɨ ɨni inkam komii komiiyɨm nuanɨm sɨmiir siyɨuar yasae owɨuguskiyɨn inkam komiiyɨm maeyauwa bɨekɨ nɨtiya hɨranɨm sɨmiir siyɨu nwowam, sɨma nɨtam. 13 Mɨ karar kɨgi tɨ uridyɨu biyɨe nwoɨmɨm owak nɨmbiyamɨm. Mɨ tɨ owakɨm ka siir yai hɨrankɨ nɨtkɨm mɨ wraisu biyɨe ɨkɨn mɨ tɨ wraisu biyɨeyɨn ha dapiyɨn profet nɨksɨsae. 14 Yɨm tɨ urid yɨu biyɨeyɨm yɨm Setan siir isid ɨeya, yɨpɨkɨ tɨ dimɨn kɨrɨe komii komiiyɨm sɨmiir tɨriyɨm. Mɨ tɨ uridyɨu biyɨe nwoɨmɨm ha namɨm iikam ɨmiiram yɨpɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm tɨ nu ɨiirar nwoɨrkakɨm sɨmar kɨgɨrkakɨm sɨmiiram sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiyam mɨ sɨma ɨrɨpa haɨngɨriyɨu onaniyam yaii Adi Komii saɨka nɨniiyam ɨiya yɨpɨkɨ Adi Komii siya nwowana kɨrɨe komiigak mɨ sɨmiirɨn siya nɨmbini yaii saɨka nɨnkɨkɨn ɨniiyam.

15 Kara Jisɨskɨn, karaɨgɨn tɨ kɨriir boɨnkiyɨn. Kara wa nɨtsauuwi, kɨra nɨnoknɨnkɨn tani ɨiya kara nɨtana kara wɨ hɨiyan inkamɨn si hɨnɨɨn nɨti. Mɨ yɨpɨkɨ sɨbgu nokworɨnukrɨpkaii mɨ dimɨn taemɨnɨm mhoɨiya nɨtanɨm sɨmiiram nwokwokɨni sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi. Mɨ sɨma wɨ tɨ dimɨnɨm nɨmbiyamɨm wɨ sɨmiirsi nɨdid rani, inkamɨn yɨuɨs karamae nwowiyɨn mɨ parura ha napnaniniiyɨn siir hɨriinan.

16 Mɨ tɨ uridyɨu biyɨe nwoɨmɨm tɨ inkam komii komiiyɨm sɨmiirɨn ha nɨkɨuuna dɨgɨm mɨ sɨma maeyau kwɨruwar ywomɨmɨr ta maeyauwa ha dapika Hibrumi yaigɨna Amagedon.

17 Mɨ ta maeyau kwɨruwa ɨrɨpa sɨma nangiriyɨu owouwa saiir mhoɨiyan karar kɨgi, paekwosɨm ɨriiyar nwɨsakaɨn dimɨn biyɨeyɨn siir twonau nwomaiyɨn pɨ naokiigii mɨ yɨm tɨ dimɨnɨm ha naokiigiyɨm yɨm ɨni opuda saiir yainau yamkiyɨm. Mɨ mhoɨiya inkamɨn, omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya ipiiya Bɨiyan Inkam Komii siya nɨdwokaiiya saiir kingiin nokwowɨn siya ɨni komiiyar kauwok boɨnkiyɨn, ɨni wakaeyɨm, ɨni dɨgɨ dɨg ywokiyɨn. 18 Mɨ karar kɨgi sinana sinankiya mɨ hɨnda tɨndan ɨni warar yɨuyayokiigiyɨn mɨ diya ha tɨokiya mɨ nuɨn pranae pranae bɨ kiisɨskikɨn. Bɨiya nɨɨnɨn hɨriinan bɨ nɨtkɨn. Nɨɨngaka. Tɨkɨ nɨɨnɨn yɨo ɨni ɨkɨ nɨɨnɨm bɨiya nɨtɨm ɨni sɨmiir haiburɨm. 19 Mɨ nuɨn komiigɨkomii ha kiisɨskiyɨn mɨ om komii Babilonɨn haɨmii haɨmiiyɨm whoɨma yɨinɨkibɨmbɨɨrgi mɨ om komii komiiyɨm ɨkɨ hɨnda tɨndanɨm yɨm ɨni biyɨeyar ywokiyɨm. Adi Komii siya tɨ dimɨn bibiyɨeyɨm om komii Babilon hɨran iikamɨm sɨma tɨrɨm sɨmiirɨn bɨ naɨngwo owouugɨn mɨ ɨowa siya nwowa ɨni opa mobɨn op kwiyaeiyɨn hɨrankɨ naokiinaiiniiya ɨni saiir hɨriinan ywowa mɨ tɨ siir kwoɨnbudɨn siir ɨowa ha naokiinonkwokwoswokiya ɨni tɨ om komiiyɨn siirar yauunɨ aokɨniyɨn. 20 Mɨ nuɨn komiigɨ komii ha kiisɨskiyɨn mɨ mhɨu whɨekakɨm mɨ mhɨugrɨbsɨsɨmɨm whɨi komii solwara saiir nɨdwodwomaiyɨm yɨm ɨni whɨi komii solwara saiir hɨrankar kɨgugugiyɨm. 21 Mɨ mhoɨiya karar kɨgi ais komii komiiyɨm pɨ nɨkiigɨinaiinii siiyanan. Mɨ tɨ aisɨm nɨkiigɨinaiiniyɨm nɨnomor kouankɨn sɨmiir hɨkɨm 50 kilokɨm mɨ iikamɨm nuanɨm hɨnda tɨnda nwowɨm yɨm ɨna tɨoɨdwomaigiyɨm. Mɨ iikamɨm kɨmɨdiniya Adi Komii siir yɨgbumbu. Dimusi rani, tɨ aisɨm sɨmiir nauunɨ ɨtniyɨm yɨm mɨiyɨk rani. Ɨriig.

17

Hɨi nanaei wig komiiya saeya hɨk prasae prasae bɨ haiga

1 Mɨ mhoɨiyan tɨ paekwosɨm ɨriiyar nwɨso yɨpɨkɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir twonau nwokaiyɨm sɨmiir naokiigiyɨm sɨmiir nwɨrɨn ha nɨtɨn kariiram mɨ siya inɨ boɨni, kɨra mɨ kara wɨ krɨrar nami mɨ kara kɨriirɨn wɨ dimɨn biyɨeyɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya tɨri wig biyɨeya hɨi nanaeiya saiir kara wɨ kɨriir nɨisiimauui saeya tɨ om komiiyɨn yab komii komiiyɨm sɨmiir kingiin mɨriiyɨn ya saiir nɨkrigɨn. 2 Mɨ inkam komii komii whɨekakɨm yɨpɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨm yɨm sɨma saɨka ɨrɨpa pɨu bɨdi ywowɨm. Mɨ iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm tɨ nu ɨiirar, sɨmiirɨn saeya tɨrkɨm tɨ hɨriinan siyɨuɨn saeya tɨrɨn siir tɨrɨm. Mɨ ɨinok ɨinokɨn sɨmiir kwoɨnɨm saeyar kiyaigɨm.

3 Mɨ siya kariir kwoɨnbudɨn siirɨn ha haiyɨn mɨ krɨra ɨna yamwo mɨ krɨra niimau boskwokɨboskwoɨn inkamkɨ nwo karamae nwowɨn siir hɨriir yɨmbiyam. Mɨ karar kɨgi wig ɨra wraisu komii ɨrɨn yɨpɨkɨn paridnan nwowɨn siir ɨdwo hɨr nɨdwowi. Inɨg kasa rani, siir pɨu aiir nwowɨm mɨ tɨ inɨgɨm yɨm Adi Komii siir nɨgbumbu dap ɨma. Mɨ mwoɨm siir nwowɨm yɨm ɨriiyar whɨsko. Mɨ honɨm siir mwo ɨmiir nwowɨm ɨuurgɨm. 4 Mɨ yɨuɨsa ta wig aeya niiya ya wɨrnan paridnan bɨdi wokiiwomwɨta. Mɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm saeya pɨuaiyɨm mɨkɨn mɨnɨm mɨ rin mɨnɨm yɨm golni arar nokwokwokɨm. Mɨ mobɨn saiir ɨɨna aeya nonkwowɨn yɨo golni nonkwokwokɨn yɨo kam ɨmiir kiyaiyankɨn dimɨn biyɨe sɨma tɨram. Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm ɨo Adi Komii siya nwowam tɨriyɨm mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm saeya tɨrɨm kam aka hɨi saeya nanaeyɨm mɨ tɨ dimɨn hɨriinanɨm yɨm ɨni opni hanɨɨn saiir mob ɨiir nwomaiyɨm. 5 Mɨ kara kɨgiyɨn inɨgɨn saiir mwo hɨr nwowɨn yɨo hɨnɨɨna boɨnkɨn, taka wiga ya om komii Babilon siir nɨkriga. Saeya wigɨm hɨi nanaeiyɨm sɨmiir apuga. Mɨ saeya ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm yɨpɨkɨ dimɨn bibiyɨe whɨekakɨm sɨmiir tɨriyɨm sɨmiir apuga. 6 Mɨ karar mɨ kɨgi saeya op biyɨe bɨdi mɨ kwiyaeya. Saeya dimusi bɨ whaowaeka, saeya wigkamɨm yɨpɨkɨm Adi Komii siir yai ɨmiiram naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm mɨ Jisɨs Krais siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna nanaaknɨnkiihaigɨnɨuɨm sɨma sɨmiir wakaeyokna apikɨm mɨ saeya sɨmiir nhɨe ɨmiir kwiyaekɨm. Mɨ sɨmiirɨn ɨni saeyar yɨsomsom aokaokiyɨm mɨ tɨ hɨriinan saiirsika saeya sɨmiir nhɨe ɨmiir asi kwiyaekɨm. Mɨ kara saiirɨn tɨ hɨriinan kɨgɨn saeya tɨ hɨriinan tɨra mɨ kara ɨni hindara yanaakiyɨn. 7 Mɨ tɨ paekwosɨmɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn kariir, kɨra ta wiga saiir saiira dimusi naɨngwokwonanaei. Saiirɨn wɨ kara boɨnmauuwi kɨriirɨn mɨ wɨ kara nanaaknɨnkiihaigɨnɨuwi hɨnɨɨn saeya yɨpɨka mɨ tɨ wraisu biyɨeyɨn yɨpɨkɨn mwowɨm ɨriiyar whɨsa nwowɨn mɨ honɨm ɨuura mɨ owɨn ta wig aeya nɨdwowɨn siirɨn ɨriipɨ hɨriinan. 8 Mɨ tɨ wraisu biyɨeyɨn bɨiya kɨra kɨgɨn ɨrkak nikɨ owɨn nu tɨr mɨ tariinanɨn siya bɨdi yaonamɨn. Mɨ siya wɨ sɨpi nɨti tɨ ɨeyɨn mwɨs karamaeyɨn siir hɨrankɨn mɨ siya nami mɨ siirɨn wɨ Adi Komii siya nonkwobumbunɨnkɨnkii. Mɨ iikamɨm nuanɨm yɨpɨkɨ sɨmiir inɨgɨm siir yokwo aiir haigɨn karamae nwowɨm bɨiya siya nu nɨnomor sowiir nonkwokwowa, sɨma siir kɨgi sɨma wɨ hindara nanaaki. Sɨma siir kɨgi mɨ sɨma wɨ pɨ nanaaei. Dimusi rani, tɨkɨ wraisu biyɨeyɨn nu tɨrɨn kwɨruwar nwonamkɨn mɨ tariinanɨn siya nwo rani. Mhoɨiya siya swokɨ ɨnsiin ɨdwowi mɨ siya omwaiyar swokɨ waiyaei mɨ sɨma siirɨn wɨ haɨni kɨgi.

9 Mɨ iikamɨm sɨbgu nɨnomoknɨnkɨniyɨm kɨma tɨ dimɨn hɨriinanɨm sɨmiirɨn sɨbgu daɨngwo omok. Mɨ tɨ mwo ɨriiyar whɨso yɨm om komii komii ɨriiyar whɨso yɨpɨkɨ iikam ɨma mɨriiyɨm mhɨu ɨriiyar whɨso sɨm, yɨm sɨma. Mɨ ta wiga tɨ wraisuɨn siir ɨdwo nɨdwowa ya mɨn nɨkriga tɨ om komiiyɨn tɨ wraisu ɨeya nwowɨn siir. 10 Mɨ mwo ɨriiyar whɨso yɨm inkam komii komiiyɨm iikam ɨmiir kɨgɨrkakiyɨm yɨm sɨma. Mɨ tɨ inkam komii komiiyɨm sɨmiir kam ɨriiyarɨm bɨdi yaonamɨm. Nwɨrɨn tɨ siyaɨrgɨn tɨ tariinanar nwowɨn mɨ nwɨrɨn yɨo iikam ɨmiir nikɨ kɨgrɨrao rani, yɨo ɨna nikɨ owɨn. Mhoɨiya siya nwowi mɨ siya wi ɨi prɨei kɨgrɨrao rani. 11 Mɨ wraisu biyɨeyɨn yɨpɨkɨ bɨiya nu tɨr nikɨ owɨn mɨ siya ɨi prɨei bɨ nwokɨn, siya ɨriiyar nwoɨmakan ɨkɨ inkam komii ɨriiyar nwɨso sɨmiir nwɨrɨn. Sɨmaɨrgɨm iikamɨm nuanɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨm. Mhoɨiya siya nami, wɨ siya tɨrbuwi.

12 Mɨ hon ɨuurɨm kɨra kɨgɨm yɨm tɨ inkam komii komii ɨuurɨm yɨ sɨmiir nɨkrigɨm. Sɨma inkam komii komii bɨ nikɨ okɨm mɨ mhoɨiya sɨma wɨ inɨgak sɨmbi nwowi tɨ wraisu biyɨeyɨn saɨkan mɨ sɨma iikamɨm nuanɨm sɨmiirɨn wɨ ɨi prɨe kɨgrɨrao rani. 13 Mɨ tɨ inkam komii komii ɨuurɨm sɨma wɨ kwoɨn whɨruwar nwokii mɨ sɨma sɨmiir kɨrɨeya wɨ wraisu biyɨeyɨn wɨ siir asi hauugii mɨ sɨmiir ɨgsopa wɨ siya nokwokairinanaowidi sɨmiir dimɨn taemɨn ɨmiir kɨgɨrkakɨm. 14 Mɨ tɨ inkam ɨuurɨm mɨ inkamɨn sibsibnan ɨkɨn sɨma wɨ sɨmbi nɨnii yaii mɨ siya mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir kwoɨnɨm siya kiyaiyɨm mɨ siya nɨkɨunam mɨ sɨma ha naɨngwo tɨbmii kɨɨnɨm, tɨ inkam biyɨe ɨiirɨm wɨ sɨma nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨni. Sɨmiirɨn sɨma wɨ dimuni nonkwonɨɨnwomwɨɨrnɨnkɨni tani, Adi Komii siir kɨrɨeya siyar hauugika mɨ sayaɨrga inkam komiiyɨn ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm mɨ yɨpɨkɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨm kɨgrɨraowiya.

15 Mɨ tɨ paekwosɨmɨn kariirɨn hɨriiyar kɨntɨrɨnu boɨnkrɨpkai, ɨeyɨm kɨra kɨgɨm wiga hɨi nanaeiya saeya nɨdwowa maeyauwa saiir kingiin nwowɨm yɨm tɨriigɨnɨm yɨm mɨn nɨkrigɨm iikam whɨekakɨm maeyau maeyauwanɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ yaigɨnpai yaigɨnpai boɨniyɨm yɨ sɨmiir nɨkrigɨm. 16 Mɨ hon ɨuurɨm kɨra kɨgɨm mɨ wraisu biyɨe ɨkɨn, yɨm ɨoa ta wiga hɨi nanaeiya iikamɨm sɨmiir kwoɨn ɨmiir kiyaiiya yɨm ɨo saiir nwokɨm. Mɨ sɨma nɨti, ɨkɨ saiir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm wɨ sɨma ninɨ ɨskɨn prɨigɨn ɨuwi mɨ saeya wɨ wiga pɨu parura nwokiiya wɨ saiir hɨriinan nwokii. Mɨ mhoɨiya sɨma saiirɨn wa nɨsomaowi mɨ saiir kɨpɨm wɨ sɨma naenami. Mɨ mhoɨiya ɨkɨ dimɨn taemɨnɨm nwokiyɨm sɨmiirɨn wɨ sɨma nikomnamgɨn swokii. 17 Sɨma wɨ tɨ hɨnɨɨna tɨri. Dimusi rani, sɨmiir kwoɨnɨm wɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya kiyaii mɨ sɨma wɨ dimɨnkɨdimɨnɨn Adi Komii siya boɨnɨn wɨ siirgɨsiir asi tɨri. Mɨ sɨma wɨ siir kwoɨn ɨiirarar napi mɨ sɨma wɨ kwoɨn whɨruwar nwokii mɨ wa kiwakii wraisu biyɨe ɨiiram siya kɨgɨrkakɨm sɨmiirɨn mɨ wɨ yaiyɨm bɨiya Adi Komii siya boɨnkiyɨm wɨ sɨmar nɨmbiyamkakii.

18 Mɨ ta wiga kɨra kɨga ya mɨn nɨkriga om komiiyɨn yɨpɨkɨ ɨkɨ inkam komii komiiyɨm nuanɨm sɨma kɨgrɨraowiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨn ya siir nɨkriiga. Ɨriig.

18

Om komii Babilonɨn Adi Komii siya tɨrbugikɨn

1 Mhoɨiyan kara kɨgi paekwosɨm nwɨrɨn Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir omanɨn pɨ nɨti. Adi Komii siya bɨdi hauugiyɨn siirɨn kɨrɨe komii mɨ siya hapi bɨekɨ namisi whwoyakikɨn mɨ nu whɨrkakɨn ɨni warar whwoyakiyɨn. 2 Mɨ siya ha nɨtɨn ɨni komiiyar kauwok boɨnkiyɨn, saeya tariinanɨn bɨdi yɨkiigiya om komii Babilonkɨ biyɨe si nwokiya siir hɨriinan. Saeya bɨdi yaonama mɨ tariinanɨn uridyɨu biyɨeyɨn mɨ uridyɨu bibiyɨe ɨkɨm, Setani isidɨn siirɨm mɨ ɨpiyɨn bibiyɨe ɨkɨm yɨm ɨni saiir hɨr nwokaiyɨm. 3 Tɨkɨ digworaekwowɨm ɨna yɨmbimbɨiyamɨm. Dimusi rani, iikamɨm omom omomanɨm uridyɨu biyɨe siir inɨg ɨiir hainanɨm mɨ yɨm tɨriigɨnɨm yɨm hɨi saɨka bɨdi yanaeyɨm mɨ saiir op biyɨe aiir kwiyaekɨm. Yɨm tɨ inkam komiiyɨm komii ɨkɨ omom omomɨm sɨm kɨgɨrkakiyɨm tɨ nu ɨiirar nwowɨrkakiyɨm yɨm ɨriipɨ hɨriinan sɨma saɨka ɨrɨpa pɨu bɨdi ywowɨm. Mɨ iikamɨm omom omomanɨm yɨpɨkɨ digworaekwowɨm sɨm haigɨnɨm umɨr sɨmiir haiyɨm mɨ sɨma ɨni umɨr sɨmiirsiyar mɨ haiyɨm. Dimusi rani, saeya mɨnam naɨngwoka tɨ digworaekwo whɨekakɨm umɨr sɨmiirsi haiyɨm. Dimusi rani, saeya mɨnam naɨngwoka saeya digworaekwo whɨekakak nwowi mɨ saeya wɨ wadɨe nwokɨ sɨbgu owɨm mɨ wɨ saiir kwoɨn ɨiirarar nwokɨ apɨm.

4 Mɨ karar mɨ wakaeki inkam nwɨrɨn Adi Komii siir om hɨranɨn siir yaiya pɨ boɨnki, siya tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨm,

iikamɨm yɨpɨkɨ kariirɨm kɨma ta wiga yɨpɨka biyɨe nwowa saiir haiburgig mɨ siyɨu biyɨe saɨka kɨpi tɨr. Mɨ kara pɨ boriisopi kɨma saɨka nɨnkɨn onkwobumbunɨnkɨnɨm mɨ mapai mapai saɨka haiyɨm. 5 Saiirɨn wɨ kara nonkwobumbunɨnkɨni. Dimusi rani, tɨ dimɨn biyɨeyɨm saeya tɨrɨm sɨmiirsika

mɨ dimɨn biyɨeyɨm saeya tɨrɨm yɨm ɨni mhɨu komiinan hɨuungiyɨm.

Mɨ Adi Komii siya saiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn wɨ naɨngwo owouu rani. 6 Kɨma tɨ dimɨn biyɨeyɨm saiirɨn wɨ yamdiyar swokɨ tɨr tɨ saeya nikɨ tɨrɨm iikam nhɨrɨm sɨmiir, sɨmiir hɨriinan.

Mɨ dimɨn biyɨe whɨrɨn saeya tɨrɨn kɨma wɨ saiirar tɨ swokɨ tɨr. Mɨ bɨiya saeya hauu kwiyaeyɨm kɨmiirɨn op biyɨeyɨm kwiyae whaowhaeiyɨm ɨrɨra ɨrɨra

mɨ tariinanɨn kɨma saiirɨn op biyɨeyɨm kwiyae whaowaeiyɨm ɨsɨsa hauu kwiyae haigɨnɨu. 7 Bɨiya saiir inɨgɨn komiiyar nwokɨn mɨ saeya saiir kwoɨn ɨiirar napkɨn mɨ saeya wadɨeyar sɨbgu oka.

Mɨ tariinanɨn kɨma saiirɨn dimɨn biyɨe tɨr mɨ wɨ saiir pɨu aeyar nwokɨ kɨmpɨpɨsugiyɨm

siyɨuɨn saeya tɨrɨn saiir kwoɨn ɨiirar saeyar napɨn mɨ bɨiya saeya sɨbgu owɨn siir hɨriinan.

Dimusi rani, bɨiya saeya hɨnɨɨna boɨnka, kara tɨ tɨr nɨdwowa ɨni wiga inɨg komiigaka iikam ɨmiir kɨgɨrkakiya ɨni saiir hɨriinan ywowa. Kara ɨkɨ wigɨm sɨmiir kamɨm naonamɨm sɨmiir hɨriinan tani mɨ kara wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo karam nwo rani, dimɨn taemɨnamɨn. Nɨɨngaka!

8 Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm saiirɨn wɨ ɨi kwɨra nɨpɨmpari saeya wɨ makɨ nii mɨ saeya wɨ pɨ naowi mɨ saeya wɨ mhɨigɨ naowi mɨ kamɨm saiir pɨuɨs biyɨeya wɨ paenau kabɨtkaigii.

Mɨ tɨ dimɨn biyɨeyɨm om komii Babilon siirɨn wɨ sɨma nonkwonɨɨnwoɨmwɨɨrnɨnkɨni. Dimusi rani, Adi Komiiyɨn yɨpɨkɨn Bɨiyan Inkam Komiiyɨn yɨpɨkɨ wɨ iikamɨm hapaiiranɨm sɨmiir hɨdi siya kɨrɨe komiigakɨn.

9 Mhoɨiyan tɨ inkam komii komiiyɨm iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir kɨgrɨraowiyɨm, sɨma hɨi saɨka bɨdiya yanaeyɨm mɨ digworaekwo mɨiyɨk mɨiyɨkɨm saɨka bɨdiya yɨnɨɨdnokwokwo haiyɨm. Sɨma wɨ paowiiya saiir pɨu aiir nowiiya wɨ saiir kɨgi. Bɨiya sɨma mɨ saeya sɨma saiir kwoɨn ɨmiirar napkɨm mɨ sɨma wadɨeyar mɨ sɨbgu okɨm mɨ tariinanɨn sɨma saiir kɨgi mɨ sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwo rani mɨ sɨma wɨ saiirsi noui. 10 Sɨma wɨ aru hɨrar nokwokaowi. Dimusi rani, sɨma ta pae biyɨeya saiir nɨua wɨ saiirsi nɨdidi. Mɨ sɨma wɨ tɨ hɨnɨɨna nouuboboɨni, aiyo! aiyo! Tɨkɨ dimɨn biyɨe hɨnɨɨnɨm om komii Babilon siir tɨrkiyɨn yɨm mɨiyɨknan tani. Bɨiya kɨra inɨg komiigakar nikɨ okɨn mɨ bɨri kɨmɨmɨnkikɨn kɨriir iikam ɨmiirɨn Adi Komii siya bɨdi bugiyɨm dimɨn biyɨeyɨm kɨra tɨrbuwɨm sɨmiirsi.

11 Mɨ iikamɨm omom omomanɨm yɨpɨkɨm sɨmiir digworaekwowɨm umɨr haiyam mɨnɨm om komii Babilon hɨr, sɨma sɨmiirɨn ha kɨgi bɨdi tɨrbugiyɨm. Mɨ sɨma wɨ sɨmiirsi noui. Dimusi rani, sɨmiir iikamɨm wɨ tɨ sɨmiir digworaekwo ɨmiir saɨn tani. Yɨm bɨdi bugiyɨm. 12 Mɨ tɨ ɨiyɨm saeya wɨ gol silva mɨ siiya kɨbi kɨbiyɨm yɨpɨkɨ iikamkɨm sɨm saɨniyɨm umɨr komii komii mɨ mɨkɨnɨm siyawɨs mɨiyɨk mɨiyɨkni nonkwokwowɨm mɨ yɨuɨs whɨsinan kɨbi aka mɨ yɨuɨs pariidnan paipai ɨkɨm mɨ yɨuɨsɨm hindara kɨgnɨnyaei ɨkɨm mɨ paridnan prainan wokiirɨmtɨo ɨkɨm, wɨ sɨmiir saɨni. Mɨ paeyɨm pɨuii mɨiyɨk whakiyɨm dimɨn taemɨnɨm wraisuɨn elepen dapiyɨn siir nasɨm sɨmiir nonkwokwo ɨkɨm mɨ paeyɨn umɨr komii mɨ saɨniyɨn si mɨ onkwokwo ɨkɨm mɨ aiyɨni mɨ onkwokwo ɨkɨm mɨ brasni mɨ onkwokwo ɨkɨm. Mɨ siiyam wadɨe sɨbgu kɨgiyɨm hindara haɨngitɨropkai ɨkɨm. 13 Mɨ sɨma paeyɨn sinamon dapiyɨn siir ɨs aiir bɨdi mɨ haiyɨm mɨ mairakwo namsuopaiyɨm pɨuii mɨiyɨk whaki ɨkɨm mɨ dimɨn taemɨnɨm nae ɨdwo sɨma haigɨnkiiyɨm ha dapiyɨn spais mɨ wain op aka mɨ praua mɨ wit mɨ bulmakau, sibsib, hos mɨ dimɨna kanana trela nɨkɨuwiyɨm mɨ inkam kɨɨngɨkɨɨn ɨkɨm mɨ wigɨm whɨsarii mɨi mɨrii ɨkɨm. Mɨ tɨ dimɨn taemɨn hɨriinanɨm sɨmiirɨn bɨ swokɨ saɨngikɨm. 14 Mɨ kamɨm hɨran digworaekwowɨm umɨr haiiyɨm sɨm mɨriiyɨm sɨma saiir boɨnki, bɨiya kɨra kopaksɨmar nwowa, kɨra wig ɨrpakiyɨn bɨmbɨuwi bɨ nwoka mɨ kɨra dimɨn taemɨn kasakasam bɨ naɨngwoka mɨ tariinanɨn kɨra ɨni waibiyɨe yamwo ɨua. Mɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm iikamkɨm sɨma saɨniyɨm umɨrni mɨ dimɨn kɨbi kɨbiyɨm kɨra pɨuaimwamwanɨm yɨm bɨdi dɨgiyɨm. Yɨm wɨ kɨriiram swokɨ hainani rani, kɨra swokɨ haiyam nɨɨngaka. 15 Mɨ tɨ kamɨm sɨmiir digworaekwowɨm umɨr haiiyɨm yɨm wɨ aru hɨrar nɨdid okwokaowi tɨriigɨnɨm tɨ saiir nɨpɨmparɨm wɨ sɨmiir pɨ nɨpɨmparisi mɨ sɨma wɨ saiirsi noui. 16 Sɨma wɨ tɨ hɨnɨɨna nouuboboɨni, aiyo! aiyo! Tɨ omɨn Babilon nɨkɨuwiyɨn bɨiya siya bɨmbɨuwi bɨ nwokɨn siya ta wiga yɨpɨkɨ yɨuɨs whɨsinan niiya mɨ yɨuɨsa pariidnanɨm hindara wokiiwomwɨtɨm sɨm niiya saiir hɨriinan nwokɨn. Pɨuai mɨiyɨk mɨiyɨkɨm golni nonkwokwowɨm mɨ siiya kɨbi kɨbi ɨkɨm mɨ mɨkɨnɨm umɨr komii saɨni ɨkɨm yɨm kɨnakɨnar pɨuainakɨm. 17 Mɨ tariinanɨn tɨkɨ digworaekwo kɨbi kɨbiyɨm bɨri konkwokikɨm, yɨm ɨna tɨrbu ɨuguskiyɨm. Mɨ kamɨm yɨpɨkɨm siyaii kɨgrɨraowiyɨm mɨ kamɨm sɨmiir mɨrii ɨkɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siyaii ɨmiir nɨnɨdwodwowiyɨm, yɨpɨkɨ digworaekwowɨm sɨm haiiyɨm whɨi komii solwara hɨr umɨr haiyam mɨ iikamkɨm sɨm saɨnam, sɨma ɨni hapi aru hɨrar yokwokaokiyɨm om Babilon siirɨn. 18 Mɨ sɨma hapi aru hɨrar nokwo kaokiyɨm om Babilon siir nɨunamɨn mɨ sɨma ɨni komiiyar kauwokiyɨm, om whɨrkɨn tɨ siir hɨriinan wadɨe bɨ nwokɨn bɨiyan mɨ ha nɨtiyokiyokɨiyɨn mɨ tariinanar yadɨgniyɨn. Nɨɨngaka. 19 Mɨ sɨma sɨn ha masɨm mɨ ɨna youuboboɨnɨm, krɨma tɨ om komiiyɨn siirsi nouumwamwani. Dimusi rani, kamɨm hɨnda tɨndanɨm yɨpɨkɨ siyaii tɨriir nɨkropkiyɨm mɨ sɨma umɨr prasae bɨ haigɨm digworaekwowɨm sɨma haiginaniyɨm tɨriir sɨmiirsiyɨn. Mɨ tariinanɨn bɨri kɨmɨmɨnkikɨn tɨ om kɨbiyɨn bɨdi tɨoɨdwomaigiyɨn.

20 Mɨ wɨm kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir om hɨr nwowɨm wɨm kɨma ɨni maɨrgɨmaɨrgar nwowɨm. Mɨ wɨm kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨmbinɨm siir mɨi aiir mɨriiyam mɨ wɨm kɨma tɨ profet kamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuɨm mɨ wɨm kɨma iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir sɨbgu wakaeyokna apɨm, wɨm kɨma maɨrgɨmaɨrgar dwoki. Adi Komii siya om Babilon siirɨn dimɨn biyɨe bɨdi tɨrɨn, siya saiir yamdi tɨrkɨn, dimɨn biyɨeyɨm bɨiya saeya tɨrɨm sɨmiir yamdi.

21 Mɨ mhoɨiyan karar kɨgi paekwosɨm komiigɨ komiiyɨn siya siiya komiiyɨn nhɨrkaknanɨn siir haii mɨ tɨ siiyan ɨni aeyowɨenan ywowɨn mɨ siirɨn kɨmɨdiniya whɨi komii solwara saiir whɨi idopwoniyakɨ idopwoniya hɨriir ha namɨ kabɨtmaigiyɨn mɨ siya ɨna boɨnkiyɨn, tɨ siiyan kara kabɨtmaigiyɨn whɨi komii solwara whɨi idopwoniyakɨ idopwoniya mɨ Adi Komii siya om komii Babilon siirɨn wɨ hɨriinanar mɨ tɨoɨdwomaii mhoɨiya siya wɨ swokɨ o rani. Nɨɨngaka. 22 Iikamɨm yɨpɨkɨ gita tɨowiyɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ mwai waowiyɨm mɨ kɨd masiyɨm mɨ tɨdiyɨu huni ɨkɨm, sɨma wɨ swokɨ ɨt rani, tɨ sɨmiir swokɨ tɨram. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨm mɨi pai mɨi pai mɨriiyɨm yɨm om Babilon hɨr swokɨ o rani. Mɨ iikamɨm wɨ siiya komiiyɨn twonid warbrombropiyɨn om komii Babilon hɨr nwowɨn wɨ siir yai aiir swokɨ wakae rani. 23 Mɨ iikamɨm om komii Babilon hɨranɨm wɨ paeya nɨuyaeiya wɨ hɨriinankak nwo rani. Mɨ iikamɨm wɨ wigkamɨm nonkwonaeiyɨm mɨ yaiya anaupaeni hanɨɨn ha naenamiya wɨ saiir swokɨ wakae rani. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir digworaekwowɨm sɨmiir haigɨnɨm umɨr haiyam, sɨmaɨrgɨm inkam komii komiiyɨm tɨ nu whɨrkak ɨiiranɨm. Mɨ wɨm kɨma iikamɨm om komii Babilonanɨm ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiir kwoɨnɨm kɨma kiyaigɨm dimɨn bibiyɨeyɨm nɨksɨsaeiyɨm kɨma tɨrɨm sɨmiir.

24 Om komii Babilonɨn yɨpɨkɨn ɨkɨ om komii komiiyɨm sɨmiir nɨkriyɨn yɨo Adi Komii siya bɨdi tɨoɨdwomaigiyɨn. Dimusi rani, Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir profet inkamɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨm yɨm saeya nɨsomsom aokaokikɨm mɨ sɨmiir nhɨeya ɨni nu ɨiirar prɨnoknamɨm. Mɨ sɨmiir nhɨeyɨm mɨ iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ hɨnda tɨnda nwowɨm tɨ nu ɨiirar sɨmiir nhɨe ɨkɨm. Sɨmiirɨn kam ɨma nɨsomsom aokikɨm. Ɨriig.

19

1 Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir om hɨr tɨrkiyɨm sɨmiir mhoɨiyan karar wakaeki, yaiya hapi iikam ombudgɨ whwonanaokiiyɨm hɨnɨɨna whwonanaokii Adi Komii siir om hɨrɨn, saeya pranae bɨ kauwokboɨnkika, krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiirarar hainanki. Krɨmiirɨn siya grabaigɨnɨugɨn. Siir inɨgɨn komiigɨ komiigɨn mɨ siya kɨrɨe komiigakɨn. 2 Adi Komii siya iikam ɨmiirɨn wɨ siyɨu mɨiyɨkɨ mɨiyɨk ɨiirar hɨdi. Mɨ siya wiga hɨi nanaeiya yɨpɨka kami kwoɨn kiyaiiya saiirɨn bɨdi hɨdɨn. Iikam whɨekakɨm nuanɨm tɨ dimɨn biyɨeyɨm saeya tɨrɨm sɨma bɨdi tɨoɨdwomaigiyɨm. Adi Komii siya saiirɨn mɨnsi tɨrkɨn, tɨ dimɨn biyɨeyɨm saeya tɨrɨm iikamɨm siir yai aiiram naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir, sɨmiir yamdi swokɨ tɨrɨm. Sɨmiirɨn saeya bɨdi yɨsomsom aokiyɨm. 3 Mɨ mhoɨiya sɨma ɨna swokɨ boɨnkiyɨm, krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiirarar hainanki. Mɨ om komii Babilon siir paowiiya saeya koua hɨriirɨn wɨ hɨriiyar nowiiyokiyokɨinaiinamkrɨpkaii. 4 Mɨ mhoɨiya tɨ inkam komii komii kamnwɨs nwiiyɨm yɨpɨkɨ inkam komiimi ipiiyɨm sɨm nɨdwodwokaiyɨm mɨ dimɨn whiiyɨm kwoɨn mɨnkakɨm mɨ ha niyae dirɨraerari ɨkɨm, sɨma ogmwo Adi Komii siir whwonkam ɨda kingiinar inɨ waisii hɨuɨu yɨpɨkɨn siir ipii aiir nɨdwokaiyɨn. Mɨ sɨma ɨna boɨnkiyɨm, tɨkɨ yaiyɨm yɨm yaimwokɨyaimwo ɨmaɨrgɨm krɨma siir inɨgɨ inɨg ɨiirarar hainanki.

Inkamɨn sibsibnanɨn nokwonan, siir wigwɨs nae komii aeya

5 Mɨ mhoɨiya karar swokɨ wakaeki inkam nwɨrɨn Adi Komii siir ipiiya saiir kingiin nokwowɨn pɨ kauwok boɨnkii, iikamɨm inɨg komii komiigakɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ inɨg karamaeyɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm mɨ siiram naɨngwokwonanaeiyɨm, kɨma siir inɨg ɨiir hainanki. Ɨriig. 6 Mɨ karar mɨ wakaeki iikam whɨekakɨm ɨrɨpa maeyau kwɨruwa haɨngiriyɨu owɨm pɨ kauwok boɨnkii. Sɨma pranae pranae bɨ kauwok boɨnkikɨm, hapi owɨekɨ niswɨtnaomaiiyɨm mɨ dudua aeiya ha kɨniyɨm mɨ diyakɨ mɨ tɨokii aka ɨni hɨnɨɨn ywowɨn. Mɨ sɨma hɨnɨɨna kauwok boɨnki, bɨdi wakaekiyɨm, krɨma Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanki. Siya siyaɨrgɨn kɨrɨe komiikakɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm ɨni siyar kɨgɨrkakɨm. 7 Krɨma maɨrgɨmaɨrgar dwo mɨ siir inɨg ɨiir hainanki. Dimusi rani, inkamɨn sibsibnanɨn siir wig aiirɨn wɨ sɨpi nonkwonaei mɨ saeya saiir pɨuaiyɨm bɨdi dirɨraerarɨm. 8 Mɨ saiirɨn yɨuɨs whɨsinan kɨbiya ɨo karamaeya paekwosɨm siya bɨdi hauu iiya. Mɨ ta yɨuɨs whɨsinana ya mɨn nɨkriga dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm iikamɨm Adi Komii siir siyɨu ɨiir sɨbgu apɨm sɨma tɨrɨm sɨmiir nɨkriga.

9 Mɨ mhoɨiya tɨ paekwosɨmɨn yɨpɨkɨn nokwowɨn siya boɨnki kariirɨn, kɨra tɨ digworaekwowɨm wɨnaowid. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨkɨunam tɨ inkamɨn sibsibnanɨn wig nonkwonan siir nae aiiramɨn sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi. Mɨ siya kariirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, tɨkɨ yaiyɨm Adi Komii siirgɨsiir yai ɨma. 10 Mɨ kara tɨ yaiyɨm siya boɨnkiyɨm kariir sɨmiir wakaekiyɨn mɨ kara ogmwo ha waisii hɨunanaiinamɨn mɨ kɨmɨdiniya siir inɨg ɨiir hainan. Mɨ siya kariirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnki, kɨra kariir inɨg ɨiir kɨpi hainan! Adi Komii siir inɨg ɨiirarar hainan. Kara Adi Komii siir mɨriigɨn kɨriir hɨriinan mɨ kɨriir nomiiyau ɨkɨm yɨpɨkɨ Jisɨs siir yai ɨmiir wakaeyokna apɨn mɨ siir yai ɨmiir boɨnmɨmauuɨm ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨm. Mɨ tɨ yaiyɨm Jisɨs siya nanaaknɨnkiihaigɨnɨuɨm yɨm tɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ wɨ profet kamɨm sɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwi sɨma boɨnmɨmauuwam mɨ Jisɨs Krais siir yai ɨmiir nanaaknɨnkiihaigɨnɨuanɨm yɨm sɨma. Ɨriig.

Inkamɨn hos whɨsinanɨn si ɨdwo nɨdwowɨn siya

11 Mɨ mhoɨiya karar kɨgi Adi Komii siir omɨn siir anowɨn pɨ haiwaokii mɨ hos whɨsinan ɨrɨn yɨo hɨrar nokwowi. Mɨ inkamɨn siir ɨdwo nɨdwowɨn siirɨn hɨnɨɨna dapkɨm inkamɨn yɨpɨkɨn siir digworaekwo ɨmiir sɨbgu kɨgrɨraowiyɨn siya. Siya wɨ tɨkɨnɨm siyɨu mɨiyɨk sɨbgu apiyɨm wɨ sɨmiirarar tɨri tɨ hɨriinanɨn. 12 Siir nhwonan hapi paekɨ namisi ɨuyakikɨn. Mɨ pagram siya haigɨnɨm yɨm ɨni inkam komii komiiyɨm nu kɨgrɨraowiyɨm sɨm haigɨnɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ siir inɨgɨn ɨni siir mwo ɨiirar wɨnɨn. Mɨ tɨ inɨgɨn siir inɨg mwokɨ mwowɨn yɨo sasar nɨnoknɨnkɨn ɨski. Inkam nwɨrkɨ siir wara swokɨ ɨnoknɨnkɨn tani. 13 Mɨ yɨuɨs bripriya siya niiya ya bɨiya nhɨe opa saiir tɨbgimaiga. Sɨma siirɨn ha dapikɨm, Adi Komii siir yai. 14 Mɨ iikam whɨekakɨm Adi Komii siir kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiirɨm sɨma ɨna siir mhoɨiyar sɨdkaekiyɨm mɨ hosɨm sɨma nɨdwodwowɨm sɨma niiyɨm yɨuɨsɨm whɨsiwhɨsinankɨnaɨrgɨm mɨ yɨuɨsɨm bɨmbɨuwi rani mɨ sɨmiirɨn ɨo mɨnsɨm whɨrkɨ bɨ swokɨ kiyɨprɨnɨusrankɨm. 15 Mɨ karar kɨgi kamkɨu bripriyɨn ɨo mhanan wɨtɨn siir yai hɨrankar nɨmbinaninii. Mɨ siya iikamɨm hɨnda tɨndanɨm sɨmiirɨn wɨ siir hampɨmpɨt aokaowi. Mɨ ta saiir mhoɨiyan iikam ɨmiirɨn wɨ siyar kɨgɨrkaki mɨ siya sɨmiirɨn wɨ swokɨ onkwo whɨigi rani mɨ siir ɨgsop aiirɨn wɨ inkam nwɨrkɨ mɨ okwokairiinanaowid rani. Siya sɨmiir kɨgɨrkaki, wɨ inkamɨn bulmakau kɨgrɨraowiyɨn mɨ paekopɨn siya nonkwowiyɨn wɨ siir hɨriinan kɨgrɨraowi. Mɨ iikam ɨmiirɨn siya kɨgrɨraowi mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨm Adi Komii siiram wakaeyokna ap karamae nwowɨm yɨm wɨ siya tɨoɨdwomaii inkamɨn yɨpɨkɨn iya wain kimaiiya saiir nokwokai okwobrombropiyɨn wain hi aiiram siir hɨriinan. Mɨ ya tariigɨna ya Adi Komi siir ɨoa siya nwowi siir sau omom ɨmiir sɨmiirɨn wɨ hɨriinan nokwobrombropi. 16 Mɨ inɨgɨm siir yɨuɨs aiir wɨnɨm mɨ siir paimwo mɨ wɨn ɨkɨm yɨo tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨn, iikam kɨgɨrkakan inkam. Bɨiyan inkam komii komii kɨgɨrkakan inkam.

17 Mɨ mhoɨiya karar kɨgi paekwosɨm nwɨrɨn bɨeyɨn siir bopwonau hɨrar nokwokaii mɨ siya ɨpiyɨnɨm kougɨkou siiniyɨm sɨmiiram yɨkɨugi mɨ siya sɨmiiramɨn pranae pranae bɨ kauwok boɨnkikɨn, kɨma tɨ ɨpiyɨnɨm kɨma wɨt mɨ tɨ naeyɨm Adi Komii siya dirɨraerarɨm sɨmiirɨn ɨrɨpar winɨ haɨngiriyɨu ɨdwo aeni. 18 Kɨma wɨ iikam whɨekakɨm sɨmiir kɨp ɨmiir naei, kɨma iikam whɨekakɨm nu kɨgrɨraowiyɨm mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir bɨi nwo ɨkɨm mɨ kamɨm yaii nɨniiyɨm kɨrɨe komii komiikakɨm mɨ hos ɨkɨm mɨ kamɨm sɨmiir ɨdwo nɨdwo ɨkɨm. Mɨ iikam whɨekakɨm yɨpɨkɨ mɨi umɨram mɨrii ɨkɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ hinda whɨsarii mɨi prɨimɨriiyɨm mɨ iikamɨm inɨgak ɨkɨm mɨ iikamɨm inɨg karamae ɨkɨm, sɨmiir kɨpɨm wɨ kɨma naei.

19 Mɨ mhoɨiya karar swokɨ kɨgi wraisu biyɨeyɨn mɨ inkam komii komiiyɨm tɨ nu ɨiirar nwowɨrkakiyɨm mɨ kamɨm sɨmiir kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowi ɨkɨm sɨma ɨrɨpa maeyau kwɨruwar haɨngiriyɨu ɨdwowi. Sɨma inkamɨn hos whɨsinanɨn si ɨdwo nɨdwowɨn mɨ kamɨm yaii nɨnii ɨkɨm yaii sɨmaka nɨnii. 20 Mɨ ta sɨma nɨniiya saiir mhoɨiyan tɨkɨ inkamɨn yɨpɨkɨn hos whɨsinanɨn si ɨdwo nɨdwowɨn mɨ siir kamɨm yaii nɨnii ɨkɨm tɨ wraisu biyɨeyɨn mɨ profet nɨksɨsae ɨkɨn yɨpɨkɨ bɨiya dimɨnɨn kɨrɨe komii komii tɨrɨm wraisu biyɨe siir whwonkam ɨda iikamɨm sɨmiir nɨksɨsaeyam hɨriinan saiirsi haiyɨm mɨ sɨma wɨ tɨ dimɨnɨn haɨnmakɨuɨn, sɨmiirɨn sɨma bɨdi yonkwowɨm. Wɨ siir inɨg ɨiir nwokɨ hainanɨm sɨma sowiirɨn ha haiyo mɨ ɨna yamɨ ɨtmaigiyo whɨiya paekaka siiya paekakɨn si nwowa saiir. 21 Mɨ mhoɨiya tɨ inkamɨn hos whɨsinanɨn si ɨdwo nɨdwowɨn. Mɨ kamkɨuwɨn siir yai hɨrankɨ nɨmbinaniniyɨn tɨ iikamɨm dimɨn biyɨe biyɨekakɨm yɨpɨkɨ tɨ wraisu biyɨeyɨn siirɨm, ɨni siya hampɨmpɨt aokao dɨgiyɨm. Mɨ siya sɨmiirɨn ha hampɨmpɨt aokao dɨgiyɨm mɨ tɨ ɨpiyɨnɨm ha nɨtɨm mɨ sɨmiir kɨpɨm sɨma ini aeni mɨ sɨmiir mhɨiyɨm ɨni hindara yɨtɨpiyɨmpiyɨkiyɨm. Ɨriig.

20

Setan siya ɨenau hɨrɨn bɨewiiyɨm 1,000na nwokaii

1 Mɨ mhoɨiya karar kɨgi paekwosɨm nwɨrɨn Adi Komi krɨmiir Wanɨn siir om hɨrankɨ nɨti siya tɨdiyɨnɨn whɨra nonkwowi mɨ senɨn whɨra mɨ onkwowi. Tɨkɨ tɨdiyɨnɨn yɨo tɨ ɨeyɨn mwɨs karamaeyɨn yɨo siirgɨn. 2 Mɨ siya ha nɨtɨn kɨmɨdiniya tɨ kaɨn yɨpɨkɨ bɨdi bɨdiniya mɨpug nikɨ owɨn siir ɨgsop aiir inɨ okwokairinaki. Mɨ siirɨn Adi Komii siir paekwosɨm ɨeya yonkwo mɨ tɨ uridyɨu biyɨeyɨn bɨi nwowiyɨn Setan nɨkɨuwiyɨn, tɨ inkam biyɨeyɨn yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii siir whwonkam ɨda nokwowɨn mɨ yai yakakɨigi saɨka nɨnkiyɨn. Mɨ paekwosɨm siya siirɨn ha haiyɨn mɨ ɨna ikwowaisiigiyɨn mɨ siirɨn kɨmɨdiniya senɨn aini nonkwokwowɨn saɨka yɨnkɨn kogrɨnugi hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamɨm bɨewiiyɨm pariig 1,000. 3 Mɨ siirɨn paekwosɨm siya kabɨtkaigi tɨkɨ ɨeyɨn mwɨs karamaeyɨn siir mɨ siya tɨ ɨeyɨn siir anowɨn ɨna haignɨkougiyɨn. Mhoɨiya siya ɨe ɨiir haiburgigi mɨ siya ha nami hɨnda tɨnda mɨ siya wɨ ɨi prɨei nwo rani.

4 Mɨ mhoɨiya karar mɨ kɨgi ipiiyɨm inkam komii komiiniyɨm. Mɨ karar kɨgi iikamɨm sɨmiirar nɨnɨdwodwokaii. Mɨ kara sɨmiir kɨgiyɨn mɨ kara kamɨm mwo ɨmiirara kaigrɨmkrɨp aokaowɨm sɨmiir kwoɨnbud ɨmiirɨn warar mɨ kɨgi. Dimusi rani, sɨma wraisu biyɨeyɨn siir inɨg ɨiir bɨ hainankɨm. Mɨ dimɨnɨn sɨma nɨibirɨn tɨ wraisu biyɨeyɨn siir whwonkamnan sɨma siir inɨg ɨiir bɨ mɨ hainankɨm mɨ yɨpɨkɨ siir tɨ dimɨnɨn siir haɨnmakɨu karamae nwowɨm sɨmiir ɨɨna mwo ɨmiir. Mɨ sɨmiirɨn Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwokɨm. Mɨ sɨma mɨ Krais siya sɨma iikam ɨmiirɨn bɨewiiyɨm wɨ 1,000na kɨgrɨraowi. 5 Mɨ iikamɨm Adi Komii siir wakaeyokna ap karamae nwowiyɨm sɨma naowi, sɨma wɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwo rani, omwai swokɨ waiyamɨn taka ɨi aiirɨn. Mɨ tɨ 1,000 bɨewiiyɨm dɨgiyanɨm sɨmiir mhoɨiyan sɨma wɨ omwai hanɨɨngɨn swokɨ waiyaei. Tariigɨna ya Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwowana iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya naokaowɨm sɨmiir hɨdnɨnsiin ɨdwowana bɨigɨbɨi ya saeya. 6 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ bɨigɨbɨi Adi Komii siya hɨdnɨnsiin ɨdwowi omwaiwaiyam yɨm tɨ iikamɨm dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowɨm yɨm sɨma mɨ sɨmiir kwoɨnɨm dimɨn whɨrkɨ bɨ kɨmbugɨm. Sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi. Dimusi rani, sɨma wɨ swokɨ ao rani mɨ wɨ omɨn paeniyɨn siir nam tani. Sɨma ɨni pris inkamɨm sɨmiir hɨriinan ywowɨm yɨpɨkɨ dimɨn taemɨn Adi Komii siya mɨ Krais siya sowiir nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm sɨmiir hɨriinan mɨ sɨma mɨ Krais siya sɨma iikam ɨmiirɨn bɨewiiyɨm wɨ 1,000na kɨgrɨraowi. Ɨriig.

Setan siirɨn Adi Komii siya nonkwobumbunɨnkɨni mɨ siya siirɨn wɨ paeya kabɨtkaigi

7 Mɨ tɨ 1,000 bɨewiiyɨm sɨma dɨgii mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn tɨ ɨeyɨn mwɨs karamaaeyɨn siir anowɨn wɨ hanɨɨngɨn haiwaokii mɨ Setan siirɨn tɨ ɨeyɨn senɨn siir hɨranka nonkwo ɨuguskii mɨ siirɨn wa kɨgnɨnkɨn amki. 8 Siya nami mɨ siya wɨ ɨkɨ iikam whɨekakɨm hɨnda tɨndanɨm tɨ nu ɨiirar nwowɨrkakɨm wɨ sɨmiir kisɨsana ami, iikamɨm tɨ om whɨso sowiirɨm Gok mɨ Megok. Mɨ sɨmiirɨn wɨ siya nɨksɨsaei mɨ sɨma ha nɨti mɨ wɨ ɨrɨpar haɨngiriyɨu o nami ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨmaka nɨntɨowam. Mɨ tɨ iikamɨm sɨmiir kamɨm yaii nɨniiyɨm wɨ kasa kasa nwo rani, wɨ whɨi komii solwaran siiyɨnkrɨnɨm wɨ sɨmiir hɨriinan nwowi inkamkɨ sɨmiir mwaɨnɨm wɨ dɨg nwo rani. 9 Mɨ sɨma aru hɨranka napnanii mɨ wɨ om komii Jerusalem siir ninɨ kaeyokainii, tɨ omɨn Adi Komii siir iikam ɨma nwowiyɨn omɨn Adi Komii siya naɨngwokwonanaeiyɨn. Mɨ sɨma sɨmiir nɨsomsom aokaowam kaeyokaii mɨ paeya Adi Komii siir om hɨrana saeya nɨti mɨ tɨ iikamɨm sɨmiir kamɨm yaii nɨniiyɨm sɨmiirɨn wɨ saeya nɨugrɨmkrɨp aokii. 10 Mɨ Adi Komii siya Setan siir haii mɨ siya siirɨn wɨ whɨiya yhɨiyopkaka siiyan paekakɨn siya nwomaiiya saiir hɨriir kabɨtmaigii. Mɨ siya hapairɨn wɨ wraisu biyɨeyɨn mɨ profet nɨksɨsae ɨkɨn, wɨ sɨma ɨrɨpar namwomaiyɨuwi ta whɨi aiirarar. Mɨ sɨma hapair nwomaii mɨ sɨmiir pɨuɨm wɨ kɨmpɨpɨsu prasae kɨn tani, sɨma wɨ hɨriiyar kɨmpɨpɨsuyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn. Ɨriig.

Iikamɨm wɨ Adi Komii siya hɨdi

11 Mɨ mhoɨiyan karar kɨgi inkam komiiyɨm sɨm nɨdwokaiiya ipii whɨsinana Bɨiyan Inkam Komiiyɨn saiir hɨrar nɨdwokaii. Mɨ nu nɨnomoro siir whwonkam ɨda nwowo yo ɨna kɨgugugiyo. Mɨ sɨma maeyau kwɨrmɨnkwɨrmɨn bɨ swokɨ hansrɨnyɨskaigɨm sɨma naogwoprakaiyamɨn. Nɨɨngaka. 12 Mɨ kara iikamɨm inɨg inɨgakɨm mɨ iikamɨm inɨg karam karamɨm kara sɨmiirar mɨ kɨgi. Mɨ sɨma ha nɨtɨm, kɨmɨdiniya inkam komiiyɨn siir ipii aiir nɨdwokaiyɨn siir whwonkam ɨdar inɨ okwoni mɨ paekwosɨmɨn ha nɨtɨn kɨmɨdiniya yokwowa hɨr nwowa saiir inɨ haiwaoni. Mɨ sɨma yokwo kwɨra saiir warar yɨnkɨn haiwaoki, yɨpɨkɨ iikamɨm Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨpɨkɨn wɨ hɨriiya waiyayokiyokɨikaeyami saɨka sɨmiir inɨg ɨma nwowa. Adi Komii siya tɨ iikam ɨmiir hɨdi, yɨpɨkɨ bɨiya naokaowɨm siya wɨ dimusi hɨd rani wɨ tɨ dimɨnɨm bɨiya sɨma tɨrɨm tɨ nu ɨiir ta yokwo aiir wɨnɨm wɨ sɨmiirsi hɨdi. 13 Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya naokaowɨm whɨi komii solwara saiir hɨr mɨ maeyauwa paekɨ nɨuwiya sae mɨ aokao ɨkɨm mɨ tɨ iikam bibiyɨeyɨm naokaowɨm sɨma wɨ Adi Komii siir whwonkam ɨda nokwowi. Mɨ sɨmiirɨn wɨ siya hɨdi. Tɨ digworaekwowɨm sɨma tɨrɨm tɨ nu ɨiir sɨmiirsi. 14 Mɨ tɨ sɨmiir mhoɨiyan wɨ Adi Komii siya tɨoɨdwomaii tɨ digworaekwowɨm iikam ɨmiir tɨraokaowiyɨm mɨ maeyauwa iikamɨm sɨmiir kwoɨnbud ɨma nwo aka. Mɨ siya sɨmiirɨn wɨ ta whɨiya paekaka wɨ saiir hɨriir kabɨtnoudnamaigi mɨ sɨmiirɨn wɨ hɨr tɨoɨdwomaii. Mɨ whɨiya paekaka ya kwɨsaka sɨma naowan aeya. 15 Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir inɨgɨm ta yokwowa tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn saɨka nwoyokiyokɨikaemanɨm sɨmiir inɨg ɨmiir wɨna, saiir nwo karam nwowɨm, sɨmiirɨn wɨ siya kabɨtnoudnamaigi ta whɨi paekaka saiir hɨriir. Ɨriig.

21

Nɨnomor nu wɨn ɨko

1 Mɨ mhoɨiyan kara kɨgi nɨnomor nu wɨno. Tɨ bɨiyan nɨnomor nu biyɨeyo sowiir kisɨna owo, sowa mɨ whɨi komii solwara saeya yɨm bɨdi kɨgugugiyɨm. 2 Mɨ mhoɨiyan kara kɨgi Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir om wɨnɨn, om wɨn Jerusalen dapiyɨn. Mɨ sɨma Adi Komii siir om ɨiir haiburgigɨm mɨ ɨna yɨtɨm nua tɨriir. Siya wiga kamkɨ nonkwonam tɨriya saeya pɨuai mwamwaniya ɨni hɨriinan ywowɨn. 3 Mɨ karar mɨ wakaeki inkamɨn Bɨiyan Inkam Komii siir ipii aiir nɨdwokaiyɨn pɨ kauwok boɨnki, wakaeki! Adi Komii siir omaka ɨni iikamɨm sɨmiir bopwo nwowa. Mɨ siya wɨ sɨmiir bopwo nwowi. Mɨ sɨma saɨka nwowi mɨ sɨma wɨ siir iikam nwowi mɨ siya wɨ sɨmiir Adi Komi nwowi. 4 Mɨ iikam ɨmiirɨn Adi Komii siya tɨrkii maɨrgɨmaɨrga sɨma nwowam. Mɨ sɨma wɨ swokɨ ao rani mɨ wɨ maɨrgɨmaɨrga mɨ okaramae mɨ o rani mɨ wɨ mɨ ɨnounɨnki rani mɨ wɨ kɨmpɨpɨsu rani. Dimɨn taemɨnɨm bɨiyanɨm yɨm bɨdi dɨgiyɨm.

5 Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨn Inkam Komiini ipiiya sae nɨdwokaiyɨn siya kariir boɨnki, kɨra wakaeki. Kara wɨ yaeya digworaekwo wɨn nonkwokwokii, tɨkɨ digworaekwowɨm bɨiyanɨm sɨmiir kisɨna okiyanɨm. Mɨ siya ɨna swokɨ boɨnkiyɨm, kɨra tɨ digworaekwowɨm wɨnaowid. Dimusi rani, tɨ digworaekwowɨm kara boɨnkiyɨm kɨriir, yɨm kaimwowaɨrgɨm. 6 Mɨ siya kariirɨn ɨna swokɨ boɨnkiyɨn, tɨkɨ digworaekwowɨm yɨm bɨdi dɨgiyɨm. Kanakanaɨrgɨn bɨiyar nwowɨn ɨiya digworaekwo whɨekak ɨma nikɨ ɨmbiyam karamae nikɨ owa mɨ mhoɨiya kara wɨ hɨriiyar swokɨ oyokiyokɨiyami. Mɨ dimɨn taemɨnɨm kara tɨri mɨ sɨma wɨ kariir inɨg ɨiir swokɨ hainani. Mɨ iikamɨm ta opa kara hauuwana mhɨuno nwomaiya saiir kwiyaeyam naɨngwowi, kara sɨmiirɨn wɨ hinda nɨɨngar prɨihauugii mɨ sɨmiirɨn wɨ saeya tɨrkii, sɨma nwoyokiyokɨikaeyamamɨn ɨinokɨinok. 7 Mɨ iikamɨm kariir yai ɨmiir sɨbgu wakaeyokna apiyɨm mɨ kɨmar naobudgii mɨ kɨma kariir dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm sɨmiirar tɨrkrɨpkaii mɨ dimɨn biyɨeyɨm kɨmiir tɨrbuwɨm sɨmiirɨn ha nikworɨpukimaigigi mɨ iikamɨm kɨmiirɨn tɨ dimɨn mɨiyɨk mɨiyɨkɨm kara nɨmbinɨm kɨmiir hauuwam kara wɨ sɨmiir hauuwi kɨmiirɨn. Kara kɨmiir Adi Komiigɨn mɨ wɨm kɨma kariir yɨnisɨsɨmkɨm. 8 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ bɨiya Adi Komii kariiram naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ tariinanɨn sɨma wɨ dimɨn biyɨe tɨram kɨpi swokɨ aɨngwo. Dimusi rani, sɨmiirɨn wɨpi tɨrbuwi, sɨma mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir nikwowaisiiyɨm. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨekɨ biyɨe tɨrɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ iikam nhɨrmi nɨsomsom aokaowɨm mɨ kamɨm yɨpɨkɨ hɨi wigmaka nanaeiyɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ nop mɨn nanaowiyɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ ɨkɨ uridyɨu bibiyɨeyɨm sɨm nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ nɨksɨsaeiyɨm, sɨma whɨekakarɨn wɨ ɨeyɨn paekakɨn siiya paekakɨn si nwowiyɨn wɨ siirarar namswokii. Mɨ tɨ dimɨn bibiyɨe hɨriinanɨm yɨm nao kwɨsaka aeya. Ɨriig.

Om Jerusalem wɨn ɨeya

9 Mɨ tɨ Adi Komii siir paekwosɨm ɨriiyar nwɨso yɨpɨkɨ tɨ twowɨm dimɨn biyɨekɨ biyɨeyɨm mhoɨigɨ mhoɨiya nɨmbiyamanɨm sɨma nwomaiyɨm sɨmiir nonkwowɨm sɨmiir nwɨrɨn siya boɨnki kariirɨn, wɨt! Kara kɨriirɨn wiga yɨpɨkɨ wɨ inkamɨn sibsibnanɨn siir nonkwonaei pɨ saiir nɨisiimauuwi. 10 Mɨ siya kariir kwoɨnbudɨn siir ha haiiyɨn mɨ krɨra ɨna yamwo mɨ krɨra kɨmɨdiniya mhɨu komiiyɨn siir mhɨu kɨugɨkɨu hɨr yamɨ okwoki mɨ siya kariirɨn ɨna yɨsiimauugiyɨn om komii Jerusalem siirɨn. Tɨ om komiiyɨn Adi Komii siya nɨmbinɨn siirgɨsiirarɨn, siya ɨna yɨkiinaiiniyɨn Adi Komii siir om hɨrankar. 11 Mɨ Adi Komii siir dimɨn kɨbiyɨn paenan nɨuyaeiyɨn ɨni siirar yɨuyakiyɨn mɨ siya bɨmbɨuwi rani, ɨni siiyan jaspa dapiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn yɨpɨkɨ iikamkɨn sɨm saɨniyɨn umɨr komii. Mɨ tɨ om komiiyɨn ɨni opnaɨna ɨo karamaeya siiyanan nwowa ɨni saiir hɨriinan sinɨmnankiyɨn. 12 Mɨ hiira tɨ om komii ɨiir nɨdiyokiyokaiya ya harua harua rani mɨ anoɨm saiir nwowɨm ɨuur whɨskwo. Mɨ Adi Komii siir paekwosɨm ɨuur nwɨso ɨni tɨ ano ɨuur whɨs owiir waikaowɨm. Mɨ Isrel sɨmiir pɨugan ɨuur kwɨso sɨmiir inɨgɨm ɨni tɨ ano ɨmiirar wɨnɨtɨmamakɨuwɨm. 13 Mɨ ta hiira saiir mɨrmii mɨrmiiyɨm kwiigɨm mɨ tɨ mɨrmii mɨrmii kwiiyɨm sɨmiirɨn anowɨm whoɨm whoɨma bɨdi ywonamɨm. 14 Sɨma ta hira saiirɨn siiya komii komii ɨuur nhɨso sɨmiir ɨdwo haigɨn mɨriinamka. Mɨ aposel kam ɨuur nwɨso sɨmiir inɨgɨm kamɨm tɨ inkamɨn sibsibnanɨn siirɨm, sɨmiir inɨgɨm ɨni tɨ siiyam sɨmiir ɨdwo hɨr nwowɨm.

15 Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn yɨpɨkɨ tɨ digworaekwowɨm sɨmiir boɨnmauuɨn kariir siya paekopɨn golni nonkwokwowɨn whɨra nonkwowi. Mɨ tɨ paekopɨn yɨo tɨ om komiiyɨn siir haigɨn kimaɨrikɨn mɨ siir ano ɨkɨm mɨ hir aeyar. 16 Mɨ tɨ om komii siir prɨeiya mɨ siir bwaeya aka yo ɨni hɨrii hɨriinankɨnar ywowo. Mɨ tɨ om komiiyɨn siir haigɨn kimaɨrgiyɨn pariga yɨmbiyam 2,400 kilomita siir prɨeiya mɨ siir bwaeya mɨ siir prɨeiya koua siya mɨ am aeya yɨm ɨni hɨrii hɨriinankɨnar ywowɨm. 17 Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya ta hir aiirɨn ɨna haigɨn kimaɨrɨn. Mɨ siya ta hira saiir prɨeiya koua saeya namkiya siya haigɨn kimaɨra siir paekop ɨiir inkamɨn dimɨn haigɨn kimaɨriyɨn siir hɨriinan mɨ siya ɨna yɨisiimauugiyɨn mɨ pariga yɨmbiyam siir prɨeiya koua hɨriir namkiya 55 mita. 18 Mɨ ta hira Adi Komii siya tɨrkiya yɨpɨkɨ tɨ om komii ɨiir nɨdiyokiyokaiya siya saiirɨn siiyan jaspa dapiyɨn siir nonkwokwoka. Mɨ tɨ omɨn siirɨn Adi Komii siyar mɨriigɨn golni mɨ siya ɨni opnaɨnan sinɨmnankiyɨn. 19 Mɨ ta hira Adi Komii siya haigɨn mɨriiya tɨ siiyam sɨmiir ɨdwo mɨ tɨ siiyam yɨm hɨnɨɨn hɨnɨɨngɨm bɨigɨ bɨiyan siiyan yɨo jaspakɨn. Mɨ siiya nhɨs akan yɨo mɨnkɨn sapaia mɨ yɨo tɨ siiyan yɨo yhɨuwinankɨn mɨ yhɨuwinanwao rani. Mɨ siiya nhoumakan yɨo agetkɨn. Mɨ siya whɨsinankɨn mɨ siiya nhɨuii akan yɨo mɨnkɨn emeralkɨn mɨ yɨo prainankɨn. 20 Mɨ siiya ɨriiyar akan yɨo whɨsinan paridnan wokiirɨmtɨowɨn yɨo mɨn dapikɨn sadonikis mɨ siiya ɨriiyar nhɨrakan yɨo paridnankɨn mɨ yɨo mɨn dapikɨn konilian mɨ siiya ɨriiyar nhɨsakan yɨo wɨrnankɨn mɨ yɨo mɨn dapikɨn krisolait mɨ siiya ɨriiyar nhoumakan yɨo mɨn dapikɨn beril mɨ yɨo ɨriipɨ hɨriinan prainankɨn. Mɨ siiya ɨriiyar nhɨuiiakan yɨo mɨn dapikɨn topas mɨ siya prainankɨn mɨ siya ɨni sa ywowɨn mɨ siiya ɨuurakan yɨo mɨn dapikɨn Krisopres mɨ siya prainan whɨsinan bɨdi wokiirɨmtɨoɨn. Mɨ siiya ɨuur nhɨrakan yɨo mɨn dapikɨn haiasin mɨ siya prainankɨn mɨ prainan wao bɨ nwokɨn yɨo ɨni sa ywowɨn. Mɨ siiya ɨuur nhɨsakan yɨo mɨn dapikɨn, ametis mɨ siya paridnankɨn mɨ siya paridnan wao rani, ɨni sa ywowɨn. 21 Mɨ Adi Komii siya ta hira saiir anowɨm mɨkɨnɨm umɨr komii saɨniyɨm mɨn dapiyɨm pian siirarar nonkwokwokɨm. Mɨ ano whɨekakɨm sɨmiir yapayapan tɨ pian siirarar nonkwokwokɨm. Mɨ siyɨuɨn om komiiya hɨriir namiyɨn yɨo golɨm yɨpɨkɨ opnaɨnan sinɨmnaniyɨm sɨmiirarar haigɨnkɨn.

22 Mɨ kara tɨ om komii ɨiirɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiirɨn wara bɨ kɨgɨn. Dimusi rani, Bɨiyan Inkam Komii siirsika. Adi Komiiyɨn kɨrɨe komiigakɨn mɨ tɨ inkamɨn sibsibnanɨn hɨnda tɨndan ɨni sowar kɨgɨrkakɨn mɨ iikamɨm sɨmiir whwonkam ɨdan ɨni sowar mɨ owo mɨ ta hɨriinan saiirsika tɨkɨ omɨn omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya hɨriinankak panɨɨnsi ywosi, iikamɨm sɨma hainanam Adi Komii siir inɨg ɨiir. 23 Adi Komii siir dimɨn kɨbiyɨn paenan nɨuyaeiyɨn tɨ om komii ɨiirɨn siyar nɨuyaei. Mɨ tɨ inkamɨn sibsibnanɨn siir dimɨn kɨbiyɨn paenan nɨuyaeiyɨn yɨo ɨni yɨukɨdnan ywowɨn mɨ tɨ om komii ɨiirɨn siyar nɨuya haigɨnɨuwi mɨ ta hɨriinan saiirsika, bɨe bwano hapairɨn panɨɨnsi whwoyasi. 24 Mɨ iikamɨm omom omomiyɨm sɨma nɨti mɨ sɨma tɨ sowiir dimɨn kɨbi komii komiiyɨm paenan nɨuyaeiyɨm tɨ om komii ɨiir nwowɨm sɨmiir kɨgi mɨ sɨma wa nɨti mɨ wa mɨ ami hɨnda tɨnda. Mɨ inkam komii komiiyɨm yɨpɨkɨ dimɨn taemɨn whɨekakɨm sɨmiir kɨgɨrkakiyɨm sɨma wɨ umɨr kasakasa hainani rani, tɨ om komii ɨiirɨn. 25 Mɨ sɨma ta hira saiir anowɨm tɨ tɨr nwowɨm sɨmiirɨn wɨ haigɨnɨkou rani. Dimusi rani, wɨ nɨigak wara nwo rani. Wɨ nabɨe arar nwowɨskii. 26 Mɨ dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ iikam ɨma pɨuaii mɨ sɨmiir umɨr ɨkɨm, yɨm wɨ ɨkɨ iikamɨm omom omomanɨm tɨ nu ɨiirar nwowɨrkakɨm wɨ sɨma hainanii mɨ tɨ digworaekwowɨm sɨma hainanii, wɨ tɨ om komiiyɨn siir yainau hɨr inɨ haigigigi. 27 Mɨ iikamɨm tɨ om ɨiirɨn wɨ dimɨn biyɨeyɨm nhwo nɨigɨnɨiga Adi Komii siya nwowiyɨm wɨ tɨ om ɨiir hainɨnopkainam tani. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ ɨinokɨinokɨn dimɨn biyɨe tɨriyɨm mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nɨksɨsaeiga nɨnɨuwiyɨm mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm wɨ tɨ om ɨiir wara napnɨnopkainam tani. Mɨ wɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir inɨgɨm ta yokwowa tɨ inkamɨn sibsibnanɨn siir aiir nwowɨm wɨ sɨma sɨmar napnɨnopkainami tɨ om ɨiirɨn. Yɨm tɨ iikamɨm yɨm Adi Komii siya nɨmbin ɨma saɨka hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyamanɨm ɨinokɨinok. Ɨriig.

22

1 Mɨ mhoɨiya tɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siir paekwosɨmɨn kariirɨn siya yɨisiimauu opa iikam whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiya wadɨe sɨma sɨbgu owam. Mɨ taka opa Bɨiyan Inkam Komii siir ipiiya hɨrankɨ nɨtka maeyauwa Adi Komii siya nɨdwokaiiya mɨ ipiiya inkamɨn sibsibnanɨn siya mɨ ɨdwokaiiya aka. 2 Mɨ ta opa ɨni hindara kɨgɨguskiya mɨ saeya ɨni siyɨuɨm sɨmiir yapa yapar nakiinaniyam dɨgɨm, siyɨuɨn siir bopwonau. Mɨ ɨeyɨn siir ɨegbid kwɨso paekɨ bɨdi yɨnkɨn okwokwonamwo. Mɨ sɨmiir paenidɨm iikam ɨmiirɨn sɨma tɨri wadɨe sɨbgu oyokiyokiikaeyamɨm. Mɨ bɨewi bɨewiyɨm tɨ paeyɨm ɨdɨp ɨdɨpɨn ɨuur kwɨsa budigɨm. Bwan bwanɨm sɨma paenidkɨnar budikɨm mɨ tɨ paeyɨm sɨmiir kwowɨm iikamɨm makak makakɨm nupai nupaiyɨm tɨ nu ɨiirar nwowɨrkakɨm sɨmiirɨn wɨ sɨma nɨnɨmnɨski haigɨnɨuwi wadɨe sɨma sɨbgu owam ɨinokɨinokɨn. 3 Mɨ dimɨn taemɨnɨm bɨiyanɨm tɨ nuɨn siirɨm nikɨ tɨoɨdwomaigiyɨm, yɨm wɨ Adi Komii siya dɨgɨguskii siya mɨ inkamɨn sibsibnan ɨkɨn sowa wɨ tɨ om komii ɨiir nwowi iikamɨm sɨmiir kɨgɨrkakam. Mɨ sɨma sowiir inɨgɨn wɨ hɨriinan saiirsi hainani. 4 Mɨ tɨ iikamɨm wɨ siir whwonkam ɨiir kɨgi mɨ siya siir inɨgɨn wɨ sɨmiir mwo ɨmiir haɨnmɨmakɨuwi. 5 Mɨ tapaiirɨn wɨ nɨiisɨmkɨ wara swokɨ omɨmɨn tani. Mɨ iikamɨm wɨ sikwo pae mɨnam naɨngwo rani, sikwo pae mɨnaka nɨrɨriya apam siyɨu ɨiirɨn mɨ wɨ bɨeyam mɨ aɨngwo rani, nɨnomor kou hɨrɨn. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Adi Komiii siya wɨ hɨr nwowi mɨ bɨe siir maeyauwa wɨ siya kisɨna owi mɨ wɨ siyar nɨuya ɨskii mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai aiir wakaeyokna apiyɨm sɨma wɨ iikamɨm iikam kɨgɨrkakiyɨm wɨ sɨmiir hɨriinan nwoyokiyokɨikaeyami ɨinokɨinokɨn. Ɨriig.

Jisɨs siya wɨ sɨpi swokɨ ɨtsauswi

6 Mɨ Adi Komii siir paekwosɨmɨn siya boɨnki kariirɨn, tɨkɨ yaiyɨm warɨ kɨra wɨnaowidɨn yɨm kaimwokɨkaimwowaɨrgɨm wɨ hɨriinanar nɨmbiyami. Mɨ Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Adi Komii siyan yɨpɨkɨ wɨ profet kamɨm sɨmiir kwoɨnɨm sɨmiir hɨurworwokaii mɨ sɨma wɨ siir yai aiir nwokɨ anaaknɨnkiihaigɨnɨuɨm. Siya siir paekwosɨm ɨmiir bɨdi yɨkrokiyɨm mɨ sɨma ha nɨtɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ siir yai ɨmiir wakaeyokna apiyɨm siya yauunɨ anaaknɨnkiihaigɨnɨuni dimɨn taemɨnɨm yɨpɨkɨ wɨ nɨmbiyami.

7 Jisɨs siya tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨn kɨma hoɨmgakar wakaeki. Kara nɨtam tɨri. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kariir yaiyɨm ta yokwo aiir nwowɨm sɨmiir wakaeyoknam mɨ ha naɨngwo tɨbmiiyɨm, sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrgar nwowi. 8 Kara Jonkɨn mɨ tɨ digworaekwowɨm kara kɨgɨm mɨ tɨ yaiyɨm kara mɨ wakaekɨm. Mɨ tɨ dimɨn taemɨnɨm kara kɨgɨm mɨ kara wakaeyɨm sɨmiir mhoɨiyan kara ogmwo kɨmɨdiniya tɨ paekwosɨmɨn yɨpɨkɨn kariir nɨisiisimauuɨn tɨ dimɨn taemɨn ɨmiir siir ɨgmiiga kingiinar inɨ waisi hɨuɨu. 9 Mɨ siya kɨmɨdiniya kariir boɨnki, tɨkɨ dimɨn taemɨnɨm sɨmiir kɨpi tɨr. Kara Adi Komii siir mɨi aiir mɨriigɨn iikam kɨmiir hɨriinan ɨrɨpa kɨma haɨngiriyɨu owiya kɨmiir Adi Komiiyɨn saɨka, kɨmiir pɨugana saiir iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwiyɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ ɨinokɨinokɨn ta yai aiir sɨbgu waekaeyoknaeiyɨm siir yokwo aiir wɨna, krɨma whɨekakarɨn Adi Komii siir mɨiyan iikamkɨm. Kariir kɨpi hainan! Adi Komii siirarar hainan ɨski. 10 Mɨ siya ɨna yɨmpiwɨrwɨr boɨnkrɨpkaiyɨn kariirɨn, Adi Komii siir yaiyɨm ta yokwo aiir nwowɨm sɨmiirɨn kɨpi haigiprakai. Dimusi rani, tɨkɨ ɨiyɨm ɨni kingiin nɨtɨm tɨ dimɨn taemɨn ɨma nɨmbiyamanɨm. 11 Tɨ digworaekwowɨm wɨ kɨmɨmɨn tani wa kwɨmbiyamsasauwi. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn bibiyɨe tɨrɨm yɨm wɨ sɨmiirar kɨntɨrɨnu tɨrkrɨpkaii. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨeyɨm sɨmiiram naɨngwowɨm yɨm wɨ sɨmiiramar kɨntɨrɨnu aɨngwokwo krɨpkaii. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn mɨiyɨk tɨrɨm, yɨm wɨ sɨmiirar kɨntɨrɨnu tɨrkrɨpkaii. Mɨ tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ wadɨe nwowɨm, yɨm wɨ wadɨe hɨriiyar kɨntɨrɨnu okrɨpkaii.

12 Jisɨs siya boɨn, kɨra wakae. Kara nɨtam swokɨ tɨri. Kara nɨti, kara wɨ iikamɨm sɨmiir digworaekwowɨm sɨmiir naunɨ onkwoni. Mɨ kara sɨmiirɨn wɨ nwokɨ hauuwɨm dimɨn taemɨnɨm bɨiya sɨma tɨrɨm mɨ tɨ tariinan sɨma tɨr ɨkɨm. 13 Karaɨrgɨn bɨi nwowɨn mɨ mhoɨiya wɨ karar swokɨ okii mhoɨigɨ mhoɨiyɨn. Bɨiya kara bɨiyar nwowɨn kara dimɨn taemɨnar mɨ tɨrkɨn mɨ mhoɨiya sɨmiirɨn wɨ kara sɨbgu tɨri.

14 Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ. Adi Komii siir yai aiirar naɨngwo tɨbmiiyɨm yɨm ɨni iikamɨm yɨpɨkɨ sɨmiir yɨuɨs ɨmiir hɨisokiyɨm mɨ wadɨe ha nwokiiyɨm ɨni sɨmiir hɨriinan ywowɨm. Mɨ iikamɨm tɨ hɨriinan nwowi sɨma wɨ maɨrgɨmaɨrga nwowi dimusi rani, Adi Komii siya sɨmiirɨn wa kɨgnɨnkɨn apnɨnopkaigi tɨ omɨn siir ano ɨmiir napnɨnopkainamɨn tɨ paeyɨm sɨmiir paenidɨm yɨpɨkɨ iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨm sɨma nokwoyokiyokɨiyɨm wɨ sɨmiir whɨnaei. 15 Mɨ iikam bibiyɨeyɨm yɨpɨkɨ sɨmiir kwoɨn ɨmiirar napiyɨm sɨma mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ nop nanaowiyɨm mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ hɨi prɨinanae prɨinanaeiyɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ iikam nhɨrmi nɨsomsom aokaowiyɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ uridyɨu bibiyɨeyɨm sɨm nɨnkɨnɨmiiyaeiyɨm mɨ tɨriigɨnɨm yɨpɨkɨ yai prɨiyɨksasaeiyɨm mɨ tɨ hɨriinan iikamɨm yɨm wɨ tɨ om komiiyɨn siir ano ɨmiir napnɨnopkainam tani. Yɨm wɨ idowɨiya hɨrar nwowi.

16 Jisɨs kara wɨ kariir paekwosɨm ɨiir nɨkropki mɨ siya nɨti siya wɨ yaiyɨm iikamɨm Adi Komii siir pɨugana saiirɨm ɨkɨ omom omomɨm sɨmiir nwowɨm wɨ sɨmiir nanaaknɨnkiihaigɨnɨuwi. An Kara Devidni pɨugana saiirgɨn mɨ an kara siir pɨugana saiir yɨɨnɨekɨn. An Kara ɨni nauunɨn nɨnomor kou whwoyawɨiiyɨn mɨ nugak aiirar nadɨgɨuyakwokiyɨn ɨni siir hɨriinan ywowɨn.

17 Adi Komii siir naeyɨuɨn mɨ inkamɨn sibsibnan nwo ɨkɨn, siir pɨugana saiir iikamɨm mɨ wiga yɨpɨkɨ siir wignan nwowa, sɨma iikam ɨmiirɨn tɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨm, kɨma wɨt. Tɨ iikamɨm yɨpɨkɨ tɨ yai ɨmiir wakaeyɨm sɨma ha boɨnki, kɨma wɨt. Mɨ iikamɨm yɨpɨkɨ kwoɨnkɨ haeiyɨm yɨm ha wɨt ta opa yɨpɨkɨ iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwana sɨma sɨbgu oyokiyokɨikaeyamam saiir kwiyaeyam. Mɨ sɨma wɨ hinda nɨɨnga nɨɨnga prɨikwiyaei wɨ umɨr aka nwo rani. Ɨriig.

Nɨkopkaigiyan yai aeya

18 Kara Jonkɨn. Kara iikamɨm yɨpɨkɨ Adi Komii siir yai ɨmiir wakaeyɨm kɨmiir boɨnkii mɨ tɨ digworaekwowɨm yɨpɨkɨ wɨ mhoɨiya nɨmbimbiyami ta yokwo aiir nwokaiyɨm, kara kɨmiirɨn pɨ ɨgao yai hɨnɨɨna boɨnkii, iikamɨm yɨpɨkɨ yaeya yai nhɨrɨm tɨ yaiyɨm ta yokwo aiir nwokaiyɨm sɨmaka nɨnkɨn wɨnkii mɨ sɨmiirɨn wɨ Adi Komii siya nonkwobumbunɨnkɨni ya yokwo aeya boɨna saiir hɨriinan. 19 Mɨ tɨ yaiyɨm yɨpɨkɨ kara wɨnkiyɨm ta yokwo aiir nwowɨm sɨmiirɨn iikam nhɨrkɨm nɨinaki mɨ mhoɨiya sɨmiir digworaekwowɨm yɨpɨkɨ tɨ pae ɨiir nwokaiyɨm yɨpɨkɨ iikam ɨmiir whɨnkɨnsiis haigɨnɨuwiyɨn wadɨe sɨma nokwoyokiyokɨikaeyamam ɨinokɨinokɨn yɨm wɨ Adi Komii krɨmiir Wanɨn siya swokɨ haii. Mɨ siya sɨmiirɨn wɨ tɨ siir om komiiyɨn wɨ siir hɨr kɨgnɨnkɨn o rani. Nɨɨngaka.

20 Mɨ inkamɨn yɨpɨkɨ yai ɨmiir nanaaknɨnkiiyɨn siya boɨn, ɨhɨ, kara wɨ kapi nɨtsauuwi. Bɨiyan Inkam Komii Jisɨs, krɨma whɨekakarɨn kwoɨn whɨrua nwokikɨm mɨ ha boɨnkikɨm, kɨra ha wɨtsau.

21 Kara ha naɨngwowi krɨmiir Bɨiyan Inkam Komiiyɨn Jisɨs Krais siya dimɨn taemɨn mɨiyɨkɨ mɨiyɨk ɨmiirar tɨrkɨn iikam kɨmiirɨn siir yai ɨmiir napam. Ɨriig.

Glosari

Yaiyɨm sɨmiir bwamkɨbwam ɨma

Yai nhɨrɨm Adi Komii siir Yai wɨn kɨbiya saiir yaimwokɨ yaimwo nhɨr ɨma.

Disaipel Disaipelɨm yɨm kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨrii ɨma. Sɨma saɨka napyokiyokɨi mɨriigɨm. Mɨ siirama mɨ aɨngwo tɨbmiigɨm. Kamɨm ɨuur nwɨsko siir kɨgna mɨriiyɨm. Mɨ sɨmiir inɨgɨm ɨni Mak 3:13-19 hɨr nwowɨm.

Aposel Aposelɨm yɨm kamɨm Jisɨs saɨkar mɨrii ɨma. Mɨ dimɨn taemɨnɨm siya tɨrɨm sɨmiir nhwokɨ kɨgɨmɨmɨkɨm mɨ sɨma sɨmiirɨn ɨkɨ iikamɨm hɨnda tɨnda nwowɨm sɨmiir boɨnmɨmauugɨm. Mɨ ɨiya Jisɨs siya naonama mɨ ha swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn mɨ iikamɨm sɨma kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨmiirɨn hɨnɨɨna yɨkɨu aposel inkam. Tɨ aposel inɨgɨn yɨo Grik sɨmiir yaigɨn aeya. Tɨ inɨgɨn siir inɨg mwokɨ mwowɨn yɨo hɨnɨɨngɨn. Kamɨm Adi Komii siya nɨkropkiyɨm sɨma.

Babilon Babilonɨn yɨo nu Irak sɨmiir bɨigɨ bɨiyan om komiigɨ komii ɨeya. Mɨ om komii Babilon hɨran iikamɨmyɨm Isrel sɨmiir iikamɨm sau omom nwokɨm mɨ sɨma sau sɨmakar nɨnɨtkɨm. Mɨ Babilon siir inɨg mwokɨmwowɨn yɨo hɨnɨɨngɨ. Om biyɨe. Yokwo Komii saeya boɨna saiir hɨriinan, Tɨkɨ om komiiyɨn yɨo bɨdi tɨoɨdwomaigiyɨn mɨ tariinanɨn siya nwo rani. Mɨ yokwowa Jon siya wɨnkiya Revelesen hɨrɨn yɨo hɨnɨɨna wɨn boɨnkikɨn Babilon siirɨn. Ya tariigɨna ya boɨniyɨo yaiga. Mɨ siir inɨg mwokɨ mwowɨn yɨo hɨnɨɨngɨn. Yɨo iikamɨm tɨ ɨiirar nwoɨrkakɨm yɨpɨkɨ siyɨupai siyɨupaiyɨm sɨm nonkwowɨm sɨmiir om komiigɨn.

Devid Devidɨn yɨo Jisɨs siir brougae ɨeya. Siya bɨdi bɨdiniyar nwokɨn mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm inɨgak inkam komii ɨeya. Mɨ siya inkamɨn bɨmbɨuwi rani. Mɨ siya Adi Komii siiram naɨngwo tɨbmiigɨn. Mɨ siya Yokwo kasa bɨ wɨnkɨn. Mɨ ta yokwowa saiir inɨga Samka.

Farisi Farisi inkamɨm yɨm Judami pɨugana saiirgɨm. Yɨm tɨ kamɨm yɨm kamɨm kwoɨn whɨruwa nwowiyɨm sɨma. Sɨmiir kwoɨnɨm tɨ hɨnɨɨna naɨngwokɨm, tɨ siyɨu komiiyɨn Adi Komiigɨ si hauugiyɨn Mosesni yɨo ɨni sɨma nokwowɨn. Mɨ tɨ siyɨu komiiyɨn yɨo tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨn. Krɨma ɨni siyɨu mɨiyɨk whɨekakɨm sɨmiirar wakaeyokna apɨm mɨ krɨma Adi Komii siir iikam mɨiyɨk asi nwowi. Sɨma naɨngwoyɨmiyokni siyɨuɨn siir wara bɨ nonkwokɨm, nɨɨngaka. Sɨma Jisɨs siiram bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm mɨ sɨma hɨnɨɨna boɨn. Siya Adi Komii siir yɨnisɨm tani. Jisɨs siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨn, sɨmiir kwoɨnɨm pɨ whaowaekɨm mɨ sɨma Adi Komii siir yai aiir bɨ sɨbgu wakaeyokɨm mɨ sɨma ha bɨ boɨnmauugɨm sɨmiirɨn. Siyatɨ hɨnɨɨna boɨnkikɨn.

Galili Galiliyɨn yɨo Isrel sɨmiir nuɨn siir nu haɨmii whɨr ɨeya. Mɨ ɨiya Jisɨs siya yɨnisɨm sapɨsapa nikɨ owɨn mɨ siya hapaiirɨn siir yopii ado sowaka waiya nwokɨn. Sɨma omɨn Nasaret nɨkɨuwiyɨn siir hɨr nwokɨm. Kamɨm Jisɨs siir kɨgna mɨriiyɨm yɨm Galili hɨrankɨm. Mɨ nu Judia hɨran iikamɨm sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm. Iikamɨm nu haɨmii Galili hɨranɨm sɨma nɨnoknɨnkɨn kwoɨn mɨiyɨk karamaeka mɨ sɨma mɨiyɨk rani. Sɨma tɨ hɨnɨɨna boɨnkɨm.

Sabat Sabata ya ɨiya Judami iikamɨm pɨu sɨma siiskuwakiya dimɨn taemɨn tɨr karamae nwowiya ɨiya Adi Komii siir inɨg hainaniya ya saeya. Ta ɨiya ya Fraide naɨowaka nwobwakainanamtɨbika mɨpi sarere naɨowaka dɨgirɨbi.Mɨ inkam nwɨrɨn mɨi ta ɨi aiir mɨrii mɨ kamɨm siyɨu komiini yaimɨn dimɨn wɨniyɨm yɨm wɨ hɨnɨɨna boɨni, siya mɨiyar mɨriigɨn mɨ siyɨu komii siir siyɨu ɨiir tauugakɨm, Mɨ sɨma siyɨu biyɨe bɨdi tɨrɨm, Jisɨs inkam nwɨrɨn Sabat aiir mɨ haiswonɨskiigɨn. Mɨ kamɨm siyɨu komii nɨnoknɨnkɨniyɨm yɨm hɨnɨɨna boɨnkɨm, siya dimɨn biyɨe bɨdi tɨrɨn dimusi rani, sɨma hɨnɨɨna naɨngwokɨm ma mɨn haiswonɨmnɨskɨiiya ya ɨni mɨi mɨriinan ywowa. Mɨn kɨg Jon 5:1-18 Luk 13:10-17

Tempel Tempela ya omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya yasaeya. Mɨ bɨiya ɨiya Solomon siya Juda iikamɨm sɨmiir kɨgrɨraowan inkam nwowɨn mɨ Juda iikamɨm sɨma omaka komiiya Adi Komii siir inɨg hainaniya ta ɨi aiir mɨriigɨm. Mɨ ɨiya Juda sɨmiir sau omomɨn ha nɨtɨn mɨ ta omaka aiirɨn sɨma yɨinɨmnhɨkiigi. Mhoɨiya ɨiya inkam komiiyɨn nu kɨgrɨraowiyɨn Herot siyar nikɨ owa mɨ siya Juda iikamɨm sɨmiir boɨn sɨma yaeya omaka ɨr swokɨ mɨriiyɨm. Mɨ sɨma ta omaka aiirɨn siiyani mɨriiga. Mɨ saeya bɨewi kasa bɨ nwoka. Mɨ ɨiya Jisɨs siyar nikɨ owa mɨ siya omaka aiir namkɨn Adi Komii siir inɨg hainanamɨn. Mɨ mhoɨiya ɨiya Rom hɨran iikamɨm sɨma Isrel sɨmaka nɨniiya mɨ ta omaka aiirɨn sɨma yɨinɨmnhɨinkii ɨuguski. Mɨ Isrel hɨran iikamɨm sɨma yaeya bɨ swokɨ mɨriigɨm. Adi Komii siir yaiya ta hɨnɨɨna boɨnka. Ɨiya Jisɨs swokɨ ɨtana saeya kingiin nwowi mɨ sɨma yaeya omaka komiiya wɨ haɨni mɨrii Adi Komii siir inɨg ɨiir hainanam. Ta omaka aiirɨn tokpisina hɨnɨɨna dapika Tempel.

Pris Prisɨm yɨm kamɨm Adi Komii siir inɨg hainaniya omaka saiir mɨrii ɨma. Tɨkɨ kamɨm Pris mɨi mɨriigɨm. Sɨma Adi Komii siir yai aiir boɨnmɨmauuwikɨm mɨ ɨriipɨ hɨriinan sɨma Juda iikamɨm yɨpɨkɨ dimɨn biyɨe tɨrɨm sɨmiirsi nɨnkɨn ɨmiiyaeikɨm. Yɨm tɨ kamɨm sɨma nhwo kwɨs boɨniyɨm mɨ Tempel aiir mɨ kɨgrɨraowiyɨm.

Hetpris Hetprisɨn yɨo inkamɨn ɨkɨ pris nhɨrɨm sɨmiir kou nwowi ɨeya. Mɨ pris nhɨrɨm sɨmiirɨn pɨ siyar nɨkropkii sɨmiir yapayapa mɨiyamɨn. Mɨ tɨ inkamɨn siya nɨnoknɨnkɨn komiigkɨm mɨ Juda iikamɨm siyɨupai siyɨupaiyɨm pɨ siyar mɨ kɨgrɨraowi. Mɨ Juda hɨran iikamɨm sɨma eleksena ɨna yonwowa mɨ sɨma hɨriinan inkam kɨbi ɨiirar swokɨ okmwɨn okwo haigɨnɨu ta hɨriinan mɨiya saiir bɨi nwowamɨn. Mɨ siya ta hɨriinan mɨiya saiirarar mɨriiyokiyokɨii mɨ wɨ siyar naobugi. Mɨ sɨma nwɨrɨn wɨ haɨni mɨ okmwɨn okwo haigɨnɨuwi.

Dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowiya saeya. Taka maeyauwa dimɨn whɨrkɨ kɨmbu karamae nwowa ya ɨni omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir mwowainɨbɨn digɨuwa nwowɨn siir nwokɨn. Mɨ Adi Komii siya hɨr nwokɨn. Mɨ hɨriir namiyɨn bɨigɨ bɨiyan Prisɨn saɨsar namikɨn. Mɨ bɨewibɨewiyɨm siya hɨriirɨn ɨi kwokwɨra kwokwɨra namtaraowikɨn. Mɨn kɨg Hibru sapta 9

Profet Profetɨm yɨm kamɨm Adi Komii siir yai aiir nanaaknɨnkii haigɨnɨuwi ɨma. Adi Komii siya sɨmiirɨn nwonwɨra nwonwɨra nɨkɨuunakɨn mɨ siya sɨmiirɨn ɨna yɨkropkiyɨn siir yai aiir boɨnmɨmauuamam. Mɨ ɨiya dimɨn taemɨnkɨ nɨmbiyamam tɨriiyɨm mɨ kamɨm pɨ sɨmar nanaaknɨnkii haigɨnɨuwi sɨmiir bwamkɨ bwamɨn. Yɨm sɨma siyɨuɨm iikam ɨma tɨriiyɨn sɨmiir boɨnhɨmnhɨnkiigɨm. Mɨ ɨriipɨ hɨriinan, dimɨnɨn nɨmbiyamam tɨriiyɨn Adi Komii siya pɨ tɨ kam ɨmiirar boɨnmauuwi. Mɨ sɨma pɨ iikam ɨmiir swokɨ kwaboɨnmamauuwi. Mɨ kam nhɨrɨm yɨpɨkɨ nɨksɨsaeiyɨm yɨm hɨnɨɨna nɨkɨuwikɨm nɨksɨsae profet. Mɨ kam ɨmiirɨn yɨm Adi Komii siya bɨ nɨkɨunakɨn sɨmiirɨn mɨ ha bɨ nɨkropkikɨn.Nɨɨngaka. Mɨ yɨm sɨma Adi Komii siir yai aiirɨn sɨbgu sɨbgu bɨ boɨnmɨmauuwikɨm sɨma iikam ɨmiirɨn hindara prɨiyɨksasaeikɨm.

Adi Komii siir ipiiya siya nɨdwokaii aeya. Adi Komii siya ipii komiiya saiir nɨdowkaiigɨn mɨ dimɨn taemɨnɨm pɨ siyar kɨgɨrkaki.Ta ipiiya ipii bɨmbɨuwi rani mɨ saiirɨn bɨdi pɨuaimwamwankikɨna. Mɨ ta ipiiya ya golni nonkwowkwoka. Mɨ ta ipii aiirɨn inkam nwɨrkɨn bɨ swokɨ ɨdwowika. Saiirɨn Adi Komii saɨsar ndwokai kɨgɨrkakikɨn nu nɨnomor sowiir.

Grik Grikmi iikamɨm sɨmiir om komiiyɨn Atens. Mɨ sɨmiir nuɨn siir Griskɨn. Bɨdibɨdiniyarɨn sɨmiir iikamɨm kasakasa rani mɨ sɨma ɨkɨ nu whɨekak nhɨrɨm sɨmiirar kɨgɨrkakɨm.Mɨ ɨkɨ nuɨm Grik sɨma kɨgrɨraowɨm sɨmiir iikamɨm sɨma ɨni sɨmiir siyɨu ɨmiirara mɨ apɨm, Grikmi iikamɨm yɨm Juda iikam tani mɨ nɨksɨsae adi komii kasa bɨ dirɨraerarkɨm mɨ sɨma ɨni sɨmiir inɨg ɨmiir hainanɨm. Mɨ mhoɨiya Rom sɨma yaii Grik sɨmaka yɨnii mɨ Grik sɨmiirɨn Rom sɨma iyopakaiyɨu mɨ Grik sɨmiir om komii komiiyɨm ɨni Rom sɨma kɨgrɨrao ɨrkakɨm. Mɨ Rom sɨma Grik sɨmiir siyɨuɨm kasaka bɨ wkaeyokna apkɨm mɨ ɨni Grik sɨmiir yai aiirar mɨ ɨmboboɨnɨm. Kamɨm ta yaiwɨn kɨbi aiir wɨnɨm sɨma Grik sɨmiir yai aiir wɨnkɨm mɨ mhoɨiya kam nhɨrɨm ta Grik sɨmiir yai ɨmiir kɨgɨm mɨ sɨma Adi Komii siir yaiwɨn kɨbiya yaigɨɨn nhɨr hɨnɨɨnɨm sɨmiir wɨn. Latin, Inglis, German mɨ yaigɨɨn whɨekak nhɨr ɨkɨm. Mɨ tariinan sɨma ɨni hɨriinana mɨriiyokiyokɨiyɨm.

Heven Hevenɨn Adi Komii siir omkɨn. Iikam nhɨrɨm sɨma hɨnɨɨna boɨni Adi Komii siir omɨn Hevenɨn ɨni nɨnomor kou hɨr nwowɨn. Tɨkɨ omɨn bɨmbɨuwi rani wadɨekɨ wadɨekɨn, iikamɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siiram naɨngwo tɨbmiiyɨm wɨ sɨmasɨmar nami, tɨ om ɨiirɨn mɨ sɨma ɨinokɨinokɨn wɨ hɨrar nwoyokiyokɨikaeyami.

Hibru Hibru ya Isrel sɨma boɨni aeya yaigɨɨna. Bɨiyan Yokwo Komiiya sɨma saiirɨn Hibru sɨmiir yaigɨɨn aiir wɨnkɨm.

Hisop Hisopɨn yɨo paeisɨm wɨrkɨn. Ɨiya bɨiyan Prisɨn siya mɨi nhɨr mɨriiyɨm mɨ siya pɨ tɨ pae ɨiir haii mɨpi siir hppmaigi op o nhɨe ɨmiir mɨpa niyaɨrpasokami.

Isib Isibɨn yɨo nu komii whɨrkɨn ɨni Isrel sɨmaka kingiin hɨr nwowɨn. Iikamɨm yɨpɨkɨ Isib hɨr nwowɨm sɨma Adi Komii siiram bɨ naɨngwo tɨbmiigɨm. Mɨ sɨma ɨkɨ nɨksɨsaei adi komii nhɨrɨm sɨma nonkwokwowɨm paeni mɨ nuni mɨ sɨma sɨmiir inɨg ɨmiirar hainan. Bɨiya Juda inkam nwɨrɨn Jekop nɨkɨuwiyɨn siya mɨ siir wigyɨnɨma sɨma Isib hɨriir yam mɨ hɨr inɨ owɨu. Mɨ siir yɨnisɨmɨm sɨma nwowɨm hapaiir bɨewiyɨm kamarɨm kamnwɨr {400} mɨ Adi Komii siya boɨnki Moses siirɨn mɨ siya Isrel sɨmiir iikam ɨmiirɨn ɨrɨpa ha haɨngiriyɨu omɨmɨrɨm mɨ sɨma Isib siir haiburgik mɨ ɨni Isrel hɨriirar swokɨ amɨm. Mɨ Isib sɨmiir kamɨm ɨi kasaka bɨ nɨniikɨm yaii Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmaka. Mɨ Isib sɨmiir iikamɨm sɨma nɨksɨsae adi komiiyɨm sɨmiir hainanii siyɨuɨn siirɨn ɨna haiburgikɨm mɨ sɨma Adi Komii kɨɨnɨn siirarar hainan ɨski. Mɨ sɨma siir inɨgɨn Ala dap mɨ sɨma Adi Komii siiraramar yaɨngwo tɨbmii sɨma Jisɨs Krais siiram wara bɨ naɨngwo tɨbmiikɨm. Nɨɨngaka. Sɨma naɨngwo tɨbmiini siyɨuɨn siir bɨ nwokɨm.

Mastet Mastetɨn yɨo pae wɨrɨn siir inɨgɨn. Mastet nidɨn yɨo komii rani sapkɨsapisɨmkɨn sɨma siir nid ɨmiir haiigɨm mɨ nae mɨnaka nɨkrɨmkrɨn aeikɨm.

Narɨn Narɨn yɨo paeisɨm wɨrkɨn iikam sɨma siir mɨi ɨmiir nopaiikɨm mɨ siirɨn pa sikɨni, mɨpi dimɨn taemɨnɨm Adi Komii siir nɨnkɨn ɨmiiyaeiyɨm pɨ sɨmiir niyopki mɨpi pɨuii mɨiyɨkar whaki. Tɨ dimɨnɨn siirɨn umɨr prasae bɨ saɨnikɨn.

Salpa Salpaɨn yɨo dimɨn whɨrkɨn siiyanankɨn. Ɨiya iikamɨm sɨma siir nanagiyɨm mɨ siya huwa ha kɨnkiyɨm mɨ siir pɨuwiya mɨiyɨk bɨ whakika.

Samaria Samaria yɨo iikamɨm nu Samarianɨm sɨma, siya ɨni nu Galili mɨ nu Judia sowiir bopwo hɨr nwowɨn sɨmiir siyɨuɨn yapakɨn mɨ Isrel sɨmiir iikamɨm sɨma hɨnɨɨna naɨngwo rani, sɨma mɨiyɨkɨm. Nɨɨngaka. Sɨma ɨni sau omomnan ywowɨm.

SaionSaionɨn yɨo mhɨu inɨgɨn. Mɨ om komii Jerusalem siya ɨni tɨ mhɨu ɨiir waiyɨn. Mɨ ɨiya Jisɨs siya om heven siir haiburgigi nua tɨriri swokɨ ɨti mɨ siya bɨiyɨn wɨ mhɨu saion hɨriirar nɨuuni.

Stoik Stoik kamɨm yɨpɨkɨ Juda sɨmiir siyɨu komii whɨr ɨiir nonkwowɨm. Sɨma hɨnɨɨna boɨnkɨm yɨpɨkɨ kɨmpɨpɨsusi nɨdid karamae nwowɨm mɨ yɨpɨkɨ maɨrgɨmaɨrga nwowam kɨnankɨugɨu karamae nwowɨm. Mɨ tɨ sɨma kamɨm yɨpɨkɨ stoik sɨmiir siyɨu komii whɨr ɨiir sɨbgu onkworɨnuwiyɨm. Tɨ sɨma yaiyɨm sɨma boɨnɨm.

Livai Livai kamɨm yɨm Isrel sɨmiir pɨugan kwɨr aeya. Juda sɨmiir brougaeyɨn Jekop siir yɨnisɨm nwɨr ɨeya Livaiyɨn. Moses siya mɨ siir nomousɨmɨn Aron sowayaowɨn Livai inkamko. Mɨ bɨigɨ bɨi nwowɨn bɨiyan pris inkamɨn Aron siyaɨrgɨn. Mɨ mhoɨiya Livai sɨmiir kam whɨekakɨm ɨni Adi Komii siir omaka mɨriiyan inkamkɨna ywowɨm. Mɨ ta mɨi aiirɨn pɨugan kwɨran inkamkɨ bɨ mɨriigɨm Livai sɨmiir kamɨm sɨma sɨma mɨriigɨm.

Mana Mana dimɨn whɨrni inɨgɨn. Bɨiya ɨiya Moses siya Isrel sɨmiir iikam ɨmaka nwowɨn mɨ sɨma ɨna haiburgikɨm nu Isib hɨrɨn. Mɨ sɨma maeyau siiyɨn apa nɨɨnga siir hɨr nwokɨm mɨ sɨma naemɨn karamaeka. MƗ Adi Komii siya sɨmiirsi naɨngwoyɨmiyokɨn mɨ siya ɨinokɨinokɨn sɨmiirɨn nae pa hauugi. Mɨ tɨ naeyɨm sɨma nugakarar hainakiyakwokikɨm mɨpa hainami sɨmiir omaka hɨriir mɨpa naei mɨ sɨma pɨ wadɨeyar nwowi. Mɨn kɨg Eksodas 16:14-21 mɨ Nambas 11:7-9 Tɨkɨnɨm yɨm ɨni bɨiyan Yokwo Komiiya saiir nwowɨm. Mhoɨiya ɨiya Jisɨs siya nwowa, siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. Karargɨn tɨ naeyɨn nɨnomor kou hɨranɨn. Mɨ iikamɨm tɨ naeyɨn siir naei mɨ sɨma wadɨeya nwowi mɨ ɨinokɨinokɨn wɨ hɨriiyar nwoyokiyokɨikaeyami. Siya hɨnɨɨna boɨnkɨn. Mɨn kɨg Jon 6:46-51.

Isrel Isrelɨn Juda sɨmiir nuɨn siir inɨgɨn. Ɨiya sɨmiir brougaeyɨn Jekop siyar nikɨ owa, Adi Komii siya siir inɨgɨn Isrel siir asi nɨkɨugɨn. Mɨ mhoɨiya sɨma maɨrgɨmaɨrga ha nwowɨm tɨ inɨg ɨiirɨmɨn mɨ ɨna boɨnɨm, krɨma Isrelni yɨnisɨmkɨm Juda iikamɨm sɨma mɨn boɨnkɨm, sɨmiir nuɨn siir inɨgɨn Isrelkɨn.

Juda Juda yɨo Isrel sɨmiir iikamɨm sɨmiir inɨg whɨr ɨeya. Mɨ iikamɨm Isrel hɨranɨm sɨmiir brougae nwɨrɨn Juda siyaɨrgɨn. Siya Jekop siir yɨnisɨmkɨn. Juda Isrel sɨmiir pɨugan kwɨr aeya.Mɨ Isrel sɨmiir Inkam Komii Komiiyɨm sɨmiir kɨgrɨraowɨm Juda pɨugana saiir hɨrɨrankɨnaɨrgɨm. Mɨ Juda sɨmiir pɨuganɨm ɨuur kwɨsko.

Judia Judia yɨo Isrel sɨmiir nu haɨmii whɨrkɨn. Mɨ siir yaimwokɨ yaimwowa hɨnɨɨnga. Inkamɨn Adi Komii siya nɨmbingiyɨn idowɨiya napmɨriiyam mɨ siya. Mɨ sɨma hɨriinan asi dapi Jisɨs. Mɨ Adi Komii siya nɨmbingikɨn siirɨn mɨ siirɨn ha nɨkropkikɨn iikamɨm sɨmiir dimɨn bibiyɨeyɨm sɨmiirsi naowɨm. Mɨ sɨma siirɨn Krais asi dapkɨm.

Rom Romɨn yɨo om komii whɨrkɨn. Tɨ omɨn tɨriinanɨn ɨna nikɨ oyokiyokɨiyɨn mɨ ɨni nu komii Itali hɨr nwowɨn. Bɨiya Rom sɨma kasakasa rani mɨ sɨma pɨ ɨkɨ nu nhɨrɨm sɨmiirar mɨ ami mɨ pɨ yaii sɨmaka nɨnii mɨ sɨmiirɨn pɨ sɨma niyopakaiyɨuwi mɨ sɨmiir nuɨn pɨ sɨma kɨgrɨraowi. Ɨiya Jisɨs siya nikɨ owa mɨ Isrel sɨmiirɨn Rom sɨma kɨgrɨraokɨm. Mɨ tariinanɨn sɨma hɨriinan tɨr tani.

Sam Sama ya bɨiyan Yokwo Komii kwɨra saiir yokwo kwɨraka. Mɨ Inkam Komii nu kɨgrɨraowiyɨn Devid mɨ iikamɨm Isrel hɨranɨm nɨnoknɨnkɨnkakɨm sɨma wɨnka. Mɨ ta yokwo sama ɨiya iikamɨm sɨma Adi Komii siir inɨg hainaniyɨm pɨ saiir mwai ɨmiir kɨgmak waowi.

Sadyusi Sadyusi kamɨm sɨma Juda sɨmiirar isid whɨrkɨn. Mɨ sɨmiir kam whɨekak nhɨrɨm sɨma omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiirar mɨriigɨm. Mɨ ɨriipa hɨriinan sɨmiir nhɨrɨm kaunsel kamargɨm. Farisi mɨ Sadyusi sɨmiir siyɨuɨm ɨrɨpa rani, ɨni yapayapa ywowɨm mɨ sɨmasɨma ɨo asi nɨnwo anwowi. Mɨ Sadyusi sɨma hɨnɨɨna boɨnikɨm, ɨiya ɨkɨ iikamɨm naonamiyɨm sɨma ɨe hɨrankɨ bɨ swokɨ ɨnsiin ɨdwowikɨm. Nɨɨngaka. Sɨmiir kwoɨnbudɨn hindɨra kɨguguɨuguskikɨn. Mɨ sɨma ha naɨngwowi Adi Komii siir om hɨrɨn iikam karamaeka mɨ Dɨdu naopwai mɨ nɨksɨsae adi komii karamaeka. Mɨ dimɨn taemɨnɨm nɨmbiyamiyɨm sɨma hɨnɨɨna naɨngwowi, yɨm inkamkɨ dirɨraerari, yɨm Adi Komii siya nonkwokwo rani. Nɨɨngaka.

Sisa Sisa yɨo Rom sɨmiir yaigɨɨnga. Saiir yaimwokɨ yaimwowa hɨnɨɨnga. Nu kɨgrɨraowan Inkam Komiigɨn.

Wain Wainɨn yɨo hɨnɨɨna dirɨraerarikɨn. Inkamɨn pɨ paeyɨn grep nɨkɨuwiyɨn pɨ siir nid ɨmiir whɨnhai. Mɨ tɨ paeyɨn pɨ siir hii ɨmiir nonkwo nhaknaokainaowidi. Mɨ ɨkɨ ɨiya saeya whɨibaomaigiyɨm mɨ sɨma saiirɨn pɨ hanɨɨngɨ kwiyaei. Mɨ Juda sɨma kwiyae op mɨiyɨk karamaeka. Mɨ ɨiya sɨma nae naeiyɨm pɨ ta op wain anaka naekwiyaei. Mɨ iikamɨm ta wain op aiirɨn homgak kwiyaenanaeiyɨm mɨ sɨma pa kwiyae whaowaenami.

Baptais Baptaisa ya Yokwo Komii saiirɨn hɨnɨɨna wɨnboɨnka, Jon siya iikam kasakasa bɨ baptais haigɨnɨugɨn ɨe Jodan hɨrɨn. Mɨ Jon siya sɨmiirɨn hɨnɨɨna boɨnkɨn, kɨma kɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiirɨn digɨumii haimriyɨugik mɨ iikamɨm ɨrɨra nwonwɨra wa nwokɨ nɨnoknɨnkɨnɨm sɨma digɨumii bɨdi haimriyɨugikɨm sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiirɨn. Mɨ iikam nhɨrɨm yɨpɨkɨ Jisɨs Krais siirɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm mɨ baptaisa ya mɨn nɨisiimauwi sɨma naɨngwo tɨbmiiyan iikam bɨdi ywowɨm. Mɨ baptais saiir yaimwokɨ yaimwowa hɨnɨɨnga. Tɨ inkamɨn op baptaisiyɨn yɨo hɨnɨɨna nɨisiimauwi, siir kwoɨnɨn bɨdi kisɨna haigiyɨn mɨ dimɨn biyɨeyɨm siya tɨrɨm digɨumii bɨdi haimriyɨugikɨn.

Hosana Hosana inɨgɨn yɨ mɨn boɨnkɨn inkamɨn inɨgakɨn siir nokboɨnmamaɨrikɨn. Yɨ hɨnɨɨngɨn siir inɨg mwokɨmwoɨn Adi Komii siya wɨ siir nwokɨ hainan prapraskiyɨm.

Pailat Pailat siya Rom sɨmiir nu kɨgrɨraowan inkam komii nwokɨn, yɨpɨkɨ bɨiya omwai nikɨ waiyan. Ɨiya Jisɨs siya nwowa Pailat siya Isrel sɨmiir iikam ɨmiir kɨgrɨraokɨn.

Pasova Pasova ya Judaɨn iikamɨm sɨmiir ɨi komii kwɨr aeya. Mɨ ta ɨiya iikam whɨekakɨm mɨi bɨ mɨriigɨm. Mɨ sɨma Jerusalem hɨriir yam mɨ ɨiyɨm ɨriiyarkwɨsa ywo. Mɨ Adi Komii siir inɨg ɨiir hainan mɨ nae komiiya ɨna yaeya. Ɨiya bɨiya sɨmiir yɨdiwi wanwiyaeyɨm nu Isib hɨr haiyɨm hɨk mɨ Adi Komii siya sɨmiir whɨndirɨraerarkikɨn mɨ sɨma nu Isib siir haiburgikɨn mɨ ɨna yamɨm. Mɨ ta hɨriinan saiirsika bɨewi bɨewiyɨm sɨma ta pasova ɨiya saiirɨmar naɨngwowikɨm mɨ pɨ Adi Komii siir inɨg ɨiirar hainani.

Pentikos Pentikosa ya ɨi komii kwɨr aeya pɨu siisiya. Isrel hɨran iikamɨm sɨma nonkwowiya bɨewi bɨewiyɨm sɨm. Mɨ ɨiya pasova ɨiya dɨg nwokiya wik ɨriiyarkwɨso sowiir mhoɨiya ɨi Pentikosa pa nɨmbiyami. Ɨiya sɨma numɨran sasaeyɨm sɨm nɨngugu haiiyɨm mɨ bali, ta ɨiya saeya pentikos ɨiya. Mɨ ta ɨiya iikam whɨekakɨm sɨma Jerusalem hɨriir namikɨn mɨ pɨ omaka Adi Komii siir inɨg hainaniya saiir napnɨnopkainamiyɨn mɨ naeyɨm pɨ Adi Komii siir hauuwi. Pris inkamɨm sɨma wraisu pa nɨsom haii pa nanagi mɨ pa nɨnkɨn ɨmiiyaeki Adi Komii siir iikamɨm sɨmiir dimɨn biyɨeyɨm sɨmiir haiyopriimdiyɨumigiyɨm. Taka ɨiya ya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir ɨi komii wararga. Siyɨu hɨnɨɨngɨn sɨma tɨriiyɨn. Ɨiya Jisɨs siya naowa mɨ siya ɨna swokɨ ɨnsiin ɨdwowɨn mɨ ɨni nɨnomor kouwa hɨriir yamɨn. Mɨ mhoɨiya kamɨm siir kɨgna mɨriiyɨm sɨma omaka ɨruwar nɨdwokai omɨmɨrkɨm Adi Komii siir naeyɨu ɨiirɨm. Adi Komii siir naeyɨuɨn ha nɨtɨn mɨ kɨrɨe sɨmiir yaunɨ hauuni. Mɨ sɨma ɨni yaigɨɨnpai yaigɨɨnpaiyɨm sɨmiirar boɨnamɨm. Ɨiya sɨma hɨriinan boɨnɨm iikam whɨekakɨm sɨma Krais siir yaiya ɨni sɨmiir yaigɨɨn aiirar wakaekiyɨm. Mɨ ta ɨi aiirɨn iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir siyɨuɨn ɨni komiiya ywokiyɨn mɨ ta ɨiya ya iikamɨm naɨngwo tɨbmiiyɨm sɨmiir ɨi komii aeya pɨu siisiya. Mɨn kɨg Aposel 2

Wit Witɨn yɨo naekɨn. Mɨ witnidɨm numɨr komii aiir nɨnkɨniyɨm sɨma raisnan whaknainikɨm. Mɨ ɨiya witnidɨm wai nwowiyɨm sɨma pa nɨnguguhaii mɨ sɨma sɨmiirɨn pɨ siiyaka nobrombropi mɨ sɨma nanagiyɨm mɨpi bret nɨmbiyami mɨ sɨma pa naei.

Yis Yisɨn yɨo iikamɨm sɨma nɨnkɨn prɨdaeiya ɨiya sɨma bret nonkwokwowiyɨm. Sɨma yisɨn yɨpa haii mɨ yɨpa prɨdgi witplaua aka. Ɨiya sɨma hɨriinan tɨriiyɨm, bretɨn yɨpa niyopinaini mɨpi komiiya nwoki. Ɨiya Jisɨs siya iikamɨm sɨmiir nowomwarkaiyɨuwiyɨm siya ɨi nhɨrɨm boɨniyɨo yai nhɨrɨm yɨpi yis siirar boɨni. Ta yaiya saiir yaimwokɨ yaimwowɨn hɨnɨɨnga. Yisɨn yɨo mɨiyɨk rani.

Amen Amena ya hɨnɨɨnga. Mɨn kɨg Rom 1:25,9:5, 1Korin 14:16 2Korin 1:20. Juda sɨmiir yaigɨɨna ya hɨnɨɨna boɨni, “Tɨ dimɨnɨn siya dɨmbiyam saeya kaimwoarga” Mɨ ɨiya inkam nwɨrkɨ srɨiiyɨm Adi Komii siirɨm mɨ ɨkɨ iikam nhɨrɨm sɨma pɨ ɨrɨpa kwoɨnar nwoki mɨpa boɨnki, Amen.

Yaowae Adɨn nɨnomor kouwankɨ nɨtkɨn Bɨdi bɨdiniyarɨn Profet inkam nwɨrɨn siir inɨgɨn Danielkɨn siya inɨgɨn mɨn daphaigɨnɨugɨn inkamɨn yɨpɨkɨ Adi Komii siya nɨkropkiyɨn siir iikamɨm sɨmiir nanmaiwarkainaɨm mɨ sɨmiir dimɨn biyɨe ɨmiir haiyopriimdiyɨumiigiyɨm. Siir dimɨn mwokɨ mwowɨn yɨo ɨni Krais siir hɨriinan ywowɨn. Jisɨs siya tɨ inɨgɨn siya siyar swokɨ kwaboɨnakɨn. Mɨ ɨiya Jisɨs siya, siya siyar swokɨ dapnaɨn Yaowae Adɨn nɨnomor kouwankɨ nɨtkɨn, siya boɨn siyaɨrgɨn inkam Adi Komii siya nɨkropkiyɨn mɨ yɨpɨkɨn Adi Komii siir kɨrɨekakɨn. Siya inkamargɨn mɨ ɨriipa Adi Komiiagɨn.