^

ʼWʋsuslolue loluu ʼsɛbhɛ

New Testament in Kouya

copyright © 2002 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Kouya
Translation by: Wycliffe Bible Translators
Contributor: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Information sur le droit d'auteur
© 2002, Wycliffe Bible Translators, Inc. tous droits réservés.
Ce texte de traduction vous est rendu disponible sous termes du Creative Commons License: Attribution-Noncommercial- Pas de travaux dérivés. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) En outre, vous avez l'autorisation de mettre le texte sous différents formats de fichier, tant que vous ne changez pas le texte ou la ponctuation de la Bible.
Vous pouvez partager, copier, distribuer, transmettre et extraire des parties ou des citations de ce travail à condition que vous incluiez l'information sur le droit d'auteur ci-dessus:
• Vous devez donner Attribution au travail.
• Vous ne devez pas vendre ce travail pour en tirer profit.
• Vous ne devez effectuer aucun travail dérivé qui puisse changer les mots ou la ponctuation en l'état des Saintes Ecritures.
Les autorisations au-delà du caneva de cette licence peuvent être disponibles si vous nous contactez au travers de votre demande.
Le Nouveau Testament
en Kouya

Copyright Information

© 2002, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Kouya

© 2002, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2015-03-17

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

6b111f8e-be6f-55f2-a7a8-c43583754a65

Matie

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Matiee 'sɛbhɛ

Sa Matie gbaa -Zezuu gbʋzɔnʋ gbʋ

-Zezuu -gʋgbʋ Matie cɛlɩa, mʋ -wa. Nɩɩ, Matie mɩ -Zezuu *'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔɔ glaa -nyɩmɛ yabhlo nya. Zuifʋ -yla Matie cɛlɩa wee 'sɛbhɛ nɩ. -Lagɔ ka 'cɩn ɔ -Bhasanyɔɔ tietiegbʋʋ wɛlɩ wla, 'ɩn -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya ka -mɔɔ daa cɛlɩ *'wʋsuslolue sʋaa 'sɛbhɛ 'wʋ. 'Sɛbhɛ nɩ 'wʋ, Matie slolua we Zuifʋ nɩɩ, -Zezu -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ (Mɔ -wa Mesi).

1

-Zezuu dʋkpasɩ

(Lk 3.23-28)

1 -Zezu Klisɩɩ dʋkpasɩɩ ŋnɩ nɩ: ɔɔ -Zezu *Klisɩ mɩa, ɔ dʋkpasa -wa *-Davidɩ, 'ɩn *Ablaamʋ mɩa -Davidɩɩ dʋkpasa nya.

2 Ablaamʋ gwalɩa Izakɩ.

Izakɩ gwalɩa Zakɔbʋ.

Zakɔbʋ gwalɩa Zuda -yɔ ɔ bhelia.

3 Zuda gwalɩa Pelɛsɩ -yɔ Zela, nɩɩ, wa 'nyaa -wa Tamaa.

Pelɛsɩ gwalɩa Eslɔmʋ.

Eslɔmʋ gwalɩa Alamʋ.

4 Alamʋ gwalɩa Aminadabʋ.

Aminadabʋ gwalɩa Naasɔn.

Naasɔn gwalɩa Salma.

5 Salma gwalɩa -Boazɩ, nɩɩ, ɔ 'nyaa -wa *Wlaabʋ.

-Boazɩ gwalɩa Obɛdɩ, nɩɩ, ɔ 'nyaa -wa Wlutɩ.

Obɛdɩ gwalɩa -Zesee.

6 -Zesee gwalɩa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩ.

-Davidɩ gwalɩa *Salomɔɔ, Ulii 'ŋwnɔ nya.

7 Salomɔɔ gwalɩa Wloboamʋ.

Wloboamʋ gwalɩa Abia.

Abia gwalɩa Aza.

8 Aza gwalɩa Zozafatɩ.

Zozafatɩ gwalɩa Zolamʋ.

Zolamʋ gwalɩa Oziasɩ.

9 Oziasɩ gwalɩa Yotamʋ.

Yotamʋ gwalɩa Akazɩ.

Akazɩ gwalɩa Ezekiasɩ.

10 Ezekiasɩ gwalɩa Manasee.

Manasee gwalɩa Amɔn.

Amɔn gwalɩa -Zoziasɩ.

11 -Zoziasɩ gwalɩa Yekonia -yɔ ɔ bhelia.

We bhla wa kpaa *Izlaɛlɩnyɩma, 'ɩn wa yia wa Babilɔnʋ kwa.

12 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Yekonia gwalɩa Salatiɛlɩ.

Salatiɛlɩ gwalɩa Zolobabɛlɩ.

13 Zolobabɛlɩ gwalɩa Abiudʋ.

Abiudʋ gwalɩa Ɛliakimʋ.

Ɛliakimʋ gwalɩa Azɔɔ.

14 Azɔɔ gwalɩa Sadɔkʋ.

Sadɔkʋ gwalɩa Akimʋ.

Akimʋ gwalɩa Eliudʋ.

15 Eliudʋ gwalɩa Eleazaa.

Eleazaa gwalɩa Matan.

Matan gwalɩa Zakɔbʋ.

16 Zakɔbʋ gwalɩa Maliii 'lowli *-Zɛzɛfʋ. Nɩɩ, Malii gwalɩa -Zezu wa laa Klisɩ, -mʋʋ ji -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ.

17 Nɩɩ, we 'ka Ablaamʋ -gʋ 'bhʋ, we 'ka -Davidɩ ylɩ, dʋkpasɩ -zakpa kugbua lɛ -mnʋa -wa. We 'ka -Davidɩ -gʋ 'bhʋ, we 'ka wa kpakpɩe ylɩ, 'ɩn wa 'ka wa Babilɔnʋ kwa, we nyni dʋkpasɩ -zakpa kugbua lɛ -mnʋa. -Mʋʋ 'bɩgʋ, we 'ka wa Babilɔnʋ -kwakwɩe -gʋ 'bhʋ, we 'ka -Zezu Klisɩɩ gwalɩ bhla nyni, we nyni dʋkpasɩ -zakpa kugbua lɛ -mnʋa.

Malii gwalɩa -Zezu

(Lk 2.1-21; -Gal 4.4)

18 Nɩɩ, sanɛɛ wa gwalɩa -Zezu Klisɩ. Nɩɩ, ɔ 'nyaa -wa Malii, mɔ -yɔ -Zɛzɛfʋ 'kaa kʋkwalɩ, wa 'nɩ -slɔ ladɩ dabhlo, 'ɩn ɔ yia nʋkpla pla -Lagɔɔ Zuzu 'Pʋpaa 'tɩtɛ nya. 19 Nɩɩ, -Zɛzɛfʋ mɩa, nyɩmɛ tɩklɩɩ -wa. Ɔ 'nɩ 'yɩbha ɔ 'ka Malii gbʋ dɩlɩ -zejila 'wʋ. We 'dɛɛ 'gbʋ, bhoyi ɔ -yɔ ɔ yi yaa -dɩa zizewiemɩ. 20 Da ɔ dlɩ mɩa we -gʋ, 'ɩn Jejitapɛɛ 'anzɩ yabhlo yia ɔ -gbɛ yi 'ylaa 'wʋ, 'ɩn we nɛɛ:

«-Zɛzɛfʋ, -Davidɩɩ 'yuoyu, -ɩn 'na lʋlʋ dlɩ -nɩ, -ɩn 'ka Malii kwa, nɩɩ, 'yu ɔ yia gwalɩa, -Lagɔɔ Zuzu 'Pʋpaa 'tɩtɛ nya ɔ plaa nʋkpla. 21 Nɩɩ, nʋkpasuyu ɔ yia gwalɩa, 'ɩn -ɩn 'ka ɔ 'ŋnɩ zʋ -Zezu, 'ɩn ɔ 'ka ɔ nyɩma gbʋnyuu 'wʋsa.»*

22 -We Jejitapɛ gbaa ɔ gbʋʋ -falɩpanyɔɔ ŋwɛ nya, we 'ka lɛnʋʋ 'gbʋ, we yi 'saa 'plɩ:

23 «Nɩɩ, 'yieslɔŋwnɔyu -ɔ 'nɩa nʋkpasu -yi,

mɔ yia nʋkpasuyu gwalɩa,

'ɩn wa 'ka ɔ 'ŋnɩ zʋ Emanuɛlɩ.»

-Mʋʋ ji -wa nɩɩ, -Lagɔ -yɔ -a 'sɔ mɩ.

24 Ɔ ganɔa, sa Jejitapɛɛ 'anzɩ gbaa, 'mʋ ɔ nʋa lɛ, 'ɩn ɔ yia Malii ɔ 'dɛɛ -gbɛ bɛlɩ. 25 Ɔ -yɔ ɔ 'nɩ -budu 'wʋdɩ, 'ɩn ɔɔ Malii yia ɔ nʋkpasuyu gwalɩ, 'ɩn -Zɛzɛfʋ yia -mɔɔ 'ŋnɩ zʋ -Zezu.

2

Gbʋyilonya mnɩa -Zezuu 'ŋnɩ 'ylimanɩa

(Lk 2.22-38)

1 -Zezu wa gwalɩa Bɛtɩlɛmʋ, Zudee -dʋdʋ -gʋ, -zugba *Ewlodʋ mɩ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ nya.

Tɔʋn, gbʋyilonya 'bhʋa 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋda, 'ɩn wa yia *-Zeluzalɛmʋ nyni. 2 Wa nɛɛ: «'Yu, -ɔ wa gwalɩa, 'ɩn ɔ 'ka *Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩ, da ɔ mɩa? Nɩɩ, ɔ -zɛlɩya ka 'wlʋ 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋda, 'ɩn -a yia we -yɔyɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ, -a yia yi -a 'ka ɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ.»

3 Nɩɩ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Ewlodʋ 'nʋa we, 'ɩn ɔ plɛ yia sumanɩ, ɔ -yɔ -Zeluzalɛmʋ -nyɩma weee. 4 -Bha ɔ laa *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan we -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya, 'ɩn da wa 'kaa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ gwalɩ, ɔ 'ka we yibheli. 5 Wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nɩɩ, Bɛtɩlɛmʋ, Zudee -dʋdʋ -gʋ, -bha wa gwalɩa ɔ. Nɩɩ, -we *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ cɛlɩa, mʋ nɩ:

6 ‹Amɩa, Bɛtɩlɛmʋ, Zudee -dʋdʋ -gʋ -nyɩma,

amɩaa 'gbe 'nɩ 'kienyi -mɩ,

Zudeegbe 'kadɩ glaa.

Nyɩmaa 'Wlulapɩlɩnyɔ yabhlo yia amɩaa -gbɛ 'bhʋa,

mɔ 'kaa Izlaɛlɩnyɩma -wa -wa na nyɩma,

mɔ 'kaa wa 'yugalɩ.› »

7 Tɔʋn, 'ɩn Ewlodʋ yia waa gbʋyilonya la zizewiemɩ, 'ɩn ɔ yia wa layɩbha nɩɩ, labhla wa 'yɩ wee -zɛlɩya -yɔa. 8 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A mnɩ, a -talɩ ɔɔ 'yuu da 'nanʋʋ, a -ka ɔ 'yɩ, a yi 'mɩ 'dɩ -salɩa, 'ɩn, -amɩ, ɩn 'ka -mɔ mnɩ, ɩn 'ka ɔ bʋbɔ.» -Bha ɔ tiea wa Bɛtɩlɛmʋ.

9-10 Waa gbʋyilonya 'nʋa Ewlodʋ wɛlɩ, 'ɩn wa yia 'yoo bhli. 'Ɩn -zɛlɩya wa 'yɩ yaa 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋda, wa yia we -yɔyɩ, 'ɩn we yia wa 'mʋna 'wʋla. Wee -zɛlɩya -galɩ wa 'yu, 'ɩn da ɔɔ 'yu mɩa, we nynia -bha, 'ɩn we yia 'yligbe. 11 Da wa plaa -budu zɔ, 'ɩn wa yia 'yu -yɔ ɔ 'nyaa Malii -yɔyɩ. Wa yia ɔɔ 'yu bʋbɔ, ɔ 'yu 'kukolu sibhlie nya. -Mʋʋ 'bɩgʋ, wa yia wa 'gba 'wʋkalɩ, 'ɩn 'ŋnɩmnɩli wa cɛlɩa ɔ, mʋ nɩ: -can klaa, *milɩ klaa, we -yɔ 'wlɩ, 'mʋ wa 'nyɛa ɔ. 12 'Ylaa 'wʋ, -Lagɔ nɛɛ wa -yla nɩɩ, wa 'na 'plɩlɩ Ewlodʋʋ -gbɛ -nɩ. 'Ɩn wa yia 'yoo -putu 'wʋbhu, 'ɩn wa yia wa -zɔɔ lʋmnɩ.

-Zɛzɛfʋ mnɩa Ezipʋtʋ

13 Waa gbʋyilonya ka mnɩ 'bhie, Jejitapɛɛ 'anzɩ yabhlo yia -Zɛzɛfʋʋ -gbɛ yi 'ylaa 'wʋ, 'ɩn we nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nɩɩ, Ewlodʋ yia ɔɔ 'yuu da -talɩa, ɔ 'ka ɔ 'bha. We 'dɛɛ 'gbʋ, -sɔ 'wʋ, -ɩn 'bhu ɔɔ 'yu -yɔ ɔ 'nyaa 'wʋ, -ɩn -yɔ wa 'sɔ mnɩ Ezipʋtʋ -gwagwɩe nya. -Ɩn -tʋ -mɔ, bhla -we nya a 'kaa yi, -amɩ yia we aɩn -yla gbaa.»

14 -Zɛzɛfʋ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia 'yu -yɔ ɔ 'nyaa 'wʋbhu. Wa 'bhʋa -bha sabɔ, 15 'ɩn wa yia Ezipʋtʋ mnɩ. Wa -dɩ -mɔ la, 'ɩn Ewlodʋ yia tlɩ. 'Sa -mʋʋ 'plɩa sa, 'ɩn -we -Lagɔ gbaa ɔ gbʋʋ -falɩpanyɔɔ ŋwɛ nya, we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛ, ɔ nɛɛ:

«Ɩn ka na 'yu la,

ɔ 'ka Ezipʋtʋ 'bhʋ.»

Ewlodʋ 'bhaa nʋkpasuyua Bɛtɩlɛmʋ -dʋdʋ -gʋ

16 Da Ewlodʋ 'yɩa nɩɩ, gbʋyilonya ka ɔ -dawli 'wʋnʋ, 'ɩn ɔ yia 'cɛ 'pa bhabha. -Bha ɔ tiea nyɩma wa 'ka Bɛtɩlɛmʋ dʋdʋ -gʋ nʋkpasuyua 'bha. -Wa 'nɩa -zʋ 'sɔ ylɩ, we -yɔ -wa kaa -zʋ 'sɔ, -maa wa mnɩa 'bhaa. Nɩɩ, bhla -we nya -zɛlɩya 'wlʋa gbʋyilonya ka ɔ 'dɩ -salɩɩ 'gbʋ ɔ yi 'saa nʋ. 17 Nɩɩ, -we *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Zelemi gbaa mʋ nʋa lɛ:

18 «-A ka 'wʋkpɩwɛlɩ 'nʋ mɔ Wlamaa,

wa mɩ 'wʋkpɩda, wida wa mɩa.

*Wlasɛlɩ -wa, ɔ 'yua ɔ mɩa wida,

ɔ 'nɩ ŋwnu wa 'ka ɔ bhubhoe,

nɩɩ, ɔ 'yua ka tlɩ.»

-Zɛzɛfʋ 'bhʋa Ezipʋtʋ

(Lk 2.39)

19 Da Ewlodʋ tlɩa, -zugba -Zɛzɛfʋ mɩ Ezipʋtʋ, 'ɩn Jejitapɛɛ 'anzɩ yabhlo yia ɔ -gbɛ yi 'ylaa 'wʋ, 'ɩn we nɛɛ ɔ -ylaɛ: 20 «-Sɔ 'wʋ, -ɩn 'bhu ɔɔ 'yu -yɔ ɔ 'nyaa 'wʋ, -ɩn -yɔ wa 'sɔ mnɩ *Izlaɛlɩ -dʋdʋ -gʋ. Nɩɩ, -wa 'yɩbhaa wa 'ka ɔɔ yu 'bha, -maa ka tlɩ.»

21 Tɔʋn, -Zɛzɛfʋ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔɔ 'yu -yɔ ɔ 'nyaa 'wʋbhu, 'ɩn wa yia Izlaɛlɩ -dʋdʋ -gʋ mnɩ. 22 Ɔ 'nʋa nɩɩ, Alɩkelausɩ mɩ Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩda ɔ dide Ewlodʋʋ 'bɩgʋ, -bha ɔ nʋa nyanɔ ɔ 'ka Zudee mnɩ. Mɔ ɔ 'kaa mnɩ, ɔ 'yɩa -bha 'ylaa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia Galilee -dʋdʋ -gʋ mnɩ. 23 'Ɩn 'gbe -we wa laa Nazalɛtɩ, 'ɩn wa yia -bha ladɩ. Nɩɩ, 'sa we 'plɩa sa, 'ɩn -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya gbaa we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛ. Wa nɛɛ:

«'Mɔ wa yia laa Nazalɛtɩyu.»

3

*Zaan batizea nyɩma 'nyu nya

(Mk 1.1-8; Lk 3.1-18; Zn 1.19-28)

1 We bhla wa 'yɩa 'Zan *-Batisɩ -yɔ -mɔ da bɛblɛɛ Zudee -dʋdʋ -gʋ. Ɔ 'kpɩa 'wʋ, 2 ɔ nɛɛ: «A 'bhiti amɩaa dlɩ, nɩɩ, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe ka cɩpa.»

3 -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ *Ezaii nɛɛ zlɩmɛ ɔ daa nɩɩ:

«Nyɩmɛ yabhlo 'kpɩa 'wʋ -mɔ da bɛblɛɛ, ɔ nɛɛ:

‹Nɩɩ, a mnazɩ Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'yloogblʋ -yɔ.

A nʋ 'yoo tɩklɩɩ ɔ 'yu.› »

4 Nɩɩ, ɔɔ *Zaan mɩa, ɔ 'wʋ -bana mɩ *-nyɔmɛɛ nyanɩ nya, 'ɩn ɔ -cɛsli mɩa nɩmɛɛ ku nya. Lʋʋ 'kpɩ -yɔ -gangan ɔ lia. 5 Zudee -dʋdʋ -gʋ -nyɩma klaa, -Zeluzalɛmʋ -nyɩma klaa, we -yɔ -wa 'bhʋa Zudɛɛn nyu kwesi, ma yia Zaaan -gbɛ. 6 Gbʋnyuu -we wa nʋa lɛ, 'mʋ wa gbaa -zejila 'wʋ, 'ɩn ɔ batizea wa Zudɛɛn nyu lʋ.

7 Zaan 'yɩa nɩɩ, *Falizɩnyɩma -yɔ *Sadusenyɩma mɩ ɔ -gbɛ yida, nɩɩ, -maa -zu 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Amɩa mɩa dɛ, 'mʋnɩmɛɛ -gnʋ a -mɩa! Nyɔɔ -salɩ aɩn 'dɩ, 'ɩn a pʋpalɩ 'wlukʋʋn la nɩɩ, a mneni a 'ka -Lagɔɔ 'cɛ -we mɩa yida kwɛɛ 'tlaa? 8 A -slolu amɩaa lɛnʋgbʋnya 'wʋ sazɔnʋ sa nɩɩ, a ka amɩaa dlɩ 'bhiti. 9 A 'na gbalɩ amɩaa 'dɛ dlɩ zɔ -nɩɛ: ‹Nɩɩ, Ablaamʋ mɩ -amɩaa dʋkpasa nyaa 'gbʋ -a ka gbʋwʋbhʋ.› Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla, -Lagɔ mneni ɔ 'ka tʋkpanya nɩ, Ablaamʋʋ 'yua -zɛlɩ. 10 -Lagɔɔ 'nɛnɔ gbee 'yli -dɩ sunyaa bhʋ -yɔ la pepe. Su weee -we'e 'paa 'bhue -zɔnʋnya nɩ, -dɩa ɔ yia we, ɔ 'ka we -kosu 'wʋ viteli. 11 'Nyu nya -amɩ na batizea aɩn, 'ɩn wa 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, a ka amɩaa dlɩ 'bhiti. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ yia 'mɩ 'bɩ yia, mɔ yia aɩn batizea Zuzu 'Pʋpa -yɔ -kosu nya. Ɔ 'tɩtɛ -zi na -nʋ, ɩn 'nɩ we 'klʋ -ka ɩn 'ka ɔ -sakwla 'wʋbhu. 12 Ɔ ka ɔ bʋtɛ kwɛɛ, ɔ 'ka ɔ 'mnɔ 'wʋpʋ, ɔ 'ka we 'ya -yɔ we vavi -yɔsɩsalɩ. 'Ɩn ɔ 'ka we 'ya -zɔnʋnya -gbagbʋ 'wʋ slu, 'bhie, ɔ 'ka we vavinya -kosu we'e nyumoa 'wʋ viteli.»

Zaan batizea -Zezu 'nyu nya

(Mk 1.9-11; Lk 3.21-22; Zn 1.29-34)

13 -Zezu 'bhʋa Galilee -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn ɔ yia Zudɛɛn nyu -yɔ mnɩ. Ɔ nynia -mɔ, 'ɩn ɔ yia Zaan kwesi bɛ, -mɔɔ 'ka ɔ batizee 'nyu nyaa 'gbʋ. 14 Zaan 'nɩ we ŋwnu, ɔ nɛɛ: «-Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ. -Mɩ 'ka 'yaa 'mɩ batizee 'nyu nya, 'ɩn -ɩn yia yi, ɩn 'ka -mɩ 'nyu nya batizee yɩ?»

15 -Zezu nɛɛ: «Nɩɩ, we mɩ -Lagɔ 'yu tɩklɩɩɩ 'gbʋ, -a nʋ we lɛ.»

-Bha Zaan ŋwnua we -yɔ, 'ɩn ɔ yia we lɛnʋ.

16 Zaan batizea -Zezu 'nyu nya, -Zezu mɩ 'nyu lʋ 'tlada, 'ɩn ɔ yia -Lagɔɔ 'gbe -yɔyɩ ŋwɛ -kalɩda. 'Ɩn ɔ yia -Lagɔɔ Zuzu, -ɔ 'wlʋa -kpakʋn, -yɔyɩ kwlida, 'ɩn -mɔɔ yia ɔ -gʋ lasibhli. 17 'Ɩn wa yia wɛlɩ yabhlo, -we 'bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ 'nʋ, we nɛɛ: «Na 'Yu ɔ -mɩa, ɩn -kalɩ ɔ zɛ, 'mɔ ɩn 'nyɛa na dlɩ weee yoo.»

4

*'Kuzu ylaa -Zezu la

(Mk 1.12-13; Lk 4.1-13)

1 Tɔʋn, 'ɩn -Lagɔɔ Zuzu yia -Zezu da bɛblɛɛ kwa, *'Kuzu 'ka ɔ laylaa 'gbʋ. 2 Ɔ mɩa -mɔ da bɛblɛɛ, ɔ li -mɔ zlɩ glʋ 'sɔ, sabɔ glʋ 'sɔ, -zugba ɔ tɩ lililu, 'ɩn ŋwɔ yia ɔ -yɔkpa. 3 *Laylanyɔ bɛa ɔ kwesi, 'ɩn we nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -ka -Lagɔɔ 'Yu nya -mɩ 'piɛɩn, -ɩn gba tʋkpanya nɩ -yla nɩɩ, we -zɛ 'floo.»

4 'Ɩn ɔ nɛɛ: «We mɩ cɛlɩda *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹We 'nɩ lililu -bhlogbɔɔ -gʋ nyɩmɛɛ 'yliyɔgagɩe tlili, nɩɩ,

wɛlɩ -we -Lagɔ gbaa,

'ɩn we nyɛ 'yaa ɔ 'yliyɔgagɩe.› »

5 Tɔʋn, 'ɩn 'Kuzu yia ɔ -mɔwlʋ -gbe -Zeluzalɛmʋ 'wʋkwa. We dɩa ɔ *-Lagɔbudu 'kadʋ 'wlu la, 6 'ɩn we nɛɛ: «-Ɩn -ka -Lagɔɔ 'Yu nya -mɩ 'piɛɩn, -blu 'wʋ -ɩn 'ka lasibhli, nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹-Lagɔ yia ɔ 'anzɩnya tiea -na 'gbʋ,

'ɩn we 'ka we sɔnya -mɩ zɔ laslʋlʋ,

-na bhʋ yi tʋkpa gozoo 'gbʋ.› »

7 'Ɩn ɔ nɛɛ: «We mɩ 'ya cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ:

‹Nɩɩ, Jejitapɛ, -ɔ -wa -na -Lagɔ,

a 'na ylalɩ ɔ la -nɩ.› »

8 -Bha 'Kuzu kwa 'yaa ɔ 'wʋpa -gɔgɔ 'kadʋ 'wlu. 'Ɩn we yia dʋdʋʋ 'ŋnɩmnɩ -da weee -yɔ we 'ŋnɩmnɩli -yɔ we 'tɩtɛ ɔ 'klʋslolu. 9 'Ɩn we nɛɛ: «-Ɩn -ka 'mɩ 'yu 'kukolu 'sibhli, 'ɩn -ɩn -ka 'mɩ bʋbɔ, nɩɩ, -we weee mɩa da, 'ɩn na nyɛa -mɩ we.»

10 'Ɩn ɔ nɛɛ we -ylaɛ: «Bɛ lʋ, 'Kuzu! We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹-Ɩn bʋbɔ Jejitapɛ, -ɔ -wa -na -Lagɔ,

'ɩn -ɩn nʋ ɔ 'dɛbhlogbɔɔ -yla lubho.› »

11 'Kuzu 'bhʋa ɔ kwesi tɔʋn, 'ɩn 'anzɩnya yia ɔ 'wʋsa.

-Zezu dɩa ɔ lubho gwe Galilee

(Mk 1.14-15; Lk 4.14-15)

12 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu 'nʋa nɩɩ, wa ka Zaan -kaslʋ 'wʋpa, 'ɩn ɔ yia Galilee mnɩ. 13 Ɔ 'nɩ Nazalɛtɩ -tʋ, Kapɛnaumʋ ɔ -dɩa la. Nɩɩ, Kapɛnaumʋgbe mɩa Galilenyu kwesi, -we mɩa -mɔ Zabulɔn -yɔ Nɛfʋtalii -dʋdʋ -gʋ. 14 'Mʋ ɔ nʋa lɛ, 'ɩn -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaii gbaa, we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛ, ɔ nɛɛ:

15 «Zabulɔn -yɔ Nɛfʋtali -nyɩma,

nyɩma -wa mɩ 'nyuu -yɔ 'yloogblʋ,

-mɔ Zudɛɛn nyuu kakpe yabhlo lʋ,

Galilee da 'lakpanya mɩ!

16 Nyɩma -wa mɩa nikpise 'wʋ, zlɩ wa yia 'yɩa!

-Wa mɩa tlɩtlɩee zuzu 'wʋ, zlɩ yia wa -gbɛ 'tlaa.»

17 -Bha -bhlokpadɛ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔgbʋ gbagbɩe bhli, ɔ nɛɛ: «A 'bhiti amɩaa dlɩ, nɩɩ, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe ka cɩpa.»

-Zezu laa ɔ 'bɩnɔnya -mnʋa

(Mk 1.16-20; Lk 5.1-11)

18 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu mɩ Galilenyu kwesi nɔda, 'ɩn ɔ yia bhelia 'sɔ -yɔyɩ, 'Simɔɔ (-mɔɔ -baŋnɩ -wa Piɛlɩ), we -yɔ ɔ bheli Andlee. Wa mɩ wa 'sowli 'nyu lʋ vitelida, nɩɩ, zibhibhanya wa -mɩa. 19 Ɔ nɛɛ wa -yla: «A yi 'mɩ 'bɩ, sa a kpaa zibhi, ɩn 'ka 'sa aɩn nyɩmaa 'ylibɩlanɔnʋnya -zɛlɩ, 'ɩn a 'ka 'mɩ wa 'bɩ -la.»

20 Tɔʋn, wa tɩa -bha wa 'sowli, 'ɩn wa yia ɔ 'bɩ mnɩ. 21 Ɔ bɛa 'yu -sɛ, 'ɩn ɔ yia *'Zake -yɔ ɔ bheli *Zaan 'yɩ, nɩɩ, Zebedee 'yua -wa. Wa -yɔ wa dide mɩ wa 'sowli mnazɩda -mɔ 'glʋ 'wʋ, 'ɩn -Zezu yia wa la, 22 'ɩn wa yia wa dide -yɔ ɔ 'glʋ -bha tɩ, 'ɩn wa yia -Zezu 'bɩ mnɩ.

23 We bhla -Zezu 'plɩlɩa Galilee -dʋdʋ weee -gʋ, -zugba ɔ slolua nyɩma gbʋ *-Lagɔbudunya zɔ, 'ɩn ɔ gbaa *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe -zɔnʋʋ gbʋ, gu weee -yɔ sɩasɩe weee, -we mɩa nyɩma -yɔ jipejipɩe nya. 24 -Bha wa 'nʋa -Zezuu 'dɩ Silii -dʋdʋ weee -gʋ. Nɩɩ, -wa mɩa sɩada weee, -wa kaa gu -yɔ klaa, -wa ka ku glopoa klaa, -wa zuzu 'nyuu mɩa 'wʋ klaa, -wa kaa nɛʋn gu -yɔ klaa, we -yɔ zɔlaslonya, 'ma wa -laa -Zezu, 'ɩn ɔ yia wa jipe. 25 'Ɩn nyɩmaa -zlo yia -Zezu 'bɩ yi. Tɔlʋa 'bhʋa Galilee, tɔlʋa 'bhʋa 'Gbe Kugbua -dʋdʋ -gʋ, tɔlʋa 'bhʋa -Zeluzalɛmʋ, tɔlʋa 'bhʋa Zudee -dʋdʋ -yɔ Zudɛɛɛn kakpe yabhlo -gʋ.

5

-Zezu -slolua nyɩma gbʋ

(Lk 6.20-23)

1 Da -Zezu 'yɩa nyɩmaa -zlo -yɔ, ɔ -gblaa -gɔgɔ yabhlo 'wlu, 'ɩn ɔ yia -mɔ ladɩ. Ɔ 'bɩnɔnya gbelia ɔ, 2 'ɩn ɔ yia wa slolue bhli, ɔ nɛɛ:

3 «Nyɩma -wa'a laa wa 'dɛ nyɩma -Lagɔ 'yu,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya,

-we ka gbʋ -wa, -Lagɔ pɩlɩ wa 'wlu la.

4 -Wa mɩa wida,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya,

-we ka gbʋ -wa, -Lagɔ yia wa 'kʋayli 'paa.

5 Nyɩma -wa mɩa sa bhe,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya,

-we ka gbʋ -wa, ma yia dʋdʋ 'wʋbhua 'bɩ -liliee saa.

6 Nyɩma -wa nyɩma tɩklɩɩ -zɛzɛ tʋ mɩa 'bhada ŋwɔ 'bhisa,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya,

-we ka gbʋ -wa, lʋa wa yia.

7 Nyɩma -wa yɩlɩa wa -lima nyazɩ,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya,

-we ka gbʋ -wa, -Lagɔ yia wa nyazɩ 'yɩlɩa.

8 Nyɩma -wa ka dlɩ mɩa tɩklɩɩ,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya,

-we ka gbʋ -wa, -Lagɔ wa yia 'yɩa.

9 Nyɩma -wa bɩbɛlɩa nyɩma -yɔ,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya,

-we ka gbʋ -wa, -Lagɔ yia wa laa ɔ 'yua.

10 Nyɩma -wa wa palɩa 'klɩyɩe 'wʋ,

wa mɩ nyɩma tɩklɩɩ nyaa 'gbʋ,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya,

-we ka gbʋ -wa, -Lagɔ pɩlɩ wa 'wlu la.

11 «Nɩɩ, wa -ka amɩaa 'ŋnɩ -nyumɔ, wa -ka aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩ, wa -ka aɩn yoyo gbʋ -gʋ la zʋlʋ na 'gbʋ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amɩaa -nʋ nya. 12 A li 'mʋna sa duun, -we ka gbʋ -wa, -tnʋʋ 'kadɩ a yia 'yɩa -Lagɔɔ -gbɛ. Nɩɩ, 'sa -bhlokpadɛ wa 'palɩa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, -wa -galɩa aɩn 'yu, 'klɩyɩe 'wʋ.

-Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya mɩ zlɩ -yɔ gumu 'bhisa

(Mk 4.21, 9.50; Lk 8.16, 14.34-35)

13 «Nɩɩ, amɩa, dʋdʋgʋ -nyɩmaa gumu 'bhisa a mɩa. Nɩɩ, gumu -ka 'nʋŋwɛ 'bhʋ, sa wa 'ka we namanɩa? We 'nɩ 'maslɛɛn -lu yabhlogbɔɔ 'wʋkʋ. Nɩɩ, 'pipee wa vitelia we, 'ɩn nyɩma nɔa we -gʋ.

14 «Nɩɩ, amɩa, dʋdʋgʋ -nyɩmaa zlɩ 'bhisa a mɩa. 'Gbe wa zʋa -gɔgɔ 'wlu, wa 'nɩ mneni wa 'ka we zize. 15 'Ɩn wa -yɔ 'napɛ -ka yi, wa'a dɩ we -solu zɔ la. Yalɩ wa dɩa we la, 'ɩn we yɩa nyɩma weee -gʋ la, we 'nɩ mʋʋ? 16 'Sa -bhlokpadɛ, amɩaa zlɩ 'kaa nyɩma 'yu lɩ, 'ɩn wa 'ka amɩaa lɛnʋgbʋ -zɔnʋ -yɔyɩ, 'ɩn wa 'ka amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩɩ 'ŋnɩ -mnɩnɩ.

-Zezu -yɔ -Lagɔɔ tite

17 «A 'na pʋpalɩ dlɩ zɔ la -nɩ, nɩɩ, *Moizɩɩ tite -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa wɛlɩ ɩn yia lasaa -nɩ. Ɩn 'nɩ we lasasɩee 'gbʋ yi. Yi ɩn yia, 'ɩn we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛ.

18 «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, dʋdʋ -yɔ yalɩ 'nɩ -slɔ labhʋ, -Lagɔɔ titee cɛlɩlɩɩ 'ya 'kienyi -lɛ 'na 'ka labhʋ, 'ɩn dʋdʋ 'kaa bhɩa. 19 We 'dɛɛ 'gbʋ, nyɩmɛ -ɔ mɩa 'kienyi -lɛ, -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la glaa, mɔ -wa nyɩmɛ -ɔ'ɔ zʋa -Lagɔɔ tite 'kienyi -lɛ 'nʋŋwɛ, 'ɩn ɔ slolua ɔ -lima sa wa'a zʋa we 'nʋŋwɛ. Nɩɩ, -ɔ slolua ɔ -lima -Lagɔɔ tite 'nʋŋwɛzʋzʋe, mɔ -wa kpasa, nyɩma -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la glaa. 20 Ɩn nɛɛ aɩn -yla: a zʋ -Lagɔɔ tite 'nʋŋwɛ. A -zi -Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma, we 'nɩ -mʋʋʋ, nyɩma -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la, a 'na 'ka wa glaa -mɩ.

A -yɔ amɩaa bhelia suslolu 'wʋ

21 «A ka 'nʋ nɩɩ, wa nɛɛ amɩaa dʋkpasɩ -ylaɛ: ‹A 'na 'bhalɩ nyɩmɛ -nɩ. Nɩɩ, -ɔ ka ɔ bheli 'bha, gbʋwʋbhunya 'yu wa yia ɔ kwaa.› 22 Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: -ɔ -ka ɔ bheli -yɔ 'cɛpalɩ, gbʋwʋbhunya 'yu wa kwaa ɔ. -Ɔ -ka gba ɔ bheli -yla, -mɔɔ mɩ nyɩmɛ -kpʋa nya, nyɩma kpasɩ 'yu wa kwaa ɔ, 'ɩn wa bhua ɔ -yɔgbʋ 'wʋ. -Ɔ -ka ɔ bheli -yla gba: ‹Nyɔgʋgʋ›, ɔ ka we 'klʋ wa 'ka ɔ -kosu -we'e nyumoa 'wʋ kwa. 23 We -ka nɩɩ, -na wlawlalu -ɩn mɩ -Lagɔ kwada 'slakagʋsalɩlu 'yu, 'ɩn -ɩn yi ligbe nɩɩ, -ɩn -yɔ -na bheli 'sɔ ka gbʋ, 24 -ɩn tɩ -bha wee wlawlalu 'slakagʋsalɩlu 'yu, -ɩn mnɩ, -ɩn -yɔ -na bheli 'ka gbʋ -bhɩa, 'bhie, -ɩn 'ka wee wlawlalu -Lagɔ -la.

25 «Nɩɩ, nyɩmɛ -ka -mɩ gbʋ 'wluladɩlɩ, 'ɩn -ɩn -yɔ ɔ 'sɔ 'ka gbʋwʋbhunya 'yu mnɩda -mɩ, -ɩn -yɔ ɔ 'sɔ -bhɩa gbʋ slʋɩ, da a mɩa -slɔ 'yloogblʋ. Nɩɩ, we 'nɩ -mʋʋ, 'ɩn ɔ kwaa -mɩ gbʋwʋbhunya 'yu, 'ɩn gbʋwʋbhunya nyɛa -mɩ 'slʋja yoo, 'ɩn wa paa -mɩ -kaslʋ 'wʋ. 26 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa: -ɩn 'nɩ -slɔ ɔ tama 'wʋbhlolu -nʋ wla, -ɩn 'na 'ka -mɔ 'tla.

-Ɩn -yɔ nyɩmɛ -putuu 'ŋwnɔ 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ

27 «A ka 'nʋ nɩɩ, wa nɛɛ: ‹-Ɩn -yɔ 'ŋwnɔ -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ›.* 28 Nɩɩ, -amɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla: nyɩmɛ -ka ɔ -libheyii 'ŋwnɔ yla, 'ɩn ɔ -budu 'wʋdɩ tʋ -ka ɔ 'bha, ɔ -yɔ ɔ ka -budu 'wʋdɩ ɔ dlɩ zɔ.

29 «We -ka nɩɩ, -na lilikwɛ -yliya kwa -mɩ gbʋnyuu lʋ, -sa -bha we, viteli we 'pɩpɩ. We nanɩ 'yli -ɩn 'ka -na kuu kibhe mnɔnʋ, we -zi wa 'ka -na ku weee viteli -kosu -we'e nyumoa 'wʋ. 30 We -ka nɩɩ, -na lilikwɛ -sɔ kwa -mɩ gbʋnyuu lʋ, dɩ -bha we, viteli we 'pɩpɩ. We nanɩ 'yli -ɩn 'ka -na 'lali yabhlo mnɔnʋ, we -zi -ɩn 'ka -kosu -we'e nyumoa 'wʋpla -na -kpabhie nya.

A 'na -salɩ 'ŋwnɔ 'kwnɛ -nɩ

(Mt 9.9; Mk 10.11-12; Lk 6.18)

31 «Wa nɛɛ 'ya aɩn -ylaɛ: ‹Nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ 'ŋwnɔ 'kwnɛ -sa, ɔ 'nyɛ ɔ 'kwnɛ -sa -sɛbhɛ yoo.› 32 'Ɩn -amɩ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: nyɩmɛ 'nɩ mneni ɔ 'ka ɔ 'ŋwnɔ 'kwnɛ -sa, 'mʋ we 'nɩ ɔ mʋtnɩ kwɛ -kakɩe 'wʋbhʋ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ka ɔ 'ŋwnɔ 'kwnɛ -sa, ɔ gbʋnyuu lʋ -sulue -wa, -we ka gbʋ -wa, nʋkpasu -putu ɔ yia kwaa. 'Ɩn nyɩmɛ -mɔmɔ -ka 'kwnɛ -sa ŋwnɔ kwa, gbʋnyuu ɔ nʋa lɛ.

A 'na bili -nɩ

33 «A ka 'nʋ nɩɩ, wa nɛɛ amɩaa dʋkpasɩ -ylaɛ: ‹-Ɩn 'na bili yoyo sa -nɩ. -We -ɩn bia -Lagɔ 'yu, -ɩn nʋ we lɛ.› 34 Nɩɩ, -amɩ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: a 'na bili 'mnumnu -nɩ. A 'na bili yalɩ -nɩ, nɩɩ, mʋ -wa -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩkpe. 35 A 'na bili dʋdʋ -nɩ, mʋ -gʋ ɔ dɩa bhʋ la. A 'na bili -Zeluzalɛmʋ -nɩ, nɩɩ, mʋ -wa -Lagɔnyɩma weee 'wlulapɩlɩnyɔɔ gbe. 36 -Ɩn 'na bili -na 'wlu -nɩ, nɩɩ, -ɩn 'nɩ mneni -ɩn 'ka -na 'wluo nyi -bhlogbɔɔ 'bhiti, we 'ka 'pʋpa -zɛ, we 'ka 'ylukpa -zɛ. 37 We -ka ‹ɩɩn›, a gba ‹ɩɩn›, we -ka ‹-ɩnnya›, a gba ‹-ɩnnya›. -We -na yia we 'bɩgʋ zʋa, gbʋnyuuu didee -gbɛ we bhʋa.

A 'na nʋnʋ gbʋʋ 'lɛɛji lɛ -nɩ

(Lk 6.29-30)

38 «A ka 'nʋ nɩɩ, wa nɛɛ: ‹'Ylii 'lɛɛji -wa yli, 'ɩn glaa 'lɛɛji -wa gla.› 39 Nɩɩ, -amɩ nɛɛ aɩn -yla: -ɔ nʋa -mɩ -yla gbʋ lɛ, -ɩn 'na nʋnʋ we 'lɛɛji lɛ -nɩ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ka -na lilikwɛ -yukwli 'kpa 'wʋsʋbha, -ɩn 'bhiti we -gʋdʋ, ɔ 'ka -bha yabhlo 'pa. 40 Nyɩmɛ -ka -mɩ gbʋwʋbhunya 'yu kwa, ɔ 'ka -na -bana 'wʋbhu, 'nyɛ ɔ 'yoo, ɔ 'ka -na -gʋslunaa 'wʋbhu. 41 -Laide -ka -mɩ 'gba 'wludɩ -ɩn 'ka kilo -bhlo lɛnʋ, -ɩn nʋ kilo 'sɔ lɛ. 42 Nyɩmɛ -ka -mɩ -lu -zlalɩ, 'nyɛ we ɔ. Nyɩmɛ -ka -na -lu -bhoa yi, -ɩn 'na palɩ ɔ -blɩgʋ -nɩ.

A -kalɩ amɩaa tʋnyɩmaa zɛ

(Lk 6.27-28,32-36)

43 «A ka 'nʋ nɩɩ: ‹-Ɩn -kalɩ -na -libheyii zɛ, 'ɩn -na tʋnyɩmɛ mɩa, -ɩn 'ka -mɔɔ 'wʋnyɛ.› 44 Nɩɩ, -amɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla: a -kalɩ amɩaa tʋnyɩmaa zɛ, 'ɩn -wa palɩa aɩn 'klɩyɩe 'wʋ, a bhubhoe -Lagɔ wa 'ŋnɩ nya. 45 'Bhie, a 'ka amɩaa Dide, -ɔ mɩa yalɩɩ 'yua -zɛ. Nɩɩ, -Lagɔ sɔlʋa ɔ 'ylʋ 'wʋ nyɩma -zɔnʋ -yɔ nyɩma 'nyii -gʋ, 'ɩn -wa nʋa gbʋzɔnʋ lɛ, we -yɔ -wa nʋa gbʋnyuu lɛ, 'ɩn ɔ lʋalɩa wa -gʋ 'nyu.

46 «-Wa -kalɩa amɩaa zɛ, we -ka -maa -bhloo 'dɛɛ zɛ a -kalɩ, a 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ 'klʋ -ka -Lagɔ 'yu. Nɩɩ, *nisʋn -gwɛzisanyaa 'dɛbhie -gbolu, 'sa -bhlokpadɛ wa nʋa. 47 A -ka amɩaa bheliaa 'dɛkpʋa fʋsa nɩ, gbʋ 'kadʋ a nʋa -bha lɛ yɩ? Nɩɩ, -wa 'nɩa -Lagɔ -yi, 'sa -bhlokpadɛ wa nʋa, we 'nɩ mʋʋ? 48 We 'dɛɛ 'gbʋ, amɩa, a -mɩ tɩklɩɩ sa amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ mɩa tɩklɩɩɩ 'bhisa.

6

Sa -a 'kaa bobabhanya 'nyɛ

1 «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, a 'na nʋnʋ amɩaa -Lagɔgbʋ lɛ -zejila 'wʋ, nyɩma 'ka aɩn 'ylaa 'gbʋ -nɩ. A -ka 'sa we nʋ, a 'na 'ka -tnʋʋ 'yɩ amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ kwɛɛ.

2 «-Ɩn -ka 'gwɛzi bobabhanya 'nyɛ, -ɩn 'na bhlɩlɩ we lɛglɛ nya -nɩ. Nɩɩ, 'sa wɛlɩ 'sɔ -nyɩma nʋa -mɔ -Lagɔbudunya zɔ, we -yɔ 'yloogblʋ, wa 'ka wa 'ŋnɩ -zɔnʋ gbaa 'gbʋ. Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: wa ka wa -tnʋʋ 'yɩ 'gamʋ. 3 Nɩɩ, -mɩ, -ɩn -ka -na 'gwɛzi bobabhanya 'nyɛ -na lilisɔ nya, -na kɔpɛsɔ 'na yibheli we 'ji -nɩ. 4 Sa -ɩn wlaa -lu zizeda, -na Dide -Lagɔ, -ɔ yɩa we -yɔ, mɔ kwɛɛ -na yia -na -tnʋʋ 'yɩa.

Sa -a 'kaa -Lagɔ bhubhoe

(Lk 11.2-4)

5 «A -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, a 'na nʋnʋ wɛlɩ 'sɔ -nyɩma 'bhisa -nɩ. Nɩɩ, wamɩa, wa 'yɩbha wa 'ka 'yligbe, 'ɩn wa 'ka -Lagɔ bhubhoe -Lagɔbudunya zɔ -yɔ 'yoo 'wʋgbelida. 'Mʋ wa nʋa lɛ, 'ɩn nyɩma weee 'ka wa -yɔyɩ. Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: wa ka wa -tnʋʋ 'yɩ 'gamʋ. 6 Nɩɩ, -mɩ, -ɩn -ka -Lagɔ bhubhoea yi, -ɩn pla -na -budu zɔ, -ɩn kla we, 'ɩn -ɩn bhubhoe -na Dide da wa'a 'yɩa -mɩ -yɔ. -Ɩn -ka 'sa nʋ, -na Dide -ɔ yɩa -mɩ -yɔ zizeda, mɔ yia -na -tnʋʋ wlaa.

7 «A -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, a 'na mnanɩ ŋwɛ la -nɩ, nɛɛ -wa 'nɩa -Lagɔ -yi. We mɩ wamɩaa dlɩ zɔ nɩɩ, wa gbagbawɛlɩ duuun 'gbʋ -Lagɔ pʋlʋa wa yukwli. 8 A 'na nʋnʋ wa 'bhisa -nɩ. Nɩɩ, a 'nɩ -slɔ ɔ -lu -zlalɩ, ɔ -yi amɩaa -yɔkpagbʋ.

9 «Sa a 'kaa -Lagɔ bhubhoe mʋ nɩ:

‹-Amɩaa Dide -ɔ mɩ yalɩ,

wa zʋ -bha -na -mɔwlʋ ŋnɩ.

10 -Na nyɩmaa 'wlulapɩlɩe yi.

Nyɩma nʋ -na dʋmagbʋ lɛ dʋdʋ -gʋ,

sa we mɩa yalɩ 'bhisa.

11 'Nyɛ -zɛɛn nʋʋ lililu -aɩn.

12 -Wa nʋa -aɩn gbʋnyuu 'wluo,

sa -a tɩa wa -yɔgbʋ 'wʋ,

-ɩn tɩ 'sa -amɩaa -yɔgbʋ 'wʋ.

13 -Ɩn 'na kwalɩ -aɩn laylagbʋ lʋ -nɩ.

-Ɩn -sa -aɩn gbʋnyuuu dide kwɛɛ.›

[Nɩɩ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩe klaa,

'tɩtɛ klaa, we -yɔ 'ŋnɩmnɩe,

we -mɩ -na -nʋ nya, bhla weee nya.

*-Amɛnɩ.]

14 Nɩɩ, amɩaa -lima -wa nʋa aɩn -yla gbʋnyuu lɛ, a -ka we 'wʋtɩ, amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ, 'ɩn ɔ tɩa amɩaa -yɔgbʋ 'wʋ. 15 'Ɩn a 'nɩ wa -yɔgbʋ 'wʋtɩ nɩ, amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ, ɔ 'na 'ka amɩaa -yɔgbʋ 'wʋtɩ.

Sa a 'kaa 'sun pla

16 «A -ka 'sun 'wʋ -mɩ, a 'na 'sulu 'klʋ wɛlɩ 'sɔ -cɩan 'bhisa -nɩ. 'Ɩn wa nʋa wa 'klʋ 'fuakaa, 'ɩn nyɩma weee 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, wa mɩ 'sun 'wʋ. Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: wa ka wa -tnʋʋ 'yɩ 'gamʋ. 17 Nɩɩ, -mɩ, -ɩn -ka 'sun 'wʋ -mɩ, budo 'klʋ -yɔ, 'fla -na 'nyi, 18 nyɩma yi we 'jiyibheli nɩɩ, -ɩn mɩ 'sun 'wʋ. -Na Dide, -ɔ wa'a 'yɩa -yɔ, -mɔ -bhlogbɔɔ yia we 'jiyibhelia. -We -ɩn nʋa zizeda lɛ, -na Dide, -ɔ yɩa we -yɔ, mɔ yia -na -tnʋʋ wlaa.

'Ŋnɩmnɩlu -zɔnʋ

(Lk 12.33-34)

19 «'Ŋnɩmnɩlu -we mɩa dʋdʋ -gʋ, da 'glɩ -yɔ ŋwɔnʋ nyumɔa we, 'ɩn 'wienya wlaa -budu, 'ɩn wa ylia we, a 'na dɩlɩ we -zlo dʋdʋ -gʋ -nɩ. 20 Nɩɩ, a dɩlɩ 'ŋnɩmnɩlu -Lagɔɔ -gbɛ la, da 'glɩ -yɔ ŋwɔnʋ 'na 'kaa we -nyumɔ, 'ɩn 'wienya 'na 'kaa we yli. 21 Nɩɩ, mɔ -na 'ŋnɩmnɩli mɩa, -mɔ -na dlɩ mɩa.

'Yli -wa kuu 'napɛ

(Lk 11.34-36)

22 «'Yli mɩ kuu 'napɛ nya. -Na 'yli -ka -yalɩ, -na ku weee mɩ zlɩ 'wʋ. 23 Nɩɩ, -na 'yli -ka gu -yɔ -ka, -na ku weee mɩ nikpise 'wʋ. -We mɩa -na zlɩ nya, we -ka nikpise 'bhisa -mɩ, -zugba nikpise -dlugba -wa.

'Gwɛzi -yɔ -Lagɔ, a -sa -bha

(Lk 16.13)

24 «Nyɩmɛ 'nɩ mneni ɔ 'ka -cɩan 'sɔ -yla lubho nʋ. We -ka 'sa -mɩ, 'yabhlo ɔ yia 'wʋnyɛa, 'ɩn ɔ 'ka 'yabhloo zɛkalɩ. 'Yabhlo -yɔ ɔ yia lanɛa, 'ɩn 'yabhlo 'ka ɔ dʋdʋnyumanɩ. A 'nɩ mneni a 'ka -Lagɔ -yɔ 'gwɛzi -yla lubho nʋ dabʋdʋ.

A 'na lʋlʋ dlɩ -nɩ

(Lk 12.22-31)

25 «We 'dɛɛ 'gbʋ, ɩn nɛɛ aɩn -yla: a 'na lʋlʋ dlɩ amɩaa 'yliyɔgagɩe -yɔ amɩaa kuu 'gbʋ -nɩ. A 'na gbalɩ amɩaa dlɩ zɔ -nɩɛ: ‹Lɛɛ -lu -a 'ka lia? Lɛɛ -lu -a 'ka 'maa? -A yi 'naa 'yɩ -a 'ka 'wʋplaa?› Nɩɩ, amɩaa 'yliyɔgagɩe -zi lililu, 'ɩn amɩaa ku -zi 'naa, we 'nɩ mʋʋ? 26 Nɩɩ, zia mɩa, we'e 'pa 'mnɔ, we'e -dɩ we, 'ɩn we'e bʋblʋ we -zlo -gbagbʋ 'wʋ. Nɩɩ, amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ, mɔ nyɛa we lililu. Nɩɩ, amɩa, a 'yli a -zi 'zia, we 'nɩ mʋʋ? 27 Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka ɔ 'yliyɔgagɩee 'ylɩ -gʋ palɩ ɔ dlɩlʋlʋe nya. 28 Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a lʋ dlɩ 'naa 'gbʋa? -Fliisuu -bʋɩ mɩa, a dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, we'e nʋ lubho, 'ɩn we'e lʋa 'naa. 29 Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla: *Salomɔɔɔ 'dɛɛ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ 'wʋ, ɔ 'nɩ 'ylinanɔ -bana -bhlogbɔɔ 'yɩ suu -bʋɩnya nɩɩ 'yabhlo 'bhisa. 30 Su -we mɩa -zɛɛn kpaa, 'ɩn wa 'kaa -kosu 'wʋ viteli cɩzɩ, we -ka nɩɩ, -Lagɔ ka we -bana -zɔnʋ 'nyɛ, -zugba -bana ɔ yia aɩn 'nyɛa, dlɩ 'kienyi -zʋnya! 31 A 'na 'yɩbhalɩ amɩaa 'dɛ la dlɩ -lʋlʋe nya -nɩɛ: ‹Lɛɛ -lu -a 'ka lia? Lɛɛ -lu -a 'ka 'maa? -A yi -bana 'yɩ -a 'ka 'wʋpla -bhaa?› 32 -Lu weee mɩa da, -wa talɩa we da, 'ylɩ weee nya, nyɩma -wa 'nɩa -Lagɔ -yi, ma -wa. Amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ, ɔ -yi we 'ji nɩɩ, -we mɩa dɛ, mʋ -wa amɩaa -yɔkpagbʋ. 33 Tɩada, a 'tide -Lagɔ 'yi, ɔ 'ka aɩn 'wlulapɩlɩ, 'ɩn a 'ka gbʋ tɩklɩɩ lɛnʋ. We 'bɩgʋ, -Lagɔ 'ka aɩn -lu weee -mɩnɩ 'nyɛ. 34 Nɩɩ, a 'na lʋlʋ dlɩ cɩzɩ gbʋʋ 'gbʋ -nɩ. Nɩɩ, cɩzɩ 'bhie, a 'ka cɩzɩ nʋʋ gbʋ 'wʋpla. Nɩɩ, -zɛɛn nʋʋ sɩasɩe mɩa, we -tʋ 'sa, a 'na palɩ we 'ylɩ -putuu -nʋ -gʋ -nɩ.»

7

A 'na 'bhulu nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ -nɩ

(Lk 6.37-38,41-42)

1 «A 'na 'bhulu nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ -nɩ, -Lagɔ yi amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhu. 2 Nɩɩ, sa a bhua nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ, 'sa -Lagɔ yia amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhua. -We a bhua 'wʋ, 'ɩn a yɩbhɔlʋa nyɩma, 'mʋ -Lagɔ yia 'wʋbhua ɔ 'ka aɩn yɩbhɔlʋ.

3 «Bʋɛɛ gɔ -lɛ mɩa -na bhelii 'yliya 'wʋ, 'mʋ -na yɩa -yɔ, 'ɩn su -kibhe 'kadʋ -we mɩa -na 'yliya 'wʋ, -ɩ'ɩn 'yɩ we -yɔ. Lɛɛ -lu ka 'gbʋa? 4 Su -kibhe 'kadʋ mɩ -na 'yliya 'wʋ, 'ɩn -ɩn nɛɛ -na bheli -yla: ‹Ŋwnu, ɩn 'ka -mɩ bʋɛɛ gɔ 'yliya 'wʋsaa?› We 'nɩ 'ylinanɩ. We 'nɩ mʋʋ? 5 Wɛlɩ 'sɔ -nyɩmɛ, -ɩn -sa -slɔ -na 'dɛ su -kibhe 'kadʋ 'yliya 'wʋ, -ɩn 'ka layɩ 'bhie, -ɩn 'ka bʋɛɛ gɔ -na bhelii 'yliya 'wʋsa.

6 «A 'na 'nyɛnɩ -Lagɔɔ -lu gwɩ yoo -nɩ, we 'nɩ -mʋʋ, 'ɩn we bhitia la, 'ɩn we mua aɩn. A 'na viteli amɩaa -can gbʋa -bobo zɔ -nɩ, we 'nɩ -mʋʋ, 'ɩn we nɔa we -gʋ.

A bhubhoe amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ

(Lk 11.9-13)

7 «A -zla -lu, 'ɩn wa 'ka we aɩn 'nyɛ. A -talɩ -luu da, 'ɩn a 'ka we 'yɩ. A bhlɩ -budu, 'ɩn wa 'ka -bha -kalɩ aɩn -yla. 8 Nɩɩ, -ɔ zlaa -lu, 'mɔ wa nyɛa we. -Ɔ talɩa -luu da, mɔ yɩa we. -Ɔ bhlɩa -budu, mɔ -yla wa kalɩa -bha. 9 Amɩaa 'yu -ka aɩn 'floo -zlalɩ, a mneni a 'ka ɔ tʋkpa 'nyɛɛ? 10 'Ɩn ɔ -ka aɩn zibhi -zlalɩ, a mneni a 'ka ɔ tɩbhɛ 'nyɛɛ? -Ɩnnya, we 'nɩ sa -mɩ. 11 Nɩɩ, amɩa -mama -wa nyɩma 'nyii, a -yi amɩaa 'yua -li -zɔnʋ 'nyɛ sa. We -ka 'sa -mɩ, a -mɩ we -gʋ nɩɩ, amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ, -wa -ka ɔ -lu -zlalɩ, -lu -zɔnʋ ɔ yia wa 'nyɛa.

12 «-We a 'yɩbhaa nyɩma nʋ aɩn -yla lɛ, amɩa nʋ 'ya we wa -yla lɛ. Mʋ -wa Moizɩɩ tite -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛɛ ji.

'Yoo 'sɔ

(Lk 13.24)

13 «A plalɩ klolo ŋwɛɛ poo 'wʋ. 'Yoo -we kwaa nyɩmɛ tlɩtlɩe 'wʋ, we gbʋ 'nɩ -yɔ -kalɩ, 'ɩn we klolo ŋwɛɛ 'ylia 'wʋ la. 'Ɩn -wa bhlia wee 'yoo, wa -zu 'wʋ. 14 Nɩɩ, 'yoo -we kwaa nyɩmɛ 'yliyɔgagɩe 'wʋ, we gbʋ -kalɩ -yɔ. 'Ɩn we ŋwɛɛ mɩa poo. -Wa yɩa we -yɔ, wa 'nɩ 'wʋzu.

Suu 'bhue -yɔ wa yibhelia we

(Lk 6.43-44)

15 «Nyɩma -wa laa wa 'dɛ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ wa gbɛgbɛɩn. Wa -ka yi, wa mɩ sa -dlɔɔ bhlabhlɛ 'bhisa, 'ɩn wa nʋkplɛ mɩa, -mɔ 'wlʋ -fliigwɩ -we mɩa vla 'wʋ. 16 Wa lɛnʋgbʋ -yɔ a yia wa yibhelia. Wa'a -sa *-dlɔya 'mnɛwia 'wlu, 'ɩn wa'a -sa magloo -kɔjɩ 'wlu. 17 Nɩɩ, su -zɔnʋ weee mɩa, 'bhue -zɔnʋ we paa, 'ɩn su 'nyuu mɩa, 'bhue 'nyuu we paa. 18 Su -zɔnʋ mɩa, we 'nɩ mneni we 'ka 'bhue 'nyuu 'pa. 'Ɩn su 'nyuu mɩa, we 'nɩ mneni we 'ka 'bhue -zɔnʋ 'pa. 19 Su weee nyɩdɩ, -we 'nɩ 'bhue -zɔnʋ 'pa, -dɩ wa -dɩa we, 'ɩn wa vitelia we -kosu 'wʋ. 20 'Sa a yia waa yocɩan yibhelia wa lɛnʋgbʋ 'wʋ.

-Zezuu nyɩma -zɔnʋ

(Lk 13.25-27)

21 «-Wa gbaa da: ‹Na -Kanyɔ, na -Kanyɔ›, we 'nɩ wa 'dɛ weee -Lagɔ yi 'sa 'wlulapɩlɩa. Nɩɩ, -wa nʋa ɔ dʋmagbʋ lɛ, ma 'wlu ɔ yia lapɩlɩa. 22 Zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, -bha nyɩma duun yia 'mɩ -yla gbaaɛ: ‹-Amɩaa -Kanyɔ! -Amɩaa -Kanyɔ! Nɩɩ, -a ka -Lagɔgbʋ gba -na 'ŋnɩ nya, -a ka zuzu 'nyii vu -na 'ŋnɩ nya, 'ɩn -a ka gwɛdigbʋ lɛnʋ -na 'ŋnɩ nya, we 'nɩ mʋʋ?› 23 Tɔʋn, -bha na yia wa -yla gbaa -zejila 'wʋɛ: ‹Ɩn 'nɩ aɩn -yi 'mnumnu. Nyɩma 'nyii, a bɛ lʋ!›

-Budu 'sɔɔ gbʋʋ nine

(Lk 6.47-49)

24 «Nɩɩ, -we weee ɩn gbaa dɛ nɩ, -ɔ -ka we yukwli pʋlʋ, 'ɩn ɔ 'ka we -gʋgbʋ lɛnʋ, ɔ 'wlʋ gbʋyilonyɔ -ɔ 'sʋbha ɔ -budu tʋkpa -gʋ. 25 Da 'nyu lʋa, 'nyu yea -bha, -pɩpɛ 'kadʋ 'plɩa, wee -budu 'nɩ bhli. -We ka gbʋ -wa, wa ka we 'sʋbha tʋkpa -gʋ. 26 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'nʋa na wɛlɩ, 'ɩn ɔ 'nɩa we -gʋgbʋ lɛnʋ, ɔ 'wlʋ nyɔgʋgʋ, -ɔ 'sʋbhaa ɔ -budu -bʋsɛ -gʋ. 27 Da 'nyu lʋa, we yea -bha, 'ɩn -pɩpɛ 'kadʋ 'plɩa, 'ɩn we yia we la bhlɩ, 'ɩn we yia -nyumɔ weee.»

28 -Zezu bhɩa gbʋ nɩ gbagbɩe, 'ɩn we yia nyɩma weee ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. 29 Nɩɩ, ɔ 'nɩ wa gbʋ -slolu -Lagɔɔ titee gwesanya 'bhisa, se -we -Lagɔ 'nyɛa ɔ, we nya ɔ -slolua wa gbʋ.

8

-Zezu puea *sɔlɩbhanyɔ

(Mk 1.40-45; Lk 5.12-16)

1 Da -Zezu mɩa -gɔgɔ kwlida, 'ɩn nyɩmaa -zlo yia ɔ 'bɩ yi. 2 Tɔʋn, *sɔlɩbhanyɔ yabhlo bɛa ɔ 'yu, 'ɩn ɔ yia 'kukolu 'sibhli, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Na -kanyɔ, -na zukpa -wa: we -ka -mɩ dʋdʋ nanɩ, -ɩn mneni -ɩn 'ka 'mɩ jipe.»

3 -Zezu -gloa sɔ 'wʋ, ɔ zɩa ɔ kwɛ,* ɔ nɛɛ: «We nanɩ 'mɩ dʋdʋ, -ɩn 'pʋ!»

-Bha -bhlokpadɛ *sɔlɩ 'bhʋa ɔ ku -yɔ, 4 'ɩn -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn -ka mnɩ nɩ, -ɩn 'na -salɩ we 'dɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -nɩ. Mnɩ -na 'dɛ *-Lagɔbʋbɔnyɔ 'klʋslolua, 'ɩn -we Moizɩ gbaa nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka 'pʋ ɔ 'nyɛ -Lagɔ, -ɩn wla we, 'ɩn wa 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, -ɩn ka 'pʋ.»

-Zezu puea 'slʋjaa 'yugalɩnyɔɔ zɔyu

(Lk 7.1-10)

5 We bhla -Zezu plaa Kapɛnaumʋgbe nʋkplɛ, 'ɩn *Wlɔmʋ -slʋja glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ yia ɔ -gbɛ yi. Nɩɩ, ɔ yia ɔ zukpa 'palɩ, -mɔɔ 'ka ɔ -yɔbɛ. 6 Ɔ nɛɛ: «Na -kanyɔ, na zɔyu ka gu -yɔ, ɔ ka 'kli, ɔ mɩ lapɩda -buduŋwɛɛ, ɔ mɩ sɩada duun.»

7 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «Ɩn mɩ yida, ɩn 'ka ɔ jipe.»

8 'Ɩn 'slʋjaa 'yugalɩnyɔ nɛɛ: «Na -kanyɔ, ɩn 'nɩ we 'klʋ -ka, -ɩn 'ka na -budu zɔ pla. Nɩɩ, gba wɛlɩ yabhlo, 'ɩn na zɔyu 'ka 'pʋ. 9 Nɩɩ, -amɩ, ɩn mɩ na -cɩan zɔ, 'ɩn ɩn pɩlɩa 'slʋja tɔlʋa 'wlu la. Ɩn -ka 'yabhlo -yla gbaɛ: ‹-Ɩn mnɩ!› 'ɩn ɔ mnɩa. Ɩn -ka 'ya -bʋdʋ -yla gbaɛ: ‹-Ɩn yi!› 'ɩn -mɔɔ yia. 'Ɩn ɩn -ka na zɔlubhonʋnyɔ -yla gbaɛ: ‹-Ɩn nʋ -mɩnɩ lɛ!› 'ɩn ɔ nʋa we lɛ.»

10 -Zezu 'nʋa we, 'ɩn we yia ɔ ŋwɛgaga -sʋbhalɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ -wa mɩa ɔ 'bɩ -yla: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ, -ɔ zʋa sa dlɩ nɩ, ɩn 'nɩ -slɔ we -kanyɔ 'yɩ Izlaɛlɩ -dʋdʋʋ 'dɛbhie -gbolu -gʋ. 11 Ɩn nɛɛ aɩn -yla: nyɩma -duun yia yia. Tɔlʋa yia 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋda 'bhʋa, 'ɩn tɔlʋa yia 'ylʋʋ bhlilida 'bhʋa. *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ wa yia dabʋdʋ lia, wa -yɔ *Ablaamʋ klaa, *Izakɩ klaa, we -yɔ *Zakɔbʋ. 12 Nɩɩ, 'yua -wa 'wlu -Lagɔ 'ka 'yaa lapɩlɩ, 'ma wa yia 'pipee vitelia, nikpise 'wʋ. -Mɔ wa yia wilia, 'ɩn -mɔ wa yia gla 'wʋ lia.»

13 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ ɔɔ 'slʋjaa 'yugalɩnyɔ -yla: «Mnɩ -buduŋwɛɛ. -We -na dlɩ mɩa -gʋ we ka lɛnʋ.»

-Bha -bhlokpadɛ ɔɔ zɔyu 'pʋa.

-Zezu puea guzʋnya duun

(Mk 1.29-34; Lk 4.38-41)

14 -Bha -Zezu mnɩa Piɛlɩɩ -buduŋwɛɛ. Ɔ nynia -mɔ, 'ɩn ɔ yia Piɛlɩɩ 'ŋwnɔɔ 'nyaa -yɔyɩ lapɩda. -Mɔɔ ku -su. 15 -Zezu zɩa ɔ sɔ kwɛ, 'ɩn -pɩpɛ yia ɔ ku zɔ 'plɩlɩ. Ɔ sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia wa -yla pipie bhli.

16 Jibhe 'ka zɔ, 'ɩn wa yia nyɩma duun -wa zuzu 'nyuu mɩa 'wʋ, ɔ -gbɛ -la. Ɔ wɛlɩ nya ɔ vua zuzu 'nyii, 'ɩn ɔ jipea guzʋnya weee. 17 'Mʋ ɔ nʋa lɛ, 'ɩn -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaii gbaa we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛ:

«Ɔ ka -amɩaa sɩasɩe 'wʋbhu,

'ɩn ɔ yia -aɩn gu -yɔsa.»

Nyɩma 'yɩbhaa wa 'ka -Zezu 'bɩ mnɩ

(Lk 9.57-62)

18 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu 'yɩa nɩɩ, nyɩma duun mɩ ɔ kwesi, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla nɩɩ, wa mnɩ 'nyuu kakpe -putu -gʋ. 19 -Lagɔɔ titee gwesanyɔ yabhlo bɛa ɔ -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «-Slolunyɔ, da weee -na yia mnɩa, ɩn mɩ -mɩ 'bɩ.»

20 'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-Totonya ka 'bhʋka, 'ɩn zia kaa lʋlʋ. Nɩɩ, da *Nyɩmɛɛ 'Yu 'kaa ladɩlɩ, -bha 'nɩ -mɩ.»

21 'Ɩn ɔ 'bɩnɔnyɔ yabhlo nɛɛ ɔ -yla: «Nyɩmaa -Kanyɔ, -ɩn 'nyɛ 'mɩ 'yoo, ɩn 'ka na dide 'bhlua mnɩ 'bhie.»

22 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn yi 'mɩ 'bɩ, -ɩn 'tide tlɩtlɩnya 'yi, wa 'ka wa tlɩtlɩnya 'bhlu.»

-Zezu bɛlɩa -pɩpɛ 'kadʋ zɔ

(Mk 4.35-41; Lk 8.22-25)

23 -Zezu -bhoa 'glʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia ɔ yoo kwa. 24 Tɔʋn, 'ɩn -pɩpɛ 'kadʋ yia 'plɩplɩe bhli, 'ɩn 'nyu -gbʋgbʋ yia 'glʋ 'wʋslo, -zugba -Zezu mɩ 'ylaa 'wʋ. 25 Ɔ 'bɩnɔnya bɛa ɔ kwesi, wa ganɔa ɔ, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «Nyɩmaa -Kanyɔ, -sa -aɩn gbʋ 'wʋ! -Amɩa tlɩa!»

26 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ wa -yla: «Dlɩ 'kienyi -zʋnya, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a nʋ 'sa nyanɔa?»

Tɔʋn ɔ sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -pɩpɛ -yɔ 'nyu 'wluo 'kpɩlɩ, 'ɩn -bha yia 'wʋtʋ blenyii. 27 Ŋwɛgaga -sʋbhalɩa wa 'dɛ weee, 'ɩn wa yia layɩbhalɩ -yɩbhalɩɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ mɩa da, 'nyu -yɔ -pɩpɛ zʋa ɔ 'nʋŋwɛ, mɔɔ -nyɩmɛ nɩ da?»

-Zezu jipea nyɩma 'sɔ -wa kaa zuzu 'nyii 'wʋ

(Mk 5.1-20; Lk 8.26-29)

28 We bhla -Zezu nynia 'nyuu kakpe yabhlo -gʋ, -mɔ -wa Gadale -nyɩmaa dʋdʋ -gʋ, 'ɩn nʋkpasia 'sɔ yia gbawla nyɩdɩ 'tla, 'ɩn wa yia ɔ yoo yi. Waa nʋkpasia mɩa, zuzu 'nyii mɩ wa 'wʋ. 'Cɛ wa paa -bhabha, 'ɩn wa bhɩtɩa nyɩma, we 'dɛɛ 'gbʋ nyɩma weee nʋa nyanɔ, 'ɩn wa'a 'plɩlɩa -slɛɛn wee 'yloogblʋ. 29 Tɔʋn wa 'kpɩa 'wʋ, wa nɛɛ: «-Mɩ, -Lagɔɔ 'Yu, -naa lɛɛ -gbʋ pɩlɩ -amɩaa gbʋ 'wʋla? We bhla 'nɩ -slɔ nyni, yi -ɩn yia, -ɩn 'ka -aɩn 'klɩyɩe 'wʋpa yɩ?»

30 Nɩɩ, wa kwesi, -boboo -zlo mɩ -bha lililuu datalɩda. 31 'Ɩn zuzu 'nyii yia ɔ zukpa 'palɩ, we nɛɛ: «-Ɩn -ka gba -ɩn 'ka -aɩn vu nɩ, -ɩn kwa -aɩn -bobonya nɩ 'wʋ.»

32 -Zezu nɛɛ: «A mnɩ.»

'Ɩn we yia waa nyɩma 'sɔ 'wʋtla, 'ɩn we yia -bobonya 'wʋpla. Tɔʋn, wee -bobonya yia -gɔgɔ kwli -gwagwɩe nya, we yia 'nyu lʋ slo, 'ɩn we yia 'nyu lʋ tlɩlɩ -nya. 33 -Bha -boboo 'yliyɔzʋnya mnɩa 'gbe 'kadʋ nʋkplɛ -gwagwɩe nya, 'ɩn -we weee ylɩa -bobonya -yɔ -wa kaa zuzu 'nyii 'wʋ, 'ɩn wa yia -mɔ we 'dɩ -sa. 34 Wee 'gbe nʋkpla -nyɩma weee 'tlaa, da -Zezu mɩa, 'ɩn wa yia -mɔ mnɩ. Wa 'yɩa ɔ, 'ɩn wa yia ɔ bhubhoe, 'ɩn wa nɛɛ nɩɩ, ɔ 'bhʋ wa dʋdʋ -gʋ.

9

-Zezu puea zɔlaslonyɔ

(Mk 2.1-12; Lk 5.17-26)

1 -Zezu -bhoa 'glʋ 'wʋ, ɔ -dɩa 'nyu 'wʋ, 'ɩn ɔ yia Kapɛnaumʋ lʋ mnɩ. 2 'Ɩn nyɩma -yɔ zɔlaslonyɔ yia yi, -zugba ɔ mɩ 'sowli 'wʋ. -Zezu 'yɩa nɩɩ, wa ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔɔ zɔlaslonyɔ -yla: «Na 'yu, -ɩn 'tɛmanɩ dlɩ, ɩn ka -na gbʋnyii 'wʋtɩ.»

3 -Bha, -Lagɔɔ titee gwesanya pʋpalɩa 'wlukʋʋn laɛ: «Nɩɩ, nʋkpasu mɩa dɛ, -Lagɔ ɔ vɛlɩa.»

4 'Ɩn -we wa pʋpalɩa 'wlukʋʋn la, -Zezu yia we yibheli, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a pʋpalɩ 'wlukʋʋn la sa 'nyumɛɛa? 5 Ɩn 'ka gba: ‹Ɩn ka -na gbʋnyii 'wʋtɩ,› -mʋʋ -kalɩa -yɔ yaayɩɩ, ɩn 'ka gba: ‹-Ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn nɔ,› -mʋʋ -kalɩa -yɔ yɩ? 6 A yibheli we 'ji nɩɩ, Nyɩmɛɛ 'Yu ka se dʋdʋ -gʋ ɔ 'ka nyɩmaa gbʋnyii 'wʋtɩ.»

-Bha -Zezu gbaa ɔɔ zɔlaslonyɔ -ylaɛ: «-Sɔ 'wʋ, 'bhu -na 'sɔwli 'wʋ, mnɩ -na -buduŋwɛɛ.»

7 Ɔɔ nyɩmɛ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -buduŋwɛɛ mnɩ. 8 Waa nyɩma 'yɩa we -yɔ, 'ɩn nyanɔ yia wa dlɩ 'wʋ slo, 'ɩn wa yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ, nɩɩ, -Lagɔ ka nyɩma 'tɩtɛ 'nyɛ wa 'ka 'sasʋkpa -gbʋ lɛnʋ.

-Zezu laa Matie

(Mk 2.13-17; Lk 5.27-32)

9 'Ylɩ yabhlo nya -Zezu 'bhʋa -bhadɛ, ɔ mɩ 'plɩda, 'ɩn ɔ yia nyɩmɛ wa laa Matie -yɔyɩ, nɩɩ, ɔ -dɩ 'gwɛzisabudu zɔ la. Ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Yi 'mɩ 'bɩ.»

Matie -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'bɩ mnɩ.

10 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya mɩ lida Matiee -budu zɔ, -zugba *nisʋn -gwɛzisanya -yɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan duun mɩ 'ya wa glaa. 11 Falizɩnyɩma 'yɩa we -yɔ, 'ɩn wa nɛɛ -Zezuu 'bɩnɔnya -ylaɛ: «Amɩaa -Kanyɔ mɩa, lɛɛ -lu ka 'gbʋ ɔ -yɔ nisʋn -gwɛzisanya -yɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan lia?»

12 -Zezu 'nʋa we, ɔ nɛɛ wa -yla: «Nyɩma -wa -yalɩa, wa'a mnɩ -dɔtlɔɔ -gʋ. Nɩɩ, guzʋnya mnɩa -dɔtlɔɔ -gʋ. 13 -We -Lagɔwɛlɩ nɩ gbaa, a mnɩ a 'ka we 'jii datalɩ, we nɛɛ:

‹-We ɩn 'yɩbhaa mʋ -wa nɩɩ,

nyɩma 'ka nyazɩdlɩ -ka,

we 'nɩ 'slaka -sasɩe.›

Nɩɩ, ɩn 'nɩ nyɩma tɩklɩɩ laa yi, gbʋnyuu -lɛnʋnya ɩn yia laa.»

-Zezu -yɔ 'sun

(Mk 2.18-22; Lk 5.33-39)

14 'Zan -Batisɩɩ 'bɩnɔnya bɛa -Zezu kwesi, 'ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ, -amɩa -yɔ Falizɩnyɩma pla 'sun 'ylɩ tɔlʋa nya, 'ɩn -nanʋʋ 'bɩnɔnya'a nʋ we lɛa?»

15 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Nɩɩ, 'ŋwnɔ kwa zlɩ, ɔ 'lowlii 'talea mɩa, wa dlɩ 'nɩ mɛnɩ, gbʋzɔnʋ -wa yɩ? -Ɩnnya, yo -wa yo. Nɩɩ, 'ylɩ yabhlo yia nynia, 'ɩn wa saa wa 'ŋwnɔɔ 'lowli glaa. Nɩɩ, -mʋʋ zlɩ wa plaa 'sun.

16 «Nɩɩ, -bana sʋa -ka yla nɩ, nyɩmɛ -ka we pɩpɛda -mɩ, ɔ'ɔ zʋ we ylada 'naa lolu. Ɔ -ka 'sa we nʋ, 'ɩn 'naa lolu gbizea -bana sʋa 'wʋ, 'ɩn we ylada ylimanɩa 'wʋla. 17 'Sa -bhlokpadɛ, wa'a palɩ nʋ lolu *bala sʋa 'wʋ. Wa -ka 'sa nʋ, 'ɩn bala wlɔa, 'ɩn nʋ jitea. Nɩɩ, nʋ -lolu kaa bala lolu, 'ɩn we 'dɛ 'sɔ gwlɛa.»

-Zezu puea 'ŋwnɔ yabhlo, 'ɩn ɔ yia 'ŋwnɔyu yabhlo 'yliyɔgagɩe 'nyɛ

(Mk 5.21-43; Lk 8.40-56)

18 Da -Zezu mɩa -slɔ gbʋ gbada, 'ɩn Zuifʋʋ 'yugalɩnyɔ yabhlo yia yi. Ɔ 'sibhlia ɔ 'yu 'kukolu, 'ɩn ɔ nɛɛ: «-Na zukpa -wa, na 'ŋwnɔyu ka tlɩ, we 'bɩ 'nɩ -slɔ 'wʋgwlɛ, nɩɩ, -ɩn yi, -ɩn 'ka ɔ sɔ -gʋ lapalɩ, 'ɩn ɔ 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ.»

19 -Zezu -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya yia -mɔɔ 'bɩ mnɩ.

20-21 -Bha 'ŋwnɔ yabhlo mɩ -bha, mɔ palɩa kwɛ, we li -zʋ kugbua lɛ 'sɔ ɔ -yɔ. Ɔ nɛɛ ɔ 'dɛɛ dlɩ zɔ: «Ɩn -ka ɔ -bana kwɛ -zɩzɩe mneni, 'ɩn na pʋa.»

We 'dɛɛ 'gbʋ ɔ yia -Zezu lʋʋ 'plɩlɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ -banaa ŋwɛ kwɛzɩ. 22 -Zezu 'bhitia la, ɔ 'yɩa ɔɔ 'ŋwnɔ -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Na 'yu, a 'tɛmanɩ dlɩ, amaa dlɩ ka aɩn pue.» -Bha -bhlokpadɛ ɔ 'pʋa.

23 Tɔʋn, -Zezu nynia Zuifʋʋ 'yugalɩnyɔɔ -buduŋwɛɛ, 'ɩn ɔ yia -mɔ guzɔ -gɔfɩ -bhlɩnya -yɔyɩ, -zugba nyɩma duun zizli -bha -gʋ sɔ weee lʋ. 24 Ɔ nɛɛ: «A 'bhʋ -bha! Nɩɩ, ɔɔ 'ŋwnɔyu 'nɩ tlɩ, 'ylaa 'wʋ ɔ mɩa.»

'Ɩn wa yia ɔ gla palɩ. 25 Wa ka wa wleli weee 'bhie, -Zezu yia komi lʋʋ pla. Ɔ kpalɩa ɔɔ 'ŋwnɔyu sɔ -yɔ, 'ɩn -mɔɔ yia 'wʋsɔ.

26 We dɩ mnenia wee dʋdʋ weee -gʋ la.

-Zezu puea 'lɔlɔnya 'sɔ

27 -Zezu 'bhʋa -mɔ, ɔ mɩ 'yloogblʋ, 'ɩn 'lɔlɔnya 'sɔ yia ɔ 'bɩ mnɩ. Wa 'kpɩa 'wʋ, wa nɛɛ: «-Davidɩɩ 'yuɔɔa, -ɩn 'yɩlɩ -aɩn nyazɩɔɔ!»

28 Da ɔ plaa -budu zɔ, 'ɩn 'lɔlɔnya 'sɔ yia ɔ kwesi bɛ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Lee a zʋ dlɩ nɩɩ, ɩn mneni ɩn 'ka we lɛnʋʋ?»

'Ɩn wa nɛɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, gbʋzɔnʋ -wa, -ɩn mneni we.»

29 Tɔʋn, -Zezu zɩa wa 'yli kwɛ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Sa a zʋa dlɩ, a 'yɩ 'sa we!»

30 'Ɩn wa 'yli yia -blo. -Zezu nɛɛ wa -yla 'klʋ 'cɩcɩ nya: «Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na yibheli we 'ji -nɩɛ.»

31 Tɔʋn, wa mnɩa, 'ɩn wa yia -Zezuu 'dɩ -sa wee dʋdʋ weee -gʋ.

-Zezu jipea bhobho yabhlo

32 Da wa mɩa mnɩda, 'ɩn wa yia -Zezu nyɩmɛ yabhlo -la. Nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛ mɩa nɩ, ɔ 'nɩ gbagbɩe mneni, zuzu 'nyuu mɩ ɔ 'wʋʋ 'gbʋ. 33 -Zezu vua wee zuzu, -bha -bhlokpadɛ ɔɔ nyɩmɛ gbaa. 'Ɩn -wa mɩa -bha, ŋwɛgaga -sʋbhalɩ wa, 'ɩn wa nɛɛ: «Aya, -a 'nɩ -slɔ 'sasʋkpa -gbʋ -mʋnɩɩ da 'yɩ Izlaɛlɩ -dʋdʋ -gʋ.»

34 Nɩɩ, Falizɩnyɩma mɩa, -maa nɛɛ: «Zuzu 'nyiii -kanyɔ 'nyɛa ɔ 'tɩtɛ, 'ɩn ɔ 'ka zuzu 'nyii vu!»

Nyɩmaa -zlo -laa -Zezu nyazɩ 'wʋ

35 -Zezu 'plɩlɩa -bha 'gbe 'kadɩ weee -yɔ 'gbe yua weee 'wʋ, ɔ plaa -Lagɔbudunya zɔ, 'ɩn ɔ yia -mɔ nyɩma gbʋ -slolu. -Lagɔgbʋ -we gbaa -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ, 'mʋ ɔ gbaa wa -yla, 'ɩn ɔ yia gu weee -yɔ sɩasɩe weee jipe. 36 Nyɩmaa -zlo -wa mɩa sɩada, 'ɩn wa dlɩ 'nɩa mɛnɩ, -wa 'wlʋa bhlabhlɛ -we 'nɩ 'yliyɔzʋnyɔ -ka, ɔ 'yɩa wa -yɔ, 'ɩn wa yia ɔ nyazɩ 'wʋla. 37 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «'Mnɔ ka zalɩ duun, we kpaa 'yli, 'ɩn we -dɩdɩnya 'nɩ 'wʋzu. 38 We 'gbʋ, a bhubhoe kpaa -Kanyɔ ɔ 'ka lubhonʋnya yoo 'pa, wa 'ka wee -lu -dɩ.»

10

-Zezuu tietienya kugbua lɛ 'sɔ

(Mk 3.13-19; Lk 6.12-26)

1 -Zezu laa ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ, 'ɩn ɔ yia wa 'tɩtɛ 'nyɛ wa 'ka zuzu 'nyii vu, 'ɩn wa 'ka gu weee -yɔ ku zɔ -sɩasɩe weee jipe. 2 Ɔ tietienya kugbua lɛ 'sɔɔ ŋnɩ nɩ: tɩada, 'Simɔɔ (-mɔɔ -baŋnɩ -wa Piɛlɩ), we -yɔ ɔ bheli Andlee klaa, Zebedee 'yua *'Zake -yɔ ɔ bheli *Zaan klaa, 3 Filipʋ -yɔ Batlemii klaa, Toma -yɔ nisʋn -gwɛzisanyɔ Matie klaa, Alɩfeee 'yu 'Zake -yɔ Tadee klaa, 4 'gbee *lʋpanyɔ 'Simɔɔ we -yɔ Zudasɩ Isɩkaliɔtʋ, nyɩmɛ -ɔ wlaa -Zezu ɔ tʋnyɩma -yla.

-Zezu tiea ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ

(Mk 6.7-13; Lk 3.1-6)

5-6 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu 'kaa ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ tie ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nɩɩ, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, a 'na mnɩnɩ wa dʋdʋ -gʋ -nɩ. A 'na mnɩnɩ 'ya Samalii -dʋdʋʋ 'gbe yabhlogbɔɔ 'wʋ -nɩ. Da a 'kaa mnɩ nɩ, mʋ -wa Izlaɛlɩnyɩmaa -gbɛ, ma 'wlʋa mnɔmnɔ -bhlabhlɛ. 7 A -ka 'yloogblʋ -mɩ, a gbaɛ: -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩ bhla ka cɩpa. 8 Guzʋnya mɩa, a jipe -maa. -Mama -ka tlɩ, a 'nyɛ -maa 'yliyɔgagɩe. Sɔlɩbhanya mɩa, a pue -maa, 'ɩn a vu zuzu 'nyuu. Bhe a 'yɩa wee 'tɩtɛ, we 'dɛɛ 'gbʋ, a -sa nyɩma 'wʋ bhe. 9 A 'na 'bhulu -can klaa, 'gwɛzi klaa, we -yɔ tama yabhlogbɔɔ 'wʋ -nɩ. A 'na palɩ we amɩaa pɔsi 'wʋ -nɩ. 10 A -ka mnɩda -mɩ, *-bada klaa, -bana 'sɔnʋ klaa, -sakwla klaa, we -yɔ kɔɔsu, a 'na 'bhulu we 'yabhlogbɔɔ 'wʋ -nɩ. Lubhonʋnyɔ mɩa, ɔ ka ɔ lililuu 'klʋ.

11 «Nɩɩ, a -ka 'gbe 'kadɩ -mʋmʋ 'wʋ nyni, a -ka 'gbe yua -mʋmʋ 'wʋ nyni, nyɩmɛ -ɔ 'kaa aɩn kpa 'nanʋʋ, a -talɩ ɔ da. A 'nɩ -slɔ wee 'gbe 'wʋbhʋ, a -dɩ -bha la. 12 -Budu -mʋmʋ ŋwɛɛ a -ka nyni, a ŋwna wa 'nyu la, 'ɩn wa 'ka 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'yɩ. 13 Wee -buduŋwɛɛ -nyɩma -ka amɩaa 'lakpasu kpa, amɩaa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -tʋ wa -gʋ. 'Ɩn wa 'nɩ amɩaa 'lakpasu kpa, a -yɔ amɩaa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'plɩ.

14 «Nɩɩ, -budu -mʋmʋ ŋwɛɛ we -yɔ 'gbe -mʋmʋ 'wʋ, wa 'nɩ amɩaa 'lakpasu kpa, wa 'nɩ aɩn yukwli pʋlʋ, a gbɔtɔ amɩaa bhʋ -yɔ *-bhubhui, 'ɩn a 'bhʋ -bha. 15 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, wee 'gbe -mʋnɩɩ nʋkpla -nyɩma yia sɩa bhabha, we 'ka *Sodɔmʋ -nyɩma -yɔ *-Gomɔlʋ -nyɩma -nʋ 'wʋzi.

-We 'kaa -Zezuu 'bɩnɔnya ylɩ

(Mk 13.9-13; Lk 21.12-17)

16 «A pʋ yukwli: nɩɩ, bhlabhlɛ 'bhisa na tiea aɩn -mɔ gbi glaa. We 'dɛɛ 'gbʋ a mna 'yli tɩbhɛ 'bhisa, 'ɩn a 'ka mɩ -dlɔɔ -kpakʋn 'bhisa. 17 Nɩɩ, gbʋwʋbhunya 'yu wa yia aɩn kwaa, 'ɩn wa 'ka aɩn sɛlɩ -mɔ -Lagɔbudunya zɔ. We 'dɛɛ 'gbʋ, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ. 18 Na 'gbʋ, wa yia aɩn dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnya -yɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya 'yu kwaa. Nɩɩ, -maa -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ, wa 'yu a yia na gbʋdayɩnya -zɛa. 19 Wa -ka aɩn gbʋwʋbhunya 'yu kwa, a 'na lʋlʋ dlɩ -nɩ, -we a 'kaa gba, 'ɩn sa a 'kaa we gba mʋ nɩ: wɛlɩ -we a 'kaa gba, we bhla a yɩa we. 20 Nɩɩ, wee wɛlɩ mɩa, we'e 'bhʋ amɩaa 'dɛ dlɩ zɔ, amɩaa Dide -Lagɔ yia we wlaa ɔ Zuzuu gbɛgbɛɩn.

21 «Nɩɩ, bhelia yia wa bhelia wlaa wa 'ka wa 'bha, 'ɩn 'sa -bhlokpadɛ didea yia wa 'yua wlaa. Yua yia wa didea -yɔwʋsɔlʋa, 'ɩn wa 'ka wa 'bha. 22 Amɩa, na 'gbʋ nyɩma weee yia aɩn 'wʋnyɛa. -Ɔ ka dlɩ -ka 'mɩ -gʋ -tʋ, 'ɩn we 'ka we bhloluda nyni, 'ɩn -mɔɔ bhʋa gbʋ 'wʋ. 23 Wa -ka aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩda -mɩ 'gbe yabhlo 'wʋ, a mnɩ 'gbe -putu 'wʋ -gwagwɩe nya. Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: a 'nɩ -slɔ *Izlaɛlɩɩ 'gbe weee 'wʋplɩlɩe bhɩa, 'ɩn Nyɩmɛɛ 'Yu 'kaa lʋyi.

24 «'Kpɩakpɩanyɔ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ -slolunyɔ 'wʋzi, 'ɩn gaylo yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ -kanyɔ 'wʋzi. 25 Nɩɩ, 'kpɩakpɩanyɔ -ka ɔ -slolunyɔ 'bhisa -mɩ, 'ɩn gaylo 'ka ɔ -kanyɔ 'bhisa -mɩ, we -tʋ sa. Wa -ka -buduŋwɛɛ -kanyɔ vɛlɩ, wa -ka ɔ 'ŋnɩ zʋ *Bɛlɩzebulɩ, ɔ -buduŋwɛɛ -nyɩma mɩa, -maa -nʋ yia -bha -zia!

-Ɔ a 'kaa sɔ, mɔ nɩ

(Lk 12.2-7)

26 «A 'na sɔlʋ nyɩma -nɩ. Nɩɩ, -lu weee mɩa zizeda, zlɩ 'klʋ we yia 'tlaa, 'ɩn -we ka 'ji nyɩma 'nɩa -yi, 'ji wa yia we yibhelia. 27 -We ɩn gbaa aɩn -yla nikpise 'wʋ, a gba we zlɩ. -We ɩn gbaa aɩn -yla ŋwuŋweda, a wɩzɩ we nyɩma weee -yla. 28 -Wa mnenia wa 'ka nyɩmɛɛ ku 'bha, 'ɩn wa 'nɩa mneni wa 'ka nyɩmɛɛ zuzu 'bha, a 'na sɔlʋ wa -nɩ. Nɩɩ, -Lagɔ mɩa, ɔ mneni ɔ 'ka nyɩmɛɛ ku -yɔ ɔ zuzu 'bha -kosu 'wʋ, we 'gbʋ a sɔ ɔ.

29 «Nyɩmaa 'yliya 'wʋ, bhuyua 'nɩ -valɛ -ka. Tama -bhloo 'gbʋ wa paa we 'sɔ pɛlʋ. 'Ɩn -mʋʋ bhla, amɩaa Dide 'nɩ -slɔ we ŋwnu, we yabhlogbɔɔ'ɔ bhli dʋdʋ. 30-31 Nɩɩ amɩa, a 'yli -Lagɔɔ 'yliya 'wʋ, a 'ka bhuyuaa -zlo 'wʋzi, nɩɩ, -Lagɔ -yi amɩaa 'wluo nyii ŋwɛ. We 'dɛɛ 'gbʋ a 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ.

Nyɩmɛ -ɔ mɩa -Zezuu -nʋ nya mɔ nɩ

(Lk 12.8-9)

32 «Nɩɩ, nyɩmɛ, -ɔ -ka gba ɔ mɩ na -nʋ nya -zejila 'wʋ, 'ɩn na gbaa na Dide -ɔ mɩa yalɩ 'yu nɩɩ, ɔ mɩ na 'bɩnɔnyɔ nya. 33 Nɩɩ, -ɔ yia na gbʋ kpɛlɩa -zejila 'wʋ, 'ɩn -amɩ na kpɛlɩa ɔ gbʋ na Dide -ɔ mɩa yalɩ 'yu.

-We -Zezu -laa dʋdʋ -gʋ mʋ nɩ

(Lk 12.51-53, 14.26-27)

34 «Nɩɩ, ɩn 'nɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -la dʋdʋ -gʋ. We 'nɩ -mʋʋ, ɩn 'nɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -la, nɩɩ, tʋ ɩn -laa dʋdʋ -gʋ.

35 ‹Nɩɩ, 'yu -yɔ ɔ dide klaa,

'ŋwnɔyu -yɔ ɔ 'nyaa klaa,

we -yɔ 'ŋwnɔ -yɔ ɔ 'lowlii 'nyaa,

'yli ɩn yia wa pʋpalɩa.

36 Nyɩmɛɛ -buduŋwɛɛ -nyɩma yia ɔ tʋnyɩma -zɛa.›

37 «Nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa 'yɩbha we 'ka 'mɩ -zi, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka na 'bɩnɔnyɔ -zɛ. 'Ɩn -ɔ -ka ɔ nʋkpasuyu -yɔ ɔ 'ŋwnɔyu 'yɩbha we 'ka 'mɩ -zi, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka na 'bɩnɔnyɔ -zɛ. 38 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ 'nɩ ɔ sɩasɩee *su 'wʋbhu, ɔ 'ka 'mɩ 'bɩ yi, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka na 'bɩnɔnyɔ -zɛ. 39 Nɩɩ, -ɔ -ka gba, ɔ 'ka ɔ 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe 'yɩ nɩ, tlɩa ɔ yia. 'Ɩn -ɔ -ka ɔ 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe wla na 'gbʋ, 'ɩn -mɔɔ yɩa 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka.

-We -Lagɔ 'kaa nyɩma 'nyɛ

(Mk 9.41)

40 «Nyɩmɛ -ɔ -ka aɩn kpa 'nanʋʋ, -amɩ ɔ kpaa 'nanʋʋ. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ -ka 'mɩ kpa 'nanʋʋ, -ɔ tiea 'mɩ, 'mɔ ɔ kpaa 'nanʋʋ. 41 Nyɩmɛ -ɔ -ka -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ kpa 'nanʋʋ, ɔ mɩ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ nyaa 'gbʋ, -we -Lagɔ 'kaa ɔ gbʋʋ -falɩpanya 'nyɛ, 'yɩa ɔ yia we. 'Ɩn -ɔ -ka nyɩmɛ mɩa tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu kpa 'nanʋʋ, ɔ mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yuu 'gbʋ, -we -Lagɔ 'kaa nyɩma tɩklɩɩ 'nyɛ, 'yɩa ɔ yia we. 42 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka 'nyu -wɔtʋʋ 'kɔpʋ yabhlogbɔɔ 'nyɛnyɛyua nɩɩ 'yabhlo 'nyɛ, ɔ mɩ na 'bɩnɔnyɔ nyaa 'gbʋ, -Lagɔ yia we -tnʋʋ -mɔɔ 'nyɛa.»

11

1 Da -Zezu bhɩa wee gbʋ gbagbɩe, ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ -yla, 'ɩn ɔ yia -bha 'bhʋ. Ɔ mnɩa wee dʋdʋ -gʋʋ 'gbenya 'wʋ, ɔ gbaa -mɔ -Lagɔgbʋ, 'ɩn ɔ yia -mɔ nyɩma gbʋ -slolu.

-Zezu gbaa 'Zan -Batisɩɩ gbʋ

(Lk 7.18-35)

2 'Zan -Batisɩ mɩa, ɔ mɩ -kaslʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -Zezu Klisɩɩ lɛnʋgbʋʋ 'dɩ 'nʋ. -Bha ɔ tiea ɔ 'bɩnɔnya tɔlʋa, wa 'ka ɔ layɩbhaɛ: 3 «Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'kaa yi, -a mɩa wʋda, 'mɔ -ɩn -mɩa yɩ, yaayɩɩ, -a wʋ nyɩmɛ -putuu?»

4 -Zezu nɛɛ: «Nɩɩ, -we a 'nʋa, -we a 'yɩa -yɔ, a mnɩ, a -salɩ we Zaan lʋdɩ nya. 5 'Lɔlɔnya mɩ layɩda, 'tɩgɩtɩgɩnya mɩ nɔda 'nanʋʋ, sɔlɩbhanya ka 'pʋ. 'Sulonya mɩ 'nʋda, tlɩtlɩnya ka tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ. Wa mɩ -Lagɔgbʋ gbada bobabhanya -yla. 6 Nyɩmɛ -ɔ 'nɩ 'mɩ dlɩ -gʋ -sa, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ ɔ -nʋ nya.»

7 Da Zaaan 'bɩnɔnya 'bhitia lʋ, 'ɩn -Zezu yia Zaaan gbʋ gbagbɩe bhli nyɩma duun -yla. Ɔ nɛɛ: «Lɛɛ -lu a mnɩ ylaa da bɛblɛɛa? Gblee -we -pɩpɛ mɩa zukluda, mʋ -wa yɩ? -Ɩnnya! 8 'Ɩn lɛɛ -lu a mnɩ -slɛɛn -mɔ ylaa? Nyɩmɛ -ɔ kaa -bana 'nanʋʋ 'wʋ, mɔ -wa yɩ? Nɩɩ, nyɩma -wa kaa -bana -zɔnʋ 'wʋ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔɔ -buduŋwɛɛ wa mɩa. 9 We -ka 'sa -mɩ, lɛɛ -lu a mnɩ -mɔ ylaa tɛnyɩɩa? -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -wa yɩ? Ɩɩn, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: ɔ 'yli, ɔ -zi -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔɔ 'dɛgbolu. 10 Nɩɩ, -Lagɔ nɛɛ ɔ 'sɛbhɛ 'wʋ Zaaan daɛ:

‹-Mɩ 'yu na paa na tietienyɔ yoo,

ɔ 'ka -na 'yoo -yɔmnazɩ.›

11 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩma -wa 'ŋwnɩ gwalɩa, wa glaa, nyɩmɛ -ɔ 'kaa 'yli, ɔ 'ka 'Zan -Batisɩ -zi, -mɔɔ -kanyɔ 'nɩ -mɩ. We mɩ 'sa 'bhie, nyɩmɛ -ɔ mɩa 'kienyi -lɛ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ, -mɔɔ 'yli ɔ 'ka Zaan -zi. 12 We 'ka 'Zan -Batisɩɩ -Lagɔgbʋ -gba bhla 'bhʋ we 'ka -zɛɛn ylɩ, *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩ 'yugbɛɩn mnɩda 'tɩtɛ nya, 'ɩn nyɩma 'tɩtɛ bhua we 'wʋ. 13 We 'ka Zaaan bhla nyni, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya weee -yɔ Moizɩɩ tite weee, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe gbʋ wa gbaa. 14 A -ka na wɛlɩ 'wʋŋwnu, ɔɔ *Elii -ɔ -Lagɔsɛbhɛ gbaa nɩɩ, yia ɔ yia, Zaan -wa. 15 -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.

16 «Nyɩma -mama ɩn 'ka dɛslɛɛn -nyɩma nɩ 'wʋpalɩa? Wa 'wlʋ sa 'ylaasɩ -wa -dɩ -gblɔgblʋ 'wʋ la, -zugba tɔlʋa kpɩ 'wʋ wa -lima -yla, 17 'ɩn wa gbaɛ:

‹-A ka aɩn -yla -lili bhlɩ,

a 'nɩ lɩtɛ.

'Ɩn -a ka aɩn -yla guzɔlʋʋ bhlɩ,

'ɩn a 'nɩ -bhalɩ!›

18 'Sa Zaan yia, ɔ ka 'sun pla, ɔ 'nɩ nʋ 'ma, 'ɩn wa nɛɛ nɩɩ, ɔ ka zuzu 'nyuu 'bɩ! 19 Nyɩmɛɛ 'Yu yia, ɔ mɩ lida, ɔ mɩ 'mada, 'ɩn wa nɛɛ: ‹A -talɩ, nyɩmɛ mɩa dɛ, liligbʋ -yɔ nʋmagbʋ ɔ kaa. Nɩɩ, *nisʋn -gwɛzisanya -yɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan, wa 'tale ɔ -mɩa.› Nɩɩ, -Lagɔɔ gbʋyiloo lɛnʋgbʋnya -yɔ wa yibhelia we 'ji nɩɩ, we tɩklɩɩ.»

'Gbe -we 'nɩa -Zezuu gbʋ ŋwnu

(Lk 10.13-15)

20 'Gbe -we 'wʋ ɔ nʋa gwɛdigbʋ lɛ, 'ɩn wa 'nɩa wa dlɩ 'bhiti, 'ɩn ɔ yia wa -yla gbʋ lapalɩe bhli: 21 «Kolazɛn -nyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Bɛtɩsaida -nyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Nɩɩ, gwɛdigbʋ -Lagɔ nʋa da lɛ aɩn nyɩdɩ, we 'ka 'yaa 'mʋ ɔ nʋ lɛ Tilɩ -yɔ Sidɔɔn, -zugba wa ka wa dlɩ 'bhiti pepe, 'ɩn wa plaa -gbɛnaa 'wʋ, 'ɩn wa slua 'tʋtɔ 'wluo, mʋ yia we slolua mnɩa. 22 We 'dɛɛ 'gbʋ ɩn nɛɛ, zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, amɩaa -nʋ ɔ yia 'wʋbhua we 'ka Tilɩ -yɔ Sidɔɔɔn -nʋ 'wʋzi.* 23 Amɩa, Kapɛnaumʋ -nyɩma, amɩaa dlɩ 'wʋ nɩɩ, 'wʋ a yia -sɔa yalɩ yɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ -mʋʋ, zɔ -Lagɔ yia aɩn bɛlɩa, tlɩtlɩnyaa dʋdʋ -gʋ. We -ka nɩɩ, gwɛdigbʋ ɩn nʋa da aɩn nyɩdɩ lɛ, mʋ nʋ Sodɔmʋ lɛ, wa 'na 'ka 'yaa labhʋ, -zugba wa mɩ -zɛɛn -bha. 24 We 'dɛɛ gbʋ ɩn nɛɛ zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, amɩaa -nʋ ɔ yia 'wʋbhua we 'ka *Sodɔmʋ -nyɩmaa -nʋ 'wʋzi.»

A mnɩ -Zezuu -gbɛ ɔ 'ka aɩn 'gba 'wlu -sa

(Lk 10.21-22)

25 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn -Zezu nɛɛ: «Dide, -na 'ŋnɩ na mnɩnɩa, yalɩ -yɔ dʋdʋʋ -Kanyɔ, ɩn 'pa -mɩ fuo. -We ka gbʋ -wa, -lu -we -ɩn zizea gbʋyilonya -yɔ 'ylimnanya kwɛɛ, 'mʋ -ɩn -slolua 'nyɛnyɛyua 'klʋ. 26 Gbʋzɔnʋ -wa, Dide, -na 'dɛ 'yɩbhaa we -mɩ 'sa.

27 «Nɩɩ, na Dide ka 'mɩ -lu weee 'nyɛ. Ɔɔ Yu mɩa, we 'nɩ ɔ Dide 'dɛbhlogbɔɔ 'wʋbhʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ -yi. 'Ɩn ɔɔ Dide mɩa, we 'nɩ ɔ 'Yu 'wʋbhʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ -yi. Nɩɩ, nyɩma -wa ɔɔ 'Yu -slolua ɔ Dide, ma -yia ɔ.

28 «A 'dɛ weee kaa da 'gba 'kadɩ 'wlu, a yi na -gbɛ ɩn 'ka aɩn nyapɛda 'nyɛ. 29 -We ɩn 'bhua 'wʋ, amɩa 'bhu 'ya we 'wʋ, 'ɩn ɩn 'ka aɩn gbʋ -slolu. Nɩɩ, na dlɩ -dlɔɔ, 'ɩn ɩ'ɩn 'ylimanɩ na 'dɛ. -Bha a yia amɩaa 'dɛɛ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'yɩa. 30 Sa na yia aɩn 'yugalɩa, we 'nɩ 'tɛ, 'ɩn 'gba na yia aɩn 'wlu dɩa we 'nɩ 'wʋwɔlʋ.»

12

-Zezu -yɔ *Nyapɛylɩ

(Mk 2.23-28; Lk 6.1-5)

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Zuifʋʋ *Nyapɛylɩ yabhlo nya, -Zezu 'plɩlɩa blekpaa, 'ɩn ŋwɔ yia ɔ 'bɩnɔnya 'bha, 'ɩn wa yia bleya 'kwa wa 'ka we li. 2 -We wa mɩa lɛnʋda, Falizɩnyɩma 'yɩa we -yɔ, 'ɩn wa nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «-Talɩ, -we -amɩaa tite gbaa wa 'na nʋnʋ Nyapɛylɩ nya lɛ -nɩ, 'mʋ -na 'bɩnɔnya nʋa lɛ!»

3 -Zezu nɛɛ wa -yla: «'Ylɩ yabhlo nya, da ŋwɔ mɩa *-Davidɩ -yɔ ɔ nɔnɔnya 'bhada, -we ɔ nʋa lɛ, a 'nɩ -slɔ we zɛlɩɩ? 4 'Ɩn ɔ yia -Lagɔɔ bʋbɔbudu zɔ pla, 'ɩn 'floo -we wa 'nyɛa -Lagɔ, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ nɔnɔnya 'sɔ yia we li. Nɩɩ, wee 'floo mɩa, -Lagɔɔ tite nɛɛ wa 'nɩ mneni wa 'ka we li: *-Lagɔbʋbɔnyaa 'dɛkpʋa 'ka yaa we li. 5 We mɩ cɛlɩda Moizɩɩ tite 'wʋ nɩɩ, Nyapɛylɩ nya, -Lagɔbʋbɔnya -ka lubho nʋ *-Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, -we wa 'na 'ka yaa lɛnʋ, a 'nɩ -slɔ we zɛlɩ nɩɩ, -Lagɔ 'na 'ka wa -yɔgbʋ 'wʋbhuu? 6 Nɩɩ, -we mɩa -seli we -zi -Lagɔbudu 'kadʋ! 7 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹-We ɩn 'yɩbhaa, mʋ -wa nɩɩ,

nyɩma 'ka nyazɩdlɩ -ka,

we 'nɩ 'slaka -sasɩe.›

«A -ka yaa we 'wʋlanʋ, a 'na 'ka yaa nyɩma -wa 'nɩa gbʋnyuu lɛnʋ gbʋ -dɩlɩ. 8 Nɩɩ, Nyɩmɛɛ Yu mɩa, mɔ -wa Nyapɛylɩɩ -Kanyɔ.»

-Zezu jipea nyɩmɛ Nyapɛylɩ nya

(Mk 3.1-6; Lk 6.6-11)

9 -Zezu 'bhʋa -bha, 'ɩn ɔ yia *-Lagɔbudu zɔ mnɩ. 10 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo mɩa -bha, ɔ sɔ ka 'ku. -Wa mɩa -bha, wa 'yɩbha wa 'ka -Zezu gbʋ 'wlu dɩ. We 'dɛɛ 'gbʋ wa yia ɔ layɩbhaɛ: «-Amɩaa tite nʋkplɛ, 'lee, nyɩmɛ mneni ɔ 'ka guzʋnyɔ jipe Nyapɛylɩ nyaa?»

11 -Zezu nɛɛ: «Aɩn glaa, nyɩmɛ yabhlo -ka bhlabhlɛ -bhlo -ka nɩ, 'ɩn we -ka 'wʋtɔlɔ -bhʋka 'wʋbho Nyapɛylɩ nya nɩ, -mɔ ɔ yia we -saa, we 'nɩ mʋʋ? 12 Nɩɩ, nyɩmɛ mɩa, ɔ 'ylilo -zi bhlabhlɛ. We -ka 'sa -mɩ, nyɩmɛ mneni ɔ 'ka gbʋzɔnʋ lɛnʋ Nyapɛylɩ nya amɩaa tite 'wʋ.»

13 'Ɩn -Zezu nɛɛ -ɔ ka sɔ 'kua -yla: «-Glo -na sɔ 'wʋ.» Ɔ -gloa we 'wʋ, 'ɩn we yia 'pʋ, 'ɩn we yia 'wʋtʋ we -libheyi 'bhisa. 14 Falizɩnyɩma mɩa wa glaa, wa 'tlaa, 'ɩn wa yia gbʋ zʋa mnɩ, sa wa 'kaa -Zezu lasa, we -gʋ.

15 -Zezu 'nʋa we, 'ɩn ɔ yia -bha 'bhʋ.

-Lagɔɔ lubhonʋnyɔ ɔ -saa -bha

-Slɛɛn -Zezu mnɩa, 'ɩn nyɩma duun yia ɔ 'bɩ mnɩ. Ɔ jipea guzʋnya weee, 16 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla 'klʋ 'cɩcɩ nya nɩɩ, -ɔ ɔ -mɩa, wa 'na gbalɩ we -nɩ. 17 'Sa we 'plɩa sa, 'ɩn -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaii gbaa, we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛ. Ɔ nɛɛ:

18 «Nɩɩ, -Lagɔ nɛɛ:

‹Na lubhonʋnyɔ ɩn -saa -bha, mɔ nɩ.

Ɔ zɛ ɩn -kalɩa, 'mɔ ɩn 'nyɛa na dlɩ weee yoo.

'Mɔ na yia na Zuzu 'nyɛa.

Sa ɩn 'kaa nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhu,

we gbʋ ɔ yia dʋdʋgʋ -nyɩma weee -yla lapalɩa.

19 Ɔ -yɔ nyɩmɛ 'na 'ka kpɛlɩ.

'Ɩn ɔ 'na 'ka 'wʋkpɩ,

'ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'ka ɔ wɛlɩ 'nʋ 'yloogblʋ.

20 Gblee -we mɩa 'wʋkwnada,

ɔ 'na 'ka we 'kate,

'napɛ -we ka mɩɔ 'nɩa layɩda -mɩ 'nanʋʋ,

ɔ 'na 'ka we nyumonu.

'Sa ɔ yia nʋa 'ɩn nyɩma 'ka na gbʋzɔnʋ gbʋ 'wʋŋwnu.

21 Dʋdʋgʋ -nyɩma weee yia ɔ dlɩ 'wʋdɩa.› »

Nyɩma vɛlɩa -Zezu

(Mk 3.22-30; Lk 11.14-23)

22 Nɩɩ, 'lɔlɔ -bhobho yabhlo -ɔ zuzu 'nyuu mɩa 'wʋ, 'mɔ wa -laa -Zezu. -Zezu jipea ɔ, 'ɩn ɔɔ bhobho yia gba, 'ɩn ɔ yia layɩ. 23 We -sʋbhalɩa nyɩma weee ŋwɛgaga, 'ɩn wa nɛɛ: «Ɔɔ mɩa da nɩ, 'lee -Davidɩɩ 'yu ɔ -mɩa yɩ?»

24 Nɩɩ, Falizɩnyɩma 'nʋa we, wa nɛɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ mɩa da nɩ, we 'nɩ zuzu 'nyiii -kanyɔ Bɛlɩzebulɩ 'nyɛ ɔ 'tɩtɛ nɩ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka zuzu 'nyii vu.»

25 -We wa pʋpalɩa 'wlukʋʋn la, -Zezu -yi we, we 'gbʋ ɔ nɛɛ: «Dʋdʋ -we ka -gʋ -nyɩma -ka tʋgʋda -mɩ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ, la wee dʋdʋ bhʋa. -Budu -bhlo ŋwɛɛ -nyɩma -yɔ 'gbe -bhlo 'wʋ -nyɩma -ka -yɔwʋsʋsɔlʋda -mɩ, we 'na 'ka -gwlɛ. 26 *-Saatan -ka -Saatan vu, we 'dɛ -yɔ we -sɔlʋa 'wʋ, we -ka 'sa -mɩ, we 'na 'ka -gwlɛ. 27 Amɩa nɛɛ Bɛlɩzebulɩ nyɛa 'mɩ see 'gbʋ, na vua zuzu 'nyii. We -ka 'sa -mɩ, nyɔɔ 'nyɛ amɩaa -lima se, 'ɩn wa vu zuzu 'nyiia? We 'gbʋ, amɩaa -limaa 'dɛbhiee lɛnʋgbʋ slolua nɩɩ, -we a gbaa, yo -wa. 28 -We -wa gbʋzɔnʋ, mʋ nɩ: nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzuu 'tɩtɛ nya na vua zuzu 'nyii, -mʋʋ 'ji -wa nɩɩ, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩ aɩn nyɩdɩ.

29 «Nɩɩ, wa 'nɩ -slɔ latɛlɔnyɔ gbʋan, wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ -budu zɔ pla, wa 'ka ɔ 'gba labhu. Wa -ka ɔ gbʋan, 'bhie wa plaa ɔ -budu zɔ, 'ɩn wa bhua ɔ zʋzɔnʋ la.

30 «Nyɩmɛ -ɔ -yɔ 'mɩ 'nɩ -mɩ, na tʋnyɔ -wa. Nyɩmɛ -ɔ'ɔ -saa 'mɩ 'wʋ -a 'ka nyɩma -yɔbɩbɛlɩ, nyɩmaa lamumninyɔ ɔ -mɩa. 31 We 'dɛɛ 'gbʋ ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: -Lagɔ yia gbʋnyuu weee -yɔ vɛlɩlɩ weee 'wʋtɩa. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka -Lagɔɔ Zuzu vɛlɩ, -Lagɔ 'na 'ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋtɩ. 32 Nyɔɔ -ka *Nyɩmɛɛ 'Yu daa gbʋnyuu gbaa, -mɔɔ -yɔgbʋ -Lagɔ tɩa 'wʋ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ka Zuzu 'Pʋpa daa gbʋnyuu gbaa, we 'dɛ yi dɛslɛɛn -zɛoo, we 'dɛ yi bhla -we mɩa yida nya -zɛoo, -Lagɔ 'na 'ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋtɩ.

Su -yɔ we 'bhue

(Mt 2.16-17; Lk 6.44-45)

33 «Su -zɔnʋ paa 'bhue -zɔnʋ, 'ɩn su 'nyuu paa 'bhue 'nyuu. Suu 'bhue -yɔ wa yibhelia wee su. 34 Amɩa mɩa dɛ, 'mʋnɩmɛ a -mɩa, a mneni a 'ka gbʋzɔnʋ gbaa? -Ɩnnya. -Lu -we yea nyɩmɛɛ dlɩ -zɔ, mʋ tlaa ɔ ŋwɛɛ. 35 Nyɩmɛ -zɔnʋ mɩa, ɔ gbʋzɔnʋ mɩa ɔ dibhe 'wʋ, 'mʋ ɔ wlelia. 'Ɩn nyɩmɛ 'nyuu mɩa, ɔ gbʋ 'nyuu mɩa ɔ dibhe 'wʋ, 'mʋ ɔ wlelia. 36 Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: wɛlɩ weee -we nyɩma yia gbaa, zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, we 'ji wa yia gbaa. 37 Nɩɩ, -na gbagbawɛlɩ -gʋ, -Lagɔ yia -mɩ gbʋ dɩlɩa. 'Ɩn we -gʋ -na yia gbʋ 'wʋtlaa.»

Nyɩma yɩbhalɩa -Zezu gwɛdigbʋ

(Mk 16.1-4; Mk 8.11-12; Lk 11.16,29-32)

38 Tɔʋn -Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma nɛɛ -Zezu -yla: «-Slolunyɔ, -ɩn nʋ gwɛdigbʋ yabhlo lɛ, 'ɩn -a 'ka we 'jiyibheli zʋzɔnʋ sa nɩɩ, -Lagɔ tiea -mɩ.»

39 -Zezu nɛɛ: «Dɛslɛɛn -nyɩma mɩa, nyɩma 'nyii wa -mɩa, 'ɩn wa'a zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ, 'ɩn wa yɩbhalɩa 'mɩ gwɛdigbʋ. Gwɛdigbʋ yabhlogbɔɔ 'na 'ka wa -yla lɛnʋ, 'mʋ we 'nɩ *Zonasɩɩ gbʋ -zɛ. 40 Nɩɩ, Zonasɩ ka zlɩ ta sabɔ ta li, zibhi nʋkplɛ. 'Sa -bhlokpadɛ Nyɩmɛɛ 'Yu yia gwlu zlɩ ta sabɔ ta lia. 41 *Ninivʋ -nyɩma 'nʋa *Zonasɩɩ wɛlɩ, 'ɩn wa yia wa dlɩ 'bhiti. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'ylia -ɔ -zia Zonasɩ, ɔ mɩ da. We 'dɛɛ 'gbʋ, zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, 'ɩn Ninivʋ -nyɩma sɔa 'wʋ dɛslɛɛn -nyɩma 'yu, 'ɩn wa dɩlɩa -maa gbʋ. 42 Sebaa 'wlulapɩlɩŋwnɔ 'bhʋa dʋdʋʋ bhloluda, 'ɩn ɔ yia *Salomɔɔɔ gbʋyilo wɛlɩ yukwli pʋlʋa yi. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -zia Salomɔɔ, ɔ mɩ da. We 'dɛɛ 'gbʋ, zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, 'ɩn ɔɔ 'ŋwnɔ sɔa 'wʋ dɛslɛɛn -nyɩma 'yu, 'ɩn ɔ dɩlɩa -maa gbʋ.

Zuzu 'nyuu yia lʋ

(Lk 11.24-26)

43 «Nɩɩ, zuzu 'nyuu 'tlaa nyɩmɛ yabhlo 'wʋ, we mnɩ, we yi, -mɔ yɛyɛ da, ladɩdaa datalɩe nya, we 'ka ladɩ. 44 We 'nɩ da 'yɩɩ 'gbʋ, we nɛɛ we 'dɛ -ylaɛ: ‹Na -budu we zɔ ɩn 'bhʋa, -mɔ na bhitia lʋ.› We 'bhitia -mɔ lʋ, 'ɩn we yia -bha wee -budu ylɩ klo nya, -zugba we nʋkplɛ mɩ laylipeda, 'ɩn -mɔ mɩ lamnazɩda. 45 Tɔʋn, zuzu 'nyii gbesɔ ka nʋkplɛ -nyua 'yli bhabha, -we -zia wemʋ, 'ɩn we yia -mʋʋ 'bʋmnɩ. 'Ɩn we -yɔ we 'sɔ yia wee -budu zɔ lʋyi, dabʋdʋ. 'Ɩn we yia -mɔ ladɩ duaa. -Slɛɛn, 'ɩn ɔɔ nyɩmɛɛ -kwɩkwɩ yia 'ylinyumanɩ, 'ɩn we yia we tɩanʋ 'wʋzi. Dɛslɛɛn -nyɩma -wa ka nʋkplɛ 'nyua 'yli, we 'sasʋkpa -gbʋ yia wa ylɩa.»

-Zezuu zʋayli -nyɩma -zɔnʋ

(Mk 3.31-35; Lk 8.19-21)

46 Da -Zezu mɩa nyɩma -yla gbʋ gbada nɩ, 'ɩn ɔ 'nyaa -yɔ ɔ bhelia yia yi, 'ɩn wa yia -buduŋwɛɛ 'yligbe. Wa 'yɩbha wa 'ka ɔ -yla gbʋ gba. 47 'Ɩn nyɩmɛ yabhlo nɛɛ ɔ -yla: «-Na 'nyaa -yɔ -na -bhelia mɩ 'pipee, wa 'yɩbha wa 'ka -mɩ -yla gbʋ gba.»

48 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɔɔ -wa na 'nyaa, nyɔɔ -wa na bhelia?»

49 Ɔ 'bhua sɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'bɩnɔnya wa 'klʋslolu.

'Ɩn ɔ nɛɛ: «-Wa mɩa da nɩ, ma -wa na 'nyaa -yɔ na bhelia. 50 Nɩɩ, -ɔ nʋa na Dide -ɔ mɩa yalɩɩ dʋmagbʋ lɛ, mɔ -wa na bheli, mɔ -wa na bhɔlɔ, mɔ -wa na 'nyaa.»

13

'Mnɔpanyɔɔ gbʋʋ nine

(Mk 4.1-9; Lk 8.4-8)

1 Wee 'ylɩ -bhlokpadɛ nya, -Zezu 'tlaa -budu zɔ, 'ɩn ɔ yia 'nyuu -gɔgɔ -gʋ ladɩa mnɩ. 2 Nyɩmaa -zlo ka ɔ gbelii 'gbʋ, ɔ yia 'glʋ 'wʋbho, 'ɩn ɔ yia -mɔ ladɩ, -zugba nyɩmaa -zlo mɩ 'nyuu -gɔgɔ -gʋ. 3 Gbʋʋ nine nya ɔ -slolua wa gbʋ duun, ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, kpaapanyɔ yabhlo mnɩa 'mnɔ 'paa. 4 Ɔ mɩa wee 'mnɔ 'mnida, 'yaa -zakpa -bhlo yia 'yoo ŋwɛ -yɔ bhli, 'ɩn 'zianya yia we li. 5 Tɔlʋa bhlilia tʋkpa -dʋdʋ -gʋ, da bla 'nɩa -zu. Bla 'nɩ -bha -zuu 'gbʋ, we yia mi sa slʋɩ. 6 Nɩɩ, 'ylʋ -sɔa 'wʋ, we yia we -sie, 'ɩn we yia yɛ, we somi 'nɩ -tlʋlʋʋ 'gbʋ. 7 We 'ya tɔlʋa sloa -kpɔga glaa, 'ɩn -kpɔga yia we -gʋ palɩlɩ, 'ɩn we yia we 'tuntnu. We 'nɩ 'ya yabhlogbɔɔ 'pa. 8 Tɔlʋa yia dʋdʋ -zɔnʋ -gʋ bhlili, 'ɩn we yia zʋ. We lakpa tɔlʋa wla 'ya glʋ -bhlo 'ya kugbua, tɔlʋa wla 'ya glʋ ta, 'ɩn tɔlʋa wla 'ya glʋ gbu. 9 -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.»

-We ka 'gbʋ -Zezu paa gbʋʋ nine

(Mk 4.10-12; Lk 8.9-10)

10 Ɔ 'bɩnɔnya bɛa ɔ kwesi, 'ɩn wa yia ɔ layɩbha: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na slolu wa gbʋʋ nine -papɩe nya?»

11 Ɔ nɛɛ wa -yla: «-Lagɔ ka ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ mɩa zizeda aɩn 'klʋslolu, nɩɩ, ɔ 'nɩ we wamɩa 'klʋslolu. 12 Nɩɩ, -lukanyɔ mɩa, ɔ -nʋ wa yia -gʋpalɩa, 'ɩn we 'ka 'wʋzumanɩ. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -lu duun -ka, we -sɛlɛ mɩa ɔ kwɛɛ, kwɛɛ wa yia we ɔ -saa.

13 «We 'dɛɛ 'gbʋ na gbaa wa -yla gbʋʋ nine -papɩe nya. Wa -ka ylada -mɩ, wa'a 'yɩ la. Wa -ka yukwli pʋda -mɩ, wa'a 'nʋ. Nɩɩ, wa'a 'nʋ gbʋ yabhlogbɔɔ 'wʋla. 14 'Sa -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaii gbaa, we -zɛa gbʋzɔnʋ wa gbɛgbɛɩn, ɔ nɛɛ:

‹Yukwli a yia pʋa 'nanʋʋ,

'ɩn a 'na 'ka we 'wʋlanʋ.

Ylaa a yia 'nanʋʋ,

'ɩn a 'na 'ka -lu -yɔyɩ.

15 Nɩɩ, waa nyɩma -manɩɩ 'wlukʋʋn ka 'wʋtʋ -dudluu.

Wa ka wa yukwli 'sumanɩ, wa ka wa 'yli 'mu,

wa yi layɩ, wa yi 'nʋ, wa yi gbʋ yibhelii 'gbʋ,

wa yi wa dlɩ 'bhitii 'gbʋ, ɩn yi wa gbʋ 'wʋsa.

'Sa -Lagɔ gbaa.›

16 Amɩa, amɩaa 'yli yɩ la, 'ɩn amɩaa yukwli nʋa, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amɩaa -nʋ nya. 17 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya -yɔ -Lagɔnyɩma tɩklɩɩɩ -zlo 'yɩbha -we a yɩa -yɔ, wa 'ka we -yɔyɩ, 'ɩn wa 'nɩ we -yɔyɩ, -we a nʋa, wa 'ka we 'nʋ, 'ɩn wa 'nɩ we 'nʋ.

'Mnɔpanyɔɔ gbʋʋ ninee 'ji

(Mk 4.13-20; Lk 8.11-15)

18 «We 'dɛɛ 'gbʋ, amɩa, a 'nʋ mnɔpanyɔɔ gbʋʋ ninee ji nɩ 'wʋla. 19 -Wa 'nʋa *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩee wɛlɩ, 'ɩn wa'a 'nʋa we 'wʋla, wa 'wlʋ 'yoo ŋwɛ -yɔ da 'mnɔ bhlia. *Gbʋnyuuu dide -ka yi, -we wa faa wa dlɩ zɔ, 'ɩn we saa -mɔ we. 20 'Sa -bhlokpadɛ tɔlʋa mɩ -bha tʋkpa -dʋdʋ 'bhisa, da -Lagɔwɛlɩ bhlia. 'Ɩn wa -ka we 'nʋ nɩ, 'ɩn wa ŋwnua we gbʋ 'mʋna nya, 'ɩn wee 'mʋna'a -gwlɛ. 21 Nɩɩ, wa 'nɩ ŋwnu we 'ka somi fa wa dlɩ zɔ. Waa nyɩma mɩa, bhla -sɛlɛ nya wa ŋwnua we -yɔ, 'ɩn wa -ka wa sɩalɩda -mɩ, wa -ka wa 'klɩyɩe 'wʋpalɩda -mɩ -Lagɔwɛlɩɩ 'gbʋ, 'ɩn wa saa -Lagɔwɛlɩ dlɩ -gʋ. 22 Tɔlʋa 'wlʋ 'ya 'mnɔya -we -wa -Lagɔwɛlɩ -mɔ -kpɔga glaa. Wa 'nʋa wee wɛlɩ, 'ɩn dʋdʋ -gʋʋ dlɩlʋe klaa, wa 'gwɛzi -we nanɩa wa dʋdʋ, 'ɩn we nʋa wa -dawli 'wʋ klaa, mʋ palɩlɩa we -gʋʋ 'gbʋ, we'e tnʋa. 23 'Ɩn nyɩma tɔlʋa mɩa, -maa 'wlʋa wee 'mnɔya -we -wa -Lagɔwɛlɩ -mɔ dʋdʋ -zɔnʋ -gʋ. Wa 'nʋa we, 'ɩn wa yia we -yɔŋwnu. Tɔʋn, wee wɛlɩ -we mɩa wa 'wʋ, 'ɩn we yia tnʋ. We lakpa yabhlo wla 'ya glʋ -bhlo 'ya kugbua, we tɔlʋa 'ya glʋ ta, 'ɩn we tɔlʋa wla 'ya glʋ gbu.»

-Petu 'nyuuu gbʋʋ nine

24 -Zezu 'pa 'yaa wa -yla gbʋʋ nine yabhlo, ɔ nɛɛ: «-We -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa, 'mʋ na yia da aɩn -yla gbaa. Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo 'paa ɔ kpaa 'mnɔ -zɔnʋ. 25 -Mʋʋ 'bɩgʋ, sabɔ, da nyɩma weee mɩa 'ylaa 'wʋ, ɔ tʋnyɩmɛ yia, 'ɩn ɔ yia -petuu 'ya glʋ wee 'mnɔ -kpaa, 'ɩn ɔ yia mnɩ. 26 Da wee 'mnɔ mia, 'ɩn we mɩa zʋda, -zugba wee -petu mi 'ya -mɔ we nyɩdɩ.

27 «Wee kpaa -kanyɔɔ lubhonʋnya yia yi, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹-Amɩaa -kanyɔ, 'lee, -ɩn 'nɩ zlɩmɛ da 'mnɔya -zɔnʋ 'paa? 'Ɩn da -petunya nɩ 'bhʋlʋa?›

28 «Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: ‹Na tʋnyɩmɛ nʋa we lɛ.›

«'Ɩn ɔ lubhonʋnya nɛɛ ɔ -yla: ‹'Lee, -a mneni -a 'ka wee -petu 'tluu?›

29 «Ɔ nɛɛ: ‹-Ɩnnya, nɩɩ, a -ka wee -petu 'tlua yi, a mneni a 'ka 'mnɔ 'tlu -bha -bhlokpadɛ. 30 A 'tide we 'yi, we 'dɛ 'sɔ 'ka 'ylimanɩ. We -dɩdɩ bhla -ka bɛ, 'ɩn ɩn 'ka we -dɩdɩnya 'tʋlʋ nɩɩ, wa -dɩ -slɔ -petu, wa gbʋan we, 'ɩn wa 'ka we sie. -Mʋʋ 'bɩgʋ, wa 'ka 'mnɔ -dɩ, 'ɩn wa 'ka we na -gbagbʋ 'wʋkwa.› »

-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩee gbʋʋ nine

(Mk 4.30-32; Lk 13.18-19)

31 -Zezu 'pa 'yaa wa -yla gbʋʋ nine yabhlo, ɔ nɛɛ: «-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wlʋ su -we wa laa *mutadɩ, we 'ya. 'Mʋ nyɩmɛ yabhlo 'bhua 'wʋ, 'ɩn ɔ yia we glʋ ɔ kpaa. 32 We 'kienyi we -zi dʋdʋ -gʋʋ su weee 'ya. Nɩɩ, we -ka mi, 'ɩn we ylimanɩa 'kadʋʋ, 'ɩn we zɛa su -we -zia su weee 'wʋ. Nɩɩ, 'zianya yia we lʋlʋ 'sʋbhaa we 'klɩya -nyɩdɩ.»

(Lk 13.20-21)

33 -Zezu 'pa 'yaa wa -yla gbʋʋ nine yabhlo, ɔ nɛɛ: «-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wlʋ *gɔɔ 'ŋwnɔ yabhlo slua 'floo -bhʋbhʋʋ kilo glʋ -bhlo 'ya gbu lʋ, ɔ bhɩtɩa we, 'ɩn we yia 'ylɩ, mʋ.»

-We ka 'gbʋ -Zezu paa gbʋʋ nine

(Mk 4.33-34)

34 Nɩɩ, gbʋ weee mɩa dɛ, gbʋʋ nine -papɩe nya ɔ -slolua we nyɩmaa -zlo. We 'nɩ gbʋʋ nine -papɩe 'wʋbhʋ, ɔ'ɔ -slolu nyɩma gbʋ. 35 'Sa we 'plɩa sa, 'ɩn -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ gbaa, we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛ, ɔ nɛɛ:

«Nɩɩ, gbʋʋ nine -papɩe nya na yia wa -yla gbʋ gbaa.

We 'ka dʋdʋʋ gwedɩda 'bhʋ,

gbʋ -we -Lagɔ zizea, gbaa na yia we.»

36 Tɔʋn, -Zezu 'bhʋa nyɩma glaa, 'ɩn ɔ yia -buduŋwɛɛ mnɩ. Ɔ plaa -budu zɔ, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia ɔ kwesi bɛ, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Gba -aɩn -yla kpaa -petu 'nyuu nɩɩ gbʋʋ ninee 'ji.»

37 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nɩɩ, -ɔ 'paa 'mnɔya -zɔnʋ, Nyɩmɛɛ Yu -wa. 38 'Ɩn kpaa mɩa, mʋ -wa dʋdʋ -gʋ, 'ɩn 'mnɔya -zɔnʋ mɩa, mʋ -wa nyɩma -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la. -Petu mɩa, mʋ -wa nyɩma -wa gbʋnyuuu dide pɩlɩa 'wlu la. 39 Ɔɔ tʋnyɩmɛ -ɔ glʋa wee -petu, -Saatan -wa. We -dɩdɩ bhla mɩa, -mʋʋ -wa dʋdʋʋ bhɩalɩ da. We -dɩdɩnya mɩa, -mʋʋ -wa 'anzɩnya. 40 Sa wa tlua -petu, 'ɩn wa vitelia we -kosu 'wʋ, 'sa -bhlokpadɛ we yia dʋdʋ -bhɩa bhla -mɩa. 41 Ɔɔ Nyɩmɛɛ Yu yia ɔnʋʋ 'anzɩnya yoo 'paa. Nɩɩ, -wa kwaa wa -lima gbʋnyuu lʋ we -yɔ -wa ka dɛ nʋa gbʋnyuu lɛ, we 'ka wa 'wʋgbɩzɩ, -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la glaa. 42 'Ɩn we 'ka wa -kosu 'kadʋ 'wʋ viteli. -Mɔ wa wia, -mɔ wa lia gla 'wʋ. 43 -Wa nʋa -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛ, ma yia lɩa 'ylʋ 'bhisa da wa Dide pɩlɩa nyɩma 'wlu la. -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.

'Ŋnɩmnɩlu -we mɩa zizeda

44 «-We -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa mʋ -wa 'ŋnɩmnɩlu yabhlo -we mɩa zizeda kpaa. 'Mʋ nyɩmɛ yabhlo 'yɩa, 'ɩn ɔ yia we zize lʋ. Ɔ plɛ mɛnɩ, 'ɩn ɔ mnɩa, ɔ yia ɔ -lu weee pɛlʋ 'pa ɔ 'ka wee kpaa zɔ.

Tʋkpa -zɔnʋ -we ka -valɛ 'tɛa, we gbʋʋ nine

45 «-We -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa, mʋ -wa 'ya, -valɛpanyɔ -ɔ mɩa tʋkpa -zɔnʋ -we ka -valɛ 'tɛaa datalɩda. 46 Ɔ 'yɩa wee 'ylinanʋ -tʋkpa, -we ka -valɛ 'tɛa -we -zia we -lima nɩ, ɔ mnɩa, 'ɩn ɔ yia ɔ -lu weee pɛlʋ 'pa ɔ 'ka we zɔ.

Zibhi -bha -sowlii gbʋʋ nine

47 «-We -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlua, mʋ -wa 'ya, 'sowli -we wa viteli 'nyu lʋ, 'ɩn we yi zibhii 'yli -bhlo -bhlo kpa. 48 We yea, 'ɩn zibhibhanya yia we 'nyu lʋ gbize, 'ɩn wa yia we 'nyu -gɔgɔ -gʋ ladɩ, wa 'ka zibhi 'wʋgbɩzɩ. We zʋzɔnʋ wa gbɩzɩa 'wʋ, -mʋʋ wa slua wa -cɩcɛ 'wʋ, 'ɩn -we 'nɩa 'ylinanɩ, 'ɩn wa yia we kwnɛɛ viteli. 49 'Sa -bhlokpadɛ we yia -mɩa dʋdʋʋ bhɩa zlɩ. Nyɩma -wa nʋa gbʋnyuu lɛ -yɔ -wa nʋa gbʋ -zɔnʋ lɛ, 'anzɩnya yia yia we 'ka wa -yɔsɩsalɩ, 50 'ɩn -wa nʋa gbʋnyuu lɛ, we 'ka -maa -kosu 'kadʋ 'wʋ viteli. -Mɔ wa yia wilia, -mɔ wa yia gla 'wʋ lia.»

Gbʋzɔnʋ sʋa -yɔ gbʋzɔnʋ lolu

51 -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «A ka we 'dɛ weee 'wʋlanʋʋ?»

Wa nɛɛ: «Ɩɩn, -a ka we 'wʋlanʋ.»

52 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ wa -yla: «Nɩɩ, -Lagɔɔ titee gwesanyɔ -ɔ yibhelia -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ, ɔ 'wlʋ nɩɩ, -buduŋwɛɛ -kanyɔ yabhlo -ɔ wleli 'ŋnɩmnɩlu sʋa -yɔ 'ŋnɩmnɩlu lolu, ɔ -luu lazʋda.»

-Zezuu -zɔɔ -nyɩma 'nɩ ɔ gbʋ -yɔŋwnu

(Mk 6.1-6; Lk 4.16-30)

53 -Zezu ka gbʋʋ nine -papɩe bhɩa 'bhie, ɔ yia -bhadɛ 'bhʋ. 54 'Gbe -we 'wʋ ɔ 'ylimanɩa, ɔ mnɩa -mɔ, 'ɩn ɔ yia nyɩma -slolu -mɔ -Lagɔbudu zɔ. -Wa weee mɩa -bha, 'ɩn we yia wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. 'Ɩn wa nɛɛ: 55 «Ɔɔ nyɩmɛ mɩa da nɩ, -budukʋnyɔɔ yu -wa, we 'nɩ mʋʋ? Ɔ 'nyaa mɩa nɩ, Malii -wa. *'Zake klaa, *-Zɛzɛfʋ klaa, 'Simɔɔ klaa, we -yɔ Zudɩ, wa 'nɩ ɔ bheliaa? 56 Ɔ bhɔlɔa mɩ -aɩn glaa. Aya! Mɔ ɔ -salɩ gwɛdigbʋ lɛnʋ sea?»

57 We 'dɛɛ 'gbʋ, wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ. Tɔʋn, -Zezu nɛɛ wa -yla: «-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -ka -mɩ, da weee wa zʋa -bha ɔ. Wa'a zʋ -bha ɔ, ɔ -zɔɔ we -yɔ ɔ -buduŋwɛɛ.»

58 Nyɩma 'nɩ ɔ dlɩ -gʋ zʋʋ 'gbʋ, ɔ 'nɩ -bha gwɛdigbʋ duun lɛnʋ.

14

Sa 'Zan -Batisɩ tɩtlɩa 'wʋ la

(Mk 6.14-29; Lk 9.7-9)

1 We bhla, Galilee -dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Ewlodʋ 'nʋa -Zezuu 'dɩ. 2 Ɔ nɛɛ ɔ zɔlubhonʋnya -yla: «'Zan -Batisɩ -wa! Nɩɩ, mɔ -sɔa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ, we 'dɛɛ 'gbʋ ɔ mnenia ɔ 'ka gwɛdigbʋ lɛnʋ.»

3-4 Nɩɩ, sa Zaaan tlɩtlɩgbʋ 'plɩa, mʋ mɩa da: Ewlodʋ kwaa ɔ bheli Filipʋʋ 'ŋwnɔ Ewlodiadɩ, 'ɩn Zaan nɛɛ ɔ -yla: «Nɩɩ, we 'nɩ 'ylinanɩ -Lagɔɔ tite 'wʋ, nyɩmɛ 'ka ɔ 'dɛɛ bheli 'ŋwnɔ glosa, 'ɩn ɔ 'ka ɔ kwa.»

We 'dɛɛ 'gbʋ Ewlodʋ yia nyɩma tie, wa 'ka ɔ kpa, wa 'ka ɔ gbʋan, 'ɩn wa 'ka ɔ -kaslʋ 'wʋpa.

5 Ewlodʋ 'yɩbha ɔ 'ka Zaan 'bha. Nɩɩ, ɔ mɩ Zuifʋ sɔda, -maa nɛɛ nɩɩ, Zaan mɩa, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -wa.

6 Nɩɩ, Ewlodʋʋ gwalɩylɩɩ 'fɛtɩ nynia, 'ɩn Ewlodiadɩɩ 'ŋwnɔyu yia -wa mɩa 'fɛtɩ -gʋʋ 'yibadɩ lɩtɛ. 'Ɩn ɔ yia Ewlodʋ dʋdʋ namanɩ bhabha. 7 'Ɩn ɔ yia bi, ɔ nɛɛ: «-We a yia 'mɩ -zlalɩa, yoo na yia we aɩn 'nyɛa.»

8 Ɔ 'nyaaa wɛlɩ -gʋ ɔ nɛɛ: «-Ɩn 'nyɛ 'mɩ 'Zan -Batisɩɩ 'wlu yoo -plaa -gʋ.»

9 We wlaa Ewlodʋ 'kʋayli la, nɩɩ, ɔ ka bi ɔ -limaa 'yibadɩɩ 'gbʋ, ɔ nɛɛ: «-We ɔ -zlalɩa 'mɩ, a 'nyɛ we ɔ yoo.»

10 'Ɩn ɔ yia 'slʋjayu yabhlo tie -mɔ -kaslʋ 'wʋ, ɔ 'ka Zaan 'wlu -gʋ -dɩ. 11 'Ɩn wa -yɔ ɔ 'wlu yia yi -plaa -gʋ. Wa 'nyɛa we ɔɔ 'ŋwnɔyu yoo, 'ɩn -mɔɔ yia we ɔ 'nyaa yoo 'nyɛ. 12 Tɔʋn, Zaaan 'bɩnɔnya yia, 'ɩn wa yia ɔ 'kwie 'bʋmnɩ, 'ɩn wa yia we 'bhʋka 'wʋfa, 'ɩn wa yia we 'dɩ -Zezu -salɩa mnɩ.

-Zezu 'nyɛa nyɩmaa 'wlu glʋ -bhlo 'wlu gbu lililu

(Mk 6.30-44; Lk 9.10-17; Zn 6.1-14)

13 -Zezu 'nʋa we 'dɩ, 'ɩn ɔ yia 'glʋ 'wʋbho, ɔ -dɩa 'nyu 'wʋ, 'ɩn ɔ yia da bɛblɛɛ mnɩ, da nyɩma 'nɩa -mɩ, ɔ 'ka 'wʋnya.

Nyɩmaa -zlo 'nʋa we, wa 'tlaa wa 'gbe nʋkplɛ, 'ɩn wa yia ɔ 'bɩ mnɩ bhʋ -gʋ, 'nyu -gɔgɔ -gʋ yilie nya. 14 -Zezu 'tlaa 'glʋ 'wʋ, ɔ 'yɩa nyɩmaa -zlo -yɔ, 'ɩn wa yia ɔ nyazɩ 'wʋla, 'ɩn ɔ yia wa guzʋnya jipe.

15 Jibhe zɔa, ɔ 'bɩnɔnya bɛa ɔ kwesi, 'ɩn wa nɛɛ: «'Ylʋ ka -fla, 'ɩn da tlʋlʋ la. We 'dɛɛ 'gbʋ, 'nyɛ wa 'yoo wa 'ka 'gbenya 'wʋ lililu zɔa mnɩ.»

16 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Wa 'na 'ka mnɩ. Amɩaa 'dɛ 'nyɛ wa lililu.»

17 'Ɩn wa nɛɛ: «We 'nɩ 'floo gbu -yɔ zibhii 'ya 'sɔ 'wʋbhʋ, -a 'nɩ lililu kwɛɛ -ka.»

18 'Ɩn ɔ nɛɛ: «A -yɔ we yi.»

19 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ nyɩmaa -zlo -yla nɩɩ, wa -dɩ -petu -gʋ la. Tɔʋn, ɔ bhua wee 'floo gbu -yɔ zibhii 'ya 'sɔ 'wʋ, ɔ ylaa yalɩ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ fuo 'pa. 'Bhie, ɔ dlilia wee 'floo, ɔ 'nyɛa we ɔ 'bɩnɔnya yoo, 'ɩn -maa yia we nyɩma 'wʋladlili. 20 Wa 'dɛ weee lia, 'ɩn wa yia lʋ. We pnɩɩ -tʋa 'wʋ, -we nynia -cɩcɛ kugbua lɛ 'sɔ, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya -yɔ we yia mnɩ. 21 Nyɩma -wa lia, wa nyni nʋkpasiaa 'wlu glʋ -bhlo 'wlu gbu (5.000). Wa 'nɩ 'ŋwnɩ -yɔ 'nyɛnyɛyua zɛlɩ.

-Zezu nɔa 'nyu -gʋ

(Mk 6.45-52; Zn 6.15-21)

22 Tɔʋn, 'ɩn -Zezu yia wa tie, wa -galɩ ɔ 'yu, wa 'ka 'nyuu kakpe -putu -gʋ mnɩ, -zugba ɔ pa nyɩma wɛlɩ. 23 Ɔ 'paa wa wɛlɩ, 'ɩn ɔ yia -gɔgɔ 'wlu mnɩ ɔ 'ka -Lagɔ bhubhoe. Ɔ mɩ -bha ɔ 'dɛ -bhlo, 'ɩn sabɔ yia bɛ. 24 Nɩɩ, 'glʋ ka -slɛɛn -gɔgɔ -yɔ la tlʋmanɩ. -Pɩpɛ mɩ wa 'klʋ -yɔ -gbɛɩn bhʋlʋdaa 'gbʋ, 'nyuu -gbʋgbʋ sloa 'glʋ 'wʋ.

25 Tɩatɩa -kʋkɔ gboa, 'ɩn -Zezu yia ɔ 'bɩnɔnya 'bɩ mnɩ 'nyu -gʋ -nɔnʋe nya. 26 Wa 'yɩa da ɔ -yɔ -nɔda -mɔ 'nyu -gʋ, 'ɩn wa yia nyanɔ nʋ, wa nɛɛ: «'Kuzu -wa!»

Wa mɩ nyanɔ nʋdaa 'gbʋ, wa yia 'wʋkpɩ. 27 Tɔʋn, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «A 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ, -amɩ -wa, a palɩ dlɩ la.»

28 'Ɩn Piɛlɩ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, we -ka -mɩ 'piɛɩn, 'nyɛ 'mɩ 'yoo, ɩn 'ka 'nyu -gʋ nɔ, ɩn 'ka -mɩ -yɔbɛ.»

29 Ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Yi!»

Piɛlɩ 'tlaa 'glʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -Zezuu -gbɛ mnɩ 'nyu -gʋ -nɔnʋe nya. 30 Nɩɩ, ɔ 'yɩa -pɩpɛ mɩ 'plɩda, 'ɩn ɔ yia nyanɔ nʋ, 'ɩn ɔ yia 'nyu glu -plaplɩe bhli. Ɔ 'kpɩa 'wʋ, ɔ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, kpa 'mɩ!»

31 -Bha -bhlokpadɛ, -Zezu -gloa sɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ kpa, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Dlɩ 'kienyi -zʋnyɔ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na lʋ dlɩa?»

32 Wa 'dɛ 'sɔ -bhoa 'glʋ 'wʋ, 'ɩn -pɩpɛ yia zɔbɛ. 33 Tɔʋn, ɔ 'bɩnɔnya -wa mɩa 'glʋ 'wʋ, 'ɩn wa yia ɔ 'yu 'kukolu 'sibhli, wa 'ka ɔ 'ylimanɩ, wa nɛɛ: «-Mɩ, -ɩn mɩ -Lagɔɔ 'Yuu 'dɛbhie -gbolu nya!»

-Zezu jipea Zenezalɛtɩ guzʋnya

(Mk 6.53-56)

34 Wa -dɩa 'nyu 'wʋ, 'ɩn wa yia Zenezalɛtɩ -dʋdʋ -gʋ nyni. 35 -Bha nyɩma weee yia -Zezu yibheli, 'ɩn ɔ 'dɩ yia wee dʋdʋ weee -gʋ lamneni. Wa yia ɔ guzʋnya weee -la. 36 'Ɩn wa palɩa -Zezu zukpa nɩɩ, ɔ 'ka wa guzʋnya 'yoo 'nyɛ wa 'ka ɔ -banaa ŋwɛ kwɛzɩ. 'Ɩn -wa weee zɩa we kwɛ, -maa yia 'pʋ.

15

-Zezu -yɔ Zuifʋʋ tite

(Mk 7.1-13)

1 Falizɩnyɩma -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya 'bhʋa -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn wa yia -Zezuu -gbɛ yi, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: 2 «-Na 'bɩnɔnya mɩa, wa'a budo kwɛ -amɩaa titee sɔlʋ, 'ɩn wa lia. Nɩɩ, -we -amɩaa dʋkpasɩ gbaa -a 'na nʋnʋ lɛ -nɩ, 'mʋ wa nʋa lɛ. Lɛɛ -lu ka 'gbʋa?»

3 -Zezu nɛɛ wa -yla: «Amɩa mɩa da, amɩaa bhlasabhla gbʋʋ 'gbʋ, a'a zʋa -Lagɔɔ tite 'nʋŋwɛ. Lɛɛ -lu ka 'gbʋa? 4 Nɩɩ, -Lagɔ nɛɛ:

‹Zʋ -na dide -yɔ -na 'nyaa 'nʋŋwɛ.›

Ɔ nɛɛ 'yaɛ:

‹-Ɔ -ka ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa vɛlɩ,

'bha wa 'bhaa ɔ.›

5 'Ɩn amɩa, a nɛɛ: nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa -yla gba nɩɩ, -we ɔ 'ka yaa wa 'nyɛ, wa 'wʋsasɩe saa, ɔ ka we -Lagɔ 'nyɛ, 6 ɔɔ nyɩmɛ'ɛ -sa ɔ dide 'wʋ. 'Sa a nʋa, 'ɩn a saa -Lagɔwɛlɩ la, amɩaa bhlasabhla gbʋʋ 'gbʋ. 7 Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma a -mɩa! -We Ezaii gbaa -benyi amɩaa daa, gbʋzɔnʋ -wa. Ɔ nɛɛ:

8 ‹-Lagɔ nɛɛ: waa nyɩma mɩa,

ŋwɛɛ la wa nnanɩa 'mɩ,

nɩɩ, wa dlɩ 'nɩ 'mɩ -gʋ -mɩ.

9 Bhebhe wa ylimanɩa 'mɩ.

Nɩɩ, tite wa slolua,

-we wa laa -Lagɔɔ tite,

nyɩmaa -gbɛ we bhʋa.› »

-We plalɩa nyɩma pʋɩn, mʋ nɩ

(Mk 7.14-23)

10 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu nɛɛ nyɩmaa -zlo -yla: «A bɛ -seli, -we na yia gbaa, a 'ka we 'nʋ. 11 Nɩɩ, -we plaa nyɩmɛ ŋwɛɛ, we'e -plalɩ ɔ pʋɩn. Nɩɩ, -we plalɩa nyɩmɛ pʋɩn nɩ, mʋ -wa we bhʋa ŋwɛɛ.»

12 Tɔʋn, ɔ 'bɩnɔnya bɛa ɔ -yɔ, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, wɛlɩ -ɩn gbaa dɛ -bha, we ka Falizɩnyɩma 'wʋ 'fnʋ?»

13 Ɔ nɛɛ: «Su, -we na Dide, -ɔ mɩa -yalɩ, 'nɩa fa nɩ, tlua wa yia we. 14 A 'tide wa 'yi nɩɩ, 'lɔlɔnya wa -mɩa, 'ɩn wa mɩa 'lɔlɔnya 'yoo da -sloluda. Nɩɩ, 'lɔlɔnyɔ -ka 'lɔlɔnyɔɔ su lakpa ɔ 'ka ɔ 'yoo da -slolu, 'ɩn wa 'dɛ 'sɔ bhlilia 'bhʋka 'wʋ.»

15 Piɛlɩ 'bhua wɛlɩ 'wʋ, ɔ nɛɛ: «Wee gbʋʋ nine mɩa da nɩ, sa we 'ji mɩa?»

16 -Zezu nɛɛ: «Amɩa, a 'nɩ 'ya -slɔ -mʋʋ 'wʋlanʋʋ? 17 Nɩɩ, -lu weee -we plalɩa nyɩmɛɛ ŋwɛɛ, ɔ nʋkplɛ we plɩlɩa. -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ plaa 'kwla -yɔ. A'a 'nʋ 'ya -mʋʋ 'wʋlaa? 18 Nɩɩ, -we tlaa nyɩmɛ ŋwɛɛ, mʋ bhʋa ɔ dlɩ zɔ, 'ɩn -we plalɩa nyɩmɛ pʋɩn, mʋ -wa. 19 Nɩɩ, 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'nyuu bhʋa nyɩmɛɛ dlɩ zɔ. Tɔʋn, 'ɩn nyɩma bhaa wa -lima, 'ŋwnɩ -yɔ nyɩma -putu dɩa -budu 'wʋ,* wa kaa mʋtnɩ kwɛ, wa ylia 'wie, wa tʋbhʋa yo, 'ɩn wa saa wa -lima 'ŋnɩ. 20 Nɩɩ, -we plalɩa nyɩmɛ pʋɩn mʋ mɩa dɛ. Nɩɩ, nyɩmɛ 'nɩ kwɛ budo tɩklɩɩ ɔ 'ka li, -mʋʋ'ʋ -plalɩ nyɩmɛ pʋɩn.»

'Lakpaŋwnɔ ŋwnua -Zezuu gbʋ

(Mk 7.24-30)

21 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu 'bhʋa -bha, 'ɩn ɔ yia Tilɩ -yɔ Sidɔɔn -dʋdʋ -gʋ mnɩ. 22 Kanaa -ŋwnɔ yabhlo -dɩlɩa -mɔ la, 'ɩn ɔ yia ɔ -gbɛ mnɩ, -zugba ɔ wili ɔ -yɔ: «-Davidɩ 'yuoo, -ɩn 'yɩlɩ 'mɩ nyazɩoo! Na -Kanyɔ, zuzu 'nyuu ka na 'ŋwnɔyu kpa, ɔ 'nɩ 'kʋayli -ka.»

23 -Zezu 'nɩ ɔ -gʋ -sa. Ɔ 'bɩnɔnya bɛa ɔ -yɔ, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «Vu ɔ, we 'nɩ -mʋʋ, ɔ mɩ -aɩn 'bɩ wiwie nya.»

24 'Ɩn -Zezu nɛɛ: «Izlaɛlɩnyɩma -wa 'wlʋa bhlabhlɛ -we mnɔ, wa 'dɛkpʋaa 'gbʋ ɩn yia yi.»

25 Nɩɩ, ɔɔ 'ŋwnɔ 'sibhlia ɔ 'yu 'kukolu, ɔ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, bɛ 'mɩ -yɔ.»

26 'Ɩn ɔ nɛɛ: «'Ylaaslɩ -ka lida -mɩ, we 'nɩ tɩklɩɩ -mɩ wa 'ka 'ylaaslɩ lililu zɔ -sa, wa 'ka we gwɩ zɔ viteli, we 'nɩ mʋʋ?»

27 Ɔɔ 'ŋwnɔ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, gbʋzɔnʋ -wa. Nɩɩ, 'ylaaslɩ -ka lida -mɩ, 'ɩn gwɩ -ka 'tabhle zɔ -mɩ, wee lililu -we bhlia, gwɩ lia we, we 'nɩ mʋʋ?»

28 Ɔ nɛɛ: «Amaa dlɩzʋzʋe 'yli 'lɛ! -We a 'yɩbhaa, mʋ yia aɩn -yla lɛnʋa.»

-Bha -bhlokpadɛ ɔ 'yu 'pʋa.

-Zezu jipea guzʋnyaa -zlo

29 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu 'bhʋa -bha, ɔ 'plɩlɩa Galilenyu kwesi, ɔ -gblaa -gɔgɔ 'wlu, 'ɩn ɔ yia -mɔ ladɩ. 30 Tɔʋn, nyɩmaa -zlo -yɔ wa guzʋnya yia ɔ -gbɛ yi. Tɔlʋa tɩgɩa, tɔlʋa'a 'yɩ la, tɔlʋa 'kua, tɔlʋa'a 'nʋ, 'ɩn wa'a gba, we -yɔ guzʋnya duun -putu. 'Ɩn wa yia wa -Zezu -yɔ laslu, 'ɩn ɔ yia wa jipe. 31 Nyɩmaa -zlo 'yɩa nɩɩ, -wa mɩa bhobhonya, wa ka gba, -wa 'kua, wa ka 'pʋ, -wa tɩgɩa, wa ka nɔ 'nanʋʋ, -wa 'lɔa, wa ka layɩ, we 'nɩ wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ -sɛ. 'Ɩn wa yia *Izlaɛlɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ.

-Zezu 'nyɛa nyɩma 'wlu glʋ -bhlo lililu

(Mk 8.1-10)

32 -Zezu laa ɔ 'bɩnɔnya, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, nyazɩ nyɩma nɩ laa 'mɩ 'wʋ. Wa 'ylɩ ta nɩ, -zugba wa mɩ 'mɩ 'bɩ, 'ɩn lililu ka bhɩa. Nɩɩ, wa 'nɩ -slɔ li, ɩn -ka gba wa mnɩ lʋ nɩ, wa mneni wa 'ka 'yloogblʋ bhli sɩasɩe kwɛɛ.»

33 -Bha ɔ 'bɩnɔnya 'yɩbhaa ɔ laɛ: «-A mɩa -flii 'pɩpɩ, da -a ka 'floo 'yɩlɩ, 'ɩn -a 'ka nyɩmaa -zlo nɩ 'nyɛ, 'ɩn wa 'ka li, 'ɩn wa 'ka lʋa?»

34 -Zezu nɛɛ wa -yla: «'Floo zuma mɩ aɩn kwɛɛa?»

Wa nɛɛ: «'Floo gbesɔ, we -yɔ zibhi yua -sɛlɛ.»

35 Tɔʋn, ɔ nɛɛ nyɩmaa -zlo -yla nɩɩ, wa -dɩ dʋdʋ la. 36 'Bhie, ɔ 'bhua 'floo gbesɔ -yɔ zibhi 'wʋ, ɔ 'paa -Lagɔ fuo, 'ɩn ɔ yia we ladɩdlɩ, 'ɩn ɔ yia we ɔ 'bɩnɔnya yoo 'nyɛ, 'ɩn -maa yia we nyɩmaa -zlo 'wʋladlili. 37 Wa 'dɛ weee lia, 'ɩn wa yia lʋ. -We wa sɩalɩa, we nyni -cɩcɛ gbesɔ, 'mʋ ɔ 'bɩnɔnya -yɔ we mnɩa. 38 Nɩɩ, -wa lia wa nyni nʋkpasiaa 'wlu glʋ -bhlo (4.000). Wa 'nɩ 'ŋwnɩ -yɔ 'nyɛnyɛyua zɛlɩ. 39 Da -Zezu 'nyɛa wa 'yoo, 'ɩn ɔ yia 'glʋ 'wʋbho ɔ 'ka Magadan -dʋdʋ -gʋ mnɩ.

16

*Sadusenyɩma -yɔ Falizɩnyɩma 'yɩbhalɩa -Zezu gwɛdigbʋ

(Mk 8.11-13; Lk 12.53-56)

1 *Sadusenyɩma -yɔ Falizɩnyɩma bɛa -Zezu -yɔ, wa 'ka ɔ layla. Wa nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn nʋ gwɛdigbʋ yabhlo lɛ, 'ɩn -a 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, -Lagɔ 'nyɛa -mɩ 'tɩtɛ.»

2 -Zezu nɛɛ wa -yla: «'Ylʋ -ka bhli, yalɩ -ka lazamanɩ a nɛɛ da nanɩ 'yli. 3 'Ɩn zlʋkpɛ 'ylʋ -ka 'wʋsɔ, yalɩ -ka lazamanɩ, a nɛɛ 'nyu yia -zɛɛn lʋa. A -ka yalɩ yla, we -ka nɩɩ, 'nyu yi lʋa, 'ɩn a yibhelia we 'ji. 'Ɩn -we mɩa -zɛɛn 'plɩda, a 'nɩ mneni a 'ka we yla, 'ɩn -we mɩa yida a 'ka we yibheli. 4 Dɛslɛɛn -nyɩma ka 'nyii, 'ɩn wa'a zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ. Wa 'yɩbha ɩn nʋ wa -yla gwɛdigbʋ lɛ, we 'nɩ *Zonasɩɩ gwɛdigbʋ 'wʋbhʋ, wa 'na 'ka gwɛdigbʋ yabhlogbɔɔ 'yɩ.»

Tɔʋn, ɔ tɩa -bha wa, 'ɩn ɔ yia mnɩ.

Falizɩnyɩma -yɔ Sadusenyɩmaa gɔɔ gbʋ

(Mk 8.13-21)

5 Ɔ 'bɩnɔnya mɩa 'nyu 'wʋdɩda, wa ka 'floo 'wʋdlʋ. 6 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, a 'na 'tideli amɩaa 'dɛ 'yi Falizɩnyɩma -yɔ Sadusenyɩmaa 'flooo *gɔɔ -yla -nɩ.»

7 -Bha ɔ 'bɩnɔnya gbʋgbalɩa -ylaɛ: «Nɩɩ, 'floo 'nɩ -aɩn kwɛɛ -mɩ, we 'gbʋ ɔ yi 'saa gba.»

8 -We mɩa wa dlɩ zɔ, -Zezu yibhelia we 'ji, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Dlɩ 'kienyi -zʋnya, 'lee, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a gbʋgbalɩ -yla nɩɩ, a 'nɩ 'floo kwɛɛ -kaa? 9 A 'nɩ -slɔ we 'wʋlanʋ nɩɩ, 'floo gbu ɩn dlilia nyɩmaa 'wlu glʋ -bhlo 'wlu gbu (5.000) 'wʋ laa? 'Ɩn -cɩcɛ a 'bhua 'wʋ, a ka we 'wʋdlʋʋ? 10 'Ɩn 'floo gbesɔ ɩn dlilia nyɩmaa 'wlu glʋ -bhlo (4.000) 'wʋ la, 'ɩn -cɩcɛ a 'bhua 'wʋ, a ka we 'wʋdlʋʋ? 11 Ɩn -ka aɩn -yla gba nɩɩ, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ Sadusenyɩma -yɔ Falizɩnyɩmaa gɔɔ kwɛɛ, ɩn 'nɩ 'floo gbʋ gba, sa a 'nʋ we 'wʋ laa?»

12 -Slɛɛn, ɔ 'bɩnɔnya yibhelia we 'ji nɩɩ, -Zezu 'nɩ 'flooo *gɔɔ gbʋ gba. Gbʋ -we Falizɩnyɩma -yɔ Sadusenyɩma slolua, 'mʋ ɔ saa 'ŋnɩ.

Piɛlɩ nɛɛ nɩɩ, -Zezu -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ

(Mk 8.27-30; Lk 9.18-21)

13 -Zezu mnɩa Sezalee Filipʋ -dʋdʋ -gʋ, ɔ nynia -mɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ: «'Lee, nyɩma nɛɛ *Nyɩmɛɛ 'Yuu daa nyɔɔ ɔ -mɩa?»

14 Wa nɛɛ: «Nyɩma tɔlʋa nɛɛ, 'Zan -Batisɩ -ɩn -mɩa, 'ɩn tɔlʋa nɛɛ, Elii -ɩn -mɩa. 'Ɩn tɔlʋa nɛɛ 'ya nɩɩ, Zelemi -ɩn -mɩa, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -putu -ɩn -mɩa.»

15 'Ɩn ɔ nɛɛ: «'Ɩn amɩa, a nɛɛ, nyɔɔ ɩn -mɩa?»

16 Simɔ Piɛlɩ nɛɛ: «-Lagɔɔ -Bhasanyɔ -ɩn -mɩa, -ɩn mɩ 'yliyɔga -Lagɔɔ 'Yu nya.»

17 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «'Simɔɔ, Zonasɩɩ 'yu, -ɩn -tʋ 'wʋ -dlɔɔ, nɩɩ, wee gbʋ mɩa, nyɩmɛ 'nɩ -mɩ we -slolu. Na Dide -ɔ mɩa yalɩ, mɔ -slolua -mɩ we. 18 Nɩɩ, -mɩ wa laa Piɛlɩ, we ji -wa tʋkpa. Wee tʋkpa -gʋ na yia na *Leglizɩ 'sʋbhaa. 'Ɩn tlɩtlɩee 'dɛbhie -gboluu 'tɩtɛ 'na 'ka we -wlɔ. 19 *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbee -laklɩ na yia -mɩ yoo 'nyɛa. -We -na yia gbʋaan dʋdʋ -gʋ, gbʋaan wa yia we yalɩ. 'Ɩn -we -na yia -bloa dʋdʋ -gʋ, -bloa wa yia we yalɩ.»

20 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -yla 'klʋ 'cɩcɩ nya: «A 'na gbalɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla, ɩn mɩ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ nya -nɩ.»

-Zezu nɛɛ tlɩa ɔ yia, 'ɩn ɔ 'ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ

(Mk 8.31-9.1; Lk 9.22-27)

21 Nɩɩ, we 'ka -bha 'bhʋ, -Zezu gbaa -slɛɛn ɔ 'bɩnɔnya -yla sa tɩklɩɩ, ɔ'ɔ zize 'maslɛɛn gbʋ, ɔ nɛɛ: «We mɩ nɩɩ, ɩn mnɩ -Zeluzalɛmʋ, -mɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ klaa, *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, we -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya, ma kwɛɛ na yia sɩa bhabha. Ma yia 'mɩ wlaa wa 'ka 'mɩ 'bha. 'Ɩn 'ylɩ 'sɔ we tanʋ nya, tlɩtlɩnya glaa na yia 'wʋsɔa.»

22 Tɔʋn, 'ɩn Piɛlɩ yia ɔ -glima lalɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ -yla gbʋ gba, ɔ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, -Lagɔ 'na ŋwnunu we -nɩ. -Mʋʋ 'na nʋnʋ lɛ -nɩ.»

23 -Zezu 'bhitia la, ɔ nɛɛ Piɛlɩ -yla: «*-Saatan, bɛ lʋ! 'Bhʋ 'mɩ kwesi. -Ɩn mɩ 'mɩ 'yoo -kʋlʋda. Nɩɩ, -ɩ'ɩn pʋpalɩ 'wlukʋʋn la -Lagɔ 'bhisa, nyɩma 'bhisa -na pʋpalɩa 'wlukʋʋn la.»

24 Tɔʋn, ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «Nyɔɔo nyɔɔ -ka gba ɔ 'ka 'mɩ 'bɩ nɔ, ɔ -sa ɔ 'dɛ dlɩ, ɔ 'bhu ɔ sɩasɩee *su 'wʋ, 'ɩn ɔ 'ka 'mɩ 'bɩ yi. 25 Nɩɩ, nyɔɔo nyɔɔ -ka ɔ 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe 'wʋgʋ nɩ, 'wʋ ɔ yia we bɔa. 'Ɩn -ɔ -ka ɔ 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe 'wʋbɔ na 'gbʋ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ -mɔɔ yia 'yɩa. 26 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka dʋdʋ -gʋʋ zʋzɔnʋ weee 'yɩ, 'ɩn ɔ -ka ɔ 'yliyɔgagɩe 'wʋbɔ nɩ, lɛɛ -lu ɔ 'yɩ we 'wʋa? Nɩɩ, -lu yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni we 'ka nyɩmɛɛ 'yliyɔgagɩe zɔ. 27 Nɩɩ, Nyɩmɛɛ Yu yia yia ɔ Didee 'ŋnɩmnɩee san 'wʋ, ɔ -yɔ ɔ 'anzɩnya 'sɔ. 'Ɩn -we nyɩma nʋa lɛ, we ŋwɛɛ ɔ yia wa 'pɛnɩa. 28 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: amɩa -wa mɩa da -seli, aɩn glaa, nyɩma tɔlʋa ka Nyɩmɛɛ 'Yu 'yɩ yida, ɔ 'ka nyɩma 'wlulapɩlɩ, 'bhie wa 'kaa tlɩ.»

17

-Zezuu 'bɩnɔnya ta 'yɩa ɔ 'tɩtɛ

(Mk 9.2-13; Lk 9.28-36)

1 'Ylɩ gbu, we gbelibhlonʋ nya, -Zezu 'bhua Piɛlɩ klaa, *'Zake klaa, we -yɔ 'Zakee bheli *Zaan 'wʋ, 'ɩn wa yia -gɔgɔ 'kadʋ 'wlu mnɩ. -Mɔ wa -nyaa 'wʋ. 2 -Mɔ, 'ɩn ɔ 'klʋ yia 'bhiti wa 'yliya 'wʋ, 'ɩn we yia lɩ 'ylʋ 'bhisa, 'ɩn ɔ -bana yia pɔmanɩ 'paɩnpaɩn zlɩ 'bhisa. 3 Tɔʋn, 'ɩn wa yia Moizɩ -yɔ *Elii 'sɔ -yɔyɩ, -zugba wa -yɔ -Zezu sa 'dɩ. 4 -Bha Piɛlɩ gbaa -Zezu -ylaɛ: «Na -Kanyɔ, -amɩaa -seli -mɩmɩe nanɩ 'yli! We -ka -mɩ dʋdʋ nanɩ, palʋ yua ta na yia -seli 'sʋbhaa. -Na -nʋ -bhlo, Moizɩɩ -nʋ -bhlo, Eliii -nʋ -bhlo.»

5 Ɔ mɩ gbada, tɔʋn yalɩpʋpa -we lɩa, 'ɩn we yia wa 'wʋwɛlɩ. 'Ɩn wɛlɩ yabhlo yia wee yalɩpʋpa nyɩdɩ 'tla, we nɛɛ: «-Ɔ mɩa dɛ, na Yu -wa, ɩn -kalɩ ɔ zɛ. 'Mɔ ɩn 'nyɛa na dlɩ weee yoo, a pʋlʋ ɔ yukwli.»

6 Ɔ 'bɩnɔnya 'nʋa wee wɛlɩ, nyanɔ sloa wa 'wʋ, 'ɩn wa yia 'klʋ lagbli. 7 -Zezu bɛa wa -yɔ, ɔ zɩa wa kwɛ, ɔ nɛɛ: «A -sɔ 'wʋ, a 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ.» 8 Wa 'bhua 'klʋ 'wʋ, we 'nɩ -Zezu -bhlogbɔɔ 'wʋbhʋ, wa 'nɩ nyɩmɛ -putu -yɔyɩ.

9 Da wa mɩa wee -gɔgɔ kwlida, -Zezu zʋa wa 'dɩ, ɔ nɛɛ: «-We a 'yɩa da -yɔ nɩ, ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu 'nɩ -slɔ tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ, a 'na gbalɩ we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla -nɩ.»

10 Tɔʋn, -Zezuu 'bɩnɔnya yia ɔ layɩbha: «'Lee, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -Lagɔɔ titee gwesanya gba nɩɩ, Elii 'kaa yi tɩaa?»

11 Ɔ nɛɛ: «Gbʋzɔnʋ -wa: Elii yia yia tɩa ɔ 'ka -lu weee we 'bɩ 'wʋla. 12 Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla: Elii ka yi pepe, 'ɩn wa 'nɩ ɔ yibheli. Sa wa 'yɩbhaa, 'ɩn wa yi 'saa ɔ nʋ. 'Sa -bhlokpadɛ wa yia Nyɩmɛɛ 'Yu sɩalɩa.» 13 -Bha ɔ 'bɩnɔnya yibhelia we 'ji nɩɩ, 'Zan -Batisɩɩ gbʋ ɔ mɩa gbada.

-Zezu vua zuzu 'nyuuu 'tɩtɛ

(Mk 9.14-29; Lk 9.37-43)

14 -Bha -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya nynia nyɩmaa -zlo kwesi, nyɩmɛ yabhlo 'tlaa -mɔ, ɔ 'sibhlia 'kukolu -Zezu 'yu, ɔ nɛɛ: 15 «Na -Kanyɔ, na yu mɩa, -ɩn 'yɩlɩ ɔ nyazɩ. Nɩɩ, ɔ 'wlukʋʋn ka -nyumɔ. 'Ylɩ tɔlʋa nya, ɔ bhlilia -kosu 'wʋ, ɔ bhlilia 'nyu lʋ. 16 Ɩn ka ɔ -na 'bɩnɔnya -la, wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ jipe.»

17 -Zezu nɛɛ: «Dɛslɛɛn -nyɩma -wa'a zʋ dlɩ, nyɩma 'nyii, 'ylɩ zuma ɩn -yɔ aɩn 'sɔ 'ka lia? 'Ylɩ zuma ɩn 'ka amɩaa 'gba zɔ 'yligbeda -tʋa? A -yɔ ɔ 'sɔ yi -seli.»

18 -Zezu 'kpɩlɩa wee zuzu 'nyuu 'wluo, 'ɩn we yia ɔɔ 'yu 'yitide, 'ɩn ɔ yia 'pʋ. 19 'Bhie, -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya -nyaa 'wʋ, wa bɛa ɔ kwesi, 'ɩn wa nɛɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ -amɩa 'nɩ mneni -a 'ka wee zuzu 'nyuu nɩ vua?»

20 -Zezu nɛɛ: «-We ka gbʋ -wa, amɩaa dlɩzʋzʋe 'kienyi. Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: *mutadɩɩ 'ya -sɛ, amɩaa dlɩ 'ka yaa we 'bhisa -mɩ, a -ka gba -gɔgɔ -yla, ‹'Bhʋ da, mnɩ mɔ, 'ɩn we bhʋa -bha.› A mneni 'ya a 'ka -lu weee lɛnʋ. [ 21 'Sasʋkpa -zuzu 'nyii mɩa dɛ, we 'nɩ -Lagɔbhubhoe -yɔ 'sun -plaplɩe 'wʋbhʋ, wa 'nɩ mneni wa 'ka we vu.]»

-Zezu gba 'yaa ɔ tlɩtlɩgbʋ

(Mk 9.30-32; Lk 9.43-45)

22-23 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya gbelia 'wlu -mɔ Galilee, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «Ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu wa yia nyɩma yoo 'nyɛa, wa 'ka ɔ 'bha. Nɩɩ, 'ylɩ 'sɔ, we tanʋ nya, ɔ yia tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔa.» 'Ɩn wee gbʋ yia wa -gʋ 'wʋtɩ yuoo.

-Zezu plʋlʋa -Lagɔbudu 'kadʋʋ 'gwɛzi

24 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya nynia Kapɛnaumʋ, *-Lagɔbudu 'kadʋʋ nisʋn -gwɛzisanya bɛa Piɛlɩ -yɔ, 'ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «-Na -Kanyɔ mɩa, ɔ'ɔ plʋlʋ -Lagɔbuduu 'gwɛzi -wa yɩ?»

25 Piɛlɩ nɛɛ: «Plʋlʋ ɔ plʋlʋ we.»

Da Piɛlɩ plaa -budu zɔ, -Zezu gbaa tɩa, ɔ nɛɛ: «'Simɔɔ, -mɩ nɛɛ lɛa? Da nyɩmaa 'yugalɩnya mɩa 'gwɛzi -sada nɩ, nyɔɔ plʋlʋ wea? Wa yua -wa yaayɩɩ, 'lakpanya -wa yɩ?»

26 Piɛlɩ nɛɛ: «'Lakpanya -wa.»

-Zezu nɛɛ: «We -ka 'sa -mɩ, wa 'yua'a plʋlʋ we. 27 Nɩɩ, -a 'nɩ 'yɩbha -a 'ka wa nyeni. We 'dɛɛ 'gbʋ, mnɩ 'nyu -yɔ. -Ɩn -ka -mɔ nyni nɩ, -ɩn 'pa -kɔ. Zibhii tɩanʋ -ka we 'wʋbhua yi nɩ, gbize we 'wʋ. -Ɩn -ka we kpa, 'bha we ŋwɛɛ. -Mɔ -na yia tama yabhlo 'yɩa, -we 'kaa ɩn -yɔ -mɩ 'sɔɔ nʋ -Lagɔbuduu 'gwɛzi plʋlʋ. 'Bhu we 'wʋ, 'ɩn -ɩn 'ka -amɩaa -nʋ plʋlʋ.»

18

Nyɔɔ 'yli -Lagɔɔ 'yliya 'wʋa?

(Mk 9.33-37; Lk 9.46-48)

1 We bhla, -Zezuu 'bɩnɔnya bɛa ɔ kwesi, 'ɩn wa yia ɔ layɩbha: «Nyɩma -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la, nyɔɔ 'yli wa glaaa?»

2 -Zezu laa 'yu yabhlo, 'ɩn ɔ yia wa 'yu ɔ 'yligbeli, 3 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: a 'bhiti amɩaa 'dɛ, 'ɩn a 'ka 'ylaaslɩ 'bhisa -mɩ. We 'nɩ -mʋʋ, nyɩma -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la, a 'na 'ka wa glaa -mɩ.

4 «Nyɩmɛ -ɔ tɩa ɔ 'dɛ 'wʋ 'nyɛnyɛyu 'bhisa, nɩɩ, nyɩma -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la, mɔ -wa wa kpasa. 5 'Yu -ɔ mɩa yu nɩ 'bhisa, nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ kpa 'nanʋʋ na 'ŋnɩ nya, na 'dɛ ɔ kpaa 'nanʋʋ.

Gbʋnyuu -lɛnʋnyaa -tnʋʋ

(Mk 9.42-44; Lk 17.1-2)

6 «Nɩɩ, 'ylaaslɩ -wa mɩa sa yu nɩ 'bhisa, 'ɩn wa zʋa 'mɩ dlɩ -gʋ, -ɔ -ka wa 'yabhlogbɔɔ gbʋnyuu lʋkwa, we nanɩ 'yli -mɔɔ -nʋ nya wa 'ka -mɔɔ tʋkpa 'kadʋ -blɩ -yɔ gbʋanɩ, 'ɩn wa 'ka ɔ 'nyu lʋ viteli. 7 Gbʋnyuu mɩ dʋdʋgʋ -nyɩmaa -nʋ nya, gbʋ -we kwaa nyɩma gbʋnyuu lʋʋ 'gbʋ. Nɩɩ, gbʋ -we kwaa nyɩma gbʋnyuu lʋ, we mɩ la 'kɔmʋʋ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ ka -gbɛ wee gbʋnyuu -ka 'bhʋ, gbʋnyuu mɩ ɔ -nʋ nya. 8 We -ka -na bhʋ -yɔ -na sɔ 'ka -mɩ gbʋnyuu lʋ kwa nɩ, -dɩ -bha we, 'pa we kwnɛɛ. We nanɩ 'yli -ɩn 'ka 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka 'yɩ sɔ -bhlo -yɔ bhʋ -bhlo nya, we -zi -ɩn 'ka -kosu -we'e nyumoa 'wʋ mnɩ sɔ 'sɔ -yɔ bhʋ 'sɔ nya. 9 We -ka -na yli 'ka -mɩ gbʋnyuu lʋ kwa, -sa -mɔ we, 'pa we kwnɛɛ. We nanɩ 'yli -ɩn 'ka 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka 'yɩ 'yliya -bhlo nya, we -zi wa 'ka -mɩ -kosu -we'e nyumoa 'wʋ viteli 'yli 'sɔ nya.

Bhlabhlɛ -we mnɔaa gbʋʋ nine

(Lk 15.3-7)

10 «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ 'ylaaslɩ nɩɩ gbɛgbɛɩn, a 'na gbalɩ -nɩ nɩɩ, 'ylaaslɩ glaa, 'yu -bhlo 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ. Nɩɩ, 'ylɩ weee nya, wa 'anzɩnya mɩ -bha yalɩ. 'Ɩn na Dide -ɔ mɩa yalɩ, mʋ 'yligbea ɔ 'yu wa 'gbʋ. [ 11 Nɩɩ, ɔɔ Nyɩmɛɛ Yu mɩa, -wa mnɔa, 'ma ɔ yia gbʋ 'wʋsaa.]

12 «Nɩɩ, a nɛɛ lɛa? Nyɩmɛ yabhlo -ka bhlabhlɛ glʋ gbu -ka, 'ɩn we 'yabhlo 'ka mnɔ, we glʋ -mnʋa 'ya kugbua lɛ gbomnʋa ɔ tɩa -gɔgɔ 'wlu, 'ɩn ɔ mnɩa we 'yabhloo datalɩa. We 'nɩ mʋʋ? 13 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: ɔ -ka we 'yɩ, 'ɩn we laa ɔ 'mʋna 'wʋ, we -zi bhlabhlɛ glʋ -mnʋa 'ya kugbua lɛ gbomnʋa -we -tʋa -bha. 14 'Sa -bhlokpadɛ amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ, ɔ'ɔ ŋwnu waa 'ylaaslɩ nɩɩ 'yabhlogbɔɔ 'ka mnɔ.

-Na bheli -ka -mɩ gbʋ -yɔkpalɩ

15 «-Na bheli -ka -mɩ gbʋ -yɔkpalɩ, mnɩ ɔ 'yɩa, 'ɩn gbʋ ɔ nʋa lɛ, -ɩn -yɔ ɔ 'sɔ 'ka 'wʋ -nya, -ɩn 'ka we ɔ -yla lapalɩ. Ɔ -ka we ŋwnu nɩ, -zugba ɔ ka 'ya na bheli -zɛ. 16 Ɔ 'nɩ we ŋwnu nɩ, -ɩn 'bhu nyɩmɛ -bhlo, nyɩma 'sɔ 'wʋ, 'ɩn sa -Lagɔsɛbhɛ gbaa nɩɩ, wa 'bhu gbʋ 'wʋ nyɩma 'sɔ, nyɩma ta 'yu, -ɩn nʋ 'sa. 17 Ɔ 'nɩ wa wɛlɩ 'wʋŋwnu nɩ, gba we -Lagɔnyɩma weee 'yu. 'Ɩn ɔ 'nɩ -maa 'wʋŋwnu nɩ, -ɩn 'bhu ɔ 'wʋ *nisʋn -gwɛzisanya -yɔ nyɩma -putu -wa 'nɩa -Lagɔ -yi 'bhisa.

A bhubhoe -Lagɔ dabʋdʋ

18 «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, -we a yia gbʋan dʋdʋ -gʋ, gbʋan wa yia we -mɔ yalɩ -Lagɔɔ -gbɛ. 'Ɩn -we a yia -bhloa yia dʋdʋ -gʋ, -bhloa wa yia we -mɔ yalɩ -Lagɔɔ -gbɛ.

19 «Ɩn nɛɛ 'ya nɩɩ, amɩa mɩa dʋdʋ -gʋ, aɩn glaa, nyɩma 'sɔ -ka wɛlɩ bhlɩ, wa -ka -lu -mʋmʋ -zla, na Dide -ɔ mɩa yalɩ, 'nyɛa ɔ yia we aɩn. 20 Nɩɩ, da nyɩma 'sɔ, nyɩma ta -ka 'wlugbeli na 'ŋnɩ nya, ɩn mɩ wa glaa.»

Lubhonʋnyɔ -ɔ 'nɩa ɔ -libheyii -yɔgbʋ 'wʋtɩ, ɔ gbʋʋ nine

21 Tɔʋn Piɛlɩ bɛa -Zezu -yɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbhaɛ: «Na -Kanyɔ, na bheli -ka 'mɩ gbʋ -yɔkpalɩ, -zakpa zuma ɩn 'ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋtɩa? We nyni -zakpa gbesɔ -wa yɩ?»

22 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩnnya, ɩn 'nɩ gba -zakpa gbesɔ. Ɩn nɛɛ: glʋ ta 'ya kugbua -zakpa gbesɔ (70 x 7).* 23 We 'dɛɛ 'gbʋ, -we -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa mʋ nɩ. 24 Dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ yabhlo 'yɩbha ɔ -yɔ ɔ lubhonʋnya 'ka wa kpagbʋ zɛlɩ. Ɔ bhlia we zɛlɩe, ɔ lubhonʋnyɔ yabhlo yia, -mɔɔ 'ka miniɔn kpagbʋ 'wlu. 25 Ɔɔ nyɩmɛ 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ kwɛɛ -ka, ɔ 'ka wee kpagbʋ -sa. We 'dɛɛ 'gbʋ ɔ -kanyɔ nɛɛ ɔ 'ka ɔ pɛlʋ 'pa, ɔ 'ka gaylo -zɛ, ɔ 'ŋwnɔ -yɔ ɔ 'yua klaa, we -yɔ ɔ -kakalu weee, 'ɩn ɔ 'ka ɔ kpagbʋ -sa. 26 'Ɩn ɔɔ lubhonʋnyɔ yia ɔ -kanyɔ 'yu 'kukolu -kʋlʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: ‹-Na zukpa -wa, -ɩn nʋ dlɩtie lɛ na gbɛgbɛɩn, 'ɩn ɩn 'ka we 'dɛ weee 'pɛnɩ.› 27 'Ɩn ɔ -kanyɔ yia ɔ nyazɩ 'yɩlɩ, 'ɩn ɔ yia we 'bɩ 'bhʋ.

28 «Ɔɔ lubhonʋnyɔ 'tlaa, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ -libheyi yabhlo yia gbeli. -Mɔɔ ka ɔnʋʋ kpagbʋ 'kienyi -lɛ 'wlu. Ɔ yia -mɔɔ -blɩ 'wʋbhli, 'ɩn ɔ yia ɔ 'tuntnu, ɔ nɛɛ: ‹-Sa na kpagbʋ.›

29 «Ɔ -libheyi bhlia ɔ gbʋ -yɔ, ɔ nɛɛ: ‹-Na zukpa -wa, -ɩn nʋ dlɩtie lɛ na gbɛgbɛɩn, 'ɩn ɩn 'ka we 'dɛ weee 'pɛnɩ.›

30 «Ɔ 'nɩ we ŋwnu, 'ɩn ɔ yia ɔ -kaslʋ 'wʋpa. Nɩɩ, -mɔɔ 'nɩ -slɔ ɔ 'gwɛzi wla, -mɔɔ 'na 'ka -mɔ 'tla. 31 Da ɔ -lima -manɩ 'nʋa we, we 'nɩ wa -yɔkpa -sɛ. 'Ɩn -maa yia wa -kanyɔ we 'dɩ -salɩ. 32 Tɔʋn, 'ɩn wa -kanyɔ yia ɔɔ lubhonʋnyɔ la, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: ‹Nyiikanyɔ, -ɩn ka 'mɩ zukpa 'palɩ we 'dɛɛ 'gbʋ ɩn yia na kpagbʋ 'bɩ 'bhʋ. 33 Sa ɩn 'yɩlɩa -mɩ nyazɩ, we mɩ nɩɩ, -ɩn 'yɩlɩ yaa 'sa -na -libheyi nyazɩ.› 34 Ɔ -kanyɔ 'paa 'cɛ bhabha, 'ɩn ɔ yia ɔɔ lubhonʋnyɔ -kaslʋ 'wʋkwa, wa 'ka ɔ sɩalɩ. Ɔ 'nɩ -slɔ ɔ kpagbʋ -sa, ɔ 'na 'ka -mɔ 'tla.

35 «Nɩɩ, 'sa we 'plɩa -sa. 'Sa -bhlokpadɛ, na Dide -ɔ mɩa yalɩ yia aɩn -yla nʋa, we -ka nɩɩ, aɩn glaa nyɩmɛ yabhlo 'nɩ ɔ -libheyii -yɔgbʋ 'wʋtɩ dlɩ weee nya.»

19

-Zezu gbaa 'ŋwnɔ kwnɛɛ -sa gbʋ

(Mk 10.1-12)

1 -Zezu bhɩa gbʋ nɩ gbagbɩe, ɔ 'bhʋa Galilee, Zudee -dʋdʋ -we mɩa Zudɛɛn nyu lʋʋ, 'ɩn ɔ yia -mɔ mnɩ. 2 Nyɩmaa -zlo mnɩa ɔ 'bɩ, 'ɩn ɔ yia wa guzʋnya jipe.

3 Falizɩnyɩma tɔlʋa bɛa ɔ -yɔ wa 'ka ɔ layla, 'ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «-Amɩaa tite nʋkplɛ, nʋkpasu mneni ɔ 'ka ɔ 'ŋwnɔ kwnɛɛ -sa gbʋ -kpʋaa 'gbʋʋ?»

4 Ɔ nɛɛ: «-We wa cɛlɩa -Lagɔwɛlɩ 'wʋ, a 'nɩ -slɔ we zɛlɩɩ? Nɩɩ, -lu weee gwedɩda, 'ɩn -Lagɔ yia nʋkpasu -yɔ 'ŋwnɔ lala. 5 'Ɩn ɔ nɛɛ:

‹We 'dɛɛ 'gbʋ -nʋkpasu yia ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa kwesi 'bhʋa,

'ɩn ɔ -yɔ ɔ 'ŋwnɔ 'ka 'wʋsuslolu,

'ɩn wa 'ka ku -bhlo -zɛ.›

6 -Slɛɛn, wa 'nɩ 'maslɛɛn nyɩma sɔ, nɩɩ, nyɩmɛ -bhlo wa -mɩa. We 'dɛɛ 'gbʋ, -we -Lagɔ -ka 'ylijɩjlɩ, nyɩmɛ 'na sɩsalɩ we 'yli -nɩ.»

7 Falizɩnyɩma nɛɛ: «Nɩɩ, we -ka 'sa -mɩ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ Moizɩ gba nɩɩ, -ɔ -ka ɔ 'ŋwnɔ kwnɛɛ -sa, ɔ 'nyɛ -mɔɔ kwnɛɛ -sa 'sɛbhɛ yooa? 'Ɩn ɔ 'tide ɔ 'yia?»

8 Ɔ nɛɛ: «Amɩaa yukwli -yɔ suloo 'gbʋ, Moizɩ yia aɩn 'yoo 'nyɛ a 'ka amɩaa 'ŋwnɩ kwnɛɛ -sa. Nɩɩ, we gwedɩda we 'nɩ 'sa -mɩ. 9 Ɩn nɛɛ aɩn -yla: nɩɩ, nyɩmɛ -ka ɔ 'ŋwnɔ kwnɛɛ -sa, -zugba -mɔɔ 'nɩ nʋkpasu -putu nya -budu 'wʋdɩ, 'ɩn ɔ -ka 'ŋwnɔ -putu kwa, gbʋnyuu ɔ nʋa -mɔɔ -yla lɛ.»

10 Ɔ 'bɩnɔnya nɛɛ ɔ -yla: «Nʋkpasu -yɔ 'ŋwnɔɔ gbʋ -ka 'sa -mɩ, we nanɩ 'yli, nyɩmɛ 'na kwalɩ 'ŋwnɔ -nɩ.»

11 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Nyɩma weee 'nɩ we kwɛyɔmneni. Nɩɩ, -wa -Lagɔ 'nyɛa we 'tɩtɛ, wa mneni we kwɛyɔ. 12 Nɩɩ, nyɩma -tɔlʋa mɩa, wa'a kwa 'ŋwnɩ. -We ka gbʋ -wa, we 'ka wa gwalɩ bhla 'bhʋ, wa 'nɩ we kwɛyɔmneni. 'Ɩn tɔlʋa mɩa, wa'a kwa 'ŋwnɩ, wa ka wa lɛlɩɩ 'gbʋ. Nɩɩ, tɔlʋa'a kwa 'ŋwnɩ, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩee 'gbʋ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka we 'wʋlanʋ, ɔ 'nʋ we 'wʋ la.»

-Zezu ŋwnaa 'ylaaslɩ 'nyu la

(Mk 10.13-16; Lk 18.15-17)

13 -Bha nyɩma kwaa -Zezu 'ylaaslɩ ɔ 'ka wa kwɛ 'wluo lapalɩ, 'ɩn ɔ 'ka -Lagɔ bhubhoe wa 'ŋnɩ nya. 'Ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia wa vuvue bhli wa 'wluo kpɩlɩe nya. 14 -Zezu nɛɛ: «A 'tide wa 'yi wa 'ka na -gbɛ yi, a 'na -kʋlʋ wa 'yoo -nɩ. Nɩɩ, nyɩma -wa 'wlu -Lagɔ yia lapɩlɩa, waa 'ylaaslɩɩ -sʋkpa -nyɩma -wa.» 15 Ɔ palɩa wa sɔ 'wluo la, -mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ yia -bha 'bhʋ.

Nyɩmɛ -ɔ 'kaa -Zezu 'bɩ mnɩ, ɔ 'bhʋ ɔ -lu weee 'bɩ

(Mk 10.17-31; Lk 18.18-30)

16 -Bha nyɩmɛ yabhlo bɛa -Zezu kwesi, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbha: «-Slolunyɔ, lɛɛ -lu -zɔnʋ ɩn 'ka lɛnʋ, 'ɩn ɩn 'ka 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka 'yɩa?»

17 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-Lu -zɔnʋnya mɩa, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na yɩbha 'mɩ we gbʋ laa? -Lagɔ -bhlogbɔɔ mɩa nyɩmɛ -zɔnʋ nya. Nɩɩ, -ɩn 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ, -ɩn zʋ ɔ *tite 'nʋŋwɛ.»

18 Ɔ nɛɛ: «Tite -mʋmʋ we -maa?»

-Zezu nɛɛ: «-Ɩn 'na 'bhalɩ nyɩmɛ -nɩ. -Ɩn -yɔ 'ŋwnɔ -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ.* -Ɩn 'na ylili 'wie -nɩ. -Ɩn 'na zʋlʋ nyɩmɛ yo -yɔ -nɩ. 19 -Ɩn zʋ -bha -na dide -yɔ -na 'nyaa, 'ɩn -ɩn -kalɩ -na -libheyii zɛ -na 'dɛ 'bhisa.»

20 Ɔɔ nyimeslɔyu nɛɛ ɔ -yla: «Ɩn ka wee titenya weee 'nʋŋwɛ zʋ, 'ɩn -mʋmʋ -tʋ 'wʋa?»

21 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn -ka gba -ɩn 'ka tɩklɩɩ -mɩ nɩ, -ɩn 'pa -na zʋzɔnʋ weee pɛlʋ, -ɩn 'nyɛ we -yɔ -gwɛzi bobabhanya, 'ɩn -ɩn 'ka 'ŋnɩmnɩe 'yɩ -Lagɔɔ -gbɛ. -Ɩn -ka we lɛnʋe bhɩa, -ɩn yi 'mɩ 'bɩ.»

22 Ɔɔ nyimeslɔyu 'nʋa we, 'ɩn ɔ yia lʋbhiti, 'klʋ -susue nya, nɩɩ, 'ŋnɩmnɩnyɔ -wa.

23 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: 'ŋnɩmnɩnyɔ 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ mnɩ, 'tɛ we 'tɛa. 24 Ɩn nɛɛ 'ya aɩn -ylaɛ: 'ŋnɩmnɩnyɔ 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋpla, we -kalɩ -yɔ we -zi *-nyɔmɛɛ seenɩɩ 'bhʋka 'wʋplɩlɩe.»

25 Ɔ 'bɩnɔnya 'nʋa we, 'ɩn we yia wa -lʋɛlɩ. 'Ɩn wa nɛɛ: «Aya! We -ka 'sa -mɩ, nyɔɔ -mɔmɔ 'ka gbʋ 'wʋbhʋa?»

26 -Zezu ylaa wa tenyii, ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ 'nɩ we mneni. Nɩɩ, -Lagɔ mɩa, ɔ mneni ɔ 'ka -lu weee lɛnʋ.»

27 Piɛlɩ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «-Talɩ, -a ka -amɩaa -lu weee -bha tɩ, 'ɩn -a yia -mɩ 'bɩ yi. Lɛɛ -lu -a 'ka we 'wʋ 'yɩa?»

28 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: dʋdʋ lolu yia yia, 'ɩn *Nyɩmɛɛ 'Yu 'ka ɔ 'ŋnɩmnɩkpe -zɔnʋ -gʋ ladɩ, ɔ 'ka nyɩma 'wlulapɩlɩ. We bhla, amɩa nyɩma kugbua lɛ sɔ nɔa 'mɩ 'bɩ, 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ a yia ladɩa, a 'ka *Izlaɛlɩɩ *zʋa kugbua lɛ 'sɔɔ -yɔgbʋ 'wʋbhu. 29 -Wa weee tɩa -bha wa -budu klaa, wa bhelia klaa, wa bhɔlɔa klaa, wa dide klaa, wa 'nyaa klaa, wa 'yua klaa, we -yɔ wa kpaa, na 'gbʋ, 'yɩa wa yia we -zakpa glʋ gbu, we -yɔ 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka. 30 Nyɩmaa dumadu -wa -gaa 'yu, lʋ -maa yia -gaa. 'Ɩn -wa -gaa lʋ, 'yu -maa yia -gaa.»

20

'Ylɩwʋ -lubhonʋnyaa gbʋʋ nine

1 «-We -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa, mʋ nɩ: nɩɩ, kpaapanyɔ yabhlo -wa, zlɩgʋ ɔ mnɩa 'ylɩwʋ -lubhonʋnyaa datalɩa, wa 'ka ɔ *-dlɔkpaaa lubho nʋ. 2 Ɔ -yɔ wa 'sɔ, 'ɩn wa yia wɛlɩ bhlɩ, ɔ 'ka wa tama -bhlo 'nyɛ 'ylɩ -bhlo, 'ɩn ɔ yia wee kpaa wa kwa. 3 Zlʋkpa -ylʋ 'tɩtɛ nya, ɔ 'tlaa lʋ, 'ɩn ɔ yia nyɩma tɔlʋa 'yɩ, -zugba wa slu lɔkɔ 'wʋ la sa bhe. 4 Ɔ nɛɛ wa -yla: ‹Amɩa mɩa da nɩ, a mnɩ na kpaa lubho nʋa, 'ɩn -we mɩa tɩklɩɩ, 'ɩn ɩn 'ka we aɩn 'nyɛ.› 5 'Ɩn wa yia mnɩ.

«Ɔɔ kpaapanyɔ 'tlaa 'ylʋ -gbagbʋ, we -yɔ jibheza ylʋ nya, 'ɩn ɔ yi 'yaa we -bhlokpadɛ lɛnʋ. 6 Jibheza ɔ 'tlaa, ɔ 'yɩa nyɩma, -zugba -maa mɩ 'ya lɔkɔ 'wʋ, ɔ nɛɛ wa -yla: ‹Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a -dɩ -seli la bhe, 'ɩn a 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ lɛnʋda -mɩa?›

7 «Wa nɛɛ ɔ -yla: ‹Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -aɩn 'wʋbhu.›

«Ɔ nɛɛ wa -yla: ‹A mnɩ na kpaa.›

8 «Sabɔ bɛa, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ lubhonʋnyaa 'yugalɩnyɔ -ylaɛ: ‹La -na 'ylɩwʋ -lubhonʋnya. -Wa ɩn laa lʋgada, -ɩn 'pɛnɩ -maa tɩa, 'ɩn -wa ɩn laa tɩa, -ɩn 'ka -maa 'pɛnɩ lʋgada.› 9 -Wa ɔ 'bhua 'wʋ jibheza, -maa yia, 'ɩn wa yia tama -bhlo 'yɩ. 10 -Wa ɔ 'bhua 'wʋ tɩa, -maa nɛɛ -maa 'dɛ dlɩ zɔ nɩɩ, -maa -nʋ yia tama -bhlo 'wʋzia. Nɩɩ, tama -bhlo -maa 'yɩ 'yaa. 11 Wa 'yɩa we, 'ɩn wa yia ɔ -yɔ 'ŋwuŋweni. 12 Wa nɛɛ: ‹Nɩɩ, 'wʋbhlolu -nyɩma -wa nʋa lubho 'lɛlɩ -bhlo nya klaa, -amɩa -mama nʋa lubho 'ylɩ -bhlo 'ylʋ 'klʋ klaa, -a 'dɛ weee 'pɛnɩgwɛzi mɩa -bhlo yɩ? We 'nɩ 'ylinanɩ.›

13 «Ɔɔ kpaapanyɔ nɛɛ wa yabhlo -yla: ‹'Tale, ɩn 'nɩ -mɩ -dawli 'wʋnʋ. -A 'dɛ 'sɔ ka yaa wɛlɩ bhlɩ, -ɩn 'ka lubho nʋ tama -bhloo -nʋ nya, we 'nɩ mʋʋ? 14 Nɩɩ, -ɩn 'bhu -na 'gwɛzi 'wʋ, -ɩn -yɔ we mnɩ. We nanɩ 'mɩ dʋdʋ, ɩn 'ka -we ɩn 'nyɛa -mɩ, ɩn 'ka we -ɔ yia 'wʋbhloluda 'nyɛ. 15 Na 'gwɛzi -wa. -We ɩn 'yɩbhaa, ɩn 'nɩ mneni ɩn 'ka we nya we lɛnʋʋ? Yaayɩɩ na 'nanɩɩ 'gbʋ -na nʋa zenyi yɩ?›

16 «'Sa we mɩa sa, -wa -gaa lʋ, ma yia 'yu -gaa. 'Ɩn -wa -gaa 'yu, lʋ wa yia -gaa yia.»

-Zezu gbaa ɔ 'dɛɛ tlɩtlɩgbʋ -zakpa ta

(Mk 10.32-34; Lk 18.31-34)

17 -Zezu mɩ -Zeluzalɛmʋ mnɩda, ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ -ylaɛ: «A bɛ -seli!» 'Ɩn da wa mɩa nɔda ɔ nɛɛ wa -yla: 18 «A -talɩ, -Zeluzalɛmʋ -a mɩa da mnɩda, -mɔ wa yia ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu wlaa -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanyaa kwɛɛ. Ma yia ɔ -yɔgbʋ 'wʋbhua, 'ɩn wa 'ka gba wa 'bha ɔ. 19 'Ɩn wa 'ka ɔ 'lakpanya, -wa 'nɩa -Lagɔ -yi, yoo 'nyɛ, -maa 'ka ɔ gla palɩ, -maa 'ka ɔ sɛlɩ, 'ɩn wa 'ka ɔ *su -gʋ lakʋlʋ. 'Ɩn 'ylɩ 'sɔ we tanʋ nya, ɔ 'ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ.»

-Ɔ -ka gba ɔ 'ka nyɩmɛ 'kadʋ -zɛ, ɔ -zɛ ɔ -limaa zɔlubhonʋnyɔ

(Mk 10.35-45)

20 Tɔʋn, Zebedeee 'ŋwnɔ -yɔ ɔ nʋkpasuyua 'sɔ yia -Zezu -yɔbɛ. 'Ɩn ɔ yia ɔ 'yu 'wʋkwli, ɔ 'ka ɔ bhubhoe. -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-A 'nʋ -mɔ yɩ?»

21 Ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, na 'yua sɔ nɩ, zlɩ -ɩn -ka nyɩma 'wlulapɩlɩda -mɩ, -na zukpa -wa, -ɩn 'nyɛ wa 'yoo, yabhlo 'ka -na lilisɔlʋ ladɩ, 'ɩn yabhlo 'ka -na kɔpɛsɔlʋ ladɩlɩ.»

22 -Zezu nɛɛ wa -yla: «-We a zlalɩa da 'mɩ, a 'nɩ we -yi. 'Lee, sɩasɩe -we zɔ na yia 'yligbea, a mneni a 'ka we zɔ 'yligbee?»

Wa nɛɛ: «Ɩɩn, -a mneni we!»

23 Ɔ nɛɛ: «Cɩɩn, gbʋzɔnʋ -wa. Sɩa a yia 'mɩ 'bhisa. Nɩɩ, na lilisɔlʋ ladɩdɩe mɩa, we 'nɩ -amɩ 'ka -bha we -sa. Wee 'bɩnya mɩa, -wa -yla na dide mnazɩa we la, wa -nʋ -wa.»

24 Wa -lima kugbua 'nʋa we, 'ɩn wa yia wa bhelia 'sɔ -yɔ 'cɛ 'palɩ. 25 Tɔʋn, -Zezu yia wa 'dɛ weee la, ɔ nɛɛ: «A -yi we 'ji nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'yugalɩnya mɩa, -cɩan 'bhisa wa pɩlɩa nyɩma 'wlu la. 'Ɩn wa nyɩma 'kadɩ sɩalɩa wa zɔlubhonʋnya wa 'tɩtɛ nya. 26 Nɩɩ, aɩn glaa, we 'na 'ka 'sa -mɩ. Nɩɩ, -ɔ -ka gba ɔ 'ka nyɩmɛ 'kadʋ -zɛ, ɔ -zɛ ɔ -limaa zɔlubhonʋnyɔ. 27 'Ɩn aɩn glaa, -ɔ -ka gba ɔ 'ka ɔ -lima 'yugalɩ, ɔ -zɛ ɔ -limaa gaylo. 28 'Sa -bhlokpadɛ, ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu 'nɩ yi wa 'ka ɔ 'wʋsa. Nɩɩ, yi ɔ yia ɔ 'ka nyɩma 'wʋsa, 'ɩn ɔ 'ka tlɩ, nyɩma duun 'wʋzɩtɩee 'gbʋ.»

-Zezu -bloa nyɩma 'sɔɔ 'yli

(Mk 10.46-52; Lk 18.35-43)

29 Da wa 'bhʋa Zelikoo, 'ɩn nyɩmaa -zlo yia -Zezu 'bɩ mnɩ. 30 'Lɔlɔnya sɔ -dɩa 'yoo ŋwɛ -yɔ la, wa 'nʋa nɩɩ, -Zezu mɩ 'plɩda, 'ɩn wa yia 'wʋkpɩ: «-Amɩaa -Kanyɔ, -Davidɩɩ 'yuɔɔ, -ɩn 'yɩlɩ -aɩn nyazɩɔɔ!»

31 'Ɩn nyɩma duun yia wa 'wluo 'kpɩlɩ, wa nɛɛ wa -yla: «A 'mu ŋwɛ -nya!» Tɔʋn, -bha -maa 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ: «-Amɩaa -Kanyɔ, -Davidɩɩ 'yu, -ɩn 'yɩlɩ -aɩn nyazɩɔɔ!»

32 -Zezu yia 'yligbe, ɔ laa wa, 'ɩn ɔ nɛɛ: «-A 'nʋ -mɔ, lɛɛ -lu a 'yɩbha ɩn nʋ lɛ aɩn -ylaa?»

33 Wa nɛɛ: «-Amɩaa -Kanyɔ, -blo -amɩaa 'yli!» 34 Wa -laa ɔ nyazɩ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia wa 'yli kwɛ zɩ. -Bha -bhlokpadɛ wa 'dɛsɔbhie 'yɩa la, 'ɩn wa yia ɔ 'bɩ mnɩ.

21

-Zezu mnɩa -Zeluzalɛmʋ

(Mk 11.1-12; Lk 10.28-40; Zn 12.12-19)

1 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ, wa bɛa -Zeluzalɛmʋ, wa nynia 'gbe -we wa laa Bɛtɩfaze, -we mɩa *Olivʋsunyaa -gɔgɔ kwesi, -bha -Zezu tiea ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ. 2 Ɔ nɛɛ wa -yla: «'Gbe -we mɩa -mɛmɛ aɩn 'yu, a mnɩ -mɔ. A -ka -mɔ nyni, tɔʋn, -sokofalɩŋwnɔ a yia -mɔ 'yɩa, we mɩ lubhu -jɩda, we 'yu mɩ we kwesi. A -sa we lubhu, a -yɔ we 'dɛsɔbhie yi. 3 Wa -ka aɩn -yla gbʋ gba, a 'palɩ we 'bɩgʋɛ: ‹-Amɩaa -Kanyɔ 'yɩbha we.› -Bha -bhlokpadɛ wa yia we aɩn yoo 'nyɛa, a -yɔ we 'ka yi.»

4 'Sa we 'plɩa sa, 'ɩn -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ gbaa we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛ.

5 «Nɩɩ, a gba *Siɔngbe 'wʋ -nyɩma -ylaɛ:

‹A -talɩ, amɩaa 'wlulapɩlɩnyɔ mɩ amɩaa -gbɛ yida.

Ɔ'ɔ 'ylimanɩ ɔ 'dɛ.

Ɔ -dɩ -sokofalɩŋwnɔ -gʋ la, nɩɩ,

-sokofalɩŋwnɔ -dɔgbʋ -wa.› »

6 Tɔʋn, ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ mnɩa, -we -Zezu gbaa, 'mʋ wa nʋa lɛ. 7 Wa -laa wee -sokofalɩ -yɔ we 'yu -Zezuu -gbɛ, 'ɩn wa yia wa 'naa we -gʋ slʋ, 'ɩn ɔ yia we -gʋ ladɩ. 8 Nyɩmaa -zlo slʋa wa 'naa 'yloogblʋ, tɔlʋa -dɩa saʋn, 'ɩn wa yia we 'yloogblʋ lapalɩ. 9 Nyɩma -wa nɔa ɔ 'yu we -yɔ wa nɔa ɔ lʋʋ, wa 'dɛ weee 'kpɩa 'wʋ, wa nɛɛ:

«-A -mnɩnɩ -Davidɩɩ 'yuu 'ŋnɩ.

-Ɔ mɩa Jejitapɛɛ 'ŋnɩ nya yida,

-Lagɔ ŋwna ɔ 'nyu la.

-Wa mɩa yalɩ, wa -mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ!»

10 -Zezu plaa -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn 'gbe 'wʋ -nyɩma weee yia gbugblolu. Wa nɛɛ: «Mɔɔ -nyɩmɛ ɔ -mɩa?»

11 Tɔlʋa nɛɛ: «Galilee -dʋdʋ -gʋ, Nazalɛtɩyu -Zezu -wa. Nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ ɔ -mɩa.»

-Zezu vua -valɛpanya -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ

(Mk 11.15-18; Lk 19.45-48; Zn 2.13-22)

12 Nɩɩ, -Zezu mnɩa -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ, 'ɩn ɔ yia -valɛpanya -yɔ -valɛzɔnya -bha vu. Ɔ yia 'gwɛzi -bhitinyaa 'tabhle labhlɩ, we -yɔ -kpakʋn pɛlʋpanya kpenya. 13 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -yla:

«We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹Na -budu mɩa, 'mʋ wa yia laa -Lagɔbhubhoe -budu.›

'Ɩn 'mʋ amɩa nʋa 'wienyaa zizeda 'wʋ.»

14 'Lɔlɔnya -yɔ 'tɩgɩtɩgɩnya bɛa -Zezu -yɔ -mɔ -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ, 'ɩn ɔ yia wa jipe. 15 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya 'yɩa -Zezuu ŋwɛgaga -sʋbhalɩ gbʋ -yɔ, 'ɩn wa 'nʋa 'ylaaslɩɩ 'wʋkpɩwɛlɩ -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ: «-A -mnɩnɩ -Davidɩɩ 'yuu 'ŋnɩ,» 'ɩn wa yia 'cɛ 'pa.

16 Wa nɛɛ -Zezu -yla: «-We wa mɩa gbada, -ɩ'ɩn 'nʋ wee?»

'Ɩn -Zezu nɛɛ: «Ɩɩn, 'nʋ na nʋ we wa. Nɩɩ, -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, a 'nɩ -slɔ we zɛlɩɩ? We nɛɛ:

‹-Mɩ nʋa we lɛ,

'ɩn 'ylaaslɩ -yɔ 'nyɛnyɛyua mɩa -na 'ŋnɩ -mnɩnɩda.› »

17 Tɔʋn -Zezu 'bhʋa wa -yɔ, ɔ 'tlaa wee 'gbe 'wʋ, ɔ mnɩa Betani, 'ɩn ɔ yia -mɔ -gʋ.

-Zezu tɩa *figɩsu mɛ -yɔ la

(Mk 11.12-14,20-24)

18 Zlɩ zlɩa, -Zezu mɩ -Zeluzalɛmʋ lʋmnɩda, 'ɩn ŋwɔ yia ɔ 'bha. 19 Ɔ mɩ nɔda, 'ɩn ɔ yia *figɩsu -yɔyɩ 'yoo ŋwɛ -yɔ. Ɔ bɛa we kwesi, we kpɩɩ 'dɛkpʋa mɩa we 'wlu, 'ɩn ɔ nɛɛ figɩsu -yla: «-Mɩ 'na 'palɩ 'maslɛɛn 'bhue -nɩ!»

-Bha -bhlokpadɛ wee figɩsu yɛa. 20 Ɔ 'bɩnɔnya 'yɩa we -yɔ, 'ɩn we yia wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ, 'ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «Sa -mʋmʋ wee su yɛ 'sa sa slʋɩa?»

21 -Zezu nɛɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: a -ka dlɩ zʋ, 'ɩn a 'nɩ dlɩ lʋ, -we ɩn nʋa da figɩsu nɩ -yla lɛ, a mneni a 'ka we lɛnʋ. A mneni a 'ka -gɔgɔ 'kadʋ -yla gba: -ɩn 'bhʋ da, viteli -na 'dɛ 'nyu lʋ, 'ɩn we nʋa we lɛ. 22 -We a zlalɩa -Lagɔ dlɩ weee nya, 'yɩa a yia we.»

Nyɔɔ 'nyɛ -Zezu sea?

(Mk 11.27-33; Lk 20.1-8)

23 -Zezu mnɩa -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ lʋ, 'ɩn ɔ yia nyɩma gbʋ -slolu. -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ bɛa -Zezu -yɔ, 'ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «Se -mʋmʋ nya -na nʋ gbʋnya nɩ lɛa? 'Ɩn nyɔɔ 'nyɛ -mɩ we lɛnʋ sea?»

24 -Zezu nɛɛ wa -yla: «Gbʋʋ gɔ -bhlo na yi 'yaa aɩn layɩbhaa, a -ka we 'bɩgʋpalɩ 'bhie, 'ɩn -ɔ 'nyɛa 'mɩ se, 'ɩn na gbaa ɔ 'ŋnɩ. 25 Nyɔɔ tie Zaan ɔ batizee nyɩma, -Lagɔ -wa yaayɩɩ, nyɩma -wa yɩ?»

'Ɩn wa yia we -gʋ kpɛlɩe bhli, 'ɩn wa nɛɛ: 26 «-A -ka gba, ‹-Lagɔ tiea ɔ›, 'ɩn ɔ yɩbhaa -aɩn laɛ: ‹Lɛɛ ka 'gbʋ a 'nɩ ɔ wɛlɩ 'wʋŋwnua?› -A -ka gba nɩɩ, nyɩmɛ tiea ɔ, 'ɩn nyɩma sɔlʋa -aɩn -yɔ 'wʋ. Nɩɩ, wamɩa nɛɛ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -wa.»

27 Tɔʋn wa nɛɛ -Zezu -yla: «-Ɔ tiea *Zaan, -a 'nɩ ɔ -yi.»

'Ɩn -mɔɔ nɛɛ: «We -ka 'sa -mɩ, -ɔ 'nyɛa 'mɩ wee gbʋnya -mɩnɩɩ lɛnʋ se, -amɩ 'na 'ka 'ya -mɔɔ -kanyɔɔ 'ŋnɩ aɩn -yla gba.»

Nʋkpasuyua 'sɔɔ gbʋʋ nine

28 -Zezu nɛɛ: «Gbʋʋ nine -mʋnɩ, sa a gba we daa? Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo mɩa, ɔ ka nʋkpasuyua 'sɔ. Ɔ nɛɛ 'yabhlo -yla: ‹Na 'yu, -ɩn mnɩ -zɛɛn -dlɔkpaa lubho nʋa.›

29 «-Mɔɔ nɛɛ: ‹Ɩn 'nɩ mnɩda -mɩ.› -Bha bɛa, ɔɔ 'yu yia dlɩ 'bhiti, 'ɩn ɔ yia wee kpaa mnɩ.

30 «Tɔʋn, 'ɩn ɔ dide yia wee wɛlɩ -bhlokpadɛ gba ɔ 'yu -putu -yla. 'Ɩn -mɔɔ nɛɛ: ‹-Ao, mnɩa na yia.› 'Ɩn -mɔɔ 'nɩ mnɩ.

31 «Nɩɩ, waa 'yua 'sɔ nyɩdɩ, nyɔɔ nʋ ɔ didee dʋmagbʋ lɛa?»

Wa nɛɛ: «Ɔ tɩanʋ -wa.»

Tɔʋn, -Zezu nɛɛ wa -yla: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: da -Lagɔ yia nyɩma 'wlulapɩlɩa, nisʋn -gwɛzisanya -yɔ 'naabɩzɩŋwnɩ yia aɩn 'yugalɩa. 32 Nɩɩ, 'Zan -Batisɩ yia amɩaa -gbɛ, 'ɩn ɔ yia aɩn 'yoo tɩklɩɩ da -slolu, 'ɩn a 'nɩ we -yɔŋwnu. Nɩɩ, nisʋn -gwɛzisanya -yɔ 'naabɩzɩŋwnɩ mɩa, -maa yia ɔ 'wʋŋwnu. 'Ɩn a 'yɩa we -yɔ, -mʋʋ 'bɩgʋ a 'nɩ -slɔ dlɩ 'bhiti, 'ɩn a 'ka ɔ 'wʋŋwnu.»

(Mk 12.1-12; Lk 20.9-19)

33 -Zezu nɛɛ: «A pʋlʋ gbʋʋ nine yabhlo nɩ yukwli. Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo 'paa -dlɔkpaa. Wee kpaa ɔ bibelia 'suo, 'ɩn ɔ yia -dlɔyaa 'wʋnyazɔlu lɛnʋ. 'Ɩn da wa 'kaa 'yligbe, 'ɩn wa 'kaa kpaa -gʋtalɩ, ɔ yia -mʋʋ 'sʋbha. 'Ɩn ɔ yia we -gʋ -busalubhonʋnya lapalɩ, 'ɩn ɔ yia 'lakpa 'wʋ mnɩ. 34 -Dlɔya -sasa bhla bɛa, 'ɩn ɔ yia ɔ zɔlubhonʋnya tie ɔ -busalubhonʋnya 'bɩ, ɔ 'ka ɔnʋʋ kpaa -lu 'yɩ. 35 Waa -busalubhonʋnya kpaa ɔ tietienya, 'ɩn wa yia 'yabhlo bhɩtɩ, 'yabhlo wa 'bhaa, 'ɩn wa yia wa tanʋ gbɔkʋ 'wʋbhalɩ. 36 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ yi 'yaa ɔ zɔlubhonʋnya tɔlʋa tie. -Maa -zu 'wʋ, -maa -zi wa tɩanʋ. Mʋ -bhlokpadɛ waa -busalubhonʋnya nʋ 'yaa wa -yla lɛ. 37 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ yia ɔ 'dɛɛ 'yu tie, ɔ nɛɛ ɔ 'dɛ dlɩ zɔ: ‹Na yu mɩa, 'mɔ wa yia 'nʋŋwɛ zʋa.›

38 «Nɩɩ, waa -busalubhonʋnya 'yɩa ɔɔ 'yu -yɔ, wa nɛɛ wa 'dɛ nyɩdɩ: ‹-Ɔ 'kaa cɩ ɔɔ kpaaa -kanyɔ 'bɩ li, mɔ nɩ. -A mnɩ ɔ 'bhaa, 'ɩn -a 'ka ɔ 'bɩ li.› 39 Wa kpaa ɔ, 'ɩn wa yia ɔ kpaa lʋʋ viteli, 'ɩn wa yia ɔ 'bha.

40 «Nɩɩ, ɔɔ kpaaa -kanyɔ -ka yi, lɛɛ -lu ɔ 'ka waa -busalubhonʋnya nʋnʋa?»

41 Wa nɛɛ ɔ -yla: «Waa 'nyii -cɩan mɩa, 'nyii -sa ɔ yia wa 'bhaa. -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ palɩa -busalubhonʋnya -putu ɔ -dlɔkpaa -gʋ la, 'ɩn we -dɩdɩ bhla -ka bɛ, 'ɩn ɔ yɩa ɔ kpaa -luu 'ya.»

42 Tɔʋn -Zezu nɛɛ wa -yla: «-We mɩa -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda, a 'nɩ -slɔ we zɛlɩɩ? We nɛɛ:

‹Tʋkpa -we -budusʋbhanya -saa kwnɛɛ,

mʋ -zɛa -buduu gwɩgwɩyli -tʋkpa -zɔnʋ.

-Ɔ nʋa gbʋ nɩ lɛ, Jejitapɛ -wa.

'Ɩn wee gbʋ mɩa, -a -ka we 'yɩ,

'ɩn we namanɩa -amɩaa dlɩ.›

43 «We 'dɛɛ 'gbʋ ɩn nɛɛ aɩn -yla, -Lagɔ 'na 'ka 'maslɛɛn aɩn 'wlulapɩlɩ, ɔ nyazɩdlɩ nya. -Wa nʋa ɔ dʋmagbʋ lɛ, 'ma ɔ yia 'wlulapɩlɩa. 44 Wee tʋkpa mɩa, nyɔɔ -ka we -gʋ bhlili, la ɔ wʋwlalɩa. 'Ɩn -mɔmɔ -gʋ we -ka bhlili, ɔ tɔpʋ we saa.»

45 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Falizɩnyɩma 'nʋa wee gbʋʋ ninenya nɩ, 'ɩn wa yia we 'jiyibheli nɩɩ, 'ma ɔ saa 'ŋnɩ. 46 Wa ka 'klɩ 'yɩ wa 'ka ɔ kpa, 'ɩn wa yia nyɩmaa -zlo sɔ. -We ka gbʋ -wa, -maa nɛɛ nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ ɔ -mɩa.

22

'Ŋwnɔkwafɛtɩ

(Lk 14.15-24)

1 -Zezu gbaa nyɩmaa -zlo -yla gbʋʋ nine -papɩe nya, ɔ nɛɛ: 2 «-We -yɔ *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa mʋ nɩ: dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ yabhlo mɩa, ɔ yu kwaa 'ŋwnɔ. 'Ɩn ɔ 'yɩbha ɔ 'ka we 'fɛtɩ -sa. 3 Ɔ laa nyɩma, ɔ tiea ɔ zɔlubhonʋnya wa 'wʋ wa 'ka yi, wa nɛɛ nɩɩ, wa 'nɩ yida -mɩ. 4 Ɔ yi 'yaa tɔlʋa tie, ɔ nɛɛ: ‹-Wa ɩn laa a gba wa -yla nɩɩ, ɩn ka wa -yla pi. Ɩn ka na 'bhlinya -yɔ na 'kpɩ -ka -nɩma 'bha wa -yla. We 'dɛ weee mɩ -bha. Wa yi 'ŋwnɔkwafɛtɩ 'wʋ.›

5 «Nɩɩ, -wa ɔ laa, wa 'nɩ we -yɔŋwnu. 'Ɩn wa yia wa dʋmagbʋ lɛnʋa mnɩ. Tɔlʋa mnɩa kpaa, tɔlʋa mnɩa -valɛ 'paa. 6 'Ɩn tɔlʋa yia ɔ zɔlubhonʋnya kpa, wa sɩalɩa wa, 'ɩn wa yia wa 'bha.

7 «Nɩɩ, ɔɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ yia 'cɛ 'pa, 'ɩn ɔ yia ɔ 'slʋja tie, -wa 'bhaa da nyɩmɛ, wa 'ka wa 'bha, 'ɩn wa 'ka wa 'gbe 'yli fa. 8 Tɔʋn, ɔ nɛɛ ɔ zɔlubhonʋnya -yla: ‹'Ŋwnɔkwafɛtɩ -gʋ -lililu mɩ -bha. -Wa ɩn laa, wa 'nɩ we 'klʋ -ka wa 'ka we li. 9 We 'dɛɛ 'gbʋ, a 'plɩlɩ 'gbee 'yoo weee -gʋ, -wa a -ka 'yɩ, a la wa, wa 'ka yi.›

10 «Tɔʋn, ɔ zɔlubhonʋnya yia 'yoo weee 'wʋplɩlɩ, 'ɩn wa yia wa 'dɛ weee 'wlugʋgwlalɩ. 'Sa wa laa nyɩma duun, 'ɩn fɛtɩ -budu yia ye. 11 Tɔʋn, ɔɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ plaa -mɔ ɔ 'ka -wa ɔ laa -gʋtalɩ, 'ɩn ɔ yia nyɩmɛ yabhlo 'yɩ -mɔɔ 'nɩ 'fɛtɩ -gʋ -bana 'wʋpla. 12 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: ‹'Tale, -ɩn 'nɩ 'fɛtɩ -gʋ -bana 'wʋpla. Sa -ɩn pʋplalɩ -seli 'wʋlaa?› Ɔ 'nɩ gbʋ -gʋ -sa.

13 «Tɔʋn, ɔɔ 'wlulapɩlɩnyɔ nɛɛ ɔ zɔlubhonʋnya -yla: ‹A gbʋan ɔ bhʋ -yɔ ɔ sɔ. A viteli ɔ 'pipee -mɔ nikpise 'wʋ. Da wa wia, 'ɩn wa lia gla 'wʋ.›

14 «Nɩɩ, -Lagɔ laa nyɩma duun, 'ɩn -wa ɔ -saa -bha, -maa -sɛlɛ.»

'Gwɛzi plʋlʋe *Sezaa kwɛɛ

(Mk 12.13-17; Lk 20.20-26)

15 Falizɩnyɩma gbelia 'wlu, wa 'ka 'klɩ 'yɩ, 'ɩn wa 'ka -Zezu -dawli 'wʋnʋ, 'ɩn ɔ 'dɛɛ gbagbawɛlɩ 'ka ɔ gbʋan. 16 Falizɩnyɩma tiea wa 'bɩnɔnya tɔlʋa -yɔ Ewlodʋʋ nyɩma tɔlʋa -Zezuu -gbɛ. -Maa nɛɛ ɔ -yla: «-Slolunyɔ, -a -yi we 'ji nɩɩ, gbʋzɔnʋ -na gbaa. 'Ɩn sa -Lagɔ 'yɩbhaa nyɩmɛ nʋ, 'mʋ -na slolua tɩklɩɩ. Nyɩmɛ -ka 'yli, -nanʋʋ -gbɛ, we bhe, we 'dɛɛ 'gbʋ, -ɩ'ɩn sɔ nyɩmɛ. 17 We -ka 'sa -mɩ, -ɩn nɛɛ lɛa? 'Lee, we mɩ tɩklɩɩ -amɩaa tite nʋkplɛ, -a plʋlʋ *Sezaa kwɛɛ *nisʋn -gwɛzii?»

18 Nɩɩ, -Zezu yibhelia wa 'wlukʋʋn lapʋpalɩ -gbʋ 'nyuu, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a yla 'mɩ laa? 19 'Gwɛzi -we a plʋlʋa Sezaa kwɛɛ, a -slolu 'mɩ we 'klʋ.» 'Ɩn wa yia ɔ tama yabhlo yoo 'nyɛ. 20 'Ɩn ɔ nɛɛ: «'Lee, nyɔɔ ka 'wlu -yɔ ɔ ŋnɩ mɩ da we -gʋa?»

21 Wa nɛɛ: «Sezaa -wa.»

-Bha ɔ gbaɛ: «-We -ka Sezaaa -nʋ, a 'nyɛ we Sezaa yoo. 'Ɩn -we -ka -Lagɔɔ -nʋ, a 'nyɛ we -Lagɔ yoo.»

22 Wa 'nʋa wee wɛlɩ, 'ɩn we yia wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ, 'ɩn wa yia ɔ -yɔbhʋ, 'ɩn wa yia mnɩ.

*Sadusenyɩma kpɛlɩa -Zezuu tlɩtlɩe -yɔ ɔ 'wʋsɔsʋee gbʋ -gʋ

(Mk 12.18-27; Lk 20.27-40)

23 *Sadusenyɩma mɩa, wa nɛɛ nɩɩ, tlɩtlɩnya 'nɩ mneni wa 'ka tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ.

Wee 'ylɩ -bhlokpadɛ nya, waa Sadusenyɩma tɔlʋa bɛa -Zezu kwesi. 24 Wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Slolunyɔ, Moizɩ nɛɛ: ‹Nɩɩ, nyɩmɛ -ka tlɩ, ɔ -yɔ ɔ 'ŋwnɔ 'nɩ 'yu gwalɩ, ɔ bheli kwa ɔ -dʋgbaŋwnɔ, 'ɩn ɔ -yɔ ɔɔ 'ŋwnɔ 'sɔ 'ka ɔ bhelii zʋa lala 'ɩn -mɔɔ 'ŋnɩ 'ka dʋdʋ -gʋ -tʋ.›

25 «Nɩɩ, zlɩmɛ -amɩaa -gbɛ nyɩmɛ yabhlo ka nʋkpasuyua gbesɔ. Wa kpasa kwaa 'ŋwnɔ, ɔ -yɔ ɔ 'nɩ gwalɩ, 'ɩn ɔ yia tlɩ. 'Sa ɔɔ 'ŋwnɔ -tʋa ɔ bheli -yɔ. 26 'Sa -bhlokpadɛ we nʋa ɔ bhelii 'sɔnʋ nya, ɔ bhelii tanʋ nya, 'sa -bhlokpadɛ we nʋa waa bhelia gbesɔɔ -nʋ nya. 27 Wa 'dɛ weee 'bɩgʋ, 'ɩn ɔɔ 'ŋwnɔ yi 'yaa tlɩ.

28 «'Ylɩ -we nya waa tlɩtlɩnya yia 'wʋsɔa, waa bhelia gbesɔ glaa, nyɔɔ ka 'ŋwnɔ ɔ -mɩa? Nɩɩ, wa 'dɛ gbesɔ kwaa ɔ -bhlo -bhlo.»

29 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Amɩaa 'dɛ a nʋa -dawli 'wʋ. -We ka gbʋ -wa, a 'nɩ -Lagɔsɛbhɛ -yɔ -Lagɔɔ 'tɩtɛ -yi. 30 Nɩɩ, tlɩtlɩnya -ka 'wʋsɔ, nʋkpasia -yɔ 'ŋwnɩ 'na 'ka kʋkwalɩ. Nɩɩ, 'anzɩnya -we mɩa yalɩ, we 'bhisa wa yia -tʋa. 31 'Lee, -we -Lagɔ gbaa aɩn -yla tlɩtlɩnyaa 'wʋsɔgbʋʋ daa, a 'nɩ -slɔ we zɛlɩɩ? Ɔ nɛɛ:

32 ‹-Amɩ -wa *Ablaamʋʋ -Lagɔ,

*Izakɩɩ -Lagɔ, *Zakɔbʋʋ -Lagɔ.› »

'Ɩn -Zezu yia we -gʋdɩɛ: «-Lagɔ mɩa, 'yliyɔganyaa -Lagɔ -wa. Ɔ 'nɩ tlɩtlɩnyaa -Lagɔ.»

33 Nyɩmaa -zlo 'nʋa we nɩ, 'ɩn -we ɔ -slolua wa, 'ɩn we yia wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ.

Tite weee 'kadʋ

(Mk 12.28-34; Lk 10.25-28)

34 Da Falizɩnyɩma 'nʋa nɩɩ, -Zezu ka Sadusenyɩma lu, -bha wa gbelia 'wlu. 35 Wa 'yabhlo mɩa, -Lagɔɔ titee gwesanyɔ mɔ. Ɔ 'yɩbha ɔ 'ka -Zezu layla, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbhaɛ: 36 «-Slolunyɔ, -amɩaa tite weee glaa, -mʋmʋ -wa we 'kadʋa?»

37 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: « ‹Jejitapɛ, -ɔ -wa -na -Lagɔ, -ɩn -kalɩ ɔ zɛ -na dlɩ weee nya, -na zuzu weee nya, -na 'wlukʋʋn lapʋpalɩe weee nya.› 38 Mʋ -wa wee titee tɩanʋ. 'Ɩn we 'kadʋ we -mɩa. 39 'Ɩn wee titee 'sɔnʋ -we mɩa we 'kadʋ -mɩnɩ 'bhisa, mʋ nɩ: ‹-Ɩn -kalɩ -na -libheyii zɛ -na 'dɛ 'bhisa.› 40 Nɩɩ, Moizɩɩ *tite weee -yɔ -we weee -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya -slolua, mʋ -gʋ wa -saa we.»

-Lagɔɔ -Bhasanyɔ, nyɔɔ ɔ -maa?

(Mk 12.35-37; Lk 20.41-44)

41 Falizɩnyɩma mɩ 'wlugbelida -bhlokpadɛ, 'ɩn -Zezu yia wa layɩbhaɛ: 42 «A nɛɛ lɛa? -Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩa, nyɔɔ ka 'yu ɔ -mɩa?»

Wa nɛɛ: «-Davidɩɩ yu -wa.»

43 Ɔ nɛɛ wa -yla: «-Lagɔɔ Zuzu 'sua -Davidɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ la ‹Na -Kanyɔ›, lɛɛ -lu ka 'gbʋa? 44 Nɩɩ, -Davidɩ nɛɛ:

‹Jejitapɛ nɛɛ na -Kanyɔ -yla:

«-Ɩn -dɩ da la na lilisɔlʋ.

'Ɩn ɩn 'ka -na tʋnyɩma -na bhʋ zɔ lapalɩ.» ›

45 We -ka nɩɩ, -Davidɩ la ɔɔ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, ‹na -Kanyɔ›, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -Davidɩɩ 'yu -zɛ, we 'nɩ mʋʋ?»

46 -Ɔ mnenia ɔ 'ka ɔ wɛlɩɩ 'bɩgʋpalɩ, ɔ 'nɩ -mɩ. We 'bhʋ wee 'ylɩ 'wʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ'ɔ 'yɩbha -slɛɛn ɔ la.

23

A 'na nʋnʋ -Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma 'bhisa -nɩ

(Mk 12.38-39; Lk 11.43-46, 20.45-46)

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu gbaa nyɩmaa -zlo -yɔ ɔ 'bɩnɔnya -yla, ɔ nɛɛ: 2 «-Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma mɩa Moizɩɩ 'bɩgʋ, wa 'ka ɔ titee 'ji gba. 3 We 'dɛɛ 'gbʋ a zʋ wa 'nʋŋwɛ. 'Ɩn -we weee wa yia gbaa, a 'ka we lɛnʋ. Nɩɩ, -we wa nʋa lɛ, a 'na nʋnʋ we lɛ -nɩ. Nɩɩ, -we wa slolua, wa 'dɛ'ɛ nʋ we -gʋgbʋ lɛ. 4 'Gba 'kadʋ wa nʋa lɛ, 'ɩn wa dɩa we nyɩma 'wlu, 'ɩn -zugba wa -kwɩtaya -bhlogbɔɔ'ɔ 'tlili we. 5 -We weee wa nʋa lɛ, -zejila 'wʋ wa nʋa we lɛ, nyɩma 'ka wa -yɔyɩɩ 'gbʋ. -Lagɔwɛlɩ -kibhe wa gbʋan wa 'klɔɔ, wa sɔ -yɔ, -tʋkpʋ 'kadɩ 'wʋ wa zʋa we. Wa -banaa ŋwɛ wa lʋa, 'ɩn we tlʋmanɩa. 6 -Lagɔbudu zɔ -yɔ 'fɛtɩnya -gʋ, 'yugbɛɩn ladɩdɩe wa 'yɩbhaa kpe -zɔnʋnya -gʋ. 7 Nyɩma -ka wa fʋsa -zejila 'wʋ, wa 'nʋŋwɛzʋzʋe nya, wa -ka wa la ‹*Wlabi›, 'ɩn we namanɩa wa dʋdʋ.

8 «Nɩɩ, amɩa, a 'na ŋwnunu wa 'ka aɩn ‹Wlabi› la -nɩ. -We ka gbʋ -wa, bhelia a 'dɛkpʋa -mɩa, amɩaa -Slolunyɔ -bhlogbɔɔ. 9 A 'na lalɩ dʋdʋgʋ -nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ‹Dide› -nɩ. Nɩɩ, amɩaa Dide -bhlogbɔɔ, ɔ mɩ yalɩ. 10 Amɩaa 'dɛkpʋa nyɩdɩ, a 'na lalɩ nyɩmɛ ‹-Kanyɔ› -nɩ. Amɩaa -Kanyɔ -bhlogbɔɔ, mɔ -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ. 11 -Ɔ 'kaa aɩn 'yugalɩ, ɔ -mɩ amɩaa zɔlubhonʋnyɔ nya.

12 «Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ ylimanɩa ɔ 'dɛ, zɔ -Lagɔ yia ɔ bɛlɩa, 'ɩn nyɩmɛ -ɔ bɛlɩa ɔ 'dɛ zɔ, 'ylimanɩa -Lagɔ yia ɔ.»

(Mk 12.40; Lk 11.39-42,44,52, 20.47)

13 Ɔ nɛɛ 'ya: «-Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma a -mɩa. -We ka gbʋ -wa, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbee 'yoo a kɩklalɩa. Amɩaa 'dɛ'ɛ pla -mɔ, 'ɩn -wa 'yɩbhaa wa 'ka -mɔ pla, 'ɩn a kʋlʋa wa 'yoo.

[ 14 «-Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma a -mɩa. -We ka gbʋ -wa, -dʋgbaŋwnɩ a saa -maa -lu weee kwɛɛ. 'Ɩn a bhubhoea -Lagɔ nyɩmaa 'yliya 'wʋ kpokpo, nyɩma tɩklɩɩ 'bhisa. We 'gbʋ, -Lagɔ yia amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, 'ɩn amɩaa -kaslʋ 'ka nyɩma tɔlʋaa -nʋ 'wʋzi.]

15 «-Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma a -mɩa! -We ka gbʋ -wa, dʋdʋ weee -yɔ 'nyu weee -gʋ a plɩlɩa, a 'ka nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'yɩ, ɔ 'ka amɩaa gbʋ -yɔŋwnu. A -ka -mɔɔ 'yɩ, 'ɩn amɩaa lɛnʋgbʋ zɛlɩa -mɔɔ nyɩmɛ 'nyuu. 'Ɩn -Lagɔ paa ɔ -kaslʋ 'wʋ, we 'ka amɩaa -nʋ -zi -zakpa 'sɔ.

16 «Amɩa, nyɩmaa 'yoo daslolunya, a ka 'lɔ, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! A nɛɛ: ‹Nyɩmɛ -ka -Lagɔbudu 'kadʋ bi, we mɩ bhe. 'Ɩn -ɔ -ka -Lagɔbudu 'kadʋʋ -can bi, we mɩ nɩɩ, ɔ nʋ we lɛ tɛɩn.› 17 -Sabhɛ 'wlukʋʋn, 'lɔlɔnya! Nɩɩ, -Lagɔbudu 'yli we -zi -can, mʋ nʋa lɛ, 'ɩn -can yia -lu tɩklɩɩ -zɛ. A 'nɩ we 'ji -yii? 18 A nɛɛ 'yaɛ: ‹Nyɩmɛ -ka 'slakagʋsalɩlu bi, we bhe. Nɩɩ, nyɩmɛ -ka wlawlalu -we mɩa 'slakagʋsalɩlu -gʋ bi, we mɩ nɩɩ, ɔ nʋ we lɛ teɩn.› 19 'Lɔlɔnya, nɩɩ, 'slakagʋsalɩlu 'yli we -zi wlawlalu. Mʋ nʋa lɛ, 'ɩn wlawlalu yia -lu tɩklɩɩ -zɛ, a 'nɩ we 'ji -yii? 20 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka 'slakagʋsalɩlu bi, 'slakagʋsalɩlu -yɔ -lu weee wa palɩa we -gʋ la, 'mʋ ɔ bia. 21 Nyɩmɛ -ka -Lagɔbudu 'kadʋ bi, -Lagɔbudu -yɔ -Lagɔ, -ɔ -dɩa -mɔ la, 'ma ɔ bia. 22 Nyɩmɛ -ka yalɩ bi, -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩkpe -yɔ -ɔ -dɩa we -gʋ la, 'ma ɔ bia.

23 «-Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma a -mɩa! -We ka gbʋ -wa, -titikpɩ -we mɛnɩa: 'matɩ klaa, fɛnuwɩ klaa, we -yɔ kumɛ 'bhisa, we kugbuaa -gʋ -bhlo -nʋ a bhua 'wʋ, 'mʋ a nyɛa -Lagɔ. -Zugba a tide -Lagɔɔ titee gbʋ 'kadɩ 'yi, -we -wa: ‹A -mɩ tɩklɩɩ, a -ka nyazɩdlɩ, 'ɩn a zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ.› -We mɩa dɛ, 'mʋ a 'ka yaa lɛnʋ tɩa, 'ɩn a 'na dlʋlʋ -luu kugbua -gʋ -bhlo -nʋʋ wlawlɩe 'wʋ -nɩ. 24 Amɩa, nyɩmaa 'yoo daslolunya, a ka 'lɔ! Amɩaa 'mama nyu a lloa 'wʋ, a 'ka -mɔ -knɩknɩ -saa 'gbʋ. Tɔʋn, 'ɩn a mnaa *-nyɔmɛɛ, -glu!

25 «-Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma a -mɩa! -We ka gbʋ -wa, 'kɔpʋ -yɔ 'sɛtɩɩ ku -yɔ a wɔlʋa, 'ɩn -zugba 'wie -yliylie -yɔ 'nyii ye we. 26 Falizɩnyɩmɛ, -ɩn ka 'lɔ. Tɩada, -wɔlʋ -slɔ wee 'kɔpʋʋ nʋkplɛ we 'ka tɩklɩɩ -mɩ.

27 «-Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma a -mɩa! -We ka gbʋ -wa nɩ, -we -yɔ aɩn 'wʋwlʋa, mʋ -wa gbawla -we -yɔ wa 'paa pɛntlu 'pʋpa. We ku -yɔ mɩa, 'yli we nanɩa. We nʋkplɛ mɩa, we mɩ yeda 'kʋa klaa, 'kwie klaa, we -yɔ zɛnzɛn -lu weee nya. 28 Sa 'bhisa, nyɩma -ka aɩn 'yɩ nɩ, a mɩ tɩklɩɩ wa 'yliya 'wʋ, 'ɩn amɩaa nʋkplɛ mɩa, yo mɩ -mɔ, 'ɩn a 'nɩ tɩklɩɩ -mɩ.

(Lk 11.47-51)

29 «-Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma a -mɩa! -We ka gbʋ -wa, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya -yɔ nyɩma tɩklɩɩɩ gbawla a sʋbhaa, 'ɩn a namanɩa we 'yli. 30 'Ɩn a nɛɛ: ‹-A -ka yaa -amɩaa dʋkpasɩɩ bhla 'wlʋ, -a 'na 'ka yaa wa glaa -mɩ, -a 'ka -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya lasa.› 31 'Sa a bhua amɩaa 'dɛɛ -yɔgbʋ 'wʋ. -Wa 'bhaa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya nɩ, wa 'yuaa 'dɛbhie -gbolu a -mɩa. 32 We -ka 'sa -mɩ, -we amɩaa dʋkpasɩ dɩa gwe, a bhɩa we. 33 Tɩbhɛnya, 'mʋnɩmɛɛ -gnʋ! Amɩaa dlɩ 'wʋ nɩɩ, a mneni a 'ka -Lagɔ amɩaa -Kosu 'wʋpapɩe kwɛɛ 'tlaa? -Ɩnnya, a 'nɩ we mneni. 34 We 'dɛɛ 'gbʋ, a pʋ yukwli. Nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya klaa, gbʋyilonya klaa, we -yɔ nyɩma -wa 'kaa aɩn gbʋ -slolu, 'ma na yia amɩaa -gbɛ tiea. Tɔlʋa a yia 'bhaa, tɔlʋa a yia *su -gʋ lakʋlʋa, tɔlʋa a yia sɛlɩa -Lagɔbudunya zɔ, 'ɩn a 'ka wa 'bɩ vu 'gbe -bhlo -bhlo 'wʋ. 35 Gbʋ -we ka 'gbʋ ɩn yia wa tie, mʋ -wa nɩɩ, -Lagɔ yia aɩn -kaslʋ 'wʋpaa nyɩma tɩklɩɩ weee wa 'bhaa, wa 'gbʋ. Tɩada, wa 'bhaa *Abɛlɩ, nyɩmɛ tɩklɩɩ. We bhɩalɩda -wa, Balasii 'yu Zakalii 'bhabhɩe. 'Mɔ wa 'bhaa -Lagɔɔ -mɔwlʋda -yɔ 'slakagʋsalɩlu nyɩdɩ. 36 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -we weee mɩa daa 'gbʋ, -Lagɔ yia dɛslɛɛn -nyɩma -kaslʋ 'wʋpaa.

-Zezu palɩa -Zeluzalɛmʋ -nyɩma -yla gbʋ la

(Lk 23.34-35)

37 «-Zeluzalɛmʋ -nyɩma, -Zeluzalɛmʋ -nyɩma, amɩa -wa bhaa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, 'ɩn nyɩma -Lagɔ paa aɩn yoo, -wa bhaa wa gbɔkʋ 'wʋ. Sa nynu gʋgwlalɩa we 'yua 'wlu we -kapue zɔ, 'ɩn we gblia we -gʋ la, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka 'sa aɩn 'wlugʋgwlalɩ bhla weee nya, 'ɩn a 'nɩ we -yɔŋwnu. 38 We 'gbʋ, -Lagɔ yia amɩaa -budu 'kadʋ sɔlʋ lapalɩlɩa. 39 Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: a 'na 'ka 'maslɛɛn 'mɩ 'yɩ, 'ɩn bhla -we nya a 'kaa gba nɩɩ, ‹Nyɩmɛ -ɔ yia Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ nya, -Lagɔ ŋwna ɔ 'nyu la›, 'ɩn we bhla 'kaa nyni.»

24

-Zeluzalɛmʋgbee -wlɔwlɔe -yɔ Nyɩmɛɛ 'Yuu yiyigbʋ

(Mk 13.1-2; Lk 21.5-6)

1 -Zezu 'tlaa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, ɔ mɩa mnɩda, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya nɛɛ ɔ -yla: «Yla 'saa wee -budu nɩ wa!» 2 -Zezu nɛɛ wa -yla: «A yɩ we -yɔ, we 'nɩ mʋʋ? Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: tʋkpanya -mɩnɩ 'yabhlogbɔɔ 'na 'ka we -libheyi -gʋ -tʋ. Jitea we 'dɛ weee yia.»

(Mk 13.3-13; Lk 21.7-19)

3 Ɔ -dɩa Olivʋsunyaa -gɔgɔ 'wlu la, da wa -nyaa 'wʋ, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia ɔ kwesi bɛ, 'ɩn wa yia ɔ layɩbha: «Lɛbhla -mʋʋ 'ka lɛnʋa? Lɛɛ -lu 'ka we -slolu nɩɩ, -na yiyibhla -yɔ dʋdʋ labhʋ bhla ka cɩpaa? Gba we -aɩn -yla.»

4 Ɔ nɛɛ wa -yla: «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, wa nʋ aɩn -dawli 'wʋ. 5 Nɩɩ, nyɩma -duun yia na 'ŋnɩ -gʋ yia, 'ɩn wa 'ka gbaɛ: ‹-Amɩ -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ!› 'Ɩn wa 'ka nyɩma duun -dawli 'wʋnʋ.

6 «A -ka 'nʋ nɩɩ, wa mɩ tʋgʋda da -kwɛɩn, 'ɩn a -ka 'nʋ nɩɩ, wa mɩ tʋgʋda da 'pɩpɩ, a 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. We mɩ nɩɩ, we nʋ lɛ, -mʋʋ 'nɩ -slɔ dʋdʋʋ bhɩalɩda. 7 Tʋ yia laga dʋdʋ 'sɔ nyɩdɩ 'wʋsɔa. 'Gbe yabhlo yia we -libheyi -yɔwʋsɔlʋa. Ŋwɔ yia yia da tɔlʋa, 'ɩn dʋdʋ 'ka zuklu. 8 Sa 'ŋwnɔ -ka gwalɩa yi ɔ sɩa, 'sa wee dʋdʋ bhɩabhɩee gwedɩda yia -mɩa.

9 «We bhla kpaa wa yia aɩn, 'ɩn wa 'ka aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩ, 'ɩn wa 'ka aɩn 'bha. Na 'gbʋ, dʋdʋgʋ -nyɩma weee yia aɩn 'wʋnyɛa. 10 -Mʋʋ bhla tɔlʋa yia 'mɩ dlɩ -gʋ -saa, 'ɩn wa 'ka wa -lima wla, wa 'ka wa kpa, 'ɩn wa 'ka wa -lima 'wʋnyɛ. 11 Nɩɩ, nyɩma duun yia yia, 'ɩn wa 'ka gba nɩɩ, ma -wa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya. Yo -wa yo. 'Ɩn nyɩma duun wa yia -dawli 'wʋnʋa. 12 'Ylinyunogbʋ yia zumanɩa. We 'dɛɛ 'gbʋ, nyɩmaa zɛkalɩdlɩ yia -gʋdoa bhabha nyɩma duuun dlɩ zɔ. 13 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'nɩ 'mɩ dlɩ -gʋ -sa, 'ɩn ɔ 'ka we bhloluda nyni, -Lagɔ yia ɔ gbʋ 'wʋsaa. 14 Nɩɩ, wɛlɩ -zɔnʋ -we gbaa -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe gbʋ, 'mʋ wa yia gbaa dʋdʋ weee -gʋ, 'ɩn nyɩma weee 'ka we 'nʋ. Tɔʋn, 'ɩn dʋdʋʋ bhɩa bhla nynia.

(Mk 13.14-23; Lk 21.20-24)

15 «Nɩɩ, -lu -we -Lagɔ 'nɩa 'yɩbha, 'ɩn we saa -lu weee la, 'mʋ a yia 'yɩa -mɔ -Lagɔɔ -mɔwlʋda. (Nyɩmɛ -ɔ -ka 'sɛbhɛ nɩ zɛlɩ, ɔ 'nʋ we 'wʋla.) Nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Daniɛlɩ gbaa wee gbʋ. 16 Nɩɩ, nyɩma -wa -ka Zudee -dʋdʋ -gʋ -mɩ, wa -yɔ -gwagwɩe mnɩ zizea -gɔgɔnya 'wlu. 17 Nyɩmɛ -ɔ -ka nyapɛda -mɩ 'pipee, ɔ 'na mnɩnɩ ɔ -lu 'wʋbhua -budu zɔ -nɩ. 18 'Ɩn -mɔmɔ -ka kpaa -mɩ, -mɔɔ 'na yili -mɔɔ -bana 'bʋ -zɔɔ -nɩ.

19 «Lɛɛ gbʋnyuu yi 'sa nʋkplabhue ŋwnɩ -yɔ 'ŋwnɩ -wa mɩa 'yua 'nyɛnɩda ylɩa, wee 'ylɩnya -mɩnɩ nya! 20 Nɩɩ, -a bhubhoe -Lagɔ, we yi lɛnʋ ŋwɔtlɔyibhla, we -yɔ *Nyapɛylɩ nya. 21 Nɩɩ, we bhla mɩa, sɩasɩe 'kadʋ wa yia 'yɩa. 'Lee, -a -ka bhaa 'wlʋ, we 'sasʋkpa -gbʋ ka -slɔ lɛnʋʋ, 'ɩn lɛ we yia nʋa yɩ? -Ɩnnya, we 'na 'ka lɛnʋ. 22 -Lagɔ 'nɩ yaa wee 'ylɩ -gʋsa, -zugba nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka 'pʋ. Nɩɩ, ɔ nyɩma ɔ -saa -bha, wa 'gbʋ ɔ yia wee 'ylɩ -gʋsa. 23 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka gba -Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩ -seli, 'ɩn wa -ka gba nɩɩ, ɔ mɩ mɔ, a 'na zʋlʋ we dlɩ -gʋ -nɩ. 24 Yocɩan yia yia, 'ɩn wa 'ka gba nɩɩ, ma -wa -Lagɔɔ -Bhasanya, 'ɩn tɔlʋa 'ka gba nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya wa -mɩa. Gwɛdigbʋ -yɔ gbʋ 'kadɩ wa yia lɛnʋa. 'Ɩn -wa -Lagɔ -saa -bha, 'ɩn wa 'ka wa -dawli 'wʋnʋ, 'ɩn wa 'nɩ we mneni.

25 «A pʋ yukwli ɩn 'ka aɩn 'dɩzʋ. 26 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka gba: ‹Ɔ mɩ da bɛblɛɛ›, a 'na mnɩnɩ -mɔ -nɩ, 'ɩn wa -ka gba: ‹Ɔ mɩ zizeda da -putu›, a 'na lalɩ we gbʋzɔnʋ -nɩ. 27 Sa 'nyu -ka 'yɩka 'pa, 'ɩn we -nyumalɩɩ yalɩ 'wʋdɩdɩe bhʋa 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋda, 'ɩn we nynia 'ylʋʋ bhlilida, 'sa *Nyɩmɛɛ 'Yu yia yia. 28 Da 'kwie -ka -mɩ, -bha -ŋwaaa -zlo mɩa.

(Mk 13.24-27; Lk 21.25-28)

29 «Tɔʋn, wee sɩasɩee 'ylɩnya nɩɩ 'bɩgʋ,

‹Nikpise yia kpaa,

'ylʋ 'na 'ka 'pʋ.

Nikpise yia kpaa,

'cʋ 'na 'ka lɩ.

Nikpise yia kpaa,

-zɛlɩ yia yalɩ 'bhʋa we 'ka bhli.

-Lu weee mɩa yalɩ,

zuklua we yia.›

30 «Tɔʋn, -we slolua nɩɩ, ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu mɩ yida, 'ɩn nyɩma yɩa we -yɔ yalɩ. Tɔʋn, 'ɩn dʋdʋgʋ -nyɩma weee wazɛa, 'ɩn wa kpɩa 'wʋ. -Slɛɛn, Nyɩmɛɛ 'Yu wa yia -yɔyɩa yida yalɩpʋpa 'wʋ, 'tɩtɛ -yɔ zlɩ weee nya. 31 Nɩɩ, lɛglɛ 'kadʋ -ka gba, 'ɩn ɔ paa ɔ 'anzɩnya yoo dʋdʋ weee -gʋ, -wa -Lagɔ -saa -bha 'gbe weee 'wʋ, we 'ka wa la.

(Mk 13.28-31; Lk 21.29-33)

32 «-We figɩsu slolua, a 'nʋ we 'wʋla. We 'klɩya -ka tlʋmanɩda -mɩ, 'ɩn we -ka tɔpɔda -mɩ, a yibheli we 'ji nɩɩ, 'nyu -lʋa bhla ka cɩpa. 33 'Sa -bhlokpadɛ, a -ka 'sasʋkpa -gbʋ -mɩnɩ lɛnʋda 'yɩ, a yibheli we 'ji nɩɩ, ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yuu yiyibhla ka cɩpa. Ɔ 'nɩ -slɛɛn latlʋlʋ. 34 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: dɛslɛɛn -nyɩmaa 'dɛ weee 'na 'ka tlɩ, 'ɩn wee gbʋnya -mɩnɩ 'kaa lɛnʋ. 35 Nɩɩ, la yalɩ -yɔ dʋdʋ yia 'bhʋa, na wɛlɩ 'na 'ka labhʋ 'mnumnu.

(Mk 13.32-37; Lk 17.26-30,34-36)

36 «Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ wee sɩasɩee bhla -yɔ we 'ylɩ -yi. Yalɩɩ 'anzɩnya -yɔ -Lagɔɔ 'Yuu 'dɛbhie, wa 'nɩ wee 'ylɩ -yi. Nɩɩ, na Dide -bhlogbɔɔ -yia wee 'ylɩ. 37 -We 'plɩa *Noweee bhla, zlɩ ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu yia yia, mʋ yia lɛnʋa. 38 Da 'nyu 'kadʋ 'nɩa -slɔ nyɩma lasa, -zugba wa mɩ lida, wa mɩ 'mada, wa mɩ kʋkwalɩda, wa mɩ wa 'ŋwnɩyua ylɩ zʋda. Tɔʋn, 'ɩn Nowee yia batoo 'kadʋ 'wʋgbla. 39 Zezeguda 'kaa wa lasaa yi, waa nyɩma 'nɩ gbʋ yabhlogbɔɔ 'wʋlanʋ. 'Sa -bhlokpadɛ we yia -mɩa ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yuu yiyizlɩ.

40 «Nyɩma 'sɔ -ka kpaa -mɩ, 'yabhlo wa yia 'wʋbhua, 'ɩn wa 'ka -bha ɔ -libheyi tɩ. 41 'Ŋwnɩ 'sɔ -ka bhuda -mɩ, 'yabhlo wa yia 'wʋbhua, 'ɩn wa 'ka -bha ɔ -libheyi tɩ. 42 We 'dɛɛ 'gbʋ, a -tʋ 'yliyɔgada. 'Ylɩ -we nya amɩaa -Kanyɔ 'kaa yi, a 'nɩ we -yi.

43 «A yibheli we 'ji nɩɩ, bhla -we nya 'wienyɔ 'kaa -buduu -kanyɔɔ -gbɛ yi sabɔ, ɔ -ka we -yi, ɔ 'na 'ka 'ylaa ŋwɔ, 'ɩn ɔ kʋlʋa ɔ 'yoo, -mɔɔ yi -budu zɔ pla. 44 We 'dɛɛ 'gbʋ, a mnazɩ amɩaa 'dɛ la. Nɩɩ, bhla -we a 'nɩa -tɔlʋ, we nya Nyɩmɛɛ 'Yu yia yia.

Zɔlubhonʋnyɔ -zɔnʋ -yɔ zɔlubhonʋnyɔ 'nyuuu gbʋʋ nine

(Lk 12.41-48)

45 «Zɔlubhonʋnyɔ, -ɔ zʋa ɔ -kanyɔ 'nʋŋwɛ, 'ɩn ɔ -yia gbʋ, sa ɔ mɩa? Mɔ -wa, -ɔ, ɔ -kanyɔ tɩa ɔ -lima -yɔ, 'ɩn lilibhla -ka bɛ, ɔ 'ka wa lililu 'nyɛ. 46 Ɔ -kanyɔ -ka lʋyi, ɔ -ka 'yɩ nɩɩ, -mɔɔ mɩ ɔ lubho nʋda, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ ɔ -nʋ nya. 47 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: ɔ -kanyɔ yia -mɔɔ zʋzɔnʋ weee ɔ yoo 'nyɛa ɔ 'ka we 'yliyɔzʋ. 48 We -ka nɩɩ, ɔɔ zɔlubhonʋnyɔɔ nʋkplɛ -nyu 'yli, 'ɩn ɔ gbaa ɔ 'dɛɛ dlɩ zɔɛ: ‹Na -kanyɔ yia -mɔ -gwlɛa.› 49 'Ɩn ɔ bhlia ɔ -lima bhɩtɩe, ɔ -yɔ nʋmanya 'sɔ lia, 'ɩn wa maa. 50 'Ylɩ -we nya ɔ 'nɩa ɔ -kanyɔ wʋda -mɩ, 'ɩn bhla ɔ 'kaa yi, ɔ 'nɩa we -yi, we nya ɔ yia. 51 Ɔ -kanyɔ yia ɔ vua, 'ɩn sa -Lagɔ paa wɛlɩ 'sɔ -nyɩma -kaslʋ 'wʋ, 'sa ɔ yia -mɔɔ -kaslʋ 'wʋpaa, mɔ wa wilia, 'ɩn wa lia gla 'wʋ.»

25

'Yiesia kugbuaa gbʋʋ nine

1 «Nɩɩ, -we -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'kaa 'wʋwlʋ, mʋ nɩ: mʋ -wa 'yiesia kugbua. 'Ŋwnɔkwafɛtɩɩ zlɩ, ma 'tlaa, wa 'ka 'ŋwnɔɔ 'lowli yoo mnɩ. 2-4 Wa gbu 'nɩa 'ylimna, wa -yɔ wa 'napɛ mnɩa, wa 'nɩ wa 'napɛɛ 'nyu 'wʋbhu. Wa gbu -mama -yia gbʋ, -maa 'bhua -maa 'napɛ -yɔ -maa 'napɛɛ 'nyuu -tʋkpʋ 'sɔ 'wʋ. 5 Ɔɔ 'ŋwnɔɔ 'lowli 'nɩ yida -mɩ -pa. 'Ɩn 'kʋa yia wa 'yli lawla. 'Ɩn wa yia 'ylaa ŋwɔ.

6 «Sabɔ -nyɩdɩ, 'ɩn nyɩmɛ yabhlo yia 'wʋkpɩ: ‹'Lowli ka yiɔɔ! A mnɩ ɔ yooɔɔ!› 7 Tɔʋn, waa 'yiesia ganɔa, 'ɩn wa yia wa 'napɛ lamnazɩ.

8 «-Wa 'nɩa 'ylimna, wa nɛɛ -wa -yia gbʋ -yla: ‹-Amɩaa 'napɛ mɩ nyumoda, a 'nyɛ -aɩn 'napɛɛ 'nyu.›

9 «-Wa -yia gbʋ, -maa nɛɛ wa -yla: ‹-Ɩnnya, 'napɛɛ 'nyu 'nɩ 'wʋzu amɩaa -nʋ -yɔ -amɩaa -nʋ -yla. A mnɩ we pɛlʋpanyaa -gbɛ, a 'ka amɩaa -nʋ zɔ -bhlo.›

10 «Wa mnɩa 'napɛɛ 'nyu zɔa, wa -manɩ -mɔ, 'ɩn 'ŋwnɔɔ 'lowli yia yi. -Wa mnazɩa wa -nʋ la, 'ɩn wa -yɔ ɔɔ 'lowli yia 'fɛtɩɩ -budu zɔ pla. 'Ɩn wa yia -bha kla.

11 «-Mʋʋ 'bɩgʋ, wa tɔlʋa -manɩ yia yi, 'ɩn wa nɛɛ: ‹-Amɩaa -kanyɔ, -amɩaa -kanyɔ, -kalɩ -bha, -a 'ka pla.›

12 «Ɔɔ 'lowli nɛɛ: ‹Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa: ɩn 'nɩ aɩn -yi.› »

13 -Bha -Zezu bhlɩa we -gʋɛ: «A -tʋ 'yliyɔgada, -we ka gbʋ -wa, a 'nɩ we 'ylɩ -yi -bhloo, 'ɩn a 'nɩ we bhla -yi.»

Zɔlubhonʋnya taa gbʋʋ nine

(Lk 19.11-27)

14 «-We -yɔ *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa, mʋ -wa nyɩmɛ yabhlo. Mɔ mɩa 'lakpa 'wʋ mnɩda, 'ɩn ɔ yia ɔ zɔlubhonʋnya la, ɔ 'ka wa ɔ 'ŋnɩmnɩlu yoo 'nyɛ, wa 'ka we 'yliyɔzʋ. 15 -We nyɩmɛ yabhlo mnenia ɔ 'ka 'yliyɔzʋ, 'mʋ ɔ 'nyɛa ɔ. Ɔ 'nyɛa yabhlo -can bi gbu, wa 'sɔnʋ -can bi 'sɔ, 'ɩn ɔ yia tanʋ -can bi -bhlo 'nyɛ. Tɔʋn, 'ɩn ɔ yia mnɩ.

16 «-Ɔ 'yɩa -can bi gbu, ɔ tɩtalɩa we -gʋla -valɛpapɩe nya, 'ɩn ɔ yi 'yaa -can bi gbu we -gʋpalɩ. 17 'Sa -bhlokpadɛ, -ɔ 'yɩa -can bi 'sɔ, 'ɩn -mɔɔ yi 'yaa -can bi 'sɔ we -gʋpalɩ. 18 -Ɔ 'yɩa -can bi -bhlo, ɔ mnɩa, ɔ yia 'bhʋka 'bhlu, 'ɩn ɔ yia -mɔ ɔ -kanyɔɔ -can zize.

19 «We 'bɩ -gwlɛa 'wʋ, 'ɩn wa -kanyɔ yia yi ɔ 'ka ɔ -lu zɛlɩ wa nya. 20 -Ɔ 'yɩa -can bi gbu, ɔ bɛa ɔ kwesi, 'ɩn ɔ yi 'yaa -mɔ -can bi gbu wleli. Ɔ nɛɛ: ‹Na -kanyɔ, -ɩn ka 'mɩ -yɔ -can bi gbu tɩ, ɩn 'ka we 'yliyɔzʋ. Ɩn ka -can bi gbu 'yɩ 'ya, mʋ mɩa da.›

21 «Ɔ -kanyɔ nɛɛ ɔ -yla: ‹We nanɩ 'yli, -ɩn mɩ zɔlubhonʋnyɔ -zɔnʋ nya, 'ɩn -na zʋa 'mɩ 'nʋŋwɛ. -Ɩn ka -lu -sɛlɛ 'yɩ, 'ɩn -ɩn yia we 'yliyɔzʋ tɩklɩɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ na nyɛa -mɩ -lu duun, -ɩn 'ka we 'yliyɔzʋ. -Ɩn yi, ɩn -yɔ -mɩ 'sɔ 'ka 'mʋna li.›

22 «-Ɔ 'yɩa -can bi 'sɔ, ɔ bɛa ɔ -kanyɔ -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ: ‹Na -kanyɔ, -ɩn ka 'mɩ -yɔ -can bi 'sɔ tɩ, ɩn 'ka we 'yliyɔzʋ. Nɩɩ, ɩn ka -can bi 'sɔ 'yɩ 'ya, nɩɩ, mʋ mɩa da.›

23 «Ɔ -kanyɔ nɛɛ ɔ -yla: ‹We nanɩ 'yli, -ɩn mɩ zɔlubhonʋnyɔ -zɔnʋ nya, 'ɩn -na zʋa 'mɩ 'nʋŋwɛ. -Ɩn ka -lu -sɛlɛ 'yɩ, 'ɩn -ɩn yia we 'yliyɔzʋ tɩklɩɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ, na nyɛa -mɩ -lu duun, -ɩn 'ka we 'yliyɔzʋ. -Ɩn yi, ɩn -yɔ 'mɩ 'sɔ 'ka 'mʋna li.›

24 «-Ɔ 'yɩa -can bi -bhlo, ɔ bɛa ɔ -kanyɔ -yɔ, ɔ nɛɛ: ‹Na -kanyɔ, ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -ɩn 'tɛ, da -ɩn 'nɩa -lu gwlʋ, -mɔ -na kwaa we. 'Ɩn da -ɩn 'nɩa 'mnɔ 'pa, -mɔ -na dɩa we. 25 Ɩn mɩ -mɩ sɔdaa 'gbʋ, ɩn mnɩa, 'ɩn ɩn yia -na -can zize 'bhʋka 'wʋ. Nɩɩ, wee -na -can nɩ.›

26 «Ɔ -kanyɔ nɛɛ: ‹Na zɔlubhonʋnyɔ, -na nʋkplɛ -nyu 'yli, 'ya -ɩn 'yaa, -ɩn -yi we 'ji nɩɩ, da ɩn 'nɩa -lu gwlʋ, -mɔ na kwaa we, da ɩn 'nɩa 'mnɔ 'pa, -mɔ na dɩa we. 27 We -ka yaa 'sa -mɩ, -mʋmʋ ka 'gbʋ -ɩn 'nɩ na 'gwɛzi bankɩ 'wʋkwaa? 'Ɩn da ɩn -ka yi, 'ɩn ɩn 'ka -mɔ we -sa, -zugba we ka -gʋ -bhoa?›

28 «Tɔʋn, ɔ nɛɛ ɔ lubhonʋnya -yla: ‹A -sa wee -can bi -bhlo ɔ kwɛɛ, 'ɩn -ɔ kaa -can bi kugbua, a 'ka we ɔ yoo 'nyɛ. 29 -Wa weee kaa -lu duun, wa -nʋ wa yia -gʋpalɩa, 'ɩn wa -nʋ 'ka 'wʋzumanɩ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -lu duun -ka, we -sɛlɛ mɩa ɔ kwɛɛ, kwɛɛ wa yia we ɔ -saa. 30 Ɔɔ zɔlubhonʋnyɔ -ɔ ka nʋkplɛ -nyua 'yli, -ɔ mɩa da nɩ, a viteli ɔ 'pipee, nikpise 'wʋ, mɔ wa wilia, 'ɩn wa lia gla 'wʋ.›

31 «Ɔɔ Nyɩmɛɛ Yu yia yia, dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔɔ 'tɩtɛ nya, ɔ -yɔ ɔ 'anzɩ weee 'sɔ. -Bha ɔ yia ɔ 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ ladɩa, 'ɩn ɔ 'ka nyɩma 'wlulapɩlɩ. 32 Laga weee yia ɔ 'yu 'wlugbelia, 'ɩn mɔ yia nyɩma -yɔsɩsalɩa. Sa nɩmɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ sɩsalɩa bhlabhlɛnya -yɔ wlinya -yɔ, 33 'sa ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu yia bhlabhlɛnya lilikwɛsɔlʋ zʋa, 'ɩn ɔ 'ka wlinya kɔpɛsɔlʋ zʋ. 34 -Slɛɛn, ɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ yia gbaa -wa mɩa ɔ lilisɔlʋ -yla: ‹Amɩa, -mama na Dide palɩa sɔ -zɔnʋ -gʋ la, a yi. A yi, dʋdʋ -lolu na Dide mnazɩa la aɩn -yla, we 'ka dʋdʋʋ gwedɩda 'bhʋ, a yi a 'ka we -gʋladɩ. 35 Nɩɩ, ŋwɔ ka 'mɩ 'bha, 'ɩn a yia 'mɩ lililu 'nyɛ. 'Ɩn 'nyumatʋ yia 'mɩ 'bha, 'ɩn a yia 'mɩ 'nyu 'nyɛ. Ɩn mɩ zlɩmɛ 'lakpayu nya, 'ɩn a yia 'mɩ kpa sɔ 'sɔ nya. 36 Ɩn mɩ zlɩmɛ kpanʋ nya, 'ɩn a yia 'mɩ 'naa ku 'wʋgbalɩ. Ɩn ka zlɩmɛ gu -yɔ, 'ɩn a yia 'mɩ 'yuo 'paa yi. Ɩn mɩ zlɩmɛ -kaslʋ 'wʋ, 'ɩn a yia 'mɩ -yɔbɛ.›

37 «'Ɩn -wa mɩa tɩklɩɩ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: ‹-Amɩaa -Kanyɔ, nɩɩ, -ɩn nɛɛ, ŋwɔ mɩ -mɩ 'bhada, 'ɩn -a yia -mɩ lililu 'nyɛ, 'nyumatʋ mɩ -mɩ 'bhada, 'ɩn -a yia -mɩ 'nyu 'nyɛ. 38 Da -a 'yɩlɩ -mɩ 'lakpayu nya, 'ɩn -a yi -mɩ kpa sɔ 'sɔ nya? -Ɩn mɩ kpanʋ nya, 'ɩn -a yi -mɩ 'naa ku 'wʋgbalɩa? 39 -Ɩn ka gu -yɔ, -ɩn mɩ -kaslʋ 'wʋ, 'ɩn -a yi -mɩ -yɔbɛa? Labhla -a 'yɩ -mɩ, 'ɩn -a yi we lɛnʋa?›

40 «Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ yia gbaaɛ: ‹Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa, -we a nʋa lɛ na 'bɩsʋa bhelia -yla, na 'dɛ -yla a nʋa we lɛ.›

41 «Tɔʋn, ɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ yia -wa mɩa ɔ kɔpɛsɔlʋ -yla gbaɛ: ‹Amɩa -Lagɔ tɩa mɛ -yɔ la, a bɛ lʋ! Nɩɩ, -kosu -we'e nyumoa, -we -Lagɔ mnazɩa la *'Kuzu -yɔ we 'anzɩnya -yla, a mnɩ -mɔ. 42 Ŋwɔ ka 'mɩ 'bha, 'ɩn a 'nɩ 'mɩ lililu 'nyɛ. 'Nyumatʋ mɩ 'mɩ 'bhada, a 'nɩ 'mɩ 'nyu 'nyɛ. 43 Ɩn mɩa 'lakpayu nya, a 'nɩ 'mɩ kpa sɔ 'sɔ nya. Ɩn mɩa kpanʋ nya, a 'nɩ 'mɩ 'naa ku 'wʋgbalɩ.›

44 «'Ɩn we 'bɩgʋ wa yia 'palɩa yiaɛ: ‹-Amɩaa -Kanyɔ, nɩɩ, -ɩn nɛɛ, ŋwɔ mɩ -mɩ 'bhada, 'nyumatʋ mɩ -mɩ 'bhada, -ɩn mɩ 'lakpayu nya, -ɩn mɩ kpanʋ nya, -ɩn ka gu -yɔ, -ɩn mɩ -kaslʋ 'wʋ, 'ɩn -a 'nɩ -mɩ -yɔbɛ. Labhla -a 'yɩ -mɩa? Labhla -a 'nɩ we lɛnʋa?›

45 «Ɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ yia we 'bɩgʋpalɩaɛ: ‹Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -we a 'nɩa lɛnʋ -wa mɩa -sɛsɛ -yla, -amɩ -yla a 'nɩa we lɛnʋ.›

46 «Nɩɩ, wamɩa, da wa paa wa -kaslʋ 'wʋ, 'ɩn we'e bhɩa, -mɔ wa mnɩa. 'Ɩn -wa mɩa tɩklɩɩ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ wa yia 'yɩa.»

26

Zuifʋʋ 'yugalɩnya zʋa -Zezuu -yɔgbʋ

(Mk 14.1-2; Lk 22.1-2; Zn 11.45-53)

1 -Zezu bhɩa gbʋ weee nɩ gbagbɩe, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ:

2 «A -yi we 'ji nɩɩ, *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ ka cɩpa, we -tʋ 'wʋ 'ylɩ 'sɔ. Nɩɩ, ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu, 'mɔ wa yia wlaa, wa 'ka ɔ *su -gʋ lakʋlʋ.»

3 Nɩɩ, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ gbelia 'wlu *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ Kaifʋʋ -buduŋwɛɛ, 4 'ɩn wa yia wɛlɩ -bhlo bhlɩ, wa 'ka -Zezu kpa 'wiemɩ, 'ɩn wa 'ka ɔ 'bha. 5 Wa nɛɛ: «-A 'na kpalɩ ɔ 'fɛtɩɩ 'ylɩ nya -nɩ, we 'nɩ -mʋʋ, 'ɩn nyɩma gbugblolua.»

'Ŋwnɔ yabhlo slua -Zezuu 'wluo *-lasiklɔ

(Mk 14.3-9; Lk 7.36-50; Zn 12.1-8)

6 Da -Zezu mɩa Betani *sɔlɩbhanyɔ 'Simɔɔɔ -buduŋwɛɛ, 7 'ɩn 'ŋwnɔ yabhlo yia ɔ -yɔbɛ. Ɔ ka -bhonyida kwɛɛ, *-lasiklɔ -zɔnʋ, -we 'ka -valɛ 'tɛa, we mɩ we 'wʋ. -Zezu mɩa lida, 'ɩn ɔ yia wee -lasiklɔ ɔ 'wluo slu. 8 Ɔ 'bɩnɔnya 'yɩa we -yɔ, 'ɩn wa yia 'cɛ 'pa, wa nɛɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ ɔ nyumɔ 'sa sa wea? 9 A mneni yaa a 'ka wee -lasiklɔ -zɔnʋ pɛlʋ 'pa, 'ɩn a 'ka we 'gwɛzi bobabhanya yoo 'nyɛ.»

10 -Zezu yibhelia we 'ji nɩɩ, wa ka 'cɛ 'pa, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a sɩalɩ ɔɔ ŋwnɔ nɩa? -We ɔ nʋa 'mɩ -yla lɛ, gbʋzɔnʋ -wa. 11 Nɩɩ, bobabhanya -yɔ aɩn 'sɔ mɩ 'ylɩ weee nya. Nɩɩ, -amɩ mɩa, we 'nɩ 'ylɩ weee nya ɩn mɩ aɩn glaa. 12 Na gbawlaa 'gbʋ ɔ yia wee -lasiklɔ na 'wluo slu. 13 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: da wa yia -Lagɔgbʋ gba dʋdʋ weee -gʋ, -we ŋwnɔ nɩ nʋa da lɛ, gbaa wa yia we, 'ɩn ɔ lɛnʋgbʋ 'ka nyɩmaa dlɩ 'wʋ -tʋ.»

Zudasɩ 'yɩbha ɔ 'ka -Zezu wla

(Mk 14.10-11; Lk 22.3-6)

14 Tɔʋn, -Zezuu 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ glaa nyɩmɛ yabhlo wa laa Zudasɩ Isɩkaliɔtʋ, mɔ mnɩa -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -gbɛ, 15 'ɩn ɔ nɛɛ: «'Lee, ɩn -ka -Zezu wla nɩ, lɛɛ -lu a 'ka 'mɩ 'nyɛa?» 'Ɩn -maa yia ɔ tama glʋ -bhlo 'ya kugbua 'nyɛ. 16 We 'bhʋ wee 'ylɩ 'wʋ, sa ɔ 'kaa nʋ ɔ 'ka -Zezu wla, -bha ɔ bhlia we 'yooo datalɩe.

-Zezu -yɔ ɔ wlawlanyɔ lia

(Mk 14.12-21; Lk 22.7-14, 21-23; Zn 13.21-30)

17 Nɩɩ, Zuifʋʋ *'floo 'nɩa gɔɔ -yɔ -kaa 'fɛtɩɩ 'ylɩɩ tɩanʋ nya, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia ɔ layɩbha: «Mɔ -ɩn 'yɩbha -a mnɩ -mɩ -yla 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lililu pia?»

18 -Zezu nɛɛ: «A mnɩ -zɔɔ nyɩmɛ nɩɩ -gbɛ,* a gba ɔ -yla: ‹-Amɩaa -Kanyɔ nɛɛ: «Na bhla ka nyni. -Na -gbɛ na yia 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -saa, ɩn -yɔ na 'bɩnɔnya 'sɔ.» › » 19 -We ɔ gbaa wa -yla, 'mʋ wa nʋa lɛ, 'ɩn wa yia wee 'fɛtɩ -gʋ -lililu pi.

20 Jibhe zɔa, 'ɩn -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya yia ladɩ wa 'ka li. 21 Da wa mɩa lida, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, aɩn glaa, nyɩmɛ yabhlo yia 'mɩ wlaa.»

22 'Ɩn we yia wa -yɔkpa, 'ɩn wa yia ɔ layɩbhayɩbhɩe bhli -bhlo -bhlo: «Na -Kanyɔ, we 'nɩ -amɩ, we 'nɩ mʋʋ?»

23 Ɔ nɛɛ: «-Ɔ -yɔ 'mɩ 'sɔ -ka 'floo 'ŋwa zapʋ lʋ, mɔ -wa. 24 Gbʋzɔnʋ -wa: sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ ɔ daa, 'sa ɔɔ *Nyɩmɛɛ 'Yu yia mnɩa. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'kaa ɔ wla, 'ɩn wa 'ka ɔ 'bha, gbʋnyuu mɩ -mɔɔ -nʋ nya. Wa 'nɩ yaa -mɔɔ gwalɩ, we nanɩ 'yli.»

25 Zudasɩ -ɔ 'kaa -Zezu wla yia ɔ layɩbha: «Wlabi, we 'nɩ -amɩ, we 'nɩ mʋʋ?»

-Zezu nɛɛ: «-Mɩ gbaa dɛ -mʋʋ!»

-Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya lia

(Mk 14.22-26; Lk 22.15-20; 1 Kol 11.23-26)

26 Wa mɩa lida, 'ɩn -Zezu yia 'floo 'wʋbhu. Ɔ 'paa -Lagɔ fuo, 'ɩn ɔ yia we ladɩdlɩ. Ɔ dlilia we ɔ 'bɩnɔnya 'wʋla, 'ɩn ɔ nɛɛ: «A 'bhu we 'wʋ a 'ka we li, na ku -wa.»

27 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ yia nʋ -kɔpʋ 'wʋbhu, ɔ 'paa -Lagɔ fuo, 'ɩn ɔ yia we wa yoo 'nyɛ, ɔ nɛɛ: «A 'dɛ weee 'ma we. 28 Nɩɩ, mʋ -wa na 'pɩɔn -we yia jitea nyɩma duuun 'gbʋ, 'ɩn we 'ka -Lagɔ -yɔ nyɩma 'wʋsuslolu. 29 Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, zlɩ na Dide -ka dʋdʋ 'wlulapɩlɩ, we zlɩ na maa nʋ lolu. We 'nɩ -mʋʋ, we 'ka -zɛɛn 'wʋbhʋ, ɩn 'na 'ka nʋ 'ma.»

30 Wa bhlɩa -Lagɔ -lʋʋ 'bhie, wa yia 'tla, 'ɩn wa yia *Olivʋsunyaa -gɔgɔ 'wlu mnɩ.

-Zezu nɛɛ nɩɩ, Piɛlɩ yia ɔ gbʋ kpɛlɩa

(Mk 14.27-31; Lk 22.31-34; Zn 13.36-38)

31 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ wa -yla: «Nɩɩ, -zɛɛn sabɔɔ 'dɛbhie -gbolu, a 'dɛ weee yia 'mɩ 'bɩ 'bhʋa. Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹Bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ na yia 'bhaa,

'ɩn bhlabhlɛ 'ka lamnɔ.›

32 Nɩɩ, ɩn -ka tlɩ, ɩn -ka 'wʋsɔ lʋ, Galilee na yia aɩn wʋlʋa mnɩa.»

33 'Ɩn Piɛlɩ nɛɛ ɔ -yla: «Nyɩma weee -ka -mɩ 'bɩ 'bhʋ, -amɩ 'na 'ka we lɛnʋ.»

34 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Ɩn nɛɛ -mɩ -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -zɛɛn sabɔ mɩa, -na kpɛlɩ na gbʋ 'wʋla -zakpa ta, -zugba -kʋkɔ 'nɩ -slɔ gbo.»

35 Piɛlɩ nɛɛ: «-Ɩnnya, we 'nɩ -mʋʋ, we -ka 'bha wa 'ka ɩn -yɔ -mɩ 'sɔ 'bha, ɩn 'na 'ka -na gbʋ kpɛlɩ.»

'Sa -bhlokpadɛ, wa 'dɛ weee gbaa wee wɛlɩ -bhlo.

-Zezu bhubhoea -Lagɔ Gɛtɩsemanee

(Mk 14.32-42; Lk 22.39-46)

36 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ, 'ɩn wa yia da wa laa Gɛtɩsemanee mnɩ. -Bha ɔ gbaa wa -ylaɛ: «A -dɩ da la, ɩn 'ka mɔ mnɩ, ɩn 'ka -Lagɔ bhubhoe.»

37 Ɔ -yɔ Piɛlɩ -yɔ Zebedee 'yua 'sɔ klaa, 'ɩn wa yia mnɩ. -Bha ɔ -gʋ yia, 'ɩn 'pɩɔn yia ɔ dlɩ 'wʋ slo. 38 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Na dlɩ sulo mɩ 'mɩ 'bhada, a -tʋ 'yliyɔgada, a -yɔ 'mɩ 'sɔ.»

39 Ɔ bɛa 'yu -sɛ, 'ɩn ɔ yia 'klʋ lagbli, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoe, ɔ nɛɛ: «Na Dide, -ɩn -ka we 'yɩbha, -ɩn vlalɩ 'mɩ sɩasɩe 'kadʋ -mɩnɩ gwe. Nɩɩ, we 'na -zɛlɩ na dʋmagbʋ -nɩ, we -zɛ -na dʋmagbʋ.»

40 'Ɩn ɔ yia ɔ 'bɩnɔnyaa -gbɛ lʋyi, -zugba wa mɩ 'ylaa 'wʋ. Ɔ nɛɛ Piɛlɩ -yla: «A 'nɩ mneni a 'ka 'yliyɔgada -tʋ 'lɛlɩ -bhloo -kpʋa, a -yɔ 'mɩ 'sɔɔ? 41 A -tʋ 'yliyɔgada, a bhubhoe -Lagɔ, a yi laylagbʋ lʋ bhlili. Nɩɩ, nyɩmɛɛ dlɩ 'yɩbha we 'ka -lu -zɔnʋ lɛnʋ, 'ɩn ku 'nɩ we mneni.»

42 Tɔʋn, ɔ 'bhʋ 'yaa wa -yɔ lʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoe. Ɔ nɛɛ: «We -ka nɩɩ, 'yoo -putu 'nɩ -mɩ, sɩasɩa -yoo 'nɩ ɩn 'ka bhli, -na dʋmagbʋ nʋ lɛ.»

43 Ɔ yia lʋ, -zugba wa mɩ 'ya 'ylaa 'wʋ, wa 'yli ka 'wʋwɔmanɩɩ 'gbʋ. 44 Ɔ 'bhʋa wa -yɔ lʋ, 'ɩn ɔ yia 'yu bɛ, 'ɩn ɔ tanʋ yia -Lagɔ bhubhoe -zugba ɔ gbaa wee wɛlɩ -bhlokpadɛ.

45 'Ɩn ɔ yia ɔ 'bɩnɔnyaa -gbɛ yi lʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A mɩ 'ylaa 'wʋ -bhlokpadɛ, nyapɛda a mɩa yɩ? Da wa 'kaa Nyɩmɛɛ 'Yu wla gbʋnyuu -lɛnʋnya -yla, we bhla ka nyni. 46 A -sɔ 'wʋ, -a 'ka mnɩ! A -talɩ, nyɩmɛ -ɔ 'kaa 'mɩ wla, mɔ yia mɔ.»

-Zezu wa yia kpaa

(Mk 14.43-50; Lk 22.47-53; Zn 18.3-21)

47 Da -Zezu mɩa gbada, wɛlɩ mɩ ɔ ŋwɛɛ, tɔʋn Zudasɩ yia yi. Ɔɔ Zudasɩ mɩa, ɔ mɩ -Zezuu 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ glaa. 'Ɩn ɔ -yɔ nyɩmaa -zlo yia yi, tʋgʋgblɛ -yɔ su kibhe nya kwɛɛ. Nɩɩ, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ nyɩma kpasɩ tiea wa. 48 -Ɔ 'kaa ɔ wla, sa ɔ 'kaa ɔ wla, ɔ ka wa -yla we gba. Ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ ɩn -ka gbleli nɩ, mɔ -wa, a kpa ɔ.»

49 Tɔʋn, ɔ bɛa -Zezu -yɔ, ɔ nɛɛ: «*Wlabi» ɔ fʋsasɩe nya, 'ɩn ɔ yia ɔ gbleli.

50 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «'Tale, -we -ɩn yia lɛnʋa, -ɩn nʋ we lɛ slʋɩ.»

-Bha tɔlʋa bɛa -Zezu -yɔ, 'ɩn wa yia ɔ kpa. 51 Nɩɩ, ɔ 'bɩnɔnyaa 'yabhlo -saa tʋgʋgblɛ tʋkpa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia we -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ zɔlubhonʋnyɔ 'pa, 'ɩn we yia ɔ yukwli 'wlu -dɩ. 52 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ: «Fa -na -gblɛ we 'bɩgʋ. Nɩɩ, -ɔ -ka tʋgʋgblɛ 'wʋbhu, tʋgʋgblɛ 'yli ɔ mnɩnɩa. 53 -Ɩn yibheli we 'ji nɩɩ, ɩn mneni ɩn 'ka na Dide bhubhoe, -bha -bhlokpadɛ, ɔ 'ka 'mɩ 'anzɩnyaa -zakpa kugbua lɛ 'sɔ yoo 'pa, we 'ka gʋ. 54 We -ka 'sa -mɩ nɩ, sa -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ 'ka gbʋzɔnʋ -zɛa? Nɩɩ, we nɛɛ 'sa we yia 'plɩa.»

55 -Zezu nɛɛ wa -yla: «'Wienyɔ ɩn -mɩa, 'ɩn a yia 'mɩ kpaa yi tʋgʋgblɛ -yɔ su kibhe nya kwɛɛ -nya yɩ? -Ɩnnya! 'Ylɩ weee nya, ɩn mɩ ladɩda -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ gbʋ -sloluda, 'ɩn a 'nɩ 'mɩ kpa. 56 Nɩɩ, 'sa we 'dɛ weee 'plɩa sa, 'ɩn -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa wɛlɩ -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛ.» Tɔʋn, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia -bha ɔ tɩ -gwagwɩe nya.

-Zezu wa kwaa gbʋwʋbhunya 'yu

(Mk 14.53-65; Lk 22.54-55,63-71; Zn 18.13-14,19-24)

57 Wa kpaa ɔ, 'ɩn wa yia ɔ -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ, -ɔ wa laa Kaifʋʋ -gbɛ kwa. Da -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, -Lagɔɔ titee gwesanya klaa, wa -yɔ nyɩma kpasɩ gbelia 'wlu. 58 Piɛlɩ mɩ -Zezu 'bɩ, ɔ 'nɩ ɔ -yɔ cɩpa, 'ɩn ɔ yia -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ -buduŋwɛɛ plalɩ, ɔ 'ka -bha 'yɩ.

59 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ gbʋwʋbhunya weee tɩtalɩa yoyogbʋ la -Zezu -yɔ, wa 'ka ɔ gbʋ 'wluladɩlɩ, 'ɩn wa 'ka ɔ 'bha, wa 'nɩ gbʋ yabhlogbɔɔ 'yɩ. 60 Nyɩma -wa yia -Zezu yo -gʋ la zʋlʋa, -maa -zu 'wʋ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'kaa wɛlɩ gba -we -yɔ wa 'kaa -Zezu 'bha, -mɔɔ 'nɩ -mɩ. -Slɛɛn, nyɩma 'sɔ -sɔa 'wʋ wa nyɩdɩ, 61 'ɩn -maa nɛɛ: «-Ɔ mɩa da nɩ, ɔ nɛɛ nɩɩ, ɔ mneni ɔ 'ka -Lagɔbudu 'kadʋ labhlɩ, 'ɩn ɔ 'ka we 'sʋbha 'yli ta zɔ.»

62 -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «Nyɩma nɩ ka -mɩ gbʋ 'wluladɩlɩ, -ɩn 'nɩ mneni -ɩn 'ka gbʋ -gʋ -saa?»

63 -Zezu yia ŋwɛ -muda -tʋ. 'Ɩn -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn bi 'mɩ -yla, 'yliyɔga -Lagɔɔ 'ŋnɩ nya: 'lee, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, -Lagɔɔ 'Yu -ɩn -mɩa yɩ?»

64 -Zezu nɛɛ: «'Mʋ -ɩn gbaa dɛ! Ɩn nɛɛ 'ya aɩn -yla nɩɩ, Nyɩmɛɛ Yu yia 'tɩtɛ -ka -Lagɔɔ lilisɔlʋ ladɩa. 'Yɩa a yia ɔ, yalɩpʋpa -gʋ -zugba ɔ -yɔ we kwli.»

65 Tɔʋn, -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ yia ɔ 'naa yla 'cɛ nya, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Ɔ ka -Lagɔ vɛlɩ, a 'dɛ weee ka we 'nʋ. -A 'nɩ -slɛɛn gbʋdayɩnyɔɔ gbʋ -ka. 66 'Ɩn amɩa, a nɛɛ lɛa?»

Wa nɛɛ: «Ɔ -yɔgbʋ -wa, wa 'bha ɔ.»

67 Tɔʋn, wa yia ɔ -dlɛ klɔɔ slu, 'ɩn wa yia ɔ -kwli 'pa, -zugba tɔlʋa sʋbhaa ɔ 'kpa yukwli, 68 'ɩn wa nɛɛ: «-Lagɔɔ -Bhasanyɔ, nyɔɔ 'pa -mɩ -lua? -Ɩn gba ɔ 'ŋnɩ!»

Piɛlɩ kpɛlɩa -Zezuu gbʋ

(Mk 14.66-72; Lk 22.56-62; Zn 18.15-18,25-27)

69 Nɩɩ, Piɛlɩ -dɩ -bha la, 'pipee -buduŋwɛɛ, 'ɩn -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ zɔlubhonʋŋwnɔ yabhlo yia ɔ -yɔbɛ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «-Mɩ, -ɩn -yɔ Galileyu -Zezu 'sɔ mɩ ya.»

70 'Ɩn ɔ yia nyɩma weee 'yibadɩ kpɛlɩ, ɔ nɛɛ: «-We a mɩa gbada, ɩn 'nɩ we -yi!»

71 Ɔ mnɩa 'suoo klolo -yɔ, 'ɩn zɔlubhonʋŋwnɔ yabhlo yia ɔ 'yɩ, 'ɩn -mɔɔ nɛɛ nyɩma mɩa -bha -yla: «-Ɔ mɩa dɛ nɩ, ɔ -yɔ Nazalɛtɩyu -Zezu 'sɔ mɩ.»

72 'Ɩn Piɛlɩ yia we kpɛlɩ -tapa, ɔ nɛɛ bibie nyaɛ: «Ɩn 'nɩ nyɩmɛ nɩ -yi!»

73 -Bha bɛa -sɛ, -wa mɩa -bha, wa nɛɛ ɔ -yla: «Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, -ɩn mɩ wa glaa. -Na gbagbawɛlɩ -gʋ -a yibhelia we 'ji.»

74 Tɔʋn, Piɛlɩ yia bi, ɔ nɛɛ: «Ɩn 'nɩ ɔɔ -nyɩmɛ nɩ -yi! Ɩn -ka yo 'tʋbhʋ, -Lagɔ 'pa 'mɩ -kaslʋ 'wʋ!»

-Bha -bhlokpadɛ -kʋkɔ gboa. 75 'Ɩn Piɛlɩɩ dlɩ yia -we -Zezu gbaa ɔ -yla -gʋ -bho: «Nɩɩ, -na kpɛlɩ na gbʋ 'wʋla -zakpa ta, -zugba -kʋkɔ 'nɩ -slɔ gbo.»

Piɛlɩ 'tlaa, 'ɩn ɔ yia nyazɩwie wida -tʋ kpokpo.

27

-Zezu wa kwaa Pilatɩ 'yu

(Mk 15.1; Lk 23.1-2; Zn 12.28-32)

1 Zlʋkpɛ -papa, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ weee yia wɛlɩ bhlɩ, wa 'ka -Zezu 'bha. 2 Wa gbʋan ɔ, *Wlɔmʋ -nyɩmɛ -ɔ pɩlɩa Zudee -dʋdʋ 'wlu la, wa laa Pilatɩ, 'ɩn wa yia ɔ -mɔɔ -gbɛ kwa. 'Ɩn wa yia ɔ -mɔɔ yoo 'nyɛ.

Zudasɩ tlɩa

(Lngb 1.18-19)

3 Zudasɩ, -ɔ wlaa -Zezu, ɔ 'yɩa nɩɩ, wa ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋbhu wa 'ka ɔ 'bha, 'ɩn ɔ dlɩ yia ɔ zukpa -sa. 'Ɩn wee tama glʋ -bhlo 'ya kugbua mɩa, ɔ yia we -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ yoo 'nyɛ lʋ. 4 Ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ -ɔ 'nɩa gbʋnyuu yabhlogbɔɔ 'ji -yi, ɩn ka ɔ wla wa 'ka ɔ 'bha, gbʋnyuu ɩn nʋa lɛ.»

Wa nɛɛ ɔ -yla: «-Mʋʋ 'nɩ -amɩaa gbʋ. -Na 'dɛɛ gbʋ mʋ.»

5 Zudasɩ vitelia wee 'gwɛzi -mɔ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, ɔ mnɩa, 'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ bɩzɩ. 6 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan 'bhua wee 'gwɛzi la, 'ɩn wa nɛɛ: «Wee 'gwɛzi mɩa da nɩ, nyɩmɛɛ 'pɩɔɔn 'gwɛzi -wa, nɩɩ, -a 'nɩ mneni -a 'ka we -Lagɔbuduu 'kadʋʋ 'kesu 'wʋzʋ.»

7 Wa bhlɩa wɛlɩ, 'ɩn wa yia wee 'gwɛzi labhu, 'ɩn wa yia we nya nyidabhlanyɔɔ kpaa zɔ, we 'ka 'lakpanyaa 'bhluluda -zɛ. 8 We 'dɛɛ 'gbʋ wa laa -zɛɛn ylɩ nya we «nyɩmɛɛ 'pɩɔɔn kpaa». 9 Nɩɩ, -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Zelemi gbaa, mʋ nʋa lɛ.

«Nɩɩ, tama glʋ -bhlo 'ya kugbua,

mʋ -wa -valɛ -we -gʋ *Izlaɛlɩ -ylaaslɩ bhlɩa wɛlɩ,

wa 'ka ɔ 'wʋzɔlʋ.

10 'Mʋ wa 'bhua 'wʋ,

'ɩn wa yia we nyidabhlanyɔɔ kpaa 'wʋzɔlʋ.

Sa na -Kanyɔ tiea 'mɩ,

'sa wa nʋa we lɛ.»

Pilatɩ 'bhua -Zezuu -yɔgbʋ 'wʋ

(Mk 15.2-5; Lk 23.3-5; Zn 18.33-38)

11 Wa 'yligbelia -Zezu Pilatɩ 'yu, 'ɩn -mɔɔ nɛɛ ɔ -yla: «'Lee, Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ -ɩn -mɩa yɩ?»

'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «'Mʋ -ɩn gbaa dɛ.»

12 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ dɩlɩa ɔ gbʋ 'wlu la, ɔ 'nɩ gbʋ -gʋ -sa. 13 Tɔʋn, Pilatɩ nɛɛ ɔ -yla: «-We weee wa gbaa dɛ -na da nɩ, -ɩ'ɩn 'nʋ wee?»

14 -Zezu 'nɩ we 'yabhlogbɔɔ 'bɩgʋpalɩ, 'ɩn we yia Pilatɩ ŋwɛgaga -sʋbhalɩ.

Pilatɩ nɛɛ nɩɩ, wa 'bha -Zezu

(Mk 15.6-15; Lk 23.13-25; Zn 18.39-19.16)

15 Nɩɩ, Zuifʋʋ *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -ka nyni nɩ, -ɔ nyɩmaa -zlo 'yɩbhaa, 'mɔ Wlɔmʋ -dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ saa -kaslʋ 'wʋ. 16 We bhla, nyɩmɛ -ɔ nyɩma weee -yia, wa laa -Zezu -Balabasɩ, mɔ mɩa -kaslʋ 'wʋ. 17 Da nyɩma duun gbelia 'wlu Pilatɩɩ -gbɛ, 'ɩn ɔ yia wa layɩbhaɛ: «Nyɔɔ a 'yɩbha ɩn 'tide 'yia? -Zezu -Balabasɩ yaayɩɩ, -Zezu wa laa -Lagɔɔ -Bhasanyɔɔ?»

18 Nɩɩ, Pilatɩɩ 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, zenyidlɩ nya wa wlaa ɔɔ -Zezu. 19 Pilatɩ -dɩa la, ɔ mɩ gbʋwʋbhuda, 'ɩn ɔ 'ŋwnɔ yia ɔ wɛlɩ yoo 'pa: «-Ɩn 'na plalɩ nyɩmɛ mɩa nɩɩ gbʋ 'wʋ -nɩ. Ɔ 'nɩ gbʋnyuu lɛnʋ. Nɩɩ, -zɛɛn sabɔ mɩa, -mɔ 'ylaa 'wʋ, ɩn ka ɔ 'gbʋ -zila 'yɩ.»

20 *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ nyɩma kpasɩ sumanɩa nyɩmaa -zlo -yɔla, wa 'ka gba nɩɩ, ɔ 'tide -Balabasɩ 'yi, 'ɩn ɔ 'ka -Zezu 'bha. 21 Ɔɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ nɛɛ wa -yla: «Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo na yia 'yitidea. 'Lee, wa 'dɛsɔbhie glaa, nyɔɔ ɩn 'ka 'yitidea?»

Wa nɛɛ: «-Balabasɩ!»

22 Pilatɩ nɛɛ: «We -ka 'sa -mɩ, -Zezu wa laa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, 'lee, lɛɛ -lu ɩn 'ka ɔ nʋnʋa?»

'Ɩn wa nɛɛ: «Kʋlʋ ɔ *su -gʋ la!»

23 Pilatɩ nɛɛ: «Gbʋnyuu -mʋmʋ ɔ nʋ lɛa?»

'Ɩn wa yia 'wʋkpɩ 'tɩtɛ: «Kʋlʋ ɔ su -gʋ la!»

24 Da Pilatɩ 'yɩa nɩɩ, -we ɔ mɩa lɛnʋda we bhe, 'ɩn 'gbe mɩa gbugbloluda bhabha, ɔ 'bhua 'nyu 'wʋ, ɔ budoa kwɛ nyɩma weee 'yibadɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ nɩɩ tlɩtlɩee 'gba 'nɩ 'mɩ 'wlu -mɩ. Amɩaa 'dɛɛ gbʋ -wa!»

25 Wa 'dɛ weee nɛɛ: «Ɔ tlɩtlɩe mɩa, -amɩaa -yɔ -amɩaa 'ylaaslɩɩ 'wlu -gbʋ -wa!»

26 Tɔʋn, 'ɩn Pilatɩ yia -Balabasɩ -kaslʋ 'wʋsa. 'Ɩn ɔ nɛɛ 'slʋja -yla nɩɩ, wa sɛlɩ -Zezu, 'ɩn wa 'ka ɔ su -gʋ lakʋlʋ.

'Slʋja nyanɩa -Zezu

(Mk 15.16-20; Zn 19.2-3)

27 Pilatɩɩ 'slʋja kwaa -Zezu dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔɔ -buduŋwɛɛ. 'Slʋja weee bibea ɔ, 28 'ɩn wa yia ɔ -bana 'wʋsa, 'ɩn wa yia ɔ 'naa zalʋ 'wʋpla. 29 Tɔʋn, wa maa 'wia -kloo, 'ɩn wa yia we ɔ 'wluo -pla, 'ɩn wa yia gblee ɔ lilisɔ 'wʋ zʋ. Wa 'sibhlia 'kukolu ɔ 'yu, 'ɩn wa yia ɔ nyanɩ. 'Ɩn wa nɛɛ: «Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ, -na fʋʋ!»

30 'Ɩn wa yia ɔ -dlɛ -gʋ slu. Wa 'bhua gblee 'wʋ, 'ɩn wa yia we ɔ 'wluo 'pa. 31 Da wa bhɩa ɔ nyanɩe, 'ɩn wa yia ɔ 'naa zalʋ 'wʋsa, 'ɩn wa yia ɔ 'dɛɛ -bana ɔ 'wʋpla, 'ɩn wa -yɔ ɔ yia mnɩ wa 'ka ɔ su -gʋ lakʋlʋ.

-Zezu wa kʋlʋa su -gʋ la

(Mk 15.21-35; Lk 23.26-43; Zn 19.17-27)

32 Da wa 'tlaa 'gbe, 'ɩn wa -yɔ Silɛnɩyu 'Simɔɔ yia gbeli. 'Slʋja nɛɛ ɔ -yla -gla nya nɩɩ, ɔ 'bhu -Zezuu su 'wʋ. 33 'Ɩn wa yia da yabhlo wa laa zuifʋwɛlɩ 'wʋ Gɔlʋgota nyni, we ji -wa nɩɩ, 'wluu 'kʋaa da. 34 -Bha 'slʋja 'nyɛa -Zezu nʋ -we lʋ wa palɩa kalɔ -nyakpɔ. -Zezu 'yɩa we 'ŋwɛ, ɔ 'nɩ we 'ma. 35 Wa yia ɔ su -gʋ lakʋlʋ, 'ɩn wa yia -nɩgbɩ 'pa, -we wa 'kaa 'yɩ -bhlo -bhlo ɔ -bananya glaaa 'gbʋ. 36 Tɔʋn, wa yia -bha ladɩ, wa 'ka ɔ 'yliyɔzʋ.

37 -We ka 'gbʋ wa yia ɔ 'bha, wa ka we cɛlɩ, 'ɩn wa yia we ɔ 'wlubita lakʋlʋ:

-Ɔ MƖA DA

ZUIFƲƲ 'WLULAPƖLƖNYƆ -ZEZU -WA

38 Wa ka 'ya 'wienya 'sɔ su -gʋ lakʋlʋ ɔ kwesi. 'Yabhlo mɩ ɔ lilisɔlʋ, 'ɩn -gʋdʋ mɩa ɔ kɔpɛsɔlʋ. 39 -Wa plɩlɩa -bha, 'wlu wa bitea, 'ɩn wa vɛlɩa -ɔ, 40 wa nɛɛ: «-Mɩ, -mɩ gbaa -ɩn 'ka -Lagɔbudu 'kadʋ -wlɔ, 'ɩn -ɩn 'ka we 'sʋbha 'ylɩ ta 'wʋ nɩ, -sa -na 'dɛ gbʋ 'wʋ. Nɩɩ, -ɩn -ka -Lagɔɔ 'Yu nya -mɩ, -ɩn 'bhʋ su -gʋ -ɩn 'ka lasibhli.»

41 'Sa -bhlokpadɛ, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, -Lagɔɔ titee gwesanya klaa, we -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ nyanɩa ɔ, wa nɛɛ: «Ɔ ka nyɩma tɔlʋa pue, 42 ɔ 'nɩ -slɛɛn mneni ɔ 'ka ɔ 'dɛ pue. *Izlaɛlɩɩ 'Wlulapɩlɩnyɔ ɔ -mɩa yɩ? We -ka 'sa -mɩ, ɔ 'bhʋ su -gʋ ɔ 'ka lasibhli, 'ɩn -a 'ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ. 43 'Ɩn ɔ nɛɛ: ‹Ɩn mɩ -Lagɔɔ 'Yu nya.› Nɩɩ, -de -Lagɔ yi ŋwnu, ɔ 'ka ɔ gbʋ 'wʋsa, -bha -a yia 'yɩa.»

44 'Sa -bhlokpadɛ, 'wienya, -wa wa kʋlʋa su -gʋ la ɔ kwesi, -maa vɛlɩa ɔ.

-Zezuu tlɩda

(Mk 15.33-41; Lk 23.44-49; Zn 19.28-30)

45 'Ylʋ 'ka -glɔnyɩdɩ nynia yi, nikpise kpaa dʋdʋ weee -gʋ, we li 'lɛlɩ ta. 46 We bhɩalɩda -Zezu 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, ɔ nɛɛ: «Eli, Eli, lama sabakatani?» -Mʋʋ ji -wa nɩɩ: na -Lagɔ, na -Lagɔ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -ɩn yi 'mɩ 'bɩ 'bhʋa?

47 Nyɩma tɔlʋa -wa mɩa -bha, -wa 'nʋa we, wa nɛɛ: «Ɔ mɩ Elii lada!»

48 Wa 'yabhlo 'bhua -fuu 'wʋ -gwagwɩe nya, ɔ faa we kalɔ nʋ lʋ, 'ɩn ɔ yia we gblee 'yliya 'wʋ zʋ, 'ɩn ɔ yia we ɔ ŋwɛ -yɔdɩ ɔ 'ka 'ma.

49 Nɩɩ, wa tɔlʋa nɛɛ: «-Ɩn wʋ -slɔ. -De Elii yi yi -mɔɔ 'ka ɔ gbʋ 'wʋsa, -a 'ka -bha 'yɩ!»

50 -Zezu yia 'wʋkpɩ lʋ 'tɩtɛɛ, 'ɩn ɔ yia tlɩ. 51 -Bha -bhlokpadɛ, 'naa bɩzɩa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ bhlia 'wʋylaylɩe we nyɩdɩ -mɔ yalɩ tɩklɩɩ, 'ɩn we yia zɔ nyni. Dʋdʋ yia zuklu, 'ɩn tʋkpanya yia 'wʋyla. 52 Gbawla yia ŋwɛ -kalɩ, 'ɩn -Lagɔnyɩma tɔlʋa -wa tlɩa, 'ɩn wa yia tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ. 53 'Ɩn wa yia wa gbawla 'wʋtla. Da -Zezu -sɔa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ, wa mnɩa -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn nyɩma duun yia wa 'yɩ.

54 *Wlɔmʋ -slʋja glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ -yɔ ɔ 'slʋja, -wa mɩa -Zezu 'yliyɔzʋda, wa 'yɩa dʋdʋ zukluda we -yɔ -lu weee -we 'plɩa, 'ɩn wa yia nyanɔ nʋ, wa nɛɛ: «-Lagɔɔ 'Yu ɔ -mɩa 'piɛɩn!»

55 'Ŋwnɩ -duun mɩa -bha, -wa kwaa -Zezu yoo Galilee, 'ɩn -wa pia ɔ -yla, wa 'yligbe -mɔ 'pɩ, -zugba wa yla. 56 Wa glaa, Magɩdala -ŋwnɔ Malii klaa, *'Zake -yɔ *-Zɛzɛfʋʋ 'nyaa Malii klaa, we -yɔ Zebedeee 'yuaa 'nyaa mɩ -bha.

Alimateyu *-Zɛzɛfʋ faa -Zezu gbawla 'wʋ

(Mk 15.42-47; Lk 23.50-56; Zn 19.38-42)

57 Jibhe mɩa zɔda, 'ɩn Alimategbe 'wʋʋ 'ŋnɩmnɩnyɔ yabhlo wa laa *-Zɛzɛfʋ, 'ɩn -mɔɔ yia yi. Nɩɩ, -mɔɔ mɩ -Zezuu 'bɩnɔnyɔ nya. 58 Ɔ mnɩa Pilatɩɩ -gbɛ, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ -Zezu 'kwie -zlalɩ. Tɔʋn, Pilatɩ yia ɔ 'yoo 'nyɛ ɔ -yɔ we 'ka mnɩ. 59 Ɔ 'bhua -Zezuu 'kwie 'wʋ, 'ɩn ɔ yia we 'naa lolu -yɔ zʋ. 60 'Bhʋka -we wa 'bhlua tʋkpa 'wʋ ɔ 'dɛɛ -yla, we nʋkplɛ ɔ faa wee 'kwie. We 'bɩgʋ, ɔ glipea tʋkpa -boklo 'kadʋ, ɔ klaa gbawla ŋwɛ, 'ɩn ɔ yia mnɩ. 61 Magɩdala -ŋwnɔ Malii -yɔ Malii -putu -dɩ -bha gbawla 'yu la.

'Slʋja -kʋa -Zezuu gbawla ŋwɛ

62 Zlɩ -ka zlɩ, mʋ -wa *Nyapɛylɩ. -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Falizɩnyɩma yia Pilatɩɩ -gbɛ mnɩ. 63 Wa nɛɛ: «-Amɩaa -kanyɔ, -we ɔɔ yokanyɔ nɩ gbaa, -zugba ɔ -ga 'yliyɔ, -amɩaa dlɩ ka we -gʋ lasibhli. Ɔ nɛɛ: ‹'Ylɩ 'sɔ, we tanʋ nya, na yia tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔa.› 64 We 'dɛɛ 'gbʋ, -na zukpa -wa, tie -na 'slʋja, wa 'ka ɔ gbawla ŋwɛkʋ tɩklɩɩ 'ylɩ ta. Wa -ka 'sa nʋ, ɔ 'bɩnɔnya 'nɩ mneni wa 'ka ɔ 'kwie yli, 'ɩn wa 'ka gba nɩɩ, ɔ ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ. We 'nɩ -mʋʋ, yo -mʋmʋ wa yia tʋbhʋa, we -nyu 'yli we -zi tɩanʋ.»

65 Pilatɩ nɛɛ: «'Slʋja nɩ, sa a -ka we ŋwɛkʋkʋe mneni, a mnɩ a 'ka 'sa we ŋwɛkʋ.»

66 Tɔʋn, wa yia mnɩ wa 'ka gbawla ŋwɛkʋ. Tʋkpa -we mɩa we ŋwɛɛ, 'ɩn wa yia we -yɔ 'pa, 'ɩn wa yia -bha 'slʋja 'yligbeli, wa ka we 'yliyɔzʋ.

28

-Zezu -sɔa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ

(Mk 16.1-11; Lk 24.1-12; Zn 20.1-10)

1 Nyapɛylɩ 'plɩa, dimasɩɩ zlʋkpɛ -papa, Magɩdala -ŋwnɔ Malii -yɔ Malii -putu yia gbawla -gʋ mnɩ. 2 Tɔʋn, 'ɩn dʋdʋ yia zuklu sa -gligli. -We ka gbʋ -wa, Jejitapɛɛ 'anzɩ 'bhʋa yalɩ, mʋ 'sibhlia la, we glipea tʋkpa -boklo 'kadʋ, 'ɩn we yia we gbawla ŋwɛɛ -sa, 'ɩn we yia we -gʋ ladɩ. 3 Sa 'nyu 'kaa 'yɩka 'pa, 'sa we 'klʋ mɩa, 'ɩn we 'wʋ -bana lɩa 'paɩn 'paɩn. 4 Waa 'slʋja nʋa nyanɔ, -zugba wa tɛlɩa, 'ɩn wa yia bhli tlɩtlɩnya 'bhisa.

5 Nɩɩ, 'anzɩ nɛɛ 'ŋwnɩ -yla: «A 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -Zezu -ɔ wa kʋlʋa *su -gʋ la, ɔ da a mɩa -talɩda. 6 Ɔ 'nɩ -seli -mɩ. Sa ɔ gbaa, ɔ ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ, ɔ -ga 'yliyɔ. A yi, da ɔ pɩa zlɩmɛ la, a 'ka -bha 'yɩ. 7 A mnɩ -gwagwɩe nya, a 'tʋlʋ ɔ 'bɩnɔnya nɩɩ, ɔ ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ, ɔ ka aɩn 'yugalɩ Galilee. -Mɔ a yia ɔ 'yɩa. Nɩɩ, 'mʋ ɩn gbaa dɛ aɩn -yla.»

8 Wa 'bhʋa gbawla -yɔ slʋɩ, wa mɩ nyanɔ nʋda, -zugba 'mʋna 'kadʋ mɩ wa dlɩ 'wʋ. 'Ɩn wa yia mnɩ -gwagwɩe nya, wa 'ka -Zezuu 'bɩnɔnya 'dɩ -salɩ. 9 Tɔʋn, 'ɩn -Zezu yia wa yoo yi, ɔ nɛɛ wa -yla: «Ka 'yuo 'pa!» Wa bɛa ɔ -yɔ, 'ɩn wa yia ɔ bhʋ lakpa, 'ɩn wa yia ɔ 'ylimanɩ. 10 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ, a mnɩ, a gba na bhelia -yla wa mnɩ Galilee, -mɔ wa yia 'mɩ 'yɩa.»

'Dɩ 'slʋja -saa

(Mt 27.62-66)

11 Da waa 'ŋwnɩ mɩa -slɔ 'yloogblʋ, 'slʋja -wa -kʋa gbawla ŋwɛ, 'ɩn wa tɔlʋa yia 'gbe nʋkplɛ lʋmnɩ. -We weee 'plɩa, 'mʋ wa gbaa -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yla. 12 -Maa -yɔ nyɩma kpasɩ gbelia 'wlu, 'ɩn wa yia wɛlɩ -bhlo bhlɩ. Wa 'nyɛa 'slʋja 'gwɛzii -zlo, 13 'ɩn wa nɛɛ: «-We a 'kaa gba nɩ, mʋ nɩ da: ‹Nɩɩ, sabɔ, da -a mɩa 'ylaa 'wʋ, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia yi, 'ɩn wa yia ɔ 'kwie yli.› 14 Nɩɩ, ɔɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ -ka we 'nʋ, -we -a 'kaa gba, -a -yi we. Gbʋ 'na 'ka aɩn ylɩ.»

15 'Slʋja -yɔ wa 'gwɛzi mnɩa, -we wa gbaa wa -yla, mʋ wa nʋa lɛ. Wee 'dɩ wa zʋa 'slʋja, 'ɩn we yia lamneni Zuifʋʋ -gbɛ. -Zɛɛn ylɩ nya, wa mɩ -slɔ we gbada.

-Zezu -slolua ɔ 'dɛ ɔ 'bɩnɔnya 'klʋ

(Mk 16.14-18; Lk 24.36-49; Zn 20.19-23; Lngb 1.6-8)

16 Ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ -bhlo mnɩa Galilee, -gɔgɔ -we -Zezu -slolua wa 'klʋ, 'mʋ wa -gblaa. 17 Wa 'yɩa -Zezu -yɔ, 'ɩn wa yia ɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ. Nɩɩ, wa tɔlʋa lʋa dlɩ. 18 -Zezu bɛa wa -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «-Lagɔ ka 'mɩ 'tɩtɛ weee 'nyɛ yalɩ -yɔ dʋdʋ -gʋ. 19 A mnɩ laga -dʋdʋ weee -gʋ, a -zɛlɩ -mɔ -nyɩma na 'bɩnɔnya. A batizee wa 'nyu nya, Dide klaa, 'Yu klaa, we -yɔ Zuzu 'Pʋpa, wa 'ŋnɩ nya. 20 Tite weee ɩn 'nyɛa aɩn, a -slolu wa we 'nʋŋwɛzʋzʋe. A yibheli we 'ji nɩɩ, ɩn -yɔ aɩn 'sɔ mɩ 'ylɩ weee nya, 'ɩn dʋdʋ 'kaa labhʋ.»

* 1:21 -Zezuu ji -wa nɩɩ, -Lagɔ saa nyɩma gbʋ 'wʋ.

* 5:27 Glɛkɩwɛlɩ 'wʋ, we ji -wa nɩɩ, -wa kʋkwalɩa, wa -yɔ nyɩma -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ.

* 8:3 Zuifʋʋ -gbɛ, -ɔ -ka sɔlɩ -yɔ -ka, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka nyɩmɛ kwɛzɩ, 'ɩn ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -Lagɔbudu zɔ mnɩ.

* 11:22 Kapɛnaumʋʋ kwesi -gbe -wa Kolazɛn -yɔ Bɛtɩsaida, 'ɩn Sidɔɔn -yɔ Tilɩ mɩa, 'lakpa -gbe 'kadɩ -wa.

* 15:19 Glɛkɩwɛlɩ 'wʋ, we ji -wa nɩɩ, -wa kʋkwalɩa, wa -yɔ nyɩma -putu dɩa -budu 'wʋ.

* 18:22 We 'ji yabhlo -wa nɩɩ, -zakpa glʋ ta 'ya kugbua lɛ gbesɔ (77).

* 19:18 Glɛkɩwɛlɩ 'wʋ, we ji -wa nɩɩ, -wa kʋkwalɩa, wa -yɔ nyɩma -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ.

* 26:18 A zɛlɩ Mk 14.13-15

Malɩkɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Malɩkɩɩ 'sɛbhɛ

Sa Malɩkɩ gbaa -Zezuu gbʋzɔnʋ gbʋ

Nɩɩ, nyɩma -wa cɛlɩa -Zezuu -gʋgbʋ, Malɩkɩ -wa wa tɩanʋ. Ɔmɔ klaa, *Pɔlʋ klaa, we -yɔ Banabasɩ, ma nʋa lubho dabʋdʋ. Wa ka Malɩkɩɩ -gʋgbʋ cɛlɩ -Zezuu tietienyaa lɛnʋgbʋnyaa 'sɛbhɛ 'wʋ. Ɔ 'sɛbhɛ 'wʋ, ɔ 'yɩbha ɔ 'ka tɩa -Lagɔnyɩma -Zezu -slolu, 'ɩn -we ka 'gbʋ we mɩ yaa nɩɩ, -Zezu tlɩ tɛɩn, ɔ 'ka we 'ji wa -yla gba.

1

-We 'kaa lɛnʋ, 'mʋ 'Zan *-Batisɩ gbaa

1 -Lagɔgbʋ -we gbaa -Lagɔɔ 'Yu -Zezu *Klisɩɩ gbʋ, we gwedɩda nɩ. 2 *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ *Ezaii cɛlɩa ɔ 'sɛbhɛ 'wʋɛ:

«Nɩɩ, -Lagɔ nɛɛ:

‹-Mɩ 'yu na paa na *tietienyɔ yoo ɔ 'ka -na 'yoo -yɔmnazɩ.›

3 Nyɩmɛ yabhlo 'kpɩa 'wʋ -mɔ da bɛblɛɛ, ɔ nɛɛ:

‹Nɩɩ, a mnazɩ Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'yloogblʋ -yɔ.

A nʋ 'yoo tɩklɩɩ ɔ 'yu.› »

4 'Sa wa 'yɩa *Zaan -yɔ -mɔ da bɛblɛɛ, -zugba ɔ batizee nyɩma 'nyu nya, ɔ kpɩ 'wʋ nɩɩ, «A 'bhiti dlɩ, a yi ɩn 'ka aɩn batizee, 'ɩn -Lagɔ 'ka amɩaa gbʋnyii 'wʋtɩ.»

5 Zudee -dʋdʋ -gʋ -nyɩma weee -yɔ *-Zeluzalɛmʋ -nyɩma weee yia Zaaan -gbɛ. Gbʋnyuu, -we wa nʋa lɛ, 'mʋ wa gbaa -zejila 'wʋ, 'ɩn ɔ batizea wa, Zudɛɛn nyu lʋ.

6 Nɩɩ, ɔɔ Zaan mɩa, ɔ 'wʋ -bana mɩ *-nyɔmɛɛ nyanɩ nya, 'ɩn ɔ -cɛsli mɩa nɩmɛɛ ku nya. Lʋʋ 'kpɩ -yɔ -gangan ɔ lia. 7 Ɔ 'kpɩa 'wʋ, ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ -ɔ yia 'mɩ 'bɩ yia, ɔ 'tɩtɛ -zi na -nʋ. Ɩn 'nɩ we 'klʋ -ka ɩn 'ka 'wʋkwli, 'ɩn ɩn 'ka ɔ -sakwlaa 'llukpe -blo. 8 'Nyu nya -amɩ na batizea aɩn. Mɔ yia aɩn batizea -Lagɔɔ Zuzu 'Pʋpa nya.»

Zaan batizea -Zezu

(Mt 3.13-4.11; Lk 3.21-22, 4.1-13)

9 -Bha -bhlokpadɛ -Zezu 'bhʋa Nazalɛtɩ Galilee -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn Zaan yia ɔ batizee Zudɛɛn nyu lʋ. 10 -Zezu 'tlaa 'nyu lʋ, tɔʋn, ɔ yia -Lagɔɔ 'gbe -yɔyɩ ŋwɛ -kalɩda. 'Ɩn -Lagɔɔ Zuzu -ɔ 'wlʋa -kpakʋn, -mɔɔ yia -Zezu -gʋ lasibhli. 'Ɩn wa yia wɛlɩ yabhlo 'bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ 'nʋ, we nɛɛ: 11 «Na 'Yu -ɩn -mɩa, ɩn -kalɩ -na zɛ. -Mɩ ɩn 'nyɛa na dlɩ weee yoo.»

12 Tɔʋn, -Lagɔɔ Zuzu yia -Zezu da bɛblɛɛ 'sulu. 13 Ɔ li -mɔ 'ylɩ glʋ 'sɔ, 'ɩn *-Saatan yia ɔ layla, -zugba -Zezu mɩ -mɔ -fliinɩma glaa, 'ɩn 'anzɩnya yia ɔ 'wʋsa.

-Zezu laa zibhibhanya -mnʋa

(Mt 4.12; Lk 4.14-15, 5.1-11)

14 Wa ka Zaan -kaslʋ 'wʋpa 'bhie, -Zezu yia Galilee -dʋdʋ -gʋ mnɩ. Ɔ nynia -mɔ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔgbʋ gbagbɩe bhli. 15 Ɔ nɛɛ: «'Ylɩ -we -Lagɔ -saa -bha, we ka nyni. *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩ bhla ka cɩpa. A 'bhiti amɩaa dlɩ. A zʋ -Lagɔgbʋ dlɩ -gʋ.»

16 -Zezu mɩ Galilenyu kwesi 'plɩda, 'ɩn ɔ yia 'Simɔɔ -yɔ ɔ bheli Andlee 'yɩ. Wa mɩ -bha wa 'sowli 'nyu lʋ vitelida. Nɩɩ, zibhibhanya wa -mɩa. 17 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «A yi 'mɩ 'bɩ, sa a kpaa zibhi, ɩn 'ka 'sa aɩn nyɩmaa 'ylibɩlanɔnʋnya -zɛlɩ, 'ɩn a 'ka wa 'mɩ 'bɩla.» 18 Tɔʋn, wa tɩa -bha wa 'sowli, 'ɩn wa yia ɔ 'bɩ mnɩ.

19 Ɔ bɛa 'yu -sɛ, 'ɩn ɔ yia Zebedee -yɔ ɔ 'yua *'Zake -yɔ *Zaan -yɔyɩ, -zugba wa mɩ wa 'sowli mnazɩda, -mɔ 'glʋ 'wʋ. 20 Ɔ laa wa, 'ɩn wa yia -bha wa dide -yɔ ɔ lubhonʋnya tɩ, -mɔ 'glʋ 'wʋ, 'ɩn wa yia ɔ 'bɩ mnɩ.

-Zezu vua zuzu 'nyuu

(Lk 4.31-37)

21 -Zezu -yɔ ɔ *'bɩnɔnya mnɩa Kapɛnaumʋ *Nyapɛylɩ nya, 'ɩn ɔ yia wa gbʋ -slolu *-Lagɔbudu zɔ. 22 Ɔ gbagba wɛlɩ ka wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. Nɩɩ, ɔ 'nɩ wa gbʋ -slolu -Lagɔɔ titee gwesanya 'bhisa, se -we -Lagɔ 'nyɛa ɔ, we nya ɔ -slolua wa gbʋ. 23 Tɔʋn, nyɩmɛ yabhlo, zuzu 'nyuu kpaa, 'mɔ wa 'yɩa -yɔ -mɔ -budu zɔ, 'ɩn ɔ yia 'wʋkpɩ. 24 Ɔ nɛɛ: «-Mɩ, Nazalɛtɩyu -Zezu, -naa lɛɛ -gbʋ pɩlɩ na gbʋ 'wʋla? -Amɩaa lasasɩee 'gbʋ -ɩn yia yi yɩ? Ɩn -yi -mɩ ŋwɛɛ ŋwɛɛ: -Lagɔɔ -Mɔwlʋnyɔ ɔ tiea, 'mɔ -ɩn -mɩa.»

25 -Zezu yia we, we ŋwɛɛ labhalɩ -gla nya: «'Mu ŋwɛ! 'Bhʋ ɔ 'wʋ.»

26 Tɔʋn, 'ɩn we yia ɔ lazuklu 'tɩtɛɛ, 'ɩn we yia ɔ 'wʋtla 'wʋkpɩkpɩe nya. 27 Ŋwɛgaga yia wa 'dɛ weee sʋbha, 'ɩn wa yia la 'yɩbhalɩ yɩbhalɩɛ: «Aya! Lɛɛ gbʋ nɩ daa? Wɛlɩ -lolu ɔ slolua nyɩma 'tɩtɛ nya. Nɩɩ, ɔ pɩlɩ zuzu 'nyii 'wlu la, 'ɩn we zʋa ɔ 'nʋŋwɛ.»

28 -Bha -bhlokpadɛ ɔ 'ŋnɩ mnenia Galilee -dʋdʋ -gʋ la.

-Zezu jipea guzʋnyaa -zlo

(Mt 8.14-17; Lk 4.38-41)

29 Wa 'tlaa tɔʋn, ɔmɔ klaa, 'Zake klaa, we -yɔ Zaan, wa yia Andlee -yɔ 'Simɔɔɔ -buduŋwɛɛ mnɩ. 30 Wa 'kaa -mɔ nyni, -zugba 'Simɔɔɔ 'ŋwnɔɔ 'nyaa mɩ lapɩda. Ɔ ku -su. Wa yia we -Zezu -yla gba slʋɩ. 31 Ɔ bɛa ɔ kwesi, 'ɩn ɔ yia ɔ sɔ -yɔ ɔ 'wʋbhulu, 'ɩn ɔ kusulo yia ɔ -gʋ 'bhʋ. 'Bhie, ɔ yia wa -yla pipie bhli.

32 Jibheza, da 'ylʋ bhlia, 'ɩn wa yia guzʋnya -yɔ nyɩma -wa zuzu 'nyuu mɩa 'wʋ -Zezuu -gbɛ -la. 33 'Ɩn, -zɔɔ -nyɩma weee yia -bha wee -buduŋwɛɛ 'wlugbeli. 34 Ɔ yia nyɩma, -wa kaa guu 'yli -bhlo -bhlo -yɔ jipe, 'ɩn ɔ yia zuzu 'nyii duun vu. Nɩɩ, -ɔ ɔ -mɩa, zuzu 'nyii -yi we, we 'dɛɛ 'gbʋ ɔ 'nɩ ŋwnu we 'ka gba.

-Zezu 'plɩlɩa Galiledʋdʋ weee -gʋ

(Lk 4.42-44)

35 Zlɩgʋ -papa, 'ɩn -Zezu yia 'wʋsɔ, 'ɩn ɔ yia -flii mnɩ. -Mɔ ɔ bhubhoea -Lagɔ. 36 'Bhie, 'Simɔɔ -yɔ ɔ -lima yia ɔ 'ylibɩlanɔnʋa mnɩ. 37 Wa 'yɩa ɔ, wa nɛɛ ɔ -yla: «Nɩɩ, nyɩma weee mɩ -mɩ -yɔ layɩbhada.»

38 Ɔ nɛɛ wa -yla: «-A mnɩ 'ya da -putu, kwesi -gbenya 'wʋ, ɩn 'ka -mɛmɛ -Lagɔgbʋ gba. Nɩɩ, we 'gbʋ ɩn yia yi.»

39 Ɔ yia Galilee -dʋdʋ weee -gʋ 'plɩlɩ, -zugba ɔ gba -Lagɔgbʋ -Lagɔbudunya zɔ, 'ɩn ɔ vu zuzu 'nyii.

-Zezu jipea *sɔlɩbhanyɔ

(Mt 8.1-4; Lk 5.12-16)

40 -Bha *sɔlɩbhanyɔ -bhlo bɛa ɔ 'yu, 'ɩn -mɔɔ yia 'kukolu 'sibhli. -Mɔɔ nɛɛ: «-Na zukpa -wa. We -ka -mɩ dʋdʋ nanɩ, -ɩn mneni -ɩn 'ka 'mɩ jipe.»

41 -Zezu 'yɩlɩa ɔ nyazɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ kwɛzɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «We nanɩ 'mɩ dʋdʋ we 'ka -mɩ -yɔ 'bhʋ.» 42 Tɔʋn, 'ɩn we yia ɔ -yɔ 'bhʋ, 'ɩn ɔ yia 'pʋ. 43 -Bha ɔ gbaa ɔ -yla 'klʋ 'cɩcɩ nyaɛ: 44 «-Ɩn -ka mnɩ nɩ, -ɩn 'na -salɩ we 'dɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -nɩ. Mnɩ -na 'dɛ *-Lagɔbʋbɔnyɔ 'klʋslolua. 'Ɩn, -we *Moizɩ gbaa nyɩmɛ -ɔ -ka 'pʋ -ɔ 'nyɛ -Lagɔ, -ɩn wla we, wa 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, *sɔlɩ ka -mɩ ku 'wʋ 'bhʋ.»

45 Ɔɔ nyɩmɛ mnɩa, 'ɩn ɔ yia we gba nyɩma weee -yla. We 'dɛɛ 'gbʋ -Zezu 'nɩ 'maslɛɛn mneni ɔ 'ka 'gbe nʋkplɛ pla. -Mɔ ɔ -dɩlɩa -flii la, -zugba wa bhʋ da weee, wa yi ɔ -gbɛ.

2

-Zezu jipea zɔlaslonyɔ

(Mt 9.1-8; Lk 5.17-26)

1 'Ylɩ 'sɔlɛ 'plɩa, 'ɩn -Zezu yia Kapɛnaumʋ lʋ yi. Wa ka 'nʋ nɩɩ, ɔ mɩ -budu zɔ. 2 Nyɩma duun yia -mɔ gbeli. Wa -zu 'wʋ -bhaa 'gbʋ, tɔlʋa 'nɩ mneni wa 'ka 'yligbeda 'yɩ -bha -buduŋwɛɛ. 'Ɩn, -zugba ɔ gbaa wa -yla -Lagɔwɛlɩ. 3 'Ɩn nyɩma -yɔ zɔlaslonyɔ yia yi. Ɔ mɩ nyɩma -mnʋa kwɛɛ 'sowli 'wʋ. 4 Nyɩma -zu 'wʋʋ 'gbʋ, wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ -Zezu 'klʋslolu. We 'dɛɛ 'gbʋ wa -gblaa -budu 'wlu, wa 'fitea -bha, 'ɩn wa yia -bha ɔɔ zɔlaslonyɔ -lalɩ, -zugba ɔ mɩ 'sowli 'wʋ. 5 -Zezu 'yɩa nɩɩ, wa ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, ɔ nɛɛ ɔɔ zɔlaslonyɔ -yla: «Na 'yu, ɩn ka -na gbʋnyii 'wʋtɩ.»

6 -Lagɔɔ titee gwesanya tɔlʋa -dɩa -bha la, -maa nɛɛ -maa 'dɛɛ dlɩ zɔɛ: 7 «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ nyɩmɛ -mɔnɩ gba 'sa sa? -Lagɔ ɔ vɛlɩa. -Lagɔ -bhlogbɔɔ mnenia ɔ 'ka nyɩmɛɛ gbʋnyii 'wʋtɩ. We 'nɩ mʋʋ?»

8 'Ɩn gbʋ -we mɩa wa 'wlukʋʋn, -Zezu yibhelia we, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a pʋpalɩ sa dlɩ laa? 9 Ɩn 'ka gba: ‹Ɩn ka -na gbʋnyii 'wʋtɩ›, -mʋʋ -kalɩa -yɔ yaayɩɩ, ɩn 'ka gba: ‹-Sɔ 'wʋ, 'bhu -na 'sowli 'wʋ, mnɩ -buduŋwɛɛ› -mʋʋ -kalɩa -yɔ yɩ? 10 A yibheli we 'ji nɩɩ, ɔɔ *Nyɩmɛɛ 'Yu ka se dʋdʋ -gʋ, ɔ 'ka nyɩmaa gbʋnyii 'wʋtɩ.» 11 -Bha ɔ gbaa ɔɔ zɔlaslonyɔ -yla: «-Sɔ 'wʋ, -ɩn 'bhu -na 'sowli 'wʋ, mnɩ -buduŋwɛɛ.»

12 Tɔʋn, nyɩma weee mɩ ɔ ylada, 'ɩn ɔ yia 'wʋsɔ. Ɔ 'bhua ɔ 'sowli 'wʋ, 'ɩn ɔ yia mnɩ. We sʋbhalɩa nyɩma ŋwɛgaga, 'ɩn wa yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ, wa nɛɛ: «-A -ka bhaa 'wlʋ, -a 'nɩ -slɔ 'sasʋkpa -gbʋ -mɩnɩɩ da 'yɩ.»

-Zezu laa Levii

(Mt 9.9-13; Lk 5.27-32)

13 -Zezu mnɩa lʋ, -mɔ 'nyu kwesi, 'ɩn nyɩmaa -zlo yia ɔ 'bɩ yi, -zugba ɔ slolua wa gbʋ. 14 Ɔ mɩ 'plɩda, 'ɩn ɔ yia Alɩfeee 'yu Levii -yɔyɩ, -mɔɔ -dɩ 'gwɛzisabudu zɔ la. 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Yi 'mɩ 'bɩ.» *Levii -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'bɩ mnɩ.

15 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya mɩ lida *Leviii -budu zɔ, -zugba *nisʋn -gwɛzisanya -yɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan tɔlʋa mɩ 'ya wa glaa. Nɩɩ, -maa -zu 'wʋ, 'ɩn wa mɩa ɔ 'bɩ. 16 -Lagɔɔ titee gwesanya 'yɩa -Zezu -yɔ nisʋn -gwɛzisanya -yɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan nya lida, 'ɩn wa nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ ɔ -yɔ nisʋn -gwɛzisanya -yɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan lia?»

17 Ɔ 'nʋa we, ɔ nɛɛ wa -yla: «Nyɩma -wa -yalɩa, wa'a mnɩ -dɔtlɔɔ -gʋ. Nɩɩ, guzʋnya mnɩa -dɔtlɔɔ -gʋ. Nɩɩ, ɩn 'nɩ nyɩma tɩklɩɩ laa yi, gbʋkpʋa -nyɩma ɩn yia laa.»

-Zezu -yɔ 'sun

(Mt 9.4-17; Lk 5.33-39)

18 Zaaan 'bɩnɔnya -yɔ *Falizɩnyɩma mɩ 'sun 'wʋ, 'ɩn wa yia -Zezu layɩbhaa mnɩ. Wa nɛɛ ɔ -yla: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ Zaaan 'bɩnɔnya -yɔ Falizɩnyɩma mɩ 'sun 'wʋ, 'ɩn -nanʋʋ 'bɩnɔnya 'nɩ 'sun 'wʋ -mɩa?»

19 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «'Ŋwnɔɔ kwa zlɩ, ɔ 'lowlii -lima mneni wa 'ka lililu tɩ ɔ 'lowlii 'yibadɩɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ. Ɔ 'lowli -ka -bha -mɩ, wa 'nɩ mneni wa 'ka 'sun pla. 20 Nɩɩ, 'ylɩ yabhlo yia nynia, 'ɩn wa saa wa 'ŋwnɔɔ 'lowli glaa. -Mʋʋ zlɩ wa plaa 'sun.

21 «Nɩɩ, -bana sʋa -ka yla nɩ, nyɩmɛ -ka we pɩpɛda -mɩ, ɔ'ɔ zʋ we ylada 'naa lolu. Ɔ -ka 'sa we nʋ, 'ɩn 'naa lolu gbizea -bana sʋa 'wʋ, 'ɩn we ylada ylimanɩa 'wʋla.

22 «Nɩɩ, wa'a palɩ nʋ lolu *bala sʋa 'wʋ. Wa -ka 'sa nʋ, 'ɩn nʋ lolu wlaa wee bala, 'ɩn we 'dɛ 'sɔ nyumoa. Nɩɩ, nʋ -lolu kaa bala lolu.»

-Zezu -yɔ Nyapɛylɩ

(Mt 12.1-8; Lk 6.1-5)

23 *Zuifʋʋ Nyapɛylɩ yabhlo nya, -Zezu mɩ blekpaa 'plɩda, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia bleya -kwakwɩe bhli 'yooŋwɛ -yɔ. 24 -Bha Falizɩnyɩma gbaa ɔ -yla: «-We -amɩaa tite gbaa wa 'na nʋnʋ Nyapɛylɩ nya lɛ -nɩ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na 'bɩnɔnya nʋ we lɛa?»

25 Ɔ nɛɛ: «Da *-Davidɩ 'nɩa -lu -ka, 'ɩn ŋwɔ mɩa ɔ -yɔ ɔ nɔnɔnya 'bhada, -we ɔ nʋa lɛ, a 'nɩ -slɔ we zɛlɩɩ? 26 *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ Abiataa bhla, 'sa -Davidɩ plaa -Lagɔɔ bʋbɔbudu zɔ, 'ɩn 'floo wa 'nyɛa -Lagɔ, wee 'floo mɩa nɩ, -Lagɔbʋbɔnya 'dɛkpʋa 'ka yaa we li, 'ɩn -Davidɩ yia we li, 'ɩn ɔ yia ɔ nɔnɔnyaa -nʋ wla.

27 «-Lagɔ zʋa nyɩma Nyapɛylɩ, wa zʋzɔnʋʋ 'gbʋ ɔ yia we lala, we 'nɩ Nyapɛylɩɩ 'dɛkpʋaa 'nʋŋwɛzʋzʋee gbʋ. 28 We 'dɛɛ 'gbʋ, Nyɩmɛɛ Yu mɩa, mɔ -wa Nyapɛylɩɩ -Kanyɔ.»

3

Nyɩmɛ -ɔ ka sɔ 'kua

(Mt 12.9-14; Lk 6.6-11)

1 -Zezu yia -Lagɔbudu zɔ pla lʋ, -zugba nʋkpasu -ɔ ka sɔ 'kua ɔ mɩ -mɔ. 2 -Wa mɩa -bha, -zugba wa wʋ 'saa -Zezu tenyii, -de ɔ yi nyɩmɛ jipe Nyapɛylɩ nya, 'ɩn wa 'ka sa ɔ'ɔ zʋa titee 'nʋŋwɛ, wa 'ka we gbʋ ɔ 'wlu dɩ. 3 Ɔ nɛɛ -ɔ ka sɔ 'kua -ylaɛ: «-Sɔ 'wʋ nyɩma weee -zejila 'wʋ.»

4 Tɔʋn, ɔ yia wa layɩbha: «Sa tite gbaa? We nɛɛ wa nʋ gbʋ -zɔnʋ lɛ Nyapɛylɩ nya yaayɩɩ, wa nʋ gbʋ 'nyuu lɛɛ? Wa pue nyɩmɛ yaayɩɩ, wa 'bha nyɩmɛɛ?»

'Ɩn -bha yia 'wʋtʋ bhlenyii. 5 Waa nyɩmaa nʋkplɛɛ 'ylinyunoo 'gbʋ -Zezuu dlɩ yia 'wʋsɔ, -zugba ɔ ylaa wa 'cɛ dlɩ nya. 'Ɩn ɔ nɛɛ -ɔ ka sɔ 'kua -yla: «-Glo -na sɔ 'wʋ.» Ɔ -gloa ɔ sɔ 'wʋ, 'ɩn we yia 'pʋ. 6 Falizɩnyɩma 'tlaa, wa -yɔ *Ewlodʋʋ nyɩma yia ylɩ pla, wa yia gbʋ zʋ. Nɩɩ, wa 'ka 'klɩ 'yɩ, wa 'ka ɔ 'bha.

Nyɩmaa -zlo yia -Zezu 'bɩ

7 -Zezu yia 'nyuu ŋwɛ -yɔ mnɩ, ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ. Nyɩmaa -zlo yia ɔ 'bɩ, Galilee klaa, Zudee klaa, we -yɔ Idumee dʋdʋ -gʋ wa 'bhʋa. 8 Tɔlʋa 'bhʋa -Zeluzalɛmʋ, tɔlʋa 'bhʋa Idumee -dʋdʋ -gʋ, dʋdʋ -we mɩa Zudɛɛn nyu lʋʋ, tɔlʋa 'bhʋa we -gʋ, tɔlʋa 'bhʋ 'yaa Tilɩ -yɔ Sidɔɔn kwesi gbe 'wʋ. Nɩɩ, wa 'nʋa ɔ lɛnʋgbʋ, 'ɩn wa yia ɔ -gbɛ yi. 9 Ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «A mnazɩ 'glʋ yabhlo la 'mɩ -yla. Nɩɩ, nyɩmaa -zlo yi 'mɩ nɩnɛnɩ.»

10 Nɩɩ, ɔ ka nyɩma duun jipe, we 'dɛɛ 'gbʋ -wa kaa gu -yɔ, 'ɩn wa suslua wa 'ka ɔ kwɛzɩ. 11 'Ɩn zuzu 'nyii -ka ɔ 'yɩ, 'ɩn we kwlia 'wʋ ɔ 'yu, 'ɩn we kpɩa 'wʋ: «Nɩɩ, -Lagɔɔ 'Yu -ɩn -mɩa.» 12 'Ɩn ɔ gbaa we -yla 'klʋ 'cɩcɩ nya nɩɩ, -ɔ ɔ -mɩa, we 'na gbalɩ we -nɩ.

-Zezu -saa -bha ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ

(Mt 10.1-4; Lk 6.12-16)

13 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn -Zezu yia -gɔgɔ 'wlu mnɩ, 'ɩn nyɩma ɔ 'yɩbhaa, ɔ yia wa la. 'Ɩn -maa yia ɔ -gbɛ mnɩ. 14 'Ɩn ɔ yia -bha nyɩma kugbua lɛ 'sɔ -sa, 'ɩn ɔ yia -maa tie, -maa 'ka -Lagɔgbʋ gba. 15 'Ɩn ɔ yia wa 'tɩtɛ 'nyɛ wa 'ka zuzu 'nyii vu. 16 Waa nyɩma kugbua lɛ 'sɔ, ɔ -saa -bha, wa ŋnɩ nɩ: 'Simɔɔ, -mɔɔ -baŋnɩ ɔ zʋa Piɛlɩ, klaa, 17 Zebedeee 'yu 'Zake -yɔ -mɔɔ 'bɩsʋa -bheli wa laa Zaan klaa, -maa -baŋnɩ ɔ zʋa Boanɛzɛsɩ, -mʋʋ ji -wa nyɩma -wa 'wlʋa -dɛ, we -yɔ 18 Andlee klaa, Filipʋ klaa, Batlemii klaa, Matie klaa, Toma klaa, Alɩfeee 'yu 'Zake klaa, Tadee klaa, 'gbee *lʋpanyɔ 'Simɔɔ klaa, 19 we -yɔ Zudasɩ Isɩkaliɔtʋ, nyɩmɛ -ɔ wlaa -Zezu, 'ɩn wa yia ɔ 'bha.

-Zezuu nyɩma yia ɔ 'bɩ

20 'Ɩn wa yia -buduŋwɛɛ mnɩ lʋ. Nyɩma duun yi 'yaa wa -gbɛ yi, we 'dɛɛ 'gbʋ wa 'nɩ mneni wa 'ka li. 21 Ɔ nyɩma 'nʋa da we, wa nɛɛ nɩɩ, -Zezu 'wlukʋʋn ka -nyumɔ. 'Ɩn wa yia ɔ 'bɩ yi.

-Lagɔɔ titee gwesanya dɩlɩa -Zezu gbʋ

(Mt 12.22-32; Lk 11.14-23, 12.10)

22 -Lagɔɔ titee gwesanya, -wa 'bhʋa -Zeluzalɛmʋ, wa nɛɛ: «*Bɛlɩzebulɩ ka -Zezu kpa, wee zuzu 'nyiii -kanyɔɔ 'tɩtɛ nya ɔ vua zuzu 'nyii.»

23 -Zezu yia wa la, ɔ nɛɛ wa -yla gbʋʋ nine -papɩe nya: «Sa -Saatan 'ka we 'dɛ vua? 24 Dʋdʋ -we ka -gʋ -nyɩma -ka tʋgʋda -mɩ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ, la wee dʋdʋ bhʋa. 25 'Ɩn -budu -bhlo ŋwɛɛ -nyɩma -ka -yɔwʋsʋsɔlʋda -mɩ, we 'na 'ka -gwlɛ. 26 'Ɩn -Saatan -ka we 'dɛ -yɔwʋsɔlʋ, -zugba we ka we 'dɛ 'wʋdɩ, we 'na 'ka -gwlɛ, we -nʋ ka -mɔ bhɩa.

27 «Nɩɩ, wa 'nɩ -slɔ nyɩmɛ 'tɩtɛ gbʋan, wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ -budu zɔ pla, wa 'ka ɔ 'gba labhu. Wa -ka ɔ gbʋan 'bhie wa plaa ɔ -budu zɔ, 'ɩn wa bhua ɔ 'gba la.

28 «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: gbʋnyuu weee klaa, vɛlɩlɩnya klaa, -Lagɔ yia we 'wʋtɩa. 29 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka Zuzu 'Pʋpa vɛlɩ, -Lagɔ 'na 'ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋtɩ. Gbʋnyuu -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ ɔ nʋa lɛ.»

30 -We ka 'gbʋ ɔ yi 'saa gbʋ nɩ gba, mʋ -wa nɩɩ: wa nɛɛ 'ya, zuzu 'nyuu ka -Zezu kpa.

-Zezuu nyɩma -zɔnʋ

(Mt 12.46-50; Lk 8.19-21)

31 -Zezuu 'nyaa -yɔ ɔ 'bɩsʋayua yia ɔ 'bɩ. Wa yia -buduŋwɛɛ 'yligbe, 'ɩn wa yia nyɩmɛ tie, -mɔɔ 'ka ɔ la. 32 Nɩɩ, nyɩma duun ka ɔ gbeli, wa -dɩ -bha la. 'Ɩn -maa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Talɩ, nɩɩ, -na 'nyaa -yɔ -na bhelia 'yligbe 'pipee, wa mɩ -mɩ lada.»

33 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Nyɔɔ -wa na 'nyaa -yɔ na bheliaa?»

34 Ɔ ylaa -wa -dɩa ɔ -yɔ la, ɔ nɛɛ: «-Wa mɩa da nɩ, ma -wa na 'nyaa -yɔ na bhelia. 35 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ nʋa -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛ, mɔ -wa na 'nyaa, mɔ -wa na bheli, mɔ -wa na bhɔlɔ.»

4

'Mnɔpanyɔ -yɔ dʋdʋ

(Mt 13.1-9; Lk 8.4-8)

1 -Zezu bhlia nyɩma slolue 'ya lʋ -mɔ 'nyu kwesi, 'ɩn nyɩmaa -zlo yia ɔ -gbɛ mnɩ. We 'dɛɛ 'gbʋ ɔ yia 'glʋ 'wʋgbla, 'ɩn ɔ yia -mɔ ladɩ 'nyu -gʋ, -zugba nyɩmaa -zlo mɩ 'nyuu -gɔgɔ -gʋ. 2 Gbʋʋ nine -papɩe nya ɔ -slolua wa gbʋ duun. Ɔ mɩa wa -sloluda, ɔ nɛɛ: 3 «A pʋ yukwli. Nɩɩ, kpaapanyɔ yabhlo mnɩa 'mnɔ 'paa. 4 Ɔ mɩa 'mnɔ 'mnida, 'ɩn we 'yaa -zakpa -bhlo yia 'yoo ŋwɛ -yɔ bhli, 'ɩn 'zianya yia we li. 5 Tɔlʋa bhlilia tʋkpa -dʋdʋ -gʋ, da bla 'nɩa -zu. Bla 'nɩ -bha -zuu 'gbʋ, we yia mi sa slʋɩ. 6 'Ylʋ 'pʋa, we yia we -sie, 'ɩn we yia yɛ, we somi 'nɩ -tlʋlʋʋ 'gbʋ. 7 -Zakpa -bhlo sloa -kpɔga glaa, 'ɩn -kpɔga yia we -gʋ palɩlɩ, 'ɩn we yia we 'tuntnu. We 'nɩ 'ya yabhlogbɔɔ 'pa. 8 Tɔlʋa yia dʋdʋ -zɔnʋ -gʋ bhlili, 'ɩn -mʋʋ yia mi, 'ɩn we yia 'ylimanɩ, 'ɩn we yia zʋ. We lakpa tɔlʋa wla 'ya glʋ -bhlo 'ya kugbua, tɔlʋa wla 'ya glʋ ta, 'ɩn tɔlʋa wla 'ya glʋ gbu.

9 «-Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.»

-We ka 'gbʋ -Zezu paa gbʋʋ nine

(Mt 13.10-17; Lk 8.9-10)

10 Da nyɩma duun mnɔa -Zezu -yɔla, -wa -tʋa -bha, 'ɩn wa yia ɔ gbeli we -yɔ ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ, -maa yia wee gbʋʋ ninee 'ji layɩbha.

11 Ɔ nɛɛ wa -yla: «-Lagɔ ka aɩn ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ -we mɩa zizeda 'klʋslolu. Nɩɩ, wa tɔlʋa -wa'a nʋa -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛ, gbʋ weee -maa nʋa gbʋʋ nine sɔlʋ. 12 We 'dɛɛ 'gbʋ:

‹'Ɩn wa -ka ylada -mɩ,

wa'a 'yɩ la.

Wa -ka yukwli pʋda -mɩ,

wa'a 'nʋ we 'wʋla.

We 'nɩ yaa 'sa -mɩ nɩ,

'ɩn wa 'bhitia wa dlɩ,

'ɩn -Lagɔ tɩa wa -yɔgbʋ 'wʋ.› »

13 'Ɩn ɔ yia wa layɩbhaɛ: «A 'nɩ gbʋʋ nine -mɩnɩ 'wʋlanʋ 'lee, sa a 'ka we tɔlʋa 'wʋlanʋa?»

'Mnɔpanyɔɔ gbʋʋ ninee 'ji

(Mt 13.18-23; Lk 8.11-15)

-Zezu nɛɛ 'yaɛ: 14 «'Mnɔya -we kpaapanyɔ 'paa, we 'wlʋ -Lagɔwɛlɩ. 15 Nyɩma tɔlʋa 'wlʋ 'yoo ŋwɛ -yɔ, da -Lagɔwɛlɩ bhlia. Wa -ka we 'nʋ tɔʋn, 'ɩn -Saatan yia, 'ɩn we saa -mɔ -Lagɔwɛlɩ wa faa wa dlɩ zɔ. 16 'Sa -bhlokpadɛ tɔlʋa mɩa tʋkpa -dʋdʋ 'bhisa, da -Lagɔwɛlɩ bhlia. -Maa -ka we 'nʋ, 'ɩn -maa ŋwnua we gbʋ 'mʋna nya. 'Ɩn wee 'mʋna, we'e -gwlɛ. 17 Nɩɩ, wee wɛlɩ'ɩ fa somi -mɔ wa dlɩ zɔ. Waa nyɩma mɩa, bhla -sɛlɛ nya wa ŋwnua we -yɔ. 'Ɩn wa -ka wa sɩalɩda -mɩ, wa -ka wa 'klɩyɩe 'wʋpalɩda -mɩ -Lagɔwɛlɩɩ 'gbʋ, 'ɩn wa saa -Lagɔwɛlɩ dlɩ -gʋ. 18 'Ɩn tɔlʋa mɩ -kpɔga 'bhisa, -we glaa -Lagɔwɛlɩ 'mnia. Wa -ka we 'nʋ, 19 dʋdʋ -gʋʋ dlɩlʋe klaa, wa 'gwɛzi wa -dawli 'wʋnʋnʋe klaa, we -yɔ wa dlɩwʋnynilu, mʋnya palɩlɩa -Lagɔwɛlɩ -gʋ, 'ɩn we'e tnʋa. 20 'Ɩn tɔlʋa 'wlʋ dʋdʋ -zɔnʋ, da -Lagɔwɛlɩ bhlia. Ma 'nʋa -Lagɔwɛlɩ, 'ɩn wa yia we -yɔŋwnu, 'ɩn wee wɛlɩ -we mia wa 'wʋ, 'ɩn we yia tnʋ. We lakpa yabhlo wla glʋ -bhlo 'ya kugbua, 'yabhlo glʋ ta, 'ɩn lakpa yabhlo wla glʋ gbu.»

'Napɛɛ gbʋʋ nine

(Lk 8.16-18)

21 -Zezu nɛɛ wa -yla: «Nɩɩ, wa -yɔ 'napɛ -ka yi nɩ, 'lii zɔ wa faa we yɩ? -Solu zɔ wa faa we yɩ? -Ɩnnya: yalɩ wa dɩa we la, we 'nɩ mʋʋ? 22 Nɩɩ, -lu -we mɩa zizeda, zlɩ 'klʋ we yia 'tlaa. 'Ɩn -lu -we mɩa nikpise 'wʋ, -yɔ wa yia we 'yɩa. 23 -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.»

24-25 'Ɩn ɔ yi 'yaa we 'bɩgʋpalɩɛ: «-We a 'nʋa da nɩ, a zʋlʋ we dlɩ zɔ la. -We a bhua 'wʋ, 'ɩn a yɩbhɔlʋa nyɩma, 'mʋ -Lagɔ yia 'wʋbhua ɔ 'ka aɩn yɩbhɔlʋ. Nɩɩ, -lukanyɔ mɩa, ɔ -nʋ wa yia -gʋpalɩa, 'ɩn we 'ka 'wʋzumanɩ. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -lu duun -ka, we -sɛlɛ mɩa ɔ kwɛɛ, kwɛɛ wa yia we ɔ -saa.»

'Mnɔɔ gbʋʋ nine

26 -Zezu nɛɛ wa -yla: «-We -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋwlʋa, mʋ nɩ: nyɩmɛ yabhlo 'paa 'mnɔ ɔ kpaa. 27 Ɔ yi ylaa 'wʋ -mɩ sabɔoo, ɔ yi 'yliyɔga zlɩoo, mi we mi, 'ɩn we ylimanɩa. 'Ɩn sa we mimnia 'wʋla, -zugba we ylimanɩ, we nacɩ 'nɩ ɔ dlɩ zɔ -mɩ.

28 «Nɩɩ, dʋdʋ zʋlʋa 'mnɔ. Tɩatɩa, we kpɩ tlaa. We kpɩ -ka 'tla 'bhie, we lakpa tlaa. We lakpa -ka 'tla 'bhie, we zalɩa. 29 We -ka zalɩ, 'ɩn wa dɩa we -bhleka nya. -We ka gbʋ -wa, we -dɩdɩ bhla ka nyni.»

*-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩee gbʋʋ nine

(Mt 13.31-32; Lk 13.18-19)

30 -Zezu nɛɛ 'yaɛ: «Ɩn 'ka aɩn -yla gbʋʋ nine yabhlo 'pa 'ya. Lɛɛ -lu -a 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋpalɩa? Gbʋʋ nine -mʋmʋ nya -a 'ka wee gbʋ gbaa? 31 We 'wlʋ su wa laa *mutadɩ, we 'ya. Wa -ka we 'pada -mɩ, we 'kienyi, we -zi dʋdʋ -gʋʋ su weee 'ya. 32 Wa -ka we glʋ nɩ, 'ɩn we mia. We -ka 'ylimanɩ 'kadʋʋ, 'ɩn we zia su weee 'wʋ, we paa 'klɩya 'kadɩ, 'ɩn 'zianya dɩa we zuzu 'wʋ la.»

Sa -Zezu gbaa nyɩma -yla

33 Wee gbʋʋ nine nɩɩ 'wʋwlʋnʋ nya -Zezu gbaa wa -yla -Lagɔgbʋ. Sa wa 'kaa we 'wʋlanʋ. 34 We 'nɩ gbʋʋ nine -papɩe 'wʋbhʋ, ɔ'ɔ gba gbʋ bhe. Nɩɩ, ɔ 'dɛ -bhlo -yɔ ɔ 'bɩnɔnya -ka ladɩda -mɩ, 'ɩn ɔ gbaa we 'ji weee wa -yla.

-Zezu bɛlɩa -pɩpɛ 'kadʋ zɔ

(Mt 8.23-27; Lk 8.22-25)

35 Wee 'ylɩ -bhlokpadɛɛ jibheza, -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «-A 'plɩlɩ 'nyuu kakpe -putu -gʋ.»

36 Wa 'bhʋa nyɩma duun glaa, 'ɩn -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya yia 'glʋ 'wʋbho. Da ɔ -dɩa la, 'glʋ tɔlʋa mɩ ɔ kwesi. 37 Tɔʋn, -pɩpɛ 'kadʋ yia 'plɩplɩe bhli, 'ɩn 'nyuu -gbʋgbʋ yia 'glʋ 'wʋslo, -zugba we yeli we. 38 -Zezu -mɔɔ pɩ 'glʋʋ lʋgbɛɩn la. Ɔ 'wlu mɩ -sumu -gʋ. Ɔ mɩ 'ylaa 'wʋ. 'Ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia ɔ ganɔ, wa nɛɛ ɔ -yla: «-Amɩaa -Kanyɔ, -amɩa tlɩa! We'e -la -mɩ -sɩan 'wʋʋ?»

39 Ɔ -sɔa 'wʋ tɔʋn, 'ɩn ɔ yia -pɩpɛ 'wluo 'kpɩlɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ 'nyu -yla: «'Yligbe! Bɛ zɔ!» Tɔʋn, -pɩpɛ yia zɔbɛ, 'ɩn 'nyu -gʋ yia 'wʋtʋ blenyii. 40 Ɔ nɛɛ wa -yla: «-Mʋmʋ ka 'gbʋ a nʋ 'sa nyanɔa? A 'nɩ -slɔ 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ -wa yɩ?»

41 Tɔʋn, nyanɔ 'kadʋ yia wa dlɩ 'wʋ slo. 'Ɩn wa yia layɩbhalɩ -yɩbhalɩɛ: «Mɔɔ -nyɩmɛ ɔɔ -mɔnɩ -mɩ, 'ɩn 'nyu -yɔ -pɩpɛ zʋ ɔ 'nʋŋwɛa?»

5

-Zezu vua zuzu 'nyii

(Mt 8.28-34; Lk 8.26-39)

1 'Ɩn -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya yia Galilenyuu kakpe -putu -gʋ nyni, Zelazɩ -nyɩmaa dʋdʋ -gʋ. 2 Ɔ 'bhʋa 'glʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia lasibhli. Nʋkpasu yabhlo 'tlaa gbawla nyɩdɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ -yɔyɩ. Nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛ mɩa, zuzu 'nyuu mɩ ɔ 'wʋ. 3 Gbawla -gʋ ɔ gʋa. Nɩɩ, wa 'nɩ -slɛɛn mneni wa 'ka ɔ gbʋan, wa 'dɛ yi nɛtɛ -llukpe 'wʋbhu. 4 Wa ka bha ɔ sɔ -yɔ -pɛklɛɛ zʋ, wa yia ɔ bhʋ gbʋan nɛtɛ -llukpe nya, ɔ yia nɛtɛ -llukpe -dɩ, 'ɩn ɔ yia -pɛklɛɛ -nyumɔ. Nyɩmɛ 'nɩ -slɛɛn ɔ kwɛyɔmneni. 5 Sabɔoo, zlɩoo, 'ylɩ weee nya, ɔ mɩ -mɔ -gɔgɔnya 'wlu, -mɔ gbawla -gʋ 'wʋkpɩda, -zugba ɔ nʋ ɔ 'dɛ lɛ tʋkpa nya.

6 Ɔ 'yɩa -Zezu -yɔ -mɔ 'pɩ, ɔ mnɩa ɔ -gbɛ -gwagwɩe nya, 'ɩn ɔ yia ɔ 'yu 'kukolu 'sibhli. 7-8 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «Zuzu 'nyuu, 'tide ɔ 'yi!»

'Ɩn ɔ yia 'wʋkpɩ 'tɩtɛɛ: «-Zezu, Yalɩ -Lagɔɔ 'Yu, -naa lɛɛ -gbʋ pɩlɩ na gbʋ 'wʋla? -Na zukpa -wa, 'na palɩ 'mɩ 'klɩyɩe 'wʋ -nɩ, -Lagɔɔ 'ŋnɩ nya.»

9 'Ɩn -Zezu yia ɔ layɩbha: «'Lee, sa wa la -na 'ŋnɩa?»

'Ɩn we yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Na 'ŋnɩ wa laa ‹'Slʋjaa -zlo.› Nɩɩ, -a -zu 'wʋ.»

10 We yia ɔ zukpa 'palɩ bhabha nɩɩ, ɔ 'na vulu we dʋdʋ nɩ -gʋ -nɩ. 11 -Zugba -boboo -zlo mɩ -bha lililuu datalɩda, -gɔgɔɔ 'klʋ -yɔ. 12 'Ɩn zuzu 'nyii yia -Zezu zukpa 'palɩ, we nɛɛ ɔ -yla: «Nɩɩ, kwa -aɩn -bobonya mɩa nɩ 'wʋ. 'Nyɛ -aɩn 'yoo -a 'ka we 'wʋpla.»

13 Ɔ yia we 'yoo 'nyɛ. Tɔʋn, wee zuzu 'nyii 'tlaa ɔɔ nʋkpasu 'wʋ, 'ɩn we yia -bobonya 'wʋpla. We kwlia -gɔgɔ -gwagwɩe nya, 'ɩn we yia 'nyu lʋ slo, 'ɩn 'nyu yia we 'bha.

Nɩɩ, wee -bobo ŋwɛɛ mneni we 'ka -bobo 'wlu kugbua nyni. 14 Tɔʋn, -boboo 'yliyɔzʋnya yia -gwa. Gbʋ -we ylɩa wa, 'ɩn wa yia we gba kʋdanya -yɔ 'gbe 'kadɩ nʋkplɛ. 'Ɩn we 'dɩ yia da weee nyni. Nyɩma yia -bha 'yɩa mnɩ. 15 Wa nynia -Zezu kwesi, nyɩmɛ -ɔ kaa zuzu 'nyii duun 'wʋ wa 'yɩa -mɔɔ -yɔ, -zugba -mɔɔ -dɩ -bha la, -bana nya 'wʋ, 'ɩn -mɔɔ 'wlukʋʋn ka ladolu, 'ɩn wa yia nyanɔ nʋ. 16 'Ɩn gbʋ ylɩa zuzu 'nyii 'wʋkanyɔ -yɔ -bobonya, nyɩma -wa 'yɩa -bha, 'ɩn wa yia we 'dɩ -sa. 17 Wa yia -Zezu bhubhoe nɩɩ, ɔ 'bhʋ wa dʋdʋ -gʋ.

18 Da -Zezu mɩa 'glʋ 'wʋgblada, nyɩmɛ zuzu 'nyuu kpaa, ɔ yia ɔ zukpa 'palɩ nɩɩ, ɔ -yɔ ɔ 'sɔ 'ka -tʋ. 19 -Zezu 'nɩ we ŋwnu, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Mnɩ -na -buduŋwɛɛ, -na nyɩmaa -gbɛ, 'ɩn -we weee Nyɩmaa -Kanyɔ nʋa -mɩ -yla lɛ nyazɩdlɩ nya, -ɩn 'ka we 'dɩ wa -salɩ.» 20 'Ɩn ɔ yia mnɩ. -We weee -Zezu nʋa ɔ -yla lɛ, ɔ yia we 'dɩ -sa 'Gbe Kugbua -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn we yia wa 'dɛ weee ŋwɛgaga -sʋbhalɩ.

'Ŋwnɔ yabhlo -yɔ -Zalusɩɩ 'ŋwnɔyuu gbʋ

(Mt 9.18-26; Lk 8.40-56)

21 -Zezu mnɩa 'nyuu kakpe yabhlo -gʋ 'glʋ nya, 'ɩn nyɩma duun yia 'wlugbeli ɔ kwesi 'nyuu -gɔgɔ -gʋ. 22 -Bha *-Lagɔbuduu -kanyɔ yabhlo yia, 'mɔ wa laa -Zalusɩ. Ɔ 'yɩa -Zezu, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ bhʋ -yɔ bhlili, 23 'ɩn ɔ yia ɔ bhubhoe bhabha: «Nɩɩ, -na zukpa -wa. Na 'ŋwnɔyulɛ mɩ tlɩda. Yi, -ɩn 'ka ɔ sɔ -gʋlapalɩ, ɔ 'ka 'pʋ, ɔ 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ.»

24 'Ɩn -Zezu -yɔ ɔ 'sɔ yia mnɩ. Nyɩmaa -zlo kwaa ɔ yoo, nɩnɛnɩ wa nɩnɛnɩa ɔ.

25 Nɩɩ, 'ŋwnɔ yabhlo mɩ wa glaa, -mɔɔ kwɛpalɩe li -zʋ kugbua lɛ 'sɔ -mɔɔ -yɔ. 26 -Dɔtlɔɔ -zlo jipea ɔ, wa yia ɔ sɩalɩ. Ɔ ka ɔ 'gwɛzi weee -nyumɔ, ɔ 'nɩ 'pʋ. -Zugba we -yɔ ɔ sɩalɩe mnɩ. 27-28 Ɔ 'nʋa -Zezuu 'dɩ nɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'dɛ dlɩ zɔɛ: «Ɩn -ka ɔ -bana kwɛzɩ, ɩn mneni ɩn 'ka 'pʋ.»

Ɔ 'plɩlɩa nyɩma nyɩdɩ -Zezu lʋʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ -bana kwɛzɩ. 29 -Bha -bhlokpadɛ ɔ 'pɩɔn yia 'wʋkanɩ, 'ɩn ɔ yia we 'jiyibheli nɩɩ, ɔ ka 'pʋ.

30 -Zezu yibhelia we 'ji nɩɩ, ɔ 'tɩtɛ ka lubho nʋ, 'ɩn ɔ yia labhiti -mɔ nyɩma nyɩdɩ, 'ɩn ɔ yia layɩbhaɛ: «Nyɔɔ zɩ na -bana kwɛa?»

31 'Ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Aya! Nyɩmaa -zlo mɩa da -mɩ nɩnɛnɩda nɩ, 'lee sa -na yɩbha la nɩɩ, nyɔɔ zɩ -mɩ kwɛa?»

32 Ɔ yia ɔ 'dɛ -yɔ latɩtalɩ. Nyɩmɛ -ɔ nʋa we lɛ, ɔ 'ka ɔ 'yɩ. 33 Ɔɔ 'ŋwnɔ ka nyanɔ nʋ, -zugba ɔ tɛlɩa. -We ylɩa ɔ, -mɔɔ ka we 'jiyibhelii 'gbʋ, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ bhʋ -yɔ bhlili, 'ɩn ɔ yia we 'bɩgʋ 'plɩlɩ -mɔɔ -yla. 34 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na 'yu, amaa dlɩ ka aɩn pue. A mnɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -yɔ aɩn 'sɔ -mɩ! Amaa gu bhɩaoo!»

35 Da -Zezu mɩa gbʋ -mɩnɩ gbada, nyɩma 'bhʋa -Zalusɩɩ -buduŋwɛɛ, wa yia, wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn 'na sɩalɩ Nyɩmaa -Kanyɔ -nɩ, -na 'ŋwnɔyu ka tlɩ.»

36 'Ɩn wɛlɩ, wa mɩa gbada, -Zezu yia we yukwli -gʋlasalɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ -Zalusɩ -ylaɛ: «-Ɩn 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ, -ɩn zʋ dlɩ!»

37 We 'nɩ Piɛlɩ -yɔ *'Zake -yɔ ɔ bheli *Zaan 'wʋbhʋ, ɔ 'nɩ ŋwnu nyɩmɛ -putu 'ka wa yoo kwa. 38 Wa nynia -Lagɔbuduu -kanyɔɔ -buduŋwɛɛ, 'ɩn ɔ yia nyɩmaa -zlo -yɔyɩ -gʋzizlida sɔ weee lʋ, wie -yɔ 'wʋkpɩkpɩe nya. 39 Ɔ plaa -budu zɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a gbugblolu -nya? Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a wi -nya? Ɔ 'nɩ tlɩ, 'ylaa 'wʋ ɔ mɩa.» 40 'Ɩn wa yia ɔ gla palɩ.

-Bha ɔ wlelia wa 'dɛ weee. -Slɛɛn, ɔmɔ klaa, 'ŋwnɔyuu dide klaa, ɔ 'nyaa klaa, we -yɔ ɔ 'bɩnɔnya ta, 'ɩn wa yia komi lʋʋ mnɩ, mɔ 'ŋwnɔyu pɩa la. 41 'Ɩn ɔ yia ɔ sɔ lakpa, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Talita kumi.» (We ji -wa nɩɩ: «'Yieslɔŋwnɔyu, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ, a -sɔ 'wʋ.») 42 Tɔʋn, ɔɔ 'ŋwnɔyu yia 'wʋsɔ, 'ɩn ɔ yia nɔ. We yia wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. Nɩɩ, ɔ ka -zʋ kugbua lɛ 'sɔ. 43 -Zezu nɛɛ wa -yla 'klʋ 'cɩcɩ nya: «A 'na gbalɩ we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla -nɩ. A 'nyɛ ɔ lililu, ɔ 'ka li.»

6

-Zezuu -zɔɔ -nyɩma 'nɩ ɔ gbʋ ŋwnu

(Mt 13.53-58; Lk 4.16-30)

1 -Zezu 'bhʋa -bhɛdɛ, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ yia ɔ -zɔɔ mnɩ. 2-3 Wa *Nyapɛylɩ nya, 'ɩn -Zezu yia wa -Lagɔbudu zɔ mnɩ, 'ɩn ɔ yia -mɔ gbʋ -slolu. Nyɩma, -wa ɔ mɩa -sloluda, we -sʋbhalɩa wa ŋwɛgaga, 'ɩn wa nɛɛ: «Ɔɔ mɩa dɛ nɩ, ɔ 'nɩ Maliii yuu? 'Lee, ɔ 'nɩ 'Zake klaa, Zozee klaa, Zudɩ klaa, we -yɔ 'Simɔɔɔ bhelii? Ɔ bhɔlɔa 'nɩ da -aɩn glaa -mɩɩ? Ɔɔ mɩa dɛ nɩ, -budukʋnyɔ -wa. Wee gbʋ mɩa dɛ nɩ, da ɔ salɩ wea? Gbʋyilo -mʋmʋ -Lagɔ 'nyɛ ɔmɔ, ɔ 'ka -aɩn -slolua? Nyɔɔ 'nyɛ ɔ 'tɩtɛ, 'ɩn ɔ nʋ gwɛdigbʋ nɩ lɛa?»

We 'dɛɛ 'gbʋ, wa 'nɩ ɔ wɛlɩ 'wʋŋwnu. 4 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -ka -mɩ, da weee -bha wa zʋa ɔ. Nɩɩ, wa'a zʋ -bha ɔ ɔ -zɔɔ, ɔ zʋayli we -yɔ ɔ -buduŋwɛɛ.»

5 We 'nɩ, ɔ ka nyɩma -bhlo -bhlo jipe, wa sɔ -gʋ lapalɩe nya 'wʋbhʋ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka gwɛdigbʋ lɛnʋ, 6 'ɩn ɔ nɛɛ: «Aya! Ɩn 'nɩ -slɔ 'sasʋkpa -nyɩma, -wa'a zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ, 'yɩ.»

-Zezu tiea ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ

(Mt 10.5-15; Lk 9.1-6)

-Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn -Zezu yia kwesi -gbenya 'wʋplɩlɩ nyɩma gbʋslolue nya. 7 Ɔ laa ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ, ɔ 'ka wa tie 'sɔ 'sɔ, 'ɩn ɔ yia wa 'tɩtɛ 'nyɛ, wa 'ka zuzu 'nyii vu. 8-9 Ɔ nɛɛ wa -yla: «We 'nɩ kɔɔsu -bhlogbɔɔ 'wʋbhʋ, a 'na 'bhulu -lu yabhlogbɔɔ 'wʋ -nɩ. A 'na 'bhulu 'floo 'wʋ -nɩ. A 'na 'bhulu *-bada 'wʋ -nɩ. A 'na 'bhulu 'gwɛzi 'wʋ -nɩ. Nɩɩ, a -pla -sakwla bhʋ 'wʋ, a -yɔ -banaa 'sɔnʋ 'na mnɩnɩ -nɩ.

10 «A -ka 'gbe -mʋmʋ 'wʋ nyni, -budu -we ka ŋwɛɛ a -ka ladɩ, a -gʋ -bha. 'Ylɩ -we nya a 'nɩ -slɔ 'wʋsɔ, a 'na 'bhʋlʋ -bha -nɩ. 11 'Ɩn da -mʋmʋ wa 'nɩ amɩaa 'lakpasu kpa, wa 'nɩ aɩn yukwli pʋlʋ, a gbɔtɔ amɩaa bhʋ -yɔ *-bhubhui, 'ɩn nyɩma 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, wa 'nɩ -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu.»

12 Wa mnɩa, 'ɩn wa nɛɛ nyɩma -yla nɩɩ, wa 'bhiti wa dlɩ. 13 -Zugba wa vua zuzu 'nyiii -zlo, 'ɩn wa slua guzʋnya duun 'kpɩ 'wluo, 'ɩn -maa pʋa.

Ewlodʋ wlaa Zaan wa 'ka ɔ 'bha

(Mt 14.1-12; Lk 9.7-9)

14 -Zezuu 'ŋnɩ mnenia da weee la, 'ɩn dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ *Ewlodʋ yia we 'nʋ. Ɔ nɛɛ: «'Zan -Batisɩ -wa. Nɩɩ, mɔ -sɔa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa. We 'dɛɛ 'gbʋ ɔ mneni ɔ 'ka gwɛdigbʋ lɛnʋ.»

15 Nyɩma tɔlʋa nɛɛ: «*Elii -wa.»

'Ɩn tɔlʋa nɛɛ: «-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -wa, bhlasabhla -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'yabhlo 'bhisa.»

16 Nɩɩ, Ewlodʋ 'nʋa we, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Zaan -wa. -Amɩ wlaa ɔ, 'ɩn wa yi bhaa ɔ 'wlu -gʋ -dɩ. Mɔ -sɔa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ.»

17-20 Nɩɩ, Ewlodʋ mɩa, ɔ ka bha ɔ bheli Filipʋʋ 'ŋwnɔ Ewlodiadɩ -mɔɔ -glosa, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ kwa. 'Ɩn Zaan nɛɛ ɔ -yla: «Nɩɩ, we 'nɩ 'ylinanɩ -Lagɔɔ tite 'wʋ, nyɩmɛ 'ka ɔ 'dɛɛ bhelii 'ŋwnɔ kwa.» -Bha Ewlodiadɩ 'paa 'cɛ. Ɔ 'yɩbha ɔ 'ka Zaan 'bha. Nɩɩ, Ewlodʋ sɔa Zaan, 'ɩn ɔ -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔnyɩmɛ tɩklɩɩ -wa. 'Ɩn Zaan -ka gbada -mɩ, we nanɩ Ewlodʋ dʋdʋ, 'ɩn we bhitia ɔ 'wlukʋʋn. We 'dɛɛ 'gbʋ Ewlodʋ 'yɩbha ɔ 'ka Zaan 'wʋgʋ. 'Ɩn ɔ yia ɔ gbʋan, ɔ yia ɔ -kaslʋ 'wʋpa Ewlodiadɩ yi ɔ 'bhaa 'gbʋ.

21 Nɩɩ, 'ylɩ yabhlo nya, 'ɩn Ewlodiadɩ yia -jɔlʋ 'yɩ. We zlɩ mɩa, Ewlodʋʋ gwalɩylɩ -wa. 'Ɩn ɔ yia 'gbee -cɩan klaa, 'slʋjaa nyɩma 'kadɩ klaa, we -yɔ Galilee -nyɩma kpasɩ la, wa 'ka 'fɛtɩ -sa. 22 Ewlodiadɩɩ 'ŋwnɔyu plaa, 'ɩn ɔ yia lɩtɛ, 'ɩn ɔ yia wa dʋdʋ namanɩ. -Bha ɔɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Ewlodʋ gbaa ɔ -yla: «Nɩɩ, -we a -ka 'yɩbha, a -zlalɩ 'mɩ we, 'ɩn ɩn 'ka we aɩn 'nyɛ.» 23 'Ɩn ɔ yia ɔ -yla biɛ: «Nɩɩ, -lu weee a yia 'mɩ -zlalɩa, yoo na nyɛa we aɩn. We yi na dʋdʋ kibhe -zɛoo, 'nyɛa na yia we aɩn.»

24 Ɔɔ 'ŋwnɔyu 'tlaa, 'ɩn ɔ yia ɔ 'nyaa layɩbha: «Lɛɛ -lu ɩn 'ka ɔ -zlalɩa?»

'Ɩn -mɔɔ nɛɛ: «A -zlalɩ ɔ 'Zan -Batisɩɩ 'wlu.»

25 Ɔɔ 'ŋwnɔyu mnɩa lʋ -gwagwɩe nya, 'ɩn ɔ nɛɛ Ewlodʋ -yla: «-We ɩn 'yɩbhaa nɩ, mʋ -wa 'Zan -Batisɩɩ 'wlu. -Ɩn -la dɛslɛɛn 'mɩ we -plaa -gʋ.»

26 We wlaa ɔ 'kʋayli la, ɔ ka bi ɔ -limaa 'yibadɩɩ 'gbʋ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka gba nɩɩ, ɔ 'nɩa we ŋwnu. 27 Ɔ yia 'slʋjayu yabhlo la, ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Mnɩ, -ɩn -dɩ -bha 'Zan -Batisɩɩ 'wlu, -ɩn -yɔ we yi.»

28 Ɔ mnɩa -kaslʋ 'wʋ, ɔ yia Zaaan 'wlu -bha -dɩ, 'ɩn ɔ yia we -plaa -gʋ ladɩ, 'ɩn ɔ -yɔ we yia yi. Ɔ 'nyɛa we ɔɔ 'ŋwnɔyu yoo, 'ɩn -mɔɔ yia -mɔɔ 'nyaa we kwa.

29 Zaaan 'bɩnɔnya 'nʋa we 'dɩ, 'ɩn wa yia ɔ 'kwie 'bʋmnɩ, wa 'ka we gbawla 'wʋfa.

-Zezu 'nyɛa nʋkpasia 'wlu glʋ -bhlo 'wlu gbu lililu

(Mt 14.13-21; Lk 9.10-17; Zn 6.1-14)

30 -Zezuu tietienya yia lʋ, 'ɩn wa -yɔ ɔ 'sɔ yia 'wlugbeli. Gbʋ weee wa nʋa lɛ, -we wa -slolua nyɩma, 'ɩn wa yia we 'dɩ ɔ -salɩ. 31 Nyɩmaa -zlo, -wa yia, -wa mnɩa, wa 'gbʋ, -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'nɩ mneni wa 'ka li. 32 We 'gbʋ ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «-A mnɩ da mɩa blenyii, -a 'ka -mɔ ladɩ.»

'Ɩn wa 'dɛkpʋa yia 'glʋ 'wʋ -bho, 'ɩn da nyɩma 'nɩa -mɩ, wa yia -mɔ mnɩ. 33 Nyɩma duun 'yɩa da wa -yɔ mnɩda, 'ɩn wa yia wa yibheli. 'Ɩn 'gbe weee 'wʋ -nyɩma yia ɔ 'yu zili bhʋ -gʋ -gwagwɩe nya.

34 -Zezu 'tlaa 'glʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia nyɩmaa -zlo -yɔyɩ. Wa 'wlʋ bhlabhlɛ -we 'nɩ 'yliyɔzʋnyɔ -ka. We 'gbʋ wa laa ɔ nyazɩ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia wa gbʋ duun -slolu.

35 Jibhe zɔa, ɔ 'bɩnɔnya bɛa ɔ kwesi, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «Da -mɩnɩ -tlʋlʋ la, 'ɩn 'ylʋ ka -fla. 36 Gba wa -yla, wa mnɩ kʋdanya -yɔ 'gbenya mɩa da -aɩn kwesi 'wʋ, wa 'ka wa 'dɛɛ lililu zɔ.»

37 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Amɩaa 'dɛ 'nyɛ wa lililu!»

Wa nɛɛ: «'Cʋ gbetaa lubho -gwɛzi 'nɩ mneni we 'ka wa 'floo zɔ.»

38 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «'Floo zuma mɩ aɩn kwɛɛa? A mnɩ a 'ka we zɛlɩ.»

Wa zɛlɩa we, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «Nɩɩ, 'floo gbu -yɔ zibhii 'ya sɔ mɩa -bha.»

39 -Bha ɔ gbaa wa -yla, -maa 'tʋlʋ nyɩma nɩɩ, wa -dɩ la -zlo ŋwɛɛ -petu kɔlɩ -gʋ. 40 'Ɩn wa yia -zlo ŋwɛɛ ladɩ. -Zlo yabhlo ka nyɩma 'wʋ glʋ gbu, 'ɩn tɔlʋa ka 'wʋ glʋ 'sɔ 'ya kugbua. 41 -Zezu 'bhua wee 'floo gbu -yɔ zibhii 'ya 'sɔ 'wʋ, ɔ ylaa yalɩ, ɔ 'paa -Lagɔ fuo, ɔ dɩdlɩa wee 'floo la, 'ɩn ɔ yia we ɔ 'bɩnɔnya yoo 'nyɛ, wa 'ka we nyɩma 'wʋladlili. 'Sa -bhlokpadɛ ɔ dlilia nyɩma weee zibhi 'wʋ la. 42 Wa 'dɛ weee lia, 'ɩn wa yia lʋ. 43 'Floo pnɩɩ -yɔ zibhi -we wa sɩalɩa, we nyni -cɩcɛ kugbua lɛ 'sɔ. 44 Nyɩma -wa lia, wa nʋkpasia mɩa wa glaa, wa nyni nyɩmaa 'wlu glʋ bhlo 'wlu gbu (5.000).

-Zezu nɔa 'nyu -gʋ

(Mt 14.22,32; Zn 6.15,21)

45 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «A -bho 'glʋ 'wʋ, a -galɩ 'mɩ 'yu -mɔ Bɛtɩsaida mnɩda. 'Ɩn ɩn 'ka waa nyɩma wɛlɩ 'pa.» 46 Wa 'bhʋbhlʋa -yɔ, 'ɩn ɔ yia -gɔgɔ 'wlu mnɩ, ɔ 'ka -Lagɔ bhubhoe.

47 -Kwɩtatʋkpa ylumanɩa la, -zugba -Zezuu 'bɩnɔnya mɩ -mɔ 'nyu -nyɩdɩ 'glʋ 'wʋ, 'ɩn ɔmɔ mɩa dʋdʋ, ɔ 'dɛ -bhlo. 48 -Zezu 'yɩa nɩɩ, -maa mɩ sɩada, -pɩpɛ mɩ wa 'klʋ -yɔ -gbɛɩn bhʋlʋda, 'ɩn 'glʋ -papɩe kalɩ -yɔ, tɩatɩa -kʋkɔ gboa, 'ɩn ɔ yia wa 'bɩ mnɩ 'nyu -gʋ -nɔnʋe nya, ɔ 'ka wa -gʋ ylɩ. 49-50 Wa 'yɩa ɔ -yɔ nɔda -mɔ 'nyu -gʋ, wamɩa nɛɛ 'sa 'kuzu -wa. Wa 'dɛ weee 'yɩa ɔ -yɔ, 'ɩn wa yia nyanɔ nʋ. Wa 'kpɩa 'wʋ, -Zezu nɛɛ: «A 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ, -amɩ -wa, a palɩ dlɩ la.»

51 'Ɩn ɔ yia wa lʋ -bho -mɔ 'glʋ 'wʋ, 'ɩn -pɩpɛ yia zɔbɛ. Wee gbʋ 'nɩ wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ -sɛ. 52 Nɩɩ, wa yukwli -yɔ 'tɛlaa 'gbʋ, -Zezu 'nyɛa nyɩmaa -zlo lililu gwɛdi sa, wa 'nɩ ɔ 'tɩtɛ yibheli.

53 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya -dɩa 'nyu 'wʋ, wa nynia Zenezalɛtɩ -dʋdʋ -gʋ, -mɔ wa jɩa 'glʋ lubhu. 54 Wa mɩ 'glʋ 'wʋ lasibhlida, 'ɩn nyɩma yia -Zezu yibheli. 55 Wa -yɔ 'pulo -pulue mɩ 'gbe weee 'wʋ 'plɩlɩda, 'ɩn da wa -ka 'nʋ nɩɩ, -Zezu mɩ -bha, 'ɩn wa mnɩa -mɔ, wa -yɔ wa guzʋnya 'sɔ, -zugba -maa mɩ 'sowli 'wʋ. 56 Da ɔ -ka mnɩ, 'ɩn wa laa ɔ guzʋnya. We yi kʋda -zɛoo, we yi -zɔɔ -zɛoo, we yi 'gbe 'kadʋ 'wʋ -zɛoo, 'ɩn wa palɩa wa guzʋnya -zejila 'wʋ la. 'Ɩn wa palɩa -Zezu zukpa nɩɩ, ɔ 'ka wa guzʋnya 'yoo 'nyɛ wa 'ka ɔ -banaa ŋwɛ kwɛzɩ. 'Ɩn -wa weee zɩa we kwɛ, -maa yia 'pʋ.

7

-Zezu -yɔ Zuifʋʋ tite

(Mt 15.1-9)

1-4 Bha Zuifʋʋ -yɔ Falizɩnyɩmaa -gbɛ, wa 'nɩ -slɔ kwɛ budo 'nanʋʋ, wa'a li. Nɩɩ, wa dʋkpasɩɩ tite -wa, 'mʋ wa zʋa 'nʋŋwɛ. Nɩɩ, wa -ka lɔkɔ 'wʋbhʋ, wa 'nɩ -slɔ budo, wa'a li. Tite tɔlʋa wa dʋkpasɩ tɩa wa -yɔ, 'ɩn wa zʋ 'yaa -mʋʋ 'nʋŋwɛ. Sa 'bhisa, nyidanya klaa, -tʋkpʋnya klaa, we -yɔ 'wʋmanɩ -kɔpʋnyaa 'wʋ lawɔlʋe.

'Ylɩ yabhlo nya, Falizɩnyɩma -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya 'bhʋa -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn wa yia -Zezuu -gbɛ 'wʋgbeli. -Bha wa 'yɩa nɩɩ, ɔ 'bɩnɔnya tɔlʋa mɩ kwɛ pʋɩn lilida. Nɩɩ, -maa 'nɩ kwɛ budo. 5 Wa nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «-Na 'bɩnɔnya lilia kwɛ pʋɩn. Wa 'nɩ -amɩaa dʋkpasɩɩ tite 'nʋŋwɛ zʋ. Lɛɛ -lu ka 'gbʋ wa yi 'sa nʋa?»

6 Ɔ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma! -We -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaii cɛlɩa ɔ 'sɛbhɛ 'wʋ, gbʋzɔnʋ -wa:

‹Waa nyɩma mɩa, ŋwɛɛ la wa nnanɩa 'mɩ,

nɩɩ, wa dlɩ 'nɩ 'mɩ -gʋ -mɩ.

7 Bhebhe wa ylimanɩa 'mɩ.

Nɩɩ, tite wa slolua,

'ɩn wa laa -Lagɔɔ tite,

nyɩmaa 'dɛkpʋaa -gbɛ we 'bhʋa.›

8 Nɩɩ, a ka -slɛɛn -Lagɔɔ dʋmagbʋ 'yitide, 'ɩn a nʋa nyɩmaa dʋmagbʋ lɛ.»

9 Ɔ nɛɛ 'ya wa -ylaɛ: «A mna 'yli! A 'yɩbha a 'ka amɩaa dʋkpasɩɩ tite 'nʋŋwɛ zʋʋ 'gbʋ, a yia -Lagɔɔ tite 'yitide. 10 Moizɩ nɛɛ:

‹Zʋ -na dide -yɔ -na 'nyaa 'nʋŋwɛ.›

'Ɩn:

‹-Ɔ -ka ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa vɛlɩ,

'bha wa bhaa ɔ.›

11 'Ɩn amɩa, a nɛɛ: nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa -yla gba nɩɩ, ‹-We ɩn 'ka yaa aɩn 'nyɛ, mʋ -wa «Kɔlʋban» › (we ji -wa ɔ ka we -Lagɔ 'nyɛ), 12 amɩa 'nyɛa ɔ 'yoo, ɔ'ɔ nʋ -slɛɛn -lu yabhlogbɔɔ lɛ ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa 'sɔ -yla. 13 A -ka 'sa nʋda -mɩ nɩ, 'ɩn a saa -Lagɔwɛlɩ la, amɩaa bhlasabhla gbʋʋ 'gbʋ. 'Ɩn a nʋa we 'gbʋ 'sasʋkpa -gbʋ duun tɔlʋa lɛ.»

-We plalɩa nyɩmɛ pʋɩn mʋ nɩ

(Mt 15.10-20)

14 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn -Zezu yia nyɩmaa -zlo la, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A pʋ yukwli, -we na yia gbaa a 'ka we 'nʋ. 15 Lililu nyɩmɛ lia nɩ, we'e -plalɩ ɔ pʋɩn. Nɩɩ, gbʋ -we ɔ gbaa, -we 'bhʋa ɔ dlɩ zɔ, mʋ plalɩa ɔ pʋɩn. [ 16 -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.]»

17 Da -Zezu 'bhʋa nyɩma glaa, ɔ plaa -budu zɔ, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia ɔ wee gbʋʋ ninee 'ji layɩbha. 18 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Amɩa'a 'nʋ 'ya -mʋʋ 'wʋlaa? A yibheli we 'ji nɩɩ, -lu -we nyɩmɛ lia, we'e -plalɩ ɔ pʋɩn. 19 Nɩɩ, wee lililu mɩa, we'e mnɩ ɔ dibhe 'wʋ, ɔ nʋkplɛ we mnɩa. -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ plaa 'kwla -yɔ.» -Bha ɔ gbaa nɩɩ, wa mneni wa 'ka lililu weee li.

20 'Ɩn ɔ nɛɛ 'yaɛ: «Wee -lu -we bhʋa nyɩmɛɛ dlɩ zɔ, mʋ plalɩa ɔ pʋɩn. 21 Wee -lu -we bhʋa nyɩma 'wʋ, -mɔ wa dlɩ zɔ, mʋ -wa nɩɩ: wa pʋpalɩ 'wlukʋʋn la 'nyumɛɛ, wa ka mʋtnɩ kwɛ, wa yli 'wie, wa bha nyɩmɛ, 22 'ɩn 'ŋwnɩ -yɔ nyɩma -putu dɩa -budu 'wʋ.* Wa 'yɩbha wa 'ka -gʋgalɩ. Gbʋnyuu wa nʋa lɛ, wa -lima wa nʋa -dawli 'wʋ. Wa'a zʋ tite 'nʋŋwɛ. Wa ka zenyi, 'ɩn wa saa nyɩmɛ 'ŋnɩ. Wa ylimanɩa wa 'dɛ, wa 'wlukʋʋn ka -nyumɔ. 23 Wee gbʋnyii mɩa dɛ, mʋ tlaa nyɩmɛɛ dlɩ zɔ, 'ɩn mʋ plalɩa ɔ pʋɩn.»

'Lakpaŋwnɔ ŋwnua -Zezuu gbʋ

(Mt 15.21-28)

24 Da -Zezu 'bhʋa -bha, 'ɩn ɔ yia Tilɩ -dʋdʋ -gʋ mnɩ, -mɔ ɔ plaa -budu zɔ. Ɔ 'nɩ 'yɩbha nɩɩ, nyɩmɛ 'yɩ ɔ, 'ɩn ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka zize. 25-26 Nɩɩ, ɔ plaa -budu zɔ, tɔʋn, 'ŋwnɔ yabhlo yia ɔ -gbɛ yi. Ɔɔ ŋwnɔ mɩa, 'lakpaŋwnɔ -wa: Silii -dʋdʋ yabhlo wa laa Fenisi, -mɔ wa gwalɩa ɔ. Nɩɩ, ɔ ka 'ŋwnɔyu, 'mɔ zuzu 'nyuu kpaa. 'Ɩn ɔɔ 'ŋwnɔ yia -Zezu -yɔbɛ, 'ɩn ɔ yia ɔ bhʋ -yɔ bhlili, ɔ nɛɛ: «-Na zukpa -wa, zuzu 'nyuu -we kpaa na 'yu nɩ, -ɩn vu we.»

27 Ɔ nɛɛ ɔ -yla: «'Ylaaslɩ -ka lida -mɩ, we 'nɩ tɩklɩɩ -mɩ wa 'ka 'ylaaslɩ lililu zɔsa wa 'ka we gwɩ zɔ viteli, we 'nɩ mʋʋ?»

28 Ɔɔ 'ŋwnɔ nɛɛ ɔ -yla: «Na -Kanyɔ, gbʋzɔnʋ -wa. Nɩɩ, gwɩ -ka 'tabhle zɔ -mɩ, 'ɩn 'ylaaslɩ -ka lida -mɩ, wee lililu -we bhlia, gwɩ lia we. We 'nɩ mʋʋ?»

29 Ɔ nɛɛ: «-We a gbaa, gbʋzɔnʋ -wa. We 'gbʋ a 'bhiti lʋ. Nɩɩ, zuzu 'nyuu -we kpaa amaa 'yu, ɩn ka we vu.»

30 Ɔ mnɩa lʋ, ɔ nynia ɔ -buduŋwɛɛ, -zugba ɔ 'yu pɩ lii -gʋ la, zuzu 'nyuu ka ɔ 'yitide.

-Zezu jipea bhobho

31 -Zezu 'bhʋa Tilɩ -dʋdʋ -gʋ, ɔ -dɩa Sidɔɔn -yɔ 'Gbe Kugbua -dʋdʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia Galilenyu kwesi lʋyi. 32 Nyɩmɛ -ɔ'ɔ 'nʋa, 'ɩn -ɔ'ɔ gbaa, -bha wa -yɔ ɔ yia, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Na zukpa -wa, palɩ ɔ -na sɔ -gʋ la ɔ 'ka 'pʋ.»

33 -Zezu -yɔ ɔ 'sɔ 'bhʋa nyɩma glaa, 'ɩn ɔ yia ɔɔ guzʋnyɔɔ yukwlii 'yoo 'wʋ -kwɛtɩya fa. -Bha -Zezu tlia -dlɛ ɔ -kwɛtɩya -yɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ mɩɔ kwɛzɩ. 34 Tɔʋn, 'ɩn ɔ yia yalɩ yla, 'ɩn ɔ yia -nyii slu, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔɔ guzʋnyɔ -yla: «Efata», -mʋʋ ji -wa nɩɩ: «-Ɩn -kalɩ.»

35 -Bha -bhlokpadɛ ɔ 'pʋa, 'ɩn ɔ yia gba, 'ɩn ɔ yia 'nʋ. 36 -Zezu nɛɛ waa nyɩma -yla: «A 'na gbalɩ we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla -nɩ.»

'Ɩn sa ɔɔ -Zezu zʋa wa 'dɩ, nɩɩ, wa'a gbalɩ we -nɩ, wa 'nɩ 'sa nʋ. 37 'Ɩn wa -yɔ we gbagbɩe yia da weee mnɩ. Ŋwɛgaga ka wa -sʋbhalɩ, 'ɩn wa nɛɛ: «Aya! Ɔ lɛnʋlu weee mɩa 'yli we nanɩa. -Wa'a 'nʋaoo, 'ɩn -maa nʋa, -wa'a gbaaoo, 'ɩn -maa gbaa!»

8

-Zezu 'nyɛa nyɩma 'wlu glʋ -bhlo lililu

(Mt 15.32-39)

1 We bhla, 'ɩn nyɩma duun yi 'yaa -Zezu 'bɩ yi. Lililu 'nɩ -mɩ. -Bha -Zezu laa ɔ 'bɩnɔnya, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: 2 «Nɩɩ, nyazɩ nyɩma nɩ laa 'mɩ 'wʋ. Wa 'ylɩ ta nɩ -zugba wa mɩ 'mɩ 'bɩ, 'ɩn lililu ka bhɩa. 3 Wa 'nɩ -slɔ li. Ɩn -ka gba, wa mnɩ lʋ nɩ, wa mneni wa 'ka 'yloogblʋ bhlili. Nɩɩ, tɔlʋa 'bhʋda -tlʋlʋ la.»

4 Ɔ 'bɩnɔnya yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Aya! -Amɩa -flii 'pɩpɩ, da -a 'ka 'floo 'yɩ -a 'ka wa 'nyɛ, 'ɩn wa 'ka lʋa?»

5 Ɔ nɛɛ: «'Floo zuma mɩ aɩn kwɛɛa?»

-Maa nɛɛ: «'Floo gbesɔ.»

6 'Ɩn ɔ nɛɛ nyɩma -yla: «A -dɩ dʋdʋ la.»

Ɔ 'bhua wee 'floo 'wʋ, ɔ 'paa -Lagɔ fuo, 'ɩn ɔ yia we ladɩdlɩ. Ɔ 'nyɛa we ɔ 'bɩnɔnya yoo, 'ɩn -maa yia we nyɩma 'wʋladlili. 7 Zibhi yua tɔlʋa mɩa -bha, ɔ 'bhua we 'wʋ, 'ɩn ɔ yia we -Lagɔ kwɛɛ zʋ. Ɔ 'nyɛa we ɔ 'bɩnɔnya yoo, -maa yia we nyɩma 'wʋladlili. 8 Wa lia, 'ɩn wa yia lʋ. -We wa sɩalɩa, we yia -cɩcɛ gbesɔ ye. 9 Nɩɩ, -wa lia, wa mneni wa 'ka nyɩma 'wlu glʋ -bhlo (4.000) nyni.

Falizɩnyɩma ylaa -Zezu la

(Mt 16.1-4)

10 -Zezu 'nyɛa wa 'yoo tɔʋn, ɔ yia 'glʋ 'wʋbho ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ, 'ɩn wa yia Dalɩmanuta -dʋdʋ -gʋ mnɩ. 11 Falizɩnyɩma yia, 'ɩn wa yia -Zezu kpɛlɩ, wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn nʋ gwɛdigbʋ yabhlo lɛ, 'ɩn -a 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, -na 'tɩtɛ mɩa, -Lagɔ 'nyɛa -mɩ we.»

12 -Zezu yia nyɔ laslu, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ amɩa dɛslɛɛn -nyɩma 'yɩbha 'sa gwɛdigbʋa? Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: waa -manɩ 'na 'ka gwɛdigbʋ yabhlogbɔɔ 'yɩ.»

-Zezuu 'bɩnɔnya 'nɩ ɔ 'tɩtɛ 'wʋlanʋ

(Mt 16.5-12)

13 -Zezu yia -bha wa tɩ. Ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ, wa yia 'glʋ 'wʋ -gbla, 'ɩn wa yia 'nyuu kakpe yabhlo -gʋ mnɩ. 14 Ɔ 'bɩnɔnya ka dlʋ, wa 'nɩ lililu 'wʋbhu. 'Floo yabhlo -tʋa -mɔ 'glʋ 'wʋ, mʋ -bhlogbɔɔ -tʋa wa kwɛɛ. 15 -Zezu yia wa gbʋ -yla lapalɩ: «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ. A 'na 'tideli amɩaa 'dɛ 'yi Falizɩnyɩmaa 'flooo *gɔɔ -yɔ Ewlodʋʋ nyɩmaa -nʋ -yla -nɩ.»

16 -Bha ɔ 'bɩnɔnya gbʋgbalɩa -yla: «Nɩɩ, 'floo 'nɩ -aɩn kwɛɛ -mɩ. We 'gbʋ ɔ yi 'saa gba.»

17 -Zezu yibhelia we 'ji, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a gba 'sa? A 'nɩ 'floo 'wʋbhu -wa yɩ? A 'nɩ -slɔ we 'wʋlanʋʋ? Amɩaa yukwli -yɔ 'tɛa la yɩ? 18 A ka 'yli 'klʋ -yɔ, 'ɩn a'a 'yɩ la. A ka yukwli, 'ɩn a'a 'nʋ. Amɩaa dlɩɩ -bho we -gʋ. 19 Nɩɩ, ɩn ka zlɩmɛ 'floo gbu nyɩmaa 'wlu glʋ -bhlo 'wlu gbu (5.000) 'wʋladlili. -Cɩcɛɛ yeye -nʋ zuma -tʋ zlɩmɛ 'wʋa?»

Wa nɛɛ: «-Cɩcɛ kugbua lɛ 'sɔ.»

20 'Ɩn ɔ nɛɛ: «Ɩn dlili 'yaa 'floo gbesɔ nyɩmaa 'wlu glʋ -bhlo (4.000) 'wʋla naa?»

Wa nɛɛ: «-Cɩcɛ gbesɔ.»

21 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Aya! A 'nɩ -slɔ we 'wʋlanʋʋ?»

-Zezu jipea 'lɔlɔnyɔ

22 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya nynia Bɛtɩsaida, 'ɩn wa yia ɔ 'lɔlɔnyɔ -la. Zukpa wa palɩ ɔ zukpa nɩɩ, ɔ zɩ -mɔɔ kwɛ. 23 -Zezu kpaa ɔ sɔ la, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ 'sɔ yia 'gbe lʋʋ mnɩ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ -dlɛ 'yli -gʋ tli, 'ɩn ɔ yia ɔ sɔ -gʋ lapalɩ. Ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Na yɩ -lu yabhlo -yɔɔ?»

24 Ɔ -bloa 'yli, ɔ nɛɛ: «Nyɩma na yɩa -yɔ, wa 'wlʋ sunya. Nɩɩ, wa mɩ nɔda.»

25 -Zezu palɩa ɔ 'yli -gʋ sɔ la 'ya, 'ɩn ɔ 'yli yia -blo, 'ɩn ɔ yia layɩ 'vayɩɩ. 26 Ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Mnɩ -na -buduŋwɛɛ. -Ɩn 'na plalɩ -zɔɔ -nɩ.»

Piɛlɩ nɛɛ nɩɩ, -Zezu -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ

(Mt 16.13-20; Lk 9.18-20)

27 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya mnɩa 'gbenya -we mɩa Sezalee Filipʋ kwesi nʋkplɛ. Wa mɩ 'yloogblʋ nɔda, 'ɩn -Zezu yia wa layɩbha: «'Lee, nyɔɔ nyɩma palɩ 'mɩ 'wʋa?»

28 Wa 'palɩa we 'bɩgʋ, wa nɛɛ: «Nyɩma nɛɛ nɩɩ, 'Zan -Batisɩ -ɩn -mɩa. Tɔlʋa nɛɛ, Elii -ɩn -mɩa, 'ɩn tɔlʋa nɛɛ 'yaɛ, bhlasabhla -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'yabhlo -ɩn -mɩa.»

29 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Ɩn amɩa, a nɛɛ, nyɔɔ ɩn -mɩa?»

'Ɩn Piɛlɩ nɛɛ: «-Lagɔɔ -Bhasanyɔ -ɩn -mɩa.»

30 -Zezu nɛɛ: «A 'na gbalɩ we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla -nɩ.»

-Zezu gbaa ɔ 'dɛɛ tlɩtlɩgbʋ

(Mt 16.21-28; Lk 9.22-27)

31 Nɩɩ, -Zezu bhlia ɔ 'bɩnɔnya gbʋslolue, ɔ nɛɛ wa -yla: «We mɩ nɩɩ, ɔɔ *Nyɩmɛɛ 'Yu sɩa bhabha. Nɩɩ, Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ klaa, *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, we -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya yia ɔ kwnɛɛ -saa. 'Bhaa wa yia ɔ, 'ɩn 'ylɩ 'sɔ, we tanʋ nya, tlɩtlɩnya glaa ɔ yia 'wʋsɔa.»

32 'Sa ɔ gbaa we sa bɛblɛɛ, 'ɩn Piɛlɩ yia ɔ -glima lalɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn 'na gbalɩ 'sa -nɩ.» 33 -Zezu 'bhitia la, ɔ ylaa ɔ 'bɩnɔnya, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla 'klʋ 'cɩcɩ nya: «*-Saatan, bɛ lʋ! 'Bhʋ 'mɩ kwesi. Nɩɩ, -ɩ'ɩn pʋpalɩ 'wlukʋʋn la -Lagɔ 'bhisa, nyɩma 'bhisa -na pʋpalɩa 'wlukʋʋn la.»

34 Ɔ laa nyɩma -yɔ ɔ 'bɩnɔnya, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nyɔɔo nyɔɔ -ka gba ɔ 'ka 'mɩ 'bɩ nɔ, ɔ -sa ɔ 'dɛ dlɩ, ɔ 'bhu ɔ sɩasɩee *su 'wʋ, 'ɩn ɔ 'ka 'mɩ 'bɩ yi. 35 Nɩɩ, nyɔɔo nyɔɔ -ka ɔ 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe 'wʋgʋ nɩ, 'wʋ ɔ yia we bɔa. 'Ɩn -ɔ -ka ɔ 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe 'wʋbɔ -Lagɔgbʋ -yɔ na 'gbʋ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ -mɔɔ yia 'yɩa. 36 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka dʋdʋ -gʋʋ zʋzɔnʋ weee 'yɩ, 'ɩn ɔ -ka ɔ 'yliyɔgagɩe 'wʋbɔ nɩ, lɛɛ -lu ɔ 'yɩ we 'wʋa? 37 Nɩɩ, -lu yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni we 'ka nyɩmɛɛ 'yliyɔgagɩe zɔ. 38 Nɩɩ, Nyɩmɛɛ Yu yia yia ɔ Didee 'ŋnɩmnɩee san 'wʋ, ɔ -yɔ ɔ -mɔwlʋ -anzɩnya 'sɔ, -wa nʋa -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛɛ -gbɛ. Nɩɩ, dɛslɛɛn -nyɩma, -wa 'nɩa tɩklɩɩ -mɩ, 'ɩn wa nʋa gbʋnyuu lɛ, wa glaa, -ɔ -ka ɩn -yɔ na wɛlɩɩ zʋ nʋ, -amɩ, zlɩ ɩn -ka yi nɩ, 'ɩn na nʋ 'yaa ɔnʋʋ zʋ.»

9

1 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: amɩa -wa mɩa da -seli, aɩn glaa, tɔlʋa ka *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'yɩ yida 'tɩtɛ nya, 'bhie, wa 'kaa tlɩ.»

-Zezuu 'bɩnɔnya ta 'yɩa ɔ 'tɩtɛ

(Mt 17.1-13; Lk 9.28-36)

2 'Ylɩ gbu 'plɩa, we gbelibhlonʋ nya, -Zezu laa Piɛlɩ klaa, *'Zake klaa, we -yɔ *Zaan, 'ɩn wa 'dɛ -mnʋa 'bhie yia -gɔgɔ 'kadʋ 'wlu mnɩ. -Mɔ ɔ 'klʋ 'bhitia wa 'yliya 'wʋ. 3 'Ɩn ɔ 'wʋ -bana yia pɔmanɩ tenyii. Lɩ we lɩa. Nyɩmɛ -ɔ 'kaa 'sa -bana pɔmanɩ dʋdʋ -gʋ, -mɔɔ -kanyɔ 'nɩ -mɩ. 4 -Bha wa 'yɩa Moizɩ -yɔ Elii 'sɔ -yɔ, -zugba -maa -yɔ -Zezu mɩ 'dɩ -sada. 5-6 'Ɩn nyanɔ yia wa dlɩ 'wʋ slo. Wɛlɩ -we Piɛlɩ 'kaa gba, ɔ 'nɩ we -yi. -Bha ɔ gbaɛ: «*Wlabi, -amɩaa -seli -mɩmɩe nanɩ 'yli! Palʋ yua ta -a yia 'sʋbha, -na -nʋ -bhlo, Moizɩɩ -nʋ -bhlo, Eliii -nʋ -bhlo.»

7 -Bha yalɩpʋpa wɛlɩa wa 'wʋ, 'ɩn wɛlɩ yabhlo yia wee yalɩpʋpa nyɩdɩ 'tla, we nɛɛ: «-Ɔ mɩa dɛ, na Yu -wa, ɩn -kalɩ ɔ zɛ. A pʋlʋ ɔ yukwli.»

8 Tɔʋn, 'ɩn -Zezuu 'bɩnɔnya yia latɩtalɩ, we 'nɩ -Zezu 'wʋbhʋ, wa'a 'yɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yɔ.

9 Wa mɩa -gɔgɔ kwlida, 'ɩn -Zezu nɛɛ wa -yla: «-We a 'yɩa da nɩ, nɩɩ, ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu 'nɩ -slɔ tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ, a 'na gbalɩ we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla -nɩ.»

10 Wɛlɩ -we -Zezu gbaa wa -yla, wa ka we 'nʋŋwɛ zʋ. 'Ɩn wa yɩbhalɩa -yɩbhalɩa la: nɩɩ, ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ 'ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ. Sa -mʋʋ 'ji mɩa?»

11 'Ɩn wa yia ɔ layɩbha: «'Lee, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -Lagɔɔ titee gwesanya gba nɩɩ, *Elii 'kaa yi tɩaa?»

12 Ɔ nɛɛ: «Gbʋzɔnʋ -wa: Elii 'kaa yi tɩa ɔ 'ka -lu weee we 'bɩ 'wʋ la. We mɩ cɛlɩda *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, nɩɩ, ɔɔ Nyɩmɛɛ Yu yia sɩa bhabha, 'ɩn wa 'ka ɔ vɛlɩ. -We ka 'gbʋ we mɩa cɛlɩda, a -yi we 'jii? 13 'Ɩn ɩn nɛɛ aɩn -yla: Elii ka yi pepe. 'Ɩn sa wa 'yɩbhaa, 'sa wa sɩalɩa ɔ. Sa we mɩa -benyi cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, 'sa we 'plɩa.»

-Zezu vua zuzu 'nyuu

(Mt 17.14-21; Lk 9.37-43)

14 -Zezu klaa, Piɛlɩ klaa, 'Zakee klaa, Zaan klaa, da wa nynia wa -lima -gbɛ, wa -talɩa -mɔ, -zugba nyɩmaa -zlo ka -maa gbeli. -Lagɔɔ titee gwesanya mɩ wa glaa. Wa -yɔ wa 'sɔ mɩ gbʋ gbada. 15 Wa 'yɩa -Zezu, tɔʋn wa yia ŋwɛ -ga, 'ɩn wa yia ɔ -gbɛ mnɩ -gwagwɩe nya, wa 'ka ɔ fʋsa.

16 -Zezu yia ɔ 'bɩnɔnya layɩbha: «-A 'nʋ -seli? Lɛɛ gbʋ a gbaa?»

17-18 Nyɩmɛ yabhlo 'palɩa we 'bɩgʋɛ: «-Slolunyɔ, -mɩ ɩn -laa na 'yu. Nɩɩ, zuzu 'nyuu ka ɔ kpa. We ka ɔ wɛlɩ 'wʋbhu, ɔ'ɔ gba. Da we -ka ɔ kpalɩ, la we bhlɩa ɔ. 'Fufli tlaa ɔ ŋwɛɛ, ɔ lia gla 'wʋ, 'ɩn ɔ slɛlɩa. Ɩn ka -na 'bɩnɔnya bhubhoe, wa 'ka wee zuzu 'nyuu vu. Wa 'nɩ we mneni.»

19 -Zezu nɛɛ wa -yla: «Dɛslɛɛn -nyɩma, -wa'a zʋ dlɩ, 'ylɩ zuma ɩn -yɔ aɩn 'sɔ 'ka lia? 'Ylɩ zuma ɩn 'ka amɩaa 'gba zɔ 'yligbeda -tʋa? A -yɔ ɔɔ 'yu 'sɔ yi.»

20 'Ɩn wa -yɔ ɔ yia yi. Da ɔ 'yɩa -Zezu, 'ɩn wee zuzu 'nyuu yia ɔ lazuklu 'tɩtɛɛ, 'ɩn ɔ yia bhli, -zugba ɔ glipe, 'fufli tla ɔ ŋwɛɛ. 21 -Zezu yia ɔ dide layɩbha: «We dɩa gwe, we -zʋ zuma nɩa?»

Ɔ dide nɛɛ: «Ɔ mɩ -sɛlɛ, 'ɩn we yia gwedɩ. 22 We 'ka ɔ 'bhaa 'gbʋ, 'ylɩ tɔlʋa zlɩ, 'ɩn we paa ɔ -kosu 'wʋ, 'ɩn we paa ɔ 'nyu lʋ. Nɩɩ, -ɩn -ka mneni -ɩn 'ka -aɩn 'wʋsa, 'yɩlɩ -aɩn nyazɩ. Bɛ -aɩn -yɔ.»

-Zezu nɛɛ: 23 «Lɛɛ -lu 'ka 'gbʋ -na gba nɩɩ, -ɩn -ka we mnenia? -Ɔ zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ, ɔ mneni ɔ 'ka -lu weee lɛnʋ.»

24 -Bha ɔɔ 'yuu dide 'kpɩa 'wʋ, ɔ nɛɛ: «Ɩn ka dlɩ -sɛlɛ -Lagɔɔ gbɛgbɛɩn, -sa 'mɩ 'wʋ, 'ɩn ɩn 'ka dlɩ zʋ weee.»

25 -Zezu 'yɩa nɩɩ, nyɩmaa -zlo mɩ ɔ -gbɛ yida, 'ɩn ɔ yia wee zuzu 'nyuu 'wluo 'kpɩlɩ: «-Mɩ zuzu 'nyuu, -mɩ nʋa we lɛ, 'ɩn nyɩmɛ'ɛ gbaa, ɩn ɔ'ɔ 'nʋa. Ɩn nɛɛ: 'tide ɔ 'yi. -Ɩn 'na kpalɩ 'maslɛɛn ɔ -nɩ.»

26 We zuklua ɔɔ 'yu la 'tɩtɛɛ, 'ɩn we yia ɔ 'yitide 'wʋkpɩkpɩe nya, 'ɩn ɔ yia lapɩ 'kwie 'bhisa. We 'gbʋ tɔlʋa nɛɛ: «Ɔ ka tlɩ.»

27 -Zezu yia ɔ sɔ -yɔ ɔ 'wʋbhulu. Ɔ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia 'yligbe.

28 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya plaa -budu zɔ, 'ɩn wa yia ɔ layɩbha: «Wee zuzu 'nyuu mɩa dɛ nɩ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -a yi we vuvue sɩalɩa?»

29 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Sasʋkpa -zuzu 'nyii mɩa dɛ nɩ, we 'nɩ -Lagɔɔ bhubhoe -bhlogbɔɔ 'wʋbhʋ, wa 'nɩ mneni wa 'ka -mʋʋ vu.»

30 Wa 'bhʋa -bha, 'ɩn wa yia Galilee -dʋdʋ -gʋ 'plɩlɩ. -Zezu 'yɩbha wa 'na yibheli ɔ da -nɩ. 31 Ɔ -slolua ɔ 'bɩnɔnya gbʋ, ɔ nɛɛ: «Ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu wa yia nyɩma yoo 'nyɛa, 'ɩn wa 'ka ɔ 'bha. 'Ylɩ 'sɔ, we tanʋ nya ɔ yia tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔa.»

32 Nɩɩ, -we -Zezu gbaa, ɔ 'bɩnɔnya'a 'nʋ we 'wʋla. Wa mɩ nyanɔ nʋdaa 'gbʋ wa 'nɩ ɔ layɩbha.

Sa nyɩmɛ 'ka nʋ, 'ɩn ɔ 'ka -mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yua?

33 Wa nynia Kapɛnaumʋ, wa plaa -budu zɔ, 'ɩn -Zezu yia wa layɩbha: «Mɔɔ -dɩ a -sa yaa 'yloogblʋa?» 34 'Ɩn wa -gʋ yia lasʋbha. -We ka gbʋ -wa, wa mɩa nɔda, 'ɩn wa yia layɩbhalɩ -yɩbhalɩ: «'Lee, nyɔɔ 'yli -aɩn glaaa?»

35 Ɔ yia ladɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «A bɛ -seli. Nɩɩ, -ɔ -ka gba ɔ 'ka amɩaa kpasa -zɛ, ɔ -zɛ nyɩma weee 'bɩsʋayu, 'ɩn ɔ 'ka wa zɔlubho nʋ.»

36 Ɔ 'bhʋa 'yu yabhlo 'wʋ, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ 'sɔ yia ɔ 'bɩnɔnya nyɩdɩ ladɩ, ɔ gblelia -mɔɔ, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ ɔ bhʋ -gʋ ladɩ. Ɔ nɛɛ: 37 «'Yu -ɔ mɩa yu nɩ 'bhisa, nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ kpa 'nanʋʋ na 'ŋnɩ nya, na 'dɛ ɔ kpaa 'nanʋʋ. -Ɔ -ka 'mɩ kpa 'nanʋʋ, we 'nɩ na 'dɛ ɔ kpa 'nanʋʋ, nɩɩ, -ɔ tiea 'mɩ, 'mɔ ɔ kpaa 'nanʋʋ.»

38 Zaan nɛɛ -Zezu -yla: «Na -Slolunyɔ, -a ka nyɩmɛ yabhlo 'yɩ, ɔ 'nɩ -aɩn glaa -nyɩmɛ, -zugba ɔ vua zuzu 'nyuu -na 'ŋnɩ nya. Ɔ 'nɩ -aɩn glaa -mɩɩ 'gbʋ, -a yia ɔ 'yligbeli.»

39 -Zezu nɛɛ: «-Ɩnnya, a 'na 'yligbeli ɔ -nɩ. 'Lee, -ɔ -ka gwɛdigbʋ lɛnʋ na 'ŋnɩ nya, ɔ mneni ɔ 'ka 'mɩ vɛlɩɩ? -Ɩnnya. 40 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'nɩ -amɩaa tʋnyɔ, ɔ -yɔ -aɩn 'sɔ mɩ.

41 «Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ -ɔ -ka aɩn 'nyu 'nyɛ -Lagɔɔ -Bhasanyɔɔ 'ŋnɩ nya, -Lagɔ yia ɔ -tnʋʋ 'nyɛa. 42 'Ylaaslɩ -wa mɩa sa yu nɩ 'bhisa, 'ɩn wa zʋa 'mɩ dlɩ -gʋ, -ɔ -ka wa 'yabhlogbɔɔ gbʋnyuu lʋkwa, we nanɩ 'yli -mɔɔ -nʋ nya, wa 'ka ɔ tʋkpa 'kadʋ -blɩ -yɔ gbʋanɩ, 'ɩn wa 'ka ɔ 'nyu lʋ viteli. 43 We -ka -na sɔ 'ka -mɩ gbʋnyuu lʋ kwa nɩ, -dɩ -bha we. We nanɩ 'yli -ɩn 'ka 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka 'yɩ, sɔ -bhlo nya, we -zi -ɩn 'ka -kosu -we'e nyumoa 'wʋ mnɩ sɔ 'sɔ nya. [ 44 -Mɛmɛ mɩa, ‹nɔnya -we lia nyɩmɛɛ yɩcɛ we'e tlɩ, 'ɩn -kosu'u nyumo -mɔ -gba›.]

45 «'Ɩn we -ka -na bhʋ 'ka -mɩ gbʋnyuu lʋ kwa nɩ, -dɩ -bha we. We nanɩ 'yli -ɩn 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ 'tɩgɩe nya, we -zi wa 'ka -mɩ -kosu -we'e nyumoa 'wʋ viteli -na bhʋ 'sɔ nya. [ 46 -Mɛmɛ mɩa, ‹nɔnya -we lia nyɩmɛɛ yɩcɛ we'e tlɩ, 'ɩn -kosu'u nyumo -mɔ -gba›.]

47-48 «We -ka -na yli 'ka -mɩ gbʋnyuu lʋ kwa, -ɩn -sa -mɔ we. We nanɩ 'yli -ɩn 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ mnɩ 'yliya -bhlo nya, we -zi wa 'ka -mɩ -kosu -we'e nyumoa 'wʋ viteli, da nɔ lia yɩcɛ 'ylɩ weee nya, 'yli 'sɔ nya.

49 «Sa wa palɩa gumu lililu -yɔ, 'sa -bhlokpadɛ -Lagɔ yia nyɩma -gʋ -kosu slua. 50 Gumu nanɩ 'yli. Mɛnɩ we mɛnɩa. We 'nɩ -slɛɛn mɛnɩ nɩ, wa 'nɩ mneni wa 'ka we mɛnɩe we -yɔ zʋ. Nɩɩ, amɩa, a mɩ gumu 'bhisa, a -tʋ 'wʋ -dlɔɔ.»

10

-Zezu gbaa 'ŋwnɔ kwnɛɛ -sa gbʋ

(Mt 19.1-12; Lk 16.18)

1 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ mnɩa Zudee -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn wa yia Zudɛɛn nyu 'wʋdɩ. Nyɩmaa -zlo yia ɔ kwesi yi lʋ. Sa ɔ nʋa 'ylɩ weee nya, 'sa ɔ bhli 'yaa wa slolue lʋ.

2 Falizɩnyɩma yia ɔ kwesi bɛ, wa 'ka ɔ layla. 'Ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «'Lee, -amɩaa tite nʋkplɛ, nʋkpasu mneni ɔ 'ka ɔ 'ŋwnɔ kwnɛɛ -saa?»

3 Ɔ nɛɛ: «'Lee, tite -mʋmʋ Moizɩ 'nyɛ aɩn a?»

4 Wa nɛɛ: «Moizɩ cɛlɩa nɩɩ, nyɩmɛ -ka gba ɔ 'ka ɔ 'ŋwnɔ kwnɛɛ -sa, ɔ cɛlɩ wee gbʋ 'sɛbhɛ -gʋ, 'bhie ɔ 'ka ɔ kwnɛɛ -sa.»

5 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa -yla: «Amɩaa yukwli -yɔ suloo 'gbʋ, 'ɩn Moizɩ yia 'mʋ tite nɩ palɩ. 6 -Lu weee gwedɩda,

‹'Ɩn -Lagɔ yia nʋkpasu -yɔ 'ŋwnɔ lala.›

7 ‹We 'dɛɛ 'gbʋ, nʋkpasu yia ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa -yɔbhʋa,

'ɩn ɔ -yɔ ɔ 'ŋwnɔ 'ka 'wʋsuslolu,

8 'Ɩn wa 'ka ku -bhlo -zɛ.›

-Slɛɛn, wa 'nɩ 'maslɛɛn nyɩma sɔ, nɩɩ, nyɩmɛ -bhlo wa -mɩa. 9 We 'dɛɛ 'gbʋ, -we -Lagɔ -ka 'ylijɩjlɩ, nyɩmɛ 'na sɩsalɩ we 'yli -nɩ.»

10 Wa plaa -budu zɔ, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia ɔ wee gbʋ nɩ 'ji layɩbha. 11 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ 'ŋwnɔ kwnɛɛ -sa, ɔ -ka 'ŋwnɔ -putu kwa, gbʋnyuu ɔ nʋa ɔ 'ŋwnɔɔ tɩanʋ -yla lɛ. 12 'Sa -bhlokpadɛ, 'ŋwnɔ -ka ɔ 'lowli -glʋbhʋ, 'ɩn ɔ -ka nʋkpasu -putu kwa, gbʋnyuu ɔ nʋa lɛ.»

-Zezu ŋwnaa 'ylaaslɩ 'nyu la

(Mt 19.13-15; Lk 18.15-17)

13 Nyɩma mɩ -Zezuu -gbɛ 'ylaaslɩ kwada, ɔ 'ka wa 'nyulaŋwna wa kwɛ -gʋ lapalɩe nya, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia wa vuvue bhli wa 'wluo kpɩlɩe nya. 14 -Zezu 'yɩa wa -yɔ, 'ɩn we yia ɔ -yɔkpa. 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «A 'tide 'ylaaslɩ 'yi wa 'ka na -gbɛ yi, a 'na -kʋlʋ wa 'yoo -nɩ. Nɩɩ, nyɩma mɩa sa 'ylaaslɩ nɩ 'bhisa, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩ -maa -nʋ nya. 15 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ, -ɔ 'nɩ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ -yɔŋwnu 'yɩslɔkpilɛ 'bhisa, ɔ 'na 'ka -Lagɔɔ -gbɛ pla.» 16 Ɔ 'bhua wa 'wʋ, ɔ yia wa sɔ 'wluo lapalɩ, 'ɩn ɔ yia wa 'nyulaŋwna.

Nyɩmɛ -ɔ 'kaa -Zezu 'bɩ mnɩ ɔ 'bhʋ ɔ -lu weee 'bɩ

(Mt 19.16-30; Lk 18.18-30)

17 Nɩɩ, -Zezu mɩ mnɩda, 'ɩn nyɩmɛ yabhlo yia ɔ 'bɩgwalɩ, 'ɩn ɔ yia 'kukolu 'sibhli ɔ 'yu, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Na -slolunyɔ -zɔnʋ, sa ɩn 'ka nʋ, zlɩ ɩn -ka tlɩ, 'ɩn ɩn 'ka -Lagɔ kwɛɛ 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka 'yɩa?»

18 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-Mʋmʋ ka 'gbʋ -na la 'mɩ nyɩmɛ -zɔnʋa? We 'nɩ -Lagɔɔ 'dɛbhlogbɔɔ 'wʋbhʋ, nyɩmɛ -zɔnʋ 'nɩ -mɩ. 19 Nɩɩ, -na 'dɛ -yi -Lagɔɔ *titenya:

‹-Ɩn 'na 'bhalɩ nyɩmɛ -nɩ.

-Ɩn -yɔ 'ŋwnɔ -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ.*

-Ɩn 'na ylili 'wie -nɩ.

-Ɩn 'na zʋlʋ nyɩmɛ yo -yɔ -nɩ.

-Ɩn 'na lili nyɩma 'wlu -dawli nya -nɩ.

-Ɩn zʋ -bha -na dide -yɔ -na 'nyaa.› »

20 Ɔ nɛɛ: «-Slolunyɔ, ɩn mɩ nyimeslɔ nya, 'ɩn ɩn yia tite -mɩnɩ 'nʋŋwɛzʋzʋe bhli.»

21 -Zezu ylaa ɔ zɛkalɩdlɩ nya, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «-Lu yabhlo -tʋa 'wʋ, -ɩn 'nɩ -slɔ -mʋʋ lɛnʋ. Mnɩ, -ɩn 'pa -na -kakali weee pɛlʋ, -ɩn 'nyɛ we 'gwɛzi bobabhanya yoo, 'ɩn -ɩn 'ka 'ŋnɩmnɩe 'yɩ -Lagɔɔ -gbɛ. -Ɩn -ka we lɛnʋe bhɩa, -ɩn yi 'mɩ 'bɩ.»

22 Ɔ 'nʋa wee wɛlɩ nɩ, 'ɩn 'kʋa yia ɔ 'yli lawla, 'ɩn ɔ yia lʋbhiti 'klʋ -susue nya. Nɩɩ, 'ŋnɩmnɩnyɔ -wa.

23 -Zezu ylaa ɔ 'bɩnɔnya -wa gbelia ɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «'Ŋnɩmnɩnya 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ pla -yɔ we -kalɩa.»

24 Wee wɛlɩ yia -Zezu 'bɩnɔnya ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. 'Ɩn ɔ nɛɛ 'ya wa -yla: «Na 'yua, nyɩmɛ 'ka *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ pla, we 'nɩ 'tɛ -sɛ. 25 'Ŋnɩmnɩnyɔ 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ pla, we -kalɩ -yɔ we -zi *-nyɔmɛɛ seenɩɩ 'bhʋka 'wʋplɩlɩe.»

26 We yia ɔ 'bɩnɔnya -lʋɛlɩ. Wa nɛɛ: «Aya! We -ka 'sa -mɩ, nyɔɔ -mɔmɔ 'ka gbʋ 'wʋbhʋa?»

27 -Zezu ylaa wa, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ 'nɩ we mneni, nɩɩ, -Lagɔ mneni we. -Lagɔ mɩa, ɔ mneni ɔ 'ka -lu weee lɛnʋ.»

28 -Bha Piɛlɩ gbaa: «-Talɩ, -a ka -amɩaa -lu weee -bha tɩ, 'ɩn -a yia -mɩ 'bɩ yi.»

29-30 -Zezu 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ -lu weee -bha tɩ na 'gbʋ, 'ɩn ɔ 'ka -Lagɔgbʋ gba, we 'lɛɛji -mɔɔ yia 'yɩa -zakpa glʋ gbu. -Ɔ -ka ɔ -budu klaa, ɔ bhelia klaa, ɔ bhɔlɔa klaa, ɔ 'nyaa klaa, ɔ dide klaa, ɔ 'yua klaa, we -yɔ ɔ kpaa -bha tɩ, bhla -we 'wʋ -a mɩa da -budunya klaa, bhelia klaa, bhɔlɔa klaa, 'nyaanya klaa, didea klaa, 'yua klaa, we -yɔ kpaanya ɔ yia 'yɩa, -zugba nyɩma sɩalɩ ɔ. 'Ɩn bhla -we yia yia, we nya ɔ yɩa 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka.

31 «Nyɩmaa dumadu -wa -gaa 'yu, lʋ -maa yia -gaa. 'Ɩn -wa -gaa lʋ, 'yu -maa yia -gaa.»

-Zezu gbaa ɔ tlɩtlɩgbʋ

(Mt 20.17-19; Lk 18.31-34)

32 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ, wa mɩa -Zeluzalɛmʋ mnɩda, -Zezu -galɩ wa 'yu 'yloogblʋ, -zugba ɔ 'bɩnɔnya lʋ dlɩ. -Wa mɩa wa 'bɩ, -maa mɩ 'ya nyanɔ nʋda. Ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ -yla: «A bɛ -seli.»

'Ɩn -we 'kaa lɛnʋ, ɔ yia we wa -yla gba. 33 Ɔ nɛɛ: «A -talɩ, -Zeluzalɛmʋ -a mnɩa da. Nɩɩ, -mɔ wa yia ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu wlaa. -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya kwɛɛ wa yia ɔ pɛlʋ 'paa. 'Ɩn wa 'ka ɔ gbʋ 'wluladɩlɩ, 'ɩn wa 'ka wɛlɩ -bhlo bhlɩ wa 'ka ɔ 'bha. 'Ɩn 'lakpanya -wa 'nɩa -Lagɔ -yi, wa 'ka ɔ -maa yoo 'nyɛ. 34 -Maa yia ɔ gla palɩa, -maa yia ɔ -dlɛ -gʋ slua, -maa yia ɔ sɛlɩa, 'ɩn -maa 'ka ɔ 'bha. 'Ylɩ 'sɔ, we tanʋ nya, 'ɩn ɔ 'ka gbawla 'wʋtla.»

-Ɔ -ka gba, ɔ 'ka nyɩmɛ 'kadʋ -zɛ, ɔ -zɛ ɔ -limaa zɔyu

(Mt 20.20-28)

35 We 'bɩgʋ, Zebedeee 'yua *'Zake -yɔ Zaan yia -Zezu -yɔbɛ, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «-Amɩaa -Slolunyɔ, -we -a yia -mɩ -zlalɩa, -a 'yɩbha -ɩn nʋ we lɛ.»

36 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Lɛɛ -lu a 'yɩbhaa ɩn nʋ aɩn -yla lɛa?»

37 Wa nɛɛ: «Da nyɩma weee -ka we 'jiyibheli nɩɩ, -ɩn pɩlɩ nyɩma 'wlu la, 'nyɛ -aɩn 'yoo -a 'ka -mɩ kwesi ladɩ. 'Yabhlo 'ka -na lilisɔlʋ ladɩ, 'ɩn 'yabhlo 'ka -na kɔpɛsɔlʋ ladɩ.»

38 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Nɩɩ, -we a -zlalɩa 'mɩ, a 'nɩ we -yi. 'Lee, sɩasɩe -we zɔ na yia 'yligbea, a mneni a 'ka we zɔ 'yligbee? Yaayɩɩ batizea wa yia 'mɩ sɩasɩe lʋ, a mneni a 'ka ŋwnu wa 'ka 'sa aɩn batizee?»

39 'Ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «Ɩɩn, -a mneni we.»

-Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Gbʋzɔnʋ -wa. Sɩa a yia 'mɩ 'bhisa. Sɩasɩe -we lʋ wa yia 'mɩ batizea, we lʋ wa yia aɩn batizea. 40 Nɩɩ, we -ka na lilisɔlʋ -yɔ na kɔpɛsɔlʋʋ ladɩdɩe, -amɩ 'nɩ mneni ɩn 'ka we wla. Nɩɩ, wee ladɩda mɩa, -Lagɔ ka we lamnazɩ nyɩma tɔlʋaa -nʋ nya. Nɩɩ, ma yia -bha ladɩa.»

41 Wa -lima kugbua 'nʋa we, 'ɩn wa yia wa -yɔ 'cɛ 'palɩ. 42 -Zezu yia wa 'dɛ weee la, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya mɩa, wa 'tɩtɛ nya wa sɩalɩa wa zɔlubhonʋnya. 43 Aɩn glaa, we 'na -mɩnɩ 'sa -nɩ. -Ɔ -ka gba ɔ 'ka nyɩmɛ 'kadʋ -zɛ, ɔ -zɛ ɔ -limaa zɔlubhonʋnyɔ. 44 'Ɩn aɩn glaa, -ɔ -ka gba ɔ 'ka nyɩma 'yugalɩ, ɔ -zɛ ɔ -limaa gaylo. 45 Nɩɩ, ɔɔ *Nyɩmɛɛ 'Yu 'nɩ yi wa 'ka ɔ 'wʋsa. Yi ɔ yia ɔ 'ka nyɩma 'wʋsa, 'ɩn ɔ 'ka tlɩ nyɩma duuun 'wʋzɩtɩee 'gbʋ.»

-Zezu -bloa 'lɔlɔnyɔɔ 'yli

(Mt 20.29-34; Lk 18.35-43)

46 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya nynia Zelikoo, wa mɩ wee 'gbe 'tlada, 'ɩn nyɩma duun yia wa 'bɩ yi. 'Lɔlɔnyɔ yabhlo wa laa Batimee, Timeee 'yu nya, ɔ -dɩ 'yoo ŋwɛ -yɔ la. Nɩɩ, -zlazlanyɔ -wa. 47 Ɔ 'nʋa nɩɩ, Nazalɛtɩyu -Zezu mɩ 'plɩda, 'ɩn ɔ yia 'wʋkpɩ, ɔ nɛɛ: «*-Davidɩɩ 'yu -Zezuɔɔ, -ɩn 'yɩlɩ 'mɩ nyazɩɔɔ!»

48 'Ɩn nyɩma duun yia ɔ 'wluo 'kpɩlɩ. Wa nɛɛ ɔ -yla: «'Mu ŋwɛ!»

-Mʋʋ bhla ɔmɔ 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ: «-Davidɩɩ 'yuɔɔ, -ɩn 'yɩlɩ 'mɩ nyazɩɔɔ.»

49 Tɔʋn, -Zezu yia 'yligbe, 'ɩn ɔ nɛɛ: «A la ɔ.»

'Ɩn wa yia ɔ la, -zugba wa gba ɔ -yla: «-Na 'yuo. -Ɩn -sɔ wʋ, ɔ mɩ -mɩ lada.»

50 'Lɔlɔnyɔ vitelia ɔ 'naa, 'ɩn ɔ yia 'wʋsɔ -gwagwɩe nya, ɔ yia -Zezu -yɔbɛ. 51 'Ɩn -Zezu yia ɔ layɩbha: «Lɛɛ -lu -ɩn 'yɩbha ɩn nʋ -mɩ -yla lɛa?»

'Ɩn ɔ nɛɛ: «*Wlabi, -ɩn -blo na 'yli, ɩn 'ka layɩ lʋ.»

52 Ɔ nɛɛ: «'Bhiti lʋ, -na dlɩzʋzʋe ka -mɩ pue.» Tɔʋn, ɔ 'yli yia -blo, 'ɩn ɔ yia -Zezu 'bɩ mnɩ.

11

-Zezu mnɩa -Zeluzalɛmʋ

(Mt 21.1-11; Lk 19.28-40)

1 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya cɩpaa -Zeluzalɛmʋ -yɔ, -mɔ Bɛtɩfaze -yɔ Betani kwesi, 'ɩn wa yia *Olivʋsunyaa -gɔgɔ ylɩ, -bha -Zezu tiea ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ, 2 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Gbe -we mɩa -mɛmɛɛ aɩn 'yu, a mnɩ -mɔ. Nɩɩ, lɛbhla a 'ka -mɔ nyni, -sokofalɩ -dɔgbʋ yabhlo a yia -bha ylɩa lubhu -jɩda. Wee -sokofalɩ mɩa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ we -gʋ ladɩ. A -sa we lubhu, a -yɔ we yi. 3 Nɩɩ, wa -ka aɩn layɩbha: lɛɛ -lu ka 'gbʋ a nʋ 'sa? A gba wa -ylaɛ: -amɩaa -kanyɔ 'yɩbha ɔ 'ka we -gʋ ladɩ, nɩɩ, dɛslɛɛn ɔ laa we lʋ.»

4 Wa mnɩa, 'ɩn wa yia -sokofalɩ -dɔgbʋ yabhlo 'yɩ lubhu -jɩda -bha 'yooo ŋwɛ -yɔ -bha 'pipee -budu yabhloo ŋwɛ -yɔ. 'Ɩn wa yia we lubhu -sa. 5 Nyɩma mɩa -bha, wa nɛɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a sa wee -sokofalɩ lubhua?»

6 'Ɩn sa -Zezu zʋa wa 'dɩ, 'ɩn wa yi 'saa gba. 'Ɩn wa yia wa kwɛ -yɔ -sa, 'ɩn wa yia mnɩ. 7 Wa -laa wee -sokofalɩ -dɔgbʋ -Zezu, wa slʋa wa 'naa we -gʋ, 'ɩn ɔ yia we -gʋ ladɩ. 8 Tɔlʋa slʋa wa 'naa 'yloogblʋ, 'ɩn tɔlʋa -dɩa suu kpɩ -mɔ kpaa, 'ɩn -maa yia we 'yloogblʋ laslu. 9 Nyɩma nɔa ɔ 'yu we -yɔ -wa nɔa ɔ lʋʋ, wa 'dɛ weee 'kpɩa 'wʋ, wa nɛɛ:

«-A -mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ.

-Ɔ mɩa Jejitapɛɛ 'ŋnɩ nya yida,

-Lagɔ ŋwna ɔ 'nyu la.

10 Nyɩmɛ -ɔ mɩa yida,

ɔ 'ka -aɩn 'wlulapɩlɩ -Davidɩɩ 'bɩgʋ,

-Lagɔ 'palɩ 'sa ɔ sɔ -zɔnʋ -gʋ la.

-Wa mɩa yalɩ,

wa -mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ.»

11 -Zezu plaa -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn ɔ yia *-Lagɔbudu 'kadʋ zɔ mnɩ, 'ɩn ɔ yia da weee yla. Jibhe zɔa, we 'gbʋ ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ yia Betani mnɩ.

-Zezu bhlɩa *figɩsu gwɛzɛ

(Mt 21.18-19)

12 Zlɩ zlɩa, -Zezu mɩ Betani 'bhʋda, 'ɩn ŋwɔ yia ɔ 'bha. 13 Tɔʋn, ɔ yia *figɩsu -we kaa kpɩ 'wlu -yɔyɩ -mɔ 'yu, 'ɩn ɔ yia we -yɔ bɛ, -de ɔ yi we 'bhue 'wlu 'yɩɩ. Ɔ 'ka -bha nyni, we kpɩɩ 'dɛkpʋa mɩa we 'wlu. Nɩɩ, we 'bhue -pa bhla 'nɩ -slɔ nyni. 14 -Bha ɔ gbaa wee su -yla: «-Mɩ'ɩ 'palɩ -slɛɛn 'bhue -nɩ.»

Ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia we 'nʋ.

-Zezu vua -valɛpanya

(Mt 21.12-17; Lk 19.45-48)

15 Wa nynia -Zeluzalɛmʋ, tɔʋn -Zezu yia -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ mnɩ. -Wa mɩa -bha, -valɛpanya -yɔ -lizɔnya, 'ɩn -Zezu yia wa vuvue bhli. Ɔ yia 'gwɛzi -bhitinyaa 'tabhle -yɔ -kpakʋʋn pɛlʋpanyaa kpenya labhlɩ. 16 Ɔ 'nɩ ŋwnu nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yɔ -lu 'ka -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ 'plɩlɩ. 17 Ɔ -slolua wa gbʋ, ɔ nɛɛ:

«We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹Na -budu mɩa, 'mʋ wa yia laa dʋdʋgʋ -nyɩma weee -Lagɔ bhubhoe -budu.›

'Ɩn 'mʋ amɩa nʋa 'wienyaa zizeda 'wʋ.»

18 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya 'nʋa ɔ 'dɩ, 'ɩn wa yia nyanɔ nʋ, -we ka gbʋ -wa, ɔ gbagbawɛlɩ ka nyɩma duun ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. We 'dɛɛ 'gbʋ wa mɩa 'klɩ 'yɩda wa 'ka ɔ 'bha.

19 Jibhe zɔa, 'ɩn -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya yia 'gbe nʋkplɛ 'bhʋ, 'ɩn wa yia mnɩ.

-Zezu -yɔ tlɩtlɩ -figɩsu

(Mt 21.20-22)

20 Zlɩ zlɩa, wa mɩ 'yloogblʋ 'plɩda, 'ɩn -Zezuu 'bɩnɔnya yia wee figɩsu -yɔyɩ, -zugba we ka yɛ weee. 21 -We -Zezu gbaa, Piɛlɩ dlɩ 'sibhlia we -gʋ la, ɔ nɛɛ: «Wlabi, -ɩn yla figɩsu -ɩn bhlɩa dɛ gwɛzɛ, we ka yɛ.»

22 -Zezu nɛɛ wa -yla: «A zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ. 23 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ -ka -gɔgɔ -yla gba: ‹'Bhʋ da, viteli -na 'dɛ 'nyu lʋ,› 'ɩn ɔ dlɩ 'ka -we ɔ gbaa da lɛnʋee -gʋ -mɩ, 'ɩn ɔ 'nɩ dlɩ lʋ, 'ɩn we nʋa lɛ. 24 We 'dɛɛ 'gbʋ ɩn nɛɛ aɩn -yla, -we weee a yia -Lagɔ -zlalɩa yia bhubhoe nya, a zʋ we dlɩ -gʋ nɩɩ, 'yɩa a yia we, 'ɩn -Lagɔ 'ka we aɩn 'nyɛ.

25 «Nɩɩ, a -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, 'ɩn nyɩmɛ yabhloo gbʋ -ka aɩn dlɩɩ -mɩ, a tɩ ɔ -yɔgbʋ 'wʋ, 'ɩn amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ, ɔ 'ka amɩaa gbʋnyuu 'wʋtɩ. [ 26 A 'nɩ nyɩmɛɛ -yɔgbʋ 'wʋtɩ, amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ, ɔ 'na 'ka amɩaa -yɔgbʋ 'wʋtɩ.]»

Mɔ -Zezuu 'tɩtɛ bhʋa?

(Mt 21.23-27; Lk 20.1-8)

27 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya mnɩ 'yaa -mɔ -Zeluzalɛmʋ lʋ. Wa mɩ -zieda -mɔ -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ, 'ɩn -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, -Lagɔɔ titee gwesanya klaa, we -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ, wa yia -Zezu -yɔ bɛ. 28 Wa yia ɔ layɩbha: «Se -mʋmʋ nya -na nʋ gbʋnya nɩ lɛa? 'Ɩn nyɔɔ 'nyɛ -mɩ we lɛnʋ sea?»

29 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Gbʋʋ gɔ -bhlo na yia aɩn layɩbhaa, a -ka we 'bɩgʋpalɩ 'bhie, -ɔ 'nyɛa 'mɩ se, 'ɩn na gbaa ɔ 'ŋnɩ. 30 Nyɔɔ tie *Zaan ɔ batizee nyɩma, -Lagɔ -wa yaayɩɩ, nyɩma -wa yɩ? A gba 'mɩ -yla we.»

31 'Ɩn wa yia we -gʋ kpɛlɩe bhli, 'ɩn wa nɛɛ: «-A -ka gba, ‹-Lagɔ tiea ɔ›, 'ɩn ɔ yɩbhaa -aɩn laɛ: ‹Lɛɛ ka 'gbʋ a 'nɩ ɔ wɛlɩ 'wʋŋwnua?› »

32 Wa mɩ nyɩma sɔda, nɩɩ, -maa nɛɛ Zaan mɩa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -wa. We 'dɛɛ 'gbʋ wa 'nɩ mneni wa 'ka gba nɩɩ, nyɩma tiea ɔ.

33 We 'dɛɛ 'gbʋ, wa nɛɛ -Zezu -yla: «-Ɔ tiea Zaan, -a 'nɩ ɔ -yi.»

'Ɩn -Zezu nɛɛ: «We -ka 'sa -mɩ, -ɔ 'nyɛa 'mɩ wee gbʋnya -mɩnɩɩ lɛnʋ se, -amɩ 'na 'ka 'ya -mɔɔ -kanyɔɔ 'ŋnɩ aɩn -yla gba.»

12

-Zezu 'paa gbʋʋ nine ɔ -yɔwʋsɔlʋnya -yla

(Mt 21.33-46; Lk 20.9-19)

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn -Zezu yia wa -yla gbʋ gbagbɩe bhli gbʋʋ nine -papɩe nya: «Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo 'paa *-dlɔkpaa. Wee kpaa mɩa, 'mʋ ɔ bibelia 'suo. Ɔ nʋa *-dlɔyaa 'wʋnyazɔlu lɛ, 'ɩn ɔ yia kpaagʋtalɩ -gbagbʋ 'sʋbhaa. Ɔ 'bhua -busalubhonʋnya 'wʋ, -zugba -maa lo wee kpaa. 'Ɩn ɔ yia 'lakpa 'wʋ mnɩ.

2 «Tɔʋn, -dlɔya -sa bhla 'ka bɛ, 'ɩn ɔ yia ɔ zɔlubhonʋnyɔ yabhlo tie waa -busalubhonʋnya 'bɩ, wa 'ka ɔ -nʋ wla. 3 Wa sloa -mɔɔ 'wluo, wa bhɩtɩa -mɔɔ, 'ɩn wa yia -mɔɔ vu kwɛ klo nya. 4 Ɔɔ -dlɔkpaa -kanyɔ yi 'yaa ɔ zɔlubhonʋnyɔ -putu tie. -Mɔɔ mnɩa, -mɔɔ wa bhɩtɩlɩa 'wluo, 'ɩn wa yia -mɔɔ vɛlɩ. 5 Ɔɔ kpaa -kanyɔ yi 'yaa nyɩmaa tanʋ tie, 'ɩn wa yia -mɔɔ 'bha. 'Sa ɔ tiea nyɩmaa -zlo, tɔlʋa wa bhɩtɩa, 'ɩn wa yia tɔlʋa 'bha.

6 «Nyɩmɛ -bhlogbɔɔ -tʋa ɔ kwesi, mɔ -wa ɔ 'yu -ɔ -ka zɛ ɔ -kalɩa. -Mɔɔ ɔ tiea wa -gbɛ lʋgada, -zugba ɔ pʋpalɩa dlɩ la nɩɩ, -mɔɔ wa yia 'nʋŋwɛ zʋa. 7 -Bha waa -busalubhonʋnya gbʋgbalɩa -ylaɛ: ‹-Ɔ 'kaa cɩ ɔɔ kpaa -kanyɔ 'bɩ li, mɔ nɩ. -A mnɩ ɔ 'bhaa, 'ɩn wee kpaa 'ka -amɩaa -nʋ -zɛ.› 8 Wa sloa ɔ 'wluo. Wa 'bhaa ɔ, 'ɩn wa yia ɔ 'kwie viteli kpaa lʋʋ.

9 «'Lee, sa ɔɔ kpaa -kanyɔ 'ka nʋa? Ɔ 'dɛ yia yia, ɔ 'ka nyɩma tie, wa 'ka waa -busalubhonʋnya 'bha, 'ɩn ɔ 'ka kpaa nyɩma -putu yoo 'nyɛ.

10 «-We mɩa -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda, a 'nɩ -slɔ we zɛlɩɩ? We nɛɛ:

‹Tʋkpa, -we -budusʋbhanya -saa kwnɛɛ,

mʋ -zɛa gwɩgwɩyli -tʋkpa -zɔnʋ.

11 -Ɔ nʋa gbʋ nɩ lɛ, Jejitapɛ -wa.

'Ɩn wee gbʋ mɩa, -a -ka we 'yɩ,

'ɩn we namanɩa -amɩaa dlɩ.› »

12 Wee gbʋʋ nine mɩa, Zuifʋʋ 'yugalɩnya -yi we 'ji nɩɩ, ma -yɔ -Zezu -saa we. Wa ka 'klɩ 'yɩ, wa 'ka ɔ kpa. Nɩɩ, nyɩmaa -zlo wa mɩa sɔdaa 'gbʋ, wa yia ɔ -yɔ 'bhʋ, 'ɩn ɔ yia mnɩ.

'Gwɛzi plʋlʋe *Sezaa kwɛɛ

(Mt 22.15-22; Lk 20.20-26)

13 Falizɩnyɩma tɔlʋa -yɔ Ewlodʋʋ nyɩma, 'ma wa tiea -Zezu -gbɛ, wa 'ka ɔ zɔ bhli, 'ɩn ɔ 'dɛɛ gbagbawɛlɩ 'ka ɔ gbʋan. 14 Wa yia, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «-Amɩaa -Slolunyɔ, -a -yi we 'ji nɩɩ, -we -na gbaa, gbʋzɔnʋ -wa. -Ɩ'ɩn sɔ gbʋʋ 'yli, 'ɩn -ɩ'ɩn sɔ nyɩmɛ 'ylilo -ŋwɛɛ. Nɩɩ, sa -Lagɔ 'yɩbhaa nyɩmɛ -mɩ, 'mʋ -na slolua gbʋzɔnʋ sa. We mɩ tɩklɩɩ nɩɩ, -amɩaa tite nʋkplɛ, -a plʋlʋ *Sezaa kwɛɛ *nisʋn -gwɛzii? -A plʋlʋ we yaayɩɩ, -a 'na plʋlʋ we -nɩɩ?»

15 -Zezu -yi we 'ji nɩɩ, wa gbagbawɛlɩ -yɔ wa 'wlukʋʋn la pʋpalɩe 'nɩ -mɩ -bhlo. Ɔ nɛɛ wa -yla: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a bhli 'mɩ zɔa? A -la 'mɩ *Wlɔmʋ -tama yabhlo, ɩn 'ka we 'yɩ.» 16 Wa 'nyɛa ɔ tama yabhlo yoo, 'ɩn ɔ yia wa layɩbha: «'Lee, nyɔɔ ka 'wlu -yɔ ɔ ŋnɩ mɩ da we -gʋa?»

'Ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «Sezaa -wa.»

17 -Bha ɔ gbaa wa -yla: «-We -ka Sezaaa -nʋ, a 'nyɛ we Sezaa yoo, 'ɩn -we -ka -Lagɔɔ -nʋ, a 'nyɛ we -Lagɔ yoo.»

'Ɩn ɔ gbʋʋ 'bɩgʋpalɩ wɛlɩ yia wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ.

*Sadusenyɩma kpɛlɩa tlɩtlɩnyaa tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔgbʋ

(Mt 22.23-33; Lk 20.27-40)

18 *Sadusenyɩma mɩa, wa nɛɛ nɩɩ, tlɩtlɩnya 'nɩ mneni wa 'ka tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ.

Wa tɔlʋa yia -Zezuu -gbɛ, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: 19 «-Slolunyɔ, -we mɩa cɛlɩda Moizɩɩ tite 'wʋ, mʋ mɩa da. Nɩɩ, nyɩmɛ -ka 'ŋwnɔ kwa, ɔ -yɔ ɔ 'nɩ gwalɩ, ɔ -ka tlɩ, ɔɔ ŋwnɔ -tʋa ɔ 'bɩgʋ, ɔ bheli kwaa ɔ, 'ɩn ɔ -yɔ ɔɔ 'ŋwnɔ 'sɔ 'ka ɔ bhelii zʋa lala, 'ɩn -mɔɔ 'ŋnɩ 'ka dʋdʋ -gʋ -tʋ. 20 Sa 'bhisa, nyɩmɛ yabhlo ka nʋkpasuyua gbesɔ, 'ɩn wa kpasa yia 'ŋwnɔ kwa. Ɔ -yɔ ɔ 'nɩ gwalɩ, 'ɩn ɔ yia tlɩ. 21 Wa 'sɔnʋ kwaa ɔ bhelii -dʋgbaŋwnɔ, -mɔɔ -yɔ ɔ 'nɩ gwalɩ, 'ɩn -mɔɔ yi 'yaa tlɩ. Ɔɔ 'ŋwnɔ -bhlokpadɛ yia waa bheliaa tanʋ kwa. 22 'Sa wa 'dɛ gbesɔ kwaa ɔɔ 'ŋwnɔ -bhlo -bhlo, wa -yɔ ɔ 'nɩ gwalɩ, 'ɩn wa yia tlɩ. Wa 'bɩgʋ, ɔɔ 'ŋwnɔ yi 'yaa tlɩ.

23 «'Lee, 'ylɩ -we nya tlɩtlɩnya yia 'wʋsɔa, nyɔɔ ka 'ŋwnɔ ɔ -maa? Nɩɩ, wa 'dɛ gbesɔ kwaa ɔ -bhlo -bhlo.»

24 -Zezu nɛɛ wa -yla: «A ka 'yoo mnɔ, -we ka gbʋ -wa, a 'nɩ -Lagɔsɛbhɛ -yi, 'ɩn a 'nɩ -Lagɔɔ 'tɩtɛ -yi. 25 Tlɩtlɩnya -ka 'wʋsɔ, nʋkpasia -yɔ 'ŋwnɩ 'na 'ka kʋkwalɩ, nɩɩ, 'anzɩnya -we mɩa yalɩ, we 'bhisa wa yia -tʋa. 26 'Lee, we -ka tlɩtlɩnyaa 'wʋsɔgbʋ, -we mɩa cɛlɩda Moizɩɩ 'sɛbhɛ 'wʋ, a 'nɩ -slɔ we zɛlɩɩ? Da misagʋsu pilɛɛ -bhoa 'yli, 'ɩn -Lagɔ nɛɛ Moizɩ -ylaɛ: ‹-Amɩ -wa *Ablaamʋʋ -Lagɔ, *Izakɩɩ -Lagɔ, *Zakɔbʋʋ -Lagɔ.› » 27 'Ɩn -Zezu yia we -gʋdɩɛ: «-Lagɔ mɩa, 'yliyɔganyaa -Lagɔ ɔ -mɩa. Ɔ 'nɩ tlɩtlɩnyaa -Lagɔ. A ka mnɔ bhabha.»

-Lagɔɔ titee gwesanyɔ yabhlo gbaa gbʋzɔnʋ

(Mt 22.34-40; Lk 10.25-28)

28 Wa mɩ -Zezu laylada, 'ɩn -Lagɔɔ titee gwesanyɔ yabhlo yia we 'nʋ. Ɔ 'yɩa nɩɩ, -Zezu mɩ wa wɛlɩ 'bɩgʋpalɩda 'nanʋʋ, ɔ bɛa ɔ -yɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbhaɛ: «-Lagɔɔ tite weee glaa, -mʋmʋ -wa we 'kadʋa?»

29 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Tite weee glaa, -we -wa we 'kadʋ mʋ mɩa da: ‹*Izlaɛlɩnyɩma, a pʋ yukwli. Nɩɩ, Jejitapɛ mɩa, -amɩaa -Lagɔ -wa, ɔ -bhlogbɔɔ. 30 Jejitapɛ, -ɔ -wa -na -Lagɔ, -ɩn -kalɩ ɔ zɛ -na dlɩ weee nya, -na zuzu weee nya, -na 'wlukʋʋn lapʋpalɩe weee nya, -na 'tɩtɛ weee nya.› 31 Wee titee 'sɔnʋ nɩ: ‹-Ɩn -kalɩ -na -libheyii zɛ -na 'dɛ 'bhisa.› Tite, -we 'kaa tite sɔ nɩ 'wʋzi, we 'nɩ -mɩ.»

32 Ɔɔ titee gwesanyɔ nɛɛ: «Gbʋzɔnʋ -wa. -Lagɔ -bhlogbɔɔ, ɔ 'nɩ 'sɔ -mɩ. 33 Nyɩmɛ -ka -Lagɔɔ zɛkalɩ ɔ dlɩ weee nya, ɔ 'wlukʋʋn lapʋpalɩe weee nya, ɔ 'tɩtɛ weee nya, ɔ 'dɛ weee nya, 'ɩn ɔ -ka ɔ -limaa zɛkalɩ ɔ 'dɛ 'bhisa, -mʋʋ nanɩ 'yli we -zi 'slaka weee, we -zi nyɩmɛ 'ka wlawlalu sie -Lagɔ -yla.»

34 Ɔ 'palɩa we 'bɩgʋ gbʋyilo nya, -Zezu 'yɩa we -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «-Lagɔɔ -na 'wlulapɩlɩe 'nɩ -slɛɛn latlʋlʋ.»

-Mʋʋ 'bɩgʋ, nyɩmɛ, -ɔ 'kaa 'tɩtɛ 'yɩ ɔ -yɔ -Zezu 'ka kpɛlɩ, -mɔɔ 'nɩ 'yɩe.

-Lagɔɔ -Bhasanyɔ: nyɔɔ ɔ -mɩa?

(Mt 22.41-46; Lk 20.41-44)

35 -Zezu mɩ nyɩma gbʋsloluda -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Waa -Lagɔɔ titee gwesanya nɛɛ nɩɩ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩa, -Davidɩɩ yu -wa. Lɛɛ -lu ka 'gbʋ wa yi 'sa gbaa? 36 Nɩɩ, -Davidɩɩ 'dɛbhie -gbolu, -ɔ Zuzu 'Pʋpa 'nyɛa 'tɩtɛ, ɔ nɛɛ:

‹Jejitapɛ nɛɛ na -Kanyɔ -yla:

«-Ɩn -dɩ da la na lilisɔlʋ.

'Ɩn ɩn 'ka -na tʋnyɩma -na bhʋ zɔ lapalɩ.» ›

37 Nɩɩ, -Davidɩɩ 'dɛ -ka ɔɔ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ la ‹na -Kanyɔ›, sa ɔ mneni ɔ 'ka ɔ 'yu -zɛa?»

(Mt 23.1-12; Lk 20.45-47)

Nyɩmaa -zlo mɩa -bha, 'ɩn ɔ gbagbawɛlɩ yia wa 'mʋna 'wʋla. 38 Ɔ mɩa wa -sloluda, ɔ nɛɛ: «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ -Lagɔɔ titee gwesanyaa gbɛgbɛɩn. Wa 'yɩbha tlʋlo -bana 'kadɩ 'wʋplaplɩe, -zugba wa zie we nya. Wa 'yɩbha wa -sa wa fʋ wa 'nʋŋwɛzʋzʋe nya -zejila 'wʋ. 39 -Lagɔbudu zɔ -yɔ 'fɛtɩnya -gʋ, 'yugbɛɩn ladɩdɩe wa 'yɩbhaa kpe -zɔnʋnya -gʋ. 40 -Dʋgbaŋwnɩ wa saa -maa -lu weee kwɛɛ. 'Ɩn wa bhubhoea -Lagɔ nyɩma 'ylia 'wʋ kpokpo, nyɩma tɩklɩɩ 'bhisa. We 'gbʋ, -Lagɔ yia wa -yɔgbʋ 'wʋbhu, 'ɩn wanʋʋ -kaslʋ 'ka nyɩma tɔlʋaa -nʋ 'wʋzi.»

-Lagɔɔ 'nyɛnyɩe -zɔnʋ

(Lk 21.1-4)

41 -Zezu -dɩ 'gwɛzii -gbo kwesi la, -zugba ɔ yla nyɩma -maa palɩ -mɔ 'gwɛzi -dɔlʋ -gʋ. Nɩɩ, 'ŋnɩmnɩnyaa -zlo palɩa -mɔ 'gwɛzi duun. 42 Bobabha -dʋgbaŋwnɔ yabhlo yia, ɔ palɩ -mɔ tamayua 'sɔ -we 'nɩa -valɛ -ka.

43 -Bha -Zezu gbaa ɔ 'bɩnɔnya -yla: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: bobabha -dʋgbaŋwnɔ mɩa dɛ nɩ, 'gwɛzi ɔ wlaa dɛ, we -zi nyɩma weee -nʋ 'wʋ. 44 'Ŋnɩmnɩnya mɩa, 'gwɛzi -we wa gbʋ 'nɩa 'wʋ -mɩ, 'mʋ wa wlaa. Nɩɩ, ɔɔ ŋwnɔ mɩa, ɔ boba 'wʋ, 'gwɛzi -we ɔ 'kaa lili, 'mʋ ɔ wlaa.»

13

-We slolua dʋdʋʋ bhɩa bhla, mʋ nɩ

1 -Zezu 'tlaa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnyɔ yabhlo nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na -Slolunyɔ: yi 'saa wa, tʋkpa -zɔnʋ, we -budu nanɩ 'yli 'lɛ!»

2 'Ɩn ɔ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Gbʋzɔnʋ -wa, tʋkpanya -na yɩa dɛ -yɔ -gʋladɩdlɩda, we 'yabhlogbɔɔ 'na 'ka we -libheyi -gʋ -tʋ. Jitea we 'dɛ weee yia.»

3 Wa mnɩa Olivʋsunyaa -gɔgɔ 'wlu, -mɔ wa -dɩa la, -zugba wa yla -Lagɔbudu 'kadʋ. Da wa -nyaa 'wʋ, Piɛlɩ klaa, 'Zake klaa, Zaan klaa, we -yɔ Andlee, 'ɩn wa yia ɔ layɩbha: 4 «Lɛbhla -mʋʋ 'ka lɛnʋa? 'Ɩn lɛɛ -lu 'ka we -aɩn -slolu, nɩɩ, we bhla ka cɩpaa?»

(Mt 24.4-14; Lk 21.8-19)

5 Ɔ nɛɛ wa -yla: «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, wa nʋ aɩn -dawli 'wʋ. 6 Nyɩma -duun yia na 'ŋnɩ -gʋ yia, 'ɩn wa 'ka gbaɛ: ‹-Amɩ -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ!› 'ɩn wa 'ka nyɩma duun -dawli 'wʋnʋ.

7 «A -ka 'nʋ nɩɩ, wa mɩ tʋgʋda da -kwɛɩn, 'ɩn a -ka 'nʋ nɩɩ, wa mɩ tʋgʋda da 'pɩpɩ, a 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. We mɩ nɩɩ, we nʋ lɛ, -mʋʋ 'nɩ -slɔ dʋdʋʋ bhɩalɩda. 8 Tʋ yia laga 'sɔ nyɩdɩ 'wʋsɔa. 'Ɩn nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ yabhlo 'ka nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -gʋdʋ -yɔwʋsɔlʋ. Dʋdʋ yia zuklua da tɔlʋa, 'ɩn ŋwɔ 'ka yi. Sa 'ŋwnɔ -ka gwalɩa yi ɔ sɩa, 'sa wee dʋdʋʋ bhɩabhɩee gwedɩda yia -mɩa.

9 «Amɩa mɩa dɛ, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ. Gbʋwʋbhunya 'yu wa yia aɩn kwaa. Bhɩtɩa wa yia aɩn -Lagɔbudunya zɔ. Dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnya -yɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya 'yu wa yia aɩn laa na 'gbʋ, 'ɩn na gbʋdayɩnya a yia -zɛa wa 'yu. 10 Tɩada, -Lagɔgbʋ wa yia gbaa 'lakpanya weee -yla. 11 Wa -ka aɩn gbʋwʋbhunya 'yu kwa, a 'na lʋlʋ dlɩ -nɩ, -we a 'kaa gbaa 'gbʋ. -Mʋʋ bhla, wɛlɩ -we a 'kaa gba, -Lagɔ yia we aɩn ŋwɛɛ zʋa. We'e 'bhʋ amɩaa 'dɛɛ 'wlukʋʋn, Zuzu 'Pʋpa wlaa we.

12 «Nyɩmɛ yia ɔ bheli wlaa wa 'ka ɔ 'bha. 'Sa -bhlokpadɛ, dide yia ɔ 'yu wlaa. 'Yua yia wa didea -yɔwʋsɔlʋa wa 'ka wa 'bha. 13 Na 'gbʋ, nyɩma weee yia aɩn 'wʋnyɛa. Nyɩmɛ -ɔ 'nɩ 'mɩ dlɩ -gʋ -sa, 'ɩn ɔ 'ka we bhloluda nyni, -Lagɔ yia ɔ gbʋ 'wʋsaa.

(Mt 24.15-31; Lk 17.23-24, 21.20-28)

14 «Nyɩmɛ -ɔ -ka 'sɛbhɛ nɩ zɛlɩ, ɔ 'nʋ we 'wʋla. Nɩɩ, -lu -Lagɔ 'nɩa 'yɩbha, 'ɩn -we saa -lu weee la, -ɔ -ka we -yɔyɩ ladɩda, da we 'na 'ka yaa -mɩ, -ɔ -ka 'sɛbhɛ nɩ zɛlɩ, ɔ 'nʋ we 'wʋla. Nyɩma -wa -ka Zudee -dʋdʋ -gʋ -mɩ, wa -yɔ -gwagwɩe mnɩ zizea -gɔgɔnya 'wlu. 15 Nyɩmɛ, -ɔ -ka nyapɛda -mɩ 'pipee, ɔ 'na mnɩnɩ ɔ -lu 'wʋbhua -budu zɔ -nɩ. 16 'Ɩn -mɔmɔ -ka kpaa -mɩ, -mɔɔ 'na yili -mɔɔ -bana 'bhʋ -zɔɔ -nɩ. 17 Lɛɛ gbʋnyuu yi 'sa nʋkplabhue ŋwnɩ -yɔ 'ŋwnɩ -wa mɩa 'yua 'nyɛnɩda ylɩa, wee 'ylɩnya -mɩnɩ nya! 18 A bhubhoe -Lagɔ, we yi lɛnʋ ŋwɔtlɔyibhla. 19 We bhla mɩa, sɩasɩe 'kadʋ wa yia 'yɩa. 'Lee, -a -ka 'bhaa 'wlʋ, we 'sasʋkpa -nʋ ka -slɔ lɛnʋʋ? 'Ɩn lɛ we yia nʋa yɩ? -Ɩnnya, we 'na 'ka lɛnʋ.

20 «-Lagɔ 'nɩ yaa wee 'ylɩ -gʋsa, -zugba nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka we kwɛɛ -dɩ. Nɩɩ, nyɩma ɔ -saa -bha, wa 'gbʋ ɔ yia wee 'ylɩ -gʋsaa. 21 Wa -ka gba nɩɩ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩ -seli, 'ɩn wa -ka gba nɩɩ, ɔ mɩ mɔ, a 'na lalɩ we gbʋzɔnʋ -nɩ. 22 Yocɩan yia yia, wa 'ka gba, nɩɩ, ma -wa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya -yɔ ɔ -Bhasanya. Gwɛdigbʋ -yɔ gbʋ 'kadɩ wa yia lɛnʋa, 'ɩn -wa -Lagɔ -saa -bha, wa 'ka wa -dawli nʋ. Nɩɩ, wa 'na 'ka we mneni. 23 'Mʋ ɩn gbaa da aɩn -yla 'gamʋ. Nɩɩ, amɩa mɩa dɛ, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ.»

24-25 'Ɩn -Zezu nɛɛ:

«We bhla, wee sɩasɩee 'bɩgʋ,

‹Nikpise yia kpaa,

'ylʋ 'na 'ka 'pʋ.

Nikpise yia kpaa,

'cʋ 'na 'ka lɩ.

Nikpise yia kpaa,

-zɛlɩ yia yalɩ 'bhʋa we 'ka bhli.

-Lu weee mɩa yalɩ, zuklua we yia.›

(Mt 24.32-35; Lk 21.29-33)

26 «-Mʋʋ 'bɩgʋ wa yia ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu -yɔyɩa yida -mɔ yalɩpʋpa 'wʋ, 'tɩtɛ -yɔ zlɩ weee nya. 27 -Bha ɔ yia 'anzɩnya yoo 'paa, dʋdʋ weee -gʋ. 'Ɩn, -wa -Lagɔ -saa -bha 'gbe weee 'wʋ, wa 'ka wa la.

28 «-We figɩsu slolua aɩn, a 'nʋ we 'wʋla. We 'klɩya -ka tlʋmanɩda -mɩ, 'ɩn we -ka tɔpɔda -mɩ, a -yi we 'ji nɩɩ, 'nyu -lʋa bhla ka cɩpa. 29 'Sa -bhlokpadɛ a -ka 'sasʋkpa -gbʋ -mɩnɩ 'yɩ lɛnʋda, a yibheli we 'ji nɩɩ, ɔɔ *Nyɩmɛɛ 'Yu ka cɩpa, ɔ 'nɩ -slɛɛn latlʋlʋ.

30 «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: dɛslɛɛn -nyɩmaa 'dɛ weee 'na 'ka tlɩ, 'ɩn wee gbʋnya -mɩnɩ 'kaa lɛnʋ. 31 Yalɩ -yɔ dʋdʋ mɩa, la we yia 'bhʋa, nɩɩ, na wɛlɩ 'na 'ka labhʋ 'mnumnu. 32 Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ wee sɩasɩee bhla -yɔ we 'ylɩ -yi. Yalɩ -anzɩnya -yɔ -Lagɔɔ 'Yuu 'dɛbhie 'nɩ wee 'ylɩ -yi. Nɩɩ, na Dide -bhlogbɔɔ -yia we 'ylɩ.

33 «We 'dɛɛ 'gbʋ, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ. A -tʋ 'yliyɔgada. 'Ylɩ -we nya gbʋ nɩ 'kaa lɛnʋ, a 'nɩ we -yi. 34 We 'wlʋ saɛ, nyɩmɛ yabhlo -ɔ mɩ 'lakpa 'wʋ mnɩda. Ɔ 'kaa mnɩ, ɔ yia ɔ zɔ -nyɩma lubho 'wʋladlili. 'Ɩn ɔ nɛɛ kloloo ŋwɛkʋnyɔ -yla: ‹-Ɩn 'na ŋwɔnʋ 'ylaa -nɩ.› 35 We 'dɛɛ 'gbʋ, a -tʋ 'yliyɔgada, a 'na ŋwɔnʋ 'ylaa -nɩ. Bhla -we nya -buduu -kanyɔ 'kaa yi, -de jibhezaoo, -de sabɔoo, -de zlɩgʋoo, -de zlʋkpɛoo, a 'nɩ we -yi. 36 Ɔ -ka aɩn 'tlalɩ, ɔ 'na ylɩlɩ aɩn ylaa ŋwɔda -nɩ. 37 -We ɩn mɩa da aɩn -yla gbada, mʋ na gbaa nyɩma weee -yla. A -tʋ 'yliyɔgada.»

14

Zuifʋʋ -cɩan zʋa -Zezuu -yɔgbʋ

(Mt 26.1-5; Lk 22.1-2; Zn 11.45-53)

1 Nɩɩ, we -tʋ 'wʋ 'ylɩ 'sɔ *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -yɔ Zuifʋʋ 'floo 'nɩa *gɔɔ -yɔ -kaa 'fɛtɩ 'ka nyni. -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya yia -Zezuu -yɔylɩ pla wa 'ka ɔ kpa -dawli nya, 'ɩn wa 'ka ɔ 'bha. 2 Wa nɛɛ: «-A 'na kpalɩ ɔ 'fɛtɩɩ 'ylɩ nya -nɩ. We 'nɩ -mʋʋ, 'ɩn 'gbe gbugblolua.»

'Ŋwnɔ yabhlo slua -Zezu 'wluo *-lasiklɔ

(Mt 26.6-13; Zn 12.1-8)

3 -Zezu mɩa Betani, sɔlɩbhanyɔ 'Simɔɔɔ -budu zɔ, da ɔ mɩa lida, 'ɩn 'ŋwnɔ yabhlo yia -mɔ pla. Ɔɔ 'ŋwnɔ, ɔ ka -bhonyida kwɛɛ. *-Lasiklɔ -zɔnʋ, -we ka -valɛ 'tɛa, we mɩ we 'wʋ. Ɔ -dɩa wee -bhonyida -blɩ ŋwɛɛ, 'ɩn ɔ yia wee -lasiklɔ -Zezuu 'wluo slu.* 4 Nyɩma tɔlʋa mɩa -bha, 'ɩn -maa yia 'cɛ 'pa, -zugba wa 'yɩbhalɩ yɩbhalɩ la: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ ɔ nyumɔ -lasiklɔ nɩa? 5 Wa mneni yaa wa 'ka we pɛlʋ 'pa 'gwɛzi duun lʋ, -we nyɩmɛ 'kaa 'yɩ -zʋ ŋwɛɛ, 'ɩn wa 'ka we bobabhanya 'nyɛ.»

'Ɩn wa yia ɔɔ 'ŋwnɔ -yɔ 'cɛpalɩ. 6 -Zezu nɛɛ wa -yla: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a sɩalɩ ɔa? A 'tide ɔ 'yi. -We ɔ nʋa 'mɩ -yla lɛ, gbʋ -zɔnʋ -wa. 7 Nɩɩ, bobabhanya mɩ aɩn glaa 'ylɩ weee nya. Da a -ka 'yɩbhalɩ, a mneni a 'ka wa 'nanɩ 'wʋnʋ. Nɩɩ, -amɩ mɩa, ɩn 'nɩ aɩn glaa -mɩ 'ylɩ weee nya. 8 -We ɔ mnenia, 'mʋ ɔ nʋa 'mɩ -yla lɛ. Nɩɩ, -lasiklɔ ɔ tlia 'mɩ -yɔ gbawlaa 'gbʋ 'gamʋ. 9 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: da wa yia -Lagɔgbʋ gbaa dʋdʋ weee -gʋ, -we ŋwnɔ nɩ nʋa da lɛ, gbaa wa yia we, 'ɩn ɔ lɛnʋgbʋ 'ka nyɩmaa dlɩ 'wʋ -tʋ.»

Zudasɩ 'yɩbha ɔ 'ka -Zezu wla

(Mt 26.14-16; Lk 22.3-6)

10 -Zezuu 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ glaa, nyɩmɛ yabhlo, wa laa Zudasɩ Isɩkaliɔtʋ, mɔ mnɩa -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -gbɛ, ɔ 'ka -Zezu wla. 11 Wa 'nʋa we, 'ɩn we yia wa 'mʋna 'wʋla. 'Ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «'Gwɛzi -a yia -mɩ 'nyɛa.» Sa ɔ 'kaa nʋ ɔ 'ka -Zezu wla, -bha ɔ bhlia we 'yooo datalɩe.

-Zezuu 'bɩnɔnya pia 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lililu

(Mt 26.17-25; Lk 22.7-14; Zn 13.21-30)

12 'Floo 'nɩa gɔɔ -yɔ -kaa 'fɛtɩ ka nyni. We 'ylɩɩ tɩanʋ -we nya wa bhaa *bhlabhlɛyua 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lililu nya, wee 'ylɩ nya -Zezuu 'bɩnɔnya 'yɩbhaa ɔ laɛ: «Mɔ -ɩn 'yɩbha -a mnɩ -mɩ -yla 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lililu pia?»

13 -Zezu tiea ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «A mnɩ -zɔɔ. A -ka -mɔ nyni, nyɩmɛ -ɔ 'nyunyida mɩa 'wlu, a -yɔ ɔ yia 'wʋgbelia, a mnɩ ɔ 'bɩ. 14 Ɔ -ka -budu -mʋmʋ zɔ pla, a gba wee -buduu -kanyɔ -yla: ‹-Amɩaa -Kanyɔ nɛɛ, «'Lee, -buduu 'yu -we zɔ -a 'kaa -amɩaa 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lililu li nɩ, mɔ we mɩa?» › 15 'Ɩn ɔ slolua aɩn -buduu 'yu 'kadʋ yabhlo 'klʋ, -mɔ -budu 'wlu, -we zɔ -gʋladɩ -li -zɔnʋ mɩa. -Mɔ a 'kaa -amɩaa 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lililu pili.»

16 Wa mnɩa, wa nynia -zɔɔ, 'ɩn sa -Zezu gbaa wa -yla, 'ɩn wa yi 'saa we ylɩ. 'Ɩn wa yia wa 'fɛtɩ -gʋ -lililu pi.

-Zezu -yɔ ɔ wlawlanyɔ lia

(Mt 26.20-25; Lk 22.14; Zn 13.21-30)

17 Jibhe zɔa, 'ɩn -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ yia yi. 18 Da wa mɩa lida 'tabhle -gʋ, -Zezu nɛɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: aɩn glaa, nyɩmɛ yabhlo ɩn -yɔ ɔ mɩa da lida nɩ, mɔ yia 'mɩ wlaa.»

19 Tɔʋn, wa plɛ sumanɩa, 'ɩn wa yia ɔ layɩbha -bhlo -bhlo. «We 'nɩ -amɩ, we 'nɩ mʋʋ?»

20 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Amɩa kugbua lɛ 'sɔ glaa nyɩmɛ yabhlo -wa. Ɩn -yɔ ɔ 'sɔ mɩ 'floo 'ŋwada zapʋ -bhlo lʋ. 21 Gbʋzɔnʋ -wa: sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ ɔ daa, 'sa ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu yia mnɩa. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'kaa ɔ wla, 'ɩn wa 'ka ɔ 'bha, gbʋnyuu mɩ -mɔɔ -nʋ nya. Wa 'nɩ yaa -mɔɔ gwalɩ, we nanɩ 'yli.»

-Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya lia

(Mt 26.26-30; Lk 22.15-20; 1 Kol 11.23-25)

22 Wa mɩa lida, 'ɩn -Zezu yia 'floo 'wʋbhu. Ɔ 'paa -Lagɔ fuo, 'ɩn ɔ yia we ladɩdlɩ. Ɔ dlilia we ɔ 'bɩnɔnya 'wʋla, 'ɩn ɔ nɛɛ: «A 'bhu we 'wʋ, na ku -wa.»

23 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ yia nʋ -kɔpʋ 'wʋbhu, ɔ 'paa -Lagɔ fuo, 'ɩn ɔ yia we wa yoo 'nyɛ -bhlo -bhlo, 'ɩn wa 'dɛ weee yia we 'ma. Ɔ nɛɛ:

24 «-We mɩa da nɩ, mʋ -wa na 'pɩɔn -we yia jitea nyɩma duuun 'gbʋ, 'ɩn we 'ka -Lagɔ -yɔ nyɩma 'sɔ 'wʋsuslolu. 25 Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: zlɩ -Lagɔ -ka dʋdʋ 'wlulapɩlɩ, we zlɩ na maa nʋ lolu. We 'ylɩ 'nɩ -slɔ nyni, ɩn 'na 'ka nʋ 'ma.»

26 Wa bhlɩa -Lagɔ -lʋʋ 'bhie, wa yia 'tla, 'ɩn wa yia *Olivʋsunyaa -gɔgɔ 'wlu mnɩ.

-Zezu nɛɛ nɩɩ, Piɛlɩ yia ɔ gbʋ kpɛlɩa

(Mt 26.31-35; Lk 22.31-34; Zn 13.36-38)

27 -Zezu nɛɛ wa -yla: «'Bɩ a yia 'mɩ 'bhʋa. Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ:

‹Bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ na yia 'bhaa,

'ɩn bhlabhlɛnya 'ka lamnɔ.›

28 Nɩɩ, ɩn -ka tlɩ, ɩn -ka 'wʋsɔ lʋ, Galilee na yia aɩn wʋlʋa mnɩa.»

29 Piɛlɩ nɛɛ ɔ -yla: «Nyɩma weee -ka -mɩ 'bɩ 'bhʋ, -amɩ 'na 'ka we lɛnʋ.»

30 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -zɛɛn sabɔ mɩa, -na kpɛlɩ na gbʋ 'wʋla -zakpa ta, -zugba -kʋkɔ 'nɩ -slɔ -zakpa 'sɔnʋ gbo.»

31 Piɛlɩ nɛɛ -bhlokpadɛɛ: «-Ɩnnya, we 'nɩ -mʋʋ! We -ka 'bha wa 'ka -ɩn -yɔ 'mɩ 'sɔ 'bha, ɩn 'na 'ka -na gbʋ kpɛlɩ.»

Tɔʋn, wa 'dɛ weee yia wee wɛlɩ -bhlo gba.

-Zezu bhubhoea -Lagɔ Gɛtɩsemanee

(Mt 26.36-46; Lk 22.39-46)

32 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ nynia Gɛtɩsemanee, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «A -dɩ dɛ la. Ɩn 'ka -Lagɔ bhubhoe.»

33 Ɔ -yɔ Piɛlɩ klaa, *'Zake klaa, we -yɔ *Zaan, wa yia mnɩ. -Bha ɔ -gʋ yia, 'ɩn 'pɩɔn yia ɔ dlɩ 'wʋ slo. 34 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Na dlɩ ka sumanɩ bhabha. A -tʋ -seli, a -tʋ 'yliyɔgada.»

35-36 Ɔ bɛa 'yu -sɛ, ɔ -gblia dʋdʋ la, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoe, ɔ nɛɛ: «*Aba! Dide! -Ɩn mneni -ɩn 'ka -lu weee lɛnʋ. -Ɩn -ka we 'yɩbha nɩ, -ɩn vlalɩ 'mɩ sɩasɩe 'kadʋ -mɩnɩ gwe. Nɩɩ, we 'na -zɛlɩ na dʋmagbʋ -nɩ: we -zɛ -na dʋmagbʋ.»

37 Ɔ yia ɔ 'bɩnɔnyaa -gbɛ lʋ, -zugba wa mɩ 'ylaa 'wʋ. Ɔ nɛɛ Simɔ Piɛlɩ -yla: «'Ylaa -na ŋwɔa yɩ? -Ɩn 'nɩ mneni -ɩn 'ka 'yliyɔgada -tʋ 'lɛlɩ -bhloo -kpʋaa? 38 A -tʋ 'yliyɔgada, a bhubhoe -Lagɔ, a yi laylagbʋ lʋ bhlili. Nɩɩ, nyɩmɛɛ dlɩ 'yɩbha we 'ka -lu -zɔnʋ lɛnʋ, 'ɩn ɔ ku 'nɩ we mneni.»

39 Tɔʋn, ɔ 'bhʋ 'yaa wa -yɔ lʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoe wɛlɩ -bhlokpadɛ nya. 40 Ɔ yia lʋ, -zugba wa mɩ 'ya 'ylaa 'wʋ, wa 'yli ka 'wʋwɔmanɩɩ 'gbʋ. Wɛlɩ -we wa 'kaa ɔ -yla gba, we 'nɩ -mɩ.

41 Ɔ yia lʋ -zakpa tanʋ nya, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A mɩ 'ylaa 'wʋ -bhlokpadɛ, nyapɛda a mɩa yɩ? We -tʋ 'sa. Da wa 'kaa Nyɩmɛɛ 'Yu wla gbʋnyuu -lɛnʋnya -yla, we bhla ka nyni. 42 A -sɔ 'wʋ, -a 'ka mnɩ. A -talɩ, nyɩmɛ -ɔ 'kaa 'mɩ wla, mɔ yia mɔ.»

-Zezu wa yia kpaa

(Mt 26.47-56; Lk 22.47-53; Zn 18.3-12)

43 Da -Zezu mɩa gbada, wɛlɩ mɩ ɔ ŋwɛɛ, tɔʋn Zudasɩ yia yi. Ɔɔ Zudasɩ mɩa, ɔ mɩ -Zezuu 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ glaa. 'Ɩn ɔ -yɔ nyɩmaa -zlo yia yi, tʋgʋgblɛ -yɔ su kibhe nya kwɛɛ. Nɩɩ, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, -Lagɔɔ titee gwesanya klaa, we -yɔ nyɩma kpasɩ, ma tiea wa. 44 Zudasɩ, -ɔ 'kaa -Zezu wla, sa ɔ 'kaa ɔ wla, ɔ ka we wa -yla gba. Ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ ɩn -ka gbleli nɩ, mɔ -wa. A kpa ɔ, a -yɔ ɔ 'sɔ mnɩ, a zʋ ɔ 'yliyɔ 'nanʋʋ.»

45 Zudasɩ nynia -Zezu kwesi, 'ɩn ɔ nɛɛ: «*Wlabi.» 'Ɩn ɔ yia ɔ gbleli. 46 -Bha wa yibhelia -Zezu, 'ɩn wa yia ɔ kpa. 47 Ɔ 'bɩnɔnyɔ yabhlo -saa tʋgʋgblɛ tʋkpa 'wʋ tɔʋn, ɔ yia *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ zɔlubhonʋnyɔ yabhlo yukwli 'wlu -dɩ.

48 -Zezu nɛɛ wa -yla: «'Wienyɔ ɩn -mɩa, 'ɩn a yia 'mɩ kpaa yi tʋgʋgblɛ -yɔ su kibhe nya kwɛɛ -nya yɩ? 49 -Ɩnnya, 'ylɩ weee nya, ɩn mɩ aɩn glaa gbʋ -sloluda -mɔ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, 'ɩn a 'nɩ 'mɩ kpa. Sanɛɛ a kpaa 'mɩ, 'ɩn -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, we 'ka gbʋzɔnʋ -zɛɛ 'gbʋ.»

50 Tɔʋn, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia -bha ɔ tɩ -gwagwɩe nya. 51-52 Nyimeslɔyu yabhlo yia ɔ 'bɩ, ɔ ka 'naa -bhlogbɔɔ -gʋ. Wa kpaa wee 'naa, 'ɩn ɔ yia we wa kwɛɛ tɩ, 'ɩn ɔ yia -gwa kpanʋ nya.

-Zezu wa kwaa gbʋwʋbhunya 'kadɩ 'yu

(Mt 26.57-68; Lk 22.54-55,63-71; Zn 18.13-14,19-24)

53 Wa yia -Zezu -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ -gbɛ kwa. Da -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, nyɩma kpasɩ klaa, we -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya weee, wa gbelia 'wʋ. 54 Piɛlɩ mɩ -Zezu 'bɩ, ɔ 'nɩ ɔ -yɔ cɩpa. Ɔ plalɩa -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ -buduŋwɛɛ, 'ɩn ɔ yia -kosu -yɔ ladɩ, ɔ -yɔ 'slʋja 'sɔ.

55 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ gbʋwʋbhunya weee tɩtalɩa -Zezu -yɔ la wa 'ka ɔ gbʋ -dɩlɩ, 'ɩn wa 'ka ɔ 'bha, wa 'nɩ gbʋ yabhlogbɔɔ 'yɩ. 56 Nyɩma -duun zʋlʋa ɔ yo -yɔ, 'ɩn -maa wɛlɩ 'nɩ bhli -bhlo.

57 Tɔlʋa -sɔa 'wʋ, -maa dɩlɩa ɔ yo gbʋ 'wlu la, 'ɩn -maa nɛɛ: 58 «Gbʋ ɔ gbaa, -a ka we 'nʋ. Ɔ nɛɛ nɩɩ, -Lagɔbudu 'kadʋ, -we nyɩma 'sʋbhaa da nɩ, -wlɔa ɔ yia we. 'Ɩn 'ylɩ ta zɔ we -putu -we nyɩmɛɛ sɔ 'nɩa 'tlili, ɔ 'ka -mʋʋ 'sʋbha.» 59 Wee gbʋ nɩ -gʋ, wa'a gba wɛlɩ -bhlo.

60 -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -sɔa 'wʋ wa nyɩdɩ, 'ɩn ɔ yia -Zezu layɩbha: «Nyɩma nɩ mɩ -mɩ gbʋ 'wluladɩlɩda. -Ɩn 'nɩ mneni -ɩn 'ka we -gʋ -saa?» 61 -Zezu 'nɩ ŋwɛ gba. Ɔ -sɔ yaa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbha: «'Lee, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ -ɩn -mɩa yɩ? -Lagɔ ka 'ŋnɩ -a mnɩnɩa, ɔ 'Yu -ɩn -mɩa yɩ?»

62 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ: «Cɩɩn, 'mɔ ɩn -mɩa. Nyɩmɛɛ Yu yia 'tɩtɛ -ka -Lagɔɔ lilisɔlʋ ladɩa. 'Yɩa a yia ɔ yalɩpʋpa -gʋ we nya kwlida.»

63-64 -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ yia ɔ 'naa yla 'cɛ nya. Ɔ nɛɛ: «Ɔ ka -Lagɔ vɛlɩ, a 'dɛ weee ka we 'nʋ. -A 'nɩ -slɛɛn gbʋdayɩnyɔɔ gbʋ -ka.»

Ɔ nɛɛ wa -yla: «Amɩa nɛɛ lɛa?»

Wa nɛɛ: «Ɔ ka gbʋnyuu lɛnʋ.»

-Zugba wa kpɩa 'wʋ: «A 'bha ɔ! A 'bha ɔ! A 'bha ɔ!»

65 Nyɩma tɔlʋa slua ɔ -dlɛ -gʋ. Wa -gblia ɔ 'naa 'yli -gʋ, 'ɩn wa yia ɔ bhɩtɩ -kwli nya, wa nɛɛ ɔ -yla: «Nyɔɔ 'pa -mɩ -lua? -Ɩn gba ɔ 'ŋnɩ!» 'Ɩn 'slʋja yia ɔ 'kpa yukwli 'wʋ sʋbha.

Piɛlɩ kpɛlɩa -Zezuu -gʋgbʋ

(Mt 26.69-75; Lk 22.56-62; Zn 18.15-18,25-27)

66-67 Nɩɩ, da Piɛlɩ mɩa 'wɔlɔda -mɔ wee -buduŋwɛɛ, 'ɩn -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ zɔlubhonʋŋwnɔ yia yi. Ɔ 'yɩa Piɛlɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ yla tenyii, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «-Mɩ mɩa da, -ɩn -yɔ Nazalɛtɩyu -Zezu 'sɔ mɩ -benyi.»

68 Piɛlɩ nɛɛ: «Yo -wa yo, ɩn 'nɩ ɔ -yi. -We a gbaa dɛ nɩ, ɩ'ɩn 'nʋ we 'wʋla.»

Tɔʋn, 'ɩn ɔ yia 'wʋsɔ, ɔ yia klolo ŋwɛɛ 'yligbe. 'Ɩn -kʋkɔ yia gbo. 69 Ɔɔ 'ŋwnɔ 'yɩ 'yaa ɔ, -wa mɩa -bha, ɔ nɛɛ wa -yla: «Ɔɔ nʋkpasu mɩa da nɩ, ɔ mɩ waa nyɩma nɩ glaa.»

70 Piɛlɩ nɛɛ: «Yo -wa yo.»

Tɔʋn, -wa mɩa -bha, wa nɛɛ Piɛlɩ -yla: «Gbʋzɔnʋ -wa, -ɩn mɩ wa glaa. Nɩɩ, Galilee -nyɩmɛ -ɩn -mɩa.»

71 'Ɩn Piɛlɩ yia bi, ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ a saa dɛ 'ŋnɩ, ɩn 'nɩ ɔ -yi, ɩn -ka yo 'tʋbhʋ, -Lagɔ 'pa 'mɩ -kaslʋ 'wʋ!»

72 -Bha -bhlokpadɛ, -kʋkɔ yia -zakpaa 'sɔnʋ gbo, 'ɩn Piɛlɩɩ dlɩ yia -Zezuu wɛlɩ -gʋ -bho, nɩɩ, ɔ kpɛlɩ -Zezu gbʋ 'wʋla -zakpa ta, -zugba -kʋkɔ 'nɩ -slɔ -zakpaa 'sɔnʋ gbo. 'Ɩn Piɛlɩ yia wie bhli.

15

Pilatɩ 'bhua -Zezuu -yɔgbʋ 'wʋ

(Mt 27.1-2, 11-14; Lk 23.1-5; Zn 18.28-38)

1 Zlʋkpɛ -papa, *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, nyɩma kpasɩ klaa, we -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya, waa gbʋwʋbhunya weee, ma bhlɩa wɛlɩ -bhlo. Wa gbʋan -Zezu, *Wlɔmʋ -nyɩmɛ -ɔ pɩlɩa Zudee -dʋdʋ 'wlu la, wa laa Pilatɩ, 'ɩn wa yia ɔ -mɔɔ -gbɛ kwa, 'ɩn wa yia ɔ -mɔɔ yoo 'nyɛ.

2 -Bha Pilatɩ 'yɩbhaa ɔ la: «'Lee, Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ -ɩn -mɩa yɩ?»

-Zezu nɛɛ ɔ -yla: «'Mʋ -ɩn gbaa dɛ.»

3 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan dɩlɩa -Zezu gbʋ duun 'wlu la. 4 'Ɩn Pilatɩ yia ɔ -zakpa 'sɔnʋ layɩbha: «'Lee, gbʋʋ -zlo wa dɩlɩa dɛ -mɩ 'wlu la nɩ, -na nʋ we, 'ɩn -ɩ'ɩn -sa we -gʋʋ?»

5 -Zezu 'nɩ we 'yabhlogbɔɔ 'bɩgʋpalɩ, 'ɩn we yia Pilatɩ ŋwɛgaga -sʋbhalɩ.

6 Nɩɩ, Zuifʋʋ 'fɛtɩ -ka nyni nɩ, -kaslʋnyɩmɛ -ɔ nyɩmaa -zlo 'yɩbhaa, 'mɔ Pilatɩ tidea 'yi. 7 -Mɔ wee -kaslʋ 'wʋ, nyɩmɛ yabhlo wa laa -Balabasɩ -yɔ ɔ -lima mɩ -mɔ. Ma -yɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnya gʋ bhaa tʋ, 'ɩn wa yia nyɩmɛ 'bha. 8 -Bha wa gbaa Pilatɩ -yla: «-We -na nʋ bhaa 'fɛtɩɩ 'ylɩ nya lɛ, -ɩn nʋ we lɛ.»

9 Pilatɩ nɛɛ wa -ylaɛ: «Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ mɩa, 'mɔ ɩn 'kaa 'yitide yɩ?»

10 Pilatɩɩ 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, zenyidlɩ nya -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan wlaa -Zezu. 11 Ma zʋlʋa nyɩma ŋwɛ nɩɩ, wa sumanɩ we 'wʋ Pilatɩ 'ka -Balabasɩ -kaslʋ 'wʋsa.

12 -Bha Pilatɩ gbaɛ: «'Lee, Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ mɩa dɛ nɩ, lɛɛ -lu ɩn 'ka ɔ nʋnʋa?»

13 Wa 'kpɩa 'wʋ, wa nɛɛ: «Kʋlʋ ɔ *su -gʋ la!»

14 Pilatɩ nɛɛ: «Gbʋnyuu -mʋmʋ ɔ nʋ lɛa?»

'Ɩn wa yia 'wʋkpɩ 'tɩtɛɛ: «Kʋlʋ ɔ su -gʋ la!»

15 Nɩɩ, Pilatɩ 'yɩbha ɔ 'ka nyɩmaa -zloo dʋmagbʋ lɛnʋ, we 'dɛɛ 'gbʋ ɔ yia -Balabasɩ 'yitide. Tɔʋn, ɔ nɛɛ 'slʋja -yla: «A sɛlɩ -Zezu.» 'Ɩn ɔ yia wa 'yoo 'nyɛ, wa 'ka -Zezu su -gʋ lakʋlʋ.

'Slʋja nyanɩa -Zezu

(Mt 27.27-31; Zn 19.2-3)

16 'Slʋja kwaa -Zezu yoo -mɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔɔ gbʋwʋbhu -buduŋwɛɛ, 'ɩn wa yia wa -lima weee la 17 wa 'ka ɔ nyanɩ. Wa yia ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔɔ -bana zalʋ 'wʋpla, 'ɩn wa yia 'wia -kloo ma, 'ɩn wa yia we ɔ 'wluo -pla, 18 'ɩn wa yia ɔ fʋsa ɔ glapalɩe nya: «Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ, -na fʋʋ.»

19 Wa bhɩtɩa ɔ 'wlu gblee nya, -zugba wa slua ɔ -dlɛ -gʋ, 'ɩn wa sibhlia 'kukolu ɔ 'yu, wa tɩa wa 'dɛ 'wʋ 'kienyi. 20 Da wa bhɩa ɔ nyanɩe, wa -saa ɔ -bana zalʋ 'wʋ, 'ɩn wa yia ɔ 'dɛɛ -bana ɔ 'wʋpla. 'Ɩn wa -yɔ ɔ yia mnɩ, wa 'ka ɔ su -gʋ lakʋlʋ.

-Zezu wa kʋlʋa su -gʋ la

(Mt 27.32-44; Lk 23.26-43; Zn 19.17-27)

21 Wa mɩa mnɩda, 'ɩn wa -yɔ Silɛnɩyu 'Simɔɔ yia gbeli, -zugba ɔ bhʋ kpaa. Nɩɩ, Alɛzandlɩ -yɔ Wlufusɩɩ dide -wa. -Bha 'slʋja gbaa ɔ -yla -gla nya nɩɩ, ɔ 'bhu -Zezuu su 'wʋ. 22 Wa yia -Zezu da wa laa Gɔlʋgota kwa. (-Mʋʋ ji -wa 'wluu kʋaa da.) 23 Wa 'nyɛa ɔ nʋ -we lʋ wa slua *milɩ, ɔ 'nɩ we 'ma. 24 Tɔʋn, wa yia ɔ su -gʋ lakʋlʋ, 'ɩn wa yia -nɩgbɩ 'pa, -we wa 'kaa 'yɩ -bhlo -bhlo ɔ -bananya glaaa 'gbʋ.

25 Zlʋkpa ylʋ nya wa kʋlʋa ɔ su -gʋ la. 26 -We ka 'gbʋ wa yia ɔ 'bha, wa cɛlɩa we, 'ɩn wa yia we ɔ 'wlu -bita lakʋlʋ. 'Mʋ wa cɛlɩa:

-Ɔ MƖA DA

ZUIFƲƲ 'WLULAPƖLƖNYƆ -WA

27 Wa ka 'ya 'wienya 'sɔ su -gʋ lakʋlʋ. 'Yabhlo mɩ ɔ lilisɔlʋ, 'ɩn -gʋdʋ mɩa ɔ kɔpɛsɔlʋ. [ 28 Nɩɩ, sanɛɛ 'sa -Lagɔsɛbhɛɛ bɛta yabhlo gbaa, bɛta -we gbaaɛ: «Wa ka ɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan glaa zɛlɩ».]

29 Nyɩma mɩa 'plɩda, -zugba wa bite 'wlu, wa vɛlɩa ɔ, wa nɛɛ: «Aya, -mɩ gbaa -ɩn 'ka -Lagɔbudu 'kadʋ -wlɔ, 'ɩn -ɩn 'ka we 'sʋbha 'ylɩ ta zɔ nɩ, 30 -sa -na 'dɛ gbʋ 'wʋ, 'bhʋ su -gʋ -ɩn 'sibhli la.»

31 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, -Lagɔɔ titee gwesanya klaa, ma gbʋgbalɩ 'yaa -yla ɔ nyanɩe nya, -maa nɛɛ: «Nɩɩ, ɔ ka nyɩma tɔlʋa pue, ɔ 'nɩ -slɛɛn mneni ɔ 'ka ɔ 'dɛ pue! 32 Ɔmɔ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, *Izlaɛlɩɩ 'Wlulapɩlɩnyɔ, ɔ -ka su -gʋ 'bhʋ ɔ -ka lasibhli nɩ, -a -ka ɔ -yɔyɩ, 'ɩn -a zʋa ɔ dlɩ -gʋ.»

-Wa mɩa su -gʋ ɔ kwesi, -maa ka 'ya ɔ vɛlɩ.

-Zezuu tlɩda

(Mt 27.45-56; Lk 23.44-49; Zn 19.28-30)

33 'Ylʋ 'ka -glɔnyɩdɩ nynia yi, nikpise yia kpa dʋdʋ weee -gʋ, we li 'lɛlɩ ta. 34 We bhla -bhlokpadɛ, -Zezu 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, ɔ nɛɛ: «Eloi, Eloi, lama sabakatani?» -Mʋʋ ji -wa: «Na -Lagɔ, na -Lagɔ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -ɩn yi 'mɩ 'bɩ 'bhʋa?»

35 Nyɩma tɔlʋa -wa mɩa -bha, -wa 'nʋa we, wa nɛɛ: «Aya, ɔ mɩ Elii lada!»

36 Wa lʋ nyɩmɛ yabhlo -yɔ -gwagwɩe mnɩa, ɔ 'bhua -fuu 'wʋ, ɔ yia we kalɔ nʋ lʋ fa. Ɔ zʋa we gbleee 'yliya 'wʋ, 'ɩn ɔ yia we ɔ ŋwɛ -yɔdɩ, -de -mɔɔ yi we ŋwʋŋwɔnʋʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «A wʋ -slɔ. -De Elii yi yi, -mɔɔ 'ka ɔ lasibhlii, -a 'ka -bha 'yɩ.»

37 -Zezu 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, 'ɩn ɔ yia tlɩ.

38 'Naa bɩzɩa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, mʋ bhlia 'wʋylaylɩe we nyɩdɩ -mɔ yalɩ tɩklɩɩ, 'ɩn we yia zɔ nyni.

39 Wlɔmʋ -slʋja glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ -ɔ 'yligbea -Zezu 'yu, 'ɩn ɔ yia ɔ 'wʋkpɩwɛlɩ 'nʋ, 'ɩn sa ɔ tɩtlɩa 'wʋla, 'ɩn ɔ yia -bha 'yɩ, ɔ nɛɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ mɩa da nɩ, -Lagɔɔ Yu -wa 'piɛɩn.»

40-41 Magɩdala -ŋwnɔ Malii klaa, 'Zake -yulɛ -yɔ Zozee 'nyaa Malii klaa, we -yɔ Salomee, ma mɩa ɔ 'bɩ. Nɩɩ, ma pia -benyi ɔ -yla da wa mɩa Galilee. Wa -yɔ 'ŋwnɩ duun tɔlʋa -yɔ -Zezu ka bha -Zeluzalɛmʋ mnɩ. Wa 'yligbe -mɔ 'pɩpɩ, -zugba wa yla ɔ.

*-Zɛzɛfʋ zʋa -Zezuu 'kwie gbawla nʋkplɛ

(Mt 27.57-61; Lk 23.50-56; Zn 19.38-42)

42-43 Jibheza ylʋ nya, Alimateyu *-Zɛzɛfʋ yia yi. Ɔ mɩ *Zuifʋʋ gbʋwliwʋdɩnyaa glaa -nyɩmɛ yabhlo, -ɔ wa zʋa -bha nya. Bhla -we nya -Lagɔ 'kaa dʋdʋ 'wlulapɩlɩ, ɔ mɩ we wʋda.

We zlɩ mɩa, Zuifʋ mɩ wa -lu lamnazɩda, 'ɩn zlɩ -ka zlɩ, mʋ -wa wa *Nyapɛylɩ. We 'dɛɛ 'gbʋ -Zɛzɛfʋ yia dlɩ 'tɛmanɩ, ɔ yia Pilatɩɩ -gbɛ mnɩ ɔ 'ka -Zezuu 'kwie -mɔɔ -zlalɩ. 44 Pilatɩ nɛɛ ɔ dlɩ zɔ: «Aya! Ɔ ka tlɩ -papa -bhlo.»

'Ɩn ɔ yia Wlɔmʋ -slʋja glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ la, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbha: «'Lee, ɔ tlɩtlɩ bɩ ka 'wʋgwlɛɛ?»

45 -Mɔɔ ŋwnua we -yɔ, 'ɩn ɔ yia -Zɛzɛfʋ ɔ 'kwie yoo 'nyɛ. 46 -Zɛzɛfʋ zɔa 'naa -zɔnʋ, ɔ -saa -Zezuu 'kwie su -gʋ, ɔ zʋa we 'naa -yɔ, 'ɩn ɔ yia we 'bhʋka 'wʋ fa. Wee 'bhʋka mɩa, wa ka bha we 'bhlu tʋkpa 'wʋ. Tɔʋn, ɔ glipea tʋkpa -boklo, 'ɩn ɔ yia wee gbawla ŋwɛkla.

47 Da wa zʋa -Zezuu 'kwie gbawla nʋkplɛ, Magɩdala -ŋwnɔ Malii -yɔ Zozee 'nyaa Malii ka -bha 'yɩ.

16

-Zezu -sɔa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa

(Mt 28.1-8; Lk 24.1-12; Zn 20.1-10)

1 Nyapɛylɩ 'plɩa, Magɩdala -ŋwnɔ Malii klaa, *'Zakee 'nyaa Malii we -yɔ Salomee, ma zɔa -lasiklɔ, -we ka ŋnɛ mɛnɩa, wa 'ka we -Zezuu 'kwie -yɔtli.

2 Dimasɩɩ zlʋkpɛ -papa, da 'ylʋ -sɔa 'wʋ, 'ɩn wa yia gbawla -gʋ mnɩ, 3 -zugba wa 'yɩbhalɩa yɩbhalɩa laɛ: «'Lee, tʋkpa 'kadʋ mɩa da gbawla ŋwɛɛ, nyɔɔ 'ka we glipe -aɩn -yla?»

4 Wa -talɩa -mɔ, 'ɩn wa yia wee tʋkpa -boklo 'kadʋ -yɔyɩ. Nɩɩ, wa ka 'cɩn we glipe. 5 Wa plaa gbawla nʋkplɛ, ɩn wa yia -mɔ nyimeslɔyu yabhlo 'yɩ. Ɔɔ nyimeslɔyu -dɩlɩ lilisɔlʋ la. Ɔ -bana pɔlʋ. Nyanɔ yia wa dlɩ 'wʋslo.

6 Ɔ nɛɛ wa -yla: «A 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. Nazalɛtɩyu -Zezu, -ɔ wa kʋlʋa *su -gʋ la, ɔ da a talɩa yɩ? Nɩɩ, ɔ ka 'wʋsɔ tlɩtlɩnya glaa. Ɔ 'nɩ -seli -mɩ. A -talɩ, da wa palɩa ɔ la, -bha nɩ da. 7 Nɩɩ, ɔ ka aɩn 'yugalɩ Galilee. -Mɔ a yia ɔ 'yɩa, saa 'dɛ ɔ gbaa zlɩmɛ aɩn -yla, 'sa. Nɩɩ, a mnɩ, a 'tʋlʋ ɔ 'bɩnɔnya -yɔ Piɛlɩ.»

8 -Bha wa 'tlaa gbawla nʋkplɛ -gwagwɩe nya, -zugba wa tɛlɩa nyanɔ nya. Wa mɩ nyanɔ nʋdaa 'gbʋ, wa 'nɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla gbʋ gba.

Magɩdala -ŋwnɔ Malii 'yɩa -Zezu

(Mt 28.9-10; Zn 20.11-18)

[ 9 -Zezu -sɔa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ dimasɩɩ zlʋkpɛ. Magɩdala -ŋwnɔ Malii, -ɔ 'wʋ ɔ vua zuzu 'nyii gbesɔ, ɔ yia ɔ 'dɛ -mɔɔ 'klʋslolu tɩa.

10-11 -Wa -yɔ -Zezu 'sɔ mɩa 'cɩn, -bha Malii mnɩa wa -gbɛ. Wa mɩ wida. Ɔ 'tʋlʋa wa nɩɩ, ɔ ka -Zezu 'yɩ, ɔ -ga 'yliyɔ. Wa 'nɩ we la gbʋzɔnʋ.

-Zezu -slolua ɔ 'dɛ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ 'klʋ

(Lk 24.13-35)

12 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezuu 'bɩnɔnyaa glaa -nyɩma 'sɔ mɩa kpaa -yloogblʋ nɔda, 'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ -maa 'klʋslolu sa -putu sa. 13 Wa 'bhitia lʋ, 'ɩn wa yia wa -lima 'tʋlʋ, -maa 'nɩ 'ya we la gbʋzɔnʋ.

-Zezu -slolua ɔ 'dɛ ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ -bhlo 'klʋ

(Mt 28.16-20; Lk 24.36-49; Zn 20.19-23; Lngb 1.1-8)

14 -Slɛɛn, ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ -bhlo mɩ lida, 'ɩn -Zezu yia ɔ 'dɛ wa 'klʋslolu. Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nyɩma nɛɛ aɩn -yla nɩɩ, ɩn ka 'wʋsɔ tlɩtlɩnya glaa, 'ɩn wa yia 'mɩ 'yɩ. A 'nɩ we la gbʋzɔnʋ. Lɛɛ ka 'gbʋ a 'nɩ 'mɩ dlɩ -gʋ zʋa? Lɛɛ ka 'gbʋ a su sa yukwli -yɔa?»

15 Tɔʋn, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «A 'plɩlɩ dʋdʋ weee -gʋ, a 'ka -mɔ -Lagɔgbʋ gba nyɩma weee -yla. 16 Nyɩmɛ, -ɔ -ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn wa -ka ɔ batizee, -Lagɔ yia ɔ gbʋ 'wʋsaa. Nɩɩ nyɩmɛ, -ɔ 'nɩ 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ, -Lagɔ yia ɔ gbʋ dɩlɩa. 17 -Wa zʋa 'mɩ dlɩ -gʋ, gwɛdigbʋ wa yia lɛnʋa, mʋ nɩ: na 'ŋnɩ nya wa yia zuzu 'nyuu vua. Wɛlɩ -we wa 'nɩa -yi, 'mʋ wa yia gbaa. 18 Wa yi tɩbhɛ 'wʋbhuoo, wa yi gu 'maoo, gbʋ yabhlogbɔɔ 'na 'ka wa ylɩ. Wa yi nyɩma sɔ -gʋlapalɩoo, 'ɩn -maa pʋa.»

19 Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu bhɩa gbʋ gbagbɩe, -Lagɔ 'bhua ɔ 'wʋ, ɔ mnɩa yalɩ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔɔ lilisɔlʋ ladɩ. 20 'Ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia -Lagɔgbʋ gbaa mnɩ, da weee. 'Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔ saa wa 'wʋ wa lubho 'wʋ. Ɔ yia wa 'tɩtɛ 'nyɛ wa 'ka gwɛdigbʋ lɛnʋ. Mʋ yia we -slolua, 'ɩn nyɩma weee 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, wa wɛlɩ mɩ gbʋzɔnʋ nya.]

* 7:22 Glɛkɩwɛlɩ 'wʋ, we ji -wa nɩɩ, -wa kʋkwalɩa, wa -yɔ nyɩma -putu dɩa -budu 'wʋ.

* 10:19 Glɛkɩwɛlɩ 'wʋ, we ji -wa nɩɩ, -wa kʋkwalɩa, wa -yɔ nyɩma -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ.

* 14:3 Wee -lasiklɔɔ -bhonyida mɩa, tʋkpa wa laa alibatlɩ, mʋ nya wa nʋa we lɛ. Wee -lasiklɔ, wa laa nalɩdɩ.

Lukɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Lukɩɩ 'sɛbhɛ

Sa Lukɩ gbaa -Zezuu gbʋzɔnʋ gbʋ

-Dɔtlɔyu -ɔ -yɔ *Pɔlʋ mnɩa 'lakpa 'wʋ, mɔ -wa. Lukɩɩ 'sɛbhɛ ɔ cɛlɩa, we gwedɩda ɔ nɛɛ nɩɩ, -we ka 'gbʋ ɔ yia 'sɛbhɛ nɩ cɛlɩ, mʋ -wa nɩɩ, nyɩma 'ka -Zezu -gʋgbʋʋ 'dɛbhie yibheli.

1

-We ka 'gbʋ Lukɩ yia 'sɛbhɛ nɩ cɛlɩ mʋ nɩ

1 Teofilɩ 'kadʋ, -na fʋʋ! -We plɩa -seli -aɩn glaa, nyɩma duun ka we cɛlɩcɛlɩe layla. 2 Nyɩma, -wa 'yɩa wee gbʋʋ gwedɩlɩda, 'ɩn wa yia -Lagɔwɛlɩɩ gbagbanya -zɛ nɩ, -we wa gbaa -aɩn -yla nɩ, 'mʋ wamɩa cɛlɩa. 3 Na 'dɛbhie -gbolu, da wee gbʋ dɩlɩa gwe, sa we 'pɩplɩa 'wʋla, 'ɩn ɩn yia we layɩbha. Sa we mɩmnɩa 'wʋla, 'ɩn ɩn yia we yibheli ŋwɛɛ ŋwɛɛ. We 'gbʋ, Teofilɩ, we nanɩ 'mɩ dʋdʋ, 'mʋ ɩn cɛlɩa da 'sɛbhɛ 'wʋ, 'ɩn ɩn yia -mɩ we yoo 'pa. 4 Ɩn 'nɩ -mɩ 'wʋcɛlɩ bhebhe. -Zezuu wɛlɩ wa -slolua -mɩɩ, sa we -zɛa wɛlɩ -zɔnʋ, -ɩn 'ka we 'jiyibhelii 'gbʋ, ɩn yia -mɩ 'wʋcɛlɩ.

Zakalii -yɔ Elizabɛtɩɩ 'yugwalɩgbʋ

5 Bhla -we nya dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ *Ewlodʋ pɩlɩ bhaa Zudee -dʋdʋ 'wlu la nɩ, *-Lagɔbʋbɔnyɔ yabhlo, -ɔ mɩ bhaa -bha, 'mɔ wa laa Zakalii. *-Lagɔbʋbɔnyaa zʋa wa laa Abia, -mɔ wa nyɩdɩ ɔ mɩa. Ɔ 'ŋwnɔɔ 'ŋnɩ wa laa Elizabɛtɩ. 'Ɩn ɔ yia -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ *-Awlɔɔɔn zʋayli 'bhʋ. 6 Zakalii -yɔ Elizabɛtɩ 'sɔɔ nɔnɔbhʋ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yliya 'wʋ. 'Ɩn wa zʋa -bha -Lagɔɔ tite sazɔnʋ sa, we -yɔ ɔ wɛlɩ 'dɛ weee 'sɔ. 7 -Gblo Elizabɛtɩ -tʋaa 'gbʋ, wa 'nɩ 'yu -ka, 'ɩn wa 'dɛ 'sɔ yia gɔ.

8 'Ylɩ yabhlo nya, 'ɩn Zakaliii nʋ -Lagɔbʋbɔ zʋaa 'ylɩ yia nyni. 'Ɩn Zakalii yia ɔ -Lagɔbʋbɔ -lubho nʋa mnɩ, -mɔ *-Lagɔbudu 'kadʋ zɔ. 9 -Lagɔbʋbɔnyaa lɛnʋgbʋ 'cɩn 'wʋ, wa -ka gba wa 'ka wa libho dlili nɩ, -nɩgbɩ wa paa. -Mʋʋ zlɩ mɩa, wa 'paa wee -nɩgbɩ nɩ, Zakalii -gʋ we bhlilia, ɔ 'ka -mɔ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ pla, ɔ 'ka -mɔ 'wlɩ -siee 'gbʋ. 10 Wee 'wlɩɩ -sie bhla nynia nɩ, -zugba -Lagɔɔ nyɩmaa -zlo -dɩ -bha 'pipee la, wa mɩ -Lagɔ bhubhoeda.

11 Zakalii mɩ -Lagɔ bʋbɔda, Jejitapɛɛ 'anzɩ yabhlo yia ɔ 'klʋtlalɩ. We 'yligbe -bha 'slakagʋsalɩlu, -we -gʋ wa siea 'wlɩnya, we lilisɔlʋ. 12 Da Zakalii 'yɩa wee 'anzɩ -yɔ, 'pɩɔn sloa ɔ dlɩɩ, 'ɩn -nyanɩgbɔ yia ɔ -kpalɩ. 13 'Anzɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Zakalii, -ɩn 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. -Lagɔ ka -na -Lagɔ -bhubhoewɛlɩ 'wʋŋwnu. Nʋkpasuyu -na 'ŋwnɔ Elizabɛtɩ yia gwalɩa -mɩ -yla. Ɔ -ka ɔ gwalɩ, 'ɩn -ɩn 'ka ɔ 'ŋnɩ zʋ *Zaan. 14 Ɔɔ 'yuu 'gbʋ, 'mʋna 'kadʋ yia -mɩ 'wʋ yia. Nyɩma -duun ɔ gwalɩgwalɩe yia 'mʋna 'wʋlaa. 15 -We ka gbʋ -wa nɩ, -bha Jejitapɛ 'yu, nyɩmɛ 'kadʋ ɔ yia -zɛa. Ɔ 'na 'ka -dlɔ zalʋ 'ma, ɔ 'na 'ka nʋ kalo 'ma. Ɔ mɩ -mɔ ɔ 'nyaaa nʋkplɛ nɩ, 'ɩn -Lagɔɔ Zuzu 'Pʋpa 'kaa ɔ ye. 16 *Izlaɛlɩnyɩma -duun ɔ yia Jejitapɛ, -ɔ -wa wa -Lagɔɔ -gbɛ lʋlaa. 17 Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'yugalɩnyɔ ɔ -mɩa, 'ɩn zuzu -yɔ 'tɩtɛ, -we mɩ bhaa *Elii -gʋ nɩ, mʋ yia ɔ -gʋ yia. Ɔ 'ka we lɛnʋ, 'ɩn didea -yɔ 'yua 'sɔ 'ka 'yɩbhalɩ -yɩbhalɩ. 'Bhie, -wa'a zʋa -Lagɔ 'nʋŋwɛ, ɔ 'ka wa nyɩma tɩklɩɩɩ gbʋyilo 'nyɛ. Ɔ 'ka 'sa wa -yɔmnazɩ Nyɩmaa -Kanyɔɔ -nʋ nya.»

18 -Lagɔɔ 'anzɩ gba 'saa, Zakalii nɛɛ: «-Amɩ ka gɔ, 'ɩn na 'ŋwnɔ mɩ ŋwnɔkaa nya, -na wɛlɩ -ɩn gbaa da 'lee, sa we 'ka 'wʋlapɩplɩa?»

19 'Anzɩ yia we 'bɩgʋpalɩ, we nɛɛ: «-Amɩ -wa Gablie. -Lagɔ -ɔ 'yu na yligbea, mɔ tiea 'mɩ, nɩɩ, ɩn yi, ɩn 'ka -mɩ -yla wɛlɩ nɩ -yɔ gbʋzɔnʋ -gbʋ nɩ gba. 20 Wɛlɩ -we ɩn gbaa dɛ -mɩ -yla, -ɩn 'nɩ we dlɩ 'wʋdɩɩ 'gbʋ nɩ, we 'bhʋ -zɛɛn 'wʋ, bhobho -na yia -zɛa, wɛlɩ 'na 'ka -mɩ ŋwɛɛ 'tla. 'Ylɩ -we -Lagɔ 'paa ŋwɛɛ, we -ka nyni 'bhie, 'ɩn -ɩn 'kaa gba.»

21 Zakalii mɩ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ -gwlɛda kplokploo 'gbʋ, -Lagɔɔ nyɩma -wa mɩa -bha 'pipee ɔ wʋlʋda, ŋwɛgaga ka wa sʋbha. 22 Nɩɩ, ɔ 'tlaa, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka wa -yla gba. 'Ɩn nyɩma yia we -yɔyɩ nɩɩ, -lu yabhlo ka ɔ 'klʋ 'tlalɩ -mɔ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ. 'Ɩn -zugba ɔ paa wa -yla sɔ. Ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka gbʋ -gʋsa. 23 Ɔnʋʋ -Lagɔɔ bʋbɔ ylɩ bhɩa nɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ -zɔɔ lʋmnɩ.

24 'Ylɩ 'sɔ -lɛ 'plɩa, 'ɩn Zakaliii 'ŋwnɔ Elizabɛtɩ yia nʋkpla pla. 'Cʋ gbu 'wʋ, -zugba ɔ zize ɔ 'dɛ. 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'dɛɛ dlɩ zɔɛ: 25 «-Aa! -Lagɔ ka 'mɩ nyazɩ 'yɩlɩ, ɔ ka 'mɩ zʋ 'klʋ -sa nyɩma 'yliya 'wʋ. 'Ɩn ɩn yia gwalɩ ŋwnɔ -zɛ.»

Sa 'anzɩ kwaa Malii -Zezuu gwalɩgbʋʋ 'dɩ

26 Elizabɛtɩ plaa nʋkpla, ɔ ka 'cʋ gbelibhlo, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ 'anzɩ Gablie tie -mɔ Nazalɛtɩ, Galilee -dʋdʋ -gʋ. 27 -Mɔ 'yieslɔŋwnɔyuu -gbɛ ɔ tiea we. Ɔ 'ŋnɩ wa laa Malii. Ɔ 'nɩ -slɔ nʋkpasu -yi. Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo wa laa *-Zɛzɛfʋ, ɔ bhoyi -wa. Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ *-Davidɩɩ zʋayli -nyɩmɛ yabhlo -wa. 28 -Lagɔɔ 'anzɩ plaa ɔ -gbɛ, 'ɩn we nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Malii, a fʋʋ! A li 'mʋna. Ama -Lagɔ 'nyɛa ɔ zʋzɔnʋ, ama na saa fʋ, -Lagɔ -yɔ aɩn 'sɔ mɩ.»

29 Malii 'nʋa wɛlɩ -mɩnɩ, we ka ɔ dlɩ sumanɩ. 'Ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ layɩbha 'lee: «Fʋ -mʋmʋ we -saa dɛ 'mɩ, sa -mʋʋ 'ji mɩa?» 30 'Anzɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Malii, nyanɔ 'na slolu aɩn dlɩɩ -nɩ. -Lagɔ ka ɔ zʋzɔnʋ aɩn 'nyɛ. 31 A -talɩ, nʋkpla a yia plaa, a 'ka nʋkpasuyu gwalɩ, 'ɩn a 'ka ɔ 'ŋnɩ zʋ -Zezu. 32 Nyɩmɛ 'kadʋ ɔ yia -zɛa, 'ɩn wa 'ka ɔ la Yalɩ -Lagɔɔ 'Yu. 'Mɔ Jejitapɛ yia ɔ dʋkpasa -Davidɩɩ 'ŋnɩmnɩkpe 'wʋladɩa, 'ɩn ɔ 'ka nyɩma 'wlulapɩlɩ. 33 Mɔ yia Izlaɛlɩnyɩma weee 'wlulapɩlɩa 'kɔmʋʋ, 'ɩn ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'nɩ bhloluda -ka.»

34 Malii nɛɛ 'anzɩ -ylaɛ: «Ɩn 'nɩ nʋkpasu -yi, sa we 'ka 'wʋlanʋnnʋa?»

35 'Anzɩ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «Zuzu 'Pʋpa yia aɩn -gʋ yia, 'ɩn Yalɩ -Lagɔɔ 'tɩtɛ yia aɩn -gʋgblia zuzu 'bhisa. We 'gbʋ, ɔɔ 'yu a yia gwalɩa, ɔ mɩ -mɔwlʋda, 'mɔ wa yia laa -Lagɔɔ 'Yu. 36 Ama zʋayli ŋwnɔ Elizabɛtɩ mɩ nʋkpla, nɩɩ, ɔ ka gɔ. Nʋkpasuyu ɔ yia gwalɩa, -ɔ wa laa zlɩmɛ -gblotʋ ŋwnɔ, ɔ 'cʋ gbelibhlo mɩa da. 37 -We ka gbʋ -wa nɩ, -lu yabhlogbɔɔ 'kaa -Lagɔ sɩalɩ, we 'nɩ -mɩ.»

38 Tɔʋn, 'ɩn Malii nɛɛ: «Jejitapɛɛ lubhonʋŋwnɔ ɩn -mɩa. Sa -ɩn gbaa dɛ, we nʋ 'sa na -nʋ nya.» 'Ɩn 'anzɩ yia ɔ kwesi 'bhʋ, 'ɩn we yia mnɩ.

Malii mnɩa Elizabɛtɩ 'yɩa

39 Wee bhla -bhloo 'dɛ nya, Malii -sɔa 'wʋ -gwagwɩe nya, 'ɩn ɔ yia Zudee -dʋdʋʋ da -gɔgɔ -zuaa 'gbe yabhlo 'wʋ mnɩ. 40 Ɔ plaa Zakaliii -budu zɔ, 'ɩn ɔ yia Elizabɛtɩ fʋsa. 41 Da Elizabɛtɩ 'nʋa Maliii fʋsawɛlɩ nɩ, yu mɩa ɔ nʋkplɛ, 'ɩn ɔ yia lazuklu. 'Ɩn Zuzu 'Pʋpa yia Elizabɛtɩ ye. 42 'Ɩn ɔ yia 'wʋkpɩ 'tɩtɛɛ:

«Malii! -Lagɔ ka aɩn 'nyulaŋwna, we 'ka 'ŋwnɩ weee -zi. 'Ɩn ɔ ka 'ya 'yu -ɔ mɩa aɩn nʋkplɛ 'nyulaŋwna. 43 Aya! Nyɔɔ ɩn -mɩa, 'ɩn na -Kanyɔɔ 'nyaa yi na -gbɛ yia? 44 Nɩɩ, a yɩ -yɔɔ! Ɩn 'nʋa amaa na fʋsawɛlɩ, tɔʋn, 'yu -ɔ mɩa 'mɩ nʋkplɛ, 'ɩn ɔ yia lazuklu 'mʋna 'kadʋ nya. 45 Gbʋ Jejitapɛ gbaa aɩn -yla, a ka we dlɩ 'wʋdɩ nɩɩ, lɛ we yia nʋaa 'gbʋ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amaa -nʋ nya.»

Malii -mnɩnɩa -Lagɔɔ 'ŋnɩ

46 Elizabɛtɩ gba 'saa, -bha -bhlokpadɛ Malii nɛɛ:

«Cɩɩn, Jejitapɛ 'yli,

ɔ 'ŋnɩ na yia -mnɩnɩa.

47 'Mʋna ka na dlɩ ye,

na Gbʋwʋsanyɔ -Lagɔɔ 'gbʋ.

48 -We ka gbʋ -wa,

-Lagɔ ka 'mɩ 'yli -gʋ 'pa,

ɔ nyazɩdlɩ nya.

-Amɩ, ɔ lubhonʋŋwnɔ,

-ɔ 'nɩa -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ.

We 'gbʋ, we 'bhʋ -zɛɛn 'wʋ,

bhla weee nya, nyɩma yia na daa gbaa:

‹'Ŋwnɔ, -ɔ -Lagɔ ŋwna 'nyu la.›

49 -Lagɔ -ɔ ka 'tɩtɛ pɩlɩa 'tɩtɛ weee 'wlu la,

ɔ ka 'mɩ gbʋ 'kadɩ -yla lɛnʋ.

Ɔ 'ŋnɩ mɩ -mɔwlʋda.

50 Nyɩma -wa zʋa ɔ 'nʋŋwɛ,

bhla weee nya ɔ yɩlɩa wa nyazɩ.

51 Ɔ sɔɔ 'tɩtɛ ɔ -slolua,

'ɩn -wa ka dlɩ zɔ,

'dɛɛ 'ylimanɩe mɩa,

ɔ yia wa -yɔsɩsalɩ.

52 -Lagɔ ka dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnya wa 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ -sa.

'Ɩn ɔ yia nyɩma -sɛ -sɛ 'bɩ 'kadʋ 'nyɛ.

53 Nyɩma -wa 'klɩ mɩa 'bhada,

ɔ ka wa -lu -zɔnʋ 'nyɛ duun,

'ɩn ɔ yia 'ŋnɩmnɩnya vu, wa kwɛ klo nya.

54-55 Ɔ ka ɔ lubhonʋnyɔ *Izlaɛlɩ -yɔbɛ.

'Ɩn ɔ 'nɩ ɔ nyazɩdlɩɩ lɛnʋgbʋ 'wʋdlʋ,

*Ablaamʋ -yɔ ɔ 'yuoyuaa gbɛgbɛɩn,

-zʋ weee nya.

Sa ɔ gbaa -amɩaa dʋkpasɩ -yla,

'sa ɔ mɩa we nʋda.»

56 Malii -dɩlɩa Elizabɛtɩɩ -gbɛ la, we li sa 'cʋ ta, 'bhie, ɔ yia ɔ -zɔɔ lʋmnɩ.

'Zan *-Batisɩɩ gwalɩgbʋ

57 Bhla -we nya Elizabɛtɩ 'kaa 'wlusa we nynia, 'ɩn ɔ yia nʋkpasuyu gwalɩ. 58 Elizabɛtɩɩ kwesinyɩma -yɔ ɔ zʋayli -nyɩma 'nʋa nɩɩ, Jejitapɛ ka Elizabɛtɩ nyazɩ 'kadʋ 'yɩlɩ, 'ɩn wa -yɔ ɔ 'sɔ yia we 'mʋna li.

59 Da 'yu lia lɔkɔwlu -bhlo, wa yia ɔ knɩ 'wʋ 'paa, 'ɩn wa nɛɛ, wa 'ka ɔ dide Zakaliii 'ŋnɩ ɔ zʋ. 60 'Ɩn ɔ 'nyaa nɛɛ: «-Ɩnnya! 'Mɔ wa laa Zaan.»

61 Wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «'Ŋnɩ -mɩnɩ 'nɩ amaa zʋayli -mɩ.»

62 'Ɩn wa yia ɔ dide layɩbha sɔ nyaɛ: «Sa -ɩn 'ka ɔ 'ŋnɩ zʋa?» 63 Zakalii 'yɩbhalɩa wa -boklo falʋ nɩ, 'ɩn ɔ yia we -gʋ cɛlɩ nɩɩ: «'Yuu ŋnɩ -wa Zaan.» 'Ŋnɩ -we ɔ cɛlɩa, wa 'yɩa we -yɔ nɩ, 'ɩn ŋwɛgaga yia wa 'dɛ weee sʋbha. 64 -Bha -bhlokpadɛ Zakaliii mɩɔ -bloa, 'ɩn ɔ yia gbagbɩe bhli, -zugba ɔ mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ. 65 Tɔʋn, nyanɔ yia ɔ kwesinyɩma weee 'wʋslo, -zugba nyɩma weee, -wa mɩa Zudee -gɔgɔ -dʋdʋ -gʋ, gbʋgbalɩ we -yla. 66 -Wa weee 'nʋa wee gbʋ -mɩnɩ, dlɩ zɔ wa dɩlɩa we la, 'ɩn wa yɩbhalɩ -yɩbhalɩa laɛ: «'Ao! Nyɔɔ 'yu -mɔnɩ 'ka cɩ -zɛa?» Nɩɩ, -Lagɔɔ 'tɩtɛ -yɔ ɔ 'sɔ mɩ.

Gbʋzɔnʋ -gbʋ, -Lagɔ nʋa lɛ, Zakalii 'paa we -falɩ

67 Zuzu 'Pʋpa yea ɔɔ 'yuu dide Zakalii, 'ɩn ɔ yia gbʋʋ -falɩpapɩe bhli:

68 «Jejitapɛ, -ɔ -wa Izlaɛlɩnyɩmaa -Lagɔ,

-a -mnɩnɩ ɔ 'ŋnɩ. Mɔ bɛa ɔ nyɩma -yɔ,

'ɩn ɔ yia wa gbʋ 'wʋsa.

69 Nyɩmaa Gbʋwʋsanyɔ 'kadʋ,

-ɔ 'bhʋa -Lagɔɔ lubhonʋnyɔ -Davidɩɩ zʋayli,

ɔ ka ɔ -aɩn 'nyɛ.

70 -Lagɔ ka 'cɩn we gba ɔ -mɔwlʋ gbʋʋ -falɩpanyaa ŋwɛ nya.

71 Nɩɩ, mɔ yia -aɩn -amɩaa tʋnyɩma kwɛɛ -saa,

'ɩn ɔ 'ka -aɩn -wa weee nyɛa -aɩn 'wʋ,

wa 'tɩtɛ zɔ -sa.

72 'Sa -Lagɔ -slolua sa ɔ nyazɩdlɩ -amɩaa dʋkpasɩ 'klʋ.

'Ɩn ɔ ligbea ɔ -yɔ ɔ nyɩma 'sɔɔ -mɔwlʋ *'wʋsuslolugbʋ.

73 -Lagɔ ka zlɩmɛ -amɩaa dʋkpasa Ablaamʋ -yla bi, nɩɩ,

74 -amɩaa tʋnyɩma kwɛɛ ɔ yia -aɩn -saa,

'ɩn ɔ 'ka -aɩn nyanɔ dlɩɩ -sa,

-a 'ka ɔ lubho nʋ,

75 -mɔwlʋwlʋe -yɔ 'wʋtʋtʋe tɩklɩɩ nya ɔ 'yu,

bhla -a -gaa 'yliyɔ.

76 'Ɩn -mɩ, na 'yu, wa yia laa,

Yalɩ *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ.

Nɩɩ, -mɩ yia Nyɩmaa -Kanyɔ 'yu nɔa,

'ɩn -ɩn 'ka ɔ 'yloogblʋnya -yɔ mnazɩ.

77 'Ɩn -ɩn 'ka ɔ nyɩma -yla we 'wʋyleli nɩɩ,

-Lagɔ -ka wa -yɔgbʋ 'wʋtɩ, mʋ slolua wa 'pʋpʋe.

78 -Amɩaa -Lagɔɔ nyazɩdlɩ 'kadʋʋ 'gbʋ,

ɔ yia yalɩɩ san -we -yɔ zlʋkpa ylʋʋ san 'wʋwlʋa,

-aɩn -gʋ 'mnia,

79 we 'ka -wa mɩa nikpise 'wʋ ladɩda -yɔ -wa mɩa tlɩtlɩee zuzu 'wʋ ladɩda, glaa layɩ.

'Ɩn we 'ka -aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ 'yloogblʋ dasloluu 'gbʋ.»

80 'Yulɛ mɩ 'ylimanɩda, 'ɩn ɔ 'wlukʋʋn mɩ ladoluda. 'Ɩn ɔ yia da bɛblɛɛ ladɩlɩa mnɩ ɔ 'dɛ -bhlo tɩklɩɩ 'bhie, 'ylɩ -we nya ɔ -slolua ɔ 'dɛ Izlaɛlɩnyɩma 'klʋ, 'ɩn we yia nyni.

2

-Zezuu gwalɩgbʋ

(Mt 1.18-25)

1 -Mʋʋ bhla, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ *Sezaa Ogusɩ palɩa tite yabhlo, nɩɩ, wa zɛlɩ ɔ nyɩma weee, dʋdʋ weee -gʋ. 2 Bhla -we nya Kiliniusʋ mɩa Siliii -dʋdʋ -gʋ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ nya, we bhla wa zɛlɩa nyɩma tɩanʋ. 3 Nyɩma weee yia wa 'dɛɛ -zɔɔ wa 'ŋnɩ cɛlɩa mnɩ -bhlo -bhlo.

4 *-Zɛzɛfʋ -mɔɔ yi 'yaa Nazalɛtɩgbe 'wʋ 'bhʋ, Galilee -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn ɔ yia -Davidɩɩ 'gbe wa laa Bɛtɩlɛmʋ nʋkplɛ mnɩ, Zudee -dʋdʋ -gʋ. -Davidɩɩ zʋayli -yɔ ɔ -budu zɔ -nyɩmɛ ɔ -mɩa, -Davidɩɩ -budu zɔ. 5 Ɔ -yɔ ɔ bhoyi Malii, -ɔ mɩa 'wlʋwlʋ -nʋkpla 'sɔ, 'ɩn wa yia mnɩ, wa 'ka wa 'ŋnɩ cɛlɩɩ 'gbʋ. 6 Wa mɩ Bɛtɩlɛmʋ, 'bhie, Maliii 'wlusabhla yia nyni. 7 'Ɩn ɔ yia ɔ 'wʋkpɩalɩ yu gwalɩ, nʋkpasuyu nya. Ɔ bibelia ɔ 'naa -yɔla nɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ nɩmaa 'wʋlili -gbo 'wʋ lapɩlɩ. Nɩɩ, wa 'nɩ 'bɩ 'yɩ 'lakpanyaa -budu zɔɔ 'gbʋ.

-Lagɔɔ 'anzɩ yabhlo -laa bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnya 'dɩzɔnʋ

8 -Mɔ wee dʋdʋ -bhlokpadɛ -gʋ nɩ, kpaa bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnya gʋa. Sabɔ, -zugba wa kʋ wa bhlabhlɛɛ -zlo ŋwɛ. 9 -Jejitapɛɛ 'anzɩ yabhlo yia wa 'klʋtlalɩ, 'ɩn -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩee san 'kadʋ yia wa gbeli. 'Ɩn -nyanɩgbɔ yia wa -kpalɩ. 10 'Anzɩ nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'na nyamanɩ -nɩ, nɩɩ, 'dɩzɔnʋ ɩn -laa aɩn. Mʋ yia nyɩma weee 'mʋna 'kadʋ dlɩ zɔ slua. 11 -Zɛɛn sabɔ, wa ka amɩaa Gbʋwʋsanyɔ gwalɩ, -mɔ -Davidɩɩ -zɔɔ. Mɔ -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, 'ɩn mɔ -wa Nyɩmaa -Kanyɔ. 12 -Lu -we 'kaa ɔ -slolu, 'bhie, a 'ka ɔ yibheli mʋ nɩ: 'yuyolu yabhlo a yia 'yɩa, 'naa mɩ ɔ -yɔlabibelida, -zugba ɔ pɩ nɩmaa 'wʋlili -gbo 'wʋ la.»

13 Tɔʋn, yalɩ 'anzɩɩ -zlo yia 'anzɩ -gʋbho, -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩnɩe nya, -zugba we gbaa:

14 «-Lagɔɔ 'ŋnɩ 'yli -mɔ yalɩ 'pɩpɩ,

'ɩn nyɩma -wa -Lagɔ 'yɩbhaa,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya dʋdʋ -gʋ.»

Bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnya mnɩa Bɛtɩlɛmʋ

15 Da -Lagɔɔ 'anzɩnya 'bhʋa wa kwesi, 'ɩn we 'dɛ weee yia yalɩ mnɩ nɩ, -bha bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnya zʋzlʋa 'dɩ, wa nɛɛ: «-A mnɩ Bɛtɩlɛmʋ, gbʋ -we nʋa -mɔ lɛ, Jejitapɛ -slolua -aɩn 'klʋ, -a 'ka we 'yɩ.»

16 Wa -sɔa 'wʋ -gwagwɩe nya, 'ɩn wa yia -mɔ mnɩ. 'Ɩn wa yia -mɔ Malii -yɔ -Zɛzɛfʋ ylɩ. 'Yuyolu pɩ nɩmaa 'wʋlili -gbo 'wʋ la, 'ɩn wa yia ɔ 'yɩ. 17 Da wa 'yɩa ɔɔ 'yuyolu nɩ, -we 'anzɩ gbaa wa -yla ɔɔ 'yuu daa, 'ɩn wa yia we 'dɩsasɩe bhli nyɩma tɔlʋa -yla. 18 Gbʋ -we bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnya gbaa, -wa weee 'nʋa we, ŋwɛgaga sʋbhaa wa. 19 Gbʋ weee 'plɩa, Malii yia we dlɩ zɔ ladɩlɩ. Ɔ -ka ladɩ, -zugba ɔ pʋpalɩ we -gʋ 'wlukʋʋn la. 20 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnya yia lʋmnɩ, -Lagɔɔ 'ŋnɩ ylimanɩe -yɔ ɔ 'ŋnɩ mnɩnɩe nya. -We wa 'nʋa klaa, 'ɩn wa 'yɩa -yɔ klaa, nɩɩ, sa 'anzɩ gbaa we wa -yla, 'sa we nʋa.

Malii -yɔ -Zɛzɛfʋ 'sɔ yia -Zezu -slolua mnɩ, -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ

21 'Yuu lɔkɔwlu -bhlo nynia, 'ɩn wa yia ɔ knɩ 'wʋpa. 'Ɩn wa yia ɔ 'ŋnɩ zʋ -Zezu. Wa 'nɩ -slɔ ɔ nʋkpla pla, 'ŋnɩ -we 'anzɩ gbaa ɔ 'nyaa -yla nɩ, 'mʋ wa zʋa ɔ.

22 'Ɩn da Maliii -yɔwɔlʋ ylɩ nynia, sa we mɩa cɛlɩda *Moizɩɩ tite 'wʋ, 'sa -Zɛzɛfʋ -yɔ Malii kwaa 'yu *-Zeluzalɛmʋ, wa 'ka ɔ Jejitapɛ 'klʋslolu. 23 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda Jejitapɛɛ tite 'wʋɛ:

«'Wʋkpɩalɩ nʋkpasuyu wa yia -bha -saa Jejitapɛɛ -nʋ nya.»

24 Wee tite -bhlokpadɛ gbaa wa bʋbɔ -Lagɔ, -de gbele sɔɔ, -de -kpakʋn yua sɔɔ, we nya, 'ɩn Malii -yɔ -Zɛzɛfʋ -yɔ we yia mnɩ.

'Simeɔɔ 'paa -Lagɔ fuo -Zezuu 'gbʋ

25 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo mɩ bhaa -Zeluzalɛmʋ, 'mɔ wa laa 'Simeɔɔ. Nyɩmɛ tɩklɩɩ -wa, 'ɩn ɔ zʋa -Lagɔ 'nʋŋwɛ, 'ɩn ɔ mɩa *Izlaɛlɩɩ Gbʋwʋsanyɔ wʋda. Zuzu 'Pʋpa mɩ ɔ -gʋ. 26 -Mɔɔ nɛɛ ɔ -yla 'cɩɛn, nɩɩ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ ɔ yia yoo 'paa, ɔ 'nɩ -slɔ -mɔɔ 'yɩ, ɔ 'na 'ka tlɩ. 27 -Lagɔɔ Zuzu 'bhua 'Simeɔɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ mnɩ. We bhla, -Zezuu didea ka wa 'yu -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ kwa. 'Ɩn -we Jejitapɛɛ tite gbaa, wa 'ka we lɛnʋ ɔ -yla. 28 'Simeɔɔ 'bhua 'yu 'wʋ, ɔ 'paa -Lagɔ fuo, 'ɩn ɔ nɛɛ:

29 «Jejitapɛ, -we -ɩn gbaa, we ka lɛnʋ.

-Slɛɛn -ɩn mneni -ɩn 'ka -na lubhonʋnyɔ 'yitide,

ɔ 'ka tlɩ -dlɔɔ.

30 Nɩɩ, *nyɩmaa Gbʋwʋsanyɔ -ɩn 'paa yoo,

ɩn ka ɔ 'yɩ na 'yli 'sɔ nya.

31 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ɩn nʋa lɛ,

nyɩmaa Gbʋwʋsanyɔ nya,

nyɩma weee 'yu, ɩn ka ɔ 'yɩ.

32 Mɔ -wa, zlɩ -we 'kaa dʋdʋgʋ -nyɩma weee nikpise 'wʋsa.

Izlaɛlɩnyɩma -ɩn -saa -bha,

wa 'ŋnɩ 'ka mnɩ ɔ 'gbʋ.»

'Simeɔɔɔ -falɩpagbʋ

33 Gbʋ 'Simeɔɔ mɩa gbada -Zezuu daa, we ka ɔ 'nyaa -yɔ ɔ dide 'sɔ ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. 34 'Simeɔɔ ŋwnaa wa 'nyu la, 'ɩn ɔ nɛɛ -Zezuu 'nyaa Malii -ylaɛ: «A -talɩ, 'yu -mɔnɩɩ 'gbʋ, nyɩma -duun yia bhlia, 'ɩn nyɩma -duun yia 'wʋsɔa *Izlaɛlɩ -dʋdʋ -gʋ. Mɔ yia -Lagɔ -slolua, 'ɩn nyɩma tɔlʋa 'na 'ka ɔ gbʋ -yɔŋwnu. 35 'Ɩn nyɩma duuun dlɩ zɔ lapʋpalɩgbʋnya mɩa, wa dlɩ zɔ zizeda, sanɛɛ ɔ yia we zlɩ 'klʋ wlelia bɛblɛɛ. 'Ɩn ama, Malii, gbʋ -we yia aɩn ylɩa, -yɔ we yia aɩn 'cɔnɔa, nɛɛ 'yli 'sɔ tʋgʋgblɛ wa fa amaa dibhe 'wʋ.»

Anɩ 'paa -Lagɔ fuo -Zezuu 'gbʋ

36 We bhla, Fanuɛlɩɩ 'yu Anɩ, -ɔ -wa -Lagɔgbʋʋ -falɩpaŋwnɔ, Asɛlɩɩ zʋayli, -mɔɔ mɩ 'ya wee -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, -zugba ɔ ka gɔ. Ɔ -dɔgbʋ bhla, ɔ -kʋa ylɩ, we li -zʋ gbesɔ, 'ɩn ɔ 'lowli yia tlɩ. 37 Ɔ ka -zʋʋ glʋ -mnʋa -zʋ -mnʋa, 'ɩn -zugba ɔ mɩ -dʋgbaŋwnɔ nya. Ɔ mɩ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ 'kɔmʋʋ, 'ɩn ɔ nʋa -mɔ -Lagɔɔ lubho zlʋkpɛ, jibheza, -zugba ɔ pla 'sun, 'ɩn ɔ bhubhoe -Lagɔ. 38 Da 'Simeɔɔ mɩa Malii -yɔ -Zɛzɛfʋ 'sɔ -yla gbʋ gbada, we bhla Anɩ plaa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, ɔ 'yɩa -Zezu nɩ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ mnɩnɩe bhli. 'Ɩn -zugba nyɩma weee -wa mɩa -Zeluzalɛmʋʋ 'wʋzɩtɩylɩ wʋda, ɔ gba -maa -yla -Zezuu gbʋ.

-Zezu -yɔ ɔ nyɩma 'sɔ 'bhitia lʋ Nazalɛtɩ

39 Gbʋ -we Jejitapɛɛ tite gbaa, -Zezuu nyɩma bhɩa we lɛnʋe, 'ɩn wa yia wa 'gbe nʋkplɛ lʋbhiti, Nazalɛtɩ, Galilee -dʋdʋ -gʋ. 40 Wa mɩ -mɔ, -zugba 'yu ylimanɩ, ɔ tɛmanɩ la. 'Ɩn gbʋyilo yia ɔ ye, 'ɩn -Lagɔɔ 'nanɩ yia ɔ nya -tʋ.

-Zezu ka -zʋ kugbua lɛ 'sɔ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ mnɩ

41 -Zʋ weee nya, -Zezuu 'nyaa -yɔ ɔ dide mnɩa *Zuifʋʋ *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ* -gʋ -Zeluzalɛmʋ. 42 -Zʋ yabhlo nya, da -Zezu 'yɩa -zʋ kugbua lɛ 'sɔ, sa wa mnɩa 'cɩn 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ nɩ, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ nyɩma 'sɔ yi 'saa -mɔ mnɩ. 43 'Fɛtɩ bhɩa, wa mɩ Nazalɛtɩ lʋyida, 'ɩn wa 'yu -Zezu yia -Zeluzalɛmʋ -tʋ. Ɔ didea 'nɩ we 'jiyibheli. 44 Wamɩa dlɩɩ nɩɩ, -Zezu mɩ wa nɔnɔnya glaa. Wa nɔa 'ylɩ -bhlo, 'ɩn wa yia ɔ datalɩe bhli wa nyɩma -yɔ wa 'talea nyɩdɩ. 45 Nɩɩ, wa 'nɩ ɔ 'yɩda -mɩɩ 'gbʋ, 'ɩn wa yia -Zeluzalɛmʋ lʋbhiti, wa 'ka -mɔ ɔ datalɩ. 46 We 'ylɩ tanʋʋ zlɩ, 'ɩn wa yia ɔ 'yɩ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ. -Zugba ɔ -dɩ titee gwesanya nyɩdɩ la, ɔ pʋlʋ wa yukwli, 'ɩn ɔ yɩbha wa gbʋnya la. 47 Nyɩma -wa pʋlʋa ɔ wɛlɩ yukwli ŋwɛgaga ka wa sʋbha, ɔ 'ylimnee -yɔ ɔ gbʋʋ 'bɩgʋpalɩee 'gbʋ. 48 Da ɔ nyɩma 'yɩa ɔ nɩ, 'ɩn ŋwɛgaga yia wa sʋbha. 'Ɩn ɔ 'nyaa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na 'yu, lɛ ka 'gbʋ -ɩn yi 'sa -aɩn -yla nʋa? -Ɩn -talɩ, ɩn -yɔ -na dide mɩa -na datalɩda, -amɩaa dlɩ ka sumanɩ bhabha.»

49 'Ɩn ɔ yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «Lɛɛ ka 'gbʋ a nɔnʋ 'mɩ 'ylibɩla? A 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, na Didee -budu zɔ ɩn 'kaa -mɩɩ?» 50 Nɩɩ, ɔ nyɩma 'nɩ gbʋ -we ɔ gbaa wa -yla 'wʋlanʋ.

51 -Zezu -yɔ ɔ nyɩma 'sɔ yia Nazalɛtɩ lʋbhiti, 'ɩn ɔ yia wa 'nʋŋwɛ zʋ. 'Ɩn ɔ 'nyaa yia gbʋnya -mɩnɩ dlɩ zɔ lazʋ. 52 -Zezu mɩ 'ylimanɩda, -zugba ɔ gbʋyilo ylimanɩ -gʋwʋla, 'ɩn ɔ namanɩ -Lagɔ -yɔ nyɩma dʋdʋ.

3

'Zan -Batisɩ mnazɩa Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'yloogblʋ -yɔ

(Mt 3.1-12; Mk 1.1-8; Zn 1.19-28)

1-2 Nɩɩ, Tibɛɛ Sezaaa nyɩmaa 'wlulapɩlɩee -zʋ kugbua lɛ gbunʋ nya nɩ, we bhla, Pɔnsɩ Pilatɩ mɩ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ nya Zudee. Ewlodʋ mɩ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ nya Galilee, 'ɩn ɔ bheli Filipʋ mɩa Itulee -yɔ Tlakonitɩ -dʋdʋ -gʋ, -zugba Lizaniasɩ -mɔɔ mɩ Abilɛnɩ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ nya. 'Ɩn Anasɩ -yɔ Kaifʋ 'sɔ mɩ *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan 'kadɩ nya. We bhla, Zakaliii 'yu *Zaan -ɔ dɩlɩa da bɛblɛɛ la, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ -yla gbʋ gba. 3 'Ɩn Zaan yia Zudɛɛn gbʋa dʋdʋ weee -gʋ 'plɩlɩe bhli, -zugba ɔ gba nyɩma -ylaɛ: «A 'bhiti dlɩ, a yi ɩn 'ka aɩn batizee, 'ɩn -Lagɔ 'ka amɩaa -yɔgbʋ 'wʋtɩ.» 4 Sa *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ *Ezaii cɛlɩa ɔ 'sɛbhɛ nʋkplɛ, 'sa we nʋa. Ɔ nɛɛ:

«Nyɩmɛ yabhlo kpɩa 'wʋ da bɛblɛɛ, ɔ nɛɛ:

‹Nɩɩ, a mnazɩ Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'yloogblʋ -yɔ,

a nʋ ɔ 'yu 'yoo tɩklɩɩ.

5 'Gbiwlu weee yia klaa,

-gɔgɔ weee -yɔ 'kpida weee yia sloa.

'Yloogblʋ 'wʋkanɔdanya yia 'wʋslamanɩa,

'ylinyuno -yloogblʋnyaa -gʋ yia

'wʋmnenia ylɔɔylɔɔ.

6 'Ɩn *Nyɩmaa Gbʋwʋsanyɔ -Lagɔ 'paa yoo,

dʋdʋgʋ -nyɩma weee yia ɔ 'yɩa.› »

7 Nyɩmaa -zlo mɩ Zaaan -gbɛ yida, ɔ 'ka wa batizee, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Tɩbhɛ -gnʋ! -Dawlicɩan! -Lagɔɔ gbʋwʋbhuylɩ ka cɩpa. Nyɔɔ -salɩ aɩn 'dɩ, 'ɩn a pʋpalɩ 'wlukʋʋn la nɩɩ, a mneni a 'ka -Lagɔɔ 'cɛ -we mɩa yida kwɛɛ 'tlaa? 8 A 'bhiti amɩaa dlɩ, 'ɩn a -slolu we amɩaa lɛnʋgbʋnya 'wʋ sazɔnʋ sa. A 'na gbalɩ amɩaa 'dɛɛ dlɩ zɔ -nɩɛ: ‹Nɩɩ, Ablaamʋ mɩ -amɩaa dʋkpasa nyaa 'gbʋ, -a ka gbʋwʋbhʋ -nɩ›. Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ, -Lagɔ mneni, ɔ 'ka tʋkpanya nɩ Ablaamʋʋ 'yua -zɛlɩ. 9 -Lagɔɔ 'nɛnɔ gbee 'yli -dɩ sunyaa bhʋ -yɔ la pepe. Su weee -we'e 'paa 'bhue -zɔnʋnya nɩ, -dɩa ɔ yia we, ɔ 'ka we -kosu 'wʋ viteli.»

10 Tɔʋn, 'ɩn waa nyɩmaa -zlo yia Zaan layɩbhaɛ: «Sa -a 'ka -ylɛɛ nʋ ya?»

11 Zaan yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «-Ɔ -ka -bana 'sɔ -ka, ɔ 'nyɛ 'yabhlo nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -bana -ka. 'Ɩn -ɔ -ka lililu duun -ka, ɔ dlili we.»

12 *Nisʋn -gwɛzisanya tɔlʋa yia Zaaan -gbɛ, ɔ 'ka wa batizee. 'Ɩn wa yia Zaan layɩbhaɛ: «-Amɩaa -kanyɔ, sa -a 'ka nʋa?»

13 'Ɩn Zaan yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «'Gwɛzi -we a 'kaa -sa, amɩaa 'dɛ -yi we, a 'na palɩ we -gʋ -nɩ.»

14 'Ɩn 'slʋja yia ɔ layɩbha 'yaɛ: «Sa -amɩa 'ka nʋa?»

Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'na -salɩ nyɩma 'gwɛzi kwɛɛ -gla nya -nɩ, a 'na lili wa -bi 'wʋ -nɩ. Amɩaa 'pɛnɩgwɛzi namanɩ aɩn dʋdʋ.»

15 Nyɩma, -wa mɩa wʋda, maa yɩbhaa -maa 'dɛ la dlɩ zɔ, «Zaan mɩa dɛ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ 'kaa yi, -de mɔɔ?» 16 Nɩɩ, Zaan nɛɛ wa 'dɛ weee -ylaɛ: «-Amɩ, 'nyu nya na batizea aɩn. Nɩɩ, -ɔ mɩa yida, ɔ 'tɩtɛ -zi na -nʋ. Ɩn 'nɩ we 'klʋ -ka, ɩn 'ka ɔ -sakwlaa 'llukpe -blo. Mɔ yia aɩn batizea Zuzu 'Pʋpa -yɔ -kosu nya. 17 Ɔ ka ɔ bʋtɛ kwɛɛ, ɔ 'ka ɔ 'mnɔ 'wʋpʋ, 'ɩn, ɔ 'ka we 'ya -yɔ we vavi -yɔsɩsalɩ. 'Ɩn ɔ 'ka we 'ya -zɔnʋnya -gbagbʋ 'wʋ slu, 'bhie, ɔ 'ka we vavinya -kosu we'e nyumoa 'wʋ viteli.»

18 Zaan mɩ nyɩma 'dɩ duun zʋda, -zugba ɔ gba wa -yla -Lagɔwɛlɩ -zɔnʋ. 19 Nɩɩ, we bhla Zaan palɩa dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Ewlodʋ -yla gbʋ la, ɔ bhelii 'ŋwnɔ Ewlodiadɩ ɔ -saa -mɔɔ -glo, 'ɩn ɔ yia ɔ kwa, we -yɔ gbʋnyuu -duun ɔ nʋa lɛɛ 'gbʋ. 20 Nɩɩ, 'ɩn Ewlodʋ yi 'yaa gbʋnyuu yabhlo lɛnʋ -tapa: ɔ ka Zaan -kaslʋ 'wʋpa.

Zaan batizea -Zezu

(Mt 3.13-17; Mk 1.9-11)

21 Da wa 'nɩa -slɔ Zaan -kaslʋ 'wʋpa, we bhla ɔ batizea nyɩma duun -yɔ -Zezuu 'dɛbhie -gbolu. Ɔ batizee bhla, -Zezu mɩ -Lagɔ bhubhoeda, 'ɩn yalɩ yia ŋwɛ -kalɩ. 22 'Ɩn Zuzu 'Pʋpa yia ɔ -gʋ lasibhli, ɔ 'wlʋ sa -kpakʋn. 'Ɩn wa yia wɛlɩ yabhlo 'bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ 'nʋ, we nɛɛ: «Na 'Yu -ɩn -mɩa, ɩn -kalɩ -na zɛ. -Mɩ ɩn 'nyɛa na dlɩ weee yoo.»

-Zezuu dʋkpasɩɩ 'ŋnɩnya nɩ

(Mt 1.1-17)

23-38 -Zezu ka sa -zʋ glʋ -bhlo -zʋ kugbua, 'bhie, ɔ yia ɔ lubhoo nʋnʋe gwedɩ. Ɔ dʋkpasɩɩ ŋnɩ nɩ:

*-Adaan dide -wa -Lagɔ.

-Adan gwalɩa Sɛtɩ, Sɛtɩ gwalɩa Enɔsʋ.

Enɔsʋ gwalɩa Kainamʋ, Kainamʋ gwalɩa Maleleɛlɩ.

Maleleɛlɩ gwalɩa -Zalɛdɩ, -Zalɛdɩ gwalɩa Enɔkʋ.

Enɔkʋ gwalɩa Matuzala, Matuzala gwalɩa Lamɛkɩ.

Lamɛkɩ gwalɩa *Nowee, Nowee gwalɩa Sɛmʋ.

Sɛmʋ gwalɩa Alɩfakɩsadɩ, Alɩfakɩsadɩ gwalɩa Kainamʋ.

Kainamʋ gwalɩa Sala, Sala gwalɩa Ebɛlɩ.

Ebɛlɩ gwalɩa Falɛkɩ, Falɛkɩ gwalɩa Wlago.

Wlago gwalɩa Selukʋ, Selukʋ gwalɩa Nakɔɔ.

Nakɔɔ gwalɩa Tala, Tala gwalɩa Ablaamʋ.

Ablaamʋ gwalɩa Izakɩ, Izakɩ gwalɩa Zakɔbʋ.

Zakɔbʋ gwalɩa Zuda, Zuda gwalɩa Falɛsɩ.

Falɛsɩ gwalɩa Eslɔmʋ, Eslɔmʋ gwalɩa Alɩni.

Alɩni gwalɩa Adɩmɛ, Adɩmɛ gwalɩa Aminadabʋ.

Aminadabʋ gwalɩa Naasɔn, Naasɔn gwalɩa Sala.

Sala gwalɩa -Boazɩ, -Boazɩ gwalɩa Obɛdɩ.

Obɛdɩ gwalɩa -Zesee, -Zesee gwalɩa -Davidɩ.

-Davidɩ gwalɩa Natan, Natan gwalɩa Matata.

Matata gwalɩa Mena, Mena gwalɩa Melea.

Melea gwalɩa Ɛliakimʋ, Ɛliakimʋ gwalɩa -Zonamʋ.

-Zonamʋ gwalɩa -Zɛzɛfʋ, -Zɛzɛfʋ gwalɩa Zuda.

Zuda gwalɩa 'Simeɔɔ, 'Simeɔɔ gwalɩa *Levii.

Levii gwalɩa Matatɩ, Matatɩ gwalɩa Zolimʋ.

Zolimʋ gwalɩa Ɛliezɛɛ, Ɛliezɛɛ gwalɩa -Zezu.

-Zezu gwalɩa Elɩ. Elɩ gwalɩa Ɛlɩmadamʋ.

Ɛlɩmadamʋ gwalɩa Kozamʋ, Kozamʋ gwalɩa Adii.

Adii gwalɩa Mɛlɩkii, Mɛlɩkii gwalɩa Neli.

Neli gwalɩa Salatiɛlɩ, Salatiɛlɩ gwalɩa Zolobabɛlɩ.

Zolobabɛlɩ gwalɩa Wlesa, Wlesa gwalɩa Yoana.

Yoana gwalɩa Zoda, Zoda gwalɩa Zozɛkɩ.

Zozɛkɩ gwalɩa Semeinɩ, Semeinɩ gwalɩa Matatiasɩ.

Matatiasɩ gwalɩa Matɩ, Matɩ gwalɩa Nagai.

Nagai gwalɩa Esɩli, Esɩli gwalɩa Naumʋ.

Naumʋ gwalɩa Amɔsʋ, Amɔsʋ gwalɩa Matatiasɩ.

Matatiasɩ gwalɩa -Zɛzɛfʋ, -Zɛzɛfʋ gwalɩa Zanai.

Zanai gwalɩa Mɛlɩkii, Mɛlɩkii gwalɩa Levii.

Levii gwalɩa Matatɩ, Matatɩ gwalɩa Eli.

Eli gwalɩa -Zɛzɛfʋ. 'Ɩn we mɩ nyɩma dlɩɩ nɩɩ,

-Zɛzɛfʋʋ nʋkpasuyu -wa -Zezu.

4

*'Kuzu ylaa -Zezu la

(Mt 4.1-11; Mk 1.12-13)

1 Zuzu 'Pʋpa yea -Zezu tɔʋn, 'ɩn ɔ yia Zudɛɛɛn -gɔgɔ -gʋ 'bhʋ, 'ɩn ɔɔ Zuzu 'Pʋpa yia ɔ da bɛblɛɛ kwa. 2 'Ɩn *'Kuzu yia -mɔ ɔ layla, 'ylɩ glʋ 'sɔ nʋkplɛ. Wee 'ylɩnya -mɩnɩ nya, ɔ 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ li. Wee 'ylɩnya 'plɩa, 'ɩn ŋwɔ yia ɔ -yɔkpa.

3 'Kuzu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -ka -Lagɔɔ 'Yu nya -mɩ 'piɛɩn, -ɩn gba tʋkpa mɩa nɩ -yla, we -zɛ 'floo.»

4 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ we -ylaɛ: «We mɩ cɛlɩda *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹We 'nɩ lililu -bhlogbɔɔ -gʋ nyɩmɛɛ 'yliyɔgagɩe tlili.› »

5 'Kuzu yia -Zezu 'wʋpa -gɔgɔ 'kadʋ 'wlu kwa, -bha -bhlokpadɛ we -slolua ɔ dʋdʋʋ 'ŋnɩmnɩ -da weee 'klʋ. 6 'Ɩn we nɛɛ ɔ -ylaɛ: «'Tɩtɛ weee nɩ klaa, 'ɩn dʋdʋ -gʋʋ 'ŋnɩmnɩe weee klaa, ɩn 'ka -mɩ we 'nyɛ. Wa ka 'mɩ we 'dɛ weee yoo 'nyɛ. Nyɩmɛ -ɔ ɩn -ka 'yɩbha, 'mɔ ɩn mnenia ɩn 'ka we 'nyɛ. 7 -Ɩn -ka 'mɩ 'yu 'kukolu 'sibhli, -ɩn -ka 'mɩ bʋbɔ nɩ, 'ɩn we 'dɛ weee zɛa -na -nʋ.»

8 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ we -ylaɛ: «We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹-Ɩn bʋbɔ Jejitapɛ,

-ɔ -wa -na -Lagɔ,

'ɩn -ɩn nʋ ɔ 'dɛbhlogbɔɔ -yla lubho.› »

9 'Kuzu yia -Zezu -Zeluzalɛmʋ kwa. We dɩa ɔ -Lagɔbudu 'kadʋ 'wlu la, 'ɩn we nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -ka -Lagɔɔ 'Yu nya -mɩ 'piɛɩn, -ɩn -blu 'wʋ, -ɩn 'ka lasibhli. 10 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹-Na 'gbʋ, gbaa ɔ yia ɔ 'anzɩnya -yla we zʋ -mɩ 'yliyɔ.

11 'Ɩn we 'ka we sɔnya -mɩ zɔ laslʋlʋ,

-na bhʋ yi tʋkpa gozoo 'gbʋ.› »

12 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ 'Kuzu -ylaɛ: «-Lagɔsɛbhɛ nɛɛ,

‹Jejitapɛ -ɔ -wa -na -Lagɔ,

-ɩn 'na ylalɩ ɔ la -nɩ.› »

13 'Kuzu bhɩa -Zezuu laylaylɩe sɔ weee lʋ nɩ, 'ɩn we yia ɔ gwevla -sɛ.

-Zezu dɩa ɔ lubhoo gwe Galilee -dʋdʋ -gʋ

(Mt 4.12-17; Mk 1.14-15)

14 -Lagɔɔ Zuzuu 'tɩtɛ mɩ -Zezu yeda, 'ɩn ɔ yia Galilee lʋyi. 'Ɩn ɔ 'ŋnɩ yia lamneni Galilee -dʋdʋ weee -gʋ. 15 Nyɩma ɔ slolua *-Lagɔbudunya zɔ, 'ɩn nyɩma weee kwalɩa ɔ 'ŋnɩ.

Nazalɛtɩ -nyɩma 'nɩ -Zezuu gbʋ -yɔŋwnu

(Mt 13.53-58; Mk 6.1-6)

16 -Zezu ka Nazalɛtɩ mnɩ, -mɔ wa zʋa ɔ. *Nyapɛylɩ nya nɩ, sa ɔ plaa 'cɩn -Lagɔbudu zɔ nɩ, 'ɩn ɔ yi 'saa -mɔ pla. Ɔ yia 'wʋsɔ -Lagɔsɛbhɛɛ zɛlɩzɛlɩee 'gbʋ. 17 'Ɩn wa yia ɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaiii 'sɛbhɛ yoo 'nyɛ glɩda, ɔ yia we 'wʋkalɩ, da wɛlɩ nɩ mɩa cɛlɩda nɩ, 'ɩn ɔ yia we 'yɩ, 'ɩn ɔ yia we zɛlɩɛ:

18 «Jejitapɛɛ Zuzu mɩ 'mɩ -gʋ.

Ɔ ka -bha 'mɩ -sa,

ɩn 'ka nyazɩnya -yla -Lagɔgbʋ gba.

Ɔ ka 'mɩ tie, ɩn 'ka -kaslʋnyɩma -yla gba nɩɩ:

‹Amɩaa -kaslʋ ka -zɛɛn bhɩa.›

‹Lɔlɔnya, amɩaa 'yli ka -zɛɛn -blo.›

‹Amɩa wa nyɛa 'wʋ, a ka -zɛɛn gbʋ 'wʋbhʋ.›

19 'Ɩn, -zʋ -we nya Jejitapɛ 'kaa ɔ zʋzɔnʋ lɛnʋ,

ɩn 'ka we 'dɩ wa -salɩ.»

20 -Zezu glɩa wee 'sɛbhɛ, 'ɩn ɔ yia we -Lagɔbudu zɔɔ lubhonʋnyɔ yoo 'nyɛ, 'ɩn ɔ yia ladɩ. Nyɩma weee -wa mɩa -bha, -maa yia ɔ ylada -tʋ sa tenyii. 21 Tɔʋn, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-We 'sɛbhɛɛ 'ya gbaa, we ka -zɛɛn lɛnʋ, amɩa pʋlʋa da 'mɩ yukwli, amɩaa 'yibadɩ.»

22 -We wa 'dɛ weee yɩa -yɔ -Zezuu gbɛgbɛɩn, 'ɩn wa yia we gbagbɩe bhli. 'Ɩn gbʋzɔnʋ -gbʋnya ɔ mɩa gbada, we ka wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. 'Ɩn wa nɛɛ: «Nyɩmɛ mɩa dɛ, ɔ 'nɩ -Zɛzɛfʋʋ yuu?» 23 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Nine 'nɩ a yia 'mɩ -yla 'paa, gbʋzɔnʋ sa. Gbaa a yia: ‹-Dɔtlɔɔ, -ɩn jipe -na 'dɛ.› 'Ɩn gbaa a yi 'yaa 'mɩ -ylaɛ: ‹-We weee -ɩn nʋa lɛ Kapɛnaumʋ nɩ, -a ka we 'dɩ 'nʋ. -Ɩn nʋ wee gbʋnya -bhloo 'dɛ lɛ -na 'dɛɛ dʋdʋ -gʋ -seli.› »

24 -Zezu nɛɛ wa -yla 'yaɛ: «Cɩɩn, gbʋzɔnʋ -wa, wa'a -tɔlʋ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ nyɩmɛ, ɔ 'dɛɛ dʋdʋ -gʋ. 25 Gbʋzɔnʋ na gbaa da aɩn -yla. -Dʋgbaŋwnɩ duun mɩ Izlaɛlɩ -dʋdʋ -gʋ zlɩmɛ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Eliii bhla. -Zugba 'nyu'u lʋa -zʋ ta 'cʋ gbelibhlo, 'ɩn ŋwɔ 'kadʋ yabhlo yia wee dʋdʋ weee -gʋ yi. 26 'Ɩn -mʋʋ bhla, -Lagɔ 'nɩ Elii tie -dʋgbaŋwnɩ mɩa Izlaɛlɩ -dʋdʋ -gʋʋ -gbɛ, 'ɩn ɔ 'ka wa 'yabhlo 'wʋsa. Nɩɩ, -dʋgbaŋwnɔ -ɔ mɩa Salɛpʋtagbe nʋkplɛ, Sidɔɔn -dʋdʋ -gʋ, ɔ -gbɛ -Lagɔ tiea Elii. 27 -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Elizeee bhla, -zugba *sɔlɩbhanya duun mɩ Izlaɛlɩ -dʋdʋ -gʋ. Elizee 'nɩ wa 'yabhlogbɔɔ jipe, nɩɩ, Silii -yu Naamaa ɔ jipea.»

28 Nyɩma weee -wa mɩa -Lagɔbudu zɔ, wa 'nʋa wee wɛlɩnya -mɩnɩ, 'ɩn we yia wa 'cɛdlɔ la. 29 Wa 'dɛ weee -sɔa 'wʋ, 'ɩn wa -yɔ -Zezuu 'susue yia 'gbe -glima mnɩ. 'Ɩn -gɔgɔ -we kwesi wa 'gbe mɩa 'sʋbhada, 'ɩn wa yia we 'wlu ɔ kwa, wa 'ka ɔ zɔ vitelii 'gbʋ. 30 Nɩɩ, 'ɩn -Zezu yia wa nyɩdɩ 'plɩlɩ, 'ɩn ɔ yia mnɩ.

-Zezu puea nyɩmɛ -ɔ kaa zuzu 'nyuu 'bɩ

(Mk 1.21-28)

31 Tɔʋn, -Zezu mnɩa Kapɛnaumʋ, Galilee -dʋdʋʋ 'gbe yabhlo nʋkplɛ, 'ɩn ɔ yia nyɩma -Lagɔgbʋ -slolu Nyapɛylɩ weee nya, -Lagɔbudu zɔ. 32 Ɔ nyɩma -slolu sɔ ka wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. Nɩɩ, se -we -Lagɔ 'nyɛa -Zezu, we nya ɔ gbaa.

33 -Mɔ -Lagɔbudu zɔ, nyɩmɛ yabhlo kaa pʋɩn -ka -zuzu 'nyuu 'bɩ, mɔ 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, ɔ nɛɛ: 34 «'Aaa! Nazalɛtɩyu -Zezu, -naa lɛɛ -gbʋ pɩlɩ -amɩaa gbʋ 'wʋ la? -Amɩaa lasasɩee 'gbʋ -ɩn yia yi yɩ? Ɩn -yi -mɩ ŋwɛɛ ŋwɛɛ: -Lagɔɔ -Mɔwlʋnyɔ ɔ tiea, 'mɔ -ɩn -mɩa.»

35 -Zezu yia we, we ŋwɛɛ labhalɩ -gla nya. Ɔ nɛɛ we -ylaɛ: «'Mu ŋwɛ, 'bhʋ ɔ 'wʋ!» Zuzu 'nyuu yia ɔɔ nʋkpasu labhlɩ dʋdʋ, nyɩma weee -zejila 'wʋ, 'ɩn we yia ɔ 'wʋtla, we 'nɩ ɔ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ -yla lɛnʋ.

36 Ŋwɛgaga yia wa 'dɛ weee sʋbha, 'ɩn wa nɛɛ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩɛ: «Mɔɔ -wɛlɩ mʋ dɛa? Se -yɔ 'tɩtɛ nya ɔɔ nyɩmɛ gbaa zuzu 'nyii -yla gbʋ, 'ɩn we tlaa nyɩma 'wʋ!» 37 'Ɩn -Zezuu 'ŋnɩ yia lamneni wee dʋdʋ weee -gʋ.

-Zezu jipea guzʋnya

(Mt 8.14-17; Mk 1.29-34)

38 -Zezu 'bhʋa -Lagɔbudu zɔ nɩ, 'ɩn ɔ yia 'Simɔɔɔ -budu zɔ mnɩ. -Zugba 'Simɔɔɔ 'ŋwnɔɔ 'nyaaa ku -su sa -glagla, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -yla, ɔ zukpa -wa, ɔ jipe ɔ. 39 -Zezu kwlia ɔ -gʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ kusulo -yla wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «-Ɩn 'bhʋ ɔ -gʋ la.» Ɔ gba 'saa tɔʋn, 'ɩn we yia ɔ -gʋ labhʋ. -Bha -bhlokpadɛ ɔɔ 'ŋwnɔ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia wa -yla pipie bhli.

40 Jibheylʋ nya, -wa kaa guzʋnyaa 'yli -bhlo -bhlo nɩ, 'ɩn -maa -yɔ -maa guzʋnya yia -Zezuu -gbɛ yi. Ɔ yia wa kwɛzɩ -bhlo -bhlo, 'ɩn ɔ yia wa jipe. 41 Zuzu 'nyii yi 'yaa guzʋnya duun 'wʋtla 'wʋkpɩkpɩe nya: «-Lagɔɔ 'Yu -ɩn -mɩa!» -We ka gbʋ -wa, wa -yi we 'ji -nya nɩɩ, -Zezu mɩa, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ -wa. 'Ɩn -Zezu yia we wa ŋwɛɛ labhalɩ -nya, ɔ 'nɩ ŋwnu wa 'ka gba.

-Zezu mnɩa -Lagɔgbʋ gbaa dʋdʋ weee -gʋ

(Mk 1.35-39)

42 Zlɩ 'ka 'wʋladolua mnɩ tɔʋn, 'ɩn -Zezu yia 'gbe nʋkplɛ 'tla, 'ɩn ɔ yia da yabhlo mnɩ -flii. 'Ɩn nyɩmaa -zlo yia ɔ 'yli 'bɩ lanɔnʋe bhli, da ɔ mɩa nɩ, 'ɩn wa yia -bha nyni. Wa 'yɩbha ɔ 'na 'bhʋlʋ wa -yɔ -nɩ, 'ɩn wa yia ɔ lakpʋkpalɩ. 43 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «We mɩ 'ya nɩɩ, ɩn gba *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ 'gbe tɔlʋa 'wʋ. We 'gbʋ, -Lagɔ yia 'mɩ tie.» 44 'Ɩn ɔ gbaa -Lagɔgbʋ, -Lagɔbudunya zɔ, dʋdʋ weee -gʋ.

5

-Zezu laa ɔ *'bɩnɔnyaa tɩanʋ

(Mt 4.18-22; Mk 1.16-20)

1 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu mɩ Zenezalɛtɩ* -nyu 'kadʋ yabhloo -gɔgɔ -gʋ, 'ɩn nyɩma duun yia ɔ gbeli, wa 'ka -Lagɔwɛlɩ 'nʋʋ 'gbʋ. 2 'Ɩn 'glʋ sɔ mɩa 'nyuu -gɔgɔ ŋwɛ -yɔ, -Zezu yia we -yɔyɩ, -zugba zibhi -bhanya ka we 'wʋtla, wa mɩ wa 'sowlinya -wɔlʋda. 3 Wee 'glʋ sɔbhie glaa, 'yabhlo -wa 'Simɔɔɔ -nʋ. -Zezu -gblaa we 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «'Simɔɔ, -ɩn vla gwe 'nyuu -gɔgɔ -yɔ -sɛ.» -Zezu mɩ wee 'glʋ nʋkplɛ, -zugba ɔ slolu nyɩma -Lagɔwɛlɩ.

4 Da ɔ bhɩa gbagbɩe, ɔ nɛɛ 'Simɔɔ -ylaɛ: «-Ɩn bɛ 'nyuu 'wʋtɔlʋda 'glʋ nya, 'bhie, a 'ka amɩaa 'sowlinya viteli.»

5 'Ɩn 'Simɔɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na -Slolunyɔ, -a ka sɩada -tʋ sabɔ weee, -a 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ 'yɩ. Nɩɩ, -mɩ gbaa -a nʋ we lɛɛ 'gbʋ, vitelia na yia wee 'sowlinya.»

6 Wa vitelia wee 'sowlinya, 'ɩn wa yia zibhii -zlo 'pli, wa 'nɩ we 'wʋgbizee mneni, 'ɩn wa 'sowli yia ylaylɩe gwedɩ. 7 We 'dɛɛ 'gbʋ, wa -lima mɩa 'glʋ yabhlo 'wʋ, 'ɩn wa yia wa la sɔ -papɩe nya, -maa 'ka wa 'wʋsa. 'Ɩn wa -yɔ wa 'glʋ yia yi. 'Ɩn wa yia wee zibhi wee 'glʋ sɔbhie 'wʋslu. We ka we ye kɛkɛɛ 'gbʋ, we fɛlɩ 'nyu glu mnɩa. 8 Nɩɩ, Simɔ Piɛlɩ 'yɩa gbʋ -mɩnɩ -yɔ nɩ, 'ɩn ɔ yia 'kukolu 'sibhli -Zezu 'yu, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn vla gwe 'mɩ -yɔ, na -Kanyɔ! -We ka gbʋ -wa, gbʋnyuu -lɛnʋnyɔ ɩn -mɩa.»

9 Zibhi -duun wa 'bhaa, da wa 'yɩa we -yɔ nɩ, 'ɩn -nyanɩgbɔ yia Simɔ Piɛlɩ -kpalɩ, we -yɔ ɔ nɔnɔnya 'sɔ. 10 Nɩɩ, Zebedeee 'yua *'Zake -yɔ Zaan -wa mɩa 'Simɔɔɔ nɔnɔnya nya, 'sa -bhloo 'dɛ -nyanɩgbɔ -kpalɩa -maa.

'Ɩn -Zezu nɛɛ 'Simɔɔ -ylaɛ: «-Ɩn 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ, nɩɩ, sa na kpaa da zibhi nɩ, -slɛɛn, nyɩmaa -zlo -na yia -Lagɔɔ -gbɛ laa.» 11 Nɩɩ, wa -laa wa 'glʋ 'nyuu -gɔgɔ -yɔ lʋ, 'ɩn wa yia -bha -lu weee tɩ, 'ɩn wa yia -Zezu 'bɩ mnɩ.

-Zezu jipea sɔlɩbhanyɔ yabhlo

(Mt 8.1-4; Mk 1.40-45)

12 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu mɩ 'gbe yabhlo nʋkplɛ, nyɩmɛ -ɔ ka ku sɔlɩ 'bhua la sa -kan, 'ɩn ɔ yia -Zezu 'yɩ. Ɔ bɛa ɔ -yɔ, 'ɩn ɔ yia dʋdʋ lagbli ɔ 'yu. Ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Na zukpa -wa, na -Kanyɔ. -Ɩn -wɔlʋ 'mɩ -yɔ. Nɩɩ, we -ka -mɩ dʋdʋ nanɩ, -ɩn mneni -ɩn 'ka 'mɩ jipe.»

13 -Zezu -gloa sɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔɔ sɔlɩbhanyɔɔ ku kwɛzɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «We nanɩ 'mɩ dʋdʋ, we 'ka -mɩ -yɔ 'bhʋ!» -Zezu gba 'saa tɔʋn, -bha -bhlokpadɛ wee sɔlɩ 'bhʋa ɔɔ nyɩmɛɛ ku -yɔ. 14 -Zezu nɛɛ ɔɔ nyɩmɛ -ylaɛ: «-Ɩn -ka mnɩ nɩ, -ɩn 'na -salɩ we 'dɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -nɩ. Nɩɩ, -ɩn mnɩ -na 'dɛ -Lagɔbʋbɔnyɔ 'klʋslolua. Ɔ -ka -mɩ 'yɩ, 'ɩn 'slaka Moizɩ gbaa -na -sʋkpa -nyɩmɛ wla nɩ, -ɩn 'ka we wla. 'Ɩn nyɩma 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, sɔlɩ ka -mɩ ku 'wʋ 'bhʋ.»

15 Nɩɩ, -Zezu gba 'saa da ɔ -ylaoo, -mʋʋ bhla ɔ 'ŋnɩ -yɔ lamnenie mnɩa bhabha. 'Ɩn nyɩmaa -zlo yia ɔ gbeli, wa 'ka ɔ wɛlɩ yukwli pʋlʋ, 'ɩn ɔ 'ka 'ya wamɩa jipe. 16 'Ɩn -Zezu bhʋa wa glaa 'kɔmʋʋ, 'ɩn ɔ mnɩa -Lagɔ bhubhoea da bɛblɛɛ.

-Zezu jipea zɔlaslonyɔ yabhlo

(Mt 9.1-8; Mk 2.1-12)

17 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu mɩ -Lagɔgbʋ nyɩma -sloluda, -zugba *Falizɩnyɩma -yɔ titee -cɩan -dɩ ɔ kwesi la, wa pʋlʋ ɔ yukwli. Waa nyɩma -manɩ, Galilee -yɔ Zudee -dʋdʋʋ 'gbe weee nʋkplɛ wa 'bhʋa. Tɔlʋa 'bhʋa -Zeluzalɛmʋ. Jejitapɛɛ 'tɩtɛ -yɔ -Zezu 'sɔ mɩ, -zugba ɔ jipe 'sa we nya guzʋnya. 18 Nyɩmaa -zakpa -bhlo -yɔ zɔlaslonyɔ yabhlo yia yi, -zugba ɔ mɩ 'sowli 'wʋ. -Budu -we zɔ -Zezu mɩa, wa 'yɩbha wa -yɔ zɔlaslonyɔ 'ka -mɔ pla, 'ɩn wa 'ka ɔ -Zezu 'yu ladɩ. 19 Nyɩmaa -zloo 'gbʋ, da wa 'kaa 'plɩlɩ -bha 'nɩ -mɩ. Tɔʋn, 'ɩn wa yia wee -budu 'wlu -gbla. Wa yia -bha ŋwɛ -dɩ, wa -lalɩa -bha ɔ, 'ɩn wa yia wee -budu zɔ ɔ lasibhli nyɩmaa -zlo nyɩdɩ -Zezu 'yu tɛɩn. 20 -Zezu 'yɩa nɩɩ, wa ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, ɔ nɛɛ ɔɔ guzʋnyɔ -ylaɛ: «'Tale, ɩn ka -na gbʋnyii 'wʋtɩ.»

21 -Zezu gba 'saa da tɔʋn, -Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma yia 'ŋwuŋwue ŋwuŋwue bhli: «Nyɔɔ ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ -mɩa, 'ɩn ɔ vɛlɩ -Lagɔa? Nyɔɔ mneni ɔ 'ka nyɩmaa gbʋnyii 'wʋtɩa? -Lagɔɔ 'dɛbhlogbɔɔ mnenia we, we 'nɩ mʋʋ?»

22 Gbʋ -we wa mɩa dlɩ zɔ lapʋpalɩda, -Zezu yibhelia we 'ji nɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Lɛɛ ka 'gbʋ a pʋpalɩ sa gbʋ -mɩnɩ dlɩ zɔ la? 23 Ɩn 'ka gba: ‹Ɩn ka -na gbʋnyii 'wʋtɩ›, -mʋʋ -kalɩa -yɔ yaayɩɩ ɩn 'ka gba: ‹-Ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn 'ka nɔ›, -mʋʋ -kalɩa -yɔ yɩ? 24 Ɩn 'yɩbha a yibheli we 'ji nɩɩ, *Nyɩmɛɛ 'Yu ka we se dʋdʋ -gʋ, ɔ 'ka nyɩmaa gbʋnyii 'wʋtɩ.» Tɔʋn, 'ɩn ɔ nɛɛ zɔlaslonyɔ -ylaɛ: «-Sɔ 'wʋ, 'bhu -na 'sowli 'wʋ, mnɩ -buduŋwɛɛ.»

25 -Bha -bhlokpadɛ, zɔlaslonyɔ -sɔa 'wʋ nyɩma weee 'yibadɩ. Ɔ 'sowli -we -gʋ ɔ pɩ yaa la, ɔ 'bhua we 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ -buduŋwɛɛ mnɩ, -Lagɔɔ 'ŋnɩ mnɩnɩe nya. 26 Nyɩma weee -wa mɩa -bha, ŋwɛgaga yia wa sʋbha, 'ɩn -nyanɩgbɔ yia wa -kpalɩ. Wa yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ, 'ɩn wa nɛɛ: «-Yɩa! -A ka -zɛɛn gwɛdigbʋnyaa da 'yɩ!»

-Zezu laa Levii, ɔ 'ka ɔ 'bɩ nɔ

(Mt 9.9-13; Mk 2.13-17)

27 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu 'tlaa, ɔ mɩ sa -zieda, 'ɩn ɔ yia *nisʋn -gwɛzisanyɔ yabhlo 'yɩ, -zugba -mɔɔ -dɩ -mɔɔ lubhonʋ -budu zɔ la. 'Mɔ wa laa Levii. 'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Yi 'mɩ 'bɩ.» 28 Tɔʋn, *Levii -sɔa 'wʋ, ɔ tɩa -bha ɔ -lu weee, 'ɩn ɔ yia -Zezu 'bɩ mnɩ.

29 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn Levii yia -Zezu -yla lililu 'kadʋ pi ɔ -budu zɔ. -Zugba nisʋn -gwɛzisanya duun -yɔ nyɩma tɔlʋa mɩ -bha, 'ɩn wa yia li dabʋdʋ. 30 Falizɩnyɩma -yɔ wa -Lagɔɔ titee gwesanya 'yɩa we -yɔ, 'ɩn wa yia wa zɔ ŋwuŋwenie bhli. 'Ɩn wa nɛɛ -Zezuu 'bɩnɔnya -ylaɛ: «Lɛɛ ka 'gbʋ a -yɔ nisʋn -gwɛzisanya -yɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan tɔlʋa 'sɔ li, 'ɩn a -yɔ wa 'sɔ maa?»

31 -Zezu 'bhua wɛlɩ 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nyɩma -wa -yalɩa, wa'a mnɩ -dɔtlɔɔ -gʋ, nɩɩ, guzʋnya mnɩa -dɔtlɔɔ -gʋ. 32 Ɩn 'nɩ nyɩma -wa laa wa 'dɛ nyɩma tɩklɩɩ lalɩee 'gbʋ yi. Nɩɩ, gbʋnyuu -lɛnʋnyaa 'gbʋ ɩn yia yi, wa 'ka wa dlɩ 'bhiti.»

-Lagɔɔ gbʋzɔnʋ -yɔ nyɩmaa lɛnʋgbʋ 'cɩ'ɩn nɔ dabʋdʋ

(Mt 9.14-17; Mk 2.18-22)

33 'Ɩn nyɩma tɔlʋa nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «Zaaan 'bɩnɔnya plaa 'sun, 'ɩn wa bhubhoea -Lagɔ, 'sa Falizɩnyɩmaa 'bɩnɔnya nʋ 'yaa. 'Ɩn -nanʋʋ 'bɩnɔnya mɩ lida, -zugba wa ma!»

34 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «Nyɩmɛ -ka ɔ 'ŋwnɔ -kwa -fɛtɩ -sada -mɩ, ɔ -ka ɔ 'talea la, a mneni a 'ka gba wa -yla wa pla 'sun, -zugba ɔɔ 'ŋwnɔɔ 'lowli mɩ wa glaa? 35 Bhla yabhlo yia nynia, 'ɩn wa 'ka 'ŋwnɔkwanyɔ wa glaa -sa. Wee 'ylɩnya -mɩnɩ nya, wamɩa 'kaa 'sun pla.»

36 'Ɩn -Zezu yi 'yaa wa gbʋʋ nine -mɩnɩ 'palɩ. Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka 'naa lolu yla, 'ɩn ɔ 'ka we 'pɩ 'naa sʋa -yɔlanɛnɩ, 'ɩn ɔ 'ka we pɩpɛ. We -ka -mʋʋ, -zugba yla wa ylaa wee 'naa lolu bhe. We 'yli 'na 'ka 'wʋwlʋ. 37 'Ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka nʋ lolu *bala sʋa 'wʋ slu. Ɔ -ka 'sa nʋ, 'ɩn we wlɔa. 'Ɩn wee nʋ jitea dʋdʋ, -zugba wee balanya ka -nyumɔ. 38 We 'gbʋ, a slu nʋ lolu bala lolu 'wʋ. 39 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ -ka nʋ sʋa 'ma, nʋ loluu 'ma tʋ'ʋ 'bha ɔ. -We ka gbʋ -wa, gbaa ɔ yia nɩɩ: ‹Nʋ sʋa nanɩ 'yli.› »

6

-Zezu mɩ Nyapɛylɩɩ -Kanyɔ nya

(Mt 12.1-8; Mk 2.23-28)

1 Zuifʋʋ Nyapɛylɩ yabhlo nya, -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya mɩ blekpaanya* 'plɩda, ɔ 'bɩnɔnya -ka bleya 'kwa, wa -ka we 'titli, -zugba wa li we. 2 Wa mɩ 'sa nʋda, Falizɩnyɩma tɔlʋa 'yɩa wa -yɔ nɩ, 'ɩn wa yia wa layɩbhaɛ: «-We -amɩaa tite gbaa, wa 'na nʋnʋ Nyapɛylɩ nya lɛ -nɩ, lɛɛ ka 'gbʋ a nʋ we lɛa?»

3 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «-We nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩ nʋa lɛ, -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, a 'nɩ -slɔ we zɛlɩɩ? 'Ylɩ yabhlo nya, 'ɩn ŋwɔ yia ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'bha, 4 -Davidɩ plaa -Lagɔɔ bʋbɔbudu zɔ, 'floo wa 'nyɛa -Lagɔ, ɔ 'bhua we 'wʋ, ɔ lia we, 'ɩn ɔ yia ɔ nɔnɔnyaa -nʋ wla, 'ɩn -maa yia we li. Wee 'floo -mɩnɩ, -amɩaa tite nɛɛ, -Lagɔbʋbɔnyaa 'dɛkpʋa 'ka yaa we li.» 5 -Zezu nɛɛ 'ya wa -ylaɛ: «Nyɩmɛɛ Yu mɩa, mɔ -wa Nyapɛylɩɩ -Kanyɔ.»

Nyapɛylɩ nya -Zezu jipea nyɩmɛ ka sɔ 'kua

(Mt 12.9-14; Mk 3.1-6)

6 Nyapɛylɩ yabhlo nya 'ya, -Zezu plaa -Lagɔbudu zɔ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔwɛlɩɩ -sloluslolue bhli. -Zugba nyɩmɛ -ɔ ka lilikwɛsɔ 'kua, ɔ mɩ wee -budu zɔ. 7 -Zugba -Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma wʋa -Zezu tenyii, -de ɔ yi nyɩmɛ jipe Nyapɛylɩ nya, 'ɩn sa ɔ'ɔ zʋa tite 'nʋŋwɛ, wa 'ka we gbʋ ɔ 'wlu dɩ. 8 Nɩɩ, -Zezu -yi wa 'wlukʋʋn lapʋpalɩgbʋ, we 'gbʋ, ɔ nɛɛ ɔɔ nyɩmɛ ka sɔ 'kua -ylaɛ: «-Ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn 'yligbe nyɩma weee -zejila 'wʋ.» Ɔɔ nyɩmɛ yia 'wʋsɔ, 'ɩn ɔ yia 'yligbe. 9 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Wɛlɩ 'nɩ na yɩbhaa sa aɩn la. Sa tite gbaa? We nɛɛ wa nʋ gbʋ -zɔnʋ lɛ *Nyapɛylɩ nya yaayɩɩ, wa nʋ gbʋ 'nyuu lɛɛ? Wa pue nyɩmɛ yaayɩɩ, wa 'bha ɔɔ?» 10 -Zezu ylaa wa 'dɛ weee -gʋ -ylilii, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔɔ nyɩmɛ -ylaɛ: «-Glo -na sɔ 'wʋ.» -Mɔɔ nʋ 'saa -Zezuu wɛlɩ -gʋ, 'ɩn -mɔɔ sɔ yia 'pʋ. 11 -We -Zezu nʋa lɛ, 'ɩn we yia -Lagɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma 'cɛ 'nyuu dlɔ la. 'Ɩn -we wa 'kaa -Zezu 'wluo nʋ, 'ɩn wa yia we pʋpalɩ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ.

-Zezu -saa -bha ɔ tietienya kugbua lɛ 'sɔ

(Mt 10.1-4; Mk 3.13-19)

12 We bhla, -Zezu yia -Lagɔ bhubhoee 'gbʋ -gɔgɔ 'wlu mnɩ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoeda -tʋ zlɩ yia ɔ -zlɩlɩ. 13 Zlɩ zlɩa, ɔ yia ɔ 'bɩnɔnya la. Wa glaa, 'ɩn ɔ yia nyɩma kugbua lɛ 'sɔ -bha -sa. 'Ɩn ɔ yia wa la ɔ tietienya. 14 Wa ŋnɩ nɩ: 'Simɔɔ (-ɔ ka -baŋnɩ ɔ zʋa Piɛlɩ) -yɔ -mɔɔ bheli Andlee, 'Zake -yɔ *Zaan, Filipʋ -yɔ Batlemii, 15 Matie -yɔ Toma, Alɩfeee 'yu 'Zake -yɔ 'Simɔɔ wa laa *Zelɔtʋ, 16 'Zakee 'yu Zudasɩ -yɔ Zudasɩ Isɩkaliɔtʋ, -ɔ 'kaa -Zezu wla ɔ tʋnyɩma kwɛɛ.

-Zezu mɩ nyɩmaa -zlo -sloluda, -zugba ɔ jipe 'sa guzʋnya

(Mt 4.23-25)

17 -Zezu -yɔ ɔ tietienya kugbua lɛ 'sɔ 'bhʋa -gɔgɔ 'wlu, 'ɩn ɔ yia da ylalaa yabhlo 'yligbe, -zugba ɔ 'bɩnɔnya tɔlʋaa -zlo mɩ -bha dɛ. Nyɩma -duun 'bhʋa Zudee -yɔ -Zeluzalɛmʋ -dʋdʋ -gʋ, we -yɔ Tilɩ -yɔ Sidɔɔn -gbenya mɩa gumunyuu -gɔgɔ -gʋ. 18 Wa 'dɛ weee yia, -Zezuu wɛlɩɩ yukwli pʋlʋe -yɔ ɔ 'ka wa jipee 'gbʋ. Nɩɩ, -wa zuzu 'nyii mɩa sɩalɩda, -Zezu ka wa jipe. 19 Nyɩma duun 'yɩbha wa 'ka ɔ kwɛzɩ, -we ka gbʋ -wa, 'tɩtɛ bhʋa ɔ 'wʋ, we mɩ wa 'dɛ weee jipeda.

'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ -yɔ gbʋnyuuu gbʋ

(Mt 5.1-12)

20 -Zezu ylaa ɔ 'bɩnɔnya, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ:

«Amɩa bobabhanya,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amɩaa -nʋ nya,

nɩɩ, -Lagɔ pɩlɩ aɩn 'wlu la.

21 Amɩa ŋwɔ mɩa da 'bhada,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amɩaa -nʋ nya,

-we ka gbʋ -wa, lʋa a yia.

Amɩa mɩa da wida,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amɩaa -nʋ nya,

-we ka gbʋ -wa, nyaa a yia.

22 Nyɩma -ka aɩn 'wʋnyɛ,

wa -ka aɩn kwnɛɛ -sa, wa -ka aɩn vɛlɩ,

'ɩn wa -ka amɩaa daa gbʋnyuu gba Nyɩmɛɛ 'Yuu 'gbʋ,

'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amɩaa -nʋ nya.

23 «-Mʋʋ 'sasʋkpa -gbʋnya -ka aɩn ylɩ, a lɩtɛ 'mʋna nya. Nɩɩ, amɩaa -tnʋʋ 'kadɩ mɩ -mɔ aɩn wʋda -Lagɔɔ -gbɛ. Nɩɩ, 'sa wa dʋkpasɩ palɩ bhaa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya 'klɩyɩe 'wʋ.

24 Amɩa, 'ŋnɩmnɩnya,

gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya,

a ka amɩaa zʋzɔnʋnya kwɛɛ -seli dʋdʋ -gʋʋ 'gbʋ.

25 Amɩa -wa lʋa da,

gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya, -we ka gbʋ -wa,

ŋwɔ yia aɩn 'bhaa yia.

Amɩa -wa mɩa da nyada,

gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya, -we ka gbʋ -wa,

gu yia aɩn 'wʋwlʋa, 'ɩn a 'ka wi.

26 Nyɩma weee -ka amɩaa gbʋzɔnʋ gbada -mɩ,

-zugba gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya.

Nɩɩ, 'sa wa dʋkpasɩ nʋ bhaa

yoyogbʋʋ -falɩpanya.

A -kalɩ amɩaa nyɩma 'nyiii zɛ

(Mt 5.38-48, 7.12)

27 «Amɩa -wa pʋlʋa da 'mɩ yukwli, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: a -kalɩ amɩaa tʋnyɩmaa zɛ, -wa nyɛa aɩn 'wʋ, a nʋ wa zʋzɔnʋ 'wluo. 28 -Wa bhlɩa aɩn gwɛzɛ, a ŋwna wa 'nyu la, -wa palɩa aɩn 'klɩyɩe 'wʋ, a bhubhoe -Lagɔ wa 'ŋnɩ nya. 29 Nyɩmɛ -ka -na yukwli yabhlo 'kpa 'wʋsʋbha, -ɩn 'bhiti ɔ -yla we -bʋdʋ. 'Ɩn ɔ -ka -na -gʋslunaa 'wʋbhu, -ɩn 'na 'tʋtɔlʋ -na -bana ɔ kwɛɛ -nɩ. 30 Nyɔɔo nyɔɔ -ka -mɩ -lu -zlalɩ, -ɩn 'nyɛ we ɔ. 'Ɩn nyɔɔ -ka -na -lu 'wʋbhu, -ɩn 'na 'yɩbhalɩ we -yɔ la -nɩ. 31 -We a 'yɩbhaa nyɩma nʋ aɩn -yla lɛ, amɩa nʋ 'ya we lɛ wa -yla.

32 «-Wa -kalɩa amɩaa zɛ, we -ka -maa -bhloo 'dɛɛ zɛ a -kalɩ, a 'na pʋpalɩ 'wlukʋʋn la -nɩ nɩɩ, -Lagɔ yia aɩn 'pɛnɩa we 'gbʋ -nɩ. Gbʋnyuu -lɛnʋnya -kalɩ 'ya -wa -kalɩa wamɩaa zɛ, we 'nɩ saa? 33 -Wa nʋa aɩn 'nanɩ 'wʋ, a -ka maa -bhloo 'dɛ 'nanɩ 'wʋnʋ, -Lagɔ 'nɩa aɩn 'pɛnɩa yi. 'Sa gbʋnyuu -lɛnʋnya -maa nʋ 'ya, we 'nɩ mʋʋ? 34 Nyɩma -wa saa amɩaa kpagbʋ, a -ka -maa -bhloo 'dɛ kpagbʋ -yɔfa, lɛɛ -lu a 'ka 'yɩ we 'pɛnɩe nya -Lagɔɔ kwɛɛa? Gbʋnyuu -lɛnʋnya mɩa nɩ, gbʋnyuu -lɛnʋnya wa fa kpagbʋ -yɔ. 'Ɩn wa 'ka we 'bɩgʋpalɩ -nʋ 'yɩɩ 'gbʋ! 35 We 'gbʋ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ, a -kalɩ amɩaa tʋnyɩmaa zɛ. A nʋ zʋzɔnʋ lɛ. A fa kpagbʋ, amɩaa dlɩ 'na -tʋlʋ we 'bɩgʋpalɩ -nʋ -yla -nɩ. Nɩɩ, Yalɩ -Lagɔ yia aɩn 'pɛnɩa, 'ɩn a 'ka ɔ 'yua -zɛ. -Lagɔ mɩ zʋzɔnʋʋ lɛnʋnyɔ nya, -wa 'nɩa 'nanɩ -yi -yɔ nyɩma 'nyiii gbɛgbɛɩn. 36 Sa amɩaa Dide -Lagɔ kaa nyazɩdlɩ nɩ, amɩa -ka 'ya 'sa nyazɩdlɩ.

A 'na 'bhulu nyɩma -putuu -yɔgbʋ 'wʋ -nɩ

(Mt 7.1-5)

37 «A 'na 'bhulu nyɩma -putuu -yɔgbʋ 'wʋ -nɩ, -Lagɔ yi amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhu. A 'na dɩlɩ nyɩma wa gbʋnyuuu 'gba 'wlu -nɩ, -Lagɔ yi amɩaa -nʋ aɩn 'wlu dɩ. A tɩ nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ, 'ɩn -Lagɔ 'ka amɩaa -yɔgbʋ 'wʋtɩ. 38 A 'nyɛ nyɩma, 'ɩn -Lagɔ 'ka aɩn 'nyɛ. A -ka 'sa nʋ, 'ɩn -Lagɔ slua amɩaa bi 'wʋ -lu, 'ɩn wa bhua we, 'ɩn we kʋa, 'bhie, we sloa gwe -yɔ la. Sa a nyɛa nyɩma, 'sa -Lagɔ yia aɩn 'nyɛa.»

39 'Ɩn -Zezu yi 'yaa wa gbʋʋ nine yabhlo 'palɩ: «'Lɔlɔnyɔ mneni ɔ 'ka 'lɔlɔnyɔɔ su lakpa, 'ɩn ɔ 'ka ɔ 'yoo da -sloluu? Wa -ka 'sa nʋ, 'ɩn wa 'dɛ 'sɔ bhlilia 'bhʋka 'wʋ, we 'nɩ mʋʋ?

40 «Nɩɩ, 'kpɩakpɩanyɔ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ -slolunyɔ 'wʋzi. 'Kpɩakpɩanyɔ -ɔ -ka 'wʋsibhli, ɔ -kanyɔ ɔ -yɔ ɔ mnenia 'wʋ.

41 «Bʋɛɛ gɔ -lɛ mɩa -na bhelii 'yliya 'wʋ, 'mʋ -na yɩa -yɔ, 'ɩn su -kibhe 'kadʋ -we mɩa -na 'yliya 'wʋ, -ɩ'ɩn 'yɩ we -yɔ. Lɛɛ -lu ka 'gbʋa? 42 -Mɩ, -mɔmɔ kaa su -kibhe 'kadʋ 'yliya 'wʋ, 'ɩn -ɩ'ɩn 'yɩa we -yɔ, sa -na gba -na bheli -ylaɛ: ‹Na bheli, -ɩn 'tide 'mɩ 'yi, ɩn 'ka -mɩ wee bʋɛɛ gɔ 'yliya 'wʋ -saa?› Wɛlɩ 'sɔ -nyɩmɛ, -ɩn -sa -slɔ -na 'dɛ su -kibhe 'kadʋ 'yliya 'wʋ, -ɩn 'ka layɩ, 'bhie, -ɩn 'ka bʋɛɛ gɔ -na bhelii 'yliya 'wʋ -sa.

Suu 'bhue -yɔ wa yibhelia we

(Mt 7.16-20, 12.33-35)

43 «Su -zɔnʋ'ʋ tnʋ 'bhue 'nyuu, 'ɩn su 'nyuu'u tnʋ 'bhue -zɔnʋ. 44 Suu 'bhue -yɔ wa yibhelia we. Wa'a -sa magloo mnɛwia 'wlu, 'ɩn wa'a -sa *-dlɔya 'ylɩlɩɩ su 'wlu. 45 Nyɩmɛ -zɔnʋ mɩa, gbʋzɔnʋ mɩa ɔ dibhe 'wʋ, 'mʋ ɔ nʋa lɛ. 'Ɩn nyɩmɛ 'nyuu mɩa, gbʋnyuu mɩa ɔ dibhe 'wʋ, 'mʋ ɔ nʋa lɛ. Nɩɩ, gbʋnya bhʋa nyɩmɛɛ dibhe 'wʋ, mʋ tlaa ɔ ŋwɛɛ.

-Budu 'sɔɔ gbʋʋ nine

(Mt 7.24-27)

46 «Lɛɛ ka 'gbʋ, a la 'mɩ ‹-amɩaa -Kanyɔ, -amɩaa -Kanyɔ›, 'ɩn -we na gbaa aɩn -yla, 'ɩn a'a nʋ we lɛa? 47 Nyɩmɛ -ɔ yia na -gbɛ, -ɔ pʋlʋa na wɛlɩ yukwli, 'ɩn ɔ nɔa we -gʋ, ɔ 'wʋwlʋ na yia aɩn 'klʋslolua. 48 Ɔ 'wlʋ sa nyɩmɛ -ɔ yia ɔ -budu 'sʋbhaa, 'ɩn ɔ yia 'wʋtɔlɔ -bhʋka 'bhlu, 'ɩn ɔ yia we gwe glu palɩ tʋkpa -gʋ, mɔ. 'Nyu 'kadʋ lʋa, we -gbligbli yilia wee -budu -yɔ, we 'nɩ we -wlɔ, wee -budu mɩ 'sʋbhada 'nanʋʋʋ 'gbʋ. 49 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ pʋlʋa na wɛlɩ yukwli, 'ɩn ɔ'ɔ nɔa we -gʋ nɩ, ɔ 'wlʋ sa nyɩmɛ -ɔ 'sʋbhaa ɔ -budu dʋdʋ klo -gʋ, 'ɩn ɔ 'nɩa we gwe glu 'pa, mɔ. 'Nyu 'kadʋ lʋa, we -gbligbli yia, 'ɩn we yia we -wlɔ -bha -bhlokpadɛ. 'Ɩn wee -budu yia lamumni weee.»

7

-Zezu jipea 'slʋjaa 'yugalɩnyɔɔ zɔlubhonʋnyɔ

(Mt 8.5-13)

1 Da -Zezu bhɩa wɛlɩnya -mɩnɩ gbagbɩe, nyɩmaa -zlo -wa mɩa ɔ yukwli pʋlʋda -yla, 'ɩn ɔ yia Kapɛnaumʋ gbe nʋkplɛ mnɩ. 2 -Mɔ Kapɛnaumʋ, *Wlɔmʋ -slʋja glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ ka zɔlubhonʋnyɔ yabhlo ɔ 'yɩbhaa bhabha. Ɔɔ zɔlubhonʋnyɔ ka gu -yɔ, we -tʋ 'wʋ -sɛ, ɔ 'ka tlɩ. 3 Da ɔɔ 'slʋjaa 'yugalɩnyɔ 'nʋa -Zezuu 'dɩ, 'ɩn ɔ yia Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ tɔlʋa ɔ 'wʋtie, nɩɩ, ɔ yi ɔ 'ka ɔ zɔlubhonʋnyɔ jipe. 4 Wa mnɩa, 'ɩn wa yia -Zezuu -gbɛ nyni, wa bhubhoea ɔ bhabha, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmɛ mɩa da, nyɩmɛ -zɔnʋ -wa, ɔ ka we 'klʋ, -ɩn 'ka ɔ -yɔbɛ. 5 Ɔ kalɩ -amɩaa nyɩma weee zɛ, 'ɩn mɔ 'sʋbhaa -amɩaa -Lagɔbudu.» 6 'Ɩn -Zezu -yɔ wa 'sɔ yia mnɩ.

Wa 'ka ɔ -budu -yɔ cɩpaa yi, 'ɩn ɔɔ 'slʋjaa 'yugalɩnyɔ yia ɔ 'talea tie, nɩɩ, wa mnɩ -Zezu yoo wa gbaɛ: «Na -Kanyɔ, -ɩn 'na sɩalɩ -na 'dɛ -nɩ, ɩn 'nɩ we 'klʋ -ka, -ɩn 'ka na -budu zɔ pla. 7 Ɩn 'nɩ we 'klʋ -kaa 'gbʋ, na 'dɛ 'nɩa -na -gbɛ mnɩ. -Mʋʋ 'gbʋ, -ɩn gba wɛlɩ yabhlogbɔɔ, 'ɩn na zɔyu 'ka 'pʋ. 8 Nɩɩ, ɩn ka 'wlulapɩlɩnya, 'ɩn na zʋa wa 'nʋŋwɛ. Ɩn ka 'slʋja, -wa 'wlu ɩn pɩlɩa la. Ɩn -ka 'yabhlo -yla gbaɛ: ‹-Ɩn mnɩ!›, 'ɩn ɔ mnɩa. Ɩn -ka 'ya -bʋdʋ -yla gbaɛ: ‹-Ɩn yi!›, 'ɩn -mɔɔ yia. 'Ɩn ɩn -ka na zɔlubhonʋnyɔ -yla gbaɛ: ‹-Ɩn nʋ -mɩnɩ lɛ!›, 'ɩn ɔ nʋa we lɛ.»

9 Da -Zezu 'nʋa wɛlɩnya -mɩnɩ, 'ɩn ɔ yia ɔɔ 'slʋja glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ 'ŋnɩ kwalɩ. 'Ɩn nyɩmaa -zlo mɩa ɔ 'bɩ, ɔ 'bhitia wa -gbɛ la, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: nyɩmɛ, -ɔ zʋa sa dlɩ nɩ, ɩn 'nɩ -slɔ we -kanyɔ 'yɩ Izlaɛlɩ -dʋdʋʋ 'dɛbhie -gbolu -gʋ.» 10 -Zezu gba 'saa tɔʋn, 'slʋja glʋ gbuu 'yugalɩnyɔɔ tietienya yia ɔ -gbɛ lʋbhiti, wa 'kaa yi, -zugba ɔ zɔlubhonʋnyɔ kaa gu -yɔ, ɔ ka 'pʋ.

-Zezu 'bhua -dʋgba ŋwnɔɔ nʋkpasuyu yabhlogbɔɔ 'wʋ tlɩtlɩe lʋ

11 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ylɩ yabhlo nya, 'gbe yabhlo wa laa Nainɩ, 'ɩn -Zezu yia -mɔ mnɩ, -zugba ɔ 'bɩnɔnya -yɔ nyɩmaa -zlo -yɔ ɔ 'sɔ mɩ nɔda. 12 Ɔ 'ka wee 'gbee 'suo ŋwɛ -yɔ cɩpaa mnɩ, -dʋgba -ŋwnɔ yabhloo nʋkpasuyu yabhlogbɔɔ tlɩa, wa mɩ ɔ 'bhluda mnɩda. -Zugba wee 'gbee nʋkpla -nyɩma duun -yɔ ɔɔ -dʋgba ŋwnɔ nɔ, wa mnɩ 'bhʋka -gʋ. 13 Da Nyɩmaa -Kanyɔ 'yɩa ɔɔ -dʋgba -ŋwnɔ -mɔnɩ -yɔ, 'ɩn -mɔɔ yia ɔ nyazɩ 'wʋla bhabha. Ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «A -gɔlʋ 'wʋ, a 'na wili -nɩ.» 14 'Bhie, ɔ bɛa -bha, 'ɩn ɔ yia 'kwiee -gbo kwɛzɩ. 'Ɩn we 'wʋbhunya yia 'yligbe. -Zezu nɛɛ: «Nyimeslɔyu, ɩn nɛɛ, -ɩn -sɔ 'wʋ!» 15 -Zezu gbaa 'sa tɔʋn, 'ɩn ɔɔ tlɩtlɩnyɔ yia 'wʋsɔ, 'ɩn ɔ yia gbagbɩe bhli. 'Ɩn -Zezu yia ɔ 'nyaa ɔ yoo 'nyɛ.

16 -Nyanɩgbɔ yia nyɩma weee -kpalɩ. 'Ɩn wa yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ ylimanɩe bhli, wa nɛɛ: «-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ 'kadʋ yabhlo ka -aɩn glaa yi. -Lagɔ ka ɔ nyɩma 'wʋsaa yi.» 17 -Zezuu 'ŋnɩ -zɔnʋ yia lamneni Zudee -dʋdʋ weee -yɔ we kwesi -gbe weee -gʋ.

'Zan -Batisɩ tiea nyɩma -Zezuu -gbɛ

(Mt 11.2-19)

18 -We weee 'plɩa, 'Zan -Batisɩɩ 'bɩnɔnya yia we ɔ -salɩ lʋdɩ nya. 'Ɩn 'Zan -Batisɩ yia wa glaa nyɩma 'sɔ la. 19 'Ɩn ɔ yia wa Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu -gbɛ tie, wa 'ka ɔ layɩbha 'lee: «Nyɩmɛ -ɔ 'kaa yi, -a mɩa wʋda, 'mɔ -ɩn -mɩa yɩ, yaayɩɩ, -a wʋ nyɩmɛ -putuu?»

20 Ɔɔ 'Zan -Batisɩɩ 'bɩnɔnya nynia -Zezuu -gbɛ, wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «'Zan -Batisɩ tiea -aɩn -na -gbɛ, -a 'ka -mɩ layɩbha 'lee: ‹-Lagɔɔ -Bhasanyɔ -ɔ 'kaa yi, -a mɩa wʋda, 'mɔ -ɩn -mɩa yɩ, yaayɩɩ, -a wʋ nyɩmɛ -putuu?› »

21 Wee bhla -bhloo 'dɛ nya, -Zezu jipea guzʋnya duun -yɔ 'kukunya, 'ɩn nyɩma -wa kaa zuzu 'nyii 'bɩ, ɔ yia we wa 'bɩ vu, 'ɩn ɔ yia 'lɔlɔnya duuun 'yli -blo. 22 'Bhie, ɔ nɛɛ 'Zan -Batisɩɩ tietienya 'sɔ -ylaɛ: «A mnɩ, -we a 'yɩa -yɔ, 'ɩn a 'nʋa, a -salɩ we 'Zan -Batisɩ lʋdɩ nya: ‹Nɩɩ, 'lɔlɔnya mɩ layɩda, 'tɩgɩtɩgɩnya mɩ nɔda 'nanʋʋ, *sɔlɩbhanya ka 'pʋ, 'sulonya mɩ 'nʋda, tlɩtlɩnya ka tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ, 'ɩn wa mɩ -Lagɔgbʋ gbada bobabhanya -yla.› 23 Nyɩmɛ -ɔ 'nɩ 'mɩ dlɩ -gʋ -sa, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ ɔ -nʋ nya.»

-Zezu gbaa 'Zan -Batisɩɩ gbʋ ɔ 'bɩnyɩmaa -zlo -yla

24 Da 'Zan -Batisɩɩ tietienya 'bhitia lʋ, -bha -Zezu bhlia 'Zan -Batisɩɩ gbʋ gbagbɩe nyɩmaa -zlo -yla. Ɔ nɛɛ: «Lɛɛ -lu a mnɩ ylaa da bɛblɛɛa? Gblee -we -pɩpɛ mɩa zukluda, mʋ -wa yɩ? -Ɩnnya! 25 'Ɩn lɛɛ -lu a mnɩ -slɛɛn -mɔ ylaa? Nyɩmɛ -ɔ -plaa 'ŋnɩmnɩ naa 'wʋ, mɔ -wa yɩ? A -yi we 'ji nɩɩ, nyɩma -wa plaa 'ŋnɩmnɩ -naa -zɔnʋnya 'wʋ, 'ɩn wa mɩa 'ŋnɩmnɩ -li nyɩdɩ nɩ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyaa -budu zɔ wa -dɩlɩa la. 26 Lɛɛ -lu a mnɩ -mɔ ylaa tɛnyɩɩa? -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -wa yɩ? Ɩɩn, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: ɔ 'yli, ɔ -zi -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔɔ 'dɛgbolu. 27 Nɩɩ, -Lagɔ nɛɛ ɔ 'sɛbhɛ 'wʋ 'Zan -Batisɩɩ daaɛ:

‹-Mɩ 'yu na paa na *tietienyɔ yoo,

'ɩn ɔ 'ka -na 'yoo -yɔmnazɩ.›

28 Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: nyɩma -wa 'ŋwnɩ gwalɩa, wa glaa, nyɩmɛ -ɔ 'kaa 'yli, ɔ 'ka 'Zan -Batisɩ -zi, -mɔɔ 'nɩ -mɩ. -Zugba, nyɩma -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la glaa, nyɩmɛ 'kienyilɛ 'yli, -mɔɔ -zi ɔ 'wʋ.»

29 Nyɩma weee -yɔ nisʋn -gwɛzisanya -wa pʋlʋa 'Zan -Batisɩɩ wɛlɩ yukwli, wa ka we 'jiyibheli nɩɩ, -Lagɔ tɩklɩɩ, 'ɩn wa yia wa 'dɛ 'Zan -Batisɩ yoo 'nyɛ, 'ɩn -mɔɔ yia wa batizee. 30 Nɩɩ, Falizɩnyɩma -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya ka zʋzɔnʋ -Lagɔ 'kaa wa -yla lɛnʋ kwnɛɛ -sa, 'ɩn wa 'nɩ ŋwnu 'Zan -Batisɩ 'ka wa batizee.

31 -Zezu nɛɛ 'yaɛ: «Waa dɛslɛɛn -nyɩma, nyɔɔ ɩn 'ka wa 'wʋpalɩa? Nyɔɔ wa -yɔ ɔ 'wʋwlʋa? 32 Wa 'wlʋ sa 'ylaasɩ -dɩa la -gblɔgblʋ 'wʋ, ma. -Zugba wa lɩlalɩ, 'ɩn wa gba wa -lima -ylaɛ:

‹-A ka aɩn -yla -lili bhlɩ,

a 'nɩ lɩtɛ!

'Ɩn -a yia aɩn -yla guzɔ -lʋʋ bhlɩ,

a 'nɩ wi!›

33 Nɩɩ, 'Zan -Batisɩ yia, ɔ'ɔ lia lililu -zɔnʋ, ɔ'ɔ 'maa nʋ, 'ɩn a nɛɛ: ‹Ɔ ka zuzu 'nyuu 'bɩ.› 34 *Nyɩmɛɛ 'Yu yia nɩ, ɔ li, 'ɩn ɔ maa. 'Ɩn a nɛɛ: ‹A -talɩ, nyɩmɛ mɩa dɛ, liligbʋ -yɔ nʋmagbʋ ɔ kaa. *Nisʋn -gwɛzisanya -yɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan, wa 'tale ɔ -mɩa.› 35 Nɩɩ, -wa ŋwnua -Lagɔgbʋ -yɔ, ma yibhelia we 'ji, -Lagɔɔ gbʋyilo mɩa, we tɩklɩɩ.»

-Zezu tɩa gbʋnyuuu lɛnʋ -ŋwnɔ yabhloo -yɔgbʋ 'wʋ

36 Falizɩnyɩmɛ yabhlo laa -Zezu, wa 'ka li dabʋdʋ. 'Ɩn -Zezu yia ɔɔ Falizɩnyɩmɛɛ -budu zɔ pla, 'ɩn ɔ yia lililu gwe ladɩ. 37 -Mʋʋ bhla, gbʋnyuuu lɛnʋ -ŋwnɔ yabhlo mɩ wee 'gbe -mʋʋ nʋkplɛ. Ɔ 'nʋa nɩɩ, -Zezu mɩ Falizɩnyɩmɛɛ -gbɛ lida, ɔ -yɔ *-lasiklɔ -zɔnʋʋ -bhonyidaa yeyenʋ yia -mɔ mnɩ. 38 'Ɩn ɔ yia -Zezu lʋʋ ladɩ, -mɔɔ bhʋnya -yɔ, -zugba ɔ wi. 'Ɩn ɔ 'mɩɔ yia -Zezuu bhʋ wɔtɔlʋ. 'Bhie, ɔ yia we -yɔsɛ ɔ 'nyi nya, ɔ yia we gbleli, 'ɩn ɔ yia -lasiklɔ ɔ bhʋ -yɔ slu. 39 Falizɩnyɩmɛ, -ɔ laa -Zezu wa 'ka li dabʋdʋ, ɔ 'yɩa we -yɔ, ɔ nɛɛ ɔ 'dɛɛ dlɩ zɔɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ -ka yaa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ 'piɛɩn, 'ŋwnɔ -ɔ mɩa dɛ ɔ kwɛzɩda, sa ɔ mɩa, -zugba, ɔ ka yaa ɔ yibheli gbʋnyuu lɛnʋ ŋwnɔ nya.»

40 -Zezu 'bhua wɛlɩ 'wʋ, ɔ nɛɛ ɔɔ Falizɩnyɩmɛ -ylaɛ: «'Simɔɔ, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka -mɩ -yla gbʋ yabhlo gba.»

'Simɔɔ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, -ɩn gba.»

41 'Ɩn -Zezu nɛɛ: «Nyɩmɛ yabhloo kpagbʋ mɩa nyɩma 'sɔ -yɔ. 'Yabhlo ka tamaa 'wlu glʋ gbu -zakpa gbu 'wlu (500.000), 'ɩn -gʋdʋ kaa 'wlu glʋ 'sɔ 'wlu kugbua 'wlu (50.000). 42 Nɩɩ, waa nyɩma 'sɔ 'na 'ka wee kpagbʋ -saa 'gbʋ, 'ɩn ɔɔ nyɩmɛ yi 'saa we tɩ. 'Lee wa 'dɛ 'sɔ glaa nɩɩ, nyɔɔ 'ka ɔɔ nyɩmɛ 'yɩbha bhabha?»

43 'Ɩn 'Simɔɔ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «-Amɩ dlɩɩ nɩ, -ɔ kaa 'gwɛzi 'kadʋ 'wlu, mɔ 'kaa ɔ 'yɩbha bhabha.»

'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Gbʋ -zɔnʋ -ɩn gbaa.» 44 Tɔʋn, -Zezu 'bhitia la 'ŋwnɔɔ -gbɛ, 'ɩn ɔ nɛɛ 'Simɔɔ -ylaɛ: «-Na yɩ 'mɔ ŋwnɔ nɩ -yɔɔ? Ɩn plaa -na -budu zɔ, -ɩn 'nɩ 'mɩ 'nyu 'nyɛ, ɩn 'ka bhʋ -yɔ budo. Nɩɩ, mɔ budoa na bhʋ -yɔ ɔ 'mɩɔ nya, 'ɩn ɔ yia we -yɔ sɛ ɔ 'nyi nya. 45 -Ɩn 'nɩ 'mɩ gbleli, nɩɩ, ɔ plaa, mɔ -tʋa na bhʋ gblelida. 46 -Ɩn 'nɩ 'mɩ 'kpɩ 'wluo slu, nɩɩ, mɔ slua na bhʋ -yɔ -lasiklɔ. 47 We 'gbʋ, ɩn nɛɛ -mɩ -ylaɛ: -Lagɔɔ zɛ ɔ kalɩa bhabhaa 'gbʋ, -Lagɔ ka ɔ gbʋnyuu duun 'wʋtɩ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ nʋa gbʋnyuu 'kienyi lɛ, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ -yɔgbʋ 'wʋtɩ, ɔ -Lagɔɔ zɛkalɩdlɩ -sɛ.»

48 'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔɔ 'ŋwnɔ -ylaɛ: «Ɩn ka amaa gbʋnyii 'wʋtɩ.»

49 -Wa -yɔ ɔ 'sɔ mɩa lida, -maa nɛɛ -mɔ dlɩ zɔɛ: «Mɔɔ -nyɩmɛ mɔa, 'ɩn -mɔɔ tɩ nyɩmɛɛ gbʋnyuu 'wʋa?»

50 'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔɔ 'ŋwnɔ -ylaɛ: «Amaa dlɩ ka aɩn pue, a mnɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -yɔ aɩn 'sɔ -mɩ!»

8

'Ŋwnɩ -wa nɔa -Zezu 'bɩ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu yia 'gbe 'kadɩ -yɔ 'gbe yua 'wʋ mnɩ, *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩee gbʋzɔnʋnyaa gbagbɩe nya, -zugba ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ -yɔ ɔ mɩ. 2 'Ɩn, 'ŋwnɩ tɔlʋa ɔ vua zuzu 'nyii 'bɩ, -yɔ ɔ jipea, -maa mɩ 'ya -bha. Wa ŋnɩ nɩ: Magɩdalaa -ŋwnɔ Malii zuzu 'nyii gbesɔ 'tlaa 'wʋ, 3 Ewlodʋʋ lubhonʋnyɔ 'kadʋ Kuzaa 'ŋwnɔ Zanɩ, -yɔ 'Suzanɩ -yɔ 'ŋwnɩ dumadu, -wa -saa -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'wʋ, wa zʋzɔnʋ nya.

'Mnɔpanyɔɔ gbʋʋ nine

(Mt 13.1-9; Mk 4.1-9)

4 Nyɩmaa -zlo 'bhʋa 'gbe -bhlo -bhlo 'wʋ, 'ɩn wa yia -Zezu -yɔ 'wlugbeli. 'Ɩn ɔ yia gbʋʋ nine -mɩnɩ wa 'palɩ. 5 «Nɩɩ, kpaapanyɔ mnɩa ɔ 'mnɔ 'paa. Ɔ mɩ ɔ 'mnɔ 'pada, ɔ 'mnia we, 'ɩn we -zakpa -bhlo yia 'yoo ŋwɛ -yɔ bhli. 'Plɩplɩnya nɔa we -gʋ, 'ɩn 'zianya yia we li. 6 Tɔlʋa yia tʋkpa -dʋdʋ -gʋ bhli, we mia, -bhaa bla 'nɩ 'nyu 'wʋlakaa 'gbʋ, 'ɩn we yia yɛ. 7 Tɔlʋa yia -kpɔga glaa bhli, 'ɩn -mʋʋ -yɔ we 'sɔ yia 'wʋsɔ, 'ɩn -mʋʋ yia we -gʋ palɩlɩ, 'ɩn we yia we 'tuntnu. 8 Tɔlʋa yia dʋdʋ -zɔnʋ -gʋ bhli, 'ɩn we yia mi, we 'paa lakpa, we lakpa -bhlo -sa -mɔ 'yaa glʋ gbu.»

'Ɩn -Zezu yia we -gʋ dɩ wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «-Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.»

-Mʋmʋ ka 'gbʋ -Zezu pa gbʋʋ ninea?

(Mt 13.10-17; Mk 4.10-12)

9 Ɔ 'bɩnɔnya ka ɔ wee gbʋʋ nine -mɩnɩɩ 'ji layɩbha. 10 'Ɩn ɔ yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «-Lagɔ ka ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ mɩa zizeda aɩn 'klʋslolu. 'Ɩn nyɩma tɔlʋa -nʋ mɩa, gbʋʋ nine nya wa 'paa we wa -yla.

‹Wa -ka -lu yla, wa'a 'yɩ we -yɔ,

'ɩn wa -ka gbʋ 'nʋ,

wa'a 'nʋ we 'wʋla.›

-Zezu gbaa wee gbʋʋ ninee 'ji

(Mt 13.18-23; Mk 4.13-20)

11 «Wee gbʋʋ ninee ji nɩ: 'mnɔya mɩa, we 'wlʋ -Lagɔwɛlɩ. 12 Nyɩma tɔlʋa 'wlʋ 'yoo ŋwɛ -yɔ da 'mnɔya bhli: wa -ka -Lagɔwɛlɩ 'nʋ nɩ, 'ɩn *'Kuzu yia, 'ɩn we saa we wa dibhe 'wʋ, wa yi we dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn wa yi gbʋ 'wʋbhʋʋ 'gbʋ. 13 -Mʋmʋnya mia tʋkpa -bita -gʋ: -mʋʋ 'wlʋ nyɩma -tɔlʋa, -wa nʋa -Lagɔwɛlɩ, 'ɩn wa ŋwnua -bha we -yɔ 'mʋna nya nɩ, wa'a 'tide we 'yi, we'e fa wa 'wʋ somi. Bhla -sɛlɛ nya, wa ŋwnua we -yɔ, 'ɩn laylagbʋnya -ka yi, 'ɩn wa dlɩ bhʋa we -gʋ. 14 Nyɩma tɔlʋa 'wlʋ 'mnɔya -we bhli -kpɔga glaa: wa -ka -Lagɔwɛlɩ 'nʋ, bhla -gʋdʋ -ka nyni, 'ɩn wa tidea wa 'dɛ 'yi -sɛ -sɛ, 'ɩn dlɩlʋe -yɔ 'ŋnɩmnɩ -li, dʋdʋ -gʋʋ 'mʋna -li tuntnua wa, 'ɩn wa'a wla 'ya, -mʋʋ'ʋ zalɩ. 15 'Mnɔya -we bhlia dʋdʋ -zɔnʋ -gʋ, -mʋʋnya 'wlʋ nyɩma -wa nʋa -Lagɔwɛlɩ dlɩ -zɔnʋ nya, 'ɩn wa zʋa we la, wa dlɩ weee nya, 'ɩn wa paa 'ya bhla weee nya.

'Napɛɛ gbʋʋ nine -yɔ -Lagɔwɛlɩɩ yukwli pʋlʋ sɔ

(Mk 4.21-25)

16 «Nyɩmɛ -ka 'napɛ -nyuma, ɔ'ɔ -gbli we -solu 'wluo, 'ɩn ɔ'ɔ fa we 'lii zɔ. Nɩɩ, yalɩ ɔ dɩa we la -budu zɔ, 'ɩn -wa -ka pla, wa 'ka we san -yɔyɩ. 17 Nɩɩ, -we weee mɩa zizeda, zlɩ 'klʋ we yia 'tlaa, 'ɩn -we weee mɩa 'wiemɩ -lu nya, 'ji wa yia we yibhelia, 'ɩn we 'ka 'bhlewlʋ weee. 18 We 'gbʋ, a zʋ amɩaa gbʋʋ yukwli pʋlʋ sɔ 'yliyɔ. Nɩɩ, -lukanyɔ mɩa, ɔ -nʋ wa yia -gʋpalɩa, 'ɩn nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -lu duun -ka, we -sɛlɛ -we -gʋ ɔ dlɩ mɩa, kwɛɛ wa yia we ɔ -saa.»

-Mama -wa -Zezuu bhelia -yɔ ɔ 'nyaa?

(Mt 12.46-50; Mk 3.31-35)

19 -Zezuu bhelia -yɔ ɔ 'nyaa 'sɔ yia ɔ 'yɩa nɩ, nyɩma duuun 'gbʋ, wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ ylɩ. 20 'Ɩn wa yia -Zezu 'dɩ kwaɛ: «-Na 'nyaa -yɔ -na bhelia mɩ 'pipee. Wa 'yɩbha wa 'ka -mɩ 'yɩ.»

21 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa 'dɛ weee -ylaɛ: «-Wa pʋlʋa -Lagɔwɛlɩ yukwli, 'ɩn wa nɔa we -gʋ nɩ, ma -wa, na 'nyaa -yɔ na bhelia.»

-Zezu 'yligbelia -pɩpɛ 'kadʋ

(Mt 8.23-27; Mk 4.35-41)

22 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya -gblaa 'glʋ yabhlo 'wʋ nɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-A 'plɩlɩ 'nyuu kakpe -putu -gʋ.» 'Ɩn wa yia mnɩ. 23 Da wa mɩa 'nyu 'wʋdɩda, 'ɩn -Zezu yia 'ylaa ŋwɔ. Tɔʋn, -pɩpɛ 'kadʋ yia 'nyu -gʋ 'plɩplɩe bhli. 'Nyu mɩ 'glʋ yeda, we -tʋ 'wʋ -sɛ, wa 'ka 'nyu glu mnɩ.

24 -Zezuu 'bɩnɔnya bɛa ɔ kwesi, 'ɩn wa yia ɔ ganɔ. 'Ɩn wa nɛɛ 'wʋkpɩkpɩe nya: «-Slolunyɔ, -Slolunyɔ, -amɩa tlɩa!»

-Zezu ganɔa, 'ɩn ɔ yia -pɩpɛ 'wluo 'kpɩlɩ. 'Ɩn 'nyuu -gbʋgbʋ yia zɔbɛ, we yia 'yligbe blenyii. 'Ɩn -bha yia 'wʋku.

25 -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ: «Mɔ amɩaa dlɩzʋzʋe mɩa?»

-Nyanɩgbɔ -kpalɩa wa nɩ, 'ɩn ŋwɛgaga yia wa sʋbha. 'Ɩn wa nɛɛ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩɛ: «Mɔɔ -nyɩmɛ ɔɔ -mɔnɩ -mɩa, 'ɩn ɔ gba 'nyu -yɔ -pɩpɛ -yla, 'ɩn we zʋ ɔ 'nʋŋwɛa?»

-Zezu -saa nyɩmɛ yabhlo zuzu 'nyii 'bɩ

(Mt 8.28-34; Mk 5.1-20)

26 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya -dɩa 'nyu 'wʋ, Zelazɩ -nyɩmaa dʋdʋ* mɩa nyuu kakpe yabhlo -gʋ, Galilee 'klʋ, -mɔ wa nynia. 27 Da -Zezu 'bhʋa 'glʋ 'wʋ ɔ 'sibhlia la, 'ɩn wee 'gbee nʋkpla -nyɩmɛ yabhlo yia ɔ yoo yi. Ɔɔ nyɩmɛ mɩa, zuzu 'nyii mɩa ɔ 'wʋ. 'Bɩ ka 'wʋgwlɛ, ɔ'ɔ -pla -bana 'wʋ, 'ɩn ɔ'ɔ -gʋ -budu zɔ, nɩɩ, gbawla -nyɩdɩ ɔ gʋa. 28 Da ɔ 'yɩa -Zezu -yɔ, 'ɩn ɔ yia 'wʋkpɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ bhʋ -yɔ bhlili. 'Ɩn ɔ nɛɛ wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «-Naa lɛɛ -gbʋ pɩlɩ na gbʋ 'wʋla, -Zezu, Yalɩ -Lagɔɔ 'Yu? -Mɩ na bhubhoea, -ɩn 'na palɩ 'mɩ 'klɩyɩe 'wʋ -nɩ!» 29 -We ka 'gbʋ ɔɔ nyɩmɛ yi 'saa gba, zuzu 'nyuu mɩa ɔ 'wʋ, 'mʋ -Zezu gbaa we 'tla ɔ 'wʋ. Wee zuzu 'nyuu mɩa, 'wʋ we bhua ɔ -zakpa duun nya. Wa -ka ɔ sɔnya gbʋan nɛtɛllikpe nya, 'ɩn wa -ka ɔ gbloko bhʋ 'wʋ fa, 'ɩn ɔ dɩa we 'dɛ weee. 'Ɩn wee zuzu 'nyuu kwaa ɔ -flii.

30 -Zezu yia ɔ layɩbhaɛ: «Sa wa la -na 'ŋnɩa?»

'Ɩn ɔ nɛɛ: «Na 'ŋnɩ wa laa ‹'Slʋjaa -zlo› ». -We ka gbʋ -wa, zuzu 'nyii duun mɩ ɔ 'wʋ. 31 'Ɩn wee zuzu 'nyii nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «-Na zukpa -wa, -ɩn 'na kwalɩ -aɩn *glukaslʋ 'wʋ -nɩ!»

32 -Zugba -boboo -zlo mɩ we lililuu datalɩda -gɔgɔɔ nʋkpla -gʋ. 'Ɩn wee zuzu 'nyii nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «-Na zukpa -wa, -ɩn kwa -aɩn -bobonya mɩa nɩ 'wʋ!» 'Ɩn -Zezu yia we 'yoo 'nyɛ nɩɩ, we pla we 'wʋ. 33 Tɔʋn, zuzu 'nyii yia ɔɔ nyɩmɛ 'wʋ 'tla, 'ɩn we yia -bobonya 'wʋ pla. 'Ɩn wee -bobo weee yia -gɔgɔ kwli -gwagwɩe nya, 'ɩn we yia 'nyu lʋ slo, 'ɩn we yia tlɩ -nya.

34 Da wee -boboo 'yliyɔzʋnya 'yɩa gbʋ 'plɩa nɩ -yɔ, 'ɩn wa -yɔ -gwagwɩe yia 'gbe 'kadɩ -yɔ kʋdanya 'wʋ we 'dɩ lamneni. 35 Da wee gbʋ -mɩnɩ 'plɩa, 'ɩn nyɩma yia -mɔ 'yɩa mnɩ. Wa nynia -Zezu kwesi, nyɩmɛ -ɔ 'wʋ zuzu 'nyii 'tlaa, 'ɩn wa yia ɔ 'yɩ, -zugba ɔ -dɩ -Zezuu bhʋ -yɔ la, -bana mɩ ɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ 'wlukʋʋn ka ladolu. 'Ɩn -nyanɩgbɔ yia wa -kpalɩ weee. 36 Sa ɔɔ zuzu 'nyii 'wʋ -nyɩmɛ 'pʋa nɩ, -wa 'yɩa wee gbʋ weee da, 'ɩn -maa yia we 'dɩ -sa wa -yla. 37 Tɔʋn, Zelazɩ -nyɩma weee nɛɛ -Zezu -yla, ɔ 'bhʋ wa dʋdʋ -gʋ. Nɩɩ, -nyanɩgbɔ ka wa -kpalɩ. 'Ɩn -Zezu yia 'glʋ 'wʋgbla, ɔ 'ka lʋmnɩ.

38 Nyɩmɛ -ɔ zuzu 'nyii 'tlaa 'wʋ, bhubhoea -Zezu, ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Ɩn -yɔ -mɩ 'sɔ 'ka mnɩ.» 'Ɩn -Zezu yia ɔ lʋlabhitili, ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: 39 «Mnɩ -na -buduŋwɛɛ. -We weee -Lagɔ nʋa -mɩ -yla lɛ, -ɩn gba we nyɩma -yla.» Ɔɔ nyɩmɛ mnɩa, -we weee -Zezu nʋa ɔ -yla lɛ, 'ɩn ɔ yia we 'dɩ lamneni, wee 'gbe 'kadʋ nʋkplɛ weee.

-Zezu puea 'ŋwnɔ yabhlo, 'ɩn ɔ yia -Zalusɩɩ 'ŋwnɔyu 'yliyɔgagɩe 'nyɛ

(Mt 9.18-26; Mk 5.21-43)

40 Da -Zezu yia lʋ 'nyuu kakpe -putu -gʋ, 'ɩn nyɩmaa -zlo yia ɔ yoo -sa, wa mɩ ɔ wʋdaa 'gbʋ. 41 We bhla, nyɩmɛ -ɔ wa laa -Zalusɩ nynia -Zezuu -gbɛ. -Lagɔbuduu -kanyɔ yabhlo ɔ -mɩa. 'Ɩn ɔ yia -Zezuu bhʋ -yɔ bhlili, ɔ yia ɔ bhubhoe nɩɩ, ɔ yi ɔ -buduŋwɛɛ. 42 -We ka gbʋ -wa, ɔ 'ŋwnɔyu yabhlogbɔɔ kaa -zʋ kugbua lɛ 'sɔ, mɔ mɩa tlɩda.

Da -Zezu mɩa -mɔ mnɩda, -zugba nyɩmaa -zlo tuntnu 'saa ɔ sɔ weee lʋ. 43 Wa nyɩdɩ, 'ŋwnɔ yabhlo mɩa -bha, ɔ kwɛpalɩe li ɔ -yɔ -zʋ kugbua lɛ 'sɔ. 'Ɩn ɔ yia 'gwɛzi weee -nyumɔ. -Dɔtlɔɔ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ jipe. 44 Ɔ 'plɩlɩa -Zezu lʋʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ -banaa ŋwɛ kwɛzɩ. -Bha -bhlokpadɛ ɔ 'pɩɔn yia 'wʋkanɩ.

45 'Ɩn -Zezu yia layɩbhaɛ: «Nyɔɔ zɩ 'mɩ kwɛa?»

Wa 'dɛ weee mɩ we kpɛlɩdaa 'gbʋ, 'ɩn Piɛlɩ nɛɛ: «Na -Slolunyɔ, nyɩma -wa gbelia -mɩ, ma tuntnua -mɩ sɔ weee lʋ!»

46 'Ɩn -Zezu nɛɛ: «Nyɩmɛ yabhlo ka 'mɩ kwɛzɩ, ɩn ka we 'jiyibheli nɩɩ, na 'tɩtɛ ka lubho nʋ.»

47 Ɔɔ 'ŋwnɔ 'yɩa we -yɔ nɩɩ, wa ka we 'jiyibheli, 'ɩn ɔ -yɔ tɛlɩtɛlɩe yia -Zezuu bhʋ -yɔ bhlia mnɩ. 'Ɩn -we ka 'gbʋ, ɔ yia ɔ kwɛzɩ, 'ɩn sa ɔ 'pʋa -bha -bhlokpadɛ, ɔ yia we gba ɔ -yla, nyɩma weee 'yibadɩ. 48 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na 'yu, amaa dlɩ ka aɩn pue, a mnɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -yɔ aɩn 'sɔ -mɩ!»

49 Da -Zezu mɩa gbʋ -mɩnɩ gbada, nyɩmɛ yabhlo 'bhʋa -Zalusɩɩ -buduŋwɛɛ, ɔ yia 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn 'na sɩalɩ Nyɩmaa -Kanyɔ -nɩ, -na 'ŋwnɔyu ka tlɩ.»

50 -Zezu 'nʋa we nɩ, ɔ nɛɛ -Zalusɩ -ylaɛ: «-Ɩn 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ, -ɩn zʋ dlɩ! 'Pʋa ɔ yia.»

51 -Zezu nynia wee -buduŋwɛɛ, ɔ 'nɩ ŋwnu nyɩma -putu 'ka wee -budu zɔ pla, 'mʋ we 'nɩ Piɛlɩ klaa, *Zaan klaa, *'Zake klaa, we -yɔ 'yuu dide -yɔ ɔ 'nyaa 'wʋbhʋ. 52 Nyɩma weee mɩ wida, -zugba wa bhalɩ ɔɔ 'ŋwnɔyuu 'gbʋ. 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'na wili -nɩ, ɔ 'nɩ tlɩ, 'ylaa 'wʋ ɔ mɩa.»

53 'Ɩn wa -yi we 'ji nɩɩ, 'yu ka tlɩɩ 'gbʋ, wa yia ɔ gla palɩ. 54 -Zezu kpalɩa ɔ sɔ -yɔ, 'ɩn ɔ yia 'wʋkpɩ, ɔ nɛɛ: «Na 'yu, a -sɔ 'wʋ!» 55 Ɔ zuzu 'sibhlia ɔ -gʋ la, 'ɩn ɔ yia 'wʋsɔ -bha -bhlokpadɛ. -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'nyɛ ɔ lililu.» 56 -We 'plɩa, 'ɩn we yia ɔɔ 'ŋwnɔyuu 'nyaa -yɔ ɔ dide ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'na gbalɩ we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla -nɩ!»

9

-Zezu tiea ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ

(Mt 10.5-15; Mk 6.7-13)

1 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu gbelia ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ 'wlu, 'ɩn ɔ yia wa se -yɔ 'tɩtɛ 'nyɛ, wa 'ka zuzu 'nyii vu, 'ɩn wa 'ka gu nyɩma -yɔ -sa. 2 'Bhie, ɔ yia wa tie, wa 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ gba. 'Ɩn wa 'ka guzʋnya jipe. 3 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A -ka nɔa mnɩa yi nɩ, a 'na 'bhulu -lu yabhlogbɔɔ 'wʋ -nɩ: kɔɔsu, *-bada, 'floo -yɔ 'gwɛzi 'na -mɩnɩ aɩn kwɛɛ -nɩ. 'Ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'bhulu -bana 'sɔ 'wʋ -nɩ. 4 -Budu -we ŋwɛɛ a -ka mnɩ, wa -ka amɩaa 'lakpasu kpa, a -tʋ -bha tɩklɩɩ, 'ɩn amɩaa lʋbhiti ylɩ 'ka nyni. 5 -Budu -we ŋwɛɛ a -ka mnɩ, wa 'nɩ amɩaa 'lakpasu kpa, a 'tla wee 'gbe nʋkplɛ. A gbɔtɔ amɩaa bhʋ -yɔ *-bhubhui, 'ɩn nyɩma 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, wa 'nɩ -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu.» 6 -Zezuu 'bɩnɔnya yia mnɩ. 'Ɩn wa yia 'gbe weee 'wʋ 'plɩlɩ, -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe -yɔ guzʋnyaa jipee nya da weee.

Ewlodʋ lʋa dlɩ -Zezuu 'gbʋ

(Mt 14.1-12; Mk 6.14-29)

7 We bhla, -we weee mɩa 'plɩda, 'ɩn Galileee 'wlulapɩlɩnyɔ Ewlodʋ yia we 'nʋ. -We ɔ 'kaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩ, we 'nɩ -mɩ. Nɩɩ, nyɩma -tɔlʋa nɛɛ: «'Zan -Batisɩ -sɔa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa.»

8 'Ɩn nyɩmaa -zakpa -bhlo nɛɛ: «Elii yia lʋ dʋdʋ -gʋ.» 'Ɩn tɔlʋa nɛɛ 'yaɛ: «Bhabenyii -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'yabhlo -sɔa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa.»

9 Ewlodʋ nɛɛ: «Na wɛlɩ -gʋ, wa ka Zaan 'wlu -gʋ -dɩ. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ ka -gʋgbʋ na nʋa dɛ, nyɔɔ mɔa?» 'Ɩn ɔ yia -Zezu 'ylibɩlanɔnʋ, ɔ 'ka ɔ 'yɩ.

-Zezu 'nyɛa nyɩmaa 'wlu glʋ -bhlo 'wlu gbu lililu

(Mt 14.13-21; Mk 6.30-44; Zn 6.1-14)

10 -Zezuu tietienya yia ɔ -gbɛ lʋ, -we wa nʋa lɛ, 'ɩn wa yia we 'dɩ ɔ -salɩ. Ɔ -yɔ wa 'sɔ vlaa gwe, 'ɩn wa yia 'gbe -we wa laa Bɛtɩsaida kwesi mnɩ. 11 Nyɩmaa -zlo 'nʋa we, 'ɩn wa yia ɔ 'bɩ mnɩ. -Zezu yia wa kpa sɔ 'sɔ nya, 'ɩn ɔ yia wa -yla -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ gba. Nyɩma -wa 'yɩbhaa ɔ jipe wa, 'ɩn ɔ yia -maa jipe.

12 Da jibhe mɩa zɔda, 'ɩn -Zezuu 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ yia ɔ kwesi bɛ. 'Ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Da -a mɩa -seli, -bha tlʋlʋ la. -Ɩn gba nyɩma -manɩ -yla, wa mnɩ 'gbenya -yɔ kʋdanya mɩa kwesi 'wʋ, wa 'ka lililunya -yɔ lapɩda 'yɩ.»

13 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Amɩaa 'dɛ 'nyɛ wa lililu!»

'Ɩn wa yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «'Floo gbu -yɔ zibhii 'ya 'sɔ -a kaa kwɛɛ. -Ɩn 'yɩbha, nɩɩ, -amɩa mnɩ nyɩmaa -zlo -manɩɩ lililu zɔaa?» 14 (Nɩɩ, sa, nyɩmaa 'wlu glʋ -bhlo 'wlu gbu mɩa -bha (5.000) ).

'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla, wa dɩ wa la sa glʋ 'sɔ 'ya kugbua, kugbua ŋwɛɛ.

15 Wa nʋ 'saa, 'ɩn wa yia wa 'dɛ weee ladɩ. 16 -Zezu 'bhua wee 'floo gbu -yɔ zibhii 'ya 'sɔ 'wʋ, ɔ ylaa yalɩ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ fuo 'pa. Ɔ dɩdlɩa we la, 'ɩn ɔ yia we ɔ 'bɩnɔnya yoo 'nyɛ, wa 'ka we nyɩmaa -zlo 'wʋladlili. 17 Wa 'dɛ weee lia, 'ɩn wa yia lʋ. 'Ɩn -we -tʋa 'wʋ, wa -yɔ we -cɩcɛɛ yeye -nʋ kugbua lɛ 'sɔ yia mnɩ.

Piɛlɩ nɛɛ -Zezu -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ

(Mt 16.13-19; Mk 8.27-29)

18 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu mɩ -Lagɔ bhubhoeda, ɔ 'dɛ -bhlo, -zugba ɔ 'bɩnɔnya mɩ ɔ kwesi. 'Ɩn ɔ yia wa layɩbhaɛ: «Nyɔɔ nyɩmaa -zlo palɩ 'mɩ 'wʋa?»

19 'Ɩn wa yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «-Zakpa -bhlo nɛɛ, 'Zan -Batisɩ -ɩn -mɩa. Tɔlʋa nɛɛ, Elii -ɩn -mɩa, 'ɩn tɔlʋa nɛɛ 'yaɛ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya mɩ bhaa bhlasabhla, wa 'yabhlo -sɔa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa.»

20 'Ɩn -Zezu yia wa layɩbhaɛ: «'Ɩn amɩa, a nɛɛ, nyɔɔ ɩn -mɩa?»

'Ɩn Piɛlɩ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «-Lagɔɔ -Bhasanyɔ -ɔ ka gbʋ ɔ gbaa, 'mɔ -ɩn -mɩa.»

-Zezu 'paa ɔ tlɩtlɩe -falɩ

(Mt 16.20-28; Mk 8.30-9.1)

21 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa -yla 'klʋ 'cɩcɩ nyaɛ: «A 'na gbalɩ we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla -nɩ.» 22 'Ɩn ɔ yia we -gʋdɩɛ: «We mɩ nɩɩ, ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu sɩa bhabha. 'Ɩn Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ klaa, *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, we -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya yia ɔ kwnɛɛ -saa. 'Bhaa wa yia ɔ, 'ɩn 'ylɩ 'sɔ we tanʋ nya, tlɩtlɩnya glaa ɔ yia 'wʋsɔa.»

Sa wa 'ka -Zezu 'bɩ nɔa

23 'Bhie, ɔ nɛɛ wa 'dɛ weee -ylaɛ: «Nyɔɔo nyɔɔ -ka gba ɔ 'ka 'mɩ 'bɩ nɔ, ɔ -sa ɔ 'dɛ dlɩ, ɔ 'bhu ɔ sɩasɩee *su 'wʋ, 'ylɩ weee nya, 'ɩn ɔ 'ka 'mɩ 'bɩ yi. 24 Nɩɩ, nyɔɔo nyɔɔ -ka ɔ 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe 'wʋgʋ nɩ, 'wʋ ɔ yia we bɔa. 'Ɩn -ɔ -ka ɔ 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe 'wʋbɔ na 'gbʋ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ -mɔɔ yia 'yɩa. 25 Nyɩmɛ -ka dʋdʋ -gʋʋ zʋzɔnʋ weee 'yɩ, 'ɩn ɔ -ka ɔ 'yliyɔgagɩe 'wʋbɔ, ɔ -ka ɔ 'dɛ lasa dʋdʋ -gʋ, lɛɛ -lu ɔ 'ka we 'wʋ 'yɩa? 26 Nyɩmɛ -ɔ -ka ɩn -yɔ na wɛlɩ 'sɔ zʋ nʋ, zlɩ Nyɩmɛɛ 'Yu yia yia ɔ -yɔ ɔ Dide -yɔ -mɔɔ -mɔwlʋ -anzɩnyaa 'ŋnɩmnɩe 'wʋ, we zlɩ -mɔɔ nʋ 'yaa ɔnʋʋ zʋ. 27 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -wa mɩa da -seli, wa tɔlʋa ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe da 'yɩ, 'bhie, wa 'kaa tlɩ.»

-Zezu bhitilia 'wʋla

(Mt 17.1-8; Mk 9.2-8)

28 -Zezu gbaa wɛlɩ -mɩnɩ, we 'bɩgʋ, lɔkɔwlu -bhlo 'plɩa sa, -Zezu -yɔ Piɛlɩ, Zaan -yɔ 'Zake 'sɔ mnɩa, 'ɩn ɔ yia -gɔgɔ 'wlu -Lagɔ bhubhoea mnɩ. 29 Da -Zezu mɩa -Lagɔ bhubhoeda, 'ɩn ɔ 'klʋ yia 'bhiti, 'ɩn ɔ 'wʋ -bana yia pɔmanɩ, -zugba we lɩ 'bɩbɩ. 30 -Bha -bhloo 'dɛ, 'ɩn nyɩma 'sɔ yia ɔ 'klʋ 'tlalɩ, -zugba ɔ -yɔ wa 'sɔ gba. Moizɩ -yɔ Elii sɔ -wa. 31 Ma 'tlaa -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩee san -nyɩdɩ. Sa -Zezu 'kaa ɔ lubho 'wlubha -Zeluzalɛmʋ, ɔ tlɩtlɩe nya, 'ɩn wa -yɔ ɔ 'sɔ yia we -gʋgbʋ gba. 32 Piɛlɩ -yɔ ɔ -lima 'sɔ ka -gblo 'ylaa nya. Da wa ganɔa, 'ɩn wa yia -Zezuu 'ŋnɩmnɩee san -yɔyɩ, we -yɔ nyɩma sɔ mɩa ɔ kwesi. 33 Da waa nyɩma mɩa -Zezu kwesi 'bhʋda, 'ɩn Piɛlɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na -Slolunyɔ, -a -ka -seli -tʋ we nanɩ 'yli. Palʋ yua ta -a yia 'sʋbhaa, -na -nʋ -bhlo, Moizɩɩ -nʋ -bhlo, Eliii -nʋ -bhlo.» (Nɩɩ, -we Piɛlɩ mɩa gbada, ɔ 'nɩ we -yi.)

34 Da ɔ mɩ 'saa gbada nɩ, 'ɩn yalɩpʋpa yia wa -gʋgbli. We -gblia wa -gʋ, 'ɩn -nyanɩgbɔ yia wa -kpalɩ. 35 'Ɩn wɛlɩ yabhlo yia wee yalɩpʋpa nyɩdɩ 'tla, we nɛɛ: «-Ɔ mɩa dɛ, na Yu -wa, 'mɔ ɩn -saa -bha, a pʋlʋ ɔ yukwli!»

36 Da wa 'nʋa wɛlɩ -mɩnɩ, -mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezuu 'dɛbhlogbɔɔ wa 'yɩa -yɔ. 'Ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia ŋwɛ 'mu 'cɛ, -we wa 'yɩa -yɔ, wa 'nɩ we 'dɩ -sa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla, we bhla.

-Zezu vua zuzu 'nyuu, 'yu yabhlo 'bɩ

(Mt 17.14-18; Mk 9.14-27)

37 Zlɩ zlɩa, 'ɩn wa yia -gɔgɔ 'wlu 'bhʋ. Nyɩmaa -zlo yia -Zezu yoo yi. 38 -Mɔ nyɩmaa -zlo nyɩdɩ, nyɩmɛ yabhlo yia 'wʋkpɩ: «Na -Kanyɔ, -mɩ na bhubhoe, -ɩn yla na 'yu, mɔ -wa na 'yu yabhlogbɔɔ! 39 -Ɩn -talɩ, zuzu 'nyuu -ka ɔ kpa, 'ɩn ɔ kpɩa 'wʋ, -bha -bhlokpadɛ, we zuklua ɔ 'tɩtɛɛ, 'ɩn we wlelia ɔ 'fufli gbʋa ŋwɛɛ. We -ka ɔ sɩalɩ kplokplo, 'bhie, we bhʋa ɔ -gʋ. 40 Ɩn ka -na 'bɩnɔnya bhubhoe nɩɩ, wa vu wee zuzu 'nyuu ɔ 'bɩ, wa 'nɩ we kwɛ -yɔ mneni.»

41 -Zezu yia 'wʋkpɩ: «Dɛslɛɛn -nyɩma -wa'a zʋ dlɩ, nyɩma 'nyii, 'ylɩ zuma ɩn -yɔ aɩn 'sɔ 'ka lia? 'Ylɩ zuma ɩn 'ka amɩaa 'gba zɔ 'yligbeda -tʋa? -Ɩn -yɔ -na 'yu yi -seli.»

42 Bhla -we nya 'yu mɩa -Zezu kwesi bɛda, 'ɩn zuzu 'nyuu yia ɔ labhlɩ, we yia ɔ lazuklu 'tɩtɛɛ. 'Ɩn -Zezu yia wee zuzu 'nyuu 'wluokpɩlɩ. 'Ɩn ɔ yia ɔɔ 'yu jipe, ɔ yia ɔ dide ɔ yoo 'nyɛ. 43 'Ɩn -wa weee mɩa -bha, -Lagɔɔ 'tɩtɛ 'kadʋ yia wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ.

-Zezu gbaa ɔ tlɩtlɩee gbʋ 'ya 'sɔ

(Mt 17.22-23; Mk 9.30-32)

-We weee -Zezu nʋa lɛ, we ka wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ -bhlo -bhloo 'gbʋ, ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ: 44 «Amɩa, -we na gbaa da a 'nʋ we, *Nyɩmɛɛ 'Yu wa yia nyɩma yoo 'nyɛa.» 45 -Zezu gbaa wɛlɩ -mɩnɩ, ɔ 'bɩnɔnya 'nɩ we 'wʋlanʋ. We 'ji mɩ zizeda wa -yla, wa yi we 'wʋlanʋʋ 'gbʋ. 'Ɩn wa 'ka we -Zezu layɩbha, nyanɔ mɩ wa dlɩɩ.

Nyɔɔ 'ylia?

(Mt 18.1-5; Mk 9.33-37)

46 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezuu 'bɩnɔnya yia kpɛlɩe bhli wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ. 'Ɩn wa nɛɛ 'lee: «Nyɔɔ 'yli -aɩn glaa?» 47 -Zezu yibhelia -we -gʋ wa mɩa kpɛlɩdaa 'ji, 'ɩn ɔ yia 'yulɛ 'wʋbhu, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ ɔ 'dɛ kwesi 'yligbeli. 48 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-Ɔ -ka 'yu -mɔnɩ kpa 'nanʋʋ na 'ŋnɩ nya, na 'dɛ ɔ kpaa 'nanʋʋ. 'Ɩn -ɔ -ka 'mɩ kpa 'nanʋʋ, -ɔ tiea 'mɩ, 'mɔ ɔ kpaa 'ya 'nanʋʋ. Nɩɩ, -ɔ -ka ɔ 'dɛ 'wʋbhu 'kienyi, mɔ -wa nyɩmɛ 'kadʋ aɩn glaa.»

Nyɩmɛ -ɔ 'nɩa amɩaa tʋnyɩmɛ, amɩaa nyɩmɛ -wa

(Mk 9.38-40)

49 Zaan 'bhua wɛlɩ 'wʋ, ɔ nɛɛ: «-Amɩaa -Slolunyɔ, -a ka nyɩmɛ yabhlo 'yɩ, zuzu 'nyuu ɔ vua -na 'ŋnɩ nya. -A 'yɩbha yaa -a 'ka ɔ 'yligbeli, ɔ -yɔ -aɩn 'sɔ 'nɩ -mɩɩ 'gbʋ.»

50 Nɩɩ, -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «A 'na 'yligbeli ɔ -nɩ. -We ka gbʋ -wa, -ɔ 'nɩ amɩaa tʋnyɩmɛ, amɩaa nyɩmɛ -wa.»

Samalii -gbe yabhlo 'nɩ -Zezuu gbʋ -yɔŋwnu

51 Da -Zezuu dʋdʋ -gʋ -bhʋ -ylɩnya cɩpaa, 'ɩn ɔ nɛɛ, -Zeluzalɛmʋ ɔ mnɩa -kpɔ. 52 Ɔ yia nyɩma tie ɔ 'dɛ 'yu. -Maa mnɩa, 'ɩn -maa yia Samalii -gbe yabhlo nʋkplɛ pla, wa 'ka da ɔ 'kaa -gʋ lamnazɩɩ 'gbʋ. 53 Ɔ mɩ -Zeluzalɛmʋ mnɩdaa 'gbʋ, *Samalii -nyɩma 'nɩ ɔ gbʋ -yɔŋwnu. 54 -Zezuu 'bɩnɔnya 'Zake -yɔ Zaan 'nʋa we, 'ɩn wa nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «-Amɩaa -Kanyɔ, -ɩn 'yɩbha -a gba -kosu 'bhʋ yalɩ, we 'ka wa lasaa?»

55 -Zezu 'bhitia la wa -gbɛ, 'ɩn ɔ yia wa -yla gba 'klʋ 'cɩcɩ nyaɛ: [«Dlɩ -we zʋa wɛlɩ -mɩnɩ aɩn ŋwɛɛ, a 'nɩ we -yi. 56 Nɩɩ, Nyɩmɛɛ 'Yu 'nɩ dʋdʋ -gʋ yi nyɩmaa lasasɩee 'gbʋ. Nyɩmaa puepuee 'gbʋ ɔ yia yi.»] 'Ɩn -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya yia 'gbe -putu 'wʋ mnɩ.

-Wa 'yɩbhaa wa 'ka -Zezu 'bɩ nɔ

(Mt 8.19-22)

57 Da wa mɩa mnɩda 'yloogblʋ, 'ɩn nyɩmɛ yabhlo nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «Dao da -ɩn -ka mnɩda -mɩ, ɩn mɩ -mɩ 'bɩ.»

58 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Totonya ka 'bhʋka, 'ɩn 'zianya kaa lʋlʋ. Nɩɩ, da Nyɩmɛɛ 'Yu 'kaa ladɩlɩ, -bha 'nɩ -mɩ.»

59 'Ɩn -Zezu nɛɛ nyɩmɛ yabhlo -ylaɛ: «-Ɩn yi 'mɩ 'bɩ.»

'Ɩn -mɔɔ nɛɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, -ɩn 'nyɛ 'mɩ 'yoo, ɩn 'ka na dide 'bhlua mnɩ 'bhie.»

60 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn 'tide tlɩtlɩnya 'yi, wa 'ka wa tlɩtlɩnya 'bhlu. Nɩɩ -mɩ, -ɩn mnɩ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ gbaa.»

61 'Yabhlo nɛɛ 'ya ɔ -ylaɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, 'bɩ na yia -mɩ nɔa, nɩɩ, -ɩn 'tide -slɔ 'mɩ 'yi, ɩn 'ka na nyɩma wɛlɩ 'paa mnɩ.»

62 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmɛ -ɔ kpaa gʋgwlɛɛ kʋkʋ la, 'ɩn ɔ dɩa lubhoo gwe, 'bhie ɔ -talɩa lʋ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe zɔ pla.»

10

-Zezu tiea ɔ 'bɩnɔnya glʋ ta 'ya kugbua lɛ 'sɔ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu laa ɔ 'bɩnɔnya, 'ɩn ɔ yia wa glaa glʋ ta 'ya kugbua lɛ 'sɔ -bhasa. 'Ɩn 'gbenya -yɔ da ɔ 'dɛ 'ka yaa mnɩ, 'ɩn ɔ yia -mɔ wa tie 'sɔ 'sɔ ɔ 'dɛ 'yu. 2 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «'Mnɔ ka zalɩ duun, we kpaa 'yli, 'ɩn we -dɩdɩnya 'nɩ 'wʋzu. We 'gbʋ, a bhubhoe kpaa -kanyɔ, 'ɩn ɔ 'ka lubhonʋnya yoo 'pa, wa 'ka ɔ 'mnɔ -dɩ. 3 A mnɩ, bhlabhlɛyua 'bhisa na tiea aɩn gbi glaa. 4 A 'na 'bhulu 'gwɛzi klaa, -bada klaa, we -yɔ -sakwla 'wʋ -nɩ. 'Ɩn a 'na -gwlɛlɩ 'yloogblʋ fʋsasɩee 'gbʋ -nɩ. 5 A -ka -budu -mʋmʋ ŋwɛɛ nyni, a gba tɩaɛ: ‹'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ -mɩ -budu -mɩnɩ ŋwɛɛ.› 6 We -ka 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -nyɩmɛ yabhlo mɩ wee -buduŋwɛɛ, amɩaa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ a gbaa ɔ -yla, we -tʋ ɔ -gʋ. We 'nɩ -mʋʋʋ, amɩaa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ yi amɩaa -gbɛ lʋ. 7 A -tʋ wee -budu -mɩnɩ ŋwɛɛ, -we wa -ka aɩn 'nyɛ a li, 'ɩn a 'ma. Nɩɩ, lubhonʋnyɔ mɩa, ɔ 'pɛnɩlu ɔ yɩa. A 'na 'plɩlɩ -budu -bhlo -bhlo ŋwɛɛ -nɩ. 8 Da a -ka 'gbe -mʋmʋ 'wʋ pla, wa -ka aɩn kpa 'nanʋʋ wa 'lakpanya nya, -we wa -ka aɩn 'nyɛ, a li we. 9 A jipe wee 'gbee guzʋnya. 'Ɩn a gba -mɔ -nyɩma -ylaɛ: ‹*-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe ka aɩn -yɔ cɩpa.› 10 Nɩɩ, 'gbe -we 'wʋ a -ka mnɩ, -mɔ -nyɩma 'nɩ amɩaa 'lakpasu kpa, a 'tla -gblɔgblʋ 'kadʋ 'wʋ. A gba wa -ylaɛ: 11 ‹Amɩaa 'gbee nʋkpla -bhubhui -we sloa -aɩn bhʋ -yɔ, 'mʋ -a yia aɩn -gʋ gbɔtɔlʋa. 'Ɩn a yibheli we 'ji nɩɩ, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe ka cɩpa.› 12 Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ, zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, 'gbe -mɩnɩɩ nʋkpla -nyɩma yia sia bhabha, we 'ka *Sodɔmʋ -nyɩmaa -nʋ 'wʋzi.

'Gbenya 'nɩa -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu

(Mt 11.20-24)

13 «Kolazɛn -nyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Bɛtɩsaida -nyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Ninee 'ŋnɩpalɩgbʋ -Lagɔ nʋa lɛ amɩaa -gbɛ, we -ka yaa nɩɩ, Tilɩ -yɔ Sidɔɔn 'sɔ ɔ nʋ we lɛ, -zugba -mɔ -nyɩma ka yaa wa dlɩ 'bhiti pepe. 'Ɩn wa ka yaa we -slolu, -gbɛnaa 'wʋplaplɩe -yɔ 'tʋtɔɔ 'wluo -sluslue nya. 14 We 'gbʋ, zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, amɩaa -nʋ ɔ yia 'wʋbhua, we 'ka Tilɩ -yɔ Sidɔɔɔn -nʋ 'wʋzi. 15 'Ɩn amɩa, Kapɛnaumʋ -nyɩma, amɩa dlɩɩ nɩɩ, 'wʋ a yia -sɔa yalɩ yɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ -mʋʋ, zɔ -Lagɔ yia aɩn bɛlɩa tlɩtlɩnyaa dʋdʋ -gʋ.»

16 -Zezu nɛɛ 'ya ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ: «Nyɩmɛ -ɔ -ka aɩn yukwli pʋlʋ, -amɩ ɔ pʋlʋa yukwli. -Ɔ 'nɩ aɩn kpa 'nanʋʋ, -amɩ ɔ 'nɩa kpa 'nanʋʋ. 'Ɩn -ɔ 'nɩ 'mɩ kpa 'nanʋʋ, -zugba, -ɔ tiea 'mɩ, 'mɔ ɔ 'nɩa kpa 'nanʋʋ.»

-Zezuu 'bɩnɔnyaa glʋ ta 'ya kugbua lɛ sɔ yia lʋ

17 -Mʋʋ 'bɩgʋ, waa tietienyaa glʋ ta 'ya kugbua lɛ 'sɔ yia lʋyi 'mʋna nya. 'Ɩn wa nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «-Amɩaa -Kanyɔ, -a -ka gbʋ gba zuzu 'nyii -yla, -na 'ŋnɩ -gʋ, 'ɩn we zʋa -aɩn 'nʋŋwɛ.»

18 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «Ɩn ka *-Saatan -yɔyɩ yalɩ -bhʋda nɛɛ nyu 'pa 'yɩka, 'ɩn we yia bhli. 19 A yla, ɩn ka aɩn se 'nyɛ, a 'ka tɩbhɛ -yɔ -klagbeta -gʋ nɔ. 'Ɩn a 'ka 'ya amɩaa tʋnyɩmɛɛ 'tɩtɛ lawlalɩ, 'ɩn -lu yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni we 'ka aɩn gbʋnyuu 'wluo nʋ. 20 A 'na lili 'mʋna zuzu 'nyii ka aɩn 'nʋŋwɛ zʋʋ 'gbʋ -nɩ. Nɩɩ, amɩaa 'ŋnɩ -Lagɔ cɛlɩa yalɩ, a li -mʋʋ 'gbʋ 'mʋna.»

-Zezu lia 'mʋna

(Mt 11.25-27, 13.16-17)

21 Wee bhla -bhloo 'dɛ nya, Zuzu 'Pʋpa yia -Zezu 'mʋna yeli. 'Ɩn ɔ yia 'wʋkpɩ: «Dide, -na 'ŋnɩ na mnɩnɩa, yalɩ -yɔ dʋdʋʋ -Kanyɔ, ɩn 'pa -mɩ fuo. -We ka gbʋ -wa, -lu -we -ɩn zizea gbʋyilonya -yɔ 'ylimnanya kwɛɛ, 'mʋ -ɩn -slolua 'nyɛnyɛyua 'klʋ. Gbʋzɔnʋ -wa, Dide, -na 'dɛ 'yɩbhaa we -mɩ 'sa.

22 «Na Dide ka 'mɩ -lu weee 'nyɛ. Ɔɔ Yu mɩa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ -yi, we 'nɩ ɔ Didee 'dɛbhlogbɔɔ 'wʋbhʋ. 'Ɩn ɔ Dide mɩa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ -yi, we 'nɩ ɔ 'Yu 'wʋbhʋ, we -yɔ -wa ɔ 'Yu -slolua ɔ 'klʋ, ma -yia ɔ.»

23 'Bhie, -Zezu 'bhitia ɔ 'bɩnɔnyaa -gbɛ la, 'ɩn ɔ nɛɛ -maa 'dɛkpʋa -ylaɛ: «'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amɩaa -nʋ nya, -we a mɩa da -yɔyɩda, a ka we -yɔyɩɩ 'gbʋ! 24 Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya duun -yɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnya 'yɩbha bhaa, -we a yɩa -yɔ, wa 'ka we -yɔyɩ, 'ɩn wa 'nɩ we -yɔyɩ. -We a nʋa, wa 'ka we 'nʋ, 'ɩn wa 'nɩ we 'nʋ.»

-Ɩn -kalɩ -Lagɔ -yɔ -na -libheyii zɛ

25 -Bha -Lagɔɔ titee gwesanyɔ yabhlo -sɔa 'wʋ, ɔ 'ka -Zezu laylaa 'gbʋ. 'Ɩn ɔ yia ɔ layɩbhaɛ: «-Slolunyɔ, sa ɩn 'ka nʋ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'ɩn ɩn 'ka we 'yɩa?»

26 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Sa we mɩ cɛlɩda titee 'sɛbhɛ 'wʋa, 'ɩn -ɩn -ka we zɛlɩ sa -na nʋ we 'wʋla?»

27 'Ɩn ɔɔ nyɩmɛ yia we 'bɩgʋpalɩɛ:

«Jejitapɛ, -ɔ -wa -na -Lagɔ,

-ɩn -kalɩ ɔ zɛ -na dlɩ weee nya,

-na zuzu weee nya, -na 'tɩtɛ weee nya,

-na 'wlukʋʋn lapʋpalɩe weee nya.

'Ɩn -ɩn -kalɩ -na -libheyii zɛ -na 'dɛ 'bhisa.»

28 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn ka we 'bɩgʋpalɩ tɩklɩɩ. -Ɩn nʋ 'sa, 'ɩn -ɩn 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ.»

29 Nɩɩ, ɔɔ -Lagɔɔ titee gwesanyɔ 'yɩbha ɔ 'ka zukpa 'yɩɩ 'gbʋ, 'ɩn ɔ yia -Zezu layɩbhaɛ: «Nyɔɔ -wa na -libheyia?»

30 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Nyɩmɛ yabhlo 'bhʋa -Zeluzalɛmʋ, ɔ mɩ Zelikogbe 'wʋ mnɩda, 'ɩn 'wienya yia ɔ 'yligbeli. Wa 'bhua ɔ -lu weee 'wʋ, wa bhɩtɩa ɔ, ɔ -gbloa, 'ɩn wa yia -bha ɔ tɩ, 'ɩn wa yia mnɩ. 31 Sa 'bhisa, -Lagɔbʋbɔnyɔ yabhlo bhlia wee 'yloogblʋ, ɔ 'yɩa ɔɔ nyɩmɛ -yɔ lapɩda, 'ɩn ɔ yia ɔ -yɔlabhlɩlɩ, 'ɩn ɔ yia mnɩ. 32 'Sa -bhlokpadɛ *Leviii zʋaylinyɩmɛ yabhlo nynia 'ya -bha. Ɔ 'yɩa ɔɔ nyɩmɛ -yɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ -yɔlabhlɩlɩ, 'ɩn ɔ yia mnɩ.

33 «Nɩɩ, Samalii -nyɩmɛ yabhlo mɩa 'lakpa 'wʋ mnɩda. Ɔ nynia ɔɔ nyɩmɛ -yɔ, ɔ 'yɩa -mɔɔ -yɔ, 'ɩn -mɔɔ yia ɔ nyazɩ 'wʋla. 34 Ɔ nynia -mɔɔ -yɔla -tapa, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ danya lɛ nʋa, 'kpɩ -yɔ nyakpɔ palɩ, 'ɩn ɔ yia we gbʋan. 'Bhie, ɔ yia ɔ 'wʋbhu ɔ -sokofalɩ -gʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'lakpanyaa -budu zɔ kwa. -Mɔ ɔ gwlʋlʋa ɔ -yɔ. 35 We zlɩ zlɩa, ɔ -saa -mɔ 'gwɛzi* , 'ɩn ɔ yia we wee -buduu -kanyɔ yoo 'nyɛ. 'Ɩn ɔ nɛɛ -mɔɔ -ylaɛ: ‹-Ɩn gwlʋ nyɩmɛ nɩ -yɔ, da ɩn -ka -seli lʋyi, -na 'gwɛzi -we -ɩn -ka we -gʋpalɩ, ɩn 'ka we kpagbʋ -sa na 'dɛ nya.› »

36 -Zezu yia we -gʋdɩɛ: «Waa nyɩma ta -manɩ glaa, -mɩ dlɩɩ, nyɔɔ -wa nyɩmɛ 'wienya bhɩtɩaa -libheyia?»

37 -Lagɔɔ titee gwesanyɔ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Nyɩmɛ -ɔ 'yɩlɩa ɔ nyazɩ, mɔ -wa.»

'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn mnɩ, -ɩn nʋ 'sa».

-Zezu mnɩa Maatɩ -yɔ Malii fʋsaa

38 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya mɩ 'yloogblʋ, 'ɩn ɔ yia 'gbe yabhlo nʋkplɛ pla. 'Ŋwnɔ yabhlo mɩa -bha, wa laa Maatɩ, mɔ kpaa ɔ 'lakpasu ɔ 'dɛɛ -budu zɔ. 39 Maatɩɩ bhɔlɔ wa laa Malii, mɔ -dɩa Nyɩmaa -Kanyɔɔ bhʋ -yɔ la, -zugba ɔ pʋlʋ ɔ nyɩmaa gbʋslolu wɛlɩ yukwli. 40 Maatɩɩ 'yligwe -su la pipie nya. Ɔ yia -Zezu kwesi, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, na bhɔlɔ tɩlɩa na 'dɛ -bhlo lubho weee, we'e -la -mɩ -sɩan 'wʋ? -Ɩn gba ɔ -yla nɩɩ, ɔ -sa 'mɩ 'wʋ!»

41 Nyɩmaa -Kanyɔ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «Maatɩ, Maatɩ, amaa 'dɛɛ dlɩ a sumanɩa bhe, 'ɩn a palɩa amaa 'dɛ -bɩabɩ 'yligwe gbʋ duuun 'gbʋ. 42 Nɩɩ, -lu yabhlogbɔɔ mɩ -lu -zɔnʋ nya. -We nanɩa 'yli, 'mʋ Malii -saa -bha. 'Ɩn nyɩmɛ 'nɩ mneni ɔ 'ka we ɔ kwɛɛ -sa.»

11

-Zezu slolua -Lagɔbhubhoe ɔ 'bɩnɔnya

(Mt 6.9-13, 7.7-11)

1 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu mɩ -Lagɔ bhubhoeda da yabhlo. Da ɔ bhɩa, ɔ 'bɩnɔnyaa 'yabhlo nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, -ɩn -slolu -aɩn -Lagɔbhubhoe, sa 'Zan -Batisɩ -slolua ɔ 'bɩnɔnya.»

2 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «A -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, a gbaɛ:

‹Dide,

wa zʋ -bha -na -mɔwlʋ ŋnɩ,

-na nyɩmaa 'wlulapɩlɩe yi.

3 'Ylɩ -we -ka -mɩ,

-ɩn 'nyɛ we lililu -aɩn.

4 -Ɩn tɩ -amɩaa -yɔgbʋ 'wʋ.

-Wa nʋa -aɩn gbʋnyuu 'wluo,

sa -a tɩa wa -yɔgbʋ 'wʋ, 'sa.

-Ɩn 'na kwalɩ -aɩn laylagbʋ lʋ -nɩ.› »

Nyɩmɛ -ɔ mnɩa ɔ 'tale 'floo -zlalɩa

5 -Zezu nɛɛ 'ya wa -ylaɛ: «Sa 'bhisa, aɩn glaa, 'yabhlo ka 'tale yabhlo. Ɔ -ka ɔ -gbɛ mnɩ zlɩ -nyɩdɩ, ɔ 'ka ɔ -yla gbaɛ: ‹'Tale, -ɩn fa 'mɩ 'floobhakʋ taa kpagbʋ -yɔ. 6 Nɩɩ, dɛslɛɛn, na 'tale yabhlo 'bhʋa 'lakpa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia na -gbɛ yi. Ɩn 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ -ka, 'ɩn ɩn 'ka we ɔ 'nyɛ.›

7 «'Ɩn sa 'bhisa, ɔ 'tale -mɔɔ yia we 'bɩgʋpalɩ -budu zɔɛ: ‹-Ɩn 'tide 'mɩ 'yi 'cɛ! Ɩn ka -budu kla -laklɩ nya, we 'bɩ ka 'wʋgwlɛ. Ɩn -yɔ na 'yua mɩ lapɩda, ɩn 'nɩ mneni ɩn 'ka 'wʋsɔ, 'ɩn ɩn 'ka -mɩ 'floo yoo 'nyɛ!› 8 Ɩn nɛɛ aɩn -yla, ɔ 'na 'ka 'wʋsɔ, ɔ 'ka wee 'floonya wla ɔ 'tale -ŋwɛɛ. Nɩɩ, -mɔɔ mɩ we -zlazlagbʋ kpada sɔ 'sɔ nya -klii 'gbʋ, 'wʋ ɔ yia -sɔa, -we weee -mɔɔ -ka 'yɩbha, ɔ 'ka we -mɔɔ yoo 'nyɛ.

9 «We 'gbʋ, -amɩ nɛɛ aɩn -ylaɛ: a -zla -lu, 'ɩn wa 'ka we aɩn 'nyɛ. A -talɩ -luu da, 'ɩn a 'ka we 'yɩ. A bhlɩ -budu, 'ɩn wa 'ka -bha -kalɩ aɩn -yla. 10 Nɩɩ, -ɔ zlaa -lu, 'mɔ wa nyɛa we. -Ɔ talɩa -luu da, mɔ yɩa we. -Ɔ bhlɩa -budu, mɔ -yla wa kalɩa -bha.

11 «Aɩn glaa, 'yabhlo -ka 'yuu dide nya -mɩ, ɔ 'yu -ka ɔ ['floo -zlalɩ, ɔ yi ɔ tʋkpa 'nyɛɛ? Yaayɩɩ, ɔ -ka ɔ] zibhi -zlalɩ, ɔ yi ɔ tɩbhɛ 'nyɛɛ? 12 'Ɩn ɔ 'yu -ka ɔ nynugan -zlalɩ, ɔ yi ɔ -klagbeta 'nyɛɛ? 13 Nɩɩ, amɩa -mama -wa nyɩma 'nyii, a -yi amɩaa 'yua -li -zɔnʋ 'nyɛ sa. We -ka 'sa -mɩ, amɩaa Dide -ɔ mɩa yalɩ, -ɔ kaa 'nanɩ, -wa zlalɩa ɔ Zuzu 'Pʋpa, ɔ 'na 'ka we wa 'nyɛɛ?»

-Zezu nɛɛ nɩɩ, ɔ 'tɩtɛ'ɛ 'bhʋ -Saataan -gbɛ

(Mt 12.22-30; Mk 3.22-27)

14 'Ylɩ yabhlo nya, zuzu 'nyuu -we -zɛlɩa nyɩmɛ yabhlo bhobho, -Zezu mɩ we vuda, da wee zuzu 'tlaa -mɔɔ 'wʋ, 'ɩn -mɔɔ yia gbagbɩe bhli -bha -bhlokpadɛ. Tɔʋn, nyɩmaa -zlo -wa mɩa -bha, 'ɩn ŋwɛgaga yia wa sʋbha. 15 Nɩɩ, nyɩma -tɔlʋa -wa mɩa -bha, wa nɛɛ: «Zuzu 'nyiii -kanyɔ *Bɛlɩzebulɩ nyɛa ɔ se, ɔ 'ka zuzu 'nyii vu.» 16 Tɔlʋa 'yɩbha wa 'ka ɔ laylaa 'gbʋ, wa nɛɛ ɔ -yla, ɔ nʋ gwɛdigbʋ yabhlo lɛ, 'ɩn wa 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, -Lagɔɔ -gbɛ ɔ bhʋa.

17 'Ɩn -Zezu -yi wa 'wlukʋʋn lapʋpalɩee 'gbʋ, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Dʋdʋ -we ka -gʋ -nyɩma -ka tʋ -gʋ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ, la wee dʋdʋ bhʋa. 'Ɩn -budu -bhlo ŋwɛɛ -nyɩma -ka -yɔwʋsʋsɔlʋda -mɩ, bhlia wee -budu yia. 18 A nɛɛ, zuzu 'nyii na vua, Bɛlɩzebulɩ nyɛa 'mɩ we se. -Saatan -ka we 'dɛ -yɔwʋsɔlʋ, sa we dʋdʋ 'ka 'wʋlatʋtlʋa? 19 Bɛlɩzebulɩ -ka -amɩ se 'nyɛ, ɩn -ka zuzu 'nyii vu, nyɔɔ nyɛ amɩaa -lima se, 'ɩn -maa vu wee zuzu 'nyiia? We 'gbʋ, amɩaa -limaa 'dɛbhiee lɛnʋgbʋ slolua nɩɩ, -we a gbaa yo -wa. 20 Gbʋzɔnʋ sa, -Lagɔɔ sɔ nya na vua zuzu 'nyii, we ji -wa nɩɩ, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩ aɩn nyɩdɩ.

21 «Latɛlɔnyɔ -ɔ kaa 'li -yɔ -gblɛ kwɛɛ, ɔ -ka ɔ kʋda 'wʋkʋda -mɩ nɩ, ɔ zʋzɔnʋ weee mɩ 'wʋpada 'cɛ. 22 'Ɩn, nyɩmɛ 'tɛa la, -ɔ zia ɔ, -mɔɔ -ka yi, 'ɩn -mɔɔ -ka ɔ ŋwɛ -zi, 'ɩn ɔ 'li -yɔ -gblɛ -we ɔ dɩ yaa dlɩ 'wʋ, 'ɩn -mɔɔ saa we ɔ kwɛɛ. 'Ɩn -we weee -mɔɔ -saa ɔ kwɛɛ, 'ɩn -mɔɔ dlilia we. 23 Nyɩmɛ -ɔ -yɔ 'mɩ 'nɩ -mɩ, na tʋnyɔ -wa. Nyɩmɛ ɔ'ɔ -saa 'mɩ 'wʋ, -a 'ka nyɩma -yɔbɩbɛlɩ, la ɔ mumnia wa.

Zuzu 'nyuu lʋyiyie

(Mt 12.43-45)

24 «Nɩɩ, zuzu 'nyuu 'tlaa nyɩmɛ yabhlo 'wʋ, we mnɩ, we yi, -mɔ yɛyɛ da, ladɩdaa datalɩe nya, we 'ka ladɩ. We 'nɩ da 'yɩɩ 'gbʋ, we nɛɛ we 'dɛ -ylaɛ: ‹Na -budu -we zɔ ɩn 'bhʋa, -mɔ na bhitia lʋ.› 25 'Ɩn da we 'bhitia -mɔ lʋ, we yia -bha wee -budu ylɩ, -zugba we nʋkplɛ mɩ laylipeda, 'ɩn -mɔ mɩ lamnazɩda. 26 Tɔʋn, zuzu 'nyii gbesɔ ka nʋkplɛ -nyua 'yli bhabha, -we -zia wemʋ, 'ɩn we yia -mʋʋ 'bʋmnɩ. 'Ɩn we -yɔ we 'sɔ yia wee -budu zɔ lʋyi, dabʋdʋ. 'Ɩn we yia -mɔ ladɩ duaa. -Slɛɛn, 'ɩn ɔɔ nyɩmɛɛ -kwɩkwɩ yia 'ylinyumanɩ, 'ɩn we yia we tɩanʋ 'wʋzi.»

'Mʋnaa 'dɛgbolu

27 Da -Zezu gba 'saa, 'ɩn 'ŋwnɔ yabhlo nɛɛ ɔ -yla, -mɔ nyɩma -nyɩdɩ wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «'Ŋwnɔ -ɔ plaa -na nʋkpla, 'ɩn ɔ yia -mɩ 'nyɛnɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ ɔ -nʋ nya.»

28 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «A gba saɛ: nyɩma -wa pʋlʋa -Lagɔwɛlɩ yukwli, 'ɩn wa zʋa we 'nʋŋwɛ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya.»

Nyɩma 'yɩbhalɩa -Zezu gwɛdigbʋ

(Mt 12.38-42)

29 Da nyɩmaa -zlo gbelia -Zezu, 'ɩn ɔ yia gbagbɩe bhli wa -ylaɛ: «Dɛslɛɛn -nyɩma mɩ nyɩma 'nyii nya. Ma yɩbhalɩa 'mɩ gwɛdigbʋ. Gwɛdigbʋ yabhlogbɔɔ 'na 'ka wa -yla lɛnʋ, 'mʋ we 'nɩ *Zonasɩɩ gbʋ -zɛ. 30 Sa *Zonasɩ -zɛa we 'yli -slolunyɔ *Ninivʋ -nyɩma -yla, 'sa Nyɩmɛɛ 'Yu yia we 'yli -slolunyɔ -zɛa dɛslɛɛn -nyɩmaa -nʋ nya. 31 Sebaa 'wlulapɩlɩŋwnɔ 'bhʋa dʋdʋʋ bhloluda, 'ɩn ɔ yia *Salomɔɔɔ gbʋyilowɛlɩ yukwli pʋlʋa yi. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ zia Salomɔɔ, ɔ mɩ da. We 'dɛɛ 'gbʋ, zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, 'ɩn ɔɔ 'ŋwnɔ sɔa 'wʋ dɛslɛɛn -nyɩma 'yu, 'ɩn ɔ dɩlɩa -maa gbʋ. 32 Ninivʋ -nyɩma 'nʋa Zonasɩɩ wɛlɩ, 'ɩn wa yia wa dlɩ 'bhiti. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'ylia -ɔ -zia Zonasɩ, ɔ mɩ da. We 'dɛɛ 'gbʋ, zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, 'ɩn Ninivʋ -nyɩma sɔa 'wʋ dɛslɛɛn -nyɩma 'yu, 'ɩn wa dɩlɩa -maa gbʋ.»

'Napɛɛ gbʋʋ nine

(Mt 5.5-15, 6.22-23)

33 -Zezu 'paa wa -yla gbʋʋ nine yabhlo 'ya, ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ -ka 'napɛ -nyuma, ɔ'ɔ zize we, 'ɩn ɔ'ɔ zʋ we -solu zɔ. Nɩɩ, yalɩ ɔ dɩa we la, 'ɩn -wa -ka -budu zɔ pla, 'ɩn wa yɩa we san -yɔ. 34 -Na 'yli mɩ -na kuu 'napɛ nya. We -ka nɩɩ, -na 'yli -yalɩ, -na ku -kpabhie mɩ zlɩ 'wʋ. We -ka -na 'yli ka gu -yɔ, -na ku mɩ nikpise 'wʋ. 35 Nɩɩ, -ɩn zʋ -na 'dɛ 'yliyɔ, zlɩ -we mɩa -mɩ 'wʋ, we 'na -zɛlɩ nikpise -nɩ. 36 -Na ku weee -ka zlɩ 'klʋ -mɩ, we kibhe 'nɩ nikpise 'wʋ -mɩ, we -kpabhie mɩa zlɩ 'klʋ. Sa 'napɛɛ san dolua -mɩ -yɔ la bɛblɛɛ, 'sa.»

-Zezu dɩa Falizɩnyɩma -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya gbʋ 'wlu

(Mt 23.1-36; Mk 12.38-40)

37 -Zezu bhɩa gbagbɩe, Falizɩnyɩmɛ yabhlo yia ɔ la, ɔ -yɔ ɔ 'ka li. -Zezu plaa ɔ -budu zɔ, 'ɩn wa yia lilie bhli. 38 Falizɩnyɩmɛ 'yɩa nɩɩ, -Zezu 'nɩ kwɛ budo, 'ɩn ɔ yia lilie bhli, we yia ɔ ŋwɛgaga -sʋbhalɩ.

39 Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Sa amɩa Falizɩnyɩma mɩa, mʋ nɩ: 'kɔpʋ -yɔ 'wʋliliknaa ku -yɔ a wɔlʋa, -zugba 'wie -yliylie -yɔ 'nyii mɩ amɩaa dibhe yeda. 40 -Gʋwʋtʋnya! -Lagɔ -ɔ nʋa -luu ku -yɔ lɛ, mɔ nʋa we nʋkplɛ lɛ 'ya, we 'nɩ mʋʋ? 41 -Lu -we mɩa amɩaa 'kɔpʋ -yɔ amɩaa knanya 'wʋ, a 'nyɛ we bobabhanya. 'Ɩn we 'dɛ weee 'ka -mɔwlʋ amɩaa -nʋ nya.

42 «Amɩa Falizɩnyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! Amɩaa -titikpɩ weee -we mɛnɩa, 'matɩ -yɔ wluu* 'bhisa, we kugbua -gʋ -bhlo a nyɛa -Lagɔ. 'Ɩn gbʋ tɩklɩɩnya -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ -yɔ amɩaa -Lagɔɔ zɛkalɩe, a ka we 'yli latlili, 'mʋ a 'ka yaa lɛnʋ tɩa. 'Ɩn a 'na dlʋlʋ -luu kugbua -gʋ -bhloo wlawlɩe 'wʋ -nɩ.

43 «Amɩa Falizɩnyɩma, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! -We ka gbʋ -wa, 'yugbɛɩn ladɩdɩe a 'yɩbhaa -Lagɔbudu zɔ. 'Ɩn a 'yɩbha, wa -sa aɩn fʋ -zejila 'wʋ amɩaa 'nʋŋwɛzʋzʋe nya.

44 «Gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! A 'wlʋ sa gbawla wa'a 'yɩ -yɔ, wa -ka we -gʋ nɔda -mɩ, wa 'nɩ we 'ji -yi.»

45 -Lagɔɔ titee gwesanyaa 'yabhlo nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «Na -Slolunyɔ, -ɩn -ka 'sa gbada -mɩ, -amɩa -ɩn mɩ 'yaa vɛlɩda!»

46 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Titee gwesanya, gbʋnyuu mɩ 'ya amɩaa -nʋ nya! -We ka gbʋ -wa, 'gba 'kadʋ -we ka dɩdɩe -kalɩa -yɔ, 'mʋ a dɩa nyɩma 'wlu, 'ɩn amɩaa 'dɛɛ -kwɩtaya -bhlogbɔɔ'ɔ 'tlili we.

47 «Gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! -We ka gbʋ -wa, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa gbawla a paa, 'ɩn amɩaa didea 'bhaa wa. 48 -We a mɩa lɛnʋda, mʋ slolua we nɩɩ, -we amɩaa didea nʋa lɛ, we nanɩ aɩn dʋdʋ. Amɩaa dʋkpasɩ 'bhaa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, 'ɩn amɩa mɩa wa gbawla 'pada. 49 We 'gbʋ, -Lagɔɔ Gbʋyilo nɛɛ: ‹Wa -gbɛ na yia gbʋʋ -falɩpanya -yɔ tietienya tiea. 'Ɩn -maa glaa tɔlʋa wa yia 'bhaa, 'ɩn wa 'ka tɔlʋa 'klɩyɩe 'wʋpalɩ.› 50 Nɩɩ, we 'ka dʋdʋʋ gwedɩlɩda -yɔ 'bhʋ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya wa 'bhaa, -wa ka 'pɩɔn wa jitea, wa 'pɩɔn -Lagɔ yia dɛslɛɛn -nyɩma layɩbhaa. 51 Tɩa, wa ka *Abɛlɩ 'bha, 'ɩn 'wʋbhloluda wa yia Zakalii 'bha, 'slakagʋsalɩlu -yɔ -Lagɔɔ -mɔwlʋda nyɩdɩ. Cɩɩn, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: dɛslɛɛn -nyɩma -Lagɔ yia we 'gba 'wlu dɩa.

52 «Amɩa titee gwesanya, gbʋnyuu mɩ amɩaa -nʋ nya! -We ka gbʋ -wa, -laklɩ -we kalɩa gbʋyilo ŋwɛɛ, 'mʋ a 'bhua 'wʋ, 'ɩn amɩaa 'dɛ 'nɩ -mɔ pla. 'Ɩn -mama 'yɩbhaa -maa 'ka -mɔ pla, 'ɩn a yia -maa 'yoo -kʋlʋ.»

53 Da -Zezu 'tlaa wee -budu zɔ, -Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma yia ɔ -yɔ 'cɛ 'nyuu 'palɩ. 'Ɩn wa yia gbʋ duun ɔ layɩbha. 54 Ɔ zɔbhlibhlie nya, 'ɩn gbʋ -kpʋa wɛlɩ -ka ɔ ŋwɛɛ 'tla, wa 'ka we nya ɔ gbʋ -lueli.

12

A 'na -zɛlɩ wɛlɩ 'sɔ -nyɩma -nɩ

(Mt 10.26-27)

1 We bhla, nyɩmaa 'wlu -nyacɩɩn yia 'wlugbeli -Zezu kwesi. Wa 'wʋzuloo 'gbʋ, bhʋ ladɩda'a 'yɩ. -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla tɩaɛ: «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ Falizɩnyɩmaa 'flooo *gɔɔɔ gbɛgbɛɩn. Nɩɩ, wa wɛlɩ 'sɔ 'sɔ. 2 Nɩɩ, -we weee mɩa zizeda, zlɩ 'klʋ we yia 'tlaa, 'ɩn -we ka 'ji nyɩma 'nɩa -yi, 'ji wa yia we yibhelia. 3 We 'gbʋ, -we weee a gbaa nikpise 'wʋ, 'nʋa wa yia we zlɩ 'klʋ. 'Ɩn -we weee a ŋwuŋwea nyɩmɛ -yla komi lʋʋ, -budu 'wlu wa yia we wɩzɩa.»

A sɔ -Lagɔɔ 'dɛbhlogbɔɔ

(Mt 10.28-31)

4 'Ɩn -Zezu nɛɛ 'yaɛ: «Na 'talea, ɩn nɛɛ amɩa -ylaɛ: -wa mnenia wa 'ka nyɩmɛɛ ku 'bha, 'ɩn wa 'nɩa we 'bɩgʋ gbʋ yabhlogbɔɔ lɛnʋe mneni, a 'na sɔlʋ wa -nɩ. 5 -Ɔ a 'kaa sɔ, 'mɔ na yia aɩn 'klʋslolua: a sɔ -Lagɔ, amɩaa tlɩtlɩe 'bɩgʋ, mɔ kaa we se, ɔ 'ka aɩn -kosu 'wʋ viteli. Cɩɩn, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: 'mɔ a 'kaa sɔ!

6 «Nyɩma 'yliya 'wʋ, bhuyua 'nɩ -valɛ -ka. Tama 'sɔ lʋ wa paa we gbu pɛlʋ. 'Ɩn -mʋʋ bhla, -Lagɔ'ɔ dlʋ we 'yabhlogbɔɔ 'wʋ. 7 -Lagɔ -yi amɩaa 'wluo nyii ŋwɛɛ. We 'gbʋ, a 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. A 'yli -Lagɔ 'yliya 'wʋ, a 'ka bhuyuaa -zlo 'wʋzi.

-Wa ŋwnua -Zezuu gbʋ -yɔ 'ɩn -wa'a ŋwnua -Zezuu gbʋ -yɔ

(Mt 10.32-33, 12.32, 10.19-20)

8 «Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: -ɔ -ka gba na daa -zejila 'wʋ, nɩɩ, ɔ mɩ na -nʋ nya, gbaa *Nyɩmɛɛ 'Yu yia ɔ daa, -Lagɔɔ 'anzɩnya 'yu, ɔ mɩ ɔ -nʋ nya. 9 -Ɔ yia na gbʋ kpɛlɩa -zejila 'wʋ, nɩɩ, Nyɩmɛɛ Yu yia ɔ gbʋ kpɛlɩa -Lagɔɔ 'anzɩnya 'yu. 10 Nyɔɔ -ka Nyɩmɛɛ 'Yuu daa wɛlɩ 'nyuu gba, -mɔɔ -yɔgbʋ -Lagɔ tɩa 'wʋ. Nɩɩ, -ɔ -ka Zuzu 'Pʋpa vɛlɩ, -Lagɔ 'na 'ka -mɔɔ -yɔgbʋ 'wʋtɩ.

11 «Wa -ka amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhua yi, wa -ka aɩn -Lagɔbudunya zɔ kwa, 'ɩn wa -ka aɩn nyɩmaa 'yugalɩnya -yɔ 'gbee 'wlulapɩlɩnya 'yu kwa, sa a 'kaa we amɩaa 'dɛ -gʋ -sa, 'ɩn -we a 'kaa gba, a 'na lʋlʋ we 'gbʋ dlɩ -nɩ. 12 Nɩɩ, -we a 'kaa gba, we bhla, Zuzu 'Pʋpa yia we aɩn ŋwɛɛ zʋa.»

'Ŋnɩmnɩnyɔɔ -gʋwʋtʋnʋʋ gbʋʋ nine

13 -Mɔ waa nyɩmaa -zlo nyɩdɩ, nyɩmɛ yabhlo nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «Na -Slolunyɔ, -ɩn gba na bheli -yla, 'bɩ -amɩaa dide tɩa, ɔ dlili we, ɔ 'ka na -nʋ wla.»

14 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «'Tale, nyɔɔ palɩ 'mɩ la amɩaa gbʋwʋbhunyɔ -yɔ amɩaa zʋzɔnʋʋ dlinyɔ nya?» 15 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ wa 'dɛ weee -ylaɛ: «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, 'ŋnɩmnɩluu dlɩ 'wʋnyninyniee gbɛgbɛɩn. Nɩɩ, 'yliyɔgagɩee 'dɛgbolu mɩa, we'e 'bhʋ nyɩmɛɛ 'ŋnɩmnɩluu -gbɛ, saa 'dɛ ɔ yi 'ŋnɩmnɩnyɔ 'kadʋ -zɛ.»

16 'Ɩn -Zezu yia wa gbʋʋ nine yabhlo 'palɩɛ: «'Ŋnɩmnɩnyɔ yabhlo mɩ -bha, ɔ ka kpaanya -we tnʋa ɔ -yla duun. 17 Ɔ pʋpalɩa 'wlukʋʋn la, ɔ yia ɔ 'dɛ layɩbhaɛ: ‹Sa ɩn 'ka da we nʋa? Da ɩn 'kaa na kpaa -li slu, -bha 'nɩ -mɩ.› 18 'Ɩn ɔ yia we -gʋdɩɛ: ‹-We ɩn 'kaa lɛnʋ, mʋ nɩ! Na wlʋnya na yia -yɔmnazɩa, 'ɩn ɩn 'ka we 'wʋlaylimanɩ. 'Ɩn ɩn 'ka -mɔ na 'mnɔ -yɔ na -lu -zɔnʋʋ tɔlʋa slu. 19 'Ɩn na yia na 'dɛ -yla gbaaɛ: «Na nyɩmɛ, -ɩn ka zʋzɔnʋʋ -zlo, -zʋ duuun -nʋ nya. -Ɩn -dɩ la, -ɩn nyapɛ, -ɩn li, -ɩn 'ma, -ɩn li 'mʋna!» › 20 'Ɩn -Lagɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹-Gʋwʋtʋnyɔ, -zɛɛn sabɔ -na tlɩa. 'Ɩn -we weee -ɩn gʋgwlalɩa 'wlu -na 'dɛ -yla, nyɔɔ -yla we 'ka -tʋa?› »

21 -Zezu yia we -gʋdɩɛ: «Nyɩmɛ -ɔ gʋgwlalɩa zʋzɔnʋnya 'wlu ɔ 'dɛ -yla, 'sa we mɩa ɔ -nʋ nya. 'Ɩn -mɔɔ 'nɩ 'ŋnɩmnɩnyɔ nya -mɩ -Lagɔ 'yliya 'wʋ.»

A zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ

(Mt 6.25-34)

22 'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ: «We 'gbʋ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: -we a 'kaa li, 'ɩn a 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ, a 'na lʋlʋ we 'gbʋ dlɩ -nɩ. 'Naanya a 'kaa 'wʋpla, a 'na lʋlʋ we 'gbʋ dlɩ -nɩ. 23 -We ka gbʋ -wa, nyɩmɛɛ 'yliyɔgagɩe -zi lililu, 'ɩn nyɩmɛɛ ku -zi 'naa. 24 A yla 'ŋwaa: we'e 'pa 'mnɔ, 'ɩn we'e -dɩ we, 'ɩn we'e bʋblʋ we wlʋ 'wʋ. Nɩɩ, -Lagɔ nyɛa we lililu. Amɩa 'yli a -zi 'zianya! 25 Aɩn glaa, nyɔɔ mneni ɔ 'ka ɔ dlɩlʋe nya, ɔ 'yliyɔgagɩee 'ylɩ -gʋ palɩa? 26 'Ɩn amɩa 'nɩa mneni, a 'ka wee -lu 'kienyilɛ -mɩnɩ lɛnʋ, lɛɛ ka 'gbʋ a lʋ we pnɩɩ 'gbʋ dlɩa?

27 «A yla -fliisuu -bʋɩ: we'e nʋ lubho, 'ɩn we'e lʋa 'naa. Ɩn nɛɛ aɩn -yla nɩɩ: *Salomɔɔɔ 'dɛɛ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ 'wʋ, ɔ 'nɩ 'ylinanɔ -bana -bhlogbɔɔ 'yɩ suu -bʋɩnya nɩɩ 'yabhlo 'bhisa. 28 Dlɩ 'kienyi -zʋnya! Su -we mɩa -flii -zɛɛn, 'ɩn wa 'kaa -kosu 'wʋ viteli cɩzɩ, -Lagɔ -ka sa -mʋʋ -kpeli, -zakpa zuma ɔ 'na 'ka 'sa amɩa -kpelia! 29 -We a 'kaa li, 'ɩn -we a 'kaa 'ma, a 'na sumanɩ amɩaa 'dɛɛ dlɩ -mʋʋ 'gbʋ -nɩ. 30 Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma weee, -wa 'nɩa -Lagɔ -yi, ma talɩa -luu da 'kɔmʋʋ. 'Ɩn amɩa mɩa, amɩaa Dide -Lagɔ -yi -we -wa amɩaa -yɔkpagbʋ. 31 A -talɩ -Lagɔɔ amɩaa 'wlulapɩlɩe da tɩa, 'bhie, -Lagɔ 'ka aɩn -lu weee -mɩnɩ 'nyɛ.

A dɩ amɩaa 'ŋnɩmnɩli -Lagɔ kwesi la

(Mt 6.19-21)

32 «Na kwiiyua, a 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. Nɩɩ, we nanɩ amɩaa Dide -Lagɔ dʋdʋ, ɔ 'ka aɩn ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe zɔ kwa. 33 A 'pa amɩaa zʋzɔnʋnya pɛlʋ, 'ɩn a 'nyɛ we -yɔ -gwɛzi bobabhanya. 'Gwɛzi -bhɔtɔ -we'e -nyumɔa, a nʋ we lɛ. A gʋgwlalɩ amɩaa 'ŋnɩmnɩli 'wlu -Lagɔ kwesi, da we 'na 'kaa mnɔ. 'Wienya 'nɩ mneni wa 'ka we 'wʋbhu, 'ɩn ŋwɔnʋ 'nɩ mneni we 'ka we li. 34 -We ka gbʋ -wa, mɔ -na 'ŋnɩmnɩli mɩa, -mɔ -na dlɩ mɩa.

A mnazɩ amɩaa 'dɛ la, 'ɩn a 'ka -Zezu wʋ

35 «A mnazɩ amɩaa 'dɛ la, a jɩ -jlaa, amɩaa 'napɛ -tʋ -nyumada. 36 Zɔlubhonʋnya mɩa wa -kanyɔ mnɩa 'ŋwnɔkwafɛtɩ -gʋ wʋda, a mɩ wa 'bhisa. Da ɔ -ka lʋyi, ɔ -ka kɔkɔ bhlɩ, 'ɩn wa 'ka -bha -kalɩ ɔ -yla -bha -bhlokpadɛ. 37 Zɔlubhonʋnya -manɩɩ -kanyɔ -ka wa 'yliyɔgada ylɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya! Ɩn nɛɛ aɩn -yla, gbʋzɔnʋ -wa: ɔ -jlaa ɔ yia jɩa, ɔ 'ka wa ladɩ, lililuu 'gbʋ. 'Ɩn ɔ 'ka we wa 'wʋladlili. 38 Ɔ -ka lʋyi, -de zlɩ -nyɩdɩɩ, -de zlɩ -gʋʋ, ɔ -ka wa 'yliyɔgada ylɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya! 39 -We mɩa da, a 'nʋ we 'wʋla: bhla -we nya 'wienyɔ 'kaa yi, -buduu -kanyɔ -ka yaa we -yi, ɔ 'na 'ka ɔ 'yitide, ɔ 'ka ɔ -budu zɔ pla. 40 Amɩa, a mnazɩ amɩaa 'dɛ la 'yaɛ. Nɩɩ, bhla -we a 'nɩa -tɔlʋ, we nya Nyɩmɛɛ 'Yu yia yia.»

Zɔlubhonʋnyɔ -zɔnʋ -yɔ zɔlubhonʋnyɔ 'nyuu

(Mt 24.45-51)

41 Piɛlɩ yia ɔ layɩbhaɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, -amɩa -bhlo -na palɩa wee gbʋʋ nine yaayɩɩ, nyɩma weee -ɩn mɩa we 'palɩda yɩ?»

42 Nyɩmaa -Kanyɔ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «-Ɔ -wa zɔlubhonʋnyɔ tɩklɩɩ, 'ɩn ɔ -yia gbʋ, sa ɔ mɩa? Mɔ -wa, -ɔ, ɔ -kanyɔ tɩa -budu -yɔ, ɔ 'ka we 'yliyɔzʋ. 'Ɩn lilibhla -ka bɛ, ɔ 'ka zɔlubhonʋnya tɔlʋa lililu 'nyɛ. 43 'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ ɔɔ zɔlubhonʋnyɔɔ -nʋ nya. Ɔ -kanyɔ -ka lʋyi, 'ɩn ɔ 'ka ɔ 'yɩ, -zugba ɔ mɩ wee lubho nʋda. 44 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: ɔ -kanyɔ yia -mɔɔ zʋzɔnʋ weee ɔ yoo 'nyɛa, ɔ 'ka we 'yliyɔzʋ. 45 We -ka nɩɩ, ɔɔ zɔlubhonʋnyɔ nɛɛ dlɩ zɔɛ: ‹Na -kanyɔ mɩ -mɔ -gwlɛda.› 'Ɩn ɔ yia zɔlubhonʋnya -yɔ lubhonʋŋwnɩ tɔlʋa bhɩtɩe bhli, ɔ yia li, ɔ yia 'ma, 'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ nʋ 'bhalɩ. 46 'Ylɩ -we nya ɔɔ zɔlubhonʋnyɔ -mɔnɩ 'nɩa ɔ -kanyɔ wʋda -mɩ, 'ɩn bhla -we ɔ 'nɩa -tɔlʋ, we nya -mɔɔ yia yia. Vua ɔ -kanyɔ yia ɔ, 'ɩn ɔ 'ka ɔ -kaslʋ 'wʋpa. Sa -Lagɔ paa wa'a ŋwnua ɔ gbʋ -yɔ -kaslʋ 'wʋ, 'sa. 47 Zɔlubhonʋnyɔ -ɔ -yia ɔ -kanyɔɔ dʋmagbʋ, 'ɩn ɔ'ɔ mnazɩa ɔ 'dɛ la, ɔ 'ka we lɛnʋ, gan -duun wa yia ɔ 'paa. 48 Zɔlubhonʋnyɔ -ɔ 'nɩa ɔ -kanyɔɔ dʋmagbʋ -yi, 'ɩn ɔ nʋa gbʋnyuu lɛ, gan -sɛ wa paa ɔ. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ wa 'nyɛa -lu duun yoo, 'mɔ wa yia -lu duun layɩbhaa. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ kwɛɛ wa zʋa -lu duun la, 'mɔ wa yia -lu duun layɩbhaa bhabha.

-Zezuu 'gbʋ -yɔbhʋbhlʋe yia nyɩma nyɩdɩ -bhoa

(Mt 10.34-36)

49 «-Kosu ɩn -laa dʋdʋ -gʋ, 'ɩn na dlɩ 'yɩbha 'yaa nɩɩ, we -nyuma -bha -bhlokpadɛ. 50 Sɩasɩe -we -wa na batizee -gbʋ, we lɛnʋe ɩn mɩa wʋda dlɩlʋe nya. 51 Amɩa dlɩɩ nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma nyɩdɩ ɩn -laa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ yɩ? -Ɩnnya, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ, -yɔbhʋbhlʋe ɩn -laa wa nyɩdɩ. 52 We 'bhʋ -zɛɛn 'wʋ, nyɩma gbu -ka -budu yabhlo zɔ -mɩ, -yɔ wa yia 'bhʋbhlʋa. Ta yia 'sɔ -yɔ gwe 'paa, 'ɩn 'sɔ 'ka ta -yɔ gwe 'pa. 53 Dide yia ɔ 'yu -yɔwʋsɔlʋa, 'ɩn 'yu 'ka ɔ dide -yɔwʋsɔlʋ. 'Nyaa yia ɔ 'ŋwnɔyu -yɔwʋsɔlʋa, 'ɩn 'ŋwnɔyu 'ka ɔ 'nyaa -yɔwʋsɔlʋ. 'Lowlii 'nyaa yia ɔ 'yuu 'ŋwnɔ -yɔwʋsɔlʋa, 'ɩn 'yuu 'ŋwnɔ 'ka ɔ 'lowlii 'nyaa -yɔwʋsɔlʋ.»

A 'nʋ bhlaa 'ji 'wʋ la

(Mt 16.2-3)

54 -Zezu nɛɛ 'ya nyɩmaa -zlo -ylaɛ: «Da yalɩ -ka laylumanɩ, 'ɩn a gbaa -bha -bhlokpadɛ nyu yia lʋa, 'ɩn we lʋa 'saa 'piɛɩn* . 55 'Ɩn da 'ylʋ -ka 'wʋsɔ zlʋkpɛ -papa, a nɛɛ: ‹Sloo yia yia›, 'ɩn we yi 'saa 'piɛɩn, we 'nɩ mʋʋ?† 56 Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma! -We weee plɩa dʋdʋ -gʋ -yɔ yalɩ, a -yi we 'ji. 'Ɩn -we mɩa dɛslɛɛn 'plɩda, a'a 'nʋ -mʋʋ 'wʋ la!

-Ɩn -yɔ -na tʋnyɔ 'nʋnnʋ 'wʋla?

(Mt 5.25-26)

57 «Lɛɛ ka 'gbʋ, gbʋ mɩa tɩklɩɩ a 'nɩ we 'wʋsɩsalɩda dayia? 58 Nyɩmɛ -ka -mɩ gbʋ 'wlu ladɩlɩ, ɔ -yɔ -mɩ 'sɔ -ka gbʋwʋbhunya 'yu mnɩda -mɩ, da a mɩa -slɔ 'yloogblʋ, -ɩn 'yɩ 'klɩ, -ɩn -yɔ ɔ 'sɔ 'ka gbʋ -bhɩa. Ɔ yi -mɩ gbʋwʋbhunyɔ 'yu kwa, 'ɩn -mɔɔ yi -mɩ 'slʋja yoo 'nyɛ, 'slʋja yi -mɩ -kaslʋ 'wʋpa. 59 Ɩn nɛɛ -mɩ -ylaɛ: -ɩn 'nɩ -slɔ ɔ 'wʋbhlolu -su wla, -ɩn 'na 'ka -mɔ 'tla.»

13

A 'bhiti amɩaa dlɩ, we 'nɩ -mʋʋʋ, 'ɩn a tlɩa

1 We bhla, Galilee -nyɩma -wa mɩa 'slaka -sada, sa dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Pilatɩ 'bhaa wa, 'ɩn nyɩma tɔlʋa yia we gbaa yi -Zezu -yla. 2 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «Amɩa dlɩɩ nɩɩ, waa Galilee -nyɩma wa 'bhaa, ma -wa gbʋnyuu -lɛnʋnya, we 'ka Galilee -nyɩma tɔlʋa 'wʋzi yɩ? 3 -Ɩnnya, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ, a 'nɩ amɩaa dlɩ 'bhiti, a 'dɛ weee yia tlɩa wa 'bhisa. 4 'Ɩn nyɩma kugbua lɛ gbeta, -wa -gʋ Siloe we -wa tlʋlobudu 'kadʋ bhlilia, 'ɩn we yia wa 'bha, amɩa dlɩɩ nɩɩ, ma nʋa gbʋnyuu lɛ, ma -zia -Zeluzalɛmʋ -nyɩma tɔlʋa yɩ? 5 -Ɩnnya, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ, a 'nɩ amɩaa dlɩ 'bhiti, a 'dɛ weee yia tlɩa wa 'bhisa.»

Gblotʋsu wa laa *figɩsuu gbʋʋ nine

6 -Zezu 'pa 'yaa wa -yla gbʋʋ nine, ɔ nɛɛ: «Nʋkpasu yabhlo faa ɔ *-dlɔkpaa *figɩsu. 'Ylɩ yabhlo nya, ɔ yia we 'bhuee da mnɩ, 'ɩn ɔ 'nɩ we 'bhue yabhlogbɔɔ 'wlu ylɩ. 7 Tɔʋn, ɔ nɛɛ ɔ kpaaa lubhonʋnyaa -kanyɔ -ylaɛ: ‹-Ɩn yla, we -zʋ ta nɩ, -zugba na yi figɩsu -mɩnɩɩ 'bhuee da, ɩ'ɩn 'yɩ we 'bhue yabhlogbɔɔ. -Ɩn -dɩ we -gʋ! Lɛɛ ka 'gbʋ we klalɩ dʋdʋ 'wʋ bhea?›

8 «Ɔ kpaaa lubhonʋnyaa -kanyɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹Na -kanyɔ, -ɩn tɩ -bha we, -zʋ -mɩnɩ nya -slɔ, ɩn 'ka we -yɔ 'bhlu, 'ɩn ɩn 'ka -ylikpee zɛnzɛnnʋ we gwe -yɔ slu. 9 -De we yi 'sa -mɔ tnʋ lʋgadaa. We 'nɩ tnʋ, 'ɩn -ɩn 'ka 'mɩ -yla gba, ɩn -dɩ we -gʋ.› »

-Zezu jipea 'kwɛgʋŋwnɔ yabhlo

10 Zuifʋʋ Nyapɛylɩ yabhlo nya, -zugba -Zezu mɩ nyɩma gbʋ -sloluda -Lagɔbudu yabhlo zɔ. 11 We bhla, 'ŋwnɔ yabhlo kaa gu -yɔ, ɔ mɩ -bha. -Zʋ kugbua lɛ gbeta 'wʋ 'kwɛzuzu 'kwnaa ɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka 'wʋglo tɩklɩɩ. 12 Da -Zezu 'yɩa ɔɔ 'ŋwnɔ -yɔ, ɔ yia ɔ la, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «A ka amaa gu kwɛɛ 'tla!» 13 -Zezu palɩa ɔ sɔ -gʋ la, -bha -bhlokpadɛ ɔ -gloa 'wʋ tɩklɩɩ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ mnɩnɩe bhli.

14 -Zezu ka 'ŋwnɔ -mɔnɩ jipe Zuifʋʋ *Nyapɛylɩ nyaa 'gbʋ, -Lagɔbuduu 'yugalɩnyɔ yia 'cɛ 'pa. Ɔ nɛɛ nyɩmaa -zlo -ylaɛ: «-A ka 'ylɩ gbelibhlo -a 'ka we nya lubho nʋ. A yi -mʋʋ nya amɩaa 'dɛ jipea. We 'na -zɛlɩ Nyapɛylɩ nya -nɩ!»

15 Nyɩmaa -Kanyɔ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma, Nyapɛylɩ nya a'a -sa amɩaa 'bhli -yɔ amɩaa -sokofalɩ lubhu we 'wʋlili -gbo -yɔ -bhlo -bhloo, 'ɩn a'a kwa we 'madaa, we 'nɩ mʋʋ? 16 'Ɩn Ablaamʋʋ zʋayliŋwnɔ -mɔnɩ, 'mɔ -Saatan gbʋan, we -zʋ kugbua lɛ gbeta nɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla 'lee, we mɩ nɩɩ, wa 'ka ɔ -blo Nyapɛylɩ nyaa?» 17 -Zezu gbaa wɛlɩ -mɩnɩ, tɔʋn, zʋ yia ɔ tʋnyɩma weee 'bha. 'Ɩn -zugba gbʋ 'kadɩ weee ɔ mɩa lɛnʋda, nyɩmaa -zlo li we 'mʋna.

Su wa laa *mutadɩ, we 'yaa gbʋʋ nine

(Mt 13.31-32; Mk 4.30-32)

18 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu nɛɛ: «Lɛɛ -lu -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe -yɔ we 'wʋwlʋa, 'ɩn lɛɛ ɩn 'ka we 'wʋpalɩa? 19 Su wa laa *mutadɩ, -we ka 'ya nyɩmɛ yabhlo glʋa ɔ kpaa, 'mʋ we -yɔ we 'wʋwlʋa: we mia, we yia su -zɛ, 'ɩn 'zianya yia we 'klɩya -nyɩdɩ lʋlʋ 'sʋbha.»

'Flooo gɔɔɔ gbʋʋ nine

(Mt 13.33)

20 -Zezu nɛɛ 'yaɛ: «Lɛɛ -lu ɩn 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋpalɩa? 21 Gɔɔ 'ŋwnɔ yabhlo slua 'floo -bhʋbhʋʋ kilo glʋ -bhlo 'ya gbu lʋ, ɔ bhɩtɩa we, 'ɩn we yia 'ylɩ, 'mʋ *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe -yɔ we 'wʋwlʋa.»

Plalɩda poo

(Mt 7.13-14, 21-23)

22 -Zezu mɩ -Zeluzalɛmʋ -gbɛɩn mnɩda, -zugba ɔ -yɔ nyɩmaa -sloluslolue mnɩ 'gbe 'kadɩ -yɔ 'gbe yua nʋkplɛ. 23 'Ɩn nyɩmɛ yabhlo yia ɔ layɩbhaɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, nyɩma -wa 'kaa gbʋ 'wʋbhʋ, wa 'na 'ka 'wʋzuu?»

-Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: 24 «A 'tɛmanɩ amɩaa 'dɛ la, a 'ka plalɩda poo 'wʋ 'plɩlɩ. Ɩn nɛɛ aɩn -yla, nɩɩ, nyɩma -duun yia -bhaa 'plɩlɩe laylaa, 'ɩn wa 'na 'ka we mneni. 25 Da -buduu -kanyɔ -ka 'wʋsɔ, ɔ -ka ɔ -budu -gbalɩ, 'ɩn a tʋa 'pipee. A bhlia -buduu bhlɩbhlɩe, 'ɩn a gbaaɛ: ‹Nyɩmaa -Kanyɔ, -ɩn -kalɩ -bha -aɩn -yla.› We 'bɩgʋ ɔ yia 'palɩa aɩn -ylaɛ: ‹Ɩn 'nɩ amɩaa 'bhʋlʋda da -yi!› 26 Tɔʋn, 'ɩn a gbaa ɔ -ylaɛ: ‹-A -yɔ -mɩ 'sɔ ka li, 'ɩn -a yia 'ma dabʋdʋ, 'ɩn -ɩn yia -amɩaa 'gbee -gblɔgblʋ 'wʋ nyɩma -slolu!› 27 Gbaa ɔ yi 'yaa aɩn -ylaɛ: ‹Ɩn 'nɩ amɩaa 'bhʋlʋda da -yi. Amɩa weee nʋa gbʋnyuu lɛ, a vla 'mɩ gwe!› 28 Da a yia *Ablaamʋ, *Izakɩ, *Zakɔbʋ -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya weee 'yɩa, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ, 'ɩn wa 'ka amɩa 'pipee viteli, -bha a yia wia, 'ɩn a 'ka gla 'wʋli! 29 'Ylʋʋ 'wʋsɔlʋda, 'ylʋʋ bhlilida, 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋdaa lilisɔlʋ -yɔ kɔpɛsɔlʋ, -mɔ nyɩma yia 'bhʋa, 'ɩn wa 'ka dabʋdʋ li -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ. 30 'Ɩn -slɛɛn da, -wa -gaa lʋ, tɔlʋa yia 'yuganya -zɛa, 'ɩn -wa -gaa 'yu, -maa tɔlʋa yia lʋganya -zɛa.»

-Zezu wia -Zeluzalɛmʋʋ 'gbʋ

(Mt 23.37-39)

31 We bhla, Falizɩnyɩma tɔlʋa bɛa -Zezu kwesi, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn 'bhʋ da, -ɩn mnɩ da -putu. Nɩɩ, Ewlodʋ 'yɩbha ɔ 'ka -mɩ 'bha.»

32 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «A mnɩ, a gba -totoo -bho -nyɩmɛ mɩa nɩ -ylaɛ: zuzu 'nyii na vua, 'ɩn na jipea guzʋnya -zɛɛn -yɔ cɩzɩ. 'Ɩn we 'ylɩ taa zlɩ na bhɩa na lubho. 33 Nɩɩ, -zɛɛn, cɩzɩ -yɔ cɩzɩelʋ, we mɩ nɩɩ, ɩn zʋ na nɔnʋe 'yliyɔ. Nɩɩ, wa 'ka -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ 'bha 'gbe -putu -gʋ, we 'nɩ 'yli nanɩ, 'mʋ we 'nɩ -Zeluzalɛmʋ 'wʋbhʋ.

34 «-Zeluzalɛmʋ -nyɩma, -Zeluzalɛmʋ -nyɩma, amɩa -wa bhaa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, 'ɩn nyɩma -Lagɔ paa aɩn yoo, -wa bhaa wa gbɔkʋ 'wʋ. Bhla weee nya, sa nynu gʋgwlalɩa we 'yua 'wlu we -kapue zɔ, 'ɩn we gblia we -gʋ la, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka 'sa aɩn 'wlugʋgwlalɩ, 'ɩn a 'nɩ we -yɔŋwnu. 35 We 'gbʋ, -Lagɔ yia amɩaa -budu 'kadʋ sɔlʋ lapalɩlɩa. 'Ɩn ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: a 'na 'ka 'maslɛɛn 'mɩ 'yɩ tɩklɩɩ, 'ɩn bhla -we nya a 'kaa gba nɩɩ,

‹Nyɩmɛ -ɔ yia Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ nya,

-Lagɔ ŋwna ɔ 'nyu la›,

'ɩn we bhla 'kaa nyni.»

14

-Zezu jipea guzʋnyɔ yabhlo, Zuifʋʋ Nyapɛylɩ nya

1 Zuifʋʋ Nyapɛylɩ yabhlo nya, Falizɩnyɩmaa 'yugalɩnyaa 'yabhlo laa -Zezu ɔ 'dɛɛ -gbɛ, ɔ -yɔ ɔ 'ka li dabʋdʋ. -Zezu plaa ɔ -budu zɔ, -zugba Falizɩnyɩma -wa mɩa -bha, -maa yla ɔ tenyii. 2 -Zugba nyɩmɛ yabhlo kaa 'ylɩylɩgu -yɔ, -mɔɔ 'yligbe ɔ 'yu. 3 'Ɩn -Zezu yia -Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma layɩbhaɛ: «'Lee, -amɩaa tite nyɛ nyɩmɛ 'yoo yaayɩɩ, we'e 'nyɛ ɔ 'yoo, ɔ 'ka nyɩmɛ jipe Nyapɛylɩ nyaa?»

4 'Ɩn wa 'nɩ 'yɩbha wa 'ka we 'bɩgʋpalɩ. -Zezu 'bhitia ɔɔ guzʋnyɔɔ -gbɛ la, 'ɩn ɔ yia ɔ jipe. 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: -ɩn mnɩ. 5 'Bhie, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Aɩn glaa -nyɩmɛ yabhlo, -de ɔ yuu, ɔ -ka -klɔ 'wʋbho, ɔ 'na 'ka -mɔ ɔ -saa, yaayɩɩ -de ɔ bhlii, we -ka -klɔ 'wʋbho, ɔ 'na 'ka -mɔ we -sa Nyapɛylɩ nyaa?»

6 Da -Zezu gba 'saa, wa 'nɩ mneni wa 'ka we 'bɩgʋpalɩ ɔ -yla.

-Ɩn 'na 'bhulu -na 'dɛ 'wʋ nyɩmɛ 'kadʋ 'bhisa -nɩ

7 -Wa wa laa wee 'fɛtɩ -gʋ, -wa mɩa 'bɩ -zɔnʋ 'wʋbhuda, -Zezu 'yɩa wa -yɔ, 'ɩn ɔ yia wa gbʋʋ nine -mɩnɩ 'palɩ: 8 «Da nyɩmɛ yabhlo -ka -mɩ la 'ŋwnɔkwafɛtɩ -gʋ, -ɩn -ka -mɔ nyni, -ɩn 'na -dɩlɩ 'bɩ -zɔnʋ mɩa 'yugbɛɩn -gʋ la -nɩ. -We ka gbʋ -wa, nyɩmɛ -ɔ ka -vacɩ -zia -mɩ, -de wa ka -mɔɔ laa! 9 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ laa a 'dɛ 'sɔ wee 'fɛtɩ -gʋ, ɔ -ka yi, 'ɩn ɔ 'ka -mɩ -yla gbaɛ: ‹-Ɩn 'nyɛ ɔ 'bɩ -mɩnɩ›, zʋ nya -na yia 'wʋsɔa, 'ɩn -ɩn 'ka lʋgbɛɩn ladɩa mnɩ. 10 Nɩɩ, da nyɩmɛ -ka -mɩ la 'fɛtɩ -gʋ, -ɩn -ka -mɔ nyni, -ɩn mnɩ -ɩn -dɩ lʋgbɛɩn la. 'Ɩn -ɔ laa -mɩ da ɔ -ka yi, 'ɩn ɔ 'ka -mɩ -yla gba: ‹'Tale, yi, -ɩn 'ka 'bɩ -zɔnʋ -gʋ ladɩ.› Tɔʋn, 'ɩn -mʋʋ ylimanɩa -na 'ŋnɩ, nyɩma -wa -ɩn -yɔ wa 'sɔ mɩa lililu gwe 'yliya 'wʋ. 11 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ ylimanɩa ɔ 'dɛ, zɔ -Lagɔ yia ɔ bɛlɩa, 'ɩn nyɩmɛ -ɔ bɛlɩa ɔ 'dɛ zɔ, 'ylimanɩa -Lagɔ yia ɔ.»

-Wa a 'kaa la lililu -yɔ

12 'Bhie -Zezu nɛɛ -ɔ laa ɔ -ylaɛ: «Da -ɩn -ka lililu lɛnʋ, -ɩn 'na lalɩ -na 'talea, -na bhelia, -na zʋaylinyɩma -yɔ -na -lima 'ŋnɩmnɩnyaa 'dɛkpʋa -nɩ. Nɩɩ, zlɩ wanʋʋ 'ylɩ -ka nyni wa -ka -mɩ la, -zugba -we -ɩn nʋa lɛ we 'bɩgʋ wa 'palɩa. 13 Nɩɩ, -ɩn -ka 'fɛtɩɩ lililu lɛnʋ, -ɩn la bobabhanya, 'kukunya, 'tɩgɩtɩgɩnya -yɔ 'lɔlɔnya. 14 Nɩɩ, -ɩn -ka 'sa nʋ, -zugba, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ -na -nʋ nya. Wa 'nɩ mneni wa 'ka -mɩ -lu yabhlogbɔɔ 'nyɛ we 'bɩgʋ. Nɩɩ, -Lagɔ yia we 'bɩgʋpalɩa -mɩ -yla. Da nyɩma tɩklɩɩ yia tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔa, we zlɩ.»

'Fɛtɩ 'kadʋʋ gbʋʋ nine

(Mt 22.1-10)

15 -Mʋʋ 'bɩgʋ, nyɩma -wa mɩa lililu gwe, wa glaa -nyɩmɛ yabhlo 'nʋa wɛlɩnya -mɩnɩ, ɔ nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «Nyɩmɛ -ɔ yia lia -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ -mɔɔ -nʋ nya.»

16 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmɛ yabhlo -saa 'fɛtɩ 'kadʋ, 'ɩn ɔ yia nyɩma duun la. 17 Lilibhla bɛa, 'ɩn ɔ yia ɔ zɔlubhonʋnyɔ yabhlo tie, ɔ gba -wa ɔ laa -ylaɛ: ‹A yi, nɩɩ, lililuu pipie ka bhɩa.›

18 «'Ɩn wa 'dɛ weee yia gbagbɩe bhli -bhlo -bhlo nɩɩ, ‹-Ɩn tɩ -amɩaa -yɔgbʋ 'wʋ›. Tɩanʋ nɛɛ ɔɔ zɔlubhonʋnyɔ -ylaɛ: ‹Ɩn ka kpaa yabhlo zɔ, 'mʋ na mnɩa 'yɩa -kpɔ. We 'gbʋ, -mɩ na bhubhoe, -ɩn tɩ na -yɔgbʋ 'wʋ.› 19 'Ɩn 'yabhlo nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹Ɩn ka 'bhli kugbua zɔ, 'mʋ na mnɩa laylalɩa. -Mɩ na bhubhoe, -ɩn tɩ na -yɔgbʋ 'wʋ.› 20 -Bʋdʋ nɛɛ 'ya ɔ -ylaɛ: ‹Dɛslɛɛn na bhʋa da 'ŋwnɔ kwada. We 'gbʋ, ɩn 'nɩ mneni ɩn 'ka mnɩ.›

21 «Zɔlubhonʋnyɔ 'bhitia lʋ ɔ -kanyɔɔ -gbɛ, 'ɩn ɔ yia we 'bɩgʋ -dɩnya ɔ -salɩ. 'Ɩn -buduu -kanyɔ yia 'cɛ -papɩe bhli. 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ zɔlubhonʋnyɔ -yla: ‹-Ɩn mnɩ 'gbe nʋkplɛ slʋɩ, -mɔ we -gblɔgblʋnya -yɔ we -gwelenya -gʋ, -ɩn -yɔ bobabhanya, 'kukunya, 'lɔlɔnya -yɔ 'tɩgɩtɩgɩnya yi.› 22 -Mʋʋ 'bɩgʋ, zɔlubhonʋnyɔ yia, 'ɩn ɔ nɛɛ: ‹Na -kanyɔ, -we -ɩn gbaa ɩn nʋ lɛ, ɩn ka we lɛnʋ. 'Ɩn 'bɩɩ tɔlʋa yi 'yaa 'wʋtʋ.› 23 'Ɩn -buduu -kanyɔ nɛɛ ɔ zɔlubhonʋnyɔ -ylaɛ: ‹-Ɩn mnɩ, -ɩn 'plɩlɩ -gwelenya -gʋ, we -yɔ kpaa -yoonya 'wʋ, 'ɩn -wa -ɩn -ka 'yɩ, -ɩn gba wa -yla -gla nya, wa yi na -gbɛ. 'Ɩn na -budu 'ka ye. 24 Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: waa tɩanyɩma -wa ɩn laa, wa 'yabhlogbɔɔ 'na 'ka na 'fɛtɩ -gʋ -lu li.› »

Sa wa 'kaa -Zezu 'bɩ nʋ, mʋ nɩ

(Mt 10.37-38)

25 Nyɩmaa -zlo -yɔ -Zezu mɩ 'yloogblʋ nʋda, ɔ 'bhitia wa -gbɛ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa 'dɛ weee -ylaɛ: 26 «Nyɩmɛ -ɔ -ka 'mɩ 'bɩ yi, ɩn namanɩ ɔ dʋdʋ, we 'ka ɔ dide, ɔ 'nyaa, ɔ 'ŋwnɔ, ɔ 'yua, ɔ bhelia, ɔ bhɔlɔa -yɔ ɔ 'dɛbhie -gbolu 'wʋzi. We 'nɩ -mʋʋʋ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka na 'bɩnɔnyɔ -zɛ. 27 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ 'nɩ ɔ sɩasɩee *su 'wʋbhu, ɔ 'ka 'mɩ 'bɩ yi, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka na 'bɩnɔnyɔ -zɛ.

28 «Nɩɩ, amɩaa lʋ -nyɩmɛ -mɔmɔ, -ɔ gba ɔ 'ka -budu 'kadʋ 'sʋbha, 'ɩn ɔ'ɔ -dɩ la, ɔ'ɔ zɛlɩ 'gwɛzi -we mɩa ɔ kwɛɛa? 'Ɩn -de wee 'gwɛzi mneni we 'ka wee -budu bhɩaa? 'Ɩn ɔ'ɔ yibheli we 'jia? 29 We 'nɩ -mʋʋʋ, ɔ -ka wee -buduu gwe glu palɩ, ɔ sɔ -ka we 'sʋbhasʋbhee -yɔbhɩalɩ, -wa weee yia -bha 'yɩa, 'ɩn wa bhlia ɔ nyanɩe? 30 Gbaa wa yiaɛ: ‹Nyɩmɛ -mɔnɩ bhlia -buduu sʋbhasʋbhee, 'ɩn ɔ sɔ yia we -yɔbhɩalɩ.›

31 «'Sa -bhlokpadɛ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ yabhlo kaa 'slʋja 'wlu glʋ 'sɔ 'wlu kugbua, ɔ -ka gba, ɔ 'ka nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -putu -ɔ kaa ɔnʋʋ 'slʋja -zakpa 'sɔɔ -gbɛ tʋ kwa, la ɔ dɩa, 'ɩn ɔ yɩbhaa ɔ 'dɛ la: ‹'Lee, ɩn mneni ɩn -yɔ ɔ 'ka tʋ gʋʋ?› 32 We -ka ɔ 'nɩ we mneni, 'ɩn ɔ tiea nyɩma, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -mɔnɩɩ -gbɛ. Da -mɔɔ -tlʋlʋa -slɔ ɔ -yɔ la, 'ɩn ɔ 'ka -mɔɔ -yla gba 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -tʋ wa nyɩdɩ.

33 «'Sa -bhlokpadɛ, nyɔɔo nyɔɔ -ka amɩaa lʋ -nyɩmɛ nya -mɩ, ɔ 'nɩ ɔ -kakalu weee -blɩ -gʋ 'palɩ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka na 'bɩnɔnyɔ -zɛ.»

Gumu -we 'bhʋa 'nʋŋwɛ

(Mt 5.13; Mk 9.50)

34 'Ɩn -Zezu yia we -gʋdɩɛ: «Gumu mɩa, -lu -zɔnʋ -wa. 'Ɩn gumu -ka 'nʋŋwɛ 'bhʋ, sa wa 'ka we namanɩa? 35 We 'nɩ 'ylinanɩ, dʋdʋʋ -nʋ nya, we 'nɩ 'ylinanɩ -ylikpeduduu -nʋ nya. 'Pipee wa vitelia we.

«-Ɔ -ka we 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.»

15

Bhlabhlɛ mnɔaa gbʋʋ nine

(Mt 18.12-14)

1 'Ylɩ yabhlo nya, *nisʋn -gwɛzisanya -yɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan tɔlʋa bɛa -Zezu kwesi, wa 'ka ɔ wɛlɩ yukwli pʋlʋ. 2 Falizɩnyɩma -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya saa -Zezuu 'ŋnɩ, wa nɛɛ: «Nyɩmɛ -mɔnɩ kpaa gbʋnyuuu kwɛ -cɩan sɔ 'sɔ nya, 'ɩn ɔ -yɔ wa lia dabʋdʋ!»

3 'Ɩn -Zezu yia wa gbʋʋ nine -mɩnɩ 'palɩ: 4 «Amɩaa lʋ -nyɩmɛ yabhlo -ka bhlabhlɛɛ glʋ gbu -ka, we lʋ -bhlabhlɛ yabhlo -ka mnɔ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka we glʋ -mnʋa 'ya kugbua lɛ gbomnʋa lida tɩɩ? Ɔ 'ka wee -bhlo mnɔa 'ylibɩlanɔnʋa mnɩ, 'ɩn ɔ ka we 'yɩɩ? 5 'Ɩn da ɔ 'yɩa wee bhlabhlɛ, ɔ dlɩ namanɩa, ɔ yia we -blɩ gba lapalɩ. 6 Ɔ nynia ɔ -buduŋwɛɛ, tɔʋn, ɔ laa ɔ 'talea -yɔ ɔ ladɩnya, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: ‹A -yɔ 'mɩ 'sɔ li 'mʋna. Nɩɩ, na bhlabhlɛ mnɔa, ɩn ka we 'yɩ!›

7 «Ɩn nɛɛ aɩn -yla, 'sa -bhlokpadɛ, gbʋnyuu -lɛnʋnyɔ yabhlogbɔɔ 'bhʋa ɔ gbʋnyuu 'bɩɩ 'gbʋ, 'mʋna 'kadʋ mɩ yalɩ. Nyɩma tɩklɩɩɩ glʋ -mnʋa 'ya kugbua lɛ gbomnʋa, -wa pʋpalɩa 'wlukʋʋn la nɩɩ, wa gbʋ 'nɩ dlɩɩ 'bhiti gbʋ 'wʋlapɩlɩ, wee 'mʋna -zi wa -nʋ 'wʋ.

'Gwɛzii tama mnɔaa gbʋʋ nine

8 «Yaayɩɩ, 'ŋwnɔ yabhlo kaa 'gwɛzi tama kugbua, 'ɩn we 'yabhlo -ka mnɔ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka 'napɛ -nyuma, 'ɩn ɔ 'ka -budu zɔ laylipe, ɔ 'ka we datalɩ ylɛlɛɛ, 'ɩn ɔ 'ka we 'yɩɩ? 9 'Ɩn da ɔ 'yɩa wee 'gwɛzii tama -bhlo, ɔ laa ɔ 'talea -yɔ ɔ ladɩnya, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: ‹A -yɔ 'mɩ 'sɔ li 'mʋna. Nɩɩ, na 'gwɛzi tama -bhlo mnɔa, ɩn ka we 'yɩ!›

10 «Ɩn nɛɛ aɩn -yla 'sa -bhlokpadɛ, gbʋnyuu -lɛnʋnyɔ yabhlogbɔɔ 'bhʋa ɔ gbʋnyuu 'bɩɩ 'gbʋ, 'mʋna 'kadʋ mɩ -Lagɔɔ 'anzɩ nyɩdɩ.»

Mnɔmnɔyuu gbʋʋ nine

11 -Zezu nɛɛ 'yaɛ: «Nyɩmɛ yabhlo ka nʋkpasiyua 'sɔ. 12 'Bɩsʋbhayu nɛɛ ɔ dide -ylaɛ: ‹Dide, -na 'bɩ -ɩn 'ka yaa -aɩn -yɔ tɩ nɩ, -ɩn dlili we, 'ɩn -ɩn 'ka na -nʋ wla.› 'Ɩn wa dide yia wee 'bɩ ɔ 'yua sɔbhie 'wʋladlili.

13 «'Ylɩ 'sɔ -lɛ 'plɩa, 'ɩn ɔɔ nyimeslɔyu yia ɔnʋʋ wee 'bɩ pɛlʋ 'pa. Ɔ 'bhua we 'gwɛzi 'wʋ, 'ɩn ɔ yia dʋdʋ -putu -gʋ mnɩ 'pɩpɩ. -Mɔ ɔ -nyumɔnʋa wee 'gwɛzi, pʋɩnplagbʋʋ lɛnʋe nya. 14 Da ɔ bhɩa ɔ 'gwɛzi weee nyumoe, 'ɩn ŋwɔ 'kadʋ yia wee dʋdʋ -gʋ yi. Tɔʋn, ɔ 'nɩ lililu -kaa 'gbʋ, 'ɩn ŋwɔ yia ɔ 'bhabhɩe bhli. 15 -Bha ɔ mnɩa -slɛɛn wee dʋdʋ -gʋʋ nyɩmɛ yabhloo -gbɛ lubho nʋa. 'Ɩn -mɔɔ yia ɔ -mɔɔ kpaa kwa, ɔ 'ka -bobo ŋwɛkʋ. 16 Ɔ 'yɩbha yaa gwesi -we -bobo lia, ɔ 'ka we li. 'Ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ'ɔ 'nyɛ we ɔ.

17 «Tɔʋn, ɔ dlɩ -saa ɔ zukpa, 'ɩn ɔ nɛɛ: ‹Na didee lubhonʋnya ka lililu duun, wa 'nɩ mneni, wa 'ka we li. 'Ɩn, -zugba, -amɩ, na tlɩ ŋwɔ nya -seli. 18 Didee -gbɛ na yia lʋbhitia, 'ɩn ɩn 'ka ɔ -yla gbaɛ: «Dide, ɩn ka gbʋnyuu lɛnʋ -Lagɔ -yla, 'ɩn ɩn yia -mɩ -yla we lɛnʋ. 19 Ɩn 'nɩ -slɛɛn we 'klʋ -ka, -ɩn 'ka 'mɩ la -na 'yu. Nɩɩ, 'bhu 'mɩ 'wʋ -na lubhonʋnyaa 'yabhlo 'bhisa.» › 20 Ɔ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ didee -gbɛ lʋbhiti.

«Da ɔ -tlʋlʋa -slɔ -buduŋwɛɛ -yɔ la, ɔ dide yia ɔ -yɔyɩ. 'Ɩn nyazɩ yia ɔ 'wʋ yi bhabha, ɔ -yɔ -gwagwɩe mnɩa ɔ yoo, 'ɩn ɔ yia ɔ gbleli. 21 Tɔʋn, ɔ 'yu nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹Dide, ɩn ka -Lagɔ -yla gbʋnyuu lɛnʋ, 'ɩn, ɩn yia -mɩ -yla we lɛnʋ. Ɩn 'nɩ -slɛɛn we 'klʋ -ka, -ɩn 'ka 'mɩ la -na 'yu.›

22 «'Ɩn ɔ dide nɛɛ ɔ zɔlubhonʋnya -yla: ‹A 'pulo! A -la ɔ 'ylinanɔ -bana yabhlo. A -pla we ɔ 'wʋ, a fa ɔ sɔwʋlu sɔ 'wʋ, a -pla ɔ -sakwla bhʋ 'wʋ. 23 'Bhli -dɔgbʋ palɩa dɛ 'kpɩ, a -yɔ we yi. A 'bha we, 'fɛtɩ -wa! -A 'ka li! 24 Nɩɩ, na yu mɩa da, ɔ ka tlɩ, 'ɩn ɔ yia ganɔ, ɔ ka mnɔ, 'ɩn ɩn yia ɔ 'yɩ.› 'Ɩn wa yia 'fɛtɩ -sasɩee gwedɩ.

25 «We bhla, -zugba ɔ 'yu kpasa mɩ lubho nʋda kpaa. Ɔ mɩ -zɔɔ yida, da ɔ cɩpaa -buduŋwɛɛ, 'ɩn ɔ yia lʋʋ -yɔ -lilii wɛlɩ 'nʋ. 26 Ɔ laa zɔlubhonʋnyɔ yabhlo, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbha: ‹'Lee, lɛɛ -lu nʋ lɛa?› 27 Zɔlubhonʋnyɔ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: ‹-Na bheli yia lʋ, we 'gbʋ, 'kpɩkabhlii -dɔgbʋ -a 'sialɩa, 'ɩn -na dide yia we 'bha. -We ka gbʋ -wa, ɔ ka 'kʋayli, 'ɩn ɔ yia ɔ 'yɩ.›

28 «'Ɩn ɔɔ 'yu kpasa yia 'cɛ 'pa, ɔ nɛɛ ɔ 'nɩa -buduŋwɛɛ nyni. Ɔ dide 'tlaa, 'ɩn ɔ yia ɔ bhubhoe nɩɩ, ɔ mnɩ -buduŋwɛɛ. 29 'Ɩn 'yu yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ dide -ylaɛ: ‹-Talɩ, ɩn ka -mɩ -yla lubho nʋ -zʋ duun nya. Ɩn 'nɩ -slɔ -na wɛlɩ yabhlogbɔɔ 'nʋŋwɛ -sa. 'Ɩn -zugba, -ɩn 'nɩ -slɔ -amɩ wliyu yabhlogbɔɔ 'nyɛ, ɩn -yɔ na -lima 'ka 'fɛtɩ -sa. 30 -Na 'yu -ɔ -nyumɔa -na -li 'naabɩzɩŋwnɩ nya nɩ, mɔ yia lʋʋ 'gbʋ, 'ɩn -ɩn yia 'kpɩkabhlii -dɔgbʋ 'kadʋ -a 'sialɩa nɩ 'bha!›

31 «Ɔ dide nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹Na 'yu, -mɩ -yɔ 'mɩ mɩ 'ylɩ weee nya. -Lu weee ɩn kaa, we mɩ 'ya -na -nʋ nya. 32 Nɩɩ, -na bheli -na yɩa da -yɔ, ɔ ka tlɩ, 'ɩn ɔ yia ganɔ. Ɔ ka mnɔ, 'ɩn ɩn yia ɔ 'yɩ. We 'gbʋ, -a mneni, -a 'ka 'fɛtɩ 'kadʋ -sa 'mʋna nya.› »

16

-Luu 'yliyɔzʋnyɔ 'nyuuu gbʋʋ nine

1 -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ: «'Ylɩ yabhlo nya, 'ŋnɩmnɩnyɔ yabhlo ka ɔ zʋzɔnʋʋ 'yliyɔzʋnyɔ yabhlo, 'ɩn nyɩma yia ɔ -yla fɛn 'tʋbhʋa mnɩ nɩɩ: ‹-Na zʋzɔnʋʋ 'yliyɔzʋnyɔ mɩ -na zʋzɔnʋ -nyumɔda.› 2 Tɔʋn, ɔ yia ɔ zʋzɔnʋʋ 'yliyɔzʋnyɔ la, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹Ɩn ka 'dɩ 'nyuu 'nʋ -na gbɛgbɛɩn. Lubho -we -ɩn nʋa, -ɩn -slolu 'mɩ we 'klʋ. -We ka gbʋ -wa, -ɩn 'na 'ka -slɛɛn na zʋzɔnʋʋ 'yliyɔzʋnyɔ -zɛ.›

3 «'Ɩn ɔɔ lubhonʋnyɔ nɛɛ ɔ 'dɛ dlɩ zɔɛ: ‹Na -kanyɔ -ka 'mɩ kwnɛɛ -sa, sa ɩn 'ka we nʋa? Ɩn 'nɩ latɛ, ɩn 'ka kpaalubho nʋ. 'Ɩn, ɩn 'ka -kʋn, zʋ -mʋʋ bhalɩa 'mɩ. 4 Aa! Da na -kanyɔ -ka 'mɩ kwnɛɛ -sa, -we ɩn 'kaa lɛnʋ, 'ɩn nyɩma tɔlʋa 'ka 'mɩ 'bɩ 'nyɛ, ɩn -yi we!›

5 «'Ɩn -wa ɔ -kanyɔɔ kpagbʋ mɩa 'wlu, ɔ yia wa la -bhlo -bhlo. Ɔ yia tɩanʋ la, 'ɩn ɔ nɛɛ -mɔɔ -ylaɛ: ‹Na -kanyɔɔ kpagbʋ zuma mɩ -mɩ 'wlua?›

6 «-Mɔɔ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: ‹'Kpɩ -balii glʋ gbu mɩa 'mɩ 'wlu.›

«'Ɩn ɔ nɛɛ -mɔɔ -ylaɛ: ‹-Na 'sɛbhɛ nɩ, -ɩn -dɩ la slʋɩ, -ɩn cɛlɩ glʋ 'sɔ 'ya kugbua.›

7 «-Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔɔ lubhonʋnyɔ yia 'yabhlo layɩbhaɛ: ‹'Ɩn -mɩ, kpagbʋ zuma -ɩn ka 'wlua?›

«'Ɩn -mɔɔ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: ‹'Mnɔ bii glʋ gbu.›

«Ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹-Na 'sɛbhɛ nɩ, -ɩn cɛlɩ glʋ -mnʋa.›

8 «Nɩɩ, -luu 'yliyɔzʋnyɔ 'nyuuu -kanyɔ yia ɔ 'ŋnɩ kwalɩ ɔ nacɩkakɩe 'gbʋ.» 'Ɩn -Zezu yia we 'wlubha, gbagbɩe nyaɛ: «Nɩɩ, dʋdʋ nɩ -gʋ -nyɩma ka nacɩ 'nyuu wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ, we 'ka zlɩ 'klʋ -nyɩma -zi.»

9 -Zezu yia we -gʋdɩɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: a dɩlɩ nyɩma 'tale, dʋdʋgʋʋ 'ŋnɩmnɩlu nya. Zlɩ we yia aɩn 'wʋbɔa, 'ɩn wa 'ka amɩaa 'lakpasu kpa, -Lagɔɔ -zɔɔ.

10 «Nyɩmɛ -ɔ mɩa tɩklɩɩ -li yua -sɛsɛɛ lɛnʋda, ɔ tɩklɩɩ 'ya -li 'kadɩɩ lɛnʋda. Nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -mɩ tɩklɩɩ -li yua -sɛsɛɛ lɛnʋda, ɔ 'nɩ 'ya tɩklɩɩ -mɩ -li 'kadɩɩ lɛnʋda. 11 A 'nɩ -mɩ tɩklɩɩ, 'ɩn a 'ka dʋdʋ -gʋʋ 'ŋnɩmnɩli -we bhʋa la kpa, nyɔɔ 'ka aɩn 'ŋnɩmnɩlu -zɔnʋ yoo 'nyɛa? 12 'Ɩn a 'nɩ -mɩ tɩklɩɩ, a 'ka nyɩma -putuu -lu kpa sa -yibheli, -we -wa amɩaa -nʋ, nyɔɔ 'ka we aɩn 'nyɛa?

A 'na 'bhulu 'gwɛzi 'wʋ amɩaa -kanyɔ nya -nɩ

13 «Lubhonʋnyɔ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -cɩan 'sɔ -yla lubho nʋ. Nɩɩ, 'yabhlo ɔ yia 'wʋnyɛa, 'ɩn ɔ 'ka -bhloo zɛkalɩ. 'Yabhlo -yɔ ɔ yia lanɛa, 'ɩn -bhlo 'ka ɔ dʋdʋnyumanɩ. A 'nɩ mneni a 'ka -Lagɔ -yɔ 'gwɛzi -yla lubho nʋ dabʋdʋ.»

-Zezu gbalɩa Falizɩnyɩma -gʋ

(Mt 11.12-13, 5.31-32; Mk 10.11-12)

14 'Gwɛzi nanɩ Falizɩnyɩma dʋdʋʋ 'gbʋ, wa 'nʋa wɛlɩnya -mɩnɩ, -zugba wa palɩ -Zezu gla. 15 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Amɩa nʋa amɩaa 'dɛ nyɩma tɩklɩɩ 'wʋ nyɩma 'yliya 'wʋ, 'ɩn -Lagɔ -yi amɩaa dlɩ. Nɩɩ, -we mɩa 'kadʋʋ nyɩma 'yliya 'wʋ, 'wʋ -Lagɔ nyɛa we.

16 «We 'ka 'Zan -Batisɩɩ bhla ylɩ, -zugba Moizɩɩ titee 'sɛbhɛ -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛ mɩ la. We 'ka wee bhla 'wʋbhʋ, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ wa gba. 'Ɩn nyɩma duun gʋa la, wa 'ka we zɔ pla. 17 Nɩɩ, yalɩ -yɔ dʋdʋ mneni we 'ka labhʋ. 'Ɩn titee cɛlɩlɩɩ 'ya yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni we 'ka 'sa labhʋ.

18 «Nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ 'ŋwnɔ kwnɛɛ -sa, ɔ -ka 'ŋwnɔ -putu kwa, gbʋnyuu ɔ nʋa lɛ. 'Ɩn -ɔ -ka kwnɛɛsaŋwnɔ kwa, gbʋnyuu -mɔɔ nʋa lɛ.»

'Ŋnɩmnɩnyɔ -yɔ bobabhanyɔ -Lazalɩ

19 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu yia wa gbʋʋ nine -mɩnɩ 'palɩ: «'Ŋnɩmnɩnyɔ yabhlo mɩ bhaa, 'ylinanɔ -naanya ka -valɛ 'tɛa, 'mʋ ɔ plaa 'wʋ. 'Ɩn 'ylɩ weee zlɩ, ɔ saa 'fɛtɩ 'mʋna nya. 20 -Mʋʋ bhla, bobabhanyɔ yabhlo wa laa -Lazalɩ, -ɔ ka ku 'gbia 'bhua la, -mɔɔ pɩ ɔɔ 'ŋnɩmnɩnyɔɔ -buduŋwɛɛ la. 21 'Ɩn lililunya -we bhlia ɔɔ 'ŋnɩmnɩnyɔɔ 'tabhle zɔ, -Lazalɩ 'yɩbha yaa ɔ 'ka we li. 'Ɩn -zugba gwɩnya mɛnɩ ɔ 'gbia 'yli la.

22 «'Ylɩ yabhlo nya, bobabhanyɔ yia tlɩ. 'Ɩn -Lagɔɔ 'anzɩnya yia ɔ Ablaamʋ kwesi kwa. 'Ŋnɩmnɩnyɔ -mɔɔ yi 'yaa tlɩ, 'ɩn wa yia ɔ 'bhlu. 23 'Ŋnɩmnɩnyɔ mɩ sɩada -mɔ tlɩtlɩnyaa dʋdʋ -gʋ, ɔ 'bhua 'wlu 'wʋ, 'ɩn ɔ yia Ablaamʋ -yɔyɩ 'pɩpɩ, -zugba -Lazalɩ mɩ -mɔɔ kwesi. 24 Tɔʋn, 'ɩn ɔ yia 'wʋkpɩ: ‹Dide Ablaamʋ, -ɩn 'yɩlɩ 'mɩ nyazɩ, -ɩn tie -Lazalɩ, ɔ 'ka ɔ -kwɩtayaa 'mnɛ 'nyu lʋ fa, 'ɩn ɔ 'ka na mɩɔ -gʋ lawɔtɔlʋ. Nɩɩ, ɩn mɩ sɩada bhabha -seli -kosu 'wʋ.›

25 «'Ɩn Ablaamʋ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: ‹Na 'yu, -ɩn 'pa -bha dlɩ nɩɩ, -ɩn ka -nanʋʋ zʋzɔnʋ weee 'yɩ zlɩmɛ dʋdʋ -gʋ, -zugba -Lazalɩ sɩa. -Slɛɛn, wa mɩ -Lazalɩɩ dlɩ -bɛlʋ -yɔpalɩda -seli, -zugba -mɩ -na sɩa. 26 'Ɩn 'ya, 'gbiwlu 'kadʋ mɩ a -yɔ -aɩn 'sɔ nyɩdɩ. We 'gbʋ, nyɩma -wa 'yɩbhaa wa 'ka -amɩaa -gbɛ 'bhʋ, wa 'ka amɩaa -gbɛ mnɩ, wa 'nɩ we mneni. 'Sa -bhloo 'dɛ, da -ɩn mɩa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni -mɔɔ 'ka 'ya -mɔ 'bhʋ, 'ɩn -mɔɔ 'ka -amɩaa -gbɛ yi.›

27 «'Ɩn ɔɔ 'ŋnɩmnɩnyɔ nɛɛ: ‹Dide, -mɩ na bhubhoe, we -ka 'sa -mɩ, -ɩn tie -Lazalɩ na didee -buduŋwɛɛ. 28 Nɩɩ, ɩn ka bhelia gbu, -Lazalɩ kwa wa wɛlɩ, wamɩa yi 'ya sɩasɩada -mɩnɩ yi.›

29 «Ablaamʋ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: ‹-Na bhelia ka Moizɩɩ titee 'sɛbhɛ -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛ kwɛɛ, -we we gbaa wa -yla, wa zʋ we 'nʋŋwɛ!›

30 «'Ɩn ɔɔ 'ŋnɩmnɩnyɔ nɛɛ: ‹Dide Ablaamʋ, gbʋzɔnʋ -wa, mʋ -nanʋ -wa 'bhie, nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo -ka -seli 'bhʋ tlɩtlɩnyaa -gbɛ, ɔ -ka wa wɛlɩ kwa, 'ɩn wa 'bhitia wa dlɩ.›

31 «'Ɩn Ablaamʋ nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹-We Moizɩɩ titee 'sɛbhɛ -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛ gbaa, wa 'nɩ we 'nʋŋwɛ zʋ, nyɩmɛɛ 'dɛ yi 'wʋsɔ tlɩtlɩnya glaa, ɔ yi wa wɛlɩ kwaoo, wa 'na 'ka ɔ wɛlɩ 'wʋŋwnu.› »

17

Gbʋnyuu -yɔ nyɩmɛɛ -yɔgbʋ 'wʋtɩtɩe

(Mt 18.6-7, 21-22; Mk 9.42)

1 -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ: «Gbʋ -we 'kaa nyɩma gbʋnyuu lʋkwa, we mɩ la 'kɔmʋʋ. Nyɩmɛ -ɔ ka -gbɛ wee gbʋnyuu -ka 'bhʋ, gbʋnyuu mɩ ɔ -nʋ nya. 2 'Ɩn wa -ka ɔ tʋkpa 'kadʋ -blɩ -yɔ gbʋanɩ, wa -ka ɔ gumunyu lʋ viteli, we nanɩ 'yli ɔ -nʋ nya. Ɔ yi 'ylaasɩ -manɩɩ 'yabhlo gbʋnyuu lʋkwa. 3 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ!

«-Na bheli -ka gbʋnyuu lɛnʋ, -ɩn palɩ we ɔ -yla la. Ɔ -ka we yibheli, -ɩn tɩ ɔ -yɔgbʋ 'wʋ. 4 -Na bheli -ka -mɩ -yla gbʋnyuu lɛnʋ -zakpa gbesɔ 'ylɩ -bhlo nʋkplɛ, 'ɩn ɔ -ka -na -gbɛ yi, ɔ -ka we yibheli, wee 'ylɩ -bhloo 'dɛ nya -zakpa gbesɔ, -ɩn tɩ ɔ -yɔgbʋ 'wʋ.»

-Ɩn 'ylimanɩ -amɩaa dlɩzʋzʋe -gʋwʋla

5 'Ylɩ yabhloo zlɩ, -Zezuu tietienya nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, -ɩn 'ylimanɩ -amɩaa dlɩzʋzʋe -gʋwʋla.»

6 'Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Amɩaa dlɩzʋzʋe -ka -mɩ 'kienyi mutadɩɩ 'ya 'bhisa, a mneni a 'ka su -mɩnɩ -yla gba: ‹-Ɩn 'tlu, -ɩn 'ka -na 'dɛ faa mnɩ gumunyu lʋ›, 'ɩn we zʋa aɩn 'nʋŋwɛ.

Lubhonʋnyɔɔ nʋnʋ -lubho

7 «Sa 'bhisa: aɩn glaa, nyɩmɛ yabhlo ka lubhonʋnyɔ yabhlo, kpaapanyɔ nya, 'nɔɔluu 'yliyɔzʋnyɔ nya. Da -mɔɔ -ka kpaa 'bhʋ, ɔ -ka -mɔɔ -yɔyɩ, ɔ yi -mɔɔ -yla gba: ‹-Ɩn yi slʋɩ, -ɩn 'ka lii›? 8 -Ɩnnya, nɩɩ, gbaa ɔ yia ɔ -ylaɛ: ‹-Ɩn pi na lililu, -ɩn 'bhiti -na -bana. -Ɩn wla na lililu, ɩn -ka lilie bhɩa 'bhie, -ɩn 'ka -na -nʋ li.› 9 Ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka ɔ lubhonʋnyɔ fuo 'pa, -we ɔ gbaa -mɔɔ -yla, -we -mɔɔ nʋa lɛɛ 'gbʋ, we 'nɩ mʋʋ? 10 'Sa we mɩ 'yaa amɩaa -nʋ nya: -we weee -Lagɔ gbaa a nʋ lɛ, a -ka we lɛnʋ, a gbaɛ: ‹Lubhonʋnya -kpʋa -amɩa -mɩa, -we -Lagɔ gbaa -a nʋ lɛ, 'mʋ -a nʋa lɛ.› »

-Zezu jipea *sɔlɩbhanya kugbua

11 Da -Zezu mɩa -Zeluzalɛmʋ mnɩda, 'ɩn ɔ yia Samalii -yɔ Galileee 'wʋgbelida 'plɩlɩ. 12 Da ɔ plaa 'gbe yabhlo nʋkplɛ, 'ɩn *sɔlɩbhanya kugbua yia ɔ yoo yi. 13 Wa -tlʋlʋ ɔ -yɔla, 'ɩn wa yia 'wʋkpɩkpɩe bhli: «-Zezu, -Slolunyɔ, -ɩn 'yɩlɩ -aɩn nyazɩ!»

14 -Zezu 'yɩa wa -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A mnɩ amɩaa 'dɛ -Lagɔbʋbɔnya 'klʋslolua.»

Da wa mɩa mnɩda, 'ɩn wa yia 'pʋ. 15 Wa glaa, 'yabhlo yibhelia we 'ji nɩɩ, ɔ ka 'pʋ, 'ɩn ɔ yia lʋbhiti, -zugba ɔ mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ, 'wʋkpɩkpɩe nya. 16 Ɔ bhlia -Zezuu bhʋ -yɔ, ɔ yia ɔ 'wlu zɔfa, 'ɩn ɔ yia ɔ fuo 'pa. Ɔɔ nyɩmɛ mɩa, *Samalii -nyɩmɛ -wa. 17 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ: «'Lee, nyɩma kugbua 'nɩ 'pʋʋ, wa gbomnʋa pnɩɩ 'na? 18 'Mʋ we 'nɩ 'lakpayu -mɔnɩ 'wʋbhʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ 'wlukʋʋn lapʋpalɩ, ɔ 'ka -Lagɔ fuo 'paa yii?» 19 'Bhie, -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn mnɩ. -Na dlɩzʋzʋe ka -mɩ pue.»

-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩ aɩn nyɩdɩ

(Mt 24.23-28,37-41)

20 Falizɩnyɩma yia -Zezu layɩbha 'lee: «Lɛbhla -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩbhla 'ka nynia?» 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩa, wa'a 'yɩ we -yɔ 'yli nya. 21 Wa 'na 'ka gba nɩɩ, ‹A -talɩ, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩ -seli!› 'ɩn ‹We mɩ mɔ!› A yibheli we 'ji nɩɩ, *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩ aɩn nyɩdɩ.»

'Ylɩ -we nya Nyɩmɛɛ 'Yu 'kaa yi

22 'Bhie, -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ: «Bhla yabhlo yia nynia, 'ɩn a 'ka gba, a 'ka *Nyɩmɛɛ 'Yu 'yɩ, 'ylɩ -bhlogbɔɔ nya, 'ɩn a 'na 'ka ɔ 'yɩ. 23 Nyɩma -ka gba: ‹Ɔ mɩ -seli›, 'ɩn wa -ka gba, ‹Ɔ mɩ mɔ›, a 'na dɩlɩ we dlɩ 'wʋ -nɩ, 'ɩn a 'na mnɩnɩ -mɔ -gwagwɩe nya -nɩ. 24 Sa 'nyu -ka 'yɩka 'pa, we -nyumalɩ bhʋa yalɩɩ gwedɩlɩda, 'ɩn we mnɩa we bhɩalɩda, zlɩ Nyɩmɛɛ 'Yu yia yia, 'sa ɔ yia -mɩa. 25 We mɩ nɩɩ, ɔ sɩa -slɔ bhabha, 'ɩn dɛslɛɛn -nyɩma 'ka ɔ sɔlʋ lapalɩ.

26 «-We 'plɩa *Noweee bhla, Nyɩmɛɛ Yuu yiyizlɩ, mʋ -bhloo dɛ yia lɛnʋa. 27 Noweee bhla, nyɩma mɩ lida, wa mɩ 'mada, wa mɩ kʋkwalɩda, wa mɩ wa 'ŋwnɩyua ylɩ zʋda, 'ɩn Noweee batoo 'wʋ -gbla ylɩ yia nyni. Nowee -gblaa batoo 'wʋ, tɔʋn, zezeguda lʋa, 'ɩn 'nyu yia nyɩma lasa.

28 «*Lɔtʋʋ bhla 'sa -bhlokpadɛ we nʋa: nyɩma mɩ lida, wa mɩ 'mada, -zugba, wa zɔ lu, 'ɩn wa pa -valɛ, wa pa kpaa, 'ɩn wa sʋbha -budu. 29 'Ɩn 'ylɩ -we nya Lɔtʋ 'bhʋa *Sodɔmʋ, wee 'ylɩ nya -Lagɔ kwlilia -kosu -yɔ -bhubhui slo, 'ɩn we yia wa lasa.

30 «'Ylɩ -we nya Nyɩmɛɛ 'Yu yia 'bhlewlʋa, 'sa -bhlokpadɛ we yia nʋa.

31 «Wee 'ylɩ nya, -ɔ -ka nyapɛda -mɩ 'pipee, ɔ 'na mnɩnɩ ɔ 'gba 'wʋbhua -budu zɔ -nɩ. 'Sa -bhlokpadɛ, -ɔ -ka kpaa -mɩ, -mɔɔ 'na bhitili lʋ -zɔɔ -nɩ. 32 A 'pa Lɔtʋʋ 'ŋwnɔ dlɩ -gʋ. 33 Nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ 'yliyɔgagɩe 'wʋgʋ, 'wʋ ɔ yia we bɔa. 'Ɩn -ɔ -ka ɔ 'yliyɔgagɩe 'wʋbɔ, kwɛɛ we yia ɔ -tʋa. 34 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: wee 'ylɩ -mɩnɩɩ sabɔ, nyɩma 'sɔ -ka lapɩda -mɩ, 'yabhlo wa yia 'wʋbhua, 'ɩn wa 'ka -bha -gʋdʋ tɩ. 35 'Ŋwnɩ 'sɔ -ka -lu bhuda -mɩ, 'yabhlo wa yia 'wʋbhua, 'ɩn wa 'ka -bha ɔ -libheyi tɩ. [ 36 Nyɩma 'sɔ -ka kpaa -bhlo 'wʋ -mɩ, 'yabhlo wa yia 'wʋbhua, wa 'ka -bha ɔ -libheyi tɩ.]»

37 'Ɩn -Zezuu 'bɩnɔnya yia ɔ layɩbha 'lee: «Nyɩmaa -Kanyɔ, da gbʋ -mɩnɩ 'ka lɛnʋa?»

'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Da 'kwie -ka -mɩ, -bha -ŋwaaa -zlo mɩa.»

18

Gbʋwʋbhunyɔ 'nyuu -yɔ -dʋgbaŋwnɔ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu yia wa gbʋʋ nine 'palɩ, ɔ 'ka we wa 'klʋslolu nɩɩ, -Lagɔ wa 'kaa bhubhoeda -tʋ 'kɔmʋʋ, 'kʋa 'na wlalɩ wa 'ylila -nɩ. 2 «Gbʋwʋbhunyɔ yabhlo mɩa 'gbe yabhlo 'wʋ, ɔ'ɔ sɔ -Lagɔ, 'ɩn ɔ'ɔ zʋ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nʋŋwɛ. 3 Wee 'gbe -bhloo 'dɛ 'wʋ, -dʋgbaŋwnɔ yabhlo mɩ -bha 'ya. 'Kɔmʋʋ ɔ mnɩa ɔɔ gbʋwʋbhunyɔɔ -gbɛ, 'ɩn ɔ gbaa ɔ -ylaɛ: ‹-Ɩn 'bhu ɩn -yɔ na tʋnyɔ 'sɔɔ nyɩdɩ gbʋ 'wʋ›.

4 «'Ylɩ weee nya, ɔɔ gbʋwʋbhunyɔ'ɔ ŋwnu we -yɔ. 'Bhie, 'ylɩ yabhlo nya, 'ɩn ɔ yia 'wlukʋʋn lapʋpalɩ, ɔ nɛɛ ɔ 'dɛɛ dlɩ zɔɛ: ‹Ɩ'ɩn sɔ -Lagɔ, 'ɩn ɩ'ɩn zʋ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nʋŋwɛ, gbʋzɔnʋ -wa. 5 Nɩɩ, -dʋgbaŋwnɔ -mɔnɩ mɩ 'mɩ sɩalɩda duuun 'gbʋ, ɔ gbʋ na yia 'wʋbhua. We 'nɩ -mʋʋʋ, 'ɩn ɔ yia 'mɩ sɩalɩa 'ylɩ weee nya.› »

6 'Bhie, Nyɩmaa -Kanyɔ yia we -gʋdɩɛ: «-We ɔɔ gbʋwʋbhunyɔ 'nyuu gbaa, a pʋlʋ we yukwli! 7 'Ɩn -Lagɔ naa, -mɔɔ -bhasanya -ka ɔ gbɛgbɛɩn 'wʋkpɩda -mɩ zlʋkpɛ -yɔ jibheza, -mɔɔ 'na 'ka wa -yɔgbʋ 'wʋbhu tɩklɩɩ? 'Lee, we 'bɩ ɔ yia 'wʋgwlɛlɩa yɩ? 8 Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: -ɩnnya, wa gbʋ ɔ yia 'wʋbhua slʋɩ. 'Ɩn da Nyɩmɛɛ 'Yu -ka yi, ɔ yi dlɩzʋnya dʋdʋ -gʋ ylɩɩ?»

Falizɩnyɩmɛ -yɔ nisʋn -gwɛzisanyɔɔ gbʋʋ nine

9 Nyɩma -wa yɩa wa 'dɛ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yliya 'wʋ, 'ɩn wa tlilia nyɩma tɔlʋa 'ylila, ma -yla -Zezu 'paa gbʋʋ nine -mɩnɩ: 10 «Nyɩma sɔ mnɩa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ -Lagɔ bhubhoea. 'Yabhlo -wa Falizɩnyɩmɛ, 'ɩn -bʋdʋ -wa nisʋn -gwɛzisanyɔ.

11 «'Ɩn Falizɩnyɩmɛ -mɔnɩ yia -Lagɔ bhubhoe ɔ 'dɛɛ dlɩ zɔɛ: ‹'Oo -Lagɔ, nyɩma -tɔlʋa -wa 'wienya, tɔlʋa 'nɩ -mɩ tɩklɩɩ, 'ɩn tɔlʋa -yɔ 'ŋwnɩ -putu dɩa -budu 'wʋ. -Amɩ 'nɩ -maa 'bhisa -mɩ, 'ɩn 'dɛbhie, ɩn 'nɩ nisʋn -gwɛzisanyɔ -mɔnɩ 'bhisa mɩɩ 'gbʋ, na paa -mɩ fuo. 12 Lɔkɔwlu -bhlo 'wʋ na pla 'sun 'ylɩ 'sɔ, 'ɩn -lu weee na yɩa, 'ɩn na nyɛa -mɩ we kugbua -gʋ -bhlonʋ.›

13 «Nisʋn -gwɛzisanyɔ -mɔɔ vlaa gwe, ɔ 'nɩ 'yɩbha ɔ 'ka yalɩ yla, ɔ kpaa 'wlu la, 'ɩn ɔ nɛɛ: ‹'Oo -Lagɔ, -ɩn 'yɩlɩ -amɩ gbʋnyuu -lɛnʋnyɔ nyazɩ.› »

14 'Ɩn -Zezu yia we -gʋdɩɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ, da ɔ mɩa ɔ -buduŋwɛɛ mnɩda, ɔ -yɔ -Lagɔ ka wɛlɩ -bhlo, we 'ka Falizɩnyɩmɛ -zi, -Lagɔ ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋtɩɩ 'gbʋ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ ylimanɩa ɔ 'dɛ, zɔ -Lagɔ yia ɔ bɛlɩa, 'ɩn nyɩmɛ -ɔ bɛlɩa ɔ 'dɛ zɔ, 'ylimanɩa -Lagɔ yia ɔ.»

-Zezu ŋwnaa 'ylaasɩ 'nyu la

(Mt 19.13-15; Mk 10.13-16)

15 'Ylɩ yabhlo nya, nyɩma yia -Zezu 'yuyolua -la, ɔ 'ka wa 'nyulaŋwna, wa kwɛ -gʋ lapalɩe nya. -Zezuu 'bɩnɔnya 'yɩa we -yɔ, 'ɩn wa yia waa nyɩma vuvue bhli wa 'wluo kpɩlɩe nya. 16 'Ɩn -Zezu yia waa 'yuyolua ɔ 'dɛ -yɔbɛlɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «A 'tide 'yua 'yi, wa 'ka na -gbɛ yi, a 'na -kʋlʋ wa 'yoo -nɩ. Nɩɩ, nyɩma mɩa sa 'ylaasɩ nɩ 'bhisa, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩ -maa -nʋ nya. 17 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -ɔ 'nɩ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ -yɔŋwnu 'yɩslɔkpilɛ 'bhisa, ɔ 'na 'ka -Lagɔɔ -gbɛ pla.»

'Ŋnɩmnɩ nyimeslɔyu

(Mt 19.16-30; Mk 10.17-31)

18 'Ylɩ yabhlo nya, Zuifʋʋ 'yugalɩnyɔ yabhlo 'yɩbhaa -Zezu laɛ: «Na -slolunyɔ -zɔnʋ, lɛɛ -lu ɩn 'ka lɛnʋ, 'bhie, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'ɩn ɩn 'ka we 'yɩa?»

19 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na la 'mɩ nyɩmɛ -zɔnʋa? We 'nɩ -Lagɔɔ 'dɛbhlogbɔɔ 'wʋbhʋ, nyɩmɛ -zɔnʋ 'nɩ -mɩ. 20 -Ɩn -yi -Lagɔɔ *titenya: ‹-Ɩn -yɔ 'ŋwnɔ -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ* , -ɩn 'na 'bhalɩ nyɩmɛ -nɩ, -ɩn 'na ylili 'wie -nɩ, -ɩn 'na zʋlʋ nyɩmɛ yo -yɔ -nɩ, -ɩn zʋ -bha -na dide -yɔ -na 'nyaa.› »

21 Ɔɔ nyɩmɛ nɛɛ: «Na -kanyɔ, ɩn mɩ nyimeslɔ nya, 'ɩn ɩn yia tite -mɩnɩ 'nʋŋwɛzʋzʋe bhli.»

22 -Zezu 'nʋa gbʋ -mɩnɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Lu -we -ɩn 'kaa lɛnʋ, we -tʋ 'wʋ -bhlo: -ɩn 'pa -na zʋzɔnʋ weee pɛlʋ, 'ɩn -ɩn 'ka we 'gwɛzi bobabhanya 'wʋladlili. 'Ɩn -ɩn 'ka 'ŋnɩmnɩe 'yɩ -Lagɔɔ -gbɛ. -Ɩn -ka we lɛnʋe bhɩa, -ɩn yi 'mɩ 'bɩ.»

23 Nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛ 'nʋa wɛlɩ -mɩnɩ, ɔ mɩ 'ŋnɩmnɩnyɔ 'kadʋ nyaa 'gbʋ, 'ɩn we yia ɔ dlɩ sumanɩ. 24 -Zezu 'yɩa we -yɔ nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛɛ dlɩ ka sumanɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «'Ŋnɩmnɩnya 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ pla, -yɔ we -kalɩa! 25 'Ŋnɩmnɩnyɔ 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ pla, we -kalɩ -yɔ we -zi *-nyɔmɛɛ seenɩɩ 'bhʋka 'wʋplɩlɩe.»

26 Nyɩma -wa mɩa -Zezu yukwli pʋlʋda, wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Aya! We -ka 'sa -mɩ, nyɔɔ -mɔmɔ 'ka gbʋ 'wʋbhʋa?»

27 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «-We ka lɛnʋe nyɩma 'nɩa mneni, -Lagɔ mneni we lɛnʋe.»

28 Tɔʋn, Piɛlɩ nɛɛ -Zezu -yla: «-Ɩn -talɩ, -a ka -amɩaa -lu weee -bha tɩ, 'ɩn -a yia -mɩ 'bɩ yi.»

29 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩee 'gbʋ, nyɔɔo nyɔɔ -ka ɔ -budu klaa, ɔ 'ŋwnɔ klaa, ɔ bhelia klaa, ɔ didea -yɔ ɔ 'yua -bha tɩ, 30 -lu -duun ɔ yia 'yɩa bhla -mɩnɩ nya, we 'ka -bha 'wʋzi. 'Ɩn -mʋʋ 'bɩgʋ, bhla -we yia yia, 'ɩn ɔ yɩa 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka.»

-Zezuu -zakpa tanʋ gbaa ɔ tlɩtlɩe -yɔ ɔ 'wʋsɔ gbʋ

(Mt 20.17-19; Mk 10.32-34)

31 -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ mɩ mnɩda, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A -talɩ, -Zeluzalɛmʋ -a mnɩa da. Gbʋ -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya cɛlɩa Nyɩmɛɛ 'Yuu daa, -mɔ we yia lɛnʋa. 32-33 Nɩɩ, nyɩma -wa 'nɩa -Lagɔ -yi, -maa -yla wa yia ɔ wlaa. 'Ɩn -maa 'ka ɔ gla palɩ, -maa 'ka ɔ vɛlɩ, 'ɩn -maa 'ka ɔ -dlɛ -gʋ slu. Sɛlɩa wa yia ɔ, 'ɩn wa 'ka ɔ 'bha, we 'ylɩ taa zlɩ, 'ɩn ɔ 'ka 'wʋsɔ tlɩtlɩnya glaa.»

34 Nɩɩ, wɛlɩ -we -Zezu gbaa, we 'ji mɩ zizedaa 'gbʋ, ɔ 'bɩnɔnya 'nɩ we 'wʋlanʋ.

-Zezu jipea 'lɔlɔnyɔ yabhlo Zelikoo gbe nʋkplɛ

(Mt 20.29-34; Mk 10.46-52)

35 -Zezu 'ka Zelikoo kwesi bɛa yi, 'lɔlɔnyɔ -dɩ yoo ŋwɛ -yɔ la, -zugba ɔ zla. 36 Ɔɔ 'lɔlɔnyɔ 'nʋa 'plɩplɩnyaa wɛlɩ, 'ɩn ɔ yia layɩbha, lɛɛ nʋ lɛa?

37 'Ɩn -maa nɛɛ ɔ -yla: «Nazalɛtɩyu -Zezu mɩa 'plɩda.»

38 Tɔʋn, ɔ yia 'wʋkpɩ: «*-Davidɩɩ 'Yu -Zezuɔɔ, -ɩn 'yɩlɩ 'mɩ nyazɩɔɔ!»

39 Nyɩma -wa mɩa -Zezu 'yu nɔda, 'ɩn -maa yia ɔ 'wluo 'kpɩlɩ, wa nɛɛ ɔ -yla: «'Mu ŋwɛ!» 'Ɩn ɔ yi 'yaa 'wʋkpɩ 'tɩtɛɛ: «-Davidɩɩ 'Yuɔɔ, -ɩn 'yɩlɩ 'mɩ nyazɩɔɔ!»

40 -Zezu 'yligbea, 'ɩn ɔ nɛɛ nyɩma -yla, wa -yɔ ɔ 'sɔ yi. Da 'lɔlɔnyɔ bɛa ɔ kwesi, 'ɩn -Zezu yia ɔ layɩbha: 41 «Lɛɛ -lu -ɩn 'yɩbha ɩn nʋ lɛ -mɩ -ylaa?»

-Mɔɔ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Na -Kanyɔ, -ɩn -blo na 'yli, ɩn 'ka layɩ lʋ.»

42 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Na 'yli -bloɛ, -na dlɩzʋzʋe ka -mɩ pue.» 43 -Bha -bhlokpadɛ, ɔ bhlia layɩyɩe, 'ɩn ɔ yia -Zezu 'bɩ mnɩ, -Lagɔɔ 'ŋnɩ mnɩnɩe nya. Nyɩmaa -zlo 'yɩa we -yɔ, 'ɩn -maa yi 'yaa -Lagɔɔ 'ŋnɩ mnɩnɩe bhli.

19

-Zezu -yɔ -Zasee

1 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu plaa Zelikoo, ɔ mɩ wee 'gbe 'wʋdɩda, 2 'ŋnɩmnɩnyɔ yabhlo mɩa -bha, *nisʋn -gwɛzisanyaa -kanyɔ nya, 'mɔ wa laa -Zasee. 3 Ɔ mɩ 'klɩ 'yɩda, -de nyɔɔ -wa -Zezuu, ɔ 'ka ɔ -yɔyɩɩ 'gbʋ. Ɔ mɩ nyɩmɛ kibhe nya, nyɩmaa -zloo 'gbʋ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka ɔ -yɔyɩ. 4 'Yoo -we -Zezu mɩa kwada, -Zasee tlia -gwagwɩe la, su wa laa sikomɔlʋ -we 'yligbea wee 'yoo ŋwɛ -yɔ, 'ɩn ɔ yia we -gbla. -Zezu yia -bha 'plɩlɩa, ɔ 'ka ɔ 'yɩɩ 'gbʋ.

5 -Zezu nynia wee su zɔ, ɔ ylaa yalɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ -Zasee -ylaɛ: «-Ɩn 'sibhli la slʋɩ, -na -gbɛ ɩn 'kaa -zɛɛn -gʋ.» 6 -Zasee 'sibhlia la -gwagwɩe nya, 'ɩn ɔ -yɔ -Zezu 'sɔ yia ɔ -buduŋwɛɛ mnɩ 'mʋna nya.

7 -Wa weee 'yɩa -bha, 'ɩn -maa yia -Zezu zɔ ŋwuŋwenie bhli, wa nɛɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ ka gbʋnyuuu kwɛ -kanyɔɔ -gbɛ -gʋa mnɩ.»

8 'Ɩn -Zasee yia Nyɩmaa -Kanyɔ 'yu bɛ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na -Kanyɔ, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka bobabhanya na zʋzɔnʋʋ kibhe 'nyɛ. 'Ɩn nyɔɔ ɩn -ka 'gwɛzi duun kwɛɛ -sa, ɩn 'ka -mɔɔ we -zakpa -mnʋa 'nyɛ.»

9 'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «'Pʋpʋe ka -zɛɛn -budu -mɩnɩ zɔ pla. -We ka gbʋ -wa, -mɩ mɩ 'ya Ablaamʋʋ zʋaylinyɩmɛ nya. 10 Nɩɩ, nyɩma -wa mnɔa, 'ma Nyɩmɛɛ 'Yu yia 'ylibɩlanɔnʋa, 'ɩn ɔ 'ka wa gbʋ 'wʋsa.»

Zɔlubhonʋnya taa gbʋʋ nine

(Mt 25.14-30)

11 Da nyɩma mɩa -Zezuu wɛlɩ yukwli pʋlʋda, 'ɩn ɔ yi 'yaa wa -yla gbʋʋ nine yabhlo 'pa. -We ka gbʋ -wa, da ɔ cɩpaa -Zeluzalɛmʋ -yɔ, 'ɩn wa yia we 'wlukʋʋn lapʋpalɩ nɩɩ, dɛslɛɛn -Lagɔ slolua ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe.

12 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Ŋnɩmnɩnyaa zʋaylinyɩmɛ yabhlo mnɩa dʋdʋ -putu -gʋ, wa 'ka ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -zɛlɩ, 'ɩn ɔ 'ka lʋyi. 13 Da ɔ 'kaa mnɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ zɔlubhonʋnya glaa nyɩma kugbua la. 'Ɩn ɔ yia wa -can gbʋa -bhlo -bhlo 'wʋladlili. Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: ‹A 'palɩ we -valɛ, 'ɩn na lʋyibhla 'ka 'sa nyni.›

14 «'Ɩn ɔ dʋdʋ -gʋ nyɩma mɩ ɔ 'wʋnyɛdaa 'gbʋ, wa yia nyɩma ɔ 'bɩ tie, 'ɩn wa nɛɛ: ‹-A 'nɩ 'yɩbha nyɩmɛ -mɔnɩ pɩlɩ -aɩn 'wlu la.›

15 «Wa -zɛlɩa ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ dʋdʋ -gʋ lʋyi. Tɔʋn, ɔ zɔlubhonʋnya ɔ 'nyɛa zlɩmɛ 'gwɛzi yoo, 'ɩn ɔ yia wa la. 'Ɩn -we wa 'yɩa, ɔ 'ka we ŋwɛɛ yibheli.

16 «Ɔ zɔlubhonʋnyaa tɩanʋ yia, 'ɩn ɔ nɛɛ: ‹Na -Kanyɔ, 'gwɛzi -we -ɩn 'nyɛa 'mɩ yoo, we -zakpa kugbua ka we -gʋbho.›

17 «Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹We nanɩ 'yli, zɔlubhonʋnyɔ -zɔnʋ -ɩn -mɩa. -Ɩn ka -lu -sɛlɛɛ lɛnʋe 'yliyɔzʋʋ 'gbʋ, 'gbe kugbua na yia -mɩ yoo 'nyɛa, -ɩn 'ka we 'wlulapɩlɩ.›

18 «Ɔ zɔlubhonʋnyaa 'sɔnʋ yia, 'ɩn -mɔɔ nɛɛ: ‹Na -kanyɔ, 'gwɛzi -we -ɩn 'nyɛa 'mɩ yoo, we -zakpa gbu ka we -gʋbho.›

19 «Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹-Mɩ -mɔnɩ, 'gbe gbu na yia -mɩ yoo 'nyɛa, -ɩn 'ka we 'wlulapɩlɩ.›

20 «Ɔ zɔlubhonʋnyaa tanʋ yia, 'ɩn -mɔɔ nɛɛ: ‹Na -kanyɔ, -na 'gwɛzi ɩn zizea 'naa pɩ 'wʋ mʋ nɩ. 21 Ɩn mɩ -mɩ sɔdaa 'gbʋ, ɩn yi 'saa nʋ. Nɩɩ, -ɩn mɩ dlɩtɛlɔnyɔ nya. -Lu -we -ɩn 'nɩ ladɩ, 'mʋ -na bhua 'wʋ. 'Ɩn da -ɩn 'nɩ 'mnɔ 'pa, -bha -na dɩa 'mnɔ.›

22 «Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹Zɔlubhonʋnyɔ 'nyuu -ɩn -mɩa. -Na 'dɛɛ ŋwɛɛ wɛlɩ -gʋ, na yia -na -yɔgbʋ 'wʋbhua. -Ɩn yi we 'ji nɩɩ, dlɩtɛlɔnyɔ ɩn -mɩa, 'ɩn -lu -we ɩn 'nɩ ladɩ, 'mʋ na bhua 'wʋ, 'mnɔ -we ɩn 'nɩ 'pa, 'mʋ na dɩa. 23 Lɛɛ ka 'gbʋ -ɩn 'nɩ na 'gwɛzi bankɩ 'wʋ kwa, we 'ka -gʋbhoa? 'Ɩn ɩn -ka lʋyi, ɩn 'ka -mɔ we -saa?›

24 «-Mʋʋ 'bɩgʋ, nyɩma -wa mɩa -bha, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: ‹A -sa 'gwɛzi ɔ kwɛɛ, -ɔ 'yɩa we -zakpa kugbua a 'nyɛ we -mɔɔ yoo.›

25 «Wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹-Amɩaa -kanyɔ, -mɔɔ ka 'cɩn we kugbua kwɛɛ!›

26 «'Ɩn ɔ yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: ‹Ɩn nɛɛ, -wa weee kaa -lu duun, wa -nʋ wa yia -gʋpalɩa. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -lu duun -ka, we -sɛlɛɛ dɛ mɩa ɔ kwɛɛ, kwɛɛ wa yia we ɔ -saa. 27 -Slɛɛn, na tʋnyɩma 'nɩa 'yɩbha ɩn pɩlɩ wa 'wlu la, a -yɔ wa yi -seli, 'ɩn a -dɩ wa -blɩɩ na 'yibadɩ.› »

-Zezu nynia -Zeluzalɛmʋ

(Mt 21.1-11; Mk 11.1-11; Zn 12.12-19)

28 -Zezu bhɩa sa gbagbɩe, -mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ yia nyɩmaa -zlo 'yugalɩ, 'ɩn ɔ yia -Zeluzalɛmʋ mnɩ. 29 Da ɔ mɩa Bɛtɩfazee -yɔ Betani kwesi bɛda, -gɔgɔ wa laa *Olivʋsunyaa -gɔgɔ kwesi, 'ɩn ɔ yia ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ tie ɔ 'dɛ 'yu. 30 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Gbe -we mɩa -mɛmɛ -aɩn 'yu, da a -ka -mɔ nyni nɩ, -sokofalɩ -dɔgbʋ a yia lubhu -jɩda ylɩa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ we -gʋ ladɩ, a -sa we lubhu, a -yɔ we yi -seli. 31 We -ka nyɩmɛ yabhlo ka aɩn layɩbhaɛ: ‹Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a sa we lubhua?› A gba ɔ -ylaɛ: ‹-Amɩaa -Kanyɔ 'yɩbha we.› »

32 Waa tietienya mnɩa, saa 'dɛ -Zezu gbaa we wa -yla, 'ɩn wa yi 'saa we ylɩ. 33 Wa mɩ wee -sokofalɩ -dɔgbʋ lubhu -sada, 'ɩn we -cɩan yia wa layɩbhaɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a sa we lubhua?»

34 'Ɩn wa yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «-Amɩaa -Kanyɔ 'yɩbha we.» 35 'Bhie, wa -yɔ wee -sokofalɩ yia -Zezuu -gbɛ yi. 'Ɩn wa yia we wa 'naanya -gʋ lapalɩ. 'Ɩn wa yia -Zezu we -gʋ -gblalɩ. 36 Da -Zezu mɩa mnɩda, -zugba nyɩma -yɔ 'naa -slʋslʋe mnɩ 'yloogblʋ ɔ 'yu.

37 Ɔ 'plɩlɩa Olivʋsunyaa -gɔgɔɔ yoo 'wʋ, ɔ 'ka -Zeluzalɛmʋ cɩpaa yi, 'mʋna yea ɔ 'bɩnɔnyaa -zlo, 'ɩn wa yia -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩnɩe bhli, wɛlɩ 'tɩtɛ nya, ninee 'ŋnɩpalɩgbʋ weee ka da wa 'yɩaa 'gbʋ. 38 'Ɩn wa nɛɛ:

«Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ mɩa yida Jejitapɛɛ 'ŋnɩ nya,

-Lagɔ ŋwna ɔ 'nyu la.

'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ -mɩ yalɩ,

'ɩn -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ!»

39 Falizɩnyɩma -tɔlʋa mɩa nyɩmaa -zlo glaa, wa nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «-Slolunyɔ, -ɩn gba -na 'bɩnɔnya -yla wa 'mu ŋwɛ.»

40 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ, wa -ka ŋwɛ 'mu, 'ɩn tʋkpanya kpɩa 'wʋ!»

-Zezu wia -Zeluzalɛmʋʋ 'gbʋ

41 -Zezu nynia -Zeluzalɛmʋ kwesi, ɔ -talɩa wee 'gbe -gʋ, 'ɩn ɔ yia we 'gbʋ wi. 42 Ɔ nɛɛ: «Cɩɩn, -Zeluzalɛmʋ, -we 'kaa -mɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'nyɛ, -ɩn -ka yaa -zɛɛn ylɩ nya we yibheli, we nanɩ 'yli. Nɩɩ, -slɛɛn we mɩ zizeda -mɩ kwɛɛɛ 'gbʋ, -ɩn 'nɩ mneni -ɩn 'ka we 'yɩ. 43 -We ka gbʋ -wa, bhlanya yia nynia -na -nʋ nya, 'ɩn -na tʋnyɩma 'ka -mɩ 'suo bibeli. 'Ɩn wa 'ka -mɩ 'wʋkla sɔ weee lʋ. 44 Nɩɩ, la wa yia -ɩn -yɔ -na nyɩma 'sɔ -saa. -Na -budunya wa yia wlaa, we tʋkpa 'na 'ka -gʋ ladɩdlɩda -tʋ. -We ka gbʋ -wa, bhla -we nya -Lagɔ 'yɩlɩa -mɩ nyazɩ, 'ɩn ɔ yia -mɩ 'wʋsaa yi, -ɩn 'nɩ we yibheli.»

-Zezu vua -valɛpanya -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ

(Mt 21.12-17; Mk 11.15-19; Zn 2.13-22)

45 -Zezu mnɩa -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ, 'ɩn ɔ yia -valɛpanyaa vuvue bhli. 46 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹Na -budu mɩa, -Lagɔ -bhubhoe -budu -wa›.

'Ɩn 'mʋ amɩa nʋa 'wienyaa zizeda 'wʋ.»

47 'Kɔmʋʋ, -Zezu slolua nyɩma -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, -zugba, *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, -Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Zuifʋʋ 'yugalɩnya yɩa 'klɩ, wa 'ka ɔ 'bha. 48 'Ɩn sa wa 'kaa nʋ, wa 'ka ɔ 'bha, 'sa 'nɩ -mɩ. -We ka gbʋ -wa, nyɩma duun ka ɔ ŋwɛɛ wɛlɩ -zɔnʋʋ yukwli pʋlʋe -manɩ.

20

Da -Zezuu gbʋlɛnʋ se 'bhʋlʋa?

(Mt 21.23-27; Mk 11.27-33)

1 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu mɩ nyɩma gbʋ -sloluda -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, -zugba ɔ gba wa -yla -Lagɔgbʋ. 'Ɩn -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, -Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ yia ɔ -gbɛ yi. 2 'Ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «Se -mʋmʋ nya -na nʋ gbʋnya -mɩnɩ lɛa, -ɩn gba we -aɩn -yla. 'Ɩn nyɔɔ 'nyɛ -mɩ we lɛnʋ sea?»

3 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «Gbʋʋ gɔ -bhlo na yi 'yaa amɩa layɩbhaa. 4 Nyɔɔ tie *Zaan ɔ batizee nyɩma, -Lagɔ -wa yaayɩɩ, nyɩma -wa yɩ? A gba 'mɩ -yla we.»

5 'Ɩn wa yia we -gʋ kpɛlɩe bhli wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ, 'ɩn wa nɛɛ: «-A -ka gba, ‹-Lagɔ tiea ɔ›, 'ɩn ɔ yɩbhaa -aɩn laɛ: ‹Lɛɛ ka 'gbʋ a 'nɩ Zaaan wɛlɩ 'wʋŋwnua?› 6 'Ɩn -a -ka gba: ‹Nyɩmɛ tiea ɔ›, 'ɩn nyɩmaa -zlo bhaa -aɩn gbɔkʋ 'wʋ. -We ka gbʋ -wa, nyɩma -yi we 'ji nɩɩ, Zaan mɩ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ nya.» 7 We 'gbʋ, wa yia we 'bɩgʋpalɩ -Zezu -ylaɛ: «-Ɔ tiea Zaan, -a 'nɩ ɔ -yi.»

8 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «-Aa. We -ka 'sa -mɩ, -ɔ 'nyɛa 'mɩ wee gbʋnya -mɩnɩɩ lɛnʋ se, -amɩ 'na 'ka 'ya -mɔɔ -kanyɔɔ 'ŋnɩ aɩn -yla gba.»

Nʋkplɛ 'ylinyunonya -wa nʋa -dlɔkpaa lubho

(Mt 21.33-46; Mk 12.1-12)

9 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu yia nyɩmaa -zlo gbʋʋ nine -mɩnɩ 'palɩ: «Nyɩmɛ yabhlo 'paa -dlɔkpaa, 'ɩn ɔ yia we -gʋ -busalubhonʋnya lapalɩ. 'Ɩn ɔ yia -mɔ -gwlɛ -lakpa 'wʋ mnɩ. 10 Da -dlɔya -sa bhla nynia, 'ɩn ɔ yia ɔ zɔlubhonʋnyɔ yabhlo tie -busalubhonʋnya 'bɩ, wa 'ka ɔ -nʋ wla. 'Ɩn waa -busalubhonʋnya -manɩ yia ɔɔ zɔlubhonʋnyɔ -mɔnɩ bhɩtɩ, 'bhie, wa yia ɔ vu kwɛ klo nya. 11 'Ɩn ɔɔ kpaaa -kanyɔ yi 'yaa ɔ zɔlubhonʋnyɔ -putu tie. 'Ɩn waa -busalubhonʋnya yi 'yaa -mɔɔ bhɩtɩ, wa yia ɔ vɛlɩ, 'ɩn wa yia ɔ vu kwɛ klo nya. 12 Ɔ yi 'yaa ɔ zɔlubhonʋnyaa tanʋ tie. Wa nʋ 'yaa -mɔɔ lɛ, 'ɩn wa yia -mɔɔ kpaa -gnima viteli.

13 «Ɔɔ -dlɔkpaa -kanyɔ nɛɛ: ‹Sa ɩn 'ka nʋa? Na yu, -ɔ ka zɛ ɩn -kalɩa, 'mɔ na yia tiea. Na dlɩ zɔ nɩɩ, -bha wa yia ɔ zʋa.›

14 «Nɩɩ, da -busalubhonʋnya 'yɩa ɔɔ 'yu, wa nɛɛ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩɛ: ‹-Ɔ 'kaa cɩ ɔɔ kpaaa -kanyɔɔ 'bɩ li, mɔ nɩ. -A 'bha ɔ, 'ɩn wee kpaa 'ka -amɩaa -nʋ -zɛ.› 15 'Ɩn wa yia ɔ kpaa -gnima viteli, 'ɩn wa yia ɔ 'bha.»

'Ɩn -Zezu yia layɩbhaɛ: «'Lee, sa ɔɔ -dlɔkpaa -kanyɔ 'ka wa nʋa? 16 Yia ɔ yia, ɔ 'ka ɔ -busalubhonʋnya -manɩ 'bha, 'ɩn ɔ 'ka wee kpaa nyɩma -putu yoo 'nyɛ.»

Da nyɩma 'nʋa wee wɛlɩ -mɩnɩ, 'ɩn wa nɛɛ: «-Gbaa! -Mʋʋ 'na 'ka lɛnʋ!»

17 'Ɩn -Zezu ylaa wa, ɔ nɛɛ: «Wɛlɩ mɩa da cɛlɩda, sa we 'ji mɩa?

‹Tʋkpa -we -budusʋbhanya -saa kwnɛɛ,

mʋ -zɛa -buduu gwɩgwɩyli -tʋkpa -zɔnʋ›.

18 Nyɔɔo nyɔɔ -ka wee tʋkpa -mɩnɩ -gʋ bhlili, la ɔ wʋwlalɩa. 'Ɩn wee tʋkpa -ka nyɔɔ -gʋ bhlili, ɔ tɔpʋ we saa.»

Nisʋn -gwɛzii plʋlʋe Sezaa kwɛɛ

(Mt 22.15-22; Mk 12.13-17)

19 -Lagɔɔ titee gwesanya klaa, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, wa ka we 'jiyibheli nɩɩ, ma -yɔ -Zezu -saa wee gbʋʋ nine. Wa mɩ 'klɩ 'yɩda, wa 'ka -Zezu kpa -bha -bhlokpadɛ, 'ɩn wa yia nyɩmaa -zlo sɔ. 20 Wa mɩ sa -Zezu -kʋda, -mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn wa yia ɔ 'wiemɩ gbʋʋ lɛnʋnya yoo 'pa, -wa nʋa wa 'dɛ nyɩma tɩklɩɩ 'bhisa. Waa nyɩma -manɩ 'ka ɔ zɔbhli, ɔ layɩbhɩe nya. 'Ɩn wɛlɩ -kpʋa -ka ɔ ŋwɛɛ 'tla, wa 'ka ɔ gbʋ 'wlu dɩ, 'ɩn dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ kaa 'tɩtɛ -yɔ se, wa 'ka ɔ -mɔɔ yoo 'nyɛ. 21 'Ɩn wa yia ɔ gbʋ -mɩnɩ layɩbhaɛ: «-Amɩaa -Slolunyɔ, -we -na gbaa, 'ɩn -na slolua, -a -yi we 'ji nɩɩ, we tɩklɩɩ. -Ɩ'ɩn yla nyɩmɛɛ -kwɩkwɩ. Sa -Lagɔ 'yɩbhaa nyɩmɛ -mɩ, 'mʋ -na slolua gbʋzɔnʋ sa. 22 'Yoo -amɩaa tite nyɛ -aɩn, -a plʋlʋ *Sezaa kwɛɛ nisʋn -gwɛzi yaayɩɩ, -a 'na plʋlʋ we -nɩɩ?»

23 -Zezu yibhelia wa -dawlii 'ji, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: 24 «A -slolu 'mɩ *Wlɔmʋ -tama yabhlo 'klʋ. Nyɔɔ ka 'wlu -yɔ ɔ ŋnɩ mɩ we -gʋa?»

'Ɩn wa nɛɛ: «Sezaa -wa.»

25 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-We -ka *Sezaaa -nʋ, a 'nyɛ we Sezaa yoo. 'Ɩn -we -ka -Lagɔɔ -nʋ, a 'nyɛ we -Lagɔ yoo.»

26 Wɛlɩ -we ɔ mɩa gbada nyɩmaa -zlo 'yu, we -mʋmʋ -gʋ wa 'kaa ɔ kpalɩ, -mʋʋ 'nɩ 'yɩ. Nɩɩ, ɔ gbʋʋ 'bɩgʋpalɩ wɛlɩ ka wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩɩ 'gbʋ, wa yia ŋwɛ 'muda -tʋ.

'Lee, tlɩtlɩnya yi 'wʋsɔɔ?

(Mt 22.23-33; Mk 12.18-27)

27 *Sadusenyɩma, -wa gbaa tlɩtlɩnya 'nɩ mneni wa 'ka tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ, ma bɛa -Zezu kwesi, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: 28 «-Amɩaa -kanyɔ, Moizɩ ka we cɛlɩ -aɩn -yla titee 'sɛbhɛ 'wʋɛ: ‹Nyɩmɛ -ka 'ŋwnɔ -ka, ɔ -ka tlɩ, ɔ 'nɩ 'yu -ka, ɔ bheli kwa ɔ -dʋgbadaa. 'Ɩn ɔ -yɔ ɔɔ 'ŋwnɔ 'sɔ 'ka ɔ bhelii zʋa lala, 'ɩn -mɔɔ 'ŋnɩ 'ka dʋdʋ -gʋ -tʋ.› 29 Nɩɩ, zlɩmɛ nyɩmɛ yabhlo ka nʋkpasuyua gbesɔ. Wa kpasa kwaa 'ŋwnɔ, ɔ 'nɩ gwalɩ, 'ɩn ɔ yia tlɩ. 30 Wa 'sɔnʋ yia ɔɔ 'ŋwnɔ kwa. 31 'Bhie, wa tanʋ yia ɔ kwa. 'Sa we nʋa waa bhelia gbesɔɔ -nʋ nya, wa 'dɛ weee -yɔ ɔ 'nɩ gwalɩ, 'ɩn wa yia tlɩ. 32 Wanʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔɔ 'ŋwnɔ -mɔɔ yi 'yaa tlɩ. 33 Nɩɩ, waa bhelia gbesɔ ka ɔɔ 'ŋwnɔ -mɔnɩ kwa -bhlo -bhlo. 'Ɩn 'ylɩ -we nya tlɩtlɩnya yia 'wʋsɔa, nyɔɔ ka 'ŋwnɔ ɔ -mɩa?»

34 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «Bhla -mɩnɩɩ nyɩma mɩ kʋkwalɩda. 35 Nɩɩ, nyɩma -wa -Lagɔ -saa -bha, 'ɩn -wa kaa we 'klʋ, wa 'ka 'wʋsɔ tlɩtlɩnya glaa, 'ɩn wa 'ka dʋdʋ lolu -gʋ mnɩ, wa 'na 'ka kʋkwalɩ. 36 Nɩɩ, wa 'nɩ -slɛɛn mneni wa 'ka tlɩ, -we ka gbʋ -wa, wa 'wlʋ -Lagɔɔ 'anzɩnya. Wa mɩ -Lagɔɔ 'yua nya. -Lagɔ ka wa 'wʋbhu tlɩtlɩnya lʋ, 'ɩn wa yia 'yliyɔgagɩe 'yɩ. 37 Moizɩ ka we -slolu vaa, nɩɩ, tlɩtlɩnya yia 'wʋsɔa, 'ɩn wa 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ. Da misagʋsu pilɛɛ -bhoa 'yli, 'ɩn ɔ yia Jejitapɛ la: ‹Ablaamʋʋ -Lagɔ, Izakɩɩ -Lagɔ, Zakɔbʋʋ -Lagɔ.› »

38 'Ɩn -Zezu yia we -gʋdɩɛ: «Wɛlɩ -mɩnɩ slolua nɩɩ, -Lagɔ mɩa, 'yliyɔganyaa -Lagɔ -wa, ɔ 'nɩ tlɩtlɩnyaa -Lagɔ. Nɩɩ, wa 'dɛ weee mɩ 'yliyɔganya nya -Lagɔ 'yliya 'wʋ.»

39 -Lagɔɔ titee gwesanya tɔlʋa nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «-Amɩaa -slolunyɔ, -we -ɩn gbaa, gbʋzɔnʋ -wa.» 40 'Ɩn waa nyɩma 'nɩ 'maslɛɛn 'yɩbha, wa 'ka gbʋ -putu ɔ layɩbha.

-Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩ -Davidɩɩ -Kanyɔ nya

(Mt 22.41-46; Mk 12.35-37)

41 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Lɛɛ ka 'gbʋ wa gba -Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩa, -Davidɩɩ yu -wa? 42 Nɩɩ, -Davidɩɩ 'dɛbhie -gbolu nɛɛ Lʋʋsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹Jejitapɛ nɛɛ na -Kanyɔ -ylaɛ:

«-Ɩn -dɩ da la na lilisɔlʋ.

43 'Ɩn ɩn 'ka -na tʋnyɩma -na bhʋ zɔ lapalɩ,

-ɩn 'ka wa -gʋ nɔ.» ›

44 Nɩɩ, sa ɔɔ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ 'ka 'ya -Davidɩɩ 'yu -zɛa?»

A 'na nʋnʋ -Lagɔɔ titee gwesanyaa lɛnʋgbʋ lɛ -nɩ

(Mt 23.1-36; Mk 12.38-40)

45 Da nyɩma weee -wa mɩa -bha, wa mɩa -Zezu yukwli pʋlʋda, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ: 46 «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ -Lagɔɔ titee gwesanyaa gbɛgbɛɩn. Wa 'yɩbha tlʋlo -bana 'kadɩ 'wʋplaplɩe, -zugba wa zie we nya. 'Ɩn wa 'yɩbha wa -sa wa fʋ, wa 'nʋŋwɛzʋzʋe nya -zejila 'wʋ. -Lagɔbudu zɔ -yɔ 'fɛtɩnya -gʋ, 'yugbɛɩn ladɩdɩe wa 'yɩbhaa kpe -zɔnʋnya -gʋ. 47 -Dʋgbaŋwnɩ wa saa -maa -lu weee kwɛɛ. 'Ɩn wa bhubhoea -Lagɔ nyɩma 'yliya 'wʋ kpokpo, nyɩma tɩklɩɩ 'bhisa. We 'gbʋ, -Lagɔ yia wa -yɔgbʋ 'wʋbhua, 'ɩn wanʋʋ -kaslʋ 'ka nyɩma tɔlʋaa -nʋ 'wʋzi.»

21

Bobabha -dʋgbaŋwnɔ

(Mk 12.41-44)

1 -Zezu ylaa ɔ 'dɛ kwesi, 'ŋnɩmnɩnya mɩa 'gwɛzi -gbo 'wʋ palɩda -bhlo -bhlo, -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, 'ɩn ɔ yia wa -yɔyɩ. 2 Wee bhla -bhlokpadɛ nya, bobabha -dʋgbaŋwnɔ mɩa wee -gbo 'wʋ tamayua 'sɔ palɩda, 'ɩn ɔ yi 'yaa -mɔɔ -yɔyɩ. 3 -Bha -Zezu gbaa: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ, bobabha -dʋgbaŋwnɔ -mɔnɩ wlaa duun, mɔ -zia wa 'dɛ weee 'wʋ. 4 'Ŋnɩmnɩnya mɩa, 'gwɛzi -we wa gbʋ 'nɩa 'wʋ -mɩ, 'mʋ wa wlaa. 'Ɩn ɔmɔ, ɔ boba 'wʋ, 'gwɛzi -we ɔ 'kaa lili, 'mʋ ɔ wlaa.»

-Zezu gbaa -Lagɔbudu 'kadʋʋ -wlɔwlɔee gbʋ

(Mt 24.1-2; Mk 13.1-2)

5 -Mʋʋ 'bɩgʋ, nyɩma tɔlʋa mɩ -Lagɔbudu 'kadʋʋ 'ylinanɔ gbʋ gbada. Tʋkpa 'nanɩ wa 'sʋbhalɩa we klaa, 'ɩn -lu 'nanɩ wa 'nyɛa -Lagɔ, -we nya wa namanɩa we zɔ 'yli, we 'gbʋ. 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: 6 «'Ylɩnya yia yia, -buduu tʋkpanya a yɩa dɛ -yɔ -gʋladɩdlɩda, we 'yabhlogbɔɔ 'na 'ka we -libheyi -gʋ -tʋ. Jitea we 'dɛ weee yia.»

Gbʋnyii 'kaa lɛnʋ dʋdʋʋ bhɩabhɩe 'yu

(Mt 24.3-14; Mk 13.3-13)

7 'Ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «-Amɩaa -slolunyɔ, lɛbhla -mʋʋ 'ka lɛnʋa? Lɛɛ -lu 'ka wee -li -mɩnɩɩ lɛnʋbhla -slolua?»

8 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, nyɩmɛ 'na nʋnʋ aɩn -dawli -nɩ. Nɩɩ, nyɩma -duun yia na 'ŋnɩ -gʋ yia, 'ɩn wa 'ka gbaɛ: ‹-Amɩ -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ!› 'Ɩn: ‹We bhla ka nyni!› Nɩɩ, a 'na nɔnʋ wa 'bɩ -nɩ. 9 Da a -ka tʋgʋgʋe -yɔ -yɔwʋsʋsɔlʋee 'dɩ 'nʋ, a 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. We mɩ nɩɩ, we nʋ lɛ tɩa. Nɩɩ, -mʋʋ 'nɩ dɛslɛɛn dʋdʋʋ bhɩalɩda.»

10 'Bhie, ɔ yia we -gʋdɩɛ: «Tʋ yia laga 'sɔ nyɩdɩ 'wʋsɔa. 'Ɩn nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ yabhlo 'ka nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -gʋdʋ -yɔwʋsɔlʋ. 11 Dʋdʋ yia zuklua, ŋwɔ yia yia, 'ɩn gu 'kadɩ yia nyɩma -yɔbhoa dʋdʋʋ da weee. -Nanagbʋnya -yɔ gwɛdigbʋnya wa yia -yɔyɩa yalɩ, 'ɩn we 'ka nyɩma -nyanɩgbɔ -gʋ -la.

-We 'kaa -Zezuu 'bɩnɔnya ylɩ mʋ nɩ

12 «'Ɩn -mʋʋ weee 'yu, kpaa wa yia aɩn, wa 'ka aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩ, wa 'ka aɩn -Lagɔbudunya zɔ kwa, wa 'ka amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhu, 'ɩn wa 'ka aɩn -kaslʋ 'wʋpa. Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya -yɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnya 'yu wa yia aɩn kwaa na 'gbʋ. 13 -We weee mɩa dɛ yia lɛnʋa, 'ɩn na gbʋnya ka da a 'yɩa, a 'ka we gba. 14 -We a 'kaa gba, a 'ka amɩaa 'dɛ gbʋ -gʋ -sa, a 'na pʋpalɩ we 'wlukʋʋn la -nɩ. 'Ɩn a 'na lʋlʋ we 'gbʋ dlɩ -nɩ. 15 Nɩɩ, na 'dɛbhie -gbolu yia aɩn gbʋyilo wɛlɩ ŋwɛɛ zʋa. Sa amɩaa tʋnyɩma 'na 'kaa we kpɛlɩ, 'ɩn wa 'na 'kaa we 'bɩgʋpalɩ wɛlɩ 'yɩ, 'sa. 16 Nɩɩ, amɩaa didea -yɔ amɩaa 'nyaanya, amɩaa bhelia, amɩaa nyɩma -yɔ amɩaa 'talea yia aɩn wlaa. 'Ɩn wa 'ka aɩn glaa nyɩma duun 'bha. 17 Na 'gbʋ, nyɩma weee yia aɩn 'wʋnyɛa. 18 Nɩɩ, amɩaa 'wluonyii gɔ yabhlogbɔɔ 'nɩa mnɔa yi. 19 We 'dɛɛ 'gbʋ, a kpa amɩaa 'dɛ la -kli, 'ɩn a 'ka 'yliyɔgagɩe -zɔnʋ 'yɩ.

-Zezu gbaa -Zeluzalɛmʋʋ -wlɔwlɔee gbʋ

(Mt 24.15-21; Mk 13.14-19)

20 «Da a -ka we -yɔyɩ, -Zeluzalɛmʋʋ tʋnyɩmaa 'slʋja ka we gbeli, -zugba a yibheli we 'ji nɩɩ, -Zeluzalɛmʋ gbee labhʋbhla ka cɩpa. 21 -Mʋʋ bhla, -wa -ka Zudee -dʋdʋ -gʋ -mɩ, -maa -yɔ -gwagwɩe mnɩ zizea -gɔgɔnya 'wlu. -Wa -ka -Zeluzalɛmʋgbe nʋkplɛ -mɩ, -maa 'tla wee 'gbe nʋkplɛ. 'Ɩn -wa -ka kpaa -mɩ, -maa 'na yili -zɔɔ -nɩ. 22 Sa -Lagɔ 'kaa ɔ nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhu, wee 'ylɩnya nʋkplɛ mʋ nɩ. We mɩ cɛlɩda, 'ɩn lɛ we yia nʋa. 23 Lɛɛ gbʋnyuu yi 'sa, nʋkplabhue ŋwnɩ -yɔ -wa mɩa 'yua 'nyɛnɩda ylɩa, wee 'ylɩnya -mɩnɩ nya! Nɩɩ, sɩasɩe 'kadʋ yia wee dʋdʋ -gʋ yia. 'Ɩn -Lagɔɔ 'cɛ 'ka -mɔ -nyɩma -yɔwʋsɔlʋ. 24 'Bhaa wa yia tɔlʋa tʋgʋgblɛ nya, 'ɩn wa 'ka tɔlʋa dʋdʋ -putunya -gʋ kwa galɩ nya. Nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, -gʋ wa yia -Zeluzalɛmʋ nɔa, wa 'ka we su, 'bhie, wanʋʋ bhla 'ka 'saa bhɩa.

Nyɩmɛɛ 'Yuu yiyie

(Mt 24.29-31; Mk 13.24-27)

25 «Gwɛdili wa yia -yɔyɩa, 'ylʋ klaa, 'cʋ -yɔ -zɛlɩ klaa, we -gʋ. Gumunyuu saju -pa -jiji 'kadʋ yia lɛnʋa, 'ɩn dʋdʋgʋ -nyɩma weee dlɩ 'ka sumanɩ, nyanɔ 'ka wa 'wʋslo. 26 'Ɩn -we weee yia lɛnʋa dʋdʋ -gʋ, 'mʋ nyɩma mɩa 'wlukʋʋn lapʋpalɩda, we dlɩ -sulo yia wa 'bhaa. Nɩɩ, yalɩɩ 'tɩtɛ weee yia zuklua. 27 Nɩɩ, Nyɩmɛɛ 'Yu wa yia -yɔyɩa yida yalɩpʋpa -gʋ, ɔ 'tɩtɛ -yɔ ɔ 'ŋnɩmnɩe nya. 28 Da wee gbʋnya -mɩnɩ lɛnʋe -ka gwedɩ, a 'yligbe gege, 'ɩn a 'bhu 'wlu 'wʋ. Nɩɩ, -Lagɔɔ amɩaa gbʋwʋsaylɩ ka cɩpa -kwɛɩn.»

-We figɩsu slolua mʋ nɩ

(Mt 24.32-35; Mk 13.28-31)

29 'Ɩn ɔ yia wa gbʋʋ nine -mɩnɩ 'palɩ. Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A yla figɩsu -yɔ su -tɔlʋa weee -mɩnɩ! 30 Da a -ka we -yɔyɩ nɩɩ, we mɩ tɔpɔda, a yibheli we 'ji nɩɩ, 'nyu -lʋa bhla ka cɩpa. 31 'Sa -bhlokpadɛ, da a -ka gbʋnya -mɩnɩɩ lɛnʋe -yɔyɩ, a yibheli we 'ji nɩɩ, -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe ka cɩpa. 32 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: dɛslɛɛn -nyɩmaa 'dɛ weee 'na 'ka tlɩ, 'ɩn wee gbʋnya -mɩnɩ 'kaa lɛnʋ. 33 Nɩɩ, la yalɩ -yɔ dʋdʋ yia 'bhʋa, na wɛlɩ 'na 'ka labhʋ 'mnumnu.

A -tʋ 'yliyɔgada

34 «A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ! A 'na yeli amɩaa dibhe 'fɛtɩnya -yɔ nʋ bhabhaa mamɩe -nɩ, 'ɩn a 'na lʋlʋdlɩ dʋdʋ -gʋʋ -lii 'gbʋ -nɩ. We 'nɩ -mʋʋʋ, 'ɩn Nyɩmɛɛ 'Yuu yiyiylɩ tlalɩa aɩn. 35 Nɩɩ, sa 'sowli tlalɩa zibhi, 'sa -bhlokpadɛ wee ylɩ -mɩnɩ yia dʋdʋgʋ -nyɩma weee 'tlalɩa. 36 We 'dɛɛ 'gbʋ, a -tʋ 'yliyɔgada, a 'na ŋwɔnʋ 'ylaa -nɩ. A -tʋ -Lagɔ bhubhoeda 'kɔmʋʋ, a 'ka 'tɩtɛ 'yɩ, 'ɩn gbʋ weee yia yia, a 'ka we lu. 'Ɩn a 'ka Nyɩmɛɛ 'Yu 'klʋ 'yligbee mneni.»

37 Zlɩ, -Zezu slolua nyɩma -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ. 'Ɩn jibheza, ɔ mnɩa lapɩa -gɔgɔ wa laa *Olivʋsunyaa -gɔgɔ 'wlu. 38 Zlʋkpɛ 'tutu, 'ɩn nyɩmaa -zlo yia -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, ɔ wɛlɩ yukwli pʋlʋa.

22

Zuifʋʋ 'yugalɩnya zʋa -Zezuu -yɔgbʋ

(Mt 26.1-5; Mk 14.1-2; Zn 11.45-53)

1 *'Floo -we 'nɩa gɔɔ -yɔ -ka, -we ka 'fɛtɩ dɩa gwe *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩɩ zlɩ, we ka cɩpa. 2 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya 'yɩa 'klɩ, wa 'ka -Zezu 'bha. Nyɩmaa -zlo gbelia -Zezu, wa sɔsʋee 'gbʋ, wa 'nɩ we mneni.

Zudasɩ nʋa -Zezu -dawli 'wʋ

(Mt 26.14-16; Mk 14.10-11)

3 Nɩɩ, -Zezuu 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔɔ lʋ -nyɩmɛ yabhlo wa laa Zudasɩ Isɩkaliɔtʋ, -Saatan ka ɔ 'wʋ pla. 4 Sa Zudasɩ 'kaa -Zezu wla, 'ɩn ɔ yia we gbaa mnɩ -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ 'slʋja kʋa -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ -cɩan -yla. 5 We yia wa 'mʋna 'wʋla. 'Ɩn wa nɛɛ ɔ -yla, wa 'ka ɔ 'gwɛzi 'nyɛ. 6 Zudasɩ ŋwnua we -yɔ, 'ɩn sa ɔ 'kaa wa -Zezu yoo 'nyɛ, 'ɩn nyɩmaa -zlo 'na 'kaa we 'jiyibheli, -zugba ɔ talɩa we 'yoo da.

-Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya pi 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lililu

(Mt 26.17-25; Mk 14.12-21; Zn 13.21-30)

7 Ylɩ -we nya wa 'kaa 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ *bhlabhlɛyua 'bha, we -yɔ 'Floo -we 'nɩa gɔɔ -yɔ -kaa 'fɛtɩ, we 'ylɩ ka nyni. 8 'Ɩn -Zezu yia Piɛlɩ -yɔ Zaan tie, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A mnɩ -aɩn -yla 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lililu pia, -a 'ka we li.»

9 'Ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «Mɔ -ɩn 'yɩbha -a mnɩ we pilia?»

10 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Bhla -we nya a -ka -zɔɔ plaa yi nɩ, nyɩmɛ yabhlo a -yɔ ɔ yia gbelia, ɔ ka 'nyunyida 'wlu. -Budu -we zɔ ɔ yia plaa, a pla ɔ 'bɩ. 11 A gba -buduu -kanyɔ -ylaɛ: ‹-Amɩaa -slolunyɔ nɛɛ, -buduu 'yu -we zɔ ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'kaa 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lililu li, da we mɩa?› 12 -Buduu 'yu 'kadʋ mɩa we 'wlu, -we kaa -gʋladɩ -li -zɔnʋ zɔ, 'ɩn ɔ slolua we aɩn da. -Bha a yia wee -amɩaa lililu pia.»

13 'Ɩn wa yia mnɩ, 'ɩn sa -Zezu gbaa wa -yla, 'ɩn wa yi 'saa we ylɩ. 'Ɩn wa yia 'fɛtɩ -gʋ lililu pi.

Nyɩmaa -Kanyɔɔ -mɔwlʋ -lililu

(Mt 26.26-30; Mk 14.22-26; 1 Kol 11.23-25)

14 Da lilibhla nynia, 'ɩn -Zezu -yɔ ɔ tietienya yia lililu gwe ladɩ. 15 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Ɩn 'yɩbha ɩn -yɔ aɩn 'ka 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lililu li dlɩ weee nya, 'bhie, na sɩasɩa ylɩ 'ka nyni! 16 Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: we 'bhʋ -zɛɛn 'wʋ, ɩn 'nɩa lililu nɩɩ -putu lia yi. Zlɩ a -ka wee lililuu 'ji 'wʋlanʋ kpɛɛn kpɛɛn, -mɔ -Lagɔɔ 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ, we zlɩ na lia we.»

17 -Zezu 'bhua nʋ -kɔpʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ fuo 'pa. 'Ɩn ɔ nɛɛ: «A 'bhu 'kɔpʋ nɩ 'wʋ, a dlili we nʋkpla -lu a 'dɛkpʋa nyɩdɩ. 18 Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: we 'bhʋ -zɛɛn 'wʋ, ɩn 'na 'ka 'maslɛɛn nʋ 'ma, 'ɩn -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'kaa yi.»

19 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ 'bhua 'floo 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ fuo 'pa. Ɔ dɩdlɩa we la, 'ɩn ɔ yia we wa 'wʋladlili. 'Ɩn ɔ nɛɛ: «-We mɩa da na ku -wa, 'mʋ ɩn wlaa amɩaa 'gbʋ. A li wee 'floo -mɩnɩ, 'ɩn a 'ka 'mɩ ligbeda -tʋ bhla weee nya.» 20 Wa bhɩa lilie, 'ɩn -Zezu yi 'yaa 'sa wa nʋ -kɔpʋ yoo 'nyɛ. 'Ɩn ɔ nɛɛ: «Wee 'kɔpʋ -mɩnɩ -wa -Lagɔ -yɔ nyɩma 'sɔɔ *'wʋsuslolue -lolu, -we ka 'gbʋ na 'pɩɔn yia jite amɩaa 'gbʋ.

21 «'Ɩn a yla: -ɔ 'kaa 'mɩ pɛlʋ 'pa nyɩma kwɛɛ, ɔ mɩ da. Na sɔ -yɔ ɔ sɔ mɩ lililu lʋ kna -bhlogbɔɔ 'wʋ. 22 Gbʋzɔnʋ -wa, sa -Lagɔ 'yɩbhaa we, 'sa Nyɩmɛɛ 'Yu yia mnɩa. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'kaa ɔ wla, 'ɩn wa 'ka ɔ 'bha, gbʋnyuu mɩ -mɔɔ -nʋ nya.» 23 'Ɩn wa yia layɩbhalɩe bhli: «-Aɩn glaa nyɔɔ 'ka -mʋʋ lɛnʋa?»

-Aɩn glaa nyɔɔ -wa 'kadʋa?

24 -Zezuu 'bɩnɔnya nyɩdɩ kpɛlɩe 'kadʋ yia -bha -bho. Wa 'yɩbha, -ɔ -wa wa glaa 'kadʋ, wa 'ka ɔ yibheli. 25 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya pɩlɩ wa 'wlu la, 'tɩtɛ weee nya. 'Ɩn -wa kaa wa, -maa 'yɩbha wa la -maa gbʋzɔnʋʋ lɛnʋnya.» 26 'Ɩn amɩa 'na nʋnʋ 'sa -maa 'bhisa -nɩ. Nɩɩ, -ɔ -wa 'kadʋ aɩn glaa, ɔ -mɩ 'yɩslɔkpilɛ 'bhisa. 'Ɩn -ɔ -wa amɩaa -kanyɔ, ɔ -mɩ amɩaa zɔlubhonʋnyɔ 'bhisa. 27 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -dɩa lililu gwe la, mɔ 'ylia yaayɩɩ, -ɔ mɩa lililu dlilida -mɔɔ 'ylia yɩ? -Ɔ -dɩa lililu gwe la mɔ 'ylia. We 'nɩ mʋʋ? We nanɩ 'yli! -Mʋʋ bhla, -amɩ mɩ aɩn nyɩdɩ nyɩmɛɛ zɔlubhonʋnyɔ 'bhisa!

28 Da wa mɩa 'mɩ sɩalɩda, amɩa mɩa da, amɩa -tʋa 'mɩ kwesi 'ylɩ weee nya. 29 Sa na Dide 'nyɛa 'mɩ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe se, 'sa -bhlokpadɛ -amɩ na nyɛa 'ya we amɩa. 30 -Mɔ na 'wlulapɩlɩgbe 'wʋ, lia a -yɔ 'mɩ 'sɔ yia, 'ɩn a -yɔ 'mɩ 'sɔ 'ka 'ma. 'Ɩn 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ a yia ladɩa, 'ɩn a 'ka *Izlaɛlɩɩ *zʋa kugbua lɛ 'sɔɔ -yɔgbʋ 'wʋbhu.

-Zezu nɛɛ Piɛlɩ yia ɔ gbʋ kpɛlɩa

(Mt 26.31-35; Mk 14.27-31; Zn 13.36-38)

31 «'Simɔɔ, 'Simɔɔ, -ɩn pʋ yukwli! *-Saatan 'yɩbha ɔ 'ka aɩn 'wʋbhlɩ, sa wa bhlɩa 'mnɔ 'wʋ, 'ɩn sa wa sɩsalɩa we 'ya -yɔ we flɩ 'wʋ, 'sa. 32 Ɩn ka -Lagɔ bhubhoe -na 'gbʋ, dlɩzʋzʋe yi -mɩ 'wʋbɔɔ 'gbʋ. 'Ɩn 'ylɩ -we nya -ɩn -ka lʋbhiti na -gbɛ, -ɩn 'tɛmanɩ -na bheliaa dlɩ la.»

33 Piɛlɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, ɩn ka dlɩ -sa, -ɩn 'ka -kaslʋ 'wʋ mnɩoo, ɩn -yɔ -mɩ 'sɔ. -Ɩn -ka tlɩoo, ɩn -yɔ -mɩ 'sɔ.»

34 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ: «Ɩn nɛɛ -mɩ -ylaɛ: -zɛɛn -ylɩ -mɩnɩ nya, -kʋkɔ 'na 'ka gbo, 'ɩn -na kpɛlɩa na gbʋ -zakpa ta. 'Ɩn -na gbaa, -ɩn 'nɩ 'mɩ -yi.»

A mnazɩ la, a 'ka tʋ gʋ

35 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Da ɩn tiea aɩn, 'ɩn a 'nɩa 'gwɛzi -bhɔtɔ, -bada -yɔ -sakwla 'wʋbhu, -lu ka aɩn 'wʋbɔɔ?»

'Ɩn -maa yia we 'bɩgʋpalɩ: «-Ɩnnya, -lu yabhlogbɔɔ 'nɩ -aɩn 'wʋbɔ.»

36 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nɩɩ, -slɛɛn -ɔ -ka 'gwɛzi -ka, ɔ 'bhu we 'wʋ. -Ɔ -ka -bada -ka, ɔ 'bhu we 'wʋ. 'Ɩn -ɔ 'nɩ tʋgʋgblɛ -ka, -mɔɔ 'pa -mɔɔ -bana 'kadʋ pɛlʋ, 'ɩn ɔ 'ka we 'yabhlo zɔ. 37 Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: wɛlɩ -we wa cɛlɩa -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, -we gbaa:

‹Wa ka ɔ gbʋnyuuu kwɛ -cɩan glaa zɛlɩ,›

na 'gbʋ wa yia we cɛlɩ. Nɩɩ, -we wa cɛlɩa na 'gbʋ, we mɩ nɩɩ, we nʋ lɛ, -bha -tʋ 'wʋ -sɛ.»

38 Ɔ 'bɩnɔnya nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, tʋgʋgblɛ sɔ nɩ.»

'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «We -tʋ sa!»

-Zezu bhubhoea -Lagɔ Olivʋsunyaa -gɔgɔ 'wlu

(Mt 26.36-46; Mk 14.32-42)

39 -Zezu 'tlaa, 'ɩn ɔ yia *Olivʋsunyaa -gɔgɔ 'wlu mnɩ, ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ. Sa ɔ nʋa -benyi 'sa. 40 Da ɔ nynia wee da, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A bhubhoe -Lagɔ, a yi laylagbʋ lʋ bhlili.»

41 'Bhie, sa nyɩmɛ -ka gbɔkʋ viteli da we bhlia, 'ɩn ɔ yi 'saa wa gwevla. Ɔ 'sibhlia 'kukolu, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoe. 42 Ɔ nɛɛ: «Dide, -ɩn -ka we 'yɩbha, -ɩn vlalɩ 'mɩ sɩasɩe 'kadʋ -mɩnɩ gwe. We 'na -zɛlɩ nanʋʋ dʋmagbʋ -nɩ, we -zɛ -na dʋmagbʋ.» [ 43 Tɔʋn, -Lagɔɔ 'anzɩ yabhlo 'bhʋa yalɩ, 'ɩn we yia ɔ 'klʋtlalɩ, we 'ka ɔ dlɩ latɛmanɩɩ 'gbʋ. 44 -Zezuu dlɩ sumanɩa tenyi tenyii, 'ɩn ɔ yi 'yaa -Lagɔ bhubhoe 'tɩtɛɛ. 'Ɩn ɔ -yɔɔ sloo 'wlʋa 'pɩɔn, we yia bhlida -tʋ dʋdʋ.]

45 Da ɔ bhɩa -Lagɔ bhubhoe, ɔ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'bɩnɔnyaa -gbɛ lʋyi. 'Ɩn ɔ yia wa 'ylaa -ŋwɔda ylɩ, -we ka gbʋ -wa, wa dlɩ -su. 46 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Lɛɛ ka 'gbʋ a ŋwɔ 'ylaa? A -sɔ 'wʋ, 'ɩn a bhubhoe -Lagɔ, a yi laylagbʋ lʋ bhlili.»

-Zezu wa kpaa

(Mt 26.47-56; Mk 14.43-50; Zn 18.3-11)

47 -Zezu mɩ ɔ 'bɩnɔnya -yla gbʋ gbada, 'ɩn nyɩmaa -zlo yia ɔ 'tlalɩ. Ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔɔ 'yabhlo wa laa Zudasɩ, mɔ -galɩa wa 'yu. 'Ɩn ɔ yia -Zezu kwesi bɛ, ɔ 'ka ɔ gbleli. 48 'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Zudasɩ, -ɩn 'ka *Nyɩmɛɛ 'Yu pɛlʋ 'paa 'gbʋ -na gblelia ɔ yɩ?»

49 Gbʋ -we 'kaa -Zezu ylɩ, da ɔ 'bɩnɔnya 'yɩa we -yɔ, 'ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, -a 'pa waa nyɩma nɩ tʋgʋgblɛɛ?» 50 Tɔʋn, 'ɩn wa lʋ -nyɩmɛ yabhlo yia -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ zɔlubhonʋnyɔɔ lilikwɛ -yukwli ɔ 'wlu -dɩ.

51 'Ɩn -Zezu nɛɛ: «A 'tide we 'yi, we -tʋ 'sa!» Ɔ zɩa ɔɔ nyɩmɛɛ yukwli kwɛ, 'ɩn ɔ yia ɔ jipe.

52 'Bhie, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan, -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnyaa -cɩan, -yɔ -Lagɔbudu zɔɔ nyɩma kpasɩ, -wa yia -Zezu kpaa, -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «'Wienyɔ ɩn -mɩa, 'ɩn a yia 'mɩ kpaa yi tʋgʋgblɛ -yɔ su kibhe nya kwɛɛ -nya yɩ? 53 Ɩn -yɔ aɩn 'sɔ mɩ 'kɔmʋʋ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, a 'nɩ 'mɩ kpa. Nɩɩ, wee bhla -mɩnɩ mɩ amɩaa -nʋ nya, 'ɩn we mɩa -Saataan 'tɩtɛ mɩa nikpise 'wʋʋ -nʋ nya.»

Piɛlɩ nɛɛ ɔ 'nɩ -Zezu -yi

(Mt 26.57-58,69-75; Mk 14.53-54,66-72; Zn 18.12-18,25-27)

54 Wa kpaa -Zezu, wa -yɔ ɔ mnɩa, 'ɩn wa yia ɔ *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ -budu zɔ 'pa, -zugba Piɛlɩ mɩ -Zezu 'bɩ, ɔ 'nɩ ɔ -yɔ cɩpa. 55 Wa -dɩa -kosu 'yi wee -buduŋwɛɛ, nyɩma -wa mɩa 'wɔlɔda, 'ɩn Piɛlɩ yia wa nyɩdɩ ladɩ. 56 Zɔlubhonʋŋwnɔ 'yɩa ɔ -kosu ŋwɛ -yɔ ladɩda, ɔ ylaa ɔ tenyii, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ mɩ 'ya -Zezuu 'bɩnɔnyɔ nya zlɩmɛ.»

57 'Ɩn Piɛlɩ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔɔ 'ŋwnɔ -ylaɛ: «We 'nɩ gbʋzɔnʋ, ɩn 'nɩ ɔ -yi.»

58 -Bha bɛa -sɛ, nyɩmɛ yabhlo mɩa -bha, ɔ ylaa Piɛlɩ tenyii, ɔ nɛɛ: «-Mɩ mɩa dɛ, -ɩn mɩ 'ya ɔ 'bɩnɔnyaa glaa -nyɩmɛ yabhlo nya.»

'Ɩn Piɛlɩ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔɔ nyɩmɛ -ylaɛ: «-Ɩnnya, -amɩ 'nɩ ɔ 'bɩnɔnyɔ.»

59 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'lɛlɩ -bhlo 'plɩa sa, 'ɩn nyɩmɛ yabhlo yi 'yaa we ŋwɛ -yɔkpalɩɛ: «Cɩɩn, gbʋzɔnʋ -wa, ɔɔ nyɩmɛ mɩa dɛ, ɔ -yɔ ɔ 'sɔ mɩ zlɩmɛ, nɩɩ, Galilee -nyɩmɛ -wa.»

60 'Ɩn Piɛlɩ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔɔ nyɩmɛ -ylaɛ: «'Tale, lɛɛ -ɩn 'yɩbha -ɩn 'ka gba -bha? Ɩ'ɩn 'nʋ -na wɛlɩ 'wʋla.» Piɛlɩ mɩ -slɔ gbada, tɔʋn, 'ɩn -kʋkɔ yia gbo. 61 Nyɩmaa -Kanyɔ 'bhitia, 'ɩn ɔ yia Piɛlɩ yla tenyii. Tɔʋn, wɛlɩ -we Nyɩmaa -Kanyɔ gbaa, 'ɩn Piɛlɩɩ dlɩ yia we -gʋ -bho, ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Piɛlɩ, nyɩma -yla -na yia gbaa nɩɩ, -ɩn 'nɩ 'mɩ -yi, -zakpa ta, 'bhie, -kʋkɔ 'kaa -zɛɛn gbo.»

62 Piɛlɩ 'tlaa, 'ɩn ɔ yia nyazɩwie wida -tʋ kpokpo.

-Zezu wa vɛlɩa, 'ɩn wa yia ɔ bhɩtɩ

(Mt 26.67-68; Mk 14.65)

63 Nyɩma -wa mɩa -Zezu ŋwɛkʋda, -zugba wa palɩ ɔ gla, 'ɩn wa bhɩtɩ ɔ. 64 Wa -gblia ɔ 'naa 'yli -gʋ, 'ɩn wa yia ɔ layɩbha: «Nyɔɔ 'pa -mɩ -lua? -Ɩn gba ɔ 'ŋnɩ!» 65 'Ɩn wa yi 'yaa ɔ vɛlɩ, wɛlɩɩ 'yli -bhlo -bhlo nya.

-Zezu wa kwaa gbʋwliwʋdɩnya 'yu

(Mt 26.59-66; Mk 14.55-64; Zn 18.19-24)

66 Da zlɩ zlɩa, Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya yia 'wlu gbeli. 'Ɩn wa yia -Zezu gbʋwliwʋdɩnya 'yu kwa. 67 'Ɩn wa yia ɔ layɩbha: «-Lagɔɔ -Bhasanyɔ -ɩn -mɩa yɩ? -Ɩn gba we -aɩn -yla.»

-Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «Ɩn -ka we gba aɩn -yla, a 'nɩa we gbʋzɔnʋ laa yi. 68 Ɩn -ka aɩn layɩbha, a 'na 'ka we 'bɩgʋpalɩ 'mɩ -yla. 69 Nɩɩ, dɛslɛɛn 'dɛbhie -gbolu, Nyɩmɛɛ 'Yu dɩa 'tɩtɛ -ka -Lagɔɔ lilisɔlʋ la.»

70 Tɔʋn, 'ɩn wa 'dɛ weee yia 'wʋkpɩ: «-Zugba, -Lagɔɔ 'Yu -ɩn -mɩa yɩ?»

'Ɩn ɔ yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «'Mʋ a gbaa dɛ: 'mɔ ɩn -mɩa.»

71 'Ɩn wa nɛɛ: «-A 'nɩ we dayɩnyaa gbʋ -ka! -A ka -amɩaa 'dɛ nya ɔ ŋwɛɛ wɛlɩ 'nʋ feifei.»

23

-Zezu wa kwaa Pilatɩ 'yu

(Mt 27.1-2, 11-14; Mk 15.1-5; Zn 18.28-38)

1 Nyɩma weee -sɔa 'wʋ, 'ɩn wa yia -Zezu Pilatɩ 'yu kwa. 2 'Ɩn wa yia ɔ gbʋ 'wluladɩlɩe bhli -mɔ. Wa nɛɛ: «-A 'kaa nyɩmɛ -mɔnɩ 'yɩ, -zugba ɔ mɩ -amɩaa nyɩma mnɔnʋda. Ɔ nɛɛ -aɩn -yla, -a 'na 'pɛnɩ Sezaa *nisʋn -gwɛzi -nɩ. 'Ɩn ɔ nɛɛ, ɔ dɛ -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, mɔ -wa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ.»

3 Pilatɩ yia ɔ layɩbhaɛ: «'Lee, Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ -ɩn -mɩa yɩ?»

-Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «'Mʋ -ɩn gbaa dɛ.»

4 'Ɩn Pilatɩ nɛɛ -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ nyɩmaa -zlo -ylaɛ: «Gbʋ -we ka 'gbʋ ɩn 'kaa nyɩmɛ -mɔ nɩ -kaslʋ 'wʋpa, ɩ'ɩn 'yɩ we -yɔ.»

5 'Ɩn wa nɛɛ 'ya wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «Ɔ gbʋslolu wɛlɩ -gʋ nyɩmaa -zlo sɔlʋa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya -yɔ 'wʋ. Galilee dʋdʋ -gʋ ɔ dɩlɩa we gwe, 'ɩn ɔ -yɔ we yia Zudee -dʋdʋ -gʋ 'plɩlɩ, 'bhie, ɔ -yɔ we 'sɔ yia -zɛɛn da -seli nyni -Zeluzalɛmʋ -dʋdʋ -gʋ.»

-Zezu wa kwaa Ewlodʋ 'yu

6 Pilatɩ 'nʋa wa ŋwɛɛ Galileee 'ŋnɩ, 'ɩn ɔ yia layɩbha: «Ɔɔ nyɩmɛ -mɔ nɩ, Galilee -nyɩmɛ -wa yɩ?» 7 Ɔ 'nʋa nɩɩ, dʋdʋ -we Ewlodʋ pɩlɩa 'wlu la, -mɔ -Zezu 'bhʋa, 'ɩn ɔ nɛɛ, wa kwa ɔ Ewlodʋ. -Mʋʋ bhla, -zugba Ewlodʋ mɩ -slɔ -Zeluzalɛmʋ -dʋdʋ -gʋ.

8 Ewlodʋ 'yɩa -Zezu, 'ɩn ɔ yia 'mʋna li. Nɩɩ, wa ka -Zezuu gbʋ -gbada -gwlɛ, -zugba ɔ nʋ we. Ɔ 'yɩbha ɔ 'ka ɔ 'yɩ, -mʋʋ 'bɩ ka 'wʋgwlɛ. 'Ɩn ɔ 'yɩbha ɔ 'ka ɔ gwɛdigbʋ yabhloo lɛnʋda 'yɩ. 9 Ɔ yia ɔ gbʋ duun layɩbha, 'ɩn -Zezu 'nɩ we 'yabhlogbɔɔ 'bɩgʋpalɩ. 10 -Mʋʋ bhla, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya mɩ -bha, -zugba wa dɩlɩ -Zezu gbʋ 'wlu la -gla nya. 11 Ewlodʋ -yɔ 'slʋja palɩa -Zezu gla, 'ɩn wa yia ɔ gbʋ -kpʋa -nyɩmɛ 'wʋnʋ. 'Ɩn ɔ nɛɛ, wa -pla ɔ 'ylinanɔ -bana 'wʋ, wa kwa ɔ Pilatɩɩ -gbɛ lʋ. 12 -Benyi, Ewlodʋ -yɔ Pilatɩ 'sɔ mɩ tʋnyɩma nya. Wee 'ylɩ -bhlokpadɛ nya, wa -zɛa 'tale -yɔ 'tale.

Zuifʋ 'yɩbha -Zezuu tlɩtlɩe

(Mt 27.15-26; Mk 15.6-15; Zn 18.39-19.16)

13 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan klaa, nyɩmaa 'yugalɩnya kpasɩ -yɔ 'gbee nʋkpla -nyɩma weee, Pilatɩ gbelia 'wlu. 14 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A -laa 'mɩ nyɩmɛ -mɔ nɩ, 'ɩn a nɛɛ, ɔ mɩ nyɩma mnɔnʋda. Mʋ mɩa! 'Mɔ ɩn yɩbhaa dɛ la aɩn 'yu. 'Ɩn gbʋnyii a dɩlɩa ɔ 'wlu la, ɩn 'nɩ ɔ 'yɩ we 'yabhlogbɔɔ lɛnʋnyɔ nya. 15 'Ɩn Ewlodʋ -mɔɔ 'nɩ 'ya ɔ 'yɩ we lɛnʋnyɔ nya. We 'gbʋ, ɔ yia ɔ lʋla -amɩaa -gbɛ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, nyɩmɛ -mɔ nɩ, gbʋnyuu -we ɔ nʋa lɛ, -we ka 'gbʋ ɔ 'kaa tlɩ, -mʋʋ 'nɩ -mɩ. 16 We 'gbʋ, gbaa na yia wa sɛlɩ ɔ -pnɩ nya bhabha, 'bhie, ɩn 'ka ɔ 'yitide.» [ 17 Sa *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ nynia -bhlo, 'sa Zuifʋʋ tite gbaa Pilatɩ 'tide wa -yla -kaslʋnyɩmɛ yabhlo 'yi.]

18 'Ɩn Pilatɩ 'yɩbha ɔ 'ka -Zezu 'yitidee 'gbʋ, wa 'dɛ weee yia 'wʋkpɩ: «-Ɩn 'bha ɔɔ nyɩmɛ -mɔ nɩ, 'ɩn 'tide -aɩn -yla -Balabasɩ 'yi!» 19 Zlɩmɛ -Balabasɩ -sɔlʋa dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnya -yɔ 'wʋ -Zeluzalɛmʋgbe nʋkplɛ, 'ɩn ɔ yia nyɩmɛ 'bha. We 'gbʋ, wa yia ɔ -kaslʋ 'wʋpa.

20 Pilatɩ 'yɩbha ɔ 'ka -Zezu 'yitidee 'gbʋ, ɔ yi 'yaa wɛlɩ 'wʋbhu 'sɔ, 'ɩn ɔ yia waa nyɩmaa -zlo -yla gbʋ gba. 21 'Ɩn wa yia 'wʋkpɩ 'tɩtɛɛ ɔ -yla: «Kʋlʋ ɔ *su -gʋ la! Kʋlʋ ɔ su -gʋ la!»

22 Pilatɩ 'bhua wɛlɩ -zakpa tanʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Gbʋnyuu -mʋmʋ ɔ nʋ lɛa? Gbʋnyuu -we ɔ nʋa lɛ, -we ka 'gbʋ ɔ 'kaa tlɩ, ɩ'ɩn 'yɩ we -yɔ. We 'gbʋ, gbaa na yia wa sɛlɩ ɔ -pnɩ nya bhabha, 'bhie, ɩn 'ka ɔ 'yitide.»

23 'Ɩn wa yia 'wʋkpɩ, -zugba wa kpalɩ wee gbʋ -bhloo 'dɛ ŋwɛ, wa kʋlʋ -Zezu su -gʋ la. 'Ɩn wa ŋwɛ -yɔtɛlɔ yia Pilatɩ 'wʋzi. 24 We 'gbʋ, -we wa 'yɩbhaa, 'ɩn Pilatɩ yia we lɛnʋgbʋ -yɔŋwnu. 25 Nyɩmɛ -ɔ -sɔlʋa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya -yɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia nyɩmɛ 'bha, 'mɔ wa 'yɩbhaa wa tide 'yi. 'Ɩn Pilatɩ yia -mɔɔ 'yitide. 'Ɩn ɔ yia wa -Zezu yoo 'nyɛ, 'ɩn -we wa -ka 'yɩbha, wa 'ka we ɔ nʋnʋ.

-Zezu wa kʋlʋa su -gʋ la

(Mt 27.32-44; Mk 15.21-32; Zn 19.17-27)

26 Da wa -yɔ -Zezu mɩa mnɩda, 'ɩn Silɛnɩyu 'Simɔɔ, wa -yɔ -mɔɔ yia gbeli, -zugba ɔ bhʋ kpaa. 'Slʋja yia ɔ kpa, 'ɩn wa yia ɔ -Zezuu su -blɩgba 'wʋlapalɩ, ɔ 'ka we ɔ 'bɩ kwa. 27 Nyɩmaa -zlo mɩ ɔ 'bɩ. 'Ɩn ŋwnɩ mɩa wa glaa, -zugba -maa bhɩtɩ kɩklɩ, 'ɩn wa bhalɩ ɔ 'gbʋ.

28 -Zezu 'bhitia la wa gbɛgbɛɩn, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-Zeluzalɛmʋ -ŋwnɩ, a 'na wili na 'gbʋ -nɩ, a wi amɩaa 'dɛ -yɔ amɩaa 'yuaa 'gbʋ! 29 Nɩɩ, we bhla yia nynia, 'ɩn wa 'ka gbaɛ: ‹'Ŋwnɩ -wa 'nɩa mneni wa 'ka 'yu gwalɩ, -wa 'nɩa -slɔ gwalɩ, 'ɩn -wa 'nɩa -slɔ 'yu 'nyɛnɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ -maa -nʋ nya!› 30 Nɩɩ, nyɩma yia gbaa -gɔgɔnya -yla:

‹A bhlili -aɩn -gʋ!› 'Ɩn wa 'ka gba 'kpidanya -yla:

‹A zize -aɩn!›

31 Nɩɩ, we -ka 'sa wa nʋ sa su yalʋ, 'ɩn lɛɛ -lu 'ka suu yɛyɛnʋ ylɩa?»

32 Wee bhla -bhlokpadɛ nya, nyɩma sɔ mɩa gbʋnyuu -lɛnʋnya nya, 'ɩn 'slʋja -yɔ -maa yi 'yaa yi, wa 'ka wa -yɔ -Zezu 'bha dabʋdʋ. 33 Da wa nynia da ka 'ŋnɩ wa laa «'Wluu 'kʋa», -bha 'slʋja kʋlʋa -Zezu su -gʋ la. 'Ɩn wa yi 'yaa -bha gbʋnyuu -lɛnʋnya 'sɔ su -gʋ lakʋlʋ. 'Yabhlo mɩ ɔ lilisɔlʋ, 'ɩn -gʋdʋ mɩa ɔ kɔpɛsɔlʋ. 34 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ, «Dide, -ɩn tɩ wa -yɔgbʋ 'wʋ, -we wa mɩa lɛnʋda, wa 'nɩ we -yi.»

'Ɩn wa yia -nɩgbɩ 'pa, -zugba wa dlili ɔ -bana, wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ.

35 Nyɩmaa -zlo mɩa -bha, -zugba wa yla -we mɩa 'plɩda. Zuifʋʋ 'yugalɩnya yia ɔ gla palɩ, -zugba wa gbaɛ: «Ɔ ka nyɩma tɔlʋa pue, ɔ pue -slɛɛn ɔ 'dɛ, -zugba *Klisɩ -ɔ -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, ɔ -ka ɔ nya -mɩ!»

36 'Slʋja yi 'yaa -Zezu gla palɩ. Wa bɛa ɔ kwesi, 'ɩn wa yia ɔ kalɔ nʋ 'nyɛ. 37 'Ɩn wa nɛɛ: «We -ka Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ -ɩn -mɩ, -ɩn -sa -na 'dɛ gbʋ 'wʋ.»

38 Ɔ 'wlu -bita, wa yia -bha cɛlɩ:

-Ɔ MƖA DA

ZUIFƲƲ 'WLULAPƖLƖNYƆ -WA

39 'Ɩn waa gbʋnyuu -lɛnʋnyaa 'yabhlo mɩa su -gʋ lakʋlʋda, -mɔɔ yia -Zezu vɛlɩ. Ɔ nɛɛ: «-Ɩn 'nɩ -Lagɔɔ -Bhasanyɔɔ? -Ɩn pue -na 'dɛ, 'ɩn -ɩn 'ka -amɩa pue!»

40 'Ɩn, ɔɔ gbʋnyuu -lɛnʋnyɔ -gʋdʋ yia ɔ -libheyi -yla gbʋ lapalɩ. Ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩ'ɩn sɔ -Lagɔɔ? Nyɩmɛ -ɔ -a -yɔ ɔ 'sɔ mɩa da tlɩtlɩ -kaslʋ -bhlo 'wʋ, ɔmɔ 'nɩ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ lɛnʋ. 41 We klʋ -wa -amɩa 'ka -kaslʋ -mɩnɩ pla, gbʋnyii -a nʋa lɛ, we 'pɛnɩe -wa. 'Ɩn ɔmɔ 'nɩ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ lɛnʋ.» 42 'Bhie, ɔ yia we -gʋdɩɛ: «-Zezu, zlɩ -ɩn -ka -na nyɩma 'wlulapɩlɩa yi, -ɩn ligbe 'mɩ.»

43 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «Ɩn nɛɛ -mɩ -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -zɛɛn -ylɩ -mɩnɩ nya, -ɩn -yɔ 'mɩ 'sɔ mɩ -Lagɔɔ dʋdʋ -gʋ.»

-Zezuu tlɩtlɩe

(Mt 27.45-56; Mk 15.33-41; Zn 19.28-30)

44 'Ylʋ 'ka -glɔnyɩdɩ nynia yi, we nyumoa 'wʋ, 'ɩn nikpise yia kpa dʋdʋ weee -gʋ. We li 'lɛlɩ ta. 45 'Ɩn 'naa bɩzɩa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, we yia 'wʋyla 'sɔ we nyɩdɩ. 46 -Zezu 'kpɩa 'wʋ wɛlɩ 'tɩtɛ nya, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Dide, -mɩ kwɛɛ na zʋa na zuzu.» Ɔ bhɩa 'saa gbagbɩe, tɔʋn, 'ɩn ɔ yia tlɩ.

47 -We weee 'plɩa, *Wlɔmʋ -slʋja glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ 'yɩa we -yɔ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Gbʋzɔnʋ -wa, ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ, nyɩmɛ tɩklɩɩ -wa 'piɛɩn!»

48 Nyɩma -duun -wa yia gbʋ -mɩnɩ ylaa, -we weee 'plɩa, 'ɩn wa yia we -yɔyɩ. 'Ɩn ŋwɔtlɔ yia wa -gʋ slu, 'ɩn wa -yɔ kɩklɩ bhɩtɩe yia nyazɩ nya wa -zɔɔ lʋbhiti. 49 -Zezuu 'talea weee -yɔ 'ŋwnɩ -wa -yɔ ɔ 'bhʋa Galilee, 'ɩn wa yia ɔ yoo kwaa, wa 'yligbe 'pɩpɩ, -zugba wa yla -we weee mɩa 'plɩda.

*-Zɛzɛfʋ 'bhlua -Zezu

(Mt 27.57-61; Mk 15.42-47; Zn 19.38-42)

50-51 Zuifʋʋ 'gbe yabhlo wa laa Alimatee, we nyɩmɛ yabhlo wa laa *-Zɛzɛfʋ, -mɔɔ mɩ 'ya -bha. Nyɩmɛ -zɔnʋ -yɔ nyɩmɛ tɩklɩɩ -wa. Ɔ mɩ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe wʋda, 'ɩn ɔ mɩa Zuifʋʋ gbʋwliwʋdɩnyaa glaa -nyɩmɛ yabhlo nya. -We gbʋwliwʋdɩnya tɔlʋa pʋpalɩa, 'ɩn wa nʋa lɛ, ɔ -yɔ wa 'sɔ 'nɩ we -gʋ wɛlɩ -bhlo -ka. 52 Ɔɔ -Zɛzɛfʋ mnɩa Pilatɩɩ -gbɛ, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ -Zezuu 'kwie -zlalɩ. 53 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ yia wee 'kwie su -gʋ -sa, 'ɩn ɔ yia we 'naa -yɔ zʋ. 'Bhʋka -we wa 'bhlua tʋkpa 'wʋ, 'ɩn wa 'nɩa -slɔ 'kwie nʋkplɛ fa, we nʋkplɛ ɔ faa wee 'kwie. 54 'Ylɩ -we nya wa mnazɩa wa 'dɛ la, wee 'ylɩ nya -Zɛzɛfʋ faa wee 'kwie 'bhʋka 'wʋ. 'Ɩn we nya *Nyapɛylɩ dɩa gwe.

55 'Ŋwnɩ -wa -yɔ -Zezu 'bhʋa Galilee -dʋdʋ -gʋ, -maa -yɔ -Zɛzɛfʋ yia 'bhʋka -gʋ mnɩ. Wa yia wee 'bhʋka 'wʋ -talɩ, 'ɩn sa wa palɩa -Zezuu 'kwie la, 'ɩn wa yia we -yɔyɩ. 56 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn wa yia wa -zɔɔ lʋbhiti. 'Ɩn ŋnɛ -ka kpɩ -yɔ -lasiklɔ -we ka ŋnɛ mɛnɩa, wa yia we pi, -we wa 'kaa 'kwiee ku -yɔ 'pa. Wa tite nɛɛ, Zuifʋʋ Nyapɛylɩ nya, wa 'na nʋnʋ lubho -nɩ. We 'gbʋ, wa yia nyapɛda -tʋ.

24

-Zezu -sɔa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa

(Mt 28.1-10; Mk 16.1-8; Zn 20.1-10)

1 Dimasɩɩ zlʋkpɛ -papa, 'ɩn 'ŋwnɩ yia kpɩ -we ka ŋnɛ mɛnɩa wa pia, we nya gbawla -gʋ mnɩ. 2 Bhla waa 'ŋwnɩ 'ka -bha nyni, -zugba tʋkpa -boklo 'kadʋ 'nɩ gbawla ŋwɛɛ -mɩ, wa ka we glipe. 3 Wa -talɩa gbawla nʋkplɛ, wa 'nɩ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'kwie 'yɩ. 4 -We waa 'ŋwnɩ 'kaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩ, wa 'nɩ we -yi. Tɔʋn, nyɩma sɔ kaa lɩlɩbana 'pʋpa 'ylɩylɩ 'wʋ, -maa yia wa 'klʋtlalɩ. 5 Nyanɔ sloa 'ŋwnɩ 'wʋ, 'ɩn wa yia 'wlu lagbli. Waa nyɩma 'sɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a talɩ 'yliyɔganyɔɔ da tlɩtlɩnya glaa? 6 Ɔ 'nɩ -seli -mɩ. Ɔ ka 'wʋsɔ tlɩtlɩnya glaa. Da ɔ mɩa zlɩmɛ Galilee, -we ɔ gbaa aɩn -yla, a ligbe we: 7 ‹We mɩ nɩɩ, wa 'nyɛ *Nyɩmɛɛ 'Yu gbʋnyuu -lɛnʋnya yoo. Wa 'ka ɔ su -gʋ lakʋlʋ, 'ɩn 'ylɩ 'sɔ we taa zlɩ, ɔ 'ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ.› »

8 'Ɩn waa 'ŋwnɩ yia -Zezuu wɛlɩnya ligbe. 9 Wa 'bhʋa gbawla -gʋ, 'ɩn wa yia we gbaa mnɩ -Zezuu 'bɩnɔnya kugbua lɛ -bhlo -yla, we -yɔ nyɩma -tɔlʋa -yɔ wa 'sɔ mɩa. 10 'Ŋwnɩ -wa -laa wee 'dɩ -mɩnɩ -Zezuu tietienya, wa ŋnɩ nɩ: Magɩdala -ŋwnɔ Malii, Zanɩ, *'Zakee 'nyaa Malii -yɔ 'ŋwnɩ -tɔlʋa -yɔ wa 'sɔ mɩa. 11 'Ɩn waa -Zezuu tietienya nɛɛ wa 'dɛɛ dlɩ zɔɛ, -we waa 'ŋwnɩ mɩa gbada, gbʋ -kpʋa -waa 'gbʋ, wa 'nɩ wa dlɩ 'wʋdɩ. 12 -Bha Piɛlɩ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ -yɔ -gwagwɩe yia gbawla -gʋ mnɩ. Ɔ kwlia 'wʋ, ɔ -talɩa 'bhʋka 'wʋ, 'naapɩnya wa bibelia 'kwie -yɔ la, we 'dɛkpʋa ɔ 'yɩa -yɔ. 'Ɩn ŋwɛgaga yia ɔ sʋbha, -we weee 'plɩaa 'gbʋ. 'Ɩn ɔ yia ɔ -buduŋwɛɛ lʋmnɩ.

-Zezu -slolua ɔ 'dɛ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ 'klʋ

(Mk 16.12-13)

13-14 'Gbe -we wa laa Emausɩ, we -yɔ -Zeluzalɛmʋ 'sɔ, kilo kugbua lɛ -bhlo mɩa we nyɩdɩ. Wee 'ylɩ -bhlokpadɛ nya, -Zezuu 'bɩnɔnya glaa -nyɩma 'sɔ mɩa -mɔ mnɩda. -We weee 'plɩa, -zugba wa -yɔ we 'dɩsasɩe mnɩ 'yloogblʋ. 15 Bhla -we nya wa mɩa gbada, 'ɩn wa mɩa kpɛlɩda, -Zezuu 'dɛbhie -gbolu yia wa kwesi bɛ, 'ɩn ɔ -yɔ wa yia bhʋ 'wʋ mnɩ dabʋdʋ. 16 -Zezuu 'bɩnɔnya 'yɩa ɔ -yɔ, 'ɩn -lu yabhlo'o ŋwnu, wa 'ka ɔ yibheli.

17 'Ɩn -Zezu yia wa layɩbha: «'Lee, lɛɛ gbʋ -gʋ a kpɛlɩ nɔda 'yloogblʋa?»

Tɔʋn, wa dlɩ yia sumanɩ, 'ɩn wa yia 'yligbe. 18 Wa 'dɛ 'sɔ glaa 'yabhlo wa laa Kleopasɩ, -mɔɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Na 'dɛ -bhlo -wa -Zeluzalɛmʋ -nyɩmɛ, -ɔ 'nɩa gbʋ 'plɩa 'wʋbhlolu -ylɩnya nɩ nyaa 'ji -yi yɩ?»

19 'Ɩn ɔ yia wa layɩbhaɛ: «Mɔɔ -gbʋ we -ma?»

'Ɩn wa yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «Gbʋ -we 'ylɩa Nazalɛtɩyu -Zezu, mʋ -wa! -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ 'tɩtɛ ɔ -mɩa. Ɔ ka we -slolu ɔ lɛnʋgbʋnya -yɔ ɔ wɛlɩnya 'wʋ, -Lagɔ -yɔ nyɩma 'yu. 20 -Amɩaa *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ -amɩaa 'yugalɩnya ka -Zezu wla, wa 'bha ɔ, 'ɩn wa yia ɔ *su -gʋ lakʋlʋ. 21 -Amɩa dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, mɔ 'ka yaa Izlaɛlɩnyɩma gbʋ 'wʋsa. 'Ɩn -mʋʋ weee -gʋ, gbʋnya 'plɩa, we 'ylɩ taa zlɩ mɩa -zɛɛn. 22 Gbʋzɔnʋ -wa, -amɩa glaa ŋwnɩ tɔlʋa ka -aɩn ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. Zlʋkpɛ -papa, 'ɩn wa yia gbawla -gʋ mnɩ. 23 Wa 'nɩ ɔ 'kwie 'yɩ. 'Ɩn wa yia lʋyi, -bha wa gbaa -aɩn -ylaɛ, -Lagɔɔ 'anzɩnya ka wa 'klʋtlalɩ, 'ɩn we nɛɛ wa -ylaɛ: ‹-Zezu -ga 'yliyɔ!› 24 -Amɩa lʋ -nyɩma tɔlʋa ka gbawla -gʋ mnɩ, 'ɩn gbʋ -we 'ŋwnɩ gbaa, wa yi 'saa we ylɩ. Wa 'nɩ -Zezuu 'dɛ 'yɩ.»

25 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Nyɩma -wa 'nɩ 'ylimna, 'ɩn gbʋ -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya gbaa, -wa'a 'nʋ we 'wʋla -pa! 26 We mɩ nɩɩ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ sɩa sa, 'bhie, -Lagɔ 'ka ɔ 'ŋnɩmnɩe ɔ yoo 'nyɛ.» 27 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -we wa cɛlɩa ɔ daa, -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, ɔ yia we gwe -sa wa -yla. Ɔ dɩa we gwe Moizɩɩ 'sɛbhɛ -gʋ, 'ɩn ɔ -yɔ we yia -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛ weee 'wʋ pla.

28 'Gbe -we 'wʋ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ mɩa mnɩda, da wa nynia we kwesi, 'ɩn -Zezu yia nʋ nɛɛ, da 'pɩpɩ ɔ mɩ mnɩda. 29 'Ɩn wa yia ɔ -klolu, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -yɔ -aɩn 'sɔ -tʋ! Jibhe ka zɔ, 'ɩn sabɔ ka bɛbee bhɩa.» 'Ɩn ɔ yia -budu zɔ pla, ɔ -yɔ wa 'sɔ 'ka -tʋ.

30 Ɔ -yɔ wa -dɩa lililu gwe la, ɔ 'bhua 'floo 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ fuo 'pa. -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ dɩdlɩa we la, 'ɩn ɔ yia we wa 'wʋladlili. 31 Tɔʋn, wa 'yli -bloa, 'ɩn wa yia ɔ yibheli. -Bha -bhlokpadɛ, ɔ yia wa 'yligwe mnɔnʋ. 32 'Ɩn wa nɛɛ, wa 'dɛkpʋa nyɩdɩɛ: «Da -a mɩa 'yloogblʋ, ɔ mɩa -aɩn -yla gbʋ gbada, -zugba ɔ sa -aɩn -yla -Lagɔsɛbhɛ gwe, 'mʋna ka -aɩn dlɩ zɔ ye, we 'nɩ mʋʋ?»

33 Wa -sɔa 'wʋ -bha -bhlokpadɛ, 'ɩn wa yia -Zeluzalɛmʋ lʋmnɩ, -mɔ wa ylɩa -Zezuu tietienya kugbua lɛ -bhlo -yɔ wa -lima 'wlu gbelida. 34 'Ɩn -maa nɛɛ wa -ylaɛ: «Gbʋzɔnʋ -wa, Nyɩmaa -Kanyɔ ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ. Nɩɩ, ɔ ka 'Simɔɔ 'klʋtlalɩ.» 35 'Ɩn -maa 'sɔ yia -we 'plɩa 'yloogblʋʋ 'dɩ -sa wa -yla. Sa wa yibhelia -Zezu, -zugba ɔ mɩ 'floo ladɩdlɩda, 'ɩn wa yi 'yaa -mʋʋ gba wa -yla.

-Zezu -slolua ɔ 'dɛ ɔ 'bɩnɔnya 'klʋ

(Mt 28.16-20; Mk 16.14-18; Zn 20.19-23; Lngb 1.6-8)

36 Da wa mɩa -slɔ gbada, 'ɩn -Zezu yia ɔ 'dɛ -slolu wa nyɩdɩ. 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ -yɔ aɩn 'sɔ -mɩ!»

37 -Nyanɩgbɔ -kpalɩa wa, 'ɩn wa yia nyanɔ nʋ. Wamɩa nɛɛ yaa 'sa nɩɩ, nyɩmɛzuzu -wa. 38 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Lɛɛ -lu sumanɩ amɩaa dlɩa? 'Ɩn lɛɛ ka 'gbʋ a lʋ sa dlɩa? 39 A yla na -kwɩtɛ -yɔ na bhʋpatʋnya, -amɩ -wa, gbʋzɔnʋ sa! A zɩ 'mɩ kwɛ, 'ɩn a yla, nɩɩ, nyɩmɛzuzu 'nɩ yɩcɛ -yɔ 'kʋa -ka. Sa a yɩa dɛ 'mɩ -yɔ 'bhisa.»

40 Ɔ gba 'saa, 'bhie, ɔ yia ɔ -kwɩtɛ -yɔ ɔ bhʋpatʋnya wa 'klʋslolu. 41 'Mʋna ka wa ye, 'ɩn ŋwɛgaga yia wa sʋbhaa 'gbʋ, -we -Zezu mɩa wa -yla gbada, wa 'nɩ mneni wa 'ka we dlɩ 'wʋdɩ. 'Ɩn ɔ yia wa layɩbhaɛ: «-Lu -we a 'kaa li, we mɩ -seli aɩn kwɛɛ?» 42 'Ɩn wa yia ɔ llalla -zibhii kibhe 'nyɛ. 43 Ɔ 'bhua we 'wʋ, 'ɩn ɔ yia we li wa 'yibadɩ.

44 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Da ɩn -yɔ aɩn 'sɔ mɩa -benyi, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: we mɩ nɩɩ, -we weee wa cɛlɩa na daa, Moizɩɩ titee 'sɛbhɛ 'wʋ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛ -yɔ Lʋʋsɛbhɛ 'wʋ, we nʋ lɛ.» 45 'Ɩn ɔ yia wa 'wlukʋʋn ladolu, wa 'ka -Lagɔsɛbhɛ 'wʋlanʋ. 46 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-We mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ mʋ nɩ: we mɩ nɩɩ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ sɩa, 'ɩn ɔ 'ka tlɩ. Wa -ka ɔ gbawla 'wʋfa, 'ylɩ 'sɔ we taa zlɩ, 'ɩn ɔ 'ka 'wʋsɔ tlɩtlɩnya glaa. 47 Ɔ 'ŋnɩ nya, -Lagɔgbʋ -we 'kaa nyɩmaa dlɩ 'bhiti, 'ɩn -Lagɔ 'ka wa -yɔgbʋ 'wʋtɩ, a bhli we gbagbɩe -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn a -yɔ we 'ka dʋdʋ weee -gʋ mnɩ. 48 Nɩɩ, amɩa -wa we dayɩnya. 49 'Ɩn Zuzu -ɔ Dide gbaa ɔ 'ka aɩn 'nyɛ, -amɩ yia we aɩn yoo 'paa. We 'dɛɛ 'gbʋ, amɩa, a -tʋ wee gbe nɩ nʋkplɛ tɩklɩɩ, 'ɩn -Lagɔɔ 'tɩtɛ 'ka aɩn -gʋ lasibhli.»

-Zezu mnɩa yalɩ

(Mk 16.19-20; Lngb 1.9-11)

50 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya yia Betani kwesi mnɩ, ɔ yia sɔ 'wʋbhu, 'ɩn ɔ yia wa 'nyulaŋwna. 51 Da ɔ mɩa wa 'nyulaŋwnada, ɔ yia wa gwevla, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ 'wʋbhu, ɔ yia yalɩ mnɩ. 52 Wa 'ylimanɩa ɔ, 'bhie, wa yia -Zeluzalɛmʋ lʋbhiti 'mʋna 'kadʋ nya. 53 'Kɔmʋʋ, wa mɩ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, -zugba wa mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ.

* 2:41 'Mʋ wa laa -tuauwɛlɩ 'wʋ: «Pâques».

* 5:1 'Mʋ wa la 'yaa Galilee.

* 6:1 'Flooya wa laa -tuauwɛlɩ 'wʋ: «bl'e».

* 8:26 'Mʋ wa la 'yaa Gadale -nyɩmaa dʋdʋ.

* 10:35 'Ylɩ 'sɔɔ lubhoo 'gwɛzi -wa.

* 11:42 'Matɩ -yɔ wluu mɩa: -titikpɩ -we Zuifʋnya palɩ bhaa zapʋ lʋ, mʋ -wa.

* 12:54 Wee dʋdʋ -mʋʋ -gʋ, 'ylʋʋ bhlilida 'nyu bhʋlʋa 'kɔmʋʋ.

† 12:55 Wee dʋdʋ -mʋʋ -gʋ, 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋdaa lilisɔlʋ -pɩpɛ laa slo.

* 18:20 Glɛkɩwɛlɩ 'wʋ, we ji -wa nɩɩ: -wa kʋkwalɩa, wa -yɔ nyɩma -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ.

Zaan

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Zaaan 'sɛbhɛ

Sa Zaan gbaa -Zezuu gbʋzɔnʋ gbʋ

-Zezuu -gʋgbʋ *Zaan cɛlɩa, mʋ -wa. Nɩɩ, Zaan mɩ -Zezuu *'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔɔ glaa -nyɩmɛ yabhlo nya. 'Mɔ wa laa «'bɩnɔnyɔ -ɔ ka zɛ -Zezu -kalɩ» wee 'sɛbhɛɛ da tɔlʋa. -We ka 'gbʋ Zaan yia 'sɛbhɛ nɩ cɛlɩ, mʋ -wa nɩɩ, nyɩma 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, -Zezu -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, mɔ -wa -Lagɔɔ Yu, 'ɩn -ɔ -ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn -mɔɔ yɩa 'yliyɔgagɩe ɔ 'ŋnɩ nya.

1

Wɛlɩ -zɛa nyɩmɛ

1 -Lagɔ 'nɩa -slɔ -lu weee lala, -ɔ wa laa Wɛlɩ ɔ mɩ la. Wee Wɛlɩ -yɔ -Lagɔ 'sɔ mɩ. Wee Wɛlɩ -yɔ -Lagɔ mɩ -bhlo. 2 -Lu weee gwedɩda, ɔ -yɔ -Lagɔ 'sɔ mɩ. 3 Ɔ gbɛgbɛɩn -Lagɔ -laa -lu weee la. -Lu -we mɩa lalada ɔ 'bɩgʋ we 'nɩ -mɩ. 4 Nɩɩ, ɔ -gʋ 'yliyɔgagɩe 'bhʋa, 'ɩn wee 'yliyɔgagɩe mɩa, we ka nyɩma zlɩ -la. 5 Wee zlɩ mɩ lɩda nikpise 'wʋ, 'ɩn nikpise 'nɩ we nyumonu.*

6 -Lagɔ ka nyɩmɛ yabhlo tie, 'mɔ wa laa *Zaan,† 7 mɔ -wa gbʋdayɩnyɔ, mɔ yia ɔ 'ka zlɩɩ -gʋgbʋ gba. Yi ɔ yia nyɩma -ka ɔ wɛlɩ 'nʋ, 'ɩn wa 'ka dlɩ zʋ. 8 Ɔ 'dɛ 'nɩ wee zlɩ nya -mɩ, nɩɩ, yi ɔ yia ɔ 'ka wee zlɩɩ -gʋgbʋ gba. 9 -We mɩa da nɩ, mʋ -wa zlɩɩ 'zayli, wee zlɩ yia dʋdʋ -gʋ, we san mɩ 'mnida nyɩma weee -gʋ.

10 Ɔɔ Wɛlɩ ka dʋdʋ -gʋ yi. Ɔ gbɛgbɛɩn -Lagɔ -laa dʋdʋ la, we mɩ 'sa 'bhie, dʋdʋgʋ -nyɩma 'nɩ ɔ yibheli. 11 Ɔ yia ɔ 'dɛɛ nyɩmaa -gbɛ nɩ, wa 'nɩ ɔ kpa 'nanʋʋ. 12 Nɩɩ, tɔlʋa 'paa ɔ yi, 'ɩn wa yia ɔ dlɩ -gʋ zʋ. -Maa mɩa, -maa ɔ 'nyɛa 'yoo wa 'ka -Lagɔɔ 'yua -zɛ. 13 Sa nyɩma gwalɩa wa 'yua dʋdʋ -gʋ, we 'nɩ 'sa -manɩ -zɛ -Lagɔɔ 'yua. We 'nɩ nyɩmɛ mɩ wa dide nya. Nɩɩ, -Lagɔ 'nyɛa wa 'yliyɔgagɩe.

14 Ɔɔ Wɛlɩ ka nyɩmɛ -zɛ, 'ɩn ɔ yia -aɩn glaa ladɩ. Ɔ 'gbʋ -a yia 'nanɩdlɩ -yɔ -Lagɔɔ gbʋzɔnʋ yibheli. -A ka ɔ yla, 'ɩn sa ɔ 'ŋnɩ mnɩa -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'bhisa, -a ka we -yɔyɩ. Nɩɩ, 'ŋnɩmnɩe -we -Lagɔɔ 'Yu -bhlo 'yɩa ɔ Dide kwɛɛ, mʋ -wa. 15 Zaan mɩ ɔ gbʋdayɩnyɔ nya, ɔ 'kpɩa 'wʋ, ɔ nɛɛ: «Da ɩn gbaa: ‹-Ɔ yia na 'bɩgʋ, ɔ 'ŋnɩmnɩe -zi na -nʋ, -we ka gbʋ -wa, bhla ɩn 'ka 'wlʋ ɔ mɩ -bha› 'mɔ ɩn saa 'ŋnɩ.»

16 'Nanɩdlɩ duun ɔ kaa, we nya ɔ ŋwnaa -a 'dɛ weee 'nyu la. Ɔ palɩa -aɩn sɔ -zɔnʋ -gʋ la, 'ɩn ɔ yia we -gʋpalɩ. 17 Nɩɩ, -Lagɔ palɩa ɔ tite *Moizɩɩ gbɛgbɛɩn, nɩɩ, -Zezu *Klisɩɩ gbɛgbɛɩn -a yibhelia ɔ 'nanɩdlɩ -yɔ ɔ gbʋzɔnʋ. 18 Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ -Lagɔ 'yɩ, nɩɩ, ɔ 'Yu -bhlogbɔɔ -ɔ -yɔ ɔ mɩa -bhlo, 'ɩn -ɔ mɩa ɔ Dide kwesi, mɔ slolua -aɩn -Lagɔ.

'Zan *-Batisɩɩ dayɩgbʋ

(Mt 3.11-12; Mk 1.7-8; Lk 3.15-17)

19-20 *Zuifʋʋ 'yugalɩnya -wa mɩa *-Zeluzalɛmʋ, ma tiea -Lagɔbʋbɔnya -yɔ wa -yɔbɛnya *Leviii zʋaylinyɩma tɔlʋa, wa 'ka Zaan layɩbha nyɔɔ ɔ -mɩa. Zaan 'nɩ kalɩ 'pa, 'sa ɔ 'palɩa we 'bɩgʋ sa tɩklɩɩ. -We ka da ɔ 'yɩa, 'mʋ ɔ gbaa, mʋ -wa nɩɩ: «-Amɩ, ɩn 'nɩ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ nya -mɩ.»

21 'Ɩn wa yi 'yaa ɔ layɩbha: «We -ka 'sa -mɩ, nyɔɔ -ɩn -mɩa? *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ *Elii -ɩn -mɩa yɩ?»

Ɔ nɛɛ: «-Ɩnnya, ɩn 'nɩ -mɔɔ.»

Wa nɛɛ 'yaɛ: «Ɔɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -putu -a mɩa wʋda nɩ, 'mɔ -ɩn -mɩa yɩ?»

Ɔ nɛɛ: «-Ɩnnya.»

22 We 'dɛɛ 'gbʋ wa nɛɛ ɔ -yla: «Nyɔɔ -ɩn -mɩa? -A -ka mnɩ, -wa tiea -aɩn, -a 'ka wa 'dɩ -salɩ, -ɩn nɛɛ -na 'dɛɛ daa lɛa?»

23 Wɛlɩ -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ *Ezaii gbaa, 'mʋ Zaan palɩa:

« ‹Nyɩmɛ yabhlo -ɔ 'kpɩa 'wʋ -mɔ da bɛblɛɛ:

a nʋ Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'yoo tɩklɩɩ ɔ 'yu›,

'mɔ ɩn -mɩa.»

24 Nyɩma -wa wa tiea Zaaan -gbɛ, *Falizɩnyɩma mɩ wa glaa. 25 Wa 'yɩbhaa ɔ la: «Nɩɩ, -ɩn 'nɩ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ nya -mɩ, -ɩn 'nɩ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Elii, 'ɩn -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -putu -a mɩa wʋda, -ɩn 'nɩ -mɔɔ, we -ka 'sa -mɩ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na batizee nyɩma?»

26 Ɔ nɛɛ: «Gbʋzɔnʋ -wa, -amɩ mɩa, nyɩma na batizea 'nyu nya. Nɩɩ, aɩn nyɩdɩ, nyɩmɛ yabhlo mɩ -bha, a 'nɩ ɔ -yi. 27 Mɔ yia 'mɩ 'bɩ yia, ɩn 'nɩ mneni ɩn 'ka ɔ -sakwlaa 'llukpe -blo.»

28 -We weee mɩa da, Betani we nʋa lɛ, -mɔ Zudɛɛn nyu 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋda, da Zaan batizea nyɩma.

-Zezu, saa -bha nyɩma gbʋnyuu

29 Zlɩ zlɩa, -Zezu mɩ Zaaan gbɛgbɛɩn yilida, 'ɩn Zaan yia ɔ -yɔyɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «A yla, -Lagɔɔ *Bhlabhlɛyu nɩ, ɔ mɩ dʋdʋgʋ -nyɩma gbʋnyuu -bhasada. 30 Da ɩn gbaa nɩɩ, nyɩmɛ yia 'mɩ 'bɩ yia, ɔ 'tɩtɛ -zi na -nʋ, nɩɩ, wa 'nɩa -slɔ 'mɩ gwalɩ, ɔ mɩ la, 'mɔ ɩn saa 'ŋnɩ. 31 Zlɩmɛ, ɩn 'nɩ ɔ -yi, ɩn 'ka ɔ *Izlaɛlɩnyɩma -slolu wa 'ka ɔ yibheli, we 'gbʋ ɩn yia nyɩma batizea yi 'nyu nya.»

32-33 Zaan ka 'ya ɔ gbʋʋ da 'yɩ, ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, zlɩmɛ, ɩn 'nɩ ɔ -yi, nɩɩ, -Lagɔ -ɔ tiea 'mɩ ɩn 'ka nyɩma batizee 'nyu nya, ɔ nɛɛ 'mɩ -yla: ‹-Ɔ -gʋ -ɩn -ka -Lagɔɔ Zuzu 'yɩ kwlida, 'ɩn we 'ka bha -tʋ, mɔ -wa nyɩmɛ -ɔ 'kaa nyɩma batizee -Lagɔɔ Zuzu 'Pʋpa nya. Nɩɩ, -amɩ -wa ɔ gbʋdayɩnyɔ. Ɩn ka -Lagɔɔ Zuzu -yɔyɩ. Ɔ 'bhʋa yalɩ, ɔ 'sibhlia ɔ -gʋ la -kpakʋn 'bhisa, 'ɩn ɔ yia -bha -tʋ.› 34 -Amɩ, ɩn ka ɔ -yɔyɩ, mʋ 'gbʋ ɩn yia gba nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛ mɩa da, -Lagɔɔ 'Yu ɔ -mɩa.»

-Zezu laa ɔ 'bɩnɔnyaa tɩanʋ

35 Zlɩ zlɩa, Zaan -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ mɩ 'ya -bha, 36 'ɩn -Zezu yia 'plɩa yi. Zaan ylaa ɔ, ɔ nɛɛ: «A -talɩ, -Lagɔɔ Bhlabhlɛyu nɩ.»

37 Ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ 'nʋa -we ɔ gbaa, 'ɩn wa yia -Zezu 'bɩ mnɩ. 38 -Zezu 'bhitia la, ɔ 'yɩa nɩɩ, wa mɩ ɔ 'bɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «Lɛɛ -lu ka da a talɩa?» Wa nɛɛ ɔ -yla: «*Wlabi, mɔ -ɩn -dɩlɩ la?» (Nɩɩ, Wlabii ji -wa zuifʋwɛlɩ 'wʋ: «Gbʋslolunyɔ».)

39 Ɔ nɛɛ: «A yi, 'ɩn a 'ka -bha 'yɩ.»

Wa mnɩa da ɔ -dɩlɩa la, 'ɩn wa yia -bha 'yɩ, -zugba jibhezaa -lɛlɩ -mnʋanʋ ka nyni. 'Ɩn wa yia wee 'ylɩɩ pnɩɩ bhɩa ɔ -gbɛ.

40 Wa 'dɛsɔbhie glaa, -wa 'nʋa Zaaan wɛlɩ, 'ɩn wa yia -Zezu 'bɩ mnɩ, wa 'yabhlo -wa Simɔ Piɛlɩɩ bheli Andlee. 41 Tɩada, mɔ yia ɔ bheli 'Simɔɔ laa, 'ɩn ɔ nɛɛ: «-A ka Mesi 'yɩ.» (We ji -wa «-Lagɔɔ -Bhasanyɔ».)

42 'Ɩn ɔ -yɔ -mɔɔ 'sɔ yia -Zezuu -gbɛ mnɩ. -Zezu ylaa ɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «-Mɩ -wa 'Simɔɔ, -na dide wa laa Zaan. -Na 'ŋnɩ wa yia zʋa Sefasɩ.» ('Mʋ wa bhitia 'wʋla Piɛlɩ, -mʋʋ ji -wa tʋkpa.)

-Zezu laa Filipʋ -yɔ Natanaɛlɩ

43 Zlɩ zlɩa, -Zezu 'yɩbha ɔ 'ka Galilee -dʋdʋ -gʋ mnɩ. Ɔ -yɔ Filipʋ gbelia, ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Yi 'mɩ 'bɩ.» 44 Filipʋ mɩa, Bɛtɩsaida -dʋdʋ -gʋ ɔ 'bhʋa, Andlee -yɔ Piɛlɩ klaa 'ya. 45 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Filipʋ -yɔ Natanaɛlɩ yia 'wʋgbeli, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «-Lagɔɔ titee 'sɛbhɛ 'wʋ, Moizɩ ka nyɩmɛ yabhloo gbʋ gba, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya ka 'ya ɔ gbʋ gba wee 'sɛbhɛ 'wʋ. -A ka ɔ 'yɩ. Nɩɩ, mɔ -wa *-Zɛzɛfʋʋ 'yu -Zezu, Nazalɛtɩgbe 'wʋ ɔ 'bhʋa.»

46 -Mɔɔ nɛɛ ɔ -yla: «'Lee, -lu -zɔnʋ mneni we 'ka Nazalɛtɩ 'bhʋʋ?»

Filipʋ nɛɛ: «Yi -na 'dɛ 'ka -bha 'yɩ.»

47 Nɩɩ, Natanaɛlɩ yia -Zezuu -gbɛ yi. Ɔ bɛa ɔ -yɔ, -Zezu 'yɩa ɔ -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ daa: «A yla, *Izlaɛlɩnyɩmɛɛ 'dɛbhie -gbolu nɩ, ɔɔ nyɩmɛ mɩa, kalɩ 'nɩ ɔ dlɩ 'wʋ -mɩ.»

48 Natanaɛlɩ nɛɛ: «Sa -ɩn yibheli 'mɩ 'wʋ la?»

Ɔ nɛɛ: «Da Filipʋ 'nɩa -slɔ -mɩ la nɩ, ɩn ka -mɩ 'yɩ, -zugba -ɩn mɩ *figɩsu zɔ.»

49 -Bha Natanaɛlɩ gbaɛ: «Wlabi, -ɩn mɩ -Lagɔɔ 'Yu nya, Izlaɛlɩnyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -ɩn -mɩa.»

50 -Zezu 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Ɩn gbaa nɩɩ, ɩn ka -mɩ 'yɩ figɩsu zɔ, we 'gbʋ -ɩn yia 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ, mʋ -wa yɩ? -Li 'kadɩ -we -zia -mʋnɩ 'yɩa -na yia we. 51 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ, yalɩ a yia 'yɩa ŋwɛ -kalɩda. 'Anzɩnya a yia 'yɩa kwlida -yɔ -gblada *Nyɩmɛɛ 'Yu -gʋ.»

2

-Zezu 'bhitilia 'nyu nʋ 'wʋla

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ylɩ 'sɔ 'plɩa, 'ɩn wa yia 'ŋwnɔkwafɛtɩ -sa Galilee 'gbe wa laa Kana, we 'wʋ. -Zezuu 'nyaa mɩ -bha. 2 'Ɩn wa yi 'yaa -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya la wee 'fɛtɩ 'wʋ. 3 -Bha bɛa, 'ɩn nʋ yia bhɩa, 'ɩn -Zezuu 'nyaa nɛɛ ɔ -yla: «Nʋ ka bhɩa.»

4 -Zezu 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «'Maa, amaa nʋ gbʋ -wa yaayɩɩ, na nʋ gbʋ -wa yɩ? Bhla -we nya wa 'kaa na 'tɩtɛɛ 'dɛbhie -gbolu 'yɩ, we 'nɩ -slɔ nyni.»

5 -Zezuu 'nyaa nɛɛ lililuu dlilinya -yla: «-We weee ɔ yia aɩn -yla gbaa, a nʋ we lɛ.»

6 'Ɩn tʋkpa nyida 'kadɩ gbelibhlo mɩ -bha wa kwesi. -Mʋʋ 'wʋ wa plia 'nyu, 'ɩn wa budoa: 'sa Zuifʋʋ tite gbaa. Nɩɩ, we 'yabhlo bhu 'wʋ litlɩ glʋ gbu. 7 -Zezu nɛɛ waa lililuu dlilinya -yla: «Nyidanya mɩa da nɩ, a yeli we 'nyu.» 'Sa wa yelia we sa kɛ! kɛ! kɛ!

8 -Zezu nɛɛ: «A 'pli -slɛɛn we, a 'ka we 'fɛtɩɩ 'yugalɩnyɔ kwa.» 'Ɩn wa yia we ɔ kwa. 9 Ɔɔ 'fɛtɩɩ 'yugalɩnyɔ 'yɩa wee 'nyu ŋwɛ, -zugba we ka nʋ 'wʋlabhitili. Da wee nʋ 'bhʋlʋa, ɔ 'nɩ -bha da -yi, nɩɩ, -wa 'plia 'nyu, wa -yi -bha da. 'Ɩn ɔɔ 'fɛtɩɩ 'yugalɩnyɔ yia 'ŋwnɔ -kwanyɔ la. 10 'Ɩn ɔ nɛɛ: «Da weee, nʋ -zɔnʋ wa wlaa -slɔ tɩa, wa -ka 'ma duun 'bhie, wa wlaa kalɔ nʋ. 'Ɩn -mɩ, -ɩn yia nʋ -zɔnʋ ladɩ, 'ɩn sɛnɛɛ bhla yia we ylɩ.»

11 Nɩɩ, gwɛdigbʋʋ tɩanʋ -we -slolua ɔ 'ŋnɩmnɩee 'tɩtɛ, Galilee 'gbe wa laa Kana, we 'wʋ ɔ nʋa we lɛ. 'Sa ɔ -slolua ɔ 'ŋnɩmnɩee 'tɩtɛ, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnya yia ɔ dlɩ -gʋ zʋ. 12 We 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ yia Kapɛnaumʋ mnɩ, ɔ -yɔ ɔ 'nyaa klaa, ɔ bhelia klaa, we -yɔ ɔ 'bɩnɔnya. 'Ɩn wa yia -mɔ 'ylɩ ya 'sɔlɛ li.

-Zezu vua -valɛpanya *-Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ

(Mt 21.12-13; Mk 11.15-18; Lk 19.45-46)

13 Nɩɩ, Zuifʋʋ *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ ka cɩpa, 'ɩn -Zezu yia -Zeluzalɛmʋ mnɩ. 14 Ɔ plaa *-Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ, nyɩma -wa paa 'bhli klaa, bhlabhlɛ klaa, we -yɔ -kpakʋn pɛlʋ, 'ma ɔ ylɩa -bha, 'ɩn ɔ yi 'yaa 'gwɛzi -bhitinya -bha ylɩ, wa -dɩ wa 'tabhle -yɔ la. 15 Ɔ 'pnaa 'llukpe -yɛlɩpɛ 'bhisa, 'ɩn ɔ yia nyɩma weee vu -mɔ -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ, we -yɔ wa 'bhli -yɔ wa bhlabhlɛnya 'sɔ. Ɔ 'mnia 'gwɛzi -bhitinyaa 'gwɛzi, 'ɩn ɔ yia wa 'tabhle labhlɩ. 16 Ɔ nɛɛ -kpakʋʋn pɛlʋpanya -yla: «A -sa da we, a 'na nʋnʋ na Didee -budu -valɛ -budu 'wʋ -nɩ.»

17 -We *-Lagɔsɛbhɛ gbaa, 'ɩn ɔ 'bɩnɔnyaa dlɩ yia we -gʋ -bho:

«'A! Na -Lagɔ, -na -budu ɩn 'yɩbhaa,

we 'tʋ mɩ 'mɩ 'bhada.»

18 Tɔʋn, 'ɩn Zuifʋʋ 'yugalɩnya yia ɔ layɩbha: «Sanɛɛ -na nʋa yɩ? -Ɩn nʋ gwɛdigbʋ yabhlo lɛ, 'ɩn -a 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, -Lagɔ ka -mɩ 'yoo 'nyɛ.»

19 -Zezu 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Wee -Lagɔbudu 'kadʋ mɩa, a -sa we la, 'ɩn ɩn 'ka we 'yligbeli 'ylɩ ta nya.»

20 Wa nɛɛ ɔ -yla: «Aya! Wa 'kaa -budu nɩ 'sʋbha, wa li -zʋ glʋ 'sɔ -zʋ gbelibhlo, 'ɩn -mɩ, -ɩn nɛɛ -ɩn 'ka we 'sʋbha 'ylɩ ta nyaa?» 21 Nɩɩ, -budu -zɔnʋ -Zezu saa 'ŋnɩ, ɔ 'dɛɛ kuu gbʋ ɔ gbaa. 22 We 'dɛɛ 'gbʋ, da -Zezu -ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ, ɔ 'bɩnɔnyaa dlɩ yia we -gʋ -bhoa, -we ɔ gbaa we -yɔ -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, 'mʋ wa zʋa dlɩ -gʋ.

-We mɩa nyɩmaa dlɩ zɔ, -Zezu -yi we

23 Zuifʋʋ 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ nya -Zezu mɩ -Zeluzalɛmʋ. Ɔ gwɛdigbʋnya -we slolua ɔ 'tɩtɛ, 'mʋ ɔ nʋa lɛ, nyɩma duun 'yɩa we -yɔ, 'ɩn wa yia ɔ dlɩ -gʋ zʋ. 24 -Zezu 'nɩ wa dlɩ -gʋ zʋ, -we ka gbʋ -wa, ɔ -yi wa 'dɛ weee dlɩ. 25 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ -limaa gbʋ lapalɩ ɔ -yla, -Zezu 'nɩ -mʋʋ gbʋ -ka, nɩɩ, -we mɩa nyɩmɛɛ dlɩ zɔ, ɔ 'dɛ -yi we.

3

-Zezu -yɔ 'Nikodɛmʋ

1 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo wa laa 'Nikodɛmʋ, -ɔ mɩa Falizɩnyɩmaa sɔ lʋ, 'ɩn ɔ mɩa Zuifʋʋ 'yugalɩnyɔ yabhlo nya, 2 mɔ yia -Zezuu -gbɛ sabɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Wlabi, -a -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔ ka -mɩ tie, -ɩn 'ka -aɩn gbʋ -slolu. -Lagɔ -yɔ -mɩ 'sɔ 'nɩ -mɩ nɩ, -ɩn 'nɩ mneni -ɩn 'ka 'sasʋkpa -gwɛdigbʋnya nɩ lɛnʋ.»

3 Ɔ nɛɛ 'Nikodɛmʋ -ylaɛ: «Ɩn nɛɛ -mɩ -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ -ɔ ka 'lulolu* wa 'nɩ gwalɩ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka nyɩma -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la glaa -mɩ.»

4 'Nikodɛmʋ nɛɛ: «Sa wa 'ka nyɩmɛ kpasaa 'lulolu gwalɩa? Nɩɩ, ɔ mneni ɔ 'ka ɔ 'nyaa nʋkplɛ pla, wa 'ka ɔ 'sɔnʋ gwalɩɩ?»

5 -Zezu 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, ɩn nɛɛ -mɩ -yla gbʋzɔnʋ saɛ: we -ka nɩɩ, wa 'nɩ nyɩmɛɛ 'lulolu gwalɩ, 'nyu -yɔ -Lagɔɔ Zuzu nya, -mɔɔ 'nɩ mneni -mɔɔ 'ka -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la glaa -mɩ. 6 -We ka gbʋ -wa, -wa 'nyaa -yɔ dide gwalɩa, wa mɩ nyɩmaa nyɩma nya, 'ɩn -wa -Lagɔɔ Zuzu gwalɩa, wa mɩ -Lagɔɔ Zuzuu nyɩma nya. 7 We -ka 'sa -mɩ, ɩn -ka gba nɩɩ, wa gwalɩ amɩaa 'lulolu, we 'na sʋbhalɩ -mɩ ŋwɛgaga -nɩ. 8 Nɩɩ, da -pɩpɛ 'yɩbhaa we 'ka 'plɩ, -bha we plɩlɩa, 'ɩn -na nʋa we -jiji, nɩɩ, da we bhʋlʋa, mɔ we mnɩa, -ɩn 'nɩ -bha da -yi. Sa -pɩpɛ mɩa, -wa -Lagɔɔ Zuzu gwalɩa, 'sa wa mɩa.»

9 'Nikodɛmʋ nɛɛ: «Sa -mʋʋ 'ka 'wʋ la 'pɩplɩa?»

10 'Ɩn -Zezu nɛɛ: «Gbʋslolunyɔ, -ɔ ka 'ŋnɩ wa -yia *Izlaɛlɩ -dʋdʋ -gʋ, 'mɔ -ɩn -mɩa, 'ɩn -ɩn 'nɩ wee gbʋ nɩ -yii? 11 Nɩɩ, ɩn nɛɛ -mɩ -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -we ka 'ji -a -yia, we -gʋgbʋ -a gbaa. -We ka da -a 'yɩa, we 'dɩ -a saa. 'Ɩn a 'nɩ 'yɩbha a 'ka -amɩaa -bhayɩgbʋ -yɔŋwnu. 12 Ɩn ka aɩn -yla dʋdʋgʋ gbʋ gba, a 'nɩ we -yɔŋwnu. We -ka 'sa -mɩ nɩ, da na yia aɩn -yla yalɩ gbʋ gbaa, a 'na 'ka we -yɔŋwnu, we 'nɩ mʋʋ? 13 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ -Lagɔɔ -gbɛ -gbla, we 'nɩ ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu 'wʋbhʋ, mɔɔ 'bhʋa yalɩ.

14 «Nɩɩ, Moizɩ ka nɛtɛ -tɩbhɛ 'wʋbhu yalɩ da bɛblɛɛ nyɩma weee 'yu, 'sa -bhlokpadɛ wa yia Nyɩmɛɛ 'Yu 'wʋbhua yalɩ, 15 'ɩn -wa weee -ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, wa 'ka 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka 'yɩ. 16 We 'dɛɛ 'gbʋ, 'sa -Lagɔ -kalɩa dʋdʋgʋ -nyɩmaa zɛ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'Yu yabhlogbɔɔ wla, 'ɩn -wa -ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, wa 'na 'ka labhʋ. 'Yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ wa yia 'yɩa. 17 Nɩɩ, -Lagɔ 'nɩ ɔ 'Yu tie dʋdʋ -gʋ ɔ 'ka nyɩma gbʋ dɩlɩ, nɩɩ, ɔ 'ka wa gbʋ 'wʋsa, we 'gbʋ ɔ yia ɔ tie. 18 -Ɔ -ka ɔɔ 'Yu dlɩ -gʋ zʋ, -Lagɔ 'na 'ka ɔ gbʋ dɩlɩ, 'ɩn -ɔ 'nɩ ɔ dlɩ -gʋ zʋ, -Lagɔ ka ɔ gbʋ dɩlɩ pepe. -We ka gbʋ -wa, ɔ 'nɩ -Lagɔɔ 'Yu -bhlogbɔɔ dlɩ -gʋ zʋ. 19 Sanɛɛ -Lagɔ bhua nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ, nɩɩ, zlɩ ka dʋdʋ -gʋ yi, 'ɩn nyɩma 'nɩ we -yɔŋwnu, nɩɩ, wa 'yɩbha nikpise, -we ka gbʋ -wa, gbʋnyuu wa nʋa lɛ. 20 -Wa weee nʋa gbʋnyuu lɛ, zlɩ wa nyɛa 'wʋ, 'ɩn wa'a 'tla zlɩ 'klʋ. -We ka gbʋ -wa, wa mɩ nyanɔ nʋda, nyɩmɛ yi wa lɛnʋgbʋ yibheli. 21 Nɩɩ, -wa nʋa -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛ, zlɩ 'klʋ wa tlaa. 'Sa nyɩma yɩa wa lɛnʋgbʋ -yɔ sa tenyii, 'ɩn wa yibhelia we 'ji nɩɩ, wa mɩ -Lagɔ 'nʋŋwɛ zʋda.»

Zaan nɛɛ -Zezu -galɩ ɔ 'yu

22 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya yia Zudee -dʋdʋ -gʋ mnɩ, 'ɩn ɔ yia wa -gbɛ 'ylɩ 'sɔlɛ li, -zugba ɔ batizea nyɩma. 23 'Ɩn Zaan mɩa, -mɔɔ mɩ 'ya nyɩma batizeda: ɔ mɩ Enɔɔ, Salimʋ kwesi, da 'nyu -zua, -zugba nyɩma yi ɔ -gbɛ ɔ batizee wa. 24 Nɩɩ, wa 'nɩ -slɔ Zaan -kaslʋ 'wʋpa. 25 -Bha kpɩkpɛlɩe -bhoa Zaaan 'bɩnɔnya -yɔ Zuifʋ yabhlo nyɩdɩ, sa Zuifʋʋ tite gbaa wa budo wa 'ka -mɔwlʋ, we -gʋ. 26 We 'gbʋ wa bɛa Zaan -yɔ, 'ɩn wa nɛɛ: «Wlabi, nyɩmɛ -ɔ -yɔ -mɩ 'sɔ mɩa Zudɛɛn nyu lʋ, 'ɩn -ɩn yia ɔ -gʋgbʋ gba -aɩn -yla, ɔmɔ, ɔ mɩ nyɩma batizeda, 'ɩn nyɩma weee mɩ ɔ -gbɛ mnɩda.»

27 'Ɩn Zaan nɛɛ: «-Lagɔ 'nɩ nyɩmɛ -lu 'nyɛ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka we 'yɩ. 28 Amɩaa 'dɛ mɩ na gbʋdayɩnya nya, a ka 'mɩ ŋwɛɛ 'nʋ nɩɩ, -amɩ, ɩn 'nɩ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, nɩɩ, -Lagɔ tiea 'mɩ ɔ 'yu. 29 -We ka gbʋ -wa, we -ka nanʋʋ gbʋ, nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ mɩa 'ŋwnɔ kwada, ɔ 'tale -ɔ mnazɩa -lu weee, 'ɩn 'fɛtɩ 'ka nna, 'mɔ ɩn -mɩa. 'Ɩn da ɔɔ 'ŋwnɔkwanyɔ -ka wee fɛtɩ 'wʋ yi nɩ, ɔ 'tale -ka ɔ yiyi dɩ 'nʋ nɩ, 'ɩn 'mʋna bhaa ɔ. -Amɩ mɩa, ɩn mɩ 'mʋna lida sa duun, 'sa nanʋʋ gbʋ mɩa. 30 Ɔmɔ, ɔ 'bhu 'bɩ 'wʋ, 'ɩn -amɩ 'ka zɔbɛ.

31 «Nɩɩ, -ɔ bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ, ɔ -galɩ nyɩma weee 'yu. -Ɔ bhʋa dʋdʋ -gʋ, dʋdʋgʋ -nyɩmɛ ɔ -mɩa, 'ɩn ɔ gbaa dʋdʋgʋ gbʋ. Ɔmɔ, -ɔ bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ, ɔ -galɩ nyɩma weee 'yu. 32 -We ɔ 'yɩa, -we ɔ 'nʋa, we -gʋgbʋ ɔ gbaa. 'Ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ'ɔ ŋwnu ɔ gbʋʋ dayɩgbʋ -yɔ. 33 -Ɔ -ka ɔ gbʋʋ dayɩgbʋ -yɔŋwnu, mɔ slolua nɩɩ, -we -Lagɔ gbaa, gbʋzɔnʋ -wa. 34 Nɩɩ, -ɔ -Lagɔ -ka tie, -Lagɔwɛlɩ ɔ gbaa, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔ nyɛa ɔ ɔ Zuzu kplo! kplo! 35 Dide -Lagɔ -kalɩ ɔ 'Yuu zɛ, 'ɩn ɔ ka ɔ 'tɩtɛ ɔ kwɛɛ zʋ -lu weee -gʋ. 36 -Ɔ -ka ɔ 'Yu dlɩ -gʋ zʋ, ɔ ka 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka. Nɩɩ, -ɔ'ɔ zʋa ɔ 'Yu 'nʋŋwɛ, ɔ 'na 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ. -Lagɔɔ 'cɛ zɔ ɔ tʋa.»

4

-Zezu -yɔ Samaliŋwnɔ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Falizɩnyɩma ka 'nʋ nɩɩ, nyɩma duun mɩ -Zezu 'bɩyida ɔ 'ka wa batizee we -zi Zaan. 2 (Nɩɩ, we 'nɩ ɔ dɛ, ɔ 'bɩnɔnya batizea nyɩma). Da -Zezu yibhelia we 'ji, 3 -bha ɔ 'bhʋa Zudee, 'ɩn ɔ yia Galilee lʋ mnɩ.

4 Ɔ 'ka Galilee mnɩ, we mɩ nɩɩ, ɔ -dɩ Samalii -dʋdʋ 'wʋ. 5-6 Da ɔ mɩa Samalii -dʋdʋ -gʋ 'plɩlɩda, 'gbe yabhlo wa laa Sikaa, -bha ɔ nynia we nʋkplɛ. Wee gbe mɩa, da *Zakɔbʋ ka bhaa dʋdʋ kibhe, 'ɩn ɔ yia -bha -klɔ 'bhlu, wee dʋdʋ -we ɔ 'nyɛa ɔ 'yu *-Zɛzɛfʋ, we kwesi we mɩa. -Zezu sɩa nɔnʋe kwɛɛ, 'ɩn ɔ yia wee -klɔ -yɔ ladɩ. Nɩɩ, 'ylʋgbagbʋ -wa.

7 -Bha Samaliŋwnɔ yabhlo yia 'nyu 'plia, 'ɩn -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «A 'nyɛ 'mɩ 'nyu ɩn 'ka 'ma.» 8 (Nɩɩ, ɔ 'bɩnɔnya ka lililu zɔa mnɩ 'gbe nʋkplɛ.)

9 Ɔɔ 'ŋwnɔ nɛɛ ɔ -yla: «Aya! -Mɩ Zuifʋ zlalɩa -amɩ Samaliŋwnɔ 'nyu yɩ?» Nɩɩ, Zuifʋ -yɔ *Samalii -nyɩma'a* 'nʋnnʋ 'wʋla.

10 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «A 'nɩ -Lagɔɔ wlawlalu -yi, 'ɩn a 'nɩ -ɔ mɩa aɩn 'nyu -zlalɩda -yi. A -ka yaa we 'ji -yi, ama yi yaa ɔ 'wlʋwlʋnyu -zlalɩa, 'ɩn ɔ 'ka we aɩn 'nyɛ.»

11 Ɔ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, -ɩn 'nɩ floko kwɛɛ -ka, 'ɩn -klɔ -tɔ 'wʋ, sa -ɩn 'ka 'mɩ wee 'wlʋwlʋnyu 'nyɛa? 12 -Amɩaa dʋkpasa Zakɔbʋ 'bhlua wee -klɔ, ɔ 'dɛ ka we 'nyu 'ma, we -yɔ ɔ 'yua -yɔ ɔ 'nɔɔlii -gnʋʋ -zlo. -Mɩ dlɩ 'wʋ nɩɩ, -mɩ 'ylia -mɩ -zia ɔ yɩ?»

13 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «Nyɩmɛ -ɔ -ka nyu nɩ 'ma, 'nyumatʋ yia ɔ 'bhaa lʋ. 14 Nɩɩ, 'nyu -we na yia wlaa, nyɩmɛ -ɔ -ka we 'ma, 'nyumatʋ 'na 'ka 'maslɛɛn ɔ 'bha. 'Ɩn wee 'nyu zɛa ɔ 'wʋ 'wlʋwlʋnyu, da 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, we bhʋa.»

15 Ɔɔ 'ŋwnɔ nɛɛ ɔ -yla: «Na -Kanyɔ, 'nyɛ 'mɩ wee 'nyu, 'nyumatʋ yi -slɛɛn 'mɩ 'bha, ɩn yi 'maslɛɛn -seli 'nyu 'plia yi.»

16 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «A mnɩ amaa 'lowli laa, a -yɔ ɔ 'sɔ 'ka yi.»

17 Ɔ nɛɛ: «Ɩn 'nɩ 'lowli -ka.»

Ɔ nɛɛ: «Gbʋzɔnʋ a gbaa, nɩɩ, a 'nɩ 'lowli -ka. 18 Nɩɩ, a 'yɩ 'lowlia gbu. -Mɔmɔ a -yɔ ɔ 'sɔ mɩa dɛ nɩ, ɔ 'nɩ amaa 'lowli. Gbʋzɔnʋ -wa.»

19 Ɔɔ 'ŋwnɔ nɛɛ: «Cɩɩn, na -Kanyɔ, ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -ɩn -mɩa. 20 -Gɔgɔ 'kadʋ nɩ 'wlu -amɩaa dʋkpasɩ bʋbɔ bhaa -Lagɔ, 'ɩn amɩa nɛɛ: -Zeluzalɛmʋ wa 'kaa -Lagɔ bʋbɔ.»

21 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «Bhɔlɔ, a zʋ 'mɩ dlɩ -gʋ. Bhla yabhlo yia bɛa, we 'nɩ -gɔgɔ 'kadʋ 'wlu, 'ɩn we 'nɩ -Zeluzalɛmʋ wa 'ka Dide -Lagɔ bʋbɔ. 22 Nɩɩ, amɩa *Samalii -nyɩma, -we a bʋbɔa, a 'nɩ we -yi. 'Ɩn -we -amɩa Zuifʋ bʋbɔa, -a -yi we. -We ka gbʋ -wa, Gbʋwʋsanyɔ mɩa, Zuifʋʋ -gbɛ ɔ bhʋa. 23 Nɩɩ, bhla -we nya -wa bʋbɔa Dide -Lagɔ tɩklɩɩ, wa 'kaa ɔ bʋbɔ Zuzu nya sazɔnʋ sa, we bhla ka cɩpa, 'ɩn we ka nyni. Nɩɩ, we 'sasʋkpa -nyɩmaa da -Lagɔ talɩa, wa 'ka ɔ bʋbɔ. 24 -Lagɔ mɩ Zuzu nya. -Wa 'kaa ɔ bʋbɔ, wa bʋbɔ ɔ Zuzu nya sazɔnʋ sa.»

25 Ɔɔ 'ŋwnɔ nɛɛ ɔ -yla: «Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, Mesi yia yia. (We ji -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ.) Ɔ -ka yi nɩ, mɔ yia we 'dɛ weee 'wʋsɩsalɩa.»

26 Ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Mɔ mɩa da aɩn -yla gbada.»

27 -Bha -bhlokpadɛ ɔ 'bɩnɔnya yia lʋ. 'Ɩn wa yia -Zezu -yɔ 'ŋwnɔ yabhlo -yɔyɩ 'dɩ -sada. 'Ɩn we yia wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ, -zugba wa gba -mɔ dlɩ zɔɛ: «Lɛɛ -lu ɔ yɩbhalɩ ɔɔ 'ŋwnɔa? Lɛɛ -gbʋ ɔ gba ɔ -yla?» Nɩɩ, 'sasʋkpa -layɩbhawɛlɩ nɩ 'nɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ŋwɛɛ 'tla.

28 Tɔʋn, ɔɔ 'ŋwnɔ tɩa -bha ɔ 'nyu -nyida, 'ɩn ɔ yia 'gbe nʋkplɛ pla. Ɔ nɛɛ nyɩma -yla: 29 «A yi! A yi -nya, a 'ka nyɩmɛ yabhlo 'yɩ! Mɔ gbaa na lɛnʋgbʋ weee. We 'wlʋ sa mɔ -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ.» 30 Tɔʋn, wa yia 'gbe nʋkplɛ 'tla, 'ɩn wa yia -Zezuu gbɛgbɛɩn mnɩnɩ.

31 We bhla, ɔ 'bɩnɔnya mɩ ɔ bhubhoeda ɔ 'ka li. 32 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Lililu -we ɩn 'kaa li, a 'nɩ we -yi.»

33 'Ɩn ɔ 'bɩnɔnya nɛɛ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ: «Aya! Nyɔɔ 'nyɛ ɔ lililua?»

34 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Na yoopanyɔɔ dʋmagbʋʋ 'nʋŋwɛzʋzʋe -yɔ ɔ lubhoo 'wlubhabhɩe, mʋ -wa na lililu. 35 Amɩa, a nɛɛ nɩɩ, we -tʋ 'wʋ 'cʋ -mnʋa, 'ɩn -luu -dɩdɩ bhla 'ka nyni, -amɩ nɛɛ aɩn -yla, nɩɩ, we -dɩdɩ bhla ka -slɛɛn nyni. A -talɩ kpaa -gʋ, we 'ya ka zalɩ. 36 -Ɔ -ka -luu -dɩdɩnyɔ nya -mɩ, ɔ ka ɔnʋʋ -tnʋʋ 'yɩ. Nɩɩ, ɔ mɩ nyɩma 'wlugʋgwlalɩda, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, -Lagɔ 'ka we wa 'nyɛ. 'Ɩn we glʋglʋnyɔ -yɔ we -dɩdɩnyɔ 'ka 'mʋna li dabhlo. 37 Nɩɩ, nine yabhlo nɛɛ: ‹Nyɩmɛ yabhlo glʋa, 'ɩn nyɩmɛ -putu dɩa.› Gbʋzɔnʋ -wa. 38 Kpaa -we 'wʋ a 'nɩa lubho nʋ, -mɔ ɩn tiea aɩn we -luu -dɩdɩ bhla. Tɔlʋa ka -mɔ lubho nʋ, 'ɩn wa yia sɩa. 'Ɩn -amɩa yɩa we 'wʋ -tnʋʋ.»

39 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔɔ 'ŋwnɔɔ gbagbawɛlɩ -gʋ Samalii -nyɩma duun zʋa -Zezu dlɩ -gʋ. Ɔ nɛɛ wa -yla: «Ɔɔ nyɩmɛ nɩ gbaa 'mɩ -yla na lɛnʋgbʋ weee.» 40 We 'dɛɛ 'gbʋ, Samalii -nyɩmaa -zlo yia -Zezuu -gbɛ yi. 'Ɩn wa yia ɔ -bɛlʋ -yɔpalɩ, ɔ -yɔ wa 'ka -tʋ. Ɔ li -bha 'ylɩ 'sɔ.

41 'Ɩn tɔlʋa yia wa -gʋ -bho dlɩzʋzʋe nya, ɔ 'dɛɛ ŋwɛɛ wɛlɩɩ 'gbʋ. 42 Wa nɛɛ ɔɔ 'ŋwnɔ -yla: «We 'nɩ -slɛɛn amaa wɛlɩ -bhlogbɔɔ 'gbʋ -a yi ɔ dlɩ -gʋ zʋ. Nɩɩ, -amɩaa 'dɛ ka ɔ ŋwɛɛ wɛlɩ 'nʋ. Nɩɩ, -a -yi -slɛɛn we 'ji nɩɩ, mɔ -wa dʋdʋgʋ -nyɩma weee Gbʋwʋsanyɔɔ 'dɛbhie.»

-Zezu jipea nyɩmɛ 'kadʋ yabhloo 'yu

43 -Zezu li -bha 'ylɩ 'sɔ, we tanʋʋ zlɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'yoo bhli, ɔ 'ka Galilee -dʋdʋ -gʋ lʋ mnɩ. 44 (Nɩɩ, -Zezuu 'dɛ ka gba nɩɩ, wa'a zʋ -bha -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ ɔ 'dɛɛ -zɔɔ.) 45 Tɔʋn, ɔ nynia Galilee, 'ɩn nyɩmaa -zlo yia ɔ yoo -saa yi. -We ka gbʋ -wa, gwɛdigbʋ ɔ nʋa lɛ -Zeluzalɛmʋ 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩɩ bhla, wa ka -bha 'yɩ.

46 'Bhie ɔ yia Kana lʋ mnɩ, Galilee -dʋdʋ -gʋ, da ɔ 'bhitilia 'nyu nʋ 'wʋla. Nɩɩ, *Ewlodʋʋ nyɩmɛ 'kadʋ yabhlo mɩa Kapɛnaumʋ, ɔ 'yu ka gu -yɔ. 47 Ɔ 'nʋa nɩɩ, -Zezu ka Zudee 'bhʋ, ɔ ka Galilee mnɩ, 'ɩn ɔɔ nyɩmɛ yia Kana mnɩ, ɔ 'ka ɔ 'yɩ. Ɔ nynia ɔ -gbɛ, ɔ nɛɛ ɔ -yla: «-Na zukpa -wa! -A mnɩ Kapɛnaumʋ, -ɩn 'ka na 'yu jipe, ɔ yi tlɩ.»

48 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «We 'nɩ gwɛdigbʋnya 'wʋbhʋ, a 'nɩ mneni a 'ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ.»

49 Ɔɔ nyɩmɛ 'kadʋ nɛɛ ɔ -yla: «Na -Kanyɔ, -a mnɩ -mɔ, na 'yu yi tlɩ.»

50 Ɔ nɛɛ: «Mnɩ -buduŋwɛɛ, nɩɩ, -na 'yu ka 'pʋ.»

'Ɩn ɔɔ nyɩmɛ yia -Zezuu wɛlɩ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ -buduŋwɛɛ mnɩ. 51 Ɔ mɩ mnɩda, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ zɔyua yia gbeli 'yloogblʋ. -Maa nɛɛ ɔ -yla: «-Na 'yu ka 'pʋ.»

52 'Ɩn ɔ yia wa layɩbhaɛ: «'Lee, bhla -mʋmʋ nya ɔ yili 'wʋa?»

Wa nɛɛ: «Zʋbha 'ylʋgbagbʋʋ 'lɛlɩɩ tɩanʋ nya ɔ 'pʋa.»

53 Ɔɔ 'yuu dide yia we 'jiyibheli nɩɩ, wee bhla -bhlokpadɛ nya, -Zezu gbaa ɔ -ylaɛ: «-Na 'yu ka 'pʋ.» -Bha ɔ -yɔ ɔ -buduŋwɛɛ -nyɩma weee zʋa -Zezu dlɩ -gʋ.

54 Wee gwɛdigbʋʋ 'sɔnʋ ɔ nʋa dɛ lɛ ɔ Zudee -bhʋda, ɔ 'ka Galilee mnɩ.

5

-Zezu jipea guzʋnyɔ yabhlo *Nyapɛylɩ nya

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Zuifʋʋ 'fɛtɩ yabhlo nynia, 'ɩn -Zezu yia 'wʋsɔ, ɔ 'ka -Zeluzalɛmʋ mnɩ. 2 Nɩɩ, -mɔ -Zeluzalɛmʋ, klolo 'kadʋ yabhlo mɩ -bha, 'mʋ wa laa Bhlabhlɛɛ Klolo. -Bha wee klolo kwesi, 'nyu yabhlo mɩ -bha, 'mʋ wa laa zuifʋwɛlɩ 'wʋ Betɛsɩda. Nɩɩ, palʋʋ bhʋ gbu gbelia we. 3 Nɩɩ, guzʋnyaa -zlo slu we -yɔ la: 'lɔlɔnya klaa, 'tɩgɩtɩgɩnya klaa, we -yɔ zɔlaslonya mɩ -bha. [Nɩɩ, 'nyuu zuklue wa mɩa wʋda. 4 -We ka gbʋ -wa, bhla tɔlʋa nya, 'anzɩ sibhlia wee 'nyu lʋ la, 'ɩn we zuklua we 'klʋ. 'Ɩn -ɔ -ka -mɔ -bho tɩa, guo gu -we -ka ɔ -yɔ -mɩ, 'ɩn ɔ pʋa.]

5 Nɩɩ, wa glaa, nyɩmɛ yabhlo ka gu -yɔ, we -zʋ glʋ -bhlo 'ya kugbua lɛ gbeta nɩ. 6 Da -Zezu 'plɩlɩa -mɔ, ɔ 'yɩa ɔ, 'ɩn ɔ yia 'nʋ nɩɩ, wee gu ka ɔ -yɔ -gwlɛ. Ɔ bɛa ɔ -yɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbha: «-Ɩn 'yɩbha -ɩn 'ka 'pʋʋ?»

7 'Ɩn ɔɔ guzʋnyɔ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Na -kanyɔ, 'nyu -ka zuklu, nyɩmɛ -ɔ 'kaa -mɔ 'mɩ 'pa, ɔ 'nɩ -mɩ. Bhla ɩn 'ka 'wʋsɔ, nyɩmɛ yabhlo ka 'mɩ 'yugalɩ.»

8 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-Sɔ 'wʋ! -Ɩn 'bhu -na -bita 'wʋ, -ɩn mnɩ.» 9 -Bha -bhlokpadɛ, ɔɔ nyɩmɛ 'pʋa, ɔ -sɔa 'wʋ, ɔ 'bhua -bita 'wʋ, 'ɩn ɔ yia mnɩ.

Nɩɩ, *Nyapɛylɩ nya we nʋa lɛ. 10 -Bha Zuifʋʋ 'yugalɩnya gbaa -ɔ wa jipea -yla: «Nɩɩ, -zɛɛn mɩa, Nyapɛylɩ -wa. 'Ɩn -amɩaa tite nɛɛ, -ɩn 'nɩ mneni -ɩn 'ka -na -bita 'wʋbhu, -ɩn 'ka nɔ.»

11 Ɔ nɛɛ wa -yla: «Nyɩmɛ -ɔ jipea 'mɩ, ɔ nɛɛ 'mɩ -yla: ‹-Ɩn 'bhu -na -bita 'wʋ, -ɩn 'ka mnɩ.› »

12 -Bha wa 'yɩbhaa ɔ laɛ: «Nyɔɔ gba -mɩ -yla, 'bhu -na -bita 'wʋ -ɩn mnɩa?» 13 Nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛ -ɔ jipea ɔ, ɔ 'nɩ ɔ -yi. Nɩɩ, -Zezu ka ɔ 'yligwe lamnɔnʋ, nyɩma -zu -bhaa 'gbʋ.

14 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu plaa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, ɔ 'yɩa ɔ -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn ka -slɛɛn 'pʋ, -ɩn 'na nʋnʋ 'maslɛɛn gbʋnyuu lɛ -nɩɛ. We 'nɩ -mʋʋʋ, -we yia -mɩ ylɩa, we -nyu 'yli.»

15 -Bha ɔɔ nyɩmɛ mnɩa, 'ɩn ɔ nɛɛ Zuifʋ -ylaɛ: «-Ɔ puea 'mɩ nɩ, -Zezu -wa.» 16 Nɩɩ, Nyapɛylɩ nya ɔ jipea nyɩmɛ, we 'dɛɛ 'gbʋ wa yia ɔ -yɔwʋsɔlʋ, wa 'ka ɔ sɩalɩ.

17 Nɩɩ, -Zezu nɛɛ wa -yla: «Bhla weee nya, na Dide mɩ lubho nʋda, ɔ 'bhisa -amɩ mɩ 'yaa lubho nʋda.» 18 We 'dɛɛ 'gbʋ Zuifʋʋ 'yugalɩnya yia ɔ -yɔwʋsɔlʋ, wa 'ka ɔ 'bha. We 'nɩ wa Nyapɛylɩ -bhlogbɔɔ ɔ 'nɩ 'nʋŋwɛ zʋʋ gbʋ, ɔ nɛɛ 'ya nɩɩ, -Lagɔ -wa ɔ Dide, 'ɩn ɔ yɩbhɔlʋa ɔ 'dɛ -Lagɔ.

-Zezu wlaa 'yliyɔgagɩe

19 -Zezu 'palɩa we 'bɩgʋ ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: 'Yuu 'dɛbhlo 'nɩ mneni ɔ 'ka -lu yabhlogbɔɔ lɛnʋ, nɩɩ, -we ɔ 'yɩa ɔ Dide lɛnʋda, we 'dɛkpʋa ɔ nʋa lɛ. -We Dide nʋa lɛ, 'mʋ 'Yu nʋ 'yaa lɛ. 20 Nɩɩ, Dide -kalɩ ɔ 'Yuu zɛ, 'ɩn ɔ slolua ɔ ɔ lɛnʋgbʋ weee. Cɩɩn, gbʋ 'kadɩ -we 'ylia -we -zia -we a 'yɩa, 'mʋ ɔ yia ɔ -slolua, 'ɩn we 'ka aɩn ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. 21 Sa Dide ganɔa tlɩtlɩnya, 'ɩn ɔ nyɛa wa 'yliyɔgagɩe, 'sa -bhlokpadɛ 'Yu nyɛa 'yliyɔgagɩe nyɩma -wa ɔ 'yɩbhaa ɔ 'ka we 'nyɛ. 22 Dide'e 'bhu nyɩmɛɛ -yɔgbʋ 'wʋ, ɔ ka we 'dɛ weee ɔ 'Yu yoo 'nyɛ, 23 'ɩn nyɩma weee 'ka 'Yu 'nʋŋwɛ zʋ ɔ Dide 'bhisa. -Ɔ 'nɩ 'Yu 'nʋŋwɛ zʋ nɩ, ɔ Dide, -ɔ tiea ɔ, ɔ 'nɩ -mɔɔ 'nʋŋwɛ zʋ.

24 «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -ɔ -ka na wɛlɩ yukwli pʋlʋ, 'ɩn -ɔ tiea 'mɩ, ɔ 'ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, ɔ ka 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa -bhloluda -ka. Gbʋdɩlɩe 'na 'ka ɔ -nʋ nya -mɩ. Nɩɩ, ɔ ka tlɩtlɩe 'wʋbhʋ, 'ɩn ɔ yia 'yliyɔgagɩe 'wʋplɩlɩ. 25 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: da tlɩtlɩnya 'kaa -Lagɔɔ 'Yuu wɛlɩ 'nʋ, 'ɩn -wa yia we 'nʋa, 'yliyɔgagɩe wa yia 'yɩa, we bhla ka cɩpa, 'ɩn we ka nyni. 26 Sa Dide kaa 'yliyɔgagɩe 'wʋ, 'sa 'Yu kaa 'yliyɔgagɩe 'wʋ. Nɩɩ, Dide 'nyɛa we ɔ 'Yu. 27 'Ɩn ɔ yia ɔ 'Yu se 'nyɛ, ɔ 'ka nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhu. -We ka gbʋ -wa nɩ, ɔ mɩ *Nyɩmɛɛ 'Yu nya. 28 Gbʋnya nɩ 'na sʋbhalɩ aɩn ŋwɛgaga -nɩ. 29 We bhla mɩ yida, da tlɩtlɩnya weee -wa wa 'bhlua, wa yia ɔ wɛlɩ 'nʋa, 'ɩn wa 'ka wa gbawla 'wʋtla. -Wa nʋa gbʋ -zɔnʋ lɛ, wa -ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ, 'yliyɔgagɩe wa yia 'yɩa. 'Ɩn -wa 'nɩa gbʋ -zɔnʋ lɛnʋ, wa -ka 'wʋsɔ, gbʋdɩlɩe yia wa -nʋ nya -mɩa.

-Zezuu gbʋdayɩnya

30 «Nɩɩ, ɩn 'nɩ mneni ɩn 'ka -lu yabhlogbɔɔ lɛnʋ na 'dɛ nya. Sa Dide gbaa, 'sa na bhua nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ, we 'gbʋ, na gbʋwʋbhubhue mɩa tɩklɩɩ. -We ka gbʋ -wa, ɩ'ɩn -talɩ na 'dɛɛ dʋmagbʋʋ da, -ɔ tiea 'mɩ, ɔ dʋmagbʋʋ da na talɩa.

31 «We -ka na dɛ mɩ na gbʋdayɩnyɔ nya, -we na yia gbaa, a 'na 'ka we la gbʋzɔnʋ. 32 Nɩɩ, na gbʋdayɩnyɔ yabhlo mɩ -bha. 'Ɩn, ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -we ɔ gbaa na daa gbʋzɔnʋ -wa. 33 Na 'gbʋ a yia nyɩma tie Zaaan -gbɛ, wa 'ka ɔ layɩbha. -We ɔ gbaa aɩn -yla na daa, gbʋzɔnʋ -wa. 34 -Amɩ, ɩn 'nɩ we gbʋ -ka, nyɩmɛ 'ka na gbʋdayɩnyɔ -zɛ. Nɩɩ, Zaaan gbʋ na gbaa aɩn -yla, a 'ka gbʋ 'wʋbhʋʋ gbʋ -wa. 35 Zaan 'wlʋa lɩlɩnapɛ, 'ɩn a yia ŋwnu a 'ka 'mʋna li ɔ san 'wʋ, bhla -bhlo nya. 36 Nɩɩ, ɩn ka gbʋdayɩnyɔ yabhlo -ɔ 'ylia -ɔ -zia Zaan. Sa wa 'kaa we 'jiyibheli nɩɩ, Dide tiea 'mɩ, mʋ -wa nɩɩ, lubho -we ka 'gbʋ ɔ yia 'mɩ tie, ɩn mɩ we nʋda. 37 'Ɩn ɔɔ Dide -ɔ tiea 'mɩ, ɔ 'dɛ mɩ na gbʋdayɩnyɔ nya. Nɩɩ, a 'nɩ -slɔ ɔ wɛlɩ 'nʋ, 'ɩn a 'nɩ -slɔ ɔ 'klʋ 'yɩ. 38 Ɔ wɛlɩ 'nɩ aɩn 'wʋ -mɩ, -ɔ ɔ tiea, a'a zʋ ɔ dlɩ -gʋʋ 'gbʋ. 39 -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ a talɩa, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, a 'ka we 'yɩ we nʋkplɛ. Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, wee wɛlɩɩ dɛ gbaa na -gʋgbʋ. 40 'Ɩn a'a yi na -gbɛ, a 'ka 'yliyɔgagɩe -zɔnʋ 'yɩ.

41 «Ɩn 'nɩ nyɩmaa 'ŋnɩ kwalɩe datalɩda -mɩ. 42 Nɩɩ, ɩn -yi aɩn, ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔɔ zɛkalɩe 'nɩ aɩn 'wʋ -mɩ. 43 -Amɩ -mɔmɔ yia na Didee 'ŋnɩ nya, a'a ŋwnu na gbʋ -yɔ, 'ɩn nyɩmɛ -putu -ka yi, ɔ 'dɛɛ 'ŋnɩ nya, ɔ gbʋ a ŋwnua -yɔ. 44 'Ŋnɩ kʋkwalɩe da a talɩa, nɩɩ, -Lagɔ -bhlogbɔɔ 'ka amɩaa 'ŋnɩ 'ylimanɩ, a'a -talɩ -mʋʋ da. -We mɩa daa 'gbʋ, a'a zʋa 'mɩ dlɩ -gʋ. 45 'Lee, -amɩ yia aɩn gbʋ dɩlɩa -Lagɔ 'yu yɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ -amɩ yi aɩn gbʋ dɩlɩa -Lagɔ 'yu, nɩɩ, a ka Moizɩ dlɩ 'wʋ dɩ, mɔ yia aɩn gbʋ dɩlɩa. 46-47 A -ka yaa Moizɩ dlɩ -gʋ zʋ nɩ, -zugba a ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ. Lɛɛ -lu ka 'gbʋa? -We ka gbʋ -wa nɩ, Moizɩ ka na daa cɛlɩ -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ nɩɩ, -we ɔ cɛlɩa a 'nɩ we dlɩ -gʋ zʋ, we 'dɛɛ 'gbʋ a'a zʋa na 'dɛɛ wɛlɩ dlɩ -gʋ.»

6

(Mt 14.13-21; Mk 6.30-44; Lk 9.10-17)

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu mnɩa Galilenyu kwesi, 'ɩn ɔ yia wee 'nyu 'wʋdɩ. (Nɩɩ, wee nyu mɩa, 'mʋ wa la 'yaa Tibeliadɩ). 2 'Ɩn nyɩmaa -zlo yia -Zezu 'bɩ yi, nɩɩ, gwɛdigbʋ ɔ nʋa lɛ nyɩmaa jipee nya, wa ka we -yɔyɩɩ 'gbʋ. 3 -Bha ɔ -gblaa -gɔgɔ yabhlo 'wlu, 'ɩn ɔ yia -mɔ ladɩ, ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ. 4 Nɩɩ, Zuifʋʋ *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ ka cɩpa. 5 -Zezu -talɩa -bha tɔʋn, 'ɩn ɔ yia nyɩmaa -zlo -yɔyɩ ɔ -gbɛ yida, 'ɩn ɔ nɛɛ Filipʋ -ylaɛ: «Da -a 'ka 'floo zɔ, 'ɩn nyɩma nɩ 'ka lia?» 6 -We -Zezu 'kaa lɛnʋ, ɔ 'dɛ -yi we. Nɩɩ, la ɔ ylaa Filipʋ, we 'gbʋ ɔ yia we ɔ layɩbha.

7 Filipʋ nɛɛ: «Aya! 'Cʋ gbetaa lubhoo 'pɛnɩgwɛzii 'dɛbhie nya, -a 'nɩ mneni -a 'ka 'floo zɔ, 'ɩn wa 'dɛ weee 'ka li -sɛsɛ.»

8 -Zezuu 'bɩnɔnyɔ yabhlo mɩ -bha, 'mɔ wa laa Andlee, Simɔ Piɛlɩɩ bheli -wa. Ɔ nɛɛ: 9 «Nʋkpasuyu yabhlo mɩa da, ɔ ka *lɔzɩfloo gbu -yɔ zibhi 'sɔ kwɛɛ. Zibhinya -yɔ 'floonya nɩ 'nɩ 'wʋzu, wa 'dɛ weee 'ka li. We 'nɩ mʋʋ?»

10 -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «A 'tʋlʋ wa, wa -dɩ la.» Nɩɩ, wee da mɩa, -petu -zu -bha. Waa nyɩma -dɩa la, wa nyni nʋkpasiaa 'wlu glʋ -bhlo 'wlu gbu (5.000). 11 Ɔ 'bhua 'floo 'wʋ, ɔ 'paa -Lagɔ fuo, -wa mɩa ladɩda, 'ɩn ɔ yia we wa 'wʋla dlili. 'Sa ɔ dlili 'yaa wa zibhi 'wʋla, 'ɩn wa yia li wa dlɩɩ da. 12 Da wa 'dɛ weee lʋa nɩ, 'ɩn -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «A 'bhu we pnɩɩ la, a -yɔ we yi, we 'ya yabhlogbɔɔ yi mnɔ.» 13 Wee 'floo gbu nyɩma lia, 'ɩn wa yia lʋ. We pnɩɩ -we -tʋa 'wʋ, 'mʋ ɔ 'bɩnɔnya 'bhua la, mʋ yea -cɩcɛ kugbua lɛ 'sɔ.

14 Gwɛdigbʋ ɔ nʋa lɛ, wa 'yɩa we -yɔ, 'ɩn wa nɛɛ: «Gbʋzɔnʋ -wa, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -ɔ 'kaa yi nɩ, 'mɔ ɔ -mɩa.» 15 -Zezu -yi we 'ji nɩɩ, wa 'yɩbha wa 'ka ɔ 'wʋbhu -gla nya, wa 'ka ɔ wa 'wlulapɩlɩnyɔ -zɛlɩ. We 'dɛɛ 'gbʋ ɔ yia wa gwevla, 'ɩn ɔ 'dɛbhlo yia -gɔgɔ 'wlu mnɩ.

-Zezu nɔa 'nyu -gʋ

(Mt 14.22-27; Mk 6.45-52)

16 Jibhe zɔa, -bha ɔ 'bɩnɔnya kwlia -gɔgɔ 'nyu kwesi. 17 -Bha wa -bhoa 'glʋ 'wʋ, wa 'ka 'nyu 'wʋdɩ, 'ɩn wa 'ka Kapɛnaumʋ mnɩ, -zugba -Zezu 'nɩ -slɔ wa glaa -mɩ, 'ɩn sabɔ yia bɛ. 18 Nɩɩ, 'nyuu -gbʋgbʋ yia zuklue bhli, -pɩpɛ 'kadʋ mɩ 'plɩdaa 'gbʋ. 19 We bhla, kilomɛtlɩ gbu, kilomɛtlɩ gbelibhlo wa nʋa lɛ -mɔ 'nyu -gʋ. Nɩɩ, wa mɩ 'nyu 'wʋdɩda, 'ɩn wa yia -Zezu -yɔyɩ yida wa gbɛgbɛɩn 'nyu -gʋ -nɔnʋe nya. -Bha wa nʋa nyanɔ. 20 'Ɩn -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «-Amɩ -wa. A 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ.» 21 Ɔ 'bɩnɔnya 'yɩbha wa 'ka ɔ 'wʋbhu 'glʋ 'wʋ. Tɔʋn, mɔ wa mɩa mnɩda, 'ɩn wa 'glʋ yia -bhaa dʋdʋ ylɩ.

22 Zlɩ zlɩa, nyɩmaa -zlo -wa -tʋa 'nyuu kakpe yabhlo -gʋ, 'ɩn wa yia we 'jiyibheli nɩɩ, 'glʋ -bhlogbɔɔ mɩa -bha. 'Ɩn nyɩma -yi we 'ji nɩɩ, -Zezuu 'bɩnɔnya ka 'glʋ 'wʋbho, 'ɩn wa yia mnɩ, -zugba ɔ 'nɩ wa glaa -mɩ. 23 -Slɛɛn, nyɩma -wa 'bhʋa Tibeliadɩgbe nʋkplɛ, 'ɩn wa yia 'glʋ tɔlʋa 'wʋbho, 'ɩn wa yia mnɩ. Wa mnɩa, da Nyɩmaa -Kanyɔ bhubhoea -Lagɔ, 'ɩn nyɩmaa -zlo yia 'floo li, 'ɩn wa yia -bha nyni. 24 Nyɩmaa -zlo mɩa -bha, wa yibhelia we 'ji nɩɩ, -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'nɩ -bha -mɩ, wa -bhoa 'glʋnya 'wʋ, 'ɩn wa yia -Zezu 'yli 'bɩ lanɔnʋa mnɩ Kapɛnaumʋ.

-Zezu -wa 'floo -we nyɛa nyɩma 'yliyɔgagɩe

25 Wa ylɩa -Zezu kakpe -putu -gʋ, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -yla: «*Wlabi, 'lee, lɛbhla -ɩn nyni -selia?»

26 -Zezu 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: a ka 'floo li, 'ɩn a 'nɩ lʋ -sɛ, we 'gbʋ a talɩa na da. We 'nɩ nɩɩ, na gwɛdigbʋnya ɩn nʋa lɛ, we 'ji a 'nʋ 'wʋlaa gbʋ. 27 Lililu -we nyumɔa, a 'na nʋnʋ we 'gbʋ lubho -nɩ. Nɩɩ, lililu -we gwlɛa, 'ɩn we nyɛa nyɩmɛ 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, a nʋ we 'gbʋ lubho. Wee lililu nɩ, Nyɩmɛɛ Yu yia we aɩn 'nyɛa. Nɩɩ, 'mɔ Dide -Lagɔ zʋa ɔ yibhelida -yɔ.»

28 -Bha wa 'yɩbhaa ɔ laɛ: «'Lee, sa -a 'ka nʋ, lubho -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ, 'ɩn -a 'ka we nʋa?»

29 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Lubho -we -Lagɔ 'yɩbhaa a nʋ, mʋ -wa -ɔ ɔ tiea, a zʋ ɔ dlɩ -gʋ.»

30 Wa nɛɛ ɔ -yla: «Gwɛdigbʋ -mʋmʋ -ɩn 'ka lɛnʋ, -a 'ka -yɔyɩ, 'ɩn -a 'ka -mɩ dlɩ -gʋ zʋa? Sa -ɩn 'ka nʋa? 31 Nɩɩ, da -amɩaa dʋkpasɩ -dɩlɩ bhaa da bɛblɛɛ la -bhlo -bhlo, wa ka *manɩ li. 'Sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹'Floo -we 'bhʋa yalɩ,

ɔ ka we wa 'nyɛ,

wa 'ka we li.› »

32 Ɔ nɛɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -ɔ 'nyɛa aɩn yalɩɩ 'floo nɩ, we 'nɩ Moizɩ: nɩɩ, na Dide nyɛa aɩn yalɩɩ 'flooo 'zayli. 33 Nɩɩ, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔɔ nʋ 'floo mɩa, mʋ -wa -ɔ 'bhʋa yalɩ, 'ɩn ɔ nyɛa dʋdʋgʋ -nyɩma 'yliyɔgagɩe.»

34 -Slɛɛn, wa nɛɛ ɔ -yla: «-Amɩaa -Kanyɔ, wee 'floo mɩa nɩ, 'nyɛ we -aɩn 'ylɩ weee nya.»

35 -Bha -Zezu gbaa wa -ylaɛ: «Nɩɩ, 'floo -we nyɛa nyɩmɛ 'yliyɔgagɩe, -amɩ -wa. -Ɔ -ka na -gbɛ yi, ŋwɔ 'na 'ka 'maslɛɛn ɔ 'bha. 'Ɩn -ɔ -ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ, 'nyumatʋ 'na 'ka 'maslɛɛn ɔ 'bha. 36 Nɩɩ, ɩn ka we aɩn -yla gba: amɩa, a ka 'mɩ 'yɩ, 'ɩn a'a zʋ 'mɩ dlɩ -gʋ. 37 -Wa weee na Dide nyɛa 'mɩ, na -gbɛ wa yia yia. 'Ɩn nyɔɔo nyɔɔ yia na -gbɛ, ɩn 'na 'ka ɔ 'pipee viteli. 38 Nɩɩ, ɩn 'nɩ yalɩ 'bhʋ ɩn 'ka na 'dɛɛ dʋmagbʋ lɛnʋa yi, -ɔ tiea 'mɩ, -mɔɔ dʋmagbʋ ɩn yia lɛnʋa. 39 -Ɔ tiea 'mɩ, ɔ dʋmagbʋ -wa nɩɩ, nyɩma ɔ 'nyɛa 'mɩ yoo, ɩn 'na mnɔnʋ wa 'yabhlogbɔɔ -nɩ. Nɩɩ, dʋdʋʋ bhɩa zlɩ, ɩn -sɔlʋ wa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa. 40 Cɩɩn, na Didee dʋmagbʋ nɩ: -wa -ka 'Yu 'yɩ, 'ɩn wa -ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ wa yɩa, 'ɩn dʋdʋʋ bhɩa zlɩ, ɩn -sɔlʋ wa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa.»

41 Tɔʋn, Zuifʋ yia -Zezu -yɔ ŋwuŋwenie bhli, -we ka gbʋ -wa, ɔ nɛɛ nɩɩ, ɔ mɩ 'floo -we 'bhʋa yalɩ nya. 42 Wamɩa nɛɛ: «-Ɔ mɩa dɛ nɩ, -Zezu -wa. We 'nɩ mʋʋ? -A -yi ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa. Nɩɩ, *-Zɛzɛfʋʋ 'yu ɔ -mɩa. Sa ɔ gba -slɛɛn nɩɩ, yalɩ ɔ 'bhʋa?»

43 -Bha -Zezu 'palɩa wa wɛlɩɩ 'bɩgʋɛ: «A 'na 'ŋwuŋweni a 'dɛkpʋa nyɩdɩ -nɩ. 44 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka na -gbɛ yi, 'mʋ we 'nɩ nɩɩ, na Dide -ɔ tiea 'mɩ, mɔ gbize ɔ 'wʋ. 'Ɩn -ɔ -ka na -gbɛ yi nɩ, dʋdʋʋ bhɩa zlɩ, 'ɩn na sɔlʋa ɔ 'wʋ tlɩtlɩnya glaa. 45 -We mɩa cɛlɩda -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛ 'wʋ, mʋ nɩ: ‹-Lagɔ yia wa 'dɛ weee gbʋ -slolua.› Nyɩma weee -wa nʋa na Didee wɛlɩ, 'ɩn -we ɔ slolua, 'ɩn wa ŋwnua we -yɔ, ma yia na -gbɛ. 46 Nɩɩ, -ɔ 'bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ ɔ 'dɛbhlogbɔɔ 'yɩa Dide. We 'nɩ ɔmɔ 'wʋbhʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ Dide 'yɩ. 47 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ -ɔ zʋa 'mɩ dlɩ -gʋ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, we mɩ ɔ -nʋ nya. 48 Nɩɩ, 'floo -we nyɛa nyɩmɛ 'yliyɔgagɩe, -amɩ -wa. 49 Da bɛblɛɛ mɩa, amɩaa dʋkpasɩ ka -mɔ *manɩ li, we mɩ 'sa 'bhie, 'ɩn wa yia tlɩ. 50 Nɩɩ, -mʋʋ -ka wee 'floo -we bhʋa yalɩ nɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka we li, ɔ 'nɩa tlɩa yi. 51 Ɩn nɛɛ, 'floo -we 'bhʋa yalɩ, -we wlaa 'yliyɔgagɩe, -amɩ -wa. Wee 'floo mɩa, nyɩmɛ -ɔ -ka we li nɩ, 'ɩn ɔ yɩa 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka. Nɩɩ, 'floo na yia wlaa, mʋ -wa na yɩcɛ, 'mʋ na yia wlaa dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'yliyɔgagɩee 'gbʋ.»

52 -Bha Zuifʋʋ kpɩkpɛlɩe sumanɩa 'wʋ, 'ɩn wa nɛɛ: «'Lee, sa nyɩmɛ nɩ 'ka ɔ yɩcɛ -aɩn 'nyɛ lililu 'bhisaa?»

53 Tɔʋn, -Zezu nɛɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, a 'nɩ Nyɩmɛɛ 'Yuu yɩcɛ li, 'ɩn a 'ka ɔ 'pɩɔn 'ma, 'yliyɔgagɩe 'na 'ka aɩn 'wʋ -mɩ. 54 Nyɩmɛ -ɔ lia na yɩcɛ, 'ɩn -ɔ maa na 'pɩɔn, ɔ ka 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka. 'Ɩn dʋdʋʋ bhɩa zlɩ nɩ, -amɩ na sɔlʋa ɔ 'wʋ tlɩtlɩnya glaa. 55 Nɩɩ, na yɩcɛ mɩa lililu -zɔnʋ -wa, 'ɩn na 'pɩɔn mɩa, 'mamalu -zɔnʋ -wa. 56 Nyɩmɛ -ɔ -ka na yɩcɛ li, 'ɩn ɔ -ka na 'pɩɔn 'ma, ɔ mɩ 'mɩ 'wʋ, 'ɩn -amɩ mɩ ɔ 'wʋ. 57 Sa Dide -ɔ tiea 'mɩ, ɔ -gaa 'yliyɔ, 'ɩn ɩn yia 'yliyɔgagɩe 'yɩ ɔ 'gbʋ, 'sa -bhlokpadɛ -ɔ -ka 'mɩ lida -tʋ, 'ɩn -mɔɔ yɩa 'yliyɔgagɩe na 'gbʋ. 58 Nɩɩ, -we -wa 'floo -we 'bhʋa yalɩ nɩ, mʋ nɩ: wee 'floo mɩa, we -yɔ amɩaa dʋkpasɩɩ lilifloo 'nɩ 'wʋwlʋ. Nɩɩ, wamɩa ka tlɩ. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ -ka wee 'floo nɩ li, ɔ mɩ 'yliyɔgada 'ylɩ weee nya.»

59 Nɩɩ, gbʋ weee -we mɩa dɛ, -mɔ Kapɛnaumʋʋ *-Lagɔbudu zɔ ɔ -slolua we.

Nyɩmaa -zlo jlaa -Zezu 'bɩ

60 Da -Zezuu 'bɩnɔnya 'nʋa ɔ wɛlɩ, 'ɩn wa glaa nyɩma duun nɛɛ: «Nyɔɔ mneni ɔ 'ka ɔ wɛlɩ nɩ -yɔŋwnua? Wee wɛlɩ nɩ 'nɩ 'tɛ -sɛ.»

61 Da -Zezu yibhelia we 'ji nɩɩ, -we ɔ gbaa, ɔ 'bɩnɔnya mɩ we 'gbʋ 'ŋwuŋweda, ɔ nɛɛ wa -yla: «-We mɩa da nɩ, mʋ dɩa amɩaa 'kʋa 'wʋ yɩ? 62 'Ɩn da a -ka -slɛɛn *Nyɩmɛɛ 'Yu -yɔyɩ yalɩ lʋmnɩda, sa a 'ka gbaa? 63 Nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzu wlaa 'yliyɔgagɩe, we 'nɩ -mʋʋ nɩ, nyɩmɛɛ 'dɛ -bhlo 'nɩ we mneni. Wɛlɩ -we ɩn gbaa da aɩn -yla, -Lagɔɔ Zuzu nya ɩn gbaa we, 'ɩn we nyɛa nyɩmɛ 'yliyɔgagɩe. 64 We mɩ 'sa 'bhie, nyɩma tɔlʋa mɩ aɩn glaa, wa'a zʋ 'mɩ dlɩ -gʋ.» Nɩɩ, we bhlili we gwedɩda, nyɩma -wa 'nɩa ɔ dlɩ -gʋ zʋ, we -yɔ nyɩmɛ -ɔ 'kaa ɔ wla, wa 'ka ɔ 'bha, -Zezuu 'dɛ -yi wa. 65 -Bha ɔ gba 'yaɛ: «We 'gbʋ ɩn yia da aɩn -yla gba nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ Dide 'nɩ 'yoo 'nyɛ ɔ 'ka na -gbɛ yi, ɔ 'nɩ we mneni.»

66 We 'bhʋ we bhla nɩ 'wʋ, ɔ 'bɩnɔnya glaa, nyɩma duun yia ɔ 'bɩ 'bhʋ. Wa -yɔ ɔ'ɔ bhli -slɛɛn 'yoo -bhlo. 67 -Slɛɛn, -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ -yla: «'Ɩn amɩa naa, amɩa 'nɩ 'ya 'yɩbha a 'ka mnɩɩ?»

68 Simɔ Piɛlɩ 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, 'lee, nyɔɔ ka -gbɛ -a 'ka mnɩa? Nɩɩ, wɛlɩ -we nyɛa nyɩmɛ 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, -mɩ kwɛɛ we mɩa. 69 Nɩɩ, -amɩa mɩa, -a ka dlɩ zʋ, 'ɩn -a yia we 'jiyibheli nɩɩ, -Lagɔɔ -Mɔwlʋnyɔ ɔ tiea, 'mɔ -ɩn -mɩa.»

70 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Amɩa nyɩma kugbua lɛ sɔ mɩa dɛ nɩ, -amɩ -saa -bha aɩn, we 'nɩ mʋʋ? Nɩɩ, aɩn glaa, nyɩmɛ yabhlo mɩa *'Kuzuu -nʋ mɔ!» 71 Ɔ mɩa we gbada, Simɔ Isɩkaliɔtʋʋ 'yu Zudasɩ ɔ saa 'ŋnɩ. Nɩɩ, ɔɔ Zudasɩ mɩa, ɔ mɩ -Zezuu 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ glaa, 'bhie, mɔ yia ɔ wlaa.

7

-Zezuu bhelia 'nɩ ɔ dlɩ -gʋ zʋ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu yia Galilee -dʋdʋ -gʋ mnɩ, -zugba ɔ plɩlɩ 'gbenya 'wʋ. Nɩɩ, ɔ 'nɩ 'yɩbha ɔ 'ka Zudee -dʋdʋ -gʋ nyni, Zuifʋʋ 'yugalɩnya mɩ ɔ 'bhabhɩee 'klɩ 'yɩdaa 'gbʋ. 2 Zuifʋ -fɛtɩ -we wa laa -fa -fɛtɩ, we ka cɩpa, 3 'ɩn ɔ bhelia nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn 'bhʋ -seli, -ɩn 'ka Zudee mnɩ, 'ɩn -na 'bɩnɔnya 'ka -na lɛnʋgbʋ -yɔyɩ. 4 Nyɩmɛ -ɔ 'yɩbhaa nɩɩ, wa yibheli ɔ, ɔ'ɔ zize ɔ lɛnʋgbʋ. -Slɛɛn, -ɩn mɩ gbʋnya nɩ lɛnʋdaa 'gbʋ, -ɩn -slolu -na 'dɛ dʋdʋgʋ -nyɩma 'klʋ wa 'ka -mɩ -yɔyɩ.» 5 Nɩɩ, -Zezuu bheliaa 'dɛbhie 'nɩ ɔ dlɩ -gʋ zʋ.

6 'Ɩn -Zezu nɛɛ: «-Amɩ mɩa, nanʋ 'ylɩ -zɔnʋ 'nɩ -slɔ nyni. Amɩa, 'ylɩ weee nanɩ 'yli amɩaa -nʋ nya. 7 Dʋdʋgʋ -nyɩma 'nɩ mneni wa 'ka aɩn 'wʋnyɛ, nɩɩ, -amɩ wa nyɛa 'wʋ, -we ka gbʋ -wa, ɩn ka wa lɛnʋgbʋ 'yliyɔlabhlɩ, 'ɩn ɩn nɛɛ nɩɩ, wa lɛnʋgbʋ -nyu 'yli. 8 Nɩɩ, amɩa, a mnɩ 'fɛtɩ nɩ -gʋ. Nanʋʋ 'ylɩ 'nɩ -slɔ nynii 'gbʋ, -amɩ 'na 'ka mnɩ.» 9 Ɔ bhɩa -we mɩa dɛɛ gbagbɩe, 'ɩn ɔ yia Galilee -tʋ.

10 Nɩɩ, ɔ bhelia mnɩa wee 'fɛtɩ -gʋ, 'ɩn -Zezuu 'dɛbhie yia -mɔ mnɩ zizewiemɩ. Ɔ 'nɩ -zejila 'wʋ 'tla. 11 Wa mɩ 'fɛtɩ -sada, -zugba Zuifʋʋ 'yugalɩnya nɔnʋ ɔ 'ylibɩla, 'ɩn wa gbaa: «Da ɔɔ nyɩmɛ nɩ mɩa?»

12 -Bha nyɩma duun kpɛlɩa ɔ -gʋ, tɔlʋa nɛɛ: «Gbʋ -zɔnʋ ɔ nʋa lɛ», tɔlʋa nɛɛ: «-Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ, nyɩma ɔ nʋa -dawli 'wʋ.» 13 Nɩɩ, wa mɩ Zuifʋʋ 'yugalɩnya sɔdaa 'gbʋ, -ɔ 'kaa -Zezuu gbʋ gba -zejila 'wʋ, we -kanyɔ 'nɩ -mɩ.

-Fa -fɛtɩɩ 'ylɩ nya -Zezu -slolua nyɩma gbʋ

14 Da 'fɛtɩɩ 'ylɩ ya 'sɔlɛ 'plɩa, -Zezu plaa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, 'ɩn ɔ yia -mɔ nyɩma gbʋslolue bhli. 15 -Bha ŋwɛgaga -sʋbhalɩa Zuifʋ, 'ɩn wa nɛɛ: «Ɔmɔ nyɩmɛ 'nɩa 'sɛbhɛ 'kpɩa, 'lee, sa ɔ nʋ, 'ɩn ɔ -yi 'sɛbhɛa?»

16 Ɔ nɛɛ: «Na gbʋslolue mɩa, we'e 'bhʋ na 'dɛɛ -gbɛ. Nɩɩ, -ɔ tiea 'mɩ, ɔ -gbɛ we bhʋa. 17 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -saa dlɩ ɔ 'ka -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛnʋ, 'ji ɔ yia we yibhelia nɩɩ, wee gbʋslolue mɩa, -de -Lagɔɔ -gbɛ we bhʋʋ, 'ɩn -de na 'dɛɛ 'ŋnɩ nya na gbaa. 18 Nyɩmɛ -ɔ gbaa ɔ 'dɛɛ 'ŋnɩ nya, ɔ 'dɛɛ 'ylimanɩee da ɔ talɩa. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ talɩa -ɔ tiea ɔ, -mɔɔɔ 'ŋnɩɩ 'ylimanɩee da, gbʋzɔnʋ ɔ gbaa, ɔ'ɔ 'tʋbhʋ yo. 19 Moizɩ palɩa tite aɩn -yla, we 'nɩ mʋʋ? 'Ɩn wee tite mɩa, aɩn glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ we 'nʋŋwɛ zʋda -mɩ. Nɩɩ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a 'ka 'mɩ 'bhaa?»

20 -Bha waa nyɩmaa -zlo gbaa: «Zuzu 'nyuu kpaa -mɩ yɩ? 'Lee, nyɔɔ gba ɔ 'ka -mɩ 'bhaa?»

21 -Zezu 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Gwɛdigbʋ -bhlogbɔɔ ɩn nʋa lɛ, mʋ sʋbhalɩa dɛ a 'dɛ weee ŋwɛgaga. 22 Nɩɩ, Moizɩ ka aɩn knɩ -plaplɩe -slolu. ('Ɩn wee knɩ -plaplɩe mɩa, we 'nɩ Moizɩ -la we la, ɔ dʋkpasɩ* -wa.) We 'gbʋ, amɩa, *Nyapɛylɩ nyaoo, 'ɩn a paa nʋkpasu knɩ 'wʋ. 23 Amɩa -ka nyɩmɛ *knɩ 'wʋpa Nyapɛylɩ nya, Moizɩɩ tite 'nʋŋwɛzʋzʋee saa nɩ, -slɛɛn, -amɩ -ka nyɩmɛ -kpabhie jipe Nyapɛylɩ nya nɩ, 'lee, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a palɩ 'mɩ -yɔ 'cɛa? 24 Sa a yɩa -lu -yɔ, a 'na 'bhulu 'sa we -yɔgbʋ 'wʋ -nɩ, a 'bhu gbʋ 'wʋ sa tɩklɩɩ.»

-Zezu -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ yɩ?

25 -Bha -Zeluzalɛmʋ -nyɩma tɔlʋa gbaɛ: «Nyɩmɛ -ɔ ka da wa mɩa -talɩda wa 'ka ɔ 'bha, mɔ 'nɩ da -mɩɩ? 26 Mɔɔ gbaa -slɛɛn dɛ gbʋ -zejila 'wʋ, 'ɩn wa'a -sa ɔ -gʋ! 'Ji -amɩaa 'yugalɩnya yibhelia we nɩɩ, mɔ -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ -zɔnʋ yɩ? 27 Nɩɩ, ɔmɔ, -ɔ mɩa da, -a -yi ɔ 'bhʋlʋda da. 'Ɩn -Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩa, ɔ -ka yi, da ɔ yia 'bhʋa, nyɩmɛ 'nɩ -bha da -yi.»

28 Da ɔ mɩa nyɩma gbʋ -sloluda -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, -bha ɔ 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ: «A nɛɛ nɩɩ, a -yi 'mɩ, 'ɩn da ɩn 'bhʋa a -yi -bha da. We mɩ 'sa 'bhie, we 'nɩ na 'dɛ nya ɩn yi. Nɩɩ, -ɔ tiea 'mɩ, ɔ mɩ tɩklɩɩ. Amɩa 'nɩ ɔ -yi, 29 -amɩ ɩn -yi ɔ, -we ka gbʋ -wa, ɔ -gbɛ na bhʋa, 'ɩn mɔ tiea 'mɩ.» 30 We 'dɛɛ 'gbʋ wa 'yɩbha wa 'ka ɔ kpa. Nɩɩ, ɔ 'ylɩ 'nɩ -slɔ nynii 'gbʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ kwɛzɩ.

31 Waa nyɩma glaa, nyɩma duun ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ. -Maa nɛɛ: «-Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩa, ɔ -ka yi nɩ, gwɛdigbʋ nyɩmɛ nɩ nʋa dɛ lɛ, ɔmɔ -nʋ 'na 'ka -mɔɔ -zi.»

32 -We nyɩma duun mɩa 'ŋwuŋweda ɔ daa, Falizɩnyɩma 'nʋa we, -bha *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Falizɩnyɩma tiea -mɔ -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnya wa 'ka ɔ kpa.

33 -Zezu nɛɛ 'yaɛ: «Ɩn -yɔ aɩn 'sɔ mɩ -slɔ da bhla -sɛlɛ nya, -mʋʋ 'bɩgʋ, -ɔ tiea 'mɩ, ɔ -gbɛ na yia lʋ 'bhitia. 34 Nɩɩ, na da a yia -talɩa yia, 'ɩn a 'nɩa 'mɩ 'yɩa yi, -we ka gbʋ -wa, da na mnɩa, amɩa, a 'nɩ mneni a 'ka -mɔ mnɩ.»

35 -Bha Zuifʋ gbʋgbalɩa -ylaɛ: «Mɔ ɔ 'ka mnɩa, 'ɩn -a 'na 'ka ɔ 'yɩa? 'Lee, Zuifʋ mɩa -glɔgʋ -mɔ *Glɛkɩ glaa, wa glaa ɔ yia mnɩa yɩ? 'Lee, waa Glɛkɩ ɔ yia -slolua mnɩa yɩ? 36 Wɛlɩ -we mɩa da nɩ, sa we 'ji mɩa? Ɔ nɛɛ: ‹Na da a yia -talɩa, 'ɩn a 'nɩa 'mɩ 'yɩa yi,› 'ɩn: ‹Da ɩn mɩa mnɩda, amɩa, a 'nɩ mneni a 'ka -mɔ mnɩ.› »

37 Nɩɩ, 'fɛtɩɩ 'wʋbhlolu -ylɩ mɩa, -we -wa wee 'ylɩɩ 'kadʋ, we nya -Zezu bɛa nyɩma 'yu, 'ɩn ɔ nɛɛ wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «Nyɩmɛ -ɔ 'nyumatʋ -ka 'bha, ɔ yi na -gbɛ, 'ɩn ɔ 'ka 'ma. 38 Nyɩmɛ -ɔ -ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ, 'wlʋwlʋnyu -we wlaa 'yliyɔgagɩe, mʋ yia ɔ dlɩ zɔ 'wlʋa, 'sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ.» 39 'Nyu -we ka gbʋ ɔ gbaa, -Lagɔɔ Zuzu -wa. Nyɩma -wa zʋa ɔ dlɩ -gʋ nɩ, 'mʋ -Lagɔ yia wa 'nyɛa. Nɩɩ, -Lagɔ 'nɩ -slɔ Zuzu yoo 'pa, ɔ 'nɩ -slɔ -Zezu 'ŋnɩylilo 'nyɛɛ 'gbʋ.

40 Nɩɩ, nyɩma duun 'nʋa -Zezuu wɛlɩ, wa tɔlʋa nɛɛ: «-Ɔ mɩa dɛ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -a mɩa wʋda, mɔ -wa.»

41 Nyɩma tɔlʋa nɛɛ 'ya: «-Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩa, mɔ -wa,» nɩɩ, tɔlʋa nɛɛ: «-Lagɔɔ -Bhasanyɔ 'na 'ka Galilee 'bhʋ, we 'nɩ mʋʋ? 42 -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ nɩɩ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩa, *-Davidɩɩ zʋayli ɔ yia 'bhʋa. Bɛtɩlɛmʋ -Davidɩɩ -zɔɔ mɩa, -mɔ ɔ yia 'bhʋa.»

43 Ɔɔ -Zezuu 'gbʋ waa nyɩma nɩ yia -yɔ 'bhʋbhlʋ. Wa 'nɩ 'maslɛɛn wɛlɩ -bhlo -ka. 44 Nyɩma tɔlʋa 'yɩbha wa 'ka ɔ kpa. Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ kwɛzɩ. 45 Da waa -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnya 'bhʋa we ŋwɛɛ, 'ɩn wa yia -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Falizɩnyɩmaa -gbɛ lʋ mnɩ. -Bha -maa 'yɩbhaa wa laɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a 'nɩ -Zezu kpa, 'ɩn a -yɔ ɔ 'ka yia?»

46 Wa nɛɛ: «-A -ka bhaa 'wlʋ, nyɩmɛ 'nɩa -slɔ nyɩmɛ nɩ 'bhisa gba.»

47 'Ɩn Falizɩnyɩma nɛɛ wa -yla: «Amɩa, ɔ ka 'ya aɩn -dawli 'wʋnʋ, we 'nɩ mʋʋ? 48 Zuifʋʋ 'yugalɩnya -yɔ Falizɩnyɩma glaa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ dlɩ -gʋ zʋ. 49 'Ɩn waa nyɩma mɩa dɛ, wa 'nɩ -amɩaa tite -yi, 'ɩn -Lagɔ ka wa mɛ -yɔ la tɩ.»

50 Nɩɩ, Falizɩnyɩmɛ yabhlo mɩ wa glaa, 'mɔ wa laa 'Nikodɛmʋ. (Ɔɔ 'Nikodɛmʋ, -ɔ mnɩa -Zezu 'yɩa zlɩmɛ, mɔ -wa.) Ɔ nɛɛ wa -yla: 51 «-Amɩaa tite 'nɩ gba nɩɩ, -a 'bhu sa nyɩmɛɛ -yɔgbʋ 'wʋ. -A 'nʋ -slɔ ɔ wɛlɩ, 'ɩn -we ɔ nʋa lɛ, -a 'ka we yibheli 'bhie, -a 'ka ɔ gbʋ dɩlɩ.»

52 Nɩɩ, tɔlʋa palɩa ɔ ŋwɛɛ, wa nɛɛ: «-Mɩ mɩa dɛ, Galilee -nyɩmɛ -mɩ mɩ 'yaa yɩ? -Ɩn -talɩ -slɔ -Lagɔwɛlɩ zɔ, 'ɩn -na yɩa nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ yabhlogbɔɔ 'na 'ka Galilee 'bhʋ.»

[ 53 -Slɛɛn, -mɔmɔ -ka 'wʋsɔ, 'ɩn -mɔɔ mnɩa -mɔɔ -buduŋwɛɛ.

8

'Ŋwnɔ -ɔ wa kpaa nʋkpasu -putu nya

1 Nɩɩ, -Zezu mnɩa *Olivʋsunyaa -gɔgɔ 'wlu, 2 zlɩ zlɩa, we zlʋkpɛ -papa, -bha ɔ mnɩa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ lʋ, 'ɩn nyɩma weee yia ɔ -gbɛ yi. 'Ɩn -Zezu yia ladɩ ɔ 'ka nyɩma gbʋ -slolu. 3 -Slɛɛn, -Lagɔɔ titee gwesanya -yɔ Falizɩnyɩma -laa ylɩkwʋŋwnɔ yabhlo -Zezu 'yu. Ɔɔ ŋwnɔ mɩa, 'mɔ wa kpaa, -zugba ɔ -yɔ nʋkpasu -putu mɩ -budu 'wʋdɩda. -Bha wa 'yligbelia ɔ wa 'dɛ weee nyɩdɩ. 4 -Maa nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «-Slolunyɔ, nɩɩ, 'ŋwnɔ -ɔ mɩa da nɩ, ɔ -yɔ nʋkpasu -putu mɩ -budu 'wʋdɩda, 'ɩn wa yia ɔ kpa. 5 Moizɩ nɛɛ tite 'wʋ nɩɩ, 'sasʋkpa -ŋwnɔ mɩa, wa 'bha ɔ gbɔkʋ 'wʋ. 'Ɩn -mɩ, -ɩn nɛɛ saa?»

6 Ɔ zɔbhlilie nya wa gbaa dɛ wɛlɩ nɩ, ɔ 'dɛɛ wɛlɩ 'ka ɔ kpa, 'ɩn wa 'ka ɔ gbʋ dɩlɩ. Nɩɩ, -Zezu kwlia 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -di la tli dʋdʋ ɔ -kwɩtɛya nya. 7 Wa mɩ ɔ layɩbhadaa 'gbʋ, ɔ -sɔa 'wʋ, ɔ nɛɛ: «Aɩn glaa, nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -slɔ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ lɛnʋ, -mɔɔ 'pa ŋwnɔ nɩ gbɔkʋ tɩa.» 8 'Bhie, ɔ yi 'yaa 'wʋkwli, -zugba ɔ cɛlɩ dʋdʋ.

9 Da wa 'nʋa ɔ wɛlɩ, 'ɩn wa yia mnɩmnɩe bhli -bhlo -bhlo, we bhlili nyɩma kpasɩ -gʋ, 'ɩn -Zezuu 'dɛbhlo yia -bha -tʋ we -yɔ ɔɔ 'ŋwnɔ. 10 -Slɛɛn, -Zezu -sɔa 'wʋ, ɔ nɛɛ: «Bhɔlɔ, da wa mɩa? Da amaa gbʋdɩlɩnyaa 'dɛbhie mɩa? 'Lee, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -tʋ ɔ 'ka aɩn gbʋ -dɩlɩɩ?»

11 Ɔ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ da -tʋ ɔ 'ka 'mɩ gbʋ -dɩlɩ.»

'Ɩn -Zezu nɛɛ: «'Ɩn -amɩ, ɩ'ɩn -dɩlɩ 'ya aɩn gbʋ. Nɩɩ, a mnɩ -buduŋwɛɛ. We 'bhʋ -zɛɛn 'wʋ, ama -putu 'na nʋnʋ gbʋnyuu lɛ -nɩɛ.»]

-Zezu mɩ dʋdʋgʋ -nyɩmaa zlɩ nya

12 -Slɛɛn, -Zezu nɛɛ 'ya nyɩma -yla: «-Amɩ -wa dʋdʋgʋ -nyɩmaa zlɩ. Nyɩmɛ -ɔ yia 'mɩ 'bɩ nɔa, ɔ 'nɩa nikpise 'wʋ nɔa yi. Nɩɩ, zlɩ -we wlaa 'yliyɔgagɩe, 'mʋ ɔ yia 'yɩa.»

13 -Bha Falizɩnyɩma gbaɛ: «-Na 'dɛ -wa -na gbʋdayɩnyɔ, wɛlɩ -we -na yia gbaa, -a 'na 'ka we gbʋzɔnʋ la.»

14 Ɔ 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, na 'dɛ yi na gbʋdayɩnyɔ nya -mɩoo, gbʋzɔnʋ -wa. -We ka gbʋ -wa, mɔ na bhʋa, we -yɔ mɔ na mnɩa, ɩn -yi -bha da. We mɩ 'sa 'bhie, amɩa, da na bhʋa, a 'nɩ -bha da -yi, 'ɩn mɔ na mnɩa, a 'nɩ -bha da -yi. 15 Sa dʋdʋgʋ -nyɩma bhua gbʋ 'wʋ, 'sa a bhua nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ. Nɩɩ, -amɩ mɩa, ɩ'ɩn 'bhu nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ -yɔgbʋ 'wʋ. 16 Nɩɩ, we -ka nyɩmɛɛ -yɔgbʋ ɩn 'ka 'wʋbhu, na gbʋwʋbhubhue mɩ tɩklɩɩ. -We ka gbʋ -wa, we 'nɩ na 'dɛbhlogbɔɔ bhu wee gbʋ 'wʋ, Dide -ɔ tiea 'mɩ, ɩn -yɔ ɔ 'sɔ mɩ. 17 We mɩ amɩaa tite 'wʋ cɛlɩda nɩɩ, -we gbʋdayɩnya 'sɔ -ka gba wɛlɩ -bhlo nya, a mneni a 'ka we dlɩ -gʋ zʋ.» 18 -Amɩ mɩ na gbʋdayɩnyɔ nya, 'ɩn Dide, -ɔ tiea 'mɩ, -mɔɔ mɩ 'yaa na gbʋdayɩnyɔ nya.

19 Wa nɛɛ ɔ -yla: «Da -na Dide mɩa?»

-Zezu nɛɛ: «Amɩa, a 'nɩ 'mɩ -yi, 'ɩn a 'nɩ na Dide -yi, a -ka yaa 'mɩ -yi, -zugba a -yi yaa na Dide.» 20 Nɩɩ, wee gbʋ nɩ -Zezu gbaa, -zugba ɔ mɩ nyɩma gbʋ -sloluda -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, da wa palɩa -Lagɔgwɛzi, we kwesi. Ɔnʋʋ 'ylɩ 'nɩ -slɔ nynii 'gbʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ kpa.

-Zezu nɛɛ nɩɩ, mnɩa ɔ yia

21 -Zezu nɛɛ 'ya wa -yla: «Mnɩa na yia, 'ɩn na da a yia -talɩa. Nɩɩ, amɩaa gbʋnyuu lʋ a yia tlɩlɩa. Da ɩn mɩa mnɩda a 'nɩ mneni a 'ka -mɔ mnɩ.»

22 -Slɛɛn, Zuifʋʋ 'yugalɩnya nɛɛ: «Ɔ 'dɛ ɔ yia 'bhaa yɩ? -We ka gbʋ -wa, ɔ nɛɛ: ‹Da ɩn mɩa mnɩda, a 'nɩ mneni a 'ka -mɔ mnɩ.› »

23 Ɔ 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Amɩa, dʋdʋʋ -nʋ a -mɩa, 'ɩn -amɩ, yalɩɩ -nʋ ɩn -mɩa. Dʋdʋgʋ -nyɩma a -mɩa, 'ɩn -amɩ 'nɩ dʋdʋgʋ -nyɩmɛ. 24 We 'dɛɛ 'gbʋ ɩn yia gba nɩɩ, amɩaa gbʋnyii lʋ a yia tlɩlɩa. 'Ɩn tlɩa a yia amɩaa gbʋnyii lʋ, we -ka nɩɩ, a 'nɩ we dlɩ -gʋ zʋ nɩɩ, -ɔ ɩn -mɩa, 'mɔ ɩn -mɩa.»

25 -Bha wa 'yɩbhaa ɔ laɛ: «Nyɔɔ -ɩn -mɩa?»

Ɔ nɛɛ: «We 'bhʋ we gwedɩda, ɩn mɩ we aɩn -yla gbada. 26 Ɩn mneni ɩn 'ka gbʋ duun gba amɩaa daa, 'ɩn ɩn 'ka aɩn gbʋ dɩlɩ. Nɩɩ, -ɔ tiea 'mɩ, ɔ mɩ tɩklɩɩ, 'ɩn -we ɩn 'nʋa ɔ -gbɛ, 'mʋ na gbaa dʋdʋgʋ -nyɩma -yla.»

27 Wa 'nɩ we 'wʋ la 'nʋ nɩɩ, ɔ Didee gbʋ ɔ mɩa gbada. 28 We 'gbʋ, ɔ nɛɛ wa -yla: «A -ka Nyɩmɛɛ 'Yu 'wʋbhu yalɩ 'bhie, a yibhelia we 'ji nɩɩ, -ɔ ɩn -mɩa, 'mɔ ɩn -mɩa. 'Ji a yia we yibhelia nɩɩ, ɩ'ɩn nʋ -lu yabhlogbɔɔ lɛ na 'dɛ -bhlo, nɩɩ, -we Dide -slolua 'mɩ, 'mʋ na gbaa. 29 Nɩɩ, -ɔ tiea 'mɩ ɔ -yɔ 'mɩ 'sɔ mɩ. 'Ylɩ weee nya, -we nanɩa ɔ dʋdʋ 'mʋ na nʋa lɛ, we 'dɛɛ 'gbʋ, ɔ 'nɩ na 'dɛ -bhlo tɩ.»

30 Da ɔ gbaa gbʋ nɩ, -bha nyɩma duun zʋa ɔ dlɩ -gʋ.

Galɩɩ 'zayli

31 -Zezu nɛɛ Zuifʋ -wa zʋa ɔ dlɩ -gʋ -ylaɛ: «A -ka na wɛlɩ -gʋ nɔ, a mɩ na 'bɩnɔnya -zɔnʋ nya. 32 'Ɩn a yibhelia gbʋzɔnʋ, 'ɩn wee gbʋzɔnʋ saa aɩn gaylo 'wʋ.»

33 Wa nɛɛ: «Nɩɩ, *Ablaamʋʋ 'yuoyua -a -mɩa, -amɩaa klu -ka bhaa 'wlʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ -aɩn galɩ -zɛlɩ. Lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na gba -slɛɛn nɩɩ, -ɩn 'ka -aɩn gayloflii -saa?»

34 -Zezu -saa wa -gʋ, ɔ nɛɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, -ɔ nʋa gbʋnyuu lɛ, gbʋnyuu gaylo ɔ -mɩa. 35 Gaylo mɩa, yiyinyɔ -wa, ɔ 'nɩ -buduŋwɛɛ -nyɩmɛ 'ylɩ weee -nʋ nya. 'Ɩn, -buduŋwɛɛɛ -kanyɔɔ 'yu mɩa, -buduŋwɛɛ -nyɩmɛ ɔ -mɩa 'ylɩ weee nya. 36 Nɩɩ, -Lagɔɔ 'Yu -ka aɩn gayloflii -sa nɩ, gayloflii a 'bhʋaa 'dɛbhie -gbolu. 37 Ablaamʋʋ 'yuoyua a -mɩa, ɩn -yi we 'ji. Nɩɩ, a 'yɩbha a 'ka 'mɩ 'bha, -we ka gbʋ -wa, a'a ŋwnu na wɛlɩ -yɔ. 38 -Amɩ mɩa, -we ɩn 'yɩa Didee -gbɛ, 'mʋ na gbaa. 'Ɩn amɩa, -we a 'nʋa amɩaa didee -gbɛ, 'mʋ a nʋa lɛ.»

39 Wa nɛɛ: «-Amɩaa dide mɩa, Ablaamʋ -wa.»

Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A -ka Ablaamʋʋ 'yua nya -mɩ gbʋzɔnʋ saa, -we ɔ nʋa lɛ, a ka yaa we lɛnʋ. 40 Nɩɩ, -slɛɛn mɩa, na 'bhabhɩee da a mɩa -talɩda, 'ɩn ɩn ka -nanʋ aɩn -yla gbʋzɔnʋ gba, gbʋzɔnʋ -we ɩn 'nʋa -Lagɔɔ -gbɛ. Wee gbʋ mɩa, Ablaamʋ 'nɩ we 'sasʋkpa -nʋ lɛnʋ. 41 Nɩɩ, amɩa mɩ amɩaa didee lɛnʋgbʋ lɛnʋda.»

-Bha wa gbaɛ: «-A 'nɩ bhoyi -gʋ yua nya -mɩ. -A 'dɛ weee ka Dide -bhlo, -Lagɔ -wa.»

42 Ɔ nɛɛ wa -yla: «-Lagɔ -ka yaa amɩaa Dide, -zugba a -kalɩ yaa na zɛ. -We ka gbʋ -wa, ɔ -gbɛ na bhʋa, 'ɩn ɔ 'gbʋ ɩn mɩa -seli. We 'nɩ na 'dɛ nya ɩn yi, mɔ tiea 'mɩ. 43 A 'nɩ na wɛlɩ 'wʋlanʋda -mɩ, lɛɛ -lu ka 'gbʋa? -We ka gbʋ -wa, a 'nɩ mneni a 'ka na wɛlɩ 'nʋ. 44 Nɩɩ, amɩaa dide -wa 'Kuzu, 'ɩn a 'yɩbha a 'ka 'Kuzuu dʋmagbʋ lɛnʋ. We 'bhʋ we gwedɩda, we mɩ nyɩmɛbhanyɔ nya. Gbʋzɔnʋ 'nɩ -slɔ we ŋwɛɛ 'wlʋ. Gbʋzɔnʋ 'nɩ we 'wʋ -mɩɩ 'gbʋ. We 'dɛɛ wɛlɩ mɩa, mʋ -wa yoyowɛlɩ. We mɩ *yokanyɔ nya, 'ɩn we mɩa *yoo dide nya. 45 'Ɩn -amɩ, gbʋzɔnʋ na gbaa 'gbʋ, a'a ŋwnu na gbʋ -yɔ. 46 Aɩn glaa, nyɔɔ 'ka we -slolu nɩɩ, ɩn ka gbʋnyuu lɛnʋa? Nɩɩ, ɩn -ka gbʋzɔnʋ gba nɩ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a'a ŋwnu we -yɔa? 47 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka -Lagɔɔ -nʋ nɩ, -Lagɔɔ wɛlɩ ɔ nʋa. A 'nɩ -Lagɔɔ -nʋ, we 'dɛɛ 'gbʋ a 'nɩa wee wɛlɩnya 'nʋda -mɩ.»

-Zezu -yɔ Ablaamʋ 'sɔ nyɩdɩ, nyɔɔ 'ylia?

48 -Slɛɛn, Zuifʋ nɛɛ: «-A -ka gba nɩɩ, Samaliyu -ɩn -mɩa, 'ɩn zuzu 'nyuu mɩ -mɩ 'wʋ, -a 'nɩ yo 'tʋbhʋ, we 'nɩ mʋʋ?»

49 -Zezu nɛɛ: «-Ɩnnya, we 'nɩ nɩɩ, zuzu 'nyuu mɩ 'mɩ 'wʋ. Nɩɩ, na Dide na zʋa -bha. Amɩa'a zʋ -bha 'mɩ. 50 Ɩ'ɩn 'ylimanɩ na 'dɛ, -ɔ 'yɩbhaa na 'ŋnɩ 'ylimanɩ, ɔ mɩ -bha, mɔ bhua gbʋ 'wʋ. 51 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ -ɔ zʋa na wɛlɩ 'nʋŋwɛ, ɔ 'na 'ka tlɩtlɩe 'yɩ.»

52 Zuifʋ nɛɛ: «Nɩɩ, -a -yi -slɛɛn we 'ji nɩɩ, zuzu 'nyuu mɩ -mɩ 'wʋ. Ablaamʋ -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya ka tlɩ. 'Ɩn -mɩ, -ɩn nɛɛ, nyɩmɛ -ɔ -ka -na wɛlɩ 'nʋŋwɛ zʋ, ɔ 'na 'ka tlɩtlɩe 'yɩ. 53 Nɩɩ, -amɩaa dide Ablaamʋ ka tlɩ. 'Lee, -mɩ 'ylia -mɩ -zia -amɩaa dide Ablaamʋ yɩ? -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya ka 'ya tlɩ. Sa -na bhu -na 'dɛ 'wʋa?»

54 -Zezu nɛɛ: «Ɩn -ka na 'dɛ 'ylimanɩ, -mʋʋ 'nɩ 'ji -ka. Nɩɩ, na Dide 'ylimanɩa na 'ŋnɩ, na Dide -ɔ ka daa a gbaa: ‹Mɔ -wa -amɩaa -Lagɔ.› 55 'Ɩn, a 'nɩ ɔ -yi, -amɩ -yi ɔ. Ɩn -ka gba nɩɩ, ɩn 'nɩ ɔ -yi, -zugba amɩa 'bhisa ɩn mɩa yokanyɔ nya. Nɩɩ, ɩn -yi ɔ, 'ɩn na nɔa ɔ wɛlɩ -gʋ. 56 'Mʋna ka amɩaa dide Ablaamʋ ye, nɩɩ, 'ylɩ -we nya ɩn 'kaa yi, ɔ 'ka -bha 'yɩɩ 'gbʋ. Ɔ 'yɩa wee 'ylɩ -yɔ, 'ɩn ɔ yia 'mʋna li.»

57 Zuifʋ nɛɛ ɔ -yla: «Aya! -Ɩn 'nɩ -slɔ -zʋ glʋ 'sɔ 'ya kugbua li, 'ɩn -ɩn yia Ablaamʋ 'yɩ yɩ?»

58 -Zezu nɛɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: Ablaamʋ 'nɩa -slɔ 'wlʋ, -amɩ mɩ.»* 59 -We mɩa daa 'gbʋ, wa yia gbɔkʋ labhu, wa 'ka we ɔ 'wʋbha. Nɩɩ, -Zezu zizea, 'ɩn ɔ yia -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ 'tla.

9

-Zezu -bloa 'lɔlɔnyɔɔ 'yli

1 Da -Zezu mɩa mnɩda, nyɩmɛ yabhlo wa 'kaa gwalɩ, -ɔ 'lɔa, 'ɩn ɔ yia ɔ 'yɩ. 2 -Bha ɔ 'bɩnɔnya 'yɩbhaa ɔ laɛ: «Wlabi, nyɩmɛ mɩa dɛ nɩ, wa 'kaa ɔ gwalɩ, ɔ mɩ 'lɔda. 'Lee, mɔ nʋa gbʋnyuu lɛ yaayɩɩ, ɔ 'nyaa -yɔ ɔ dide -wa yɩ?»

3 Ɔ 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Ɔmɔ klaa, ɔ 'nyaa klaa, we -yɔ ɔ dide, we 'nɩ wa gbʋnyuuu gbʋ. Nɩɩ, 'lɔ ɔ 'lɔa da nɩ, -Lagɔɔ lubho 'ka we 'dɛ -slolu ɔ gbɛgbɛɩɩn gbʋ -wa. 4 Da zlɩ mɩa -slɔ da, we mɩ nɩɩ, -ɔ tiea 'mɩ -a 'ka ɔ lubho nʋ. Nɩɩ, sabɔ mɩ yida, da nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩa mneni ɔ 'ka lubho nʋ. 5 Da ɩn mɩa -slɔ dʋdʋ -gʋ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa zlɩ ɩn -mɩa.»

6 -Zezu bhɩa gbʋ nɩ gbagbɩe, ɔ 'paa -dlɛ dʋdʋ, ɔ nʋa plaplɩ lɛ we nya, 'mʋ ɔ tlia 'lɔlɔnyɔɔ 'yli -gʋ. 7 'Ɩn ɔ nɛɛ: «Mnɩ budoa 'nyu -we wa laa Siloe lʋ. (Siloee ji -wa: pa yoo.) Ɔ mnɩa -mɔ, ɔ budoa wee 'nyu lʋ, ɔ 'kaa lʋyi, -zugba ɔ mɩ la 'yɩda sa 'vayɩɩ.»

8 Ɔ -zɔɔ -bhelia -yɔ -wa yɩa 'cɩn ɔ zlada, -maa nɛɛ: «-Ɔ mɩa da nɩ, nyɩmɛ -ɔ zladaa mɔ, we 'nɩ mɔɔ?» 9 Nyɩma tɔlʋa nɛɛ: «Mɔ -wa mɔ!» Tɔlʋa nɛɛ 'ya: «-Ɩnnya, we 'nɩ ɔmɔ, ɔ 'wʋwlʋ -wa.»

-Bha ɔ 'dɛ gbaɛ: «-Amɩ -wa gbʋzɔnʋ sa.»

10 Wa nɛɛ ɔ -yla: «Sa -na 'yli -bhlolu 'wʋlaa?»

11 Ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ wa laa -Zezu, ɔ nʋa plaplɩ lɛ, 'mʋ ɔ tlia na 'yli -gʋ. 'Ɩn ɔ nɛɛ nɩɩ, ɩn mnɩ budoa Siloe lʋ. Ɩn mnɩa -mɔ, ɩn budoa, 'ɩn na 'yli yia -blo.»

12 Wa nɛɛ: «Da ɔɔ nyɩmɛ mɩa?»

Ɔ nɛɛ: «Ɩn 'nɩ ɔ da -yi!»

13 -Slɛɛn, 'lɔlɔnyɔ -ɔ ka 'yli -Zezu -bloa, 'mɔ wa kwaa Falizɩnyɩmaa 'yu. 14 Nɩɩ, 'ylɩ -we nya -Zezu nʋa plaplɩ lɛ ɔ -dlɛ nya, 'ɩn ɔ yia 'lɔlɔnyɔɔ 'yli -blo nɩ, Nyapɛylɩ -wa. 15 We 'dɛɛ 'gbʋ, da wa kwaa ɔɔ 'lɔlɔnyɔ Falizɩnyɩmaa 'yu, sa ɔ 'yli -blolua 'wʋla, 'ɩn -maa yi 'yaa we ɔ la 'yɩbha. Ɔ nɛɛ: «Ɔ tlia na 'yli -gʋ plaplɩ, ɩn budoa, 'ɩn ɩn yia layɩ.»

16 Waa Falizɩnyɩma glaa, tɔlʋa nɛɛ: «Nyɩmɛ mɩa da nɩ, ɔ 'nɩ -Lagɔɔ -gbɛ 'bhʋ, we 'dɛɛ 'gbʋ ɔ'ɔ zʋa Nyapɛylɩɩ tite 'nʋŋwɛ.»

Nɩɩ, tɔlʋa nɛɛ 'ya: «Nyɩmɛ -ɔ nʋa gbʋnyuu lɛ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka 'sasʋkpa -gwɛdigbʋ lɛnʋ.» Gbʋ nɩ -gʋ wa 'nɩ wɛlɩ -bhlo -ka.

17 -Slɛɛn, wa yi 'yaa ɔɔ 'lɔlɔnyɔ layɩbhaɛ: «'Ɩn -mɩ naa, -ɔ -bloa -na 'yli, sa -na gba ɔ daa?»

Ɔ nɛɛ: «-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -wa.»

18 Nɩɩ, waa Zuifʋʋ 'yugalɩnya 'nɩ we -yɔŋwnu nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛ ka zlɩmɛ 'lɔ, 'ɩn -slɛɛn, ɔ mɩ layɩda. -We mɩa da, we 'dɛɛ 'gbʋ wa yia ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa la. 19 'Ɩn wa yia wa layɩbhaɛ: «'Lee, nyɩmɛ nɩ mɩ amɩaa 'yu nya gbʋzɔnʋ saa? A nɛɛ nɩɩ, a 'kaa ɔ gwalɩ, ɔ mɩ 'lɔdaa? Lɛɛ -lu nʋ lɛ 'ɩn ɔ yɩ -slɛɛn laa?»

20 -Maa nɛɛ: «-A -yi we 'ji nɩɩ, -amɩaa yu -wa, nɩɩ, -a 'kaa ɔ gwalɩ, ɔ mɩ 'lɔda. 21 -We nʋa lɛ 'ɩn ɔ yɩa -slɛɛn la, 'ɩn -ɔ -bloa ɔ 'yli, -a 'nɩ we -yi. A 'yɩbha ɔ 'dɛ la. Sa we 'plɩa ɔ gbɛgbɛɩn ɔ 'dɛ 'ka we gba, nɩɩ, ɔ 'nɩ 'nyɛnyɛyu.» 22 Ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa mɩ Zuifʋʋ 'yugalɩnya sɔdaa 'gbʋ, wa yi 'saa gba. -Maa ka we zʋ nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka gba nɩɩ, -Zezu -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, wa 'ka ɔ -Lagɔbudu zɔ vu. 23 We 'dɛɛ 'gbʋ ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa nɛɛ: «Ɔ 'nɩ 'nyɛnyɛyu, a 'yɩbha ɔ 'dɛ la.»

24 Falizɩnyɩma laa ɔ -zakpa 'sɔnʋ, wa nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn gba gbʋzɔnʋ -Lagɔ 'yu, -amɩa -yi we 'ji nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛ mɩa, gbʋnyuu -lɛnʋnyɔ -wa.»

25 Ɔ nɛɛ: «Ɔ -ka gbʋnyuu -lɛnʋnyɔ, ɩn 'nɩ we 'ji -yi. Gbʋ -we ɩn -yia 'ji, we -bhlogbɔɔ: ɩn ka 'lɔ, 'ɩn -slɛɛn, ɩn mɩ layɩda.»

26 -Maa nɛɛ: «Mɔɔ -lu ɔ nʋ -mɩ -yla lɛa? Sa ɔ nʋ, 'ɩn ɔ yi -na 'yli -bloa?»

27 Ɔ 'palɩa wa wɛlɩɩ 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Ɩn ka yaa we aɩn -yla gba, 'ɩn a 'nɩ na wɛlɩ yukwli pʋlʋ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a 'yɩbha 'ya a ka we 'nʋa? 'Lee a 'yɩbha a 'ka ɔ 'bɩnɔnya -zɛ -wa yɩ?»

28 Wa vɛlɩa ɔ, wa nɛɛ: «-Mɩ -wa ɔ 'bɩnɔnyɔ. -Amɩa mɩa, Moizɩɩ 'bɩnɔnya -a -mɩa. 29 -We ka 'ji -a -yia, mʋ -wa nɩɩ, -Lagɔ ka Moizɩ -yla gbʋ gba. 'Ɩn ɔmɔ mɩa, da ɔ bhʋlʋa, -a 'nɩ -bha da -yi.»

30 Ɔɔ nyɩmɛ nɛɛ wa -yla: «-We sʋbhalɩa nyɩmɛ ŋwɛgaga mʋ nɩ: amɩa 'nɩ ɔ 'bhʋlʋda da -yi, 'ɩn ɔ yia na 'yli -blo! 31 Nɩɩ, -a -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔ'ɔ 'nʋ gbʋnyuu -lɛnʋnyɔɔ wɛlɩ. Nyɩmɛ -ɔ mɩa -Lagɔnyɩmɛɛ 'zayli nya, 'ɩn ɔ nʋa ɔ dʋmagbʋ lɛ, ɔ wɛlɩ -Lagɔ nʋa. 32 -A 'nɩ -slɔ 'nʋ -gba nɩɩ, nyɩmɛ wa 'kaa gwalɩ, -ɔ 'lɔa, nyɩmɛ yabhlo ka ɔ 'yli -blo. 33 Nyɩmɛ -ɔ nʋa gbʋ nɩ lɛ, -Lagɔɔ -gbɛ ɔ bhʋa, we 'nɩ yaa we gbʋ, ɔ 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ mneni.»

34 Waa Falizɩnyɩma nɛɛ: «We 'bhʋ -na gwalɩ bhla, -na -kpabhie mɩ gbʋnyuu lʋ. -Mɩ 'nɩ mneni -ɩn 'ka -amɩa gbʋ -slolu!» -Bha Falizɩnyɩma vua ɔ.

'Lɔlɔnyaa 'zayli

35 Nɩɩ, -Zezu ka 'nʋ nɩɩ, wa ka ɔɔ nyɩmɛ vu. Ɔ 'yɩa -mɔɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «'Lee -mɩ, Nyɩmɛɛ 'Yu -na zʋ dlɩ -gʋʋ?»

36 Ɔɔ nyɩmɛ nɛɛ: «Na -kanyɔ, nyɔɔ ɔ -mɩa? Gba we, 'ɩn ɩn 'ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ.»

37 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «'Mɔ -na yɩa da -yɔ, 'ɩn mɔ mɩa da -mɩ -yla gbada.»

38 -Bha ɔ gbaɛ: «Na -Kanyɔ, dlɩ na zʋa -mɩ -gʋ.» 'Ɩn ɔ yia ɔ bʋbɔ ɔ 'yu 'kukolu sibhlie nya.

39 We 'bɩgʋ, -Zezu nɛɛ: «-We -wa nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhubhue, -we ka 'gbʋ ɩn yia dʋdʋ -gʋ yi nɩ, mʋ -wa nɩɩ, nyɩma -wa'a 'yɩa la, wa 'ka layɩ, 'ɩn -wa yɩa la, wa 'ka 'lɔ.»

40 Falizɩnyɩma tɔlʋa -wa mɩa -bha, wa 'nʋa we, 'ɩn wa nɛɛ: «-Amɩa naa, 'lɔlɔnya -a -mɩa yɩ?»

41 -Zezu nɛɛ: «A -ka yaa 'lɔlɔnya nɩ, a 'na 'ka ya gbʋnyuu 'wlu -ka. -Slɛɛn, a nɛɛ: ‹-A yɩ la› we 'dɛɛ 'gbʋ amɩaa gbʋnyuu mɩ aɩn 'wlu.»

10

Bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ -zɔnʋ

1 «Nɩɩ, ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ -ɔ 'nɩa 'suoo ŋwɛɛ plalɩ, -ɔ -gblalɩa 'suoo da -putu, 'wienyɔ -yɔ nyɩmɛ 'nyuu ɔ -mɩa. 2 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ plalɩa 'suoo ŋwɛɛ, mɔ -wa bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ. 3 'Ɩn bhlabhlɛɛ 'suoo ŋwɛkʋnyɔ kalɩa klolo ɔ -yla, 'ɩn bhlabhlɛ nʋa we 'yliyɔzʋnyɔɔ wɛlɩ. Bhlabhlɛ -mʋʋ -ka -mɩ, we 'ŋnɩ -yɔ ɔ lalɩa we, 'ɩn ɔ kwaa wee bhlabhlɛnya 'pipee. 4 Ɔ -ka we 'dɛ weee wleli, 'ɩn ɔ nɔa we 'yu. Ɔ mɩ -slɛɛn we 'yu, 'ɩn we nɔa ɔ 'bɩ, -we ka gbʋ -wa, we -yi ɔ wɛlɩ. 5 We'e nɔ nyɩmɛ -putu 'bɩ. Nɩɩ, kwɛɛ we gwaa ɔ, we 'nɩ ɔ wɛlɩ -yii 'gbʋ.» 6 Gbʋʋ nine ɔ 'paa da -zugba ɔ mɩ gbada, nyɩma 'nɩ we 'wʋlanʋ.

7 -Bha -Zezu gba 'yaɛ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, -amɩ -wa bhlabhlɛɛ 'suoo ŋwɛɛ. 8 Ɩn 'nɩa -slɔ yi, -wa weee yia, 'wienya wa -mɩa, 'ɩn wa mɩa nyɩma 'nyii nya. Nɩɩ, bhlabhlɛ 'nɩ wa wɛlɩ 'nʋ. 9 'Ɩn bhlabhlɛɛ 'suoo ŋwɛɛ mɩa, -amɩ -wa. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka na -gbɛ plalɩ, 'ɩn ɔ bhʋa gbʋ 'wʋ. Wee 'suoo ŋwɛɛ ɔ yia plalɩa, 'ɩn -bha ɔ yia 'tlalɩa 'bhie, ɔ 'ka lililu 'yɩ. 10 'Wienyɔ mɩa, ɔ -ka yi nɩ, 'wie klaa, 'bhabhɩe klaa, we -yɔ lasasɩe, we 'gbʋ ɔ yia. -Amɩ mɩa, nyɩma 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩɩ 'gbʋ ɩn yia yi. 'Ɩn wee 'yliyɔgagɩe mɩa, wa 'ka we 'yɩ duun.

11 «Nɩɩ, -amɩ -wa bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ -zɔnʋ. Bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ -zɔnʋ mɩa, ɔ 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe ɔ saa dlɩ -gʋ ɔ bhlabhlɛɛ 'gbʋ. 12 Nɩɩ, lubhonʋnyɔ -ɔ 'nɩa bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ, 'ɩn bhlabhlɛ 'nɩa ɔ -nʋ, -fliigwɩ -ka yida -mɩ, ɔ -ka we -yɔyɩ, 'ɩn ɔ tɩa -bha wee bhlabhlɛ -gwagwɩe nya. We -ka bhlabhlɛ tɔlʋa kpa, 'ɩn we pnɩɩ mumnia la. 13 -We ka gbʋ -wa, lubhonʋnyɔ -ɔ mɩa 'gwɛzii datalɩda, ɔ'ɔ sɩalɩ ɔ 'dɛ bhlabhlɛɛ 'gbʋ. 14 Nɩɩ, -amɩ -wa bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ -zɔnʋ. Sa ɩn -yia na bhlabhlɛ, 'ɩn na bhlabhlɛ -yia 'mɩ nɩ, 15 'sa Dide -yia 'mɩ, 'ɩn, ɩn -yia na Dide. 'Ɩn na palɩa na 'yliyɔgagɩe la na bhlabhlɛɛ 'gbʋ. 16 Bhlabhlɛ tɔlʋa ɩn kaa, -mʋmʋnya mɩa da suo nɩ 'wʋ, we 'nɩ -slɔ -mʋʋ glaa -mɩ. We mɩ nɩɩ, ɩn gʋgwlalɩ we 'wlu. Na wɛlɩ we yia 'nʋa, 'ɩn we 'dɛ weee 'ka -zlo -bhlo -we kaa 'yliyɔzʋnyɔ -bhlo -zɛ.

17 «Nɩɩ, na Dide -kalɩ na zɛ. -We ka gbʋ -wa, ɩn ka na 'yliyɔgagɩe lapalɩ. 'Ɩn 'wʋ na yia we 'bhua. 18 Wee na 'yliyɔgagɩe mɩa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka 'mɩ we kwɛɛ -sa, na dlɩɩ da ɩn palɩa we la. Ɩn ka we se ɩn 'ka we lapalɩ, 'ɩn, ɩn ka we se ɩn 'ka 'ya we 'wʋbhu. Tite na Dide tɩa 'mɩ -yɔ, mʋ mɩa dɛ.»

19 -Zezuu wɛlɩ nɩ sɩsalɩa Zuifʋ -yɔ. 20 Wa glaa, nyɩma duun nɛɛ: «Zuzu 'nyuu mɩ ɔ 'wʋ, -sabhɛ mɩ ɔ 'bhada, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a pʋlʋ ɔ yukwlia?»

21 Tɔlʋa nɛɛ: «Wɛlɩ -we ɔ gbaa dɛ nɩ, Zuzu 'nyuuu 'wʋmɩnyɔɔ wɛlɩ 'nɩ 'sa -mɩ. 'Lee, zuzu 'nyuu mneni we 'ka 'lɔlɔnyɔɔ 'yli -bloo?»

-Zezu nɛɛ ɔ mɩ -Lagɔɔ 'Yu nya

22 Nɩɩ, -Lagɔbudu 'kadʋʋ -kalɩylɩɩ 'fɛtɩ ka nyni -Zeluzalɛmʋ. -Zʋo -zʋ, -sa wa saa we. 'Ɩn, ŋwɔtlɔyibhla -wa. 23 -Lagɔbudu 'kadʋ ŋwɛɛ, da wa laa Salomɔɔɔ palʋ 'kadʋ, we bhʋnya -yɔ -Zezu mɩa -zieda. 24 -Slɛɛn, Zuifʋ gbelia ɔ, 'ɩn wa nɛɛ: «Lɛbhla -ɩn 'ka -amɩaa dlɩ yalɩ -saa? Nɩɩ, -mɩ, ɩn -ka -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, gba we -aɩn -yla sa 'vayɩɩ.»

25 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Ɩn ka we aɩn -yla gba, 'ɩn a 'nɩ we dlɩ -gʋ zʋ. Nɩɩ, gbʋ na nʋa lɛ na Didee 'ŋnɩ nya, mʋ -wa na gbʋdayɩnya. 26 Nɩɩ, a 'nɩ na bhlabhlɛ glaa -mɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ a'a zʋa 'mɩ dlɩ -gʋ. 27 Na bhlabhlɛ mɩa, na wɛlɩ we nʋa. -Amɩ -yi we, 'ɩn we nɔa 'mɩ 'bɩ. 28 'Yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ na nyɛa we. We 'na 'ka labhʋ -bhlɔkɔɔ -gba, 'ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'ka 'mɩ we kwɛɛ -sa. 29 Na Dide -ɔ 'nyɛa 'mɩ we yoo, ɔ 'yli ɔ -zi -lu weee. 'Bhie, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka we na Dide kwɛɛ -sa.* 30 -Amɩ -yɔ na Dide 'sɔ, -a -bhlo.»†

31 -Bha, Zuifʋ 'bhu 'yaa gbɔkʋ la wa 'ka we ɔ 'wʋbha. 32 We 'dɛɛ 'gbʋ -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «Libho -zɔnʋʋ -zlo, -we 'bhʋa na Didee -gbɛ, ɩn nʋa lɛ amɩaa 'yibadɩ, a 'yɩa -yɔ, we glaa, -mʋmʋ ka 'gbʋ a 'ka 'mɩ 'bha gbɔkʋ nyaa?»

33 Zuifʋ nɛɛ ɔ -yla: «We 'nɩ lubho -zɔnʋʋ 'gbʋ -a 'yɩbha -a 'ka -mɩ 'bha gbɔkʋ nya, nɩɩ, -Lagɔ -ɩn vɛlɩa, we gbʋ -wa. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɩn -mɩa, 'ɩn -na bhua -na 'dɛ 'wʋ -Lagɔ 'bhisa!»

34 -Zezu nɛɛ: «We mɩ cɛlɩda amɩaa tite 'wʋ nɩɩ, -Lagɔ nɛɛ:

‹-lagɔnya a -mɩa.›

35-36 -A -yi we 'ji nɩɩ, -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, nyɩmɛ 'nɩ mneni ɔ 'ka we lasa. -Wa ka -nʋ nya -Lagɔwɛlɩ mɩa cɛlɩda, ɔ -ka -maa la ‹-lagɔnya› nɩ, 'ɩn -amɩ, -Lagɔ -ka -bha 'mɩ -sa, 'ɩn ɔ -ka 'mɩ tie dʋdʋ -gʋ nɩ, 'lee, sa a mneni a 'ka gba nɩɩ, ɩn ka -Lagɔ vɛlɩa, nɩɩ, ɩn nɛɛ ɩn mɩ -Lagɔɔ 'Yu nyaa 'gbʋʋ? 37 Nɩɩ, ɩn 'nɩ na Didee lubho nʋ nɩ, a 'na zʋlʋ 'mɩ dlɩ -gʋ -nɩ. 38 Nɩɩ, ɩn -ka we lɛnʋ nɩ, 'ɩn a 'nɩ yaa 'mɩ dlɩ -gʋ zʋa yioo, wee libho -zɔnʋ mɩa, a zʋ we dlɩ -gʋ. 'Ɩn a 'ka we 'jiyibheli 'nanʋʋ nɩɩ, Dide mɩ 'mɩ 'wʋ, 'ɩn ɩn mɩ ɔ 'wʋ.» 39 Wee gbʋ nɩɩ 'gbʋ, wa 'yɩbha 'ya wa 'ka ɔ kpa, 'ɩn ɔ yia wa kwɛɛ 'tla.

40 -Slɛɛn, -Zezu yia Zudɛɛn nyuu -kakpe yabhlo -gʋ mnɩ. Da Zaan batizee bhaa nyɩma, -bha ɔ -dɩa la. 41 Nyɩma duun yia ɔ -gbɛ, wa nɛɛ: «Zaan 'nɩ gwɛdigbʋ yabhlogbɔɔ lɛnʋ, nɩɩ, -we weee ɔ gbaa nyɩmɛ nɩɩ daa, we mɩ gbʋzɔnʋ nya.» 42 -We mɩa nɩ -gʋ, nyɩma duun zʋa ɔ dlɩ -gʋ.

11

-Lazalɩɩ tlɩtlɩgbʋ

1-2 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo wa laa -Lazalɩ, ɔ -zɔɔ -wa Betani. Malii -yɔ Maatɩ 'sɔ mɩ 'ya Betani, ɔ bhɔlɔa wa -mɩa. (Malii -ɔ 'kaa Nyɩmaa -Kanyɔ *-lasiklɔ bhʋ -yɔ tli, 'ɩn ɔ 'kaa we -yɔsɛ ɔ 'dɛɛ 'nyi nya nɩ, ɔɔ Malii -wa.) Nɩɩ, 'ylɩ yabhlo nya, 'ɩn -Lazalɩ yia gu bhli. 3 We 'dɛɛ 'gbʋ, ɔ bhɔlɔa yia nyɩmɛ tie, wa 'ka -Zezu la. Ɔ mnɩa -Zezuu -gbɛ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, -na jijli -tale ka gu -yɔ.»

4 Da -Zezu 'nʋa we, ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, gu -we yia -Lazalɩ -yɔ, we 'nɩ ɔ 'bhabhɩee 'gbʋ we yi ɔ -yɔyi, we 'ka -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩee 'tɩtɛ -sloluu gbʋ -wa. -Bha wa yia -Lagɔɔ 'Yuu 'ŋnɩ -mnɩnɩa.»

5 Nɩɩ, -Zezu 'nɩ Maatɩ klaa, ɔ bhɔlɔ klaa, we -yɔ -Lazalɩɩ zɛkalɩ -sɛ. 6 'Ɩn ɔ 'nʋa nɩɩ, -Lazalɩ ka gu -yɔ, wa laa ɔ, ɔ 'nɩ -mɔ mnɩ. Da ɔ mɩa, ɔ li -bha 'ylɩ 'sɔ. 7 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -yla: «-A mnɩ Zudee lʋ.»

8 Ɔ 'bɩnɔnya nɛɛ: «*Wlabi, daylɩda, Zuifʋ 'yɩbha wa 'ka -mɩ 'bha gbɔkʋ nya, 'ɩn -na gbaa -ɩn 'ka -mɔ lʋmnɩ yɩ?»

9 Ɔ nɛɛ: «We bhlili zlɩgʋ, jibhe 'ka zɔ, mʋ -wa 'ylɩɩ zlɩ. Nyɩmɛ -ɔ nɔa zlɩ, ɔ'ɔ gozo, -we ka gbʋ -wa, zlɩɩ san mɩ -bha. 10 Nɩɩ, we -ka sabɔ ɔ nɔ, 'ɩn ɔ gozoa, -we ka gbʋ -wa, san 'nɩ -bha -mɩ.» 11 Wɛlɩnya nɩɩ 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «-Amɩaa 'tale -Lazalɩ ka 'ylaa ŋwɔ, nɩɩ, mnɩda ɩn mɩa ɩn 'ka ɔ ganɔ.»

12 Ɔ 'bɩnɔnya nɛɛ ɔ -yla: «-Amɩaa -Kanyɔ, we -ka 'ylaa ɔ ŋwɔ, 'pʋa ɔ yia.» 13 -We -Zezu 'yɩbhaa ɔ 'ka gba, mʋ -wa nɩɩ, -Lazalɩ ka tlɩ. Nɩɩ, ɔ 'bɩnɔnya nɛɛ 'sa nɩɩ, 'ylaa 'dɛbhie ɔ saa 'ŋnɩ.

14 -Bha -Zezu gbaa wa -yla sa tɩklɩɩɛ: «-Lazalɩ ka tlɩ. 15 Nɩɩ, ɔ ka tlɩ, 'ɩn ɩn 'nɩ -mɔ -mɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ na lia 'mʋna amɩaa daa. 'Ɩn, a 'ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋʋ gbʋ -wa. Nɩɩ, -a mnɩ ɔ -gbɛ.»

16 -We mɩa nɩ -gʋ, Toma wa laa -Zluya nɛɛ -Zezuu 'bɩnɔnya tɔlʋa -yla: «-A -yɔ ɔ 'sɔ mnɩ, 'ɩn -a 'ka dabhlo tlɩlɩ.»

17 Nɩɩ, da -Zezu mnɩa -mɔ, 'ɩn ɔ yia 'nʋ nɩɩ, wa ka -Lazalɩɩ 'kwie gbawla 'wʋfa, we li 'ylɩ -mnʋa.* 18 Nɩɩ, Betani mɩ -Zeluzalɛmʋ kwesi, we nyɩdɩ mneni we 'ka kilomɛtlɩ ta nyni. 19 We 'dɛɛ 'gbʋ Zuifʋ duun yia Maatɩ -yɔ Malii -gbɛ yi, wa 'ka wa 'yuo 'pa wa bhelii tlɩtlɩee 'gbʋ.

20 Da Maatɩ 'nʋa nɩɩ, -Zezu mɩ yida, 'ɩn ɔ yia ɔ yoo -saa mnɩ, -zugba Malii -mɔɔ -dɩ -budu zɔ la. 21 Maatɩ -yɔ ɔ gbelia 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Na -Kanyɔ, nɩɩ, -ɩn -ka yaa -seli -mɩ, na bheli 'na 'ka yaa tlɩ. 22 Nɩɩ, ɩn -yi -slɛɛn we 'ji nɩɩ, -we -na yia -Lagɔ -zlalɩa, 'nyɛa ɔ yia -mɩ we.»

23 Ɔ nɛɛ ɔ -yla: «'Wʋ amaa bheli yia -sɔa.»

24 -Mɔɔ nɛɛ: «Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, dʋdʋʋ bhɩa zlɩ mɩa, ɔ -yɔ tlɩtlɩnya yia 'wʋsɔa.»

25 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «Tlɩtlɩnyaa 'wʋsɔlʋnyɔ mɩa, -amɩ -wa, 'ɩn -ɔ nyɛa nyɩma 'yliyɔgagɩe, -amɩ -wa. Nyɩmɛ -ɔ -ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ, ɔ 'dɛ yi tlɩoo, 'yliyɔ ɔ yia -gaa. 26 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ -gaa 'yliyɔ, 'ɩn -ɔ zʋa 'mɩ dlɩ -gʋ, ɔ 'na 'ka tlɩ. -We ɩn gbaa dɛ, 'lee, a zʋ we dlɩ -gʋʋ?»

27 Ɔ nɛɛ: «Ɩɩn, na -Kanyɔ, ɩn ka we dlɩ -gʋ zʋ nɩɩ, -ɩn mɩ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ nya, 'ɩn -ɩn mɩ -Lagɔɔ 'Yu -ɔ 'kaa dʋdʋ -gʋ yi nya.»

28 Wɛlɩ nɩ -gʋ ɔ mnɩa ɔ bhɔlɔ Malii laa, 'ɩn ɔ yia ɔ ŋwuŋweniɛ: «-Amɩaa -Slolunyɔ mɩ da, ɔ nɛɛ a mnɩ.» 29 Malii 'nʋa we, -bha ɔ -sɔa 'wʋ sa slʋɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ -gbɛ mnɩ, 30 -zugba -Zezu 'nɩ -slɔ wee -zɔɔ pla, da Maatɩ tɩa ɔ, -bha ɔ mɩa. 31 Zuifʋ tɔlʋa -yɔ Malii -dɩ -mɔ -budu zɔ la, -zugba wa pa ɔ 'yuo. Malii -sɔa 'wʋ sa slʋɩ, ɔ 'tlaa, wa 'yɩa ɔ -yɔ, 'ɩn wa yia yɩylalɩ, 'ɩn wa nɛɛ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ nɩɩ, gbawla -gʋ ɔ mnɩa ɔ 'ka -mɔ wili, -bha wa mnɩa ɔ 'bɩ.

32 Da -Zezu mɩa, Malii nynia -bha, ɔ 'yɩa ɔ -yɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ bhʋ -yɔ bhlili, -bha ɔ gbaɛ: «Na -Kanyɔ, -ɩn 'ka yaa -seli -mɩ nɩ, na bheli 'na 'ka yaa tlɩ.»

33 Da -Zezu 'yɩa ɔ wida, 'ɩn Zuifʋnya -wa -laa ɔ yoo, -maa mɩ 'yaa wida, -bha -gbagbɩ sloa ɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ dlɩ yia sumanɩ. 34 Ɔ nɛɛ: «Da a zʋ ɔ 'kwiea?»

Wa nɛɛ: «-Amɩaa -Kanyɔ, -ɩn yi -ɩn 'ka -bha 'yɩ.»

35 -Bha -Zezu wia.

36 'Ɩn Zuifʋ nɛɛ: «A -talɩ, ɔ 'nɩ ɔ zɛkalɩ -sɛ!»

37 Nɩɩ, wa glaa nyɩma tɔlʋa nɛɛ: «Nyɩmɛ -ɔ -bloa 'lɔlɔnyaa 'yli, lɛɛ -lu ka 'gbʋ ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka yaa -Lazalɩɩ tlɩtlɩe 'yoo -kʋlʋa?»

-Zezu -sɔlʋa -Lazalɩ 'wʋ tlɩtlɩnya glaa

38 'Ya -bhlokpadɛ, -gbagbɩ sloa -Zezuu kuzɔ, 'ɩn ɔ yia gbawla -gʋ mnɩ. Nɩɩ, wee gbawla mɩa, tʋkpaa gbacɩzɔ we mɩa, 'ɩn tʋkpa -boklo 'kadʋ mɩa we ŋwɛɛ. 39 Ɔ nɛɛ: «A -sa -bha wee tʋkpa.»

'Ɩn -ɔ tlɩa, ɔ bhɔlɔ Maatɩ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, ɔ 'nɩ -bha ŋnɛ 'pa -slɛɛn? Ɔ tlɩa, we 'ylɩ -mnʋanʋ nɩ -zɛɛn.»

40 Nɩɩ, -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «'Lee, ɩn 'nɩ aɩn -yla gba nɩɩ, a -ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn a yɩa -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩe -yɔɔ?»

41 -Bha wa -saa -bha tʋkpa. -Zezu 'bhua 'klʋ 'wʋ yalɩ, ɔ nɛɛ: «Dide, -Mɩ na paa fuo, -we ka gbʋ -wa, -ɩn ka na wɛlɩ -yɔŋwnu. 42 Nɩɩ, ɩn -yi we 'ji nɩɩ, 'wʋ -na ŋwnua na wɛlɩ 'ylɩ weee nya. Gbʋzɔnʋ mʋ, nyɩma duun -wa gbelia da 'mɩɩ 'gbʋ na gbaa we, wa 'ka dlɩ zʋ nɩɩ, -mɩ tiea 'mɩ.» 43 Ɔ gbaa wɛlɩ nɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «-Lazalɩ, 'tla -mɔ!» 44 -Lazalɩ, -ɔ tlɩ yaa, ɔ 'tlaa -mɔ, -zugba ɔ bhʋ -yɔ ɔ sɔnya mɩ gbʋanda 'naa kibhe nya. 'Naa mɩ ɔ 'klʋ -yɔ bibeda.

-Bha -Zezu gbaa nyɩma -yla: «-We weee mɩa dɛ ɔ -yɔ, a -blo we, a 'tide ɔ 'yi, ɔ 'ka mnɩ.»

(Mt 26.1-5; Mk 14.1-2; Lk 22.1-2)

45 Zuifʋnya -wa yia Malii -gbɛ, 'ɩn -we -Zezu nʋa lɛ, -wa 'yɩa we -yɔ, wa glaa, nyɩma duun yia ɔ dlɩ -gʋ zʋ. 46 Nɩɩ, tɔlʋa mnɩa Falizɩnyɩmaa -gbɛ, -we -Zezu nʋa lɛ, 'ɩn wa yia -maa 'dɩ -salɩ. 47 -Bha -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Falizɩnyɩma laa wa -lima gbʋwʋbhunya wa 'dɛ weee 'ka 'wlugbeli, 'ɩn wa nɛɛ: «Nyɩmɛ nɩ mɩ gwɛdigbʋ duun lɛnʋda, 'lee, sa -a 'ka ɔ nʋa? 48 Nɩɩ, -a -ka ɔ 'yitide, ɔ -yɔ we lɛnʋe 'ka mnɩda -mɩ, 'ɩn nyɩma weee zʋa ɔ dlɩ -gʋ. Wa -ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn *Wlɔmʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya yia, 'ɩn wa saa -amɩaa bʋbɔlʋda -yɔ -amɩaa klu la.»

49 Waa Zuifʋ glaa, yabhlo mɩ -bha, 'mɔ wa laa Kaifʋ. *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ ɔ -mɩa wee -zʋ nɩ nya. Ɔ nɛɛ: «A'a 'nʋ -lu yabhlogbɔɔ 'wʋla! 50 We 'dɛɛ 'gbʋ a pʋpalɩ 'wlukʋʋn la 'nanʋʋ! We nanɩ 'yli amɩaa -nʋ nya nɩɩ, nyɩmɛ -bhlo tlɩ -amɩaa kluu 'gbʋ. -A -ka 'sa nʋ, -Zuifʋ weee 'na 'ka labhʋ.» 51 Nɩɩ, wɛlɩ -we Kaifʋ gbaa, we 'nɩ ɔ 'dɛɛ -gbɛ 'bhʋ. Nɩɩ, wee -zʋ nɩ nya, mɔ -wa -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ. -Bha -Lagɔ zʋa ɔ wɛlɩ ŋwɛɛ, 'ɩn ɔ nɛɛ nɩɩ, -Zezu yia tlɩa Zuifʋ weee 'gbʋ. 52 We 'nɩ Zuifʋ -bhlogbɔɔ 'gbʋ ɔ 'ka tlɩ, nɩɩ, -Lagɔɔ 'yua weee mɩa dʋdʋ weee -gʋ, ɔ 'ka wa 'wlugʋgwlalɩ, 'ɩn ɔ 'ka wa nyɩma -bhlo -zɛlɩɩ gbʋ -wa 'ya.

53 Nɩɩ, we 'bhʋ wee 'ylɩ 'wʋ, -bha Zuifʋʋ 'yugalɩnya pʋpalɩa -slɛɛn gbʋ nɩɩ, wa 'ka -Zezu 'bha. 54 -We mɩa 'dɛɛ 'gbʋ, ɔ'ɔ -zie -slɛɛn Zuifʋ glaa zlɩ 'klʋ. Nɩɩ, 'gbe -we wa laa Eflaimʋ, -we mɩa -mɔ da bɛblɛɛ, -mɔ ɔ mnɩa, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ yia -mɔ ladɩ.

55 Zuifʋʋ *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ ka cɩpa. Wee 'fɛtɩ 'nɩ -slɔ nyni, 'ɩn nyɩma duun yia da weee 'bhʋ, 'ɩn wa yia -Zeluzalɛmʋ yi. Nɩɩ, wa 'ka wa 'dɛ lamnazɩlɩ, 'ɩn wa 'ka -mɔwlʋ, wa 'ka wee 'fɛtɩ -sa. 56 Wa mɩ -mɔ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, -zugba wa talɩa -Zezuu da, 'ɩn wa gbʋgbalɩ -ylaɛ: «'Lee, nyɩmɛ nɩ 'nɩa fɛtɩ 'wʋ yia yi -wa yɩ? Sa amɩa yɩ wea?» 57 -Slɛɛn, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Falizɩnyɩma zʋa gbʋ, 'mʋ wa gbaa nyɩma -yla: «Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka -Zezu da -yi, ɔ yi ɔ 'ka we gba, 'ɩn wa 'ka ɔ kpa.»

12

Malii tlia -lasiklɔ -Zezuu bhʋ -yɔ

(Mt 26.6-13; Mk 14.3-9)

1 Nɩɩ, we -tʋ 'wʋ 'ylɩ gbelibhlo, 'ɩn 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ 'ka nyni. -Bha -Zezu -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia Betani mnɩ. Wee Betani -Lazalɩ mɩa, nyɩmɛ -ɔ -Zezu -sɔlʋa zlɩmɛ tlɩtlɩnya glaa 'wʋ, mɔ -wa. 2 -Bha wa pia ɔ -yla, 'ɩn Maatɩ mɩa we dlilida. -Wa -yɔ -Zezu 'sɔ mɩa lida, ɔɔ -Lazalɩ mɩ wa glaa. 3 Wa mɩ lida nɩ, Malii bɛa -Zezu -yɔ, -lasiklɔ -zɔnʋʋ litlɩ -kibhe -we ka -valɛ 'tɛa, ɔ 'bhua we 'wʋ, ɔ tlia we -mɔɔ bhʋ -yɔ, 'ɩn ɔ yia we -yɔsɛ ɔ 'nyi nya. 'Ɩn wee -lasiklɔɔ ŋnɛ yia -budu zɔ ye.

4 Nɩɩ, -Zezuu 'bɩnɔnyɔ yabhlo wa laa Zudasɩ Isɩkaliɔtʋ, -ɔ 'kaa cɩ ɔ wla, ɔ 'bhua gbʋ 'wʋ, ɔ nɛɛ: 5 «-Lasiklɔ nɩɩ -valɛ 'tɛ, we -valɛ mneni we 'ka lubhonʋnyɔɔ -zʋ -bhloo 'pɛnɩgwɛzi nyni. Lɛɛ -lu ka 'gbʋ -a 'nɩ we pɛlʋ 'pa -a 'ka we 'gwɛzi bobabhanya 'nyɛa?» 6 -We ɔ gbaa da nɩ, we 'nɩ nɩɩ, bobabhanyaa daa ɔ ka nyazɩdlɩ, nɩɩ, 'wienyɔ ɔ -mɩaa gbʋ -wa. Nɩɩ, 'gwɛzii lazʋnyɔ ɔ -mɩa, 'ylɩ weee nya -zugba ɔ sa -bha zizewiemɩ.

7 'Ɩn -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «'Bhʋ ɔ -yɔ! Nɩɩ, -we ɔ tlia da 'mɩ -yɔ nɩ, na ku ɔ mnazɩa la zlɩ wa 'kaa 'mɩ gbawla 'wʋ fa, we 'gbʋ. 8 Bobabhanya mɩa nɩ, -maa -yɔ aɩn 'sɔ mɩ 'ylɩ weee nya. Nɩɩ, -amɩ mɩa nɩ, ɩn 'na 'ka aɩn glaa -tʋ 'ylɩ weee nya.»

9 Zuifʋʋ -zlo 'nʋa nɩɩ, -Zezu mɩ Betani, 'ɩn wa yia -mɔ mnɩ. -We ka 'gbʋ wa yia -mɔ mnɩ nɩ, we 'nɩ ɔ 'dɛbhloo gbʋ, nɩɩ, wa 'yɩbha 'ya wa 'ka -Lazalɩ 'yɩ, -ɔ ɔ -sɔlʋa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ. 10 We 'dɛɛ 'gbʋ -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan yi 'yaa -Lazalɩɩ 'bhabhɩe pʋpalɩ. 11 Nɩɩ, nyɩmaa -zlo mɩ wa -gbɛ 'bhʋda ɔ 'gbʋ, -zugba wa zʋ -Zezu dlɩ -gʋ.

Nyɩmaa -zlo -saa -Zezu yoo

(Mt 21.1-11; Mk 11.1-11; Lk 19.28-40)

12 Zlɩ zlɩa, nyɩmaa -zlo, -wa yia 'fɛtɩ nɩ -gʋ, wa 'nʋa nɩɩ, -Zezu mɩ -Zeluzalɛmʋ yida, 13 wa 'tlaa wee 'gbe 'wʋ, yoo wa mnɩa ɔ -saa saʋn nya kwɛɛ. Wa 'kpɩa 'wʋ, wa nɛɛ:

«-A -mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ!

-Ɔ mɩa Jejitapɛɛ 'ŋnɩ nya yida,

-Lagɔ ŋwna ɔ 'nyu la.

-Lagɔ ŋwna Izlaɛlɩnyɩmaa 'Wlulapɩlɩnyɔ 'nyu la.»

14 -Zezu 'yɩa -sokofalɩ -dɔgbʋ, 'ɩn ɔ yia we -gʋ -gbla, 'sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

15 «A 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ, *Siɔn -gbe!

A -talɩ, amaa 'wlulapɩlɩnyɔ mɩ yida!

Ɔ -dɩ -sokofalɩ -dɔgbʋ -gʋ la.»

16 We gwedɩda, -we mɩa 'plɩda, ɔ 'bɩnɔnya 'nɩ -slɔ we 'wʋla 'nʋ. Nɩɩ, -Zezu -ka -slɛɛn ɔ 'ŋnɩylilo 'yɩ 'bhie, wa dlɩ bhlilia -bha nɩɩ, -we weee mɩa dɛ nɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, 'ɩn ɔ -gʋgbʋ we gbaa.

17 Nyɩmaa -zlo, -wa -yɔ -Zezu 'sɔ mɩa gbawla ŋwɛɛ, da ɔ gbaɛ: «-Lazalɩ, 'tla -mɔ», 'ɩn ɔ yia ɔ 'wʋsɔlʋ tlɩtlɩnya glaa, -we wa 'yɩa -yɔ, wa mɩ we 'dɩ -sada. 18 We 'dɛɛ 'gbʋ nyɩmaa -zlo ka -Zezu yoo -saa yi. Nɩɩ, wa ka 'nʋ nɩɩ, ɔ ka wee gwɛdigbʋ lɛnʋ. 19 Tɔʋn, Falizɩnyɩma nɛɛ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩɛ: «'Lee, a 'nɩ mneni a 'ka -lu yabhlogbɔɔ lɛnʋʋ? Mʋ mɩa dɛ, nyɩma weee mɩ ɔ 'bɩbholuda!»

20 Nɩɩ, Glɛkɩ tɔlʋa yia -Zeluzalɛmʋ wa 'ka -Lagɔ bʋbɔ 'fɛtɩɩ bhla. 21 Ma yia Filipʋʋ -gbɛ, -Zezuu 'bɩnɔnyɔ -ɔ 'bhʋa Bɛtɩsaida, Galilee -dʋdʋ -gʋ, mɔ -wa. 'Ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Na zukpa -wa, -a 'yɩbha -a 'ka -Zezu 'yɩ.»

22 Filipʋ gbaa we Andlee -yla, 'ɩn -mʋʋ 'bɩgʋ, wa 'dɛsɔbhie yia we -Zezu -yla gbaa mnɩ. 23 Ɔ nɛɛ: «-Slɛɛn, we bhla ka nyni, bhla -we nya -Lagɔ 'kaa *Nyɩmɛɛ 'Yuu 'ŋnɩ 'ylimanɩ, we ka nyni. 24 Nɩɩ, bleya -we bhlia dʋdʋ, tlɩ we tlɩa, we 'nɩ -mʋʋ, 'ɩn we tʋa 'wʋ -bhlo. We -ka tlɩ nɩ, 'ɩn we wlaa 'yaa -zlo. 25 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ 'yliyɔgagɩe 'yɩbha, kwɛɛ we yia ɔ 'tlaa. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ nyɛa ɔ 'yliyɔgagɩe 'wʋ dʋdʋ nɩ -gʋ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, mʋ yia ɔ -nʋ nya -mɩa. 26 -Ɔ -ka gba ɔ 'ka na lubho nʋ, ɔ nɔ 'mɩ 'bɩ, 'ɩn da ɩn -ka -mɩ, na lubhonʋnyɔ mɩ 'ya -bha. Nyɩmɛ -ɔ -ka na lubho nʋ nɩ, na Dide yia ɔ -bha zʋa.»

27 «-Slɛɛn, na dlɩ ka sumanɩ bhabha. 'Lee, sa ɩn 'ka gbaa? 'Sa ɩn 'kaa gba: ‹Dide, -ɩn -sa 'mɩ sɩasɩa bhla nɩ 'wʋ yɩ?› -Ɩnnya! Nɩɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ ɩn yia yi. 28 Dide, 'ylimanɩ -na 'dɛɛ 'ŋnɩ!»

Wɛlɩ yabhlo 'bhʋa yalɩ, we nɛɛ: «Ɩn ka we 'ylimanɩ pepe, 'ɩn 'ylimanɩa na yia we lʋ.»

29 Nyɩmaa -zlo -wa mɩa -bha, 'ɩn -wa 'nʋa wee wɛlɩ, wa nɛɛ: «Dɛɛ -gangan -jiji -wa!»

Tɔlʋa nɛɛ: «'Anzɩ ka ɔ -yla gba!»

30 -Zezu nɛɛ wa -ylaɛ: «We 'nɩ na 'dɛɛ 'gbʋ wɛlɩ nɩ yi gba, nɩɩ, amɩaa gbʋ -wa. 31 Bhla -we nya -Lagɔ 'kaa dʋdʋgʋ -nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhu, we bhla ka nyni. 'Ɩn bhla -we nya ɔ 'kaa dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'yugalɩnyɔ 'nyuu* vu, we bhla ka nyni.

32 «'Ɩn -amɩ mɩa, wa -ka 'mɩ 'wʋsɔlʋ dʋdʋ -gʋ, 'ɩn na gbizea nyɩma weee 'wʋ na gbɛgbɛɩn.» 33 Wee wɛlɩnya ɔ gbaa da nɩ, nɩɩ, sa ɔ 'kaa tlɩ 'mʋ ɔ mɩa -sloluda.

34 Nyɩmaa -zlo nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Titee 'sɛbhɛ nɛɛ nɩɩ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ mɩa, 'ylɩ weee nya ɔ yia -bha -tʋa, we nɩ mʋʋ? Nɩɩ, sa -ɩn mneni -ɩn ka gba nɩɩ, Nyɩmɛɛ 'Yu wa yia 'wʋsɔlʋa? Ɔɔ Nyɩmɛɛ 'Yu, nyɔɔ ɔ -maa?»

35 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Bhla -sɛlɛ nɩ nya, zlɩ mɩ -slɔ aɩn glaa. A nɔ -nya, da zlɩ mɩa -slɔ -bha, nikpise yi aɩn -kpalɩ. -We ka gbʋ -wa, nyɩmɛ -ɔ nɔa nikpise 'wʋ, mɔ ɔ mnɩa, ɔ 'nɩ -bha da -yi. 36 Da a kaa da zlɩ, a zʋ we dlɩ -gʋ, 'ɩn a 'ka zlɩɩ 'yua -zɛ.» Da ɔ bhɩa gbagbɩe, 'ɩn ɔ yia wa kwɛɛ zizea mnɩ.

Zuifʋ'ʋ zʋ -Zezu dlɩ -gʋ

37 -Zezu ka gwɛdigbʋ duun lɛnʋ Zuifʋʋ 'yibadɩ, 'ɩn wa'a zʋ ɔ dlɩ -gʋ. 38 Sa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaii gbaa, 'sa we 'plɩa, ɔ nɛɛ:

«Nɩɩ, Jejitapɛ, nyɔɔ zʋ -amɩaa wɛlɩ dlɩ -gʋa?

'Ɩn nyɔɔ Jejitapɛ -slolu ɔ 'tɩtɛ 'klʋa?»

39 We 'gbʋ Zuifʋ 'nɩ mneni wa 'ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ. Sa Ezaii gbaa we da -putu sa -wa:

40 «-Lagɔ ka wa 'lɔlʋ.

Ɔ ka wa dlɩ 'wʋkla,

-mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, wa 'yli 'yɩ la,

'ɩn wa dlɩ 'nʋ gbʋ 'wʋla.

We 'dɛɛ 'gbʋ wa'a 'bhitia -Lagɔɔ -gbɛ la

ɔ 'ka wa pue.»

41 -We ka 'gbʋ Ezaii yia wee wɛlɩ nɩ gba, mʋ -wa nɩɩ, ɔ ka -Zezuu 'ŋnɩmnɩe -yɔyɩ, 'ɩn ɔ mɩa ɔ gbʋ gbada.

42 Nɩɩ, -mɔ Zuifʋʋ 'yugalɩnya glaa, nyɩma duun ka -Zezu dlɩ -gʋ zʋ. Nɩɩ, wa'a 'wlʋ 'klʋla we gbagbɩe nya Falizɩnyɩmaa 'gbʋ. Wa mɩ sɔda wa yi wa vu -Lagɔbudu zɔ. 43 Wa 'yɩbha nyɩma kwalɩ wa 'ŋnɩ we -zi -Lagɔ 'ka wa 'ŋnɩ kwalɩ.

-Zezuu wɛlɩ bhʋa ɔ Didee -gbɛ

44 -Zezu 'kpɩa 'wʋ, ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ -ɔ -ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ, we 'nɩ na 'dɛbhlo ɔ zʋ dlɩ -gʋ, nɩɩ, -ɔ tiea 'mɩ, 'mɔ ɔ zʋ 'yaa dlɩ -gʋ. 45 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ yɩa 'mɩ -yɔ, -yɔ ɔ yɩa -ɔ tiea 'mɩ. 46 Nɩɩ, zlɩ ɩn -mɩa, ɩn ka dʋdʋ -gʋ yi, 'ɩn nyɩmɛ -ɔ -ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ, ɔ 'na 'ka nikpise 'wʋtʋ. 47 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ nʋa na wɛlɩ, 'ɩn ɔ'ɔ zʋa we 'nʋŋwɛ, -amɩ, ɩ'ɩn dɩlɩ ɔ gbʋ. Nɩɩ, we 'nɩ nyɩmaa gbʋdɩlɩee 'gbʋ ɩn yi yi, ɩn 'ka wa gbʋ 'wʋsaa 'gbʋ ɩn yia yi. 48 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'nɩ 'mɩ -yɔŋwnu, 'ɩn ɔ -ka na wɛlɩ kpɛla 'wʋnʋ, ɔ gbʋwʋbhunyɔ mɩ -bha. Dʋdʋʋ bhɩa zlɩ, wɛlɩ -we ɩn gbaa, mʋ yia ɔ -yɔgbʋ 'wʋbhua. 49 Wɛlɩ ɩn gbaa, we 'nɩ na 'dɛɛ -gbɛ 'bhʋ. Nɩɩ, Dide -ɔ tiea 'mɩ, ɔ -gbɛ we 'bhʋa. Gbʋ ɩn 'kaa gba, 'ɩn sa ɩn 'kaa we gba, ɔ 'dɛ ka 'mɩ we -slolu. 50 'Ɩn, ɩn -yi we 'ji nɩɩ, Didee tite mɩa, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ we wlaa. Wɛlɩ weee na gbaa, sa Dide gbaa 'mɩ -yla we, 'sa na gbaa we.»

13

-Zezu -wɔlʋa ɔ 'bɩnɔnyaa bhʋ -yɔ

1 Nɩɩ, we -tʋ 'wʋ 'ylɩ -bhlo, Zuifʋʋ 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ 'ka nyni. -Zezu -yi we 'ji nɩɩ, 'ylɩ -we nya ɔ 'kaa dʋdʋ -gʋ 'bhʋ, 'ɩn ɔ 'kaa ɔ Didee -gbɛ mnɩ, we 'ylɩ ka nyni. Ɔ -kalɩ ɔ dʋdʋ -gʋ -bheliaa zɛ, 'ɩn -slɛɛn, ɔ -kalɩ wa zɛ ɔ dlɩ weee nya. 2 Nɩɩ, jibhe ka zɔ, 'ɩn -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'sɔ mɩ lida. *'Kuzu ka 'cɩn Zudasɩ, Simɔ Isɩkaliɔtʋʋ 'yuu dlɩ zɔ -Zezuu wlawlɩe zʋ. 3 -Zezu -yi we 'ji nɩɩ, ɔ Dide ka ɔ -lu weee kwɛɛ zʋ. 'Ɩn ɔ -yi we 'ji nɩɩ, Didee -gbɛ ɔ 'bhʋa, 'ɩn ɔ -gbɛ ɔ yia lʋmnɩa. 4 Da wa mɩa lida, ɔ -sɔa 'wʋ, ɔ -saa ɔ -bana 'wʋ, ɔ 'bhua 'naa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia we zleti -gba. 5 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ slua 'nyu kna 'wʋ, ɔ -wɔlʋa ɔ 'bɩnɔnyaa bhʋ -yɔ, 'naa -we ɔ -gbaa zleti, 'ɩn ɔ yia we -yɔ sɛ we nya.

6 Tɔʋn, ɔ nynia Simɔ Piɛlɩ -gʋ, 'ɩn -mɔɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Aya! Na -Kanyɔ, nanʋʋ bhʋ -yɔ -mɩ na yia -wɔlʋa yɩ?»

7 Ɔ nɛɛ: «-We ɩn mɩa lɛnʋda, -ɩ'ɩn 'nʋ -slɔ we 'wʋla. Nɩɩ, cɩcɩ -ɩn 'kaa we 'wʋlanʋ.»

8 Piɛlɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩnnya, -ɩn 'na 'ka na bhʋ -yɔwɔlʋ -gba!»

Ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Ɩn 'nɩ -na bhʋ -yɔwɔlʋ, -ɩn 'na 'ka -lu 'yabhlogbɔɔ 'yɩ 'mɩ kwɛɛ.»

9 Simɔ Piɛlɩ nɛɛ: «Na -Kanyɔ, we -ka 'sa -mɩ nɩ, -ɩn 'na -wɔlʋ na bhʋ -bhlo -yɔ -nɩ. Nɩɩ, -ɩn -wɔlʋ 'ya na sɔ -yɔ na 'wlu -yɔ!»

10 Ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmɛ -ɔ -ka budo nɩ, ɔ 'nɩ -yɔwɔlʋe gbʋ -ka, we 'bhʋ ɔ bhʋ 'wʋ, ɔ ka -mɔwlʋ 'lɩlɩ. We 'dɛɛ 'gbʋ, amɩa, a mɩ -mɔwlʋda, 'ɩn, we 'nɩ a 'dɛ weee.» 11 Nɩɩ, -ɔ 'kaa ɔ wla, ɔ -yi ɔ, we 'dɛɛ 'gbʋ ɔ yia gba nɩɩ: «A 'dɛ weee 'nɩ -mɔwlʋda -mɩ.»

12 Da -Zezu bhɩa ɔ 'bɩnɔnyaa bhʋ -yɔwɔlʋe, ɔ -plaa ɔ -bana 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ladɩ. Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Lee, -we ɩn nʋa da aɩn -yla lɛ, a nʋ we 'wʋlaa? 13 -Amɩ a laa ‹-Slolunyɔ› we -yɔ ‹-Kanyɔ›, 'ɩn amɩaa gbʋ mɛnɩ, nɩɩ, 'mɔ ɩn -mɩa. 14 Nɩɩ, -amɩ -wa amɩaa -Kanyɔ, we -yɔ amɩaa -Slolunyɔ, 'ɩn ɩn ka amɩaa bhʋ -yɔ -wɔlʋ, we 'dɛɛ 'gbʋ a 'dɛkpʋa 'kaa bhʋ -yɔ wʋwɔlʋ. 15 Ɩn ka we 'yli aɩn -slolu: sa ɩn nʋa aɩn -yla, a nʋ 'sasʋkpa -gbʋ lɛ. 16 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, lubhonʋnyɔ 'nɩ 'nʋŋwɛ -ka ɔ 'ka ɔ -kanyɔ -zi, tietienyɔ 'nɩ 'lɛ -ka -ɔ tiea ɔ, ɔ 'ka -mɔɔ -zi. 17 -Slɛɛn, a -yi we 'dɛ weee 'ji. Nɩɩ, a -ka we lɛnʋ nɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amɩaa -nʋ nya.

18 «Nɩɩ, ɩn 'nɩ a 'dɛ weee 'ŋnɩ sa -nya. -Wa ɩn -saa -bha, ɩn -yi wa. Wɛlɩ -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, lɛ we yia nʋa. We nɛɛ:

‹Nyɩmɛ -ɔ -yɔ 'mɩ 'sɔ lia,

ɔ ka na tʋnyɩmɛ -zɛ.›

19 Da we 'nɩa -slɔ da 'plɩ nɩ, gba na gbaa -slɛɛn we aɩn -yla. Nɩɩ, we bhla -ka nyni nɩ, 'ɩn a 'ka dlɩ zʋ nɩɩ, -amɩ mɩa, ‹-ɔ ɩn -mɩa, 'mɔ ɩn -mɩa.› 20 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: nyɩmɛ -ɔ -ka na tietienyɔ kpa 'nanʋʋ, -amɩ ɔ kpaa 'nanʋʋ. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ -ka 'mɩ kpa 'nanʋʋ, -ɔ tiea 'mɩ, 'mɔ ɔ kpaa 'nanʋʋ.»

-Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnyɔ yabhlo yia ɔ wlaa

(Mt 26.20-25; Mk 14.17-21; Lk 22.21-23)

21 -Zezu bhɩa gbʋnya nɩ gbagbɩe, 'ɩn ɔ dlɩ yia sumanɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla sa tɩklɩɩ: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: aɩn glaa, nyɩmɛ yabhlo yia 'mɩ wlaa.»

22 Nɩɩ, -Zezuu 'bɩnɔnya yia yɩylalɩ, -ɔ ɔ saa 'ŋnɩ, wa 'nɩ ɔ -yi. 23 Da wa mɩa lida, ɔ 'bɩnɔnyɔ yabhlo, -ɔ ka zɛ ɔ -kalɩa, -mɔɔ mɩ ɔ kwesi. 24 Simɔ Piɛlɩ yia ɔ -yla 'yɩka 'pa, ɔ 'ka -Zezu layɩbha nɩɩ, nyɔɔ ɔ sa 'ŋnɩa.

25 -Mɔɔ pɩa -Zezuu gbɛgbɛɩn 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbha 'ŋwuŋwe wɛlɩ 'wʋɛ: «Na -Kanyɔ, nyɔɔ 'ka -mɩ wlaa?»

26 Ɔ 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «'Floo -kibhe na yia zapʋ lʋ 'ŋwaa, -ɔ ɩn -ka we yoo 'nyɛ, mɔ 'kaa 'mɩ wla.»

Tɔʋn, ɔ 'ŋwaa 'floo -kibhe zapʋ lʋ, 'ɩn ɔ yia we Simɔ Isɩkaliɔtʋʋ 'yu Zudasɩ yoo 'nyɛ. 27 Da -mɔɔ 'bhua wee 'floo -kibhe 'wʋ, -bha -bhlokpadɛ *-Saatan plaa -mɔɔ 'wʋ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-We -ɩn 'kaa lɛnʋ, -ɩn nʋ we lɛ slʋɩ.» 28 -Wa mɩa -bha lida, wa 'nɩ we 'wʋlanʋ. -We ka 'gbʋ -Zezu yia we ɔ -yla gba, wa glaa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ we -yi. 29 -Zezu gbaa wɛlɩ mɩa dɛ nɩ, -zugba nyɩma tɔlʋa pʋpalɩa 'wlukʋʋn laɛ: «'Sa ɔ 'yɩbhaa ɔ 'ka gba nɩɩ, ɔ mnɩ 'fɛtɩgʋli zɔa yaayɩɩ, ɔ mnɩ bobabhanya 'gwɛzi 'nyɛa yɩ?» Zudasɩ mɩ 'gwɛzii lazʋnyɔ nyaa 'gbʋ. 30 Zudasɩ 'bhua wee 'floo -kibhe 'wʋ, -bha -bhlokpadɛ ɔ 'tlaa -budu zɔ, -zugba sabɔ ka bɛ.

Tite lolu

31 Zudasɩ mnɩa 'bhie, -Zezu nɛɛ: «-Slɛɛn, Nyɩmɛɛ 'Yu ka 'ŋnɩylilo 'yɩ. Ɔ 'wʋ wa yia -Lagɔɔ 'ŋnɩylilo yibhelia. [ 32 'Ɩn wa -ka -Lagɔɔ 'ŋnɩylilo yibheli ɔ 'wʋ nɩ,] Nɩɩ, ɔɔ 'Yu -ka -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ nɩ, 'ɩn -Lagɔɔ 'dɛbhie slolua ɔɔ 'Yuu 'ŋnɩylilo ɔ 'dɛ 'wʋ, 'ɩn daylɩ ɔ slolua we. 33 Na 'ylaaslɩɩ, ɩn -yɔ aɩn 'sɔ mɩ -slɔ bhla -sɛlɛɛ -nʋ nya. 'Ɩn -mʋʋ 'bɩgʋ, na da a yia -talɩa. -We ka gbʋ -wa, da na yia mnɩa, a 'nɩ mneni a 'ka -mɔ mnɩ. Nɩɩ, ɩn ka zlɩmɛ we Zuifʋ -yla gba. 'Ɩn, 'mʋ na gbaa -slɛɛn aɩn -yla. 34 Nɩɩ, tite lolu na palɩa aɩn -yla, mʋ nɩ: a kɩkalɩ zɛ. Cɩɩn, sa ɩn -kalɩa amɩaa zɛ, a kɩkalɩ 'sa zɛ. 35 We -ka 'sa -mɩ, a -ka zɛkɩkalɩ, 'ɩn nyɩma weee yibhelia we 'ji nɩɩ, a mɩ na 'bɩnɔnya nya.»

-Zezu nɛɛ Piɛlɩ yia ɔ gbʋ kpɛlɩa

(Mt 26.31-35; Mk 14.27-31; Lk 22.31-34)

36 Simɔ Piɛlɩ nɛɛ -Zezu -yla: «Na -Kanyɔ, mɔ -na mnɩa?»

Ɔ 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «'Mɔ na mnɩa, -ɩn 'nɩ -slɔ mneni -ɩn 'ka 'mɩ 'bɩ yi, nɩɩ, cɩcɩ -ɩn 'kaa 'mɩ 'bɩ yi.»

37 Piɛlɩ nɛɛ ɔ -yla: «Na -Kanyɔ, ɩn 'nɩ -slɛɛn mneni ɩn 'ka -mɩ 'bɩ yii? 'Lee, lɛɛ -lu ka 'gbʋa? Nɩɩ, ɩn mneni ɩn 'ka na 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe wla -na 'gbʋ!»

38 Ɔ nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn mneni -ɩn 'ka -na 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe wla na 'gbʋ 'piɛɩn? Ɩn nɛɛ -mɩ -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, -kʋkɔ 'na 'ka gbo, 'ɩn -na kpɛlɩa na gbʋ -zakpa ta.»

14

-Zezu -wa 'Yoo -we mnɩa Didee -gbɛ

1 -Zezu nɛɛ ɔ 'bɩnɔnya -ylaɛ: «A 'na lʋlʋ dlɩ -nɩ. A zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ, 'ɩn a zʋ 'ya 'mɩ dlɩ -gʋ. 2 -Buduu -zlo mɩ na Didee -buduŋwɛɛ. We 'nɩ ya 'sa -mɩ nɩ, ɩn 'na 'ka aɩn -yla gba nɩɩ, amɩaa ladɩda na mnɩa la mnazɩa, we 'nɩ mʋʋ? 3 'Ɩn, ɩn -ka aɩn -yla ladɩda la mnazɩ nɩ, lʋ na yia yia ɩn -yɔ aɩn 'sɔ 'ka mnɩ, 'ɩn da ɩn mɩa, a 'ka -bha -mɩ. 4 'Ɩn da na mnɩa, 'yoo -we mnɩa -mɔ, a -yi we.»

5 Toma nɛɛ ɔ -yla: «Na -Kanyɔ, da -na mnɩa -a 'nɩ -bha da -yi! 'Lee, sa -a mneni -a 'ka -bhaa 'yoo da -yia?»

6 Ɔ nɛɛ: «Nɩɩ, -amɩ -wa yoo, gbʋzɔnʋ we -yɔ 'yliyɔgagɩe. Nyɩmɛ -ɔ 'nɩ 'mɩ 'wʋplɩlɩ nɩ, ɔ 'na 'ka Didee -gbɛ mnɩ. 7 A -ka 'mɩ -yi, -zugba a -yi na Dide. 'Ɩn we 'bhʋ -slɛɛn 'wʋ, a -yi ɔ, 'ɩn a ka ɔ 'yɩ.»

8 Filipʋ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na -Kanyɔ, -na zukpa -wa, -slolu -aɩn -na Dide 'klʋ. -Ɩn -ka we lɛnʋ, 'ɩn -amɩaa dlɩ pɩa la.»

9 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «Filipʋ, 'ylɩɩ -zlo ɩn -yɔ aɩn 'sɔ lia da nɩ, 'lee, -ɩn 'nɩ 'mɩ -yii? Nyɩmɛ -ɔ -ka 'mɩ 'yɩ, ɔ ka na Dide 'yɩ. 'Ɩn, -mɩ nɛɛ: ‹-Slolu -aɩn -na Dide 'klʋ!› 10 Nɩɩ, ɩn mɩ Dide 'wʋ, 'ɩn Dide mɩ 'mɩ 'wʋ. 'Lee, -ɩ'ɩn zʋ we dlɩ -gʋʋ? Wɛlɩnya na gbaa da aɩn -yla, we'e 'bhʋ na 'dɛɛ -gbɛ, nɩɩ, na Dide -ɔ -dɩlɩa 'mɩ 'wʋla, mɔ nʋa ɔ lubho.

11 «Ɩn -ka aɩn -yla gba nɩɩ, ɩn mɩ Dide 'wʋ, 'ɩn Dide mɩ 'mɩ 'wʋ, a zʋ 'mɩ dlɩ -gʋ. We 'nɩ -mʋʋ nɩ, a zʋ -ylɛɛ dlɩ na gwɛdigbʋnyaa 'gbʋ. 12 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, -ɔ -ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ nɩ, 'ɩn ɔ nʋa na lɛnʋgbʋnya lɛ. Cɩɩn, ɔ lɛnʋgbʋnya yia na -nʋ -zia, -we ka gbʋ -wa, Didee -gbɛ na mnɩa. 13 -Lu weee a -ka na 'ŋnɩ nya -zla, lɛ na yia we nʋa. We -ka 'sa -mɩ nɩ, 'ɩn 'Yu mnɩnɩa ɔ Didee 'ŋnɩ. 14 Nɩɩ, -lu -mʋʋ a -ka 'mɩ -zlalɩ na 'ŋnɩ nya, lɛ na yia we nʋa.

-Yɔbɛnyɔ yia yia

15 «Nɩɩ, a -ka na zɛkalɩ -nya nɩ, 'ɩn a zʋa na titenya 'nʋŋwɛ. 16 'Ɩn ɩn 'ka Dide -yɔbhubhoe ɔ 'ka aɩn -Yɔbɛnyɔ -putu 'nyɛ. Mɔ 'kaa aɩn -yɔbɛ, 'ɩn mɔ -yɔ aɩn 'sɔ 'kaa -tʋ 'ylɩ weee nya. 17 Nɩɩ, mɔ -wa Zuzu -ɔ 'kaa aɩn -Lagɔɔ gbʋzɔnʋ 'wʋkwa. Ɔɔ Zuzu mɩa nɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma 'nɩ mneni wa 'ka ɔ -yɔŋwnu, -we ka gbʋ -wa, wa'a 'yɩ ɔ -yɔ, 'ɩn wa 'nɩ ɔ -yi. Nɩɩ, amɩa mɩa, a -yi ɔ, ɔ -yɔ aɩn 'sɔ -dɩ dabhlo la, 'ɩn aɩn 'wʋ ɔ yia ladɩlɩa.

18 «Ɩn 'na 'ka aɩn 'wʋtɩ kwiiyua 'bhisa, nɩɩ, amɩaa -gbɛ na yia yia. 19 'Ɩn bhla -sɛlɛ -ka 'plɩ nɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma 'na 'ka 'mɩ 'yɩ. Nɩɩ, amɩa mɩa nɩ, 'yɩa a yia 'mɩ. 'Ɩn a yɩa 'yliyɔgagɩe, -amɩ ka 'yliyɔgagɩee 'gbʋ. 20 Zlɩ we 'ylɩ -ka nyni nɩ, 'ɩn a yibhelia we 'ji nɩɩ, ɩn mɩ Dide 'wʋ, a mɩ 'mɩ 'wʋ, 'ɩn ɩn mɩ aɩn 'wʋ.

21 «Nyɩmɛ -ɔ -ka na titenya -yɔŋwnu, 'ɩn ɔ -ka we 'nʋŋwɛ zʋ nɩ, -zugba -mɔɔ -kalɩ na zɛ. Ɔɔ nyɩmɛ -ɔ -kalɩa na zɛ, ɔ zɛ na Dide yia -kalɩa. -Amɩ, ɔ zɛ na yia -kalɩa, 'ɩn ɩn 'ka ɔ na 'dɛ -slolu.»

22 Zudasɩ (-ɔ 'nɩa Zudasɩ Isɩkaliɔtʋ) nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na -Kanyɔ, 'lee, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -ɩn 'ka -aɩn -na 'dɛ -slolu, 'ɩn, -ɩ'ɩn -slolu -na 'dɛ dʋdʋgʋ -nyɩma weeea?»

23 Ɔ nɛɛ: «Nyɩmɛ -ɔ -ka na zɛkalɩ nɩ, na wɛlɩ ɔ zʋa 'nʋŋwɛ. 'Ɩn na Dide kalɩa ɔ zɛ, 'ɩn -amɩ -yɔ na Dide sɔ yia ɔ 'wʋ la -dɩlɩa. 24 Nyɩmɛ -ɔ 'nɩa na zɛkalɩ, ɔ'ɔ zʋ na wɛlɩ 'nʋŋwɛ. -We na gbaa da aɩn -yla, we 'nɩ na 'dɛɛ wɛlɩ, nɩɩ, na Dide -ɔ tiea 'mɩ, ɔ -gbɛ we bhʋa.

25 «Wee wɛlɩ na gbaa aɩn -yla, da ɩn mɩa -slɔ aɩn glaa. 26 Nɩɩ, ɩn -ka mnɩ nɩ, 'ɩn na Dide paa aɩn Zuzu 'Pʋpa yoo na 'ŋnɩ nya, mɔ 'kaa aɩn 'wʋsa. Ɔɔ Zuzu 'kaa aɩn gbʋ weee -slolu, 'ɩn ɔ ligbea aɩn gbʋ weee -we ɩn gbaa aɩn -yla.

'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ -zɔnʋ

27 «'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ na tɩa aɩn -yɔ. Na 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ na nyɛa aɩn. Sa ɩn kaa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ nɩ, 'sa na nyɛa we aɩn. Ɩ'ɩn wla we dʋdʋgʋ -nyɩmaa -luwla sɔlʋ. A palɩ dlɩ la, a 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. 28 A ka 'mɩ ŋwɛɛ 'nʋ nɩɩ: ‹Mnɩa na yia, 'ɩn amɩaa -gbɛ na yia lʋ yia.› A -ka yaa na zɛkalɩ nɩ, -zugba a ka yaa 'mʋna li, nɩɩ, na Didee -gbɛ na mnɩa. -We ka gbʋ -wa, Dide 'yli ɔ -zi 'mɩ. 29 Da -we -nya mɩa dɛ 'nɩa -slɔ 'plɩ nɩ, gba na gbaa we aɩn -yla 'gamʋ. Nɩɩ, we bhla -ka nyni, a 'ka we dlɩ -gʋ zʋ. 30 Ɩn -yɔ aɩn 'sɔ 'na 'ka gba duun, -we ka gbʋ -wa, dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'yugalɩnyɔ 'nyuu* mɩ yida. Ɔ 'nɩ 'mɩ kwɛyɔmneni. 31 We -ka 'sa -mɩ nɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, ɩn -kalɩ na Didee zɛ. Ɩn -kalɩ ɔ zɛ, we 'dɛɛ 'gbʋ -lu weee ɔ gbaa ɩn nʋ lɛ, 'ɩn na nʋa we lɛ. A -sɔ 'wʋ, -a 'ka mnɩ.»

15

*-Dlɔsuu 'zayli

1 «Nɩɩ, *-dlɔsuu 'zayli, -amɩ -wa. 'Ɩn na Dide mɩa, we kpaapanyɔ ɔ -mɩa. 2 Na 'klɩya -we'e tnʋa, 'mʋ ɔ dɩa, 'ɩn 'klɩya -we tnʋa, ɔ mnazɩa we -yɔ, 'ɩn we 'ka tnʋ duun. 3 Wɛlɩ -we ɩn gbaa aɩn -yla, we ka aɩn -yɔmnazɩ, 'ɩn we yia aɩn -mɔwlʋlʋ.

4 «A -dɩlɩ 'mɩ 'wʋla, sa ɩn -dɩlɩa aɩn 'wʋla 'bhisa. Sa suu 'klɩya -we 'nɩa suu 'gblʋ -yɔ -mɩ, we 'nɩa mneni we 'ka tnʋ we 'dɛ -bhlo nɩ, 'sa -bhlokpadɛ, a 'nɩ 'mɩ 'wʋladɩlɩ, a 'na 'ka tnʋ.

5 «Nɩɩ, -amɩ -wa -dlɔsu, 'ɩn amɩa -wa we 'klɩya. Nyɩmɛ -ɔ -ka 'mɩ 'wʋladɩlɩ, sa -amɩ -dɩlɩa ɔ 'wʋla 'bhisa nɩ, ɔɔ nyɩmɛ, tnʋa ɔ yia duun. -We ka gbʋ -wa, ɩn 'nɩ aɩn -yɔbɛ, a 'nɩ mneni a 'ka -lu yabhlogbɔɔ lɛnʋ. 6 Nyɩmɛ -ɔ 'nɩ 'mɩ 'wʋladɩlɩ nɩ, suu 'klɩya 'bhisa wa vitelia ɔ. Wee suu 'klɩya -ka yɛ nɩ, 'mʋ wa bhua la, 'ɩn wa paa we -kosu 'wʋ, 'ɩn we sia. 7 A -ka 'mɩ 'wʋladɩlɩ, 'ɩn na wɛlɩnya -ka amɩaa dlɩ 'wʋtʋ nɩ, -lu weee a -ka 'yɩbha, a -zlalɩ we Dide, 'ɩn ɔ nyɛa we aɩn. 8 A -ka tnʋ duun, mʋ slolua na Didee 'ŋnɩmnɩe -yɔ a mɩ na 'bɩnɔnya -zɔnʋ nya.

9 «Nɩɩ, sa Dide -kalɩa na zɛ, 'sa -bhlokpadɛ ɩn -kalɩa amɩaa zɛ. A -tʋ na zɛkalɩe 'wʋ. 10 Ɩn ka na Didee titenya 'nʋŋwɛ zʋ, 'ɩn ɩn yia ɔ zɛkalɩe 'wʋtʋ. 'Sa -bhlokpadɛ, a -ka na titenya 'nʋŋwɛ zʋ nɩ, 'ɩn a tʋa na zɛkalɩe 'wʋ.

11 «-We mɩa dɛ, 'mʋ ɩn gbaa aɩn -yla, 'ɩn sa 'mʋna mɩa 'mɩ dlɩ 'wʋ, we 'ka 'sa aɩn dlɩ 'wʋ -mɩ. Cɩɩn, 'ɩn amɩaa 'mʋna 'ka -bha -gʋ zi. 12 Na tite nɩ: sa ɩn -kalɩa amɩaa zɛ, a kɩkalɩ 'sa zɛ. 13 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ 'dɛɛ 'yliyɔgagɩe wla ɔ -limaa 'gbʋ, zɛkalɩe -we -zia -mʋʋ, we 'nɩ -mɩ. 14 -We ɩn gbaa a nʋ lɛ, a -ka we 'nʋŋwɛ zʋ, a mɩ na 'talea nya. 15 Ɩ'ɩn la 'maslɛɛn aɩn na lubhonʋnya, -we ka gbʋ -wa, lubhonʋnyɔ 'nɩ ɔ -kanyɔɔ gbʋnya -yi. 'Ɩn amɩa mɩa, na 'talea na laa aɩn, -we ka gbʋ -wa, gbʋ weee ɩn 'nʋa Didee -gbɛ, ɩn ka we aɩn -slolu. 16 'Lee, amɩa -saa -bha 'mɩ yɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ -mʋʋ, -amɩ -saa -bha aɩn. Nɩɩ, ɩn ka aɩn 'yoo 'nyɛ a 'ka tnʋa mnɩ, 'ɩn we 'ya 'ka -gwlɛ. 'Ɩn -lu weee a -ka Dide -zla na 'ŋnɩ nya, ɔ 'ka we aɩn 'nyɛ. 17 Nɩɩ, tite ɩn palɩa aɩn -yla, mʋ nɩ: a kɩkalɩ zɛ.

Dʋdʋgʋ -nyɩma nyɛa -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya 'wʋ

18 «Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma -ka aɩn 'wʋnyɛ nɩ, a 'na dlʋlʋ -nɩ nɩɩ, wa ka 'mɩ 'wʋnyɛ tɩa. 19 A -yɔ dʋdʋgʋ -nyɩma 'sɔ 'nɩ -mɩ -bhlo. A -ka yaa -mɩ -bhlo, 'ɩn wa yɩbhaa aɩn, wa 'dɛɛ nyɩma wa 'yɩbhaa 'gbʋ. Nɩɩ, ɩn ka -bha aɩn -sa dʋdʋgʋ -nyɩma glaa, 'ɩn a -yɔ wa 'sɔ 'nɩ -mɩ -bhlo, we 'dɛɛ 'gbʋ wa nyɛa aɩn 'wʋ. 20 A ligbe na wɛlɩ, nɩɩ, lubhonʋnyɔ 'nɩ 'yli ɔ 'ka ɔ -kanyɔ -zi. Dʋdʋgʋ -nyɩma ka 'mɩ 'klɩyɩe 'wʋpalɩ. 'Ɩn wa -ka 'mɩ 'klɩyɩe 'wʋpalɩ nɩ, 'klɩyɩe 'wʋ wa yia aɩn palɩa. 'Ɩn wa -ka na wɛlɩ 'nʋŋwɛ zʋ, 'ɩn wa zʋa amɩaa -nʋ 'nʋŋwɛ. 21 Nɩɩ, 'sa wa yia aɩn kpaa na 'gbʋ. -We ka gbʋ -wa, -ɔ tiea 'mɩ, wa 'nɩ ɔ -yi. 22 Ɩn 'nɩ yaa yi, 'ɩn ɩn 'ka wa -yla gba nɩ, -zugba wa 'nɩ yaa gbʋnyuuu 'gba 'wlu -ka. Nɩɩ, -slɛɛn wa 'nɩ zizeda -ka wa gbʋnyuu 'yu. 23 Nyɩmɛ -ɔ -ka 'mɩ 'wʋnyɛ, na Dide ɔ nyɛa 'wʋ. 24 Gwɛdigbʋnya -we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩa -slɔ lɛnʋ, ɩn ka -mʋʋ lɛnʋ wa 'yibadɩ. We 'nɩ yaa 'sa -mɩ, -zugba wa 'na 'ka yaa gbʋnyuu 'gba 'wlu -ka. Nɩɩ, -slɛɛn, gwɛdigbʋnya ɩn nʋa lɛ, wa ka we -yɔyɩ, 'ɩn wa nyɛa ɩn -yɔ na Dide 'sɔ 'wʋ. 25 -We mɩa cɛlɩda wa tite 'wʋ, nɛɛ:

‹Wa ka 'mɩ 'wʋnyɛ bhe.›

'Wʋ wa nyɛa -aɩn, -we mɩa cɛlɩda we 'ka lɛnʋʋ 'gbʋ.

26 «Nɩɩ, -Yɔbɛnyɔ yia yia. Mɔ -wa Zuzu -ɔ 'kaa aɩn gbʋzɔnʋ 'wʋkwa. Didee -gbɛ ɔ bhʋa, yoo na yia ɔ aɩn 'paa. Nɩɩ, ɔ -ka yi nɩ, mɔ yia na gbʋdayɩnyɔ -zɛa. 27 'Ɩn amɩa yi 'yaa na gbʋdayɩnya -zɛa, -we ka gbʋ -wa, we bhlili we gwedɩda, a -yɔ 'mɩ 'sɔ mɩ.»

16

1 «Nɩɩ, a yi 'yoo -zɔnʋ -gʋ labhʋlʋ, we 'gbʋ ɩn yia aɩn -yla gbʋ -mɩnɩ gba. 2 -Lagɔbudunya zɔ wa yia aɩn vua. 'Ɩn we bhla ka cɩpa, da nyɩma -wa mnenia wa 'ka aɩn 'bha, wa yia gbaa wa 'dɛɛ dlɩ 'wʋ nɩɩ, 'sa wa nʋa -Lagɔɔ lubho. 3 'Sa wa yia nʋa, -we ka gbʋ -wa, wa 'nɩ Dide -yi, 'ɩn wa 'nɩ 'mɩ -yi. 4 Da we bhla 'nɩa -slɔ nyni, gbʋnya nɩ na gbaa aɩn -yla 'gamʋ. 'Ɩn we bhla -ka nyni nɩ, a 'ka ligbe nɩɩ, ɩn ka we aɩn -yla gba.

-Yɔbɛnyɔ yia yia

«Nɩɩ, ɩn 'nɩ we aɩn -yla gba we gwedɩda, -we ka gbʋ -wa, ɩn -yɔ aɩn 'sɔ mɩ -slɔ.

5 «-Slɛɛn, -ɔ tiea 'mɩ, ɔ -gbɛ na mnɩa. 'Ɩn aɩn glaa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ'ɔ 'yɩbha 'mɩ laɛ: ‹Mɔ -na mnɩa?› 6 Nɩɩ, -slɛɛn ɩn 'tʋlʋa da aɩn nɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ amɩaa -gʋ yia 'wʋtʋ yuo. 7 'Ɩn gbʋzɔnʋ -nanʋ ɩn mɩa aɩn -yla gbada: Ɩn -ka mnɩ nɩ, -mʋʋ nanɩ 'yli amɩaa 'gbʋ. -We ka gbʋ -wa, ɩn 'nɩ mnɩ, -Yɔbɛnyɔ 'na 'ka aɩn -yla yi. Nɩɩ, ɩn -ka mnɩ nɩ, 'ɩn na paa ɔ aɩn yoo. 8 'Ɩn, ɔ -ka yi nɩ, 'ɩn ɔ slolua dʋdʋgʋ -nyɩma sa wa nʋa wa 'dɛ -dawli 'wʋ wa gbʋnyuu klaa, -we mɩa tɩklɩɩ klaa, we -yɔ -Lagɔɔ gbʋwʋbhubhuee daa. 9 Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma mɩ wa 'dɛ -dawli 'wʋnʋda tɩada gbʋnyuuu daa, wa'a zʋ 'mɩ dlɩ -gʋʋ 'gbʋ. 10 'Ɩn, we 'sɔnʋ nya, wa mɩ wa 'dɛ -dawli 'wʋnʋda, -we mɩa tɩklɩɩɩ daa. -We ka gbʋ -wa, Didee -gbɛ na mnɩa, 'ɩn a 'na 'ka 'mɩ 'yɩ. 11 Dʋdʋgʋ -nyɩma mɩ wa 'dɛ -dawli 'wʋnʋda we tanʋ nya, -Lagɔɔ gbʋwʋbhubhuee daa. -We ka gbʋ -wa, -Lagɔ ka dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'yugalɩnyɔ 'nyuuu -yɔgbʋ 'wʋbhu pepe.

12 «Nɩɩ, ɩn ka -slɔ wɛlɩ duun ɩn 'ka we aɩn -yla gba. 'Ɩn a 'nɩ -slɛɛn mneni a 'ka we zɔ 'yligbe. 13 Gbʋzɔnʋ -Zuzu -ka yi nɩ, mɔ 'kaa aɩn gbʋzɔnʋʋ 'dɛbhie 'wʋkwa. -We ka gbʋ -wa, ɔ 'na 'ka ɔ 'dɛɛ 'ŋnɩ nya gba, nɩɩ, -we weee ɔ 'nʋa, 'mʋ ɔ gbaa, 'ɩn -we 'nɩa -slɔ 'plɩ nɩ, 'mʋ ɔ palɩa aɩn zlɩ. 14 -We mɩa na -nʋ nya, 'mʋ Zuzu yia 'yɩa, 'ɩn ɔ palɩa aɩn zlɩ. 'Sa ɔ mnɩnɩa na 'ŋnɩ. 15 -We weee na Dide kaa, we mɩ 'ya na -nʋ nya. We 'dɛɛ 'gbʋ, ɩn yia aɩn -yla gba nɩɩ, -we mɩa na -nʋ nya, 'mʋ Zuzu yia 'yɩa, 'ɩn we zlɩ ɔ yia aɩn 'palɩa.

-Zezu nɛɛ nɩɩ, mnɩa ɔ yia

16 «Bhla -sɛlɛ nya, a 'na 'ka 'mɩ 'yɩ, 'bhie, bhla -sɛlɛ nya, 'ɩn a yɩa 'mɩ.»

17 -Zezuu 'bɩnɔnya glaa, tɔlʋa gbʋgbalɩa -ylaɛ: «Ɔ nɛɛ -aɩn -yla: ‹Bhla -sɛlɛ nya, a 'na 'ka 'mɩ 'yɩ, 'bhie, bhla -sɛlɛ nya, 'ɩn a yɩa 'mɩ.› Ɔ nɛɛ 'ya -aɩn -ylaɛ: ‹Na Didee -gbɛ na mnɩaa 'gbʋ,› 'lee, sa we 'ji mɩa?»

18 'Ɩn wa nɛɛ 'yaɛ: «Ɔ -ka gba ‹Bhla -sɛlɛ› nɩ, 'lee, sa -mʋʋ 'ji mɩa? -We ɔ gbaa, -a'a 'nʋ we 'wʋla.»

19 -Zezu -yi we 'ji nɩɩ, ɔ 'bɩnɔnya 'yɩbha wa 'ka ɔ layɩbha, tɔʋn, ɔ nɛɛ wa -yla: «Ɩn nɛɛ aɩn -yla: ‹Bhla -sɛlɛ nya, a 'na 'ka 'mɩ 'yɩ, 'bhie, bhla -sɛlɛ nya, 'ɩn a yɩa 'mɩ.› We 'jii da a mɩa -talɩda a 'dɛkpʋa nyɩdɩ, we 'nɩ mʋʋ? 20 Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, wia a yia, 'ɩn -gle a yia 'paa. Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma yia 'mʋna lia, -zugba amɩaa dlɩ sumanɩ, 'ɩn amɩaa dlɩɩ sumanɩe yia 'mʋna -zɛa. 21 'Ŋwnɔ -ka luzi -bho, ɔ dlɩ -su, -we ka gbʋ -wa, ɔ sɩasɩa bhla ka nyni. Nɩɩ, ɔ -ka gwalɩ nɩ, 'ɩn ɔ dlʋa ɔ sɩasɩe 'wʋ. 'Ɩn ɔ lia 'mʋna, ɔ ka 'yu gwalɩɩ 'gbʋ. 22 'Sasʋkpa sa, -slɛɛn amɩaa dlɩ -su, nɩɩ, ɩn -ka aɩn 'yɩ lʋ nɩ, 'ɩn a lia 'mʋna. 'Ɩn, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka wee 'mʋna aɩn kwɛɛ -sa. 23 Nɩɩ, wee 'ylɩ -ka nyni nɩ, a 'na 'ka 'maslɛɛn 'mɩ gbʋ yabhlogbɔɔ layɩbha. Ɩn nɛɛ aɩn -yla gbʋzɔnʋ saɛ: -lu weee a -ka Dide -zlalɩ na 'ŋnɩ nya, 'nyɛa ɔ yia we aɩn. 24 A 'nɩ -slɔ -lu na Dide -zlalɩ na 'ŋnɩ nya. Nɩɩ, a -zla, a -ka -zla nɩ, 'ɩn a yɩa we, 'ɩn amɩaa 'mʋna 'ka -bha -gʋ zi.

-Zezu ka dʋdʋ lu

25 «Nɩɩ, -we weee mɩa dɛ, ɩn ka we aɩn -yla gba gbʋʋ nine nya. We bhla ka cɩpa, bhla -we nya ɩn 'na 'kaa gbʋ gba gbʋʋ nine nya, 'ɩn ɩn 'kaa aɩn -yla Didee gbʋ gba sa 'vayɩ. 26 Wee 'ylɩ -ka nyni nɩ, 'ɩn a bhubhoea na Dide na 'ŋnɩ nya. 'Ɩn, ɩn 'nɩ gba aɩn -yla nɩɩ, bhubhoea na yia ɔ amɩaa 'gbʋ. -Ɩnnya, we 'nɩ -mʋʋ. 27 -We ka gbʋ -wa, Didee 'dɛbhie -kalɩ amɩaa zɛ. A -kalɩ na zɛ, 'ɩn a zʋa dlɩ nɩɩ, Dide -Lagɔɔ -gbɛ na bhʋa, we 'gbʋ ɔ -kalɩa amɩaa zɛ. 28 Nɩɩ, Didee -gbɛ ɩn 'bhʋa, 'ɩn ɩn yia dʋdʋ -gʋ yi. -Slɛɛn, dʋdʋ -gʋ na yia 'bhʋa ɩn 'ka Didee -gbɛ lʋmnɩ.»

29 'Ɩn ɔ 'bɩnɔnya nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Mʋ mɩa dɛ, -slɛɛn -ɩ'ɩn gba gbʋʋ nine nya, nɩɩ, sa tɩklɩɩ -na gbaa. 30 -Slɛɛn, -a -yi we 'ji nɩɩ, -ɩn -yi gbʋ weee 'ji. Nɩɩ, -a 'nɩ -slɔ -mɩ gbʋ yabhlogbɔɔ layɩbha, 'ɩn -ɩn -yia -we -a 'kaa -mɩ layɩbha. We 'gbʋ -a zʋa dlɩ nɩɩ, -Lagɔɔ -gbɛ -na bhʋa.»

31 -Zezu 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Dlɩ a zʋ -slɛɛn 'mɩ -gʋʋ? 32 Ɩn nɛɛ, we bhla mɩ bɛda, 'ɩn we ka nyni, da a 'kaa lamumni, 'ɩn -ɔ -ka -mɩ, ɔ 'kaa ɔ da lʋmnɩ, 'ɩn a 'kaa -bha na 'dɛ -bhlo tɩ. Nɩɩ, we 'nɩ na 'dɛbhlo mɩ, Dide -yɔ 'mɩ 'sɔ mɩɩ 'gbʋ.

33 «-We mɩa dɛ ɩn gbaa aɩn -yla a 'ka 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'yɩ 'mɩ 'wʋ. Sɩa a yia dʋdʋ -gʋ. Nɩɩ, a 'tɛmanɩ dlɩ: ɩn ka dʋdʋ lu.»

17

-Zezu bhubhoea -Lagɔ

1 Nɩɩ, -Zezu bhɩa -we weee mɩa dɛɛ gbagbɩe, ɔ ylaa yalɩ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoe. Ɔ nɛɛ:

«Dide, we bhla ka nyni. -Slolu -na 'Yuu 'ŋnɩylilo, 'ɩn -na 'Yu 'ka -na 'ŋnɩylilo -slolu. 2 Nɩɩ, -ɩn ka ɔ 'yoo 'nyɛ nyɩma weee -gʋ. 'Ɩn waa nyɩma weee -wa -ɩn 'nyɛa ɔ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, ɔ 'ka we -maa 'nyɛ. 3 Nɩɩ, nyɩma -ka -mɩ -yi, -mɩ, -ɔ ka 'dɛ -bhlo mɩa -Lagɔɔ 'zayli nya, 'ɩn wa -ka -Zezu Klisɩ, -ɔ -ɩn tiea -yi nɩ, mʋ -wa 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka. 4 Ɩn ka -na 'ŋnɩmnɩe -slolu dʋdʋ -gʋ, 'ɩn lubho, -we -ɩn 'nyɛa 'mɩ, ɩn ka we bhɩa. 5 Dide, dʋdʋ 'nɩa -slɔ la -mɩ, na 'ŋnɩ mnɩa 'cɩn -na -gbɛ. Nɩɩ, 'nyɛ -slɛɛn 'mɩ wee 'ŋnɩmnɩe -bhlokpadɛ -mɩ kwesi.

6 «Nɩɩ, nyɩma -wa -ɩn -saa -bha dʋdʋgʋ -nyɩma glaa, 'ɩn -ɩn yia 'mɩ wa 'nyɛ, ɩn ka -maa -na 'ŋnɩ -slolu. Wa mɩ -na -nʋ nya, 'ɩn -ɩn yia wa 'mɩ 'nyɛ, 'ɩn wa yia -na wɛlɩ 'nʋŋwɛ zʋ. 7 -Slɛɛn, wa -yi we 'ji nɩɩ, -we weee -ɩn 'nyɛa 'mɩ, -na -gbɛ we bhʋa. 8 -We ka gbʋ -wa, wɛlɩ -ɩn zʋa 'mɩ ŋwɛɛ, ɩn gbaa we wa -yla, 'ɩn wa yia we -yɔŋwnu. 'Ɩn wa ka we yibheli sazɔnʋ sa nɩɩ, -na -gbɛɛ na bhʋa, 'ɩn wa yia dlɩ zʋ nɩɩ, -mɩ tiea 'mɩ.

9 «Nɩɩ, wa 'gbʋ na bhubhoea -mɩ. Ɩn 'nɩ dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'gbʋ -mɩ bhubhoeda -mɩ, nɩɩ, -wa -ɩn 'nyɛa 'mɩ, wa 'gbʋ na bhubhoea -mɩ. -We ka gbʋ -wa, wa mɩ -na -nʋ nya. 10 Nɩɩ, -wa weee mɩa na -nʋ nya, wa mɩ -na -nʋ nya. 'Ɩn nyɩma weee mɩa -na -nʋ nya, wa mɩ na -nʋ nya, 'ɩn wa mnɩnɩa na 'ŋnɩ. 11 Wamɩa mɩa, dʋdʋ -gʋ wa yia -slɔ -gwlɛa, nɩɩ, -amɩ mɩa, ɩn 'na 'ka dʋdʋ -gʋ -gwlɛ: -na -gbɛ na yia mnɩa. -Mɔwlʋ -Dide, zʋ wa 'yliyɔ -na 'ŋnɩɩ 'tɩtɛ nya, 'ŋnɩ -we -ɩn 'nyɛa 'mɩ, wa 'ka 'wʋtʋ -bhlo, sa -amɩ -yɔ -mɩ 'sɔ mɩa -bhlo 'bhisa. 12 Bhla -we nya ɩn mɩa wa glaa, ɩn ka wa 'yliyɔzʋ -na 'ŋnɩɩ 'tɩtɛ nya, 'ŋnɩ -we -ɩn 'nyɛa 'mɩ. Ɩn ka wa 'yliyɔzʋ, 'ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mnɔ wa glaa, we 'nɩ -ɔ 'kaa mnɔ 'wʋbhʋ. Mɔ 'kaa mnɔ, 'ɩn -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, we 'ka lɛnʋ.

13 «'Ɩn -slɛɛn, ɩn mɩ -na -gbɛ mnɩda. Da ɩn mɩa -slɔ dʋdʋ -gʋ, wɛlɩnya nɩ na gbaa, wa 'ka na 'mʋna dlɩ 'wʋ -ka, 'ɩn we 'ka -bha -gʋzi. 14 Ɩn ka wa -na wɛlɩ 'nyɛ, 'ɩn dʋdʋgʋ -nyɩma yia wa 'wʋnyɛ. -Maa -yɔ wa 'sɔ 'nɩ -mɩ -bhlo, 'sa -bhlokpadɛ ɩn -yɔ dʋdʋgʋ -nyɩma 'nɩa -mɩ -bhlo, we 'dɛɛ 'gbʋ wa yia -maa 'wʋnyɛ. 15 Ɩn 'nɩ -mɩ bhubhoeda -mɩ nɩɩ, -ɩn 'ka wa dʋdʋ -gʋ -sa. -Ɩnnya, nɩɩ, bhubhoe na bhubhoea -mɩ -ɩn 'ka wa 'yliyɔzʋ gbʋnyuuu dide kwɛɛ. 16 Wa -yɔ dʋdʋgʋ -nyɩma 'sɔ 'nɩ -mɩ -bhlo, -amɩ 'bhisa. 17 -Sa wa dʋdʋgʋ -nyɩma kwesi -na 'dɛ -yla gbʋzɔnʋ nya. Nɩɩ, -na wɛlɩ mɩ gbʋzɔnʋ nya. 18 Sa -ɩn tiea 'mɩ dʋdʋgʋ -nyɩmaa -gbɛ, 'sa -bhlokpadɛ na tiea na 'bɩnɔnya dʋdʋgʋ -nyɩmaa -gbɛ. 19 Na 'dɛ na wlaa -mɩ -yla wa 'gbʋ, 'ɩn wa 'ka 'ya -mɩ -yla -mɩ 'piɛɩn.

20 «Nɩɩ, ɩn 'nɩ -maa 'dɛbhloo 'gbʋ bhubhoeda -mɩ. Bhubhoe na bhubhoe 'yaa nyɩma -wa yia -maa wɛlɩɩ 'gbʋ 'mɩ dlɩ -gʋ zʋa, wa 'gbʋ. 21 Bhubhoeda ɩn mɩa wa 'dɛ weee 'ka -mɩ -bhlo, nɛɛ -mɩ -amɩ 'wʋ, 'ɩn -amɩ -mɩ 'wʋ, nɩɩ, Dide, wa -yɔ -aɩn 'sɔ -mɩ -bhlo. We -ka 'sa -mɩ nɩ, 'ɩn dʋdʋgʋ -nyɩma zʋa dlɩ nɩɩ, -mɩ tiea 'mɩ. 22 'Ŋnɩmnɩe -we -ɩn 'nyɛa 'mɩ, ɩn ka we wa 'nyɛ, wa 'ka -mɩ -bhlo, -amɩ -yɔ -mɩ 'sɔ 'bhisa. 23 -Amɩ mɩ wa 'wʋ, 'ɩn -mɩ mɩ -amɩ 'wʋ, we -ka 'sa -mɩ nɩ, -bhlo wa yia -mɩa sazɔnʋ sa. 'Ɩn wa -ka -slɛɛn -bhlo -mɩ, 'ɩn dʋdʋgʋ -nyɩma yibhelia we 'ji nɩɩ, -ɩn ka 'mɩ tie, 'ɩn sa -ɩn -kalɩa na zɛ, 'sa -ɩn -kalɩa wa zɛ.

24 «Dide, dʋdʋ 'nɩa -slɔ la -mɩ, -ɩn -kalɩ na zɛ, we 'dɛɛ 'gbʋ -ɩn yia 'mɩ 'ŋnɩmnɩe 'nyɛ. -Slɛɛn, ɩn 'yɩbha nɩɩ, -maa -ɩn 'nyɛa 'mɩ, wa -yɔ 'mɩ 'sɔ -mɩ 'ya da na mnɩa, wa 'ka wee 'ŋnɩmnɩe -yɔyɩ.

25 «Dide tɩklɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma 'nɩ -mɩ -yi, nɩɩ, -amɩ -yi -mɩ, 'ɩn na 'bɩnɔnya -yia we 'ji nɩɩ, -mɩ tiea 'mɩ. 26 Ɩn ka wa -na 'ŋnɩ -slolu, 'ɩn -sloluda na yia we -tʋa, 'ɩn sa -ɩn -kalɩa na zɛ, wee zɛkalɩe 'ka wa 'wʋ -mɩ, 'ɩn -amɩ 'ka wa 'wʋ -mɩ.»

18

'Slʋja kpaa -Zezu

(Mt 26.47-56; Mk 14.43-50; Lk 22.47-53)

1 -Zezu bhɩa -Lagɔ bhubhoe, ɔ -yɔ ɔ 'bɩnɔnya -sɔa 'wʋ, 'ɩn wa yia mnɩ. Wa mɩa mnɩda, -gbʋa -we wa laa Sedlɔn, 'ɩn wa yia we 'wʋdɩ. Nɩɩ, su -kpaa yabhlo mɩ -mɔ, -bha -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya plaa.

2 Zudasɩ, -ɔ mɩa -Zezu wlada, ɔ -yi -mɔ da, -we ka gbʋ -wa, -mɔ -Zezu -yɔ ɔ 'bɩnɔnya gbelia 'wlu zlɩ tɔlʋaa zlɩ. 3 Nɩɩ, -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnya -wa *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Falizɩnyɩma tiea, we -yɔ Wlɔmʋ -slʋja, Zudasɩ -galɩ wa 'yu, 'ɩn wa yia wee su -kpaa mnɩ. Wa 'kaa -mɔ nyni nɩ, wa -yɔ 'napɛ -yɔ ylɔ yia yi, -zugba 'slʋja ka tʋgʋgblɛ kwɛɛ.

4 -We weee 'kaa -Zezu ylɩ, ɔ 'dɛ -yi we, we 'dɛɛ 'gbʋ ɔ yia wa gbɛgbɛɩn mnɩ, 'ɩn ɔ yia wa layɩbhaɛ: «'Lee, nyɔɔ ka da a talɩa?»

5 Wa nɛɛ: «Nazalɛtɩyu -Zezu, ɔ da -a mɩa -talɩda.»

Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-Amɩ -wa.» (-Zugba Zudasɩ, -ɔ mɩa ɔ wlada, mɩ -maa glaa.)

6 Da -Zezu gbaa wa -yla: «-Amɩ -wa» nɩ, waa 'slʋja yilia gwe tɔʋn, 'ɩn wa yia bhli.

7 Ɔ yia wa layɩbha -zakpa 'sɔɛ: «Nyɔɔ ka da a talɩa?»

'Ɩn wa nɛɛ: «Nazalɛtɩyu -Zezu, ɔ da -a mɩa -talɩda.»

8 'Ɩn -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «Ɩn ka we aɩn -yla gba pepe, -amɩ -wa. Nɩɩ, we -ka na da a mɩ -talɩda, a 'tide -maa mɩa dɛ 'yi, wa 'ka mnɩ.»

9 -We mɩa da, 'mʋ ɔ gbaa, ɔ wɛlɩ -we ɔ gbaa 'cɩn we 'ka lɛnʋʋ 'gbʋ: «Dide, nyɩma -wa -ɩn 'nyɛa 'mɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mnɔ wa glaa.»

10 Nɩɩ, Simɔ Piɛlɩ ka tʋgʋgblɛ kwɛɛ. Ɔ -saa we we tʋkpa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ zɔlubhonʋnyɔ we pa, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ lilikwɛ -yukwli -bha -dɩ. (Ɔɔ zɔlubhonʋnyɔ wa laa Malɩkusɩ.)

11 Nɩɩ, -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «Fa -na tʋgʋgblɛ we tʋkpa 'wʋ. -Mɩ dlɩ 'wʋ, sɩasɩe 'kadʋ -we Dide dɩa 'mɩ -yla la, ɩn 'nɩa we zɔ 'yligbea yi -wa yɩ?»

(Mt 26.57-58; Mk 14.53-54; Lk 22.54)

12 Waa 'slʋja -yɔ wa 'yugalɩnyɔ, we -yɔ Zuifʋʋ -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnya kpaa -Zezu, 'ɩn wa yia ɔ gbʋan. 13 Nɩɩ, Anasɩɩ -gbɛ wa kwaa -ɔ tɩa. -We ka gbʋ -wa, Anasɩ -wa Kaifʋʋ 'ŋwnɔɔ dide. Wee -zʋ nya, Kaifʋ -wa *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ. 14 Nɩɩ, Kaifʋ zʋa Zuifʋʋ 'yugalɩnya 'dɩ, ɔ nɛɛ: «We nanɩ 'yli nɩɩ, nyɩmɛ -bhlo tlɩ -amɩaa nyɩmaa 'gbʋ.»

Piɛlɩɩ tɩa kpɛlɩe nɩɩ, ɔ 'nɩ -Zezu -yi

(Mt 26.69-70; Mk 14.66-68; Lk 22.55-57)

15 Simɔ Piɛlɩ -yɔ -Zezuu 'bɩnɔnyɔ yabhlo yia -Zezu 'bɩ mnɩ. Nɩɩ, -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -yi ɔɔ -Zezuu 'bɩnɔnyɔ yabhlo -mɔnɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ -mɔɔ -yɔ -Zezu 'sɔ yia ɔɔ -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ -buduŋwɛɛ pla. 16 Nɩɩ, Piɛlɩ yia 'pipee -tʋ, 'yoo ŋwɛɛ. Tɔʋn, ɔɔ -Zezuu 'bɩnɔnyɔ yabhlo, -ɔ -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -yia, 'ɩn -mɔɔ yia 'tla. Ɔ gbaa 'yoo ŋwɛkʋŋwnɔ -yla gbʋ, 'ɩn ɔ yia Piɛlɩ -plalɩ. 17 Ɔɔ 'yoo ŋwɛkʋŋwnɔ nɛɛ Piɛlɩ -ylaɛ: «Ɔɔ nyɩmɛɛ 'bɩnɔnyɔ yabhlo -ɩn -mɩa, we 'nɩ mʋʋ?»

Piɛlɩ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «-Ɩnnya, -gba! -gba!»

18 Nɩɩ, ŋwɔtlɔ mɩ yida. We 'dɛɛ 'gbʋ lubhonʋnya -yɔ -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnya yia -kosu 'yidɩ, -zugba wa wɔlɔ. Piɛlɩ mɩ 'ya wa glaa 'wɔlɔda -kosu -yɔ.

-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ yɩbhaa -Zezu la

(Mt 26.59-66; Mk 14.55-64; Lk 22.66-71)

19 Nɩɩ, -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ mɩ -Zezu layɩbhada, ɔ 'bɩnɔnya -yɔ -we ɔ slolua -gʋ. 20 Ɔ 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Ɩn ka nyɩma weee -yla gba -zejila 'wʋ. Nɩɩ, 'ylɩ weee nya na slolua -Lagɔbudunya zɔ we -yɔ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ da Zuifʋ weee gbelia 'wlu. Ɩ'ɩn gba gbʋ yabhlogbɔɔ 'wiemɩ. 21 'Lee, -amɩ -na yɩbhaa la yɩ? Nyɩma -wa ɩn -slolua, wa -yi -we ɩn gbaa, 'yɩbha we wa la.»

22 -Zezu gbaa -we mɩa dɛ nɩ, -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnyɔ yabhlo mɩa -bha, ɔ bɛa ɔ -yɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'kpa yukwli 'wʋ sʋbha. 'Ɩn ɔ nɛɛ -Zezu -ylaɛ: «'Lee, sanɛɛ -na gbaa -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -yla yɩ?»

23 Ɔ nɛɛ -buduu ŋwɛkʋnyɔ -ylaɛ: «'Lee, gbʋ 'nyuu -mʋmʋ ɩn gbaa, -slolu 'mɩ we 'klʋ, 'ɩn we -ka nɩɩ, ɩn 'nɩ gbʋ 'nyuu gba nɩ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na pa 'mɩ -lua?» 24 Tɔʋn, 'ɩn Anasɩ yia 'slʋja 'yoo 'nyɛ, wa 'ka -Zezu -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ Kaifʋʋ -gbɛ kwa, -zugba ɔ mɩ gbʋanda.

(Mt 26.71-75; Mk 14.69-72; Lk 22.58-62)

25 Nɩɩ, Simɔ Piɛlɩ mɩ wee -buduŋwɛɛ 'wɔlɔda. Wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Mɩ mɩa 'dɛ ɔɔ nyɩmɛɛ 'bɩnɔnyɔ yabhlo -ɩn -mɩa, we 'nɩ mʋʋ?»

Ɔ kpɛlɩa we, ɔ nɛɛ: «-Ɩnnya, yo -wa yo!»

26 -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ gaylo yabhlo mɩ -bha, nyɩmɛ -ɔ ka yukwli Piɛlɩ -dɩa -bha, ɔ kʋda -nyɩmɛ yabhlo -wa. Ɔɔ lubhonʋnyɔ nɛɛ Piɛlɩ -yla: «Nɩɩ, -mɩ ɩn 'yɩa da su -kpaa, -ɩn -yɔ -Zezu 'sɔ, we 'nɩ mʋʋ?» 27 Nɩɩ, 'ɩn Piɛlɩ yia we -zakpa tanʋ kpɛlɩ. Wee kpɛlɩe mɩ ɔ ŋwɛɛ, 'ɩn -kʋkɔ yia -bha -bhlokpadɛ gbogboe bhli.

(Mt 27.1-2, 11-14; Mk 15.1-5; Lk 23.1-5)

28 Nɩɩ, we 'bɩgʋ, wa -yɔ -Zezu yia Kaifʋʋ -gbɛ 'bhʋ. *Wlɔmʋ -nyɩmɛ Pilatɩ, -ɔ pɩlɩa Zuifʋʋ dʋdʋ 'wlu la, -mɔɔ -buduŋwɛɛ wa kwaa ɔ. Zlʋkpɛ tutu -wa, Zuifʋʋ 'yugalɩnya 'nɩ wee -budu zɔ pla. Wa -ka -mɔ pla, -zugba wa ka pʋɩn pla wa tite 'yu. 'Ɩn wa -ka pʋɩn -ka nɩ, wa 'nɩ mneni wa 'ka *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -lu li. 29 We 'dɛɛ 'gbʋ wa yia 'pipee -tʋ, 'ɩn Pilatɩ, -ɔ pɩlɩa Zuifʋ 'wlu la yia 'tla. Ɔ nynia wa -yɔ la, 'ɩn ɔ yia wa layɩbha: «'Lee, gbʋ -mʋmʋ a dɩlɩ nyɩmɛ nɩa?»

30 Wa 'palɩa we 'bɩgʋ, wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-A -ka -mɩ nyɩmɛ mɩa dɛ -la nɩ, -zugba gbʋnyumonyɔ -wa.»

31 Pilatɩ nɛɛ wa -ylaɛ: «Amɩaa 'dɛ 'bhu ɔ 'wʋ, 'ɩn a 'ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋbhu amɩaa titee sɔlʋ.»

Tɔʋn, 'ɩn wa nɛɛ: «We -ka nyɩmɛɛ -yɔgbʋ -a 'bhu 'wʋ, -a 'nɩ we 'klʋ -ka, -a 'ka ɔ tlɩtlɩe -dɩlɩ.»

32 'Sa -mʋʋ 'plɩa, -Zezuu wɛlɩ 'ka gbʋzɔnʋ -zɛɛ 'gbʋ. Sa ɔ 'kaa tlɩ, wee wɛlɩ ka we -slolu. 33 Pilatɩ plaa -budu zɔ, 'ɩn ɔ yia -Zezu la. -Mɔɔ bɛa ɔ 'yu, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla: «'Lee, Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ -ɩn -mɩa yɩ?»

34 -Zezu 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na yɩbha 'mɩ we laa? 'Lee, -na 'dɛ yɩbhaa 'mɩ we la yaayɩɩ, nyɩma -putu la 'saa 'mɩ yɩ?»

35 Pilatɩ nɛɛ: «'Lee, Zuifʋ ɩn -mɩa yɩ? Nɩɩ, -na 'dɛɛ Zuifʋbhelia -yɔ -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan ka -mɩ 'mɩ -la. 'Lee, lɛɛ -lu -ɩn nʋ lɛa?»

36 Ɔ nɛɛ: «Na 'wlulapɩlɩee se mɩa, we'e 'bhʋ dʋdʋgʋ -nyɩmaa -gbɛ. We -ka yaa wa -gbɛ we 'bhʋ nɩ, -zugba na lubhonʋnya ka yaa jɛlɩgba gʋ, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, Zuifʋʋ 'yugalɩnya kpa 'mɩ. Nɩɩ, -ɩnnya, we'e 'bhʋ dʋdʋgʋ -nyɩmaa -gbɛ.»

37 Pilatɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nɩɩ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -ɩn -mɩa, we 'nɩ mʋʋ?»

Ɔ nɛɛ: «'Mʋ -ɩn gbaa dɛ. We 'dɛɛ 'gbʋ wa yia 'mɩ gwalɩ. Ɩn 'ka gbʋzɔnʋʋ dayɩnyɔ nya -mɩɩ 'gbʋ ɩn yia dʋdʋ -gʋ yi. -Wa weee mɩa gbʋzɔnʋʋ -nʋ nya, na wɛlɩ wa pʋlʋa yukwli.»

(Mt 27.15-31; Mk 15.6-20; Lk 23.13-25)

38 Pilatɩ nɛɛ: «Gbʋzɔnʋ, lɛɛ -lu we -mɩa?» Pilatɩ bhɩa -we mɩa dɛ gbagbɩe, 'ɩn ɔ yia -budu zɔ 'tla. Ɔ mnɩa 'pipee Zuifʋʋ -gbɛ, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nɩɩ, -we ka 'gbʋ ɩn 'kaa nyɩmɛ nɩ gbʋ dɩlɩ, ɩ'ɩn 'yɩ we -yɔ. 39 Amɩaa lɛnʋgbʋ 'cɩn 'yɩbha nɩɩ, ɩn 'tide -kaslʋnyɩmɛ yabhlo 'yi 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩɩ bhla. 'Lee, a 'yɩbha nɩɩ, ɩn 'tide aɩn -yla Zuifʋʋ 'Wlulapɩlɩnyɔ 'yii?»

40 Wa 'kpɩa 'wʋ, wa nɛɛ: «-Ɩnnya! -Ɩn 'na 'tide -mɔɔ mɩa dɛ 'yi -nɩ. 'Tide -Balabasɩ 'yi -aɩn -yla!» -Zugba ɔɔ -Balabasɩ mɩa, nyɩmɛ 'nyuuu 'dɛbhie -wa.

19

1 Tɔʋn, 'ɩn Pilatɩ nɛɛ wa -yla nɩɩ, wa 'bhu -Zezu 'wʋ wa 'ka ɔ sɛlɩa mnɩ. 2 'Slʋja maa 'wia -kloo, 'ɩn wa yia we -Zezu 'wluo -pla. 'Ɩn wa yi 'yaa ɔ -bana zalʋ 'wʋpla, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'bhisa. 3 Wa -ka ɔ -yɔ lanyni -bhlo, -zugba wa nyanɩa ɔ. Wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ, -na fʋʋ.» 'Ɩn wa sʋbhaa ɔ 'kpa yukwli 'wʋ.

4 Pilatɩ 'tlaa lʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A pʋ yukwli -nya, nɩɩ, lʋ na laa ɔ aɩn 'pipee, 'ɩn a 'ka we 'wʋlanʋ nɩɩ, -we ka 'gbʋ ɩn 'kaa nyɩmɛ nɩ gbʋ dɩlɩ, ɩ'ɩn 'yɩ we -yɔ.» 5 Tɔʋn, 'ɩn -Zezu yia 'tla, ɔ ka wee -bana zalʋ 'wʋ, 'ɩn 'wia -kloo mɩa ɔ 'wluo. 'Ɩn Pilatɩ nɛɛ wa -ylaɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ nɩ!»

6 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnya 'yɩa -Zezu -yɔ, 'ɩn wa yia 'wʋkpɩkpɩe bhli. Wa nɛɛ: «Kʋlʋ ɔ *su -gʋ la! Kʋlʋ ɔ su -gʋ la!»

Pilatɩ nɛɛ wa -ylaɛ: «Amɩaa 'dɛ 'bhu ɔ 'wʋ, 'ɩn a 'ka ɔ su -gʋ lakʋlʋ. Nɩɩ, -we ka 'gbʋ ɩn 'kaa ɔ gbʋ dɩlɩ, ɩ'ɩn 'yɩ we -yɔ.»

7 Zuifʋ nɛɛ ɔ -yla: «-A ka tite yabhlo, 'ɩn wee tite nɛɛ nɩɩ, wa 'bha ɔ, -we ka gbʋ -wa, ɔ nɛɛ nɩɩ, -Lagɔɔ 'Yu ɔ -mɩa.»

8 Da Pilatɩ 'nʋa wa wɛlɩ nɩ, 'ɩn ɔ nyanɔ yia -gʋbho. 9 Ɔ plaa -budu zɔ, 'ɩn ɔ yia -Zezu layɩbha: «Mɔ -na bhʋa?» Nɩɩ, -Zezu 'nɩ we 'yabhlogbɔɔ 'bɩgʋpalɩ. 10 Tɔʋn, 'ɩn Pilatɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩ'ɩn sɩsalɩ ŋwɛ -gʋ -amɩ -ylaa? -Amɩ, ɩn ka we se ɩn 'ka -mɩ 'yitide, 'ɩn ɩn ka 'ya we se ɩn 'ka -mɩ su -gʋ la kʋlʋ, 'lee, -ɩn 'nɩ we 'ji -yi -wa yɩ?»

11 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ se -ka 'mɩ -gʋ, we 'nɩ -we ka se -Lagɔ 'nyɛa -mɩ 'wʋbhʋ. We 'dɛɛ 'gbʋ -mɔmɔ -laa 'mɩ -mɩ 'yu, ɔ gbʋnyuu 'yli we 'ka -na -nʋ -zi.»

12 Wee wɛlɩ nɩɩ 'bɩgʋ, Pilatɩ 'yɩbha yaa ɔ 'ka -Zezu 'yitide, 'ɩn Zuifʋ yia 'wʋkpɩkpɩe bhli. Wa nɛɛ: «-Ɩn -ka nyɩmɛ mɩa dɛ 'yitide nɩ, -zugba -ɩn 'nɩ Wlɔmʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋʋ 'tale! Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka gba: ‹Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ ɩn -mɩa› -zugba -mɔɔ mɩ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋʋ tʋnyɩmɛ nya.»

13 Pilatɩ 'nʋa wɛlɩnya nɩ, 'ɩn ɔ yia -Zezu la ɔ 'ka 'tla. We 'bɩgʋ, 'ɩn Pilatɩ yia gbʋwʋbhukpe -gʋ ladɩ. -Buduŋwɛɛɛ da -lɛ wa mnazɩa la tʋkpa nya, -bha -wa. 'Mʋ wa laa «Gabata» zuifʋwɛlɩ 'wʋ.

14 Nɩɩ, 'ylɩ -we nya wa mnazɩa wa 'dɛ la 'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩɩ 'gbʋ, wee ylɩ -wa. 'Ylʋ nynia -glɔnyɩdɩ, 'ɩn Pilatɩ nɛɛ Zuifʋ -yla: «Amɩaa 'wlulapɩlɩnyɔ nɩ.»

15 'Ɩn wa yia 'wʋkpɩkpɩe bhli. Wa nɛɛ: «'Bha ɔ! 'Bha ɔ! Kʋlʋ ɔ su -gʋ la!»

Pilatɩ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Lee, ɩn kʋlʋ amɩaa 'wlulapɩlɩnyɔ su -gʋ laa?»

'Ɩn -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «-Amɩaa 'wlulapɩlɩnyɔ -bhlogbɔɔ, Wlɔmʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ -wa.»

16 Tɔʋn, 'ɩn ɔ yia wa -Zezu yoo 'nyɛ, wa 'ka ɔ su -gʋ lakʋlʋ.

'Slʋja kʋlʋa -Zezu su -gʋ la

(Mt 27.32-44; Mk 15.21-32; Lk 23.26-43)

'Ɩn wa -yɔ -Zezu 'sɔ yia mnɩ. 17 Wa 'kaa 'gbe 'tla nɩ, su -we -gʋ wa 'kaa ɔ la kʋlʋ, ɔ 'dɛ ka we -blɩgba. Wa mɩ mnɩda, 'ɩn wa yia da -we wa laa 'Wluu 'Kʋaa da nyni. (-Bha wa laa «Gɔlʋgota» zuifʋwɛlɩ 'wʋ.) 18 -Bha 'slʋja kʋlʋa -Zezu su -gʋ la. 'Ɩn wa yi 'yaa nyɩma -putu 'sɔ su -gʋ lakʋlʋ. 'Yabhlo mɩ -Zezuu lilisɔlʋ, 'ɩn 'yabhlo mɩa ɔ kɔpɛsɔlʋ.

19 Pilatɩ nʋa su falʋ lɛ, 'ɩn wa yia we -Zezuu su -gʋ lakʋlʋ. Wee su falʋ -gʋ ɔ cɛlɩa:

NAZALƐTƖYU -ZEZU

ZUIFƲƲ 'WLULAPƖLƖNYƆ

20 Nɩɩ, Zuifʋ duun zɛlɩa -we mɩa wee su falʋ -gʋ cɛlɩda. -We ka gbʋ -wa, da wa zʋa -Zezu su -gʋ, -bha cɩpa 'gbe 'kadʋ -yɔ, 'ɩn wa cɛlɩ we -zakpa ta: tɩa zuifʋwɛlɩ 'wʋ, we 'bɩgʋ wlɔmʋwɛlɩ 'wʋ, 'bhie glɛkɩwɛlɩ 'wʋ. 21 *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan zɛlɩa we, -bha wa mnɩa Pilatɩɩ -gbɛ, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Mɩ cɛlɩa: ‹Zuifʋʋ 'Wlulapɩlɩnyɔ› nɩɩ, we 'nɩ mneni we 'ka 'sa -tʋ! -Ɩn cɛlɩ nɩɩ: ‹Nyɩmɛ nɩ nɛɛ: -Amɩ -wa Zuifʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ.› »

22 Pilatɩ 'palɩa we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «-We ɩn cɛlɩa, cɛlɩda we tʋa.»

23 Da 'slʋja kʋlʋa -Zezu su -gʋ la, 'ɩn wa yia ɔ 'wʋplali dlili. Wa dlili we 'wʋ la -mnʋa, 'slʋjayu -mɔmɔ -ka -mɩ, -mɔɔ ka -mɔɔ -nʋ. 'Ɩn wa yi 'yaa ɔ -banaa zɔbana -zɔnʋ 'wʋbhu. Nɩɩ, wee -bana mɩ lʋada 'naa kibhe -bhlo nya, we 'bhʋ -blɩ -yɔ we 'ka bhʋ -yɔ nyni. We 'nɩ pɩpɛda -mɩ. 24 Wa nɛɛ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩɛ: «-A 'na ylalɩ wee -bana -zɔnʋ -nɩ, nɩɩ, -a 'pa -nɩgbɩ, 'ɩn -ɔ ka -nʋ -yɔ we -ka -tʋ nɩ, -mɔɔ 'ka we 'wʋbhu.»

Nɩɩ, 'sa -we mɩa -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda 'kaa sa 'plɩ. We nɛɛ:

«Wa ka na 'wʋplali dlili wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ.

'Ɩn wa yia -nɩgbɩ 'pa,

-ɔ yia na -bana 'bhaa,

wa 'ka ɔ yibheli.»

Nɩɩ, -we 'slʋja nʋa lɛ, mʋ mɩa dɛ.

25 -Zugba -Zezuu 'nyaa klaa, ɔ 'nyaa bhɔlɔ klaa, Klopasɩɩ 'ŋwnɔ Malii klaa, we -yɔ Magɩdala -ŋwnɔ Malii mɩ -bha wee *su kwesi. 26 Nɩɩ, 'ɩn -Zezu yia ɔ 'nyaa -yɔyɩ. Ɔ 'bɩnɔnyɔ yabhlo -ɔ ka zɛ ɔ -kalɩa, -mɔɔ mɩ ɔ 'nyaa kwesi. 'Ɩn ɔ nɛɛ: «'Maa, amaa yu nɩ.» 27 We 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ 'bɩnɔnyɔ -ylaɛ: «-Na 'nyaa nɩ.» Tɔʋn, we 'bhʋ -bha 'wʋ, 'ɩn ɔɔ 'bɩnɔnyɔ yia ɔ, ɔ 'dɛɛ -gbɛ bɛlɩ.

-Zezuu tlɩtlɩe

(Mt 27.45-56; Mk 15.33-41; Lk 23.44-49)

28 We 'bɩgʋ, -Zezu -yi -slɛɛn we 'ji nɩɩ, -lu weee ka gba. 'Ɩn -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, we 'ka lɛnʋʋ 'gbʋ, ɔ nɛɛ: «Ɩn 'ka 'ma.»

29 Wee da mɩa, kalɔ nʋʋ nyida mɩ -bha. Wa faa -fuu wee kalɔ nʋ lʋ, wa bɩzɩa we suu* 'yliya 'wʋ, 'ɩn wa yia we -Zezuu ŋwɛ -yɔ bɛlɩ. 30 Nɩɩ, ɔ 'maa wee kalɔ nʋ nɩ, we 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ: «We ka bhɩa!» Ɔ -laa 'wlu zɔ tɔʋn, 'ɩn ɔ yia tlɩ.

31 Nɩɩ, 'ylɩ -we nya wa mnazɩa wa 'dɛ la wa Nyapɛylɩɩ 'gbʋ, wee ylɩ -wa. Wee *Nyapɛylɩ mɩa, 'ylɩ -zɔnʋʋ 'dɛbhie -wa. We 'dɛɛ 'gbʋ Zuifʋ 'nɩ 'yɩbha nɩɩ, 'kwie -tʋ su -gʋ wee Nyapɛylɩ nya. We 'gbʋ wa 'yugalɩnya yia Pilatɩ 'yoo -zlalɩa mnɩ, wa 'ka waa nyɩmaa bhʋ 'kate, 'ɩn wa 'ka wa 'kwie su -gʋ -sa. 32 Tɔʋn, wee da wa kʋlʋa waa nyɩma su -gʋ la, 'ɩn 'slʋja yia -mɔ mnɩ. Wa nynia -mɔ nɩ, 'ɩn wa yia waa nyɩma sɔ 'sɔ lʋ mɩa -Zezu kwesi bɛ. Wa 'katea yabhloo bhʋnya, 'bhie, wa yia 'sɔnʋʋ -nʋ 'kate. 33 Wa nynia -Zezu -yɔ la, 'ɩn wa yia we -yɔyɩ nɩɩ, ɔ ka tlɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ wa 'nɩ ɔ bhʋnya 'kate. 34 Nɩɩ, 'ɩn 'slʋjayu yabhlo yia -Zezuu gbacɩ zɔ tnʋ ɔ 'li nya. -Bha -bhlokpadɛ 'pɩɔn -yɔ 'nyu 'tlaa ɔ 'wʋ. 35 Nyɩmɛ -ɔ mɩa -bha we zlɩ, 'ɩn -we 'plɩa, -ɔ 'yɩa we -yɔ, -mɔɔ -wa we dayɩnyɔ. Nɩɩ, wee gbʋnya nɩ ɔ gbaa, 'ɩn a 'ka 'ya we dlɩ -gʋ zʋ. Ɔ gbʋdayɩwɛlɩ mɩ gbʋzɔnʋ nya, 'ɩn ɔ -yi we 'ji nɩɩ, -we ɔ gbaa gbʋzɔnʋ -wa.

36 -We weee mɩa dɛ 'plɩa, 'ɩn -we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, we 'ka lɛnʋ. We nɛɛ: «Wa 'na 'ka ɔ 'kʋa yabhlogbɔɔ 'kate.» 37 'Ɩn wee 'sɛbhɛɛ kibhe yabhlo nɛɛ: «'Ɩn, ylaa wa yia -ɔ ka gbacɩ -zɔ wa tnʋa.»

38 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo wa laa *-Zɛzɛfʋ, Alimateyu -wa, ɔ mɩ -Zezuu 'bɩnɔnyɔ yabhlo nya zizewiemɩ. -We ka gbʋ -wa, ɔ mɩ Zuifʋʋ 'yugalɩnya sɔda. Ɔɔ nyɩmɛ nɩ mnɩa Pilatɩ 'yoo -zlalɩa ɔ 'ka -Zezuu 'kwie 'wʋbhu. 'Ɩn Pilatɩ yia we -yɔŋwnu. Tɔʋn, -Zɛzɛfʋ yia lʋ nɩ, 'ɩn ɔ yia -Zezuu 'kwie 'wʋbhu. 39 Nyɩmɛ yabhlo wa laa 'Nikodɛmʋ, -mɔɔ yi 'yaa ɔ 'bɩ mnɩ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ mnɩa zlɩmɛ -Zezu 'yɩa sabɔ, mɔ -wa. Ɔ mɩa mnɩda, ɔ -yɔ -lasiklɔɔ bɔtɔlʋ -nʋ 'sɔ, 'ɩn wa yia mnɩ. 'Mʋ wa laa *milɩ -yɔ aluɛsɩ. We 'wʋwɔlʋe mneni we 'ka kilo glʋ -bhlo 'ya kugbua nyni. 40 -Zɛzɛfʋ -yɔ 'Nikodɛmʋ yia -Zezuu 'kwie 'wʋbhu. 'Ɩn wa yia ɔ 'naapɩnya -we wa slua wee bɔtɔlʋ -lasiklɔ -gʋ, -yɔ labibeli. Nɩɩ, 'sa Zuifʋ mnazɩa 'kwie -yɔ, 'bhie wa faa we gbawla 'wʋ.

41 Da wa kʋlʋa -Zezu *su -gʋ la, su -kpaa mɩ -bha. Wee su -kpaa, 'bhʋka -lolu, -we 'wʋ wa 'nɩa -slɔ 'kwie yabhlogbɔɔ fa, we mɩ -bha. 42 Nɩɩ, 'ylɩ -we nya Zuifʋ mnazɩa wa 'dɛ la wa Nyapɛylɩɩ 'gbʋ, wee ylɩ -waa 'gbʋ, 'ɩn wee 'bhʋka cɩpa -bhaa 'gbʋ, wa yia -Zezuu 'kwie -mɔ fa.

20

-Zezu 'nɩ gbawla 'wʋ -mɩ

(Mt 28.1-10; Mk 16.1-8; Lk 24.1-12)

1 Nɩɩ, 'ylɩ 'plɩ -bhlo, we 'sɔnʋʋ zlɩgʋ, dimasɩɩ nya, da zlɩ 'nɩa -slɔ ladolu, 'ɩn Magɩdala -ŋwnɔ Malii yia gbawla -gʋ mnɩ. Nɩɩ, wa ka zlɩmɛ we kla tʋkpa -boklo 'kadʋ nya, 'ɩn Malii -talɩa -bha nɩ, ɔ 'nɩ wee tʋkpa -yɔyɩ we ŋwɛɛ. 2 Tɔʋn, 'ɩn ɔ -yɔ -gwagwɩe yia Simɔ Piɛlɩ -yɔ 'bɩnɔnyɔ yabhlo, -ɔ ka zɛ -Zezu -kalɩa, 'dɩ kwa. Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Wa ka -amɩaa -Kanyɔ gbawla 'wʋsa, 'ɩn da wa zʋa ɔ, -a 'nɩ -bha da -yi.»

3 Piɛlɩ -yɔ ɔɔ -Zezuu 'bɩnɔnyɔ yabhlo nɩ -sɔa 'wʋ, 'ɩn wa yia wee gbawla -gʋ mnɩ. 4 -Gwagwɩe nya wa 'dɛsɔbhie mɩa -mɔ mnɩda. 'Ɩn ɔɔ 'bɩnɔnyɔ -mɔnɩɩ -gwagwɩe -zi Piɛlɩ. Mɔɔ nynia -mɔ tɩa. 5 Ɔ kwlia 'wʋ, 'ɩn ɔ yia 'naapɩnya -yɔyɩ -bha lasluda, nɩɩ, ɔ 'nɩ -mɔ pla. 6 Simɔ Piɛlɩ yia ɔ 'bɩ, ɔ nynia, ɔ plaa gbawla nʋkplɛ, 'ɩn ɔ yia -mɔ 'naapɩnya -yɔyɩ, -bha lasluda. 7 Ɔ ka 'ya 'naa -we wa gbʋanɩa -Zezuu 'wlu -yɔla -yɔyɩ. Nɩɩ, wee 'naapɩ 'nɩ we -lima glaa -mɩ, we mɩ glɩda we 'dɛɛ saa da -putu. 8 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'bɩnɔnyɔ -ɔ nynia tɩa, ɔ yi 'yaa gbawla nʋkplɛ pla. Ɔ 'yɩa we -yɔ, 'ɩn ɔ yia dlɩ zʋ. 9 (Nɩɩ, -we mɩa -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda, wa 'nɩ -slɔ we 'wʋlanʋ: nɩɩ, 'wʋ -Zezu yia -sɔa tlɩtlɩnya glaa.)

-Zezu 'tlalɩa Malii 'klʋ

(Mk 16.9-11)

10 Tɔʋn, 'bɩnɔnya sɔbhie yia -buduŋwɛɛ lʋbhiti. 11 Nɩɩ, Malii mɩ -bha gbawla kwesi -zugba ɔ wi. Ɔ mɩ wida, 'ɩn ɔ yia 'wʋkwli ɔ 'ka gbawla nʋkplɛ 'ylilabhlɩ. 12 'Ɩn ɔ yia -mɔ 'anzɩ 'sɔ -yɔyɩ ladɩda da wa palɩa -Zezuu 'kwie la. Yabhlo mɩ ɔ 'wluu 'bɩgʋ, 'ɩn yabhlo mɩa ɔ bhʋnyaa 'bɩgʋ. 'Wʋplalu 'pʋpa mɩa we 'wʋ. 13 Nɩɩ, 'ɩn wee 'anzɩ yia Malii layɩbha. We nɛɛ: «Bhɔlɔ, lɛɛ -lu wili aɩn a?»

Ɔ nɛɛ we -yla: «Wa ka na -Kanyɔ -bha lasalɩ, 'ɩn da wa zʋa ɔ, ɩn 'nɩ -bha da -yi.» 14 Ɔ mɩ -we mɩa dɛ gbada, ɔ 'bhitia la, 'ɩn ɔ yia -Zezu -yɔyɩ, ɔ 'nɩ we 'jiyibheli nɩɩ, -Zezu -wa.

15 'Ɩn -Zezu yia ɔ layɩbha: «Bhɔlɔ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a wia? Nyɔɔ a nɔnʋ 'ylibɩla?»

Maliii dlɩ 'wʋ nɩɩ, su -kpaaa lubhonʋnyɔ -wa. Tɔʋn, ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Na zukpa -wa, we -ka nɩɩ, -mɩ 'bhu ɔ 'kwie 'wʋ, gba 'mɩ -yla da -ɩn zʋa ɔ, 'ɩn ɩn 'ka ɔ 'bʋmnɩ.»

16 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Malii!»

Malii 'bhitia ɔ gbɛgbɛɩn la, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -yla zuifʋwɛlɩ 'wʋɛ: «Wlaboni!» We ji -wa: «-Slolunyɔ.»

17 Ɔ nɛɛ ɔ -yla: «A 'na kpalɩ 'mɩ la -nɩ, ɩn 'nɩ -slɔ Didee -gbɛ mnɩɩ 'gbʋ. Nɩɩ, a mnɩ a 'ka na bhelia -yla gbaɛ: na Dide, -ɔ mɩa amɩaa Dide nya, na -Lagɔ, -ɔ mɩ 'yaa amɩaa -Lagɔ nya, ɔ -gbɛ na mnɩa.»

18 Tɔʋn, 'ɩn Magɩdala -ŋwnɔ Malii yia -Zezuu 'bɩnɔnyaa -gbɛ mnɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Ɩn ka -amɩaa -Kanyɔ 'yɩ!» 'Ɩn ɔ yia -we -Zezu gbaa ɔ -yla, we 'dɩ wa -salɩ.

-Zezu 'tlalɩa ɔ 'bɩnɔnya 'klʋ

(Mt 28.16-20; Mk 16.14-18; Lk 24.36-49)

19 Wee 'ylɩ -bhlokpadɛɛ jibheza, 'bɩnɔnya yia 'wlugbeli -budu zɔ. Nɩɩ, wa ka -buduu klolo -gbalɩ, wa mɩ Zuifʋʋ 'yugalɩnya sɔdaa 'gbʋ. 'Ɩn -Zezu yia wa glaa yi. Ɔ 'yligbe wa nyɩdɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-Lagɔ 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ!» 20 Ɔ bhɩa we gbagbɩe, 'ɩn ɔ yia ɔ -kwɩtɛ wa 'klʋslolu, we -yɔ ɔ gbacɩ zɔ. Wa 'yɩa Nyɩmaa -Kanyɔ -yɔ, 'ɩn wa yia 'mʋna li.

21 Ɔ nɛɛ wa -yla -zakpa 'sɔnʋ nyaɛ: «-Lagɔ 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ! Nɩɩ, sa Dide tiea 'mɩ, 'sa -bhlokpadɛ na tiea aɩn.» 22 Wee wɛlɩnya nɩɩ 'bɩgʋ, ɔ 'paa wa -pɩpɛ -gʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «Zuzu 'Pʋpa -mɩ amɩaa -nʋ nya. 23 A -ka nyɩmaa gbʋnyuu 'wʋtɩ nɩ, 'ɩn we 'gba bhʋa wa 'wlu. Nɩɩ, a 'nɩ nyɩmaa gbʋnyuu 'wʋtɩ nɩ, 'ɩn we tʋa wa 'wlu.»

-Zezu -yɔ Toma

24 Da -Zezu yia wee -budu zɔ, -zugba ɔ 'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔ glaa yabhlo wa laa Toma (-ɔ ka 'ŋnɩɩ -yɔgbalɩŋnɩ -wa -Zluya), ɔ 'nɩ -bha -mɩ. 25 Tɔʋn, 'bɩnɔnyaa pnɩɩ nɛɛ ɔ -yla: «-A ka -amɩaa -Kanyɔ 'yɩ.»

Nɩɩ, Toma nɛɛ wa -ylaɛ: «We -ka nɩɩ, ɩn 'nɩ poɛndee 'bɩ 'yɩ ɔ -kwɩtɛ, 'ɩn ɩn 'nɩ we 'bɩ 'wʋ na -kwɩtaya fa, 'ɩn ɩn 'nɩ ɔ gbacɩ zɔ na sɔ fa nɩ, ɩn 'na 'ka we dlɩ -gʋ zʋ.»

26 Lɔkɔwlu 'plɩ -bhlo, 'ɩn -Zezuu 'bɩnɔnya yi 'yaa 'wlugbeli -budu zɔ. Nɩɩ, Toma mɩ -bha. Wa ka -buduu klolonya -gbalɩ, 'ɩn -Zezu yia wa glaa yi. Ɔ nɛɛ wa -yla: «-Lagɔ 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ!» 27 'Ɩn ɔ nɛɛ Toma -ylaɛ: «Dɩ da -na -kwɩtaya, 'ɩn yla da na -kwɩtɛ: bɛlɩda -na sɔ, 'ɩn fa we na gbacɩ zɔ. 'Bhʋ dlɩlʋlʋe 'bɩ, 'ɩn -ɩn 'ka dlɩ zʋ!»

28 Toma nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na -Kanyɔ, na -Lagɔ!»

29 -Zezu nɛɛ ɔ -yla: «-Ɩn ka 'mɩ 'yɩ, we 'gbʋ -na zʋa dlɩ, we 'nɩ mʋʋ? -Wa 'nɩa 'mɩ 'yɩ, 'ɩn wa zʋa dlɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ -maa -nʋ nya.»

Wee 'sɛbhɛɛ wlu nɩ

30 -Zezu ka gwɛdigbʋnya tɔlʋaa -zlo lɛnʋ ɔ 'bɩnɔnyaa 'yibadɩ, nɩɩ, -mʋʋ 'nɩ cɛlɩda -mɩ 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ. 31 Nɩɩ, -we -nya mɩa da cɛlɩda nɩ, -bha we mɩa a 'ka dlɩ zʋ nɩɩ, -Zezu -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ -yɔ -Lagɔɔ Yu. 'Ɩn, a -ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, a 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ ɔ 'ŋnɩ nya.

21

-Zezu 'tlalɩa ɔ 'bɩnɔnya 'klʋ Tibeliadɩnyu kwesi

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn -Zezu yi 'yaa ɔ 'dɛ ɔ 'bɩnɔnya 'klʋslolu Tibeliadɩnyu kwesi. Sa we 'plɩa mʋ nɩ: 2 Simɔ Piɛlɩ klaa, Toma (-ɔ wa laa -Zluya) klaa, Natanaɛlɩ (Galileee Kanagbe 'wʋ yu) klaa, Zebedeee 'yua klaa, we -yɔ -Zezuu 'bɩnɔnya -putu 'sɔ mɩ -bha. 3 Simɔ Piɛlɩ nɛɛ wa -yla: «'Nyu na mnɩa -dɔa.» Wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Amɩa mɩ 'ya yida -a -yɔ -mɩ 'sɔ 'ka mnɩ.» Wa mnɩa, 'ɩn wa yia 'glʋ 'wʋbho. Nɩɩ, sabɔ weee 'plɩa nɩ, wa 'nɩ zibhi yabhlogbɔɔ 'bha.

4 Zlɩ bhlia zlɩzlɩe, -zugba -Zezu mɩ -bha wee 'nyuu ŋwɛ -yɔ. Nɩɩ, ɔ 'bɩnɔnya 'nɩ we 'jiyibheli nɩɩ, mɔ -wa. 5 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Ɩn! Nyimesia, a 'nɩ zibhi 'bha -nyaa?»

Wa 'palɩa we 'bɩgʋ, wa nɛɛ: «Ɩɩn, -a 'nɩ zibhi yabhlogbɔɔ 'yɩ!»

6 Ɔ nɛɛ wa -yla: «A viteli 'sowli amɩaa 'glʋʋ lilisɔlʋ, 'yɩa a yia.» Wa vitelia 'sowli, tɔʋn, zibhii -zlo -we wa 'bhaa, we 'wʋzuloo 'gbʋ, wa 'nɩ 'maslɛɛn 'sowli 'nyu lʋ -sasɩe mneni.

7 'Bɩnɔnyɔ -ɔ ka zɛ -Zezu -kalɩa nɛɛ Piɛlɩ -yla: «-Amɩaa -Kanyɔ -wa!» Simɔ Piɛlɩ 'nʋa «-Amɩaa -Kanyɔ -wa!» tɔʋn, 'ɩn ɔ yia ɔ -banaa -gʋbana 'wʋpla, nɩɩ, ɔ ka we 'wʋsaa 'gbʋ, 'ɩn ɔ yia 'nyu lʋ -bho. 8 'Ɩn 'bɩnɔnyaa pnɩɩ -yɔ 'glʋ yia yi, -zugba 'sowli mɩa yeda zibhi nya, wa gbize we 'wʋ. Nɩɩ, wa 'nɩ yaa 'nyuu ŋwɛ -yɔ latlʋlʋ, sa 'bhisa 'mɛtlɩ glʋ gbu sɩsalɩa wa -yɔ. 9 Wa 'tlaa -gɔgɔ -gʋ, 'ɩn wa yia -bha -kapʋ 'yɩ. Zibhi mɩ 'yli, 'ɩn 'floo mɩa -bha.

10 -Zezu nɛɛ wa -yla: «Zibhi -we a 'bhaa da nɩ, a -yɔ we tɔlʋa yi.»

11 Simɔ Piɛlɩ -gblaa 'glʋ 'wʋ tɔʋn, 'ɩn ɔ yia 'sowli 'wʋgbize dʋdʋ. We mɩ yeda zibhi 'kadɩ nya, we ŋwɛ nyni zibhi glʋ gbesɔ 'ya kugbua lɛ ta (153). Nɩɩ, wee zibhi -zu 'wʋ, 'ɩn wee sowli'i yla. 12 -Zezu nɛɛ wa -yla: «A yi a 'ka li!» Waa 'bɩnɔnya glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ ŋwɛ -ka ɔ 'ka ɔ layɩbhaɛ: «Nyɔɔ -ɩn -mɩa?» Wa -yi we 'ji nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -wa. 13 -Zezu bɛa wa kwesi, ɔ 'bhua 'floo 'wʋ, ɔ dlilia we wa 'wʋla, 'ɩn ɔ yia wa zibhi 'nyɛ. 14 Nɩɩ, -Zezu -sɔa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ, ɔ 'dɛɛ slolue ɔ 'bɩnɔnya -ylaa -zakpa tanʋ mɩa dɛ.

15 Wa bhɩa lilie, -Zezu nɛɛ Simɔ Piɛlɩ -yla: «Zaaan 'yu 'Simɔɔ, 'lee, -ɩn -kalɩ na zɛ we -zi waa?»

Ɔ nɛɛ ɔ -yla: «Ɩɩn, na -Kanyɔ, -ɩn -yi we 'ji nɩɩ, ɩn -kalɩ na zɛ.»

-Mɔɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «'Nyɛ na bhlabhlɛyua.»

16 Ɔ nɛɛ ɔ -yla -zakpa 'sɔnʋ nyaɛ: «Zaaan 'yu 'Simɔɔ, 'lee, -ɩn -kalɩ na zɛɛ?»

-Mɔɔ nɛɛ ɔ -yla: «Ɩɩn, na -Kanyɔ, -ɩn -yi we 'ji nɩɩ, ɩn -kalɩ -na zɛ.»

-Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Zɛ na bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ.»

17 'Ɩn ɔ yia ɔ layɩbha -zakpa tanʋ nyaɛ: «Zaaan 'yu 'Simɔɔ, 'lee, -ɩn -kalɩ na zɛɛ?»

Piɛlɩɩ -gʋ yia 'wʋ -tʋ -kɔʋn, nɩɩ, ɔ ka ɔ layɩbha -zakpa ta: «'Lee, -mɩ, -ɩn -kalɩ na zɛɛ?» We 'gbʋ, ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Na -Kanyɔ, -ɩn -yi -lu weee 'ji: -ɩn -yi we 'ji nɩɩ, ɩn -kalɩ -na zɛ.»

-Zezu nɛɛ ɔ -yla: «'Nyɛ na bhlabhlɛ. 18 Ɩn nɛɛ -mɩ -yla gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, da -ɩn mɩa nyimeslɔyu nya nɩ, -na dɛ gbaa -na -cɛsli, 'ɩn -na mnɩa mɔ -ɩn 'yɩbhaa. Nɩɩ, -ɩn -ka gɔ nɩ, -na sɔ -na yia 'wʋbhua, 'ɩn nyɩma -putu yia -na -cɛsli -gbaa, 'ɩn wa kwaa -mɩ da -ɩn 'nɩa 'yɩbha.» 19 (-We -Zezu gbaa dɛ nɩ, sa Piɛlɩ 'kaa tlɩ, 'ɩn ɔ 'kaa -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ ɔ -tlɩtlɩe 'wʋ, 'mʋ ɔ mɩa -sloluda.) 'Bhie, -Zezu nɛɛ Piɛlɩ -ylaɛ: «Yi 'mɩ 'bɩ.»

20 Piɛlɩ 'bhitia la, 'ɩn ɔ yia wa 'lʋʋ -gbɛɩn 'bɩnɔnyɔ -ɔ ka zɛ -Zezu -kalɩa -yɔyɩ wa 'bɩyida. (Nyɩmɛ -ɔ, wa mɩa zlɩmɛ lida, -ɔ pɩlɩa -Zezuu gbɛgbɛɩn 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbha nɩɩ, nyɔɔ 'ka ɔ wla nɩ, mɔ -wa.) 21 Piɛlɩ 'yɩa ɔɔ 'bɩnɔnyɔ -yɔ, 'ɩn ɔ yia -Zezu layɩbhaɛ: «'Ɩn -mɔɔ mɩa da na?»

22 -Zezu nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Ɩn -ka 'yɩbha nɩɩ, ɔ -tʋ -bha, 'ɩn ɩn 'ka lʋ yi nɩ, 'lee, lɛɛ -lu -mʋʋ 'ka -mɩ nʋnʋa? -Mɩ, nɔ 'mɩ 'bɩ!» 23 Tɔʋn, 'ɩn we 'dɩ yia 'mni 'bɩnɔnya glaa nɩɩ, ɔɔ 'bɩnɔnyɔ -mɔnɩ 'na 'ka tlɩ. Nɩɩ, -Zezu 'nɩ gbaɛ: «Ɔ 'na 'ka tlɩ.» Nɩɩ, ɔ nɛɛ: «Ɩn -ka 'yɩbha nɩɩ, ɔ -tʋ -bha, 'ɩn ɩn 'ka lʋ yi nɩ, 'lee, lɛɛ -lu -mʋʋ 'ka -mɩ nʋnʋa?»

24 Nɩɩ, ɔɔ 'bɩnɔnyɔ -bhlokpadɛ -wa we dayɩnyɔ, 'ɩn mɔ cɛlɩa we. -A -yi we 'ji nɩɩ, -we ɔ gbaa, gbʋzɔnʋ -wa.

25 -Zezu ka gbʋʋ -zloo tɔlʋa lɛnʋ. Nɩɩ, sa we 'plɩa, we -ka 'sa wa cɛlɩ we -bhlo -bhlo nɩ, we 'wʋzuloo 'gbʋ, wee 'sɛbhɛnya 'na 'ka yaa dʋdʋ weee -gʋ mneni.

* 1:5 We 'ji yabhlo -waɛ: 'ɩn nikpise 'nɩ we 'wʋlanʋ.

† 1:6 Nɩɩ, 'Zan -Batisɩ -wa.

* 3:3 'Lulolu: wɛlɩ 'bhitie tɔlʋa nɛɛ yalɩ.

* 4:9 Zuifʋ 'nɩ mneni wa 'ka Samalii -nyɩmaa kna kwɛzɩ.

* 7:22 Dʋkpasɩ: nɩɩ, Ablaamʋ -Lagɔ 'nyɛa knɩ -plaplɩe tɩa.

* 8:58 Wee wɛlɩ nɩ -Zezu gbaa da nɩ, we -yɔ 8.24 'sɔɔ 'ji -bhlo. Nɩɩ, -Lagɔɔ -mɔwlʋ ŋnɩɩ 'dɛbhie ɔ zʋa ɔ 'dɛ. Zuifʋʋ 'wlukʋʋn nɩɩ, -Lagɔ ɔ vɛlɩa.

* 10:29 'Sɛbhɛ tɔlʋa nɛɛ: «-We na Dide 'nyɛa 'mɩ yoo, we 'yli we -zi -lu weee.»

† 10:30 Nɩɩ, -Zezu -ka gba nɩɩ, ɔ -yɔ -Lagɔ 'sɔ -bhlo, -Lagɔ ɔ vɛlɩa Zuifʋʋ 'wlukʋʋn, wa titee sɔlʋ. We 'dɛɛ 'gbʋ wa 'yɩbha wa 'ka ɔ 'bha.

* 11:17 Nɩɩ, Zuifʋʋ -gbɛ, nyɩmɛ -ka tlɩ, 'ɩn wa faa ɔ 'kwie gbawla 'wʋ wee 'ylɩ -bhlokpadɛɛ zlɩ.

* 12:31 Nɩɩ, -Saatan wa saa 'ŋnɩ.

* 14:30 Nɩɩ, -Saatan wa saa 'ŋnɩ.

* 19:29 Wee su mɩa dɛ, *isɔpʋsu -wa.

Lɛnʋgbʋnya

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

-Zezuu tietienyaa lɛnʋgbʋnya

'Sɛbhɛɛ 'sɔnʋ -we Lukɩ cɛlɩa, mʋ -wa. Sa tɩa *-leglizɩnyaa gbʋ dɩa gwe, 'mʋ we gbaa -aɩn -yla. Nyɩma 'sɔɔ -gʋgbʋ we gbaa -aɩn -yla tenyi tenyii: Piɛlɩ -yɔ *Pɔlʋ. Gbʋ ta wee 'sɛbhɛ nɩ slolua -aɩn: -we tɩa -Lagɔnyɩma zʋa dlɩ -gʋ, sa *Zuifʋ 'nɩa wee gbʋ -yɔŋwnu, we -yɔ -we Wlɔmʋ -nyɩma nʋa -Lagɔnyɩma 'wluo.

1

-Zezu nɛɛ, ɔ 'ka -Lagɔɔ Zuzu 'Pʋpa yoo 'pa

1 Na bheli Teofilɩ, -na fʋʋ! Na 'sɛbhɛ tɩanʋ 'wʋ, -we weee -Zezu nʋa lɛ, 'ɩn ɔ -slolua, we 'ka we gwedɩda 'bhʋ, we 'ka ɔ yalɩmnɩbhla ylɩ, ɩn ka we cɛlɩ. 2 Nyɩma -wa ɔ -saa -bha ɔ tietienya nya ɔ 'kaa yalɩ mnɩ, -we ɔ gbaa wa -yla Zuzu 'Pʋpaa 'tɩtɛ nya, mʋ nɩ. 3 -Zezu tlɩa, we 'bɩgʋ, ɔ yia ɔ 'dɛ ɔ tietienya 'klʋslolu -zakpa duun, wa we slolue nya nɩɩ, ɔ 'nɩ tlɩ, ɔ -ga 'yliyɔ. Ɔ li 'ylɩ glʋ 'sɔ, -zugba ɔ tlalɩ wa 'klʋ, ɔ gba *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ wa -yla.

4 'Ylɩ yabhlo nya, -Zezu -yɔ ɔ tietienya 'sɔ mɩ lida, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'na 'bhʋlʋ *-Zeluzalɛmʋgbe nʋkplɛ -nɩ. -We Dide gbaa ɔ 'ka aɩn yoo 'pa, -we ka gbʋ ɩn gbaa zlɩmɛ aɩn -yla, a wʋ we. 5 Nɩɩ, *Zaan -mɔɔ ka nyɩma batizee 'nyu nya, -bha -tʋ 'wʋ -sɛ, 'ɩn -Lagɔ 'ka aɩn batizee Zuzu 'Pʋpa nya.»

Da -Zezu mnɩa yalɩ

6 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -wa gbelia 'wlu -Zezu kwesi, wa yia ɔ layɩbha, wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Amɩaa -Kanyɔ, wee bhla -mɩnɩ nya, -na yia *Izlaɛlɩnyɩma wa dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩe yoo 'nyɛa lʋ yɩ?»

7 -Zezu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «We bhla -yɔ we ylɩ mɩa nɩ, we 'nɩ amɩanʋʋ gbʋ. Na Dide ka we zʋ. 'Ɩn ɔ 'dɛbhlogbɔɔ mnenia ɔ 'ka we lɛnʋ ɔ 'dɛɛ se nya. 8 Nɩɩ, amɩa yia 'tɩtɛ 'yɩa, Zuzu 'Pʋpa yia aɩn -gʋ lasibhlia, 'ɩn a zɛa na gbʋdayɩnya -Zeluzalɛmʋgbe nʋkplɛ, Zudee -yɔ Samalii -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn we 'ka dʋdʋʋ bhloluda nyni.»

9 Da ɔ bhɩa wee gbʋnya -mɩnɩ gbagbɩe, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ 'wʋbhu yalɩ, -zugba ɔ tietienya mɩ ɔ 'bɩ ylada sa tenyii. -Mʋʋ 'bɩgʋ, yalɩpʋpa yia ɔ 'wʋzize. Wa'a 'yɩ 'maslɛɛn ɔ -yɔ. 10 Da -Zezu mɩa -mɔ 'yu bɛda, 'ɩn ɔ tietienya mɩa ɔ 'bɩtalɩda yalɩ, -bha -bhlokpadɛ, nʋkpasia sɔ kaa -bana 'pʋpa 'wʋ, 'tlalɩa wa 'klʋ. 11 -Maa nɛɛ wa -ylaɛ: «Galilee -nyɩma, -bhadɛ a 'yligbea, -zugba a yla yalɩ yɩ, lɛɛ ka 'gbʋa? Ɔɔ -Zezu, -Lagɔ ka ɔ 'wʋbhu aɩn glaa, ɔ ka yalɩ mnɩ. Sa a 'yɩa da ɔ mnɩda yalɩ, 'sa -bhlokpadɛ ɔ yia lʋyia.»

12 Tɔʋn, -Zezuu tietienya 'bhʋa -gɔgɔ wa laa *Olivʋsunyaa -gɔgɔ 'wlu, 'ɩn wa yia -Zeluzalɛmʋ lʋmnɩ. Wee -gɔgɔ mɩ -Zeluzalɛmʋ kwesi, we 'dɛ 'sɔ nyɩdɩ ka sa kilo -bhloo -kpʋa nyni. 13 Wa plaa -Zeluzalɛmʋ nɩ, 'ɩn wa yia komi yabhlo, -we mɩa -budu 'wlu zɔ mnɩ. -Mɔ wa dɩlɩa la -benyi. Piɛlɩ klaa, *Zaan klaa, *'Zake -yɔ Andlee klaa, Filipʋ -yɔ Toma klaa, Batlemii -yɔ Matie klaa, Alɩfeee 'yu 'Zake klaa, 'Simɔ *Zelɔtʋ -yɔ 'Zakee 'yu Zudasɩ klaa, -maa mɩ 'ya wee -budu zɔ. 14 Wamɩa klaa, 'ŋwnɩ klaa, -Zezuu 'nyaa Malii -yɔ -Zezuu bhelia klaa, 'zlabhue zɔ wa 'dɛ weee gbelia 'wlu, 'ɩn wa bhubhoea -Lagɔ dlɩ -bhlogbɔɔ nya dabʋdʋ.

Matiasɩ wa -saa -bha Zudasɩɩ 'bɩgʋ

15 'Ylɩ yabhlo nya, -Lagɔbhelia gbelia 'wlu, wa mneni wa 'ka nyɩmaa glʋ gbelibhlo nyni. Piɛlɩ -sɔa 'wʋ, ɔ 'yligbea wa nyɩdɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: 16 «Na bhelia, wɛlɩ -we Zuzu 'Pʋpa gbaa 'cɩn, 'ɩn wa cɛlɩa *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, we mɩ nɩɩ, we nʋ lɛ. Zuzu 'Pʋpa ka Zudasɩɩ gbʋ gba nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ *-Davidɩɩ ŋwɛ nya 'cɩn. Nyɩma -wa kpaa -Zezu, ɔɔ Zudasɩ -galɩa wa 'yu. 17 Zudasɩ mɩ zlɩmɛ -amɩaa lʋnyɩmɛ yabhlo nya. Tietie -lubho -a nʋa, ɔ yia ɔ -nʋ 'yɩ.» ( 18 'Gwɛzi wa 'pɛnɩa ɔ, ɔ gbʋnyuuu 'gbʋ, 'ɩn ɔ yia we kpaa yabhlo 'wʋzɔlʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ 'bha. Ɔ 'sibhlia 'wlu, ɔ nʋkpla yia ŋwanɩ, 'ɩn ɔ 'mʋɩ weee yia 'pipee 'mni. 19 -Zeluzalɛmʋ -nyɩma weee yia we 'nʋ. We 'gbʋ, wa yia wee kpaaa 'ŋnɩ zʋ wa wɛlɩ 'wʋ, «Akɛlɩdama.» We ji -wa «'Pɩɔn -Kpaa.»)

20 «Nɩɩ, we mɩ Lʋʋsɛbhɛ 'wʋ cɛlɩdaɛ:

‹Ɔ -budu -tʋ klo nya,

nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na -dɩlɩ we zɔ la -nɩ.›

'Ɩn we mɩ 'ya cɛlɩdaɛ:

‹Nyɩmɛ -putu nʋ ɔ 'bɩgʋ lubho.›

21 We 'gbʋ, nyɩmɛ yabhlo -bho -aɩn glaa, 'ɩn sa Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu -sɔa 'wʋ tlɩtlɩe lʋ, -a -yɔ ɔ 'sɔ 'ka we dayɩnya -zɛ. Nyɩma -wa -yɔ -aɩn 'sɔ nɔa, -zugba -amɩaa -Kanyɔ -Zezu -yɔ -aɩn 'sɔ mɩ dʋdʋ weee -gʋ 'plɩlɩda, ɔɔ nyɩmɛ -zɛ wa lʋnyɩmɛ yabhlo, 22 'ylɩ -we nya Zaan batizea -Zezu, we 'bhʋ we -yɔ, 'ɩn we 'ka -Zezuu yalɩ -mnɩ bhla ylɩ.»

23 'Ɩn wa yia nyɩma 'sɔ wla: Matiasɩ -yɔ *-Zɛzɛfʋ wa laa Balɩsabasɩ, 'ɩn wa la 'yaa Zutusɩ. 24 'Bhie, 'ɩn wa 'dɛ weee yia -Lagɔ bhubhoe dabʋdʋ, wa nɛɛ: «Jejitapɛ, -mɩ -yia nyɩma weee dlɩ, waa nyɩma sɔ nɩ glaa, -ɔ -ɩn -saa -bha, -ɩn -slolu ɔ -aɩn 'klʋ, 25 ɔ 'ka *tietienyɔ -zɛ Zudasɩɩ 'bɩgʋ. 'Ɩn lubho -we -mɔɔ 'tidea 'yi, ɔ 'ka we nʋ. Nɩɩ, 'bɩ -we ka 'klʋ Zudasɩ kaa, 'ɩn ɔ yia -mʋʋ -gʋ mnɩ.»

26 -Mʋʋ 'bɩgʋ, wa yia -nɩgbɩ 'pa, we yia Matiasɩ -gʋ bhlili. 'Ɩn ɔ yia -Zezuu tietienya kugbua lɛ -bhlo glaa -bho.

2

-Lagɔ 'paa ɔ Zuzu 'Pʋpa yoo

1 *Pantɩkɔtʋʋ 'ylɩ nynia nɩ, 'ɩn -Lagɔnyɩma weee yia 'wlugbeli da yabhlo. 2 Tɔʋn, -jiji yabhlo yia yalɩ gba. We 'wlʋ sa -pɩpɛ 'kadʋ -we mɩ 'plɩda, 'ɩn we yia -budu -we ka zɔ wa -dɩa la ye weee. 3 -Bha -bhlokpadɛ, -we wa 'yɩa -yɔ, we 'wlʋ sa -kosuu mɩɔnya. We 'bhʋbhlʋa -yɔ, 'ɩn we yia wa -gʋ ladɩ -bhlo -bhlo. 4 'Ɩn Zuzu 'Pʋpa yia wa ye. Wa yia wɛlɩ -putunya gbagbɩe bhli. Sa Zuzu zʋa we wa ŋwɛɛ, 'sa wa gbaa we.

5 Nɩɩ, Zuifʋ -wa zʋa -bha -Lagɔ, -wa 'bhʋa dʋdʋ weee -gʋ, -Zeluzalɛmʋ wa -dɩa la. 6 -Jiji -we gbaa yalɩ da wa 'nʋa we, wa -zlo -yɔ -gwagwɩe yia -mɔ 'wlugbelia mnɩ, -we nʋa lɛ, wa 'ka we 'yɩ. Wa nynia -mɔ, we ka wa ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. -We ka gbʋ -wa, -Lagɔnyɩma mɩ wa wɛlɩ gbada -bhlo -bhlo, -zugba wa nʋ we. 7 We ka wa -lʋɛlɩ, 'ɩn wa yia -folu. 'Ɩn wa nɛɛ: «Aya, -mʋʋ 'nɩ -slɔ gbʋzɔnʋ! Nyɩma -wa mɩa dɛ -amɩaa wɛlɩ gbada -nya, wa 'nɩ Galilee -nyɩmaa? 8 Sa we nʋ, 'ɩn wa gba -amɩaa wɛlɩ -bhlo -bhlo, -zugba -a nʋ wea? 9 -Aɩn glaa, nyɩma -tɔlʋa mɩ Paati -nyɩma nya, tɔlʋa mɩa Medi -yɔ Elamʋ -nyɩma nya. 'Ɩn tɔlʋa bhʋa Mezopotami, Zudee -yɔ Kapadɔsʋ -dʋdʋ -gʋ, Pɔɔn -yɔ -Azii -dʋdʋ -gʋ, 10 Flizii -yɔ Panfilii, Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ, we -yɔ Silɛnɩgbe 'wʋ Libii -dʋdʋ -gʋ. Nyɩma -tɔlʋa 'bhʋa *Wlɔmʋ, 11 Zuifʋ -yɔ nyɩma -wa zʋa Zuifʋʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ. Klɛtɩ -nyɩma -yɔ Alabʋnya mɩ -bha, 'ɩn -zugba -a nʋ -Lagɔɔ lɛnʋgbʋ 'kadɩ wa ŋwɛɛ -amɩaa 'dɛɛ wɛlɩ 'wʋ!» 12 We ka wa -lʋɛlɩ. Sa wa 'kaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩ, 'sa 'nɩ -mɩ. 'Ɩn wa nɛɛ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩɛ: «Sa -mʋʋ 'ji mɩa?»

13 'Ɩn nyɩma tɔlʋa yia wa glapalɩe bhli, 'ɩn wa nɛɛ: «Nʋ wa lʋa 'wʋ, mʋ mɩa wa 'bhada!»

Piɛlɩ gbaa nyɩmaa -zlo -yla gbʋ

14 Piɛlɩ -yɔ tietienya kugbua lɛ -bhlo -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia nyɩmaa -zlo -yla gbʋ -gbagbɩe bhli wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «Amɩa Zuifʋ, 'ɩn amɩa weee dɩlɩa -Zeluzalɛmʋ la, -we mɩa 'plɩda, a 'nʋ we 'wʋla. 'Ɩn -we na yia gbaa, a pʋlʋ we yukwli 'nanʋʋ. 15 Sa a pʋpalɩa dɛ we 'wlukʋʋn la, we 'nɩ 'sa -mɩ. Nʋ 'nɩ nyɩma nɩ 'bhada -mɩ, nɩɩ, zlʋkpa -lɛlɩ gbomnʋanʋ 'wʋ -a mɩa da. 16 Nɩɩ, -we *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -Zowɛlɩ gbaa, mʋ mɩa -slɛɛn da lɛnʋda. Ɔ nɛɛ nɩɩ, -Lagɔ nɛɛ:

17 ‹-We 'kaa lɛnʋ 'wʋbhlolu -ylɩnyaa zlɩ mʋ nɩ.

Na Zuzu na yia nyɩma weee -gʋ lamnenia.

Amɩaa nʋkpasiyua -yɔ amɩaa 'ŋwnɩyua

yia gbʋʋ -falɩ 'paa.

Amɩaa nyimesia yia -li -yɔyɩa wa 'yli 'wʋ,

'ɩn amɩaa nyɩsʋɩ 'ka 'ylaanya yla.

18 Cɩɩn, wee 'ylɩnya -mɩnɩ nya,

na Zuzu na yia na lubhonʋnya

-yɔ na lubhonʋŋwnɩ -gʋ slua,

'ɩn wa 'ka gbʋʋ -falɩ 'pa.

19 Gbʋ 'kadɩ na yia lɛnʋa yalɩ.

'Ɩn ɩn 'ka gwɛdigbʋ lɛnʋ dʋdʋ -gʋ.

'Pɩɔn klaa, -kosu klaa,

gbeylo -ylukpa klaa, mʋ -wa.

20 Nikpise yia 'ylʋ 'yliya 'wʋ kpaa,

'ɩn 'cʋ 'ka zamanɩ nɛɛ 'pɩɔn.

-Mʋʋ 'bɩgʋ, 'bhie, Nyɩmaa -Kanyɔɔ yiyiylɩ 'kadʋ

ka 'ŋnɩmnɩa 'kaa yi.

21 'Ɩn nyɔɔo nyɔɔ -ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ la,

-Lagɔ 'ka ɔ gbʋ 'wʋsa.› »

22 Piɛlɩ nɛɛ 'yaɛ: «Izlaɛlɩɩ nyɩma, -we na yia aɩn -yla gbaa, a pʋlʋ we yukwli: -Lagɔ ka Nazalɛtɩyu -Zezuu 'tɩtɛ aɩn 'klʋslolu. -Zezuu gbɛgbɛɩn -Lagɔ nʋa ninee 'ŋnɩpalɩgbʋ klaa, gbʋ 'kadɩ klaa, we -yɔ gwɛdigbʋ lɛ aɩn nyɩdɩ. Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji. 23 Wa 'kaa aɩn -Zezu yoo 'nyɛ -Lagɔ -yi we 'ji, 'ɩn ɔ dʋmagbʋ -wa, ɔ ka we 'wlukʋʋn lapʋpalɩ 'cɩn. A ka -Zezu 'bha, a ka ɔ gbʋnyuu -lɛnʋnya yoo 'nyɛ, 'ɩn wa yia ɔ *su -gʋ lakʋlʋ. 24 -Lagɔ ka -Zezu 'wʋbhu tlɩtlɩe lʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ tlɩtlɩee sɩasɩee 'llukpe -yɔdɩ, we se 'nɩ -mɩ, ɔ 'ka tlɩtlɩee 'tɩtɛ zɔ -tʋ. 25 Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩ nɛɛ -Zezu daaɛ:

‹'Kɔmʋʋ na yɩa Nyɩmaa -Kanyɔ -yɔ na 'dɛ 'yu.

Ɔ mɩ na lilisɔlʋ, ɩn yi bhlii 'gbʋ.

26 We 'gbʋ, na dlɩ 'wlʋ gumu,

'ɩn na ŋwɛɛ wɛlɩ mɩ yeda 'mʋna nya.

'Ɩn na ku -ka tlɩ, -zugba nyapɛda we mɩa:

na dlɩ 'tɛ 'wʋ -Lagɔ -gʋ.

27 Nɩɩ, na -kanyɔ, -ɩn 'na 'ka 'mɩ tlɩtlɩe lʋtɩ

tlɩtlɩnyaa dʋdʋ -gʋ.

-Ɩn 'na 'ka -na -mɔwlʋnyɔ 'yitide

ɔ 'ka 'bhʋka 'wʋ zɛnɩ.

28 -Ɩn ka 'mɩ 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -kaa

'yoo daslolu.

Ɩn -ka -mɩ 'yu -mɩ,

'mʋna -na yia 'mɩ yelia.› »

29 Piɛlɩ nɛɛ 'yaɛ: «Na bhelia, amɩaa zukpa -wa, a 'nyɛ 'mɩ 'yoo, ɩn 'ka -amɩaa dʋkpasa -Davidɩɩ -gʋgbʋ gba kpɛɛn kpɛɛn. Ɔ ka tlɩ, wa ka ɔ 'bhlu. 'Ɩn ɔ gbawla mɩ -zɛɛn ylɩ nya -aɩn nyɩdɩ. 30 Bhla -we nya, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩ -gaa 'yliyɔ nɩ, ɔ mɩ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ nya. 'Ɩn ɔ -yi we 'ji, -Lagɔ ka ɔ -yla bi: nɩɩ, ɔ 'yuoyu -kpɔ yia ɔ 'ŋnɩmnɩbɩ 'wʋbhua. 31 Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩ ka we -yɔyɩ -mɔ 'yugbɛɩn nɩɩ, *Klisɩ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ yia 'wʋsɔa tlɩtlɩe lʋ. We 'gbʋ, ɔ nɛɛ nɩɩ, -Lagɔ 'nɩa ɔ tlɩtlɩnyaa dʋdʋ -gʋ 'wʋbanɩa yi. 'Ɩn ɔ ku 'na 'ka zɛn gbawla nʋkplɛ. 32 Ɔɔ -Zezu, -ɔ ka gbʋ ɩn mɩa da gbada, -Lagɔ ka ɔ 'wʋbhu tlɩtlɩe lʋ, -amɩa -mama mɩa da, -a 'dɛ weee mɩ we -bhayɩnya nya. 33 -Lagɔ ka ɔ 'wʋbhu ɔ lilisɔlʋ, 'ɩn ɔ yia Zuzu 'Pʋpa 'yɩ, -ɔ Dide -Lagɔ gbaa zlɩmɛ ɔ 'ka yoo 'pa. 'Ɩn ɔ yia ɔ Zuzu -aɩn -gʋ slu, 'mʋ a mɩa -yɔyɩda, 'ɩn 'mʋ a mɩa 'nʋda -slɛɛn. 34-35 Nɩɩ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩ 'nɩ cɩ yalɩ mnɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'dɛ nyaɛ:

‹Jejitapɛ nɛɛ na -Kanyɔ -ylaɛ:

«-Ɩn -dɩ na lilisɔlʋ la,

'ɩn ɩn 'ka -na tʋnyɩma -na bhʋ zɔ lapalɩ,

-ɩn 'ka wa -gʋ nɔ.» ›

36 «Izlaɛlɩnyɩma weee yibheli we 'ji sazɔnʋ sa: nɩɩ, ɔɔ -Zezu a kʋlʋa su -gʋ la, 'mɔ -Lagɔ nʋa Nyɩmaa -Kanyɔ -yɔ -Bhasanyɔ 'wʋ.»

37 Da wa 'nʋa wɛlɩnya -mɩnɩ, 'ɩn we yia wa dlɩ kwɛzɩ bhabha. 'Ɩn wa nɛɛ Piɛlɩ -yɔ tietienya tɔlʋa -ylaɛ: «Bhelia, sa -a 'ka we nʋa?»

38 Piɛlɩ nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'bhiti amɩaa dlɩ, 'ɩn wa batizee a 'dɛ weee -bhlo -bhlo -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya. 'Ɩn -Lagɔ 'ka amɩaa gbʋnyii 'wʋtɩ, 'ɩn ɔ 'ka ɔ Zuzu 'Pʋpa aɩn 'nyɛ, ɔ kwɛlu nya. 39 Nɩɩ, -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wla, we mɩ amɩa -yɔ amɩaa 'yuaa -nʋ nya. We mɩ 'ya nyɩma -wa mɩa 'pɩpɩɩ -nʋ nya, we mɩ nyɩma weee -nʋ nya, -wa Jejitapɛ, -amɩaa -Lagɔ 'kaa la.»

40 Piɛlɩ ka wa -yla wɛlɩ tɔlʋa gba duun, ɔ 'ka wa lu, 'ɩn ɔ 'ka wa dlɩ latɛmanɩɩ 'gbʋ. Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A ŋwnu 'pʋpʋee gbʋ -yɔ, a vla mnɔmnɔnya gwe.»

41 Wa glaa nyɩma duun yia Piɛlɩɩ wɛlɩ -yɔŋwnu, 'ɩn wa yia wa batizee. Wee 'ylɩ nya, nyɩma -wa 'nyɛa wa 'dɛ -Lagɔ yoo, wa yi sa nyɩmaa 'wlu kugbua lɛ gbu nyni (3.000), 'ɩn wa yia -Lagɔnyɩma 'cɩn -gʋbhlɩ.

-Lagɔnyɩmaa gbʋlɛnʋ sɔ

42 'Kɔmʋʋ, wa pʋlʋa tietienyaa gbʋ -sloluwɛlɩ yukwli, 'ɩn wa tʋa dabʋdʋ, bhelia -yɔ bhɔlɔa 'bhisa. Dabʋdʋ wa lia, 'ɩn wa dɩa wa 'floo 'wʋ, 'ɩn wa bhubhoea -Lagɔ dabʋdʋ. 43 -Nyanɩgbɔ ka wa -kpalɩ -bhlo -bhlo, gbʋ 'kadɩ -yɔ gwɛdigbʋ -duunnya tietienya mɩa lɛnʋdaa 'gbʋ. 44 -Wa weee plaa -Lagɔ, we bhla dabhlo wa mɩa, 'ɩn dabʋdʋ wa -lu weee mɩa. 45 Wa -kakali -yɔ wa zʋzɔnʋnya wa paa pɛlʋ, 'ɩn wa dlilia we 'gwɛzi wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ. Sa -mɔmɔ ka -yɔgbʋ -ka -mɩ, 'sa wa nyɛa -mɔɔ.

46 'Ylɩ weee nya, *-Lagɔbudu 'kadʋ zɔ wa gbelia 'wlu. 'Ɩn wa lia ladɩdlɩfloo wa -buduŋwɛɛ dabʋdʋ,* 'ɩn wa lia wa 'sukwe 'mʋna -yɔ dlɩ -dlɔɔ nya. 47 -Lagɔɔ 'ŋnɩ wa mnɩnɩa, 'ɩn -zugba nyɩma weee -wa mɩa wee 'gbe nʋkplɛ, kwalɩ wa 'ŋnɩ. 'Ɩn 'ylɩ weee nya, Jejitapɛ saa nyɩma gbʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ palɩa wa -Lagɔnyɩma -gʋ.

3

'Kukunyɔ yabhlo 'yɩa 'pʋpʋe

1 'Ylɩ yabhlo nya, -Lagɔ -bhubhoe bhla bɛa, Piɛlɩ -yɔ Zaan 'sɔ yia dabʋdʋ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ mnɩ, wa 'ka -Lagɔ bhubhoe jibheylʋʋ 'lɛlɩɩ tanʋ nya. 2 -Lagɔbudu 'kadʋʋ plalɩda wa laa Plalɩda -Zɔnʋ, we kwesi nʋkpasu yabhlo ɔ 'nyaa gwalɩa, -zugba ɔ mɩ 'kuda, -bha ɔ dɩa la. 'Ylɩ weee nya, ɔ nyɩma -yɔ ɔ yia -bha, 'ɩn wa dɩa -bha ɔ la, ɔ 'ka nyɩma -wa plaa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ 'gwɛzi -zlalɩɩ 'gbʋ. 3 Ɔ 'yɩa Piɛlɩ -yɔ Zaan 'sɔ plada -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, 'ɩn ɔ yia wa -lu -zlalɩ. 4 Piɛlɩ -yɔ Zaan 'sɔ 'bhitia la, wa ylaa ɔ tenyii, 'ɩn Piɛlɩ nɛɛ: «Yla -aɩn.» 5 'Ɩn ɔɔ nʋkpasu yia wa ylada -tʋ. Ɔmɔ dlɩɩ nɩɩ, -lu yabhlo wa yia ɔ 'nyɛa.

6 'Ɩn Piɛlɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Ɩn 'nɩ 'gwɛzi -ka, ɩn 'nɩ -can -ka. Nɩɩ, -we ɩn kaa, 'mʋ na yia -mɩ 'nyɛa: Nazalɛtɩyu -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya, -sɔ 'wʋ, nɔ!» 7 'Ɩn ɔ yia ɔ lilisɔ -yɔ kpalɩ, ɔ yia ɔ 'wʋbhu. -Bha -bhlokpadɛ, ɔɔ 'kukunyɔɔ bhʋnya -yɔ we -kwɩkwɩanya 'tɛmanɩa la. 8 Ɔ -blu 'wʋ -bhlogbɔɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ bhʋ 'sɔ -gʋ 'yligbe, ɔ yia nɔnʋe bhli. 'Ɩn ɔ -yɔ wa 'sɔ yia -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ pla, nɔnʋe nya, 'wʋblublue nya, we -yɔ -Lagɔɔ 'ŋnɩ -zɔnʋʋ mnɩnɩe nya. 9 'Ɩn nyɩma weee mɩa -bha, 'ɩn wa yia ɔ -yɔyɩ nɔda, -zugba ɔ mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ -zɔnʋ. 10 Wa ka ɔɔ nʋkpasu yibheli. Mɔ -dɩa -benyi -Lagɔbudu 'kadʋʋ Plalɩda -Zɔnʋ la, -zugba ɔ zla -li. 'Ɩn nyanɔ yia wa 'wʋslo, 'ɩn we yia wa -lʋɛlɩ, -we ylɩa ɔɔ nʋkpasuu 'gbʋ.

Piɛlɩ gbaa nyɩma -yla gbʋ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ

11 Ɔɔ nyɩmɛ 'nɩ Piɛlɩ -yɔ Zaan 'bɩ 'bhʋda -mɩ, 'ɩn nyɩma weee ŋwɛgaga sʋbhaa, -maa -yɔ gwagwɩe yia wa gbɛgbɛɩn mnɩ, -Lagɔbudu 'kadʋʋ -kapue kaa bhʋ, wa lalɩa *Salomɔɔɔ 'ŋnɩ, we zɔ. 12 Da Piɛlɩ 'yɩa gbʋ -mɩnɩ -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ nyɩmaa -zlo -ylaɛ: «Izlaɛlɩɩ nyɩma, lɛɛ ka 'gbʋ nyɩmɛ -mɔnɩɩ 'pʋpʋe sʋbhalɩ aɩn ŋwɛgaga? Lɛɛ ka 'gbʋ a yla -aɩn nɛɛ -amɩaa 'dɛɛ 'tɩtɛ -yɔ -amɩaa -Lagɔɔ -yɔlanɛnɩe nya -a jipe ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩa? 13 *Ablaamʋ, *Izakɩ -yɔ *Zakɔbʋʋ -Lagɔ, -amɩaa dʋkpasɩɩ -Lagɔ ka ɔ lubhonʋnyɔ -Zezuu 'ŋnɩ 'ylimanɩ. Amɩaa 'dɛ ka ɔ wla nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya -yla, 'ɩn a yia ɔ kwnɛɛ -sa Pilatɩ 'yu, -zugba -mɔɔ 'yɩbha yaa -mɔɔ 'ka ɔ 'yitide. 14 A ka -Mɔwlʋnyɔ mɩa Nyɩmɛ Tɩklɩɩ nya kwnɛɛ -sa, 'ɩn a nɛɛ Pilatɩ -yla, ɔ 'tide nyɩmɛbhanyɔ 'yi aɩn -yla. 15 Sanɛɛ 'sa, a 'bhaa 'yliyɔgagɩee -Kanyɔ. 'Ɩn -Lagɔ ka ɔ 'wʋbhu tlɩtlɩnya glaa, -a mɩ we dayɩnya nya. 16 Nyɩmɛ a yɩa dɛ -yɔ, 'ɩn a -yia, -Zezuu 'ŋnɩɩ 'tɩtɛ -yɔ ɔ dlɩ -gʋzʋzʋe 'nyɛa ɔ latɛlɔ. -Zezuu dlɩ 'wʋzʋzʋe jipea ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ kpɛɛn kpɛɛn, sa a 'dɛ weee yɩa dɛ we -yɔ.

17 «'Ɩn -slɛɛn, na bhelia, ɩn -yi we 'ji zʋzɔnʋ sa nɩɩ, a -yɔ amɩaa 'yugalɩnya 'sɔ, gbʋ -we a nʋa lɛ -Zezuu gbɛgbɛɩn, a 'nɩ we 'wʋyii 'gbʋ, a yia we lɛnʋ. 18 'Ɩn gbʋ -we -Lagɔ gbaa zlɩmɛ ɔ gbʋʋ -falɩpanya weee ŋwɛ nya, ɔ ka 'sa we lɛnʋ. Ɔ nɛɛ zlɩmɛ nɩɩ, sɩa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ yia. 19 Ɩn nɛɛ, a 'bhiti amɩaa dlɩ, a yi -Lagɔɔ -gbɛ lʋ, 'ɩn ɔ 'ka amɩaa gbʋnyii lamumni. 20 'Ɩn Jejitapɛ 'ka aɩn nyapɛbhla 'nyɛ, -pɩpɛ 'ka aɩn -yɔplɩlɩ. 'Ɩn Klisɩ, -Lagɔ -saa -benyi -bha amɩaa -nʋ nya, ɔ 'ka ɔ aɩn yoo 'pa, mɔ -wa -Zezu. 21 We mɩ nɩɩ, yalɩ -Zezu Klisɩ yia -slɔ -tʋa, 'ɩn -lu weee lamnazɩ bhla 'kaa nyni. Sa -Lagɔ gbaa we zlɩmɛ, ɔ gbʋʋ -falɩpanyaa -mɔwlʋ nʋʋ ŋwɛ nya, 'sa.

22 «'Ɩn, *Moizɩ nɛɛ:

‹Jejitapɛ -ɔ -wa amɩaa -Lagɔ, mɔ yia aɩn glaa

ɔ gbʋʋ -falɩpanyɔ yabhlo -bha -saa, -amɩ 'bhisa.

Amɩaa 'dɛɛ bheli yabhlo ɔ yia -zɛa.

-We weee ɔ yia aɩn -yla gbaa,

yukwli a yia we pʋlʋa.

23 Nyɔɔo nyɔɔ 'nɩ ɔɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -mɔnɩɩ

wɛlɩ yukwli pʋlʋ,

-Lagɔɔ nyɩma glaa wa yia ɔ -saa,

'ɩn ɔ 'ka labhʋ.›

24 'Ɩn we 'ka Samuɛlɩ -gʋ gwedɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya -wa gbaa -bhlo -bhlo, wa 'dɛ weee ka 'ylɩnya -mɩnɩɩ gbʋ gba. 25 -Lu -we -Lagɔ 'kaa wla, ɔ gbaa ɔ gbʋʋ -falɩpanyaa ŋwɛ nya, we mɩ amɩaa -nʋ nya. 'Ɩn *'wʋsuslolue -we ka wɛlɩ -Lagɔ -yɔ amɩaa dʋkpasɩ bhlɩa, -mʋʋ mɩ 'ya amɩaa -nʋ nya. Da ɔ gbaa Ablaamʋ -ylaɛ:

‹-Na 'yuoyuaa 'gbʋ na yia

dʋdʋgʋ -nyɩma weee 'nyulaŋwnaa.›

26 'Ɩn tɩa -Lagɔ ka ɔ lubhonʋnyɔ yoo 'pa amɩaa 'gbʋ. Ɔ ka ɔ tie, ɔ 'ka aɩn 'nyulaŋwna, 'ɩn ɔ 'ka aɩn amɩaa lɛnʋgbʋ 'nyii 'bɩsa -bhlo -bhlo.»

4

Piɛlɩ -yɔ Zaan wa kwaa *Zuifʋʋ gbʋwliwʋdɩnya 'yu

1 Da Piɛlɩ -yɔ Zaan mɩa nyɩmaa -zlo -yla gbʋ gbada, 'ɩn -Lagɔbʋbɔnya klaa, -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnyaa -kanyɔ -yɔ *Sadusenyɩma yia -bha wa ylɩ. 2 'Ɩn wa yia 'cɛ 'pa, da Piɛlɩ -yɔ Zaan 'sɔ mɩa nyɩmaa -zlo -sloluda nɩɩ, -Zezu ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ, mʋ slolua we nɩɩ, tlɩtlɩnya mneni wa 'ka tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ. 3 Wa kpaa wa, jibhe ka zɔɔ 'gbʋ, wa yia wa -kaslʋbudu zɔ -gueli. 4 -Mʋʋ bhla, nyɩmaa -zlo -wa 'nʋa -Lagɔgbʋ, yia we -yɔŋwnu. Wa nyni sa nyɩmaa 'wlu glʋ -bhlo 'wlu gbu. (5.000)

5 -Mʋʋ zlɩ zlɩa, Zuifʋʋ 'yugalɩnya klaa, nyɩma kpasɩ -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanya yia 'wlugbeli -Zeluzalɛmʋ. 6 Nyɩma -wa mɩa -bha wa ŋnɩ nɩ: *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ Anasɩ, Kaifʋ, Zaan, Alɛzandlɩ we -yɔ -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋʋ zʋaylinyɩma weee. 7 'Ɩn wa yia Piɛlɩ -yɔ Zaan kwa wa 'yu, 'ɩn wa yia wa layɩbhaɛ: «Se -mʋmʋ nya a jipe ɔɔ 'kukunyɔa? 'Ɩn nyɔɔ ka 'ŋnɩ -gʋ a nʋ we lɛa?»

8 Zuzu 'Pʋpa yea Piɛlɩ, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Yugalɩnya, nyɩma kpasɩ, 9 -a ka guzʋnyɔ -mɔnɩ zʋzɔnʋ -yla lɛnʋʋ 'gbʋ, wa yɩbhaa -zɛɛn ylɩ nya -aɩn la, sa -a jipeli ɔɔ nyɩmɛ 'wʋla? 10 A 'dɛ weee yibheli we 'ji, 'ɩn Izlaɛlɩnyɩma yibheli we 'jiɛ: Nazalɛtɩyu -Zezu Klisɩ a kʋlʋa su -gʋ la, 'ɩn -Lagɔ 'bhua 'wʋ tlɩtlɩnya glaa, ɔ 'ŋnɩ nya nyɩmɛ -mɔnɩ 'pʋa, 'ɩn ɔ 'yligbea da aɩn 'yu. 11 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ -Zezuu daaɛ:

‹Tʋkpa -we amɩa -budusʋbhanya -saa kwnɛɛ,

mʋ -zɛa -buduu gwɩgwɩyli -tʋkpa -zɔnʋ.› »

12 Piɛlɩ nɛɛ 'yaɛ: «Ɔ 'dɛbhlogbɔɔɔ -gbɛ wa yɩa 'pʋpʋe. Nɩɩ, dʋdʋ weee -gʋ, nyɩma weee glaa, -Lagɔ 'nɩ nyɩmɛ -putuu 'ŋnɩ wla, ɔ 'ka -aɩn gbʋ 'wʋsa.»

13 Da *Zuifʋʋ gbʋwliwʋdɩnya 'yɩa Piɛlɩ -yɔ Zaaan dlɩ tɛlɔ -yɔ, 'ɩn ŋwɛgaga yia wa sʋbha. 'Ɩn wa yia we -yɔyɩ nɩɩ, nyɩma -kpʋa -yɔ -wa 'nɩa 'sɛbhɛ -yi, ma -wa. 'Ɩn wa -yi 'ya wa -Zezuu nɔnɔnya 'cɩn nya. 14 'Ɩn wa yi 'yaa nyɩmɛ -ɔ wa jipea -yɔyɩ 'yligbeda wa kwesi. 'Ɩn wa 'nɩ wɛlɩ -ka, wa 'ka we 'bɩgʋpalɩ. 15 'Ɩn wa nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'tla gbʋwʋbhu -budu zɔ!» 'Ɩn wa 'dɛkpʋa yia kpɛlɩe bhli. 16 Wa nɛɛ: «Sa -a 'ka waa nyɩma -manɩ nʋa? Wa ka gwɛdigbʋ lɛnʋ, -Zeluzalɛmʋ -nyɩma weee ka -bha 'yɩ, 'ɩn -a 'nɩ mneni -a 'ka we kpɛlɩ. 17 Nɩɩ, wee gbʋ -mɩnɩ yi lamneni nyɩma -nyɩdɩ -tapaa 'gbʋ, -a 'yligbeli wa -glawɛlɩ nya! Nyɔɔo nyɔɔ -ɔ -ka -mɩ, wa yi ɔ -yla gbʋ gba -Zezuu 'ŋnɩ nya.»

18 Wa laa Piɛlɩ -yɔ Zaan, 'ɩn wa nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'na gbalɩ nyɩma -yla gbʋ -Zezuu 'ŋnɩ nya -nɩ, 'ɩn a 'na -slolu wa gbʋ we nya 'mnumnu -nɩ.» 19 'Ɩn Piɛlɩ -yɔ Zaan nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'yɩbha -slɔ amɩaa 'dɛ la. We nanɩ 'yli, -Lagɔ 'yu, -a zʋ amɩa 'nʋŋwɛ yaayɩɩ, -a zʋ -Lagɔ 'nʋŋwɛɛ? 20 'A! Gbʋ -we ka da -a 'yɩa, 'ɩn -a 'nʋa, -a 'nɩ mneni, -a 'ka gba -a 'nɩa we gba.»

21 Gbʋwliwʋdɩnya yia wa 'cɛ -yɔ 'palɩ 'ya 'sɔ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn wa yia wa 'yitide. Gbʋ -we ka 'gbʋ wa 'kaa wa 'klɩyɩe 'wʋpalɩ, wa 'nɩ we 'yɩ. Nyɩma weee mɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩda, -we nʋa lɛɛ 'gbʋ. 22 Nyɩmɛ -ɔ 'pʋa gwɛdi sa, ɔ -zʋ mneni we 'ka -zʋʋ glʋ 'sɔ -gʋzi.

-Lagɔnyɩma bhubhoea -Lagɔ

23 Da wa 'tidea Piɛlɩ -yɔ Zaan 'yi, 'ɩn wa yia wa bheliaa -gbɛ mnɩ. 'Ɩn -we *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ nyɩma kpasɩ gbaa wa -yla, wa yia we -sa lʋdɩ nya. 24 Da waa -Lagɔbhelia 'nʋa gbʋ -mɩnɩ, 'ɩn -maa yia -Lagɔ bhubhoe bhli dabʋdʋ. 'Ɩn wa nɛɛ: «-Amɩaa -Kanyɔ, -mɩ nʋa yalɩ -yɔ dʋdʋ -yɔ gumunyu lɛ, 'ɩn -we weee mɩa we -gʋ -yɔ we nʋkplɛ, -mɩ nʋa we lɛ. 25 -Mɩ gbaa, Zuzu 'Pʋpa nya, -amɩaa dʋkpasa -Davidɩ -ɔ -wa -na lubhonʋnyɔ, ɔ ŋwɛ nyaɛ:

‹Lɛɛ ka 'gbʋ dʋdʋgʋ -nyɩma weee

dɩ -zlɛ la 'dɛɛ 'ylimanɩe nya?

Lɛɛ ka 'gbʋ wa pʋpalɩ gbʋ -kpʋa gbʋa?

26 Dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnya -sɔa 'wʋ tʋ nya,

'ɩn nyɩmaa 'yugalɩnya yia gwe 'pa,

Jejitapɛ -yɔ ɔ -Bhasanyɔ -yɔ.›

27 Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, -na lubhonʋnyɔ -Zezu -ɔ mɩa -mɔwlʋda, -ɩn -saa -bha, 'ɩn -ɩn slua 'kpɩ 'wluo, *Ewlodʋ klaa, Pɔnsɩ Pilatɩ klaa, 'lakpanya -yɔ *Izlaɛlɩɩ zʋaylinyɩma ka ɔ -yɔ gwe 'palɩ, wee dʋdʋ -gʋ. 28 -We weee -ɩn gbaa -na 'tɩtɛ -yɔ -na dʋmagbʋ nya pepe, 'mʋ wa nʋa dɛ lɛ. 29 'Ɩn Jejitapɛ, sa wa 'palɩa -aɩn 'cɛ -yɔ, -ɩn yla we. 'Ɩn -ɩn 'tɛmanɩ -na lubhonʋnyaa dlɩ la, wa 'ka -na gbʋ gba. 30 -Ɩn -glo -na sɔ 'wʋ, 'ɩn nyɩmaa jipee -yɔ gwɛdigbʋ -yɔ gbʋ 'kadɩ 'kadɩ nʋ lɛ, -na lubhonʋnyɔ -Zezu mɩa -mɔwlʋdaa 'ŋnɩ nya. We -mɩ 'sa.»

31 Bhla -we nya wa bhɩa -Lagɔ bhubhoe, da wa -dɩa la, 'ɩn -bha yia zuklu. 'Ɩn Zuzu 'Pʋpa yia wa 'dɛ weee ye, tɔʋn, wa yia -Lagɔwɛlɩ gbagbɩe bhli, dlɩ tɛlɔ nya.

-Lagɔnyɩma suslolua wa zʋzɔnʋli 'wʋ da yabhlo

32 Nyɩma weee -wa zʋa -Zezu dlɩ -gʋ, wa dlɩ -yɔ wa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe -bhlo. 'Ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ'ɔ gba nɩɩ, ɔnʋʋ zʋzɔnʋnya mɩa, ɔ 'dɛ -bhloo -nʋ -wa. Nɩɩ, wa zʋzɔnʋ weee mɩa, 'wʋ wa suslolua we da yabhlo. 33 'Tɩtɛ 'kadʋ yabhlo nya, -Zezuu tietienya gbaa Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'wʋsɔgbʋ tlɩtlɩnya glaa. 'Ɩn -Lagɔɔ 'nanɩ 'kadʋ yia wa 'dɛ weee -gʋ kwlili. 34 Wa glaa bobabhanyɔ 'nɩ -mɩ. -Wa weee kaa kpaa -yɔ -budunya, pɛlʋ wa paa we, 'ɩn wa -yɔ we -yɔgwɛzi yia. 35 'Ɩn wa -yɔ wee 'gwɛzi yia, -zugba wa nyɛ we -Zezuu tietienya yoo. -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn -maa dlilia we wa 'wʋla -bhlo -bhlo, sa wa -yɔgbʋ -ka -mɩ, 'ɩn wa bhɩa we.

36 Siplʋyu *-Zɛzɛfʋ, -ɔ -wa *Leviii zʋaylinyɩmɛ, -ɔ ka 'ŋnɩ -Zezuu tietienya zʋa Banabasɩ, 'sa ɔ mɩa. (Wee Banabasɩɩ ji -wa, nyɩmaa dlɩ latɛmanɩnyɔ.) 37 Kpaa yabhlo ɔ kaa, 'ɩn ɔ yia we pɛlʋ 'pa. Ɔ -yɔ we 'gwɛzi yia -Zezuu tietienyaa -gbɛ mnɩ, 'ɩn ɔ yia we wa yoo 'nyɛ.

5

Ananiasɩ -yɔ ɔ 'ŋwnɔ Safilaa gbʋ

1 Cɩɩn, nyɩmɛ yabhlo -ɔ ka ŋnɩ -wa Ananiasɩ -yɔ ɔ 'ŋwnɔ Safilaa 'paa wa kpaa pɛlʋ. 2 'Ɩn ɔ -yɔ ɔ 'ŋwnɔ bhlɩa wɛlɩ -bhlo, ɔ yia we 'gwɛzii kibhe 'wʋtɩ ɔ -nʋ nya, 'ɩn ɔ -yɔ we tɔlʋa yia -Zezuu tietienyaa -gbɛ mnɩ.

3 'Ɩn Piɛlɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Ananiasɩ, lɛɛ ka 'gbʋ *-Saatan yi -na dlɩ yea? -Ɩn ka Zuzu 'Pʋpa -yla yotʋbhʋ, 'ɩn -ɩn yia wee kpaa 'gwɛzi tɔlʋa 'wʋtɩ -na -nʋ nya. 4 Da -ɩn 'nɩa -slɔ wee kpaa pɛlʋ 'pa, we mɩ -na -nʋ nya. 'Ɩn -ɩn 'paa we pɛlʋoo, we 'gwɛzi mɩa, -na -nʋ -wa, we 'nɩ mʋʋ? Lɛɛ ka 'gbʋ -ɩn yi sanɛɛ -sʋkpa gbʋ pʋpalɩa? We 'nɩ nyɩma -yla -ɩn 'tʋbhʋ yo, -Lagɔ -yla -ɩn 'tʋbhʋa we.»

5 Ananiasɩ 'nʋa wee wɛlɩnya -mɩnɩ, ɔ bhlia, -bha ɔ tlɩlɩa. -Wa weee 'nʋa we, -nyanɩgbɔ yia wa -kpalɩ. 6 Nyimesia yia 'wʋsɔ, 'ɩn wa yia ɔ 'naa -yɔzʋ, wa -yɔ ɔ yia mnɩ, 'ɩn wa yia ɔ lazʋ.

7 'Lɛlɩ ta 'plɩa, 'ɩn ɔ 'ŋwnɔ Safilaa yia pla, -zugba -we nʋa lɛ, ɔ 'nɩ we 'ji -yi. 8 Piɛlɩ yia ɔ layɩbha, ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «A gba 'mɩ -yla gbʋzɔnʋ, -valɛ nɩ nya a 'paa amɩaa kpaa pɛlʋ yɩ?»

'Ɩn ɔ nɛɛ: «Ɩɩn, we nya -a 'paa we pɛlʋ.»

9 Tɔʋn, Piɛlɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Sa we mɩa, 'ɩn a -yɔ amaa 'lowli yi wɛlɩ -bhlo bhlɩa, 'ɩn a yi -Lagɔɔ Zuzu laylaa? A -talɩ, -wa 'bhʋa amaa 'lowli lazʋda, wa 'yligbe -buduŋwɛɛ, ma yi 'yaa ama yoo kwaa.»

10 -Bha -bhlokpadɛ, ɔ bhlia Piɛlɩɩ bhʋ -yɔ, ɔ yia tlɩ. Nyimesia 'kaa pla, -zugba ɔ ka tlɩ, wa 'bhua ɔ 'wʋ, wa -yɔ ɔ 'sɔ mnɩa, 'ɩn wa yia ɔ lazʋ ɔ 'lowli kwesi. 11 *Leglizɩ weee -yɔ nyɩma -tɔlʋa weee, -wa 'nʋa wee gbʋ -mɩnɩ, -nyanɩgbɔ yia wa -kpalɩ.

-Zezuu tietienya nʋa gwɛdigbʋ 'kadɩ lɛ

12 -Zezuu tietienya ka gwɛdigbʋ -yɔ gbʋ 'kadɩ duun lɛnʋ nyɩma nyɩdɩ. -Lagɔbudu 'kadʋʋ -kapue wa lalɩa Salomɔɔɔ palʋ 'kadʋ, we zɔ -Lagɔnyɩma gbelia 'wlu, we bhla wa ka dlɩ -bhlo. 13 'Ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ'ɔ 'yɩ dlɩ ɔ 'ka wa lʋbho, 'ɩn -zugba nyɩma duun mnɩnɩ wa 'ŋnɩ. 14 'Ɩn nyɩmaa -zlo, nʋkpasia -yɔ 'ŋwnɩ, -wa ŋwnua Nyɩmaa -Kanyɔɔ gbʋ -yɔ, 'ɩn -maa yia -Lagɔnyɩma -gʋbho. 15 'Ɩn nyɩma yia guzʋnya 'yloogblʋ wlelie bhli. Wa yia wa -gbato -yɔ -bitanya -gʋ lapɩlɩ. 'Ɩn bhla -we nya Piɛlɩ -ka 'plɩa yi, ɔ zuzu 'ka -ylɛɛ 'yabhloo -kpʋa -gʋ 'plɩlɩ wa glaa. 16 Nyɩmaa -zlo yi 'yaa 'gbenya mɩa -Zeluzalɛmʋ kwesi 'bhʋ, 'ɩn wa -yɔ guzʋnya -yɔ nyɩma -wa zuzu 'nyii mɩa 'klɩyɩe 'wʋpalɩda yia yi, 'ɩn wa 'dɛ weee yia 'pʋ.

Wa kpaa -Zezuu tietienya

17 -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -yɔ -wa mɩa ɔ kwesi -wa weee -wa *Sadusenyɩma, zenyidlɩ yia wa 'wʋbho -Zezuu tietienyaa gbɛgbɛɩn. 'Ɩn -we wa 'kaa lɛnʋ, wa yia we wɛlɩ bhlɩ. 18 Wa kpaa -Zezuu tietienya, 'ɩn wa yia wa -kaslʋ 'wʋpa. 19 Nɩɩ, sabɔ, -Jejitapɛɛ 'anzɩ yabhlo yia, 'ɩn we yia -Zezuu tietienya ŋwɛ -kaslʋbudu -kalɩ. We wlelia wa, 'ɩn we nɛɛ wa -ylaɛ: 20 «A mnɩ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ. 'Ɩn -we weee -wa 'yliyɔgagɩe loluu gbʋ, a gba we nyɩma -yla.» 21 -Zezuu tietienya zʋa we wɛlɩ 'nʋŋwɛ, 'ɩn zlʋkpɛ -papa, wa yia -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ mnɩ, 'ɩn wa yia nyɩma slolue bhli.

-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -yɔ -wa mɩa ɔ kwesi, wa yia gbʋwliwʋdɩnya -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ la, gbʋwʋbhubhue 'kadʋ -yɔ. 'Bhie, wa yia nyɩma tie -kaslʋbudu zɔ, wa mnɩ -Zezuu tietienya 'bʋ. 22 'Ɩn da 'slʋja nynia -kaslʋbudu zɔ, -maa 'nɩ -mɔ wa ylɩ. 'Ɩn -maa yia gbʋwʋbhunyaa -gbɛ lʋbhiti, wa yia lʋdɩ -sa. 23 Wa nɛɛ: «-A ka -kaslʋbudu klada ylɩ 'nanʋʋ, -zugba we ŋwɛkʋnya 'yligbe we ŋwɛɛ. Nɩɩ, da -a -kalɩa we, -a 'nɩ -mɔ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ylɩ.» 24 Da -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnyaa -kanyɔ -yɔ -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan 'nʋa gbʋnya -mɩnɩ, -we wa 'kaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩ, wa 'nɩ we -yi. 'Ɩn wa yia wa 'dɛ layɩbhaɛ: «Lɛɛ -lu ylɩ -Zezuu tietienya?»

25 Tɔʋn, nyɩmɛ yabhlo 'tlalɩa -bha, 'ɩn -mɔɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A -talɩ! Nyɩma -wa a 'paa -kaslʋ 'wʋ, wa mɩ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ nyɩma gbʋ -sloluda.» 26 'Bhie, -Lagɔbudu 'kadʋʋ ŋwɛkʋnyaa -kanyɔ -yɔ ɔ 'slʋja yia -Zezuu tietienya 'bʋmnɩ sa -dlɔɔ, wa 'nɩ we nʋ -gla nya, nyɩma yi wa gbɔkʋ 'wʋbhaa 'gbʋ, nyanɔ mɩ wa dlɩɩ.

Wa kwaa -Zezuu tietienya gbʋwliwʋdɩnya 'yu

27 Da wa -yɔ wa yia lʋ, 'ɩn wa yia wa gbʋwliwʋdɩnya 'yu kwa. -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -yɔ -wa mɩa ɔ kwesi, yia wa layɩbhayɩbhɩe bhli. 28 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-A ka aɩn -yla gba 'klʋ 'cɩcɩ nya da nɩɩ, a 'na -slolu nyɩma gbʋ nyɩmɛ -mɔnɩɩ 'ŋnɩ nya -nɩ. 'Ɩn -mʋmʋ a nʋ dɛ lɛa? A ka amɩaa nyɩmaa gbʋslolue lamneni -Zeluzalɛmʋ -gbe -kpabhie nʋkplɛ. 'Ɩn a 'yɩbha a 'ka -aɩn ɔ 'bhabhagbʋ 'wludɩ.»

29 Piɛlɩ -yɔ -Zezuu tietienya tɔlʋa yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «-Lagɔ -a 'kaa 'nʋŋwɛ zʋ, we 'ka nyɩma -zi. 30 Amɩa 'bhaa -Zezu, ɔ su -gʋ lakʋlʋe nya. 'Ɩn -amɩaa dʋkpasɩɩ -Lagɔ yia ɔ 'wʋbhu tlɩtlɩnya glaa. 31 Nɩɩ, -Lagɔ ka ɔ 'wʋbhu ɔ lilisɔlʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'yligbeli nyɩmaa 'Yugalɩnyɔ -yɔ wa Gbʋwʋsanyɔ nya. 'Ɩn ɔ 'ka *Izlaɛlɩ 'yoo 'nyɛ, wa 'ka wa dlɩ 'bhiti, 'ɩn -Lagɔ 'ka wa gbʋnyii 'wʋtɩ. 32 Wee gbʋnya -mɩnɩ, -amɩa mɩ we dayɩnya nya, 'ɩn Zuzu 'Pʋpa -ɔ -Lagɔ 'nyɛa -wa zʋa ɔ 'nʋŋwɛ, ɔ mɩ 'ya we dayɩnyɔ nya.»

33 Gbʋwliwʋdɩnya 'nʋa gbʋnya -mɩnɩ, 'ɩn we yia wa 'cɛ dlɔ la. Wa 'yɩbha wa 'ka -Zezuu tietienya 'bha we 'gbʋ. 34 Wa glaa, *Falizɩnyɩmɛ yabhlo wa laa Gamaliɛlɩ, -Lagɔɔ titee gwesanyɔ -wa, nɩɩ, nyɩma weee zʋa ɔ 'nʋŋwɛ, ɔ -sɔa 'wʋ gbʋwliwʋdɩnya nyɩdɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ, wa wleli -slɔ -Zezuu tietienya -sɛ.

35 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ nɛɛ waa gbʋwliwʋdɩnya -ylaɛ: «Izlaɛlɩɩ nyɩma, gbʋ -we a 'kaa lɛnʋ waa nyɩma -manɩɩ gbɛgbɛɩn, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ we 'gbʋ. 36 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo wa laa Tedasɩ, ɔ 'tlaa, we 'bɩ 'nɩ 'wʋgwlɛ, ɔ yia ɔ 'dɛ la nyɩmɛ -zɔnʋ. Sa 'bhisa, nyɩmaa 'wlu 'sɔ yia ɔ 'bɩ -bholu. Wa yia ɔ 'bha, 'ɩn -wa weee -bholua ɔ 'bɩ, -maa yia lamnɔ. 'Ɩn gbʋ -we ɔ 'kaa lɛnʋ, we yia 'wʋtʋ bhe. 37 -Mɔɔ 'bɩgʋ, nyɩmaa zɛlɩbhla, Galileyu Zudasɩ yia 'tla, 'ɩn nyɩmaa -zlo yia ɔ 'bɩbholu. 'Ɩn wa yi 'yaa -mɔɔ 'bha. 'Ɩn -wa weee -bholua ɔ 'bɩ, -maa yia lamnɔ. 38 -Slɛɛn, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: a 'na ylalɩ nyɩma -manɩ 'maslɛɛn -nɩ, a 'tide wa 'yi, wa 'ka mnɩ. We -ka wa 'wlukʋʋn lapʋpalɩgbʋ -yɔ wa lɛnʋgbʋ mɩa, nyɩmaa -gbɛ we bhʋ, la we yia 'bhʋa. 39 Nɩɩ, we -ka -Lagɔɔ -gbɛ we bhʋ 'piɛɩn, a 'nɩ mneni a 'ka we lasa. A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, a -yɔ -Lagɔ 'na gʋlʋ tʋ -nɩ!»

'Ɩn gbʋwliwʋdɩnya yia Gamaliɛlɩɩ wɛlɩ 'wʋŋwnu. 40 Wa laa -Zezuu tietienya, 'ɩn wa yia wa sɛlɩ, 'ɩn wa nɛɛ wa -yla, wa 'na gbalɩ 'maslɛɛn -Zezuu 'ŋnɩ nya gbʋ -nɩ. 'Bhie, wa yia wa 'yitide. 41 'Ɩn -Zezuu tietienya -yɔ 'mʋna yia gbʋwliwʋdɩnyaa -gbɛ 'bhʋ, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔ ka we -yɔyɩ nɩɩ, wa ka we 'klʋ, wa 'ka wa 'klɩyɩe 'wʋpalɩ -Zezuu 'ŋnɩ nya. 42 'Ɩn sa zlɩ zlɩa, 'sa wa tʋa -Lagɔwɛlɩ -sloluda, 'ɩn wa tʋa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ -Zezuu Gbʋzɔnʋ -gbada -Lagɔbudu 'kadʋ -yɔ wa -budunya zɔ.

6

Wa -sa -bha nyɩma gbesɔ, wa 'ka -Zezuu tietienya 'wʋsa

1 We bhla, 'ɩn -Zezuu *'bɩnɔnya yia -gʋbho. -Lagɔnyɩma -wa gbaa *glɛkɩwɛlɩ, ma palɩa -Lagɔnyɩma -wa gbaa zuifʋwɛlɩ -yla gbʋ laɛ: «'Ylɩ weee nya, wa -ka lililu dlilia yi, 'ɩn wa dlʋa -amɩaa -dʋgbaŋwnɩ 'wʋ.» 2 -Zezuu tietienya kugbua lɛ 'sɔ gbelia -Zezuu 'bɩnɔnya weee 'wlu, 'ɩn wa nɛɛ wa -ylaɛ: «-A -ka -Lagɔwɛlɩɩ sloluee 'yitide lililuu dliliee 'gbʋ, we 'nɩ 'ylinanɩ. 3 We 'dɛɛ 'gbʋ, bheliaɩn, a -sa -bha -mɔ aɩn glaa nyɩma gbesɔ, -wa ka 'ŋnɩ -zɔnʋ nyɩma gbaa, -wa -Lagɔɔ Zuzu yea, -wa -yia gbʋ, 'ɩn -a 'ka wa wee lubho kwɛɛ zʋ. 4 'Ɩn -amɩa 'ka -Lagɔ bhubhoe -yɔ -Lagɔwɛlɩ -sloluda -tʋ.»

5 -We wa gbaa, -wa weee mɩa -bha, 'ɩn -maa yia we -yɔŋwnu. 'Ɩn Etiɛnɩ -ɔ zʋa dlɩ, Zuzu 'Pʋpa mɩa yeda, 'ɩn wa yia -bha ɔ -sa, we -yɔ Filipʋ, Plokɔɔ, Nikanɔɔ, Timɔ, Palɩmenasɩ -yɔ Antiɔsʋ -yu 'Nikolaa, -ɔ zʋ bhaa Moizɩɩ tite 'nʋŋwɛ. 6 'Bhie, wa yia wa -Zezuu tietienya 'yu kwa. 'Ɩn -maa yia wa sɔ 'wluo lapalɩ, 'ɩn wa yia -Lagɔ bhubhoe.

7 'Ɩn -Lagɔgbʋ -yɔ lamnenie yia mnɩ -tapa. 'Ɩn -Zezuu 'bɩnɔnya yia -gʋbho duun -Zeluzalɛmʋ. 'Ɩn *-Lagɔbʋbɔnyaa -zlo yia -Zezuu gbʋ -yɔŋwnu dlɩ weee nya.

Wa kpaa Etiɛnɩ

8 Etiɛnɩ, -ɔ kaa -Lagɔɔ 'nanɩ -yɔ ɔ 'tɩtɛ 'wʋ, mɔ nʋa gbʋ 'kadɩ 'kadɩ -yɔ gwɛdigbʋ lɛ nyɩma -nyɩdɩ. 9 *-Lagɔbudu wa lalɩa «Galɩ wa 'tidea 'yii» 'ŋnɩ nya, we zɔ nyɩma tɔlʋa -sɔlʋa Etiɛnɩ -yɔ 'wʋ. Waa nyɩma -yɔ Etiɛnɩ kpɛlɩa, ma nɩ: Silɛnɩ -yɔ Alɛzandlii gbee Zuifʋ, we -yɔ 'ya Silisi -yɔ -Aziii Zuifʋ. 10 Nɩɩ, gbʋyilo -Lagɔɔ Zuzu 'nyɛa ɔ, we nya ɔ gbaaa 'gbʋ, wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ lu.

11 'Ɩn wa yia nyɩma 'wʋplalɩ nɩɩ, wa gbaɛ: «Ɔ mɩ Moizɩ -yɔ -Lagɔ vɛlɩda, 'ɩn -a yia we 'nʋ.» 12 'Sa wa 'bhua sa nyɩmaa -zlo, nyɩma kpasɩ -yɔ -Lagɔɔ titee gwesanyaa dlɩ 'wʋ, 'ɩn -maa yia Etiɛnɩ kwesi bɛ, wa yia ɔ kpa. 'Ɩn wa yia ɔ gbʋwliwʋdɩnya 'yu kwa. 13 Yogbʋʋ dayɩnya wa -yɔ wa yi 'yaa, 'ɩn -maa nɛɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ -mɔ nɩ, -amɩaa -mɔwlʋ -Lagɔbudu 'kadʋ -yɔ Moizɩɩ titee da ɔ gbaa gbʋnyuu 'kɔmʋʋ. 14 -A ka 'nʋ ɔ ŋwɛɛ nɩɩ, ɔɔ Nazalɛtɩyu -Zezu yia -amɩaa -Lagɔbudu 'kadʋ lamumnia, 'ɩn tite Moizɩ 'nyɛa -aɩn, ɔ 'ka we 'bhiti.»

15 Gbʋwliwʋdɩnya weee -wa -dɩa -bha la, wa ylaa Etiɛnɩ tenyii, 'ɩn wa yia ɔ 'klʋ -yɔyɩ nɛɛ -Lagɔɔ 'anzɩ yabhloo klʋ.

7

Etiɛnɩ gbaa -Lagɔgbʋ

1 *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ yia Etiɛnɩ layɩbhaɛ: «-We weee wa gbaa da -na daa, gbʋzɔnʋ -wa yɩ?»

2 'Ɩn Etiɛnɩ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Na bhelia -yɔ na didea, a pʋlʋ 'mɩ yukwli! 'Ŋnɩmnɩ -Lagɔ ka -amɩaa dʋkpasa Ablaamʋ 'klʋtlalɩ Mezopotami -dʋdʋ -gʋ. We ka lɛnʋ 'bhie, Ablaamʋ yia Alaan -dʋdʋ -gʋ mnɩ. 3 -Lagɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ:

‹-Ɩn 'bhʋ -na nyɩmaa -gbɛ,

-na dʋdʋ -gʋ,

'ɩn dʋdʋ -we na yia -mɩ 'klʋslolua,

-ɩn mnɩ we -gʋ.›

4 Ablaamʋ 'bhʋa Kalɩdee -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn ɔ yia Alaan mnɩ.

«Ɔ dide tlɩa, -mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ 'wʋbhu Alaan -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn dʋdʋ -we -gʋ a dɩa -zɛɛn da la, 'ɩn ɔ yia -bha ɔ -la. 5 -Mʋʋ bhla, -Lagɔ 'nɩ Ablaamʋ -lu yabhlogbɔɔ 'nyɛ. Dʋdʋʋ kibhe 'kienyilɛ -we 'wlʋa bhʋʋ 'bɩ, ɔ 'nɩ 'dɛbhie -gbolu we ɔ 'nyɛ. 'Ɩn -Lagɔ nɛɛ Ablaamʋ -yla, wee dʋdʋ ɔ yia ɔ 'nyɛa, 'ɩn we 'ka ɔ 'yuoyua 'lʋʋ -yuoyuaa -nʋ -zɛ, ɔ 'bɩgʋ. 'Ɩn -zugba Ablaamʋ 'nɩ 'yu yabhlogbɔɔ -ka. 6 -Lagɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: ‹-Na 'yuoyua yia 'lakpa -dʋdʋ -gʋ ladɩa. 'Ɩn wa 'ka -mɔ galɩ -zɛ, wa 'ka wa 'klɩyɩe 'wʋpalɩ -zʋʋ 'wlu 'sɔ nʋkplɛ.› 7 'Ɩn -Lagɔ nɛɛ 'yaɛ:

‹Nyɩma -wa ka galɩ wa yia -zɛa,

-maa -yɔgbʋ na yia 'wʋbhua.

-Mʋʋ 'bɩgʋ, lʋ wa yia yia,

'ɩn wa 'ka 'mɩ bʋbɔ -seli.›

8 'Bhie, -Lagɔ yia *'wʋsuslolue ɔ -yɔ Ablaamʋ nyɩdɩ zʋ. -We -slolua we mʋ -wa *knɩ 'wʋpapɩe. 'Sa Ablaamʋ gwalɩa ɔ 'yu Izakɩ, we 'ylɩ gbetaa zlɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ knɩ 'wʋpa, 'ɩn Izakɩ yia -mɔɔ 'yu Zakɔbʋ knɩ 'wʋpa, 'ɩn Zakɔbʋʋ 'yua kugbua lɛ sɔ mɩa -amɩaa dʋkpasɩ nya, 'ɩn ɔ yia wa knɩ 'wʋpa.

9 «-Amɩaa dʋkpasɩ nʋa *-Zɛzɛfʋʋ zenyi, 'ɩn wa yia ɔ pɛlʋ 'pa gaylo nya Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ. 'Ɩn -Lagɔ -yɔ -Zɛzɛfʋ 'sɔ mɩ. 10 -Lagɔ ka -Zɛzɛfʋ sɩasɩe 'wʋsa, 'ɩn ɔ yia ɔ gbʋyilo 'nyɛ, ɔ 'ka Ezipʋtʋʋ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ *Falaɔn dʋdʋnamanɩ. 'Ɩn -mɔɔ yia ɔ Ezipʋtʋʋ zʋzɔnʋ weee -yɔ -mɔɔ 'dɛɛ -buduu 'yliyɔzʋnyɔ 'wʋnʋ.

11 «Ŋwɔ 'kadʋ ka Ezipʋtʋ weee -yɔ Kanaa -dʋdʋ -gʋ yi. We mɩ sɩasɩe 'kadʋ nya. -Amɩaa dʋkpasɩ'ɩ 'yɩ lililu wa'a li. 12 Da Zakɔbʋ 'nʋa nɩɩ, lililu mɩ Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn ɔ yia -mɔ -amɩaa dʋkpasɩ tie tɩa -bhlo. 13 Da wa -zakpa 'sɔnʋ mnɩa, 'ɩn -Zɛzɛfʋ yia ɔ 'dɛ -slolu ɔ bhelia -yla. -Bha Falaɔn yibhelia -Zɛzɛfʋʋ zʋaylinyɩma. 14 'Ɩn -Zɛzɛfʋ yia nyɩma tie, wa mnɩ ɔ dide Zakɔbʋ -yɔ ɔ zʋaylinyɩma 'bʋ. Wa nyɩmaa glʋ ta 'ya kugbua lɛ gbu. 15 'Ɩn Zakɔbʋ yia Ezipʋtʋ mnɩ, -mɔ ɔ tlɩlɩa, 'ɩn -mɔ -amɩaa dʋkpasɩ tɔlʋa tlɩlɩ 'yaa. 16 'Ɩn wa yia wa 'kwie Sisɛmʋgbe 'wʋ kwa, 'ɩn 'bhʋka -we Ablaamʋ zɔa 'gwɛzi nya Amɔɔɔ 'yua kwɛɛ, 'ɩn wa yia we 'wʋ wa 'bhlulu -mɔ Sisɛmʋ.

17 «Gbʋ -Lagɔ gbaa zlɩmɛ Ablaamʋ -yla, da we lɛnʋ bhla nynia, 'ɩn Zuifʋ yia zumanɩ Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ. 18 Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -lolu -ɔ 'nɩa -Zɛzɛfʋ yibheli, 'ɩn -mɔɔ yia Ezipʋtʋ -dʋdʋ 'wlulapɩlɩ. 19 'Ɩn ɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -mɔnɩ yia -amɩaa nyɩma -dawli 'wʋnʋ. Ɔ nɛɛ -gla nya, wa 'tide wa 'yuyolua 'yi -maa 'ka tlɩ.

20 «We bhla wa gwalɩa Moizɩ. Ɔ nanɩ 'yli, 'ɩn ɔ nanɩa -Lagɔ dʋdʋ bhabha. Wa 'nyɛnɩ ɔ 'cʋ ta ɔ didee -budu zɔ. 21 Da ɔ didea palɩa ɔ la, wa 'bhʋa ɔ lʋʋ, Falaɔɔn 'ŋwnɔyu yia ɔ 'wʋbhu. 'Ɩn ɔ yia ɔ zʋ ɔ 'dɛɛ 'yu 'bhisa. 22 'Sa wa -slolua Moizɩ gbʋ weee Ezipʋtʋ -nyɩma -yia. 'Ɩn ɔ yia nyɩmɛ 'tɩtɛ -zɛ, ɔ ŋwɛɛ wɛlɩ -yɔ ɔ lɛnʋgbʋnya 'wʋ.

23 «Da ɔ 'yɩa -zʋʋ glʋ 'sɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ, ɔ bhelia Izlaɛlɩnyɩma ɔ mnɩa 'yɩa. 24 Moizɩ 'yɩa Ezipʋtʋ -nyɩmɛ yabhlo, -zugba ɔ mɩ Izlaɛlɩnyɩmɛ yabhlo 'klɩyɩe 'wʋpada, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ lʋpa, 'ɩn ɔ yia Ezipʋtʋ -nyɩmɛ 'bha. 25 Ɔmɔ dlɩɩ, 'wʋ ɔ bhelia yia we lanʋa nɩɩ, 'mɔ -Lagɔ yia 'wʋbhua, 'ɩn ɔ 'ka wa gbʋ 'wʋsa. 'Ɩn wa 'nɩ we 'wʋlanʋ. 26 -Mʋʋ 'bɩgʋ, zlɩ zlɩa, 'ɩn Moizɩ yia Izlaɛlɩ -ylaasɩ 'sɔ gʋda ylɩ. 'Ɩn ɔ 'yɩbha ɔ 'ka wa 'wʋsuslolu, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: ‹Na 'talea, amɩa mɩ bhelia nya, lɛɛ ka 'gbʋ a pʋpalɩ 'klɩyɩe 'wʋa?›

27 «'Ɩn -ɔ mɩa ɔ -libheyi 'klɩyɩe 'wʋpalɩda, 'ɩn -mɔɔ yia Moizɩ 'su, 'ɩn ɔ nɛɛ Moizɩ -ylaɛ:

‹-Ɩn 'bhʋlʋ 'mɩ 'yula!

Nyɔɔ palɩ -mɩ la -amɩaa 'yugalɩnyɔ

-yɔ -amɩaa gbʋwʋbhunyɔ nya?

28 Sa -ɩn 'bhaa Ezipʋtʋyu zʋbha,

-ɩn 'yɩbha -ɩn 'ka 'sa -amɩ 'bhaa?›

29 Moizɩ 'nʋa wɛlɩnya -mɩnɩ, tɔʋn, ɔ yia -flii -bho, 'ɩn ɔ yia Madian -dʋdʋ -gʋ mnɩ. -Mɔ ɔ gwalɩa nʋkpasia 'sɔ.

30 «-Zʋʋ glʋ 'sɔ 'plɩa, da bɛblɛɛ *Sinaii -gɔgɔ mɩa -bha -Lagɔɔ 'anzɩ yabhlo 'tlalɩa Moizɩ 'klʋ, misa -gʋ -su tɛklɛɛ mɩa sida we -kosuu mɩɔ 'wʋ. 31 Da Moizɩ 'yɩa we -yɔ, 'ɩn ŋwɛgaga yia ɔ sʋbha. Ɔ mɩ -bha bɛda ɔ 'ka we yla, 'ɩn ɔ yia Jejitapɛɛ wɛlɩ 'nʋ, mʋ nɛɛ ɔ -ylaɛ:

32 ‹-Amɩ -wa -na dʋkpasɩɩ -Lagɔ.

-Amɩ -wa Ablaamʋ,

Izakɩ -yɔ Zakɔbʋʋ -Lagɔ.›

'Ɩn Moizɩ yia tɛlɩe bhli nyanɔ nya ɔ 'nɩ 'maslɛɛn 'yɩbha ɔ 'ka -bha -talɩ. 33 Jejitapɛ nɛɛ ɔ -ylaɛ:

‹-Ɩn -sa -na -sakwla bhʋ 'wʋ.

Da -ɩn mɩa dɛ, -mɔwlʋ -da -wa.

34 Ɩn ka na nyɩmaa sɩasɩe -yɔyɩ Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ.

'Ɩn ɩn yia wa wiewɛlɩ 'nʋ,

'ɩn ɩn yia lasibhli,

ɩn 'ka wa gbʋ 'wʋsa.

-Ɩn yi, ɩn 'ka -mɩ tie Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ.›

35 «Ɔɔ Moizɩ -ɔ Izlaɛlɩnyɩma -saa zlɩmɛ kwnɛɛ, 'ɩn wa yia ɔ -yla gbaɛ: ‹Nyɔɔ palɩ -mɩ la -amɩaa 'yugalɩnyɔ -yɔ -amɩaa gbʋwʋbhunyɔ nya?›, 'mɔ Jejitapɛ tiea wa 'yugalɩnyɔ -yɔ wa gbʋwʋsanyɔ nya, -Lagɔɔ 'anzɩ -ɔ 'tlalɩa ɔ 'klʋ misa -gʋ -su tɛklɛɛ nyɩdɩ, ɔ sɔ nya. 36 Moizɩ -saa Izlaɛlɩnyɩma Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ. 'Ɩn ɔ yia gbʋ 'kadɩ -yɔ gwɛdigbʋnya lɛnʋ Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ, *gumunyu Zalʋ -gʋ, we -yɔ da bɛblɛɛ zʋʋ glʋ 'sɔ nʋkplɛ.

37 «Ɔɔ Moizɩ gba 'yaa Izlaɛlɩnyɩma -ylaɛ:

‹-Lagɔ yia aɩn ɔ gbʋʋ -falɩpanyɔ yabhlo yoo 'paa,

'mɩ 'bhisa.

Amɩaa zʋaylinyɩmɛ yabhlo ɔ yia -mɩa.›

38 Da Izlaɛlɩnyɩma gbelia 'wlu da bɛblɛɛ, ɔɔ Moizɩ mɩ -bha. Mɔ -zɛa 'kɔlʋ, -Lagɔɔ 'anzɩ gbaa ɔ -yla gbʋ Sinaii -gɔgɔ 'wlu -yɔ -amɩaa dʋkpasɩ nyɩdɩ. Mɔ -yla -Lagɔ gbaa 'yliyɔgawɛlɩ, 'ɩn ɔ yia we -aɩn -yla gba.

39 «'Ɩn -amɩaa dʋkpasɩ 'nɩ 'yɩbha wa 'ka ɔ 'nʋŋwɛ zʋ. 'Ɩn wa yia ɔ kwnɛɛ -sa, wa dlɩ 'yɩbha wa 'ka Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ lʋbhiti. 40 Wa nɛɛ *-Awlɔɔn -ylaɛ:

‹-Ɩn nʋ -aɩn -yla -Lagɔnya lɛ,

we 'ka -aɩn 'yugalɩ.

Nɩɩ, ɔɔ Moizɩ -ɔ -saa -aɩn Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ,

-we ylɩa ɔ, -a 'nɩ we -yi.›

41 Tɔʋn, wa yia 'bhliyu bhla, 'ɩn wa yia we bʋbɔ. Wa sɔɔ lɛnʋlu ka wa 'mʋna 'wʋlaa 'gbʋ, 'ɩn wa yia we 'fɛtɩ -sa. 42 'Ɩn -Lagɔ yia wa -blɩgʋ palɩ. Ɔ yia wa kwɛ -yɔsa, wa 'ka yalɩli bʋbɔ. We mɩ 'sa cɛlɩda -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛ 'wʋɛ:

‹Izlaɛlɩnyɩma, 'lee -amɩ a 'nyɛa 'nɔɔlunya

-yɔ -zila bʋbɔluu tɔlʋa,

-zʋʋ glʋ 'sɔ nʋkplɛ da bɛblɛɛ yɩ?

43 -Ɩnnya! A ka amɩaa -lagɔ wa laa Molɔkʋʋ 'naabudu

-yɔ -lagɔ wa laa Wlefanɩɩ zuzu 'wʋbhu.

Nɩɩ, -li a nʋa lɛ, a 'ka we bʋbɔ, mʋ -wa.

We 'gbʋ na yia aɩn galɩ -zɛlɩa dʋdʋ -putu -gʋ,

Babilɔnʋgbe lʋʋ 'pɩpɩ.› »

44 Etiɛnɩ nɛɛ 'yaɛ: «-Amɩaa dʋkpasɩ ka bhaa *'naabudu yabhlo kaa 'wʋlanʋnnʋee 'sɛbhɛɛ 'gba zɔ, -mɔ da bɛblɛɛ. Sa -Lagɔ 'paa we ŋwɛɛ Moizɩ -yla, 'sa wa nʋa we. Nɩɩ, ɔ nɛɛ Moizɩ -yla, we 'yli -we ɔ 'yɩa -yɔ, ɔ nʋ we lɛ. 45 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn -amɩaa dʋkpasɩɩ 'yua yia wee *'naabudu 'wʋbhu -maanʋ nya. *-Zozue -galɩ wa 'yu, nyɩma -Lagɔ vua wa 'yu, 'ɩn wa yia -maa dʋdʋ -gʋ ladɩa mnɩ. 'Ɩn wa -yɔ wee 'naabudu yia -mɔ mnɩ. 'Ɩn we yia -bha -tʋ tɩklɩɩ, 'bhie, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩɩ nʋ bhla yia nyni. 46 -Davidɩ ka -Lagɔɔ 'nanɩ 'yɩ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ 'yoo -zlalɩ ɔ 'ka Zakɔbʋʋ -Lagɔɔ -budu 'sʋbha. 47 'Ɩn nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ *Salomɔɔ 'sʋbhaa wee -budu -Lagɔ -yla.

48 «'Ɩn, -zugba, Yalɩ -Lagɔ'ɔ -dɩlɩ nyɩmɛ 'sʋbha 'sʋbha -budu zɔ la. Sa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ gbaa we 'sa. 49 Jejitapɛ nɛɛ:

‹Yalɩ -wa na 'ŋnɩmnɩkpe,

'ɩn dʋdʋ -gʋ na dɩa na bhʋ la.

-Budu -mʋmʋ a mneni a 'ka 'mɩ -yla 'sʋbha?

'Ɩn da ɩn mneni ɩn 'ka ladɩa?

50 'Lee -amɩ 'nɩ we 'dɛ weee lalaa?› »

51 Etiɛnɩ nɛɛ 'yaɛ: «-Glacɩaan yukwliyɔsulonya, amɩaa dlɩ -yɔ amɩaa yukwli mɩ 'wʋsuluda -Lagɔɔ lalawɛlɩ -yla. 'Ɩn a zʋa -gla Zuzu 'Pʋpa -yla 'kɔmʋʋ. A 'wlʋ sa amɩaa dʋkpasɩ! 52 -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ -mɔmɔ amɩaa dʋkpasɩ 'nɩ 'klɩyɩe 'wʋpalɩa? 'Ɩn -wa gbaa zlɩmɛ Nyɩmɛ Tɩklɩɩ yabhlogbɔɔɔ yiyigbʋ, wa ka -maa 'bha. 'Ɩn -slɛɛn, 'mɔ a wlaa, 'ɩn a yia ɔ 'bha. 53 -Lagɔ ka ɔ tite aɩn yoo 'nyɛ -Lagɔɔ 'anzɩɩ sɔ nya. 'Ɩn a 'nɩ we 'nʋŋwɛ zʋ.»

Etiɛnɩɩ tlɩtlɩe

54 Da gbʋwliwʋdɩnya 'nʋa wɛlɩnya -mɩnɩ, 'ɩn 'cɛ yia wa dlɔ yi. Wa lia gla 'wʋ, 'ɩn wa yia Etiɛnɩ 'cɛ -yɔ 'palɩ. 55 Zuzu 'Pʋpa mɩ Etiɛnɩ yedaa 'gbʋ, ɔ ylaa yalɩ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ -yɔyɩ, -zugba -Zezu 'yligbe -Lagɔɔ lilisɔlʋ. 56 'Ɩn ɔ nɛɛ: «A -talɩ, na yɩ yalɩ -yɔ ŋwɛ -kalɩda, 'ɩn, -zugba, *Nyɩmɛɛ 'Yu 'yligbe -Lagɔɔ lilisɔlʋ.»

57 Tɔʋn, wa yia 'wʋkpɩ 'tɩtɛɛ, 'ɩn wa yia yukwli 'wʋsulu. 'Ɩn wa 'dɛ weee yia ɔ -gʋslo dabʋdʋ. 58 'Ɩn wa -yɔ ɔ 'susue yia 'gbe -gnima mnɩ, -zugba wa bha ɔ gbɔkʋ 'wʋ. 'Ɩn -bhayɩnya yia -maa -bananya nyimeslɔyu yabhlo wa laa Sɔlʋ -yɔtɩ, -mɔɔ 'ka we 'yliyɔzʋ.

59 Da wa mɩa Etiɛnɩ gbɔkʋ 'wʋbhada, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoe, ɔ nɛɛ: «Na -Kanyɔ -Zezu, -ɩn 'bhu na zuzu 'wʋ.» 60 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ yia 'kukolu 'sibhli, 'ɩn ɔ yia 'wʋkpɩ 'tɩtɛɛ: «Jejitapɛ, -ɩn 'na dɩlɩ gbʋnyuu -mɩnɩɩ 'gba wa 'wlu -nɩ!» Ɔ bhɩa 'sa gbagbɩe tɔʋn, ɔ yia 'yli 'mu.

8

Sɔlʋ palɩa -Zeluzalɛmʋʋ *leglizɩ 'klɩyɩe 'wʋ

1 Sɔlʋ -yɔ -wa 'bhaa Etiɛnɩ ka dlɩ -bhlo.

Wee 'ylɩ -bhloo 'dɛ nya, wa bhlia -Zeluzalɛmʋʋ leglizɩ 'klɩyɩe 'wʋpalɩe. 'Ɩn -Lagɔnyɩma weee yia lamneni Zudee -yɔ Samalii -dʋdʋ -gʋ. -Zezuu tietienya 'dɛkpʋa -tʋa -Zeluzalɛmʋ. 2 'Ɩn nyɩma -wa zʋa -bha -Lagɔ, yia Etiɛnɩɩ 'kwie -gʋ wili bhabha, 'ɩn wa yia ɔ 'bhlu.

3 Sɔlʋ 'tɛmanɩa 'kʋa la, ɔ 'ka leglizɩ lasa, -zugba ɔ mnɩ -budunya zɔ -bhlo -bhlo, 'ɩn ɔ kpa -Lagɔnyɩma, nʋkpasia -yɔ 'ŋwnɩ ɔ pa wa -kaslʋ 'wʋ.

Filipʋ gbaa -Lagɔgbʋ Samalii -dʋdʋ -gʋ

4 -Lagɔnyɩma -wa mnenia la dʋdʋ weee -gʋ, wa mnɩ mɔ, wa yi mɔ, -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe nya. 5 Filipʋ yia Samaliii 'gbe 'kadʋ yabhlo nʋkplɛ mnɩ, 'ɩn ɔ yia -mɔ nyɩma -yla -Lagɔɔ -Bhasanyɔɔ gbʋ -gbagbɩe bhli. 6 Nyɩmaa -zlo pʋlʋa Filipʋʋ wɛlɩ yukwli flɩlɩɩ, -we wa 'nʋa, 'ɩn gwɛdigbʋ ɔ nʋa lɛ, wa yɩa -yɔɔ 'gbʋ. 7 Nɩɩ, zuzu 'nyii yia guzʋnyaa -zlo 'wʋtla 'wʋkpɩkpɩe nya, 'ɩn 'kukunya -yɔ 'tɩgɩtɩgɩnya duun yi 'yaa 'pʋ. 8 'Ɩn we yia 'mʋna 'kadʋ -zɛ, wee 'gbe -mɩnɩ nʋkplɛ.

9 We bhla, nyɩmɛ yabhlo mɩ 'cɩn wee 'gbe nʋkplɛ, 'mɔ wa laa 'Simɔɔ. -Dlabhia -nyakpɔɔ nʋnyɔ -wa. 'Ɩn ɔ sʋbhalɩa *Samalii -nyɩma weee ŋwɛgaga. 'Ɩn ɔ laa ɔ 'dɛ nyɩmɛ -zɔnʋ. 10 'Ɩn we 'ka 'nyɛnyɛyua -yɔbhu, we 'ka nyɩma kpasɩ ylɩ, wa 'dɛ weee pʋlʋa ɔ yukwli flɩlɩɩ. Wa nɛɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ, -Lagɔɔ 'tɩtɛ -wa, -we wa laa 'Tɩtɛ 'Kadʋ.» 11 Ɔ ka -dlabhia -nyakpɔ nʋda -gwlɛ, -zugba we sʋbhalɩ nyɩma ŋwɛgagaa 'gbʋ, wa pʋlʋa ɔ wɛlɩ yukwli flɩlɩɩ. 12 'Ɩn -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ -yɔ -Zezu Klisɩɩ gbʋ -zɔnʋ Filipʋ gbaa. -Wa weee ŋwnua we -yɔ, nʋkpasia -yɔ 'ŋwnɩ, 'ɩn ɔ yia wa batizee. 13 'Simɔɔɔ 'dɛ ka we -yɔŋwnu, 'ɩn wa yia ɔ batizee. Ɔ yia Filipʋ kwesi -tʋ. Gwɛdigbʋ -yɔ gbʋ 'kadɩ mɩa lɛnʋda, -we ɔ yɩa -yɔ, 'ɩn we yia ɔ ŋwɛgaga -sʋbhalɩ.

14 -Zezuu tietienya mɩa -Zeluzalɛmʋ 'nʋa nɩɩ, Samalii -nyɩma ka -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu, 'ɩn wa yia wa -gbɛ Piɛlɩ -yɔ *Zaan tie. 15 Da Piɛlɩ -yɔ Zaan nynia Samalii -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn -maa yia -Lagɔ bhubhoe, -wa ŋwnua -Lagɔgbʋ -yɔ, wa 'ka Zuzu 'Pʋpa 'yɩɩ 'gbʋ. 16 Nɩɩ, Zuzu 'Pʋpa 'nɩ wa glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -gʋ lasibhli -slɔ. Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'ŋnɩ nya -bhlogbɔɔ wa batizea wa. 17 'Ɩn Piɛlɩ -yɔ Zaan 'sɔ yia wa sɔ 'wluo lapalɩ, 'bhie, wa yia Zuzu 'Pʋpa 'yɩ.

18 Da 'Simɔɔ 'yɩa we -yɔ nɩɩ, -Zezuu tietienya -ka nyɩma -wa ŋwnua -Lagɔgbʋ -yɔ sɔ 'wluo lapalɩ, 'ɩn wa yɩa -Lagɔɔ Zuzu nɩ, 'ɩn ɔ yia Piɛlɩ -yɔ Zaan 'gwɛzi -la. 19 'Ɩn ɔ nɛɛ: «A 'nyɛ 'ya -amɩ wee se -mɩnɩ, 'ɩn -ɔ ɩn -ka sɔ 'wluo lapalɩ, -mɔɔ 'ka Zuzu 'Pʋpa 'yɩ!»

20 'Ɩn Piɛlɩ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -yɔ -na 'gwɛzi 'bhʋ la dabʋdʋ! -We ka gbʋ -wa, -mɩ dlɩɩ, -Lagɔɔ wlawlalu mɩa, wa mneni wa 'ka we zɔ 'gwɛzi nya! 21 -Na dlɩ 'nɩ 'ylinanɩ -Lagɔ 'yliya 'wʋʋ 'gbʋ, -ɩn 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ -ka gbʋ -mɩnɩ 'wʋ. 22 -Ɩn 'bhiti -na dlɩ, -ɩn bhubhoe Jejitapɛ, -de ɔ mneni ɔ 'ka -na 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'nyuu -yɔgbʋ 'wʋtɩɩ? 23 Na yɩ we -yɔ nɩɩ, -ɩn 'tɛ dlɩ kalɔ, 'ɩn -ɩn mɩ gbʋnyuuu gaylo nya.»

24 'Ɩn 'Simɔɔ nɛɛ Piɛlɩ -yɔ Zaan -ylaɛ: «Amɩaa 'dɛ bhubhoe -Lagɔ na -nʋ nya. -Delee gbʋ -we a gbaa da, we yi 'mɩ ylɩ.»

25 -Mʋʋ 'bɩgʋ, wa bhɩa -we ka da wa 'yɩa, we -yɔ -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe, 'ɩn waa -Zezuu tietienya 'sɔ yia lʋbhiti -Zeluzalɛmʋ. Wa mɩ mnɩda, -zugba wa -yɔ -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe mnɩa Samaliii 'gbe duun nʋkplɛ.

Filipʋ -yɔ Etiopiyu gbelia

26 Jejitapɛɛ 'anzɩ yabhlo nɛɛ Filipʋ -ylaɛ «'Ylʋʋ 'wʋsɔlʋda lilisɔlʋ, 'yoo -we 'bhʋa -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn we yia -Gazaagbe 'wʋ mnɩ, -ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn mnɩ -mɔ.» -Bʋsɛ -dʋdʋ bɛblɛɛ -gʋ -wa.

27 -Bha -bhlokpadɛ, Filipʋ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia mnɩ. 'Ɩn ɔ -yɔ nyɩmɛ yabhlo yia gbeli, lɛlɩlɛlɩnyɔ yabhlo -wa. Etiopii -dʋdʋ -gʋʋ 'wlulapɩlɩŋwnɔ Kandasɩɩ lubho ɔ nʋa, 'ŋnɩmnɩlii 'yliyɔzʋnyɔ 'kadʋ -wa. -Zeluzalɛmʋ ɔ yia, ɔ 'ka -Lagɔ bʋbɔ, 28 'ɩn ɔ mɩa ɔ dʋdʋ -gʋ lʋmnɩda. Ɔ mɩ ɔ nɩmɛsʋʋn -wotloo 'wʋ, -zugba ɔ zɛlɩ 'sɛbhɛ -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ *Ezaii cɛlɩa. 29 -Lagɔɔ Zuzu nɛɛ Filipʋ -ylaɛ «-Ɩn mnɩ, -ɩn nyni -wotloo mɩa nɩ -yɔ.»

30 Filipʋ -yɔ -gwagwɩe yia we -yɔnyni, ɔ 'nʋa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaiii 'sɛbhɛ Etiopiyu mɩa zɛlɩda nɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbha. Ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-We -na zɛlɩa dɛ, -na nʋ we 'wʋlaa?»

31 -Mɔɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmɛ 'nɩ 'mɩ -yla we gwe -sa, sa ɩn 'ka we 'wʋlanʋa?» 'Ɩn ɔ nɛɛ Filipʋ -ylaɛ: «-Ɩn -gbla -wotloo 'wʋ, -ɩn -dɩ 'mɩ kwesi la.» 32 -Lagɔsɛbhɛɛ 'ya -we ɔ mɩa zɛlɩda mʋ nɩ:

«Ɔ 'wlʋ sa bhlabhlɛ -we wa kwa we 'bhalɩda,

ɔ 'nɩ ŋwɛ gba.

'Ɩn ɔ 'wlʋ sa *bhlabhlɛyu -we'e gba,

we nyanɩɩ -gʋdɩnyɔ 'yu,

ɔ 'nɩ ŋwɛ gba.

33 Wa ka ɔ 'wʋtɩ 'kienyi,

ɔ 'nɩ -gʋgbʋgbanyɔ tɩklɩɩ 'yɩ.

Nyɔɔ 'ka ɔnʋʋ 'yuaa 'dɩ -sa?

Nɩɩ, wa ka ɔ lasa dʋdʋ -gʋ.»

34 Etiopiyu nɛɛ Filipʋ -ylaɛ: «-Na zukpa -wa, nyɔɔ ka gbʋ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ gba sa? Ɔ 'dɛɛ gbʋ -wa yaayɩɩ, nyɩmɛ -putuu gbʋ ɔ gbaa yɩ?» 35 Tɔʋn Filipʋ yia we -gʋsa. 'Ɩn ɔ yia wee -Lagɔsɛbhɛɛ 'ya kibhe -mɩnɩ -gʋ -Zezuu gbʋ -zɔnʋʋ gbagbɩe bhli ɔ -yla. 36 Wa mɩ sa mnɩda, 'ɩn wa yia 'yloogblʋʋ da yabhlo 'nyu ylɩ, 'ɩn Etiopiyu nɛɛ: «Nyu mɩa da! Lɛɛ -lu ka 'gbʋ -ɩn 'na 'ka 'mɩ batizea?» [ 37 Filipʋ nɛɛ ɔ -yla: «Wa mneni wa 'ka -mɩ batizee, -zugba -ɩn -ka -Zezu dlɩ -gʋ zʋ dlɩ weee nya.» Etiopiyu nɛɛ: «Ɩn zʋ we dlɩ -gʋ nɩɩ, -Zezu Klisɩ mɩ -Lagɔɔ 'Yu nya.»]

38 Tɔʋn, ɔ yia -wotloo 'yligbeli, 'ɩn Filipʋ -yɔ ɔ 'sɔ yia 'nyu lʋ -bho, 'ɩn Filipʋ yia ɔ batizee. 39 Da wa 'tlaa 'nyu lʋ nɩ, 'ɩn -Lagɔɔ Zuzu yia Filipʋ -bha lasalɩ, Etiopiyu 'nɩ 'maslɛɛn ɔ 'yɩ. Tɔʋn, 'ɩn ɔ yia ɔ 'yloogblʋ 'wʋbhu 'mʋna nya. 40 Filipʋ mɩa nɩ, -mɔɔ mɩ Azɔtʋ! -Lagɔgbʋ -zɔnʋ ɔ gbaa 'gbenya nʋkplɛ. Danya ɔ plɩlɩa tɩklɩɩ, ɔ 'ka Sezalee nyni.

9

Sɔlʋ 'bhitia dlɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ -Zezu yoo 'nyɛ

(Lngb 22.6-16, 26.12-18)

1 We bhla, Sɔlʋ gbaa 'kɔmʋʋ ɔ 'ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'bɩnɔnya 'bha, 'ɩn ɔ yia *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ 'yɩa mnɩ -Zeluzalɛmʋ. 2 'Ɩn ɔ nɛɛ -mɔɔ -yla, -mɔɔ cɛlɩ 'sɛbhɛnya *-Lagɔbudunya 'wʋ -Damasɩgbe nʋkplɛ. Nyɩma -wa mɩa -Zezuu 'Yloogblʋ -gʋ, ɔ -ka -mɔ wa ylɩ, ɔ kpa wa, we yi nʋkpasia -zɛoo, we yi 'ŋwnɩ -zɛoo, ɔɔ Sɔlʋ 'ka wa 'llukpe palɩ, 'ɩn ɔ 'ka wa -Zeluzalɛmʋ kwa.

3 Ɔ mɩ sa -Damasɩ mnɩda, ɔ 'ka wee 'gbee ŋwɛ -yɔbɛa yi, tɔʋn, san yabhlo yia yalɩ 'bhʋ, 'ɩn we -nyumalɩ yia ɔ gbeli. 4 'Ɩn ɔ yia bhli dʋdʋ, 'ɩn ɔ yia wɛlɩ yabhlo 'nʋ. -Mʋʋ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Sɔlʋ, Sɔlʋ, lɛɛ ka 'gbʋ -na palɩ 'mɩ 'klɩyɩe 'wʋa?»

5 'Ɩn ɔ yia we 'bɩgʋpalɩ: «Na -Kanyɔ, nyɔɔ -ɩn -mɩa?»

«-Amɩ -Zezu, -ɩn mɩa 'klɩyɩe 'wʋpalɩda, -amɩ -wa. 6 -Ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn pla gbe nɩ 'wʋ, 'ɩn -we -ɩn 'kaa lɛnʋ, wa 'ka we -mɩ -yla gba.»

7 Nyɩma -wa -yɔ Sɔlʋ 'sɔ mɩa, wa yia 'yligbe, wa'a -sa gbʋ -gʋ nyanɔ nya. Wɛlɩ -we gbaa 'nʋ wa nʋ we, 'ɩn wa'a 'yɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yɔ. 8 Sɔlʋ 'kaa dʋdʋ 'wʋsɔ, ɔ 'yli mɩ -bloda, -zugba ɔ'ɔ 'yɩ -lu yabhlogbɔɔ -yɔ. Ɔ sɔ wa kpaa la, 'ɩn wa -yɔ ɔ 'sɔ yia -Damasɩ pla. 9 Ɔ li 'ylɩ ta, ɔ'ɔ 'yɩ la, 'ɩn ɔ'ɔ li, ɔ'ɔ 'ma.

10 -Zugba -Zezuu 'bɩnɔnyɔ yabhlo wa laa Ananiasɩ ɔ mɩ -Damasɩ. Nyɩmaa -Kanyɔ nɛɛ ɔ -yla -mɔ ɔ 'yli 'wʋ: «Ananiasɩ!»

'Ɩn ɔ yia ŋwnu, ɔ nɛɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔ, -amɩ nɩ.»

11 Nyɩmaa -Kanyɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -sɔ 'wʋ dɛslɛɛn, -gwele wa laa 'Wʋsna -Gwele, -ɩn 'plɩlɩ we -gʋ. -Ɩn mnɩ Zudasɩɩ -budu zɔ, Talɩsɩyu yabhlo wa laa Sɔlʋ, ɔ mɩ -Lagɔ bhubhoeda, -ɩn 'yɩbha ɔ -yɔla. 12 'Ɩn -mɔ ɔ 'yli 'wʋ, ɔ ka nʋkpasu yabhlo wa laa Ananiasɩ -yɔyɩ plada, 'ɩn -mɔɔ yia ɔ sɔnya -gʋ lapalɩ, 'ɩn ɔ 'ka lalolu 'yɩ.»

13 Ananiasɩ yia we 'bɩgʋpalɩ: «'A! Na -Kanyɔ, ɩn ka 'nʋ nyɩma duun ŋwɛɛ nɩɩ, nyɩmɛ nɩ ka -na nyɩma tɩklɩɩ gbʋnyuu 'wluo nʋ -Zeluzalɛmʋ. 14 'Ɩn -seli ɔ yia da, -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan ka we se ɔ 'nyɛ, nɩɩ, nyɩma weee, -wa gbaa -na 'ŋnɩ, ɔ kpa wa, 'ɩn ɔ 'ka wa 'llukpe palɩ.»

15 Nyɩmaa -Kanyɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn mnɩ! Nɩɩ, ɩn ka -bha nyɩmɛ -mɔnɩ -sa na lubhonʋlu yabhlo nya. Nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ klaa, wa dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnya klaa, Izlaɛlɩnyɩma klaa, ɔ 'ka wa na 'ŋnɩ -slolu. 16 Sa ɔ 'kaa sɩa na 'ŋnɩɩ 'gbʋ, na dɛ yia -mʋʋ ɔ -slolua.»

17 Tɔʋn, Ananiasɩ yia mnɩ. Ɔ nynia wee -budu zɔ, 'ɩn ɔ yia Sɔlʋ sɔnya -gʋ lapalɩ. 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Sɔlʋ, na bheli, da -ɩn mɩa yida nɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu ka -mɩ 'klʋtlalɩ 'yloogblʋ. Mɔ tiea 'mɩ, -ɩn 'ka lalolu 'yɩ, 'ɩn Zuzu 'Pʋpa 'ka -mɩ ye.» 18 -Bha -bhlokpadɛ, -lu yabhlo 'bhʋa Sɔlʋ 'yliya 'wʋ gaza -kwɩkwɩ 'bhisa, we yia bhli, 'ɩn ɔ yia layɩyɩe lolu bhli. Ɔ -sɔa 'wʋ, 'ɩn wa yia ɔ batizee. 19 Tɔʋn, ɔ bhɩa lilie, 'ɩn 'kʋa yia ɔ 'yli yi.

Sɔlʋ gbaa -Lagɔgbʋ -Damasɩ

Sɔlʋ -yɔ -Zezuu 'bɩnɔnya ka -tʋ 'ylɩ sanɩmɛ nya -Damasɩ. 20 Ɔ yia -bha -bhlokpadɛ -Zezuu gbʋʋ gbagbɩe bhli *-Lagɔbudu zɔ. Ɔ nɛɛ: «-Zezu mɩ -Lagɔɔ 'Yu nya.» 21 Nyɩma -wa 'nʋa ɔ wɛlɩ, ŋwɛgaga yia wa sʋbha, 'ɩn wa nɛɛ: «Nyɩmɛ -ɔ palɩdaa nyɩma -wa gba -Zezuu 'ŋnɩ 'klɩyɩe 'wʋ, mɔ 'nɩ dɛ mɩɩ? 'Ɩn gbʋ -gble sa, ɔ 'nɩ dɛ wa kpaa yi, 'ɩn ɔ 'ka wa -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan kwaa?»

22 'Ylɩ weee nya, Sɔlʋ gbaa -Zezuu gbʋ 'tɩtɛ nya. Da ɔ gbaa -Zezu -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ nɩ, Zuifʋnya mɩa -Damasɩ, -we wa 'kaa gba, we 'nɩ -mɩ.

23 'Ylɩ sanɩmɛ plɩa, 'ɩn Zuifʋ yia 'wʋlanʋnnʋ, wa 'ka Sɔlʋ 'bha. 24 'Ɩn Sɔlʋ yia we 'nʋ. 'Ylɩ weee nya, zlɩ -yɔ sabɔ, -zugba wa mɩ gbee plalɩdanya ŋwɛgʋda, wa 'ka ɔ 'bhaa 'gbʋ. 25 'Ylɩ yabhlo nya, sabɔ, nyɩma -wa -yɔ Sɔlʋ 'sɔ mɩa, wa yia ɔ -cɩcɛ 'wʋ ladɩ. 'Ɩn wa yia ɔ 'suo -we gbelia 'gbe, we 'wlubita -lalɩ, 'ɩn wa yia ɔ we lʋʋ lasibhli.

Sɔlʋ mɩ -Zeluzalɛmʋ

26 Sɔlʋ nynia -Zeluzalɛmʋ nɩ, 'ɩn ɔ yia -Zezuu 'bɩnɔnya lʋbhobhoe layla. -Maa weee yia ɔ sɔsʋe bhli. Wa 'yabhlo 'nɩ we dlɩ 'wʋdɩ nɩɩ, Sɔlʋ mɩ -Zezuu 'bɩnɔnyɔ nya. 27 Banabasɩ yia ɔ 'wʋbhu, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ 'sɔ yia tietienyaa -gbɛ mnɩ. 'Ɩn ɔ yia wa -yla Sɔlʋʋ gbʋ gba. Sa Sɔlʋ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ 'sɔ gbelia, 'ɩn ɔ yia ɔ -yla gbʋ gba klaa, 'ɩn sa Sɔlʋ gbaa -Lagɔgbʋ -Zezuu 'ŋnɩ nya -Damasɩ, -zugba nyanɔ 'nɩ ɔ dlɩɩ -mɩ, Banabasɩ yi 'yaa -mʋʋ gba wa -yla. 28 -Mʋʋ bhla, Sɔlʋ -yɔ tietienya mɩ. Ɔ mnɩ, 'ɩn ɔ yia wa -gbɛ -Zeluzalɛmʋ, -zugba ɔ gba -Lagɔgbʋ Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ nya, nyanɔ 'nɩ ɔ dlɩɩ -mɩ. 29 Zuifʋ -wa gbaa glɛkɩwɛlɩ, ɔ -yɔ wa yia 'wʋgbeli, 'ɩn wa yia wɛlɩ 'wʋsɩsalɩ. Nɩɩ, -maa mɩ ɔ dideda, wa 'ka ɔ 'bha. 30 -Lagɔnyɩma 'nʋa sa we, 'ɩn wa yia Sɔlʋ Sezalegbe 'wʋ kwa. 'Bhie, wa yia ɔ yoo 'pa Talɩsɩgbe nʋkplɛ.

31 -Mʋʋ bhla -leglizɩɩ -yɔ -dlɔɔ, Zudee -yɔ Galilee -yɔ Samalii -dʋdʋ weee -gʋ. -Zugba wa tɛmanɩ dlɩ, 'ɩn wa zʋ Nyɩmaa -Kanyɔ 'nʋŋwɛ. 'Ɩn Zuzu 'Pʋpa yia wa 'wʋsa, 'ɩn wa yia 'wʋzumanɩe bhli.

Eneee puepuegbʋ

32 We -ka Piɛlɩ, -mɔɔ mɩa dʋdʋ weee -gʋ 'plɩlɩda -Lagɔnyɩma 'wʋtalɩe nya. 'Ylɩ yabhlo nya, 'ɩn ɔ yia -Lagɔnyɩma -wa mɩa Lidaagbe nʋkplɛɛ -gbɛ mnɩ. 33 'Ɩn ɔ yia -mɔ nyɩmɛ yabhlo wa laa Enee 'yɩ, -zugba -mɔɔ pɩ -mɔɔ -bita -gʋ la -zʋ gbeta, ɔ 'kukuee 'gbʋ. 34 Piɛlɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Enee! -Zezu Klisɩ ka -mɩ pue. -Ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn glɩ -na -bita -na 'dɛ nya.» -Bha -bhlokpadɛ Enee -sɔa 'wʋ. 35 Lidaa -nyɩma weee -yɔ Salɔɔn -dʋdʋ -gʋ -nyɩma weee 'yɩa ɔ -yɔ nɔda nɩ, 'ɩn wa yia -Lagɔ pla.

Tabitaa sɔa 'wʋ tlɩtlɩe lʋ

36 Nɩɩ, 'ŋwnɔ yabhlo mɩ -Zopeegbe 'wʋ, -Zezuu 'bɩnɔŋwnɔ ɔ mɩa. 'Mɔ wa laa Tabitaa, we ji -wa «lue»* glɛkɩwɛlɩ 'wʋ. 'Ylɩ weee nya, ɔ nʋa gbʋzɔnʋ gbʋ lɛ, 'ɩn ɔ bɛa bobabhanya -yɔ. 37 'Ylɩ yabhlo nya, 'ɩn ɔ yia gu bhli, 'ɩn ɔ yia tlɩ. Wa budoa ɔ 'kwie, wa yia we lapalɩ -budu 'wlu, -mɔ komi yabhlo zɔ. 38 -Zezuu 'bɩnɔnya -wa mɩa -Zopee, wa ka 'nʋ nɩɩ, Piɛlɩ mɩ Lidaagbe 'wʋ, -we mɩa -Zopee kwesi. Wa yia nyɩma 'sɔ tie, nɩɩ, wa mnɩ ɔ laa wɛlɩ nɩ nya: «-Na zukpa -wa, -ɩn 'na -gwlɛlɩ -mɔ -nɩ. -Ɩn yi!»

39 Tɔʋn, Piɛlɩ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ -yɔ wa yia mnɩ. Da ɔ nynia -mɔ, 'ɩn wa yia ɔ wee komi -we mɩa -budu 'wlu zɔ kwa. -Dʋgbaŋwnɩ weee bɛa ɔ kwesi wie nya. Zɔbana -yɔ -bana -we Tabitaa nʋa lɛ, -zugba ɔ -ga 'yliyɔ, 'mʋ wa -slolua ɔ 'klʋ. 40 Piɛlɩ wlelia nyɩma weee -budu zɔ, ɔ kʋlʋa 'kukolu 'yli, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoe. Ɔ 'bhitia 'kwiee gbɛgbɛɩn, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Tabitaa, a -sɔ 'wʋ!» Tabitaa -bloa 'yli, ɔ 'yɩa Piɛlɩ -yɔ, 'ɩn ɔ yia 'wʋsɔ, ɔ yia ladɩ. 41 Piɛlɩ kpalɩa ɔ sɔ -yɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'wʋbhu. Ɔ laa -Lagɔnyɩma -yɔ -dʋgbaŋwnɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ wa 'klʋslolu, -zugba ɔ -ga 'yliyɔ. 42 -Zopeegbe 'wʋ -nyɩma weee yia we 'nʋ. -Bha nyɩma duun zʋa Nyɩmaa -Kanyɔ dlɩ -gʋ. 43 Piɛlɩ ka 'ylɩ sanɩmɛ li -mɔ -Zopee, -zelibhanyɔ yabhlo wa laa 'Simɔɔɔ -gbɛ.

10

Kɔlʋnɛɩɩ 'ylikakɩe Sezalegbe 'wʋ

1 -Mɔ Sezalee, nʋkpasu yabhlo mɩ -mɔ, 'mɔ wa laa Kɔlʋnɛɩ. Wlɔmʋʋ 'slʋjaa 'wlu ta lʋ -slʋja glʋ gbu -zakpa -bhlo wa laa Italii -nyɩma, wa 'yugalɩnyɔ ɔ -mɩa. 2 Nʋkpasu -mɔnɩ, -Lagɔ ɔ zʋa -bha. 'Ɩn ɔ -yɔ ɔ -buduŋwɛɛ -nyɩma sɔ sɔa -Lagɔ. Zuifʋʋ bobabhanya duun ɔ saa 'wʋ. 'Ɩn ɔ bhubhoea -Lagɔ 'kɔmʋʋ. 3 'Ylɩ yabhlo nya, jibheza, lɛlɩɩ tanʋ nya, -Lagɔɔ 'anzɩ yabhlo yia ɔ 'klʋtlalɩ ɔ 'yli 'wʋ. Kɔlʋnɛɩ yia we -yɔyɩ vaa. 'Ɩn -mʋʋ yia ɔ -gbɛ pla. 'Ɩn we nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Kɔlʋnɛɩ!»

4 Ɔ ylaa -Lagɔɔ 'anzɩ tenyii, 'ɩn -nyanɩgbɔ yia ɔ -kpalɩ. Ɔ nɛɛ we -ylaɛ: «Na -Kanyɔ, lɛɛ -lu we -ma?»

-Lagɔɔ 'anzɩ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «-Na -Lagɔɔ bhubhoe wɛlɩ -yɔ zʋzɔnʋnya -ɩn nʋa bobabhanya -yla lɛ, -Lagɔ ka we gbʋ -yɔŋwnu. Ɔ 'nɩ -mɩ 'wʋdlʋ. 5 -Ɩn tie dɛslɛɛn nyɩma -Zopee, nyɩmɛ yabhlo mɩ -bha, 'mɔ wa laa Simɔ Piɛlɩ. Wa -yɔ ɔ 'ka yi. 6 -Zelibhanyɔ wa laa 'Simɔɔ, -ɔ ka -budu mɩa gumunyuu -gɔgɔ -gʋ nɩ, ɔ -gbɛ Piɛlɩ mɩa.» 7 Da -Lagɔɔ 'anzɩ -we -laa ɔ wɛlɩ mnɩa, tɔʋn, 'ɩn Kɔlʋnɛɩ yia ɔ zɔlubhonʋnya 'sɔ -yɔ ɔ 'slʋjayu yabhlo mɩa ɔ lubho nʋda la. Nɩɩ, ɔɔ 'slʋjayu mɩa, -Lagɔ -mɔɔ zʋ 'yaa -bha. 8 Gbʋ -we 'plɩa, ɔ gbaa we 'bɩgʋ wa -yla weee 'bhie, ɔ yia wa tie -Zopee.

Piɛlɩɩ 'ylikakɩe -Zopeegbe nʋkplɛ

9 We zlɩ zlɩa, da wa mɩa -slɔ 'yloogblʋ, 'ɩn wa mɩ -Zopee -yɔ cɩpada, -bha Piɛlɩ -gblaa -budu 'wlu* . Midiii gbɛgbɛɩn, ɔ -gblaa -mɔ, 'ɩn ɔ 'ka -Lagɔ bhubhoe. 10 -Slɛɛn, ŋwɔ 'bhaa ɔ, ɔ 'yɩbha ɔ 'ka li. Da wa mɩa ɔ -yla lililu pida, -bha -lu yabhlo -Lagɔ 'paa yoo yia ɔ 'yli -gʋ. 11 Ɔ 'yɩa yalɩ -yɔ ŋwɛ -kalɩda, -bha -lu yabhlo 'bhʋa -mɔ. Wee -lu mɩa, we 'wlʋ sa 'naa 'kadʋ, mʋ 'bhʋa yalɩ, nɛɛ -lu wa kpa la gwɩgwɩ -mnʋa 'yli, 'ɩn we yia kwli. 12 'Ɩn nɩma weee -we kaa 'lali -mnʋa klaa, lagbizeli -nɩma klaa, we -yɔ zia weee mɩ we 'wʋ. 13 Wɛlɩ yabhlo nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Piɛlɩ, -ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn 'bha, 'ɩn -ɩn 'ka li!»

14 Nɩɩ, Piɛlɩ 'palɩa we 'bɩgʋ: «'Ao! -Ɩnnya! Na -Kanyɔ, -we ka gbʋ -wa, ɩn 'nɩa -slɔ pʋɩnkanɩmɛ -yɔ -na -gba li.»

15 Wee wɛlɩ -bhlokpadɛ -zakpa 'sɔnʋ yia gba, we nɛɛ: «-We -Lagɔ tɩa 'wʋ 'wlalaa nɩ, -mɩ 'na 'yɩlɩ we pʋɩnkalu 'bhisa -nɩ.» 16 We 'plɩlɩ 'wʋ la -zakpa ta, 'ɩn wee -lu yia yalɩ lʋmnɩ.

17 Nɩɩ, -we ɔ 'yɩa dɛ ɔ 'yli 'wʋ, we 'ji Piɛlɩ 'yɩbhaa ɔ 'dɛ la, 'lee sa -mʋʋ 'ji 'ka -mɩa? Wee bhla nɩ nya, nyɩma -wa Kɔlʋnɛɩ tiea, wa yia 'Simɔɔɔ -budu -yɔlayɩbha. Nɩɩ, -slɛɛn wa mɩ ɔ -buduu klolo ŋwɛɛ. 18 Wa laa, 'ɩn wa yia layɩbha: «'Lee -budu nɩ ŋwɛɛ Simɔ Piɛlɩ mɩa yɩ?»

19 Piɛlɩ mɩ -slɔ -we ɔ 'yɩa ɔ 'yli 'wʋ, we 'ji -gʋ 'wlukʋʋn lapʋpalɩda, -bha -Lagɔɔ Zuzu gbaa ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -talɩ, nyɩma ta mɩ -na da -talɩda. 20 -Ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn 'sibhli la. 'Ɩn -ɩn 'na kpekeli -nɩ, -ɩn -yɔ wa 'sɔ mnɩ, -amɩ tiea wa.»

21 Piɛlɩ 'sibhlia la, 'ɩn ɔ nɛɛ waa nyɩma -ylaɛ: «Nyɩmɛ yabhloo da a mɩa -talɩda yɩ? -Amɩ -wa. -A 'nʋ -mɔ? Lɛɛ gbʋ 'wʋ a yi -nya?»

22 Wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Kɔlʋnɛɩ -ɔ -wa Wlɔmʋʋ 'slʋjaa glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ nɩ, mɔ tiea -aɩn. Nyɩmɛ tɩklɩɩ -wa, 'ɩn ɔ zʋa -Lagɔ 'nʋŋwɛ. Zuifʋʋ dʋdʋ -gʋ -nyɩma weee saa ɔ zʋzɔnʋʋ 'dɩ. 'Ylɩ yabhlo nya, -Lagɔɔ 'anzɩ yabhlo yia ɔ 'tʋlʋa yi. Nɩɩ, ɔ tie -mɩ nyɩma 'wʋ. Wa la -mɩ, -ɩn yi ɔ -gbɛ, 'ɩn wɛlɩnya -ɩn 'kaa gba, ɔ 'ka we yukwli pʋlʋ.» 23 Tɔʋn, Piɛlɩ yia wa 'wʋbhu ɔ 'lakpanya nya, 'ɩn wa yia ɔ -gbɛ -gʋ.

Zlɩ zlɩa, 'ɩn Piɛlɩ yia 'wʋsɔ. 'Ɩn ɔ -yɔ wa 'sɔ yia mnɩ. -Lagɔbhelia -tɔlʋa -wa mɩa -Zopee, -maa yia wa yoo kwa. 24 We zlɩɩ 'sɔnʋ zlɩa nɩ, 'ɩn wa yia Sezalee nyni. Kɔlʋnɛɩ ka ɔ -buduŋwɛɛ -nyɩma -yɔ ɔ jijli -talea la. Wa ka 'wlugbeli ɔ -budu zɔ, -zugba wa wʋ Piɛlɩ. 25 Da Piɛlɩ nynia Kɔlʋnɛɩɩ -buduŋwɛɛ, ɔ 'ka plaa yi, -bha Kɔlʋnɛɩ yia ɔ yoo -saa. 'Ɩn ɔ yia 'wʋkwli tenyii, ɔ 'ka Piɛlɩ fʋsa, -mɔɔ 'nʋŋwɛzʋzʋe nya. 26 'Ɩn Piɛlɩ yia ɔ 'wʋbhu. Ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -sɔ 'wʋ, nɩɩ, nyɩmɛ -amɩ -mɩ 'ya.» 27 'Bhie, ɔ yia gbada -tʋ Kɔlʋnɛɩ nya. 'Ɩn ɔ yia -budu zɔ pla. Piɛlɩ yia nyɩmaa -zlo -yɔyɩ 'wlugbelida. 28 Ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A -yi we 'ji nɩɩ, we se 'nɩ Zuifʋ -yla -mɩ, ɔ -yɔ -ɔ 'nɩa -Lagɔ -yi 'ka ladɩ. 'Ɩn ɔ 'nɩ we se -ka, ɔ 'ka -mɔɔ -budu zɔ pla. -Lagɔ ka 'mɩ we 'klʋslolu nɩɩ, ɩn 'na ylalɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ pʋɩnkanyɔ -yɔ titinanyɔ 'bhisa -nɩ. 29 We 'dɛɛ 'gbʋ, da a laa 'mɩ, 'ɩn ɩn yia yi, 'ɩn ɩn 'nɩa -gla zʋ. -We ka 'gbʋ a yia 'mɩ la, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka we 'nʋ.»

30 Kɔlʋnɛɩ yia we 'bɩgʋpalɩ: «We 'ylɩ -mnʋa nɩ, wee lɛlɩ -bhlokpadɛ nya, 'ylʋgbagbʋ lɛlɩɩ tanʋ nya, ɩn mɩ -Lagɔ bhubhoeda na 'dɛɛ -gbɛ. -Bha -bhlokpadɛ nyɩmɛ yabhlo kaa lɩlɩbana 'wʋ tlalɩa 'mɩ 'klʋ. 31 'Ɩn ɔ nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: ‹Kɔlʋnɛɩ, -Lagɔ ka -na -Lagɔɔ bhubhoe wɛlɩ -yɔŋwnu. Ɔ 'nɩ zʋzɔnʋ -we -ɩn nʋa bobabhanya -yla lɛ 'wʋdlʋ. 32 -Ɩn tie nyɩma -Zopee, Simɔ Piɛlɩɩ -gbɛ wa -yɔ ɔ 'ka yi. -Zelibhanyɔ wa laa 'Simɔɔ, -ɔ ka -budu mɩa gumunyuu -gɔgɔ -gʋ nɩ, ɔ -gbɛ Piɛlɩ mɩa.› 33 -Bha -bhlokpadɛ ɩn tiea nyɩma, wa mnɩ -mɩ 'bʋ, 'ɩn -ɩn yia yiyigbʋ -yɔŋwnu. -A 'dɛ weee mɩ -slɛɛn -seli -Lagɔ 'yu, -a 'ka -we Nyɩmaa -Kanyɔ zʋa -mɩ ŋwɛɛ yukwli pʋlʋ.»

Piɛlɩ gbaa Kɔlʋnɛɩɩ -buduŋwɛɛ

34 Tɔʋn, Piɛlɩ 'bhua wɛlɩ 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «-Slɛɛn, ɩn ka we 'jiyibheli gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, -Lagɔ'ɔ gbɩzɩ nyɩma 'wʋ. 35 Nɩɩ, wɛlɩɩ -gnʋ -bhlo -bhlo 'wʋ, nyɩmɛ -ɔ zʋa -Lagɔ 'nʋŋwɛ, 'ɩn ɔ nʋa gbʋ tɩklɩɩ lɛ, mɔ nanɩa -Lagɔ dʋdʋ. 36 -Lagɔ ka ɔ wɛlɩ Izlaɛlɩnyɩma yoo 'pa. Nɩɩ, wɛlɩ -zɔnʋ -wa. 'Ɩn -Zezu Klisɩɩ 'gbʋ, -a 'ka 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'yɩ -Lagɔɔ -gbɛ. Ɔɔ -Zezu -wa nyɩma weee -Kanyɔ. 37 Bhla -we nya 'Zan *-Batisɩ gbaa nyɩma -yla: ‹A yi, ɩn 'ka aɩn batizee›, we bhla wee wɛlɩ -mɩnɩ dɩa gwe Galilee. 'Ɩn, -mʋʋ 'bɩgʋ, -we nʋa lɛ Zudee -dʋdʋ -gʋ da weee, amɩaa 'dɛ -yi we 'ji. 38 Sa -Lagɔ ŋwnaa Nazalɛtɩyu -Zezu Zuzu 'Pʋpaa 'tɩtɛ nya, a -yi we 'ji. Sa -Zezu 'plɩlɩa dʋdʋ weee -gʋ gbʋzɔnʋʋ lɛnʋe nya, 'ɩn sa ɔ jipea nyɩma weee -wa *'Kuzu mɩa 'klɩyɩe 'wʋpalɩda, a -yi 'ya -mʋʋ 'ji. -We ka gbʋ -wa, -Lagɔ -yɔ ɔ 'sɔ mɩ.

39 «-We weee ɔ nʋa lɛ Zuifʋʋ dʋdʋ -gʋ -yɔ -Zeluzalɛmʋ, -amɩa mɩ we dayɩnya nya. Wa ka 'ya ɔ 'bha ɔ *su -gʋ lakʋlʋe nya. 40 'Ɩn 'ylɩ 'sɔ we taa zlɩ, -Lagɔ yia ɔ 'wʋbhu tlɩtlɩnya lʋ. 'Ɩn ɔ yia we lɛnʋ, ɔ 'ka -amɩa ɔ tietienya 'klʋtlalɩ. 41 We 'nɩ nyɩma weee 'yɩ ɔ, -amɩa -Lagɔ -saa -bha 'cɩn ɔ gbʋʋ dayɩnya nya, -amɩa -wa. Da -Lagɔ 'bhua ɔ 'wʋ tlɩtlɩnya lʋ, -amɩa -yɔ ɔ lia, 'ɩn -a -yɔ ɔ yia 'ma. 42 -Zezu nɛɛ -aɩn -yla, -a gba -Lagɔgbʋ nyɩma -yla, 'ɩn -a gba nɩɩ, 'mɔ -Lagɔ palɩa la, ɔ 'ka tlɩtlɩnya -yɔ 'yliyɔganyaa -yɔgbʋ 'wʋbhu. 43 -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya weee ka ɔ gbʋʋ dayɩgbʋ gba. Wa nɛɛ: ‹Nyɩmɛ -ɔ -ka -Zezu dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn -Lagɔ tɩa -mɔɔ -yɔgbʋ 'wʋ, -Zezuu 'ŋnɩɩ 'tɩtɛɛ 'gbʋ.› »

Nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, Zuzu 'Pʋpa ka wa -gʋ lasibhli

44 Bhla -we nya Piɛlɩ mɩa gbada, -wa mɩa ɔ wɛlɩ yukwli pʋlʋda, 'ɩn Zuzu 'Pʋpa yia wa -gʋ lasibhli. 45 Zuifʋʋ -Lagɔnyɩma -wa -yɔ Piɛlɩ 'sɔ nɔa, -maa 'yɩa we -yɔ nɩɩ, -Lagɔ ka -wa 'nɩa Zuifʋ Zuzu 'Pʋpa -gʋ lamneni, 'ɩn ŋwɛgaga yia wa sʋbha. 46 'Ɩn -Lagɔnyɩma yia waa nyɩma ŋwɛɛ wɛlɩ -putunya 'nʋ, -zugba wa mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'kadʋ.

47 'Ɩn Piɛlɩ nɛɛ: «Nyɩma Zuzu 'Pʋpa 'sibhlia -gʋ la -aɩn 'bhisa, -a mneni -a 'ka gba wa 'na batizeli wa 'nyu nya -nɩɩ?» 48 'Ɩn Piɛlɩ nɛɛ, wa batizee wa -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya. 'Ɩn wa 'dɛ weee nɛɛ Piɛlɩ -yla, ɔ -yɔ wa 'sɔ -tʋ 'ylɩ sanɩmɛ nya.

11

*Pɔlʋ saa 'bɩgʋ dɩ -Zeluzalɛmʋʋ leglizɩ -yla

1 -Zezuu tietienya -yɔ -Lagɔbhelia -wa mɩa Zudee -dʋdʋ -gʋ ka 'nʋ nɩɩ, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, wa ka -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu. 2 Da Piɛlɩ yia lʋ -Zeluzalɛmʋ, -Lagɔnyɩma -wa mɩa Zuifʋ nya, 'ɩn -maa yia ɔ tʋ dɩlɩ. 3 Wa nɛɛ: «-Ɩn ka nyɩma 'nɩa knɩ 'wʋ mɩɩ -gbɛ pla* , 'ɩn -ɩn -yɔ wa 'sɔ yia li!»

4 -Bha Piɛlɩ gbaa wa -yla, -we 'plɩa -bhlo -bhlo, we bhlili we gwedɩda, ɔ nɛɛ wa -yla: 5 «'Ylɩ yabhlo nya, ɩn mɩ -Zopeegbe 'wʋ, da ɩn mɩa -Lagɔ bhubhoeda, 'ɩn -lu yabhlo -Lagɔ 'paa yoo yia na 'yli -gʋ yi. Wee 'yli 'wʋ, ɩn 'yɩa -lu yabhlo -yɔ, -zugba we sibhli la na gbɛgbɛɩn. Wee -lu 'wlʋ sa 'naa 'kadʋ. We mɩ lakpada we gwɩgwɩ -mnʋa 'yli, -zugba we bhʋ yalɩ, 'ɩn we yia 'mɩ kwesi nyni. 6 Ɩn ylaa we nʋkplɛ tenyii, 'ɩn ɩn yia nɩma kaa 'lali -mnʋa klaa, -fliinɩma klaa, lagbizeli -nɩma klaa, 'zianya klaa -yɔyɩ. 7 Tɔʋn, 'ɩn ɩn yia wɛlɩ yabhlo 'nʋ, we nɛɛ 'mɩ -yla: ‹Piɛlɩ, -ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn 'bha, 'ɩn -ɩn 'ka li!›

8 «'Ɩn ɩn nɛɛ: ‹'Ao, na -Kanyɔ, -ɩnnya! Ɩn -ka bhaa 'wlʋ, pʋɩnkalu -yɔ -na -gba 'nɩ -slɔ na ŋwɛɛ pla.›

9 «'Ɩn we 'sɔnʋ nya, wee wɛlɩ yia yalɩ 'bhʋ, 'ɩn we nɛɛ 'mɩ -yla: ‹-We -Lagɔ tɩa 'wʋ 'wlalaa nɩ, -mɩ 'na 'yɩlɩ we pʋɩnkalu 'bhisa -nɩ.› 10 We nʋ 'sa -zakpa ta. 'Bhie, we 'dɛ weee yia yalɩ lʋmnɩ.

11 «We bhla tɔʋn, nyɩma ta -wa 'bhʋa Sezalee, -wa wa tiea 'mɩ 'wʋ, -budu -we ŋwɛɛ ɩn mɩa, 'ɩn wa yia -bha nyni. 12 -Lagɔɔ Zuzu nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: ‹-Ɩn 'na gbɩzɩlɩ nyɩma 'wʋ -nɩ, -ɩn -yɔ wa 'sɔ mnɩ.› -Amɩaa -Lagɔbhelia gbelibhlo -wa -yɔ 'mɩ 'sɔ yia da -seli nɩ, ma kwaa 'mɩ yoo Sezalee. 'Ɩn -a 'dɛ weee yia Kɔlʋnɛɩɩ -budu zɔ pla. 13 -We ylɩa Kɔlʋnɛɩ nɩ, ɔ yia we gba -aɩn -yla. Sa ɔ 'yɩa ɔ -budu zɔ -Lagɔɔ 'anzɩ 'yligbeda, 'ɩn -mʋʋ yia ɔ -yla gba: ‹-Ɩn tie nyɩma -Zopee, nyɩmɛ wa laa Simɔ Piɛlɩ, wa -yɔ ɔ 'sɔ 'ka yi. 14 Sa -ɩn 'kaa nʋ, 'ɩn -ɩn -yɔ -na -buduŋwɛɛ -nyɩma 'kaa gbʋ 'wʋbhʋ, ɔ 'ka -mɩ -yla we gba.›

15 «Da ɩn bhlia wa -yla gbʋ -gbagbɩe, 'ɩn Zuzu 'Pʋpa yia wa -gʋ lasibhli. Sa we 'sibhlia -amɩa -gʋ la we gwedɩlɩda, 'sa. 16 Tɔʋn, Nyɩmaa -Kanyɔɔ wɛlɩ ɔ gbaa zlɩmɛ, 'ɩn we yia 'mɩ dlɩɩ lasibhli: ‹*Zaan ka batizee 'nyu nya, nɩɩ, -Lagɔ 'ka aɩn batizee Zuzu 'Pʋpa nya.› 17 Zlɩ -a ŋwnua Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ gbʋ -yɔ, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ Zuzu 'Pʋpa -aɩn 'nyɛ. 'Sa -Lagɔ 'nyɛ 'yaa wamɩa ɔ Zuzu 'Pʋpa. Nyɔɔ -amɩ mɩa, 'ɩn ɩn 'ka gba -we -Lagɔ 'kaa lɛnʋ, ɔ 'na nʋnʋ we lɛ -nɩa?»

18 -Lagɔnyɩma 'nʋa wɛlɩnya -mɩnɩ, 'ɩn we yia wa dlɩ zɔbɛlɩ -dlɔɔ. Wa -mnɩnɩa -Lagɔɔ 'ŋnɩ, 'ɩn wa nɛɛ: «Gbʋzɔnʋ -wa, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, -Lagɔ ka se wa 'nyɛ, wa 'ka wa dlɩ 'bhiti, 'ɩn wa 'ka 'yliyɔgagɩe -zɔnʋ 'yɩ.»

Antiɔsʋʋ -Lagɔnyɩma

19 Etiɛnɩɩ tlɩtlɩe 'bɩgʋ, 'ɩn wa yia -Lagɔnyɩma 'klɩyɩe 'wʋpalɩe bhli. 'Ɩn -maa yia lamneni da weee. Tɔlʋa mnɩ Fenisi, Siplʋ -yɔ Antiɔsʋ. 'Ɩn wa -ka -Lagɔgbʋ gbaa mnɩ, Zuifʋʋ 'dɛkpʋa -yla wa gbaa we. 20 -Mʋʋ bhla, Siplʋ -yɔ Silɛnɩɩ -Lagɔnyɩma tɔlʋa ka Antiɔsʋ yi, -zugba wa gba Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu gbʋzɔnʋ gbʋ, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ -yla. 21 -Lagɔɔ 'tɩtɛ -yɔ wa 'sɔ mɩɩ 'gbʋ, nyɩma duun yia wa wɛlɩ -gʋ laŋwnunu. 'Ɩn wa yia wa 'dɛ -Lagɔ yoo 'nyɛ.

22 -Zeluzalɛmʋʋ *leglizɩ 'nʋa gbʋnya -mɩnɩ, tɔʋn, wa yia Banabasɩ tie Antiɔsʋ. 23 Da ɔ nynia -mɔ, sa -Lagɔ nʋa -Lagɔnyɩma 'nanɩ 'wʋ, ɔ 'yɩa we -yɔ, ɔ yia we 'mʋna li. 'Ɩn ɔ yia wa 'dɛ weee 'kʋayli 'pa, nɩɩ, wa -tʋ -Lagɔ 'wʋ dlɩ weee nya tɩklɩɩ. 24 Banabasɩ mɩ nyɩmɛ -zɔnʋ nya, Zuzu 'Pʋpa ka ɔ ye, 'ɩn ɔ kaa dlɩ. 'Ɩn we 'gbʋ nyɩmaa -zlo yi 'yaa -maa 'dɛ -Lagɔ yoo 'nyɛ.

25 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Banabasɩ yia Sɔlʋʋ datalɩa mnɩ Talɩsɩ. 26 Da ɔ 'yɩa ɔ, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ 'sɔ yia Antiɔsʋ yi. Wa 'dɛ 'sɔ li -bha -zʋ -bhlo waa -Lagɔnyɩmaa -gbɛ, -zugba wa slolu nyɩmaa -zlo dlɩ -zʋ gbʋ. Nɩɩ, Antiɔsʋgbe 'wʋ wa laa -Zezuu 'bɩnɔnya Kletiɛn tɩatɩa.

27 We bhla, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya tɔlʋa 'bhʋa -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn wa yia Antiɔsʋ yi. 28 Wa 'yabhlo wa laa Agabusɩ -sɔa 'wʋ -Lagɔɔ Zuzu nya, ɔ nɛɛ, ŋwɔ 'kadʋ yia daylɩ yia dʋdʋ weee -gʋ. 'Ɩn wee ŋwɔ yia yi bhla -we nya Klodʋ mɩa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ nya. 29 'Ɩn, -Zezuu 'bɩnɔnya yia gbʋ pʋpalɩ nɩɩ, -ɔ -ka -mɩ -we ɔ -ka 'yɩ, ɔ wla we, wa 'ka we yoo 'pa, -Lagɔnyɩma mɩa Zudeee dʋdʋ -gʋ wa 'wʋsalu nya. 30 'Sa waa -Zezuu 'bɩnɔnya nʋa we. -We wa 'yɩa, 'ɩn wa yia we Banabasɩ -yɔ Sɔlʋ yoo 'nyɛ, 'ɩn -maa yia we leglizɩɩ nyɩma kpasɩ kwa Zudee.

12

Wa 'bhaa *'Zake, 'ɩn wa yia Piɛlɩ -kaslʋ 'wʋpa

1 We bhla, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Ewlodʋ bhlia leglizɩɩ nyɩma tɔlʋa 'klɩyɩe 'wʋpalɩe. 2 'Ɩn ɔ yia Zaaan bheli *'Zake 'bha tʋgʋgblɛ nya. 3 'Ɩn da ɔ 'yɩa we -yɔ nɩɩ, we nanɩ Zuifʋ dʋdʋ, 'ɩn ɔ yi 'yaa Piɛlɩ kpa, *'Floo -we 'nɩa gɔɔ -yɔ -kaa 'fɛtɩɩ bhla. 4 Ewlodʋ kpaa Piɛlɩ, 'ɩn ɔ yia ɔ -kaslʋ 'wʋpa. 'Ɩn ɔ nɛɛ 'slʋja -mnʋaa -zakpa -mnʋa -yla, -maa -kʋ ɔ ŋwɛ. Ɔ 'yɩbha ɔ 'ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋbhu nyɩma 'yu, *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩɩ bhɩa zlɩ. 5 'Slʋja mɩ Piɛlɩ ŋwɛkʋda -kaslʋbudu zɔ, 'ɩn leglizɩ yia -Lagɔ bhubhoeda -tʋ tɩklɩɩ ɔ 'gbʋ.

-Lagɔɔ 'anzɩ -saa Piɛlɩ -kaslʋbudu zɔ

6 Ylɩ -we nya Ewlodʋ 'kaa Piɛlɩɩ -yɔgbʋ 'wʋbhu, we sabɔ, -zugba Piɛlɩ mɩ 'ylaa 'wʋ 'slʋja 'sɔ nyɩdɩ. Ɔ mɩ nɛtɛllukpe 'sɔ 'wʋ gbʋanda, -zugba -kaslʋbuduu ŋwɛkʋnya 'yligbe -kaslʋbudu ŋwɛɛ. 7 -Bha -bhlokpadɛ Jejitapɛɛ 'anzɩ 'tlalɩa -bha -kaslʋbudu zɔ, 'ɩn zlɩ yia -mɔ slo. Ɔ zɩa Piɛlɩɩ bɛta yabhlo kwɛ, ɔ ganɔa ɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -sɔ 'wʋ slʋɩ!» Tɔʋn, nɛtɛllukpenya yia Piɛlɩɩ sɔ 'wʋbhʋ, 'ɩn we yia laslo.

8 'Ɩn -Lagɔɔ 'anzɩ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn jɩ -na -jlaa, -ɩn -pla -na -sakwla 'bhʋ 'wʋ, -ɩn -gba we 'llukpe!» Piɛlɩ yia we 'nʋŋwɛ zʋ. 'Ɩn -Lagɔɔ 'anzɩ yia we -gʋdɩ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -pla -na -bana 'wʋ, 'ɩn -ɩn yi 'mɩ 'bɩ.»

9 Piɛlɩ mɩ -Lagɔɔ 'anzɩ 'bɩ, 'ɩn ɔ yia -kaslʋbudu zɔ 'tla. -We -Lagɔɔ 'anzɩ mɩa lɛnʋda, ɔmɔ dlɩɩ we 'nɩ gbʋzɔnʋ, 'ylaa -ylada ɔ mɩa. 10 Wa zia -kaslʋbuduu ŋwɛkʋnyaa tɩanʋ -yɔ 'sɔnʋ -gʋ, 'ɩn nɛtɛ -klolo -we -galɩa 'gbe, 'ɩn wa yia we -yɔ nyni. Wee klolo -kalɩa we 'dɛ nya wa 'yu, 'ɩn wa yia 'tla. Wa kwaa yoo yabhlo -sɛ, tɔʋn, 'ɩn -Lagɔɔ 'anzɩ yia Piɛlɩ kwesi 'bhʋ.

11 Tɔʋn, -we 'plɩa Piɛlɩ yibhelia we 'ji, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ dlɩ zɔɛ: «-Slɛɛn na yɩ we -yɔ nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa: Jejitapɛ ka ɔ 'anzɩ tie, 'ɩn ɔ yia 'mɩ Ewlodʋʋ 'tɩtɛ kwɛɛ -sa. Gbʋnyuu Zuifʋ pʋpalɩa na 'gbʋ, 'ɩn ɔ yi 'yaa 'mɩ -mʋʋ zɔ -sa.»

12 Da Piɛlɩ 'nʋa wee gbʋ 'wʋla, 'ɩn ɔ yia Zaan wa laa Malɩkɩɩ 'nyaa Maliii -buduŋwɛɛ mnɩ. Da -Lagɔnyɩma duun gbelia 'wlu, -zugba wa bhubhoe -Lagɔ ɔ 'gbʋ. 13 Piɛlɩ bhlɩa -buduu klolo, lubhonʋŋwnɔ wa laa Wlodʋ, 'ɩn -mɔɔ yia -bha -talɩa yi. 14 Ɔ yibhelia Piɛlɩɩ wɛlɩ, ɔ mɩ 'mʋna lidaa 'gbʋ, ɔ 'nɩ -budu -kalɩ. 'Ɩn ɔ -yɔ gwagwɩe yia gbaa mnɩ nyɩma tɔlʋa -ylaɛ: «Piɛlɩ mɩ -buduŋwɛɛ!» 15 Wa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Sabhɛ bhaa aɩn yɩ?» 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -yla: «Gbʋzɔnʋ -wa!» Tɔʋn, 'ɩn wa nɛɛ: «-Zugba ɔ zuzu -wa!»

16 -Mʋʋ bhla, -zugba Piɛlɩ bhlɩa klolo -bhloo 'dɛ. Da wa -kalɩa -bha, wa 'yɩa ɔ -yɔ, 'ɩn ŋwɛgaga yia wa sʋbha. 17 'Ɩn Piɛlɩ yia wa -yla sɔ 'pa, a 'mu ŋwɛ. 'Ɩn sa Jejitapɛ wlelia ɔ -kaslʋbudu zɔ, 'ɩn ɔ yia we 'bɩgʋ gba wa -yla. 'Ɩn ɔ nɛɛ 'ya wa -ylaɛ: «A gba we 'Zake -yɔ -Lagɔbhelia tɔlʋa -yla.» 'Bhie, ɔ 'tlaa, 'ɩn ɔ yia da -putu mnɩ.

18 Da zlɩ zlɩa, 'ɩn 'slʋja yia gbugblolu, -zugba wa yɩbhalɩa yɩbhalɩa laɛ, lɛɛ -lu ylɩ Piɛlɩa. 19 Ewlodʋ nɛɛ wa -talɩ ɔ da. Wa -talɩa ɔ da, wa 'nɩ ɔ 'yɩ. 'Ɩn Ewlodʋ yia waa -buduu ŋwɛkʋ -slʋja layɩbha, 'ɩn ɔ nɛɛ wa 'bha wa.

-Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ 'bhʋa Zudee, 'ɩn ɔ yia Sezalee ladɩa mnɩ bhla -sɛlɛɛ -nʋ nya.

Ewlodʋ ka tlɩ

20 Tilɩ -yɔ Sidɔɔn -nyɩmaa lililu mɩa, Ewlodʋʋ dʋdʋ -gʋ we bhʋa. -Mʋʋ bhla, Ewlodʋ ka wa -yɔ 'cɛ 'palɩ. Wa bhlɩa wɛlɩ -bhlo, 'ɩn wa yia ɔ komii ŋwɛkʋnyɔ Blasɩtusɩ ɔ 'wʋkulu. 'Ɩn wa nɛɛ Ewlodʋ -ylaɛ: «'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ -tʋ -aɩn nyɩdɩ.»

21 'Ɩn Ewlodʋ yia wa -yla 'ylɩ zʋ. Wee 'ylɩ nynia, ɔ yia ɔ 'ŋnɩmnɩ -bana 'wʋpla, 'ɩn ɔ yia ɔ gbʋwʋbhukpe 'wʋ ladɩ. 'Bhie, ɔ yia wa -yla gbʋ lapalɩ -zejila 'wʋ. 22 'Ɩn nyɩma yia 'wʋkpɩ: «-Lagɔ yabhlo mɩa dɛ gbada, -mɔɔ 'nɩ nyɩmɛ!» 23 Wee bhla -bhloo 'dɛ nya, Jejitapɛɛ 'anzɩ yia Ewlodʋ bhɩtɩ, ɔ 'nɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩɩ 'gbʋ. 'Ɩn -mna yia ɔ li, 'ɩn ɔ yia tlɩ.

24 We bhla, -zugba -Lagɔwɛlɩ -yɔ -gʋwʋlaylimanɩe mnɩ, 'ɩn nyɩma nyɛ wa 'dɛ -Lagɔ yoo.

25 Da Banabasɩ -yɔ Sɔlʋ bhɩa wa lubho, 'ɩn wa yia -Zeluzalɛmʋ lʋbhiti. Wa yia 'Zan Malɩkɩ 'wʋbhu, 'ɩn wa -yɔ ɔ 'sɔ yia mnɩ.

13

Zuzu 'Pʋpa tiea Banabasɩ -yɔ Sɔlʋ

1 Antiɔsʋʋ leglizɩ 'wʋ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya -yɔ nyɩmaa gbʋslolunya mɩa -bha. Wa ŋnɩ nɩ: Banabasɩ, 'Simeɔɔ wa laa nyɩmɛ -ylukpa, Silɛnɩyu Lusiusʋ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Ewlodʋ Antipasɩɩ jijli -tale Manaɛɛ -yɔ Sɔlʋ. 2 'Ylɩ yabhloo zlɩ, da wa mɩa -Lagɔ bhubhoeda, -zugba wa pla 'sun, Zuzu 'Pʋpa nɛɛ wa -ylaɛ: «A -sa -bha Banabasɩ -yɔ Sɔlʋ wa 'dɛ saa, lubho -we ka 'gbʋ ɩn yia wa la, wa 'ka we nʋ.» 3 Wa yia 'sun -plada -yɔ -Lagɔ -bhubhoeda -tʋ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn wa yia Banabasɩ -yɔ Sɔlʋ sɔ 'wluo lapalɩ, 'bhie, wa yia wa 'yitide, 'ɩn wa yia mnɩ.

4 Zuzu 'Pʋpa tiea Banabasɩ -yɔ Sɔlʋ, 'ɩn wa yia Selusii mnɩ, -bha wa 'bhua 'glʋ 'wʋ. 'Ɩn 'nyunyɩdɩdʋdʋ wa laa Siplʋ, wa yia -mɔ mnɩ. 5 Da wa nynia Salaminɩ, 'ɩn wa yia -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe bhli Zuifʋʋ -Lagɔbudunya zɔ. 'Zan Malɩkɩ -yɔ wa 'sɔ mɩ, -zugba ɔ sa wa 'wʋ.

6 Wa -dɩa 'nyunyɩdɩdʋdʋ 'wʋ, 'ɩn wa yia Pafɔsʋgbe nʋkplɛ nyni. -Mɔ wa -yɔ -dlabhia -lɛnʋnyɔ yabhlo wa laa Baalɩ -Zezu gbelia. Zuifʋ, -ɔ laa ɔ 'dɛ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ, mɔ -wa. 7 'Nyunyɩdɩdʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Sɛlɩjiusʋ Pɔlusʋʋ -gbɛ ɔ -dɩlɩa la, 'ylimnanyɔ mɔ. Ɔɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ laa Banabasɩ -yɔ Sɔlʋ, ɔ 'yɩbha ɔ 'ka -Lagɔwɛlɩ 'nʋʋ 'gbʋ. 8 Nɩɩ, -dlabhia -lɛnʋnyɔ wa laa glɛkɩwɛlɩ 'wʋ Elimasɩ, -mɔɔ 'nɩ 'yɩbha, 'nyunyɩdɩdʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ ŋwnu -Lagɔgbʋ -yɔ, we 'gbʋ ɔ yia Banabasɩ -yɔ Sɔlʋ tʋ dɩlɩ. 9 Zuzu 'Pʋpa yea Sɔlʋ wa la 'yaa *Pɔlʋ, ɔ ylaa ɔɔ Elimasɩ 'yliya 'wʋ tenyii, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: 10 «-Dawli bhabha -yɔ 'nyii -kanyɔ, 'Kuzuu 'yu, -ɔ -wa gbʋzɔnʋ weee tʋnyɩmɛ! -Ɩn 'nɩa -Lagɔɔ lɛnʋgbʋʋ da 'wʋlasalɩe 'yligbelia yii? 11 -Slɛɛn -ɩn pʋ yukwli: Jejitapɛ yia -mɩ bhɩtɩa, -ɩn 'ka 'lɔ. 'Ɩn -ɩn 'na 'ka 'ylʋ -yɔyɩ bhla yabhlo nya.»

-Bha -bhlokpadɛ, Elimasɩ 'lɔa, 'ɩn ɔ yia nikpise 'wʋ -tʋ, -zugba ɔ bhubhuli sɔ la, nyɩmɛ -ɔ 'kaa ɔ sɔ lakpaa datalɩe nya. 12 Da 'nyunyɩdɩdʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ 'yɩa -we 'plɩa -yɔ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ -plagbʋ -yɔŋwnu. 'Ɩn -Lagɔgbʋ wa mɩa -sloluda, we yia ɔ dlɩ kwɛzɩ bhabha.

Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ 'sɔ mnɩa Antiɔsʋ Pisidii -dʋdʋ -gʋ

13 Pafɔsʋgbe 'wʋ, Pɔlʋ -yɔ ɔ nɔnɔnya -bhoa 'glʋ 'wʋ, 'ɩn wa yia Pɛlɩzɩgbe nʋkplɛ mnɩ, Panfilii -dʋdʋ -gʋ. -Bha 'Zan Malɩkɩ 'bhʋa wa 'bɩ, 'ɩn ɔ yia -Zeluzalɛmʋ lʋmnɩ. 14 -Mʋʋ 'bɩgʋ, wa 'bhʋa Pɛlɩzɩ, 'ɩn wa yia Antiɔsʋ mnɩ Pisidii -dʋdʋ -gʋ, bhʋ -gʋ. Zuifʋʋ *Nyapɛylɩ nya, 'ɩn wa yia -Lagɔbudu zɔ pla, 'ɩn wa yia ladɩ. 15 Da wa bhɩa tite -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛ zɛlɩzɛlɩe, 'bhie, -Lagɔbuduu -cɩan nɛɛ Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ -yla: «Bheliaɩn, we -ka gbʋ a 'ka gba, 'ɩn a 'ka nyɩmaa dlɩ latɛmanɩ, a mneni a 'ka we gba!»

16 Pɔlʋ -sɔa 'wʋ, ɔ 'paa sɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Izlaɛlɩɩ nyɩma, amɩa bʋbɔa -Lagɔ, a pʋlʋ 'mɩ yukwli! 17 Izlaɛlɩnyɩmaa -Lagɔ -sa -bha -amɩaa dʋkpasɩ, 'ɩn ɔ yia wa zumanɩ da laga 'wʋ Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ. 'Bhie, ɔ yia wa Ezipʋtʋ -sa ɔ 'tɩtɛ nya. 18 'Ɩn ɔ yia wa zʋ dʋdʋ bɛblɛɛ -gʋ, we mneni we 'ka -zʋʋ glʋ 'sɔ ŋwɛɛ nyni. 19 'Ɩn ɔ yia zʋa gbesɔ lasa Kanaa -dʋdʋ -gʋ. 'Ɩn ɔ yia -maa dʋdʋ ɔ nyɩma 'wʋladlili, 'ɩn we yia -maanʋ -zɛ. 20 -Mʋʋ li -zʋʋ 'wlu sɔ -zʋʋ glʋ 'sɔ 'ya kugbua (450).

«'Bhie, ɔ yia -amɩaa dʋkpasɩ gbʋwʋbhunya 'nyɛda -tʋ tɩklɩɩ, 'ɩn we yia -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Samuɛlɩɩ bhla ylɩ.

21 «-Mʋʋ 'bɩgʋ, -amɩaa dʋkpasɩ yia -Lagɔ wa 'wlulapɩlɩnyɔ -zlalɩ. 'Ɩn -Lagɔ yia wa Kisɩɩ 'yu Saulʋ 'nyɛ, Bɛzamɛɛɛ zʋaylinyɩmɛ nya. -Mɔɔ pɩlɩ wa 'wlu la -zʋʋ glʋ 'sɔ. 22 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Lagɔ -saa Sɔlʋ kwnɛɛ, 'ɩn ɔ yia -Davidɩ ɔ 'bɩgʋpalɩ. 'Ɩn -Lagɔ nɛɛ -Davidɩɩ daaɛ: ‹Ɩn ka -Zeseee 'yu -Davidɩ 'yɩ na dlɩɩ da -nyɩmɛ nya. -We weee ɩn 'yɩbhaa, lɛ ɔ yia we nʋa.›

23 «-Davidɩɩ zʋaylinyɩmɛ yabhlo -wa -Zezu, 'mɔ -Lagɔ -saa -bha *Izlaɛlɩɩ Gbʋwʋsanyɔ nya. Sa ɔ gbaa zlɩmɛ we 'sa. 24 -Zezuu yiyie 'yu, Zaan yia Izlaɛlɩnyɩma weee la. Ɔ nɛɛ wa -yla: ‹A 'bhiti amɩaa dlɩ, 'ɩn wa 'ka aɩn batizee.› 25 Da Zaan mɩa ɔ lubhoo 'wlu 'bhada, 'ɩn ɔ nɛɛ: ‹Amɩa dlɩɩ, nyɔɔ ɩn -mɩa? -Lagɔɔ -Bhasanyɔ, -ɔ a mɩa wʋda we 'nɩ -amɩ. A -talɩ, yia ɔ yia 'mɩ lʋʋ, 'ɩn, ɩn 'nɩ we 'klʋ -ka ɩn 'ka ɔ -sakwlaa 'llukpe -blo.›

26 «Na bhelia, amɩa Ablaamʋʋ zʋaylinyɩma, 'ɩn amɩa mɩa -seli -Lagɔ bʋbʋee 'gbʋ, -a 'dɛ weee -yla -Lagɔ 'paa nyɩmaa gbʋwʋsawɛlɩ -mɩnɩ yoo. 27 Nɩɩ, -Zeluzalɛmʋ -nyɩma -yɔ wa 'yugalɩnya 'nɩ -Zezu yibheli *nyɩmaa Gbʋwʋsanyɔ nya. 'Ɩn -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa wɛlɩ -we wa zɛlɩa Zuifʋʋ Nyapɛylɩ weee nya, wa 'nɩ -mʋʋ 'wʋlanʋ. 'Ɩn wa yia we lɛnʋe gbalɩ -Zezuu 'bhabhɩe nya. 28 'Ɩn wɛlɩ -we -gʋ wa 'kaa ɔ 'bha wa 'nɩ we 'yɩ. 'Ɩn wa nɛɛ Pilatɩ -yla, -mɔɔ 'bha ɔ. 29 -We -Lagɔsɛbhɛ gbaa -Zezuu daa, wa bhɩa we lɛnʋe, wa -saa ɔ *su -gʋ, 'ɩn wa yia ɔ gbawla 'wʋ ladɩ. 30 'Ɩn -Lagɔ yia ɔ 'wʋbhu tlɩtlɩnya glaa. 31 'Ɩn nyɩma -wa -yɔ -Zezu 'sɔ 'bhʋa Galilee -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn wa yia -Zeluzalɛmʋ mnɩ, ɔ ka ɔ 'dɛ -maa 'klʋslolu 'ylɩ duun nya. -Maa mɩa -slɛɛn ɔ gbʋdayɩnya, -zugba wa -yɔ ɔ gbʋ -gbagbɩe mnɩ Izlaɛlɩnyɩma -yla.

32 «'Ɩn gbʋzɔnʋ -we -Lagɔ gbaa zlɩmɛ -amɩaa dʋkpasɩ -yla, 'mʋ -a yia aɩn -yla gbaa. 33 -Amɩa, wa 'yuoyua -yla -Lagɔ nʋa -slɛɛn we lɛ, -Zezuu 'wʋbhubhue nya tlɩtlɩnya glaa. We mɩ cɛlɩda Lʋʋsɛbhɛɛ lʋʋʋ 'sɔnʋ 'wʋɛ:

‹-Mɩ -wa na yu,

'ɩn we 'bhʋ -zɛɛn 'wʋ,

-amɩ -wa -na dide.›

34 -Lagɔ ka zlɩmɛ we gba. Nɩɩ, -Zezu ɔ yia 'wʋbhua tlɩtlɩnya glaa, 'ɩn ɔ 'na 'ka 'maslɛɛn tlɩ. 'Ɩn ɔ nɛɛ wee gbʋ -mɩnɩ daɛ:

‹-Mɔwlʋlu -zɔnʋnya ɩn gbaa ɩn 'ka -Davidɩ 'nyɛ,

'mʋ na yia aɩn 'nyɛa.›

35 We 'gbʋ, we mɩ 'ya cɛlɩda Lʋʋsɛbhɛɛ da yabhloɛ:

‹-Ɩn 'na 'ka -na -mɔwlʋnyɔ 'yitide

ɔ 'ka 'bhʋka 'wʋ zɛnɩ.›

36 Da nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩ -gaa 'yliyɔ, sa -Lagɔ 'yɩbhaa, 'ɩn ɔ yi 'saa ɔ lubho nʋ. Ɔ tlɩa, wa 'bhlua ɔ, ɔ dʋkpasɩ kwesi, 'ɩn ɔ yia zɛn.

37 «-Zezu 'nɩ glu zɛnɩ, -Lagɔ ka ɔ 'wʋbhu tlɩtlɩnya glaa. 38 Amɩa, bhelia, -a nɛɛ aɩn -ylaɛ: -Zezuu 'gbʋ -Lagɔ tɩa nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ. 39 Nɩɩ, nyɔɔo nyɔɔ -ka -Zezuu gbʋ -yɔŋwnu, ɔ 'gbʋ -na gbʋnyuuu 'gba bhʋa -mɩ 'wlu. Moizɩɩ tite 'nɩ mneni we 'ka we aɩn 'wlu -sa. 40 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, gbʋ -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya gbaa, we yi aɩn ylɩ. 41 -Lagɔ nɛɛ:

‹A -talɩ gbʋʋ 'ylilatlilinya,

ŋwɛgaga sʋbha aɩn,

'ɩn a 'bhʋ la.

Nɩɩ, gwɛdigbʋ na yia lɛnʋa amɩaa bhla.

Wa -ka we 'dɩ aɩn -salɩ,

a 'na 'ka we la gbʋzɔnʋ.› »

42 Da Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ mɩa -Lagɔbudu zɔ 'tlada, 'ɩn wa nɛɛ wa -ylaɛ: «Amɩa -a bhubhoe, Zuifʋʋ Nyapɛylɩ -putu -ka nyni, a yi a 'ka wee gbʋ -bhloo 'dɛ gba -aɩn -yla!» 43 Wa bhɩa 'wlugbelie, Zuifʋʋ -zlo -yɔ nyɩma -putu -wa bʋbɔa Zuifʋʋ -Lagɔ, 'ɩn wa yia Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ yoo kwa. Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ mɩ wa -yla gbʋ -gbada, -zugba wa tɛmanɩ wa dlɩ la nɩɩ, wa 'na 'tideli -Lagɔɔ 'nanɩ 'yi -nɩ.

Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ gbaa gbʋ nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ -yla

44 Zuifʋʋ Nyapɛylɩ -putu nynia, -wa yia -Lagɔwɛlɩ yukwli pʋlʋa, we -tʋ 'wʋ -sɛ, wa 'ka wee 'gbee nʋkpla -nyɩma ŋwɛɛ nyni. 45 Zuifʋ 'yɩa nyɩmaa -zlo -manɩ -yɔ, 'ɩn zenyidlɩ yia wa 'wʋbho. 'Ɩn -we Pɔlʋ mɩa gbada, wa bhitia we saputu sa, -zugba wa vɛlɩ ɔ.

46 Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ nɛɛ wa -yla dlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «We mɩ nɩɩ, amɩa Zuifʋ -yla wa 'ka yaa -Lagɔgbʋ gba tɩa. 'Ɩn a mɩ we kwnɛɛ -sada, 'ɩn a nɛɛ amɩaa 'dɛ nya nɩɩ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, a 'nɩ we 'yɩyɩe 'klʋ -kaa 'gbʋ, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, wa gbɛgbɛɩn -a yia mnɩa!

47 «-We Jejitapɛ gbaa -aɩn -yla, mʋ nɩ:

‹Ɩn ka -mɩ 'yligbeli,

dʋdʋgʋ -nyɩma weee zlɩ nya.

'Ɩn, -ɩn 'ka nyɩma gbʋwʋsa wɛlɩ gba dʋdʋʋ da weee.› »

48 Da nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ 'nʋa wɛlɩnya -mɩnɩ, 'ɩn wa yia 'mʋna li, wa yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ ɔ wɛlɩ -zɔnʋʋ 'gbʋ. 'Ɩn -wa -Lagɔ -saa -bha 'cɩn, wa 'ka 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka 'yɩ, 'maa yia -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ.

49 'Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔɔ wɛlɩ yia wee dʋdʋ weee -gʋ lamneni. 50 Zuifʋ 'paa 'ŋnɩmnɩ -ŋwnɩ -wa zʋa -Lagɔ -bha -yɔ 'gbee nyɩma 'kadɩɩ dlɩ yalɩ nɩɩ, wa palɩ Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ 'klɩyɩe 'wʋ. 'Ɩn wa yia -maa vu wa dʋdʋ -gʋ. 51 Da Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ 'kaa wee 'gbe nʋkplɛ 'bhʋ, 'ɩn -maa yia -maa bhʋ -yɔ *-bhubhui gbɔtɔ wa 'gbʋ. 'Bhie, wa yia Ikoniumʋ mnɩ. 52 'Ɩn 'mʋna -yɔ Zuzu 'Pʋpa yia -Zezuu 'bɩnɔnya ye -mɔ Antiɔsʋ -dʋdʋ -gʋ.

14

Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ mɩ Ikoniumʋ

1 Da Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ nynia Ikoniumʋ, 'ɩn wa yi 'yaa -mɛmɛ Zuifʋʋ -Lagɔbudu zɔ pla. Wa gbaa -mɔ -Lagɔgbʋ sa kpɛɛn kpɛɛn, Zuifʋ duun -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ, -maa yia -Lagɔ pla. 2 Zuifʋ -wa 'nɩa -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu, -maa 'bhua nyɩma -tɔlʋa -wa 'nɩa Zuifʋʋ dlɩ 'wʋ, 'ɩn wa 'ka -Lagɔbhelia -yla gbʋnyuu lɛnʋ. 3 'Ɩn Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ yia -mʋʋ bhla Ikoniumʋ -tʋ -daan, -zugba wa gba -Lagɔgbʋ, nyanɔ yabhlogbɔɔ 'nɩ wa 'wʋ -mɩ. 'Ɩn -Lagɔ yia wa se 'nyɛ, wa 'ka gwɛdigbʋnya -yɔ gbʋ 'kadɩ lɛnʋ. Wa gbaa ɔ 'nanɩɩ -gʋ gbʋ, 'ɩn -Lagɔ yia we -slolu nɩɩ, wa wɛlɩ mɩ gbʋzɔnʋ nya.

4 'Ɩn wee 'gbee nʋkpla -nyɩma yia 'wʋdɩ 'sɔ: tɔlʋa -zɛa Zuifʋʋ -nʋ, 'ɩn tɔlʋa yia -Zezuu tietienyaa -nʋ -zɛ. 5 Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ, we -yɔ wa 'yugalɩnya pʋpalɩa gbʋ, wa 'ka Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ 'klɩyɩe 'wʋpa, 'ɩn wa 'ka wa gbɔkʋ 'wʋbha. 6 Da waa nyɩma 'sɔ 'nʋa gbʋ -mɩnɩ, 'ɩn wa yia -flii -bho. 'Ɩn wa yia Likaoni -dʋdʋʋ 'gbenya wa laa Lisɩtlɩ -yɔ Dɛlɩbʋ mnɩ, we -yɔ we kwesi -gbenya 'wʋ. 7 'Ɩn wa yi 'yaa -mɛmɛ -Lagɔgbʋ gba.

Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ mɩ Lisɩtlɩ

8 Nyɩmɛ yabhlo mɩ Lisɩtlɩ, ladɩda ɔ tʋa 'kɔmʋʋ, -we ka gbʋ -wa, ɔ bhʋ ka 'ku. 'Ɩn wee 'kukue wa gwalɩlɩa ɔ, ɔ tɩanʋ 'nɩ -slɔ nɔ. 9 'Ylɩ yabhlo nya, -zugba ɔ pʋlʋ Pɔlʋʋ wɛlɩ yukwli. 'Ɩn Pɔlʋ yia we -yɔyɩ nɩɩ, ɔ dlɩ mɩ -Zezu -gʋʋ 'gbʋ, ɔ mneni ɔ 'ka 'pʋ. 10 Pɔlʋ nɛɛ ɔ -yla wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «-Ɩn sɔ 'wʋ, -ɩn 'yligbe -na bhʋ -gʋ tɩklɩɩ!» 'Ɩn ɔɔ nyɩmɛ yia 'wʋblu, ɔ yia nɔnʋe bhli -bha -bhlokpadɛ.

11 Gbʋnya Pɔlʋ nʋa lɛ da, nyɩmaa -zlo 'yɩa we -yɔ, 'ɩn wa yia 'wʋkpɩ Likaoni -nyɩmaa wɛlɩ nya: «-Lagɔnya ka nyɩma -zɛ, we ka -amɩaa -gbɛ lasibhli!» 12 Banabasɩ wa laa -Zeusʋ, 'ɩn Pɔlʋ -wa gbʋgbanyɔɔ 'gbʋ, wa yia -mɔɔ la Ɛlɩmɛsɩ. 13 -Lagɔ wa laa -Zeusʋ, we -budu 'yligbe wee 'gbee ŋwɛ -yɔ. 'Ɩn we bʋbɔnyɔ -yɔ bhligblɔnya yia yi, 'ɩn ɔ yia we -kpeli suu -bʋɩ nya. Ɔ -yɔ ɔ nyɩmaa -zlo 'yɩbha wa 'ka Banabasɩ -yɔ Pɔlʋ -zila -yɔ bʋbɔlʋ.

14 'Ɩn da -Zezuu tietienya Banabasɩ -yɔ Pɔlʋ 'nʋa wee gbʋ -mɩnɩ, 'ɩn wa yia wa 'wʋ *-bananya yla. 'Ɩn wa -yɔ gwagwɩe yia nyɩmaa -zlo glaa mnɩ 'wʋkpɩkpɩe nyaɛ: 15 «'Oo! Bheliaɩn, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a nʋ 'sa? Nɩɩ, nyɩma -amɩa -mɩa 'ya amɩa 'bhisa. -Lagɔgbʋ -a yia aɩn -yla gbaa. Nɩɩ, a 'bhʋ -sini -kpʋanya -mɩnɩ 'bɩ, a 'bhiti 'yliyɔga -Lagɔɔ gbɛgbɛɩn! Mɔ nʋa yalɩ klaa, dʋdʋ klaa, gumunyu -yɔ we lʋ -lu weee lɛ. 16 Bha, bhlasabhla, -Lagɔ ka dʋdʋgʋ -nyɩma weee 'yitide, 'ɩn wa yia wa 'dɛɛ nʋʋ 'yoo bhli. 17 'Ɩn -mʋʋ bhla, -Lagɔ yia ɔ 'dɛ -slolu aɩn -yla, ɔ zʋzɔnʋlɛnʋe nya 'kɔmʋʋ: ɔ lʋalɩ yalɩnyu, 'ɩn amɩaa kpaa -li zʋa. 'Ɩn ɔ nyɛa aɩn lililu duun, ɔ yelia 'mʋna aɩn dlɩ zɔ.» 18 Banabasɩ -yɔ Pɔlʋ ka 'klɩ 'yɩ, 'ɩn wa yia gbʋ weee 'bɩgʋ 'plɩlɩ waa nyɩma -zlo -yla, nɩɩ, wa 'na bʋbɔlʋ wamɩa -nɩ, 'bhie -maa yia we -yɔŋwnu lʋgada.

19 We bhla Zuifʋnya 'bhʋa Antiɔsʋ Pisidii -yɔ Ikoniumʋ -dʋdʋ -gʋ, wa nynia Lisɩtlɩ, 'ɩn wa yia nyɩmaa -zlo lʋbho. 'Ɩn wa yia -maa dlɩ 'wʋbhu, 'ɩn wa yia Pɔlʋ gbɔkʋ 'wʋbha, wa 'ka ɔ 'bhaa 'gbʋ. 'Bhie, wa yia ɔ 'gbe -gnima kwa, wa mɩa dlɩɩ nɩɩ, ɔ ka tlɩ. 20 'Ɩn da -Lagɔnyɩma gbelia Pɔlʋ, ɔ yia 'wʋsɔ, 'ɩn ɔ yia wee 'gbe nʋkplɛ lʋmnɩ. -Mʋʋ zlɩ zlɩa, 'ɩn ɔ -yɔ Banabasɩ 'sɔ yia Dɛlɩbʋ mnɩ.

Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ 'bhitia lʋ Silii -dʋdʋ -gʋ

21 Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ gbaa -Lagɔgbʋ Dɛlɩbʋgbe nʋkplɛ, 'ɩn nyɩma duun yia -mɔ -Lagɔ pla. 'Bhie, wa yia lʋbhiti Lisɩtlɩ, Ikoniumʋ, we -yɔ Antiɔsʋ Pisidii -dʋdʋ -gʋ. 22 'Ɩn wa tɛmanɩa -Lagɔnyɩmaa dlɩ la, -zugba wa pa wa 'kʋayli, nɩɩ, wa zʋ dlɩ gege. 'Ɩn wa nɛɛ wa -ylaɛ: «We mɩ nɩɩ, -a 'plɩlɩ sɩasɩe duun lʋ 'bhie, -a 'ka *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe zɔ pla.» 23 'Ɩn Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ yia nyɩma kpasɩ lapalɩ *leglizɩ -bhlo -bhlo zɔ. Wa plaa 'sun, wa bhubhoea -Lagɔ, 'bhie, wa yia waa -Lagɔnyɩma -wa zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ, -Lagɔ kwɛɛ zʋ.

24 -Mʋʋ 'bɩgʋ, wa 'plɩlɩa Pisidii -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn wa yia Panfilii nyni. 25 Wa gbaa -Lagɔgbʋ Pɛlɩzɩgbe nʋkplɛ, -mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn wa yia Atalii mnɩ. 26 -Mɔ wa -gblaa 'glʋ 'wʋ Atalii, 'ɩn wa yia Antiɔsʋ lʋbhiti Silii -dʋdʋ -gʋ. -Mɔ wa zʋa zlɩmɛ wa -Lagɔɔ 'nanɩ kwɛɛ, lubho -we wa bhɩa da nʋnʋee 'gbʋ.

27 Da wa nynia Antiɔsʋ, 'ɩn wa yia leglizɩ weee 'wlugbeli. -We weee -Lagɔ nʋa lɛ wa sɔ nya, 'ɩn sa -Lagɔ -kalɩa -wa 'nɩa Zuifʋ -yla 'yoo, 'ɩn -maa 'ka 'ya -Lagɔ pla, wa yia we -sa 'bɩgʋ dɩ nya. 28 'Ɩn Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ yia Antiɔsʋ -tʋ -daan -Zezuu 'bɩnɔnya nya.

15

Antiɔsʋgbee -Lagɔnyɩma kpɛlɩa Moizɩɩ tite -gʋ

1 We bhla -bhlokpadɛ nya, nyɩma -tɔlʋa 'bhʋa Zudee -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn wa yia Antiɔsʋ mnɩ. Da wa nynia -mɔ, wa yia -Lagɔbhelia gbʋ -mɩnɩɩ slolue bhli, wa nɛɛ: «Sa Moizɩɩ tite gbaa, wa 'pa nyɩma knɩ 'wʋ, a 'nɩ 'sa knɩ pla, a 'nɩ mneni a 'ka gbʋ 'wʋbhʋ!» 2 Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ 'nɩ wa wɛlɩ -yɔŋwnu -gbaa, 'ɩn wa -yɔ wa 'sɔ yia wee gbʋ -mɩnɩ -gʋ kpɛlɩ bhabha. We 'gbʋ, wa yia Pɔlʋ, Banabasɩ -yɔ Antiɔsʋ -nyɩma tɔlʋa tie -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn wa -yɔ -Zezuu tietienya -yɔ nyɩma kpasɩ 'ka wee gbʋ -mɩnɩ gba.

3 We 'gbʋ, wa mɩ mnɩmnɩe -gʋ, 'ɩn leglizɩ yia wa -yɔbɛ, 'ɩn wa yia wa yoo kwa. 'Ɩn wa yia Fenisi -yɔ Samalii -dʋdʋ -gʋ 'plɩlɩ, sa nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ plaa -Lagɔ, -zugba wa -yɔ we gbagbɩe mnɩ. 'Ɩn wee 'dɩzɔnʋ -mɩnɩ yia -Lagɔbhelia weee 'mʋna 'kadʋ 'wʋla.

4 Da wa nynia -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn leglizɩ klaa, -Zezuu tietienya klaa, we -yɔ nyɩma kpasɩ yia wa 'lakpasu kpa. 'Ɩn -we -Lagɔ nʋa lɛ wa sɔ nya, wa yia we -sa 'bɩgʋdɩ nya -maa -yla.

5 Zuifʋʋ -zakpa -bhlo wa laa Falizɩnyɩma wa glaa -nyɩma tɔlʋa, -wa zʋa -Zezu dlɩ -gʋ -sɔa 'wʋ, 'ɩn wa nɛɛ: «-Lagɔnyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, wa 'pa wa knɩ 'wʋ, 'ɩn wa gba wa -yla, wa zʋ Moizɩɩ tite 'nʋŋwɛ!»

-Lagɔnyɩmaa 'wlugbelie -Zeluzalɛmʋ

6 'Ɩn -Zezuu tietienya -yɔ nyɩma kpasɩ yia 'wlugbeli, wa 'ka wee gbʋ -mɩnɩ 'wʋsɩsalɩ. 7 Wa kpɛlɩa kpokpo, Piɛlɩ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Na bhelia, amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔ ka -bha 'mɩ -sa aɩn glaa, we 'bɩ ka 'wʋgwlɛ, 'ɩn -wa 'nɩa Zuifʋ, ɩn 'ka wa -yla -Lagɔgbʋ gba, wa -ka we 'nʋ, wa 'ka -Zezu dlɩ -gʋ zʋ. 8 -Lagɔ -ɔ -yia nyɩmaa dlɩ, ɔ ka we -slolu nɩɩ, -wa 'nɩa Zuifʋ, ɔ ka wa gbʋ -yɔŋwnu, 'ɩn ɔ yi 'yaa wamɩa Zuzu 'Pʋpa 'nyɛ, -amɩa 'bhisa. 9 -Lagɔ 'nɩ nyɩmɛ 'wʋgbɩzɩ, -a -yɔ wa 'sɔ nyɩdɩ. -We ka gbʋ -wa, ɔ ka wa dlɩ -yɔwɔlʋ, wa ka -Zezu dlɩ -gʋ zʋʋ 'gbʋ. 10 'Ɩn -slɛɛn, lɛɛ -lu ka 'gbʋ a yla -Lagɔ la? 'Ɩn 'gba 'kadʋ -amɩaa dʋkpasɩ -yɔ -amɩaa 'dɛ 'nɩa mneni -a 'ka 'wʋbhu, 'ɩn a dɩ we -Zezuu 'bɩnɔnya 'wlua? 11 -Ɩnnya! -A dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'nanɩɩ 'gbʋ, -a yia 'pʋ, wamɩa 'bhisa!»

12 Tɔʋn, nyɩma weee yia ŋwɛ 'mu, -zugba wa pʋlʋ Banabasɩ -yɔ Pɔlʋ 'sɔ yukwli. Gwɛdigbʋ -yɔ gbʋ 'kadɩ -Lagɔ nʋa lɛ wa sɔ nya -wa 'nɩa Zuifʋ nyɩdɩ, -zugba wa gba we waa nyɩma -yla.

*'Zake gbaa nyɩma -yla gbʋ

13 Da wa bhɩa gbagbɩe, 'ɩn *'Zake yia wɛlɩ 'wʋbhu, ɔ nɛɛ: «Na bhelia, a pʋlʋ 'mɩ yukwli. 14 Sa -Lagɔ ylaa tɩatɩa nyɩma 'nɩa Zuifʋ, 'ɩn ɔ yia -bha nyɩmaa -zakpa -bhlo -sa wa glaa, -maa 'ka ɔ -nʋ -zɛ, we gbʋ 'Simɔɔ gbaa -aɩn -yla. 15 'Ɩn wee wɛlɩ -mɩnɩ -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa wɛlɩ yia bhli -bhlo. Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

16 ‹Jejitapɛ nɛɛ:

«-Mʋʋ 'bɩgʋ,

lʋ na yia yia cɩ,

'ɩn -Davidɩɩ -budu bhlia,

ɩn 'ka we 'sʋbha lʋ.

Ɩn 'ka we 'sʋbha lʋ we 'ku -gʋ,

'ɩn ɩn 'ka we 'yligbeli.

17 'Ɩn nyɩmaa pnɩɩ weee yia Jejitapɛɛ 'yoo datalɩa.

Cɩɩn, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ ɩn laa

wa 'ka na -nʋ -zɛ, ma -wa.»

18 -We Jejitapɛ gbaa mʋ mɩa dɛ.

Ɔ ka wee gbʋnya -mɩnɩ -slolu 'cɩn,

-mʋʋ 'bɩ ka 'wʋgwlɛ,

'ɩn 'sa ɔ mɩa we lɛnʋda.› »

19 'Zake yia we -gʋdɩɛ: «We 'gbʋ, -we na yɩa -yɔ, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, -wa plaa -Lagɔ, -a 'na sɩalɩ wa -nɩ. 20 Nɩɩ, -a cɛlɩ wa 'wʋɛ: wa 'na lili -zila -bʋbɔnɩmɛ -nɩ, we ka pʋɩn. 'Ɩn wa 'na nʋnʋ mʋtnɩgbʋ lɛ -nɩ. Nɩmɛ -we 'pɩɔn 'nɩa 'wʋtla, we -yɔ nɩmɛɛ 'pɩɔn -tʋkpa, wa 'na lili we -nɩ. 21 -We ka gbʋ -wa, bha bhlasabhla, nyɩma slolua Moizɩɩ tite 'gbe -bhlo -bhlo 'wʋ, -zugba wa zɛlɩ we -Lagɔbudunya zɔ, *Nyapɛylɩ weee nya.»

'Sɛbhɛ wa 'paa -Lagɔnyɩma 'nɩa Zuifʋ yoo

22 Tɔʋn, -Zezuu tietienya -yɔ nyɩma kpasɩ -yɔ leglizɩ weee yia wɛlɩ -bhlo bhlɩ nɩɩ, wa -sa -bha nyɩma wa glaa, 'ɩn wa 'ka wa -yɔ Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ tie Antiɔsʋ. 'Ɩn wa yia -bha Zudasɩ wa laa Balɩsabasɩ -yɔ Silasɩ -sa. Wamɩa nyɩma 'sɔ -manɩ, -bha -Lagɔbhelia zʋa wa. 23 'Sɛbhɛ wa cɛlɩa wa zʋa wa kwɛɛ we nʋkpla -wɛlɩ nɩ:

Amɩa, -amɩaa bhelia -Lagɔnyɩma 'nɩa Zuifʋ, -wa mɩa Antiɔsʋgbe nʋkplɛ, Silii -yɔ Silisi -dʋdʋ -gʋ, -amɩa -Zezuu tietienya -yɔ nyɩma kpasɩ saa aɩn fʋ.

24 -A ka 'nʋ nɩɩ, nyɩma ka -amɩaa -gbɛ 'bhʋ, 'ɩn wa yia amɩaa dlɩ sumanɩa mnɩ wa ŋwɛɛ wɛlɩnya nya. -Amɩa 'nɩ wa tie -mʋʋ 'wʋ. 25 We 'gbʋ, -a yia wɛlɩ -bhlo bhlɩ, 'ɩn -a yia -bha nyɩma -sa, -a 'ka wa tie. 'Ɩn wa 'ka -amɩaa jijli -talea Banabasɩ -yɔ Pɔlʋ yoo kwa amɩaa -gbɛ. 26 Waa nyɩma 'sɔ ka wa 'pʋpʋe dlɩ -sa, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ lubhoo nʋnʋee 'gbʋ. 27 We 'gbʋ, -a yia Zudasɩ -yɔ Silasɩ tie amɩaa -gbɛ. 'Ɩn -we -a cɛlɩa aɩn 'wʋ da, wa 'ka we 'wʋsɩsalɩ aɩn -yla. 28 Nɩɩ, Zuzu 'Pʋpa -yɔ -aɩn 'sɔ 'nɩ 'yɩbha wa dɩ 'gba 'kadʋ aɩn 'wlu. Nɩɩ, titenya mɩa da, a zʋ we 'nʋŋwɛ, -gla -wa: 29 a 'na lili -zila -bʋbɔnɩmɛ -nɩ, we ka pʋɩn. Nɩmɛɛ 'pɩɔn -tʋkpa -yɔ nɩmɛ -we 'pɩɔn 'nɩa 'wʋtla, a 'na lili we -nɩ. 'Ɩn a 'na nʋnʋ mʋtnɩgbʋ lɛ -nɩ. A -ka we 'nʋŋwɛ zʋ, -zugba gbʋzɔnʋ a nʋa lɛ.

-A -sa aɩn fʋ.

-Zezuu tietienya nynia Antiɔsʋgbe 'wʋ

30 Wa 'tidea waa nyɩma -mnʋa -manɩ 'yi, 'ɩn -maa yia Antiɔsʋ mnɩ. Wa yia -Lagɔnyɩma weee 'wlugbeli, 'ɩn wa yia wee 'sɛbhɛ -maa yoo 'nyɛ. 31 Wa zɛlɩa wee 'sɛbhɛ, we yia wa 'mʋna 'wʋla, we nʋkplawɛlɩ ka wa 'kʋayli 'paa 'gbʋ. 32 Zudasɩ -yɔ Silasɩ -wa ka dɛ mɩa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya nya, wa zʋa -Lagɔbhelia 'dɩ kpokpo, 'ɩn wa yia wa 'kʋayli 'pa, 'ɩn wa yia wa dlɩ latɛmanɩ. 33 'Ylɩ sanɩmɛ 'plɩa, 'ɩn -Lagɔbhelia yia wa 'yoo 'nyɛ -dlɔɔ. Wa yia -wa tiea zlɩmɛ wa -gbɛ lʋbhiti. [ 34 Nɩɩ, we nanɩ Silasɩ dʋdʋ ɔ 'ka wa -gbɛ -tʋ, 'ɩn ɔ yia -bha -tʋ.] 35 We bhla, Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ ka Antiɔsʋ -tʋ. Wa -yɔ nyɩmaa -zlo 'sɔ, -zugba wa slolu nyɩma, 'ɩn wa gba -Lagɔgbʋ.

Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ 'bhʋbhlʋa -yɔ

36 'Ylɩ sanɩmɛ 'plɩa, 'ɩn Pɔlʋ nɛɛ Banabasɩ -ylaɛ: «'Gbe weee -we nʋkplɛ -a -yɔ -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe 'plɩa -a 'bhiti -mɔ lʋ. -A 'ka -amɩaa bhelia 'yɩ, -de sa wa mɩ -mɔɔ.» 37 Da wa mɩa mnɩda, *Zaan wa laa Malɩkɩ, Banabasɩ 'yɩbha wa -yɔ ɔ 'sɔ 'ka mnɩ. 38 'Ɩn Pɔlʋ 'nɩ we -yɔŋwnu, -we ka gbʋ -wa, Malɩkɩ ka zlɩmɛ wa 'bɩbhʋ Panfilii -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn ɔ 'nɩ wa kwalɩ, wa -Lagɔlubho 'wʋ. 39 Kpɛlɩe 'kadʋ yia Pɔlʋ -yɔ Banabasɩ nyɩdɩ -bho, 'ɩn wa yia -yɔbhʋbhlʋ. Banabasɩ yia Malɩkɩ 'wʋbhu, 'ɩn wa yia 'glʋ 'wʋbho, 'ɩn 'nyunyɩdɩdʋdʋ wa laa Siplʋ, wa yia we -gʋ mnɩ. 40 'Ɩn, Pɔlʋ -mɔɔ yia -bha Silasɩ -sa. 'Ɩn -Lagɔnyɩma yia -Lagɔ bhubhoe wa 'dɛ 'sɔɔ -nʋ nya, nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ nʋ wa 'nanɩ 'wʋ, 'bhie, wa yia mnɩ. 41 'Ɩn wa yia Silii -yɔ Silisi -dʋdʋ -gʋ 'plɩlɩ, -zugba wa -yɔ leglizɩnyaa 'kʋaylipapɩe mnɩ.

16

Pɔlʋ 'bhua Timotee 'wʋ

1 Pɔlʋ nynia Dɛlɩbʋ -yɔ Lisɩtlɩ -gbenya nʋkplɛ, -Zezuu 'bɩnɔnyɔ yabhlo wa laa Timotee, -zugba ɔ mɩ -mɔ. Zuifʋŋwnɔ -ɔ zʋa -Zezu dlɩ -gʋ, ɔ yu -wa, 'ɩn ɔ dide mɩa *Glɛkɩyu nya. 2 -Lagɔnyɩma mɩa Lisɩtlɩ -yɔ Ikoniumʋ -gbenya nʋkplɛ, ma gbaa Timotee gbʋzɔnʋ gbʋ. 3 Pɔlʋ 'yɩbha ɔ -yɔ ɔ 'sɔ 'ka mnɩ. Ɔ 'bhua ɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ *knɩ 'wʋpa, Zuifʋ -wa mɩa wee dʋdʋ -gʋʋ 'gbʋ. -We ka gbʋ -wa, -maa weee -yi ɔ dide Glɛkɩyu nya. 4 Da wa mɩa 'gbenya -gʋ 'plɩda -bhlo -bhlo, gbʋnya -Zezuu tietienya -yɔ -Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩma kpasɩ pʋpalɩa, -zugba wa -yɔ we gbagbɩe mnɩ -Lagɔnyɩma -yla nɩɩ, wa zʋ we 'nʋŋwɛ. 5 'Ɩn leglizɩnya yia latɛmanɩ dlɩzʋzʋe 'wʋ. 'Ɩn sa zlɩ zlɩa, -zugba wa bho -gʋ.

Masedʋanɩ -nyɩmɛ 'tlalɩa Pɔlʋ 'klʋ

6 Da Zuzu 'Pʋpa gbaa wa 'na gbalɩ -Lagɔgbʋ -Azii -dʋdʋ -gʋ -nɩ, 'ɩn wa yia Flizii -yɔ -Galasii -dʋdʋ -gʋ 'plɩlɩ. 7 Da wa nynia Mizii -yɔ Bitiniii 'wʋgbelida, wa ka Bitiniii dʋdʋ -gʋ -mnɩmnɩe layla. 'Ɩn -Zezuu Zuzu 'nɩ we ŋwnu wa -yla. 8 We 'gbʋ, wa 'plɩlɩa Mizii -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn wa yia Tloasɩgbe nʋkplɛ mnɩ. 9 Sabɔ, Pɔlʋ yia Masedʋanɩ -nyɩmɛ yabhlo -yɔyɩ 'yligbeda ɔ 'yli 'wʋ. 'Ɩn -mɔɔ nɛɛ ɔ -yla: «-Na zukpa -wa, -ɩn 'plɩlɩ Masedʋanɩ -dʋdʋ -gʋ, -ɩn 'ka -aɩn 'wʋsa.» 10 Wee gbʋ -mɩnɩ 'bhʋa Pɔlʋ 'yli -gʋ, -bha -bhlokpadɛ -a gbaa -a 'ka Masedʋanɩ mnɩ. -We ka gbʋ -wa, -a ka we -yɔyɩ nɩɩ, -Lagɔ ka -aɩn la, -a 'ka -mɔ -nyɩma -yla -Lagɔgbʋ gba.

Lidii ŋwnua -Lagɔgbʋ -yɔ Filipʋgbe 'wʋ

11 -A -gblaa 'glʋ 'wʋ Tloasɩ, 'ɩn -a yia 'nyunyɩdɩdʋdʋ wa laa Samotlasɩ -gʋ mnɩ tɩklɩɩ. -Mʋʋ 'bɩgʋ zlɩ zlɩa, 'ɩn -a yia Neapoli nyni. 12 -Mɔ -a 'bhʋa, 'ɩn Masedʋanɩ -dʋdʋ -gʋʋ 'gbe 'kadʋ wa laa Filipʋ, -we Wlɔmʋ -nyɩma pɩlɩa 'wlu la, 'ɩn -a yia -mɔ mnɩ. -A ka 'ylɩ duun li wee 'gbe nʋkplɛ.

13 Nyapɛylɩ nynia, 'ɩn -a yia 'gbe nʋkplɛ 'tla, -a yia -gbʋa ŋwɛ -yɔ mnɩ. Da -a zʋa we dlɩ -gʋ nɩɩ, -mɔ Zuifʋ bhubhoelia 'cɩn -Lagɔ. 'Ŋwnɩ -wa gbelia -bha 'wlu, -a -dɩa la, 'ɩn -a yia wa -yla gbʋ gba. 14 Waa 'ŋwnɩ glaa 'yabhlo wa laa Lidii, Tiatilɩgbe 'wʋ wa gwalɩlɩa ɔ, 'naa -zalʋ ka -valɛ 'tɛa, 'mʋ ɔ paa pɛlʋ, 'ɩn ɔ bʋbɔa -Lagɔ. Ɔ mɩ -aɩn yukwli pʋlʋda, 'ɩn Nyɩmaa -Kanyɔ yia ɔ dlɩ 'wʋkalɩ, -zugba -we Pɔlʋ mɩa gbada ɔ nʋ we. 15 Da -a batizea ɔ -yɔ ɔ nyɩma 'sɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ -aɩn -ylaɛ: «We -ka aɩn dlɩɩ -mɩ, nɩɩ, ɩn ka -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu 'piɛɩn, a yi na -gbɛ ladɩlɩa.» 'Ɩn ɔ nɛɛ -a ŋwnu we -yɔ -kpɔ.

Filipʋgbe nʋkplɛ, wa 'paa Pɔlʋ -yɔ Silasɩ -kaslʋ 'wʋ

16 'Ylɩ yabhlo nya, da wa bhubhoelia -Lagɔ, -a mɩ -mɔ mnɩda, 'ɩn gayloŋwnɔ yabhlo yia -aɩn yoo yi. Ɔ ka -zatɩbhɛ -zuzu -gʋ, mʋ nya ɔ bhlɩa kwɛ la. Wee ɔ kwɛ labhlɩlɩe -yɔ ɔ yɩa 'gwɛzi duun ɔ -cɩan -yla. 17 'Ɩn ɔ yia -a -yɔ Pɔlʋ 'sɔ 'bɩ -bholu, 'wʋkpɩkpɩe nya: «Waa nyɩma mɩa da, Yalɩ -Lagɔɔ lubhonʋnya -wa. Sa -Lagɔ 'kaa aɩn gbʋ 'wʋsa, we 'yoo wa mɩa da aɩn dasloluda.» 18 'Sa ɔɔ 'ŋwnɔ nʋa 'kɔmʋʋ. We bhɩalɩda, 'cɛ yia Pɔlʋ dɔlɔ, ɔ 'bhitia, 'ɩn ɔ nɛɛ wee zuzu -ylaɛ: «-Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya, ɩn nɛɛ -mɩ -ylaɛ, -ɩn 'tla ɔ 'wʋ!» -Bha -bhlokpadɛ, 'ɩn wee zuzu yia ɔ 'wʋtla.

19 Ɔɔ gayloŋwnɔɔ -cɩan yia we -yɔyɩ nɩɩ, ɔ 'nɩ 'maslɛɛn mneni, ɔ 'ka wa -yla 'gwɛzi 'yɩ. 'Ɩn wa yia Pɔlʋ -yɔ Silasɩ kpa, 'ɩn wa yia wa -zejila 'wʋ kwa nyɩmaa 'yugalɩnyaa -gbɛ, -gla nya. 20 Wa kwaa wa Wlɔmʋʋ gbʋwʋbhunya 'yu, wa nɛɛ -maa -ylaɛ: «Nyɩma mɩa da, wa ka -amɩaa 'gbe gbugblolu. Zuifʋnya -wa, 21 'ɩn wa zʋayli -gbʋ, -amɩa Wlɔmʋ -nyɩmaa tite gbaa -a 'na ŋwnunu -yɔ -nɩ, 'ɩn -a 'na nʋnʋ lɛ nɩ, 'mʋ wa slolua.» 22 'Ɩn nyɩmaa -zlo yi 'yaa wa 'cɛ -yɔ 'palɩ.

Wlɔmʋ -nyɩmaa gbʋwʋbhunya nɛɛ wa -sa Pɔlʋ -yɔ Silasɩ -bana 'wʋ, 'ɩn wa 'ka wa sɛlɩ. 23 Wa sɛlɩa wa bhabha, 'bhie, wa yia wa -kaslʋ 'wʋpa. 'Ɩn wa nɛɛ -kaslʋbuduu ŋwɛkʋnyɔ -yla, ɔ zʋ wa 'yliyɔ 'nanʋʋ. 24 Wa gbaa sa wɛlɩ -mɩnɩ ɔɔ -kaslʋbuduu ŋwɛkʋnyɔ -yla, 'ɩn -mɔɔ yia wa -kaslʋbuduu nyɩdɩ -komi zɔ 'pa. 'Ɩn ɔ yia wa gbloko bhʋ 'wʋ palɩ.

25 -Mɔ zlɩ -nyɩdɩ, Pɔlʋ -yɔ Silasɩ 'sɔ mɩ -Lagɔ bhubhoeda, wa mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ lʋʋ nya, -zugba -kaslʋnyɩma tɔlʋa pʋlʋ wa yukwli. 26 -Bha -bhlokpadɛ, dʋdʋ yia zuklu 'tɩtɛɛ, 'ɩn -kaslʋbuduu -klu yia lazuklu. Tɔʋn, 'ɩn we klolo weee yia -kalɩ, 'ɩn -kaslʋnyɩma weee gbloko yia ladɩdlɩ. 27 Da ɔɔ -kaslʋbuduu ŋwɛkʋnyɔ ganɔa, 'ɩn ɔ yia klolonya -yɔyɩ -kalɩda. Ɔmɔ dlɩɩ nɩɩ, waa -kaslʋnyɩma ka -gwa. 'Ɩn ɔ yia -mɔ ɔ tʋgʋgblɛ -sa, ɔ 'ka ɔ 'dɛ 'bha. 28 'Ɩn Pɔlʋ yia 'wʋkpɩ 'tɩtɛɛ, ɔ nɛɛ: «-Ɩn 'na nʋnʋ -na 'dɛ gbʋnyuu -yla lɛ -nɩ, -a 'dɛ weee mɩ -bha!»

29 Tɔʋn, -kaslʋbuduu ŋwɛkʋnyɔ yia 'napɛ -yɔlayɩbha, 'ɩn ɔ yia gwagwɩe -yɔ tɛlɩtɛlɩe nya -buduu komi zɔ pla, 'ɩn ɔ yia Pɔlʋ -yɔ Silasɩ 'sɔ 'yu 'kukolu 'sibhli. 30 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ wlelia wa, 'ɩn ɔ yia wa layɩbha: «Na -cɩan, sa ɩn 'ka nʋ, 'ɩn ɩn 'ka gbʋ 'wʋbhʋa?»

31 'Ɩn Pɔlʋ -yɔ Silasɩ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn zʋ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu dlɩ -gʋ, 'ɩn -ɩn -yɔ -na zʋaylinyɩma 'sɔ 'ka gbʋ 'wʋbhʋ.» 32 'Ɩn wa yia ɔ -yɔ ɔ zʋaylinyɩma weee -yla -Lagɔgbʋ gba. 33 Sabɔ, bhla -bhloo 'dɛ nya, 'ɩn ɔɔ -kaslʋbuduu ŋwɛkʋnyɔ -yɔ Pɔlʋ -yɔ Silasɩ 'sɔ yia ɔ 'dɛɛ -gbɛ mnɩ. 'Ɩn ɔ yia wa 'gbia glʋ, 'ɩn -maa yia -bha -bhlokpadɛ ɔ -yɔ ɔ zʋaylinyɩma weee batizee. 34 Ɔ -yɔ Pɔlʋ -yɔ Silasɩ mnɩa ɔ -buduŋwɛɛ, 'ɩn ɔ yia wa lililu 'nyɛ. 'Ɩn ɔɔ nyɩmɛ -yɔ ɔ zʋaylinyɩma yia 'mʋna li, -Lagɔɔ dlɩ -gʋzʋzʋee 'gbʋ.

Pɔlʋ -yɔ Silasɩ wa -saa -kaslʋ 'wʋ

35 Da zlɩ zlɩa, Wlɔmʋ -nyɩmaa gbʋwʋbhunya yia 'slʋja tie -kaslʋbuduu ŋwɛkanyɔɔ -gbɛ nɩɩ, wa 'tide waa nyɩma -manɩ 'yi. 36 'Ɩn -kaslʋbuduu ŋwɛkʋnyɔ yia we wɛlɩ Pɔlʋ kwa, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Gbʋwʋbhunya ka nyɩma tie, wa nɛɛ, ɩn 'tide aɩn 'yi. We 'gbʋ, a mneni a 'ka 'tla, 'ɩn a 'ka mnɩ -dlɔɔ.»

37 'Ɩn Pɔlʋ nɛɛ waa 'slʋja -ylaɛ: «-Amɩa -wa Wlɔmʋ -nyɩma, wa 'nɩ -amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhu sazɔnʋ sa, 'ɩn wa yia -aɩn bhɩtɩ -zejila 'wʋ, 'bhie, 'ɩn wa yia -aɩn -kaslʋ 'wʋpa. 'Ɩn -slɛɛn wa 'yɩbha wa 'ka -aɩn -kaslʋ 'wʋ -sa 'wiemɩɩ? -Ɩnnya, we 'na 'ka lɛnʋ. Wa yi, wa 'ka -aɩn wleli wa 'dɛ nya!»

38 'Ɩn 'slʋja yia we 'dɩ Wlɔmʋ -nyɩmaa gbʋwʋbhunyaa -gbɛ kwa. -Maa 'nʋa nɩɩ, Pɔlʋ -yɔ Silasɩ mɩ Wlɔmʋ -nyɩma nya, 'ɩn we yia -maa nyanɔ dlɩ 'wʋslu. 39 'Ɩn wa yia wa bhubhoea yi, 'bhie, wa yia wa -kaslʋ 'wʋ -sa. 'Ɩn wa nɛɛ: «Amɩa zukpa -wa, a 'tla 'gbe nʋkplɛ!» 40 Da Pɔlʋ -yɔ Silasɩ 'tlaa -kaslʋ 'wʋ, 'ɩn wa yia Lidiii -buduŋwɛɛ mnɩ. Wa 'yɩa -Lagɔbhelia, 'ɩn wa yia wa 'kʋayli 'pa, 'bhie, wa yia mnɩ.

17

Pɔlʋ -yɔ Silasɩ sɔ gbaa -Lagɔgbʋ Tɛsalonikɩgbe nʋkplɛ

1 Pɔlʋ -yɔ Silasɩ 'sɔ 'plɩlɩa Anfipolisɩ -yɔ Apoloni -gbenya nʋkplɛ, 'ɩn wa yia Tɛsalonikɩ nyni. -Mɔ Zuifʋʋ *-Lagɔbudu mɩa. 2 'Ɩn Pɔlʋ yia -mɔ pla sa ɔ nʋa 'cɩn 'sa. 'Ɩn Zuifʋʋ Nyapɛylɩ ta nya, 'ɩn ɔ -yɔ wa yia -Lagɔsɛbhɛ -gʋ kpɛlɩlɩ. 3 'Ɩn ɔ yia we 'ji gba, 'bhie, ɔ yia we wa 'klʋslolu nɩɩ, wee 'sɛbhɛ nɛɛ, we mɩ nɩɩ, -Lagɔɔ -Bhasanyɔ sɩa, ɔ 'ka tlɩ, 'ɩn ɔ 'ka 'wʋsɔ tlɩtlɩnya glaa. Ɔ nɛɛ nɩɩ: «Ɔɔ -Zezu -ɔ ka gbʋ na gbaa da aɩn -yla, mɔ -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ.» 4 Wee wɛlɩ zɩa wa lʋ Zuifʋ tɔlʋʋ dlɩ kwɛ, wa yia we -yɔŋwnu, 'ɩn wa yia Pɔlʋ -yɔ Silasɩ 'bɩbholu. 'Sa -bhlokpadɛ, *Glɛkɩ -duun -wa bʋbɔa Zuifʋʋ -Lagɔ nʋa, we -yɔ 'ŋnɩmnɩ zʋayliŋwnɩɩ -zlo.

5 'Ɩn Zuifʋ yia we zenyi nʋ, wa yia gbʋkpʋa -nyɩma labhu 'yloogblʋ, 'ɩn wa yia -zlɛ ladɩ 'gbe nʋkplɛ. 'Ɩn wa yia Pɔlʋ -yɔ Silasɩɩ da mnɩ, Zasɔɔn -buduŋwɛɛ, wa 'ka wa -zejila 'yu kwa. 6 'Ɩn wa 'nɩ Pɔlʋ -yɔ Silasɩ 'yɩɩ 'gbʋ, wa yia Zasɔn -yɔ -Lagɔbhelia tɔlʋa 'gbee 'wlulapɩlɩnya 'yu kwa. 'Ɩn wa yia 'wʋkpɩkpɩe bhli: «Nyɩma -manɩ ka dʋdʋ weee gbugblolu, 'ɩn wa yi 'yaa -slɛɛn -seli yi! 7 Zasɔn ka wa 'bɩ 'nyɛ ɔ 'dɛɛ -gbɛ! Waa nyɩma wee'e zʋ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ *Sezaaa titenya 'nʋŋwɛ, 'ɩn wa nɛɛ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -putu mɩ, 'mɔ wa laa -Zezu.» 8 'Ɩn wee wɛlɩnya -mɩnɩ yia nyɩmaa -zlo -yɔ gbee 'wlulapɩlɩnyaa dlɩ 'wʋbhu, 9 'ɩn wa nɛɛ Zasɔn -yɔ -Lagɔbhelia tɔlʋa -yla, wa plʋlʋ 'gwɛzi 'kadʋ yabhlo. Wa wlaa we, 'bhie, wa yia wa 'yitide.

Pɔlʋ -yɔ Silasɩ gbaa -Lagɔgbʋ Beleegbe nʋkplɛ

10 Da sabɔ bɛa, 'ɩn -Lagɔnyɩma yia -bha -bhlokpadɛ Pɔlʋ -yɔ Silasɩ yoo kwa Belee. Da wa nynia -mɔ, 'ɩn wa yia Zuifʋʋ -Lagɔbudu zɔ mnɩ. 11 Belee -Zuifʋʋ dlɩ nanɩ 'yli, we 'ka Tɛsalonikɩ -Zuifʋ 'wʋzi. Wa ka -Lagɔgbʋ yukwli pʋlʋ, 'ɩn wa yia we -yɔŋwnu gwagwɩe nya slʋɩ 'mʋna nya. 'Ylɩ weee nya, wa kpɩa -Lagɔsɛbhɛ, 'ɩn wa 'ka we -yɔyɩ nɩɩ, -de -we Pɔlʋ gbaa gbʋzɔnʋʋ. 12 'Ɩn waa Zuifʋ glaa -nyɩma duun yia -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu. 'Ɩn Glɛkɩ glaa 'ŋnɩmnɩ zʋayliŋwnɩ -yɔ nʋkpasia duun yi 'yaa -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu.

13 Da Tɛsalonikɩ -Zuifʋ 'nʋa nɩɩ, Pɔlʋ mɩ Belee -nyɩma -yla -Lagɔgbʋ gbada 'ya, tɔʋn, 'ɩn wa yia wee gbee nʋkpla -nyɩmaa dlɩɩ yalɩ 'paa mnɩ, 'ɩn -maa yia gbugblolu. 14 'Ɩn -bha -bhlokpadɛ -Lagɔbhelia yia Pɔlʋ yoo kwa gumunyu -yɔ -gbɛɩn. 'Ɩn Silasɩ -yɔ Timotee yia Belee -tʋ. 15 -Wa kwaa Pɔlʋ yoo, wa -yɔ ɔ 'sɔ yia Atɛnɩgbe nʋkplɛ nyni. Wa 'bhitia lʋ la, 'ɩn Pɔlʋ yia wa wɛlɩ zʋ, nɩɩ, Silasɩ -yɔ Timotee ylɩ -mɔ ɔ slʋɩ.

Pɔlʋ gbaa -Lagɔgbʋ Atɛnɩgbe nʋkplɛ

16 Da Pɔlʋ mɩa Silasɩ -yɔ Timotee wʋda Atɛnɩ, ɔ 'yɩa we -yɔ nɩɩ, wee 'gbee nʋkpla -nyɩma, yoyolagɔ wa bʋbɔa duun, 'ɩn ɔ dlɩ yia 'wʋsɔ. 17 'Ɩn Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ, -wa bʋbɔa -Lagɔ, 'ma ɔ -yɔ wa kpɛlɩa -Lagɔgbʋ -gʋ -Lagɔbudu zɔ. 'Ɩn sa zlɩ zlɩa -bhlo, 'sa ɔ gbaa -Lagɔgbʋ 'plɩplɩnya -yla -gblɔgblʋ 'wʋ. 18 'Sɛbhɛ -yilonya 'kadɩ wa laa Epikulɩɩ 'bɩnyɩma -yɔ Sɩtoisɩnyɩma, -maa -yɔ ɔ bhlia kpɛlɩkpɛlɩe 'ya. Tɔlʋa nɛɛ: «Zlɛsanyɔ mɩa nɩ nɛɛ -bha saa?» Tɔlʋa nɛɛ: «We 'wlʋ sa 'lakpa -Lagɔnyaa gbʋ ɔ mɩ gbada.» Nɩɩ, -Zezuu gbʋ -yɔ tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔgbʋ Pɔlʋ mɩa gbada, 'mʋ wa 'nʋa. 19 Da wa kpaa Pɔlʋ, 'ɩn wa -yɔ ɔ yia wa gbʋwʋbhunya 'yu mnɩ, -gɔgɔ wa laa Aleopazɩ 'wlu. 'Ɩn wa yia ɔ layɩbhaɛ: «Gbʋ -lolu -ɩn mɩa dɛ -sloluda, -ɩn mneni -ɩn 'ka we 'ji gba -aɩn -ylaa? 20 -We ka gbʋ -wa, -nanagbʋnya -na gbaa dɛ -aɩn -yla, -a 'yɩbha -a 'ka we 'ji 'wʋlanʋ.»

21 Nɩɩ, Atɛnɩ -nyɩma weee -yɔ wa 'lakpanya tʋa -bha bhla duun nya, 'wʋbhlolugbʋnyaa kpɛlɩe -yɔ we yukwli pʋlʋe nya.

22 -Mɔ Aleopazɩ 'wlu Pɔlʋ -sɔa 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Atɛnɩ -nyɩma, na yɩ we -yɔ nɩɩ, amɩaa bʋbɔli nanɩ aɩn dʋdʋ bhabha. 23 Da ɩn mɩa amɩaa 'gbe nʋkplɛ -zieda, ɩn ka amɩaa bʋbɔlii *-bada 'yɩ. Amɩaa -zilagʋbʋbɔlʋlu yabhlo ɩn 'yɩa -bha wa cɛlɩaɛ: -LAGƆ -Ɔ NYƖMA 'NƖA -YI. 'Ɩn -we a 'nɩa -yi, a bʋbɔa, we gbʋ ɩn yia da aɩn -yla gbaa. 24 'Ɩn -Lagɔ -ɔ nʋa dʋdʋ -yɔ we -gʋ -lu weee lɛ, mɔ -wa yalɩ -yɔ dʋdʋʋ -Kanyɔ. Ɔ'ɔ -dɩlɩ nyɩmaa 'sʋbha 'sʋbha zilabʋbɔ -budu zɔ la. 25 -Lagɔ 'nɩ 'yɩbha nyɩma 'nyɛ ɔ -lu yabhlogbɔɔ, nɩɩ, mɔ nyɛa nyɩma 'yliyɔgagɩe, nyapɛlɩ, we -yɔ -lu weee. 26 Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ɔ -laa la, 'ɩn wɛlɩ weee yia layi -mɔɔ 'gbʋ, 'ɩn wa yia dʋdʋ weee -gʋ ladɩ. 'Ɩn ɔ yia -zʋʋ 'wʋsɩsalɩda lɛnʋ wa -yla, 'ɩn ɔ yia dʋdʋ wa 'kaa -gʋ ladɩɩ bɔlʋ palɩ. 27 Nyɩma 'ka -Lagɔɔ datalɩɩ 'gbʋ, ɔ yi 'saa nʋ. Wa -ka sɩada -mɩ, ɔ datalɩe nya, 'ɩn wa 'ka ɔ 'yɩ. 'Ɩn -zugba -Lagɔ 'nɩ -aɩn -yɔbhʋda -mɩ 'pɩpɩ. 28 ‹Ɔ 'gbʋ -a -gaa 'yliyɔ, -a nɔa, 'ɩn -a mɩa la.› Amɩaa gbalɩnyaa tɔlʋa ka we gba: ‹-Amɩa mɩ 'ya ɔ 'yua nya.›

29 «-A mɩ -Lagɔɔ 'yua nyaa 'gbʋ, -a 'na palɩlɩ -can, 'gwɛzi -yɔ tʋkpa -we nyɩma tɛlɩa wa 'ylimnee nya -Lagɔ 'wʋ -nɩ. 30 Da nyɩma 'nɩa gbʋ yabhlogbɔɔ -yi, 'sa wa nʋa, 'ɩn -Lagɔɔ gbʋ 'nɩ -mʋʋnya 'wʋlapɩlɩ. Nɩɩ, -slɛɛn, dʋdʋgʋ -nyɩma weee ɔ laa, da wa -ka -mɩ, wa 'ka wa dlɩ 'bhiti. 31 Ɔ ka 'ylɩ yabhlo zʋ, ɔ 'ka nyɩmɛ yabhlo ɔ -saa -bha, ɔ 'ka ɔ -gʋ 'plɩlɩ, 'ɩn ɔ 'ka dʋdʋgʋ -nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhu tɩklɩɩ. Ɔ ka we nyɩma weee 'klʋslolu, ɔɔ nyɩmɛɛ 'wʋbhubhue nya tlɩtlɩnya glaa.»

32 Da wa 'nʋa tlɩtlɩe lʋʋ 'wʋsɔ gbʋ, Pɔlʋ ŋwɛɛ, 'ɩn -zakpa -bhlo yia ɔ gla palɩ, 'ɩn tɔlʋa nɛɛ: «'Ylɩ -putu nya, 'bhie, -a 'ka -mɩ yukwli pʋlʋ, wee gbʋ -mɩnɩɩ 'gbʋ.» 33 'Ɩn Pɔlʋ yia wa glaa 'bhʋ. 34 Nyɩma -tɔlʋa -wa ŋwnua -Lagɔgbʋ -yɔ, 'ɩn -maa yia Pɔlʋ 'bɩ mnɩ. Wa glaa Atɛnɩɩ gbʋwʋbhunyaa lʋnyɩmɛ yabhlo wa laa Denisɩ klaa, 'ŋwnɔ yabhlo wa laa Damalisɩ, we -yɔ nyɩma tɔlʋa, ma -wa.

18

Pɔlʋ mɩ Kolɛntɩgbe nʋkplɛ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Pɔlʋ 'bhʋa Atɛnɩ, 'ɩn ɔ yia Kolɛntɩ mnɩ. 2 Zuifʋ yabhlo wa laa Akilasɩ, wa gwalɩa Pɔɔn -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn ɔ yia -mɔ ɔ ylɩ, -zugba ɔ -yɔ ɔ 'ŋwnɔ Plisilɩ ka Italii -dʋdʋ -gʋ 'bhʋ 'lulolu. -We ka gbʋ -wa, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ Klodʋ nɛɛ, Zuifʋ 'bhʋ Wlɔmʋgbe nʋkplɛ. 'Ɩn Pɔlʋ yia wa -gbɛ mnɩ. 3 Nɩɩ, wa nʋnʋ -lubhoo 'yli -bhlo, *'naabuduu 'naa wa lʋa, we 'gbʋ, ɔ yia wa -gbɛ ladɩlɩa mnɩ, -zugba wa nʋa lubho dabʋdʋ. 4 Sa *Nyapɛylɩ nynia -bhlo, 'sa Pɔlʋ bhua wɛlɩ 'wʋ -Lagɔbudu zɔ, 'ɩn ɔ gbaa, ɔ yɩa 'klɩ, ɔ 'ka Zuifʋ -yɔ Glɛkɩ lu.

5 Da Silasɩ -yɔ Timotee 'bhʋa Masedʋanɩ, Pɔlʋ yia bhla weee nya -Lagɔgbʋ gbada -tʋ, -zugba ɔ gba Zuifʋnya -yla, nɩɩ, -Zezu -wa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ. 6 'Ɩn Zuifʋ yia Pɔlʋ -yɔwʋsɔlʋ, -zugba wa vɛlɩ ɔ. 'Ɩn ɔ yia ɔ -bana 'wʋvu wa -gʋ* , ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «A -ka mnɔ, amɩaa 'dɛɛ 'bɩgʋ -wa, we 'nɩ na gbʋ. Nɩɩ, we 'bhʋ -zɛɛn 'wʋ, -wa 'nɩa Zuifʋ, wa -gbɛ na yia mnɩa.»

7 Pɔlʋ 'tlaa -Lagɔbudu zɔ, 'ɩn nyɩmɛ yabhlo wa laa Titiusɩ Zutusɩ -ɔ bʋbɔa -Lagɔ, 'ɩn -ɔ ka -budu mɩa -Lagɔbudu kwesi, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ -gbɛ mnɩ. 8 -Lagɔbuduu 'yugalɩnyɔ Klisɩpusɩ zʋa Nyɩmaa -Kanyɔ dlɩ -gʋ, we -yɔ ɔ zʋaylinyɩma. Kolɛntɩ -nyɩmaa -zlo -wa pʋlʋa Pɔlʋʋ wɛlɩ yukwli, 'ɩn -maa yi 'yaa -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn wa yia wa batizee.

9 Sabɔ yabhlo nya, Nyɩmaa -Kanyɔ 'tlalɩa Pɔlʋ 'klʋ ɔ 'yli 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ, -ɩn -tʋ gbada. -Ɩn 'na 'munu ŋwɛ -nɩ. 10 Nɩɩ, ɩn -yɔ -mɩ 'sɔ mɩ. Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'ka -mɩ kwɛzɩ, 'ɩn ɔ 'na 'ka -mɩ -yla gbʋnyuu lɛnʋ. -We ka gbʋ -wa, gbe nɩ nʋkplɛ, -wa mɩa na -nʋ nya wa -zu 'wʋ.» 11 Pɔlʋ li Kolɛntɩ -zʋ -bhlo 'cʋ gbelibhlo, -zugba ɔ slolu -mɔ nyɩma -Lagɔwɛlɩ.

12 Bhla -we nya Wlɔmʋ -nyɩmɛ Galiɔɔn pɩlɩa Akai 'wlu la, 'ɩn Zuifʋnya yia Pɔlʋ -yɔ gwe 'pa, 'ɩn wa -yɔ ɔ yia gbʋwʋbhu -zejila 'yu mnɩ. 13 'Ɩn wa nɛɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ, sa -amɩaa tite 'nɩa gba, 'sa ɔ gbaa nyɩma bʋbɔ -Lagɔ.»

14 Pɔlʋ 'ka ŋwɛ gbaa yi, 'ɩn Galiɔɔn nɛɛ Zuifʋ -ylaɛ: «We -ka nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛ ka tite mnɔ, 'ɩn ɔ yi gbʋ 'kadʋ -nyumɔ, -zugba ɩn ka yaa dlɩ lapalɩ, 'ɩn ɩn ka amɩa Zuifʋ yukwli pʋlʋ. 15 -We ka gbʋ -wa, wɛlɩ klaa, 'ŋnɩ klaa, we -yɔ amɩaa 'dɛɛ tite -gʋ a mɩa kpɛlɩlɩdaa 'gbʋ, amɩaa 'dɛɛ gbʋ mʋ. Ɩn 'nɩ 'yɩbha ɩn 'ka sanɛɛ -sʋkpa gbʋwʋbhunyɔ -zɛ!» 16 'Ɩn Galiɔɔn yia wa vu gbʋwʋbhu -zejila 'yu. 17 Tɔʋn, Zuifʋ weee kpaa -Lagɔbuduu 'yugalɩnyɔ Sɔsɩtɛnɩ, 'ɩn wa yia ɔ bhɩtɩ -bha gbʋwʋbhu -zejila 'yu.

'Ɩn Galiɔɔn 'nɩ we 'yabhlogbɔɔ -gʋsa.

Pɔlʋ bhitia Antiɔsʋ lʋ

18 Pɔlʋ ka 'ya Kolɛntɩ -gwlɛ kplokplo. 'Bhie, ɔ yia -Lagɔbhelia wɛlɩ 'pa, 'ɩn ɔ yia 'glʋ 'wʋ -gblaa, ɔ yia Silii -dʋdʋ -gʋ mnɩ, ɔ -yɔ Plisilɩ -yɔ Akilasɩ 'sɔ. Da wa 'kaa 'glʋ 'wʋ -gbla, 'ɩn ɔ yia ɔ 'nyi kpla Sankleegbe nʋkplɛ. -We ka gbʋ -wa, ɔ ka -Lagɔ -yla bi. 19 Wa nynia Efɛzɩ, -bha Pɔlʋ tɩa Plisilɩ -yɔ Akilasɩ. 'Ɩn ɔ yia -Lagɔbudu zɔ mnɩ, 'ɩn ɔ -yɔ Zuifʋ yia kpɛlɩ. 20 'Ɩn -maa nɛɛ ɔ -yla, ɔ -tʋ wa -gbɛ -slɔ, ɔ 'nɩ we -yɔŋwnu. 21 Ɔ 'paa wa wɛlɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «-Lagɔ -ka ŋwnu, 'ɩn na yia amɩaa -gbɛ lʋ.» 'Ɩn ɔ yia 'glʋ 'wʋ -gbla Efɛzɩ, ɔ yia mnɩ. 22 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ nynia Sezalee, 'ɩn ɔ yia -Lagɔnyɩma fʋsaa mnɩ -Zeluzalɛmʋ.

'Bhie, ɔ yia Antiɔsʋ mnɩ. 23 Ɔ lia -bha 'ylɩ sanɩmɛ Antiɔsʋ, 'bhie, ɔ yia lʋmnɩ. Ɔ 'plɩlɩa -Galasii -yɔ Flizii -dʋdʋ -gʋ -bhlo -bhlo, -zugba ɔ pa -Zezuu 'bɩnɔnya weee 'kʋayli.

Apolɔsʋ

24 Zuifʋ -ɔ wa gwalɩa Alɛzandli, wa laa Apolɔsʋ, yia Efɛzɩ yi. Gbagbanyɔ -zɔnʋ -wa, 'ɩn ɔ -yia -Lagɔsɛbhɛ 'nanʋʋ. 25 Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'Yloogblʋ wa -slolua zlɩmɛ ɔ, -slɛɛn dlɩ weee nya ɔ gbaa, 'ɩn ɔ slolua -Zezuu gbʋ kpɛɛn kpɛɛn. 'Ɩn Zaaan nyɩmaa batizee -gbʋ -bhlo ɔ -yia. 26 'Ɩn Apolɔsʋ yia -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe bhli dlɩ tɛlɔ nya, Zuifʋʋ -Lagɔbudu zɔ. Da Plisilɩ -yɔ Akilasɩ pʋlʋa ɔ yukwli, wa yia ɔ 'wʋbhu, wa -yɔ ɔ 'sɔ yia wa 'dɛɛ -gbɛ mnɩ. 'Ɩn wa yia ɔ -Lagɔɔ 'Yloogblʋ -slolu kpɛɛn kpɛɛn.

27 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Apolɔsʋ 'yɩbha ɔ 'ka Akai mnɩ. 'Ɩn -Lagɔbhelia yia ɔ 'kʋayli 'pa, 'ɩn -maa yia wee dʋdʋ -mʋʋ -gʋ -Lagɔnyɩma 'sɛbhɛ yoo 'pa nɩɩ, wa kpa ɔ 'nanʋʋ wa 'lakpa yu nya. Da ɔ nynia -mɔ, -wa plaa -Lagɔ, -Lagɔɔ 'nanɩ nya, 'ɩn ɔ yia wa 'wʋsa bhabha. 28 Ɔ ka -Lagɔsɛbhɛ zɛlɩ Zuifʋ -yla, 'ɩn ɔ yia wa -slolu tɩklɩɩ nɩɩ, -Zezu mɩ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ nya, 'ɩn ɔ 'nɩ Zuifʋʋ wɛlɩ -yɔŋwnu, ɔ yia wa lu -zejila 'wʋ.

19

Pɔlʋʋ -zakpa 'sɔnʋ mnɩa Efɛzɩ

1 Bhla -we nya Apolɔsʋ mɩa Kolɛntɩ, 'ɩn Pɔlʋ yia -Aziii* -gɔgɔ -ka -dʋdʋʋ yalɩ -gbɛɩn 'plɩlɩ, 'ɩn ɔ yia Efɛzɩ nyni. 'Ɩn ɔ yia -mɔ -Zezuu 'bɩnɔnya tɔlʋa ylɩ. 2 'Ɩn ɔ yia wa layɩbhaɛ: «Da a zʋa dlɩ -Zezu -gʋ, Zuzu 'Pʋpa ka aɩn -gʋ kwlilii?»

'Ɩn wa yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «-A 'nɩ -slɔ 'nʋ nɩɩ, Zuzu 'Pʋpa mɩ.»

3 'Ɩn Pɔlʋ yia wa layɩbhaɛ: «-Zugba, sa wa batizee aɩan?»

'Ɩn wa yia we 'bɩgʋpalɩ: «Zaaan nyɩmɛɛ batizee batizee sɔlʋ wa batizea -aɩn.»

4 Pɔlʋ nɛɛ wa -ylaɛ: «Nyɩma -wa ŋwnua wa dlɩ 'bhitigbʋ, 'ma *Zaan batizea. 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: ‹Nyɩmɛ -ɔ yia 'mɩ lʋʋ yia, a zʋ ɔ dlɩ -gʋ, mɔ -wa -Zezu.› » 5 Da waa Efɛzɩ -nyɩma 'nʋa wɛlɩ -mɩnɩ, 'ɩn wa yia wa 'dɛ wla, wa batizee wa Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'ŋnɩ nya. 6 Pɔlʋ palɩa wa sɔ -gʋ la, 'ɩn Zuzu 'Pʋpa yia wa -gʋ kwlili. 'Ɩn wa yia wɛlɩ -putunyaa gbagbɩe bhli, -zugba wa paa -Lagɔgbʋʋ -falɩ.

7 Wa 'dɛ weee mneni wa 'ka sa nyɩma kugbua lɛ 'sɔ ŋwɛɛ nyni.

8 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Pɔlʋ plaa -Lagɔbudu zɔ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔgbʋ gbada -tʋ 'cʋ ta nʋkplɛ dlɩ tɛlɔ nya, -zugba ɔ gba -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ, 'ɩn ɔ yɩ 'klɩ, -wa mɩa ɔ yukwli pʋlʋda ɔ 'ka wa lu. 9 'Ɩn duun yia yukwli -yɔsumanɩ, -maa 'nɩ -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu, 'ɩn wa yia -Zezuu 'Yloogblʋ gla palɩ -zejila 'wʋ. 'Ɩn Pɔlʋ yia wa -yɔ 'bhʋ, ɔ -yɔ -Zezuu 'bɩnɔnya yia mnɩ, -zugba ɔ slolu wa -Lagɔgbʋ 'kɔmʋʋ, Tilanusɩɩ lakɔnɩ -budu zɔ. 10 'Sa ɔ -tʋa nʋda -zʋ 'sɔ nʋkplɛ. 'Ɩn Zuifʋ -yɔ Glɛkɩ sɔ mɩa -Azii -dʋdʋ -gʋ, -maa yia Nyɩmaa -Kanyɔɔ gbʋ 'nʋ.

Sevaaa nʋkpasuyua

11 'Ɩn -Lagɔ yia gwɛdigbʋ 'kadɩ 'kadɩ lɛnʋ, Pɔlʋʋ sɔ nya. 12 'Ɩn 'klʋɔ -sɛlɩ -mislɔ -yɔ 'naa -kibhenya bhlɩa ɔ ku ŋwɛ, 'mʋ wa kwaa guzʋnya. 'Ɩn -maa gu yia -maa -yɔ 'bhʋ, zuzu 'nyii -we -dɩlɩa wa 'wʋ la, 'ɩn we yia wa 'wʋ 'tla.

13 Zuifʋ tɔlʋa -wa jɩjlɩa 'gbe, zuzu 'nyii vuvue nya guzʋnya 'wʋ, -maa yi 'yaa Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'ŋnɩ laylalɩ, we vuvue nya. 'Ɩn wa nɛɛ zuzu 'nyii -yla: «-Zezu ka gbʋ Pɔlʋ gbaa da, -a nɛɛ, ɔ 'ŋnɩ nya a 'tla wa 'wʋ!» 14 Zuifʋʋ -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ mɩ -bha, 'mɔ wa laa Sevaa. Ɔ ka nʋkpasuyua gbesɔ, ma nʋ 'saa.

15 'Ɩn zuzu 'nyuu yia we 'bɩgʋpalɩ wa -yla: «Ɩn -yi -Zezu, 'ɩn -ɔ Pɔlʋ -mɩa, ɩn -yi -mɔɔ. 'Ɩn amɩa naa, nyɔɔ amɩa -mɩa?»

16 Nyɩmɛ kaa zuzu 'nyuu 'wʋ, -mɔɔ yia wa -gʋbho. 'Ɩn ɔ yia we -slolu nɩɩ, ɔ 'tɛla, ɔ -zi wa. Ɔ nʋa wa lɛ, 'ɩn ɔ yia wa -bana yla, 'ɩn wa -yɔ gwagwɩe yia ɔ -budu zɔ 'tla kpanʋ nya. 17 Zuifʋ -yɔ Glɛkɩ mɩa Efɛzɩ 'nʋa gbʋ -mɩnɩ, 'ɩn nyanɔ yia wa 'wʋslo. 'Ɩn wa yia Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'ŋnɩ 'ylimanɩ. 18 Nyɩma -duun -wa ŋwnua -Lagɔgbʋ -yɔ, 'ɩn wa yia wa gbʋnyuu gbaa yi 'tɩtɛɛ nyɩma -zejila 'wʋ. 19 -Dlabhia -lɛnʋnya duun -yɔ wa 'sɛbhɛɛ -zlo yia yi, 'ɩn wa yia we -sie nyɩma weee 'yu. Wa zɛlɩa we -valɛ we nyni 'gwɛzii 'wlu glʋ ta 'wlu kugbua lɛ gbu† . 20 'Sa -Lagɔgbʋ mnenia la, 'ɩn we yia -gʋwʋlaylimanɩ, Jejitapɛɛ 'tɩtɛ slolue nya.

-Zlɛ 'kadʋ mɩ Efɛzɩ

21 Gbʋnya -mɩnɩɩ 'bɩgʋ, Pɔlʋ nɛɛ Masedʋanɩ -yɔ Akai ɔ plɩlɩa ɔ 'ka -Zeluzalɛmʋ mnɩ. Ɔ nɛɛ: «-Mʋʋ 'bɩgʋ, ɩn -ka -mɔ nyni, we mɩ nɩɩ, ɩn mnɩ 'ya *Wlɔmʋ 'yɩa.» 22 Timotee -yɔ Elasɩtɩ -wa -wa ɔ 'wʋsanya, 'ɩn ɔ yia -maa sɔbhie tie Masedʋanɩ, 'ɩn ɔ 'dɛ yia -Azii -tʋ 'ylɩ yasɔlɛ nya.

23 -Mʋʋ bhla, 'ɩn gbʋ 'kadʋ yia bhli -Zezuu 'Yloogblʋʋ 'gbʋ. 24 Nyɩmɛ yabhlo wa laa Demetliusʋ, 'gwɛzi nya ɔ bhlaa -lu yua -sɛsɛ. Nyɩmaa -lagɔ wa laa Atemisɩ‡ we -buduu 'wʋwlʋ -yua -sɛsɛ ɔ bhlaa. Mʋ -yɔ, ɔ -yɔ ɔ lubhonʋnya yɩa 'gwɛzi duun. 25 'Ylɩ yabhlo nya, Demetliusʋ gbelia ɔ lubhonʋnya -yɔ -wa -yɔ ɔ kaa lubhoo 'yli -bhlo 'wlu, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Taleaɩn, amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, 'mʋ lubho nɩ -yɔ -a yɩlɩa -amɩanʋʋ 'gwɛzi. 26 -We mɩa 'plɩda, a yɩ we -yɔ, 'ɩn a nʋ we. Ɔɔ Pɔlʋ nɛɛ nɩɩ, -lagɔ -we nyɩma tɛlɩa, we 'nɩ -lagɔ -zɔnʋnya. Ɔ ka nyɩma duuun 'wlu -nyumɔ. We 'nɩ -seli Efɛzɩ -bhlo, we -tʋ 'wʋ -sɛ, we 'ka -Azii -dʋdʋ weee -gʋ lamneni. 27 -Mʋʋ mneni we 'ka -amɩaa lubho -nyumɔ, 'ɩn we 'ka Atemisɩ 'kadʋʋ -budu -yɔ we 'ŋnɩ lasa. 'Ɩn nyɩma 'na 'ka -slɛɛn we 'ylimanɩ. 'Ɩn 'mʋ wa bʋbɔa -Azii -yɔ -dʋdʋ weee -gʋ.»

28 Da nyɩma 'nʋa wee gbʋ -mɩnɩ, wa 'paa 'cɛ, 'ɩn wa yia 'wʋkpɩkpɩe bhli: «Efɛzɩ -nyɩmaa Atemisɩ 'ylia! » 29 'Ɩn 'gbe -kpabhie yia gbugblolu. 'Ɩn Masedʋanɩ -nyɩma 'sɔ wa laa Gayusɩ -yɔ Alisɩtakɩ, -wa -wa Pɔlʋʋ nɔnɔnya, 'ɩn wa yia -maa kpa, 'ɩn wa -yɔ wa 'sɔ yia -gblɔgblʋ 'wʋ mnɩ gwagwɩe nya.

30 Pɔlʋ 'yɩbha ɔ 'ka wa nyɩdɩ 'tla -zejila 'wʋ, 'ɩn -Zezuu 'bɩnɔnya nɛɛ ɔ -yla, ɔ 'na nʋnʋ we lɛ -nɩ. 31 -Aziii lubhonʋnya 'kadɩ -tɔlʋa -wa mɩa Pɔlʋʋ 'talea nya, -maa yi 'yaa wee wɛlɩ -bhlokpadɛ ɔ yoo 'pa, nɩɩ, ɔ 'na 'sibhli wee -zejila 'wʋ la -nɩ.

32 -Mʋʋ bhla, nyɩma yiyli -gʋ, -zugba gbʋ bidi -bidi bidi wa nʋa lɛ. Nyɩma tɔlʋa kpɩ 'wʋ wɛlɩ yabhlo nya, 'ɩn tɔlʋa kpɩa 'wʋ 'ya wɛlɩ -putu nya. 'Ɩn -we ka 'gbʋ wa yia 'wlugbeli, wa glaa -nyɩma duun 'nɩ we -yi. 33 We bhla Zuifʋ yabhlo wa laa Alɛzandlɩ mɩ -bha. 'Ɩn nyɩma tɔlʋa yia we 'ji gba ɔ -yla, -zugba Zuifʋ tɔlʋa sua ɔ, ɔ 'ka gba. 'Ɩn Alɛzandlɩ yia sɔ 'wʋbhu, ɔ 'yɩbha ɔ 'ka waa nyɩmaa -zlo -yla gbʋ gba. 34 Wa yibhelia ɔ Zuifʋ nya, 'ɩn wa 'dɛ weee yia 'wʋkpɩda -tʋ wɛlɩ -bhlogbɔɔ nya 'lɛlɩ 'sɔ nʋkplɛɛ: «Efɛzɩ -nyɩmaa Atemisɩ 'ylia! Atemisɩ 'ylia!»

35 'Ɩn wee 'gbee fɛngblɛ yia nyɩma weee ŋwɛ 'munu. 'Ɩn ɔ nɛɛ: «Efɛzɩ -nyɩma, nyɩma weee -yi we 'ji nɩɩ, Efɛzɩ -gbe -wa Atemisɩɩ bʋbɔ -budu 'kadʋ -yɔ we tɛlɩtɛlɩ -tʋkpa, -we 'bhʋa yalɩɩ ŋwɛkʋnyɔ. 36 Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka gbʋ -mɩnɩ kpɛlɩ. We 'gbʋ, a 'mu ŋwɛ, a 'na slolu gbʋ lʋ -nɩ. 37 'Ɩn nyɩma -wa a -laa -seli, wa 'nɩ we -budu zɔ -lu yabhlogbɔɔ yli, 'ɩn wa 'nɩ -amɩaa -Lagɔ vɛlɩ. 38 We -ka Demetliusʋ -yɔ ɔ lubhonʋnya 'yɩbha wa 'ka nyɩmɛ 'klamanɩ, wa mnɩ gbʋwʋbhunya 'yu, gbʋwʋbhu ylɩ nya. Mɔ wa 'kaa nyɩmɛ 'klamanɩ -mɔ mɩa dɛ. 39 We -ka nɩɩ, a ka 'ya gbʋ yabhlo, a 'ka we layɩbha, -a mneni -a 'ka -mʋʋ gba -a 'dɛ weee 'wlugbeliylɩ nya. 40 -A fɛlɩ -amɩaa 'dɛ gbʋ 'nyɛa, 'ɩn wa 'ka -aɩn gbʋ 'wludɩ, nɩɩ, -amɩa sɔlʋa -amɩaa 'wlulapɩlɩnya -yɔ 'wʋ, gbʋ -we 'plɩa -zɛɛn daa 'gbʋ. Wee 'wlugbelie -mɩnɩ 'nɩ 'ji tɩklɩɩ -ka, 'ɩn gbʋ -we -a 'kaa gba, -mʋʋ 'nɩ -mɩ.»

41 Da ɔɔ fɛngblɛ gba 'saa, 'ɩn ɔ nɛɛ nyɩma -yla, wa mnɩ wa -buduŋwɛɛ.

20

Pɔlʋ mnɩa Masedʋanɩ -yɔ *Glɛsɩ -dʋdʋ -gʋ

1 Da -zlɛ bhɩa, -mʋʋ 'bɩgʋ, Pɔlʋ yia -Zezuu 'bɩnɔnya 'wlugbeli. Ɔ zʋa wa 'dɩ, 'bhie, ɔ yia wɛlɩ 'pa, 'ɩn ɔ yia Masedʋanɩ mnɩ. 2 Ɔ 'plɩlɩa wee dʋdʋ -mɩnɩ -gʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔnyɩma 'dɩ duun zʋ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ yia *Glɛsɩ nyni, 3 'ɩn ɔ li -mɔ Glɛsɩ -dʋdʋ -gʋ 'cʋ ta. Da ɔ mɩa 'glʋ 'wʋ -gblada, ɔ 'ka Silii mnɩ, 'ɩn ɔ yia 'nʋ nɩɩ, Zuifʋ mɩ ɔ -yɔgbʋ zʋda, wa 'ka ɔ 'bha. Tɔʋn, ɔ yia ɔ 'dɛɛ dlɩ zɔ lapʋpalɩ nɩɩ, ɔ 'ka Masedʋanɩ -dʋdʋ -gʋ lʋbhiti. 4 -Wa -yɔ Pɔlʋ mnɩa, wa ŋnɩ nɩ: Belee -nyɩmɛ Pilusɩɩ 'yu Sopatɛɛ, Tɛsalonikɩ -nyɩma Alisɩtakɩ -yɔ Sekɔndusɩ, Dɛlɩbʋ -nyɩmɛ Gayusɩ, 'ɩn Timotee, we -yɔ 'ya -Azii -dʋdʋ -gʋ -nyɩma Tisikɩ -yɔ Tlofimʋ. 5 Nyɩma -manɩ -galɩa -aɩn 'yu, 'ɩn wa yia -aɩn wʋ Tloasɩgbe nʋkplɛ. 6 *'Floo -we 'nɩa gɔɔ -yɔ -ka, we 'fɛtɩ 'plɩa, 'ɩn -amɩa yia Filipʋgbe nʋkplɛ 'glʋ 'wʋ -gbla. -A li 'nyu 'klʋɔ 'ylɩ gbu, 'ɩn -a yia wa -gbɛ nyni Tloasɩ, -a li -mɔ lɔkɔwlu -bhlo.

Pɔlʋ mɩ Tloasɩ

7 Samidii jibheza, -a gbelia 'wlu, -a 'ka 'floo ladɩdlɩ dabʋdʋ, 'ɩn Pɔlʋ yia gbʋ -gbagbɩe bhli -Lagɔnyɩma -yla. 'Ɩn zlɩ -ka zlɩ mnɩa ɔ yiaa 'gbʋ, 'ɩn ɔ yia gbada -tʋ tɩklɩɩ, 'ɩn zlɩ -gʋ yia bɛ. 8 -Buduu yu mɩa yalɩ, -we zɔ -a gbelia 'wlu, 'napɛɛ -zlo mɩ -mɔ -nyumada. 9 Nyimeslɔyu wa laa Etikɩ -dɩa fɩnɛtlɩɩ ŋwɛ -gʋ la. Pɔlʋ ka gbagbɩe latlʋmanɩɩ 'gbʋ, Etikɩ yia 'ylaa ŋwɔ. Ɔ zilia 'ylaa 'wʋ, 'ɩn ɔ yia 'tazɩ tanʋʋ fɩnɛtlɩ 'yli 'bhʋ, 'ɩn ɔ yia bhli. Wa 'ka ɔ 'wʋbhu, -zugba ɔ ka tlɩ. 10 Pɔlʋ 'sibhlia la, ɔ kwlia ɔ -gʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'wʋbhu, ɔ nɛɛ: «Amɩaa dlɩ 'na sumanɩ -nɩ, ɔ -ga 'yliyɔ!» 11 -Mʋʋ 'bɩgʋ, Pɔlʋ -gblaa 'tazɩ 'wlu, ɔ dɩdlɩa 'floo la, 'ɩn ɔ yia we li. Ɔ gba 'yaa kplokplo, zlɩ dolua 'wʋla, 'ɩn ɔ yia mnɩ. 12 'Ɩn wa -yɔ ɔɔ nyimeslɔyu yia mnɩ, -zugba ɔ -ga 'yliyɔ, we yia wa 'dɛ weee dlɩ lapalɩ.

Pɔlʋ 'bhʋa Tloasɩ, 'ɩn ɔ yia Milee mnɩ

13 -A -gaa 'yu, -a yia 'glʋ 'wʋ -gbla, 'ɩn -a yia Asɔsʋ mnɩ. -Mɔ -a 'kaa Pɔlʋ 'wʋbhu, -we ka gbʋ -wa, ɔ nɛɛ ɔ 'ka -mɔ mnɩ bhʋ -gʋ. 14 Pɔlʋ ylɩa -aɩn Asɔsʋ, 'ɩn -a yia ɔ 'wʋbhu 'glʋ 'wʋ, 'ɩn -a -yɔ ɔ 'sɔ yia Mitilɛnɩ mnɩ. 15 -Bha -a -gblaa 'glʋ 'wʋ, 'ɩn -a yia lʋbhiti gumunyu -gʋ. -Mʋʋ zlɩ zlɩa, 'ɩn -a yia Kio 'klʋ nyni. -Mʋʋ 'bɩgʋ zlɩ zlɩ 'yaa, 'ɩn -a yia Samɔsʋ nyni, -mʋʋ 'bɩgʋ zlɩ zlɩa, 'ɩn -a yia Milee nyni. 16 Nɩɩ, Pɔlʋ nɛɛ, Efɛzɩ ɔ plɩlɩa, ɔ 'nɩa -bha 'yligbea yi, ɔ yi bhla lanyumɔnʋ -Azii -dʋdʋ -gʋ. Ɔ 'yɩbha ɔ 'ka *Pantɩkɔtʋʋ 'ylɩ nya -Zeluzalɛmʋ -mɩ, sao sa we -ka -mɩ. We 'gbʋ, ɔ yia kwɛlapulo.

Pɔlʋ 'paa Efɛzɩɩ leglizɩɩ nyɩma kpasɩ wɛlɩ

17 Pɔlʋ mɩ Milee, 'ɩn ɔ yia nyɩma Efɛzɩ tie nɩɩ, wa 'ka *leglizɩɩ nyɩma kpasɩ laa mnɩ. 18 Da wa nynia Pɔlʋ kwesi, ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Na tɩanʋ nynia -Azii -dʋdʋ -gʋ, sa ɩn -yɔ aɩn 'sɔ -dɩa la, amɩaa 'dɛ -yi we. 19 Ɩn ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ lubho nʋ na 'dɛɛ 'wʋtɩtɩe nya 'kienyi, sɩasɩe -yɔ 'mɩɔ nya 'yliya 'wʋ, na -yɔgbʋ Zuifʋ zʋaa 'gbʋ. 20 Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, ɩn 'nɩ gbʋ yabhlogbɔɔ aɩn -yɔ zizeli. -We weee 'kaa aɩn 'wʋsa, ɩn ka we aɩn -yla gba, 'ɩn ɩn ka we aɩn -slolu -zejila 'wʋ we -yɔ amɩaa -budu zɔ. 21 Ɩn ka Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ la, wa 'ka wa dlɩ 'bhiti -Lagɔ 'yu, 'ɩn wa 'ka -amɩaa -Kanyɔ -Zezu dlɩ -gʋ zʋ.

22 «'Ɩn -slɛɛn, -Zeluzalɛmʋ na mnɩa. -Lagɔɔ Zuzu gbaa, ɩn nʋ 'sa -gla nya. -We 'kaa -mɔ 'mɩ ylɩ, ɩn 'nɩ we -yi. 23 Nɩɩ, -we ka 'ji ɩn -yia -bhlogbɔɔ, 'gbe -bhlo -bhlo 'wʋ, Zuzu 'Pʋpa ka 'mɩ 'tʋlʋ nɩɩ, -kaslʋ -yɔ sɩasɩe mɩ 'mɩ wʋda. 24 Ɩn 'ka tlɩoo, ɩn 'ka 'pʋoo, -mʋʋ 'nɩ 'mɩ dlɩɩ gbʋ yabhlogbɔɔ. -We -wa 'mɩ dlɩɩ gbʋ, mʋ -wa nɩɩ, lubho -we Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu tɩa 'mɩ -yɔ, ɩn nʋ we, ɩn 'ka we bhɩa. Wee lubho mɩa, -Lagɔɔ 'nanɩɩ gbʋzɔnʋ gbʋʋ gbagbɩe -wa.

25 «Ɩn ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋʋ gbagbɩe nya aɩn glaa 'plɩlɩ. 'Ɩn -slɛɛn, ɩn -yi we 'ji nɩɩ, amɩaa 'yabhlogbɔɔ 'na 'ka 'maslɛɛn na 'klʋ 'yɩ. 26 We 'gbʋ, ɩn nɛɛ aɩn -yla -zɛɛn ɛ: amɩaa 'yabhlo -ka mnɔ, we 'nɩ na 'wlu -gbʋ. 27 Nɩɩ, ɩn ka -Lagɔɔ dʋmagbʋ weee aɩn -yla gba. Ɩn 'nɩ we 'yabhlogbɔɔ aɩn -yɔ zizeli. 28 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, 'ɩn a zʋ leglizɩ weee 'yliyɔ. Wa 'wlʋ sa bhlabhlɛnya, -wa Zuzu 'Pʋpa 'nyɛ aɩn yoo, a 'ka wa 'yliyɔzʋnya -zɛ. -Lagɔ ka wa 'wʋzɩtɩ ɔ 'Yuu 'pɩɔn nya, wa 'ka ɔ -nʋ -zɛ. 29 Na mnɩmnɩee 'bɩgʋ, gɔbhɛɛ -bho -nyɩma yia aɩn glaa plaa, 'ɩn wa 'ka wee bhlabhlɛnya gbʋnyuu -yla lɛnʋ. 30 'Ɩn 'dɛbhie aɩn nyɩdɩ, nyɩma -tɔlʋa yia yotʋbhʋa, 'ɩn -Zezuu 'bɩnɔnya 'ka wa 'bɩbholu. 31 A -tʋ 'yliyɔgada, 'ɩn a ligbe we nɩɩ, ɩn ka aɩn 'dɩzʋda -tʋ zlʋkpɛ -yɔ jibheza, -zʋ ta 'wʋ, 'mɩɔ nya 'yli.

32 «'Ɩn -slɛɛn, -Lagɔ -yɔ ɔ 'nanɩwɛlɩ kwɛɛ na zʋa aɩn. 'Ɩn ɔ ka we se, ɔ 'ka aɩn 'ylimanɩ dlɩzʋzʋe 'wʋ, 'ɩn 'bɩ -we ɔ zʋa la, -wa weee mɩa ɔ -nʋ nya -yla, ɔ 'ka we aɩn 'nyɛ. 33 Na dlɩ 'nɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ 'gwɛzi, ɔ -can -yɔ ɔ 'naanya 'wʋnyni. 34 Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, -li -we ka 'tʋ mɩa ɩn -yɔ na nɔnɔnya -yɔ, na 'dɛɛ sɔɔ lubho nya na yɩa we. 35 Sa a 'kaa lubho nʋ, 'ɩn a 'ka bobabhanya 'wʋyi, ɩn ka we aɩn -slolu. 'Ɩn -a 'ka wɛlɩ -we Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'dɛ gbaa ligbe: ‹Nyɩmɛ -lu -nyɛnyɩɛ ka 'mʋna, we -zi -lu 'yɩyɩe nyɩmɛ kwɛɛ.› »

36 Pɔlʋ bhɩa gbagbɩe, -mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ -yɔ wa 'dɛ weee 'sibhlia 'kukolu, 'ɩn wa yia -Lagɔ bhubhoe. 37 Wa 'dɛ weee bhlia wie, wa gblelia Pɔlʋ, 'ɩn wa yia ɔ wɛlɩ 'pa. 38 'Ɩn wa -gʋ yia 'wʋtʋ -kɔʋn, -we ka gbʋ -wa, ɔ nɛɛ wa -yla wa -putu 'na 'ka 'maslɛɛn ɔ 'klʋ 'yɩ. Wa kwaa ɔ yoo, 'ɩn wa yia ɔ 'glʋ -yɔ -nyneni -kpɔ.

21

Pɔlʋ mnɩa -Zeluzalɛmʋ

1 -A 'bhʋa Efɛzɩɩ -Lagɔnyɩma kpasɩɩ -gbɛ, -a -gblaa 'glʋ 'wʋ, 'ɩn -a yia 'nyunyɩdɩdʋdʋ wa laa Kɔsʋ -gʋ mnɩ tɩklɩɩ. -Mʋʋ zlɩ zlɩa, -a nynia Wlodʋ, 'bhie, -a yia Patalaa mnɩ. 2 'Glʋ yabhlo mɩa Fenisi dʋdʋ -gʋ mnɩda, -mɔ -a ylɩa we. Tɔʋn, -a -gbla we 'wʋ, 'ɩn -a yia mnɩ. 3 -A nynia gumunyuu nyɩdɩ, 'ɩn -a yia 'nyunyɩdɩdʋdʋ wa laa Siplʋ -yɔyɩ kɔpɛsɔlʋ. -A mnɩa Silii -dʋdʋ -gʋ -gbɛɩn, 'ɩn -a yia Tilɩgbe nʋkplɛ lasibhli, -bha 'glʋ 'kaa we nʋkpla -gba weee lasibhli. 4 -Mɔ Tilɩ -a ylɩa -Zezuu 'bɩnɔnya, 'ɩn -a yia wa -gbɛ -tʋ lɔkɔwlu -bhlo. Gbʋ -we 'kaa Pɔlʋ ylɩ, -Lagɔɔ Zuzu gbaa we wa -yla, 'ɩn wa nɛɛ ɔ -yla, ɔ 'na mnɩnɩ -Zeluzalɛmʋ -nɩ. 5 Da wee lɔkɔwlu -bhlo bhɩa, 'ɩn -a yia 'yoo 'wʋbhu, wa 'dɛ weee yia -aɩn yoo kwa. Wa -yɔ wa 'ŋwnɩ -yɔ wa 'yua, 'ɩn -a yia 'gbe nʋkplɛ 'tla, 'bhie, -a yia 'kukolu 'sibhli gumunyuu -gɔgɔ -gʋ, 'ɩn -a yia -Lagɔ bhubhoe. 6 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -a 'pʋpalɩa wɛlɩ, 'bhie, -amɩa -gblaa 'glʋ 'wʋ, 'ɩn -Zezuu 'bɩnɔnya yia -buduŋwɛɛ lʋbhiti.

7 -A 'bhʋa Tilɩgbe 'wʋ 'glʋ nya, 'ɩn -a yia Pʋtolemaisɩ -amɩaa nɔnʋe 'wlubha. -A -saa wee 'gbe nʋkplɛɛ -Lagɔbhelia fʋ, 'ɩn -a yia 'ylɩ -bhlo li wa nya.

8 -Mʋʋ 'bɩgʋ zlɩ zlɩa, -a 'bhitia lʋ, 'ɩn -a yia Sezalee nyni. -Bha -a plaa -Lagɔɔ gbʋgbanyɔ Filipʋʋ -budu zɔ, 'ɩn -a yia ɔ -gbɛ ladɩlɩ. Nɩɩ, ɔɔ Filipʋ mɩ nyɩma gbesɔ -wa -a -saa zlɩmɛ -bha -Zeluzalɛmʋ, wa lʋnyɩmɛ yabhlo nya. 9 Ɔ ka 'ŋwnɩyua -mnʋa, 'yieslɔŋwnɩ nya, wa 'nɩ ylɩ -mɩ. -Lagɔgbʋʋ -falɩ wa paa.

10 -A ka -bha 'ylɩ duun li, 'bhie, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ yabhlo 'bhʋa Zudee, wa laa Agabusɩ, 'ɩn ɔ yia -bha yi. 11 Ɔ yia -aɩn 'yɩa, ɔ 'bhua Pɔlʋʋ -jlaa 'wʋ, ɔ gbʋan ɔ 'dɛɛ bhʋ 'sɔ -yɔ sɔ 'sɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «Wɛlɩ Zuzu 'Pʋpa gbaa, mʋ nɩ: ‹Nyɩmɛ ka -jlaa mɩa da, sa ɩn gbʋan da na 'dɛ, 'sa Zuifʋ yia ɔ gbʋaan -Zeluzalɛmʋ. 'Ɩn wa 'ka ɔ nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ yoo 'nyɛ.› »

12 Da -a 'nʋa gbʋ -mɩnɩ, 'ɩn -amɩaa 'dɛ -yɔ Sezaleee -Lagɔbhelia yia Pɔlʋ bhubhoe, nɩɩ, ɔ 'na mnɩnɩ -Zeluzalɛmʋ -nɩ. 13 'Ɩn Pɔlʋ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Lɛɛ ka 'gbʋ a wi, 'ɩn a sumanɩ na dlɩa? Wa 'ka 'mɩ gbʋan -Zeluzalɛmʋoo, wa 'ka 'mɩ 'bha 'dɛbhie -gbolu Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'ŋnɩɩ 'gbʋoo, ɩn mɩ 'cɩn lamnazɩda.»

14 Nɩɩ, ɔ 'nɩ -amɩaa wɛlɩ 'wʋŋwnuda -mɩɩ 'gbʋ, -a yia ɔ bhubhoe 'yitide. 'Ɩn -a nɛɛ: «Nyɩmaa -Kanyɔɔ dʋmagbʋ nʋ lɛ!»

15 -A lia 'ylɩ sanɩmɛ wee da, 'ɩn -a yia -amɩaa 'gbanya -mɔzʋ, -a yia -Zeluzalɛmʋ mnɩ. 16 -Zezuu 'bɩnɔnya tɔlʋa mɩa Sezalee, -maa yia -aɩn yoo kwa. 'Ɩn wa yia -aɩn Siplʋ -nyɩmɛ yabhlo, -ɔ 'kaa -aɩn -gʋda 'nyɛ, -ɔ wa laa Mnasɔɔɔn -buduŋwɛɛ kwa. -Zezuu 'bɩnɔnyɔ -wa, we 'bɩ ka 'wʋgwlɛ.

Pɔlʋ -yɔ -Lagɔnyɩma kpasɩ gbelia 'wlu -Zeluzalɛmʋ

17 Da -a nynia -Zeluzalɛmʋ, -Lagɔbhelia yia -amɩaa 'lakpasu kpa 'mʋna nya. 18 -Mʋʋ 'bɩgʋ zlɩ zlɩa, Pɔlʋ -yɔ -aɩn 'sɔ yia *'Zakee -gbɛ mnɩ. -Mɔ leglizɩɩ nyɩma kpasɩ weee gbelia 'wlu. 19 Pɔlʋ -saa wa fʋ, 'bhie, -we weee -Lagɔ nʋa lɛ nyɩma 'nɩa Zuifʋʋ -gbɛ, 'ɩn ɔ yia we 'dɩ -sa wa -yla kpɛɛn kpɛɛn.

20 Da wa 'dɛ weee 'nʋa wɛlɩ -mɩnɩ, 'ɩn wa yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ. 'Ɩn wa nɛɛ Pɔlʋ -ylaɛ: «Bheli -ɩn -talɩ, Zuifʋʋ 'wlu sanɩmɛ ka -Zezu dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn wa mɩa Moizɩɩ tite -yɔlanɛda. 21 -We wa mɩa gbada wa -yla -na daa mʋ nɩ: Zuifʋ -wa mɩa 'lakpanya glaa, -ɩn nɛɛ wa -yla wa palɩ Moizɩɩ tite -blɩgʋ, wa 'na 'palɩ wa 'yua knɩ 'wʋ -nɩ, 'ɩn wa 'bhʋ -Zuifʋʋ lɛnʋgbʋ 'cɩn 'bɩ. 22 Sa -a 'ka we nʋa? 'Nʋa wa yia we -kpɔ, nɩɩ, -ɩn ka yi. 23 We 'gbʋ, -we -a yia da -mɩ -yla gbaa, -ɩn nʋ we lɛ. Nʋkpasia -mnʋa -wa bia -Lagɔ -yla mɩ -aɩn glaa -seli. 24 -Ɩn -yɔ wa mnɩ, -ɩn -yɔ wa 'ka wa -yɔwɔlʋgbʋ lɛnʋ, -ɩn plʋlʋ wa 'wlu, 'ɩn wa 'ka wa 'nyi -sa. -Ɩn -ka 'sa nʋ, 'ɩn nyɩma weee yibhelia we 'ji nɩɩ, -we wa gbaa -na daa, we 'nɩ gbʋzɔnʋ. 'Ɩn wa 'ka we -yɔyɩ, nɩɩ, Moizɩɩ tite -mɩ -na zʋ 'ya 'nʋŋwɛ. 25 We -ka nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, -wa zʋa -Zezu dlɩ -gʋ, gbʋ -we ka wɛlɩ -a bhlɩa, -a ka we cɛlɩ, 'ɩn -a yia we wa yoo 'pa: ‹A 'na lili -zila -bʋbɔnɩmɛ -nɩ, we ka pʋɩn. Nɩmɛɛ 'pɩɔn -tʋkpa -yɔ nɩmɛ -we 'pɩɔn 'nɩa 'wʋtla, a 'na lili we -nɩ. 'Ɩn a 'na nʋnʋ mʋtnɩgbʋ lɛ -nɩ.› »

26 -Mʋʋ zlɩ zlɩa, tɔʋn, Pɔlʋ -yɔ waa nyɩma -mnʋa yia mnɩ. 'Ɩn ɔ -yɔ wa yia -yɔwɔlʋgbʋ lɛnʋ dabʋdʋ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ mnɩa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, 'ɩn 'ylɩ -we nya wee -yɔwɔlʋgbʋ 'kaa bhɩa, ɔ yia we gba. We ji -wa nɩɩ, bhla -we nya wa 'kaa wa -zila bʋbɔ -bhlo -bhlo.

Pɔlʋ wa kpaa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ

27 Wee -yɔwɔlʋ ylɩ gbesɔ 'ka bhɩa mnɩ, 'ɩn -Azii -dʋdʋ -gʋʋ Zuifʋ yia Pɔlʋ -yɔyɩ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ. Tɔʋn, wa 'paa nyɩma -zloo dlɩ yalɩ, 'ɩn wa yia ɔ kpa, 'wʋkpɩkpɩe nyaɛ: 28 «Izlaɛlɩɩ nyɩma, a bɛ -aɩn -yɔ! Nyɩmɛ -ɔ mɩa da, da weee -yɔ nyɩma weee ɔ slolua gbʋ -we -wa Izlaɛlɩnyɩma klaa, we -yɔ Moizɩɩ tite -yɔ -Lagɔbudu 'kadʋʋ -yɔ -tʋ. 'Ɩn -slɛɛn, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, ɔ ka wa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ -la, sanɛɛ 'sa ɔ plalɩa wee -mɔwlʋ da pʋɩn -llɛllɛ!»

29 -We ka 'gbʋ, wa yia 'sa nʋ, wa ka Efɛzɩyu Tlofimʋ 'yɩ Pɔlʋ nya -Zeluzalɛmʋgbe nʋkplɛ. Nɩɩ, wamɩa dlɩɩ, Pɔlʋ -yɔ ɔ 'sɔ ka -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ pla.

30 'Ɩn wee 'gbee nʋkpla -nyɩma weee gbugblolua, 'ɩn wa -yɔ -gwagwɩe yia da weee 'bhʋ. 'Ɩn wa yia Pɔlʋ kpa, wa -yɔ ɔ lagbizelie yia -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ 'tla, 'ɩn wa yia -bha kla, -bha -bhlokpadɛ. 31 Zuifʋ mɩ 'klɩ 'yɩda, wa 'ka Pɔlʋ 'bha, 'ɩn nyɩma yia wɛlɩ Wlɔmʋʋ 'slʋjaa -zloo -kanyɔ 'kadʋ kwa, nɩɩ, -Zeluzalɛmʋ -nyɩma weee ka gbugblolu. 32 -Bha -bhlokpadɛ, ɔ 'bhua 'slʋja -yɔ 'slʋjaa glʋ gbuu 'yugalɩnya 'wʋ, 'ɩn ɔ -yɔ -gwagwɩe yia nyɩmaa -zloo gbɛgbɛɩn mnɩ. Da wa 'yɩa ɔ -yɔ 'slʋja 'sɔ -yɔ, 'ɩn wa yia Pɔlʋʋ bhɩtɩe 'yitide. 33 Ɔɔ 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ bɛa Pɔlʋ -yɔ, ɔ kpaa ɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ, wa gbʋan ɔ nɛtɛllukpe 'sɔ nya. 'Bhie, ɔ yia wa layɩbhaɛ: «Nyɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ -mɩa? Lɛɛ -lu ɔ nʋ lɛa?» 34 'Ɩn nyɩmaa -zloo glaa, -zakpa -bhlo kpɩ 'wʋ -maa 'dɛɛ sa, 'ɩn tɔlʋa kpɩa 'wʋ, wɛlɩ -putu nya. Nɩɩ, 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ 'nɩ mneni ɔ 'ka wɛlɩ yabhlogbɔɔ 'wʋlanʋ, wee -zlɛ duun glaa. 'Ɩn ɔ nɛɛ, wa -yɔ Pɔlʋ 'sɔ mnɩ 'slʋjaa -budu 'kadʋ zɔ. 35 Da Pɔlʋ -yɔ wa nynia wee -buduu sɩkalie kwesi, 'ɩn 'slʋja yia ɔ 'wʋbhu nyɩma 'wlu yalɩ, nyɩmaa -zlo glaa, 'cɛ 'kadʋ wa mɩa 'padaa 'gbʋ. 36 Nɩɩ, nyɩma weee mɩ ɔ 'bɩ, 'wʋkpɩkpɩe nya: «A 'bha ɔ!»

Pɔlʋ gbaa ɔ 'dɛɛ -gʋgbʋ

37 Bhla -we nya wa -yɔ Pɔlʋ 'kaa 'slʋjaa -budu 'kadʋ zɔ pla, ɔ nɛɛ 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ -ylaɛ: «Ɩn mneni ɩn 'ka -mɩ -yla wɛlɩ yabhlo gbaa?»

'Ɩn -mɔɔ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «Ɩ'ɩn, aya! Glɛkɩwɛlɩ -na gbaa? 38 Ezipʋtʋyu -ɔ 'bhua nyɩmaa dlɩ 'wʋ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -yɔ, we 'bɩ 'nɩ -slɔ 'wʋgwlɛ, 'ɩn ɔ -yɔ 'bɩnɔnya 'wlu glʋ -bhlo (4.000) yia da bɛblɛɛ ladɩlɩa mnɩ, we 'nɩ -mɩɩ?»

39 Pɔlʋ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Zuifʋ ɩn -mɩa, Talɩsɩgbe nʋkplɛ, Silisi -dʋdʋ -gʋ. Gbe ka 'ŋnɩ mɩa mnɩda, we nʋkpla -nyɩmɛ ɩn -mɩa. -Mɩ na bhubhoea, -ɩn 'nyɛ 'mɩ 'yoo, ɩn 'ka nyɩma -yla gbʋ gba.»

40 'Slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ yia ɔ 'yoo 'nyɛ. Pɔlʋ 'yligbea sɩkalie 'wlu, 'ɩn ɔ yia sɔ 'pa nyɩma -yla, nɩɩ, wa 'mu ŋwɛ. Da wa 'dɛ weee 'mua ŋwɛ blenyii, 'ɩn Pɔlʋ yia wa -yla gbʋ gba zuifʋwɛlɩ 'wʋ:

22

1 «Na bhelia -yɔ na didea, a pʋ yukwli, na 'dɛɛ gbʋ 'wʋsawɛlɩ na yia -slɛɛn da aɩn -yla gbaa.»

2 Da Pɔlʋ mɩa gbada wa -yla, wa 'nʋa we zuifʋwɛlɩ 'wʋ, 'ɩn wa yia ŋwɛ 'mu blenyii.

Tɔʋn, 'ɩn Pɔlʋ nɛɛ: 3 «Zuifʋ ɩn -mɩa, Talɩsɩgbe 'wʋ wa gwalɩa 'mɩ, Silisi -dʋdʋ -gʋ. 'Ɩn -seli wa zʋa 'mɩ -Zeluzalɛmʋ. Gamaliɛlɩ -wa na -slolunyɔ, mɔ -slolua 'mɩ -amɩaa dʋkpasɩɩ tite kpɛɛn kpɛɛn. -Lagɔɔ gbʋ mɩ 'ya -amɩ dlɩɩ 'kadʋʋ, a 'dɛ weee 'bhisa -zɛɛn. 4 Nyɩma -wa mɩa -Zezuu 'Yloogblʋ -gʋ, ɩn ka wa 'klɩyɩe 'wʋpalɩ, ɩn ka wa 'bha. 'Ɩn ɩn yia wa 'llukpe palɩ, we yi nʋkpasia -zɛoo, we yi 'ŋwnɩ -zɛoo, -zugba na pa wa -kaslʋ 'wʋ. 5 *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ weee mneni wa 'ka gba, nɩɩ, gbʋzɔnʋ na gbaa. Wa ka 'mɩ 'sɛbhɛnya yoo 'nyɛ, na bhelia Zuifʋ mɩa -Damasɩgbe nʋkplɛɛ 'gbʋ. 'Ɩn ɩn yia wee 'gbe nʋkplɛ mnɩ, waa -Lagɔnyɩma mɩa -mɔ, ɩn 'ka wa 'llukpe 'palɩ, ɩn 'ka wa -mɔ -Zeluzalɛmʋ kwa, 'ɩn wa 'ka wa -kaslʋ 'wʋpa.

Pɔlʋ gbaa ɔ -Lagɔplagbʋ

(Lngb 9.1-19, 26.12-18)

6 «'Ɩn, ɩn mɩ 'yloogblʋ, ɩn 'ka -Damasɩgbe -yɔ cɩpaa yi, 'ylʋgbagbʋ ylʋ nya tɔʋn, san 'kadʋ yabhlo 'bhʋa yalɩ, 'ɩn we yia 'mɩ gbeli. 7 Ɩn bhlia dʋdʋ, 'ɩn ɩn yia wɛlɩ yabhlo 'nʋ, we nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: ‹Sɔlʋ, Sɔlʋ, lɛɛ ka 'gbʋ -na palɩ 'mɩ 'klɩyɩe 'wʋa?›

8 «'Ɩn ɩn yia layɩbhaɛ: ‹Na -Kanyɔ, nyɔɔ -ɩn -mɩa?›

«'Ɩn wee wɛlɩ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: ‹-Amɩ Nazalɛtɩyu -Zezu, -ɩn mɩa 'klɩyɩe 'wʋpalɩda, -amɩ -wa.› 9 Na nɔnɔnya ka wee san -yɔyɩ, 'ɩn -ɔ mɩa 'mɩ -yla gbʋ gbada, wa'a 'nʋ -mɔɔ wɛlɩ.

10 «Tɔʋn, ɩn yia layɩbhaɛ: ‹Na -Kanyɔ, sa ɩn 'ka nʋa?›

«'Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔ nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: ‹-Ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn mnɩ -Damasɩgbe nʋkplɛ, 'ɩn -we weee -Lagɔ gbaa, -ɩn nʋ lɛ, -mɔ wa yia -mɩ -yla we gbaa.› 11 Ɩn ka 'lɔ wee saan 'tɩtɛ -mɩnɩɩ 'gbʋ, na nɔnɔnya kpaa na sɔ la, 'ɩn wa yia 'mɩ -Damasɩ kwa.

12 «-Mɔ -Damasɩ, nyɩmɛ yabhlo mɩ -bha, 'mɔ wa laa Ananiasɩ. Nyɩmɛ -ɔ zʋa -bha -Lagɔ, 'mɔ ɔ -mɩa, 'ɩn ɔ zʋa Moizɩɩ tite 'nʋŋwɛ. -Damasɩgbee Zuifʋ weee gbaa gbʋzɔnʋ gbʋ ɔ daa. 13 Ananiasɩ yia na -gbɛ, ɔ 'yligbea 'mɩ kwesi, 'ɩn ɔ nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: ‹Sɔlʋ, na bheli, -na 'yli -blo!› -Bha -bhlokpadɛ, na 'yli -bloa, 'ɩn ɩn yia ɔ -yɔyɩ vaa.

14 «'Ɩn ɔ yia we -gʋdɩ 'mɩ -ylaɛ: ‹-Amɩaa dʋkpasɩɩ -Lagɔ ka -bha -mɩ -sa 'cɩn, -ɩn 'ka ɔ dʋmagbʋ yibheli, 'ɩn -ɔ -wa Nyɩmɛ Tɩklɩɩ, -ɩn 'ka ɔ -yɔyɩ, -ɩn 'ka ɔ 'dɛɛ wɛlɩ 'nʋ. 15 Nɩɩ, ɔ gbʋdayɩnyɔ -na yia -zɛa. 'Ɩn -we -ɩn 'yɩa -yɔ, 'ɩn -ɩn 'nʋa, -ɩn 'ka we gba dʋdʋgʋ -nyɩma weee -yla. 16 'Ɩn -slɛɛn, lɛɛ ka 'gbʋ -na wʋa? -Ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn yi, -ɩn la Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ, wa 'ka -mɩ batizee, -Lagɔ 'ka -mɩ -yɔwɔlʋ, -na gbʋnyii 'ka -mɩ kwɛyli 'bhʋ.›

Pɔlʋ gbaa sa -Lagɔ tiea ɔ, nyɩma 'nɩa Zuifʋ, wa -gbɛɛ gbʋ

17 «-Mʋʋ 'bɩgʋ, ɩn yia lʋbhiti -Zeluzalɛmʋ. 'Ylɩ yabhlo nya, ɩn mɩ -Lagɔ bhubhoeda -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, 'ɩn Nyɩmaa -Kanyɔ yia 'mɩ 'klʋtlalɩ na 'yli 'wʋ. 18 'Ɩn, ɩn 'yɩa Nyɩmaa -Kanyɔ -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: ‹-Ɩn 'pulo kwɛ la, -ɩn 'bhʋ -Zeluzalɛmʋ slʋɩ! Nɩɩ, na gbʋ -na yia gbaa, -mɔ -nyɩma 'na 'ka we -yɔŋwnu.›

19 «Ɩn yia we 'bɩgʋpalɩɛ: ‹Nyɩmaa -Kanyɔ, wa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, ɩn ka -Lagɔbudunya zɔ 'plɩlɩ, 'ɩn nyɩma -wa ŋwnua -na gbʋ -yɔ, -zugba na pa wa -kaslʋ 'wʋ, 'ɩn na sɛlɩ wa. 20 'Ɩn da wa 'kaa -na gbʋdayɩnyɔ Etiɛnɩ 'bha, -amɩ mɩ 'ya -bha. -Wa mɩa ɔ 'bhada, ɩn ka wa ŋwnunu, 'ɩn ɩn yia wa -bananya 'yliyɔzʋ.›

21 «'Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔ nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: ‹-Ɩn mnɩ, nɩɩ, tiea na yia -mɩ 'pɩpɩ, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋʋ gbɛgbɛɩn!› »

Pɔlʋ nɛɛ Wlɔmʋʋ 'slʋjaa -kanyɔ -yla nɩɩ, Wlɔmʋ -dʋdʋwlakpɛ ɔ -mɩa.

22 Nyɩmaa -zlo pʋlʋa Pɔlʋ yukwli tɩklɩɩ, tɔʋn, ɔ yia wɛlɩnya -mɩnɩɩ gbagbɩe bhɩa. 'Ɩn wa yia 'wʋkpɩkpɩe bhliɛ: «A -sa nyɩmɛ nɩ la! A 'bha ɔ! Ɔ 'nɩ we 'klʋ -ka, ɔ 'ka 'yliyɔgada -tʋ, dʋdʋ nɩ -gʋ!» 23 Wa 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, wa vitelia wa -bananya, 'ɩn wa yia bla yalɩ 'mni. 24 Wlɔmʋʋ 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ nɛɛ, wa 'pa Pɔlʋ 'slʋjaa -budu 'kadʋ zɔ. Wa 'ka ɔ sɛlɩ, 'ɩn gbʋ -we ka 'gbʋ nyɩmaa -zlo mɩa sa ɔ 'wluo 'kpɩlɩda, ɔ 'ka we gba, 'ɩn -mɔɔ 'ka we 'nʋ. 25 'Ɩn da wa gbʋan Pɔlʋ wa 'ka ɔ sɛlɩa yi, tɔʋn, 'slʋjaa glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ mɩa -bha, Pɔlʋ yia ɔ layɩbha 'lee: «We se mɩ aɩn -yla, a 'ka *Wlɔmʋ -dʋdʋwlakpɛ sɛlɩ, -zugba a 'nɩ -slɔ ɔ -yɔgbʋ 'wʋbhuu?»

26 Da ɔɔ 'slʋjayu 'nʋa wɛlɩ -mɩnɩ, 'ɩn ɔ yia 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ wɛlɩ kwa, ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Lɛɛ -lu -na yi yaa dɛ lɛnʋa? Ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ, Wlɔmʋ -dʋdʋwlakpɛ -wa!»

27 'Slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ yia Pɔlʋ 'yɩa, ɔ bɛa ɔ -yɔ. Ɔ yia ɔ layɩbhaɛ: «Gba gbʋzɔnʋ, Wlɔmʋ -dʋdʋwlakpɛ -ɩn -mɩa 'piɛɩn yɩ?»

Pɔlʋ yia we 'bɩgʋpalɩ: «Ɩɩn, 'mɔ ɩn -mɩa.»

28 'Ɩn 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ nɛɛ: «'Gwɛzi 'kadʋ ɩn plʋlʋa 'bhie, ɩn yia Wlɔmʋ -dʋdʋwlakpɛ -zɛ.»

'Ɩn Pɔlʋ yia we 'bɩgʋpalɩ: «-Amɩ mɩa, gwalɩ wa gwalɩlɩa 'mɩ we.»

29 -Bha -bhlokpadɛ, -wa 'ka yaa Pɔlʋ sɛlɩ, 'ɩn ɔ 'ka gba, -maa yia ɔ gwevla. Da 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ yibhelia we 'ji nɩɩ, Pɔlʋ -ɔ ɔ gbʋan, -mɔɔ mɩ Wlɔmʋ -dʋdʋwlakpɛ nya, 'ɩn ɔ 'dɛ yia nyanɔ nʋ.

Pɔlʋ mɩ gbʋwliwʋdɩnya 'yu

30 Gbʋ -we Zuifʋ dɩa Pɔlʋ 'wlu, 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ 'yɩbha ɔ 'ka we 'wʋlanʋ kpɛɛn kpɛɛn. We 'gbʋ, zlɩ zlɩa, 'ɩn ɔ yia ɔ gbʋan -llukpe 'wʋsa. 'Ɩn ɔ yia -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ gbʋwliwʋdɩnya 'wlugbeli. 'Bhie, ɔ -yɔ Pɔlʋ yia wa 'yu yi.

23

1 Pɔlʋ ylaa gbʋwliwʋdɩnya flɩlɩɩ, ɔ nɛɛ: «Bheliaɩn, ɩn ka -Lagɔ 'yu nɔ 'nanʋʋ, na dlɩ 'nɩ 'mɩ gbʋ 'nyɛ, 'ɩn we yia -zɛɛn ylɩ -mɩnɩ ylɩ.»

2 'Ɩn -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ Ananiasɩ nɛɛ -wa mɩa Pɔlʋ kwesi -ylaɛ: «A 'pa ɔ ŋwɛ -gʋ -lu!»

3 Tɔʋn, Pɔlʋ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Wɛlɩ 'sɔ -nyɩmɛ, -mɩ -Lagɔ yia bhɩtɩa! -Bha -ɩn -dɩa la, -zugba -na bhu na -yɔgbʋ 'wʋ titee sɔlʋ, 'ɩn -ɩn nɛɛ, wa bhɩtɩ 'mɩ. Tite 'nɩ 'sa gba.»

4 -Wa mɩa Pɔlʋ kwesi, -maa nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -na vɛlɩa yɩ?»

5 Pɔlʋ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Na bhelia, ɩn 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ ɔ -mɩa. Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

‹-Ɩn 'na gbalɩ gbʋnyuu -na nyɩmaa 'yugalɩnyɔ -yla -nɩ!› »

6 Pɔlʋ -yi we 'ji nɩɩ, nyɩmaa -zakpa sɔ -wa gbʋwliwʋdɩnya. -Zakpa -bhlo -wa *Sadusenyɩma, 'ɩn -zakpa 'sɔnʋ -wa Falizɩnyɩma. We 'dɛɛ 'gbʋ ɔ yia 'wʋkpɩ 'tɩtɛɛ wa 'yuɛ: «Bhelia, Falizɩnyɩmɛ ɩn -mɩa, 'ɩn Falizɩnyɩmɛɛ 'yu ɩn -mɩa. Tlɩtlɩnyaa 'wʋsɔsʋe ɩn dɩa dlɩ 'wʋʋ 'gbʋ, wa mɩa da na -yɔgbʋ 'wʋbhuda.»

7 Da Pɔlʋ gba 'saa, Falizɩnyɩma -yɔ Sadusenyɩma yia kpɛlɩe bhli, 'ɩn wa yia 'wʋdo 'sɔ. 8 Nɩɩ, Sadusenyɩma nɛɛ, tlɩtlɩnyaa 'wʋsɔsʋe 'nɩ -mɩ, 'anzɩnya -yɔ zuzu 'nɩ la -mɩ, 'ɩn -zugba Falizɩnyɩma yibhelia we nɩɩ, we 'dɛ weee mɩ la. 9 'Ɩn nyɩmaa -zlo mɩ 'wʋkpɩda 'tɩtɛɛ, 'ɩn Falizɩnyɩmaa tɔlʋa -wa -wa -Lagɔɔ titee gwesanya, -maa yia Pɔlʋ lʋpa 'kʋa 'tɩtɛ nya. Wa nɛɛ: «-A yɩ we -yɔ nɩɩ, nyɩmɛ -mɔnɩ 'nɩ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ lɛnʋ. -De zuzu yabhloo, -de 'anzɩ yabhlo gba ɔ -yla gbʋʋ, nyɔɔ -yi we 'jia?»

10 Wee -zlɛ kpʋkpalɩa 'wʋ, wa yi Pɔlʋ 'ylisɩsalɩɩ 'gbʋ, nyanɔ yia 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ dlɩɩ slo. 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ 'slʋja -ylaɛ, -maa -sa Pɔlʋ wa nyɩdɩ, wa kwa ɔ 'slʋjaa -budu 'kadʋ zɔ lʋ.

11 -Mʋʋ 'bɩgʋʋ sabɔ bɛa, Nyɩmaa -Kanyɔ yia Pɔlʋ 'klʋtlalɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn 'tɛmanɩ dlɩ! -Ɩn ka na gbʋ gba -seli -Zeluzalɛmʋ, we mɩ nɩɩ, -ɩn gba 'ya we Wlɔmʋgbe nʋkplɛ.»

Zuifʋ zʋa Pɔlʋʋ 'bhabhagbʋ

12 -Mʋʋ zlɩ zlɩa zlʋkpɛ, Zuifʋʋ -zakpa -bhlo yia wɛlɩ -bhlo bhlɩ, 'ɩn wa yia bi -Lagɔ 'yu nɩɩ, wa 'nɩ -slɔ Pɔlʋ 'bha, wa 'na 'ka li 'ɩn wa 'na 'ka 'ma. 13 Nyɩma -wa bhlɩa wɛlɩ -mɩnɩ, wa ka nyɩmaa glʋ 'sɔ -gʋzi. 14 'Ɩn wa yia -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ nyɩma kpasɩɩ -gbɛ mnɩ. 'Ɩn wa nɛɛ -maa -ylaɛ: «-A ka bi -Lagɔ 'yu, nɩɩ, -a 'nɩ -slɔ Pɔlʋ 'bha, -a 'na 'ka -lu yabhlogbɔɔ li. 15 'Ɩn -slɛɛn, amɩa -yɔ gbʋwliwʋdɩnya bhlɩ wɛlɩ -bhlo, 'ɩn a 'ka 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ -yla gba nɩɩ, ɔ -la aɩn Pɔlʋ -dawli nya, a 'yɩbha a 'ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋsɩsalɩ tɩklɩɩ. We -ka -amɩa, -a ka -amɩaa 'dɛ lamnazɩ -a 'ka ɔ 'bha, 'bhie, ɔ 'ka -seli nyni.»

16 'Ɩn wɛlɩ wa bhlɩa Pɔlʋ daa, ɔ bhɔlɔɔ 'yu 'nʋa we, 'ɩn ɔ yia 'slʋjaa -budu 'kadʋ zɔ Pɔlʋ 'dɩ -salɩa mnɩ. 17 Tɔʋn, Pɔlʋ laa 'slʋjaa glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ yabhlo, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn kwa nyimeslɔyu nɩ 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋʋ -gbɛ, nɩɩ, ɔ ka gbʋ yabhlo ɔ 'ka we gba ɔ -yla.»

18 Ɔɔ 'slʋja -yɔ ɔɔ nyimeslɔyu yia 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋʋ -gbɛ mnɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Kaslʋnyɩmɛ Pɔlʋ laa 'mɩ, ɔ nɛɛ: ɩn -la -mɩ nyimeslɔyu nɩ. -Mɔɔ ka gbʋ yabhlo ɔ 'ka -mɩ -yla we gba.»

19 'Slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ kpaa nyimeslɔyuu sɔ la, ɔ -yɔ ɔ vlaa gwe -sɛ, 'ɩn ɔ yia ɔ layɩbhaɛ: «Lɛɛ -gbʋ -ɩn 'yɩbha -ɩn 'ka 'mɩ -yla gbaa?»

20 'Ɩn nyimeslɔyu yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Zuifʋ ka wɛlɩ -bhlo bhlɩ nɩɩ, -ɩn kwa cɩzɩ Pɔlʋ gbʋwliwʋdɩnya 'yu. Gbaa wa yia -dawli nya nɩɩ, gbʋwliwʋdɩnya 'yɩbha wa 'ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋsɩsalɩ tɩklɩɩ. 21 'Ɩn -ɩn 'na 'nʋnʋ wa wɛlɩ -nɩ! Nɩɩ, -wa zizea ɔ 'bhabhɩee 'gbʋ, wa mneni nyɩmaa glʋ 'sɔ -gʋzi. Wa ka bi -Lagɔ 'yu, wa nɛɛ, wa 'nɩ -slɔ Pɔlʋ 'bha, wa 'na 'ka li, 'ɩn wa 'na 'ka 'ma. Nɩɩ, -slɛɛn, wa ka lamnazɩ, -na wɛlɩ wa mɩa wʋda.»

22 Da ɔɔ 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ gbaa nyimeslɔyu -yla nɩɩ: «-We -ɩn gbaa da 'mɩ -yla, -ɩn 'na gbalɩ we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla -nɩ.» 'Bhie, ɔ yia -mɔɔ 'yitide, 'ɩn -mɔɔ yia mnɩ.

'Slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ kwaa Pɔlʋ Felisɩɩ -gbɛ

23 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ laa ɔ 'slʋjaa glʋ gbuu 'yugalɩnya 'sɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Slʋjaa 'wlu -bhlo (200) klaa, nɩmɛsʋʋn -gʋʋ 'slʋjaa glʋ ta 'ya kugbua (70) -yɔ 'slʋjaa 'wlu -bhlo kaa 'li kwɛɛ, a gbeli da wa 'wlu. 'Ɩn a 'dɛ weee mnazɩ la, jibheza lɛlɩɩ gbomnʋanʋ nya, a 'ka Sezalegbe nʋkplɛ mnɩ. 24 A mnazɩ nɩmasʋʋn -yɔ, 'ɩn a 'ka Pɔlʋ 'wʋbhu we -gʋ, 'ɩn a 'ka ɔ dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Felisɩɩ -gbɛ kwa -dlɔɔ.»

25 'Ɩn ɔ yia 'sɛbhɛ cɛlɩɛ:

26 Dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Felisɩ 'kadʋ,

-amɩ Klodʋ Liziasɩ saa -mɩ fʋ.

27 Nyɩmɛ -ɔ ɩn 'paa dɛ -mɩ yoo, Zuifʋ ka ɔ kpa, wa 'ka ɔ 'bha. 'Ɩn da ɩn 'nʋa nɩɩ, Wlɔmʋ -dʋdʋwlakpɛ -wa, 'ɩn ɩn -yɔ na 'slʋja yia mnɩ, ɩn yia ɔ wa kwɛɛ -sa. 28 Ɩn 'yɩbha gbʋ -we Zuifʋ dɩa ɔ 'wlu, ɩn 'ka we 'ji 'nʋ. We 'gbʋ, ɩn yia ɔ wa gbʋwliwʋdɩnya 'yu kwa. 29 Ɩn ka we -yɔyɩ nɩɩ, wa 'dɛɛ titee 'gbʋ, wa dɩa ɔ gbʋ 'wlu. 'Ɩn wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ gbʋ yabhlogbɔɔ -yla lapalɩ, -we ka 'gbʋ wa 'kaa ɔ 'bha, 'ɩn wa 'kaa ɔ -kaslʋ 'wʋpa, we 'nɩ 'yɩe. 30 'Bhie, wa yia 'mɩ wɛlɩ kwaɛ, Zuifʋ ka ɔ -yɔgbʋ zʋ. -Bha -bhlokpadɛ, ɩn 'paa ɔ yoo -na -gbɛ. 'Ɩn ɩn nɛɛ ɔ gbʋwludɩnya -ylaɛ, wa 'kla ɔ -na -gbɛ.

31 -We 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ gbaa, ɔ 'slʋja ka we lɛnʋ. Wa 'bhua Pɔlʋ 'wʋ sabɔ, 'ɩn wa -yɔ ɔ yia Antipatlisɩgbe nʋkplɛ mnɩ. 32 -Mʋʋ zlɩ zlɩa, 'ɩn 'slʋja mɩa bhʋ -gʋ nɔda, -maa yia 'slʋjaa -budu 'kadʋ zɔ lʋbhiti. 'Ɩn wa yia 'slʋja mɩa nɩmasʋʋn -gʋ 'yitide, -maa -yɔ Pɔlʋ yia 'yoo 'yliyɔzʋ. 33 'Slʋja mɩa nɩmasʋʋn -gʋ nynia Sezalee, 'ɩn wa yia dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ 'sɛbhɛ yoo 'nyɛ, 'bhie, wa yia ɔ Pɔlʋ 'klʋslolu. 34 Dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ zɛlɩa wee 'sɛbhɛ, 'ɩn ɔ yia Pɔlʋ layɩbha: «Dʋdʋ -mʋmʋ ka nyɩmɛ -ɩn -mɩa?» 'Ɩn Pɔlʋ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Silisi -nyɩmɛ ɩn -mɩa.» 35 'Ɩn ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Wa dɩa -mɩ gbʋ 'wlu, wa -ka yi, 'ɩn na yɩbhaa -mɩ la.» 'Ɩn ɔ nɛɛ, wa kwa Pɔlʋ Ewlodʋʋ gbʋwʋbhubudu 'kadʋ zɔ.

24

Zuifʋ dɩa Pɔlʋ gbʋ 'wlu Felisɩ 'yu

1 'Ylɩ gbu 'plɩa, -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ Ananiasɩ yia Sezalee nyni. Ɔ -yɔ nyɩma kpasɩ tɔlʋa -yɔ *lʋpanyɔ yabhlo wa laa Tɛlɩtulɩ. 'Ɩn wa yia Pɔlʋ 'klaa yi dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Felisɩ 'yu.

2 Wa laa ɔ, 'ɩn Tɛlɩtulɩ yia ɔ gbʋ 'wludɩdɩe bhli dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Felisɩ 'yu: «Felisɩ 'kadʋ! -Na 'gbʋ -a kaa da 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ weee. 'Ɩn gbʋnya -ɩn 'bhitia gbʋyilo nya, mʋ saa -amɩaa nyɩma 'wʋ. 3 -Lu -zɔnʋ weee -a yɩa, da weee, 'ylɩ weee nya, we 'gbʋ -a paa -mɩ fuo dlɩ weee nya. 4 'Ɩn ɩn 'nɩ 'yɩbha, ɩn 'ka -na 'bɩ 'wʋgwlɛlɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ, -mɩ na bhubhoe, -ɩn 'nyɛ -aɩn bhla -sɛlɛ, -na dlɩ -zɔnʋ nya, -ɩn 'ka -aɩn yukwli pʋlʋ.

5 «-A ka we -yɔyɩ nɩɩ, nyɩmɛ -mɔnɩ, nyɩmɛ 'nyuuu 'dɛgbolu -wa. Nyɩmaa -zakpa -bhlo wa laa Nazalɛtɩ -nyɩma, wa 'yugalɩnyɔ -wa. Zuifʋ weee ɔ pʋpalɩa 'wʋ dʋdʋ weee -gʋ. 6 'Ɩn ɔ ka we layla 'dɛbhie nɩɩ, ɔ 'ka -amɩaa -mɔwlʋ -Lagɔbudu 'kadʋʋ 'ŋnɩ -nyumɔ, 'ɩn -a yia ɔ kpa. [-A 'yɩbha -a 'ka ɔ -yɔgbʋ 'wʋbhu -amɩaa titee sɔlʋ. 7 'Ɩn 'slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ Liziasɩ yia yi, 'ɩn ɔ yia ɔ -aɩn kwɛɛ -sa -gla nya. 8 'Bhie, Liziasɩ nɛɛ Pɔlʋʋ gbʋwludɩnya -yla, wa yi -mɩ 'yu.] We -ka -na dɛ 'yɩbha ɔ la, 'ɩn -ɩn 'kaa we 'jiyibheli nɩɩ, gbʋ -we -a dɩa ɔ 'wlu, gbʋzɔnʋ -wa.»

9 'Ɩn Zuifʋ -maa yi 'yaa Tɛɛtulusɩɩ wɛlɩ -gʋ 'yligbe, 'ɩn wa nɛɛ: «Cɩɩn, -we ɔ gbaa dɛ, gbʋzɔnʋ -wa.»

Pɔlʋ gbaa ɔ 'dɛɛ -gʋgbʋ

10 'Ɩn dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ yia Pɔlʋ -yla sɔ 'pa, nɩɩ, ɔ gba. 'Ɩn Pɔlʋ nɛɛ:

«Ɩn -yi we 'ji, -ɩn ka -zʋ duun li, -zugba -na bhu -amɩaa nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ. We 'gbʋ, na dlɩ 'tɛ 'wʋ, ɩn 'ka na 'dɛɛ -gʋgbʋ gba.

11 «-Ɩn mneni -ɩn 'ka we 'wʋsɩsalɩ -na 'dɛ nya, nɩɩ, -amɩ nynia -Zeluzalɛmʋ, ɩn 'ka -Lagɔ bʋbɔ, we 'ylɩ kugbua lɛ 'sɔ 'nɩ -slɔ 'plɩ. 12 Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ 'mɩ 'yɩ, -zugba na -yɔ nyɩmɛ kpɛlɩ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ. 'Ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ 'mɩ 'wʋtlalɩ, -zugba na bhu nyɩmaa -zloo dlɩ 'wʋ -Lagɔbudunya zɔ -yɔ daputu, 'gbe nʋkplɛ. 13 'Ɩn -slɛɛn, gbʋ -we nyɩma -manɩ dɩa da 'mɩ 'wlu, wa 'nɩ mneni wa 'ka we 'wʋyleli -mɩ -yla. 14 -Mʋʋ bhla, -we ɩn ŋwnua -yɔ -mɩ 'yu, mʋ nɩ: -amɩaa dʋkpasɩɩ -Lagɔ na bʋbɔa, 'Yloogblʋ -lolu -we ka gbʋ wa'a laa gbʋzɔnʋ, we -gʋ -nɔnʋe nya. 'Ɩn -we weee mɩa cɛlɩda Moizɩɩ titee 'sɛbhɛ -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛ 'wʋ, 'ɩn na zʋa we dlɩ -gʋ. 15 Sa wamɩa dɩa -Lagɔ dlɩ 'wʋ, 'sa -amɩ na dɩa -Lagɔ dlɩ 'wʋ. Nɩɩ, nyɩma tɩklɩɩ -yɔ nyɩma 'nyii 'sɔ, 'wʋ wa yia -sɔa tlɩtlɩnya glaa. 16 We 'gbʋ na gʋa la 'ylɩ weee nya, 'ɩn na dlɩ yi 'mɩ gbʋ 'nyɛ -Lagɔ 'yliya 'wʋ, 'ɩn 'ya nyɩma 'yliya 'wʋ.

17 «Da ɩn lia -zʋ duun daputu, 'ɩn ɩn yia -Zeluzalɛmʋ lʋyi 'gwɛzi nya, na nyɩma 'wʋsasɩe -yɔ 'slaka -lii wlawlɩe -Lagɔ -ylaa 'gbʋ. 18 Da ɩn mɩa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, 'ɩn -Aziii Zuifʋ yia -mɔ 'mɩ ylɩ, -we ɩn mɩa lɛnʋda mʋ nɩ, ɩn mɩ -mɔwlʋgbʋ lɛnʋda. Nyɩmaa -zlo 'nɩ 'mɩ 'bɩ -mɩ, 'ɩn -zlɛ 'nɩ 'mɩ kwesi -mɩ. 19 'Ɩn we -ka yaa nɩɩ, -Aziii Zuifʋ -tɔlʋa mɩa zlɩmɛ -bha, -maa ka yaa na gbɛgbɛɩn gbʋ dlɩɩ, ma 'kaa 'mɩ 'kla -na -gbɛ. 20 Da wa kwaa 'mɩ gbʋwliwʋdɩnya 'yu, gbʋnyuu ɩn nʋa lɛ wa 'yɩa -yɔ, nyɩma -wa 'yligbea dɛ, wa gba we -mɩ -yla. 21 Ɩn 'yligbea gbʋwliwʋdɩnya 'yu, 'ɩn ɩn nɛɛ wa -yla wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: ‹Tlɩtlɩnya yia 'wʋsɔa tlɩtlɩe lʋ! We nya wa -laa 'mɩ aɩn 'yu, a 'ka na -yɔgbʋ 'wʋbhu.› -De mʋʋ.»

22 Dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Felisɩ -yia -Zezuu 'Yloogblʋʋ -gʋgbʋ 'ji kpɛɛn kpɛɛn, 'ɩn ɔ yia we 'wʋlanʋ, -mɔɔ yia wee gbʋwʋbhu ylɩ lʋbɛlɩ. 'Ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «'Slʋjaa -kanyɔ 'kadʋ Liziasɩ -ka yi 'bhie, ɩn 'ka amɩaa gbʋ 'wʋbhu.» 23 Ɔ nɛɛ 'slʋjaa glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ -ylaɛ: «-Ɩn dɩ Pɔlʋ la -kaslʋbudu zɔ. -Ɩn 'tide ɔ 'yi, ɔ 'ka ɔ 'dɛ -yla -tʋ. -Ɩn 'nyɛ ɔ 'talea 'yoo, wa 'ka ɔ -yla -li lɛnʋ.»

Wa ka Pɔlʋ Felisɩ -yɔ Dlusilɩ 'yu kwa

24 'Ylɩ sanɩmɛ 'plɩa, Felisɩ -yɔ ɔ 'ŋwnɔ Dlusilɩ yia yi, Zuifʋŋwnɔ -wa. Ɔ nɛɛ wa -yɔ Pɔlʋ yi, 'ɩn ɔ 'ka ɔ -Zezu Klisɩɩ dlɩ -gʋzʋ wɛlɩ yukwli pʋlʋ. 25 'Ɩn da Pɔlʋ bhlia nyɩmɛɛ nɔnɔbhʋ tɩklɩɩ klaa, 'dɛɛ dlɩ lakpakpɩe -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhubhuee gbʋ gbagbɩe, 'ɩn Felisɩ yia nyanɔ nʋ. 'Ɩn ɔ nɛɛ Pɔlʋ -ylaɛ: «-Ɩn mneni, -ɩn 'ka -slɛɛn mnɩ. 'Ɩn da ɩn -ka bhɩa, ɩn 'ka -mɩ la lʋ.» 26 Dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Felisɩ dɩ yaa we dlɩ 'wʋ nɩɩ, 'gwɛzi Pɔlʋ yi yaa ɔ 'nyɛa. We 'gbʋ, ɔ laa Pɔlʋ bhla weee nya, ɔ -yɔ ɔ 'ka 'dɩ -sa.

27 -Zʋ 'sɔ 'plɩa, Pɔsiusʋ Fɛsɩtusʋ yia Felisɩɩ 'bɩgʋplɩlɩ. 'Ɩn Felisɩ 'yɩbha ɔ 'ka Zuifʋ dʋdʋnamanɩɩ 'gbʋ, ɔ yia Pɔlʋ -kaslʋ 'wʋ tɩ.

25

Wa ka Pɔlʋ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ Fɛsɩtusʋ 'yu kwa

1 Da ɔ nynia wee dʋdʋ -gʋ, we 'ylɩ ta 'plɩa, Fɛsɩtusʋ 'bhʋa Sezalee, 'ɩn ɔ yia -Zeluzalɛmʋ mnɩ. 2 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ yia Pɔlʋ 'kla ɔ -gbɛ. 3 Wa nɛɛ Fɛsɩtusʋ -yla, ɔ nʋ wa 'nanɩ 'wʋ, 'ɩn wa yia we ŋwɛ -yɔkpalɩ nɩɩ, ɔ -la Pɔlʋ -Zeluzalɛmʋ lʋ. Nɩɩ, wa ka Pɔlʋʋ -yɔgbʋ zʋ, wa 'yɩbha wa 'ka ɔ 'bha 'yloogblʋ. 4 'Ɩn Fɛsɩtusʋ yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: «Pɔlʋ mɩ -kaslʋ 'wʋ Sezalee, 'ɩn daylɩ na 'dɛgbolu bhitia -mɔ lʋ.» 5 'Ɩn ɔ yia we -gʋdɩɛ: «Amɩaa -cɩan kwa 'mɩ yoo, we -ka nɩɩ, nyɩmɛ -mɔnɩ ka gbʋnyuu lɛnʋ, wa 'ka -mɔ we gba.»

6 Fɛsɩtusʋ li wa -gbɛ sa 'bhisa 'ylɩ gbomnʋa. 'Bhie, ɔ yia Sezalee lʋbhiti. -Mʋʋ zlɩ zlɩa, 'ɩn ɔ yia gbʋwʋbhu -zejila 'yu ladɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yɔ Pɔlʋ yi. 7 Da Pɔlʋ yia, Zuifʋ -wa 'bhʋa -Zeluzalɛmʋ, -maa yia ɔ gbeli. 'Ɩn wa yia ɔ gbʋnyii 'kadɩɩ -zlo 'wludɩ, 'ɩn wa 'dɛ 'nɩ mneni wa 'ka we 'wʋsɩsalɩ tɩklɩɩ. 8 Pɔlʋ mɩa ɔ 'dɛɛ -gʋgbʋ gbada, ɔ nɛɛ: «Ɩn 'nɩ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ lɛnʋ, Zuifʋʋ tite -yɔ -Lagɔbudu 'kadʋ -yɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ *Sezaa gbɛgbɛɩn.»

9 Fɛsɩtusʋ 'yɩbha ɔ 'ka Zuifʋ dʋdʋ namanɩɩ 'gbʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ Pɔlʋ -ylaɛ: «-Ɩn 'yɩbha -ɩn 'ka -Zeluzalɛmʋ mnɩɩ? Wa 'ka -mɔ -na -yɔgbʋ 'wʋbhu 'mɩ 'yuu?»

10 Pɔlʋ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Sezaaa gbʋwʋbhu -zejila 'yu ɩn 'yligbea da, 'ɩn -bha wa 'kaa na -yɔgbʋ 'wʋbhu. Ɩn 'nɩ Zuifʋ -yla gbʋnyuu yabhlogbɔɔ lɛnʋ, 'ɩn -na 'dɛ -yi we 'ji zʋzɔnʋ sa. 11 We -ka na -yɔgbʋ, 'ɩn gbʋ -we ka 'gbʋ wa 'kaa nyɩmɛ 'bha, ɩn -ka we lɛnʋ, ɩn 'na 'ka tlɩtlɩee daa gba ‹-ɩnnya›. 'Ɩn we -ka nɩɩ, gbʋ nyɩma -manɩ mɩa da 'mɩ 'wludɩda, we 'nɩ gbʋzɔnʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka 'mɩ wa yoo 'nyɛ. Ɩn ka na gbʋ Sezaa 'yu kwa.»

12 Nɩɩ, Fɛsɩtusʋ -yɔ ɔ gbʋwliwʋdɩnya bhɩa gbagbɩe, 'ɩn ɔ nɛɛ Pɔlʋ -ylaɛ: «-Ɩn ka -na gbʋ Sezaa 'yu kwa, we 'gbʋ, Sezaa 'yu -na yia mnɩa!»

Wa ka Pɔlʋ Aglipa 'yu kwa

13 'Ylɩ sanɩmɛ 'plɩa, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa -yɔ ɔ bhɔlɔ Belenisɩ yia Fɛsɩtusʋ fʋsaa yi Sezalee. 14 Wa mɩ -bha 'ylɩ duun lida, 'ɩn Fɛsɩtusʋ yia nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa -yla Pɔlʋʋ gbʋ gba. Ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «Nyɩmɛ yabhlo Felisɩ tɩa -kaslʋ 'wʋ, ɔ mɩ da. 15 Da ɩn mnɩa -Zeluzalɛmʋ, *-Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan -yɔ Zuifʋʋ nyɩma kpasɩ yia ɔ 'kla nɩɩ, ɩn 'pa ɔ -kaslʋ 'wʋ.

16 «'Ɩn ɩn yia we 'bɩgʋpalɩ wa -ylaɛ: ‹-Amɩa, Wlɔmʋ -nyɩma 'nɩ we bhlabhʋ, -a 'ka nyɩmɛ ɔ gbʋwludɩnya yoo 'nyɛ, -zugba ɔ 'nɩ ɔ 'dɛɛ -gʋgbʋ gba gbʋwʋbhunyɔ 'yu.› 17 'Ɩn waa nyɩma -yɔ 'mɩ 'sɔ yia -seli yi dabʋdʋ. 'Ɩn ɩn 'nɩ kpeke, -mʋʋ zlɩ zlɩa, ɩn -dɩa gbʋwʋbhu -zejila 'wʋ la, 'ɩn ɩn nɛɛ na 'slʋja -yla, wa -yɔ ɔɔ nyɩmɛ yi. 18 Ɔ gbʋwludɩnya yia yi. 'Ɩn gbʋnyii ɩn pʋpalɩ yaa 'wlukʋʋn la, nɩɩ, 'mʋ wa yi ɔ 'wlu dɩa, wa 'nɩ -mʋʋ ɔ 'wlu dɩ. 19 Nɩɩ, wa 'dɛɛ -Lagɔbʋbʋe -yɔ nyɩmɛ yabhlo wa laa -Zezuu gbʋ -gʋ wa -yɔ ɔ 'sɔ kpɛlɩa. Ɔɔ nyɩmɛ ka tlɩ, 'ɩn Pɔlʋ nɛɛ, ɔ 'nɩ tlɩ, ɔ -ga 'yliyɔ. 20 Sa ɩn 'kaa gba gbʋ -mɩnɩ 'wʋ, ɩn 'nɩ we -yi. Tɔʋn, 'ɩn ɩn nɛɛ Pɔlʋ -yla, ɔ -ka 'yɩbha ɔ 'ka -Zeluzalɛmʋ mnɩ, 'ɩn wa 'ka -mɔ ɔ -yɔgbʋ 'wʋbhulu, gbʋ -mɩnɩ -gʋ. 21 'Ɩn Pɔlʋ yia ɔ gbʋ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ Sezaa 'yu kwa. Ɔ 'yɩbha nɩɩ, -mɔɔ 'bhu ɔ -yɔgbʋ 'wʋ. 'Ɩn ɩn nɛɛ, wa tɩ ɔ -kaslʋbudu zɔ bhla -sɛlɛ nya. -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɩn 'ka ɔ Sezaa 'yu kwa.»

22 Aglipa nɛɛ Fɛsɩtusʋ -ylaɛ: «Na 'dɛ 'yɩbha ɩn 'ka ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩɩ wɛlɩ 'nʋ.»

Fɛsɩtusʋ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «Cɩzɩ -na nʋa ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩɩ wɛlɩ.»

23 -Mʋʋ zlɩ zlɩa, Aglipa -yɔ Belenisɩ -yɔ nyɩmaa -dɔlʋ yia -budu 'kadʋ zɔ pla, we -yɔ 'slʋjaa -cɩan -yɔ wee 'gbee nyɩma kpasɩ. 'Ɩn Fɛsɩtusʋʋ wɛlɩ -gʋ, wa -yɔ Pɔlʋ yia yi. 24 'Ɩn Fɛsɩtusʋ nɛɛ: «Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa, 'ɩn amɩa weee -yɔ -aɩn mɩa da, a yla 'mɔ nyɩmɛ nɩ. Zuifʋ weee ka ɔ 'klaa yi na -gbɛ -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn wa yi 'yaa -seli 'mɩ 'bɩ yi, -zugba wa kpɩ 'wʋ, wa 'bha ɔ. 25 -Amɩ ka we -yɔyɩ nɩɩ, ɔ 'nɩ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ lɛnʋ, 'ɩn wa 'ka -mʋʋ 'gbʋ ɔ 'bha. 'Ɩn ɔ 'dɛ yia ɔ gbʋ Sezaa 'yu kwa. We 'gbʋ, ɩn nɛɛ wa kwa ɔ -mɔɔ -gbɛ. 26 'Ɩn -we ɩn 'kaa cɛlɩ -kpɔ na -kanyɔ 'wʋ ɔ 'gbʋ, we 'nɩ -mɩ. We 'gbʋ, ɩn -yɔ ɔ yia aɩn 'yu yi, we -yɔ -mɩ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipaa 'dɛbhie 'yu. -Ɩn 'yɩbha ɔ la, 'ɩn -we ɔ -ka gba, ɩn 'ka we cɛlɩ. 27 Nɩɩ, we 'nɩ 'ylinanɩ -amɩ 'yliya 'wʋ, ɩn 'ka -kaslʋnyɩmɛ Wlɔmʋ kwa, -zugba gbʋ -we ɔ nʋa lɛ, wa dɩa ɔ 'wlu, ɩn 'nɩ mneni ɩn 'ka we gba tɩklɩɩ.»

26

Pɔlʋ gbaa ɔ 'dɛɛ -gʋgbʋ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa 'yu

1 Aglipa nɛɛ Pɔlʋ -ylaɛ: «-A ka -mɩ 'yoo 'nyɛ, -ɩn 'ka -na 'dɛɛ -gʋgbʋ gba.»

Tɔʋn, Pɔlʋ 'paa sɔ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛɛ -gʋgbʋ gba, ɔ nɛɛ: 2 «Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa, na dlɩ mɛnɩ -zɛɛn bhabha. Nɩɩ, gbʋ weee Zuifʋ dɩa 'mɩ 'wlu, ɩn 'ka we na 'dɛ 'wlu -sa -mɩ 'yu. 3 -We ka gbʋ -wa, -ɩn -yi Zuifʋʋ lɛnʋgbʋ 'cɩn 'nanʋʋ, we -yɔ gbʋ -we -gʋ wa kpɛlɩlɩa. We 'gbʋ, -mɩ na bhubhoea, -ɩn pʋlʋ 'mɩ yukwli dlɩtie nya.

4 «Sa ɩn mɩmnɩa 'wʋla na nyɩma weee nyɩdɩ, we -yɔ -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn we 'ka gwedɩ na nyimeslɔ bhla na lɛnʋgbʋ mɩa, Zuifʋ weee -yi we. 5 Wa -yi 'mɩ -mʋʋ 'bɩ ka 'wʋgwlɛ, wa mneni wa 'ka we gba, -zugba wa -ka we 'yɩbha. Falizɩnyɩma ka kwɛɛ -amɩaa -Lagɔɔ gbʋ -sua 'wʋ, wa lʋnyɩmɛ yabhlo ɩn -mɩa. 6 'Ɩn -lu -Lagɔ gbaa ɔ 'ka -amɩaa dʋkpasɩ 'nyɛ, ɩn dɩa dlɩ 'wʋʋ 'gbʋ, wa mɩa na -yɔgbʋ 'wʋbhuda -slɛɛn. 7 -Amɩaa nyɩmaa *zʋa kugbua lɛ 'sɔɔ dlɩ mɩ we -gʋ, wa 'ka wɛlɩ nɩɩ lɛnʋda 'yɩ. 'Ɩn wa bhubhoea -Lagɔ 'kʋa 'tɩtɛ nya, zlʋkpɛ jibheza. Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa, wee wɛlɩ -mɩnɩ ɩn dɩa dlɩ 'wʋʋ 'gbʋ, Zuifʋ yia 'mɩ gbʋ 'wludɩ! 8 Lɛɛ ka 'gbʋ, we mɩ amɩa Zuifʋ dlɩɩ nɩɩ, -Lagɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka tlɩtlɩnya 'wʋbhu tlɩtlɩe lʋa?

9 «Na 'dɛgbolu ka 'wlukʋʋn lapʋpalɩ nɩɩ, ɩn mneni ɩn 'ka Nazalɛtɩyu -Zezuu 'ŋnɩ lasa sɔ weee lʋ. 10 'Mʋ ɩn nʋa lɛ -Zeluzalɛmʋ. -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan ka 'mɩ 'yoo 'nyɛ, 'ɩn ɩn 'ka -Lagɔnyɩmaa -zlo -kaslʋ 'wʋpa. 'Ɩn -wa gbaa wa 'ka wa 'bha, 'ɩn na -yɔ -maa paa gwe. 11 Zlɩ tɔlʋa zlɩ, 'ɩn na plɩlɩa -Lagɔbudu zɔ. 'Ɩn na palɩa wa 'klɩyɩe 'wʋ, 'ɩn na gbaa -gla nya, wa vɛlɩ -Zezu. 'Cɛ na palɩ bhaa wa -yɔ 'nyumɛɛ 'gbʋ mʋ nʋa lɛ, 'ɩn na mnɩa wa 'klɩyɩe 'wʋpalɩa laga -gʋ.

Pɔlʋ gbaa sa Nyɩmaa -Kanyɔ laa ɔ, we gbʋ

(Lngb 9.1-19, 22.6-16)

12 «-Mʋʋ 'gbʋ, 'ylɩ yabhloo zlɩ, 'ɩn ɩn yia -Damasɩ mnɩ. -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan 'nyɛa 'mɩ we se, 'ɩn wa yia 'mɩ tie nɩɩ, ɩn kpa -Lagɔnyɩma. 13 Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa, 'ylʋgbagbʋ ɩn mɩ 'yloogblʋ, 'ɩn ɩn yia san bhʋa yalɩ -yɔyɩ. We -nyumalɩ -zi 'ylʋ, 'ɩn we -nyumalɩ yia 'mɩ gbeli, we -yɔ na nɔnɔnya. 14 -A 'dɛ weee ka bhli dʋdʋ, 'ɩn ɩn yia wɛlɩ yabhlo 'nʋ, -mʋʋ nɛɛ 'mɩ -yla zuifʋwɛlɩ 'wʋɛ: ‹Sɔlʋ, Sɔlʋ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na palɩ 'mɩ 'klɩyɩe 'wʋa? Lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na zʋ -gla bhea, nɛɛ bhli zʋ -gla we -kanyɔɔ 'pa 'pa -pnɩ zɔa?›

15 «'Ɩn ɩn yia layɩbhaɛ: ‹Na -Kanyɔ, nyɔɔ -ɩn -mɩa?›

«'Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔ yia we 'bɩgʋpalɩ 'mɩ -ylaɛ: ‹-Amɩ -Zezu, -ɩn mɩa 'klɩyɩe 'wʋpalɩda, -amɩ -wa. 16 -Ɩn -sɔ 'wʋ, -ɩn 'yligbe -bhadɛ! -We ka 'gbʋ ɩn yia na 'dɛ -mɩ 'klʋslolu, mʋ nɩ: ɩn ka -bha -mɩ -sa, -ɩn 'ka na lubhonʋnyɔ -zɛ. 'Ɩn -ɩn 'ka 'ya na gbʋdayɩnyɔ -zɛ. 'Ɩn -we -ɩn 'yɩa -zɛɛn -yɔ klaa, we -yɔ -we na yia cɩ -mɩ 'klʋslolua klaa, -ɩn 'ka we gba. 17 Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ -wa ka -gbɛ ɩn tiea -mɩ, na 'dɛ yia -mɩ 'yliyɔzʋa wa gbɛgbɛɩn. 18 Wa -gbɛ na tiea -mɩ, -ɩn 'ka wa 'yli -blo, -ɩn 'ka wa nikpise 'wʋsa, -ɩn 'ka wa zlɩ 'klʋ -la. -Ɩn 'ka wa -Saataan 'tɩtɛ zɔ -sa, 'ɩn -ɩn 'ka wa -Lagɔɔ -gbɛ -la. 'Ɩn wa -ka 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ, -Lagɔ 'ka wa gbʋnyuu 'wʋtɩ, 'ɩn wa 'ka 'bɩ 'yɩ -Lagɔɔ -mɔwlʋ -nyɩma glaa.›

Pɔlʋ gbaa lubho -we ɔ mɩa nʋdaa gbʋ

19 «We 'gbʋ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa, 'ylikakɩe -we 'bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ, ɩn 'nɩ we 'nʋŋwɛ -sa. 20 'Ɩn -Damasɩ -nyɩma -yɔ -Zeluzalɛmʋ -nyɩma -yla ɩn gbaa -Lagɔgbʋ tɩa. 'Bhie, ɩn yia Zudee -dʋdʋ weee -gʋ -nyɩma -yɔ nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ we -yla gba. Ɩn nɛɛ wa -yla, wa 'bhiti wa dlɩ, wa yi -Lagɔɔ -gbɛ, 'ɩn wa lɛnʋgbʋ -slolu wa 'bhitibhitie sazɔnʋ sa. 21 -We ka 'gbʋ Zuifʋ yia 'mɩ kpa, -zugba ɩn mɩ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, 'ɩn wa yia 'klɩ 'yɩ, wa 'ka 'mɩ 'bha, mʋ nɩ. 22 'Ɩn -Lagɔ zʋa 'mɩ 'yliyɔ, 'ɩn we yia -zɛɛn ylɩ. Ɩn mɩ -slɔ -bha, ɩn 'ka ɔ gbʋdayɩnyɔ -zɛ nyɩma weee 'yu, nyɩma -kpʋa -yɔ nyɩma 'kadɩ. Gbʋ -we -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya -yɔ Moizɩ gbaa nɩɩ, lɛ we yia nʋa, mʋ -bhloo 'dɛ -amɩ na gbaa. 23 Ɩn nɛɛ sa bheɛ, sɩa -Lagɔɔ -Bhasanyɔ yia. Mɔ yia tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔa tɩa, 'ɩn mɔ yia -Lagɔɔ zlɩɩ gbʋ gbaa Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ -yla.»

Pɔlʋ nɛɛ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa -yla, ɔ pla -Lagɔ

24 Pɔlʋ mɩ sa ɔ 'dɛɛ -gʋgbʋ gbada, 'ɩn dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ Fɛsɩtusʋ yia 'wʋkpɩ: «Pɔlʋ, -sabhɛ bhaa -mɩɩ! -Ɩn ka 'sɛbhɛ 'kpɩa duun, we ka -mɩ -sabhɛ 'wlu palɩ!»

25 Pɔlʋ yia we 'bɩgʋpalɩ ɔ -ylaɛ: «Fɛsɩtusʋ 'kadʋ, -sabhɛ 'nɩ 'mɩ 'wlu -mɩ. Wɛlɩnya ɩn mɩa da gbada, gbʋzɔnʋ -yɔ gbʋyilo -wɛlɩ -wa. 26 Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa -yi we 'dɛ weee 'ji. 'Ɩn we 'gbʋ, ɩn mneni ɩn 'ka ɔ -yla wee gbʋ gba dlɩ tɛlɔ nya. Na dlɩ mɩ we -gʋ nɩɩ, ɔ -yi wee gbʋ weee 'ji, -we ka gbʋ -wa, we 'nɩ lɛnʋ da yabhlo zizewiemɩ. 27 Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aglipa, gbʋ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya gbaa, -na zʋ we dlɩ -gʋʋ? Dlɩ -na zʋ we -gʋ, ɩn -yi we 'ji!»

28 Aglipa yia we 'bɩgʋpalɩ Pɔlʋ -ylaɛ: «-Mɩ dlɩɩ nɩɩ, -Lagɔ 'wʋ -na yia 'mɩ 'paa bhla -sɛ nɩ nya yɩ?»

29 'Ɩn Pɔlʋ yia we 'bɩgʋpalɩɛ: «We yi dɛslɛɛn -zɛoo, we yi cɩ -zɛoo, -Lagɔ na bhubhoea, we 'nɩ -na 'dɛ -bhloo gbʋ, 'ɩn 'ya amɩa weee -wa mɩa da 'mɩ yukwli pʋlʋda -zɛɛn, sa ɩn mɩa da, amɩa 'ka 'sa -mɩ, we 'bhʋ 'llukpenya -mɩnɩ 'wʋ. Nɩɩ, ɩn 'nɩ 'yɩbha wa gbʋan aɩn -amɩ 'bhisa!»

30 Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ klaa, dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ klaa, Belenisɩ -yɔ -wa weee -yɔ wa dɩa -bha la, 'ɩn wa yia 'wʋsɔ. 31 Wa 'tlaa, 'ɩn wa nɛɛ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩɛ: «Nyɩmɛ -mɔnɩ 'nɩ gbʋ yabhlogbɔɔ mnɔ, 'ɩn wa 'ka -mʋʋ 'gbʋ ɔ -kaslʋ 'wʋpa, 'ɩn wa 'ka ɔ 'bha.»

32 'Ɩn Aglipa nɛɛ Fɛsɩtusʋ -ylaɛ: «Nyɩmɛ -mɔnɩ 'nɩ yaa ɔ gbʋ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ Sezaaa -gbɛ kwa, -zugba -ɩn ka ɔ 'yitide.»

27

Wa kwaa Pɔlʋ Wlɔmʋ

1 Da wa gbaa, 'glʋ 'kadʋ 'wʋ -a yia -gblaa -a 'ka Italii -dʋdʋ -gʋ mnɩ, 'ɩn Wlɔmʋʋ 'slʋjaa glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ yabhlo wa laa Zuliusʋ* , 'mɔ wa 'nyɛa Pɔlʋ -yɔ -kaslʋnyɩma tɔlʋa yoo. 2 Adlamitɩɩ 'glʋ 'kadʋ yabhlo 'kaa -Azii -dʋdʋ -gʋʋ 'glʋʋ 'yligbedanya 'plɩlɩ, -a -gblaa we 'wʋ, 'ɩn -a yia mnɩ. Tɛsalonikɩyu Alisɩtakɩ 'bhʋa Masedʋanɩ, ɔ -yɔ -aɩn 'sɔ mɩ.

3 -Mʋʋ zlɩ zlɩa, 'ɩn -a yia Sidɔɔngbe nʋkplɛ nyni. Zuliusʋ -ɔ mɩa Pɔlʋ kpada 'nanʋʋ, -mɔɔ yia Pɔlʋ 'yoo 'nyɛ, ɔ 'ka ɔ 'talea 'yɩa mnɩ, 'ɩn -we Pɔlʋ -ka 'yɩbha, wa 'ka we ɔ 'nyɛ. 4 Da -a 'bhʋa -bha dɛ, -a nynia 'nyunyɩdɩdʋdʋ wa laa Siplʋ kwesi, 'ɩn -a yia we kakpe yabhlo -gʋ 'plɩlɩ, -pɩpɛ mɩ -aɩn yoo yidaa 'gbʋ. 5 'Bhie, -a -dɩa Silisi -dʋdʋ -yɔ Panfilii -dʋdʋʋ gumunyu 'wʋ, 'ɩn a yia Milaa nyni, Lisii -dʋdʋ -gʋ. 6 -Bha Wlɔmʋʋ 'slʋjaa glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ ylɩa Alɛzandlii gbee 'glʋ 'kadʋ mɩa Italii mnɩda, 'ɩn ɔ yia -mɔ -aɩn 'pa.

7 'Ylɩ duun nya, -a -tʋa 'nyu -gʋ nɔda ylɛlɛɛ 'glʋ nya, 'ɩn -a yia sɩa bhabha, 'bhie, -a yia 'gbe wa laa Sinidɩ 'klʋ nyni. -Pɩpɛ 'nɩ ŋwnu, -a 'ka -mɔ -gbɛɩn mnɩɩ 'gbʋ, -a yia Salɩmonee 'plɩlɩ, 'ɩn -a yia 'nyunyɩdɩdʋdʋ wa laa Klɛtɩɩ zɔgbɛɩn mnɩ. 8 Sɩasɩe duun nya -a nɔnʋa wee 'nyuu kakpe, 'ɩn da wa laa «'Glʋʋ 'yligbelida -zɔnʋnya», -a yia -bha dɛ nyni, Lazegbe kwesi.

9 -Amɩaa bhla duun ka lanyumɔnʋ, 'ɩn 'glʋʋ 'wʋ -nɔnʋe yia 'ylinyumanɩ -aɩn -yla, -we ka gbʋ -wa, Zuifʋʋ 'sun -pla bhla ka 'plɩplɩe bhɩa, pepe† . We 'gbʋ, Pɔlʋ yia glʋʋ nʋkplɛɛ -lubhonʋnya tɔlʋa -yla gbʋ lapalɩ: 10 «Na 'talea, ɩn ka we -yɔyɩ nɩɩ, -amɩaa nɔnʋe yia -ylinyumanɩa, nɩɩ, 'glʋ -yɔ we nʋkplɛɛ 'gbanya yia -nyumɔa. 'Ɩn -a 'nɩ nʋ 'nanʋʋ, -amɩaa 'dɛbhie -gbolu yɩa -bha tlɩtlɩe.» 11 'Ɩn Wlɔmʋʋ 'slʋjaa 'yugalɩnyɔ yia 'glʋ 'kadʋʋ 'papanyɔ -yɔ 'glʋʋ -kanyɔɔ wɛlɩ dlɩ 'wʋdɩ, we 'ka Pɔlʋʋ wɛlɩ 'wʋzi. 12 Nɩɩ, wee 'glʋʋ 'yligbelidaa ladɩlɩe 'nɩ 'ylinanɩ ŋwɔtlɔyibhla. We 'gbʋ, nyɩma duun nɛɛ, wa 'bhʋ -bhadɛ. Wa 'yɩ 'klɩ, wa 'ka 'glʋʋ 'yligbelida Fenisɩ mnɩ, -mɔ 'nyunyɩdɩdʋdʋ wa laa Klɛtɩ -gʋ. Wee dʋdʋʋ 'klʋ mɩ 'ylʋʋ bhlilidaa sɔ 'sɔ lʋ. -Mɔ wa yia ladɩa ŋwɔtlɔyibhla.

-Pɩpɛ 'kadʋ 'plɩa gumunyu -gʋ

13 'Ylʋʋ bhlilida kɔpɛsɔlʋ, -pɩpɛ yia 'plɩplɩe bhli -dlɔɔ. -Wa mɩa 'glʋ 'kadʋ 'wʋ, we mɩ wa dlɩɩ nɩɩ, -we wa pʋpalɩa, lɛ we yia nʋa. Wa 'bhua 'glʋʋ 'yligbelinɛtɛ 'wʋ yalɩ, wa mnɩa, 'ɩn wa yia 'nyunyɩdɩdʋdʋ wa laa Klɛtɩ -gʋ 'plɩlɩ. 14 'Ɩn 'bɩ 'nɩ 'wʋgwlɛ, tɔʋn, -pɩpɛ 'kadʋ yabhlo wa laa Elakilɔɔn, we yia 'nyunyɩdɩdʋdʋʋ -gɔgɔ 'wlu 'bhʋ. 15 -Pɩpɛ yia 'glʋ kwa, 'ɩn nyɩmɛ 'nɩ mneni ɔ 'ka we layligbeli tɩklɩɩɩ 'gbʋ, -a yia -amɩaa 'dɛ 'yitide, 'ɩn -pɩpɛ yia -aɩn kwa. 16 -A 'plɩlɩa 'nyunyɩdɩdʋdʋ 'kienyi wa laa Kodaaa zɔgbɛɩn, 'ylʋʋ bhlilida kɔpɛsɔlʋ, 'ɩn -a nynia -bha, we yia -aɩn 'wʋpa -sɛ. 'Ɩn -a 'yɩa sa 'klɩɩ -zlo, 'ɩn -a yia gbʋwʋsaglʋ -yulɛ yabhlo bɩzɩa 'glʋ 'kadʋ 'wlu 'wʋbhu. 17 'Ɩn 'glʋ 'kadʋʋ nʋkplɛɛ lubhonʋnya yia we -gblalɩ. 'Ɩn wa yia 'glʋ 'kadʋ gbʋan nyɩmaa -yɔbɛ -llukpe nya. Wa mɩ sɔda, wa yi Libii -dʋdʋ -gʋʋ -bʋsɛ -kakpe -gʋ bhlii 'gbʋ, 'ɩn wa yia 'glʋ 'kadʋʋ 'naa 'wʋyɔglɔlʋ, 'ɩn wa yia 'sa wa 'dɛ 'yitide, -pɩpɛ yia wa kwa.

18 -Mʋʋ zlɩ zlɩa, -pɩpɛ 'kadʋ mɩ -aɩn lazukluda 'tɩtɛɛ -bhloo 'dɛ, 'glʋʋ nʋkpla -nyɩma yia gbanyaa vitelivitelie bhli, gumunyu lʋ. 19 We 'ylɩɩ tanʋʋ zlɩ, wa yia 'glʋ 'kadʋ 'dɛɛ -yɔlunyaa vitelie bhli gumunyu lʋ, wa 'dɛɛ sɔ nya. 20 'Ylɩ duun nya, -a'a 'yɩ 'ylʋ -yɔ -zɛlɩ -yɔ, -zugba wee -pɩpɛ 'kadʋ plɩ 'saa 'tɩtɛɛ. 'Ɩn -a yia -amɩaa 'dɛɛ tlɩtlɩe dlɩ -sa.

21 'Bɩ ka 'wʋgwlɛ, 'ɩn -wa mɩa 'glʋ 'kadʋ nʋkplɛ, wa 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ li. Tɔʋn, Pɔlʋ 'yligbea wa nyɩdɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Na 'talea, ɩn nɛɛ yaa, -a 'na 'bhʋlʋ Klɛtɩ -nɩ. A -ka yaa na wɛlɩ 'wʋŋwnu, -zugba -li 'na 'ka yaa sa -nyumɔ. 22 'Ɩn -slɛɛn, 'kʋa na paa aɩn 'yli, a 'tɛmanɩ dlɩ. Nɩɩ, amɩaa lʋnyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'ka tlɩ, 'glʋ 'kadʋʋ 'dɛbhlogbɔɔ yia -nyumɔa. 23 -We ka gbʋ -wa, -Lagɔ -ɔ ka -nʋ ɩn -mɩa, 'ɩn -ɔ ka lubho na nʋa, ɔ 'anzɩ ka 'mɩ 'klʋtlalɩ -zɛɛn sabɔ. 24 'Ɩn we nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: ‹Pɔlʋ, -ɩn 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ! Nɩɩ, we mɩ nɩɩ, -ɩn 'tla *Sezaa 'yu, wa 'ka -na -yɔgbʋ 'wʋbhu. 'Ɩn -Lagɔ ka -mɩ 'nanɩ 'wʋnʋ, -na 'gbʋ, -wa weee -ɩn -yɔ wa mɩa 'glʋ 'kadʋ 'wʋ, -Lagɔ yia wa puea.› 25 We 'gbʋ, na 'talea, a 'tɛmanɩ dlɩ! Nɩɩ, na dlɩ mɩ -Lagɔ -gʋ. Gbʋ -we -Lagɔ gbaa 'mɩ -yla, lɛ we yia nʋa. 26 Nɩɩ, bhlia -a yia, 'nyunyɩdɩdʋdʋ yabhloo -gɔgɔ -gʋ.»

'Glʋʋ -wlɔwlɔe 'nyu -gʋ

27 'Ylɩ kugbua lɛ -mnʋanʋʋ sabɔ, -zugba -pɩpɛ 'kadʋ mɩ -aɩn kwada -bhlokpadɛ Adliatikɩ -gumunyu -gʋ. -Mɔ zlɩ -nyɩdɩ, 'ɩn we yia 'glʋʋ nʋkplɛɛ lubhonʋnya dlɩɩ lasibhli nɩɩ, -a ka dʋdʋ -yɔcɩpa. 28 'Ɩn wa vitelia 'nyuu yɩbhɔlʋ -llukpe 'nyu glu, we -tɔ 'wʋ 'mɛtlɩ glʋ -bhlo 'ya kugbua lɛ gbesɔ. Wa bɛa 'yugbɛɩn -sɛ, wa viteli 'yaa we, we -tɔ 'wʋ 'mɛtlɩɩ glʋ -bhlo 'ya gbeta. 29 'Ɩn wa mɩ nyanɔ nʋda nɩɩ, -amɩaa 'glʋ 'kadʋ yi tʋkpa -gɔgɔ 'kadʋ 'wlu bhuu 'gbʋ, wa yia 'glʋʋ 'yligbelinɛtɛ -mnʋa 'nyu lʋ viteli 'glʋʋ lʋgbɛɩn, 'ɩn wa yia zlɩɩ zlɩzlɩe wʋda -tʋ dlɩ sulo nya. 30 'Ɩn -mʋʋ bhla, 'glʋ nʋkplɛɛ lubhonʋnya 'yɩbha wa 'ka -flii -bho. 'Ɩn wa yia gbʋwʋsaglʋ -yulɛ kwlili 'nyu lʋ. 'Ɩn wa nɛɛ -dawli nya, 'glʋ 'kadʋʋ 'yligbelinɛtɛ wa vitelia we 'yugbɛɩn. 31 'Ɩn Pɔlʋ nɛɛ Wlɔmʋʋ 'slʋjaa glʋ gbuu 'yugalɩnyɔ -yɔ 'slʋja -ylaɛ: «Nyɩma -manɩ 'nɩ 'glʋ 'kadʋ nʋkplɛ -tʋ, a 'na 'ka 'pʋ.»

32 Tɔʋn, 'slʋja yia 'glʋ -yulɛ 'llukpenya -yɔdɩ, 'ɩn wa yia we 'yitide, we 'ka gumunyu -gʋ mnɩ.

33 Zlɩɩ zlɩzlɩe 'yu, Pɔlʋ laa wa 'dɛ weee lililu -yɔ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Amɩaa 'ylɩ kugbua lɛ -mnʋa nɩ -zɛɛn, dlɩ sulo nya, -zugba a'a 'bhu lililu yabhlogbɔɔ 'wʋ, a'a li we. 34 We 'gbʋ na laa aɩn, a 'ka li. Nɩɩ, we nanɩ 'yli a 'ka li, 'bhie, a 'ka 'pʋ. Amɩaa lʋnyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ 'nyii gɔ yabhlo 'nɩa mnɔa yi!» 35 Wɛlɩnya -mɩnɩɩ 'bɩgʋ, Pɔlʋ 'bhua 'floo 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ fuo 'pa wa 'dɛ weee 'yibadɩ. 'Bhie, ɔ -dɩa we 'wʋ, 'ɩn ɔ yia lilie bhli. 36 Tɔʋn, wa 'dɛ weee 'tɛmanɩa dlɩ, 'ɩn wamɩa yi 'yaa li. 37 -Amɩa mɩa wee 'glʋ 'kadʋ nʋkplɛ, -a 'dɛ weee nyni nyɩmaa 'wlu -bhlo glʋ ta 'ya kugbua lɛ gbelibhlo. 38 Da wa lʋa, 'ɩn wa yia bleyanya 'nyu lʋ viteli 'glʋ 'ka 'wʋtʋ fefee 'gbʋ.

39 Da zlɩ zlɩa, 'glʋʋ nʋkplɛɛ lubhonʋnya 'nɩ dʋdʋ yibheli, 'ɩn wa yia gumunyuu sɔ yabhlo -yɔ -bʋsɛ -gɔgɔ -yɔyɩ. 'Ɩn wa nɛɛ wa 'ka -mɔ 'glʋ 'yligbelia mnɩ, -de wa yi we mnenii. 40 Wa -bloa 'glʋʋ 'yligbelinɛtɛnya, 'ɩn wa yia we 'yitide gumunyu lʋ. 'Ɩn 'payli -we nya wa paa 'glʋ, wa yia we 'llukpe -blo. 'Bhie, wa yia 'naa wee 'glʋʋ 'yugbɛɩn zʋ, -pɩpɛ 'ka we kwaa 'gbʋ, 'ɩn wa yia -bʋsɛ -gɔgɔ -gʋ -gbɛɩn mnɩnɩ. 41 'Ɩn wa nynia gumunyuu sɔ 'sɔɔ nyɩdɩ -bʋsɛɛ -zlo -gʋ, 'ɩn 'glʋ yia -bha zɩ. 'Ɩn wee 'glʋʋ 'yugbɛɩn yia -bʋsɛ 'wʋ pla, we 'nɩ mneni we 'ka nɔ, -zugba gumunyuu -gbʋgbʋ 'tɩtɛ wla we lʋgbɛɩn.

42 'Ɩn 'slʋja 'yɩbha wa 'ka -kaslʋnyɩma 'bha, -maa 'yabhlogbɔɔ yi -flii -bho llolloe nyaa 'gbʋ. 43 'Ɩn wa 'yugalɩnyɔ 'yɩbha ɔ 'ka Pɔlʋ gbʋ 'wʋsaa 'gbʋ, gbʋ 'slʋja pʋpalɩa, ɔ nɛɛ wa 'na nʋnʋ we lɛ -nɩ. 'Ɩn -wa -yia llo sa, ɔ nɛɛ -maa -yla, -maa -bho 'nyu lʋ tɩa, 'ɩn wa 'ka -gɔgɔ -gʋ mnɩ, 44 'ɩn tɔlʋ mnɩ wa 'bɩ, sufalʋnya -yɔ 'glʋʋ falʋ -yɔlanɛnɩe nya. Sanɛɛ 'sa, wa 'dɛ weee 'tlaa -gɔgɔ -gʋ -dlɔɔ, 'ɩn wa yia 'pʋ.

28

Pɔlʋ mɩ Malɩtɩ

1 Da -a 'pʋa, 'ɩn -a yia 'nʋ nɩɩ, wee 'nyunyɩdɩdʋdʋ wa laa Malɩtɩ. 2 Wee 'gbee nʋkpla -nyɩma ka -amɩaa 'lakpasu kpa 'nanʋʋ. 'Nyu mɩ lʋada, 'ɩn ŋwɔtlɔ mɩɩ 'gbʋ, wa -dɩa -kosu 'kadʋ 'yi, 'ɩn wa yia -a 'dɛ weee 'bɩ 'nyɛ, we kwesi.

3 Pɔlʋ 'bhua -gbalɩ pipi 'wʋ, ɔ yia we -kosu 'wʋ 'pa. 'Ɩn 'mʋnɩmɛ yia -kosuu sloo 'gbʋ -gbalɩ pipi 'wʋ 'tla! We yia Pɔlʋʋ sɔ mu, 'ɩn we yia we -yɔlanɛ! 4 Da 'nyunyɩdɩdʋdʋ -gʋ -nyɩma 'yɩa wee 'mʋnɩmɛ -yɔ bɩzɩda Pɔlʋʋ sɔ -yɔ, 'ɩn wa nɛɛ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩɛ: «Ɔɔ nyɩmɛ -mɔnɩ, nyɩmɛbhanyɔ -wa 'piɛɩn. Ɔ ka gumunyu kwɛɛ -dɩ, 'ɩn -Lagɔ 'nɩ ɔ 'pʋpʋgbʋ -yɔŋwnu.»

5 Tɔʋn, Pɔlʋ vua sɔ 'wʋ, 'ɩn wee tɩbhɛ yia -kosu 'wʋ -bho, ɔ ku 'nɩ glopo. 6 Tɔlʋa dlɩɩ nɩɩ, 'ylɩa Pɔlʋ yia, 'ɩn bhlia ɔ yia -bha -bhlokpadɛ, ɔ 'ka tlɩ. 'Ɩn wa yia we -yɔyɩ nɩɩ, 'bɩ mɩ 'wʋgwlɛda, gbʋ yabhlogbɔɔ 'nɩ Pɔlʋ ylɩda -mɩ. Tɔʋn, wa yia wɛlɩ 'bhiti, 'ɩn wa nɛɛ: «-Lagɔ yabhlo -wa.»

7 'Nyunyɩdɩdʋdʋ -mɩnɩɩ 'wlulapɩlɩnyɔ wa laa Publiusʋ, ɔ dʋdʋ mɩ wee da -mɩnɩ kwesi. Mɔ kpaa -amɩaa 'lakpasu 'ylɩ ta, 'ɩn ɔ yia -aɩn ɔ -budu zɔ -gueli, ɔ 'talea 'bhisa. 8 Publiusʋʋ dide mɩ lapɩda, ɔ ku -su, 'ɩn ɔ kaa kakpa -yɔ. Pɔlʋ mnɩa ɔ 'yɩa, 'ɩn ɔ yia ɔ sɔ ɔ 'wluo lapalɩ, ɔ yia ɔ 'gbʋ -Lagɔ bhubhoe, 'ɩn ɔ yia ɔ jipe. 9 -Mʋʋ 'bɩgʋ, wee 'nyunyɩdɩdʋdʋ -gʋʋ guzʋnya tɔlʋa yia yi, 'ɩn Pɔlʋ yia wa jipe. 10 Wa ka -aɩn 'ylimanɩ sɔ weee lʋ. 'Ɩn -amɩaa mnɩbhla bɛa, -a -gblaa 'glʋ 'wʋ, -we weee -a 'nɩa -ka, 'ɩn wa yia we -aɩn 'nyɛ.

Pɔlʋ mnɩa Wlɔmʋ

11 'Cʋ ta 'plɩa, 'ɩn -a yia Alɛzandlii 'glʋ yabhlo wa laa «-Zluya -Lagɔ» 'wʋ -gbla. 'Nyunyɩdɩdʋdʋʋ 'glʋʋ 'yligbelida yabhlo wee 'glʋ -tʋa 'yligbeda ŋwɔtlɔyibhla. 12 -A nynia Silakuzɩgbe 'wʋ, 'ɩn -a yia -bhadɛ -tʋ 'ylɩ ta. 13 -A 'bhʋa -bhadɛ, -a mɩ 'nyu -gɔgɔ nɔnʋda, 'ɩn -a yia Wleziogbe nʋkplɛ nyni. -Mʋʋ 'bɩgʋ, zlɩ zlɩa, 'ylʋʋ bhlilida kɔpɛsɔlʋʋ -pɩpɛ yia 'plɩplɩe bhlii 'gbʋ, -a li 'ylɩ 'sɔ 'yloogblʋ, 'bhie, -a yia Puzɔlʋgbe nʋkplɛ nyni. 14 Wee 'gbe nʋkplɛ -a ylɩa -Lagɔnyɩma, 'ɩn -maa nɛɛ, -a li wa -gbɛ lɔkɔwlu -bhlo. Sanɛɛ 'sa, -a mnɩa Wlɔmʋ. 15 Wlɔmʋʋ -Lagɔnyɩma 'nʋa nɩɩ, -a mɩ -mɔ yida, 'ɩn wa yia -aɩn yoo -saa yi tɩklɩɩ Apiusʋʋ lɔkɔ 'wʋ, we -yɔ wee 'gbee da wa laa 'Lakpanyaa Zɔgʋbudu Ta. Da Pɔlʋ 'yɩa wa -yɔ, ɔ 'paa -Lagɔ fuo, 'ɩn we yia ɔ 'kʋayli 'pa. 16 Da -a nynia Wlɔmʋ, wa yia Pɔlʋ 'yoo 'nyɛ nɩɩ, ɔ -yɔ 'slʋjayu mɩa ɔ ŋwɛkʋda -dɩlɩ -budu yabhlo zɔ la wa 'dɛɛ sa.

Pɔlʋ gbaa -Lagɔgbʋ Wlɔmʋ

17 'Ylɩ ta 'plɩa, 'ɩn Pɔlʋ yia Zuifʋ mɩa Wlɔmʋ, wa 'yugalɩnya la. Da wa gbelia 'wlu, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -ylaɛ: «Na bheliaɩn, ɩn 'nɩ gbʋ yabhlogbɔɔ lɛnʋ, -amɩaa nyɩma -yɔ -amɩaa dʋkpasɩɩ lɛnʋgbʋ 'cɩnnyaa gbɛgbɛɩn, 'ɩn wa yia 'mɩ kpa -Zeluzalɛmʋ, 'ɩn wa yia 'mɩ Wlɔmʋ -nyɩma yoo 'nyɛ. 18 Da -maa 'yɩbhaa 'mɩ la, -maa 'yɩbha yaa -maa 'ka 'mɩ 'yitide. -We ka gbʋ -wa, gbʋ -we ɩn nʋa lɛ, -we ka 'gbʋ wa 'kaa 'mɩ -kaslʋ 'wʋpa, 'ɩn wa 'ka 'mɩ 'bha, we 'nɩ -mɩ. 19 Da -maa gbaa -maa 'ka 'mɩ 'yitide, Zuifʋ yia we -yɔwʋsɔlʋʋ 'gbʋ, mʋ 'sua 'mɩ, 'ɩn ɩn yia na gbʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ 'yu kwa. 'Ɩn -zugba, ɩn 'nɩ 'yɩbha ɩn 'ka na nyɩma gbʋ 'wlu ladɩlɩ. 20 -We ka 'gbʋ, ɩn yia aɩn la, 'ɩn ɩn 'ka aɩn -yla gbʋ gba, mʋ nɩ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ Izlaɛlɩnyɩma mɩa wʋda, ɔ 'gbʋ ɩn mɩa da gbʋan -llukpe -mɩnɩ 'wʋ.»

21 'Ɩn Zuifʋ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Na -yɔsɛbhɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ Zudee -dʋdʋ -gʋ 'bhʋ, 'ɩn we 'ka -amɩaa -gbɛ yi. 'Ɩn -amɩaa bheli yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ mɔ 'bhʋ, ɔ 'ka -na gbʋnyuu gbaa yi -aɩn -yla. 22 -Mʋʋ bhla, -a 'yɩbha gbʋnya -na pʋpalɩa 'wlukʋʋn la, -ɩn gba we, -a 'ka we 'nʋ. -A -yi we 'ji nɩɩ, da weee, nyɩma sɔlʋa -na zʋa -yɔ 'wʋ.»

23 Wa -yɔ Pɔlʋ yia 'ylɩ yabhlo zʋ, 'ɩn wee 'ylɩ nynia, da ɔ -gʋa, 'ɩn wa -zlo yia -bha yi. We 'ka zlʋkpɛ -yɔbhʋ, we 'ka jibhe ylɩ, Pɔlʋ yia -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ gba wa -yla, 'ɩn ɔ yia wa -yla we 'ji gba. Ɔ 'yɩbha ɔ 'ka wa lu -Zezuu gbʋ nyaa 'gbʋ, ɔ yia Moizɩɩ tite -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa 'sɛbhɛ zɛlɩ wa -yla. 24 Gbʋ ɔ mɩa gbada, we ka -zakpa -bhlo lu, 'ɩn tɔlʋa nɛɛ -maa 'nɩa we -yɔŋwnu. 25 'Ɩn wa mɩ kpɛlɩda, -zugba wa mnɩ. Pɔlʋ nɛɛ wa -yla bheɛ: «Zuzu 'Pʋpa ka zlɩmɛ zukpa, da ɔ gbaa amɩaa dʋkpasɩ -yla gbʋ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaiii ŋwɛ nya! Ɔ nɛɛ nɩɩ:

26 ‹-Ɩn mnɩ, -ɩn gba nyɩma nɩ -ylaɛ:

«Gbʋnya a yia 'nʋa sa 'nanʋʋ,

'ɩn a 'na 'ka we 'ji 'wʋlanʋ.

-Li a yia ylaa sa 'nanʋʋ,

'ɩn a 'na 'ka we -yɔyɩ.»

27 Cɩɩn, waa nyɩma -manɩ ka wa dlɩ 'tɛmanɩ,

wa ka wa yukwli 'wʋsulu,

'ɩn wa yia wa 'yli 'mu.

Wa yi layɩ wa 'yli nya,

wa yi 'nʋ wa yukwli nya,

'ɩn wa yi gbʋ 'wʋlanʋ wa dlɩ nya.

Wa 'nɩ 'yɩbha wa 'ka na -gbɛ lʋbhiti,

ɩn 'ka wa pue.› »

28 'Ɩn Pɔlʋ yi 'yaa we -gʋdɩɛ: «A yibheli we 'ji nɩɩ, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, -Lagɔ ka wa nyɩmaa gbʋwʋsawɛlɩ yoo 'pa. 'Nʋa -maa yia we.» [ 29 Da Pɔlʋ gbaa wɛlɩnya -mɩnɩ, Zuifʋ -yɔ kpɛlɩkpɛlɩe 'tɩtɛ yia mnɩ wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ.]

30 -Budu -we Pɔlʋ 'pɛnɩa, ɔ li we zɔ zʋ 'sɔ, 'ɩn -wa weee yia ɔ 'yɩa wee -budu zɔ, sɔ 'sɔ nya ɔ kpaa wa. 31 -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩgbʋ Pɔlʋ gbaa, 'ɩn ɔ slolua Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ gbʋ, dlɩ -tɛlɔ weee nya, sa -dlɔɔ.

* 2:46 'Sa -Lagɔnyɩma ligbea -Zezuu tlɩtlɩe, sa ɔ -slolua we wa 'wʋbhlolu -lililuu lida.

* 9:36 -Dɔkasɩ.

* 10:9 Wee -buduu -ba -bɛdlɛɛ.

* 11:3 Glɛkɩwɛlɩ nɛɛ «knɩplanya».

* 18:6 Mʋ slolua nɩɩ, ɔ ka -mɔ ɔ sɔ -sa.

* 19:1 'Mʋ wa laa -zɛɛn «Asie Mineure» -tuauwɛlɩ 'wʋ.

† 19:19 'Ylɩ glʋ 'sɔ 'ylɩ kugbuaa lubhoo 'pɛnɩgwɛzi -wa.

‡ 19:24 'Ŋwnɔlagɔ -wa.

* 27:1 Zuliusʋʋ 'slʋja wa laa «nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋʋ 'slʋja».

† 27:9 Wee 'ylɩ -mɩnɩɩ 'bɩgʋ, glʋʋ 'papɩe yia 'ylinyumanɩ bhlaa 'ylinyunoo 'gbʋ.

Wlɔmʋ -nyɩma

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

'Sɛbhɛ Pɔlʋ 'paa Wlɔmʋ -nyɩma yoo

Nɩɩ, -Lagɔnyɩma mɩa Wlɔmʋgbe 'wʋ, 'ma *Pɔlʋ 'paa 'sɛbhɛ nɩ yoo. Ɔ nɛɛ wa -yla wee 'sɛbhɛ 'wʋ nɩɩ, nyɩma 'nɩ mneni wa 'ka -Lagɔ -yɔlanyni wa 'dɛɛ lagʋgʋe nya. Nɩɩ, nyɩma -ka -Zezu *Klisɩ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn -Lagɔ tɩa wa gbʋnyii 'wʋ, 'ɩn ɔ nyɛa wa 'yliyɔgagɩe lolu.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ, -Zezu Klisɩɩ lubhonʋnyɔ, *Pɔlʋ, -amɩ cɛlɩa aɩn 'wʋ. -Lagɔ laa 'mɩ, ɩn 'ka ɔ *tietienyɔ -zɛ, mɔɔ -saa -bha 'mɩ ɔ gbʋʋ gbada.

2 Wee -Lagɔgbʋ mɩa dɛ nɩ, -Lagɔ ka bha we gba ɔ gbʋʋ -falɩpanyaa gbɛgbɛɩn, 'ɩn wa yia we cɛlɩ *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋ. 3 Ɔ 'Yuu -gʋgbʋ we gbaa. Nɩɩ, 'mɔ wa gwalɩa ɔ dʋkpasa, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ *-Davidɩɩ zʋayli, nyɩmɛ -kpʋa 'bhisa. 4 Zuzu 'Pʋpa -slolua 'tɩtɛ nya nɩɩ, mɔ -wa -Lagɔɔ Yu, ɔ ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔɔ 'gbʋ. 5 Ɔɔ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ mɩa nɩ, ɔ gbɛgbɛɩn -Lagɔ nʋa -aɩn 'nanɩ 'wʋ, 'ɩn -a yia ɔ tietienya -zɛ ɔ 'ŋnɩɩ 'gbʋ -a 'ka dʋdʋgʋ -nyɩma weee ɔ 'tɩtɛ -slolu, 'ɩn wa 'ka ɔ wɛlɩ 'nʋŋwɛ zʋ dlɩzʋzʋe nya. 6 -Wa ɔ -saa -bha wa 'ka ɔ wɛlɩ 'nʋŋwɛ zʋ, a mɩ wa glaa, -we ka gbʋ -wa, ɔ ka 'ya amɩa la -Zezu Klisɩɩ -nʋ nya.

7 Amɩa weee, -mɔ *Wlɔmʋ, amɩa -wa ka zɛ -Lagɔ -kalɩ, 'ɩn amɩa -wa ɔ laa a 'ka -mɩ tɩklɩɩ, nɩɩ, -amɩaa Dide -Lagɔ -yɔ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn wa 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

Pɔlʋ 'yɩbha ɔ 'ka Wlɔmʋ -nyɩma 'yɩ

8 Tɩatɩa mɩa, -Lagɔ na paa fuo -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya, a 'dɛ weee 'gbʋ. -We ka gbʋ -wa, dlɩ a zʋa, we 'dɩ ka 'gbe weee -gʋlamneni. 9 -Lagɔ, -ɔ ka lubho ɩn mɩa nʋda na dlɩ weee nya -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe nya, ɔ -yi we 'ji nɩɩ, -we na gbaa gbʋzɔnʋ -wa. We 'gbʋ, ɩn -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, amɩaa 'ŋnɩ'ɩ bɔ -mɔ. 10 Zlabhuezɔ, na bhubhoea ɔ, ɔ 'ka 'mɩ 'yoo 'nyɛ, ɩn 'ka amɩaa -gbɛ mnɩ. 11 Nɩɩ, amɩaa 'yɩyɩee 'tʋ mɩ 'mɩ 'bhada. Ɩn -ka amɩaa -gbɛ yi, -Lagɔɔ Zuzuu wlawlalu a yia 'yɩa na gbɛgbɛɩn, 'ɩn a 'ka dlɩ 'tɛmanɩ. 12 Nɩɩ, ɩn 'yɩbha ɩn -mɩ aɩn glaa, 'ɩn -a 'ka 'kʋayli 'pʋpalɩ nanʋʋ dlɩzʋzʋe -yɔ amɩaa -nʋ 'sɔɔ gbɛgbɛɩn.

13 Bheliaɩn, -we ɩn 'yɩbhaa a yibheli 'ji, mʋ -wa nɩɩ, amɩaa -gbɛ na yi yaa yia -zakpa duun, 'ɩn ɩn 'nɩ -slɔ we 'yoo 'yɩ. Ɩn -ka -mɔ nyni nɩ, ɩn 'yɩbha nɩɩ, na lubho mɩa, sa we 'yɩa -tnʋʋ laga -dʋdʋ -putu -gʋ, we nʋ 'ya 'sa amɩanʋʋ -gbɛ. 14 -We ɩn 'kaa lɛnʋ, mʋ -wa nɩɩ, ɩn mnɩ dʋdʋ weee -gʋ, -wa ka 'yli -bloa klaa, -wa ka 'yli 'nɩa -blo klaa, -wa -yia 'sɛbhɛ we -yɔ -wa 'nɩa we -yi, wa -gbɛ. 15 We mɩ 'saa 'gbʋ nɩ, na dlɩ mɩ amɩaa -gbɛ nynida -mɔ Wlɔmʋ, ɩn 'ka aɩn -yla -Lagɔgbʋ gba.

-Lagɔgbʋ, mʋ nɩ

16 Nɩɩ, ɩn -ka -Lagɔgbʋ gbada -mɩ, we'e 'bhalɩ 'mɩ zʋ. -Lagɔɔ 'tɩtɛ -wa, 'ɩn -wa zʋa ɔ dlɩ -gʋ, 'ma ɔ saa gbʋ 'wʋ: *Zuifʋ ɔ saa gbʋ 'wʋ tɩa, 'bhie ɔ saa nyɩmaa pnɩɩ gbʋ 'wʋ. 17 -We wee -Lagɔgbʋ slolua, mʋ nɩ: nyɩma -wa zʋa ɔ dlɩ -gʋ, nyɩma tɩklɩɩ nya ɔ bhua wa 'wʋ. Dlɩzʋzʋe -bhlogbɔɔ nya nyɩmɛ bhʋa gbʋ 'wʋ. We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ: «-Ɔ -Lagɔ yibhelia nyɩmɛ tɩklɩɩ nya dlɩzʋzʋee 'gbʋ, 'yliyɔgagɩe -mɔɔ yia 'yɩa.»

Nyɩma weee ka gbʋnyuuu 'gba 'wlu -Lagɔ 'yu

18 Nɩɩ, -Lagɔ mɩ ɔ 'cɛ -we bhʋa yalɩ -sloluda, -we ka gbʋ -wa, dʋdʋgʋ -nyɩma mɩ gbʋnyuu lɛnʋda, 'ɩn -we wa nʋa lɛ, we 'nɩ tɩklɩɩ -mɩ. 'Ɩn wa lɛnʋgbʋ 'nyii nya wa tuntnua -Lagɔɔ gbʋzɔnʋ. 19 Nɩɩ, -we -yɔ wa mnenia wa 'ka -Lagɔɔ gbʋ yibheli, we mɩ wa 'yu: -Lagɔ ka we wa 'klʋslolu 'nanʋʋ.

20 -Lagɔɔ 'tɩtɛ, we'e bhɩa, 'ɩn wa'a 'yɩ we -yɔ, 'ɩn sa -Lagɔ mɩa, wa 'nɩ mneni wa 'ka 'sa ɔ -yɔyɩ. Nɩɩ, da -Lagɔ -laa dʋdʋ la, wa mneni wa 'ka wee gbʋ yibheli. -A -ka -Lagɔɔ lalalu yla, -amɩaa 'wlukʋʋn mneni we 'ka -Lagɔ -yɔ ɔ 'tɩtɛ -yɔyɩ. We 'gbʋ nyɩma 'nɩ zizelida -ka. 21 Wa yibhelia -Lagɔ, wa 'nɩ ɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ, 'ɩn wa 'nɩ ɔ fuo 'pa. 'Ɩn, 'mʋ nyɩmɛ 'ka yaa -Lagɔ -yla lɛnʋ. -Slɛɛn, wa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe bhe, wa 'nɩ gbʋyilo dlɩ -ka, we mɩ nikpise 'wʋ. 22 Wamɩa nɛɛ, wa -yi gbʋ, 'ɩn -zugba wa nʋ -sabhɛbhagbʋ lɛ. 23 -Lagɔ, -ɔ'ɔ tlɩa, -ɔ ka 'ŋnɩ wa 'kaa -mnɩnɩ, wa tɩ -bha -mɔɔ, 'ɩn wa bʋbɔa tɛlɩtɛlɩli -we 'wlʋa nyɩma -wa tlɩtlɩe mnenia -yɔ blublunɩma klaa, 'lalimnʋanɩma klaa, we -yɔ dlɩɩnɔnʋnɩma.

24 -We mɩa dɛɛ 'gbʋ, -Lagɔ yia wa kwɛbɩsa wa dlɩwʋnynili 'bɩ, 'ɩn wa plalɩa wa 'dɛ pʋɩn, zʋbhalɩgbʋʋ lɛnʋe nya. 25 Wa ka -Lagɔɔ gbʋzɔnʋ -blɩgʋpalɩ, 'ɩn wa yia yonya -yɔŋwnu. 'Ɩn -Lagɔ -ɔ ka 'ŋnɩ nyɩma 'kaa 'ylimanɩ sazɔnʋ sa 'ylɩ weee nya, wa yia -bha -mɔɔ 'dɛ tɩ, -zugba wa bʋbɔ ɔ lalali ɔ 'bɩgʋ.

26 We 'dɛɛ 'gbʋ -Lagɔ yia wa kwɛbɩsa wa zʋbhalɩ gbʋʋ 'tʋ 'bɩ. Nɩɩ, wa 'ŋwnɩ -yɔ wa 'lowlia'a -dɩ -slɛɛn -budu 'wʋ, 'ŋwnɩ -putu wa -yɔ wa dɩa -budu 'wʋ. 'Sasʋkpa gbʋʋ lɛnʋe mɩa, we 'nɩ 'ylinanɩ dʋdʋ -gʋ. 27 'Sa -bhlokpadɛ nʋkpasia -yɔ wa 'ŋwnɩ'ɩ -dɩa -budu 'wʋ. Nʋkpasiaa tʋ bhaa wa. Wa -lima wa -yɔ wa dɩa -budu 'wʋ, zʋ we kaa. -We mɩa dɛɛ 'gbʋ, -lu -we ka 'klʋ wa lɛnʋgbʋ 'nyuu kaa, 'mʋ wa yɩa.

28 Nɩɩ, wa 'nɩ ŋwnu wa 'ka -Lagɔ yibhelii 'gbʋ, ɔ yia wa kwɛbɩsa wa 'ka wa 'dɛɛ 'wʋkanɔ gbʋ lɛnʋ. 'Ɩn -we nyɩmɛ 'na 'kaa lɛnʋ, 'ɩn wa nʋa we lɛ. 29 'Ylinyunogbʋʋ 'yli -bhlo -bhlo yea wa: nyɩma 'nyii wa -mɩa, wa -limaa kwɛlu wa dlɩ nynia 'wʋ, wa nʋkplɛ -nyu 'yli. Zenyi yea wa dlɩ zɔ, 'ɩn nyɩma -bhabhɩe nanɩa wa dʋdʋ. Wa ka -zlɛ, wa -lima wa nʋa -dawli 'wʋ, gbʋkpʋa -gbʋ wa nʋa lɛ. Nyɩma wa saa 'ŋnɩ, 30 gbʋnyuu wa gbaa wa -limaa gbɛgbɛɩn, -Lagɔɔ tʋnyɩma wa -mɩa, wa -lima wa vɛlɩa, wa 'dɛ wa ylimanɩa, wa 'dɛ wa ylɩlɩa, nacɩ weee da wa talɩa wa 'ka gbʋnyuu lɛnʋ. Wa'a zʋ wa dide -yɔ wa 'nyaa 'nʋŋwɛ. 31 Wa 'nɩ 'wlukʋʋn -ka, wa'a nɔ wa 'dɛɛ gbagbawɛlɩ -gʋ, wa 'tɛ, wa 'nɩ nyazɩdlɩ -ka. 32 Wa -yi -Lagɔɔ gbʋwʋbhubhue 'ji: -wa nʋa we 'sasʋkpa -gbʋ nɩ lɛ, tlɩtlɩe -wa wa -nʋ. We mɩ 'sa 'bhie, -zugba wa nʋ we lɛ, 'ɩn 'dɛbhie, tɔlʋa -ka we lɛnʋda -mɩ, 'ɩn wa ŋwnunu 'yaa -maa.

2

-Lagɔɔ nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhubhue

1 We 'dɛɛ 'gbʋ, -mɩ bhua dɛ -na nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ, nyɔɔo nyɔɔ -ɩn -ka -mɩ, -ɩn 'nɩ zizelida -ka. Nyɩmaa -yɔgbʋ -na bhua 'wʋ, 'ɩn -we wa nʋa lɛ, mʋ -bhlokpadɛ -na nʋa lɛ. Nɩɩ, -ɩn -ka wa -yɔgbʋ 'wʋbhu, -na 'dɛ -ɩn -luelia gbʋ. 2 'Ɩn -a -yi we 'ji nɩɩ, -wa nʋa 'sasʋkpa gbʋ lɛ, -Lagɔ bhua wa -yɔgbʋ 'wʋ sazɔnʋ sa. 3 -Mɩ, -mɩ bhua -wa nʋa we 'sasʋkpa gbʋ lɛɛ -yɔgbʋ 'wʋ, 'ɩn -we wa nʋa lɛ, 'mʋ -na nʋa lɛ. Nɩɩ, -mɩ dlɩ 'wʋ nɩɩ, -Lagɔɔ gbʋwʋbhubhue yia -mɩ -gʋzia yɩ? 4 -Lagɔ ka 'nanɩ bhabha, ɔ dlɩ tie, ɔ yi wʋsa. 'Lee, nyanɩ -na nyanɩa ɔ yɩ? 'Lee, -ɩn 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, -Lagɔ -ka sa 'nanɩ -ka -na daa, nɩɩ, -ɩn 'ka -na dlɩ 'bhitii gbʋ -waa? 5 -Ɩn -su yukwli -yɔ, -ɩn 'nɩ 'yɩbha -ɩn 'ka -na dlɩ 'bhiti. We 'dɛɛ 'gbʋ -na zumanɩa -Lagɔɔ 'cɛ 'wʋ -na 'dɛ -yɔ. Wee cɛ mɩa, -Lagɔɔ nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhu -zlɩ, -na yɩa we. Nɩɩ, we zlɩ -Lagɔ yia nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhubhue -slolua sazɔnʋ sa. 6 -We nyɩmɛ -ka lɛnʋ, we -tnʋʋ ɔ yia 'yɩa -Lagɔ kwɛɛ. 7 Nɩɩ, nyɩma tɔlʋa -wa tɛmanɩa dlɩ gbʋzɔnʋʋ lɛnʋe 'bɩ, -wa talɩa 'ŋnɩmnɩe klaa, 'ŋnɩkwalɩe klaa, we -yɔ 'yliyɔgagɩee da -Lagɔ kwɛɛ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ -Lagɔ yia wa 'nyɛa. 8 'Ɩn, nyɩma -putu -wa sɔlʋa -Lagɔ -yɔ 'wʋ, -wa'a zʋa ɔ gbʋzɔnʋ 'nʋŋwɛ, 'ɩn wa zʋa 'ylinyunogbʋ 'nʋŋwɛ, ma -yɔ -Lagɔ yia ɔ 'cɛ 'kadʋ 'paa. 9 Sɩasɩe 'kadʋ -yɔ dlɩsulo yia nyɩma weee -wa nʋa gbʋnyuu lɛ bhɩtɩa. Zuifʋ -gʋ we yia gwedɩlɩa, 'bhie we 'ka -wa 'nɩa Zuifʋ -gʋ nyni. 10 'Ɩn -wa nʋa gbʋzɔnʋ lɛ, wa 'ŋnɩ -Lagɔ yia -mnɩnɩa, 'ɩn ɔ 'ka wa 'ŋnɩ kwalɩ, 'bhie ɔ 'ka wa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'nyɛ. Zuifʋ -gʋ we yia gwedɩlɩa, 'bhie we 'ka -wa 'nɩa Zuifʋ -gʋ nyni. 11 Nɩɩ, -Lagɔ mɩa, ɔ'ɔ gbɩzɩ nyɩma 'wʋ.

12 -Wa 'nɩa *Moizɩɩ tite -yi, 'ɩn wa nʋa gbʋnyuu lɛ nɩ, wa 'nɩ we -yioo, tlɩa -maa yi 'yaa. 'Ɩn -wa weee -yia wee tite, 'ɩn wa nʋa gbʋnyuu lɛ, wee titee gbɛgbɛɩn -Lagɔ yia wa -yɔgbʋ 'wʋbhua. 13 Nɩɩ, -wa mɩa tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu, ma -wa nyɩma -wa zʋa tite 'nʋŋwɛ, we 'nɩ nɩɩ, -wa pʋlʋa we yukwli, 'ɩn wa'a nʋa we -gʋgbʋ lɛ. 14 'Ɩn, -wa 'nɩa Zuifʋ, wa 'nɩ tite -yi. We mɩ 'sa 'bhie, -we wee tite gbaa, tɔlʋa nɔa we -gʋ. Waa nyɩma mɩa, wa 'nɩ tite -ka. Wa 'dɛ -wa wa 'dɛɛ tite. 15 Wa nɔnɔbhʋ slolua nɩɩ, lɛnʋgbʋ -we tite 'yɩbhaa, we mɩ cɛlɩda -mɔ wa dlɩ zɔ. Wa 'wlukʋʋn mɩ we dayɩnyɔ nya. Mʋ nya wa 'dɛɛ 'wlukʋʋn lapʋpalɩe bhua wa -yɔgbʋ 'wʋ, nɩɩ, wa ka gbʋnyuu lɛnʋ, nɩɩ, wa ka gbʋzɔnʋ lɛnʋ. 16 Gbʋwʋbhu zlɩ, wa yia we -yɔyɩa. Nɩɩ, -Lagɔgbʋ ɩn mɩa da gbada, we nɛɛ nɩɩ, we zlɩ, -we weee nyɩma zizea, -Lagɔ yia we gbʋ 'wʋbhua -Zezu Klisɩɩ gbɛgbɛɩn.

Zuifʋ -yɔ tite

17 Nɩɩ, -mɩ, -mɩ laa -na 'dɛ Zuifʋ, 'ɩn -na dɩa tite dlɩ 'wʋ, 'ɩn -na bhua -na 'dɛ 'wʋ 'kadʋʋ, -na -Lagɔɔ 'gbʋ. 18 -Ɩn -yi -Lagɔɔ dʋmagbʋ, 'ɩn tite ka -mɩ -slolu nɩɩ, -we mɩa 'nanʋʋ -ɩn yibheli we. 19 'Ɩn -na bhua -na 'dɛ 'wʋ 'lɔlɔnyaa 'yoo da -slolunyɔ nya, we -yɔ -wa mɩa nikpise 'wʋ wa zlɩ nya. 20 -Ɩn nɛɛ nɩɩ, -wa 'nɩa 'sɛbhɛ -yi, -mɩ -wa wa -slolunyɔ, 'ɩn -ɩn mɩa 'nyɛnyɛyuaa 'yliyɔzʋnyɔ nya, -we ka gbʋ -wa, -ɩn mɩ we -gʋ nɩɩ, tite slolua -mɩ gbʋzɔnʋ -yɔ -luyilo sa tɩklɩɩ. 21 Nɩɩ, -mɩ slolua nyɩma. Lɛɛ -lu ka 'gbʋ, -ɩ'ɩn -slolu -na 'dɛa? -Ɩn nɛɛ wa -ylaɛ: «A 'na ylili 'wie -nɩ», 'ɩn -zugba -mɩ, -na 'dɛ -na yli 'wiee? 22 -Ɩn nɛɛ: «-Ɩn -yɔ 'ŋwnɔ -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ* », 'ɩn -mɩ -na nʋa we lɛ yɩ? Yoyolagɔ -na nyɛa 'wʋ, 'ɩn -na ylia -we mɩa wa yoyolagɔɔ -budu zɔ yɩ? 23 -Na 'dɛ -na bhua 'wʋ titee yilonyɔ nya, 'ɩn -ɩ'ɩn zʋ we 'nʋŋwɛ. -Ɩn -ka 'sa nʋda -mɩ nɩ, -Lagɔɔ 'ŋnɩ -na bɛlɩa zɔ. 24 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ: «Amɩaa 'gbʋ, -wa 'nɩa Zuifʋ, 'ɩn wa gbaa -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'nyuu.»

Knɩ 'wʋpapɩee 'zayli

25 Knɩ 'wʋpapɩe mɩa, -ɩn -ka Moizɩɩ tite 'nʋŋwɛ zʋ, we ka 'ji. 'Ɩn -ɩn 'nɩ wee tite 'nʋŋwɛ zʋ, we 'wlʋ sa wa 'nɩ yaa -mɩ *knɩ 'wʋpa. 26 Sa 'bhisa, wa 'nɩ nyɩmɛ yabhlo knɩ 'wʋpa, 'ɩn -zugba ɔ zʋ -we tite yɩbhalɩa nyɩmɛ 'nʋŋwɛ, 'lee, -Lagɔ 'na 'ka ɔ 'wʋbhu nyɩmɛ wa 'paa knɩ 'wʋ 'bhisaa? 27 Nyɩmɛ, -ɔ wa 'nɩa knɩ 'wʋpa ku -yɔ, 'ɩn ɔ zʋa tite 'nʋŋwɛ sazɔnʋ sa, -mɩ'ɩ zʋa da tite 'nʋŋwɛ, mɔ yia -na -yɔgbʋ 'wʋbhua. 'Ɩn -zugba wa ka -mɩ knɩ 'wʋpa, 'ya tite -we mɩa cɛlɩda, we mɩ -mɩ kwɛɛ. 28 Nɩɩ, -ɔ mɩa Zuifʋʋ 'zayli nya, we 'nɩ nyɩmɛ -ɔ wa yibheli ku -yɔ, 'ɩn wa 'pa knɩ 'wʋ ku -yɔ, mɔ. 29 Zuifʋʋ 'zayli mɩa nɩ, -mɔ ɔ 'wʋ wa yibhelia we. -We -wa *knɩ 'wʋpapɩee 'zayli nɩ, mʋ -wa dlɩɩ -nʋ, -Lagɔɔ Zuzuu -gbɛ we bhʋa, nɩɩ, we'e 'bhʋ tite -we mɩa cɛlɩdaa -gbɛ. Ɔɔ nyɩmɛ mɩa nɩ, we 'nɩ nyɩma kwalɩ ɔ 'ŋnɩ, -Lagɔ kwalɩa ɔ 'ŋnɩ.

3

Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ, wa mɩ gbʋnyuu -lɛnʋnya nya

1 'Lee, Zuifʋ mɩa, lɛɛ -lu -zɔnʋ ɔ ka, -we -zi -ɔ 'nɩa Zuifʋa? 'Lee, knɩ 'wʋpapɩe ka 'jii? 2 Cɩɩn, we nanɩ 'yli da weee. Tɩada mɩa, Zuifʋ -yla -Lagɔ wlaa ɔ wɛlɩ. 3 Zuifʋ tɔlʋa 'nɩ yaa -Lagɔɔ wɛlɩ -gʋ nɔ, 'lee, -a yi yaa gba nɩɩ, -Lagɔ 'na 'ka ɔ wɛlɩ -gʋ -tʋʋ? 4 -Ɩnnya, we 'nɩ sa -mɩ. -A yibheli we 'ji nɩɩ, -Lagɔ mɩa, gbʋzɔnʋ -gbanyɔ -wa, -zugba nyɩma weee ka yo. -Lagɔsɛbhɛ ka we -gʋgbʋ gba -Lagɔɔ daɛ:

«Wa yibheli -mɩ tɩklɩɩ -na gbagbawɛlɩ 'wʋ,

'ɩn wa -ka -mɩ gbʋwʋbhuda kwa,

'ɩn -na galɩa wa -gʋ.»

5 Gbʋnyuu -we -a nʋa lɛ, mʋ slolua nɩɩ, -Lagɔ tɩklɩɩ. We -ka 'sa -mɩ, -Lagɔ -ka -aɩn 'cɛ -yɔpalɩ nɩ, 'lee, -a mneni -a 'ka gba nɩɩ, -Lagɔ 'nɩ tɩklɩɩ -mɩɩ? (Ɩn -ka 'sa gba, dʋdʋgʋ -nyɩma 'bhisa ɩn gbaa we.) 6 -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ. -Lagɔ 'nɩ yaa tɩklɩɩ -mɩ, sa ɔ 'ka nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua? 7 'Ɩn na yotʋbhʋe -ka -slolu nɩɩ, -Lagɔ gbaa gbʋzɔnʋ, 'ɩn nyɩma -ka ɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ we 'gbʋ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ ɔ dɩlɩ 'mɩ gbʋ, gbʋnyuu -lɛnʋnyɔ 'bhisaa? 8 'Sa tɔlʋa vɛlɩa -aɩn, 'ɩn wa gbaa nɩɩ, -amɩa nɛɛ: «-A nʋ gbʋnyuu lɛ, 'ɩn zʋzɔnʋ -nʋ 'ka -bha 'tlalɩ!» Nɩɩ, -maa -cɩan mɩa dɛ, -kaslʋ 'wʋpapɩe mɩ wa -nʋ nya.

9 Saa nya? 'Lee, -amɩa Zuifʋ 'ylia, -amɩa -zia nyɩma tɔlʋa yɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ. Ɩn ka 'cɩn we -slolu nɩɩ, Zuifʋ -yɔ nyɩma -putu, gbʋnyuu ka 'tɩtɛ wa 'dɛ weee -gʋ. 10 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Nyɩmɛ -ɔ mɩa tɩklɩɩ, ɔ 'nɩ -mɩ.

Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ tɩklɩɩ -mɩ.

11 Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ gbʋyilonyɔ nya -mɩ.

Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ'ɔ -talɩ -Lagɔɔ da.

12 Nyɩma weee ka 'yoo -zɔnʋ -gʋlabhʋlʋ,

wa ka -nyumo.

Nyɩmɛ -ɔ 'kaa gbʋzɔnʋ lɛnʋ, ɔ 'nɩ -mɩ.

13 -We tlaa wa ŋwɛɛ we 'wlʋ, gbawla -kalɩ ŋwɛ.

Wa mɩɔ nya wa nʋa wa -lima -dawli 'wʋ.

-We tlaa wa ŋwɛɛ, 'mʋnɩmɛɛ -dlɛ -wa.

14 Mɛlatɩwɛlɩ 'nyuu yea wa ŋwɛɛ.

'Ɩn wa wɛlɩ nʋa nyɩmɛ lɛ.

15 -Gwagwɩe nya wa mnɩa nyɩmɛ 'bhaa.

16 Da wa -ka 'plɩlɩ, -lu wa saa la,

'ɩn wa tɩa -bha sɩasɩe.

17 Wa 'nɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ 'yoo -yi.

18 -Lagɔɔ sɔsʋe 'nɩ wa dlɩ zɔ -mɩ.»

19 -A -yi we 'ji nɩɩ, -we weee tite gbaa, -wa -yia tite, wa -nʋ nya we mɩa. We -ka 'sa -mɩ nɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ zizelida -ka. Nɩɩ, nyɩma weee ka gbʋnyuuu 'gba 'wlu -Lagɔ 'yu. 20 We 'dɛɛ 'gbʋ, -Lagɔ 'na 'ka nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'yɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya titee 'nʋŋwɛzʋzʋee 'ylibɩlanɔnʋe nya. -We tite nʋa lɛ, mʋ slolua nɩɩ, gbʋnyuu -lɛnʋnya nyɩma -mɩa.

Sanɛɛ -Lagɔ zɛlɩa nyɩma nyɩma tɩklɩɩ

21 'Ɩn -slɛɛn mɩa, sa -Lagɔ 'kaa -aɩn nyɩma tɩklɩɩ -zɛlɩ, ɔ ka we -aɩn 'klʋslolu. Ɔ -ka -aɩn nyɩma tɩklɩɩ -zɛlɩa yi, ɔ'ɔ yla -amɩaa titee 'nʋŋwɛzʋzʋee 'ylibɩlanɔnʋe. Nɩɩ, tite -yɔ *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanya mɩ we gbʋdayɩnya nya, wa ka bha we gba: 22 -Zezu Klisɩɩ dlɩgʋzʋzʋee gbɛgbɛɩn -Lagɔ nʋa nyɩmɛ tɩklɩɩ. -Wa weee zʋa Klisɩ dlɩ -gʋ, 'ma ɔ nʋ 'saa. -We ka gbʋ -wa, 'wʋgbɩzɩe 'nɩ wa nyɩdɩ -mɩ: 23 nɩɩ, nyɩma weee ka gbʋnyuu lɛnʋ. Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩe -yɔcɩpa. 24 Nɩɩ, -Lagɔ mɩa, ɔ zʋzɔnʋ nya, ɔ nʋa nyɩmɛ tɩklɩɩ sa bhe, -Zezu Klisɩɩ gbɛgbɛɩn. Mɔ saa nyɩma gbʋnyuuu gaylo 'wʋ.

25-26 -Lagɔ 'yɩbha nɩɩ, -Zezu slu ɔ 'pɩɔn la 'slaka 'bhisa. 'Ɩn ɔ 'slaka nya, -Zezu yia nyɩmaa gbʋnyuu lamumni, 'ɩn -wa zʋa ɔ dlɩ -gʋ, wa 'ka tɩklɩmɩmɩe 'yɩ. Sanɛɛ -Lagɔ 'yɩbhaa ɔ 'ka -slolu nɩɩ, ɔ mɩ tɩklɩɩ. Nɩɩ, ɔ ka dlɩtie lɛnʋ bha, 'ɩn ɔ 'nɩ we bhla nyɩma -kaslʋ 'wʋpa wa gbʋnyuu lɛnʋee 'gbʋ. 'Ɩn -slɛɛn mɩa, -Lagɔ slolua nyɩma nɩɩ, ɔ mɩ tɩklɩɩ, 'ɩn ɔ 'ka nyɩma, -wa zʋa -Zezu dlɩ -gʋ, tɩklɩɩ nʋ.

27 'Ɩn -amɩa ka -bha wɛlɩ yabhlo -a 'ka -amɩaa 'dɛ 'ylimanɩɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ. Lɛɛ -lu ka 'gbʋa? -We ka gbʋ -wa, -we nanɩa 'yli, we 'nɩ titee 'nʋŋwɛzʋzʋee 'ylibɩlanɔnʋe -amɩaa 'dɛɛ lagʋgʋe nya, nɩɩ, -Zezu dlɩgʋzʋzʋe -wa. 28 -We -gʋ -a pʋpalɩa 'wlukʋʋn la, mʋ nɩ: nyɩma mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu, -we ka gbʋ -wa, wa ka -Zezu dlɩ -gʋ zʋ. We 'nɩ titee 'nʋŋwɛzʋzʋee 'gbʋ -Lagɔ yi wa 'yɩ nyɩma tɩklɩɩ nya ɔ 'dɛ 'yu. 29 Nɩɩ, -Lagɔ mɩa, Zuifʋ -bhlogbɔɔɔ -nʋ ɔ -mɩa yaayɩɩ 'lakpanyaa -Lagɔ ɔ -mɩ 'yaa yɩ? 'Lakpanyaa -Lagɔ ɔ -mɩ 'yaa: 30 nɩɩ, -Lagɔ mɩ -bhlogbɔɔɔ 'gbʋ nɩ, mɔ yia Zuifʋ nyɩma tɩklɩɩ -zɛlɩa wa dlɩzʋzʋee 'gbʋ, 'ɩn mɔ -bhlokpadɛ yia 'lakpanya nyɩma tɩklɩɩ -zɛlɩa wa dlɩzʋzʋee 'gbʋ. 31 'Lee, we -ka 'sa -mɩ nɩ, dlɩzʋzʋe -gʋ, tite mɩ bhee? -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ, mʋ nʋa we lɛ, 'ɩn tite kaa 'nʋŋwɛ.

4

*Ablaamʋ zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ

1 We -ka 'sa -mɩ, sa -a 'ka -amɩaa dʋkpasa *Ablaamʋʋ daa gbaa? Lɛɛ -lu ɔ 'yɩ ɔ lɛnʋgbʋ 'wʋa? 2 Nɩɩ, -Lagɔ -ka yaa Ablaamʋ yibheli nyɩmɛ tɩklɩɩ nya ɔ lɛnʋgbʋ 'wʋ, ɔ mneni ɔ 'ka ɔ 'dɛ 'ylimanɩ. 'Bhie, we 'nɩ -Lagɔ yu. 3 Nɩɩ, -Lagɔwɛlɩ nɛɛ: «Ablaamʋ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. Ɔ dlɩzʋzʋee 'gbʋ -Lagɔ yia ɔ yibheli nyɩmɛ tɩklɩɩ nya.» 4 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka lubho nʋ nɩ, 'pɛnɩ wa pɛnɩa ɔ, 'ɩn -we ɔ 'yɩa, we 'nɩ bhe ɔ 'yɩ we, ɔ ka we 'klʋ. 5 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ'ɔ dɩa ɔ lɛnʋ -lubho dlɩ 'wʋ, -Lagɔ, -ɔ zɛlɩa gbʋnyuu -lɛnʋnya nyɩma tɩklɩɩ, 'ɩn ɔ zʋa dlɩ -gʋ nɩ, ɔɔ nyɩmɛ mɩa, -Lagɔ yibhelia ɔ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya ɔ dlɩzʋzʋee 'gbʋ. 6 'Sa -bhlokpadɛ, -Davidɩ gbaa ɔɔ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -nyɩmɛɛ gbʋ, 'mɔ -Lagɔ yɩa nyɩmɛ tɩklɩɩ nya, we 'nɩ ɔ lɛnʋgbʋʋ gbʋ. Ɔ nɛɛ:

7 «'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ -nyɩma, ma nɩ:

-wa ka -yɔgbʋ -Lagɔ tɩa 'wʋ,

'ɩn ɔ yia wa gbʋnyuu lamumni, ma -wa.

8 'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ -nyɩmɛ mɩa, mɔ nɩ:

Jejitapɛ'ɛ yla -slɛɛn ɔ gbʋnyuu.»

9 Wee 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩa nɩ, 'lee, Zuifʋ -bhlogbɔɔɔ -nʋ -wa yɩ? -Ɩnnya, -wa 'nɩa Zuifʋ wa -nʋ -wa 'ya* . -A nɛɛ nɩɩ: «Ablaamʋ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ yibheli nyɩmɛ tɩklɩɩ nya.» 10 Lɛɛ -bhla -Lagɔ gba nɩɩ, Ablaamʋ mɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nyaa? Da wa 'nɩa -slɔ ɔ *knɩ 'wʋpa -wa yaayɩɩ da wa 'paa ɔ knɩ wʋ -wa yɩɩ? We 'nɩ nɩɩ, da wa 'paa ɔ knɩ wʋ. Da wa 'nɩa -slɔ ɔ knɩ 'wʋpa, we bhla -wa. 11 Nɩɩ, da wa 'nɩa -slɔ ɔ knɩ 'wʋpa nɩ, Ablaamʋ mɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya -Lagɔ 'yu, ɔ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋʋ 'gbʋ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɔ yia knɩ 'wʋpapɩe 'yɩ -luu -slolulu nya. Wee knɩɩ bɩ -slolua nɩɩ, -Lagɔ ka ɔ 'yɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya. Nyɩma weee -wa zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ, -bha Ablaamʋ -zɛa wa dide: wa 'dɛ 'nɩ knɩ 'wʋ -mɩoo, ɔ mɩ wa dide nya. 12 Ɔ yi 'yaa nyɩma -wa wa 'paa knɩ 'wʋʋ dide -zɛ. We 'nɩ nɩɩ, -wa wa 'paa knɩ 'wʋ ku -yɔ -bhlogbɔɔ, nɩɩ, -wa zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ Ablaamʋ 'bhisa -zugba wa 'nɩ -slɔ wa knɩ 'wʋpa, ma -wa. Ɔmɔ, ɔ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'bhie wa yia ɔ knɩ 'wʋpa.

13 -Lagɔ nɛɛ Ablaamʋ -yɔ ɔ 'yua -yla nɩɩ, 'ma ɔ yia dʋdʋ 'nyɛa. -We -Lagɔ gbaa dɛ nɩ, we 'nɩ nɩɩ, Ablaamʋ zʋa tite 'nʋŋwɛɛ 'gbʋ, nɩɩ, -we ka gbʋ -wa, ɔ dlɩzʋzʋee 'gbʋ ɔ yia ɔ 'yɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya. 14 We -ka yaa nɩɩ, zʋzɔnʋ -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wla, titee 'nʋŋwɛzʋzʋee 'gbʋ -amɩa -bhlogbɔɔ yɩ we nɩ, -zugba, dlɩzʋzʋe mɩa, bhe -wa, 'ɩn -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka nyɩmɛ 'nyɛ, we 'nɩ 'ji -ka. 15 Tite laa -Lagɔɔ 'cɛ la, nɩɩ, tite 'nɩ -mɩ nɩ, we 'nʋŋwɛzʋzʋe 'nɩ -mɩ.

16 We 'gbʋ dlɩzʋzʋe nya -a yɩa -lu -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka -aɩn 'nyɛ. Nɩɩ, wla ɔ wlaa we bhe. -Wa weee mɩa Ablaamʋʋ 'yua nya, ma yɩa we. 'Ɩn -wa mɩa Ablaamʋ 'yua nya, we 'nɩ nɩɩ, -wa zʋa tite 'nʋŋwɛ -bhlogbɔɔ, nɩɩ, -wa zʋa dlɩ Ablaamʋ 'bhisa, ma -wa. Nɩɩ, Ablaamʋ mɩ -a 'dɛ weee dide nya. 17 'Sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ: «Nɩɩ, -mɩ mɩa, -mɩ ɩn -zɛlɩa laga -nyɩmaa -zloo dide.» Sanɛɛ Ablaamʋ mɩa -amɩaa dide nya, -Lagɔ -ɔ ɔ zʋa dlɩ -gʋ, -mɔɔ 'yu. -Lagɔ -ɔ nyɛa tlɩtlɩnya 'yliyɔgagɩe, 'ɩn -we 'nɩa lamɩ, 'ɩn ɔ laa we la, mɔ. 18 Ablaamʋʋ dlɩ 'tɛ -Lagɔ -gʋ 'wʋ, da wa 'nɩa mneni wa 'ka -lu yabhlogbɔɔ wʋ, 'ɩn ɔ yia wʋ. Ɔ mɩa wʋda, ɔ dlɩ mɩ -Lagɔ -gʋ. We 'dɛɛ 'gbʋ ɔ yia laga -nyɩmaa -zloo dide -zɛ. Nɩɩ, -Lagɔwɛlɩ nɛɛ: «-Wa -na yia gwalɩa nɩ, wa -zu 'wʋ.» 19 Ablaamʋ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn ɔ yia dlɩ 'tɛmanɩ. Nɩɩ, ɔ -zʋ glʋ gbu, 'ɩn ɔ zɛlɩa ɔ ku tlɩtlɩli glaa, 'ɩn ɔ 'ŋwnɔ *Sala mɩ -gblotʋ ŋwnɔ nya. 20 We mɩ 'sa 'bhie, ɔ 'nɩ dlɩ -Lagɔɔ gbagbawɛlɩ -gʋsa. Nɩɩ, ɔ dlɩzʋzʋe 'tɛmanɩa ɔ la, 'ɩn ɔ yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ. 21 Ɔ mɩ we -gʋ nɩɩ, -Lagɔ ka 'tɩtɛ, 'ɩn -we ɔ gbaa, ɔ mneni ɔ 'ka we lɛnʋ. 22 -We mɩa dɛɛ 'gbʋ -Lagɔ yia Ablaamʋ 'yɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya. 23 -Lagɔwɛlɩ nɛɛ: «-Lagɔ ka ɔ 'yɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya», 'ya we 'nɩ ɔ 'dɛbhlogbɔɔɔ 'gbʋ we mɩ cɛlɩda. 24 -Amɩa ka dlɩzʋzʋe -gʋ, -Lagɔ -ɔ -sɔlʋa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu 'wʋ tlɩtlɩnya glaa yia -aɩn yibhelia nyɩma tɩklɩɩ nya, 'sa -bhlokpadɛ we mɩa -amɩa weee -nʋ nya. 25 -Amɩaa gbʋnyuuu 'gbʋ wa yia ɔ 'bha, 'ɩn -Lagɔ 'ka -aɩn 'yɩ nyɩma tɩklɩɩ nyaa 'gbʋ ɔ yia ɔ tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔlʋ.

5

-Lagɔ ka -a -yɔ ɔ 'sɔ 'wʋsuslolu -Zezuu gbɛgbɛɩn

1 We 'dɛɛ 'gbʋ -Lagɔ yia -aɩn 'yɩ nyɩma tɩklɩɩ nya -amɩaa dlɩzʋzʋee 'gbʋ. -Slɛɛn, -a -yɔ ɔ 'sɔ mɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'wʋ, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ gbɛgbɛɩn. 2 -A -ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ, -Zezuu gbɛgbɛɩn -a mneni -a 'ka 'nanɩdlɩ -ka -Lagɔ -yɔlanyni. 'Ɩn -slɛɛn, -a mɩ ɔ 'nanɩdlɩ 'wʋ. -A mɩ 'mʋna lida, -we ka gbʋ -wa, -amɩaa dlɩ mɩ we -gʋ nɩɩ, -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩe -a yia 'yɩa ɔ kwɛɛ. 3 We bhlɩ -mʋʋ -gʋ, -amɩaa 'dɛ yi sɩada -mɩoo, -a mɩ 'mʋna 'wʋ. -We ka gbʋ -wa, -a -yi we 'ji nɩɩ, -a -ka sɩada -mɩ, 'bhie -a zɛa dlɩtie -cɩan. 4 -A -ka dlɩtie -ka, 'bhie -a tɛmanɩa la 'yɩyɩgbʋ 'wʋ. -A -ka latɛmanɩ 'yɩyɩgbʋ 'wʋ, -we -a wʋa, mʋ -wa -we -Lagɔ yia -aɩn -yla lɛnʋa. 5 -A -ka -Lagɔɔ kwɛlu wʋda -mɩ, we 'na 'ka -aɩn -dawli 'wʋnʋ, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔ ka -aɩn ɔ Zuzu 'Pʋpa 'nyɛ, 'ɩn mʋ 'kaa ɔ zɛkalɩe -amɩaa dlɩ zɔ yeli.

6 Cɩɩn, bhla -we nya -a 'nɩa 'tɩtɛ yabhlogbɔɔ -ka, 'ɩn Klisɩ yia tlɩ gbʋnyuu -lɛnʋnyaa 'gbʋ, wee bhla mɩa, -Lagɔ 'paa we ŋwɛɛ. 7 Wa 'ka nyɩmɛ tɩklɩɩɩ 'gbʋ tlɩtlɩe -yɔŋwnu we -kalɩ -yɔ. Nyɩmɛ yabhlo -ɔ nʋa 'nanɩ, wa mneni yaa wa 'ka tlɩ ɔ 'gbʋ. 8 Nɩɩ, Klisɩ yia tlɩ -amɩaa 'gbʋ, da -a mɩ bhaa gbʋnyuu lɛnʋda, mʋ -slolua -aɩn sa -Lagɔ -kalɩa -amɩaa zɛ. 9 -Slɛɛn, ɔ 'pɩɔɔn 'gbʋ -Lagɔ yɩa -aɩn nyɩma tɩklɩɩ nya. We -ka 'sa -mɩ nɩ, -a mɩ we -gʋ nɩɩ, mɔ yia -aɩn -Lagɔɔ 'cɛ 'wʋsaa. 10 Nɩɩ, da -a mɩ bhaa -Lagɔɔ tʋnyɩma nya, 'ɩn ɔ yia -a -yɔ ɔ 'sɔ 'wʋsuslolu ɔ 'Yuu tlɩtlɩe nya. Ɔ -ka -a -yɔ ɔ 'sɔ 'wʋsuslolu sanɛɛ, sa we -ka -mɩ, mɔ yi 'yaa -aɩn gbʋ 'wʋsaa ɔ 'Yuu 'yliyɔgagɩe -gʋ. 11 We 'nɩ 'sa -tʋ. -A mɩ 'mʋna lida -Lagɔ 'wʋ, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ gbɛgbɛɩn, -we ka gbʋ -wa, mɔɔ suslolua -a -yɔ -Lagɔ 'sɔ 'wʋ.

-Zezu Klisɩɩ lɛnʋgbʋ 'yli we -zi *-Adaan -nʋ

12 Gbʋnyuu yia la dʋdʋ -gʋ nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ 'gbʋ, mɔ -wa *-Adan. 'Ɩn wee gbʋnyuu yia tlɩtlɩe lala, tɔʋn, 'ɩn tlɩtlɩe yia lamneni nyɩma weee -gʋ, -we ka gbʋ -wa, dʋdʋgʋ -nyɩma weee ka gbʋnyuu lɛnʋ. 13 Da -Lagɔ 'nɩa -slɔ Moizɩ tite 'nyɛ, wemʋ gbʋnyuu mɩ la dʋdʋ -gʋ see. Nɩɩ, tite 'nɩ bha -slɔ lamɩɩ 'gbʋ, -Lagɔ 'nɩ gbʋnyuuu 'gba nyɩmɛ 'wlu dɩ. 14 'Ɩn tlɩtlɩe -nanʋ yia nyɩma 'wlulapɩlɩ, we 'bhʋ -Adan -gʋ we 'ka Moizɩ ylɩ. -Adan -ɔ 'nɩa -Lagɔɔ wɛlɩ 'nʋŋwɛ zʋ, -mama 'nɩa ɔ -bho -gbʋnyuu lɛnʋ, 'ɩn tlɩtlɩe yia -maa 'bha.

Nɩɩ, -Adan -wa -ɔ 'kaa yii nʋ 'wʋwlʋ. 15 'Ɩn, -Lagɔɔ wlawlalu bhe -yɔ -Adaan gbʋnyuu mɩ -yɔbhʋbhlʋda tenyi tenyii. Nyɩmaa -zlo yia tlɩ nyɩmɛ -bhlogbɔɔɔ gbʋnyuuu 'gbʋ, gbʋzɔnʋ -wa. Nɩɩ, -Lagɔɔ wlawlalu bhe kaa 'ŋnɩ tenyi tenyii, -Lagɔ wlaa we nyɩmɛ -bhlogbɔɔɔ gbɛgbɛɩn, mɔ -wa -Zezu Klisɩ. 'Sa -Lagɔ bʋbanɩa ɔ zʋzɔnʋ lɛnʋe la sa bhe, nyɩmaa -zlo glaa. 16 -Lagɔɔ wlawlalu, we -yɔ ɔɔ nyɩmɛ -bhlogbɔɔɔ gbʋnyuu, we 'nɩ -tnʋʋ -bhlo -ka. Ɔɔ nyɩmɛɛ gbʋnyuuu -tnʋʋ -wa nyɩmaa -kaslʋ 'wʋpapɩe -Lagɔɔ gbʋwʋbhubhuee gbɛgbɛɩn. Nɩɩ, ɔ wlawlalu bhee -tnʋʋ -wa -Lagɔ yɩa nyɩma nyɩma tɩklɩɩ nya. 17 Gbʋzɔnʋ sa, nyɩmɛ -bhlogbɔɔɔ 'gbʋ, nyɩmɛ -bhlogbɔɔɔ 'wlu -gbʋnyuuu 'gbʋ, 'ɩn tlɩtlɩe yia dʋdʋ weee bhɩtɩ. Nɩɩ, ɔɔ -Zezu Klisɩɩ 'dɛbhloo gbɛgbɛɩn nyɩma yɩa -lu duun -Lagɔ kwɛɛ. Mɔ nyɛa wa zʋzɔnʋ sa duun, 'ɩn ɔ gbaa nɩɩ, wa mɩ nyɩma tɩklɩɩ nya. 'Yliyɔgagɩe wa yia 'yɩa -Zezu Klisɩɩ 'gbʋ, 'ɩn wa -yɔ ɔ 'sɔ 'ka -lu weee 'wlulapɩlɩ.

18 Nɩɩ, nyɩmɛ -bhlogbɔɔɔ gbʋnyuu 'paa nyɩma weee -kaslʋ 'wʋ. 'Sa -bhlokpadɛ, -bhlogbɔɔɔ lɛnʋgbʋ tɩklɩɩ tɩa nyɩma weee 'wʋ tɩklɩɩ, 'ɩn we yia wa 'yliyɔgagɩe 'nyɛ. 19 Bha -benyi, nyɩmɛ -bhlogbɔɔ 'nɩa -Lagɔ 'nʋŋwɛ zʋ, -bha nyɩmaa -zlo -zɛa gbʋnyuu -lɛnʋnya. 'Sa -bhlokpadɛ, nyɩmɛ -bhlogbɔɔ zʋa ɔ 'nʋŋwɛ, 'ɩn -Lagɔ yia nyɩma duun 'yɩ nyɩma tɩklɩɩ nya.

20 Tite ka yi, 'ɩn gbʋnyuu yia 'wʋzumanɩ tenyii. 'Ɩn gbʋnyuu -ka 'wʋzumanɩ tenyii nɩ, -Lagɔɔ 'nanɩdlɩ ka -gʋwʋlaylimanɩ, 'ɩn we yia we ŋwɛlazili. 21 Nɩɩ, gbʋnyuu ka tlɩtlɩe la, 'ɩn we yia nyɩma 'wlulapɩlɩ. 'Sa -bhlokpadɛ, -Lagɔɔ zʋzɔnʋ pɩlɩa nyɩma 'wlu la, 'ɩn we yia wa nyɩma tɩklɩɩ -zɛlɩ. 'Sa -a yɩa 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ gbɛgbɛɩn.

6

Gbʋnyuu 'nɩ -slɛɛn se -ka -aɩn -gʋ

1 Wee gbʋ mɩa, sa -a 'ka we daa gba? 'Lee, -a zʋ gbʋnyuu lɛnʋe 'yliyɔ, 'bhie -Lagɔɔ 'nanɩdlɩ 'ka -gʋwʋlaylimanɩɩ? 2 -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ. Tlɩtlɩe yabhlo -we 'wʋ -a 'plɩlɩa, we ka -a -yɔ gbʋnyuu 'sɔ -yɔsɩsalɩ. We -ka 'sa -mɩ, -a 'nɩ mneni -a 'ka gbʋnyuu lɛnʋda -tʋ. 3 Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, da wa batizea -aɩn, -a -yɔ -Zezu Klisɩ ka 'wʋtʋ -bhlo, 'ɩn -a -yɔ ɔ 'sɔ mɩ -bhlo ɔ tlɩtlɩe 'wʋ. 4 Da wa batizea -aɩn, we 'wlʋ sa nɩɩ, wa ka -a -yɔ ɔ 'sɔ gbawla 'wʋfa. 'Ɩn Didee 'tɩtɛ 'kadʋ yia ɔɔ Klisɩ ganɔ -mɔ tlɩtlɩe 'wʋ. 'Sa -bhlokpadɛ, -amɩa 'ya, -a 'ka 'yliyɔgagɩe lolu 'yɩɩ 'gbʋ, ɔ yi 'saa nʋ.

5 We -ka nɩɩ, -a -yɔ ɔ 'sɔ mɩ -bhlo bhla -we nya -a -yɔ ɔ tlɩa, 'wʋ -a -yɔ ɔ yia -tʋa -bhlo ɔ 'yliyɔgagɩe 'wʋlalɩ bhla. 6 -A yibheli we 'ji nɩɩ, -amɩaa -mɩmɩsɔ 'cɩn -yɔ Klisɩ mɩ *su -gʋ lakʋlʋda. -Slɛɛn, gbʋnyuuu -kpabhiee 'tɩtɛ ka labhʋ, -a yi 'maslɛɛn gbʋnyuuu galɩ nya -mɩ. 7 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka tlɩ, gbʋnyuu 'nɩ 'maslɛɛn 'tɩtɛ -ka ɔ -gʋ.

8 Cɩɩn, -a -yɔ Klisɩ -ka tlɩ nɩ, -amɩaa dlɩ mɩ we -gʋ nɩɩ, 'yliyɔgada -a -yɔ ɔ 'sɔ yi 'yaa -mɩa. 9 Nɩɩ, -a -yi we 'ji nɩɩ, -Zezu Klisɩ ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ, 'ɩn ɔ 'na 'ka 'maslɛɛn tlɩ, we ji -wa nɩɩ, tlɩtlɩe 'nɩ 'maslɛɛn 'tɩtɛ -ka ɔ -gʋ. 10 Cɩɩn, ɔ ka tlɩ, 'ɩn wee tlɩtlɩe yia ɔ -yɔ gbʋnyuu -yɔsɩsalɩ -zakpa -bhlogbɔɔ 'kuteyi. -Slɛɛn, ɔ -ga 'yliyɔ, 'ɩn ɔ 'yliyɔgagɩe weee mɩ -Lagɔɔ -nʋ nya. 11 'Sa -bhlokpadɛ, amɩa 'ya, a yla amɩaa 'dɛ tlɩtlɩnya 'bhisa. We ji -wa nɩɩ, a -yɔ gbʋnyuu ka -yɔbhʋbhlʋ, 'ɩn a -ga 'yliyɔ -Lagɔɔ -nʋ nya, -Zezu Klisɩ 'wʋ.

12 We 'dɛɛ 'gbʋ, amɩaa ku -we 'kaa tlɩ, gbʋnyuu 'na pɩlɩ we 'wlu la -nɩ, a yi 'maslɛɛn we dlɩwʋnynigbʋ lɛnʋ. 13 A 'na tɩlɩ 'maslɛɛn amɩaa ku gbʋnyuuu lɛnʋe 'wʋ -nɩ, we yi gbʋnyuu lɛnʋ. Nɩɩ, -we a 'kaa lɛnʋ, mʋ nɩ: a 'nyɛ amɩaa 'dɛ -Lagɔ yoo, nɛɛ nyɩma -wa 'bhʋ tlɩtlɩe lʋ, 'ɩn wa yi 'yliyɔgagɩe 'wʋplɩlɩ. A bhu amɩaa 'lali 'wʋ a 'ka gbʋzɔnʋ lɛnʋ. 14 Nɩɩ, gbʋnyuu 'na -kalɩ aɩn -nɩ. -We ka gbʋ -wa, a 'nɩ tite zɔ -mɩ, nɩɩ, -Lagɔɔ 'nanɩdlɩ zɔ a mɩa.

-Lagɔɔ galɩ a -mɩa

15 Nɩɩ, -we zɔ -a mɩa nɩ, we 'nɩ -slɛɛn tite, nɩɩ, -Lagɔɔ 'nanɩdlɩ zɔ -a mɩa. 'Lee, we -ka 'sa -mɩ, -a mneni -a 'ka -amɩaa 'dɛ gbʋnyuu lɛnʋe tɩlɩɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ. 16 -We a 'kaa 'jiyibheli, mʋ nɩ: a -ka amɩaa 'dɛ wla nyɩmɛ yabhlo -yla ɔ 'ka amɩaa -kanyɔ -zɛ, ɔɔ nyɩmɛ a mɩa 'nʋŋwɛ -zʋda, -mɔɔ galɩ a -zɛa. We 'dɛɛ 'gbʋ, a mneni a 'ka gbʋnyuuu galɩ -zɛ. We 'nɩ -mʋʋ, a mneni a 'ka -Lagɔɔ galɩ -zɛ. Gbʋnyuu mɩa, mʋ kwaa aɩn tlɩtlɩe 'wʋ. Nɩɩ, a -ka -Lagɔ 'nʋŋwɛ zʋ, 'ɩn ɔ yɩa aɩn nyɩma tɩklɩɩ nya. 17 -A 'pa -Lagɔ fuo. Tɩada mɩa, a mɩ gbʋnyuuu galɩ nya, 'ɩn, -slɛɛn mɩa, a ka gbʋzɔnʋ wa -slolua aɩn 'nʋŋwɛ zʋ, dlɩ weee nya. 18 Nɩɩ, -Lagɔ ka aɩn gbʋnyuuu 'tɩtɛ kwɛɛ -sa, 'ɩn, -we mɩa tɩklɩɩ, a yia we galɩ -zɛ. 19 -We ka 'gbʋ na gbaa sa we, amɩaa 'nʋnʋe -kalɩ -yɔ. Sa a wla bhaa amɩaa ku pʋɩnplagbʋ -yɔ gbʋnyuuu 'yli -bhlo -bhloo lɛnʋe -yla, galɩ 'bhisa, 'ɩn gbʋnyii weee yia aɩn 'wlulapɩlɩ nɩ, 'sa -bhlokpadɛ, a wla -slɛɛn amɩaa 'dɛ galɩ nya, -we mɩa tɩklɩɩ -yla. Nɩɩ, mʋ wlʋlʋa -mɔ aɩn -Lagɔɔ 'yliya 'wʋ.

20 Da a mɩa gbʋnyuuu galɩ nya, gbʋ tɩklɩɩɩ lɛnʋee 'tʋ'ʋ 'bha aɩn. 21 -We a nʋa lɛ, lɛɛ -lu we 'nyɛ aɩn -nya? -Slɛɛn mɩa, zʋ bhaa aɩn, wee gbʋ nɩ kwaa nyɩmɛ tlɩtlɩe 'wʋʋ 'gbʋ. 22 Nɩɩ, -slɛɛn mɩa, a mɩ amɩaa 'dɛ -yla, 'ɩn, gbʋnyuu 'nɩ aɩn -ka. A ka -Lagɔɔ galɩ -zɛ, 'ɩn we -tnʋʋ -wa nɩɩ, -a mɩ -mɔwlʋee 'yoo -gʋ. Mʋ kwaa aɩn -Lagɔɔ 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka 'wʋ. 23 Gbʋzɔnʋ -wa: gbʋnyuu lɛnʋe mɩa, we -tnʋʋ -wa tlɩtlɩe. 'Ɩn -we -Lagɔ wlaa sa bhe, mʋ -wa 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ 'wʋ.

7

1 Na bhelia, ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -we na yia gbaa, a ka we 'wʋlanʋnnʋe bhɩa, -we ka gbʋ -wa, a -yi tite. Tite mɩa, nyɩmɛ -ka 'yliyɔga nɩ, we pɩlɩ ɔ 'wlu la. 2 We 'wlʋ sa ylɩkwʋŋwnɔ -yɔ ɔ 'lowlii gbɛgbɛɩn gbʋ. Ɔ -ka ɔ 'lowlii -gbɛ -mɩ, -mɔɔ -ka 'yliyɔga nɩ, tite -galɩ ɔ -gʋ. 'Ɩn -mɔɔ -ka tlɩ, tite 'nɩ -slɛɛn ɔɔ 'ŋwnɔ -gʋ -mɩ. 3 Da ɔɔ 'ŋwnɔɔ 'lowli -gaa -slɔ 'yliyɔ, ɔ -ka nʋkpasu -putu kwa, -zugba gbʋnyuu ɔ nʋa lɛ. 'Ɩn ɔ 'lowli -ka tlɩ nɩ, tite 'nɩ -slɛɛn ɔɔ 'ŋwnɔ -gʋ -mɩ. Ɔ mneni ɔ 'ka nyɩmɛ -putuu 'ŋwnɔ -zɛ, -mʋʋ 'nɩ -slɛɛn gbʋnyuu. 4 Na bhelia, 'sa -bhlokpadɛ we mɩa amɩaa -nʋ nya. A -yɔ Klisɩ mɩ -bhlo. Mɔ tlɩa -amɩaa 'gbʋ. We 'dɛɛ 'gbʋ a -yɔ tite ka -yɔbhʋbhlʋ. -Slɛɛn mɩa, -ɔ -sɔa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ, ɔ -nʋ a -mɩa. We 'dɛɛ 'gbʋ, -a mneni -a 'ka -Lagɔɔ lubho nʋ. 5 -Benyi mɩa, da -a nʋa -amɩaa 'dɛɛ dʋmagbʋ lɛ, -Lagɔɔ tite saa -amɩaa dlɩwʋnynili 'nyii gwlu. Mʋʋ nʋa -amɩaa ku zɔ lubho, 'ɩn we kwaa -aɩn tlɩtlɩee 'yloogblʋ. 6 Nɩɩ, -slɛɛn mɩa, -a 'nɩ 'maslɛɛn titee galɩ nya -mɩ. -We kwɛɛ -a mɩa -kaslʋ 'wʋ -benyi, -a ka tlɩ -mʋʋ sɔlʋ. -A mneni -a 'ka -Lagɔɔ lubho nʋ lubhonʋsɔ lolu lʋ, ɔ Zuzu 'nʋŋwɛzʋzʋe nya. Sa -a nʋa -benyi ɔ lubho, tite -we mɩa cɛlɩda we galɩ -mɩmɩe nya, -a 'nɩ 'maslɛɛn -mʋʋ -gʋ -mɩ.

-Mʋʋ tite nʋ lɛa?

7 Sa -a 'ka -slɛɛn gbaa? 'Lee, tite -yɔ gbʋnyuu 'sɔ, -lu -bhlo -wa yɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ -lu -bhlo. Nɩɩ, -we gbʋnyuu -mɩa -slolu, tite ka 'mɩ we -slolu. We 'nɩ ya nɩɩ, tite nɛɛ nɩɩ, -na -limaa -luu 'tʋ 'na 'bhalɩ -mɩ -nɩ, nyɩma -putuu -luu tʋ mɩa, ɩn 'na 'ka yaa we yibheli. 8 Nɩɩ, da tite yia, -bha gbʋnyuu 'yɩa -jɔlʋ, 'ɩn we yia na dlɩ zɔ dlɩwʋnyniluu 'yli -bhlo -bhlo fa. -We ka gbʋ -wa, tite 'nɩ -mɩ nɩ, gbʋnyuu ka tlɩ. 9 Bha, da tite 'nɩa lamɩ, ɩn -ga 'yliyɔ. -Slɛɛn, tite ka yi, 'ɩn gbʋnyuu yia ganɔ, 10 -bha -bhlokpadɛ, 'ɩn ɩn yia tlɩ. -Slɛɛn, tite -mʋmʋ 'ka yaa 'yliyɔgagɩe la, we 'nɩ we lɛnʋ, tlɩtlɩe we laa. 11 Gbʋnyuu 'yɩa -jɔlʋ, 'ɩn we yia tite 'wʋplɩlɩ we 'ka 'mɩ -dawli 'wʋnʋ. Gbʋnyuu ka 'mɩ 'bha titee sɔlʋ.

12 Nɩɩ, -Lagɔɔ tite mɩ -mɔwlʋda, 'ɩn ɔ titenya mɩ -mɔwlʋda, we tɩklɩɩ, 'ɩn we nanɩ 'yli. 13 'Lee, -lu -zɔnʋ mneni we 'ka 'mɩ tlɩtlɩe -laa? -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ: gbʋnyuu nʋa we lɛ. We ka -lu -zɔnʋ 'wʋplɩlɩ, we 'ka 'mɩ 'bha. Nɩɩ, tite slolua -aɩn nɩɩ, gbʋnyuu -nyu 'yli.

-Gɔlʋ mɩ gʋda nyɩmɛ 'wʋ

14 Cɩɩn, gbʋzɔnʋ -wa: -a -yi we 'ji nɩɩ, tite mɩa, -Lagɔɔ Zuzuu -gbɛ we 'bhʋa. 'Ɩn -amɩ mɩa, nyɩmɛ -ɔ wa paa pɛlʋ gaylo 'bhisa gbʋnyuu kwɛɛ, 'mɔ ɩn -mɩa. 15 Yee! -We na nʋa lɛ, ɩ'ɩn 'nʋ we 'wʋla. Nɩɩ, -we ɩn 'yɩbhaa ɩn 'ka lɛnʋ, ɩ'ɩn nʋ -mʋʋ lɛ, 'ɩn -we na nyɛa 'wʋ, -mʋʋ na nʋa lɛ. 16 -We na nʋa lɛ, we -ka nɩɩ, ɩn 'nɩ we 'yɩbha, mʋ slolua nɩɩ, ɩn ka ŋwnu nɩɩ, tite nanɩ 'yli. 17 We -ka 'sa -mɩ, we 'nɩ na dɛ nʋ we lɛ, gbʋnyuu, -we mɩa 'mɩ 'wʋ, mʋ nʋa we lɛ. 18-19 Cɩɩn, ɩn -yi we 'ji, zʋzɔnʋ 'nɩ 'mɩ 'wʋ -mɩ. -Amɩ, -ɔ mɩa nyɩmɛ nya, nɩɩ, zʋzɔnʋ -nʋnʋe mɩ na dlɩ zɔ, 'ɩn ɩn 'nɩ mneni ɩn 'ka we lɛnʋ: zʋzɔnʋ -we ɩn 'yɩbhaa ɩn 'ka lɛnʋ, ɩ'ɩn nʋ we lɛ, gbʋnyuu -we ɩn 'nɩa 'yɩbha, 'ɩn na nʋa -mʋʋ lɛ. 20 -Slɛɛn mɩa, -we ɩn 'nɩa 'yɩbha, ɩn -ka we lɛnʋ nɩ, we 'nɩ nɩɩ, na dɛ nʋ we lɛ, nɩɩ, gbʋnyuu -we -dɩlɩa 'mɩ 'wʋla, mʋ nʋa we lɛ.

21 Sanɛɛ na tlalɩa sa tite nɩ -gʋ: ɩn -ka gba ɩn 'ka zʋzɔnʋ lɛnʋ, gbʋnyuu lɛnʋe -bhlogbɔɔ ɩn mnenia. 22 -Mɔ na dlɩ zɔ, -Lagɔɔ tite nanɩ 'mɩ dʋdʋ. 23 Nɩɩ, -mɔ na ku zɔ mɩa, tite -putu mɩa -mɔ. Wee tite mɩa, mʋ -yɔ tite, -we na 'wlukʋʋn ŋwnunua sɔ gʋa, 'ɩn mʋ zɛlɩa 'mɩ tite 'nyuu, -we mɩa 'mɩ 'wʋʋ -kaslʋnyɩmɛ. 24 -Amɩ mɩa -slɛɛn da nyazɩnyɔ nya. Nyɔɔ mneni ɔ 'ka 'mɩ na ku -we kwaa 'mɩ tlɩtlɩe 'wʋ kwɛɛ -saa? 25 -A 'pa -Lagɔ fuo -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya. Na 'ylimnee nya na ŋwnua -Lagɔɔ tite -yɔ, 'ɩn na zʋa gbʋnyuu 'nʋŋwɛ na -mɩmɩsɔ 'wʋ.

8

-Lagɔɔ Zuzu saa -aɩn gaylo -flii

1 -Slɛɛn mɩa, -wa -yɔ -Zezu 'sɔ mɩa 'wʋsusloluda nyɩmɛ -bhlo nya, gbʋdɩlɩe 'nɩ wa -nʋ nya -mɩ. 2 Nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzuu tite, -we nyɛa nyɩmɛ 'yliyɔgagɩe -Zezu Klisɩ 'wʋ, -mʋʋ ka 'mɩ gbʋnyuuu tite -yɔ tlɩtlɩe kwɛɛ -sa. 3 Nyɩmaa 'wʋyɔlʋee 'gbʋ Moizɩɩ tite mɩa, we 'nɩ mneni we 'ka wa gbʋ 'wʋsa. Nɩɩ, -Lagɔ ka we lɛnʋ: ɔ 'ka nyɩmaa gbʋnyuuu -yɔgbʋ 'wʋbhuu 'gbʋ, ɔ 'dɛɛ 'Yu ɔ 'paa yoo dʋdʋ -gʋ, 'ɩn -mɔɔ yia yi nyɩmɛ 'bhisa, -mɔɔ ku 'ka gbʋnyuu -lɛnʋnyɔɔ ku nya 'wʋwlʋ. 'Sa -Lagɔ 'bhua gbʋnyuuu -yɔgbʋ 'wʋ ɔ 'Yuu gbɛgbɛɩn. 4 -We ka 'gbʋ ɔ yi 'saa nʋ, mʋ -wa nɩɩ: -we tite palɩa gbʋ tɩklɩɩ nya -aɩn 'wʋ, we 'ka gba. Nɩɩ, -slɛɛn mɩa, -a mɩ -Lagɔɔ Zuzuu sɔlʋ nɔda, -a'a nɔ 'maslɛɛn -amɩaa dlɩwʋnynili 'bɩ. 5 -Wa nɔa nyɩmaa dlɩwʋnynili 'bɩ, wa dlɩ tʋa we -gʋ, 'ɩn -wa nɔa -Lagɔɔ Zuzuu sɔlʋ, wa dlɩ tʋa we -gʋ. 6 Nyɩma -wa ka dlɩ tʋa wa dlɩwʋnynili 'bɩ, tlɩtlɩee 'yoo -gʋ wa mɩa. Nyɩma -wa ka dlɩ tʋa -Lagɔɔ Zuzu -gʋ, 'yliyɔgagɩe -yɔ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ 'yoo -gʋ wa mɩa. 7 Cɩɩn, nyɩma -wa ka dlɩ tʋa wa dlɩwʋnynili 'bɩ, -Lagɔɔ tʋnyɩma wa -mɩa: wa'a zʋ -Lagɔɔ tite 'nʋŋwɛ, nɩɩ, wa 'nɩ we mneni. 8 Nɩɩ, -wa nɔa wa 'dɛɛ dlɩwʋnynili 'bɩ, wa 'nɩ mneni wa 'ka -Lagɔ dʋdʋ namanɩ.

9 'Ɩn amɩa, a'a nɔ amɩaa dlɩwʋnynilii sɔlʋ, nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzuu sɔlʋ a nɔa, -we ka gbʋ -wa, ɔ mɩ aɩn 'wʋ. Nyɩmɛ -ɔ 'nɩ Klisɩɩ Zuzu 'wʋ -ka, ɔ 'nɩ Klisɩɩ -nʋ nya -mɩ. 10 Nɩɩ, Klisɩ -ka aɩn 'wʋ -mɩ, amɩaa kuu 'dɛ yi tlɩtlɩee -nʋ nya -mɩ gbʋnyuuu 'gbʋ, -slɛɛn -Lagɔɔ Zuzu yia aɩn 'yliyɔgagɩe 'nyɛa, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔ nɛɛ nɩɩ, a mɩ nyɩma tɩklɩɩ nya. 11 We -ka nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzu mɩ aɩn 'wʋ, -Lagɔ -ɔ -sɔlʋa -Zezu Klisɩ 'wʋ tlɩtlɩnya glaa, amɩaa ku -we tlɩa, mɔ yia we 'yliyɔgagɩe 'nyɛa ɔɔ Zuzu -ɔ mɩa aɩn 'wʋʋ gbɛgbɛɩn.

12 Bheliaɩn, wee mɩa dɛɛ 'gbʋ, kpagbʋ yabhlo mɩ -aɩn 'wlu. Wee kpagbʋ mɩa, we 'nɩ -amɩaa dlɩwʋnynilii gbɛgbɛɩn, 'bhie -a 'ka we sɔlʋ nɔ. 13 A -ka amɩaa dlɩwʋnynilii sɔlʋ nɔ nɩ, tlɩa a yia. 'Ɩn a -ka we 'bha -Lagɔɔ Zuzuu 'tɩtɛ nya nɩ, 'ɩn a yɩa 'yliyɔgagɩe. 14 -Wa mɩa -Lagɔɔ Zuzuu sɔlʋ nɔda, ma -wa -Lagɔɔ yua. 15 -Lagɔ ka aɩn ɔ Zuzu 'nyɛ, 'ɩn ɔɔ Zuzu'u -zɛlɩ aɩn galɩ, ɔ'ɔ 'nyɛ aɩn nyanɔdlɩ. Nɩɩ, -Lagɔɔ 'yua ɔ zɛlɩa aɩn. Ɔɔ Zuzuu 'gbʋ, -a kpɩa 'wʋ -Lagɔɔ gbɛgbɛɩn gbagbɩe nya: «Aba!* Dide!» 16 -Lagɔɔ Zuzu bhlɩa -amɩaa 'dɛɛ zuzu -gʋ, 'ɩn ɔ ŋwnunua -aɩn nɩɩ, -a mɩ -Lagɔɔ 'yua nya. 17 'Ɩn -a -ka -Lagɔɔ 'yua nya -mɩ, -lu -zɔnʋ -we -Lagɔ zʋa la ɔ nyɩmaa -nʋ nya, 'yɩa -a yia we. Cɩɩn, -a -yɔ Klisɩ sɔ yia we dlilia. Nɩɩ, -a -yɔ ɔ 'sɔ -ka sɩada -mɩ, -a -yɔ ɔ 'sɔ, 'ɩn -amɩaa 'ŋnɩ mnɩ 'yaa.

-Lagɔ yia -aɩn ɔ 'ŋnɩ 'kadʋ 'nyɛa

18 -Amɩaa -zɛɛn -sɩasɩe -yɔ -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩe -we ɔ yia -aɩn 'klʋslolua, -a -ka we 'dɛsɔbhie yɩbhɔlʋ, ɩn mɩ we -gʋ nɩɩ, -amɩaa sɩasɩe 'kienyi. 19 Cɩɩn, -lu weee -Lagɔ -laa la, bhla -we nya -Lagɔ 'kaa ɔ 'yuaa 'ŋnɩ 'kadʋ -slolu, we mɩ we wʋda, 'ɩn we 'tʋ mɩ we 'bhada. 20 Nɩɩ, 'tɩtɛ -we nʋa lɛ, 'ɩn lalalu kamanɩa -yɔ, we kwɛɛ dʋdʋ -tʋa. We 'nɩ lalalu 'yɩbha we, -Lagɔɔ dɛ -wa. We mɩ 'sa 'bhie, -lu -zɔnʋ dʋdʋ mɩa wʋda. 21 Wee 'tɩtɛ -we nʋa lɛ, 'ɩn lalalu mɩa -nyumoda, 'ɩn -we nʋa dʋdʋ gaylo 'wʋ, la we yia 'bhʋa. Gaylo 'wʋ dʋdʋ yia 'bhʋa, 'ɩn 'yɩa we yia 'ŋnɩ 'kadʋ -we -Lagɔɔ 'yua 'kaa 'yɩ. 22 -A -yi we 'ji nɩɩ, -lu weee -Lagɔ -laa la, we mɩ -zɛɛn -bhlokpadɛ kluda sɩasɩe kwɛɛ, 'ŋwnɔ -ɔ mɩ 'wlusada 'bhisa. 23 Nɩɩ, we 'nɩ lalaluu 'dɛbhlogbɔɔ: -amɩa mɩ 'ya kluda -amɩaa dlɩ zɔ. -Lagɔɔ 'yuaa -zɛzɩee 'tʋ mɩ -aɩn 'bhada, ɔ 'ka -amɩaa ku gaylo 'wʋsa. We mɩ 'sa 'bhie, -a ka -Lagɔɔ wlawlaluu tɩanʋ 'yɩ, mʋ -wa ɔ Zuzu. 24 -A ka gbʋ 'wʋbhʋ, nɩɩ, -a 'nɩ -slɔ we 'dɛ weee 'yɩ: -a mɩ we wʋda. -We -a dɩa dlɩ 'wʋ, -a -ka we -yɔyɩ nɩ, wa'a la -slɛɛn we dlɩwʋdɩdɩe. -We -a yɩa -yɔ, we 'nɩ dlɩwʋdɩdɩee gbʋ -ka. 25 -We -a'a 'yɩa -yɔ, -a -ka we dlɩ 'wʋdɩ nɩ, 'ɩn -a wʋa we dlɩtie nya.

26 We bhlɩ mʋʋ -gʋ, -amɩa 'nɩa da 'wʋtɛ nɩ, -Lagɔɔ Zuzu yia, 'ɩn ɔ bɛa -aɩn -yɔ. Sa -a 'kaa -Lagɔ bhubhoe sazɔnʋ sa, -a 'nɩ we sa -yi. Tɔʋn, 'ɩn Zuzu bhubhoea -Lagɔ -amɩaa -nʋ nya, klukluwɛlɩ -we ŋwɛ 'nɩa mneni we 'ka gba nya. 27 Nɩɩ, -Lagɔ mɩa, -mɔ nyɩmɛɛ dibhe 'wʋ ɔ yɩa la, 'ɩn ɔ -yi -we Zuzu yɩbhalɩa ɔ, -we ka gbʋ -wa, sa ɔ 'yɩbhaa, 'sa Zuzu bhubhoea, -wa mɩa ɔ -nʋ nya, wa 'gbʋ.

28 -A -yi we 'ji nɩɩ, nyɩma -wa -kalɩa -Lagɔɔ zɛ, -wa ɔ laa ɔ dʋmagbʋʋ 'gbʋ, gbʋo gbʋ -we ylɩa wa, -Lagɔ bhaa we 'wlu -maa nʋ zʋzɔnʋ nya. 29 -Wa -Lagɔ -saa -bha we gwedɩda, ɔ ka dlɩ -sa 'cɩn ɔ 'ka wa ɔ 'Yuu 'wʋwlʋ -zɛlɩ. 'Ɩn ɔ 'Yu 'ka kpasa -zɛ bhelia duun glaa. 30 -Wa -Lagɔ -saa -bha tɩatɩa, ɔ 'ka 'ya wa la. -Wa ɔ laa, ɔ ka wa nyɩma tɩklɩɩ -zɛlɩ, 'ɩn -wa ɔ -zɛlɩa nyɩma tɩklɩɩ, ɔ ka 'ya wa ɔ 'ŋnɩ 'kadʋ 'nyɛ.

Gbʋ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni we 'ka -aɩn -Lagɔɔ zɛkalɩe -yɔsa

31 Nɩɩ, lɛɛ -lu -a 'ka gbʋnya -mɩnɩɩ 'bɩgʋpalɩa? -Lagɔ -yɔ -aɩn -ka -mɩ, nyɔɔ mneni -aɩn a? -Mɔɔ -kanyɔ 'nɩ -mɩ. 32 Ɔ 'Yuu 'dɛbhie, -Lagɔ 'nɩ ɔ sɩasɩe gwevlalɩ. Nɩɩ, -a 'dɛ weee 'gbʋ ɔ yia ɔ wla wa 'ka ɔ 'bha. Ɔ -ka ɔ 'Yu wla nɩ, -lu weee ɔ yia wlaa sa bhe. 33 -Wa -Lagɔ -saa -bha, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka wa gbʋ 'wluladɩlɩ. -We ka gbʋ -wa, -Lagɔ nɛɛ wa mɩ nyɩma tɩklɩɩ nya. 34 Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka wa gbʋ -lueli. Nɩɩ, -Zezu Klisɩ ka tlɩ, we 'nɩ 'sa -tʋ, 'ɩn ɔ yia tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ. Ɔ -dɩ -Lagɔɔ lilisɔlʋ la, -zugba ɔ bhubhoe -mɔɔ -amɩaa -nʋ nya. 35 Nyɔɔ 'ka -aɩn Klisɩɩ zɛkalɩe -yɔsaa? 'Lee, sɩasɩe -wa yɩ? Dlɩlʋe -wa yɩ? 'Klɩyɩe 'wʋpalɩe -wa yɩ? Ŋwɔ -yɔ boba -wa yɩ? -Naanagbʋ -we ylɩa nyɩmɛ -wa yɩ? We -yɔ -amɩaa 'bhabhɩe -wa yɩ? 36 'Sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«-Na 'gbʋ -a plɩlɩa tlɩtlɩee ŋwɛɛ 'ylɩ weee nya.

Bhlabhlɛnya -we wa 'kaa 'bha nɩ,

sa wa nʋa we, 'sa wa nʋa -aɩn.»

37 Nɩɩ, -we weee ylɩa -aɩn, 'ɩn -a lua we sa kpɛɛn kpɛɛn, -ɔ -kalɩa -amɩaa zɛ, ɔ 'ŋnɩ nya. 38-39 'Ɩn ɩn mɩ we -gʋ nɩɩ, gbʋ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni we 'ka -aɩn -Lagɔɔ zɛkalɩe -yɔsa. We 'dɛ yi tlɩtlɩe -zɛoo, we yi 'yliyɔgagɩe -zɛoo, we yi 'anzɩnya -zɛoo, we yi zuzunya -zɛoo, we -yɔ -lu -we mɩa -slɛɛn -bha -zɛoo, 'ɩn -lu -we mɩa yida -zɛoo, we 'nɩ we mneni. We yi -lu weee -we kaa 'tɩtɛ -we mɩa yalɩ -zɛoo, -we mɩa dʋdʋ -zɛoo, we -yɔ -li weee mɩa lalali nya -zɛoo, we 'yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni we 'ka -aɩn -Lagɔɔ zɛkalɩe -we ɔ -slolua -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ 'wʋ, -yɔsa.

9

-Lagɔ -saa -bha *Izlaɛlɩnyɩma

1 Nɩɩ, gbʋzɔnʋ na gbaa, -we ka gbʋ -wa, ɩn mɩ Klisɩ 'wʋ, ɩ'ɩn 'tʋbhʋ yo. Na dlɩ, -we Zuzu 'Pʋpa slolua 'yoo da, mʋ gbaa 'mɩ -yla nɩɩ, gbʋzɔnʋ na gbaa. 2 -Mɔ na nʋkplɛ, plɛɛ sulo 'nyuu -yɔ sɩasɩe -we 'nɩa bhloluda -ka mɩ -mɔ. 3 -We mɩa na bhelia Zuifʋʋ -nʋ nya, -wa ɩn -yɔ wa 'sɔ mɩa nyɩma -bhlo nya yɩcɛ 'wʋ, ɩn 'yɩbha yaa -Lagɔ -sa 'mɩ kwnɛɛ, 'ɩn ɩn 'ka Klisɩ -yɔbhʋ wa zʋzɔnʋʋ 'gbʋ. 4 *Izlaɛlɩnyɩma wa -mɩa. -Lagɔ ka wa ɔ 'yua -zɛlɩ, ɔ ka wa ɔ 'ŋnɩ 'kadʋ 'klʋslolu, ɔ -yɔ wa 'sɔ ka 'wʋsuslolu, ɔ ka wa -yla ɔ tite palɩ, ɔ yia wa ɔ bʋbʋe -slolu, 'ɩn -li 'kadɩ ɔ 'kaa wa 'nyɛ, ɔ yia we wa -yla gba. 5 Ɔ ka wa dʋkpasɩ 'kadɩ 'nyɛ, 'ɩn wa yia Klisɩ gwalɩ nyɩmɛ 'bhisa wa zʋayli, Klisɩ -ɔ mɩa -Lagɔ nya nyɩma weee 'wlu, -a 'ylimanɩ ɔ 'ylɩ weee nya. *-Amɛnɩ.

-Lagɔɔ 'yuaa 'zayli

6 We 'nɩ nɩɩ, -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wa 'nyɛ, we 'na 'ka nyni, nɩɩ, -wa wa gwalɩa Izlaɛlɩnyɩma nya, wa 'dɛ weee 'nɩ 'sa Izlaɛlɩnyɩmaa 'zayli. 7 'Ɩn -wa wa gwalɩa Ablaamʋʋ zʋayli, wa 'dɛ weee 'nɩ 'sa ɔ 'yuaa 'zayli. -Lagɔ nɛɛ Ablaamʋ -ylaɛ: «'Yua ɩn gbaa nɩɩ, 'yɩa -na yia wa, *Izakɩɩ zʋaa gbɛgbɛɩn -na yia wa 'yɩa.» 8 Wee wɛlɩ 'ji -wa nɩɩ, -wa mɩa -Lagɔɔ 'yuaa 'zayli nya, we 'nɩ 'yua -wa wa gwalɩ nyɩmaa sɔlʋ -bhlogbɔɔ, ma: 'yua -wa -Lagɔ gbaa ɔ 'yua wa yia -zɛa, ma -wa. 9 Nɩɩ, -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka lɛnʋ, mʋ -wa nɩɩ: «-Zʋ -bhlo 'ka 'plɩ nɩ, yia na yia, wee bhla -bhlokpadɛ nya, -zugba *Sala ka 'yu gwalɩ.»*

10 Nɩɩ, we 'nɩ we bhɩalɩda, *Wlebeka mɩ 'ya -bha. Ɔ 'yɩ 'yua 'sɔ nʋkpla -bhlo 'wʋ -amɩaa dʋkpasa Izakɩ nya. 11-12 'Ɩn -Lagɔ -yi ɔ nyɩma -bhasa sa ɔ dʋmagbʋ nya, we 'nɩ wa lɛnʋgbʋʋ gbʋ, nɩɩ, la ɔ laa wa. *Wlebeka 'nɩa -slɔ ɔ 'yua 'sɔ gwalɩ nɩ, -zugba wa 'nɩ gbʋzɔnʋ -yɔ gbʋnyuu lɛnʋ, 'ɩn -Lagɔ nɛɛ ɔ -yla: «Kpasa yia ɔ 'bɩsʋayu zɔ lubho nʋa.» 13 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«*Zakɔbʋʋ zɛ ɩn -kalɩa,

ɩn 'nɩ *Ezauu zɛkalɩ.»

14 Sa mʋʋ 'ji mɩa? 'Lee, -Lagɔ 'nɩ tɩklɩɩ -mɩ -wa yɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ. 15 'Ya, ɔ nɛɛ Moizɩ -yla:

«-Ɔ ɩn 'kaa nyazɩ 'yɩlɩ,

nyazɩ na yɩlɩa ɔ.

'Ɩn -mɔmɔ ɩn 'kaa zʋzɔnʋ 'wluo nʋ,

zʋzɔnʋ na nʋa ɔ 'wluo.»

16 We -ka 'sa -mɩ nɩ, -Lagɔɔ zʋzɔnʋ -lɛnʋe mɩa, we'e 'bhʋ nyɩmaa dʋmagbʋʋ -gbɛ, 'ɩn we'e 'bhʋ wa lagʋgʋee -gbɛ, nyazɩdlɩ -ka -Lagɔ -bhlogbɔɔɔ -gbɛ we bhʋa. 17 Nɩɩ, -mɔ -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, -Lagɔ nɛɛ -ɔ pɩlɩa Ezipʋtʋ 'wlu la -ylaɛ: «Nyɩmaa 'Wlulapɩlɩnyɔ ɩn nʋa da -mɩ 'wʋ nɩ, ɩn 'ka na 'tɩtɛ -slolu -mɩ 'wʋʋ gbʋ -wa, 'ɩn -ɩn 'ka we lɛnʋ, wa 'ka 'mɩ yibheli dʋdʋ weee -gʋ.» 18 -Bha wa yia we -yɔyɩa nɩɩ, -ɔ -Lagɔ 'yɩbhaa ɔ 'ka nyazɩ 'yɩlɩ, 'mɔ ɔ yɩlɩa nyazɩ, 'ɩn -ɔ ka dlɩ ɔ 'yɩbhaa ɔ 'ka 'wʋkla, ɔ dlɩ ɔ klaa 'wʋ.

-Lagɔ -saa ɔ nyɩma -bha ɔ dʋmagbʋ nya

19 Gbaa wa yia 'mɩ -ylaɛ: «We -ka 'sa -mɩ nɩ, sa -Lagɔ 'ka gba nɩɩ, nyɩmɛ ka gbʋnyuu lɛnʋa? Nyɔɔ 'ka -Lagɔɔ dʋmagbʋ 'klʋyligbea?» 20 'Ɩn -mɩ, nyɩmɛ, nyɔɔ -ɩn -mɩ, 'ɩn -na kpɛlɩ -Lagɔa? 'Lee, nyida mneni we 'ka we manyɔ -yla gbaɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ -ɩn yi sa 'mɩ ma?» 21 Nyidamanyɔ mneni ɔ 'ka ɔ mamɛ nya -we ɔ 'yɩbhaa ma. We 'nɩ mʋʋ? Wee mamɛ -pue -bhlokpadɛ nya ɔ mneni ɔ 'ka nyida -zɔnʋ ma, 'ɩn ɔ mneni ɔ 'ka nyida -kpʋa ma.

22 Nɩɩ, -Lagɔ 'yɩbha ya ɔ 'ka ɔ 'cɛ -yɔ ɔ 'tɩtɛ -slolu, we 'dɛɛ 'gbʋ nyɩma -wa -gʋ ɔ 'cɛ mɩ yaa, 'ɩn ɔ 'kaa lasa, ɔ ka wa 'gba 'wʋbhʋ dlɩtie nya. 23 Nɩɩ, -Lagɔ 'yɩbha sa ɔ 'ŋnɩ mnɩa, ɔ 'ka we -slolu, we 'dɛɛ 'gbʋ, -wa ɔ 'yɩlɩa nyazɩ, 'ma ɔ mnazɩa la ɔ 'ŋnɩmnɩee -nʋ nya. 24 Waa nyɩma ɔ laa, -amɩa -wa. We 'nɩ nɩɩ, Zuifʋ -bhlogbɔɔ nyɩdɩ ɔ -sa -aɩn, 'ɩn ɔ yi -aɩn la, nɩɩ, -wa 'nɩa Zuifʋ wa glaa -wa 'ya. 25 'Sa we mɩa cɛlɩda Ozeee 'sɛbhɛ 'wʋ nɩɩ, -Lagɔ nɛɛ:

«Nyɩma -wa 'nɩa na nyɩma glaa -mɩ,

laa na yia wa na nyɩma.

'Ɩn -wa 'nɩa na dlɩwʋnyninya,

'ma na yia laa na dlɩwʋnyninya.»

26 Ɔ nɛɛ 'yaɛ:

«Da -mʋmʋ wa gbaa zlɩmɛ wa -ylaɛ:

‹A 'nɩ na nyɩma -nɩ›,

'ma wa yia -slɛɛn laa 'yliyɔga -Lagɔɔ 'yua.»

27 *Ezaii 'kpɩa 'wʋ, -mɔɔ nɛɛ Izlaɛlɩnyɩmaa daɛ: «Izlaɛlɩnyɩma yi 'wʋzumanɩ gumunyuu ŋwɛyɔ -bʋsɛ 'bhisaoo, wa falʋ yabhlogbɔɔ yia 'gbʋ 'wʋbhʋa. 28 Nɩɩ, -we Jejitapɛ gbaa ɔ 'ka dʋdʋ -gʋ lɛnʋ, slʋɩ ɔ yia we lɛnʋa, 'ɩn we 'ka we bhloluda nyni.» 29 'Ɩn Ezaii ka 'ya we gba tɩada:

«'Tɩtɛ -ka -Lagɔ ka -aɩn 'yua -yɔtɩ.

Ɔ 'nɩ yaa we lɛnʋ nɩ,

sa *Sodɔmʋ -nyɩma -yɔ *-Gomɔlʋ -nyɩma mɩa,

'sa -a yia -mɩa.»

30 Sa -mʋʋ 'ji mɩa? Nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, -wa 'nɩa tɩklɩmɩmɩee datalɩda -mɩ, -Lagɔ nɛɛ wa mɩ nyɩma tɩklɩɩ nya, wa ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋʋ 'gbʋ. We bhla, wa 'nɩ tɩklɩmɩmɩee datalɩda -mɩ. 31 We 'nɩ 'sa -mɩ Izlaɛlɩnyɩmaa -nʋ nya, titee gbɛgbɛɩn wa talɩa tɩklɩmɩmɩee da, 'ɩn -we tite 'yɩbhaa wa 'nɩ we ylɩ. 32 -We ka 'gbʋ wa 'nɩa we kwɛyɔmneni nɩ, wa lɛnʋgbʋʋ gbɛgbɛɩn wa talɩa we da, wa 'nɩ -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya wa gozoa «tʋkpa -we bhlɩa nyɩma la.» 33 Wee tʋkpa mɩa, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ we daɛ:

«Nɩɩ, *Siɔngbe 'wʋ, na dɩa tʋkpa 'kadʋ yabhlo

-we nyɩma gozoa la,

-we bhlɩa nyɩma la.

-Ɔ -ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ nɩ,

-mɔɔ 'na ka dlɩ lʋ.»

10

Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ, wa -Kanyɔ -bhlo

1 Bheliaɩn, ɩn 'yɩbha na dlɩ weee nya nɩɩ, -Lagɔ -sa Zuifʋ gbʋ 'wʋ, 'ɩn ɩn mɩ we 'gbʋ -Lagɔ bhubhoeda. 2 Nɩɩ, ɩn mneni ɩn 'ka gba, wa -gʋ mɩ ladoluda wa 'ka -Lagɔɔ lubho nʋ, 'ɩn sa wa 'kaa we nʋ, wa 'nɩ we -yi. 3 Sa -Lagɔ nʋa, 'ɩn nyɩma mɩa tɩklɩɩ ɔ 'dɛ 'yu, wa 'nɩ we 'wʋlanʋ, 'ɩn wa 'yɩbhaa wa 'ka wa 'dɛɛ nʋ saa we nʋ. Wa -ka 'sa nʋda -mɩ, -zugba sa -Lagɔ zɛlɩa nyɩma nyɩma tɩklɩɩ, wa 'nɩ we zɔlapɩlɩ. 4 Nɩɩ, Klisɩ -wa Moizɩɩ titee 'wlubhalɩda. -Slɛɛn mɩa, -wa weee zʋa -Zezu Klisɩ dlɩ -gʋ, 'ma -Lagɔ zɛlɩa nyɩma tɩklɩɩ.*

5 Moizɩ -ka tɩklɩmɩmɩe -we bhʋa titee gbɛgbɛɩn gbʋ gbada -mɩ nɩ, ɔ nɛɛ: «-Wa zʋa tite gbagbawɛlɩ 'nʋŋwɛ, ma yɩa 'yliyɔgagɩe we gbɛgbɛɩn.» 6 Nɩɩ, -we wa gbaa tɩklɩmɩmɩe -Lagɔ 'yuu daa dlɩzʋzʋe 'wʋ, mʋ nɩ: «-Ɩn 'na gbalɩ -mɔ -na dlɩ zɔ -nɩ, nyɔɔ 'ka yalɩ -gbla?» (-Ɩn -ka 'sa gba, Klisɩ -ɩn 'sibhlia la.) 7 -Ɩn 'na gbalɩ 'ya -nɩɛ, nyɔɔ 'ka -mɔ glu pla? -Ɩn -ka 'sa gba, Klisɩ -ɩn -sɔlʋa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa. 8 'Ɩn sanɛɛ Moizɩ gbaa we daa -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ: «Wɛlɩ mɩ -na 'dɛ kwesi, -na ŋwɛɛ, -na dlɩ zɔ.» Wee wɛlɩ mɩa, dlɩzʋzʋee gbʋ -we -a gbaa aɩn -yla, mʋ -wa. 9 -Ɩn -ka nyɩma weee 'yibadɩ we ŋwɛɛ wleli nɩɩ, -Zezu -wa Nyɩmaa -Kanyɔ, 'ɩn -ɩn -ka we dlɩ -gʋ zʋ nɩɩ, -Lagɔ ka ɔ tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔlʋ, -Lagɔ yia -mɩ gbʋ 'wʋsaa. 10 Nɩɩ, -ɩn -ka -Zezu -na dlɩ weee -gʋ zʋ, 'ɩn -Lagɔ yɩa -mɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya. -Ɩn -ka we ŋwɛɛ wleli nɩɩ, -na dlɩ mɩ ɔ -gʋ, gbʋ ɔ yia -mɩ 'wʋsaa. 11 -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ: «Nyɔɔo nyɔɔ -ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, ɔ 'na 'ka dlɩ lʋ.» 12 We -ka 'sa -mɩ, Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ, wa 'nɩ -yɔbhʋbhlʋda -mɩ. Wa 'dɛ weee -Kanyɔ -bhlo. -Wa weee laa ɔ 'ŋnɩ, ɔ zʋzɔnʋ ɔ nyɛa wa sa duun. 13 -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ: «-Wa weee laa Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ, gbʋ 'wʋ ɔ saa wa.»

14 'Ɩn nyɩma 'nɩ mneni wa 'ka ɔ 'ŋnɩ la, -zugba wa dlɩ 'nɩ ɔ -gʋ -mɩ. We 'nɩ mʋʋ? Wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, -zugba wa 'nɩ -slɔ ɔ -gʋgbʋ 'nʋ. 'Ya, wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ -gʋgbʋ 'nʋ, -zugba nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ wa -yla -Lagɔgbʋ gba, we 'nɩ mʋʋ? 15 'Ɩn nyɩma 'nɩ mneni wa 'ka -Lagɔgbʋ gba, -zugba wa 'nɩ -slɔ wa tie wa 'ka we gba. We 'nɩ mʋʋ? We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ: «-Wa gbaa gbʋʋ nʋ zʋzɔnʋ, wa -ka yi, -a li 'mʋna.» 16 'Ɩn nyɩma weee 'nɩ 'sa wee -Lagɔgbʋ -zɔnʋ -yɔŋwnu. Ezaii ka we gba: «Jejitapɛ, wɛlɩ -we -ɩn tie -aɩn 'wʋ, nyɔɔ zʋ we dlɩ -gʋa?» 17 -Lagɔgbʋ -zɔnʋ -we wa 'nʋa nɩ, we -gʋ dlɩzʋzʋe 'bhʋa. 'Ɩn wee gbʋzɔnʋ mɩa, Klisɩɩ wɛlɩ -wa.

18 'Lee, Zuifʋ 'nɩ wee wɛlɩ 'nʋʋ? Lɛɛ 'gbʋa, wa ka we 'nʋ. -Lagɔwɛlɩ nɛɛ:

«Wa ka wa wɛlɩ 'nʋ dʋdʋ weee -gʋ,

'ɩn wa gbagbawɛlɩ yia dʋdʋʋ bhloluda nyni.»

19 'Ɩn we -ka 'sa -mɩ nɩ, Izlaɛlɩnyɩma 'nɩ we 'wʋlanʋʋ? Lɛɛ 'gbʋa. Tɩatɩa -Lagɔ nɛɛ Moizɩɩ ŋwɛ nyaɛ:

«Zenyidlɩ na yia aɩn 'nyɛa,

-wa 'nɩ bhaa na nyɩma, wa gbɛgbɛɩn.

'Cɛ na yia aɩn 'palɩa waa nyɩma -wa 'nɩa gbʋ -yi,

wa gbɛgbɛɩn.»

20 'Ɩn Ezaii 'tɛmanɩa dlɩ, ɔ nɛɛ -Lagɔɔ 'ŋnɩ nyaɛ:

«Nyɩma -wa 'nɩa na datalɩda -mɩ,

ma 'yɩa 'mɩ.

'Ɩn -wa 'nɩa 'mɩ -yɔlayɩbhada -mɩ,

'ɩn ɩn yia na 'dɛ wa 'klʋslolu.»

21 Nɩɩ, -Lagɔ nɛɛ Izlaɛlɩnyɩmaa daɛ:

«We 'ka 'ylʋ 'wʋsɔlʋ bhla 'wʋbhʋ we 'ka we bhlilida nyni,

nyɩma wa'a zʋa 'mɩ 'nʋŋwɛ,

'ɩn wa kpɛlɩa 'mɩ,

na sɔ mɩ wa -yla slʋda.»

11

-Lagɔ 'yɩlɩa Izlaɛlɩnyɩma nyazɩ

1 We -ka 'sa -mɩ, na 'dɛ na yɩbhaa la 'lee, -Lagɔ ka ɔ nyɩma sɔ zɔlasalɩ 'kuteyii? -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ! *Izlaɛlɩnyɩmɛ na 'dɛ -mɩa. Nɩɩ, Ablaamʋʋ 'yuoyu ɩn -mɩa, 'ɩn ɩn mɩa Bɛzamɛɛɛ -glɩgbɔ 'yli -nyɩmɛ nya. 2 -Lagɔ 'nɩ ɔ nyɩma ɔ -saa -bha we gwedɩda sɔ zɔlasalɩ 'kuteyii. -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, da *Elii mɩa Izlaɛlɩnyɩmaa gbʋ lapalɩda -Lagɔ -yla, wɛlɩ -we ɔ gbaa, amɩaa 'dɛ -yi we. 3 Ɔ nɛɛ: «Jejitapɛ, wa ka -na gbʋʋ -falɩpanya 'bha, wa ka -na bʋbɔlʋda lasa. Na 'dɛbhlogbɔɔ -tʋa -bha, wa 'yɩbha wa 'ka 'ya 'mɩ 'bha.» 4 'Ɩn sa -Lagɔ 'palɩ we 'bɩgʋa? Ɔ nɛɛ: «Nyɩma 'wlu glʋ -bhlo 'wlu kugbua lɛ gbu ɩn zʋa la na -nʋ nya. -Maa 'nɩ yoyolagɔ -Baalɩ 'yu 'kukolu 'sibhli.» 5 Mʋ -bhlokpadɛ mɩ 'yaa -zɛɛn ylɩ nya. Nyɩma -sɛlɛ -tʋa 'wʋ, 'nanɩdlɩ nya -Lagɔ -saa -bha wa. 6 Nɩɩ, -Lagɔ -ka -bha wa -sa 'nanɩdlɩ nya, we 'nɩ wa lɛnʋgbʋʋ gbʋ. We 'nɩ -mʋʋ, -Lagɔɔ 'nanɩdlɩ mɩa, we bhe.

7 -We mɩa dɛ nɩ, sa -mʋʋ 'ji mɩa? -We ka da Izlaɛlɩnyɩma talɩa, wa 'nɩ we 'yɩ. 'Ɩn -wa -Lagɔ -saa -bha, ma -bhlogbɔɔ 'yɩa we. Nyɩma -putu mɩa, -maa 'nɩ mneni -maa 'ka we 'wʋlanʋ. 8 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ: «-Lagɔ ka wa dlɩ 'ylaa 'wʋpalɩ. Ɔ ka nikpise wa 'yliya 'wʋkpalɩ wa yi layɩ, 'ɩn ɔ yia wa yukwli 'wʋsulu wa yi 'nʋ, 'sa -bhlokpadɛ we mɩa we 'ka -zɛɛn ylɩ.» 9 Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩ nɛɛ 'yaɛ:

«Wa 'fɛtɩ -sasɩe -zɛ lubhu yabhlo we 'ka wa 'dɛ kpa.

'Ɩn we 'ka 'bhʋka yabhlo -zɛ,

wa 'ka -mɔ bhlili,

'ɩn we 'ka -kaslʋ -zɛ wa -yla.

10 Wa -zɛ 'lɔlɔnya,

wa 'na 'yɩlɩ -lu yabhlogbɔɔ -yɔ -nɩ.

Kwlanɩ wa kaʋn 'wʋ 'kɔmʋʋ.»

11 -We mɩa dɛɛ 'gbʋ, ɩn yia layɩbhaɛ: 'lee, Zuifʋ mɩa nɩ, bhli wa bhlia dɛ weee yɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ, nɩɩ, wa gbʋnyuuu 'gbʋ, 'lakpanya yia gbʋ 'wʋbhʋ. 'Ɩn we 'ka Izlaɛlɩnyɩma zenyi palɩ. 12 Zuifʋʋ gbʋnyuu nʋa we lɛ, 'ɩn zʋzɔnʋ 'kadʋ yia dʋdʋ -gʋ lɛnʋ. 'Ɩn wa bhlibhlie yia nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ zʋzɔnʋ 'kadʋ 'nyɛ. Nɩɩ, da Zuifʋ weee -ka 'wʋsɔ, zʋzɔnʋ 'kadʋ yi 'yaa -gʋwʋlaylimanɩa.

-Wa 'nɩa Zuifʋ, sa -Lagɔ -saa wa gbʋ 'wʋ

13 Amɩa 'nɩa Zuifʋ, amɩa na salɩa da 'dɩ -slɛɛn. -Wa 'nɩa Zuifʋ, wa -gbɛ -Lagɔ tiea 'mɩ. 'Ɩn wee lubho -mɩnɩ mɩ na 'mʋna nya. 14 Ɩn 'yɩbha wee na lubho 'nyɛ na bhelia Zuifʋ zenyidlɩ, 'ɩn wa tɔlʋa 'ka gbʋ 'wʋbhʋ. 15 Nɩɩ, da -Lagɔ palɩa wa sɔlʋ la, 'ɩn ɔ -yɔ dʋdʋgʋ -nyɩma yia 'wʋsuslolu. Ɔ -ka Zuifʋ kpa 'nanʋʋ nɩ, 'lee, lɛɛ -lu we 'ka lɛnʋa? -Wa tlɩa ma yia 'yliyɔgagɩe 'yɩa.

-Fliisu -yɔ fafasu

16 Nɩɩ, 'floo kibhee tɩanʋ -ka -Lagɔɔ -nʋ nya -mɩ, we -kpabhie mɩ 'ya ɔ -nʋ nya. 'Ɩn suu somi -ka -Lagɔɔ -nʋ nya -mɩ, we 'klɩyanya mɩ 'ya ɔ -nʋ nya. 17 Izlaɛlɩnyɩma 'wlʋ fafasu -we ka 'klɩya tɔlʋa wa -dɩ. -Mɩ, -ɩn 'wlʋ sa -fliisu yabhloo 'klɩya -we wa -dɩ, 'ɩn wa yi we fafasuu 'klɩyaa 'bɩgʋ lagbʋanɩ. -Slɛɛn mɩa, -mɩ, -fliisuu 'klɩya, fafasuu somii 'nyu -na -yɔ we 'klɩyanya dlilia. 18 -Ɩn 'na 'ylimanɩ -na 'dɛ fafasuu 'klɩyanya -yɔ -nɩ. -Ɩn mɩ -fliisuu 'klɩya nya, 'ɩn we 'nɩ -mɩ nyɛ somi 'nyu, nɩɩ, somi nyɛa -mɩ 'nyu. We 'dɛɛ 'gbʋ, -ɩn 'nɩ mneni -ɩn 'ka -na 'dɛ 'ylimanɩ.

19 'Ɩn -mɩ, gbaa -na yia 'mɩ -ylaɛ: «Nɩɩ, wa ka wee fafasuu 'klɩya tɔlʋa -dɩ, wa 'ka 'mɩ we 'bɩ 'wʋlagbʋanɩ.» 20 Gbʋzɔnʋ -wa, wa 'nɩ dlɩ zʋʋ 'gbʋ wa yia wa -dɩ. 'Ɩn -mɩ, -na dlɩzʋzʋee 'gbʋ wa yia -mɩ we 'bɩ 'wʋ lagbʋanɩ. -Ɩn 'na 'ylimanɩ -na 'dɛ -nɩ, -ɩn sɔ -Lagɔ. 21 Nɩɩ, -Lagɔ -ka fafasuu 'klɩya 'wʋdɩ nɩ, ɔ mneni ɔ 'ka 'sa -mɩ nʋ. 22 -Ɩn -talɩ, -Lagɔɔ dlɩ nanɩ 'yli, 'ɩn ɔ -suŋwɛ. -Wa bhlia, ɔ -suŋwɛ wa -nʋ nya, nɩɩ, ɔ dlɩ nanɩ 'yli -na gbɛgbɛɩn. -Tʋ ɔ dlɩɩ 'ylinanɔ zɔ. We 'nɩ 'sa -mɩ, sa ɔ -dɩa dɛ fafasuu 'klɩya, 'sa ɔ dɩ 'yaa -mɩ. 23 Nɩɩ, 'ylɩ yabhlo nya, Zuifʋ -ka dlɩzʋzʋee gbʋ -yɔŋwnu nɩ, -Lagɔ ka 'tɩtɛ ɔ 'ka wa wa 'bɩgʋ lagbʋanɩ lʋ. 24 Nɩɩ, -mɩ, -ɩn mɩ zlɩmɛ -fliisuu 'klɩya nya, wa ka -mɩ -dɩ, 'ɩn wa yia -mɩ fafasu -yɔlagbʋanɩ, we 'nɩ 'sa -ɩn 'wlʋ. We -ka 'sa -mɩ, Zuifʋ -wa mɩa, wee fafasuu 'klɩya nya, -Lagɔ mneni ɔ 'ka -maa wee suu da ɔ -dɩa wa lagbʋanɩ lʋ.

Izlaɛlɩnyɩma weee yia gbʋ 'wʋbhʋa

25 Na bheliaɩn, -Lagɔɔ zizelu yabhlo mɩa, ɩn 'yɩbha a yibheli we, a yi amɩaa 'dɛ 'wʋbhu gbʋyilonya 'bhisa. Izlaɛlɩnyɩmaa falʋ yabhlo ka dlɩ 'wʋkla bhla -sɛlɛɛ -nʋ nya -Lagɔ -yla. 'Sa we yia -mɩa, we 'ka 'lakpanya -wa 'kaa gbʋ 'wʋbhʋʋ ŋwɛ -gbalɩ bhla ylɩ. 26 We bhla mɩa, Izlaɛlɩnyɩma weee yia gbʋ 'wʋbhʋa. 'Sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ nɩɩ:

«Gbʋwʋsanyɔ yia *Siɔn 'bhʋa.

Mɔ yia *Zakɔbʋʋ -glɩgbɔ 'yli -nyɩmaa 'ylinyunogbʋ wa -gʋsaa.

27 A yla! Ɩn -ka -bha wa gbʋnyuu -sa,

'ɩn na nʋa wee *'wʋsuslolue nɩ lɛ wa nya.»

28 Wa 'nɩ -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu, we 'dɛɛ 'gbʋ wa yia -Lagɔɔ tʋnyɩma -zɛ. 'Ɩn -mʋʋ yia aɩn 'wʋsa. Nɩɩ, wa dʋkpasɩɩ 'gbʋ -Lagɔ -kalɩ wa zɛ, 'ɩn ɔ yia -bha wa -sa wa 'ka ɔ nyɩma -zɛ. 29 'Ɩn -we -Lagɔ 'nyɛa nyɩma, ɔ'ɔ 'bhu we 'wʋ lʋ: -wa ɔ laa, ɔ'ɔ 'tide wa 'yi. 30 Tɩada, a 'nɩ -Lagɔ 'nʋŋwɛ zʋ. Nɩɩ, -slɛɛn mɩa, -Lagɔ ka aɩn nyazɩ 'yɩlɩ Zuifʋ 'nɩ ɔ 'nʋŋwɛ zʋʋ 'bɩgʋ. 31 'Sa -bhlokpadɛ, wanʋʋ -Lagɔ wa 'nɩa 'nʋŋwɛ zʋ, we -ka amɩanʋʋ ɔ nyazɩdlɩɩ 'yɩyɩe -zɛ nɩɩ, ɔ 'ka wa nyazɩ 'yɩlɩ 'yaa gbʋ -wa. 32 Nɩɩ, sa nyɩma 'na 'kaa -Lagɔ 'nʋŋwɛ zʋ, ɔ ka we wa kwɛɛ tɩ, 'ɩn ɔ 'ka wa 'dɛ weee ɔ nyazɩdlɩ -slolu.

-A 'ylimanɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ

33 -Lagɔɔ 'nanɩdlɩ 'yli -gʋwʋla. Ɔ gbʋyilo -yɔ ɔ 'wlukʋʋn -tɔ 'wʋ. Nyɩmɛ 'nɩ mneni ɔ 'ka -we mɩa ɔ dlɩ 'wʋ 'wʋlanʋ. Sa ɔ nʋa gbʋ lɛ, nyɩmɛ 'nɩ mneni ɔ 'ka we 'wʋlanʋ. 34 -Lagɔwɛlɩ nɛɛ:

«Nyɔɔ -yi Jejitapɛɛ 'wlukʋʋn lapʋpalɩ gbʋa?

Nyɔɔ 'ka ɔ 'dɩzʋa?

35 Nyɔɔ 'nyɛ -Lagɔ -lu tɩada,

'ɩn ɔ yi we 'bɩgʋpalɩa?»

36 Cɩɩn, -lu weee mɩa, ɔ -gbɛ we bhʋa. Mɔ -laa -lu weee la, 'ɩn we mɩa ɔ -nʋ nya. -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ 'ylɩ weee nya. -Amɛnɩ.

12

1 Na bheliaɩn, -Lagɔ mɩ yeda 'nanɩ nya -amɩaa -nʋ nya. We 'dɛɛ 'gbʋ, -we ɩn 'yɩbha a nʋ lɛ, mʋ -wa nɩɩ, a wla amɩaa ku 'yliyɔga -slaka nya. Mʋ -wa -mɔwlʋ -slaka -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ. -We mɩa da, mʋ -wa amɩaa -Lagɔbʋbʋe tɩklɩɩ. 2 A 'na mnɩnɩ dʋdʋgʋ gbʋ 'bɩ -nɩ, nɩɩ, a 'tide -Lagɔ 'yi, ɔ 'ka amɩaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'bhiti. Ɔ -ka we 'bhiti nɩ, 'ɩn a yibhelia -we ɔ 'yɩbhaa 'ji: mʋ nanɩa 'yli, mʋ nanɩa ɔ dʋdʋ, mʋ'ʋ bɔa -lu yabhlogbɔɔ 'wʋ.

3 -Lagɔ ka 'mɩ ɔ zʋzɔnʋ 'nyɛ sa bhe. We 'dɛɛ 'gbʋ ɩn nɛɛ aɩn -yla -bhlo -bhloɛ: a 'na 'bhulu amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kadʋʋ -nɩ, nɩɩ, -mɔmɔ -ka -mɩ, dlɩzʋzʋe -we ɔ 'yɩa -Lagɔ kwɛɛ, ɔ 'bhu 'sa ɔ 'dɛ 'wʋ. 4 Nyɩmɛ mɩa, ɔ ka 'lali duun, 'ɩn wee 'lali wee'e nʋ lubho -bhlo. 5 'Sa we mɩa -amɩaa -nʋ nya. -A -zu 'wʋ, 'ɩn -a mɩa nyɩmɛ -bhlogbɔɔ nya, -we ka gbʋ -wa, -a -yɔ Klisɩ 'sɔ -bhlo. -A 'dɛ weee mɩ 'wʋsusloluda, 'ɩn, -ɔ -ka -mɩ, ɔ ka ɔ 'bɩ, kuu 'lali 'bhisa. 6 -Lagɔ ka -aɩn lubho 'nyɛ 'nanɩdlɩ nya. -Lubho -we ɔ 'nyɛa -aɩn we 'yli -bhlo -bhlo. 'Ɩn -ɔ ɔ -ka -Lagɔgbʋʋ gbagba -lubho 'nyɛ, ɔ nʋ we lɛ -Lagɔɔ dlɩgʋzʋzʋe nya. 7 -Ɔ -ka nyɩmaa 'wʋsa dlɩ -ka nɩ, ɔ -sa wa 'wʋ. -Ɔ -ka nyɩmaa -slolu -lubho -ka nɩ, ɔ -slolu wa. 8 -Ɔ -ka nyɩmaa 'kʋayli -papɩee 'tɩtɛ -ka, ɔ 'pa wa 'kʋayli. -Ɔ -ka nyɩmaa -lu -nyɛ dlɩ -ka, ɔ 'na zɛlɩ we -nɩ, ɔ nʋ we lɛ. -Ɔ -ka nyɩmaa 'yugalɩnyɔ nya -mɩ, ɔ nʋ we lɛ -gʋladolue nya. -Ɔ -ka bobabhanyaa 'wʋsa dlɩ -ka nɩ, ɔ nʋ we lɛ 'mʋna nya.

9 Zɛkalɩe mɩa, we -mɩ sa tɩklɩɩ, we'e nʋnʋ -dawli lɛ -nɩ. A nyɛ gbʋnyuu 'wʋ, a nɛ 'nanɩ -nʋnʋe -yɔla. 10 A 'yɩbhalɩ -yɩbhalɩ, dlɩ weee nya nɛɛ -Lagɔbhelia. A 'yɩ 'klɩ a 'dɛkpʋa 'ka -bhazʋzlʋ. 11 A nʋ -amɩaa -Kanyɔɔ lubho -gʋladolue -yɔ dlɩ weee nya, nɩɩ, a 'na 'yamanɩ -nɩ. 12 A li 'mʋna, -we ka gbʋ -wa, a mɩ -Kanyɔ wʋda. A -ka sɩasɩe 'wʋ -mɩ, a nʋ dlɩtie, a bhubhoe -Lagɔ 'zlabhue zɔ. 13 Amɩa -Lagɔnyɩma sɩsalɩ 'wʋ, 'ɩn -wa -ka amɩaa -gbɛ yi nɩ, a kpa wa sa 'nanʋʋ.

14 -Wa -ka aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩda -mɩ, a bhubhoe -Lagɔ ɔ 'ka wa 'nyulaŋwna. A ŋwna wa 'nyu la, a 'na bhlɩlɩ wa gwɛzɛ -nɩ. 15 -Wa mɩa 'mʋna lida, a -yɔ wa 'sɔ li 'mʋna. -Wa mɩa wida, a -yɔ wa 'sɔ wi. 16 A -ka wɛlɩ -bhlo a 'dɛkpʋa nyɩdɩ. A 'na 'bhulu amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kadʋʋ -nɩ, a ŋwnu lubho -ylaasɩɩ nʋnʋe -yɔ. A 'na 'bhulu amɩaa 'dɛ 'wʋ gbʋyilonya 'bhisa -nɩ.

17 Nyɩmɛ -ɔ -ka aɩn gbʋnyuu -yla lɛnʋ, a 'na nʋnʋ we 'lɛɛji lɛ -nɩ. Nɩɩ, a 'yɩ 'klɩ a 'ka gbʋzɔnʋ gbʋ lɛnʋ nyɩma weee 'yliya 'wʋ. 18 We -ka yaa amɩaa -gbɛ we bhʋ nɩ, sa a mnenia a -yɔ nyɩma weee 'ka 'wʋtʋ -dlɔɔ, a nʋ 'sa. 19 Na 'talea, a 'na -salɩ amɩaa 'dɛɛ kpa -nɩ, nɩɩ, a 'tide -Lagɔɔ 'cɛ 'yi, we 'ka amɩaa kpasa. -We ka gbʋ -wa, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ, Jejitapɛ nɛɛ: «Kpasasɩe mɩa, na -nʋ -wa. -We ka 'klʋ nyɩmɛ kaa, -amɩ wlaa we.» 20 'Ɩn -Lagɔ nɛɛ 'yaɛ:

«Ŋwɔ -ka -na tʋnyɩmɛ 'bhada -mɩ,

-ɩn 'nyɛ ɔ lililu,

'nyumatʋ -ka ɔ 'bhada -mɩ,

-ɩn 'nyɛ ɔ 'nyu ɔ 'ka 'ma.

-Ɩn -ka 'sa nʋ nɩ,

we 'wlʋ -kapʋ -ɩn slu ɔ 'wluo.»

21 Gbʋnyuu 'na pɩlɩ -mɩ 'wlu la -nɩ, nɩɩ, -ɩn pɩlɩ gbʋnyuu 'wlu la zʋzɔnʋ nya.

13

A zʋ nyɩmaa 'yugalɩnya 'nʋŋwɛ

1 -Wa pɩlɩa 'gbe 'wlu la, nyɩma weee pɩlɩ wa zɔla, -we ka gbʋ -wa, 'gbee 'wlulapɩlɩnyɔ -ɔ -Lagɔ 'nɩa lapalɩ, ɔ 'nɩ -mɩ, 'ɩn -wa ɔ palɩa la, 'ɩn ɔ yia we 'yoo wa 'nyɛ. 2 Nɩɩ, ɔ -ka wa we 'yoo 'nyɛ nɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka wa -yɔwʋsɔlʋ, -zugba -Lagɔ -yɔ ɔ -sɔlʋa 'wʋ. 'Ɩn -mama -ka 'sasʋkpa gbʋ lɛnʋ, -kaslʋ 'wʋ wa paa -maa. 3 -Ɔ -ka 'nanɩnʋnyɔ nya -mɩ, ɔ 'na 'ka 'gbee 'wlulapɩlɩnya kwɛɛ nyanɔ nʋ. Nɩɩ, we -ka gbʋnyuu nyɩmɛ nʋ lɛ, 'ɩn ɔ nʋa wa kwɛɛ nyanɔ. We 'dɛɛ 'gbʋ, -we -ɩn 'kaa lɛnʋ, mʋ -wa 'nanɩ -nʋnʋe, 'ɩn wa 'ka -mɩ 'ŋnɩkwalɩ. 4 'Gbee 'wlulapɩlɩnya mɩa nɩ, -Lagɔlubho, -we nanɩa 'yli -na -nʋ nya, 'mʋ wa mɩa nʋda. 'Ɩn -ɩn -ka gbʋnyuu lɛnʋ, -ɩn sɔ wa, -we ka gbʋ -wa, wa ka 'tɩtɛ, wa 'ka -mɩ -kaslʋ 'wʋpa. -Lagɔɔ lubhonʋnya wa -mɩa, 'ɩn wa slolua -Lagɔɔ 'cɛ -wa nʋa gbʋnyuu lɛ -yla. 5 We 'dɛɛ 'gbʋ, -ɩn pɩlɩ wa zɔla, we 'nɩ -Lagɔɔ 'cɛ -bhlogbɔɔɔ gbʋ, nɩɩ, -mɔ -na 'dɛɛ 'wlukʋʋn, 'yoo -zɔnʋ -wa 'yaa 'gbʋ.

6 We 'dɛɛ 'gbʋ a 'pɛnɩ 'ya *nisʋn -gwɛzi. -Wa saa we, -Lagɔ 'nyɛa wee lubho wa, 'ɩn we 'ka -mɩ tɩklɩɩ. 7 -We a kaa kwɛɛ nyɩma -putuu -nʋ nya, a 'nyɛ we wa yoo. We -ka nisʋn -gwɛzi, a 'pɛnɩ we. We -ka -sasa -lu nɩ, a 'pɛnɩ we. -Wa a 'kaa 'nʋŋwɛ zʋ, a zʋ wa 'nʋŋwɛ. Nyɩmɛ -ɔ mɩa -bhazʋnyɔ nya, a -zʋ -bha ɔ.

A kɩkalɩ zɛ

8 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ kpagbʋ 'na -mɩ -nɩ aɩn 'wlu -nɩ. Kpagbʋ -we 'kaa aɩn 'wlu -mɩ, we -zɛ zɛkalɩdlɩ -bhlogbɔɔ: mʋ 'kaa aɩn nyɩdɩ -mɩ. Nɩɩ, -ɔ -kalɩa ɔ -libheyii zɛ, -Lagɔɔ tite ɔ zʋa dɛ 'nʋŋwɛ sa 'cɛ. 9 Amɩaa 'dɛ -yi *titenya: -ɩn -yɔ 'ŋwnɔ -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ.* -Ɩn 'na 'bhalɩ nyɩmɛ -nɩ, -ɩn 'na ylili 'wie -nɩ, -lu -we 'nɩa -na -nʋ, -na dlɩ 'na nynini we 'wʋ -nɩ. Wee titenya mɩa dɛ nɩ, we -yɔ we pnɩɩ weee 'sɔ mɩ wɛlɩ nɩ 'wʋ, mʋ -waɛ: -ɩn -kalɩ -na -libheyii zɛ -na 'dɛ 'bhisa. 10 -Ɩn -ka -na -libheyii zɛkalɩ, -ɩn 'nɩ mneni -ɩn 'ka gbʋnyuu ɔ -yla lɛnʋ. We -ka 'sa -mɩ, mʋ -wa -Lagɔɔ titee 'nʋŋwɛzʋzʋe sa 'cɛ.

A 'bhʋ nikpise 'wʋ -gbʋnya 'bɩ

11 Amɩaa 'dɛ -yi bhla -we -a mɩa dɛ 'wʋ. A ganɔ, a 'na ŋwɔnʋ 'ylaa -nɩ. Nɩɩ, da -a dɩa dlɩzʋzʋee gwe, -amɩaa gbʋwʋbhʋylɩ tlʋlʋ -aɩn -yɔla, nɩɩ, we ka -slɛɛn cɩpa. 12 Sabɔ ka -mɔ 'yu bɛ, zlɩ ka cɩpa. We 'dɛɛ 'gbʋ, -a 'bhʋ nikpise 'wʋ -gbʋnya 'bɩ, -a 'tide we 'yi. -A mnazɩ -amɩaa 'dɛ la, -a 'ka zlɩ tʋ gʋ. 13 -A zʋ -amɩaa 'dɛɛ 'yliyɔ sa 'nanʋʋ, zlɩ 'wʋ -nɔnʋe 'bhisa. Nʋ 'na 'bhalɩ -aɩn -nɩ. -A -yɔ nyɩma weee 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ. -A bhʋ mʋtnɩ -nʋnʋe 'bɩ. -We weee nanɩa -aɩn dʋdʋ, -a 'na nʋnʋ 'sa we lɛ -nɩ. -A 'bhʋ -zlɛ -yɔ zenyi 'bɩ. 14 A nɔ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ nɔnɔbhʋ. Amɩaa 'wlukʋʋn 'na -tʋlʋ amɩaa dlɩwʋnynilii lɛnʋe 'bɩ -nɩ.

14

A 'na 'bhulu amɩaa bheliaa -yɔgbʋ 'wʋ -nɩ

1 Nɩɩ, -ɔ ka dlɩ 'nɩ 'wʋtɛ -Lagɔ -gʋ, a ŋwnu ɔ gbʋ -yɔ. Sa ɔ yɩa gbʋ -yɔ, a -yɔ ɔ 'na -salɩ -zlɛ we -gʋ -nɩ. 2 Sa 'bhisa, -ɔ ka dlɩ 'tɛa 'wʋ, ɔ mneni ɔ 'ka -lu weee li, 'ɩn -ɔ ka dlɩ 'nɩa 'wʋtɛ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka nɩmɛ li. 3 -Ɔ lia -lu weee, ɔ 'na nyɛnɩ -ɔ'ɔ lia nɩmɛ 'wʋ -nɩ. -Ɔ'ɔ lia nɩmɛ, ɔ 'na 'bhulu -ɔ lia -lu weee -yɔgbʋ 'wʋ 'nyumɛɛ -nɩ, nɩɩ, -Lagɔ ka ɔ gbʋ -yɔŋwnu. 4 Nyɔɔ -ɩn -mɩ, 'ɩn -na bhu nyɩmɛ -putuu lubhonʋnyɔɔ -yɔgbʋ 'wʋa? Ɔ 'ka bhlioo, ɔ 'ka 'yligbeda -tʋoo, ɔ -kanyɔɔ gbʋ -wa. Nɩɩ, 'yligbeda ɔ yia -tʋa, -we ka gbʋ -wa, -Kanyɔ kaa ɔ la.

5 Nɩɩ, nyɩma -tɔlʋa pʋpalɩa 'wlukʋʋn la nɩɩ, 'ylɩ tɔlʋa mɩ 'nanʋʋ we -zi we tɔlʋa. 'Ɩn nyɩmaa -zakpa -bhlo -ka 'wlukʋʋn lapʋpalɩ, -maa nɛɛ, 'ylɩ weee -bhlo. -Ɔ -ka -mɩ, -we -gʋ ɔ pʋpalɩa 'wlukʋʋn la, ɔ -mɩ we -gʋ nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa. 6 -Ɔ sɩsalɩa wee 'ylɩnya -yɔ, -Kanyɔ -yla ɔ nʋa we lɛ. -Ɔ lia -lu weee, -Kanyɔ -yla ɔ nʋa we lɛ, 'ɩn ɔ paa -Lagɔ fuo. -Ɔ'ɔ lia nɩmɛ nɩ, -Kanyɔ -yla ɔ nʋa we lɛ, 'ɩn ɔ pa 'yaa -Lagɔ fuo. 7 We 'dɛɛ 'gbʋ, -amɩa -gaa da 'yliyɔ, -Kanyɔɔ 'ŋnɩ nya -wa: we 'nɩ -amɩaa 'dɛ tɛɩɩn gbʋ. Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ'ɔ tlɩ ɔ 'dɛɛ 'ŋnɩ nya. 8 -A -ka 'yliyɔga, -Kanyɔɔ 'gbʋ -a gaa 'yliyɔ, 'ɩn -a -ka tlɩ nɩ, -Kanyɔɔ 'gbʋ -a tlɩa. -A yi tlɩoo, -a yi 'yliyɔgaoo, -Kanyɔɔ -nʋ -a -mɩa. 9 Nɩɩ, Klisɩ ka tlɩ, 'ɩn ɔ yia ganɔ lʋ, ɔ 'ka tlɩtlɩnya -yɔ 'yliyɔganyaa -Kanyɔ -zɛ. 10 -Mɩ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na bhu -na bhelii -yɔgbʋ 'wʋa? 'Ɩn -mɩ 'ya, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na nyɛ -na bheli 'wʋa? Nɩɩ, -a 'dɛ weee yia -Lagɔ 'yu 'yligbea ɔ 'ka -amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhu. 11 We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«-Amɩ, Jejitapɛ,

'yliyɔga -Lagɔ,

ɩn nɛɛ aɩn -yla nɩɩ,

nyɩma weee yia 'mɩ 'yu 'kukolu 'sibhlia,

'ɩn wa bhlɩa na 'ŋnɩ.»

12 -Bha -a yia -amɩaa lɛnʋgbʋ gbaa -Lagɔ 'yu.

-Ɩn 'na bhlɩlɩ -na bheli la -nɩ

13 -We mɩa dɛɛ 'gbʋ, -a 'bhʋ -amɩaa -limaa -yɔgbʋ 'wʋbhubhue 'bɩ. -We a 'kaa lɛnʋ, mʋ -wa nɩɩ, -we 'kaa -amɩaa bhelia labhlɩ, -we 'kaa wa gbʋnyuu 'yloogblʋ kwa, a 'na nʋnʋ we wa -yla lɛ -nɩ. 14 Ɩn -yɔ -Kanyɔ -Zezu 'sɔ mɩ -bhloo 'gbʋ, ɩn -yi we 'ji, 'ɩn ɩn mɩ we -gʋ nɩɩ, -lu yabhlogbɔɔ 'nɩ pʋɩn -ka we 'dɛ 'wʋ. 'Ɩn nyɩmɛ -ka 'wlukʋʋn lapʋpalɩ nɩɩ, -lu yabhlo ka pʋɩn, 'ɩn we zɛa pʋɩn -ka -lu ɔ -yla. 15 -We -na lia, -ɩn -ka we 'gbʋ -na bheli gbʋyɔkpalɩ, -ɩn 'nɩ -slɛɛn zɛkalɩdlɩ 'wʋ -ka. Klisɩ ka -na bhelii 'gbʋ tlɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ -ɩn 'na salɩ ɔ la lililuu 'gbʋ -nɩ. 16 -We nanɩa 'yli amɩaa -nʋ nya, we 'na -zɛlɩ nyɩma tɔlʋaa 'yliya 'wʋ amɩaa 'ŋnɩsagbʋ -nɩ. 17 Nɩɩ, we 'nɩ lilie -yɔ nʋ -mamɩee 'gbʋ -Lagɔ pɩlɩ nyɩma 'wlu la. Tɩklɩmɩmɩe klaa, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ klaa, we -yɔ 'mʋna -we Zuzu 'Pʋpa wlaa, we 'gbʋ -Lagɔ pɩlɩa nyɩma 'wlu la. 18 -Ɔ -ka 'sa Klisɩɩ lubho nʋ nɩ, ɔ nanɩ -Lagɔ dʋdʋ, 'ɩn nyɩma kwalɩa ɔ 'ŋnɩ.

19 We 'dɛɛ 'gbʋ, -we nyɛa nyɩma 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -yɔ 'dɛkpʋaa dlɩ latɛmanɩe, -a -talɩ we da. 20 Lililuu 'gbʋ, -ɩn 'na -salɩ -Lagɔɔ lubho la -nɩ. Nɩɩ, nyɩmɛ mneni ɔ 'ka lililu weee li. We mɩ 'sa 'bhie, -ɩn -ka lililu yabhlo li, 'ɩn we -ka nyɩmɛ yabhlo gbʋnyuu 'wʋkwa, we 'nɩ 'ylinanɩ. 21 -We nanɩa 'yli, mʋ -wa nɩɩ: -ɩn 'na lili nɩmɛ -nɩ, -ɩn 'na 'manɩ nʋ -nɩ, we -ka nɩɩ, mʋʋ 'ka ɔ labhlɩ. Gbʋ weee -we 'kaa -na bheli labhlɩ, -ɩn 'na nʋnʋ we lɛ -nɩ. 22 -We mɩa dɛ -gʋ, -we -ɩn zʋa dlɩ -gʋ -na 'dɛɛ -nʋ nya, we -tʋ -ɩn -yɔ -Lagɔ 'sɔ nyɩdɩ. Nyɩmɛ -ɔ nʋa gbʋ lɛ, 'ɩn ɔ'ɔ dɩlɩa ɔ 'dɛ gbʋ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ ɔ -nʋ nya. 23 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka li dlɩ lʋlʋe nya, we 'bɩgʋ, -Lagɔ dɩlɩa ɔ gbʋ, -we ka gbʋ -wa, ɔ 'nɩ li dlɩzʋzʋe nya. 'Ɩn lɛnʋgbʋ weee -we'e 'bhʋa -Lagɔ dlɩgʋzʋzʋe -gʋ, gbʋnyuu -wa.

15

Sa Klisɩ nʋa, -a nʋ 'sa

1 Nɩɩ, -amɩa 'tɛa da 'wʋ nɩ, -wa 'nɩa 'wʋtɛ, -a -sa wa 'wʋ wa 'wʋyɔlʋe 'wʋ. -A 'na nʋnʋ -we nanɩa -aɩn dʋdʋʋ 'dɛkpʋa lɛ -nɩ. 2 -Ɔ -ka -mɩ, ɔ nʋ ɔ -limaa dʋdʋnanɔ gbʋ lɛ -mɔɔ nʋ zʋzɔnʋʋ 'gbʋ. -A -ka 'sa nʋ, 'ɩn we tɛmanɩa wa dlɩ la. 3 Klisɩɩ 'dɛbhie mɩa, ɔ 'nɩ ɔ 'dɛɛ dʋdʋnanɔ gbʋʋ datalɩ. Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Vɛlɩ wa vɛlɩa dɛ -mɩ nɩ,

-amɩ wa sa 'yaa 'ŋnɩ.»

4 -We weee mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ bha, we 'ka -aɩn gbʋ -sloluu gbʋ -wa. We -ka 'sa -mɩ, mʋ nyɛa -aɩn dlɩtie, mʋ paa -aɩn 'kʋayli, 'ɩn -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka -aɩn 'nyɛ, 'ɩn -a 'ka we wʋ.

5 -Lagɔ, -ɔ nyɛa nyɩma dlɩtie -yɔ 'kʋayli -papɩe, 'mɔ na bhubhoea ɔ 'ka aɩn 'tɩtɛ 'nyɛ, a 'ka wɛlɩ -bhlo -ka, 'ɩn sa -Zezu Klisɩ nʋa, a 'ka 'sa nʋ. 6 'Ɩn dlɩ -bhlo -yɔ wɛlɩ -bhlo nya, a 'ka -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ Dide -Lagɔɔ 'ŋnɩ bhlɩ.

7 Nɩɩ, sa Klisɩ ŋwnua amɩaa gbʋ -yɔ 'nanʋʋ, a kpʋkpalɩ 'sa, we 'ka -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ. 8 Ɩn nɛɛ, -Lagɔ mɩa, ɔ'ɔ 'bhʋlʋ ɔ wɛlɩ -gʋ la. We 'dɛɛ 'gbʋ Klisɩ ka Zuifʋʋ -lubhonʋnyɔ -zɛ, 'ɩn -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wa dʋkpasɩ 'nyɛ, we yia gbʋzɔnʋ -zɛ. 9 'Ɩn, -maa 'nɩa Zuifʋ, -maa 'ka -Lagɔ bhubhoe -mɔɔ nyazɩdlɩ ŋwɛɛ. 'Sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ:

«-We mɩa dɛɛ 'gbʋ na yia -mɩ fuo paa 'lakpanya weee glaa.

'Ɩn -na 'ŋnɩ na yia 'ylimanɩa lʋʋ 'wʋ.»

10 We nɛɛ 'yaɛ:

«'Lakpanya, nyɩma -wa -Lagɔ -saa -bha,

a -yɔ wa 'sɔ li 'mʋna.»

11 We nɛɛ 'yaɛ:

«'Lakpanya, a 'dɛ weee -mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ.

Dʋdʋgʋ -nyɩma weee, a -mnɩnɩ ɔ 'ŋnɩ.»

12 -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ Ezaii nɛɛ 'yaɛ:

«*-Zeseee zʋayli -nyɩmɛ yabhlo yia yia.

'Wʋ ɔ yia -sɔa ɔ 'ka 'lakpanya 'wlulapɩlɩ,

'ɩn wa 'ka ɔ dlɩ 'wʋdɩ.»

13 -Lagɔ, -ɔ nyɩma dɩa dlɩ 'wʋ, yeli aɩn 'mʋna, 'ɩn ɔ 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ, a ka ɔ dlɩ -gʋ zʋʋ 'gbʋ. We -ka 'sa -mɩ, amɩaa ɔ dlɩwʋdɩdɩe 'ka -gʋwʋlaylimanɩda -tʋ Zuzu 'Pʋpaa 'tɩtɛ nya.

Pɔlʋʋ lubho, -wa 'nɩa Zuifʋʋ -gbɛ

14 Na bheliaɩn, ɩn mɩ we -gʋ nɩɩ, a mɩ yeda 'nanɩ nya. Amɩaa 'dɛ -yi gbʋ duun, 'ɩn sa a 'kaa 'dɩzʋzlʋ, a -yi we. 15-16 'Bhie, 'sɛbhɛ nɩɩ datɔlʋa, ɩn 'kaa amɩaa dlɩ gwlu -sa, ɩn 'nɩ na 'dɛ nyeni. -We ka 'gbʋ na nʋa we lɛ, mʋ nɩ: -Lagɔ -zɛlɩa 'mɩ -Zezu Klisɩɩ lubhonʋnyɔ ɔ 'nanɩ nya -wa 'nɩa Zuifʋ -yla. Mɔɔ -saa -bha 'mɩ ɩn 'ka wa -yla -Lagɔgbʋ gba, 'ɩn -wa 'nɩa Zuifʋ, wa 'ka wlawlalu -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ -zɛ. Nɩɩ, Zuzu 'Pʋpa wlʋlʋa -mɔ we. 17 We 'dɛɛ 'gbʋ, lubho -we -Lagɔ 'nyɛa 'mɩ, we mɩ na 'mʋna nya, -Zezu Klisɩ 'wʋ. 18 Nɩɩ, ɩn -ka dlɩ 'tɛmanɩ ɩn 'ka gbʋ yabhlo gba nɩ, mʋ -wa -we Klisɩ nʋa na gbɛgbɛɩn lɛ, we 'nɩ gbʋ -putu. Na gbɛgbɛɩn Klisɩ nʋa lubho, 'ɩn -wa 'nɩa Zuifʋ, 'ɩn -maa yia -Lagɔ 'nʋŋwɛ zʋ. -Li -we nya ɔ nʋa we lɛ, mʋ nɩ: wɛlɩ klaa, lɛnʋgbʋ klaa, 19 gwɛdigbʋ klaa, we -yɔ -we sʋbhalɩa nyɩmɛ ŋwɛgaga, -Lagɔɔ Zuzuu 'tɩtɛ nya. Sanɛɛ ɩn 'bhʋa *-Zeluzalɛmʋ, -zugba na gba da weee -Lagɔgbʋ -we gbaa Klisɩɩ -gʋgbʋ, 'ɩn ɩn yia Ililii nyni. 20 Na dlɩ 'wʋ -gbʋ -wa nɩɩ, 'gbenya we 'wʋ nyɩma 'nɩa -slɔ Klisɩɩ gbʋ 'nʋ, ɩn 'ka -mɔ -Lagɔgbʋ gbaa mnɩ, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, da nyɩmɛ -putu 'paa -buduu gwe glu, ɩn 'sʋbha -bha -budu. 21 Sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, 'sa ɩn nʋa lubho:

«Nyɩma -wa -yla wa 'nɩa ɔ gbʋ gba,

'yɩa wa yia ɔ.

-Wa 'nɩa ɔ gbʋ 'nʋ,

'wʋ wa yia we lanʋa.»

22 Mʋ nyenia 'mɩ -zakpa duun, we 'gbʋ ɩn 'nɩa amɩaa -gbɛ nyni.

Pɔlʋ 'yɩbha ɔ 'ka *Wlɔmʋ mnɩ

23 -Slɛɛn, lubho ɩn mɩa wee 'gbenya 'wʋ nʋda, we ka bhɩa. Ɩn 'yɩbha ɩn 'ka amɩaa -gbɛ mnɩ, -mʋʋ -zʋ duun ka 'plɩɩ 'gbʋ, 24 zlɩ ɩn -ka Ɛsɩpanyɩ mnɩda -mɩ, 'ɩn na plɩlɩa amɩaa -gbɛ. Cɩɩn, ɩn -ka -mɔ mnɩda -mɩ na dlɩ mɩ amɩaa 'yɩyɩe -gʋ. Nɩɩ, 'ylɩ 'sɔlɛ na -yɔ aɩn yia lia, 'ɩn na dlɩ mɩ aɩn -gʋ a 'ka 'mɩ 'wʋsa na Ɛsɩpanyɩ -mnɩda. 25 Nɩɩ, -Zeluzalɛmʋ na mnɩa -slɔ, ɩn 'ka -Lagɔnyɩma -wa mɩa -mɔ 'wʋsa. 26 Nɩɩ, -Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩma, -wa boba mɩa 'bhada, Masedʋanɩ -yɔ Akaii -Lagɔnyɩma 'yɩbha wa 'ka wa 'wʋsa 'gwɛzi nya. 27 Wa 'yɩbha wa 'ka wa 'wʋsa, wa -ka yaa we lɛnʋ nɩ, kpagbʋ wa -saa. Nɩɩ, Zuifʋʋ -Lagɔnyɩma dlilia -Lagɔɔ 'nyulaŋwnaŋwnɩe 'lakpanya nya. 'Sa -bhlokpadɛ -maa ka we 'klʋ -maa 'ka -maa 'ŋnɩmnɩe dlili Zuifʋ nya. 28 Nɩɩ, ɩn -ka wee gbʋ nɩ bhɩa, ɩn -ka -Lagɔnyɩma, -wa mɩa -Zeluzalɛmʋ 'gwɛzi 'nyɛ, Ɛsɩpanyɩ na yia mnɩa, 'ɩn na plɩlɩa amɩaa -gbɛ. 29 'Ɩn, ɩn -yi we 'ji nɩɩ, ɩn -ka amɩaa -gbɛ mnɩ, Klisɩɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'dɛbhie nya na yia -mɔ nynia.

30 Na bheliaɩn, -we na yɩbhalɩa aɩn mʋ nɩ: a -yɔ 'mɩ 'sɔ, -a 'yɩ 'klɩ -a 'ka -Lagɔ bhubhoe na 'gbʋ. -Amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ -yɔ zɛkalɩdlɩ -we -Lagɔɔ Zuzu 'nyɛa -aɩn, we 'gbʋ na yɩbhalɩa we aɩn.

31 A bhubhoe -Lagɔ, ɩn yi Zudee -nyɩma, -wa'a zʋa Klisɩ dlɩ -gʋ, kwɛɛ bhlili. A bhubhoe -Lagɔ 'ɩn -Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩma 'ka 'wʋsasɩe -we ɩn -yɔ we mɩa mnɩda -yɔŋwnu dlɩ -zɔnʋ nya. 32 We -ka 'sa -mɩ, ɩn mneni ɩn 'ka amɩaa -gbɛ mnɩ 'mʋna nya, 'ɩn -Lagɔ -ka ŋwnu, ɩn mneni ɩn 'ka amɩaa -gbɛ nyapɛ 'ylɩ ya 'sɔlɛ nya. 33 Nɩɩ, -Lagɔ, -ɔ nyɛa nyɩma 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ, ɔ -yɔ a 'dɛ weee 'sɔ -mɩ. -Amɛnɩ.

16

Fʋsawɛlɩ

1 Amɩa na nyɛa -amɩaa bhɔlɔ Febee yoo. Nɩɩ, -Lagɔɔ lubho ɔ nʋa, -mɔ Sankleee *leglizɩ 'wʋ. 2 Sa -Lagɔnyɩma 'kaa nyɩma kpa, a kpa 'sa ɔ -amɩaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ nya. Gbʋ weee -we 'wʋ ɔ -ka aɩn la, a -sa ɔ 'wʋ. Nɩɩ, ɔ 'dɛ ka nyɩma duun 'wʋsa, we -yɔ na 'dɛ.

3 Plisilɩ -yɔ Akilasɩ, -wa -yɔ 'mɩ 'sɔ nʋa -Zezu Klisɩɩ lubho, a -sa wa fʋ. 4 Wa ka wa 'dɛɛ nʋ 'yliyɔgagɩe pɛlʋ 'pa, wa 'ka 'mɩ gbʋ 'wʋsa. We 'nɩ na 'dɛbhlogbɔɔ 'ka wa 'nanɩ yibheli: nɩɩ, 'lakpanyaa leglizɩ weee, -maa klaa. 5 -Lagɔnyɩma -wa gbelia 'wlu -mɔ wa -budu zɔ, a -sa wa fʋ.

Epainɛtɩ, -ɔ mɩa na jijli -tale nya, a -sa ɔ fʋ. Ɔmɔ mɩa, -wa ŋwnua Klisɩɩ gbʋ -yɔ, mɔ -wa wa tɩatɩa -nyɩmɛ -mɔ -Aziii kibhe lʋ.

6 Malii -ɔ nʋa amɩaa lubho sa duun, a -sa ɔ fʋ.

7 A -sa Andlonikusɩ -yɔ Zuniasɩ fʋ. Wa mɩ na zʋayli -nyɩma nya, 'ɩn ɩn -yɔ wa 'sɔ yia -kaslʋ pla. Nɩɩ, ma plaa Klisɩ 'mɩ 'yu, 'ɩn wa -yia wa nyɩma 'kadɩ nya ɔ tietienya glaa.

8 A -sa Ampliatusɩ fʋ. Na jijli -tale -wa -mɔ -Kanyɔ 'wʋ.

9 A -sa Ulʋbɛn fʋ, mɔ -yɔ -aɩn 'sɔ nʋa Klisɩɩ lubho. Ɔmɔ -yɔ na jijli -tale Sɩtakisɩ 'sɔ.

10 A -sa Apelɛsɩ fʋ. Mɔ -slolua ɔ 'dɛ -Lagɔnyɩmɛ tɩklɩɩ nya. A -sa Alistobulɩɩ -buduŋwɛɛ -nyɩma fʋ.

11 A -sa Ewlodɩɔn fʋ, nɩɩ, na -buduŋwɛɛ -nyɩmɛ -wa. Nalɩsisɩɩ -buduŋwɛɛ -nyɩma -wa zʋa -Kanyɔ dlɩ -gʋ, a -sa wa fʋ.

12 A -sa Tlifɛnɩ -yɔ Tlifozʋ fʋ. Ma nʋa -Kanyɔɔ lubho. A -sa na jijli -tale Pɛlɩsidɩ fʋ. Mɔ nʋa -Kanyɔ lubho duun.

13 A -sa Wlufusɩ fʋ. Nɩɩ, -Kanyɔ -saa -bha ɔ. Ɔ 'nyaa -ɔ mɩ 'yaa nanʋ nya, a -sa -mɔɔ fʋ.

14 Asɛnklitɩ klaa, Flegɔn klaa, Ɛlɩmɛsɩ klaa, Patlobasɩ klaa, Ɛlɩmasɩ klaa, we -yɔ bhelia -yɔ bhɔlɔa -wa -yɔ wa 'sɔ mɩa, a -sa wa fʋ.

15 Filolɔgʋ -yɔ Zuli klaa, Nele -yɔ ɔ bhɔlɔ klaa, Olɛnpasɩ klaa we -yɔ -Lagɔnyɩma weee -yɔ wa 'sɔ mɩa, a -sa wa fʋ.

16 A sɩsalɩ fʋ 'wʋgbɩgbɩe nya, -Lagɔnyɩma 'bhisa. Klisɩɩ leglizɩ weee nɛɛ wa -sa aɩn fʋ.

'Dɩzʋwɛlɩ

17 Bheliaɩn, -we na 'yɩbhalɩa aɩn, mʋ nɩ: -wa sɩsalɩa nyɩma -yɔ, a kpa amɩaa 'dɛ 'nanʋʋ wa gbɛgbɛɩn. -Sloluwɛlɩ a 'yɩa, wa -ka we gbɛgbɛɩn mnɩnɩda -mɩ, a 'nɩ nʋ 'nanʋʋ, 'ɩn wa bhlɩa nyɩma la. A -yɔ wa 'sɔ 'na nɔnʋ -nɩ. 18 We ka gbʋ -wa, 'sasʋkpa -nyɩma mɩa, wa'a nʋ -amɩaa -Kanyɔ Klisɩɩ lubho. Wa 'dɛɛ nʋkplaa lubho wa nʋa. Wɛlɩ mɛnɔ -nʋ -yɔ gbʋ duun wa gbaa nyɩma -yla. We nya wa nʋa nyɩma -kpʋa -dawli 'wʋ.

19 'Ɩn amɩa mɩa, sa a zʋa -Lagɔ 'nʋŋwɛ, we 'dɩ ka da weee lamneni. We 'dɛɛ 'gbʋ, ɩn mɩ 'mʋna 'wʋ amɩaa 'gbʋ. Nɩɩ, ɩn 'yɩbha a yibheli gbʋ a 'ka 'nanɩɩ 'dɛkpʋa nʋ, 'ɩn a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ a yi gbʋnyuu lɛnʋ.

20 -Lagɔ -ɔ wlaa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ, mɔ yia daylɩ *-Saatan lawʋwlalɩa amɩaa bhʋ zɔ.

Nɩɩ, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu ŋwna aɩn 'nyu la.

21 Timotee, -ɔ -yɔ 'mɩ 'sɔ nʋa lubho, nɛɛ ɔ -sa aɩn fʋ. Lusiusʋ klaa, Zasɔɔn klaa, we -yɔ Sosipatɛlɩ -wa mɩa na -buduŋwɛɛ -nyɩma nya, sa 'yaa aɩn fʋ.

22 -Amɩ, Tɛlɩtiusɩ -ɔ cɛlɩa 'sɛbhɛ nɩ, ɩn -sa aɩn fʋ -amɩaa -Kanyɔ -ɔ nʋa -aɩn nyɩmɛ -bhlo nyaa 'ŋnɩ nya.

23 Gayusɩ nɛɛ ɔ -sa aɩn fʋ. Ɔ -gbɛ ɩn -dɩa la, -mɔ ɔ -budu zɔ -Lagɔnyɩma weee gbelia 'wlu.

'Gbee 'gwɛzilazʋnyɔ Elasɩtɩ -yɔ -amɩaa bheli Kalɩtusɩ nɛɛ wa -sa aɩn fʋ. [ 24 -Amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna a 'dɛ weee 'nyu la.]

-A 'ylimanɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ

25 -A 'ylimanɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ! We ka gbʋ -wa, -Lagɔgbʋ na gbaa -Zezu Klisɩɩ daa, mɔ mnenia ɔ 'ka aɩn latɛmanɩ dlɩzʋzʋe 'wʋ we -gʋ. -Lagɔɔ zizelu, -we ka bɩ -gwlɛa 'wʋ, we gbɛgbɛɩn we 'wlʋa bhlee. 26 Nɩɩ, -slɛɛn mɩa, we mɩ zlɩ 'klʋ. Nyɩma weee -wa 'nɩa Zuifʋ, wa mneni wa 'ka we yibheli -we mɩa cɛlɩda, we gbɛgbɛɩn. Wee 'sɛbhɛnya mɩa, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya cɛlɩ bhaa we. -Lagɔ -ɔ mɩa 'ylɩ weee nya, -ɔ 'nɩa bhlilida -ka, mɔ gbaa nɩɩ, wee wɛlɩ 'wlʋ zlɩ 'klʋ, 'ɩn 'lakpanya weee 'ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn wa 'ka ɔ 'nʋŋwɛ zʋ.

27 -Lagɔ -ɔ ka 'dɛbhlogbɔɔ -yi gbʋ, ɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ -Zezu Klisɩɩ gbɛgbɛɩn 'ylɩ weee nya. -Amɛnɩ.

* 2:22 Glɛkɩwɛlɩ 'wʋ, we ji -wa nɩɩ, -wa kʋkwalɩa, wa -yɔ nyɩma -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ.

* 4:9 Nɩɩ, glɛkɩwɛlɩ 'wʋ -wa mɩa knɩ 'wʋ -yɔ -wa 'nɩa knɩ 'wʋ -mɩɩ gbʋ we gbaa.

* 8:15 Aba: we ji -wa «Dide» zuifʋwɛlɩ 'wʋ.

* 9:9 Nɩɩ, Izakɩɩ gwalɩgbʋ we gbaa dɛ.

* 10:4 A zɛlɩ -Galasi -nyɩma 3.25-27

* 13:9 Glɛkɩwɛlɩ 'wʋ, we ji -wa nɩɩ, -wa kʋkwalɩa, wa -yɔ nyɩma -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ.

1 Kolɛntɩ -nyɩma

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Tɩa -sɛbhɛ Pɔlʋ 'paa Kolɛntɩ -nyɩma yoo

-Lagɔnyɩma -wa mɩa Kolɛntɩgbe 'wʋ, 'ma *Pɔlʋ 'paa 'sɛbhɛ -mɩnɩ yoo. Ɔ 'nʋa nɩɩ, -mɔɔ -Lagɔnyɩma 'nɩ -Lagɔ -yloogblʋ -gʋ nɔda -mɩ 'nanʋʋ, 'ɩn wa 'nɩ zɛkɩkalɩ, -bha ɔ cɛlɩa wa 'wʋ, sa -Lagɔnyɩma 'kaa nɔ, ɔ 'ka we wa -slolu.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ *Pɔlʋ -Lagɔ laa ɔ dʋmagbʋ nya, ɩn 'ka -Zezu *Klisɩɩ *tietienyɔ -zɛ, ɩn -yɔ -amɩaa bheli Sɔsɩtɛnɩ cɛlɩa da aɩn 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ. 2 Amɩa -Lagɔnyɩma mɩa *leglizɩ 'wʋ Kolɛntɩgbe nʋkplɛ, -wa -Lagɔ -wɔlʋa -yɔ -Zezu Klisɩ 'wʋ, amɩa na cɛlɩa da 'wʋ. -Lagɔ ka aɩn la, a 'ka ɔ -nʋ -zɛ. -Wa gbaa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ da weee, we mɩ 'ya -maa -nʋ nya. -Zezu Klisɩ mɩ wa -Kanyɔ nya, 'ɩn ɔ mɩa -amɩaa -Kanyɔ nya.

3 Nɩɩ, -amɩaa Dide -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn wa 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

Pɔlʋ paa -Lagɔ fuo, -li -Lagɔ 'nyɛa Kolɛntɩ -nyɩmaa 'gbʋ

4 -Lagɔ 'plɩlɩa -Zezu Klisɩ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia aɩn 'nanɩ 'wʋnʋ. We 'gbʋ, na paa ɔ fuo 'kɔmʋʋ amɩaa 'gbʋ. 5 Nɩɩ, Klisɩ 'wʋ, -Lagɔ ka aɩn 'ŋnɩmnɩ -li weee 'nyɛ, gbagbɩe -yɔ -luyilo ɔ 'nyɛa aɩn bhabha. 6 -We ka gbʋ -wa, Klisɩɩ gbʋdayɩ -gbʋ wa gbaa, a ka we -yɔŋwnu, 'ɩn amɩaa -gbɛ we sʋan la.

7 Nɩɩ, -slɛɛn amɩa mɩa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ yiyie wʋda, -Lagɔɔ wlawlalu yabhlogbɔɔ 'na 'ka aɩn 'wʋbɔ. 8 Nɩɩ, mɔ yi 'yaa aɩn latɛmanɩa, 'ɩn a 'ka we 'wlulapalɩda nyni. 'Ɩn wa 'na 'ka aɩn gbʋ yabhlogbɔɔ 'wlu dɩ, 'ɩn -amɩaa -Kanyɔ -Zezuu yiyiylɩ 'kaa nyni. 9 -Lagɔ -ɔ laa aɩn, ɔ 'ka a -yɔ ɔ 'Yu -Zezu Klisɩ -ɔ -wa -amɩaa -Kanyɔ 'wʋsuslolu, ɔ'ɔ 'bhʋlʋ ɔ wɛlɩ -gʋ la.

Kolɛntɩɩ -Lagɔnyɩmaa -yɔbhʋbhlʋe

10 Bheliaɩn, amɩa na bhubhoea -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya: a 'dɛ weee -ka wɛlɩ -bhlo. -Yɔbhʋbhlʋe 'na -mɩnɩ aɩn nyɩdɩ -nɩ, 'ɩn a -ka dlɩ -bhlo -yɔ 'wlukʋʋn lapʋpalɩe -bhlo. 11 Nɩɩ, na bheliaɩn, Kloee zʋaylinyɩma gbaa 'mɩ -ylaɛ, -zlɛ mɩ aɩn nyɩdɩ. 12 -We ɩn 'kaa gba, mʋ nɩ: aɩn nyɩdɩ, -ɔ -ka -mɩ, -mɔɔ wɛlɩ mɩ -mɔɔ 'dɛɛ sa. -Bhlo nɛɛ: «-Amɩ mɩ Pɔlʋʋ -nʋ nya», 'ɩn 'yabhlo nɛɛ: «-Amɩ mɩ Apolɔsʋʋ -nʋ nya». 'Ɩn -gʋdʋ nɛɛ 'yaɛ: «-Amɩ mɩ Sefasɩɩ* -nʋ nya», 'ɩn 'yabhlo nɛɛ: «Klisɩɩ -nʋ -amɩ -mɩa».

13 Amɩa dlɩɩ, Klisɩ mɩ 'wʋdodaa? 'Lee Pɔlʋ wa kʋlʋa *su -gʋ la amɩaa 'gbʋ yɩ? 'Ɩn Pɔlʋʋ 'ŋnɩ nya wa batizea aɩn yɩ?

14 -Lagɔ na paa fuo, ɩn 'nɩ aɩn glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ batizee, 'mʋ we 'nɩ Klisɩpusɩ -yɔ Gayusɩ 'wʋbhʋ. 15 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka gba, na 'ŋnɩ -gʋ wa batizea aɩn. 16 Cɩɩn, gbʋzɔnʋ -wa, ɩn ka 'ya Sɩtefanasɩɩ zʋaylinyɩma batizee. 'Ɩn we 'bhʋ -maa 'wʋ, na 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'nɩ we -gʋ -mɩ nɩɩ, ɩn ka nyɩmɛ yabhlogbɔɔ batizee. 17 Nɩɩ, we 'nɩ nyɩmaa batizee batizeee 'gbʋ Klisɩ yi 'mɩ tie. -Lagɔgbʋʋ gbagbɩee 'gbʋ ɔ yia 'mɩ tie. Ɩn 'na 'ka we gba nyɩmaa gbʋyiloo sɔlʋ. Nɩɩ, Klisɩɩ su -gʋ tlɩlɩe yi gbʋkpʋa gbʋ -zɛ.

Klisɩ mɩ -Lagɔɔ 'tɩtɛ -yɔ ɔ gbʋyilo nya

18 Nɩɩ, nyɩma -wa mɩa mnɔmnɔ -yloogblʋ, Klisɩɩ su -gʋ lakʋlʋ -gbʋ mɩa, gbʋkpʋa nya wa yɩa we. 'Ɩn -amɩa -mama -Lagɔ mɩa pueda, -Lagɔɔ 'tɩtɛ nya -amɩa bhua we 'wʋ, -amɩaa -nʋ nya. 19 Nɩɩ, -we mɩa *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda mʋ nɩ:

«Gbʋyilonyaa gbʋyilo na yia lasaa,

'ylimnanyaa 'ylimnee na yia gbʋ -kpʋa -zɛlɩa».

20 Nɩɩ, da gbʋyilonyɔ mɩa? Da titee gwesanyɔ mɩa? 'Ɩn da dʋdʋ -mɩnɩɩ -gʋʋ kpɛlɩkpɛlɩnyɔ mɩa? Wa nɛɛ lɛa? -Lagɔ ka we -sloluɛ, dʋdʋ nɩɩ -gʋʋ gbʋyilo mɩa, -sabhɛ -wa.

21 Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋyilo nya, wa 'nɩ -Lagɔ yibheli ɔ gbʋyilo 'wʋ. 'Ɩn -Lagɔ nɛɛ, -Lagɔgbʋ -a mɩa da gbada, -we wa yɩa -yɔ -sabhɛ -bha gbʋ 'bhisa, -wa ŋwnua we gbʋ -yɔ, 'ma ɔ yia gbʋ 'wʋsaa. 22 Nɩɩ, *Zuifʋ 'yɩbha wa nʋ gwɛdigbʋ lɛ, 'ɩn *Glɛkɩ talɩa gbʋyiloo da. 23 Nɩɩ, we -ka -amɩa, wa ka Klisɩ su -gʋ lakʋlʋ, -mɔɔ gbʋ -amɩa gbaa. We mɩ -nanagbʋ nya Zuifʋʋ -nʋ nya, 'ɩn -wa 'nɩa Zuifʋ, -maa laa we -sabhɛ -bha gbʋ. 24 Nɩɩ, -wa -Lagɔ laa, wa yi Zuifʋ -zɛoo, wa 'nɩ Zuifʋoo, wanʋʋ -gbɛ Klisɩ mɩ -Lagɔɔ 'tɩtɛ -yɔ ɔ gbʋyilo nya. 25 Nɩɩ, -we wa laa -Lagɔɔ -sabhɛ -bha gbʋ, -mʋʋ -zi nyɩmaa gbʋyilo 'wʋ. 'Ɩn -we wa laa -Lagɔɔ 'wʋyɔlʋe, we -zi nyɩmaa latɛlɔ.

26 Bheliaɩn, sa a mɩa, 'ɩn -Lagɔ yia aɩn la, a yla we. Dʋdʋgʋʋ gbʋyilonya 'nɩ aɩn glaa -zu, 'tɩtɛɛ nyɩma 'nɩ aɩn glaa -zu, 'ɩn 'ŋnɩmnɩ zʋaylinyɩma 'nɩ aɩn glaa -zu. 27 Nɩɩ, gbʋ dʋdʋgʋ -nyɩma yɩa -yɔ -sabhɛ -bha gbʋ nya, 'mʋ -Lagɔ -saa -bha ɔ 'ka gbʋyilonya zʋbhalɩ. 'Ɩn -we dʋdʋgʋ -nyɩma yɩa -yɔ 'wʋyɔlɔ -li nya, 'mʋ -Lagɔ -saa -bha, ɔ 'ka 'tɩtɛɛ nyɩma zʋbhalɩ. 28 Nɩɩ, -lu -we dʋdʋgʋ -nyɩma bhua 'wʋ 'kienyi, -we 'nɩa -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ, 'ɩn wa tlilia 'ylila, 'mʋ -Lagɔ -saa -bha, 'ɩn -lu -we nyɩma bhua 'wʋ -lu 'kadʋ nya, ɔ 'ka we lasa. 29 Sanɛɛ we mɩaa 'gbʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka ɔ 'dɛ 'ylimanɩ -Lagɔ 'yu. 30 Nɩɩ, -Lagɔ ka aɩn 'wʋsuslolu -Zezu Klisɩ 'wʋ, 'ɩn Klisɩ -zɛa -amɩaa gbʋyilo bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ. Klisɩɩ 'gbʋ -a yia nyɩma tɩklɩɩ -zɛ -Lagɔ 'yu. Ɔ 'gbʋ -a mɩa -mɔwlʋda, 'ɩn -Lagɔ yia -aɩn 'wʋzɩtɩ gbʋnyuu kwɛɛ. 31 Sa we mɩa -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda mʋ nɩ:

«-Ɔ -ka gba ɔ 'ka ɔ 'dɛ 'ylimanɩ,

ɔ 'ylimanɩ ɔ 'dɛ -we Nyɩmaa -Kanyɔ nʋa lɛɛ 'gbʋ.»

2

-Zezu Klisɩ -ɔ wa kʋlʋa *su -gʋ la, ɔ gbʋ Pɔlʋ gbaa

1 Nɩɩ, bheliaɩn, da -amɩ mnɩa amɩaa -gbɛ, ɩn 'nɩ mnɩ ɩn 'ka aɩn -yla -Lagɔɔ zizegbʋ gba wɛlɩ 'nanɩ -yɔ nyɩmaa gbʋyilo nya. 2 Nɩɩ, ɩn 'nɩ 'yɩbha ɩn 'ka gbʋ -putuu 'jiyibheli, da ɩn mɩa aɩn nyɩdɩ, 'mʋ we 'nɩ -Zezu Klisɩ 'wʋbhʋ, -Zezu -ɔ wa kʋlʋa *su -gʋ la, mɔ. 3 We 'dɛɛ 'gbʋ, da -amɩ 'kaa aɩn 'yu 'yligbe, ɩn ka 'wʋyɔmanɩ, ɩn ka nyanɔ nʋ, -zugba na tɛlɩa. 4 Nɩɩ, na gbʋ -slolu wɛlɩ -yɔ na -Lagɔgbʋʋ gba sɔ'ɔ 'bhʋ nyɩmaa gbʋyilo -wɛlɩ 'nanʋʋ -gbɛ. Nɩɩ, Zuzu 'Pʋpaa 'tɩtɛ zʋa 'mɩ we ŋwɛɛ. 5 'Saa 'dɛ amɩaa dlɩzʋzʋe 'na 'kaa nyɩmaa gbʋyilo -gʋ ladɩ, nɩɩ, we -dɩ -Lagɔɔ 'tɩtɛ -gʋ la.

-Lagɔɔ gbʋyilo

6 'Ɩn -zugba -Lagɔnyɩma dolua 'yligwela, 'ma -amɩa slolua gbʋyilo. Nɩɩ, wee gbʋyilo -mɩnɩ 'nɩ bhla -mɩnɩɩ gbʋyilo, 'ɩn bhla -mɩnɩɩ 'wlulapɩlɩnya 'kadɩ -wa 'kaa labhʋ, we 'nɩ 'ya -maa gbʋyilo. 7 -Lagɔɔ gbʋyilo mɩa zizeda, 'ɩn -we mɩa zizeda -bhlokpadɛ nyɩma kwɛɛ, 'mʋ -a slolua. -Lagɔ ka -bha we -sa pepe, -amɩaa 'ŋnɩɩ 'ylimanɩee 'gbʋ, 'bhie, ɔ yia dʋdʋ lala.

8 Dʋdʋ nɩɩ 'wlulapɩlɩnya 'kadɩɩ 'yabhlogbɔɔ 'nɩ wee gbʋyilo -mɩnɩ yibheli. We -ka nɩɩ, wa ka yaa we yibheli, wa 'na 'ka 'ŋnɩmnɩee -Kanyɔ 'kadʋ su -gʋ lakʋlʋ. 9 Nɩɩ, -we mɩa -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda mʋ nɩ:

«-We 'yli 'nɩa -slɔ -yɔyɩ,

-we yukwli 'nɩa -slɔ 'nʋ,

-we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩa -slɔ 'wlukʋʋn lapʋpalɩ,

'mʋ -Lagɔ mnazɩa la -wa 'yɩbhaa ɔ,

wa -nʋ nya.»

10 Nɩɩ, -Lagɔɔ gbʋ mɩa zizeda, -amɩa ɔ -slolua we 'klʋ ɔ Zuzu nya. -Lagɔɔ Zuzu -yi gbʋ weee, 'dɛbhie -Lagɔɔ zizegbʋ -we -tɔa 'wʋ, ɔ -yi we. 11 Nɩɩ, nyɩmɛɛ -gbɛ, ɔ dlɩ -bhlogbɔɔ -yia ɔ 'wlukʋʋn lapʋpalɩ gbʋ, we 'nɩ mʋʋ? 'Sa -bhloo 'dɛ -Lagɔɔ Zuzu -bhlogbɔɔ -yia -Lagɔɔ 'wlukʋʋn lapʋpalɩ gbʋ. 12 Nɩɩ, we -ka -amɩa, -amɩa 'nɩ dʋdʋgʋ -nyɩmaa zuzu 'yɩ, nɩɩ, Zuzu bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ, 'mʋ -a 'yɩa. 'Ɩn wlawlalu -we -Lagɔ 'nyɛa -aɩn bhe, -a 'ka we yibheli.

13 'Ɩn -a -ka we gbʋ -gbada -mɩ, -a'a gba we dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋyiloo gbʋslolu sɔlʋ. Nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzuu gbʋslolu sɔlʋ -a gbaa we. Sanɛɛ 'sa -a gbaa -Lagɔɔ gbʋzɔnʋ gbʋnyaa 'ji -wa kaa -Lagɔɔ Zuzu 'wʋ -yla. 14 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -Lagɔɔ Zuzu 'wʋ -ka, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka gbʋzɔnʋ -gbʋnya bhʋa ɔɔ Zuzuu -gbɛɛ gbʋ -yɔŋwnu. -Sabhɛ -bha -gbʋ we -mɩa ɔnʋʋ -gbɛ. Ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka we 'wʋlanʋ, nɩɩ, Zuzu 'Pʋpaa 'dɛbhlogbɔɔ nya wa mnenia wa 'ka wee -li 'wʋsɩsalɩ. 15 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ kaa -Lagɔɔ Zuzu 'wʋ, mɔ sɩsalɩa -lu weee 'wʋ. 'Ɩn ɔ dɛ mɩa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka ɔ gbʋ 'wludɩ. 16 We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Nyɔɔ -yi Jejitapɛɛ 'wlukʋʋn lapʋpalɩgbʋa?

Nyɔɔ 'ka ɔ gbʋ -slolua?»

'Ɩn -amɩa mɩa, -a -yɔ Klisɩ 'sɔɔ 'wlukʋʋn lapʋpalɩgbʋ -bhlo.

3

-We -Lagɔɔ lubhonʋnya 'kaa lɛnʋ

1 Nanʋʋ -gbɛ, bheliaɩn, ɩn 'nɩ zlɩmɛ mneni ɩn 'ka aɩn -yla gbʋ gba, nɛɛ nyɩma ka -Lagɔɔ Zuzu 'wʋ, ma -yla na gba gbʋ. Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋʋ -yla -gba sɔlʋ ɩn gbaa we aɩn -yla. 'Ɩn ɩn 'kaa we aɩn -yla gba -wa mɩa 'nyɛnyɛyua nya dlɩ -zʋda Klisɩ 'wʋ, 'ma ɩn -tɔlʋa aɩn. 2 Nɩɩ, we 'gbʋ, ɩn yia aɩn nyɩtɩnyu 'nyɛ, 'ɩn ɩn 'nɩa aɩn lililu 'tɩtɛ 'nyɛ. A 'nɩ mneni a 'ka we li, 'ɩn -zɛɛn -bhlokpadɛ a 'nɩ we lilie mneni. 3 -We ka gbʋ -wa, a mɩ -slɔ yɩcɛ 'wʋ. Da zenyi -yɔ -yɔmɩmnɩe mɩa da aɩn nyɩdɩ, mʋ'ʋ -slolu nɩɩ, yɩcɛ 'wʋ a mɩaa? 'Ɩn dʋdʋgʋ -nyɩma 'bhisa a mɩa nɔdaa? 4 Nɩɩ, amɩaa 'yabhlo -ka gbaɛ: «Pɔlʋʋ -nʋ ɩn -mɩa,» 'ɩn -gʋdʋ -ka gba: «Apolɔsʋʋ -nʋ ɩn -mɩa», -zugba dʋdʋgʋ -nyɩmaa lɛnʋgbʋ a 'nɩ -bhadɛ lɛnʋda -mɩɩ?

5 Nɩɩ, nyɔɔ Apolɔsʋ -mɩa? 'Ɩn nyɔɔ Pɔlʋ -mɩa? -Lagɔɔ lubhonʋnya -kpʋa, -wa ka 'gbʋ a yia -Lagɔgbʋ dlɩ -gʋ zʋ, 'ma -a -mɩa. Da -aɩn glaa -ɔ -ka -mɩ, lubho Nyɩmaa -Kanyɔ 'nyɛa ɔ, 'mʋ ɔ nʋa. 6 -Amɩ faa su, Apolɔsʋ slua we 'nyu -yɔ, 'ɩn -Lagɔ minia we. 7 Nɩɩ, -ɔ faa su, 'ɩn -ɔ slua we 'nyu -yɔ, -maa 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ. -Lagɔ, -ɔ minia we, mɔ -zia -bha 'wʋ. 8 -Ɔ faa su, 'ɩn -ɔ slua we 'nyu -yɔ, wa 'dɛ 'sɔ mneni 'wʋ. -Ɔ -ka -mɩ, -mɔɔ 'dɛɛ lubhonʋ sɔlʋ -Lagɔ yia -mɔɔ 'pɛnɩa. 9 Nɩɩ, -a -yɔ -Lagɔ sɔ nʋa lubho dabʋdʋ.

Amɩa mɩ -Lagɔɔ kpaa nya, 'ɩn a mɩ 'yaa ɔ -budu ɔ mɩa 'sʋbhada nya. 10 Nɩɩ, lubho -Lagɔ 'nyɛa 'mɩ, ɔ 'nanɩ nya, we sɔlʋ ɩn 'paa da -buduu gwe glu, -budusʋbhanyɔ -yia gbʋ 'bhisa. -Slɛɛn, nyɩmɛ -putu dɩa we -gʋ la. 'Ɩn -ɔ -ka -mɩ, ɔ zʋ ɔ 'dɛ 'yliyɔ, sa ɔ dɩa we -gʋ laa 'gbʋ. 11 Nɩɩ, -buduu gwe mɩ glu 'cɩn, mʋ -wa -Zezu Klisɩ. 'Ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka we gwe -putu glu palɩ.

12 Nɩɩ, nyɔɔo nyɔɔ -ka wee -budu -gʋ ladɩ -can nya, 'gwɛzi nya, tʋkpa -zɔnʋ nya, su nya, yɛyɛ -petu -yɔ 'bʋɛ nya nɩ, 13 nɩɩ, -ɔ -ka -mɩ -mɔɔ nʋnʋ -lubho yia zlɩ 'klʋ 'tlaa, -Lagɔɔ nyɩmaa -yɔgbʋʋ 'wʋbhu zlɩ. Nɩɩ, wee ylɩ yia we 'dɛ -slolua -kosu 'bhisa, -ɔ -ka -mɩ we 'ka -mɔɔ lubho layla, 'ɩn -we -ka -mɩ, we 'ka we -slolu. 14 'Ɩn nyɔɔ -ka -buduu gwe -gʋ -budu 'sʋbha we 'nɩ 'sɔkɔ -kosu 'yu, we 'pɛnɩgwɛzi ɔ yɩa. 15 Nyɩmɛ -ɔ ka lubho -ka si, ɔ 'nɩ 'pɛnɩe -ka. Ɔ 'dɛ mɩa, gbʋ 'wʋ ɔ yia 'bhʋa, nɛɛ nyɩmɛ -ɔ -dɩ -kosu 'kadʋ kwɛɛ.

16 A 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, -Lagɔɔ -budu a -mɩaa? 'Ɩn -Lagɔɔ Zuzu -dɩlɩ aɩn 'wʋ laa? 17 Nɩɩ, nyɔɔ -ka -Lagɔɔ -budu lasa, -Lagɔ saa ɔ la. Nɩɩ, -Lagɔɔ -budu mɩ -mɔwlʋda, 'ɩn 'mʋ a -mɩa.

18 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na nʋnʋ ɔ 'dɛ -dawli 'wʋ -nɩ. Aɩn glaa nyɔɔ -ka gba ɔ -yi gbʋ dʋdʋ -mɩnɩ -gʋ, ɔ -zɛ tutujɛnyɔ, 'bhie, ɔ 'ka gbʋyilonyɔ tɩklɩɩ -zɛ. 19 Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋyilo mɩa, -sabhɛ -wa -Lagɔ 'yliya 'wʋ. Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«-Lagɔ kpaa gbʋyilonya wa 'dɛɛ -dawli wɛlɩ -yɔ.»

20 -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ 'yaɛ:

«Jejitapɛ -yi gbʋyilonyaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩgbʋ.

Ɔ -yi we 'ji nɩɩ, we 'nɩ -lu 'wʋkʋ.»

21 We 'gbʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'ylimanɩ ɔ 'dɛ nyɩmɛ 'wʋ -nɩ. Nɩɩ, -lu weee mɩ amɩaa -nʋ nya: 22 -de Pɔlʋʋ, -de Apolɔsʋʋ, -de *Sefasɩɩ, -de dʋdʋgʋʋ, -de 'yliyɔgagɩee, -de tlɩtlɩee, we -ka dɛslɛɛnoo, we -ka cɩcɩoo, we 'dɛ weee mɩ amɩaa -nʋ nya, 23 'ɩn amɩa, amɩa mɩ Klisɩɩ -nʋ nya, 'ɩn Klisɩ mɩa -Lagɔɔ -nʋ nya.

4

Klisɩɩ tietienya -a -mɩa

1 Nɩɩ, a 'bhu -aɩn 'wʋ Klisɩɩ lubhonʋnya nya, 'ɩn a 'bhu -aɩn 'wʋ -Lagɔɔ zizelii 'yliyɔzʋnya nya. 2 -We weee wa 'yɩbhaa -lii 'yliyɔzʋnya daa, mʋ -wa nɩɩ, wa ylɩ wa lubhonʋnya tɩklɩɩ nya. 3 We -ka nɩɩ, a 'ka na -yɔgbʋ 'wʋbhuoo, 'ɩn dʋdʋgʋʋ gbʋwʋbhunya 'ka na -yɔgbʋ 'wʋbhuoo, nanʋʋ -gbɛ -mʋʋ 'nɩ gbʋ, 'ɩn na 'dɛ'ɛ 'bhu na 'dɛɛ -yɔgbʋ 'wʋ. 4 Nɩɩ, na dlɩ'ɩ dɩ 'mɩ gbʋ yabhlogbɔɔ 'wlu, 'ɩn -mʋʋ'ʋ gba nɩɩ, ɩn mɩ tɩklɩɩ. -Ɔ 'kaa na -yɔgbʋ 'wʋbhu, mɔ -wa Nyɩmaa -Kanyɔ. 5 We 'gbʋ, a 'na 'bhulu nyɩmɛɛ -yɔgbʋ 'wʋ -nɩ, -zugba we bhla 'nɩ -slɔ nyni. A wʋ Nyɩmaa -Kanyɔ 'ka yi. -Lu -we -ka zizeda -mɩ nikpise 'wʋ, mɔ yia we zlɩ 'klʋ wlelia. Mɔ yia nyɩmɛɛ dlɩzɔgbʋ mɩa zizeda 'bhlesaa. 'Ɩn -ɔ -ka -mɩ, -Lagɔ kwalɩa -mɔɔ 'ŋnɩ -mɔɔ lɛnʋgbʋʋ sɔlʋ.

6 Bheliaɩn, ɩn -ka gbʋ -mɩnɩ gba Apolɔsʋ -yɔ na 'dɛɛ da nɩ, ɩn 'ka aɩn gbʋ -sloluu gbʋ -wa. Ɩn 'yɩbha a -ka we 'wlukʋʋn lapʋpalɩda -mɩ nɩ, a yibheli gbʋzɔnʋ -gbʋ -mɩnɩɩ 'ji: «'Ɩn a 'na zili -we mɩa -Lagɔsɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda -gʋ -nɩ.» A 'na 'ylimanɩ amɩaa 'dɛ we 'wʋ -nɩ. 'Ɩn a 'na falɩ nyɩmɛ ɔ -libheyi ŋwɛɛ la -nɩ. 7 Nɩɩ, -mɩ, nyɔɔ -zili -mɩ -na -lima 'wʋa? -We weee -ɩn kaa, -Lagɔ 'nɩ -mɩ we 'nyɛɛ? 'Ɩn we -ka 'sa -mɩ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -na ylimanɩ -na 'dɛ, -lu -we -ɩn kaaa 'gbʋ, nɛɛ ɔ 'nɩ -mɩ we 'nyɛa?

8 Nɩɩ, -we weee a 'yɩbhaa, a ka 'cɩn we! A mɩ 'cɩn 'ŋnɩmnɩda! A ka nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya -zɛ, 'ɩn -amɩa 'nɩ we nya -mɩ! -Aa! Ɩn 'yɩbha a -zɛ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya 'piɛɩn, 'ɩn -amɩa -yɔ aɩn 'sɔ 'ka 'ya nyɩma 'wlulapɩlɩ. 9 Nɩɩ, we 'wlʋ sa 'mɩ dlɩɩ, -amɩa -Zezuu tietienya, -Lagɔ ka -aɩn lʋganya 'wʋnʋ: -a 'wlʋ sa nyɩma -wa wa 'ka 'bha -zejila 'wʋ. Ɔ ka -aɩn wla ylaylalu nya dʋdʋ -kpabhie -yla, we -yɔ 'anzɩ -yɔ nyɩma -yla.

10 Nɩɩ, -amɩa mɩ -sabhɛbhanya nya Klisɩɩ 'gbʋ, 'ɩn amɩa mɩa gbʋyilonya nya Klisɩ 'wʋ! -Amɩa yɔlʋ 'wʋ, 'ɩn amɩa 'tɛla, amɩa wa zʋa 'nʋŋwɛ bhabha, 'ɩn wa tlilia -amɩa 'ylila! 11 Nɩɩ, dɛslɛɛn -bhlokpadɛ, -a mɩ sɩada ŋwɔ -yɔ 'nyumatʋ kwɛɛ, -a 'nɩ 'wʋplanaa -ka, bhɩtɩ wa bhɩtɩa -aɩn, 'ɩn -a 'nɩ ladɩda -kli -ka, -a mnɩ mɔ -a yi mɔ. 12 Nɩɩ, -amɩaa 'dɛɛ sɔ nya -a nʋa lubho 'tɩtɛ. Wa -ka -aɩn vɛlɩ, 'nyu -a ŋwnaa wa la, wa -ka -aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩda -mɩ, 'wlu -a dɩa we zɔ la. 13 Nɩɩ, wa -ka -aɩn -nyumɔda -mɩoo, wɛlɩ -zɔnʋ nya -a palɩa we 'bɩgʋ. Da bhla -mɩnɩ nya -bhloo 'dɛ, dʋdʋ -gʋʋ kalɩkɔ 'bhisa wa yɩa -aɩn, pʋɩnkalu -we nyɩma saa kwnɛɛ 'bhisa wa yɩa -aɩn.

14 We 'nɩ amɩa zʋbhalɩee 'gbʋ na cɛlɩ da aɩn 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ. Nɩɩ, 'dɩ na zʋa aɩn na dlɩɩ da yua 'bhisa. 15 Nɩɩ, amɩaa 'dɛ yi -sloluslolunya 'wlu glʋ 'sɔ 'wlu kugbua 'yɩ Klisɩ 'wʋoo, amɩaa dide -bhlogbɔɔ. Nɩɩ, -amɩ gwalɩa aɩn -Zezu Klisɩ 'wʋ, amɩaa -Lagɔgbʋʋ -yla gbagbɩe nya.

16 Nɩɩ, amɩa na bhubhoea, a 'tideli 'mɩ. 17 Nɩɩ, we 'gbʋ, na tiea amɩaa -gbɛ Timotee, -ɔ -wa na dʋma -yu -Lagɔ 'wʋ, 'ɩn -ɔ kpaa -Lagɔgbʋ -kli. Sa na nɔa -Zezu Klisɩ 'wʋ, 'ɩn na slolua we da weee leglizɩ weee 'wʋ, ɔ 'ka aɩn ligbe we nya.

18 Nɩɩ, aɩn glaa nyɩma tɔlʋa ka we dlɩ zɔ lapʋpalɩ nɩɩ, ɩn 'nɩa amɩaa -gbɛ lʋyia yi, we 'gbʋ, wa yia wa 'dɛ 'ylimanɩ. 19 Nɩɩ, Jejitapɛ -ka ŋwnu, daylɩ na mnɩa amɩaa -gbɛ. We 'nɩ 'dɛɛ 'ylimanɩ nyaa ŋwɛɛ wɛlɩɩ 'dɛkpʋaa 'nʋnʋee gbʋ, nɩɩ, -we wa mnenia lɛnʋe, ɩn 'ka we 'tɩtɛ -yɔyɩɩ gbʋ -wa. 20 Nɩɩ, *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩa, we 'nɩ ŋwɛɛ wɛlɩ wʋ, 'tɩtɛ 'wʋ we mɩa. 21 Lɛɛ -lu a 'yɩbha? Ɩn -yɔ -pnɩ yi amɩaa -gbɛ yaayɩɩ, ɩn -yɔ zɛkalɩdlɩ -yɔ dlɩ -dlɔɔ yii?

5

Gbʋnyuu lɛnʋe leglizɩ 'wʋ

1 -We wa gbaa amɩaa daa, da weee -a nʋa we, mʋ -wa nɩɩ, mʋtnɩgbʋ mɩ aɩn nyɩdɩ. Wee 'sasʋkpa -mʋtnɩgbʋ -mɩnɩ 'dɛgbolu 'nɩ nyɩma 'nɩa -Lagɔ -yi nyɩdɩ -mɩ. Wa nɛɛ nɩɩ, aɩn glaa 'yabhlo -yɔ ɔ didee 'ŋwnɔ dɩa -budu 'wʋ. 2 'Ɩn a mɩ 'ya -bhlokpadɛ amɩaa 'dɛ 'ylimanɩda, 'ɩn a'a nʋ nɛɛ gu 'wlʋ aɩn 'wʋ. 'Ɩn -ɔ nʋa 'sasʋkpa gbʋ lɛ a mneni a 'ka yaa ɔ vu amɩaa 'dɛ glaa. 3 We -ka -amɩ, na 'dɛbhie -gbolu 'nɩa dɛ aɩn glaa -mɩ nɩ, na zuzu -yɔ aɩn 'sɔ mɩ. 'Ɩn ɩn ka nyɩmɛ -ɔ nʋa 'sasʋkpa -gbʋnyuu lɛɛ -yɔgbʋ 'wʋbhu pepe, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'ŋnɩ nya, nɛɛ glaa ɩn mɩ aɩn. 4 Nɩɩ, da a -ka 'wlugbeli, na zuzu -yɔ aɩn -ka -mɩ, 'ɩn -amɩaa -Kanyɔ -Zezuu 'tɩtɛ -ka -aɩn nyɩdɩ lasibhli, 5 'sasʋkpa -nyɩmɛ mɩa, a -salɩ ɔ *-Saatan suwʋla, 'ɩn ɔ gbʋnyuuu lɛnʋ ku 'ka labhʋ. 'Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔɔ yiyizlɩ ɔ 'dɛ 'ka gbʋ 'wʋbhʋ.

6 Nɩɩ, -we -yɔ a 'kaa amɩaa 'dɛ 'ylimanɩ, we 'nɩ -mɩ! Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, «*Gɔɔ -sɛlɛ ylɩlɩa 'flooo 'pue weee». 7 Nɩɩ, a -wɔlʋ amɩaa 'dɛ -yɔ, 'ɩn a -sa gɔɔ 'cɩn amɩaa 'dɛ nyɩdɩ, 'ɩn 'flooo 'pue lolu 'nɩa gɔɔ -yɔ -ka, a 'ka we -zɛ. A mɩ 'cɩn we nya gbʋzɔnʋ sa, nɩɩ, Klisɩ ka ɔ 'dɛ wla -amɩaa *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩ -gʋ -bhlabhlɛ nya, 'ɩn wa yia ɔ 'bha.

8 Nɩɩ, -a -sa -amɩaa 'fɛtɩ, -a 'na -salɩ we 'floo kaa gɔɔ 'cɩn -yɔ nya -nɩ, gbʋnyuu -yɔ nʋkplɛɛ 'ylinyunoo gɔɔ -nɩ. Nɩɩ, we -zɛ 'floo 'nɩa gɔɔ -yɔ -ka, -we -wa -mɔwlʋwlʋe -yɔ gbʋzɔnʋʋ 'floo.

9 Nɩɩ, 'sɛbhɛ -we ka 'bɩgʋ -sɛbhɛ na paa da aɩn yoo, ɩn nɛɛ aɩn -yla we 'wʋɛ, nyɩma -wa nʋa mʋtnɩgbʋ lɛ, a 'na nynini wa 'wʋla -nɩ. 10 Nɩɩ, ɩn 'nɩ aɩn -yla gba, dʋdʋgʋ -nyɩma weee -wa -wa mʋtnɩgbʋʋ lɛnʋnya, lɛklɩcɩan, 'wienya -yɔ yoyolagɔɔ bʋbɔnya, a 'na nynini wa -yɔla -nɩ. We -ka nɩɩ, a 'na 'ka wa -yɔlanyni, -zugba dʋdʋgʋ a yia 'bhʋa! 11 Ɩn 'yɩbha ɩn 'ka aɩn -yla gbaɛ, nyɩmɛ -ɔ laa ɔ 'dɛ -Lagɔnyɩmɛ, 'ɩn ɔ nʋa mʋtnɩgbʋ lɛ, ɔ kaa lɛklɩ, ɔ bʋbɔa yoyolagɔ, ɔ vɛlɩa nyɩma, ɔ bhalɩa ɔ 'dɛ nʋ, 'ɩn ɔ ylia 'wie, a -yɔ -mɔɔ 'sasʋkpa -nyɩmɛ 'na lili 'sukwe -bhlo -nɩ.

12-13 'Lee -wa 'nɩa -Lagɔnyɩma nya -mɩ, -amɩ 'kaa wa -yɔgbʋ 'wʋbhu yɩ? -Lagɔ yia wa -yɔgbʋ 'wʋbhua. 'Ɩn amɩa, amɩa 'nɩ mneni a 'ka -Lagɔnyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhuu? Nɩɩ, -Lagɔsɛbhɛ gbaaɛ:

«A vu nʋkplɛɛ 'ylinyunonya amɩaa 'dɛ nyɩdɩ.»

6

-Lagɔnyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhubhue wa 'dɛkpʋa nyɩdɩ

1 'Ɩn lɛɛ ka 'gbʋ amɩaa 'yabhlo -yɔ ɔ -Lagɔbheli yabhlo -ka gbʋ 'yɩ, 'ɩn ɔ kwa we gbʋwʋbhunya 'nɩa tɩklɩɩ -mɩ -Lagɔ 'yu -maa -gbɛa? 'Ɩn ɔ'ɔ kwa we -Lagɔnyɩmaa -gbɛa? 2 A 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, -Lagɔnyɩma yia dʋdʋgʋ -nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhuaa? 'Ɩn we -ka nɩɩ, amɩa yi dʋdʋgʋ -nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, a 'nɩ mneni a 'ka gbʋ yua -sɛ -sɛ 'wʋbhuu? 3 A 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, -amɩa yia 'anzɩnyaa -yɔgbʋ 'wʋbhuaa? Sa we mɩ, 'ɩn a 'nɩ mneni a 'ka dʋdʋ -mɩnɩɩ -gʋ gbʋ 'wʋbhua? 4 'Ɩn amɩa -ka sanɛɛ -sʋkpa gbʋ nyɩdɩ -ka, a bhua we 'wʋ, 'ɩn a kwaa we dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋwʋbhunya 'yu, -wa leglizɩ'ɩ laa nyɩma! 5 'Ɩn, -we na gbaa da, amɩaa 'dɛɛ zʋ -wa. Gbʋyilonyɔ yabhloo -kpʋa 'nɩ aɩn nyɩdɩ -mɩ, 'ɩn -mɔɔ 'ka amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhuu? 6 Nɩɩ, sa bhelia -bhelia kɩklalɩ dʋdʋgʋ -nyɩma 'nɩa -Lagɔ -yii gbʋwʋbhunya 'yua?

7 Gbʋzɔnʋ -wa, a 'dɛkpʋa -ka 'kɩklalɩda -mɩ, mʋ slolua nɩɩ, a ka bhli tɔɔ tɔɔ. Lɛɛ -lu ka 'gbʋ a'a 'tide amɩaa 'dɛ 'yi, wa'a dɩ aɩn gbʋ 'wlu, 'ɩn wa'a li aɩn 'wlua? 8 Nɩɩ, amɩa dɩa nyɩma gbʋ 'wlu, 'ɩn amɩa lia nyɩma 'wlu, 'ɩn amɩaa -Lagɔbhelia -yla a nʋa we lɛ!

9 A 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, -wa nʋa gbʋnyuu lɛ, wa 'na 'ka 'bɩ 'yɩ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe zɔɔ? A 'na nʋnʋ amɩaa 'dɛ -dawli gbʋnya -mɩnɩ 'wʋ -nɩ: mʋtnɩ -lɛnʋnya, yoyolagɔɔ bʋbɔnya, nyɩma -putuu -budu 'wʋdɩnya, nʋkpasia -wa -yɔ nʋkpasia dɩ -budu 'wʋ, 10 'wienya, lɛklɩcɩan, -wa bhalɩa wa 'dɛ nʋ, -wa vɛlɩa nyɩma, -wa bhua nyɩmaa -lu 'wʋ -gla nya, -maa 'na 'ka 'bɩ 'yɩ -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe zɔ. 11 Nɩɩ, sanɛɛ amɩaa lʋ -nyɩma tɔlʋa mɩa zlɩmɛ. 'Ɩn -Lagɔ ka aɩn -yɔwɔlʋ, ɔ ka -bha aɩn -sa ɔ -nʋ nya, 'ɩn ɔ yia aɩn nyɩma tɩklɩɩ -zɛlɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya, -amɩaa -Lagɔɔ Zuzuu sɔlʋ.

A 'ylimanɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ amɩaa -gʋ ku nya

12 Aɩn nyɩdɩ, tɔlʋa nɛɛ: «-Lu weee lɛnʋ se mɩ 'mɩ -yla.» Cɩɩn, 'ɩn -lu weee lɛnʋe 'nɩ 'sa 'ylinanɩ. 'Ɩn ɩn mneni ɩn 'ka gbaɛ: «-Lu weee lɛnʋ se mɩ 'mɩ -yla», 'ɩn ɩn 'nɩ mneni ɩn 'ka na 'dɛ 'yitide, 'ɩn ɩn 'ka -lu -gʋdʋʋ gaylo -zɛ. 13 A nɛɛ 'yaɛ: «Lililu mɩ nʋkplaa -nʋ nya, 'ɩn nʋkpla mɩa lililuu -nʋ nya.» Gbʋzɔnʋ -wa, 'ɩn -zugba la -Lagɔ yia we -saa -bhlo -bhlo. Nɩɩ, wa 'nɩ nyɩmɛɛ ku lɛnʋ mʋtnɩɩ 'gbʋ: we mɩ Jejitapɛɛ -nʋ nya, 'ɩn Jejitapɛ mɩa kuu -nʋ nya.

14 -Lagɔ 'bhua Nyɩmaa -Kanyɔ 'wʋ tlɩtlɩe lʋ, 'ɩn mɔ yi 'yaa -amɩa 'wʋbhua tlɩtlɩe lʋ ɔ 'tɩtɛ nya.

15 A 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, amɩaa ku -kpabhie mɩ Klisɩɩ kuu 'lali nyaa? 'Ɩn ɩn mneni ɩn 'ka Klisɩɩ kuu kibhe 'wʋbhu, 'ɩn ɩn 'ka we 'naabɩzɩŋwnɔɔ kuu kibhe 'wʋnʋʋ? -Ɩnnya! 16 Nɩɩ, -ɔ -yɔ 'naabɩzɩŋwnɔ -ka -mɩ, ku -bhlogbɔɔ wa 'dɛ 'sɔ zɛa, a 'nɩ we 'ji -yii? Nɩɩ, -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ:

«Nyɩmɛ -bhlogbɔɔ wa 'dɛsɔbhie yia -zɛa.»

17 'Ɩn -ɔ -yɔ Jejitapɛ -ka 'wʋsuslo dlɩ zɔ, nyɩmɛ yabhlo ɔ -yɔ ɔ zɛa.

18 Nɩɩ, a -gwa mʋtnɩgbʋ kwɛɛ! Gbʋnyuu -putu weee nyɩmɛ nʋa lɛ, we'e pla ɔ ku zɔ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ nʋa mʋtnɩgbʋ lɛ, ɔ 'dɛɛ ku -yla ɔ nʋa gbʋnyuu lɛ. 19 Zuzu 'Pʋpa -Lagɔ 'nyɛa aɩn, -we mɩa aɩn 'wʋ, a 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, amɩaa ku mɩ we -budu nyaa? 'Ɩn a 'nɩ amɩaa 'dɛɛ -nʋ nya -mɩɩ? 20 Nɩɩ, -Lagɔ ka aɩn 'wʋzɩtɩ -valɛ 'kadʋ nya. We 'gbʋ, a 'ylimanɩ ɔ 'ŋnɩ amɩaa ku zɔ.

7

Kwʋkwalɩe gbʋ

1 Gbʋ, -we a 'yɩbhaa 'mɩ la 'sɛbhɛ 'wʋ, we 'bɩgʋ na palɩa -slɛɛn da.

Nɩɩ, nyɩmɛ 'nɩ 'ŋwnɔ kwa we nanɩ 'yli. 2 Nɩɩ, mʋtnɩgbʋʋ lɛnʋee 'gbʋ, nʋkpasu -ka ɔ 'dɛɛ 'ŋwnɔ, 'ɩn 'ŋwnɔ -ka ɔ 'dɛɛ 'lowli.

3 -We nʋkpasu nʋa lɛ 'ŋwnɔ -yla, 'ŋwnɔɔ 'lowli nʋ we ɔ 'ŋwnɔ -yla lɛ. 'Ɩn -we 'ŋwnɔ nʋa lɛ nʋkpasu -yla, 'ŋwnɔ nʋ we lɛ ɔ 'lowli -yla. 4 Nɩɩ, -we 'ŋwnɔ 'yɩbhaa, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka we ɔ 'dɛɛ ku -yla lɛnʋ, ɔ ku mɩa, ɔ 'lowlii -nʋ -wa. 'Sa -bhloo 'dɛ, -we nʋkpasu 'yɩbhaa, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka we ɔ 'dɛɛ ku -yla lɛnʋ, ɔ ku mɩa, ɔ 'ŋwnɔɔ -nʋ -wa. 5 Nɩɩ, 'yabhlo 'na -mueni ɔ 'dɛ ɔ -libheyi -nɩ. We -ka -Lagɔ a 'ka bhubhoe bhla yabhlo nya a bhlɩ wɛlɩ -bhlo, 'bhie, a 'ka 'sa nʋ. 'Ɩn -mʋʋ 'bɩgʋ, a yiyli -yɔ lʋ -buduu 'wʋdɩda. We 'nɩ -mʋʋʋ, a 'nɩ mneni a 'ka amɩaa 'dɛ kpa sayibheli, 'ɩn a bhlilia -Saataan laylagbʋ lʋ.

6 Nɩɩ, -we ɩn gbaa da aɩn -yla, amɩaa 'yoo 'nyɛnyɩee 'gbʋ ɩn yia we gba, we 'nɩ tite ɩn palɩ aɩn -yla. 7 Ɩn 'yɩbha nyɩma weee -mɩ nyɩfɩ nya na 'dɛ 'bhisa. 'Ɩn -ɔ -ka -mɩ, ɔ ka ɔnʋʋ -Lagɔɔ wlawlalu -we -Lagɔ 'nyɛa ɔ. Nɩɩ, 'yabhloo -nʋ mɩ we 'dɛɛ sa, 'ɩn -gʋdʋʋ -nʋ mɩa we 'dɛɛ sa.

8 -Wa 'nɩa -slɔ 'ŋwnɔ kwa, -wa 'nɩa -slɔ ylɩkwʋ, we -yɔ -dʋgbaŋwnɩ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: a -ka yaa 'mɩ 'bhisa -tʋ we nanɩ 'yli. 9 'Ɩn we -ka a 'nɩ mneni a 'ka amɩaa 'dɛɛ dlɩ lakpa, -zugba we nanɩ 'yli, a kwa 'ŋwnɔ, a -kwʋ ylɩ, a yi tlɩ nʋkpasu -yɔ 'ŋwnɔɔ 'tʋ nya.

10 Nyɩma -wa kwaa 'ŋwnɩ, 'ɩn -wa -kwʋa ylɩ, ɩn nɛɛ wa -ylaɛ, (we 'nɩ -amɩ gba we, Nyɩmaa -Kanyɔ gbaa we): 'ŋwnɔ 'na 'bhʋlʋ ɔ 'lowli -glo -nɩ. 11 We -ka nɩɩ, 'ŋwnɔ ka ɔ 'lowli -globhʋ, ɔ 'na -kwʋlʋ ylɩ -putu -nɩ, 'ɩn we 'nɩ -mʋʋʋ, ɔ -yɔ ɔ 'lowli suslolu 'wʋ lʋ. 'Ɩn nʋkpasu, -mɔɔ 'na -salɩ ɔ 'ŋwnɔ kwnɛɛ 'tɩtɩ -nɩ.

12 -We na gbaa nyɩma -tɔlʋa -wa kaa 'ŋwnɩ -yla mʋ nɩ, (na 'dɛ gbaa we, we 'nɩ Nyɩmaa -Kanyɔ gba we): nɩɩ, -Lagɔbheli -ɔ -ka 'ŋwnɔ -ɔ 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ -ka, 'ɩn ɔɔ 'ŋwnɔ -ka 'yɩbha ɔ -yɔ ɔ 'ka -yɔtʋtlʋ nɩ, ɔ 'na -salɩ ɔ kwnɛɛ -nɩ.

13 'Sa -bhlokpadɛ, -Lagɔŋwnɔ -ɔ -ka nʋkpasu -ɔ 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ -ka, 'ɩn ɔɔ nʋkpasu -ka 'yɩbha ɔ -yɔ ɔ 'ka -yɔtʋtlʋ, ɔ 'na 'bhʋlʋ ɔ -glo 'tɩtɩ -nɩ. 14 Nɩɩ, nʋkpasu 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ, ɔ cɩpa -Lagɔ -yɔ, -Lagɔŋwnɔ ɔ kwaaa 'gbʋ. 'Sa -bhloo 'dɛ, 'ŋwnɔ 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ, ɔ cɩpa -Lagɔ -yɔ, -Lagɔbheli ɔ kwaaa 'gbʋ. We 'nɩ -mʋʋʋ, amɩaa 'yua mɩ nyɩma 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩɩ 'yua 'bhisa. 'Ɩn -zugba amɩaa 'yua cɩpa -slɛɛn -Lagɔ -yɔ.

15 Nɩɩ, -ɔ 'nɩ -Lagɔ 'wʋ -mɩ, -de ɔ -Lagɔlowlii, -de ɔ -Lagɔŋwnɔɔ, ɔ -ka gba ɔ 'ka -mɔɔ -yɔbhʋ, a 'tide ɔ 'yi ɔ 'ka we lɛnʋ. -Mʋʋ daa mɩa, we yi -Lagɔlowli -zɛoo, we yi -Lagɔŋwnɔ -zɛoo, ɔ 'nɩ ɔ -yɔlanɛda -mɩ. Nɩɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ 'gbʋ -Lagɔ yia aɩn la. 16 Nɩɩ, ama -Lagɔŋwnɔ, sa a -yi we 'ji, a mneni a 'ka amaa 'lowli gbʋ 'wʋsaa? -Mɩ -Lagɔlowli, sa -ɩn -yi we 'ji, -ɩn mneni -ɩn 'ka -na 'ŋwnɔ gbʋ 'wʋsaa?

Sa a mɩa, 'ɩn -Lagɔ yia aɩn la, a -tʋ 'sa

17 We 'bhʋ -mɩnɩ -bhlogbɔɔ 'wʋ, -kwɩkwɩ Jejitapɛ 'nyɛa -mɩ, -ɩn nɔ we sɔlʋ, 'ɩn sa -ɩn mɩa, 'ɩn -Lagɔ yia -mɩ la, -ɩn -tʋ 'sa. Tite -we na slolua leglizɩ weee da weee, mʋ mɩa dɛ. 18 Nɩɩ, -ɩn -ka knɩ 'wʋ -mɩ 'bhie -Lagɔ -ka -mɩ la, -ɩn -tʋ -mʋʋ sɔlʋ, 'ɩn -ɩn 'nɩ knɩ 'wʋ -mɩ, -Lagɔ -ka -mɩ la, -ɩn 'na plalɩ knɩ -nɩ. 19 -Ɩn 'ka knɩ plaoo, -ɩn 'nɩ knɩ plaoo, -mʋʋ 'nɩ gbʋ yabhlogbɔɔ. Nɩɩ, -we nanɩa 'yli, mʋ -wa nɩɩ, -ɩn zʋ -Lagɔɔ titee 'nʋŋwɛ. 20 We -mɩ nɩɩ, -ɔ -ka -mɩ, sa ɔ mɩa 'bhie -Lagɔ yia ɔ la, ɔ -tʋ we sɔlʋ. 21 -Lagɔ 'kaa -mɩ la -ɩn mɩ gaylo nyaa? -Ɩn 'na sumanɩ dlɩ -mʋʋ 'gbʋ -nɩ. We -ka nɩɩ, -ɩn mneni -ɩn 'ka gaylo -flii 'tla, -ɩn nʋ we lɛ. 22 Nɩɩ, gaylo -ɔ Nyɩmaa -Kanyɔ laa, ɔ mɩ nyɩmɛ -ɔ Nyɩmaa -Kanyɔ zɩtɩa 'wʋ nya. 'Sa -bhloo 'dɛ nyɩmɛ -ɔ mɩa ɔ 'dɛ -yla Nyɩmaa -Kanyɔ laa, -mɔɔ mɩa Klisɩɩ gaylo nya. 23 Nɩɩ, -valɛ 'kadʋ nya -Lagɔ zɩtɩa aɩn 'wʋ. A 'na -zɛlɩ nyɩmaa galɩ -nɩ. 24 Bheliaɩn, -ɔ -ka -mɩ sa ɔ mɩa, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ la, ɔ -tʋ we sɔlʋ -Lagɔ 'yu.

-Wa 'nɩa 'ŋwnɩ -yɔ 'lowlia -kaa gbʋ

25 Nɩɩ, -wa 'nɩa -slɔ 'ŋwnɩ -yɔ 'lowlia -ka, Nyɩmaa -Kanyɔ 'nɩ 'mɩ -yla gbʋ yabhlogbɔɔ gba -maa daa. Nɩɩ, na 'dɛɛ 'wlukʋʋn -gbʋ na gbaa da, Nyɩmaa -Kanyɔ ka 'mɩ ɔ nyazɩdlɩ nya nyɩmɛ wa dɩa dlɩ 'wʋ -zɛlɩ. 26 Nɩɩ, dɛslɛɛn bhlaa -yɔkalɩee 'gbʋ, -we na pʋpalɩa 'wlukʋʋn la mʋ nɩ: nyɩmɛ -ɔ -ka -mɩ, sa ɔ mɩa ɔ -tʋ 'sa, mʋ nanɩa 'yli. 27 'Lee -ɩn ka 'ŋwnɔɔ? -Ɩn 'na -salɩ ɔ kwnɛɛ -nɩ. -Ɩn 'nɩ 'ŋwnɔ -ka, -ɩn 'na kwalɩ 'ŋwnɔ -nɩ. 28 'Ɩn -ɩn -ka 'ŋwnɔ kwa, -ɩn 'nɩ gbʋnyuu lɛnʋ, 'ɩn 'yieslɔŋwnɔ -ka ylɩkwʋ, ɔ 'nɩ gbʋnyuu lɛnʋ. -Wa kwʋkwalɩa, sɩasɩe wa yɩa wa 'pipee 'wʋ, we 'gbʋ ɩn 'yɩbha yaa ɩn 'ka we aɩn gwevlalɩ.

29 Bheliaɩn, -we ɩn 'yɩbhaa ɩn 'ka gba mʋ nɩ: nɩɩ, bhla -tʋ 'wʋ -sɛ. We 'bhʋ -zɛɛn 'wʋ, nyɩma -wa kaa 'ŋwnɩ, wa nʋ nɛɛ wa 'nɩ 'ŋwnɩ -ka. 30 Nɩɩ, -wa mɩa wida, wa nʋ nɛɛ wa 'nɩ wida -mɩ, -wa mɩa 'mʋna lida, wa nʋ nɛɛ wa 'nɩ 'mʋna 'wʋ -mɩ. 'Ɩn -wa zɔa -li, wa nʋ nɛɛ -we wa zɔa, we 'nɩ wa -nʋ. 31 Nɩɩ, -wa mɩa zʋzɔnʋ 'yɩda dʋdʋ -mɩnɩ -gʋ, wa nʋ nɛɛ wa 'nɩ zʋzɔnʋ 'yɩda -mɩ. Nɩɩ, wee dʋdʋ -mɩnɩ, sa we mɩa dɛ, 'plɩa we yia.

32 Nɩɩ, ɩn 'nɩ 'yɩbha amɩaa dlɩ sumanɩ. -Ɔ 'nɩ 'ŋwnɔ kwa, mɔ kpaa Nyɩmaa -Kanyɔɔ gbʋ -kli, 'ɩn sa ɔ 'kaa nʋ ɔ 'ka Nyɩmaa -Kanyɔ dʋdʋnamanɩ, 'ɩn ɔ talɩa we yoo da. 33-34 Nɩɩ, -ɔ -ka 'ŋwnɔ -ka, dʋdʋ -gʋʋ gbʋ -mɔɔ kpaa -kli. 'Ɩn sa ɔ 'kaa nʋ ɔ 'ka ɔ 'ŋwnɔ dʋdʋnamanɩ, 'ɩn ɔ talɩa we 'yoo da. Sanɛɛ 'sa ɔ mɩa dlilida wee gbʋ 'sɔ nyɩdɩ.

'Sa -bhloo 'dɛ ŋwnɔ 'nɩa ylɩ -mɩ -yɔ 'yieslɔŋwnɔ 'nɩa ylɩ -mɩ kpaa Nyɩmaa -Kanyɔɔ gbʋ -kli. Nɩɩ, ɔ 'yɩbha ɔ 'ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ -nʋ nya -tʋ, ɔ kuu lɛnʋgbʋ -yɔ ɔ 'wlukʋʋn lapʋpalɩe weee 'wʋ. 'Ɩn 'ŋwnɔ -ɔ -ka ylɩ -mɩ, dʋdʋ -gʋʋ gbʋ -mɔɔ kpaa -kli, 'ɩn sa ɔ 'kaa nʋ, ɔ 'ka ɔ 'lowli dʋdʋnamanɩ, 'ɩn ɔ talɩa we 'yoo da. 35 Nɩɩ, -we na gbaa da aɩn -yla, amɩaa 'dɛɛ zʋzɔnʋ gbʋ -wa, we 'nɩ amɩaa 'yoo -kʋlʋe. Ɩn 'yɩbha nɩɩ, -we mɩa tɩklɩɩ a nʋ we lɛ Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'dɛbhlogbɔɔ -yɔlanɛnɩe nya.

36 -A yla -slɔ gbʋ 'sɔ -mɩnɩ. We tɩanʋ nɩ: nɩɩ, bhoyi sɔ gbaa wa 'ka kwʋkwalɩ wa mɩa wʋda, 'ɩn nyimeslɔyuu dlɩ 'wʋnyni gbʋ -ka ɔ ŋwɛla -zili tenyii nɩ, ɔ dlɩ -ka gba nɩɩ, ɔ nʋ ɔ bhoyi -yla gbʋnyuu lɛ, -zugba wa kwʋkwalɩ, sa ɔ 'yɩbhaa. Nɩɩ, we nanɩ 'yli, ɔ 'nɩ gbʋnyuu lɛnʋ. 37 'Ɩn we -ka nyimeslɔyuu dɛ gba ɔ 'nɩa -slɔ 'ŋwnɔ kwa, we 'nɩ -gla nya, 'ɩn ɔ -ka mneni ɔ 'ka ɔ dlɩ lakpa, ɔ -ka ɔ 'dɛ nya gba 'piɛɩn nɩɩ, ɔ -yɔ ɔ bhoyi 'nɩa -budu 'wʋdɩ, gbʋzɔnʋ ɔ nʋa lɛ. 38 We -ka 'sa -mɩ, -ɔ -ka ɔ bhoyi kwa, gbʋzɔnʋ ɔ nʋa lɛ. 'Ɩn -ɔ 'nɩ 'ŋwnɔ kwa, gbʋzɔnʋ -mɔɔ nʋ 'yaa lɛ bhabha.

-Dʋgbaŋwnɩɩ gbʋ

39 Da 'ŋwnɔɔ 'lowli -gaa -slɔ 'yliyɔ, ɔ -tʋ ɔ -yɔ 'kɔmʋʋ. 'Ɩn we -ka nɩɩ, ɔ 'lowli ka tlɩ, -ɔ ɔɔ 'ŋwnɔ -ka 'yɩbha ɔ kwa ɔ. Nɩɩ, we -zɛ -Lagɔnyɩmɛ. 40 Nɩɩ, nanʋʋ dlɩ zɔ, sa ɔ mɩa, ɔ -ka we sɔlʋ -tʋ, 'mʋna 'wʋ ɔ yia -tʋa. 'Ɩn -amɩ 'ya, ɩn dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzu mɩ 'mɩ 'wʋ.

8

-Zila -bʋbɔnɩmɛɛ -gʋ gbʋ

1 Nɩɩ, -a yla -slɛɛn -zila -bʋbɔnɩmɛɛ -gʋ gbʋ.

-We a gbaa, gbʋzɔnʋ -wa: «Nɩɩ, -a 'dɛ weee -yi -lu.» 'Ɩn wee -luyilo mɩa, 'dɛɛ 'ylimanɩe we palɩa nyɩmɛ. 'Ɩn zɛkɩkalɩe mɩa, mʋ ylimanɩa dlɩzʋzʋe -gʋwʋla. 2 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ 'dɛ 'wlukʋʋn -dɩ, ɔ -yi -lu yabhlo, sa ɔ mnenia ɔ 'ka yaa we yibheli, ɔ 'nɩ -slɔ 'sa we -yi. 3 Nɩɩ, -ɔ -ka -Lagɔɔ zɛkalɩ, -Lagɔ -yi -mɔɔ.

4 'Lee -a mneni -a 'ka -zila -bʋbɔnɩmɛ lii? -A -yi we 'ji nɩɩ, yoyolagɔnya 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ dʋdʋgʋ, 'ɩn -Lagɔ -bhlogbɔɔ.

5 Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, nyɩma tɔlʋa nɛɛ -lagɔnya mɩ yalɩ -yɔ -seli dʋdʋ -gʋ. 'Ɩn wa dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, -lagɔ -zu 'wʋ, 'ɩn nyɩmaa -cɩan -zu 'wʋ. 6 Nɩɩ, we -ka -amɩaa -nʋ, -Lagɔ -bhlogbɔɔ, mɔ -wa Dide, mɔ -laa -lu weee la, mɔ -yla -a mɩa. 'Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔ -bhlogbɔɔ: mɔ -wa -Zezu Klisɩ. Ɔ 'gbʋ -lu weee mɩa la, 'ɩn ɔ 'gbʋ -amɩa mɩ 'yaa la.

7 'Ɩn nyɩma weee 'nɩ gbʋzɔnʋ -mɩnɩ -yi. Nɩɩ, tɔlʋa ka wee yoyolagɔ -yɔlayibheli bhabhaa 'gbʋ, -slɛɛn 'ya, 'ɩn wa lia wee -zila -bʋbɔnɩmɛ, nɛɛ yoyolagɔɔ bʋbɔnɩmɛ. Wa dlɩ 'nɩ latɛ, 'ɩn wa gbaa wa 'dɛɛ daa nɩɩ, wee nɩmɛ ka wa pʋɩn -plalɩ. 8 'Ɩn we 'nɩ nɩɩ, lililu 'ka -aɩn -Lagɔ -yɔlanyneni: -a 'nɩ we li -a 'na 'ka -lu yabhlogbɔɔ 'wʋbɔ, 'ɩn -a -ka we lioo, we 'na 'ka -aɩn -lu yabhlogbɔɔ 'nyɛ.

9 Nɩɩ, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, amɩaa 'dɛ -yla -tʋtʋee lɛnʋgbʋ yi -wa ka dlɩ 'nɩa 'wʋtɛ labhlɩ. 10 Nɩɩ, -mɩ -yia gbʋzɔnʋ, we -ka nɩɩ, nyɩmɛ ka dlɩ 'nɩa 'wʋtɛ, ɔ -ka -mɩ 'yɩ lida yoyolagɔɔ bʋbɔbudu zɔ, 'lee, ɔ 'nɩa dlɩ 'tɛmanɩa yi, 'ɩn ɔ 'ka wee yoyolagɔɔ bʋbɔnɩmɛ lii? 11 Nɩɩ, -na gbʋzɔnʋʋ yiloo 'gbʋ, -Lagɔbheli -ɔ ka dlɩ 'nɩa 'wʋtɛ, -ɔ ka 'gbʋ Klisɩ yia tlɩ, sanɛɛ 'sa ɔ yia ɔ 'dɛ mnɔnʋa! 12 'Ɩn a -ka 'sa -Lagɔbhelia gbʋnyuu 'wluo nʋ, a -ka wa dlɩ 'nɩa 'wʋtɛ lɛnʋ, -zugba Klisɩɩ 'dɛbhie -gbolu -yla a nʋa gbʋnyuu lɛ.

13 We 'dɛɛ 'gbʋ, wee lililu -mɩnɩ 'ka na -Lagɔbheli mnɔnʋ nɩ, -zugba ɩn 'nɩa 'maslɛɛn -zila -bʋbɔnɩmɛ lia yi, ɩn yi na bheli mnɔnʋ.

9

-We ka 'klʋ -Zezuu *tietienyɔ kaa, we -yɔ -we ɔ 'kaa lɛnʋ

1 'Lee, ɩn 'nɩ na 'dɛ -yla -mɩɩ? Ɩn 'nɩ -Zezuu tietienyɔɔ? Ɩn 'nɩ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu 'yɩɩ? 'Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔɔ lubho ɩn nʋa, a 'nɩ we yaa? 2 We -ka nɩɩ, nyɩma tɔlʋaa -gbɛ, ɩn 'nɩ -Zezuu tietienyɔ nya -mɩ, amɩaa -gbɛ, ɩn mɩ we nya -kpɔ. Nɩɩ, a mɩ Nyɩmaa -Kanyɔ 'wʋʋ 'gbʋ, amɩaa dɛ slolua nɩɩ, ɩn mɩ Nyɩmaa -Kanyɔɔ tietienyɔ nya.

3 Nɩɩ, wa -ka 'mɩ gbʋ 'wludɩ, sa na saa na 'dɛ gbʋ 'wlu, mʋ nɩ: 4 'lee, -a 'nɩ we 'klʋ -ka, -a 'ka li, 'ɩn -a 'ka 'ma -amɩaa lubhoo 'gbʋʋ? 5 Sa -Zezuu tietienya tɔlʋa, Nyɩmaa -Kanyɔɔ bhelia -yɔ *Sefasɩ 'bhua -Lagɔŋwnɔ 'wʋ, -amɩa 'nɩ we 'klʋ -ka, -a 'ka -Lagɔŋwnɔ 'wʋbhu, -a -yɔ ɔ 'ka mnɩɩ? 6 Yaayɩɩ, -amɩ -yɔ Banabasɩ -bhlo 'kaa lubho nʋ 'bhie, -a 'ka -amɩanʋʋ 'pipee 'yɩ yɩ? 7 'Lee, a ka -slɔ 'nʋ nɩɩ, nyɩmɛ ka 'slʋja pla, 'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ 'pɛnɩ yɩ? Nyɩmɛ faa *-dlɔsu, ɔ'ɔ li we 'bhuee? 'Ɩn 'nɔɔluu zʋa yabhlo 'yliyɔzʋnyɔ'ɔ 'ma 'nɔɔluu nyɩtɩnyuu?

8 'Lee, nyɩmaa lɛnʋgbʋʋ sɔlʋ -bhloo 'dɛ na gbaa gbʋ yɩ? *Moizɩɩ tite 'nɩ wee gbʋ -bhloo 'dɛ gbada -mɩɩ? 9 Nɩɩ, we mɩ wee tite 'wʋ cɛlɩdaɛ:

«'Bhli -ka 'mnɔ 'titlida -mɩ,

a 'na gbʋan -nɩ we ŋwɛ -nɩ.»

'Lee, 'bhlinyaa 'gbʋ -Lagɔ bhalɩa yɩ? 10 'Lee, -amɩaa 'gbʋ ɔ yia sa wɛlɩ -mɩnɩ gba yɩ? Cɩɩn, -amɩaa 'gbʋ wee wɛlɩ mɩa cɛlɩda. Nɩɩ, -ɔ -ka 'mnɔ 'pa, ɔ dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, ɔ -nʋ ɔ yia 'yɩa. 'Ɩn -ɔ -ka 'mnɔ -dɩda -mɩ, ɔ dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, ɔ -nʋ ɔ yia 'yɩa, we 'nɩ mʋʋ? 11 -A ka aɩn 'wʋ Zuzu 'Pʋpaa zʋzɔnʋnya glʋ. 'Lee, -a -ka aɩn kwɛɛ amɩaa dʋdʋgʋʋ zʋzɔnʋnya 'yɩ, gbʋ 'kadʋ mʋ yɩ? 12 We -ka nɩɩ, nyɩma tɔlʋa ka we 'yɩyɩ klʋ aɩn -gʋ, -amɩaa nʋ we 'yɩyɩ -klʋ 'nɩ -maa -nʋ 'wʋzii?

-Amɩa 'nɩ -mʋʋ -yɔlayɩbha. Nɩɩ, gbʋ weee -a slʋlʋa 'wlu zɔ la, -mʋʋ yi 'wlʋ Klisɩɩ gbʋzɔnʋ gbʋʋ 'yoo -a kɩklalɩ. 13 A 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, -wa nʋa lubho *-Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ wa yɩa wanʋʋ lililuu? 'Ɩn -wa nʋa -Lagɔɔ bʋbɔlʋda lubho, -Lagɔɔ bʋbɔlʋda wa'a 'yɩ wanʋʋ lililuu? 14 Nɩɩ, 'sa -bhloo 'dɛ Nyɩmaa -Kanyɔ palɩa tite, nɩɩ, -wa gbaa -Lagɔgbʋ, wa 'yɩ wanʋʋ lililu -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe -yɔ.

15 Nɩɩ, -amɩ, -li ka 'yɩyɩ klʋ ɩn kaa, ɩn 'nɩ we 'yabhlogbɔɔ -yɔlayɩbha. 'Ɩn ɩn 'nɩa -li ka 'yɩyɩ klʋ ɩn kaaa 'gbʋ we cɛlɩ. We nanɩ 'yli ɩn 'ka tlɩ! -Mʋʋ -zi nyɩmɛ 'ka 'mɩ 'ŋnɩ 'kadʋ -mɩnɩ -gʋ -sa. 16 Nɩɩ, ɩn 'nɩa na 'dɛ 'ylimanɩ -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe 'wʋ. -Gla -wa ɩn 'ka we gba. 'Ɩn we -ka nɩɩ, ɩn 'nɩ wee -Lagɔgbʋ gba, gbʋnyuu mɩ na -nʋ nya! 17 We -ka na dɛ -saa -bha wee lubho -mɩnɩ, -zugba ɩn mneni ɩn 'ka we 'pɛnɩe 'yɩ. Nɩɩ, -gla nya -Lagɔ dɩa 'mɩ wee lubho 'wluu 'gbʋ, bhe na nʋa we. 18 Nɩɩ, lɛɛ -lu -wa na 'pɛnɩa? -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe bhe -wa, 'ɩn -li ka 'yɩyɩ klʋ ɩn kaa, ɩn 'kaa 'yɩ -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe -yɔ, ɩ'ɩn 'yɩbha we -yɔla.

19 Ɩn mɩ na 'dɛ -yla, ɩn 'nɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ gaylo. 'Ɩn ɩn yia na 'dɛ nyɩma weee gaylo 'wʋnʋ, ɩn 'ka nyɩma duun 'yɩ Klisɩɩ -nʋ nya. 20 Nɩɩ, ɩn -ka Zuifʋ nyɩdɩ -mɩ, 'ɩn na nʋa na 'dɛ Zuifʋ 'bhisa, 'ɩn, ɩn 'ka wa 'yɩ Klisɩɩ -nʋ nya. Na 'dɛ'ɛ zʋ Moizɩɩ tite 'nʋŋwɛ -gla nya, 'ɩn ɩn -ka -wa zʋa we 'nʋŋwɛ nyɩdɩ -mɩ, 'ɩn na nʋa na 'dɛ wee titee 'nʋŋwɛzʋnyɔ 'bhisa, 'ɩn ɩn 'ka wa 'yɩ Klisɩɩ -nʋ nya. 21 'Sa -bhloo 'dɛ, -wa 'nɩa Moizɩɩ tite -yi, ɩn -ka wa nyɩdɩ -mɩ, 'ɩn na nʋa na 'dɛ -maa 'bhisa, 'ɩn, ɩn 'ka wa 'yɩ Klisɩɩ -nʋ nya. 'Ɩn -zugba, ɩn -yi -Lagɔɔ tite, -we ka gbʋ -wa, Klisɩɩ tite na zʋ 'nʋŋwɛ. 22 Nɩɩ, -wa ka dlɩ 'nɩa 'wʋtɛ, ɩn -ka wa nyɩdɩ -mɩ, 'ɩn na nʋa na 'dɛ -ɔ ka dlɩ 'nɩa 'wʋtɛ 'bhisa, 'ɩn ɩn 'ka -maa 'yɩ. Na 'dɛ na nʋa -lu weee 'wʋ, wa 'dɛ weee -yla. 'Ɩn, ɩn 'ka tɔlʋa gbʋ 'wʋsa sɔ weee lʋ. 23 -Lagɔgbʋʋ 'gbʋ na nʋa gbʋ weee -mɩnɩ lɛ, 'ɩn ɩn 'ka we zʋzɔnʋ 'yɩ.

24 A -yi we 'ji nɩɩ, -gwagwanya weee -ka -gwaa mnɩ, -gwa wa 'dɛ weee gwaa, 'ɩn nyɩmɛ -bhlogbɔɔ bhua we 'kupʋ 'wʋ. Nɩɩ, amɩa -gwa 'ya 'sa, 'ɩn a 'ka we 'kupʋ 'wʋbhu. 25 -Gwagwanya -ka -gwagwɩe 'kpɩaa yi -luu tɔlʋa wa tɩa. We 'pɛnɩe -we yia labhʋa wa 'ka we 'yɩɩ 'gbʋ, wa nʋa we lɛ. 'Ɩn 'pɛnɩe we'e 'bhʋa la, -amɩa 'ka we 'yɩɩ 'gbʋ -a nʋa we lɛ. 26 We -ka -amɩ, we 'gbʋ na zʋa -gwagwɩe 'yliyɔ, 'ɩn ɩn 'ka we 'wlulapalɩda nyni. 'Ɩn, ɩn 'wlʋ -kwligʋnyɔ, ɩ'ɩn 'pa -kwli 'sa -mɔ bhe. 27 Nɩɩ, na ku na palɩa 'klɩyɩe 'wʋ, 'ɩn ɩn mɩ we -kanyɔ nya. -Mʋʋ yi 'wlʋ nyɩma tɔlʋa -yla ɩn gba -Lagɔgbʋ 'bhie, -Lagɔ yi 'mɩ kwnɛɛ -sa.

10

*Izlaɛlɩnyɩma mɩa da bɛblɛɛ wa gbʋʋ 'wʋpalɩgbʋ

1 Bheliaɩn, ɩn 'yɩbha a ligbe gbʋ -we ylɩa -amɩaa dʋkpasɩ -wa -yɔ Moizɩ nɔa zlɩmɛ. Yalɩpʋpaa kpɔ yabhlo zʋa wa 'dɛ weee 'yliyɔ, 'ɩn wa 'dɛ weee yia *gumunyu Zalʋ 'wʋdɩ. 2 Wa -yɔ Moizɩ 'sɔ -bhlo, 'ɩn wa yia wa 'dɛ weee batizee yalɩpʋpa -yɔ gumunyu lʋ. 3 Lililu -Lagɔ wlaa, mʋ -bhlo wa 'dɛ weee lia. 4 'Ɩn 'nyu -Lagɔ wlaa, wa 'dɛ weee 'maa we. Nɩɩ, -Lagɔɔ -bazlɛ mɩa wa yoo kwada, nyu bhʋa we 'wʋ, 'mʋ wa maa. Wee -bazlɛ mɩa, Klisɩ -wa. 5 'Ɩn wa nyɩdɩ nyɩmaa dumadu 'nɩ -Lagɔɔ dʋdʋnanɔ gbʋ lɛnʋ, we 'gbʋ, wa yia tlɩ da bɛblɛɛ.

6 Nɩɩ, wee gbʋnya -mɩnɩ, gbʋʋ 'wʋpalɩgbʋ we -mɩa -amɩaa -nʋ nya, -amɩaa dlɩ yi gbʋnyii 'wʋnyni wamɩa 'bhisaa 'gbʋ. 7 A 'na -zɛlɩ yoyolagɔɔ bʋbɔnya -nɩ, wa nyɩdɩ -nyɩmaa tɔlʋa 'bhisa -nɩ. 'Ɩn we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«*Izlaɛlɩnyɩma -dɩa la,

wa lia, 'ɩn wa yia 'ma.

'Bhie, wa sɔa 'wʋ,

'ɩn wa yia 'mʋna li kpʋkplalɩe nya.»

8 -A 'na tɩlɩ -amɩaa 'dɛ mʋtnɩgbʋ -nɩ. Sa wa nyɩdɩ nyɩma tɔlʋa nʋa, 'ɩn nyɩmaa 'wlu gbu gbuu -zakpa glʋ -bhlo 'ya ta (23.000) yia tlɩ 'ylɩ -bhlogbɔɔ nya. 9 -A 'nɩ mneni -a 'ka Klisɩ layla, sa wa nyɩdɩ -nyɩma tɔlʋa ylaa Klisɩ la, 'ɩn tɩbhɛnya yia wa mu, wa yia tlɩ. 10 A 'na 'ŋwuŋweni zɔ -nɩ. Sa wa nyɩdɩ -nyɩma tɔlʋa nʋa, 'ɩn tlɩtlɩee 'anzɩ yia wa 'bha.

11 Gbʋnyii -mɩnɩ ylɩa wa, we 'ka gbʋʋ 'wʋpalɩgbʋ -zɛ tɔlʋaa -nʋ nya gbʋ -wa. We mɩ cɛlɩda, -amɩa -wa -gaa 'yliyɔ, 'ɩn dʋdʋʋ bhɩabhla yia cɩpa, we 'ka -amɩa 'dɩzʋ.

12 We 'gbʋ, -ɔ -ka we 'wlukʋʋn lapʋpalɩ nɩɩ, ɔ mɩ 'yligbeda gege, ɔ zʋ ɔ 'dɛ 'yliyɔ, ɔ yi bhli. 13 Nɩɩ, laylagbʋ -we ylɩa aɩn, we ka nyɩma ylɩ 'cɩn. -Lagɔ'ɔ 'bhʋlʋ ɔ wɛlɩ -gʋ la, 'ɩn ɔ 'na 'ka aɩn 'yitide laylagbʋ -zilia aɩn ŋwɛ la, we 'ka aɩn ylɩ. 'Ɩn da laylagbʋ -ka aɩn ylɩa yi, 'ɩn ɔ nyɛa aɩn 'tɩtɛ a 'ka we zɔ 'yligbe, 'ɩn ɔ nyɛa aɩn se a 'ka we kwɛɛ 'tla.

A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ yoyolagɔɔ bʋbʋee gbɛgbɛɩn

14 We 'gbʋ, na 'talea -zɔnʋ, a vla yoyolagɔɔ bʋbʋe gwe!

15 Nɩɩ, gbʋyilonya na tɔlʋa aɩn, 'ɩn na gbaa da aɩn -yla gbʋ. -We na gbaa da aɩn -yla, amɩaa 'dɛ sɩsalɩ we 'wʋ. 16 -Lagɔɔ nyɩmaa 'nyulaŋwna -kɔpʋʋ 'gbʋ -a paa -Lagɔ fuo. -A -ka we nʋkpla nʋ 'mada -mɩ, we'e suslolu -a -yɔ Klisɩɩ 'pɩɔn 'wʋʋ? 'Ɩn 'floo -a dɩdlɩa la, -a -ka we lida -mɩ, we'e suslolu -a -yɔ Klisɩɩ ku 'wʋʋ? 17 'Floo -bhlogbɔɔ, 'ɩn -amɩa -Lagɔnyɩma -zu 'wʋ, 'ɩn -a mɩa ku -bhlogbɔɔ nya. -We ka gbʋ -wa, 'floo -bhlogbɔɔ -a 'dɛ weee lia.

18 A yla Izlaɛlɩnyɩma, -wa lia -Lagɔɔ bʋbɔlʋdaa nɩmɛ, wa -yɔ -Lagɔ mɩ 'wʋsusloluda. 19 'Lee, 'sa ɩn 'yɩbhaa ɩn 'ka gba nɩɩ, -zila -bʋbɔnɩmɛ mɩ -lu -zɔnʋ yabhlo nya yɩ? Yaayɩɩ, yoyolagɔ mɩ -lu -zɔnʋ yabhlo nya yɩ? 20 -Ɩnnya! Ɩn nɛɛ aɩn -yla nɩɩ, -zila -we -wa 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ bʋbɔa, zuzu 'nyii -yla wa bʋbɔa we, we 'nɩ -Lagɔ -yla. 'Ɩn ɩn 'nɩ 'yɩbha a -yɔ zuzu 'nyii -mɩ 'wʋsusloluda. 21 Nɩɩ, a 'nɩ mneni a 'ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'kɔpʋ 'wʋ 'manɩda -mɩ, 'ɩn a 'ka zuzu 'nyiii 'kɔpʋ 'wʋ 'manɩa mnɩ. A 'nɩ mneni a 'ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ lililu lida -mɩ, 'ɩn a 'ka zuzu 'nyiii lililu lia mnɩ. 22 'Lee, -a 'yɩbha -a 'ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ zenyidlɩ 'wʋsɔlʋʋ? Amɩa dlɩɩ nɩɩ, -amɩaa latɛlɔ -zi ɔɔ?

A nʋ -lu weee lɛ -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩnɩee 'gbʋ

23 Nyɩma tɔlʋa nɛɛ: «We se mɩ, -a 'ka -lu weee lɛnʋ». Cɩɩn, -lu weee lɛnʋe 'nɩ 'sa 'ylinanɩ. «We se mɩ, -a 'ka -lu weee lɛnʋ», gbʋzɔnʋ -wa, nɩɩ, -lu weee lɛnʋe'e 'tɛmanɩ -Lagɔnyɩmaa dlɩ la. 24 Nɩɩ, nyɩmɛ 'na -talɩ ɔ 'dɛɛ zʋzɔnʋ -bhloo da -nɩ. Ɔ -talɩ nyɩma -putuu -nʋʋ da.

25 Nɩmɛ weee wa paa pɛlʋ lɔkɔ 'wʋ, a -ka we zɔ, a li we, amɩaa dlɩ 'na dɩlɩ aɩn gbʋ 'wlu -nɩ. 26 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Jejitapɛ kaa dʋdʋ -yɔ we -gʋ -lu weee.»

27 Nyɩmɛ -ɔ 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ, ɔ -ka aɩn la lililu -yɔ, a -ka we -yɔŋwnu, -we weee ɔ -ka aɩn 'nyɛ, a li we. Amɩaa dlɩ 'na dɩlɩ aɩn gbʋ 'wlu -nɩ. 28 'Ɩn nyɩmɛ yabhlo -ka aɩn -yla gba, yoyolagɔɔ bʋbɔnɩmɛ -wa nɩ, -ɔ gbaa we aɩn -yla, -mɔɔ klaa, dlɩ klaa, wa 'gbʋ, a 'na lili we -nɩ. 29 -We na gbaa da we 'nɩ amɩaa dlɩɩ gbʋ, nɩɩ, nyɩmɛ -putuu dlɩɩ gbʋ -wa.

'Ɩn ɩn mɩ na 'dɛ -yla, -we na nʋa lɛ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ nyɩmɛ -putuu dlɩ bhu we -yɔgbʋ 'wʋa? 30 Ɩn -ka -Lagɔ fuo 'pa lililu -we ɩn mɩa lidaa 'gbʋ, lɛɛ -lu ka 'gbʋ wa 'ka 'mɩ 'ŋnɩsa wee lililu -we ka 'gbʋ ɩn yia -Lagɔ fuo 'paa 'gbʋa?

31 We 'gbʋ, a 'ka lioo, a 'ka 'maoo, a 'ka lɛo lɛɛ lɛnʋoo, a nʋ we 'dɛ weee lɛ -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩnɩee 'gbʋ. 32 Nɩɩ, -wa -wa Zuifʋ, -wa 'nɩa Zuifʋ -yɔ -Lagɔnyɩma, amɩaa lɛnʋgbʋ 'na mnɔnʋ wa 'yabhlogbɔɔ -nɩ. 33 A nʋ 'mɩ 'bhisa: la na gʋa, gbʋ weee na nʋa lɛ 'wʋ, 'ɩn ɩn 'ka nyɩma weee dʋdʋnamanɩ. Ɩ'ɩn -talɩ na 'dɛɛ zʋzɔnʋ -bhloo da. Nyɩma duuun zʋzɔnʋʋ da na talɩa, 'ɩn wa 'ka gbʋ 'wʋbhʋ.

11

Sa -Lagɔ 'yɩbhaa wa -mɩ leglizɩ 'wʋ

1 A 'tideli 'mɩ, sa na 'dɛ tidelia Klisɩ. 2 Nɩɩ, -lu weee 'wʋ, a'a dlʋ 'mɩ 'wʋ, 'ɩn -we weee ɩn -slolua aɩn, -gʋ a nɔa we, we 'gbʋ na kwalɩa aɩn 'ŋnɩ.

3 'Ɩn ɩn 'yɩbha a 'nʋ gbʋ -mɩnɩ 'wʋ la: Klisɩ -wa nʋkpasuu -Kanyɔ, nʋkpasu -wa 'ŋwnɔɔ -kanyɔ, 'ɩn -Lagɔ -wa Klisɩɩ -Kanyɔ. 4 Nɩɩ, nʋkpasu -ɔ -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, 'ɩn -ɔ -ka -Lagɔgbʋʋ -falɩpada -mɩ, -zugba ɔ 'wlu mɩ 'wʋwɛlɩda, ɔ -Kanyɔ Klisɩ ɔ 'bhalɩa zʋ. 5 Nɩɩ, 'ŋwnɔ -ɔ -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, 'ɩn -ɔ -ka -Lagɔgbʋʋ -falɩpada -mɩ, -zugba ɔ 'wlu 'nɩ 'wʋwɛlɩda -mɩ, nʋkpasu -ɔ -wa ɔ -kanyɔ, 'mɔ ɔ 'bhalɩa zʋ. Ɔ 'wlʋ sa 'ŋwnɔ -ɔ ka 'nyi wa kpla. 6 We -ka nɩɩ, 'ŋwnɔ yabhlo'o wɛlɩ 'wlu 'wʋ, ɔ kpla ɔ 'nyi! 'Ɩn 'nyi -gʋdɩdɩe -yɔ 'nyi kplakplɩe -ka ɔ zʋ 'bhalɩ, -zugba ɔ wɛlɩ 'wlu 'wʋ. 7 Nʋkpasu'u wɛlɩ 'wlu 'wʋ, ɔ mɩ -Lagɔɔ 'wʋwlʋ nya, 'ɩn mɔ 'wʋ wa yɩa -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩe -yɔ. 'Ɩn 'ŋwnɔ 'wʋ wa yɩa nʋkpasuu 'ŋnɩmnɩe -yɔ. 8-9 (Nɩɩ, -Lagɔ 'kaa nyɩma lala: nʋkpasu 'nɩ 'ŋwnɔ 'wʋtla, ŋwnɔ 'tlaa nʋkpasu 'wʋ. 'Ɩn -Lagɔ 'nɩ nʋkpasu lala 'ŋwnɔɔ 'gbʋ, 'ŋwnɔ ɔ -laa la nʋkpasuu 'gbʋ.) 10 We 'dɛɛ 'gbʋ, 'ŋwnɔ wɛlɩ ɔ 'wlu 'wʋ, 'anzɩnyaa 'gbʋ. Mʋ slolu 'yaa we nɩɩ, ɔ ka -kanyɔ.

11 'Sa we mɩa, 'bhie, Nyɩmaa -Kanyɔ 'yu ŋwnɔ gbalɩa nʋkpasu, 'ɩn nʋkpasu gbalɩa 'ŋwnɔ. 12 Nɩɩ, sa 'ŋwnɔ 'tlaa nʋkpasu 'wʋ, 'sa -bhloo 'dɛ 'ŋwnɔ gwalɩa nʋkpasu, 'ɩn -Lagɔɔ -gbɛ we 'dɛ weee bhʋa. 13 A sɩsalɩ -slɔ we 'wʋ amɩaa 'dɛ nya: 'ŋwnɔ -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, ɔ 'nɩ 'wlu 'wʋwɛlɩ, 'lee we nanɩ 'ylii? 14 Nɩɩ, dʋdʋ -gʋʋ -lii 'dɛbhie slolua we nɩɩ, nʋkpasu -ka tlʋlo nyi 'wlu -ka, zʋ -wa, we 'nɩ mʋʋ? 15 Nɩɩ, 'ŋwnɔ -ka tlʋlo nyi 'wlu -ka, ɔ 'ŋnɩkwalɩlu -wa. 'Ɩn -Lagɔ ka 'ŋwnɔ tlʋlo nyi 'nyɛ ɔ 'wluu 'wʋwɛlɩlu nya.

16 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ -ka 'yɩbha ɔ 'ka 'ya gbʋ tɔlʋa -bha palɩ nɩ, nɩɩ, -amɩa 'nɩ -mʋʋ bhlabhʋ, 'ɩn -Lagɔɔ leglizɩnya 'nɩ 'ya -mʋʋ bhlabhʋ.

Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'sukwee gbʋ

17 Nɩɩ, gbʋnya ɩn 'yɩa -yɔ, na yia da aɩn -yla lapalɩaa 'gbʋ, ɩn 'nɩ mneni ɩn 'ka aɩn 'ŋnɩkwalɩ. Nɩɩ, amɩaa 'wlugbelie mɩa, we'e nʋ aɩn zʋzɔnʋ -yla lɛ, gbʋnyuu we nʋa aɩn -yla lɛ bhabha.

18 Tɩada, wa nɛɛ 'mɩ -ylaɛ, a -ka 'wlugbeli, 'wʋdodoe mɩ aɩn nyɩdɩ, 'ɩn we mɩ 'mɩ dlɩɩ nɩɩ, wee gbʋ -mɩnɩɩ -zakpa -bhlo mɩ gbʋzɔnʋ nya. 19 (We mɩ nɩɩ, 'wʋdodoe -mɩ aɩn nyɩdɩ, 'ɩn -wa kpaa -Lagɔgbʋ -kli, wa 'ka -maa yibheli.) 20 'Ɩn a -ka 'wlugbeli, we 'nɩ Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'sukwee liliee gbʋ.

(Mt 26.26-29; Mk 14.22-25; Lk 22.14-20)

21 'Ɩn a -ka 'wlugbeli 'sukwe gwe, -ɔ -ka -mɩ kwɛ ɔ puloa la, 'ɩn ɔ bhua ɔ 'dɛɛ 'sukwe 'wʋ, 'ɩn ɔ lia we. Ŋwɔ mɩ tɔlʋa 'bhada, -zugba tɔlʋa bhalɩ -maa 'dɛ nʋ. 22 'Lee, a 'nɩ amɩaa 'dɛɛ -budunya -ka a 'ka we zɔ lilii, 'ɩn a 'ka we zɔ nʋ 'manɩɩ? Yaayɩɩ, -Lagɔɔ leglizɩ a tlilia 'ylila yɩ? 'Ɩn amɩaa -Lagɔbhelia 'nɩa -lu -ka, 'ma a 'yɩbhaa a 'ka zʋ 'bhalɩ yɩ? Sa a 'yɩbha ɩn gba aɩn -yla? Ɩn kwalɩ aɩn 'ŋnɩɩ? -Cɩnnya, ɩn 'nɩ cɩ mneni ɩn 'ka aɩn 'ŋnɩkwalɩ gbʋ -mɩnɩ 'wʋ.

23 Nɩɩ, -we Nyɩmaa -Kanyɔ -slolua 'mɩ, 'ɩn ɩn -slolua aɩn mʋ nɩ: sabɔ, da wa 'kaa Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu kpa, ɔ 'bhua 'floo 'wʋ, 24 ɔ 'paa -Lagɔ fuo, ɔ yia wee 'floo ladɩdlɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ: «-We mɩa da, na ku -wa, 'mʋ ɩn wlaa amɩaa 'gbʋ. A li wee 'floo -mɩnɩ, 'ɩn a 'ka 'mɩ ligbeda -tʋ bhla weee nya.» 25 Wa bhɩa lilie, -Zezu yi 'yaa wa nʋ -kɔpʋ yoo 'nyɛ. 'Ɩn ɔ nɛɛ: «Wee 'kɔpʋ -mɩnɩ -wa -Lagɔ -yɔ nyɩma 'sɔɔ *'wʋsuslolue -lolu, -we ka 'gbʋ na 'pɩɔn yia jite. Bhla weee nya a -ka we nʋkpla nʋ 'mada -mɩ, a -tʋ 'mɩ ligbeda.» 26 Nɩɩ, sa a lia 'floo -mɩnɩ -bhlo, 'ɩn sa a maa 'kɔpʋ -mɩnɩɩ nʋkpla nʋ -bhlo, -zugba Nyɩmaa -Kanyɔɔ tlɩtlɩgbʋ a mɩa gbada tɩklɩɩ, 'ɩn ɔ 'ka 'saa yi.

27 We 'gbʋ, nyɩmɛ -ɔ -ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'floo li, 'ɩn -ɔ -ka ɔ 'kɔpʋ -mɩnɩɩ nʋkpla nʋ 'ma sa 'nyuu sa, -zugba ɔ 'dɛ ɔ dɩa Nyɩmaa -Kanyɔɔ -ku -yɔ ɔ 'pɩɔn gbʋ 'wlu. 28 Nɩɩ, -ɔ -ka -mɩ, ɔ bhlɩ ɔ 'dɛɛ nɔnɔbhʋ 'yliyɔ la 'nanʋʋ, 'bhie, ɔ 'ka 'floo -mɩnɩ li, 'ɩn ɔ 'ka 'kɔpʋ -mɩnɩɩ nʋkpla nʋ 'ma. 29 Nɩɩ, nyɔɔ -ka 'floo -mɩnɩ li, 'ɩn -ɔ -ka 'kɔpʋ -mɩnɩɩ nʋkpla nʋ 'ma, -zugba ɔ 'nɩ Nyɩmaa -Kanyɔɔ kuu gbʋ 'wʋsɩsalɩ sayi, ɔ 'dɛ ɔ dɩa gbʋ 'wlu. 30 We 'gbʋ, guzʋnya -yɔ 'kukunya -zua aɩn glaa, 'ɩn nyɩma duun yia tlɩ aɩn nyɩdɩ. 31 -A -ka -amɩaa 'dɛɛ nɔnɔbhʋ 'yliyɔlabhlɩ 'nanʋʋ, -a 'nɩ mneni -a 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa -yɔgbʋʋ 'wʋbhubhue ŋwɛ -bho. 32 Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -ka -amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhuda -mɩ, 'ɩn ɔ -ka -aɩn gbʋsloluda -mɩ nɩ, wa yi -aɩn -kaslʋ 'wʋpa dʋdʋgʋ -nyɩma nyaa gbʋ -wa.

33 We 'gbʋ, na bheliaɩn, da a -ka 'wlugbeli a 'ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'sukwe li, a wʋwlʋ. 34 Nɩɩ, ŋwɔ -ka nyɩmɛ -mɔmɔ 'bhada -mɩ, ɔ li ɔ 'dɛɛ -buduŋwɛɛ, 'ɩn a -ka 'wlugbeli a yi amɩaa 'dɛ -Lagɔɔ nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhubhue -gʋ -lalɩ.

Da ɩn -ka -mɔ amɩaa -gbɛ nyni, 'bhie, ɩn 'ka gbʋ pnɩɩnya -mɩnɩ gba.

12

Zuzu 'Pʋpaa wlawlali

1 -Slɛɛn, bheliaɩn, -li Zuzu 'Pʋpa wlaa, ɩn 'yɩbha a yibheli we sazɔnʋ sa. 2 A -yi we 'ji nɩɩ, da a 'nɩa -slɔ -Lagɔ 'wʋ -mɩ, amɩaa 'dɛ a tidea 'yi, yoyolagɔnya'a gbaa, we 'bɩlanɔnʋe nya. 3 We 'gbʋ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: nyɩmɛ -ɔ -ka -Lagɔɔ Zuzu 'wʋ -ka, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka gbaɛ: «Mɛ kpa -Zezu», 'ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka gbaɛ: «-Zezu mɩ Nyɩmaa -Kanyɔ nya!» 'mʋ ɔ 'nɩ Zuzu 'Pʋpa 'wʋ -ka.

4 -Lagɔɔ Zuzuu wlawlali -zu 'wʋ, 'ɩn -Lagɔɔ Zuzu -bhlogbɔɔ wlaa we 'dɛ weee. 5 Nɩɩ, -Lagɔɔ libhoo 'yli -zu 'wʋ, 'ɩn Jejitapɛ -bhlogbɔɔ, mɔ -yla -a nʋa we 'dɛ weee. 6 Nɩɩ, -Lagɔɔ libho -zu 'wʋ, 'ɩn ɔɔ -Lagɔɔ 'dɛbhlogbɔɔ nʋa we 'dɛ weee lɛ nyɩma weee 'wʋ.

7 -Ɔ -ka -mɩ -Lagɔ ka ɔ wlawlalu -mɔɔ 'nyɛ, -mɔɔ 'ka -Lagɔɔ Zuzuu 'tɩtɛ -slolu. 'Ɩn -mʋʋ mɩ nyɩma weee zʋzɔnʋʋ 'yɩyɩlu nya. 8 Nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzu nyɛa nyɩmɛ yabhlo gbagbɩe gbʋyiloo sɔlʋ, 'ɩn ɔɔ Zuzu -bhloo dɛ nyɛa -gʋdʋ gbagbɩe, nyɩma 'ka -Lagɔ yibheli. 9 'Ɩn ɔɔ Zuzu -bhloo dɛ nyɛa nyɩmɛ yabhlo dlɩzʋzʋe, mɔ -bhloo dɛ nyɛa -gʋdʋ guzʋnyaa jipejipɩee se. 10 Nɩɩ, ɔɔ Zuzu nyɛa 'yabhlo gwɛdigbʋʋ lɛnʋ se, mɔ nyɛa 'yabhlo -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩee se, mɔ nyɛ 'yaa 'yabhlo yoyozuzu -yɔ Zuzu 'Pʋpaa 'wʋsɩsalɩ se. 'Ɩn mɔ nyɛa 'yabhlo wɛlɩ -putunyaa gbagba se, 'ɩn mɔ nyɛa -gʋdʋ wee wɛlɩ -mɩnɩ 'jigbagbɩee se. 11 Nɩɩ, ɔɔ Zuzu -bhloo dɛ nʋa we 'dɛ weee lɛ. 'Ɩn sa ɔ 'yɩbhaa, 'sa ɔ nyɛa nyɩma -bhlo -bhlo -Lagɔɔ wlawlalu -bhlo -bhlo -bhlo.

Ku -bhlogbɔɔɔ 'lali duun

12 Nɩɩ, nyɩmɛɛ ku -bhlogbɔɔ, 'ɩn we 'lali duun. Wee 'lalinya -zu 'wʋ, 'ɩn we nʋa ku -bhlogbɔɔ lɛ. 'Sa -bhloo 'dɛ Klisɩ mɩa. 13 Nɩɩ, Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋoo, galɩ -yɔ nyɩma -zɔnʋoo, wa ka -a 'dɛ weee batizee Zuzu -bhlogbɔɔ nya, 'ɩn -a 'ka ku -bhlogbɔɔ -zɛ. -Lagɔ ka ɔɔ Zuzu -a 'dɛ weee yeli.

14 'Ɩn we 'nɩ 'lali -bhlogbɔɔ ku ka, nɩɩ, we 'lali -zu 'wʋ. 15 Bhʋ -ka yaa gba: «Nɩɩ, ɩn 'nɩ sɔ, we 'gbʋ, ɩn 'nɩ kuu -nʋ nya -mɩ», -mʋʋ 'gbʋ we 'nɩa kuu 'lali yɩ? 16 'Ɩn yukwli -ka yaa gba: «Nɩɩ, ɩn 'nɩ 'yliya, we 'gbʋ, ɩn 'nɩ kuu -nʋ nya -mɩ», -mʋʋ 'gbʋ we 'nɩa kuu 'lali yɩ? 17 Ku -kpabhie -ka yaa 'yliyaa 'dɛkpʋa nya -mɩ, sa we 'ka 'nʋa? 'Ɩn we -ka yaa yukwlii 'dɛkpʋa nya -mɩ, sa we 'ka ŋnɛ 'nʋa? 18 'Ɩn sa -Lagɔ 'yɩbhaa, 'sa ɔ zʋa kuu 'lali we -yɔ -bhlo -bhlo. 19 We -ka yaa nɩɩ, we 'dɛ weee mɩ 'lali yabhlogbɔɔ nya, -zugba da kuu -kpabhie mɩa? 20 Nɩɩ, kuu 'lali -zu 'wʋ, 'ɩn ku -bhlogbɔɔ.

21 Nɩɩ, 'yliya 'nɩ mneni we 'ka gba sɔ -ylaɛ: «Ɩn 'nɩ -na gbʋ -ka!» 'Ɩn 'wlu 'nɩ mneni we 'ka gba bhʋnya -ylaɛ: «Ɩn 'nɩ amɩaa gbʋ -ka!» 22 Kuu 'lalinya -a yɩa -yɔ nɩɩ, we yɔlʋ 'wʋ, we gbʋ -sua 'wʋ bhabha kuu -nʋ nya. 23 'Ɩn kuu 'lalinya -a yɩa -yɔ nɩɩ, we 'nɩ 'nʋŋwɛ -zʋ sa -mɩ, 'mʋ -amɩa zʋa 'nʋŋwɛ bhabha. 'Ɩn kuu danya wa'a 'yɩa -yɔ, -mʋʋ -amɩa zʋa sazɔnʋ sa. 24 Nɩɩ, kuu 'lalinya wa yɩa -yɔ, -mʋʋ sazɔnʋ saa zʋzʋe 'nɩ gbʋ 'wʋ -ka. Nɩɩ, -Lagɔ ka ku lɛnʋ 'lalinyaa 'ylijɩjlɩe nya, 'ɩn we 'lalinya 'nɩa 'nʋŋwɛ -zʋ sa -mɩ, ɔ yia we 'nʋŋwɛzʋzʋe 'kadʋ 'nyɛ. 25 Nɩɩ, we -ka 'sa -mɩ, 'wʋdodoe 'nɩ kuu 'lalinya nyɩdɩ -mɩ. 'Ɩn zʋzlʋ wee 'lali zʋzlʋa 'nanʋʋ. 26 Nɩɩ, kuu 'lali yabhlo -ka sɩada -mɩ, we 'dɛ weee sɩa dabʋdʋ, 'ɩn wa -ka 'lali yabhlo 'ŋnɩkwalɩ, we 'dɛ weee -yɔ we lia 'mʋna dabʋdʋ.

27 Nɩɩ, amɩa, Klisɩɩ ku a -mɩa. 'Ɩn wee kuu 'lali a -mɩa -bhlo -bhlo. 28 Nɩɩ, leglizɩ 'wʋ sanɛɛ 'sa -Lagɔ palɩa nyɩma la: tɩada, -Zezuu tietienya ɔ palɩa la, we 'sɔnʋ nya ɔ palɩa *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanya la, we tanʋ nya ɔ palɩa -Lagɔgbʋʋ -slolunya la. -Mʋʋ 'bɩgʋ gwɛdigbʋʋ lɛnʋnya, 'bhie guzʋnya jipenya -yɔ nyɩmaa 'wʋsanya, we -yɔ nyɩmaa 'yugalɩnya. 'Ɩn nyɩma -wa gbaa wɛlɩ -putunya wa 'nɩa -yi, ɔ yi 'yaa -maa lapalɩ. 29 Nɩɩ, wa 'dɛ weee 'nɩ -Zezuu tietienya, wa 'dɛ weee 'nɩ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, wa 'dɛ weee 'nɩ -Lagɔgbʋʋ -slolunya, wa 'dɛ weee 'nɩ gwɛdigbʋʋ lɛnʋnya! 30 Wa 'dɛ weee 'nɩ guzʋnyaa jipenya, wa 'dɛ weee 'nɩ wɛlɩ -putunya wa 'nɩa -yii gbagbanya, 'ɩn wa 'dɛ weee 'nɩ wee wɛlɩnya -mɩnɩɩ 'jigbanya!

31 'Ɩn, -Lagɔɔ wlawlali 'ylia -we -zia -bha 'wʋ, amɩaa dlɩ nyni we 'wʋ.

Nɩɩ, -slɛɛn, 'yloogblʋ nanɩa 'yli -we -zia -bha 'wʋ, 'mʋ na yia aɩn 'klʋslolua.

13

Zɛkalɩdlɩ

1 'Ɩn, ɩn -ka mneni ɩn 'ka nyɩmaa wɛlɩ gba, 'ɩn 'dɛbhie ɩn 'ka 'anzɩnyaa wɛlɩ gba, ɩn 'nɩ nyɩmaa zɛkalɩ nɩ, -zugba ɩn 'wlʋ sa nɛtɛ wa mɩa bhlɩda 'tɩtɛɛ, we wɛlɩ -yɔ -lili gbɔɔn wɛlɩ.

2 'Ɩn, ɩn mneni ɩn 'ka -Lagɔgbʋʋ -falɩ 'pa, ɩn mneni ɩn 'ka zizelu weee yibheli, 'ɩn, ɩn 'ka we 'dɛ weee 'wʋlanʋ, ɩn mneni ɩn 'ka dlɩ 'kadʋ zʋ, -we 'kaa -gɔgɔ 'kadɩ dawʋlasalɩ, 'ɩn, ɩn 'nɩ nyɩmaa zɛkalɩ, -zugba ɩn 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ. 3 Ɩn -ka mneni ɩn 'ka na zʋzɔnʋ weee ŋwɔbhanya 'wʋladlili, 'ɩn ɩn 'ka na ku wla wa 'ka we sieoo, ɩn 'nɩ nyɩmaa zɛkalɩ, -zugba ɩn 'na 'ka -lu yabhlogbɔɔ we 'wʋ 'yɩ.

4 -Ɔ -ka zɛkalɩdlɩ -ka, ɔ dlɩtie, zʋzɔnʋ ɔ nʋa lɛ, ɔ dlɩɩ nyni nyɩmaa -lu 'wʋ zenyi sa, ɔ'ɔ -slolu ɔ 'dɛ, 'ɩn ɔ'ɔ 'ylimanɩ ɔ 'dɛ. 5 -Ɔ -ka zɛkalɩdlɩ -ka, ɔ'ɔ nʋ zʋbhalɩ gbʋ lɛ, ɔ'ɔ -talɩ ɔ 'dɛbhlogbɔɔ zʋzɔnʋʋ da, ɔ'ɔ 'pa 'cɛ, ɔ'ɔ dɩlɩ nyɩmɛɛ gbɛgbɛɩn gbʋ dlɩɩ la. 6 -Ɔ -ka zɛkalɩdlɩ -ka, -we 'nɩa -mɩ tɩklɩɩ, ɔ'ɔ li we 'mʋna, nɩɩ, gbʋzɔnʋ gbʋʋ 'mʋna ɔ lia. 7 -Ɔ -ka zɛkalɩdlɩ -ka, nyɩmaa -yɔgbʋ ɔ tɩa 'wʋ, gbʋ weee ɔ zʋa dlɩ -gʋ, gbʋ weee ɔ dɩa dlɩ 'wʋ, 'ɩn ɔ slʋlʋa gbʋ weee 'wlu zɔ la.

8 Zɛkalɩdlɩ 'na 'ka cɩ labhɩa, -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩe yia labhʋa, wɛlɩ -putunyaa gbagbɩe yia 'yligbea, 'ɩn -luyilo 'ka labhʋ. 9 Nɩɩ, -amɩaa -luyilo 'nɩ gbada -mɩ, 'ɩn -amɩaa -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩe 'nɩ gbada -mɩ. 10 Nɩɩ, 'ylɩ -we ka zlɩ -we mɩa gbada -ka yi, -we 'nɩa gbada -mɩ, 'ɩn -mʋʋ bhʋa la.

11 Nɩɩ, da ɩn mɩa zlɩmɛ 'yɩslɔkpilɛ nya, 'yɩslɔkpilɛ 'bhisa na gbaa, 'yɩslɔkpilɛ 'bhisa na pʋpalɩa 'wlukʋʋn la, 'yɩslɔkpilɛ 'bhisa na sɩsalɩa gbʋ 'wʋ. 'Ɩn da ɩn -zɛa 'yligweladolunyɔ, ɩn yia 'yɩslɔkpilɛɛ lɛnʋgbʋ 'bɩbhʋ. 12 Nɩɩ, -zɛɛn, -li -a 'yɩa -yɔ 'wluluu, we 'wlʋ sa 'yligʋlabhʋ -vligni 'wʋ -a yɩ we -yɔ. 'Ɩn -yɔ -a yia 'yɩylɩa kpɛɛn kpɛɛn wee 'ylɩ nya. Nɩɩ, -zɛɛn, na -luyilo 'nɩ gbada -mɩ, 'ɩn wee 'ylɩ nya -Lagɔ na yia yibhelia kpɛɛn kpɛɛn, sa ɔ 'dɛ -yia 'mɩ, 'sa.

13 -Slɛɛn, wee -li ta -mɩnɩ mɩ la: dlɩzʋzʋe, dlɩwʋdɩdɩe, zɛkalɩdlɩ. 'Ɩn wee -li weee -mɩnɩ glaa, -we 'ylia, mʋ -wa zɛkalɩdlɩ.

14

Zuzu 'Pʋpaa wlawlali

1 A -talɩ nyɩmaa zɛkalɩdlɩɩ da tɩa. Amɩaa dlɩ nyni 'ya Zuzu 'Pʋpaa wlawlali 'wʋ. 'Ɩn -we amɩaa dlɩ 'kaa 'wʋnyni bhabha mʋ -wa -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩe. 2 Nɩɩ, wɛlɩ -putu wa 'nɩa -yi, nyɩmɛ -ɔ -ka we gba, ɔ 'nɩa nyɩma -yla gbʋ gba, -Lagɔ -yla ɔ gbaa gbʋ. -We ka gbʋ -wa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ'ɔ 'nʋ we 'wʋla. -Lagɔɔ Zuzuu 'tɩtɛ nya ɔ gbaa gbʋzɔnʋnya mɩa zizeda.

3 Nɩɩ, -ɔ paa -Lagɔgbʋʋ -falɩ, nyɩma -yla ɔ paa we, 'ɩn ɔ 'ka wa dlɩzʋzʋe -gʋpalɩ, ɔ 'ka wa 'kʋaylipa, ɔ 'ka wa dlɩ -bɛlʋ -yɔpalɩ. 4 -Ɔ gbaa wɛlɩ -putunya, ɔ 'dɛɛ dlɩzʋzʋe ɔ palɩa -gʋ, 'ɩn -ɔ paa -Lagɔgbʋʋ -falɩ, leglizɩ weee dlɩzʋzʋe -mɔɔ palɩa -gʋ.

5 Ɩn 'yɩbha nɩɩ, a 'dɛ weee gba wɛlɩ -putunya, 'ɩn -we ɩn 'yɩbhaa 'ya bhabha mʋ -wa nɩɩ, a 'pa -Lagɔgbʋʋ -falɩ. Nɩɩ, -ɔ paa -Lagɔgbʋʋ -falɩ, ɔ 'yli ɔ -zi -ɔ gbaa wɛlɩ -putunya. 'Mʋ nyɩmɛ yabhlo -ka mneni ɔ 'ka wɛlɩ -putunya ɔ gbaaa 'ji gba, -mʋʋ 'kaa leglizɩ weee dlɩzʋzʋe -gʋpalɩ. 6 'Ɩn -slɛɛn bheliaɩn, ɩn -ka yaa amɩaa -gbɛ yi, 'ɩn ɩn 'ka aɩn -yla wɛlɩ -putunya gba, 'ɩn -lu -Lagɔ -slolua 'mɩ 'klʋ, we yi -luyilooo, -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩeoo, we -yɔ -Lagɔgbʋʋ slolueoo, ɩn 'nɩ aɩn -yla we gba, zʋzɔnʋ -mʋmʋ ɩn nʋ aɩn -yla lɛa? 7 -A 'pa -slɔ lʋʋbhlɩlɩli dlɩ -gʋ, sa lɛglɛ -yɔ -pete 'bhisa: we -ka we wɛlɩ 'nɩ -yɔbhʋbhlʋda -mɩ -bhlo -bhlo, we -ka bhlɩda -mɩ, sa wa 'ka we bhlɩbhlɩwɛlɩɩ 'wʋsɩsalɩda 'yɩa? 8 We -ka nɩɩ, tʋʋ lɛglɛ 'nɩ gba 'nanʋʋ, nyɔɔ 'ka lamnazɩ, 'ɩn ɔ 'ka tʋ gʋa mnɩa? 9 Nɩɩ, 'sa -bhlokpadɛ we mɩa amɩaa -nʋ nya! A -ka wɛlɩ -putunya gbada -mɩ, a 'nɩ we 'wʋyleli 'nanʋʋ wa 'ka we 'wʋlanʋ, -zugba amɩaa wɛlɩnya a mɩa kwnɛɛ 'pada. 10 Nɩɩ, wɛlɩɩ 'yli -bhlo -bhlo -zu dʋdʋgʋ, 'ɩn we 'yabhlogbɔɔ nyɩmɛ'ɛ 'nʋa 'wʋla, we 'nɩ -mɩ. 11 Nɩɩ, wɛlɩ -we ɩ'ɩn 'nʋa 'wʋla, nyɩmɛ -ɔ -ka we 'mɩ -yla gba, ɩn mɩ lakpayu nya -mɔɔ -gbɛ, 'ɩn -mɔɔ mɩa lakpayu nya na -gbɛ. 12 'Sa -bhlokpadɛ we mɩa amɩaa -nʋ nya, amɩa -wa 'yɩbhaa -Lagɔɔ Zuzuu wlawlali, -we 'kaa leglizɩɩ dlɩzʋzʋe -gʋpalɩ nɩ, a -talɩ we da bhabha, 'ɩn a 'ka we 'yɩ duun.

13 We 'gbʋ, nyɩmɛ -ɔ gbaa wɛlɩ -putu, ɔ bhubhoe -Lagɔ, 'ɩn ɔ 'ka wee wɛlɩ 'bhiti, wɛlɩ -we wa nʋa 'wʋla, we 'wʋ. 14 Nɩɩ, ɩn -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ wɛlɩ -putu 'wʋ, -zugba na dlɩ mɩa -Lagɔ bhubhoeda, 'ɩn na 'ylimnee 'nɩ lubho yabhlogbɔɔ nʋda -mɩ. 15 'Ɩn sa ɩn 'ka nʋa? 'Ɩn -Lagɔ na yia bhubhoea na dlɩ nya, 'ɩn ɩn 'ka 'ya ɔ bhubhoe na 'ylimnee nya. -Lagɔlʋʋ na yia bhlɩa na dlɩ nya, 'ɩn ɩn 'ka 'ya we bhlɩ na 'ylimnee nya. 16 -Ɩn -ka -Lagɔ fuo 'pa na dlɩ -bhlogbɔɔ nya, nyɩmɛ -kpʋa -ɔ -dɩa -Lagɔnyɩma nyɩdɩ la, ɔ 'nɩ -na -Lagɔɔ fuo -pa wɛlɩ 'wʋlanʋ, 'lee, sa ɔ 'ka gba «*-Amɛnɩ!» wee fuo -pa -wɛlɩ -mɩnɩɩ daa? 17 Gbʋzɔnʋ -wa, -Lagɔ -na pa fuo 'nanʋʋ, nɩɩ, we'e palɩ -na -libheyii dlɩzʋzʋe -gʋ.

18 -Lagɔ na paa fuo, nɩɩ, wɛlɩ -putunya na gbaa, ɩn -zi a 'dɛ weee 'wʋ. 19 Nɩɩ, -Lagɔnyɩma -ka 'wlugbeli, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka wɛlɩɩ gɔ gbu gba wɛlɩ wa nʋa 'wʋla, we 'wʋ, 'ɩn ɩn 'ka 'ya nyɩma -putu gbʋ -slolu, -mʋʋ nanɩ 'yli -mʋʋ -zi gbʋʋ gɔ 'wlu glʋ 'sɔ 'wlu kugbua (10.000) gbagbɩe, wɛlɩ -putunya 'wʋ.

20 Nɩɩ, bheliaɩn, a 'na -zɛlɩ 'yɩslɔkpilɛ amɩaa lɛnʋgbʋnya 'wʋ -nɩ. We -ka gbʋnyuuu lɛnʋ da, a -zɛ 'nyɛnyɛyua. 'Ɩn amɩaa lɛnʋgbʋnya 'wʋ, a -zɛ 'yligweladolunya. 21 We mɩ cɛlɩda titee 'sɛbhɛ 'wʋɛ:

«Jejitapɛ nɛɛ:

‹Nyɩma -wa gbaa wɛlɩ -putunya,

wa gbɛgbɛɩn na yia 'plɩlɩa,

'ɩn ɩn 'ka Izlaɛlɩnyɩma -yla gbʋ gba.

'Lakpanyaa ŋwɛ nya na yia wa -yla gbʋ gbaa.

'Ɩn 'dɛbhie wa 'nɩa 'mɩ yukwli pʋlʋa yi.› »

22 Nɩɩ, wɛlɩ -putunyaa gbagbɩe mɩa, gbʋʋ 'ylislolue -wa, nyɩma -wa 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ -yla. We 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ -Lagɔnyɩma 'yliya 'wʋ. 'Ɩn -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩe mɩa, gbʋʋ 'ylislolue -wa, -Lagɔnyɩma -yla. We 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ nyɩma -wa 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ 'yliya 'wʋ. 23 Sabhisa, leglizɩ weee gbelia 'wlu, wa yia wɛlɩ -putunya gbagbɩe bhli, -de nyɩma -kpʋaa, -de nyɩma 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ ma pla aɩn lʋʋ, wa 'nɩa gbaa yi nɩɩ, -sabhɛ mɩ aɩn 'wluu? 24 We -ka nɩɩ, a 'dɛ weee mɩ -Lagɔgbʋʋ -falɩpada, -de nyɩmɛ 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ mɔɔ, -de nyɩmɛ kpʋaa, mɔ pla aɩn lʋʋ, -we weee ɔ 'nʋa, we 'gbʋ ɔ yibhelia ɔ gbʋnyuu. 'Ɩn -we weee ɔ 'nʋa, mʋ yia ɔ -yɔgbʋ 'wʋbhua. 25 'Ɩn -we weee mɩa ɔ dlɩ zɔ zizeda, zlɩ 'klʋ we yia 'tlaa, 'ɩn ɔ 'ka 'wlu lagbli, ɔ 'ka -Lagɔ bʋbɔ, 'ɩn ɔ 'ka gbaɛ: «Cɩɩn, -Lagɔ mɩ aɩn nyɩdɩ gbʋzɔnʋ sa.»

Leglizɩɩ lɛnʋsɔ

26 Nɩɩ, bheliaɩn, sa -a 'ka we nʋa? Da a -ka 'wlugbeli, a -ka leglizɩ lɛnʋda -mɩ, amɩaa 'yabhlo mneni ɔ 'ka -Lagɔlʋʋ bhlɩ, 'ɩn -gʋdʋ 'ka nyɩma -slolu, -li mɩa zizeda -gʋdʋ 'ka we 'bhlesa, 'yabhlo 'ka wɛlɩ -putunya gba, 'ɩn -gʋdʋ 'ka we 'ji gba, nɩɩ, -mʋʋ weee yia -Lagɔnyɩma -yɔbɛa, 'ɩn wa dlɩzʋzʋe 'ka -gʋbho. 27 'Ɩn nyɩmɛ -ka wɛlɩ -putunyaa gbagbɩe bhli, nɩɩ, nyɩma 'sɔ, nyɩma ta nʋ 'sa -bhlo -bhlo, 'ɩn wɛlɩnya wa gbaa nyɩmɛ yabhlo 'ka we 'ji gba. 28 Nɩɩ, -we wa gbaa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -mɩ ɔ 'ka we 'ji gba, -zugba wa 'mu ŋwɛ leglizɩɩ -zejila 'wʋ. -Ɔ -ka -mɩ, ɔ gba ɔ 'dɛɛ dlɩ zɔ, ɔ 'dɛ -yla, we -yɔ -Lagɔ -yla. 29 We -ka -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, -de nyɩma sɔɔ, -de nyɩma taa, -maa gba, 'ɩn -we wa gbaa, nyɩma tɔlʋa sɩsalɩ we 'wʋ. 30 'Ɩn nyɩmɛ yabhlo -ka -bha -mɩ, -Lagɔ -ka ɔ gbʋ yabhlo 'klʋslolu ɔ -ka we gbada -mɩ, -ɔ mɩa gbada tɩa -mɔɔ 'mu ŋwɛ. 31 A 'dɛ weee mneni a 'ka -Lagɔgbʋʋ -falɩ 'pa 'bɩla -bhlo -bhlo, 'ɩn we 'ka nyɩma weee -slolu, 'ɩn we 'ka wa dlɩ -bɛlʋ -yɔpalɩ. 32 Nɩɩ, -wa paa -Lagɔgbʋʋ -falɩ, wa -yi gbʋʋ -falɩpapɩe kpa sa. 33 Nɩɩ, -Lagɔ 'nɩ gbʋ bidi -bidi bidii lɛnʋ -Lagɔ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ -Lagɔ -wa.

We 'gbʋ, sa wa nʋa we leglizɩ weee 'wʋ -Lagɔnyɩma weee nyɩdɩ, we -mɩ 'sa. 34 Nɩɩ, leglizɩ -ka 'wlugbeli 'ŋwnɩ 'mu ŋwɛ, wa 'nɩ wa gbagbɩee 'yoo 'nyɛ. 'Sa Moizɩɩ tite gbaa, wa zʋ nʋkpasia 'nʋŋwɛ. 35 'Ɩn wa -ka 'yɩbha wa 'ka gbʋ yabhlo 'wʋlanʋ, wa 'yɩbha wa 'lowlia we la -buduŋwɛɛ. 'Ŋwnɔ 'ka leglizɩɩ -zejila 'wʋ wɛlɩ 'wʋbhu ɔ 'ka gba, we 'nɩ 'ylinanɩ.

36 'Lee, amɩa dlɩɩ, amɩaa -gbɛ -Lagɔwɛlɩ dɩlɩa gwe yɩ? Yaayɩɩ, amɩaa 'dɛ -bhlogbɔɔɔ -gbɛ we nynia yɩ? 37 We -ka, nyɩmɛ yabhlo ka we 'wlukʋʋn lapʋpalɩ nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ ɔ -mɩa nɩ, 'ɩn Zuzu 'Pʋpaa wlawlalu nya ɔ nʋa gbʋnya lɛ nɩ, ɔ yibheli we 'ji nɩɩ, -we na cɛlɩa da aɩn 'wʋ, Jejitapɛɛ tite yabhlo -wa. 38 'Ɩn nyɩmɛ -mɔmɔ 'nɩ we 'wʋyibheli, -Lagɔ 'nɩ cɩ -mɔɔ -yi: wa 'na pʋlʋ -mɔɔ yukwli -nɩ.

39 We 'gbʋ, na bhelia, amɩaa dlɩ nyni -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩe 'wʋ bhabha. 'Ɩn a 'na -klolu nyɩma -tɔlʋaa wɛlɩ -putunyaa gbagbɩe -nɩ. 40 Nɩɩ, a nʋ we 'dɛ weee lɛ sazɔnʋ sa, 'ɩn we -mɩ 'cɛ 'cɛ.

15

Klisɩɩ tlɩtlɩnya lʋʋ 'wʋsɔsʋe

1 Bheliaɩn, -Lagɔgbʋ ɩn gbaa aɩn -yla, a ŋwnua -yɔ, 'ɩn a mɩ 'yaa -slɛɛn da -yɔlanɛda, we 'gbʋ na saa amɩaa dlɩ glu. 2 Sa ɩn gbaa wee -Lagɔgbʋ -mɩnɩ aɩn -yla a -ka 'sa we -gʋ nɔ, 'ɩn we puea aɩn, 'mʋ we 'nɩ -mʋʋʋ, -zugba amɩaa dlɩzʋzʋe mɩa, bhe -wa.

3 Gbʋ -we wa -slolua na 'dɛ, 'mʋ ɩn -slolua aɩn tɩa, mʋ -wa nɩɩ: Klisɩ ka tlɩ -amɩaa gbʋnyuu 'gbʋ, sa -Lagɔsɛbhɛ gbaa zlɩmɛ we, 'sa. 4 'Ɩn wa faa ɔ gbawla 'wʋ, we 'ylɩ tanʋʋ zlɩ ɔ yia tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ, sa -Lagɔsɛbhɛ gbaa zlɩmɛ we, 'sa. 5 Ɔ -slolua ɔ 'dɛ *Sefasɩ 'klʋ, 'bhie, ɔ yia ɔ 'dɛ ɔ tietienya kugbua lɛ 'sɔ 'klʋslolu. 6 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Lagɔbhelia -wa zia nyɩmaa 'wlu 'sɔ glʋ gbu -gʋ, ɔ yia wa 'klʋ 'tlalɩ dabʋdʋ. Nɩɩ, wa duun -ga 'yliyɔ -slɔ, 'yabhlo -bhlo tlɩa. 7 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ yia *'Zake 'klʋtlalɩ, 'bhie, ɔ yi 'yaa tietienya weee 'klʋtlalɩ. 8 We bhɩalɩda, wa 'dɛ weee nʋ 'bɩgʋ, ɔ yi 'yaa -amɩ 'klʋtlalɩ, -amɩ 'wlʋa 'yu -ɔ ka gwalɩe 'tlalɩ ɔ 'nyaa.

9 Nɩɩ, -Zezuu tietienya glaa -amɩ -wa wa 'kienyilɛ, ɩn 'nɩ 'dɛbhie -gbolu we 'klʋ -ka wa 'ka 'mɩ la -Zezuu *tietienyɔ, -we ka gbʋ -wa, ɩn ka leglizɩ 'klɩyɩe 'wʋpalɩ. 10 'Ɩn, sa ɩn mɩa -zɛɛn da, -Lagɔɔ 'nanɩ nya ɩn mɩ 'saa. 'Ɩn wee ɔ 'nanɩ ɔ nʋa 'mɩ 'wʋ, we 'nɩ 'wʋtʋ bhe: -we ka gbʋ -wa, lubho ɩn nʋa, we -zi -Zezuu tietienya weee. We 'nɩ -amɩ nʋ wee lubho, -Lagɔɔ 'nanɩ sua 'mɩ, 'ɩn na nʋa we. 11 Nɩɩ, we 'ka -amɩ -zɛoo, we 'ka wamɩa -zɛoo, -Lagɔgbʋ -a mɩa gbada, 'ɩn a ŋwnua -yɔ, mʋ mɩa dɛ.

-Lagɔ yi 'yaa -amɩa 'wʋbhua tlɩtlɩnya glaa

12 Nɩɩ, -Lagɔgbʋ -a gbaa da aɩn -yla, -a nɛɛ aɩn -yla Klisɩ ka 'wʋsɔ tlɩtlɩnya glaa. 'Ɩn sa amɩaa lʋ -nyɩma -bhlo -bhlo 'ka gba tlɩtlɩnya 'nɩ mneni wa 'ka tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔa? 13 We -ka nɩɩ, tlɩtlɩnya'a -sɔ 'wʋ tlɩtlɩe lʋ, -zugba Klisɩ 'nɩ tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ. 14 We -ka nɩɩ, Klisɩ 'nɩ tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ, -zugba -Lagɔgbʋ -a gbaa da aɩn -yla, gbʋ -kpʋa -wa. 'Ɩn amɩaa dlɩzʋzʋe mɩ 'yaa gbʋ -kpʋa nya. 15 We -ka nɩɩ, tlɩtlɩnya'a -sɔ 'wʋ tlɩtlɩe lʋ 'piɛɩn nɩ, -zugba -Lagɔ -a zʋlʋa yo -yɔ. -We ka gbʋ -wa, -a ka gba nɩɩ, -Lagɔ ka Klisɩ 'wʋbhu tlɩtlɩe lʋ. 'Ɩn -zugba ɔ 'nɩ we lɛnʋ. 16 We -ka nɩɩ, tlɩtlɩnya'a -sɔ 'wʋ tlɩtlɩe lʋ, -zugba Klisɩ 'nɩ tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ. 17 We -ka nɩɩ, Klisɩ 'nɩ 'wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ, amɩaa dlɩzʋzʋe mɩ klo nya, -zugba a mɩ -slɔ mnɔda amɩaa gbʋnyii lʋ. 18 We -ka 'sa -mɩ, -wa weee tlɩa, -zugba wa mɩ Klisɩ 'wʋ, -maa ka mnɔ. 19 We -ka nɩɩ, dʋdʋ -mɩnɩ -gʋʋ 'pipee -bhlogbɔɔɔ 'gbʋ, -a dɩ Klisɩ dlɩ 'wʋ, -zugba nyazɩnya -a -mɩa bhabha nyɩma weee nyɩdɩ.

20 Nɩɩ, Klisɩ ka 'wʋsɔ tlɩtlɩnya lʋ, gbʋzɔnʋ -wa. Klisɩ -sɔa 'wʋ tɩa tlɩtlɩnya glaa 'bhie, tlɩtlɩnya tɔlʋa 'kaa 'wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ. 21 Nɩɩ, sa tlɩtlɩe yia la nyɩmɛ yabhloo gbɛgbɛɩn, 'sa -bhloo 'dɛ tlɩtlɩnyaa 'wʋsɔsʋe tlɩtlɩe lʋ yia la nyɩmɛ yabhloo gbɛgbɛɩn. 22 Sa nyɩma weee -wa nɛa *-Adan -yɔ la, wa tlɩa, 'sa -bhloo 'dɛ nyɩma weee -wa nɛa Klisɩ -yɔ la, -maa yia 'yliyɔgagɩe 'yɩa. 23 Nɩɩ, -ɔ -ka -mɩ ɔ ka ɔnʋʋ -galɩda, Klisɩ -galɩa nyɩma weee 'yu, Klisɩ -sɔa 'wʋ tɩa tlɩtlɩe lʋ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, -wa -wa Klisɩɩ -nʋ, zlɩ ɔ yia yia, -maa yia tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔa ɔ 'bɩ tɛɩn. 24 -Mʋʋ 'bɩgʋ, dʋdʋ yia labhʋa: zuzu 'nyuuu nyɩmaa -gʋgalɩe klaa, we se klaa, we -yɔ we 'tɩtɛ, Klisɩ yia we 'dɛ weee lasaa, 'ɩn nyɩmaa 'wlulapɩlɩe ɔ yia Dide -Lagɔ yoo 'nyɛa. 25 We mɩ nɩɩ, Klisɩ pɩlɩ nyɩma 'wlu la tɩklɩɩ, 'ɩn -Lagɔ 'ka ɔ tʋnyɩma lu, 'ɩn ɔ 'ka wa ɔ bhʋ zɔ laslʋlʋ. 26 Nɩɩ, tʋnyɩmɛɛ 'wʋbhlolunʋ -ɔ -Lagɔ 'kaa lasa, mʋ -wa tlɩtlɩe. 27 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«-Lagɔ ka ɔ bhʋ zɔ -lu weee laslʋlʋ.»

'Ɩn -we mɩa tɩklɩɩ, mʋ -wa nɩɩ, -Lagɔ -ɔ slʋlʋa Klisɩɩ bhʋ zɔ wee -lu weee la, -mɔɔ 'nɩ wee «-lu weee» glaa -mɩ. 28 Nɩɩ, -Lagɔ -ka Klisɩ zɔ -lu weee laslʋlʋ, 'ɩn -Lagɔɔ 'Yu -ɔ -Lagɔ slʋlʋa -lu weee zɔ la, 'ɩn -mɔɔ slʋlʋa -mɔɔɔ 'dɛ -Lagɔ zɔ la. Sanɛɛ 'sa -Lagɔ yia -lu weee 'wlulapɩlɩa kpɛɛn kpɛɛn.

29 Nɩɩ, nyɩma -tɔlʋa gbaa wa batizee wa tlɩtlɩnyaa 'bɩ 'wʋ, lɛɛ -lu wa 'ka we 'wʋ 'yɩa? We -ka nɩɩ, tlɩtlɩnya'a -sɔ 'wʋ tlɩtlɩe lʋ gbʋzɔnʋ sa, lɛɛ -lu ka 'gbʋ waa nyɩma -manɩ gba wa batizee wa tlɩtlɩnyaa 'bɩ 'wʋa?

30 'Ɩn -amɩa, lɛɛ -lu ka 'gbʋ -a palɩ -amɩaa 'dɛ 'ylʋ nyɩmɛ -bha -lu 'yu bhla weee nya? 31 Bheliaɩn, ɩn mɩ tlɩtlɩe 'yu 'ylɩ weee zlɩ. Na 'dɛ na ylimanɩa amɩaa 'gbʋ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ 'wʋ: we 'dɛɛ 'gbʋ na gba 'saa. 32 We -ka dʋdʋ -gʋʋ -lii 'yɩyɩee 'gbʋ, ɩn yi tʋ gʋ -fliinɩma nya Efɛzɩgbe nʋkplɛ, lɛɛ -lu ɩn 'ka we 'wʋ 'yɩa? We -ka nɩɩ, tlɩtlɩnya'a -sɔ 'wʋ tlɩtlɩe lʋ, 'ɩn -a gbaa nyɩma tɔlʋa 'bhisaɛ:

«-A li, -a 'ma, nɩɩ,

cɩzɩ tlɩa -a yia.»

33 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, nɩɩ, «'talea 'nyii kwaa nyɩmɛ gbʋnyuu lɛnʋe lʋ.» 34 A yili amɩaa 'dɛ 'wʋ lʋ, sa we nanɩa 'yli, 'sa. 'Ɩn a 'na nʋnʋ gbʋnyuu lɛ -nɩ. Nɩɩ, aɩn glaa nyɩma tɔlʋa 'nɩ -Lagɔ -yi. -We na gbaa da, amɩaa zʋbhalɩgbʋ -wa.

Ku -sɔa 'wʋ tlɩtlɩe lʋ, sa we mɩa?

35 'Ɩn nyɩmɛ yabhlo yia layɩbhaaɛ: sa tlɩtlɩnya 'ka 'wʋsɔ tlɩtlɩe lʋa? 'Ɩn ku -mʋmʋ wa 'ka -ka? 36 -Gʋwʋtʋnyɔ, -ɩn pʋpalɩ -slɔ 'wlukʋʋn la, -ɩn 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, -lu -na glʋa, we ka tlɩ 'bhie, we mia. 37 -Luu 'ya -kpʋa -na glʋa, -de 'mnɔyaa, -de glʋglʋ -luu 'ya -putuu, mʋ -wa, we 'nɩ -we mia 'cɩn, 'mʋ -na glʋ. 38 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ku -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ, 'mʋ ɔ nyɛa glʋglʋ -lu. 'Ɩn -luu 'ya -we -ka -mɩ -mʋʋ ka -mʋʋ 'dɛɛ ku. 39 'Yliyɔgalu weee 'nɩ yɩcɛ -bhlo -ka: nyɩma ka -maa nʋʋ yɩcɛɛ sa, 'ɩn nɩma kaa -mʋʋ nʋʋ yɩcɛɛ sa, 'zianya ka -mʋʋ nʋʋ yɩcɛɛ sa, 'ɩn zibhinya kaa -mʋʋ nʋʋ yɩcɛɛ sa. 40 Yalɩ -lii ku mɩ 'ya, 'ɩn dʋdʋ -gʋ -lii ku mɩa. Yalɩ -lii 'ylinanɔ ka we 'dɛɛ sa, 'ɩn dʋdʋ -gʋ -lii 'ylinanɔ ka -mʋʋ 'dɛɛ sa. 41 'Ylʋʋ 'pʋpʋe mɩ we 'dɛɛ sa, 'cʋʋ lɩlɩe mɩ we 'dɛɛ sa, -zɛlɩɩ lɩlɩe mɩ we 'dɛɛ sa, 'ɩn 'dɛbhie wee -zɛlɩ glaa we lɩlɩe zizli 'wʋ.

42 'Sa -bhlokpadɛ we mɩa tlɩtlɩnyaa tlɩtlɩe lʋʋ 'wʋsɔ gbʋ nya. Nyɩmɛ -ka tlɩ wa -ka ɔ 'bhlu, zɛn ɔ zɛan, da ɔ -ka 'wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ, ɔ ku lolu 'nɩa 'maslɛɛn tlɩa yi. 43 Wa -ka ɔ 'bhlu, ɔ 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ. 'Ɩn da ɔ -ka 'wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ, 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ nya ɔ sɔa 'wʋ. Wa -ka ɔ 'bhlu, ɔ 'nɩ 'tɩtɛ yabhlogbɔɔ 'wʋ -ka. 'Ɩn da ɔ -ka 'wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ, 'tɩtɛ yea ɔ. 44 Wa -ka ɔ 'bhlu, -zugba dʋdʋgʋ -nyɩmɛɛ ku wa 'bhlua, 'ɩn ɔ -ka 'wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ, Zuzu 'Pʋpa nyɛa ɔ 'yliyɔgagɩe. Dʋdʋgʋ -nyɩmɛɛ ku mɩ, 'ɩn ku -we Zuzu 'Pʋpa nyɛa 'yliyɔgagɩe, -mʋʋ mɩ 'yaa. 45 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Tɩa -nyɩmɛ -Adan -zɛa dʋdʋgʋʋ 'yliyɔganyɔ».

'Ɩn -Adaan 'wʋbhlolunʋ -zɛa zuzu -we wlaa 'yliyɔgagɩe. 46 Nɩɩ, we 'nɩ ku -we Zuzu 'Pʋpa 'nyɛa 'yliyɔgagɩe -mʋʋ yi tɩa, dʋdʋgʋʋ 'yliyɔganyɔ yia tɩa, -mʋʋ 'bɩgʋ ku -we Zuzu 'Pʋpa 'nyɛa 'yliyɔgagɩe yia lʋgada. 47 Nɩɩ, bla nya -Lagɔ nʋa tɩa -nyɩmɛ lɛ, 'ɩn nyɩmɛɛ 'sɔnʋ mɩa, yalɩ -mɔɔ 'bhʋa. 48 Dʋdʋgʋ -nyɩma 'wlʋ nyɩmɛ -Lagɔ nʋa lɛ bla nya mɔ, 'ɩn yalɩnyɩma 'wlʋ nyɩmɛ -ɔ 'bhʋa yalɩ mɔ. 49 Sa -a -yɔ dʋdʋgʋ -nyɩmɛ -ɔ -Lagɔ nʋa lɛ bla nya 'wʋwlʋa, 'sa -bhloo 'dɛ -a -yɔ nyɩmɛ -ɔ 'bhʋa yalɩ yi 'yaa 'wʋwlʋa.

50 Bheliaɩn, -we na gbaa mʋ nɩ: nyɩmɛɛ dʋdʋgʋ -ku kaa yɩcɛ -yɔ 'pɩɔn 'wʋ, we 'nɩ mneni we 'ka -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe zɔ pla. 'Ɩn -we 'kaa tlɩ, we 'nɩ mneni we 'ka -we'e tlɩaa 'bɩ li.

51 -Slɛɛn, zizelu yabhlo na yia aɩn -yla 'bhlesaa: -a 'dɛ weee 'nɩa tlɩa yi, nɩɩ, -a 'dɛ weee ku wa yia 'bhitia. 52 Nɩɩ, lɛ we yia nʋa sa slʋɩ, 'yli kapɩe 'bhisa, 'wʋbhlolu -lɛglɛɛ gba zlɩ. Nɩɩ, wee lɛglɛ -ka gba, 'ɩn tlɩtlɩnya sɔa 'wʋ tlɩtlɩe lʋ, -maa -putu'u tlɩ 'maslɛɛn, 'ɩn -amɩa, -amɩaa ku bhitia. 53 We mɩ nɩɩ, ku -we 'kaa zɛn, we -zɛ ku -we 'na 'kaa zɛn, 'ɩn ku -we 'kaa tlɩ, we -zɛ ku -we 'na 'kaa tlɩ. 54 Nɩɩ, ku -we 'kaa zɛn, we -ka ku -we 'na 'kaa zɛn -zɛ, 'ɩn ku -we 'kaa tlɩ, we -ka ku -we 'na 'kaa tlɩ -zɛ, -zugba -we -Lagɔsɛbhɛ gbaa we ka gba:

«Tlɩlɩe ka labhʋ,

'ɩn -Lagɔ ka tlɩtlɩe lu kpɛɛn kpɛɛn!»

55 «'Oo tlɩtlɩe, da -na tʋʋ lulue mɩnɩa?

'Oo tlɩtlɩe, da -na tʋ -gʋ kpɛɛ mɩnɩa?»

56 Nɩɩ, tlɩtlɩee nʋ tʋ -gʋ kpɛɛ mɩa, gbʋnyuu -wa, 'ɩn Moizɩɩ tite mɩa, mʋ -wa gbʋnyuuu 'tɩtɛ.

57 Nɩɩ, -a 'pa -Lagɔ fuo, ɔ 'gbʋ -a yia tʋ lu, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ 'wʋ.

58 We 'gbʋ, na bhelia -zɔnʋ, a 'tɛmanɩ 'wʋ, 'ɩn a 'yligbe gege, a 'ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ lubho nʋ 'ylɩ weee nya, -gʋladolue nya. 'Ɩn a -yi we 'ji nɩɩ, Jejitapɛɛ lubho -we a mɩa nʋda, we 'nɩa 'wʋtʋa yi bhe.

16

'Gwɛzi wa -saa wa 'ka *-Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩma 'nyɛ

1 'Gwɛzi wa -saa wa 'kaa *-Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩma 'nyɛ, we gbʋ na yia -slɛɛn da gbaa. Sa ɩn gbaa we -Galasiii leglizɩnya -yla, amɩa nʋ 'ya 'sa we. 2 Mʋ -wa nɩɩ, dimasɩ weee nya, -ɔ -ka -mɩ ɔ zʋ ɔ 'dɛɛ -gbɛ 'gwɛzi la, sa ɔ yɩa. Nɩɩ, wa 'na wʋlʋ 'mɩ ɩn -ka nyni 'bhie, wa 'ka we -sa -nɩ. 3 Da ɩn -ka amɩaa -gbɛ nyni, nyɩma a -saa -bha, 'ma na yia tiea 'sɛbhɛ nya kwɛɛ amɩaa wlawlalu nya -Zeluzalɛmʋ. 4 We -ka -mɩ nɩɩ, na 'dɛ -yɔ wa mnɩ 'ya -mɔ nɩ, 'ɩn na -yɔ wa mnɩa.

-Li Pɔlʋ 'kaa lɛnʋ we gbʋ

5 Ɩn -ka Masedʋanɩ -dʋdʋ 'wʋdɩ 'bhie, na yia amɩaa -gbɛ. (Nɩɩ, Masedʋanɩ -dʋdʋ -gʋ na yia 'plɩlɩa.) 6 Ɩn mneni ɩn 'ka amɩaa -gbɛ -tʋ 'ylɩ sanɩmɛ, -de na yi amɩaa -gbɛ tʋʋ 'dɛbhie, 'ɩn ŋwɔtlɔyibhla 'ka 'plɩɩ. 'Bhie, mɔ ɩn mɩa mnɩda, a 'ka -mɔ 'mɩ yoo kwa. 7 Nɩɩ, ɩn 'nɩ 'yɩbha, ɩn -ka 'plɩda -mɩ, ɩn 'ka aɩn 'yɩ bhe, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka amɩaa -gbɛ ladɩlɩ 'ylɩ sanɩmɛ nya, -zugba -Lagɔ -ka we -yɔŋwnu.

8 We mɩ 'sa 'bhie, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka -slɔ Efɛzɩgbe nʋkplɛ -tʋ tɩklɩɩ, 'ɩn *Pantɩkɔtʋʋ 'ylɩ 'ka nyni. 9 Nɩɩ, 'yoo ka 'mɩ -yla -kalɩ sɔ weee lʋ, ɩn 'ka lubho 'kadʋ nʋ. 'Ɩn na tʋnyɩma -zu 'wʋ.

10 Timotee -ka amɩaa -gbɛ nyni, a kpa ɔ 'nanʋʋ, 'ɩn ɔ 'ka we 'jiyibheli aɩn nyɩdɩ nɩɩ, a ka ɔ 'lakpasu kpa. Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔɔ libho ɔ nʋa -amɩ 'bhisa. 11 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na tlili ɔ 'ylila -nɩ. A -sa ɔ 'wʋ, a 'ka ɔ yoo kwa -dlɔɔ, 'ɩn ɔ 'ka na -gbɛ nyni, nɩɩ, ɩn mɩ ɔ wʋda, ɔ -yɔ bhelia.

12 Nɩɩ, we -ka -amɩaa bheli Apolɔsʋ, ɩn ka ɔ 'dɩzʋ duun ɔ 'ka amɩaa -gbɛ mnɩ bhelia tɔlʋa nya, 'ɩn ɔ 'nɩ we -yɔŋwnu 'mnumnu, ɔ 'ka bhla -mɩnɩ nya amɩaa -gbɛ mnɩ. Nɩɩ, da ɔ -ka bhla 'yɩ, -mɔ ɔ yia mnɩa.

'Dɩzʋwɛlɩ -yɔ fʋsawɛlɩɩ 'wʋbhlolunʋ

13 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, a zʋ dlɩ gege, a -zɛ dlɩtɛlɔnya, a 'tɛmanɩ la.

14 A nʋ gbʋ weee lɛ zɛkalɩdlɩ nya.

15 Bheliaɩn, gbʋ yabhlo na yɩbhalɩ 'yaa aɩn. Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, Sɩtefanasɩ -yɔ ɔ -buduŋwɛɛ -nyɩma plaa -Lagɔ tɩa Akai -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn wa yia wa 'dɛ nya -Lagɔlubhoo nʋnʋe bhli, -Lagɔnyɩmaa zʋzɔnʋʋ 'gbʋ. 16 We 'gbʋ, nyɩma mɩa wa 'bhisa, a zʋ wa 'nʋŋwɛ, 'ɩn -wa -yɔ wa nʋa lubho -bhlo, a zʋ 'ya -maa 'nʋŋwɛ.

17 Da Sɩtefanasɩ klaa, Fɔtunatusɩ klaa we -yɔ Akaikusɩ yia na -gbɛ, -mʋʋ ka 'mɩ 'mʋna 'wʋla, da a 'nɩa -bha -mɩ, -we ɩn 'nɩa -ka, 'ɩn wa yia 'mɩ we 'nyɛ amɩaa 'bɩgʋ. 18 Nɩɩ, wa ka na dlɩ lapalɩ, sa wa palɩa amɩaa 'dɛɛ dlɩ la, 'sa. A yibheli 'sasʋkpa -nyɩma 'ŋnɩkwalɩ saɛ.

19 Leglizɩnya mɩa -Azii -dʋdʋ -gʋ, wa nɛɛ, wa -sa aɩn fʋ. Akilasɩ klaa, Plisilɩ klaa, we -yɔ leglizɩ -we gbelia 'wlu wa -budu zɔ, wa nɛɛ, wa -sa aɩn fʋ bhabha Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ nya. 20 -Lagɔbhelia weee mɩa -seli, wa nɛɛ, wa -sa aɩn fʋ. A sɩsalɩ fʋ, 'ɩn a gbɩgbleli bhelia -yɔ bhɔlɔa 'bhisa.

21 Amɩaa fʋsawɛlɩ -amɩ Pɔlʋ cɛlɩa na 'dɛɛ sɔ nya.

22 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ Nyɩmaa -Kanyɔ 'nɩ dʋdʋ nanɩ, mɛ mɩ ɔ -nʋ nya. Malanata!*

23 Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu ŋwna aɩn 'nyu la. 24 Ɩn -kalɩ a 'dɛ weee zɛ -Zezu Klisɩ 'wʋ.

* 1:12 Sefasɩɩ ji -wa Piɛlɩ (-Zezuu *'bɩnɔnyɔ -wa).

* 16:22 Malanataa ji -wa «-Amɩaa -Kanyɔ, -ɩn yi!», alamʋwɛlɩ 'wʋ.

2 Kolɛntɩ -nyɩma

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

'Sɛbhɛɛ 'sɔnʋ Pɔlʋ 'paa Kolɛntɩ -nyɩma yoo

-Lagɔnyɩma -wa mɩa Kolɛntɩgbe 'wʋ, 'sɛbhɛɛ 'sɔnʋ -we *Pɔlʋ 'paa wa yoo, mʋ -wa. Pɔlʋʋ tɩa -sɛbhɛ ylɩa Kolɛntɩɩ -Lagɔnyɩma, tɔlʋa yia 'cɛ 'pa, 'ɩn tɔlʋa yia -maa dlɩ 'bhiti, 'ɩn -maa yia -maa 'dɛ -Lagɔ yoo 'nyɛ 'nanʋʋ. Wee 'sɛbhɛɛ 'sɔnʋ ɔ 'paa yoo, ɔ nɛɛ -mʋʋ nʋkplɛ nɩɩ, ɔ dlɩ mɛnɩ -we ka gbʋ -wa, tɔlʋa 'yɩbha wa 'ka nɔ tɩklɩɩ. 'Ɩn ɔ yi 'yaa cɛlɩ -wa 'paa 'cɛɛ gbɛgbɛɩn, ɔ 'ka ɔ 'dɛ gbʋ 'wlu -sa.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ *Pɔlʋ, -ɔ -wa -Zezu *Klisɩɩ *tietienyɔ -Lagɔɔ dʋmagbʋ nya, -amɩ -yɔ -amɩaa bheli Timotee 'sɔ, -amɩa cɛlɩa -Lagɔɔ *leglizɩ mɩa Kolɛntɩgbe nʋkplɛ 'sɛbhɛ 'wʋ, we -yɔ 'ya -Lagɔnyɩma weee -wa mɩa Akai -dʋdʋ -kpabhie -gʋ. 2 Nɩɩ, -amɩaa Dide -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn wa 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

Pɔlʋ paa -Lagɔ fuo

3 -Lagɔ -ɔ -wa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ Dide, -ɔ -wa nyazɩdlɩ -ka -Lagɔ -yɔ -bɛlʋ -pa -Lagɔ, -a -mnɩnɩ ɔ 'ŋnɩ! 4 -Amɩaa dlɩ ɔ palɩa -bɛlʋ -yɔ, -amɩaa sɩasɩe weee 'wʋ, 'ɩn -wa mɩa sɩasɩe weee lʋ 'plɩlɩda, -a 'ka -maa dlɩ -bɛlʋ -yɔpalɩe kwɛyɔmnenii 'gbʋ. Sa -Lagɔ palɩa -amɩaa 'dɛɛ dlɩ -bɛlʋ -yɔ, 'sa. 5 Nɩɩ, sa -a sɩa duun Klisɩɩ 'gbʋ, 'sa -bhlokpadɛ Klisɩ palɩa -amɩaa dlɩ -bɛlʋ -yɔ bhabha. 6 Nɩɩ, -a -ka sɩada -mɩ, amɩaa dlɩɩ -bɛlʋ -yɔpalɩe -yɔ amɩaa gbʋwʋbhʋbhʋee gbʋ -wa. 'Ɩn -Lagɔ -ka -amɩaa dlɩ -bɛlʋ -yɔpalɩ, amɩaa dlɩ 'ka wɔtɔɔ gbʋ -wa, 'ɩn sɩasɩe -we 'wʋ -a mɩa, a 'ka we 'wlu zɔ ladɩ dlɩtie nyaa gbʋ -wa. 7 -A dɩ aɩn dlɩ 'wʋ gege, -we ka gbʋ -wa, -a -yi we 'ji nɩɩ, a mɩ -aɩn nya sɩada, 'ɩn 'sa -bhlokpadɛ -Lagɔ yia -a -yɔ aɩn 'sɔɔ dlɩ -bɛlʋ -yɔpalɩa.

8 Bheliaɩn, sɩasɩe 'kadʋ -we lʋ -a 'plɩlɩa -Azii -dʋdʋ -gʋ, -a 'yɩbha nɩɩ, a yibheli we 'ji: we 'gba wɔlʋ 'wʋ, we -zili -aɩn ŋwɛ la, 'ɩn -a yia -amɩaa 'pʋpʋe dlɩ -sa. 9 We mɩ -aɩn dlɩɩ nɩɩ, tlɩa -a yia, 'ɩn -amɩaa gbʋsloluee gbʋ -wa. -Delee -a yi 'maslɛɛn -amɩaa 'dɛ dlɩ 'wʋdɩ, nɩɩ, -Lagɔ -ɔ bhua tlɩtlɩnya 'wʋ tlɩtlɩe lʋ, -a 'ka ɔ 'dɛbhlogbɔɔɔ dlɩ 'wʋdɩɩ 'gbʋ. 10 Nɩɩ, -Lagɔ -saa -aɩn sanɛɛ -sʋkpa -tlɩtlɩe kwɛɛ, 'ɩn mɔ yi 'yaa -aɩn wee tlɩtlɩe kwɛɛ -saa. Cɩɩn, 'mɔ -a dɩa dlɩ 'wʋ nɩɩ, mɔ yi 'yaa -aɩn we kwɛɛ -saa. 11 'Ɩn amɩa 'ya, -yɔ a yia -aɩn bɛa -Lagɔbhubhoe nya, -amɩaa 'gbʋ. Nɩɩ, nyɩma duuun -Lagɔbhubhoe wɛlɩɩ 'gbʋ, -Lagɔ yia -aɩn 'nanɩ 'wʋnʋa yia, 'ɩn nyɩma -duun yi 'yaa -Lagɔ fuo 'paa -amɩaa 'gbʋ.

Pɔlʋ mɩ ɔ 'dɛ 'wʋgʋda

12 Gbʋ -we 'wʋ -a 'kaa -amɩaa 'dɛ 'ylimanɩ mʋ nɩ, -amɩaa dlɩ mɩ we dayɩlu nya nɩɩ, -amɩaa nɔnɔbhʋ mɩ -mɔwlʋda, 'ɩn we 'snaa 'wʋ dʋdʋgʋ -nyɩma weee gbɛgbɛɩn, 'ɩn we mɩ 'ya 'sa 'dɛbhie amɩaa gbɛgbɛɩn, sa -Lagɔ 'yɩbhaa. Nɩɩ, we 'nɩ nyɩmɛɛ gbʋyiloo sɔlʋ, -Lagɔɔ 'nanɩɩ sɔlʋ -wa. 13 Nɩɩ, 'sɛbhɛ -a cɛlɩa da aɩn 'wʋ, we 'nɩ -putu -ka, -we a zɛlɩa dɛ, 'ɩn a nʋa dɛ 'wʋla, mʋ -wa. 'Ɩn ɩn dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, -we mɩa da, 'wʋ a yia we lanʋa kpɛɛn kpɛɛn. 14 A -yi -slɛɛn we 'ji -sɛlɛ nɩɩ, -amɩa mɩ amɩaa 'ŋnɩ -yɔmnɩnɩ nya nya. 'Ɩn 'sa -bhloo 'dɛ amɩa yi 'yaa -amɩaa -nʋ nya -mɩa, -amɩaa -Kanyɔ -Zezuu yiyizlɩ.

15 -We ka gbʋ -wa, ɩn dɩ wee gbʋ -mɩnɩ dlɩ 'wʋ tɛɩɩn 'gbʋ, ɩn 'yɩbha yaa ɩn 'ka amɩaa -gbɛ mnɩ tɩa, 'ɩn -Lagɔ 'ka aɩn 'nanɩɩ -zakpa 'sɔ 'wʋnʋ. 16 Ɩn 'yɩbha yaa ɩn 'ka amɩaa -gbɛ 'plɩlɩ, 'ɩn ɩn 'ka Masedʋanɩ -dʋdʋ -gʋ mnɩ, ɩn -ka Masedʋanɩ 'bhʋ, ɩn 'ka amɩaa -gbɛ lʋyi, 'bhie a 'ka 'mɩ yoo kwa, ɩn 'ka Zudee -dʋdʋ -gʋ mnɩ. 17 Nɩɩ, gbʋ -we ɩn pʋpalɩa ɩn 'ka lɛnʋ, 'lee ɩn 'nɩ we -gʋ 'wlukʋʋn lapʋpalɩɩ? 'Ɩn, ɩn -ka gba gbʋ -mɩnɩ na nʋa lɛ, na 'dɛɛ dʋmagbʋ nya na nʋa we lɛ 'cɛ yɩ? 'Ɩn ɩn 'ka gba -gba -bhlo 'wʋ «ɩɩn», 'ɩn «-ɩnnya» yɩ? 18 Nɩɩ, gbʋ -a gbaa da aɩn -yla, -Lagɔɔ 'dɛ -yi we 'ji sazɔnʋ sa nɩɩ, we 'nɩ «ɩɩn» -yɔ «-ɩnnya» -a gba -gba -bhlo 'wʋ. 19 Nɩɩ, -amɩ klaa, Silivɛn* -yɔ Timotee klaa, -Lagɔɔ 'Yu -Zezu Klisɩ -ɔ ka gbʋ -a gbaa aɩn -yla, ɔ 'nɩ «ɩɩn» -yɔ «-ɩnnya». «Ɩɩn» ɔ -mɩa 'kɔmʋʋ! 20 Nɩɩ, -li weee -Lagɔ gbaa ɔ 'ka nyɩma 'nyɛ, -Zezu Klisɩ -wa we «ɩɩn», 'ɩn ɔɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya, gbaa -a yia «*-Amɛnɩ!», -zugba -a mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ. 21 Nɩɩ, -Lagɔɔ dɛ suslolua -a -yɔ aɩn 'wʋ tenyi tenyii Klisɩ 'wʋ. 'Ɩn mɔ ŋwnaa -aɩn, -a 'ka ɔ lubho nʋ. 22 -Lagɔ zʋa -amɩaa yibhelida ɔ 'ŋnɩ nya, 'ɩn ɔ yia -amɩaa dlɩ zɔ Zuzu 'Pʋpa zʋ -amɩaa pui palɩe 'bhisa. 'Ɩn -li ɔ zʋa la, ɔ 'ka we -aɩn 'nyɛ, ɔɔ Zuzu -wa we tɩanʋ.

23 -Lagɔ ɩn 'bhua 'wʋ na gbʋdayɩnyɔ nya, ɩn -ka yotʋbhʋ ɔ 'bha 'mɩ. Ɩn 'nɩ 'yɩbha ɩn 'ka aɩn sɩalɩɩ 'gbʋ, ɩn 'nɩa Kolɛntɩ lʋbhiti. 24 -We a 'kaa dlɩ -gʋ zʋ, -a 'nɩ -gba a nʋ we lɛ -gla nya. Nɩɩ, amɩaa dlɩzʋzʋe 'tɛ 'wʋ, 'ɩn -a 'yɩbha -a 'ka aɩn -yɔbɛ amɩaa 'mʋna 'ka -gʋwʋlaylimanɩ.

2

1 Ɩn nɛɛ na 'dɛ nyaɛ, ɩn 'nɩa amɩaa -gbɛ lʋbhiti, ɩn yi amɩaa dlɩ sumanɩ lʋ. 2 Nɩɩ, -amɩ -ka amɩaa dlɩ sumanɩ, nyɔɔ mneni ɔ 'ka na dlɩ namanɩa? -Wa -bhloo dɛ ka dlɩ ɩn sumanɩa ma -wa! 3 'Sɛbhɛ ɩn cɛlɩa da aɩn 'wʋ, we ji -wa nɩɩ, ɩn 'nɩ 'yɩbha ɩn -ka amɩaa -gbɛ nyni, nyɩma -wa 'ka yaa na dlɩ namanɩ, 'ɩn -maa 'ka na dlɩ sumanɩ. Ɩn dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, na 'mʋna mɩ a 'dɛ weee 'mʋna nya. 4 Cɩɩn, dlɩ sulo -yɔ dlɩlʋe, we -yɔ 'mɩɔ nya 'yliya 'wʋ ɩn cɛlɩa zlɩmɛ 'sɛbhɛ -mɩnɩ aɩn 'wʋ. We 'nɩ amɩaa dlɩ sumanɩee gbʋ, nɩɩ, sa ɩn -kalɩa amɩaa zɛ a 'ka we 'jiyibhelii gbʋ -wa.

A tɩ gbʋnyuu -lɛnʋnyɔɔ -yɔgbʋ 'wʋ

5 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo -ka dlɩ -sumanɩ gbʋ lɛnʋ, we 'nɩ na 'dɛbhloo dlɩ ɔ sumanɩ, nɩɩ, a 'dɛ weee dlɩ ɔ sumanɩa. -A 'na palɩ gbʋ -gʋ -nɩ, amɩaa lʋnyɩma tɔlʋaa dlɩ ɔ sumanɩa. 6 Gbʋ -we amɩaa lʋnyɩma duun -slolua ɔɔ sanɛɛ -sʋkpa -nyɩmɛ -mɔnɩ, -mʋʋ nanɩ sa 'yli, we -tʋ sa. 7 We 'gbʋ, -slɛɛn, a tɩ ɔ -yɔbhʋ 'wʋ, 'ɩn a 'pa ɔ 'kʋayli, -delee ɔ dlɩ yi sumanɩ bhabha, 'kʋa yi ɔ 'ylilawla tɔɔtɔɔ. 8 We 'gbʋ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ, a -slolu we ɔ 'klʋ nɩɩ, a -kalɩ ɔ zɛ. 9 -We ka 'gbʋ ɩn yia aɩn 'wʋcɛlɩ mʋ nɩ: la ɩn ylaa aɩn, ɩn 'ka we -yɔyɩ, -de gbʋ weee ɩn mɩa aɩn -sloluda, a ka lamnazɩ, 'ɩn a 'ka we 'nʋŋwɛ zʋʋ. 10 Nɩɩ, a -ka nyɩmɛ yabhloo -yɔgbʋ 'wʋtɩ, 'ɩn -amɩ na tɩ 'yaa -mɔɔ -yɔgbʋ 'wʋ. 'Ɩn, we -ka gbʋzɔnʋ -sa ɩn tɩ -lu yabhloo -yɔgbʋ 'wʋoo, amɩaa 'gbʋ ɩn yia we 'wʋtɩ Klisɩ 'yu, 11 -a yi *-Saatan 'yitide we yi -aɩn -gʋgalɩ. Nɩɩ, -amɩaa 'dɛ -yi we dlɩ 'wʋnyni -gbʋnya.

Pɔlʋ mɩ Tloasɩ

12 Da ɩn nynia Tloasɩgbe nʋkplɛ, ɩn 'ka Klisɩɩ gbʋzɔnʋ gbʋ gba, Jejitapɛ yia 'mɩ 'yoo 'nyɛ ɩn 'ka -mɔ lubho nʋ. 13 Nɩɩ, ɩn 'nɩ -bha na bheli Titɩ ylɩɩ 'gbʋ, na dlɩ ka sumanɩ, we 'gbʋ ɩn yia Tloasɩ -nyɩma wɛlɩ 'pa, 'ɩn ɩn yia Masedʋanɩ -dʋdʋ -gʋ mnɩ.

-Zezu Klisɩ nyɛa -aɩn tʋʋ lulue

14 'Ɩn -a 'pa -Lagɔ fuo, nɩɩ, mɔ kwaa -aɩn 'ylɩ weee nya Klisɩɩ tʋ -luluee dugba -lilie 'wʋ. 'Ɩn ɔ bhua -aɩn 'wʋ -a 'ka Klisɩ -slolu da weee, nɛɛ 'wlɩɩ ŋnɛ -we mneni la da weee. 15 Nɩɩ, -a 'wlʋ sa wlɩ kaa ŋnɛ -zɔnʋ, -we Klisɩ nyɛ -Lagɔ. -A mɩ we nya, -wa -Lagɔ 'nyɛa 'pʋpʋe glaa, 'ɩn -a mɩ 'ya we nya, -wa mnɔa glaa. 16 Nɩɩ, -wa mɩa mnɔda, tlɩtlɩee ŋnɛ -we nyɛa nyɩmɛ tlɩtlɩe, 'mʋ we -mɩa -maa -nʋ nya, 'ɩn -wa -Lagɔ 'nyɛa 'yliyɔgagɩe, 'yliyɔgagɩee ŋnɛ we -mɩa -maa -nʋ nya. Nyɔɔ ka gbʋ -mɩnɩɩ lɛnʋ klʋa? 17 Nɩɩ, nyɩma -duun -tɔlʋa -wa paa -Lagɔwɛlɩ pɛlʋ, -amɩa 'nɩ wa 'bhisa -mɩ. -We ka gbʋ -wa, -Lagɔ tiea -aɩn, 'ɩn -a gbaa ɔ wɛlɩ gbʋzɔnʋ sa, Klisɩɩ lubhonʋnya 'bhisa ɔ 'dɛ 'yu.

3

*'Wʋsuslolue loluu lubhonʋnya

1 Wee wɛlɩ -mɩnɩɩ ji -wa nɩɩ, -amɩaa 'dɛɛ 'ylimanɩe gwe -a dɩ 'yaa yɩ? Yaayɩɩ -amɩaa 'dɛɛ 'ylimanɩee 'sɛbhɛ -a -slolua aɩn 'klʋ nyɩma tɔlʋa 'bhisa yɩ? Yaayɩɩ 'mʋ -a -zlalɩa aɩn yɩ? 2 Amɩaa dɛ -wa -amɩaa 'sɛbhɛ, -we mɩa cɛlɩda -amɩaa dibhe 'wʋ, -we nyɩma weee mnenia wa 'ka yibheli, 'ɩn wa 'ka zɛlɩ. 3 Cɩɩn, gbʋzɔnʋ -wa, a mɩ Klisɩɩ cɛlɩcɛlɩsɛbhɛ -amɩa 'paa yoo nya. Nɩɩ, we 'nɩ cɛlɩda -mɩ 'sɛbhɛcɛlɩnyu nya, nɩɩ, 'yliyɔga -Lagɔɔ Zuzu nya wa cɛlɩa we. We 'nɩ cɛlɩda -mɩ tʋkpa -boklo -falʋnya -gʋ, nyɩmaa dibhe 'wʋ we mɩa cɛlɩda.

4 Sanɛɛ 'sa -a gbaa, nɩɩ, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔ -a dɩa dlɩ 'wʋ, Klisɩɩ 'gbʋ. 5 Nɩɩ, -a'a pʋpalɩ 'wlukʋʋn la nɩɩ, -a mneni -lii lɛnʋe -amɩaa 'dɛ nya. -We weee ka lɛnʋe -a mnenia kwɛyɔ, -Lagɔɔ -gbɛ we bhʋa. 6 Nɩɩ, mɔ -zɛlɩa -aɩn *'wʋsuslolue loluu lubhonʋnya -zɔnʋ. We 'nɩa titee 'sɛbhɛɛ -gbɛ 'bhʋ, nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzuu -gbɛ we bhʋa. Titee 'sɛbhɛ mɩa, 'bha we bhaa, 'ɩn -Lagɔɔ Zuzu wlaa 'yliyɔgagɩe.

7-8 Wa ka tite cɛlɩ tʋkpa -boklo -falʋnya -gʋ, 'ɩn -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩee san yia 'mni, wee bhla -bhlokpadɛ nya. 'Ɩn *Moizɩɩ 'klʋ mɩ lɩda wee 'ŋnɩmnɩee san -mɩnɩ nyaa 'gbʋ, *Izlaɛlɩnyɩma 'nɩ mneni wa 'ka ɔ yla. 'Ɩn -zugba, wee san -mɩnɩ 'plɩa we yia. 'Ɩn tite -we ka lubho -wa nyɩmaa tlɩtlɩe lʋ kwakwɩe, -mʋʋ -ka 'tla 'ŋnɩmnɩee san nya, 'ɩn sa -Lagɔɔ Zuzuu lubhoo 'ŋnɩmnɩee san 'ka -mɩa? 9 Nɩɩ, tite -we ka lubho -wa nyɩmaa gbʋ 'wludɩdɩe, -mʋʋ mɩ yeda 'ŋnɩmnɩe 'kadʋʋ san nya. Zuzu 'Pʋpa -ɔ ka lubho -wa nyɩmaa nʋnʋe tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu, -mʋʋ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋʋ san yia -bha 'wʋzia. 10 -A mneni -a 'ka gba nɩɩ, 'ŋnɩmnɩe ka san lɩa zlɩmɛ, we 'nɩ 'maslɛɛn -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ dɛslɛɛɛn 'ŋnɩmnɩe 'yu, -mʋʋ 'ylilo -zi we 'wʋʋ 'gbʋ. 11 We -ka nɩɩ, -lu -we 'kaa 'plɩ, we ka 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ 'yɩ, -zugba -lu -we mɩa la 'ylɩ weee nyaa 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ 'yli, we -zi we.

12 Nɩɩ, -a dɩ sa -sʋkpa gbʋ dlɩ 'wʋʋ 'gbʋ, -amɩaa dlɩ 'tɛ 'wʋ gege. 13 Moizɩ, -ɔ zizea ɔ 'klʋ 'wʋ 'naa nya, 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ -we -wa 'plɩplɩ -lu, Izlaɛlɩnyɩma yi we labhʋbhʋe -yɔyɩ ɔ 'klʋɔɔ 'gbʋ, -amɩa 'nɩ -mɔɔ 'bhisa -mɩ. 14 Nɩɩ, wa 'ylimnee'e 'nʋ gbʋ 'wʋla. 'Ɩn we 'ka -zɛɛn ylɩ, wa -ka *'wʋsuslolue sʋaa 'sɛbhɛ zɛlɩda -mɩ, wa 'ylimnee mɩ 'wʋwɛlɩda wee 'naa -bhloo 'dɛ nya. Nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ 'dɛ Klisɩ yoo 'nyɛ, 'ɩn wee 'naa bhʋa la. 15 Nɩɩ, -zɛɛn 'ya, wa -ka Moizɩɩ 'sɛbhɛnya zɛlɩda -mɩ -bhloo 'dɛ, wee 'naa wɛlɩa wa dlɩ 'wʋ. 16 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ gbɛgbɛɩn 'bhiti, wee 'naa ka -bha 'bhʋ. 17 Nɩɩ, «Nyɩmaa -Kanyɔ» wa gbaa da, we ji -wa -seliɛ, «-Lagɔɔ Zuzu», 'ɩn da -Lagɔɔ Zuzu -ka -mɩ, 'dɛɛ -yla -mɩmɩe mɩ -bha. 18 Nɩɩ, 'naa 'nɩ 'maslɛɛn -a 'dɛ weee 'klʋ 'wʋwɛlɩda -mɩ, Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩmnɩe -a mɩa -sloluda -vligni 'wʋ 'bhisa. Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -ɔ -wa Zuzu, ɔ ka -aɩn 'bhiti, 'ɩn -a 'ka ɔ 'wʋwlʋ -zɛ, 'ɩn -a 'ka 'ŋnɩmnɩe yabhlo 'wʋplɩlɩ 'bhie, -a 'ka 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ 'wʋ pla 'ya. Nɩɩ, lubho -we Nyɩmaa -Kanyɔ nʋa, mʋ mɩa dɛ.

4

Mamɛ -nyidanyaa nʋkplɛɛ 'ŋnɩmnɩlu

1 Nyazɩdlɩ nya -Lagɔ 'nyɛa -aɩn lubho -mɩnɩ, we 'gbʋ 'kʋa 'nɩ -aɩn 'ylilawlada -mɩ we nʋda. 2 Nɩɩ, 'wiemɩgbʋnya -yɔ zʋbhalɩgbʋnya mɩa, -amɩa ka -mʋʋnya kwnɛɛ -sa. -A'a nʋ -dawligbʋ lɛ, 'ɩn -a'a 'bhiti -Lagɔwɛlɩ saputu sa. Nɩɩ, -Lagɔgbʋ -a gbaa sazɔnʋ sa, 'ɩn -a gʋa la, we 'ka nyɩma weee dlɩ dʋdʋnamanɩ -Lagɔ 'yu. 3 -Lagɔgbʋ -a gbaa, we -ka nɩɩ, we mɩ zizeda nyɩma tɔlʋa -yla, -zugba, -wa mɩa mnɔmnɔ -yloogblʋ, ma -yla we mɩa zizeda. 4 Wa'a ŋwnu -Lagɔɔ gbʋ -yɔ, -we ka gbʋ -wa, dʋdʋ -mɩnɩ -gʋʋ -lagɔ 'nyuu ka wa 'ylimnee 'lɔlʋ. Klisɩ -ɔ -wa -Lagɔɔ 'dɛbhiee 'wʋwlʋ, ɔ 'ŋnɩmnɩee san -Lagɔgbʋ mnenia la, 'mʋ wee -lagɔ -mɩnɩ kʋlʋa 'yoo, wa yi we -yɔyɩɩ 'gbʋ. 5 Nɩɩ, -a -ka -Lagɔgbʋ gbada -mɩ, -a'a gba -amɩaa 'dɛɛ gbʋ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ gbʋ -a gbaa. 'Ɩn we -ka -amɩa, -a mɩ amɩaa lubhonʋnya nya -Zezuu 'gbʋ. 6 -Lagɔ -ɔ gbaa: «Nɩɩ, zlɩ lɩ nikpise nyɩdɩ!» mɔ lɩlɩ 'yaa ɔ zlɩ -amɩaa dlɩ zɔ, 'ɩn ɔ 'ka -aɩn ɔ 'ŋnɩmnɩee san yibhelie 'nyɛ. Wee san lɩa Klisɩ 'klʋɔ.

7 -Amɩa mɩa mamɛ -nyidanya 'bhisa, wee 'ŋnɩmnɩlu ka -aɩn 'wʋladɩlɩ. 'Ɩn wa 'ka we -yɔyɩ nɩɩ, wee 'tɩtɛ 'kadʋ -mɩnɩ -Lagɔɔ -gbɛ we bhʋa, we 'nɩa -amɩanʋʋ -gbɛ 'bhʋ. 8 Wa ka -aɩn 'tuntnu -amɩaa sɩalɩe nya sɔ weee lʋ, 'ɩn wa 'nɩ -aɩn lawlalɩ. -Amɩaa dlɩ -su, 'ɩn 'kʋa 'nɩ -aɩn 'ylilawla. 9 'Klɩyɩe 'wʋ wa paa -aɩn, 'ɩn -Lagɔ 'nɩ -aɩn sɔlʋ lapalɩlɩ. Wa ka -aɩn dʋdʋ labhlɩ, 'ɩn wa 'nɩ -aɩn lasa. 10 Nɩɩ, 'ylɩ weee nya -a bhua -Zezuu tlɩtlɩe 'wʋ -amɩaa ku zɔ, 'ɩn ɔ 'yliyɔgagɩe 'ka 'ya we 'dɛ -slolu -amɩaa ku zɔɔ 'gbʋ. 11 Nɩɩ, -a -ga 'yliyɔ, 'ɩn -a mɩa 'ylɩ weee nya tlɩtlɩe ŋwɛɛ -Zezuu 'gbʋ, 'ɩn ɔ 'yliyɔgagɩe 'ka 'ya we 'dɛ -slolu -amɩaa tlɩtlɩ ku 'wʋ. 12 Sanɛɛ 'sa tlɩtlɩe nʋa -amɩa 'wʋ lubho, 'ɩn 'yliyɔgagɩe 'ka lubho nʋ amɩa 'wʋ.

13 Dlɩzʋzʋe -we ka daa *-Lagɔsɛbhɛ gbaaɛ:

«Ɩn ka dlɩ zʋ, we 'gbʋ ɩn yia gba.»

'Ɩn -amɩa 'ya, wee dlɩzʋzʋe -bhlokpadɛ nya, -amɩa ka dlɩ zʋ, 'ɩn we 'gbʋ -a gbaa. 14 Nɩɩ, -a -yi we 'jiɛ, -Lagɔ -ɔ 'bhua Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu 'wʋ tlɩtlɩnya lʋ, mɔ yi 'yaa -amɩa 'wʋbhua tlɩlɩe lʋ -Zezu nya, 'ɩn ɔ 'ka -amɩa -yɔ amɩa 'sɔ ɔ 'dɛ 'klʋwleli. 15 Nɩɩ, gbʋ weee -mɩnɩ -ka -aɩn ylɩda -mɩ, amɩaa zʋzɔnʋʋ gbʋ -wa, 'ɩn -Lagɔɔ 'nanɩ 'ka nyɩma duun 'wʋlamneni. A 'ka 'ylɩ weee nya 'wʋzumanɩ ɔ fuopapɩe nya, 'ɩn we 'ka -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ.

-A nɔ dlɩzʋzʋe 'wʋ

16 We 'dɛɛ 'gbʋ, 'kʋa'a wla cɩ -amɩa 'ylila. -Amɩaa dʋdʋ -gʋ ku -ka labhʋda -mɩ -sɛ -sɛoo, -zugba, sa zlɩ zlɩa, -amɩaa -Lagɔsu zɛ 'lulolu. 17 Cɩɩn, -amɩaa dɛslɛɛɛn sɩasɩe 'nɩ 'wʋwɔlʋ, 'ɩn we'e -gwlɛ. Nɩɩ, -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ we mnazɩa la -aɩn -yla. 'Ɩn wee 'ŋnɩmnɩe -mɩnɩ 'yli bhabha we -zi -amɩaa sɩasɩe 'wʋ. 18 Nɩɩ, -amɩa'a yla -lu -we nyɩma yɩa -yɔ. -We wa'a 'yɩa -yɔ, 'mʋ -amɩa ylaa. -We wa yɩa -yɔ, we'e -gwlɛ, 'ɩn -we wa'a 'yɩa -yɔ, -mʋʋ -gwlɛgwlɩe 'nɩ bhloluda -ka.

5

1 -A -yi we 'ji nɩɩ, -amɩaa ku mɩ *'naabudu 'bhisa dʋdʋ -gʋ. We -ka labhʋ, -Lagɔ ka -aɩn -budu cɛlɩ yalɩ, wee -budu 'na 'ka labhʋ, 'ɩn nyɩma 'nɩ we lɛnʋ wa sɔ nya. 2 'Ɩn -slɛɛn, -a mɩ kluda -a 'ka -amɩaa dʋdʋ -gʋ -ku -mɩnɩ 'wʋ 'tla, nɩɩ, -a 'yɩbha -kpɔ -a 'ka yalɩ -budu zɔ pla. 3 Nɩɩ, wee yalɩ -budu -mɩnɩ -ka -aɩn -gʋ -mɩ, -Lagɔ 'na 'ka -aɩn kpanʋ nya ylɩ. 4 Cɩɩn, -a -ka dʋdʋ -gʋ -ku -mɩnɩ 'wʋgwlɛda -mɩ, klu -a klua nɛɛ 'gba 'kadʋ zɔ -a mɩ. We 'nɩ nɩɩ, 'yɩbha -a 'yɩbha -a 'ka -amɩaa dʋdʋ -gʋ -ku -mɩnɩ 'wʋ 'tla. Nɩɩ, -a 'yɩbha -a 'ka yalɩ ku 'wʋpla -bana 'bhisa, 'ɩn 'yliyɔgagɩe 'ka tlɩtlɩe mna. 5 Nɩɩ, -Lagɔɔ 'dɛgbolu -saa -bha -aɩn, -a 'ka sa 'bhiti. 'Ɩn mɔ 'nyɛa -aɩn ɔ Zuzu, zʋzɔnʋnya ɔ 'kaa -aɩn 'nyɛ we tɩanʋ nya.

6 Nɩɩ, -amɩaa dlɩ 'tɛ 'wʋ bhabha 'kɔmʋʋ, 'ɩn -a -yi we 'ji nɩɩ, -a -ka dʋdʋ -gʋ -ku -mɩnɩ 'wʋ -mɩ, -zugba -a -tlʋlʋ Nyɩmaa -Kanyɔ -yɔla. 7 Nɩɩ, dlɩzʋzʋee sɔlʋ -a nɔa, -a'a nɔ -lu -a yɩa -yɔɔ sɔlʋ. 8 Nɩɩ, -amɩaa dlɩ 'tɛ 'wʋ bhabha, 'ɩn -a 'yɩbha sazɔnʋ sa nɩɩ, -a 'ka dʋdʋ -gʋ -ku -mɩnɩ 'wʋ 'tla, 'ɩn -a 'ka Nyɩmaa -Kanyɔ kwesi ladɩlɩa mnɩ. 9 We 'gbʋ, -a 'ka ku -mɩnɩ 'wʋ 'tlaoo, -a 'ka we 'wʋ -tʋoo, -a 'yɩbha -a 'ka Nyɩmaa -Kanyɔ dʋdʋnamanɩ tɩa. 10 Nɩɩ, -a 'dɛ weee yia Klisɩ 'yu 'tlaa ɔ 'ka -amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhu. 'Ɩn -ɔ -ka -mɩ, da -mɔɔ -gaa 'yliyɔ dʋdʋ -gʋ, -we -mɔɔ nʋa lɛ, -de we zʋzɔnʋʋ, -de we 'nyuuu, -mɔɔ 'ka 'pɛnɩe 'yɩ -mʋʋ sɔlʋ.

-Lagɔ ka ɔ -yɔ -aɩn 'wʋsuslolu Klisɩ -gʋ

11 Nɩɩ, -we -wa Nyɩmaa -Kanyɔɔ sɔsʋe, -a -yi we 'ji, 'ɩn -a yɩa 'klɩ -a 'ka nyɩma lu. -Lagɔ -yi -aɩn kpɛɛn kpɛɛn, 'ɩn ɩn dɩ we dlɩ 'wʋ 'ya nɩɩ, amɩa -yi 'mɩ kpɛɛn kpɛɛn. 12 -A 'nɩ -amɩaa 'dɛɛ gbʋ lolu gbaa yi aɩn -yla. Nɩɩ, -a 'yɩbha -a 'ka aɩn 'yoo 'nyɛ, 'ɩn a 'ka amɩaa 'dɛ 'ylimanɩ -amɩaa 'gbʋ. 'Ɩn -wa 'ylimanɩa wa 'dɛ gbʋnya wa yɩa -yɔ 'wʋ, -we 'nɩa dlɩzɔgbʋ nya -mɩ, a 'ka we 'bɩgʋpalɩ sayibheli wa -yla. 13 We -ka nɩɩ, -a mɩ -gʋwʋtʋnya nya, -Lagɔ -yla -wa, 'ɩn -a -ka 'wlugʋcɩan nya -mɩ, -zugba amɩa -yla -wa. 14 Nɩɩ, Klisɩɩ -amɩaa zɛkalɩe ka -aɩn ŋwɛlazili, -amɩa -yi we 'ji nɩɩ, nyɩmɛ -bhlogbɔɔ ka tlɩ nyɩma weee 'gbʋ. We 'gbʋ nyɩma weee ka tlɩ. 15 Nɩɩ, ɔ ka tlɩ nyɩma weee 'gbʋ, 'ɩn -wa -gaa 'yliyɔ, -maa 'nɩ 'maslɛɛn 'yliyɔga -maa 'dɛ -yla, nɩɩ, Klisɩ -ɔ tlɩa, 'ɩn ɔ yia 'wʋsɔ tlɩtlɩnya lʋ wa 'gbʋ, mɔ -yla wa -gaa 'yliyɔ.

16 We 'gbʋ -a'a 'bhu 'maslɛɛn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'wʋ dʋdʋgʋ -nyɩmaa sɔlʋ. 'Ɩn zlɩmɛ -a ka Klisɩ 'wʋbhu dʋdʋgʋ -nyɩmaa sɔlʋ, -slɛɛn -a 'na 'ka ɔ 'wʋbhu -mʋʋ sɔlʋ. 17 Nyɩmɛ -ka Klisɩ 'wʋ -mɩ, ɔ ka nyɩmɛ lolu -zɛ. Gbʋ 'cɩnnya ka 'plɩ, gbʋ weee ka gbʋ lolu -zɛ. 18 -Lagɔ -ɔ suslolua -a -yɔ ɔ 'dɛ 'wʋ Klisɩ -gʋ, ɔ -gbɛ gbʋnya -mɩnɩ bhʋa. 'Ɩn mɔ 'nyɛa -aɩn ɔ 'dɛ -yɔ nyɩma 'sɔɔ 'wʋsuslolu -lubho. 19 Nɩɩ, Klisɩ 'wʋ -Lagɔ 'plɩlɩa, 'ɩn ɔ mɩa ɔ 'dɛ -yɔ dʋdʋgʋ -nyɩma 'sɔ 'wʋsusloluda. Ɔ 'nɩ wa gbʋnyuu yla. 'Ɩn ɔ yia -aɩn ɔ 'dɛ -yɔ nyɩma 'sɔɔ 'wʋsuslolue wɛlɩɩ gbanya 'wʋnʋ.

20 Nɩɩ, Klisɩɩ 'ŋnɩ nya -a bhua wɛlɩ 'wʋ, nɛɛ -Lagɔɔ dɛ mɩ aɩn lada -amɩaa ŋwɛ nya: amɩa -a bhubhoea Klisɩɩ 'ŋnɩ nya, a ŋwnu a -yɔ -Lagɔ 'sɔɔ 'wʋsuslolue gbʋ -yɔ. 21 Klisɩ 'nɩ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ lɛnʋ, 'ɩn -Lagɔ yia -amɩaa gbʋnyuuu 'gba ɔ 'wlu dɩ, 'ɩn -a 'ka ɔ 'wʋ nyɩma tɩklɩɩ -zɛ -Lagɔ 'yu.

6

1 -Amɩa -yɔ -Lagɔ sɔ nʋa lubho dabʋdʋʋ 'gbʋ, -a zʋa aɩn 'dɩ nɩɩ, 'nanɩ a 'yɩa -Lagɔ kwɛɛ, a 'na -nyumonu we la -nɩ. 2 Nɩɩ, -Lagɔ nɛɛ:

«Bhla -we nya ɩn mɩa 'nanɩ nʋda,

ɩn ka -mɩ yukwli pʋlʋ.

Gbʋwʋbhʋ bhla,

ɩn ka -na -wawʋyi.»

Nɩɩ, -Lagɔɔ 'nanɩɩ -yɔŋwnu bhla nɩ -slɛɛn. 'Ɩn 'ylɩ -we nya nyɩmɛ 'kaa gbʋ 'wʋbhʋ, mʋ nɩ.

3 -A 'nɩ 'yɩbha -a 'ka nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ mnɔmnɔgbʋ lɛnʋ gbʋ yabhlogbɔɔ 'wʋ, wa yi -Lagɔɔ lubho -a mɩa nʋdaa da gbʋnyuu gba. 4 'Ɩn gbʋ weee 'wʋ, -a slolua we nɩɩ, -a mɩ -Lagɔɔ lubhonʋnyaa 'dɛgbolu nya. Sanɛɛ 'sa -a dɩlɩa laylagbʋ -duun nɩ 'wlu zɔ la dlɩtie nya: sɩasɩe klaa, gbʋnyuu -amɩaa ylɩylɩe -yɔ -amɩaa lawlalɩgbʋnya klaa, 5 -amɩaa bhɩtɩe klaa, -amɩaa -kaslʋ 'wʋpapɩe klaa, nyɩmaa -zlo yia -aɩn -yɔwʋsɔlʋ, -a yia libho 'tɩtɛ nʋ, 'ɩn wa yia -aɩn 'ylaakple -gueli, wa yia -aɩn ŋwɔ 'bhalɩ. 6 -Slolu -a slolua we nɩɩ, -a mɩ -Lagɔɔ lubhonʋnya nya, -amɩaa -mɔwlʋwlʋe klaa, -amɩaa -Lagɔgbʋʋ yilo klaa, -amɩaa dlɩtie klaa, -amɩaa zʋzɔnʋʋ lɛnʋe klaaa sɔlʋ. 'Ɩn Zuzu 'Pʋpaa lɛnʋgbʋ -yɔ -amɩaa nyɩmɛɛ zɛkalɩdlɩ tɩklɩɩ klaa, 7 gbʋzɔnʋʋ gbagbɩe -yɔ -Lagɔɔ 'tɩtɛɛ sɔlʋ. Nɩɩ, -we mɩa tɩklɩɩ -Lagɔ 'yliya 'wʋ, 'mʋ -a bhua 'wʋ -amɩaa tʋgʋ -li -yɔ -amɩaa -gʋladolu -li nya. 8 Wa -ka -aɩn 'ŋnɩkwalɩda -mɩ, 'ɩn wa bhalɩ 'yaa -aɩn zʋ. Wa -ka -amɩaa daa gbʋnyuu gbada -mɩ, -zugba wa gba 'yaa -amɩaa daa gbʋzɔnʋ, wa yɩ -aɩn yocɩan 'bhisa, 'ɩn -zugba gbʋzɔnʋ -a mɩa gbada. 9 'Wʋ wa bhua -aɩn nɛɛ wa 'nɩ -aɩn -yi, 'ɩn -zugba wa 'dɛ weee -yi -aɩn kpɛɛn kpɛɛn. 'Wʋ wa bhua -aɩn nɛɛ nyɩma mɩ tlɩda, 'ɩn -zugba -a -ga 'yliyɔ sazɔnʋ sa. -Kaslʋ 'wʋ wa paa -aɩn, 'ɩn wa'a 'bha -aɩn. 10 -Amɩaa dlɩ wa sumanɩa, -zugba -amɩaa dlɩ mɩ 'mʋna 'wʋ 'ylɩ weee nya. Wamɩa dlɩɩ, bobabhanya -a -mɩa, -zugba -a pa nyɩma duun 'ŋnɩmnɩe -gʋ. Wamɩa dlɩɩ, -a 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ -ka, -zugba -a ka -lu weee gbʋzɔnʋ sa.

11 -Amɩaa 'talea Kolɛntɩ -nyɩma, -a ka aɩn -yla gbʋzɔnʋ gba, 'ɩn -a yia dlɩ 'wʋkalɩ 'kadʋʋ aɩn -yla. 12 -A 'nɩ -amɩaa dlɩ 'wʋkla aɩn -yla, amɩa klaa amɩaa dlɩ 'wʋ -amɩaa gbɛgbɛɩn. 13 Nɩɩ, gbʋ na gbaa aɩn -yla nɛɛ na 'yua a -mɩ, a nʋ -amɩa 'bhisa, a -kalɩ amɩaa dlɩ 'wʋ 'kadʋʋ -aɩn -yla!

A vla gbʋnyuu gwe

14 Nyɩma -wa'a ŋwnua -Lagɔɔ gbʋ -yɔ, a -yɔ wa 'na suslolu 'wʋ, 'ɩn a 'ka wa nya lubho nʋ dabʋdʋ -nɩ. 'Lee, -we mɩa tɩklɩɩ mneni we -yɔ -we -nyuayli 'ka 'wʋsusloluu? 'Ɩn sa zlɩ mneni we -yɔ nikpise 'ka 'wʋsuslolua? 15 Sa Klisɩ mneni ɔ 'ka *'Kuzu* nya wɛlɩ -bhlo -ka? 'Ɩn sa -Lagɔnyɩmɛ mneni ɔ -yɔ -ɔ'ɔ ŋwnua -Lagɔɔ gbʋ -yɔ 'ka -lu 'wʋgbɔlʋa? 16 Lɛɛ -lu -gʋ -Lagɔɔ -budu -yɔ yoyolagɔ 'ka wɛlɩ -bhlo -ka? Nɩɩ, 'yliyɔga -Lagɔɔ -budu -a -mɩa, -Lagɔɔ 'dɛ nɛɛ saɛ:

«La na -yɔ wa yia -dɩa,

'ɩn nɔa na -yɔ wa yia,

wa -Lagɔ na yia -zɛa,

'ɩn wa 'ka na nyɩma -zɛ.»

17 We 'gbʋ, Jejitapɛ nɛɛ:

«A 'bhʋ waa nyɩma nɩ nyɩdɩ,

'ɩn a vla wa gwe 'pɩpɩ.

A 'na zɩlɩ pʋɩnkalu kwɛ -nɩ,

'ɩn amɩaa 'lakpasu -amɩ na yia kpaa.»

18 -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ 'yaɛ:

«'Tɩtɛ weee -Kanyɔ nɛɛ:

‹Amɩaa Dide na yia -zɛa,

'ɩn amɩa 'ka na nʋkpasuyua -yɔ na 'ŋwnɩyua -zɛ.› »

7

1 Nɩɩ, -we weee -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wla, na jijli -talea, we nanɩ 'yli -amɩaa -nʋ nya. We 'gbʋ, -we plalɩa ku -yɔ dlɩ pʋɩn, -a 'bhʋ we 'bɩ, 'ɩn -a gʋ la, -a 'ka -mɔwlʋ 'wlalaa, -Lagɔɔ 'nʋŋwɛzʋzʋe nya.

Pɔlʋʋ 'mʋna

2 Nɩɩ, a 'nyɛ -aɩn 'bɩ amɩaa dlɩ zɔ, -a 'nɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -yla gbʋnyuu lɛnʋ, -a 'nɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ 'wlu -nyumɔ, 'ɩn -a 'nɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'wluli. 3 We 'nɩ amɩaa gbʋʋ 'wludɩdɩee 'gbʋ na gba 'sa. Nɩɩ, ɩn ka we gba pepe, we yi tlɩtlɩe -zɛoo, we yi 'yliyɔgagɩe -zɛoo, amɩaa gbʋ -su 'wʋ -amɩaa dlɩ zɔ. 4 Ɩn dɩ aɩn dlɩ 'wʋ bhabha, amɩaa 'gbʋ na ylimanɩa na 'dɛ. Nɩɩ, -amɩaa laylagbʋ weee 'wʋ, ɩn ka 'kʋayli gege, 'ɩn 'mʋna mɩa 'mɩ yeda.

5 Nɩɩ, da -a nynia Masedʋanɩ, -a 'nɩ nyapɛ -bhla yabhlogbɔɔ 'yɩ. -A ka sɩasɩe 'wlubhu sɔ weee lʋ, nyɩma dɩlɩ -aɩn -gɔlʋ, 'ɩn nyanɔ mɩa -amɩaa dlɩ zɔ. 6 Nɩɩ, -wa 'kʋa wlaa 'ylila, -Lagɔ -ɔ paa wa 'kʋayli, ɔ ka -amɩa 'kʋayli 'pa, Titɩɩ yiyie nya. 7 We 'nɩ Titɩɩ yiyiee 'dɛkpʋa 'pa -aɩn 'kʋayli, nɩɩ, sa a 'paa ɔ 'dɛ 'kʋayli, ɔ ka -mʋʋ lʋdɩ -aɩn -salɩ. 'Ɩn sa a 'yɩbhaa a 'ka 'mɩ 'yɩ lʋ klaa, amɩaa dlɩ sulo klaa, 'ɩn sa a mɩa lamnazɩda a 'ka 'mɩ lʋpa, ɔ ka we gba -aɩn -yla. We 'gbʋ, na 'mʋna yia -gʋwʋlaylimanɩ.

8 Nɩɩ, 'dɛbhie, 'sɛbhɛ ɩn cɛlɩa aɩn 'wʋ, we nʋkpla gbʋ ka amɩaa dlɩ sumanɩ, ɩn 'nɩ -mʋʋ 'gbʋ dlɩlʋda -mɩ -slɛɛn. Da ɩn 'yɩa we -yɔ nɩɩ, wee 'sɛbhɛ -mɩnɩɩ nʋkpla gbʋ ka amɩaa dlɩ sumanɩ bhla yabhlo nya, -bha ɩn lʋa dlɩ. 9 Nɩɩ, -slɛɛn, ɩn mɩ 'mʋna 'wʋ, we 'nɩ amɩaa dlɩ ɩn sumanɩɩ gbʋ, -we ka gbʋ -wa, amɩaa dlɩsulo -mɩnɩ ka amɩaa dlɩ 'bhiti. Nɩɩ, -Lagɔɔ dɛ 'yɩbhaa amɩaa dlɩsulo -mɩnɩ, -amɩa 'nɩ aɩn gbʋnyuu yabhlogbɔɔ -yla lɛnʋ. 10 Nɩɩ, dlɩsulo -we bhʋa -Lagɔɔ sɔlʋ, nyɩmɛɛ dlɩ we bhitia, 'ɩn we kwaa nyɩmɛ 'pʋpʋe lʋ, nyɩmɛ'ɛ lʋ dlɩ -mʋʋ 'gbʋ. 'Ɩn dlɩsulo -we -wa dʋdʋ -gʋʋ dlɩsulo, nyɩmɛ -mʋʋ kwaa tlɩtlɩe lʋ. 11 Amɩaa dlɩsulo -we -wa -Lagɔɔ dʋmagbʋ, a yla -slɛɛn we lɛnʋgbʋ: 'saa amɩaa kwɛlapuloe, gbʋlɛnʋe 'wʋ! 'Saa amɩaa zukpa -wlawlɩe! 'Saa amɩaa dlɩlʋe! 'Saa amɩaa gbʋnyuu lɛnʋee kwɛɛ nyanɔnʋnʋe! 'Saa na 'yɩyɩe 'tʋ aɩn -yɔ! 'Saa amɩaa -gʋladolue! 'Saa amɩaa sulo gbʋnyuu -lɛnʋnyɔɔ -kaslʋ 'wʋpapɩe nya! A ka we -slolu sɔ weee lʋ nɩɩ, a 'nɩ gbʋ -mɩnɩɩ 'ji -yi.

12 Nɩɩ, 'sɛbhɛ ɩn cɛlɩa da aɩn 'wʋ, -ɔ nʋa gbʋnyuu lɛ, ɩn 'nɩ ɔ 'gbʋ we cɛlɩ, 'ɩn -ɔ -yla wa nʋa gbʋnyuu lɛ, ɩn 'nɩ -mɔɔ 'gbʋ we cɛlɩ. Ɩn 'yɩbha ɩn 'ka we aɩn 'klʋslolu -Lagɔ 'yu nɩɩ, amɩaa dlɩ mɩ -aɩn -gʋ gege. 13 We 'dɛɛ 'gbʋ, amɩaa gbʋʋ lɛnʋe ka -amɩaa dlɩ lapalɩ.

Wee dlɩ lapalɩe -mɩnɩ -gʋ, -a ka 'ya 'mʋna 'kadʋ li, da -a 'yɩa Titɩɩ 'mʋna -lilie -yɔ, a 'dɛ weee ɔ nyanɔɔ dlɩɩ -sasɩee 'gbʋ. 14 Nɩɩ, ɩn ka na 'dɛ 'ylimanɩ amɩaa 'gbʋ Titɩ 'yu, 'ɩn a 'nɩ 'mɩ zʋbhalɩ. Sa -bhloo 'dɛ -a gbaa gbʋzɔnʋ aɩn -yla, 'sa -bhloo 'dɛ amɩaa 'ŋnɩ -zɔnʋ -a gbaa Titɩ 'yu, we yia gbʋzɔnʋ -zɛ. 15 Nɩɩ, sa a 'dɛ weee zʋa Titɩ 'nʋŋwɛ, 'ɩn a yia ɔ 'lakpasu kpa, nyanɔ -yɔ -yɔtɩtɩe nya, we ka amɩaa zɛkalɩe -gʋwʋlaylimanɩ ɔ dlɩ zɔ. 16 Nɩɩ, ɩn mneni ɩn 'ka aɩn dlɩ 'wʋdɩ gbʋ weee 'wʋʋ 'gbʋ, 'mʋna mɩ na dlɩ zɔ!

8

'Gwɛzi wa -saa bhabha wa 'ka *-Zeluzalɛmʋʋ leglizɩnya 'nyɛ

1 Bheliaɩn, 'nanɩ -we -Lagɔ nʋa Masedʋanɩɩ leglizɩnya 'wʋ, -a 'yɩbha -a 'ka we 'dɩ aɩn -salɩ. 2 Sɩasɩe duun ka -mɔɔ -Lagɔnyɩma ylɩ. 'Ɩn wa 'mʋna 'yligʋwʋlaa 'gbʋ, wa yia nyɩma -li 'nyɛ bhabha, -zugba boba zalʋ mɩ wa 'bhada. 3 Nɩɩ, sa waa -Lagɔnyɩma mnenia wa 'ka wla, wa ka 'sa wla, 'ɩn wa yia we -gʋzi, wa 'dɛɛ dlɩɩ da. 'Ɩn ɩn mɩ we dayɩnyɔ nya. 4 Nɩɩ, wa ka -amɩaa zukpapalɩe ŋwɛ -yɔkpalɩ, 'ɩn -a 'ka wa 'yoo 'nyɛ, -li -Lagɔnyɩma mɩa *-Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩma 'nyɛda 'nanɩ nya, wa 'ka wa -nʋ we lʋpalɩ. 5 Sa we mɩ yaa -amɩa dlɩɩ nɩɩ, 'sa wa yi wlaa, wa ka -mʋʋ -gʋzi. Tɩa wa ka wa 'dɛ Jejitapɛ yoo 'nyɛ, 'ɩn -mʋʋ 'bɩgʋ, wa yi 'yaa wa 'dɛ -amɩa yoo 'nyɛ -Lagɔɔ dlɩɩ da. 6 We 'gbʋ, -a yia Titɩ 'kʋayli 'pa nɩɩ, lubho -zɔnʋ ka gwe ɔ dɩa amɩaa -gbɛ, ɔ mnɩ ɔ 'ka we 'wlubha 'nanʋʋ. 7 Nɩɩ, a mɩ 'ŋnɩmnɩnya nya sɔ weee lʋ: dlɩzʋzʋe 'wʋ, gbada, -Lagɔɔ -lii yilo 'wʋ, -gʋladolue 'nɩa bhloluda -ka -Lagɔyloogblʋ, we -yɔ -amɩaa zɛkalɩdlɩ a kaa 'wʋ. We 'gbʋ, wee -li -mɩnɩ glaa, a -slolu amɩaa 'dɛ 'nanɩcɩan nya 'ya bhabha.

8 Nɩɩ, we 'nɩ tite yabhlo ɩn palɩ aɩn -yla: ɩn -ka aɩn -yla -Lagɔnyɩma tɔlʋaa -gʋladolu gbʋ gbada -mɩ -Lagɔyloogblʋ, ɩn 'yɩbha amɩaa zɛkalɩdlɩ mɩa, a wleli -mɔ we gbʋzɔnʋ sa. 9 Nɩɩ, a -yi -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'nanɩ. Mɔ -wa zlɩmɛ 'ŋnɩmnɩnyɔ, ɔ ka ɔ 'dɛ bobabhanyɔ 'wʋnʋ amɩaa 'gbʋ, 'ɩn ɔ 'ka aɩn 'ŋnɩmnɩnya -zɛlɩ ɔ boba 'wʋ.

10 Nɩɩ, 'dɩ na zʋa aɩn gbʋ -mɩnɩ 'wʋ, we nanɩ 'yli amɩaa -nʋ nya, -we ka gwe a dɩa tɩa -zʋ 'wʋ, a -yɔ we lɛnʋe mnɩ. 'Ɩn amɩa -gaa 'yu -Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩmaa 'wʋsasɩe nya, 'ɩn we 'nɩ -mʋʋ -bhlogbɔɔ -tʋlʋ, 'ɩn amɩa 'yɩbhaa a 'ka wa 'wʋsa tɩa. 11 We 'gbʋ, -slɛɛn, dlɩ -zɔnʋ -we nya a dɩa we gwe, a 'bha 'sa we 'wlu, amɩaa 'yɩyɩluu sɔlʋ. 12 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka -Lagɔ -lu 'nyɛ dlɩ -zɔnʋ nya, we gbʋ -Lagɔ ŋwnua -yɔ, -we nyɩmɛ kaa we gbʋ -Lagɔ kaa, -we nyɩmɛ 'nɩa -ka -Lagɔ 'nɩ -mʋʋ gbʋ -ka.

13 Ɩn 'nɩ -gba nɩɩ, a tɩ amɩaa 'dɛ boba 'wʋ, nyɩma tɔlʋa -yɔbɛbɩe nya. -Ɩnnya, ɩn nɛɛ: a mneni 'wʋ -lu -yɩda. 14 Da a kaa da -lu kwɛɛ duun, -wa 'nɩa -lu -ka, a bɛ wa -yɔ. 'Bhie, zlɩ amɩa 'nɩ -lu -ka, wamɩa -ka -lu duun -ka, wa mneni wa 'ka aɩn -yɔbɛ. Sanɛɛ 'sa a 'kaa 'wʋmneni 'yɩyɩlu 'wʋ. 15 We mɩ 'sa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Nyɩmɛ -ɔ 'bhua -lu la duun,

we 'nɩ ɔ ŋwɛlazili,

'ɩn -ɔ 'bhua -lu la -sɛ,

we'e bɔ -mɔɔ kwɛɛ.»

Titɩ -yɔ -Lagɔnyɩma tɔlʋa mnɩa Kolɛntɩ

16 -Lagɔ na paa fuo! Ɩn 'yɩbha ɩn 'ka aɩn 'wʋsa bhabha, 'ɩn mʋ -bhlokpadɛ -Lagɔ zʋa Titɩɩ dlɩ zɔ. 17 Nɩɩ, amɩaa -gbɛ -mnɩmnɩe -a 'yɩbhalɩa Titɩ ɔ ka we -yɔŋwnu. 'Ɩn -yɔtɩtɩe nya 'ya, ɔ 'dɛ 'yɩbha ɔ 'ka amɩaa -gbɛ mnɩ. 18 Nɩɩ, Titɩ -yɔ -amɩaa -Lagɔbheli yabhlo, -ɔ leglizɩ weee kwalɩa 'ŋnɩ ɔ -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe -yɔ, 'ma -a tiea. 19 Nɩɩ, we 'nɩ bhɩa, 'mɔ leglizɩnya -saa -bha, -a -yɔ ɔ 'ka nɔ wee lubho -zɔnʋ -mɩnɩɩ nʋda. 'Ɩn wee lubho -a nʋa Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩmnɩe -yɔ -amɩaa dlɩ -zɔnʋʋ sloluee 'gbʋ.

20 Nɩɩ, 'gwɛzi 'kadʋ wa 'nyɛa -aɩn yoo, 'klɩ -a yɩa, 'ɩn -a kpaa we 'nanʋʋ, -delee wa yi -aɩn 'ŋnɩsa we 'gbʋ. 21 Nɩɩ, 'klɩ -a yɩa, 'ɩn gbʋ nanɩa 'yli Nyɩmaa -Kanyɔ 'yu, we -yɔ 'ya nyɩma 'yu, -a 'ka we lɛnʋ.

22 Nɩɩ, -a ka wa -yɔ -amɩaa bheli tie. -A ka ɔ layla gbʋ duun 'wʋ, 'ɩn 'kɔmʋʋ ɔ slolua we nɩɩ, ɔ -gʋ mɩ ladoluda. Nɩɩ, -slɛɛn ɔ -gʋ mɩ 'ya ladoluda bhabha, -we ka gbʋ -wa, ɔ ka aɩn dlɩ 'wʋdɩ 'kadʋʋ. 23 We -ka Titɩ, na nɔnɔnyɔ -wa, 'ɩn dabʋdʋ ɔ -yɔ 'mɩ 'sɔ nʋa lubho amɩaa -gbɛ. We -ka bhelia -tɔlʋa -wa -yɔ ɔ nɔa, leglizɩnya tiea -maa. Klisɩɩ 'ŋnɩmnɩnɩgbʋ wa nʋa lɛ. 24 A -slolu we leglizɩnya 'klʋ nɩɩ, a -kalɩ nyɩma -manɩɩ zɛ sazɔnʋ sa. Leglizɩnya 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, -a ka zukpa -a 'ka -amɩaa 'dɛ 'ylimanɩ amɩaa 'gbʋ.

9

-Ɔ wlaa 'mʋna nya, -Lagɔ -kalɩ ɔ zɛ

1 Nɩɩ, -Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩmaa -yɔbɛgwɛzi wa -saa, wa 'ka we wa kwa, ɩn 'ka aɩn 'wʋcɛlɩ -mʋʋ 'gbʋ, we mɩ gbʋkpʋa nya. 2 Ɩn -yi amɩaa dlɩ -zɔnʋ, wee gbʋ -mɩnɩ 'wʋ. 'Ɩn ɩn yia na 'dɛ 'ylimanɩ amɩaa 'gbʋ, Masedʋanɩ -nyɩma 'yu. Ɩn nɛɛ wa -ylaɛ: «Akai -dʋdʋ -gʋʋ -Lagɔnyɩma ka lamnazɩ, wa 'ka wee -yɔbɛgwɛzi wla tɩa -zʋ 'wʋ.» 'Ɩn amɩaa kwɛlapuloe ka wa lʋnyɩma duun 'kʋayli 'pa. 3 Bhelia -manɩ na tiea amɩaa -gbɛ, -delee, 'ŋnɩ -a kwalɩa aɩn gbʋ -mɩnɩ 'wʋ, we yi yo -zɛ. Ɩn 'yɩbha sa ɩn gbaa we, a mnazɩ 'sa amɩaa 'dɛ la sazɔnʋ sa. 4 We -ka nɩɩ, Masedʋanɩ -nyɩma -yɔ 'mɩ ka amɩaa -gbɛ mnɩ, 'ɩn wa 'nɩ aɩn lamnazɩda ylɩ, -amɩa -wa dɩa aɩn dlɩ 'wʋ, -amɩaa zʋ -wa. Ɩn 'nɩa amɩanʋʋ zʋʋ gbʋ gba. 5 Ɩn ka we -yɔyɩ nɩɩ, we nanɩ 'yli, ɩn 'ka bhelia nɩ -yɔbhubhoe, 'ɩn wa 'ka 'mɩ 'yugalɩ amɩaa -gbɛ. 'Ɩn 'nanɩlu a -saa, -we ka wɛlɩ a wlaa, wa 'ka we 'wlugʋgwlalɩ. 'Ɩn bhla ɩn 'ka amɩaa -gbɛ nyni, -zugba we mɩ lamnazɩda. 'Ɩn wa 'ka we -yɔyɩ nɩɩ, dlɩ -zɔnʋ nya a wlaa, we 'nɩ dlɩ sulo nya.

6 A yibheli we 'ji nɩɩ: -ɔ -ka glʋ 'kienyi, 'kienyi ɔ dɩa, 'ɩn ɔ -ka glʋ duun, duun ɔ dɩa. 7 -Ɔ -ka -mɩ, sa ɔ pʋpalɩa dlɩ zɔ la, ɔ wla 'sa. We 'na -zɛlɩ dlɩlʋe -yɔ -gla -nɩ. Nɩɩ, -ɔ wlaa 'mʋna nya, -Lagɔ -kalɩ ɔ zɛ. 8 Nɩɩ, -Lagɔ ka we se ɔ 'ka aɩn zʋzɔnʋʋ 'yli -bhlo -bhlo duun 'nyɛ. 'Ɩn -we a 'yɩbhaa -Lagɔɔ dʋmagbʋ nya, a 'ka we 'yɩ bhla weee nya, a -ka amɩaa 'dɛɛ -yɔgbʋ -bhɩa, 'ɩn -we -ka latʋ aɩn kwɛɛ, a 'ka -mʋʋ nya gbʋzɔnʋ -gbʋ weee lɛnʋ. 9 We mɩ 'sa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«-Lagɔɔ 'nanɩ 'yligʋwʋla bhabha,

'ɩn ɔ nyɛa bobabhanya -li.

Ɔ tɩklɩmɩmɩe mɩ la -zʋ weee nya.»

10 -Lagɔ -ɔ nyɛa -luglʋnyɔ -luu 'ya, 'ɩn ɔ nyɛa ɔ 'floo ɔ 'kaa li, mɔ yia aɩn -luu 'ya a 'yɩbhaa 'nyɛa. Nɩɩ, ɔ -ka we 'wʋzumanɩ, 'ɩn ɔ 'ka we mini. Sanɛɛ 'sa amɩaa tɩklɩmɩmɩee lɛnʋgbʋ yia -gʋwʋlaylimanɩa. 11 Nɩɩ, 'ŋnɩmnɩnya ɔ yia aɩn -zɛlɩa sɔ weee lʋ, bhla weee nya, 'ɩn a 'ka amɩaa 'dɛ -slolu 'nanɩcɩaan 'dɛgbolu nya. 'Ɩn -li a wlaa, -a yia wa yoo 'nyɛa, we 'gbʋ, nyɩma duun yia -Lagɔ fuo 'paa.

12 Nɩɩ, 'nanɩ a nʋa da, we 'nɩ -Lagɔnyɩmaa -yɔgbʋʋ 'dɛkpʋa we yi -bhɩa. Nɩɩ, wee 'nanɩɩ yibhelie -yɔ nyɩma duun yi 'yaa -Lagɔ fuo 'paa. 13 -Slolu a slolua we nɩɩ, a mɩ Klisɩɩ gbʋzɔnʋ gbʋ 'nʋŋwɛ zʋda. 'Nanɩdlɩ nya a -yɔ -Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩma -yɔ nyɩma tɔlʋa suslolua amɩaa zʋzɔnʋli 'wʋ. Nɩɩ, -mʋʋ weee 'gbʋ, wa yia -Lagɔlubho -mɩnɩɩ 'nʋŋwɛ -kakɩe yibhelia, 'ɩn wa yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩa. 14 -Lagɔ wa yia bhubhoea amɩaa zɛ wa -kalɩaa 'gbʋ. Nɩɩ, -Lagɔ ka aɩn 'nanɩ 'kadɩ duun 'wʋnʋ. 15 -A 'pa -Lagɔ fuo, 'nanɩ -we 'nɩa 'wʋpalɩ -nanɩ -ka, ɔ nʋa -aɩn 'wʋʋ 'gbʋ!

10

Pɔlʋ gbaa ɔ 'dɛɛ -gʋgbʋ -wa -sɔlʋa ɔ -yɔwʋ, wa 'yu

1 Nɩɩ, -amɩ Pɔlʋ ka daa wa gbaa, ɩn -ka aɩn glaa -mɩ, 'ɩn na tɩa na 'dɛ 'wʋ 'kienyi, 'ɩn ɩn -ka aɩn -yɔbhʋda -mɩ 'pɩpɩ, 'ɩn na sɔlʋa aɩn -yɔwʋ, -amɩ laa aɩn Klisɩɩ dlɩ -dlɔɔ -yɔ ɔ zʋzɔnʋ nya. 2 Amɩa na bhubhoea, da ɩn -ka amɩaa -gbɛ mnɩ, a 'na 'sulu 'mɩ, 'ɩn ɩn 'ka aɩn -yla gbʋ gba 'klʋ 'cɩcɩ nya -nɩ! 'Ɩn nyɩma tɔlʋa pʋpalɩa we 'wlukʋʋn la nɩɩ, nyɩmaa lɛnʋgbʋʋ sɔlʋ -a nʋa gbʋ lɛ. Cɩɩn, -maa -yla na yi 'yaa gbʋ gbaa 'klʋ 'cɩcɩ nya. 3 Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, -a mɩ -glɔnyɩma nya, 'ɩn -a 'nɩa -gɔlʋ gʋ -glɔnyɩmaa gʋgʋ sɔlʋ. 4 Nɩɩ, tʋgʋ -lunya -a gʋlʋa tʋ, we 'nɩ dʋdʋ -mɩnɩɩ -gʋ -nyɩmaa tʋgʋ -lunya: nɩɩ, -Lagɔɔ -gbɛ we 'tɩtɛ bhʋa, 'ɩn -we weee sɔlʋa -Lagɔ -yɔwʋ, la we saa -mʋʋ. 'Ɩn -a saa yoyowlukʋʋn lapʋpalɩe la. 5 Nɩɩ, wɛlɩ weee, -we 'dɛɛ 'ylimanɩnya yia gbaa -Lagɔɔ yiloo gbɛgbɛɩn, -bha -a salɩa we la. -A 'yɩbha -a 'ka nyɩmaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe weee -kaslʋ sa kpa, 'ɩn we 'ka Klisɩ 'nʋŋwɛ zʋ. 6 'Ɩn -a mɩ lamnazɩda, -a 'ka nyɩmaa 'nʋŋwɛsanya -kaslʋ 'wʋpa, -zugba a -ka nyɩmaa 'nʋŋwɛzʋnya tɩklɩɩ nya -mɩ.

7 -Luu ku -yɔ a ylaa! We -ka nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, ɔ 'dɛbhlo mɩ Klisɩɩ -nʋ nya nɩ, ɔ dɩ 'ya we dlɩ 'wʋ nɩɩ, -amɩa mɩ 'ya Klisɩɩ -nʋ nya. 8 Nɩɩ, se -we Nyɩmaa -Kanyɔ 'nyɛa -aɩn, ɩn -ka na 'dɛ 'ylimanɩ we 'gbʋ, we -ka -bha -gʋzi -sɛ nɩ, amɩaa dlɩzʋzʋee -gʋwʋlaylimanɩe gbʋ -wa, we 'nɩ amɩaa lasasɩee gbʋ. 'Ɩn, ɩn 'na 'ka zʋ nʋ we 'gbʋ. 9 Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ'ɔ gbalɩ -nɩ nɩɩ, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka aɩn nyanɔ dlɩɩ slu 'sɛbhɛnya -we na paa aɩn yoo nya -nɩ. 10 Nɩɩ, -we wa gbaa mʋ nɩ, wa nɛɛ: «Pɔlʋʋ 'sɛbhɛnyaa nʋkpla -wɛlɩnya wɔlʋ 'wʋ, 'ɩn we tɛa. 'Ɩn ɔ -ka -aɩn glaa -mɩ ɔ tɔɔ tɔɔ ɔ lɛnʋgbʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ wɛlɩ mɩa gbʋkpʋa nya.» 11 Nɩɩ, -ɔ -ka 'sa gba, -mɔɔ yibheli we 'jiɛ: -a -ka -mɩ 'pɩpɩ sa -amɩaa wɛlɩ 'tɛa 'wʋ 'sɛbhɛ 'wʋ, -a -ka amɩaa -gbɛ mnɩ, 'sa -amɩaa lɛnʋgbʋ yia 'wʋtɛmanɩa!

12 Nɩɩ, nyɩma -tɔlʋa kwalɩa wa 'dɛ 'ŋnɩ bhabha, -a'a pʋpalɩ we 'wlukʋʋn la nɩɩ, -a 'ka wa nya 'wʋmneni, 'ɩn -a 'ka 'ya -amɩaa 'dɛ wa yɩbhɔlʋ, we 'nɩ mʋʋ?! Wa 'dɛ wa 'bhua 'wʋ wa yɩbhɔlʋ -lu nya, wa 'ka wa 'dɛ yɩbhɔlʋ, 'ɩn wa palɩa wa 'dɛ, wa 'dɛ 'wʋ. Nɩɩ, wa 'nɩ 'ylimna. 13 Nɩɩ, we -ka -amɩa, -a'a 'ylimanɩ -amɩaa 'dɛ we'e zi -bha -gʋ. Lubho -we -a 'kaa nʋ, da -Lagɔ palɩa we -bɔlʋ -bha -a -yɔ we nʋnʋe bhlolua, 'ɩn ɔ yia -aɩn 'yoo 'nyɛ -a 'ka amɩaa -gbɛ mnɩ. 14 Da -a mnɩa amɩaa -gbɛ, -a 'nɩ wee -bɔlʋnya -gʋzi. Nɩɩ, -amɩa mnɩa amɩaa -gbɛ tɩa, 'ɩn -Lagɔgbʋ -we gbaa Klisɩɩ gbʋzɔnʋ gbʋ, 'ɩn -a yia aɩn -yla we gba. 15 -A'a zi -bɔlʋ -gʋ -amɩaa 'dɛɛ 'ylimanɩe nya, nyɩma -putuu lubhoo 'gbʋ. -A dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, amɩaa dlɩzʋzʋe yia -gʋwʋlaylimanɩa, 'ɩn -a 'ka mneni -a 'ka -amɩaa lubho -nʋnʋe -gʋwʋlaylimanɩ bhabha aɩn nyɩdɩ. 'Ɩn -bɔlʋ -we -Lagɔ palɩa -aɩn -yla, -a'a zi we -gʋ. 16 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -Lagɔgbʋ -a yia gbaa, -mɔ amɩaa lʋgbɛɩn -dʋdʋnya -gʋ. 'Ɩn -a 'nɩ mneni -a 'ka -amɩaa 'dɛ 'ylimanɩ lubho -we nyɩma -putu nʋa wa 'dɛɛ nʋ lubhonʋdaa 'gbʋ.

17 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Nyɩmɛ -ɔ -ka gba ɔ 'ka ɔ 'dɛ 'ylimanɩ,

-mɔɔ 'ylimanɩ -mɔɔ 'dɛ lubho

-we Nyɩmaa -Kanyɔ nʋa lɛɛ 'gbʋ.»

18 Nɩɩ, we 'nɩ nyɩmɛ -ɔ kwalɩ ɔ 'dɛ 'ŋnɩ, 'mɔ wa sa -bha, nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ Nyɩmaa -Kanyɔ kwalɩa 'ŋnɩ, 'mɔ wa saa -bha.

11

Pɔlʋ -yɔ yocɩan -wa laa wa 'dɛ -Zezuu tietienya

1 'Aa! A -ka mneni a 'ka na -sabhɛ 'wlu zɔ laslʋlʋ -sɛ nɩ, we nanɩ 'yli! Cɩɩn, a -tʋ na 'gba zɔ. 2 Ɩn -kalɩ amɩaa zɛ zenyidlɩ nya, 'ɩn wee zenyidlɩ nyaa zɛkalɩe -mɩnɩ mɩa, -Lagɔɔ -gbɛ we bhʋa. Nɩɩ, ɩn ka amɩaa sɔ kpa nʋkpasu -bhlogbɔɔɔ -nʋ nya: mɔ -wa Klisɩ. Cɩɩn, mɔ 'yu na kpaa aɩn, nɛɛ 'ŋwnɔyu -ɔ -yɔ nʋkpasu 'nɩ -slɔ -budu 'wʋdɩ mɔ. 3 Nɩɩ, nyanɔ na nʋa, sa *tɩbhɛ nʋa *Ɛvʋ -dawli 'wʋ, 'ɩn we yia ɔ mnɔnʋ nɩ, wa yi 'sa amɩa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'nyuu 'nyɛ, a yi Klisɩɩ -yɔlanɛnɩe sazɔnʋ sa gwevla 'pɩpɩ. 4 Zɔ a yligbea we gege nɩɩ, -Zezu ka gbʋ -amɩa gbaa aɩn -yla, nyɩmɛ yabhlo yi -Zezu -putuu gbʋ gba aɩn -yla. 'Ɩn a mɩ 'ya lamnazɩda, a 'ka zuzu -yɔ -Lagɔgbʋ -putu -we ka gbʋ -amɩa 'nɩa aɩn -yla gba, a 'ka -mʋʋ gbʋ -yɔŋwnu.

5 Ɩn dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, ɩn 'nɩ -mɩ 'kienyi -lu yabhlogbɔɔ 'wʋ amɩaa -Zezuu tietienya 'kadɩ -manɩ -yɔ. 6 Cɩɩn, ɩn 'nɩ gba sa -yi, gbʋzɔnʋ -wa, nɩɩ, we -ka -Lagɔɔ yilo, -mʋʋ mɩ -mʋʋ 'dɛɛ sa! -A ka we aɩn 'klʋslolu 'ylɩ weee nya, -amɩaa lɛnʋgbʋ weee 'wʋ.

7 Da ɩn gbaa aɩn -yla -Lagɔɔ gbʋzɔnʋ gbʋ, bhe ɩn gbaa we. 'Ɩn ɩn yia na 'dɛ 'wʋtɩ 'kienyi, ɩn 'ka aɩn 'ylimanɩɩ 'gbʋ. 'Lee, gbʋnyuu ɩn nʋa lɛ yɩ? 8 Da ɩn mɩa aɩn glaa lubho nʋda, leglizɩ -putunya pɛnɩa 'mɩ, 'ɩn na bhua wa 'gwɛzinya 'wʋ, -zugba na sa aɩn 'wʋ we nya. 9 Nɩɩ, da ɩn mɩa amɩaa -gbɛ, ɩn 'nɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ 'wlugba nya -mɩ, -lu bɔa 'mɩ 'wʋʋ 'gbʋ. Nɩɩ, bhelia -wa 'bhʋa Masedʋanɩ, -lu -we ka gbʋ mɩa 'mɩ -yɔ, -maa 'nyɛa 'mɩ we. Ɩn ka na 'dɛɛ dlɩ lakpa nɩɩ, ɩn 'na -zɛlɩ amɩaa 'wlugba -nɩ. 'Ɩn 'sa na yia na 'dɛɛ dlɩ lakpaa 'kɔmʋʋ. 10 Nɩɩ, Klisɩɩ gbʋzɔnʋ -wɛlɩ mɩa 'mɩ 'wʋʋ 'gbʋ, ɩn nɛɛ, Akai -dʋdʋ weee -mɩnɩ -gʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'ka 'mɩ 'dɛɛ 'ylimanɩ -gbʋ -mɩnɩ ŋwɛɛ labhalɩ. 11 Lɛɛ -lu ka 'gbʋ na gba 'sa? Ɩn 'nɩ amɩaa zɛkalɩɩ gbʋ -wa yɩ? Sa ɩn -kalɩa amɩaa zɛ, -Lagɔ -yi we 'ji.

12 Nɩɩ, -we ɩn mɩa da lɛnʋda, 'mʋ na yia lɛnʋa 'kɔmʋʋ. 'Ɩn -wa mɩa yoyo -wɛlɩnyaa datalɩda, wa 'ka wa 'dɛ 'ylimanɩ, nɩɩ, -amɩaa nʋnʋlubho -yɔ wa nʋnʋlubho -bhlo, ɩn 'ka wa 'ji gba. 13 Nɩɩ, waa nyɩma -manɩ, tietienyaa nʋʋ yoyo -nʋ wa -mɩa. Yo wa tʋbhʋa wa nʋnʋlubho 'wʋ, 'ɩn wa nʋa wa 'dɛ Klisɩɩ tietienya 'wʋ. 14 Ŋwɛgaga -sʋbhalɩgbʋ yabhlogbɔɔ 'nɩ we 'wʋ -mɩ. 'Lee, -Saataan 'dɛɛ 'bhitili we 'dɛ zlɩɩ 'anzɩ 'wʋlaa? 15 Nɩɩ, -Saataan lubhonʋnya 'ka wa 'dɛ -Lagɔ -ɔ mɩa tɩklɩɩɩ lubhonʋnya 'wʋnʋ, -mʋʋ 'nɩ -yɔkalɩ. Nɩɩ, sa wa lɛnʋgbʋnya mɩa, 'sa wa yia wa dʋdʋ -gʋʋ bhɩalɩda 'yɩa.

Pɔlʋʋ sɩasɩe

16 Nɩɩ, 'mʋ na gbaa da: nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'bhulu 'mɩ 'wʋ -sabhɛbhanyɔ 'bhisa -nɩ. 'Ɩn we -ka nɩɩ, a ka 'sa we 'wlukʋʋn gbʋzɔnʋsa nɩ, a ŋwnu we -yɔ nɩɩ, ɩn mɩ -sabhɛbhanyɔ nya, 'ɩn -amɩ 'ka 'ya mneni, ɩn 'ka na 'dɛ 'ylimanɩ -sɛlɛ. 17 Cɩɩn, gbʋzɔnʋ -wa, ɩn -ka na 'dɛ 'ylimanɩ, -we na gbaa da, ɩn 'nɩa we gba Jejitapɛɛ sɔlʋ, -zugba -sabhɛbhanyɔ 'bhisa na gbaa. 18 Nɩɩ, nyɩma -duun ylimanɩa wa 'dɛ dʋdʋgʋ -gbʋnyaa 'gbʋ. Nɩɩ, nanʋ 'dɛ na yi 'yaa 'ylimanɩa. 19 Amɩa -wa laa amɩaa 'dɛ gbʋyilonya, amɩa ŋwnunua -sabhɛbhanya, 'dɛɛ 'yibadɩ, we 'nɩ mʋʋ? 20 Wa 'ka aɩn 'wʋbhu galɩ 'bhisa, wa 'ka aɩn 'wluli, wa 'ka aɩn 'wie 'wʋyli, wa 'ka aɩn 'ylilatlili, wa 'ka aɩn 'kpayukwli 'wʋ sʋbha, 'wlu a dɩlɩa -mʋʋ weee zɔ la. 21 Zʋ mɩ 'mɩ 'bhada, we 'nɩ mʋʋ? Ɩn 'nɩ 'wlu 'tɛmanɩ, we 'nɩ mʋʋ? A ka zukpa, gbʋnyuu ɩn nʋa!

We -ka nyɩmɛ yabhlo mneni ɔ 'ka ɔ 'dɛ 'ylimanɩ -lu yabhlo 'wʋ, -amɩ mneni ɩn 'ka 'ya 'sa nʋ. Gba na gbaa -sabhɛbhanyɔ 'bhisa. 22 Eblee* wa -mɩa yɩ? -Amɩ mɩ 'ya we nya! Izlaɛlɩnyɩma wa -mɩa yɩ? -Amɩ mɩ 'ya we nya! *Ablaamʋʋ 'yuoyua wa -mɩa yɩ? -Amɩ mɩ 'ya we nya! 23 Klisɩɩ lubhonʋnya wa -mɩa yɩ? Ɩn mɩ we nya, ɩn -zi wa. Ɩn -ka 'sa gba: -sabhɛbhanyɔ 'bhisa ɩn gbaa! Ɩn ka lubho nʋ, ɩn -zi wa, ɩn ka -kaslʋ pla, ɩn -zi wa! Wa ka 'mɩ sɛlɩ duun bhabha, ɩn -zi wa! 'Ɩn ɩn ka tlɩtlɩee ŋwɛ -yɔ 'plɩlɩ bhla weee nya, ɩn -zi wa. 24 Nɩɩ, -pnɩɩ glʋ 'sɔ -we *Zuifʋ paa nyɩma, 'ɩn -bhlo bhʋa we ŋwɛɛ, ɩn 'plɩlɩ we zɔ -zakpa gbu. 25 *Wlɔmʋ -nyɩma ka 'mɩ sɛlɩ 'nyumɩɩ -zakpa ta. Wa li 'mɩ -bho 'wʋ -zakpa -bhlo. 'Glʋ 'kadʋ -yɔ 'mɩ mnɩ 'nyuglu -zakpa ta, 'ɩn ɩn yia 'ylɩ -bhlo li 'nyu -gʋ -zakpa -bhlo.

26 Na nɔnʋe duun 'wʋ, ɩn ka tlɩtlɩe ŋwɛ -yɔ -dɩ, yeye nyu kwɛɛ, 'wienyaa nyɩma -bhanya kwɛɛ, na bhelia Zuifʋ kwɛɛ, -wa 'nɩa Zuifʋ kwɛɛ, ɩn ka tlɩtlɩe ŋwɛ -yɔ -dɩ, 'gbe 'kadɩ nʋkplɛ, da bɛblɛɛnya, gumunyu -gʋ -yɔ yoyobhelia kwɛɛ. 27 Ɩn ka sɩasɩa -libho duun nʋ, ɩn ka 'ylaakple -gʋ bhla tɔlʋa nya. Ŋwɔ -yɔ 'nyumatʋ ka 'mɩ 'bha, 'ɩn bhla tɔlʋa nya, ɩ'ɩn 'yɩ lililu, ŋwɔtlɔ ka 'mɩ 'bha, 'ɩn ɩn 'nɩ 'wʋplanaa -ka. 28 'Ɩn ɩn 'nɩ gbʋ tɔlʋa gba. Nɩɩ, leglizɩ weee -we -gʋ na lʋlʋa dlɩ, mʋ -wa na 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'ylɩo 'ylɩ. 29 Nyɔɔ yɔmanɩ 'wʋ, 'ɩn we 'nɩ 'ya -amɩ 'wʋ -bhoa, nyɔɔ bhlili gbʋnyuu lʋ, 'ɩn we 'nɩ 'mɩ -yɔkpa?

30 We -ka nɩɩ, ɩn 'ka na 'dɛ 'ylimanɩ, -zugba na 'wʋyɔmanɩe 'wʋ na yia na 'dɛ 'ylimanɩa. 31 -Lagɔ -ɔ -wa Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu Dide, -ɔ ka 'ŋnɩ wa mnɩnɩa -zʋ weee nya, 'ɩn we 'nɩa bhloluda -ka, ɔ -yi we 'ji nɩɩ, ɩn 'nɩ yo 'tʋbhʋda -mɩ. 32 Da ɩn mɩa -Damasɩ, dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩnyɔ -ɔ mɩa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ Aletasɩɩ lubho nʋda, ɔ yia 'slʋja wee gbee plalɩda 'yligbeli, wa 'ka 'mɩ kpaa 'gbʋ. 33 Nɩɩ, wee gbee lʋʋ 'suoo fɩnɛtlɩ 'yli wa wlelia 'mɩ -cɩcɛ 'kadʋ nʋkplɛ, sanɛɛ 'sa ɩn -dɩa ɔ kwɛɛ.

12

Pɔlʋʋ 'ylikakɩe -yɔ -we -Lagɔ -slolua ɔ 'klʋ

1 'Lee, ɩn 'ylimanɩ na 'dɛɛ? -Mʋʋ 'nɩ -lu 'wʋ -ka. Nɩɩ, 'ylikakɩenya -yɔ gbʋnyaa 'klʋslolue -we -Lagɔ wlaa, we gbʋ na yia -slɛɛn da gbaa. 2 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo mɩa Klisɩ 'wʋ ɩn -yi ɔ. We -zʋ kugbua lɛ -mnʋa nɩ, wa 'bhua ɔ 'wʋ, 'ɩn wa yia ɔ yalɩɩ tanʋ* -gʋ kwa. (-De ɔ ka ɔ ku nʋkplɛ -tʋʋ, -de ɔ ka ɔ ku nʋkplɛ 'tlaa, ɩn 'nɩ -mʋʋ 'ji -yi, -Lagɔɔ 'dɛbhlogbɔɔ -yia we 'ji.) 3 Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔ ka nyɩmɛ -mɔnɩ 'wʋbhu, 'ɩn ɔ yia ɔ yalɩ kwa. 'Piɛɩn, -de ɔ ka ɔ ku nʋkplɛ -tʋʋ, 'ɩn -de ɔ ka ɔ ku nʋkplɛ 'tlaa, ɩn 'nɩ -mʋʋ 'ji -yi, -Lagɔɔ 'dɛbhlogbɔɔ -yia we 'ji. 4 'Ɩn wɛlɩnya dʋdʋgʋ -nyɩmɛ 'nɩa mneni ɔ 'ka gba, 'ɩn -we ka se wa'a 'nyɛa ɔ, ɔ ka we lʋsa, -mɔ ɔ 'nʋa we. 5 Nɩɩ, nyɩmɛ -mɔnɩɩ 'gbʋ na yia na 'dɛ 'ylimanɩa, 'ɩn ɩn 'na 'ka na 'dɛ 'ylimanɩ na 'dɛɛ 'gbʋ, -we slolua na 'wʋyɔmanɩe, we 'wʋ na ylimanɩa na 'dɛ. 6 Ɩn -ka yaa 'yɩbha ɩn 'ka na 'dɛ 'ylimanɩ, ɩn 'na 'ka yaa -sabhɛbhanyɔ -zɛ, nɩɩ, gbʋzɔnʋʋ 'dɛkpʋa na gba yaa. 'Ɩn ɩn 'nɩ 'yɩbha ɩn 'ka na 'dɛ 'ylimanɩ. -We ka gbʋ -wa, -we na nʋa lɛ, wa yɩa -yɔ, 'ɩn -we na gbaa, wa nʋa, ɩn 'nɩ 'yɩbha nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'ylimanɩ we -zi we 'wʋ.

7 'Ɩn 'yliwʋgbʋnya -Lagɔ -slolua 'mɩ 'klʋ, ɩn yi na 'dɛ 'ylimanɩ we 'wʋʋ 'gbʋ, sɩasɩe 'tɩtɛ yia na ku zɔ pla, -Saataan tietienyɔ 'bhisa, -zugba we bhɩtɩ 'mɩ, 'ɩn we kʋlʋa 'mɩ 'yoo ɩn yi na 'dɛ 'ylimanɩɩ 'gbʋ. 8 -Zakpa ta ɩn bhubhoea Jejitapɛ nɩɩ, ɔ -sa 'mɩ sɩasɩe -mɩnɩ 'wʋ. 9 'Ɩn ɔ yia we 'bɩgʋpalɩ 'mɩ -ylaɛ: «Na 'nanɩ ka -na -nʋ nyni. Nɩɩ, -na 'wʋyɔmanɩe 'wʋ na 'tɩtɛ slolua we 'dɛ tenyi tenyii.» Ɩn 'yɩbha ɩn 'ka na 'dɛ 'ylimanɩ na tɔɔtɔɔ -mɩmɩe 'wʋ, 'ɩn Klisɩɩ 'tɩtɛ 'ka 'mɩ -gʋ yi, 'ɩn we 'ka 'mɩ 'wʋpa. 10 We 'dɛɛ 'gbʋ, na 'wʋyɔmanɩenya klaa, na vɛlɩe klaa, na gbʋ sloo 'yɩyɩe klaa, na 'klɩyɩe 'wʋpalɩe klaa, we -yɔ na dlɩlʋenya mɩa, -we lʋ na plɩlɩa Klisɩɩ 'gbʋ, 'mʋna nya na yɩa we. Nɩɩ, ɩn -ka 'wʋyɔmanɩ, -bha ɩn 'tɛa la tenyii.

Kolɛntɩɩ leglizɩɩ dlɩlʋe mɩ Pɔlʋ -yɔ

11 Gba na gbaa -sabhɛbhanyɔ 'bhisa, 'ɩn amɩaa dɛ nʋa 'mɩ we 'wʋ -gla nya. Amɩa 'ka yaa na -gʋgbʋ gba. Nɩɩ, ɩn 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩoo, amɩaa tietienya 'kadɩ 'nɩ 'mɩ 'wʋzi -lu yabhlogbɔɔ 'wʋ. 12 Na lɛnʋgbʋnya -we slolua we nɩɩ, -Zezuu *tietienyɔ ɩn -mɩa sazɔnʋ sa nɩ, we ka lɛnʋ dlɩtie nya kpɛɛn kpɛɛn aɩn nyɩdɩ. We ka lɛnʋ -lu: -we -wa gwɛdigbʋnya -yɔ gbʋ 'kadɩ -yɔ ninee 'ŋnɩpalɩgbʋnya. 13 Nɩɩ, ɩn 'nɩ amɩaa 'wlugba -zɛ, we 'nɩ -mʋʋ 'wʋbhʋ, lɛɛ -lu ɩn nʋ leglizɩ -putunya -yla lɛa, 'ɩn ɩn 'nɩ -mʋʋ aɩn -yla lɛnʋa? A -ka we -yɔyɩ gbʋnyuu nya nɩ, -zugba a tɩ na -yɔgbʋ 'wʋ!

14 A -talɩ, ɩn mɩ lamnazɩda ɩn 'ka amɩaa -gbɛ mnɩ -zakpa tanʋ nya, 'ɩn ɩn 'na 'ka amɩaa 'wlugba -zɛ. Nɩɩ, amɩaa da na talɩa, ɩn 'nɩa amɩaa 'gwɛzii datalɩ. We 'nɩ nɩɩ, yua 'ka 'gwɛzi lazʋ wa dideaa -nʋ nya, 'yuaa didea zʋa 'gwɛzi la wa 'yuaa -nʋ nya. 15 We -ka -amɩ, na -lu weee ɩn kaa, 'nyɛ na nyɛa we aɩn, 'ɩn na wlaa na 'dɛɛ -kpabhie amɩaa 'wʋsasɩee 'gbʋ. 'Lee, amɩaa zɛ ɩn -kalɩa bhabhaa 'gbʋ, amɩaa na zɛkalɩe mɩa zɔbɛda yɩ?

16 -Yɔ a yia we ŋwnua nɩɩ, ɩn 'nɩ amɩaa 'wlugba -zɛ. 'Ɩn nyɩma -tɔlʋ yia gbaa nɩɩ, ɩn ka -dawli, 'ɩn -dawli nya ɩn kpaa aɩn. 17 'Lee, nyɩma -wa ɩn tiea amɩaa -gbɛ, ɩn ka wa 'yabhlo -gʋ 'plɩlɩ, 'ɩn ɩn yia aɩn 'wluli yɩ? 18 Ɩn ka Titɩ bhubhoe ɔ mnɩ amɩaa -gbɛ, 'ɩn ɩn yia bheli yabhlo a -yia, ɔ 'bɩ 'palɩ. 'Lee, Titɩ ka aɩn 'wlulii? Ɔ -yɔ 'mɩ 'sɔ, dlɩ -bhlo nya -a 'nɩ nɔɔ, 'ɩn 'yoo -bhlo -a 'nɩ bhlii?

19 We 'bɩ ka 'wʋgwlɛ, -zugba a pʋpalɩ we 'wlukʋʋn la nɩɩ, -a mɩ -amɩaa 'dɛɛ -mɩmɩe tɩklɩɩ 'ylibɩlanɔnʋda aɩn 'yliya 'wʋ. -Ɩnnya! Sa Klisɩ 'yɩbhaa, 'sa -a gbaa -Lagɔ 'yu. Na jijli -talea, amɩaa dlɩzʋzʋee -gʋwʋlaylimanɩee 'gbʋ, -a gbaa gbʋ weee -mɩnɩ. 20 Nɩɩ, ɩn mɩ nyanɔ nʋda nɩɩ, da ɩn -ka amɩaa -gbɛ nyni, sa ɩn 'yɩbhaa ɩn 'na 'ka 'sa aɩn ylɩ, 'ɩn sa amɩa 'yɩbhaa, a 'na 'ka 'sa 'mɩ 'yɩ. Ɩn mɩ nyanɔ nʋda nɩɩ, ɩn 'ka aɩn nyɩdɩ gbʋnya -mɩnɩ ylɩ: -zlɛ -yɔ zenyi, 'cɛ -yɔ -yɔmɩmnɩe, vɛlɩ wɛlɩ -yɔ nyɩma tɔlʋa yo -gʋlazʋlʋe, 'dɛɛ 'ylimanɩe -yɔ gbʋ bidi -bidi bidii lɛnʋe. 21 Ɩn mɩ nyanɔ nʋda nɩɩ, da na -putu -ka amɩaa -gbɛ mnɩ lʋ, na -Lagɔ 'bhalɩ 'mɩ zʋ aɩn 'yu. Ɩn mɩ 'ya nyanɔ nʋda nɩɩ, nyɩma duun -wa mɩa gbʋnyuu lɛnʋda bha 'bhisa, 'ɩn wa 'nɩa -slɔ pʋɩnplagbʋnya klaa, mʋtnɩgbʋʋ lɛnʋe -yɔ wa nɩmɛ -bhogbʋʋ lɛnʋe 'bɩbhʋ, 'ɩn ɩn 'ka wa -gʋ wili.

13

'Wʋbhlolu gbʋʋ lapalɩe -yɔ fʋsawɛlɩ

1 Nɩɩ, na -zakpa tanʋ yia da amɩaa -gbɛ mnɩa. Sanɛɛ 'sa we mɩa cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Gbʋʋ dayɩnya 'sɔ,

gbʋʋ dayɩnya taa wɛlɩ -gʋ,

wa dɩa gbʋʋ wli 'wʋ.»

2 Nɩɩ, -wa weee nʋa 'cɩn gbʋnyuu lɛ, we -yɔ nyɩma -tɔlʋa weee -yla na palɩa gbʋ la. Ɩn ka we gba pepe da na 'sɔnʋ mnɩa amɩaa -gbɛ, 'ɩn 'mʋ na gba 'yaa -zɛɛn da, da ɩn 'nɩa aɩn glaa -mɩ. Da na -putu -ka aɩn 'yɩa mnɩ, ɩn 'na 'ka nyɩmɛ yabhlogbɔɔ nyazɩ 'yɩlɩ. 3 -We -slolua nɩɩ, -amɩ 'wʋ Klisɩ plɩlɩa 'ɩn ɔ gbaa, a 'yɩbha a 'ka we 'yɩ, 'ɩn 'yɩa a yia we. Klisɩ 'nɩ 'wʋyɔlʋ amɩaa gbɛgbɛɩn, ɔ 'tɩtɛ ɔ slolua aɩn glaa. 4 Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, ɔ 'wʋyɔlʋe 'wʋ wa yia ɔ *su -gʋ lakʋlʋ, 'ɩn -slɛɛn -Lagɔɔ 'tɩtɛ nya ɔ -gaa 'yliyɔ. 'Ɩn -a mɩ ɔ 'wʋʋ 'gbʋ, -amɩa yɔlʋ 'yaa 'wʋ. Gbʋnyaa lɛnʋe nya amɩaa gbɛgbɛɩn, 'klʋ -a yia we aɩn -slolua nɩɩ, -Lagɔɔ 'tɩtɛ nya -a -yɔ ɔ -gaa 'yliyɔ.

5 A 'yɩbha amɩaa 'dɛ la, 'ɩn a yla amɩaa 'dɛ, -de a mɩ -Lagɔnyɩma nya 'piɛɩɩn. Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, -Zezu Klisɩ mɩ aɩn 'wʋ, we 'nɩ mʋʋ? Yaayɩɩ, a 'nɩ mneni a 'ka amɩaa dlɩzʋzʋee lɛnʋgbʋ -sloluu? 6 Ɩn dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, 'ji a yia we yibhelia nɩɩ, we 'nɩ 'sa -mɩ -amɩaa -nʋ nya, nɩɩ, -amɩa ka dlɩzʋzʋee lɛnʋgbʋ -Zezu Klisɩ 'wʋ. 7 -Lagɔ -a bhubhoea nɩɩ, a 'na nʋnʋ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ lɛ -nɩ. We 'nɩ nɩɩ, -a 'ka we aɩn 'klʋslolu nɩɩ, -a ka zukpa we gbʋ. -Ɩnnya, -a 'yɩbha nɩɩ, a nʋ gbʋzɔnʋʋ 'dɛbhlogbɔɔ lɛ. -Amɩa 'nɩ zukpa -kaoo, -mʋʋ 'nɩ gbʋ yabhlogbɔɔ. 8 Nɩɩ, -a 'nɩ mneni -a 'ka -Lagɔɔ gbʋzɔnʋwɛlɩ -yɔwʋsɔlʋ, we lubho -a 'kaa nʋ -bhlogbɔɔ. 9 Cɩɩn, -a -ka 'wʋyɔlʋ, 'ɩn amɩa -ka latɛ, 'mʋna -wa -amɩaa -nʋ nya. -A -ka 'ya -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, -we -a yɩbhalɩa ɔ, mʋ -wa nɩɩ, a -zɛ -Lagɔnyɩma tɩklɩɩ. 10 We 'dɛɛ 'gbʋ, da ɩn -tlʋlʋa -slɔ da aɩn -yɔ la, 'ɩn na cɛlɩa gbʋ weee -mɩnɩ aɩn 'wʋ. Nɩɩ, zlɩ ɩn -ka aɩn glaa -mɩ, ɩn yi aɩn kpa 'nyumɩɩ, se -we Nyɩmaa -Kanyɔ 'nyɛa 'mɩɩ sɔlʋ. Wee se Nyɩmaa -Kanyɔ 'nyɛa 'mɩ, amɩaa dlɩɩ -gʋwʋlaylimanɩee gbʋ -wa, we 'nɩ amɩaa lasasɩee gbʋ.

11 -Slɛɛn, ɩn ka we 'wlubha, bheliaɩn -a gbeliɛ. A -talɩ amɩaa -mɩmɩe tɩklɩɩ da, a 'pʋpalɩ 'kʋayli, amɩaa dlɩ -mɩ -bhlo, a -dɩ la -dlɔɔ, 'ɩn zɛkalɩdlɩ -yɔ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ -Lagɔ -yɔ aɩn 'sɔ 'ka -mɩ.

12 A sɩsalɩ fʋ gbɩgblelie nya, -Lagɔbhelia 'bhisa. -Lagɔnyɩma weee nɛɛ wa -sa aɩn fʋ.

13 Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la, -Lagɔɔ zɛkalɩdlɩ -yɔ Zuzu 'Pʋpa -ɔ suslolua -aɩn 'wʋ, -yɔ a 'dɛ weee 'sɔ -tʋ.

* 1:19 Silasɩ.

* 6:15 Glɛkɩwɛlɩ nɛɛ: Belialɩ.

* 11:22 Zuifʋnya.

* 12:2 Yalɩɩ tanʋ: Zuifʋ duun dlɩɩ nɩɩ, yalɩɩ -zakpa ta. Pɔlʋ nɛɛ, ɔ ka yalɩɩ tanʋ -gʋ pla, mɔ -Lagɔɔ 'dɛ dɩlɩa la.

-Galasii -nyɩma

1

2

3

4

5

6

'Sɛbhɛ Pɔlʋ 'paa -Galasii -nyɩma yoo

-Lagɔnyɩma mɩa -Galasii -dʋdʋ -gʋ, 'ma *Pɔlʋ 'paa 'sɛbhɛ yoo. Nyɩma tɔlʋa nɛɛ -Galasii -Lagɔnyɩma -yla nɩɩ, wa 'nɩ Zuifʋʋ lɛnʋgbʋʋ tɔlʋa -gʋ nɔ, wa 'na 'ka gbʋ 'wʋbhʋ. We 'dɛɛ 'gbʋ Pɔlʋ yia wa 'wʋcɛlɩ, 'ɩn ɔ nɛɛ wa -yla nɩɩ, -ɔ -ka -Zezu *Klisɩ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn -mɔɔ bhʋa gbʋ 'wʋ. Nɩɩ, -amɩaa lɛnʋgbʋnya 'nɩ mneni we 'ka -aɩn gbʋ 'wʋsa.

1

Fʋsawɛlɩ

1-2 -Amɩ -Zezu Klisɩɩ *tietienyɔ *Pɔlʋ -yɔ -Lagɔbhelia weee mɩa -seli, -amɩa cɛlɩa da -Galasiii *leglizɩnya 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ. Nyɩma 'nɩ 'mɩ lapalɩ, 'ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ we 'kɔlʋ nya -mɩ. -Zezu Klisɩ -yɔ Dide -Lagɔ -ɔ 'bhua ɔ 'wʋ tlɩtlɩnya glaa, ma palɩa 'mɩ la. 3 -Amɩaa Dide -Lagɔ -yɔ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn wa 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ. 4 Klisɩ ka ɔ 'dɛ wla -amɩaa gbʋnyuuu 'gbʋ, ɔ 'ka -aɩn pue, 'ɩn ɔ 'ka -aɩn bhla 'nyii -mɩnɩ kwɛɛ -sa, -amɩaa Dide -Lagɔɔ dʋmagbʋ nya. 5 -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ 'kɔmʋʋ! *-Amɛnɩ!

-Lagɔgbʋ -putu 'nɩ -mɩ

6 Amɩa -Lagɔ laa [Klisɩɩ] 'nanɩ nya, a 'ka ɔ 'bɩbhʋ sa slʋɩ, 'ɩn a 'ka gbʋslolusɔ -putu 'bɩbholu -Lagɔgbʋ 'bhisa, -mʋʋ ka 'mɩ ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. 7 Nɩɩ, -Lagɔgbʋ -putu 'nɩ -mɩ. Nyɩma tɔlʋa mɩ -bha, -wa 'yɩbhaa wa 'ka Klisɩɩ -Lagɔgbʋ 'bhiti saputu sa, ma nʋa amɩaa dlɩ zɔ bidi -bidi bidi. 8 'Ɩn, we yi -amɩaa 'dɛgbolu -zɛ, we yi yalɩɩ 'anzɩ yabhlo -zɛ, -Lagɔgbʋ -a gbaa da aɩn -yla, -ɔ -ka we 'bhiti saputu sa, 'kple kpa ɔ! 9 -A ka we gba aɩn -yla pepe, 'ɩn 'mʋ na gba 'yaa da aɩn -yla -slɛɛn: -Lagɔgbʋ a 'nʋa tɩa, -ɔ -ka we 'bhiti saputu sa, 'kple kpa ɔ!

10 'Lee, nyɩma 'ka 'mɩ 'ŋnɩ kwalɩɩ da ɩn mɩa -talɩda, yaayɩɩ, -Lagɔɔ -nʋ -wa yɩ? -Ɩnnya, -Lagɔɔ -nʋ ɩn 'yɩbhaa. 'Lee, ɩn 'ka nyɩmaa dʋdʋnamanɩɩ da ɩn mɩa -talɩda yɩ? Ɩn -ka yaa nyɩmaa dʋdʋnamanɩee datalɩda -mɩ, ɩn 'na 'ka yaa Klisɩɩ lubhonʋnyɔ -zɛ.

-Lagɔ ka -bha Pɔlʋ -sa -Zezuu *tietienyɔ nya

11 Nɩɩ, na bhelia, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: -Lagɔgbʋ na gbaa da, we'e 'bhʋ nyɩmɛɛ -gbɛ. 12 Nɩɩ, we -ka -amɩ, nyɩmɛ 'nɩ 'mɩ we 'nyɛ, 'ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ 'mɩ we -slolu, -Zezu Klisɩ -slolua 'mɩ we 'klʋ.

13 Ɩn mɩ bhaa *Zuifʋʋ -Lagɔbʋbɔ -yloogblʋ, sa na nɔa a ka we 'nʋ. Sa na palɩa -Lagɔɔ *leglizɩnya 'klɩyɩe 'wʋ 'kʋa 'tɩtɛ nya, ɩn 'ka wa lasaa 'gbʋ, a -yi we 'ji. 14 Ɩn mɩ bhaa Zuifʋʋ -Lagɔbʋbɔ -yloogblʋ, ɩn -zi na -lima 'wʋ Zuifʋ glaa, 'ɩn ɩn dolu -gʋla bhabha, ɩn -zi wa, -amɩaa dʋkpasɩɩ lɛnʋgbʋ 'wʋ.

15-16 'Ɩn, -mʋʋ weee 'yu, -Lagɔ ka -bha 'mɩ -sa pepe, -zugba ɩn mɩ -slɔ na 'nyaaa nʋkplɛ, 'ɩn ɔ yia 'mɩ la ɔ 'nanɩ nya, ɩn 'ka ɔ lubho nʋ. Da we namanɩa -Lagɔ dʋdʋ ɔ 'ka 'mɩ 'wʋ ɔ 'Yu -slolu, 'ɩn ɩn 'ka -mɔɔ gbʋ gba nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ -yla, -bha -bhlokpadɛ ɩn 'nɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'dɩzʋwɛlɩ layɩbha. 17 'Ɩn -wa -zɛa 'mɩ 'yu -Zezuu tietienya, ɩn 'nɩ -maa -gbɛ mnɩ *-Zeluzalɛmʋ, nɩɩ, -bhagɩgalɩda ɩn mnɩa Alabii -dʋdʋ -gʋ, 'bhie, ɩn yia lʋbhiti -Damasɩgbe nʋkplɛ.

18 -Zʋ ta 'plɩa, 'ɩn ɩn yia -Zeluzalɛmʋ mnɩ, Piɛlɩɩ yibheliee 'gbʋ. 'Ɩn ɩn li ɔ -gbɛ 'ylɩ kugbua lɛ gbu. 19 Nɩɩ, we 'nɩ Piɛlɩ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔɔ bheli *'Zake 'wʋbhʋ, ɩn 'nɩ -Zezuu tietienyɔ -putu 'yɩ 'yli nya.

20 -We na cɛlɩa da aɩn 'wʋ, gbʋzɔnʋ -wa, 'ɩn -Lagɔɔ 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, ɩn 'nɩa yotʋbhʋ. 21 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia Silii -yɔ Silisi -dʋdʋ -gʋ mnɩ. 22 Nɩɩ, Klisɩɩ leglizɩnya mɩa Zudee -dʋdʋ -gʋ 'nɩ -slɔ 'mɩ 'yɩ 'yli nya. 23 -We wa gbaa waa leglizɩnya 'nʋa zlɩmɛ -bhlogbɔɔ, mʋ -wa nɩɩ: nyɩmɛ -ɔ palɩ bhaa wa 'klɩyɩe 'wʋ, 'ɩn -Lagɔgbʋ -we ka 'gbʋ ɔ gʋa la, ɔ 'ka we lasa, ɔ mɩ -slɛɛn we gbada. 24 'Ɩn wa yia -Lagɔɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩda -tʋ na 'gbʋ.

2

Wa ka Pɔlʋ yibheli -Zezuu tietienyɔ nya

1 -Zʋ kugbua lɛ -mnʋa 'plɩa, 'ɩn ɩn -yɔ Banabasɩ 'sɔ yia -Zeluzalɛmʋ lʋmnɩ, 'ɩn ɩn yia Titɩ 'wʋbhu, ɩn -yɔ -mɔɔ yi 'yaa mnɩ. 2 'Ɩn -Lagɔ -slolua 'mɩ we 'klʋʋ 'gbʋ, ɩn yia -mɔ mnɩ. Ɩn -yɔ nyɩmaa 'yugalɩnya 'kadɩ 'dɛkpʋa gbelia 'wlu, -Lagɔgbʋ na gbaa -wa 'nɩa Zuifʋ -yla, ɩn ka we 'ji gba wa -yla. Ɩn 'nɩ 'yɩbha lubho ɩn nʋa, 'ɩn ɩn mɩa nʋda, we tʋ 'wʋ bhe. 3 'Ɩn 'dɛbhie, na nɔnɔnyɔ Titɩ mɩa *Glɛkɩ nya, wa 'nɩ ɔ *knɩ 'wʋpa -gla nya. 4 -Mʋʋ bhla, yoyobhelia -tɔlʋa -wa -bhoa zlɩmɛ -aɩn lʋ 'wiemɩ, -maa 'yɩbha yaa ɔ *knɩ 'wʋpapɩe. Waa nyɩma nɩ ka -aɩn lʋbho, wa 'ka -amɩaa 'dɛ -yla -tʋtʋe -Zezu Klisɩ nyɛa -aɩn -yɔlatɩtalɩ, 'ɩn wa 'ka -aɩn titee galɩ 'wʋnʋ lʋ. 5 Nɩɩ, waa nyɩma -manɩ, -a 'nɩ wa 'wlu zɔ laslʋlʋ 'kienyii -kpʋa, 'ɩn -Lagɔgbʋ 'ka aɩn nyɩdɩ -tʋ gbʋzɔnʋ nya.

6 'Ɩn -wa mɩa leglizɩnyaa 'yugalɩnya 'kadɩ nya nɩ, -we wa -mɩa, we 'nɩ 'mɩ 'yliya 'wʋ -lu yabhlogbɔɔɔ nya -mɩ, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔ'ɔ yla nyɩmaa ku -yɔ, ɩn nɛɛ, waa nyɩma -manɩ 'nɩ 'mɩ -yla gba -gla nya nɩɩ, ɩn nʋ gbʋ -putu yabhlo lɛ lʋ. 7 'Ɩn, wa ka we yibheli nɩɩ, sa -Lagɔ dɩa we 'gba Piɛlɩ 'wlu, 'ɩn ɔ gbaa Zuifʋ -yla -Lagɔgbʋ, 'sa ɔ dɩa 'mɩ we 'gba 'wlu, 'ɩn na gbaa nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ -yla -Lagɔgbʋ. 8 Nɩɩ, -Lagɔ -ɔ nʋa lubho, 'ɩn ɔ yia Piɛlɩ ɔ tietienyɔ -zɛlɩ Zuifʋ nyɩdɩ, mɔ -bhlokpadɛ nʋa lubho, 'ɩn ɔ yi 'yaa -amɩ ɔ tietienyɔ -zɛlɩ, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ nyɩdɩ. 9 Nɩɩ, nyɩma -yi *'Zake, Sefasɩ* we -yɔ *Zaan, leglizɩnyaa 'yugalɩnya 'kadɩ nya, 'ɩn 'nanɩ -Lagɔ nʋa 'mɩ 'wʋ, -maa ka we yibheli. 'Ɩn wa yia ɩn -yɔ Banabasɩ kwɛɛ kpa. Sanɛɛ 'sa -a bhlɩa wɛlɩ -bhlo, -amɩa 'ka nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ nyɩdɩ lubho nʋ, 'ɩn wamɩa 'ka Zuifʋ nyɩdɩ lubho nʋ. 10 Gbʋ yabhlogbɔɔ wa yɩbhalɩa -aɩn: wa nɛɛ -a 'na dlʋlʋ leglizɩnyaa bobabhanya 'wʋ -nɩ, 'mʋ -amɩ nʋa lɛ dlɩ weee nya.

Pɔlʋ palɩa Piɛlɩ -yla gbʋ la Antiɔsʋgbe nʋkplɛ

11 'Ɩn da Piɛlɩ nynia Antiɔsʋ, gbʋnyuu ɔ nʋa lɛ, ɩn yia we ɔ 'klʋsʋbha. 12 Nɩɩ, da nyɩma 'Zake tiea, -maa 'nɩa -slɔ nyni, -zugba Piɛlɩ -yɔ -Lagɔnyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ lia dabʋdʋ. 'Ɩn da -maa nynia, ɔ yia wa nya lilie 'yligbeli, ɔ yia wa gwevla. -We ka gbʋ -wa, Zuifʋʋ -Lagɔnyɩma gʋa nyɩmaa knɩ 'wʋpapɩe 'wʋ, 'ma ɔ sɔa. 13 'Ɩn -amɩaa -Lagɔbhelia Zuifʋ yia Piɛlɩɩ dlɩ 'sɔ -bhogbʋ lɛnʋ, 'ɩn Banabasɩɩ 'dɛgbolu yi 'yaa we lʋbho.

14 Da ɩn 'yɩa we -yɔ nɩɩ, wa'a kpa wa 'dɛ tɩklɩɩ -Lagɔgbʋʋ gbʋzɔnʋʋ sɔlʋ, 'ɩn ɩn nɛɛ Piɛlɩ -yla nyɩmaa -zejila 'wʋɛ: «-Mɩ mɩ Zuifʋ nya, 'ɩn -ɩn yia -wa 'nɩa Zuifʋ, -maa lɛnʋgbʋ lɛnʋ, -ɩn 'nɩ we Zuifʋʋ titee sɔlʋ lɛnʋ. 'Ɩn sa -ɩn mneni -ɩn 'ka gba nyɩma 'nɩa Zuifʋ, wa nʋ -gla nya Zuifʋʋ lɛnʋgbʋ lɛa?»

Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ ka nyɩma tɩklɩɩ -zɛ dlɩzʋzʋee 'gbʋ

15 -Amɩa mɩa, Zuifʋʋ 'zayli -a -mɩa, -a 'nɩ gbʋnyuu -lɛnʋnya, -wa'a zʋa -Lagɔɔ tite 'nʋŋwɛ, wa nyɩdɩ. 16 -Mʋʋ bhla, -a -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔ'ɔ yibheli nyɩmɛ, nyɩmɛ tɩklɩɩ nya *Moizɩɩ titee 'nʋŋwɛzʋzʋee 'gbʋ, nɩɩ, dlɩzʋzʋe -bhlogbɔɔ -Zezu Klisɩ -gʋʋ gbʋ -wa. We 'gbʋ, -amɩa yi 'yaa -Zezu Klisɩɩ gbʋ -yɔŋwnu, 'ɩn -Lagɔ 'ka -aɩn yibheli nyɩma tɩklɩɩ nya, -amɩaa dlɩzʋzʋe Klisɩ 'wʋʋ 'gbʋ. Nɩɩ, we 'nɩ titee 'nʋŋwɛzʋzʋee gbʋ. Nɩɩ, -Lagɔ 'na 'ka nyɩmɛ yabhlogbɔɔ yibheli nyɩmɛ tɩklɩɩ nya, titee 'nʋŋwɛzʋzʋee 'gbʋ.

17 'Ɩn, we -ka nɩɩ, tɩklɩmɩmɩe -Lagɔ 'yliya 'wʋʋ da -a mɩ -talɩda Klisɩɩ 'gbʋ, 'ɩn -a -ka 'ya gbʋnyuu -lɛnʋnya nya -mɩ, -wa 'nɩa Zuifʋ 'bhisa, 'lee, Klisɩ paa nyɩma 'kʋayli wa nʋ gbʋnyuu lɛ yɩ? -Ɩnnya! 18 Ɩn 'yɩbha zlɩmɛ ɩn 'ka -mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu, titee 'nʋŋwɛzʋzʋee 'gbʋ, 'ɩn ɩn yia we 'bɩbhʋ. Ɩn -ka we lʋ lʋbhiti, -zugba na 'dɛ ɩn 'nɩa titee 'nʋŋwɛzʋnyɔ 'wʋnʋ. 19 Nɩɩ, we -ka tite -bhlo, mʋ -laa 'mɩ tlɩtlɩe, 'ɩn we -ka -amɩ, ɩn ka tlɩ titee gbɛgbɛɩn, 'ɩn ɩn 'ka 'yliyɔgada -tʋ -Lagɔɔ gbɛgbɛɩn. 'Ɩn ɩn yia *su -gʋ tlɩlɩ Klisɩ nya. 20 'Ɩn, ɩn -ka 'yliyɔgada -mɩ, we 'nɩ na dɛ -ga 'maslɛɛn 'yliyɔ, nɩɩ, Klisɩ -gaa 'yliyɔ 'mɩ 'wʋ. Nɩɩ, -Lagɔɔ 'Yu ka na zɛkalɩe -slolu, 'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ wla na 'gbʋ, ɔ dlɩgʋzʋzʋe nya na ku -gaa -slɛɛn da 'yliyɔ. 21 Nɩɩ, ɩn 'na 'ka -Lagɔɔ 'nanɩɩ daa gba -ɩnnya. We -ka nɩɩ, tite nʋ nyɩmɛ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu, -zugba bhe Klisɩ tlɩa.

3

-Lagɔ yibhelia nyɩma, nyɩma tɩklɩɩ nya Klisɩɩ dlɩgʋzʋzʋee 'gbʋ

1 Oo -Galasii -nyɩma, -gʋwʋtʋnya, nyɔɔ -salɩ aɩn a? Wa 'nɩ da aɩn -Zezu Klisɩɩ *su -gʋ lakʋlʋe 'klʋslolu vaa? 2 Nɩɩ, gbʋʋ gɔ -bhlo mɩa da, a 'palɩ we 'bɩgʋ. Zuzu 'Pʋpa a 'yɩa, tite 'nʋŋwɛzʋzʋee 'gbʋ a yia ɔ 'yɩ yaayɩɩ, -Lagɔgbʋ a 'nʋa, a zʋa dlɩ -gʋʋ gbʋ -wa yɩ? 3 Sa amɩaa -gʋ 'ka 'ya sa 'wʋtʋa? A ka -Lagɔgbʋʋ gwedɩ -Lagɔɔ Zuzu nya, 'ɩn a 'yɩbha a 'ka -slɛɛn we 'wlubha amɩaa 'dɛɛ 'tɩtɛ nyaa? 4 -We weee 'wʋ a 'plɩlɩa, bhe -wa yɩ? -Ɩnnya, we 'nɩ mneni we 'ka bhe -zɛ. 5 'Ɩn -Lagɔ -ka ɔ Zuzu aɩn 'nyɛ, -zugba ɔ nʋ gwɛdigbʋ lɛ aɩn nyɩdɩ, amɩaa titee 'nʋŋwɛzʋzʋee gbʋ -wa yaayɩɩ, -Lagɔgbʋ a 'nʋa 'ɩn a zʋa dlɩ -gʋʋ 'gbʋ, ɔ nʋa we lɛ yɩ?

-Lagɔɔ dlɩgʋzʋnyɔ *Ablaamʋ

6 Nɩɩ, *-Lagɔsɛbhɛ nɛɛ *Ablaamʋʋ daaɛ:

«Ɔ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ.

Ɔ dlɩzʋzʋee 'gbʋ,

-Lagɔ yia ɔ yibheli nyɩmɛ tɩklɩɩ nya.»

7 We 'gbʋ, a yibheli we 'ji nɩɩ, -wa zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ, ma -wa Ablaamʋʋ 'yuoyuaa 'dɛbhie. 8 -Lagɔsɛbhɛ ka we gba, nɩɩ, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, wa dlɩzʋzʋee 'gbʋ -Lagɔ yia wa yibhelia nyɩma tɩklɩɩ nya, ɔ 'dɛ 'yu. We 'gbʋ, -Lagɔ yia Ablaamʋ -yla wee gbʋzɔnʋ -mɩnɩ gba pepe nɩɩ:

«'Nyu wa yia dʋdʋgʋ -nyɩma weee laŋwnaa -na 'gbʋ.»

9 Ablaamʋ ka -Lagɔɔ gbʋ -yɔŋwnu, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ 'nyulaŋwna. 'Sa -bhloo 'dɛ -wa weee ŋwnua -Lagɔɔ gbʋ -yɔ, -Lagɔ ŋwnaa wa 'nyu la.

10 Nɩɩ, -wa weee zʋa titee 'nʋŋwɛzʋzʋe dlɩ -gʋ, mɛ yia wa kpaa. Nɩɩ, -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ:

«-We weee mɩa cɛlɩda -Lagɔɔ titee 'sɛbhɛ 'wʋ,

-ɔ'ɔ zʋa we 'nʋŋwɛ 'kɔmʋʋ, mɛ yia ɔ kpaa.»

11 We mɩ 'ya gbʋzɔnʋ nya, nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu titee 'nʋŋwɛzʋzʋee 'gbʋ. Nɩɩ, -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ:

«-Ɔ -Lagɔ yibhelia nyɩmɛ tɩklɩɩ nya dlɩzʋzʋee 'gbʋ,

'yliyɔgagɩe -mɔɔ yia 'yɩa.»

12 'Ɩn tite'e 'bhʋ dlɩzʋzʋee -gbɛ. Nɩɩ, we mɩ 'ya cɛlɩdaɛ:

«-Ɔ zʋa titee lɛnʋgbʋ weee 'nʋŋwɛ,

ɔ -tʋ we lɛnʋda 'kɔmʋʋ,

'ɩn ɔ 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ.»

13 Klisɩ ka ɔ 'dɛ mɛyɔlatɩnyɔ -zɛlɩ -amɩaa 'bɩgʋ, sanɛɛ 'sa ɔ zɩtɩa -aɩn 'wʋ titee mɛ kwɛɛ. Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Nyɔɔo nyɔɔ wa -ka bɩzɩ su 'wlu,

mɛ mɩ ɔ -nʋ nya.»

14 Nɩɩ, sanɛɛ 'sa we nʋa, 'ɩn 'nyulaŋwna -wɛlɩ -Lagɔ gbaa Ablaamʋ -yla, nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ, wa 'ka we 'yɩ -Zezu Klisɩɩ 'gbʋ. 'Ɩn Zuzu -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wla, -a 'ka we 'yɩ dlɩzʋzʋee 'gbʋ.

Tite -yɔ -lu -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wla

15 Na bhelia, dʋdʋ -gʋʋ gbʋ yabhlo na yia da palɩa: we -ka nɩɩ, wɛlɩ nyɩmɛ 'kaa tɩ, ɔ -ka we tɩ sazɔnʋ sa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -bha we lasalɩ, 'ɩn ɔ 'na 'ka we -gʋ -lu yabhlogbɔɔ palɩ. 16 Cɩɩn, -li -we -Lagɔ 'kaa wla, ɔ ka we gba Ablaamʋ -yɔ ɔ 'yuoyu -yla. 'Ɩn -Lagɔsɛbhɛ 'nɩ -gbaɛ: «Ablaamʋ -yɔ ɔ 'yuoyua,» 'ɩn -mʋʋ 'ka 'wlʋ nɛɛ nyɩma duuun gbʋ wa gba, nɩɩ, -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ saɛ:

«-Ɩn -yɔ -na 'yuoyu,»

nyɩmɛ yabhlogbɔɔ we saa 'ŋnɩ, mɔ -wa Klisɩ. 17 -We ɩn 'yɩbhaa ɩn 'ka gba mʋ nɩ: -Lagɔ ka wɛlɩ tɩ Ablaamʋ -yla, 'ɩn ɔ nɛɛ, -gʋ ɔ yia we 'yligbea -kli. -Zʋʋ 'wlu 'sɔ -zʋ glʋ -bhlo 'ya kugbua (430) 'plɩa, 'bhie, Moizɩɩ tite yia yi. -Mʋʋ 'nɩ mneni -mʋʋ 'ka wɛlɩ -Lagɔ tɩa -bhalasalɩ, 'ɩn -lu -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wla, we 'nɩ mneni we 'ka we lasa. 18 'Ɩn we -ka nɩɩ, 'bɩ -we -Lagɔ wlaa, titee sɔlʋ wa yɩ we, -zugba we 'nɩ -lu -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wlaa sɔlʋ 'bhʋ, 'ɩn, -lu -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wla, mʋ -yɔ ɔ -slolua ɔ 'nanɩ Ablaamʋ -yla.

-We ka 'gbʋ -Lagɔ yia tite palɩ

19 'Ɩn lɛɛ -lu ka 'gbʋ -Lagɔ yi tite palɩ nyɩma -ylaa? Palɩ ɔ palɩa we, 'ɩn da nyɩma -saa ɔ dʋmagbʋ 'nʋŋwɛ ɔ 'ka we -slolu. 'Ɩn we 'ka 'sa lɛnʋda -tʋ tɩklɩɩ, 'ɩn Ablaamʋʋ 'yuoyu -ɔ ka 'gbʋ -Lagɔ gbaa ɔ 'ka Ablaamʋ -lu 'nyɛ, 'ɩn -mɔɔ yiyibhla 'ka nyni. -Lagɔ zʋa wee tite 'anzɩnya ŋwɛɛ, 'ɩn 'anzɩnya yia Moizɩ 'wʋbhu 'kɔlʋ nya, -Lagɔ -yɔ nyɩma nyɩdɩ. 20 Nɩɩ, kɔlʋ mɩa, nyɩma 'sɔ nyɩdɩ ɔ mɩa. 'Ɩn, -Lagɔɔ 'dɛbhlogbɔɔ: ɔ 'nɩ kɔlʋ -ka.

21 -Mʋʋ gbaa nɩɩ, -li -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wla, tite mɩ we -yɔtʋ nya yɩ? -Ɩnnya! We -ka nɩɩ, -Lagɔ ka tite yabhlo palɩ, we mneni we 'ka nyɩma 'yliyɔgagɩe 'nyɛ, -zugba nyɩmɛ mneni yaa ɔ 'ka nyɩmɛ tɩklɩɩ -zɛ -Lagɔ 'yliya 'wʋ, titee 'nʋŋwɛzʋzʋee sɔlʋ. 22 We 'nɩ 'sa -mɩ, nɩɩ, -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ, dʋdʋgʋli weee mɩ gbʋnyuuu 'tɩtɛ zɔ. 'Ɩn -lu -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wla, nyɩma -wa ŋwnua -Zezuu gbʋ -yɔ, -maa 'ka we 'yɩ, wa dlɩzʋzʋe -Zezu Klisɩ -gʋʋ 'gbʋ.

23 Da -Zezu Klisɩɩ dlɩgʋzʋ bhla 'nɩa -slɔ nyni, -zugba -a mɩ -kaslʋcɩan nya tite kwɛɛ, wee dlɩzʋzʋe -Lagɔ 'kaa -aɩn 'klʋslolu we wʋwʋe nya. 24 Sanɛɛ 'sa, tite -zɛa -amɩaa 'yliyɔzʋnyɔ tɩklɩɩ, 'bhie, Klisɩ yia yi, 'ɩn -a 'ka nyɩma tɩklɩɩ -zɛ -Lagɔ 'yliya 'wʋ, ɔ dlɩgʋzʋzʋee 'gbʋ. 25 -Slɛɛn, -Zezu Klisɩɩ dlɩgʋzʋ bhla ka nynii 'gbʋ, -a 'nɩ 'maslɛɛn ɔɔ 'yliyɔzʋnyɔ -mɔnɩ kwɛɛ -mɩ.

26 Nɩɩ, a 'dɛ weee mɩ -Lagɔɔ 'yua nya -Zezu Klisɩɩ dlɩgʋzʋzʋee 'gbʋ. 27 Nɩɩ, amɩa weee -wa wa batizea Klisɩ 'wʋ, a ka Klisɩɩ 'wʋwlʋ -zɛ. 28 We 'gbʋ, -Lagɔ 'yliya 'wʋ, 'wʋsɩsalɩda 'nɩ Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ nyɩdɩ -mɩ, we 'nɩ galɩ -yɔ nyɩma -zɔnʋ nyɩdɩ -mɩ, 'ɩn we 'nɩ nʋkpasi -yɔ 'ŋwnɩ nyɩdɩ -mɩ. Nɩɩ, a 'dɛ weee -bhlo -Zezu Klisɩ 'wʋ. 29 A mɩ Klisɩɩ -nʋ nyaa 'gbʋ, a mɩ Ablaamʋʋ 'yuoyua nya. 'Bɩ -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wla, 'yɩa a yia we.

4

Nɩɩ, -a 'nɩ 'maslɛɛn galɩ, -Lagɔɔ 'yua -a -mɩa

1 -We ɩn 'yɩbhaa ɩn 'ka gba mʋ nɩ: 'bɩlinyɔ -ka -slɔ 'yɩslɔkpilɛ nya -mɩ, 'wʋsɩsalɩda 'nɩ ɔ -yɔ gaylo nyɩdɩ -mɩ, 'ɩn -zugba mɔ -wa wee 'bɩ weee -kanyɔ. 2 Nɩɩ, nyɩma -wa zʋa ɔ, 'ɩn -wa zʋa ɔ -li 'yliyɔ, ɔ mɩ wa kwɛɛ tɩklɩɩ, 'ɩn bhla -we ɔ dide 'paa ŋwɛɛ, 'ɩn we nynia. 3 Nɩɩ, 'sa -bhloo 'dɛ we mɩa -amɩaa -nʋ nya. Da -a mɩa zlɩmɛ 'yɩslɔkpilɛ 'bhisa, -a mɩ dʋdʋgʋʋ 'tɩtɛnyaa galɩ nya. 4 'Ɩn, bhla -we -Lagɔ zʋa, da we nynia 'cɛ, ɔ yia ɔ 'Yu yoo 'pa. Ŋwnɔ gwalɩa ɔ, 'ɩn ɔ yia Zuifʋʋ titee zɔnyɩmɛ -zɛ. 5 'Ɩn -wa mɩa tite zɔ, ɔ 'ka wa 'wʋzɩtɩ. Sanɛɛ 'sa ɔ 'kaa -aɩn -Lagɔɔ 'yua -zɛlɩ.

6 -Lagɔ 'ka we -slolu a mɩ ɔ 'yua nyaa 'gbʋ, ɔ yia ɔ 'Yuu Zuzu yoo 'pa -amɩaa dibhe 'wʋ, Zuzu -ɔ kpɩa 'wʋ: «Aba* , 'oo Dide!» 7 We 'gbʋ, -ɩn 'nɩ 'maslɛɛn gaylo, nɩɩ, -Lagɔɔ 'yu -ɩn -mɩa. 'Ɩn -ɩn mɩ ɔ 'yu nyaa 'gbʋ nɩ, -ɩn mɩ 'ya 'bɩlinyɔ nya -Lagɔɔ 'nanɩɩ sɔlʋ.

Pɔlʋ lʋa dlɩ -Galasii -nyɩmaa 'gbʋ

8 Zlɩmɛ a -yɔ -Lagɔ 'nɩ wɛlɩ -ka, -zugba a mɩ bʋbɔlii galɩ nya, 'ɩn -mʋʋnya 'nɩ -Lagɔ -zɔnʋ nya -mɩ. 9 'Ɩn -slɛɛn a -yi -Lagɔ, -we ɩn 'kaa gba mʋ -wa nɩɩ, -Lagɔ -yi aɩn. Dʋdʋgʋʋ 'tɩtɛnya, -we 'nɩa 'tɩtɛ 'wʋ -ka, 'ɩn -we 'na 'kaa aɩn -lu yabhlogbɔɔ -yla lɛnʋ, sa a bhiti 'ya lʋ -mʋʋ zɔa? Sa a 'yɩbha a 'ka 'ya -mʋʋ galɩ -zɛa? 10 'Ylɩ klaa, 'cʋ klaa, bhla klaa, we -yɔ -zʋ tɔlʋaa 'nʋŋwɛzʋzʋe -wa amɩaa -yɔkpagbʋ. 11 Amɩaa 'gbʋ na nʋa nyanɔ: lubho weee ɩn nʋa amɩaa 'gbʋ, bhe we yia 'wʋtʋa yɩ?

12 Na bhelia, amɩa na bhubhoe, a -mɩ 'mɩ 'bhisa, -we ka gbʋ -wa, -amɩ ka na 'dɛ nʋ amɩa 'bhisa titee gbɛgbɛɩn. 'Ɩn a 'nɩ 'mɩ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ -yla lɛnʋ, da ɩn mɩa amɩaa -gbɛ. 13 'Ɩn -we nʋa lɛ, 'ɩn ɩn yia zlɩmɛ amɩaa -gbɛ -tʋ, 'ɩn ɩn yia aɩn -yla -Lagɔgbʋ gba, a -yi we. Gu ɩn kaa -yɔɔ gbʋ -wa. 14 Na guzʋ -nʋ mɩ laylagbʋ nya amɩaa -nʋ nya, 'ɩn a 'nɩ 'mɩ 'wʋnyɛ, 'ɩn a 'nɩ 'mɩ kwnɛɛ -sa. Nɩɩ, -Lagɔɔ 'anzɩ yabhlo 'bhisa a kpaa 'mɩ, -Zezu Klisɩɩ 'dɛgbolu 'bhisa. 15 Da amɩaa zlɩmɛɛ 'mʋna -tʋlʋa? -We ɩn 'kaa gba amɩaa daa mʋ -wa nɩɩ, we -ka yaa 'yli wa sa -mɔ, -zugba a ka -mɔ amɩaa 'yli -sa, a ka 'mɩ we yoo 'nyɛ! 16 'Lee, gbʋzɔnʋgbʋ na gbaa da aɩn -yla, we 'gbʋ ɩn yia amɩaa tʋnyɩmɛ -zɛ -slɛɛn yɩ?

17 Waa nyɩma -wa nynia aɩn -yɔla, wa 'nɩ amɩaa zɛkalɩ sazɔnʋ sa. Wa 'yɩbha wa 'ka aɩn 'mɩ 'bɩ -sa, 'ɩn a 'ka wa 'bɩbholu we gbʋ -wa. 18 Cɩɩn, gbʋzɔnʋ -wa, nyɩmaa zɛkalɩe -ka aɩn ye sazɔnʋ sa, mʋ nanɩa 'yli. We -zɛ dlɩ -zɔnʋ nya. A nʋ we lɛ bhla weee nya, we 'na -zɛlɩ na 'yibadɩ -bhlogbɔɔ -nɩ. 19 Na 'yua, amɩaa 'gbʋ ɩn mɩ 'yaa da sɩada lʋ, nɛɛ ŋwnɔ -bho luzi, mɔ. 'Ɩn ɩn mɩ 'sa sɩada tɩklɩɩ, 'ɩn Klisɩ 'ka aɩn 'wʋladɩlɩ, 'ɩn a 'ka Klisɩɩ 'wʋwlʋ -zɛ kpɛɛn kpɛɛn. 20 Nɩɩ, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka bhla -mɩnɩ nya aɩn kwesi -mɩ, ɩn 'ka aɩn -yla gba sɔ -putu lʋ. -We ɩn 'kaa lɛnʋ -slɛɛn, ɩn 'nɩ we -yi. Amɩaa 'gbʋ dlɩlʋe mɩa da 'mɩ -yɔ.

*Agaa -yɔ *Salaa gbʋʋ 'wʋpalɩgbʋ

21 A gba -slɔ we 'mɩ -yla, amɩa -wa 'yɩbhaa a 'ka Moizɩɩ tite 'nʋŋwɛ zʋ, -we wee tite -mɩnɩɩ 'sɛbhɛ gbaa, a'a 'nʋ wee? 22 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda we 'wʋɛ, Ablaamʋ 'yɩ nʋkpasuyua 'sɔ. 'Yabhlo ɔ -yɔ gayloŋwnɔ *Agaa gwalɩa, 'ɩn -gʋdʋ ɔ -yɔ nyɩmɛzɔnʋŋwnɔ *Sala gwalɩa. 23 Nɩɩ, 'yu ɔ -yɔ gayloŋwnɔ Agaa gwalɩa, nyɩmaa dʋmagbʋʋ sɔlʋ wa gwalɩa -mɔɔ. 'Ɩn -ɔ ɔ -yɔ nyɩmɛzɔnʋŋwnɔ gwalɩa, wɛlɩ -Lagɔ wlaa, we sɔlʋ wa gwalɩa -mɔɔ. 24 Wee gbʋʋ 'wʋpalɩgbʋ -mɩnɩɩ 'ji -tɔ 'wʋ, waa 'ŋwnɩ 'sɔ -manɩ 'wʋsusloluee gbʋ 'sɔ wa slolua. We tɩanʋ mɩa, *'wʋsuslolue -we -Lagɔ -yɔ Ablaamʋ -yɔ *Izlaɛlɩnyɩma nʋa lɛ -gɔgɔ wa laa *Sinaii 'wlu, we yli -wa Agaa, wee 'wʋsusloluee tite nʋa nyɩma galɩ 'wʋ. 25 Nɩɩ, Agaa mɩa, mɔ -wa Sinaii -gɔgɔ Alabii -dʋdʋ -gʋ. Mɔ -wa dʋdʋ -mɩnɩ -gʋʋ -Zeluzalɛmʋgbe, -we ka gbʋ -wa, we -yɔ we 'yua weee mɩ galɩ nya. 26 Nɩɩ, yalɩɩ -Zeluzalɛmʋ mɩa, mʋ -wa -Zeluzalɛmʋ -we 'nɩa gaylo nya -mɩ, 'ɩn mʋ -wa -amɩaa 'nyaa. 27 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Gblotʋŋwnɔ, a li 'mʋna!

Ama 'nɩa 'yugwalɩee kuu 'cɔnʋee 'ji -yi,

a 'kpɩ 'wʋ 'mʋna nya!

Nɩɩ, 'wʋnyɛŋwnɔɔ yua yia 'wʋzumanɩa,

wa 'ka 'wʋyɩbhaŋwnɔɔ 'yua 'wʋzi.»

28 'Ɩn amɩa, na bhelia, wɛlɩ -Lagɔ wlaa amɩa mɩa we -gʋʋ 'yua nya, *Izakɩ 'bhisa. 29 Zlɩmɛ, 'yu wa gwalɩa nyɩmaa dʋmagbʋʋ sɔlʋ, mɔ palɩa -ɔ wa gwalɩa -Lagɔɔ Zuzuu sɔlʋ 'klɩyɩe 'wʋ. 'Ɩn 'sa -bhloo 'dɛ we mɩa dɛslɛɛn nʋda. 30 'Ɩn -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ lɛa? We nɛɛ:

«-Ɩn vu gayloŋwnɔ -yɔ ɔ 'yu.

Nɩɩ, gayloŋwnɔɔ 'yu -yɔ nyɩmɛzɔnʋŋwnɔɔ 'yu

'nɩ mneni wa 'ka wa didee 'bɩ dlili.»

31 We 'gbʋ, na bhelia, -amɩa 'nɩ gayloŋwnɔɔ yua, nyɩmɛzɔnʋŋwnɔɔ 'yua -a -mɩa.

5

-Zezu Klisɩ ka -aɩn gaylo -flii -sa

1 Klisɩ ka -aɩn gaylo -flii -sa, 'ɩn -a 'ka -amɩaa 'dɛ -yla -mɩ sazɔnʋ sa. A -tʋ -mʋʋ sɔlʋ gege, 'ɩn a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, a yi 'ya galɩ -zɛ lʋ.

2 A yla, -amɩ Pɔlʋ nɛɛ aɩn -ylaɛ: wa -ka aɩn *knɩ 'wʋpa, a 'ka -mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu nɩ, -zugba Klisɩ 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ amɩaa -nʋ nya. 3 Ɩn nɛɛ 'ya aɩn -yla -tapaɛ, nyɔɔo nyɔɔ -ka knɩ pla, ɔ zʋ tite weee 'nʋŋwɛ -gla nya. 4 Amɩa -wa 'yɩbhaa -Lagɔ yibheli aɩn nyɩma tɩklɩɩ nya titee sɔlʋ, a -yɔ Klisɩ ka 'wʋdo. 'Ɩn -Lagɔɔ 'nanɩ ka aɩn 'wʋbɔ. 5 Nɩɩ, we -ka -amɩa, -Lagɔ -a dɩa dlɩ 'wʋ, mɔ yia -aɩn yibhelia nyɩma tɩklɩɩ nya ɔ 'dɛ 'yu, 'ɩn 'mʋ -a mɩa wʋda, -Lagɔɔ Zuzuu 'tɩtɛ -we nʋa -amɩaa dlɩzʋzʋe 'wʋ lubho, we nya. 6 Nɩɩ, -Zezu Klisɩ 'wʋ, -ɩn 'ka knɩ 'wʋ -mɩoo, -ɩn 'nɩ knɩ 'wʋ -mɩoo, -mʋʋ 'nɩ gbʋ yabhlogbɔɔ. Nɩɩ, -we nanɩa 'yli, mʋ -wa dlɩzʋzʋe -we nʋa gbʋ lɛ nyɩmɛɛ zɛkalɩe nya.

A 'na 'bhitili gaylo 'wʋ lʋ -nɩ

7 A ka -gwagwɩe gwedɩ 'nanʋʋ, nyɔɔ yɔmanɩ amɩaa bhʋ 'wʋ, nɩɩ, a 'na zʋlʋ gbʋzɔnʋ 'nʋŋwɛ -nɩa? 8 -We wa gbaa aɩn -yla, 'ɩn wa yia aɩn lu, -Lagɔ -ɔ laa aɩn, we 'nɩa ɔ -gbɛ 'bhʋ. 9 'Lee, wa'a gba da «*Gɔɔ -sɛlɛ wa palɩa 'flooo 'pue weee -yɔ, mʋ ylɩlɩa wee»? 10 -Amɩ mɩa, Nyɩmaa -Kanyɔ 'wʋ, na dlɩ mɩ aɩn -gʋ nɩɩ, amɩa 'na 'ka 'wlukʋʋn lapʋpalɩe -putu 'yɩ. 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ -ka amɩaa 'wlu -nyumɔ, -Lagɔ yia ɔ -kaslʋ 'wʋpaa.

11 We -ka -amɩ, na bhelia, we -ka knɩplagbʋ ɩn mɩ yaa gbada gbʋzɔnʋ sa, lɛɛ ka 'gbʋ wa pa 'mɩ 'klɩyɩe 'wʋa? We -ka yaa 'sa -mɩ, -zugba, Klisɩɩ su -gʋ tlɩlɩgbʋ ɩn mɩa gbada, we 'na 'ka nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'cɛdlɔ -la. 12 Nɩɩ, -wa nʋa amɩaa dlɩ zɔ bidi -bidi bidi, wa lɛlɩ 'ya wa 'dɛ!

13 Na bhelia, amɩaa 'dɛ -yla -tʋtʋee 'gbʋ -Lagɔ yia aɩn la. A 'na 'yligbeli we -gʋ, 'ɩn a 'ka amɩaa yɩcɛɛ lɛnʋgbʋ lɛnʋ -nɩ. Nɩɩ, a nʋnnʋ lubho -yla zɛkalɩdlɩ nya. 14 Nɩɩ, wɛlɩɩ gɔ -bhlo nɩ nʋkplɛ tite weee 'bhaa 'wlu:

«-Ɩn -kalɩ -na -libheyii zɛ -na 'dɛ 'bhisa.»

15 Nɩɩ, -fliinɩma 'bhisa, a -ka mumnuda -mɩ, a -ka lɛnʋnnʋda -mɩ, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, a yi amɩaa 'dɛɛ klu lasa.

Zuzu 'Pʋpa -galɩ aɩn 'yu

16 Ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: a nɔ -Lagɔɔ Zuzuu sɔlʋ, a yi 'maslɛɛn amɩaa yɩcɛɛ dlɩwʋnynigbʋ lɛnʋ. 17 Nɩɩ, -amɩaa yɩcɛɛ dlɩwʋnynigbʋ -yɔ -Lagɔɔ Zuzu 'nɩ wɛlɩ -bhlo -ka, 'ɩn -Lagɔɔ Zuzu -yɔ -amɩaa yɩcɛɛ dlɩwʋnynigbʋ 'nɩ wɛlɩ -bhlo -ka. Nɩɩ, -yɔ we mɩmnɩa, 'ɩn -we a 'yɩbhaa a 'ka lɛnʋ, a yi we lɛnʋe kwɛyɔmneni. 18 We -ka nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzu -galɩ aɩn 'yu, -zugba a 'nɩ 'maslɛɛn tite zɔ -mɩ, 'ɩn we 'nɩ 'maslɛɛn aɩn ŋwɛzi.

19 'Ɩn -a -yi -amɩaa 'dɛɛ yɩcɛɛ lɛnʋgbʋ, -we -wa: mʋtnɩ klaa, pʋɩnplagbʋ klaa, we -yɔ gbʋnyuu weee lɛnʋe, 20 yoyolagɔ weee bʋbʋe, -dlabhiaa lɛnʋe, nyɩma 'wʋnyɩnyɛnɩe, -zlɛsasɩe, zenyinʋnʋe, 'cɛpapɩe, -yɔmɩmnɩe, zʋa 'wʋdɩdɩe, gwepapɩe -pue ŋwɛɛ, 21 nyɩmɛ -putuu -luu dlɩ 'wʋnyinyie, nʋ nyɩmɛɛ 'bhabhɩe, nyʋgbalilie, 'ɩn we -yɔ we 'wʋwlʋ -gbʋ tɔlʋaa lɛnʋe. Ɩn ka we gbʋ aɩn -yla gba tɩa, 'ɩn 'mʋ na gbaa -slɛɛn da aɩn -yla: nyɩma -wa nʋ 'saa, -maa 'na 'ka *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'wʋ 'bɩ 'yɩ.

22 Nɩɩ, zʋzɔnʋgbʋ bhʋa -Lagɔɔ Zuzuu -gbɛ, mʋ nɩ: zɛkalɩdlɩ, 'mʋnadlɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ, dlɩtie, gbʋ -zɔnʋʋ lɛnʋe, dlɩ -zɔnʋ -kakɩe -yɔ wɛlɩ -gʋtʋtʋe, 23 dlɩ -dlɔɔ -kakɩe, we -yɔ 'dɛɛ dlɩ lakpakpɩe 'sɔ. Tite'e -sɔlʋ -mʋʋ weee -yɔ 'wʋ. 24 -Wa mɩa [-Zezu] Klisɩɩ -nʋ nya, wa yɩcɛɛ -yɔkpagbʋ -yɔ we dlɩwʋnynigbʋ, wa ka we lakʋlʋ *su -gʋ. 25 -Lagɔɔ Zuzu ka -aɩn 'yliyɔgagɩe 'nyɛɛ 'gbʋ, -a nɔ 'ya ɔɔ Zuzuu sɔlʋ. 26 -A 'na 'ylimanɩ -amɩaa 'dɛ -nɩ, -a 'na lɩlalɩ 'cɛdlɔ -nɩ, -a 'na nʋnnʋ zenyi -gbɛ -nɩ.

6

A sɩsalɩ 'wʋ amɩaa -yɔgbʋʋ 'gba nya

1 Na bhelia, we -ka nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo ka gbʋnyuu lʋbhlili, amɩa -wa nɔa -Lagɔɔ Zuzuu sɔlʋ, a 'slamanɩ ɔ 'wʋ -Lagɔɔ 'yloogblʋ. 'Ɩn a nʋ we lɛ dlɩ -dlɔɔ nya. A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, amɩa yi 'ya laylagbʋ lʋbhlili. 2 A sɩsalɩ 'wʋ amɩaa -yɔgbʋʋ 'gba nya. A -ka 'sa nʋ, -zugba Klisɩɩ tite a bhlelia 'yli. 3 We -ka nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo pʋpalɩ 'wlukʋʋn la nɩɩ, ɔ mɩ nyɩmɛ 'kadʋ nya, 'ɩn -zugba ɔ 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ nɩ, ɔ 'dɛgbolu ɔ nʋa -dawli 'wʋ. 4 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka -mɩ, ɔ bhlɩ ɔ 'dɛɛ lɛnʋgbʋ 'yliyɔ la, 'ɩn -we ɔ nʋa lɛ, we -ka 'ylinanɩ nɩ, ɔ -ka ɔ 'dɛ 'ylimanɩa yi we 'wʋ, we -zɛ ɔ 'dɛbhlogbɔɔ -yla, ɔ 'na palɩ ɔ 'dɛ nyɩmɛ -putu 'wʋ -nɩ. 5 'Ɩn nyɩmɛ -ɔ -ka -mɩ, mɔ 'kaa ɔ 'dɛɛ 'gba 'wʋbhu.

6 Nyɩmɛ -ɔ wa slolua -Lagɔwɛlɩ, ɔ zʋzɔnʋnya mɩa, ɔ 'nyɛ we tɔlʋa nyɩmɛ -ɔ slolua we ɔ.

7 A 'na nʋnʋ amɩaa 'dɛ -dawli 'wʋ -nɩ: nyɩmɛ'ɛ palɩ -Lagɔ gla. -We ka gbʋ -wa, -we nyɩmɛ glʋa, we 'ya ɔ yia 'kwaa. 8 -We nanɩa nyɩmɛɛ yɩcɛ dʋdʋ, ɔ -ka we glʋ, tlɩtlɩe 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ ɔ yia 'kwaa. 'Ɩn, we -ka nɩɩ, -we nanɩa -Lagɔɔ Zuzu dʋdʋ, 'mʋ ɔ glʋ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ ɔ yia 'kwaa. 9 -A 'na sɩalɩ gbʋzɔnʋʋ lɛnʋe 'wʋ -nɩ. We -ka nɩɩ, 'kʋa 'nɩ -aɩn 'ylilawla, bhla -zɔnʋ yia yia, 'ɩn -lu -a glʋa, -a 'ka we 'ya 'kwa. 10 We -ka 'sa -mɩ, da -a kaa bhla, -a nʋ nyɩma weee -yla gbʋzɔnʋ lɛ. -Amɩaa bhelia -wa zʋa -Zezu Klisɩ dlɩ -gʋ, ma -yla -a 'kaa we lɛnʋ tɩa.

'Dɩzʋwɛlɩɩ 'wʋbhlolunʋ -yɔ fʋsawɛlɩ

11 A yla 'sɛbhɛɛ 'ya 'kadɩ -mɩnɩ, na 'dɛɛ sɔ nya ɩn cɛlɩa da we aɩn 'wʋ.

12 Nyɩma -wa 'yɩbhaa a pla knɩ -gla nya, -wa 'yɩbhaa wa 'yɩ wa -yɔ gbʋ weee lɛnʋda, ma -wa. Nɩɩ, wa 'yɩbha tɛɩn wa 'na 'palɩ wa 'klɩyɩe 'wʋ, Klisɩɩ suu 'gbʋ -nɩ. 13 Nɩɩ, waa nyɩma -wa dɩa knɩ la, wa 'dɛgbolu'u zʋ tite 'nʋŋwɛ. 'Ɩn wa 'yɩbha a pla knɩ, wa 'ka wa 'dɛ 'ylimanɩ nɩɩ, wa ka aɩn 'bɩ ku -yɔtɩ. 14 We -ka -amɩ, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ sugʋtlɩlɩe -bhlogbɔɔɔ 'gbʋ na ylimanɩa na 'dɛ. Nɩɩ, wee suu 'gbʋ dʋdʋgʋli yia tlɩ na gbɛgbɛɩn. 'Ɩn -amɩ yia tlɩ dʋdʋgʋlii gbɛgbɛɩn. 15 Nyɩmɛ 'ka knɩ 'wʋ -mɩoo, nyɩmɛ 'nɩ knɩ 'wʋ -mɩoo, -mʋʋ 'nɩ gbʋ. Nɩɩ, -we nanɩa 'yli, mʋ -wa, nyɩmɛ -zɛ nyɩmɛ lolu. 16 -Wa weee nɔa na gbʋsloluwɛlɩ -mɩnɩ -gʋ, -Lagɔɔ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -yɔ ɔ nyazɩdlɩ -mɩ wa -gʋ, 'ɩn we -mɩ 'ya -Lagɔɔ Izlaɛlɩnyɩma weee* -nʋ nya.

17 Bhla -we yia yia, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na sɩalɩ 'maslɛɛn 'mɩ -nɩ. -We ka gbʋ -wa, 'kpakʋnnya mɩa da na ku -yɔ, mʋ slolua nɩɩ, -Zezuu -nʋ ɩn -mɩa.

18 Na bhelia, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la. -Amɛnɩ!

* 2:9 Piɛlɩ.

* 4:6 Zuifʋwɛlɩ -wa. We ji -wa: «-Baba».

* 6:16 We ji -wa: -Lagɔnyɩma tɩklɩɩ.

Efɛzɩ -nyɩma

1

2

3

4

5

6

'Sɛbhɛ Pɔlʋ 'paa Efɛzɩ -nyɩma yoo

-Lagɔnyɩma mɩa Efɛzɩgbe nʋkplɛ, 'ma *Pɔlʋ 'paa 'sɛbhɛ nɩ yoo. Ɔ mɩ -kaslʋ 'wʋ *Wlɔmʋ, 'bhie ɔ yia wee 'sɛbhɛ nɩ cɛlɩ. Ɔ nɛɛ we 'wʋ nɩɩ, -Lagɔnyɩma weee -bhlo, we 'dɛɛ 'gbʋ wa kɩkalɩ zɛ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 Amɩa -Lagɔnyɩma mɩa Efɛzɩgbe nʋkplɛ, -wa zʋa -Zezu *Klisɩ dlɩ -gʋ, -amɩ Pɔlʋ -zɛa -Lagɔɔ dʋmagbʋ nya -Zezu Klisɩɩ *tietienyɔ, -amɩ cɛlɩa da aɩn 'wʋ.

2 Nɩɩ, -amɩaa Dide -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn wa 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

-Lagɔ ka -aɩn zʋzɔnʋ 'nyɛ -Zezu Klisɩ 'wʋ

3 -A -mnɩnɩ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ Dide -Lagɔɔ 'ŋnɩ! Ɔ ka -aɩn 'nyulaŋwna Zuzu 'Pʋpaa 'nyulaŋwnɩe weee nya, -mɔ yalɩ 'pɩpɩ Klisɩ 'wʋ. 4 Nɩɩ, dʋdʋʋ lalalɩe 'yu -Lagɔ ka -bha -aɩn -sa, -a 'ka ɔ -nʋ -zɛ Klisɩ 'wʋ. 'Ɩn -a 'ka -mɔwlʋda -tʋ, -zugba gbʋnyuu yabhlogbɔɔ 'nɩ -aɩn kwɛyli -mɩ ɔ 'yliya 'wʋ.

-Lagɔ -kalɩ -amɩaa zɛɛ 'gbʋ, 5 ɔ yia 'cɩn gba nɩɩ, ɔ 'ka ɔ 'yua -aɩn 'wʋnʋ -Zezu Klisɩ 'wʋ. Nɩɩ, ɔ zʋzɔnʋ 'wʋ, -we ɔ 'yɩbhaa, mʋ mɩa dɛ. 6 We 'gbʋ -a -mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ bhabha, ɔ 'nanɩ 'kadʋʋ 'gbʋ. Dlɩ weee nya ɔ nyɛa -aɩn we, ɔ dʋma yuu 'ŋnɩ nya. 7 Nɩɩ, -Zezuu 'pɩɔn zɩtɩa -aɩn 'wʋ, 'ɩn -Lagɔ yia -amɩaa -yɔgbʋ 'wʋtɩ. Sanɛɛ 'sa -Lagɔ -slolua ɔ 'nanɩɩ 'ylilo, 8 wee 'nanɩ -we ɔ nʋa -aɩn 'wʋ bhabha, mʋ -wa nɩɩ, ɔ ka -aɩn gbʋyilo -yɔ 'ylimnee weee 'nyɛ. 9 Ɔ dlɩɩ da -gbʋ mɩa zizeda, ɔ ka we -aɩn 'klʋslolu. 'Ɩn ɔ ka 'cɩn gba nɩɩ, ɔ 'yɩbha ɔ 'ka we gbalɩ Klisɩ 'wʋ. 10 Wee gbʋ -Lagɔ gbaa, ɔ 'ka we lɛnʋe gbalɩ, bhlanya -mɩnɩɩ bhɩalɩda, mʋ -wa nɩɩ, ɔ 'ka yalɩ -lu weee -yɔ dʋdʋ -gʋ -lu weee 'wlugʋgwlalɩ. 'Ɩn Klisɩɩ 'dɛbhlogbɔɔ 'ka we 'wlulapɩlɩnyɔ -zɛ.

11 -A -yɔ Klisɩɩ 'wʋsusloluee 'gbʋ, 'pʋpʋe ka gbʋ -Lagɔ gbaa, -a ka -amɩaa -nʋ 'yɩ. Nɩɩ, -Lagɔ ka 'cɩn -bha -aɩn -sa, gbʋ ɔ 'kaa lɛnʋ, we sɔlʋ. Cɩɩn, gbʋ -we ɔ gbaa 'ɩn -we ɔ 'yɩbhaa, ɔ ka -lu weee lɛnʋ, we sɔlʋ. 12 Nɩɩ, -amɩa dɩa Klisɩ dlɩ 'wʋ tɩa, -a 'ylimanɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ! We 'gbʋ -Lagɔ yia -bha -aɩn -sa.

13 Amɩa 'ya, gbʋzɔnʋ -wɛlɩ -we amɩa pʋlʋa yukwli, -Lagɔgbʋ -we 'nyɛa aɩn 'pʋpʋe, we 'gbʋ a ka Klisɩ dlɩ -gʋ zʋ. 'Ɩn -Lagɔ yia amɩaa yibhelida zʋ, Zuzu 'Pʋpa ka gbʋ ɔ gbaa nya, 'ɩn ɔ yia we aɩn 'nyɛ. 14 Zʋzɔnʋnya -Lagɔ dɩa la ɔ nyɩmaa -nʋ nya, Zuzu 'Pʋpa -wa we tɩanʋ, 'ɩn mʋ tɛmanɩa -amɩaa dlɩ la nɩɩ, -amɩaa 'wʋzɩtɩe -ka gba, 'ɩn -a yɩa wee -li -mɩnɩ. Nɩɩ, -a -mnɩnɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'kadʋ we 'gbʋ!

Pɔlʋ bhubhoea -Lagɔ Efɛzɩɩ -Lagɔnyɩmaa 'gbʋ

15 We 'dɛ weee 'gbʋ, sa a zʋa Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu dlɩ -gʋ, 'ɩn a -kalɩa -Lagɔnyɩma weee zɛ, -amɩ ka 'ya -mʋʋ 'nʋʋ 'gbʋ, 16 na paa -Lagɔ fuo 'kɔmʋʋ, amɩaa 'ŋnɩ nya. 'Ɩn ɩn -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, 'ɩn na paa aɩn dlɩ -gʋ. 17 'Ɩn -we na yɩbhalɩa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩmnɩ -Dide -Lagɔ mʋ nɩ: nɩɩ, ɔ 'nyɛ aɩn gbʋyilo -Zuzu, we 'ka -Lagɔ aɩn 'klʋslolu, 'ɩn a 'ka ɔ yibheli sazɔnʋ sa. 18 Ɔ -kalɩ amɩaa dlɩ 'wʋ ɔ zlɩ 'ka -mɔ slo. 'Ɩn -we a dɩa dlɩ 'wʋ, -we ka 'gbʋ ɔ yia aɩn la, a 'ka we 'wʋlanʋ. 'Ɩn zʋzɔnʋnya ɔ nyɛa ɔ -mɔwlʋnya, a 'ka we 'ylilo 'kadʋ yibheli. 19 -Lagɔ na bhubhoea, 'ɩn -amɩa zʋa Klisɩ dlɩ -gʋ, -gblɔɔ -yɔtɩtɛ 'kadʋ -Lagɔ dɩa la -amɩa -Lagɔnyɩmaa -nʋ nya, a 'ka we yibheli. 'Ɩn wee 'tɩtɛ ɔɔ -Lagɔ -slolua 'kʋa 'tɩtɛ weee nya, 20 da ɔ 'bhua Klisɩ 'wʋ tlɩtlɩe lʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ ladɩ ɔ lilisɔlʋ -mɔ yalɩ 'pɩpɩ. 21 Nɩɩ, yalɩɩ 'tɩtɛ weee -gʋ, se weee -gʋ, ŋwɛzilo weee -gʋ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩe weee -gʋ, we -yɔ 'ŋnɩo 'ŋnɩ wa 'kaa la da, dʋdʋ -mɩnɩ -yɔ dʋdʋ 'ka 'yaa yi -gʋ, Klisɩ pɩlɩa we 'dɛ weee 'wlu la. 22 -Lagɔ ka -lu weee Klisɩɩ bhʋ zɔ lapalɩ. 'Ɩn ɔ yia ɔ 'yligbeli *Leglizɩɩ 'yugalɩnyɔ 'kadʋ nya. Leglizɩ -kpabhiee 'wlu Klisɩ -mɩa, 23 *Leglizɩ -wa Klisɩɩ ku -kpabhie. 'Mʋ ɔ yea kɛkɛ, 'ɩn, -Lagɔɔ lala -li weee ɔɔ Klisɩ ye 'yaa.

2

-A ka tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ, 'ɩn -a yia 'yliyɔgagɩe 'yɩ

1 Zlɩmɛ a ka 'yliyɔga -tlɩtlɩe tlɩ, amɩaa gbʋ -mnɔmnɔe -yɔ amɩaa gbʋnyiii 'gbʋ. 2 Wee dʋdʋ -mɩnɩ -gʋʋ lɛnʋgbʋ 'nyii a nʋa lɛ zlɩmɛ. 'Tɩtɛ 'nyii -kanyɔ mɩa yalɩ -yɔ dʋdʋ 'sɔ nyɩdɩ, 'mɔ a zʋa 'nʋŋwɛ. Nyɩma -wa'a zʋa -Lagɔ 'nʋŋwɛ, wee zuzu mɩ 'yaa -slɛɛn da wa 'wʋ lubhonʋda. 3 -Amɩa weee mɩ 'ya zlɩmɛ nyɩma -manɩ 'bhisa. -Amɩaa yɩcɛɛ dlɩwʋnynigbʋ 'cɩnnya -a nʋa lɛ. 'Ɩn -a nʋa -amɩaa yɩcɛ -yɔ -amɩaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'nyiii dʋmagbʋ lɛ. 'Sa -bhloo 'dɛ -amɩa mɩaa 'gbʋ, -a yi 'yaa -Lagɔɔ 'cɛ zɔ 'plɩlɩa nyɩma tɔlʋa 'bhisa.

4 'Ɩn, -Lagɔɔ nyazɩdlɩ 'yli, 'ɩn ɔ -kalɩ -amɩaa zɛ bhabha. 5 We 'dɛɛ 'gbʋ, da -a tlɩa 'yliyɔga tlɩtlɩe gbʋnyaa mnɔmnɔe lʋ, 'ɩn -Lagɔ yia -aɩn 'yliyɔgagɩe 'nyɛ Klisɩ nya. Cɩɩn, -Lagɔɔ 'nanɩɩ 'gbʋ a yia 'pʋ. 6 -A mɩ -Zezu Klisɩ 'wʋʋ 'gbʋ, -Lagɔ yia -a -yɔ ɔ 'sɔ 'wʋbhu tlɩtlɩe lʋ. 'Ɩn ɔ yia ɔ -yɔ -aɩn 'sɔ -mɔ yalɩ 'pɩpɩ ladɩ. 7 Zʋzɔnʋ -we -Lagɔ nʋa -aɩn -yla lɛ -Zezu Klisɩ 'wʋ, -we ka 'gbʋ ɔ yi 'saa nʋ, mʋ -wa nɩɩ: ɔ 'nanɩ 'kadʋ ka 'ŋnɩmnɩe 'nɩa bhloluda -ka, ɔ 'yɩbha ɔ 'ka we 'yli -slolu -zʋ weee yia yiaa -nʋ nya. 8 Nɩɩ, -Lagɔɔ 'nanɩɩ 'gbʋ a yia 'pʋ, amɩaa dlɩzʋzʋe -yɔ. Wee 'pʋpʋe'e 'bhʋ amɩaa -gbɛ, -Lagɔɔ wlawlalu -wa. 9 Wee 'pʋpʋe'e 'bhʋ amɩaa 'dɛɛ lɛnʋgbʋʋ -gbɛ. We 'gbʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'ylimanɩ ɔ 'dɛ -nɩ. 10 Nɩɩ, -Lagɔ nʋa -aɩn lɛ, 'ɩn mɔ -laa -aɩn la -Zezu Klisɩ 'wʋ, gbʋzɔnʋ -gbʋnyaa lɛnʋee 'gbʋ. 'Ɩn wee gbʋzɔnʋ -gbʋnya mɩa, -Lagɔ ka we lamnazɩ pepe, -a 'ka we lɛnʋʋ 'gbʋ.

-A mɩ nyɩma -bhlo nya Klisɩ 'wʋ

11 Nɩɩ, amɩaa -mɩmɩ -kwɩkwɩ cɩn mɩa, a ligbe we! A 'nɩ *Zuifʋ tɛɩn nya -mɩ. 'Ɩn Zuifʋ laa aɩn «nyɩma -wa 'nɩ knɩ 'wʋ -mɩ». 'Ɩn wa laa wa 'dɛ «knɩ 'wʋ -nyɩma», nyɩmɛɛ sɔ ka wa knɩ 'wʋ 'paa 'gbʋ. 12 We bhla a 'nɩ Klisɩ -yi, a mɩ 'lakpanya nya, 'ɩn -Lagɔɔ nyɩma ɔ -saa -bha, a 'nɩ wa glaa -mɩ. Wɛlɩnya -we -Lagɔ -yɔ ɔ nyɩma bhlɩa, -lu ɔ 'kaa wa 'nyɛ -gʋ, amɩaa -nʋ 'nɩ we lʋ -mɩ. A 'nɩ dlɩ 'wʋdɩ -lu -ka, 'ɩn a 'nɩ -Lagɔ -yi dʋdʋgʋ. 13 'Ɩn -slɛɛn, -Zezu Klisɩɩ 'wʋ -mɩmɩee 'gbʋ, amɩa -tlʋlʋa zlɩmɛ -Lagɔ -yɔ la, -Zezuu 'pɩɔn ka aɩn ɔ -yɔ bɛlɩ.

14 Nɩɩ, Klisɩɩ dɛ -wa -amɩaa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ. Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ, 'ma ɔ -zɛlɩa nyɩmɛ -bhlo. Ɔ wlaa ɔ ku tlɩtlɩe -yla, 'suo -we sɩsalɩa wa -yɔ, 'ɩn we nʋa wa tʋnyɩma 'wʋ, ɔ yia we -wlɔ, 15 'ɩn ɔ yia Zuifʋʋ tite -yɔ we -gba -yɔ we lɛnʋ sɔ lamumni. 'Ɩn ɔ yia wa 'dɛ 'sɔ nyɩmɛ lolu -bhlo -zɛlɩ ɔ 'dɛ 'wʋ. Sanɛɛ 'sa ɔ zʋa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ wa nyɩdɩ. 16 Klisɩɩ *su -gʋ tlɩlɩe nya ɔ -zɛlɩa waa nyɩmaa -zakpa 'sɔ nyɩmɛ -bhlogbɔɔ, 'ɩn ɔ yia wa -yɔ -Lagɔ 'wʋsuslolu, ɔ yia 'wʋnyɩnyɛnɩe lasa. 17 Amɩa -wa 'nɩa Zuifʋ, -wa -tlʋlʋa zlɩmɛ -Lagɔ -yɔ la, 'ɩn -wa -wa -Zuifʋ, -wa cɩpaa -Lagɔ -yɔ, sanɛɛ 'sa Klisɩ yia, 'ɩn ɔ yia aɩn -yla 'wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ wɛlɩ -zɔnʋ gba. 18 Nɩɩ, ɔɔ Klisɩɩ 'gbʋ, -a 'dɛ weee, Zuifʋ -yɔ -wa 'nɩa Zuifʋ, -a mneni -a 'ka Dide -Lagɔ 'yu 'yligbe, -Lagɔɔ Zuzu -bhlogbɔɔ nya.

19 We 'gbʋ, amɩa 'nɩa Zuifʋ, a 'nɩ -slɛɛn 'lakpanya, a 'nɩ 'plɩplɩnya, nɩɩ, -Lagɔɔ -mɔwlʋnyɩmaa bhelia a -mɩa -slɛɛn, 'ɩn a mɩa -Lagɔɔ zʋayli -nyɩma nya. 20 -Budu -we ka gwe mɩa -Zezuu tietienya -yɔ *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanya nya, 'mʋ a -mɩa. 'Ɩn -Zezu Klisɩɩ 'dɛ mɩa we gwɩgwɩ 'yli -tʋkpa -zɔnʋ nya. 21 Wee -budu wa mɩa 'sʋbhada, mɔ tɛmanɩa we da weee la, mɔ nʋa we lɛ, 'ɩn we -klu tlʋmanɩa, 'ɩn we zɛa -mɔwlʋ -budu 'kadʋ, Jejitapɛ 'wʋ. 22 A -yɔ Klisɩɩ 'wʋsuslolue 'wʋ, amɩa mɩ 'ya -budu wa sʋbhaa lʋ. Wee -budu -we zɔ -Lagɔ dɩlɩa la ɔ Zuzu nya, 'ɩn a -yɔ amɩaa bhelia -tɔlʋa weee 'ka we -zɛ.

3

Lubho -we Pɔlʋ 'kaa nʋ -wa 'nɩa Zuifʋ nyɩdɩ

1 We 'gbʋ, -amɩ *Pɔlʋ -wa -Zezu Klisɩɩ -kaslʋnyɩmɛ amɩa -wa 'nɩa Zuifʋʋ 'gbʋ, -amɩ na bhubhoea da -Lagɔ.

2 -Lagɔɔ 'nanɩ nya, lubho ɔ gbaa ɩn nʋ amɩaa 'gbʋ, a ka we 'dɩ 'nʋ gbʋzɔnʋ sa. 3 -Lagɔ ka na 'yli -blo 'ylikakɩe 'wʋ, ɔ gbʋ mɩa zizeda, ɔ 'ka 'mɩ we 'klʋslolu. (Ɩn ka 'cɩn wɛlɩ ya 'sɔlɛ cɛlɩ we 'gbʋ. 4 'Ɩn a -ka we zɛlɩda -mɩ, a 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, Klisɩɩ gbʋ mɩa zizeda -de 'wʋ na nʋ we laa, -de ɩ'ɩn 'nʋ we 'wʋlaa!) 5 -Lagɔ 'nɩ zlɩmɛ zizegbʋ -mɩnɩ -amɩaa dʋkpasɩ 'klʋslolu. Nɩɩ, ɔ ka -slɛɛn we -Zezuu tietienyaa -mɔwlʋnʋ -yɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya 'klʋslolu ɔ Zuzu nya. 6 Wee zizegbʋ nɩ: -Lagɔgbʋʋ 'gbʋ, -wa 'nɩa Zuifʋ, wa -yɔ Zuifʋ 'sɔ ka ku -bhlo -zɛ. 'Ɩn -lu -Lagɔ zʋa la, 'yɩa wa -yɔ Zuifʋ yia we dabʋdʋ. 'Ɩn -lu -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka wa 'nyɛ -Zezu Klisɩ 'wʋ, 'yɩa wamɩa yi 'yaa we.

7 -Lagɔ ka 'mɩ ɔ 'nanɩ 'wʋnʋ, 'ɩn ɔ yi 'saa 'mɩ -Lagɔgbʋʋ lubhonʋnyɔ 'wʋnʋ ɔ 'tɩtɛ nya. 8 Nɩɩ, -amɩ -wa -Lagɔnyɩma weee 'kienyilɛ. 'Ɩn -Lagɔ yia 'mɩ 'nanɩ nɩ 'wʋnʋ, nɩɩ, ɩn gba Klisɩɩ 'ŋnɩmnɩe -we -tɔa 'wʋʋ gbʋ, -wa 'nɩa Zuifʋ -yla. 9 Sa -Lagɔ nʋa ɔ zizegbʋ lɛ, -amɩ yia we nyɩma weee 'klʋslolua vaa. -Lagɔ -laa -lu weee la, 'ɩn ɔ yia gbʋ -mɩnɩ zizeda tɩ ɔ 'dɛ 'wʋ pepe -zʋ duun nya. 10 'Ɩn -slɛɛn, *Leglizɩɩ gbɛgbɛɩn, se -yɔ 'tɩtɛɛ -cɩan mɩa yalɩ, -maa 'kaa -Lagɔɔ gbʋyilo yibheli. Wee gbʋyilo mɩa, sɔ weee lʋ -Lagɔ slolua we. 11 Nɩɩ, gbʋ -Lagɔ gbaa ɔ 'ka lɛnʋ, -we ka gbagbɩe ɔ -ka bhaa bhli, we 'dɛ weee lɛnʋe ka gba -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ 'wʋ. 12 -A mɩ Klisɩ 'wʋ, 'ɩn -a zʋa ɔ dlɩ -gʋʋ 'gbʋ, -a mneni -a 'ka -Lagɔ -yɔlanyni -amɩaa 'dɛ nya, ɔ dlɩwʋdɩdɩe weee nya. 13 We 'gbʋ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: sɩasɩe -we lʋ ɩn mɩa da 'plɩlɩda amɩaa 'gbʋ, we 'na wlalɩ aɩn 'kʋaylila -nɩ: amɩaa 'ŋnɩ -yɔmnɩnɩ -gbʋ -wa.

-Zezuu nyɩmaa zɛkalɩ gbʋ

14 We 'dɛ weee 'gbʋ, na sibhlia 'kukolu Dide -Lagɔ 'yu. 15 Mɔ zʋa yalɩ -yɔ dʋdʋ -gʋʋ zʋa weee 'ŋnɩ. 16 -We na zlalɩa ɔ, mʋ -wa nɩɩ, ɔ 'tɛmanɩ amɩaa dlɩ la, ɔ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋʋ sɔlʋ, ɔ Zuzuu 'tɩtɛ nya. 17 'Ɩn amɩaa dlɩzʋzʋee gbɛgbɛɩn, Klisɩ -dɩlɩ amɩaa dibhe 'wʋ la. 'Ɩn -Lagɔ na bhubhoe 'yaa nɩɩ, a fa somi gege nyɩmɛɛ zɛkalɩdlɩ 'wʋ. 18 'Ɩn, sa Klisɩɩ nyɩmaa zɛkalɩdlɩ 'yliagʋwʋla, we -tlʋlʋa la, we 'paa 'wʋ, 'ɩn we -tɔa 'wʋ, 'ɩn a -yɔ -Lagɔnyɩma weee 'ka we 'wʋlanʋnnʋe kwɛyɔmneni. 19 'Ɩn, Klisɩɩ nyɩmɛɛ zɛkalɩe -we -zia -lu weee wa -yia 'wʋ, a 'ka we yibheli 'ya. Nɩɩ, -Lagɔ yeli aɩn ɔ lɛnʋ -lu weee -nya, 'ɩn a 'ka ɔ 'wʋwlʋ -zɛ -kpɔ.

20 -Lagɔɔ 'ŋnɩ ylimanɩ! Ɔ 'tɩtɛ nʋa -aɩn 'wʋ lubho. 'Ɩn da -a -ka ɔ -lu -zlalɩ, ɔ mneni ɔ 'ka we lɛnʋ, 'ɩn ɔ -luu lɛnʋ se -zi -amɩaa -zlazla -li weee -yɔ -amɩaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩ -gbʋ weee 'wʋ. 21 Ɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ *Leglizɩ 'wʋ, 'ɩn we 'ylimanɩ -Zezu Klisɩ 'wʋ, bhla weee -yɔ -zʋ weee nya! *-Amɛnɩ!

4

A -ka dlɩ -bhlo Klisɩ 'wʋ

1 Nɩɩ, -amɩ mɩa -kaslʋ 'wʋ Nyɩmaa -Kanyɔɔ lubhonʋnʋee 'gbʋ, -amɩ bhubhoea da aɩn. -Lagɔ ka aɩn la, amɩaa nɔnɔbhʋ -ka we 'klʋ. 2 A tɩ amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kienyi, a -ka dlɩ -dlɔɔ -yɔ dlɩtie 'kɔmʋʋ. A bɩbɛlɩ -yɔ zɛkalɩdlɩ nya. 3 Nɩɩ, a gʋ la, 'wʋsuslolue -Lagɔɔ Zuzu 'nyɛa aɩn, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ nya, a 'ka we lakpa. Mʋ kpʋkpalɩa aɩn la. 4 Ku -bhlogbɔɔ a -mɩa, 'ɩn -Lagɔɔ Zuzu -bhlogbɔɔ. 'Sa -bhlokpadɛ dlɩwʋdɩ -lu -we ka 'gbʋ -Lagɔ yia aɩn la, -mʋʋ mɩ 'yaa -bhlogbɔɔ. 5 Nyɩmaa -Kanyɔ -bhlogbɔɔ, dlɩzʋzʋe -bhlogbɔɔ, -amɩaa batizee batizee Klisɩ 'wʋ -bhlogbɔɔ. 6 -Lagɔ -bhlogbɔɔ, mɔ -wa nyɩma weee Dide, mɔ pɩlɩa nyɩma weee 'wlu la, mɔ nʋa nyɩma weee 'wʋ lubho, 'ɩn ɔ dɩlɩa wa 'dɛ weee 'wʋ la.

7 Nɩɩ, -Lagɔ ka -a 'dɛ weee 'nanɩ 'wʋnʋ -bhlo -bhlo, 'ɩn -ɔ -ka -mɩ, sa Klisɩ yɩbhɔlʋa ɔ -nʋ, 'sa ɔ yɩa we. 8 We mɩ cɛlɩda *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Da ɔ -gblaa yalɩ,

ɔ -yɔ -kaslʋnyɩma ka -gbla.

'Ɩn ɔ yia nyɩma -li 'nyɛ.»

9 «Ɔ ka -gbla» sa -mʋʋ 'ji mɩa? Klisɩ 'kaa yalɩ -gbla, ɔ ka dʋdʋ zɔ lasibhli tɩa. 10 -Ɔ kwlia, mɔ -bhloo 'dɛ -gbla 'yaa yalɩ 'pɩpɩ, 'ɩn ɔ 'ka dʋdʋ weee -gʋ ye. 11 -Li Klisɩ 'nyɛa nyɩma mʋ nɩ: mɔ -zɛlɩa nyɩma tɔlʋa tietienya, tɔlʋa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, tɔlʋa -Lagɔɔ gbʋgbanya, tɔlʋa *leglizɩnyaa 'yugalɩnya -yɔ -slolunya. 12 Sanɛɛ 'sa ɔ mnazɩa -Lagɔnyɩma -yɔ, ɔ lubhonʋnʋee 'gbʋ, 'ɩn Klisɩɩ ku 'ka -gʋwʋlaylimanɩ dlɩzʋzʋe 'wʋ. 13 Sanɛɛ 'sa -a 'dɛ weee 'kaa 'wʋsuslolu -bhlo, -a 'ka dlɩ -bhlogbɔɔ zʋ, 'ɩn -a 'ka -Lagɔɔ 'Yu yibheli sazɔnʋ sa. -A 'ka 'yligweladolu, 'ɩn sa Klisɩ mɩa gbada -lu weee 'wʋ, -a -yɔ ɔ 'ka 'sa 'wʋmneni tɛɩn.

14 -Mʋʋ 'dɛɛ 'gbʋ, -a 'nɩ -slɛɛn 'nyɛnyɛyua, -wa -yɔ 'glʋ -yulɛ 'wʋwlʋa, 'ɩn yoyogbʋʋ -slolunyaa gbʋslolusɔ 'wlʋa 'nyugbʋgbʋ -yɔ -pɩpɛ, 'ɩn we 'ka -aɩn kwa sɔ weee lʋ. 'Bhie, waa nyɩma -wa kwaa wa -lima -putu gbʋnyuu lʋ -dawli nya, 'ɩn wa 'ka -aɩn daalasalɩ. 15 Nɩɩ, -a -mɩ Klisɩ 'bhisa. -A -ka gbʋzɔnʋ gbada -mɩ zɛkalɩe nya, 'ɩn -a ylimanɩa gbʋ weee 'wʋ, Klisɩ -ɔ -wa -amɩaa 'yugalɩnyɔ, ɔ gbɛgbɛɩn. 16 Cɩɩn, Klisɩ mɩ ku -kpabhiee 'wlu nya. Ɔ 'gbʋ 'lali weee kɩkalɩa la gege, 'ɩn we mɩa -bhlo. 'Lalii 'wʋgbelida -bhlo -bhlo mɩa, mʋ suslolua ku 'wʋ, 'ɩn 'lali weee -ka we lubhonʋda -mɩ, ku -kpabhie ylimanɩa, 'ɩn we dolua 'wʋla zɛkalɩe nya.

-Mɩmɩsɔ lolu Klisɩ 'wʋ

17 Nɩɩ, gbʋ na gbaa aɩn -yla, 'ɩn na kpalɩa ŋwɛ Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ nya, mʋ nɩ: nyɩma -wa 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩ, 'ɩn wa 'wlukʋʋn lapʋpalɩ gbʋ'ʋ bhlia 'yoo -zɔnʋ, a 'na nɔnʋ wa 'bhisa -nɩ. 18 'Ɩn wa 'ylimnee mɩ nikpise 'wʋ. 'Yliyɔgagɩe -we -Lagɔ wlaa, wa 'nɩ we -ka. -We ka gbʋ -wa, wa 'nɩ gbʋ -yi, 'ɩn wa dlɩ -gʋ 'tɛa la. 19 Wa ka zʋ kwnɛɛ 'pa, 'ɩn wa yia wa 'dɛ gbʋnyii suwʋlasalɩ, pʋɩnplagbʋ weee lɛnʋe -yɔ lɛklɩ -kakɩe nya.

20 'Ɩn amɩa, -we a 'kpɩa Klisɩɩ daa, we 'nɩ -mʋʋ mɩ dɛ! 21 A ka 'piɛɩn ɔ -gʋgbʋ weee 'nʋ. A mɩ -Lagɔnyɩma nya, 'ɩn gbʋzɔnʋ mɩa -Zezu 'wʋ, wa ka we aɩn -slolu. 22 We 'gbʋ, a 'bhʋ amɩaa nɔnɔbhʋ 'cɩn 'bɩ. Amɩaa -mɩmɩsɔ 'cɩn -we ka dlɩ 'wʋnynigbʋ nʋa -dawli, 'ɩn we kwaa aɩn mnɔmnɔe lʋ, a 'bhʋ we 'wʋ. 23 A 'tide amɩaa 'dɛ 'yi, -Lagɔ 'ka aɩn nyɩma lolu -zɛlɩ kpɛɛn kpɛɛn, amɩaa dlɩ -yɔ amɩaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'wʋ. 24 A -zɛ nyɩma -lolu -wa -Lagɔ -laa la ɔ 'dɛɛ 'wʋwlʋ nya. 'Ɩn, gbʋ tɩklɩɩ -yɔ -mɔwlʋgbʋ -we bhʋa gbʋzɔnʋʋ -gbɛ, a -zɛ we lɛnʋnya.

25 We 'gbʋ, a 'na 'tʋbhʋlʋ yo -nɩ! Nɩɩ, -ɔ -ka -mɩ ɔ gba gbʋzɔnʋ ɔ -libheyi -yla. Nɩɩ, ku -bhlogbɔɔɔ 'lali -a 'dɛ weee -mɩa. 26 'Ɩn da a -ka 'cɛ 'pa, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ a yi gbʋnyuu lʋ bhlili. Nɩɩ, amɩaa 'cɛ 'na -bhleli 'ylʋ -nɩ. 27 A 'na 'nyɛnɩ *'Kuzu 'yoo, 'ɩn we 'ka aɩn ŋwɛzi -nɩ. 28 -Ɔ -ka -benyi 'wienyɔ nya -mɩ, ɔ 'bhʋ 'wie 'bɩ. Ɔ nʋ lubho ɔ 'dɛɛ sɔ nya, ɔ 'ka -lu 'yɩ sazɔnʋ sa, 'ɩn ɔ 'ka bobabhanya 'wʋsa.

29 Wɛlɩ 'nyuu yabhlogbɔɔ 'na 'tlalɩ aɩn ŋwɛɛ -nɩ. A gba wɛlɩ -zɔnʋʋ 'dɛkpʋa, -we 'kaa amɩaa -lima 'wʋsa, 'ɩn we 'ka wa dlɩzʋzʋe -gʋwʋlaylimanɩ. 'Ɩn we 'ka -wa pʋlʋa aɩn yukwli, 'nanɩ 'wʋnʋ. 30 A 'na tɩlɩ -Lagɔɔ Zuzu 'Pʋpaa -gʋ 'wʋ yuoyuo -nɩ. Ɔɔ Zuzu nya -Lagɔ zʋa amɩaa yibhelida ɔ -nʋ nya, 'ɩn 'wʋzɩtɩylɩ nya, ɔ 'ka aɩn gbʋnyuu kwɛɛ -sa 'taataa. 31 Gbʋʋ dlɩ 'wʋ ladɩlɩe, 'cɛ -yɔ 'klʋkalɔ, -zlɛ -yɔ vɛlɩwɛlɩ weee mɩa, a vlalɩ we amɩaa 'dɛ gwe! A kpa amɩaa 'dɛ la, a 'na nʋnʋ 'nyii yabhlogbɔɔ -nɩ. 32 A nʋnnʋ 'nanɩ 'wʋ, 'ɩn a -ka nyazɩdlɩ. A tɩtlɩ -yɔgbʋ 'wʋ, sa -Lagɔ tɩa amɩaa -yɔgbʋ 'wʋ Klisɩ 'wʋ.

5

A nɔ zlɩ 'klʋ

1 Nɩɩ, a mɩ -Lagɔɔ 'wʋyɩbha yua nyaa 'gbʋ, a -zɛ ɔ 'tidelinya. 2 Nɩɩ, a nɔ zɛkɩkalɩ bhʋ, sa Klisɩ -slolua we 'yli, 'sa. Ɔ -kalɩ -amɩaa zɛ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ wla -Lagɔ -yla -amɩaa 'gbʋ, 'nyɛnyɛlu -yɔ -zila -bʋbɔlu ka ŋnɛ nanɩa -Lagɔ dʋdʋ 'bhisa.

3 A mɩ -Lagɔɔ -mɔwlʋnyaa lʋ -nyɩma nyaa 'gbʋ, mʋtnɩgbʋ klaa, pʋɩnplagbʋ weee klaa, we -yɔ lɛklɩkagbʋ 'na 'tlalɩ aɩn nyɩdɩ -nɩ. 4 Ŋwɛɛ 'nyuu wɛlɩ, gbʋkpʋa wɛlɩ -yɔ pʋɩnpla wɛlɩɩ gbagbɩe mɩa, we 'nɩ 'ylinanɩ, we 'na 'tlalɩ aɩn ŋwɛɛ -nɩ. Nɩɩ, a yibheli -Lagɔɔ 'nanɩ, a 'pa ɔ fuo. 5 A yibheli we 'ji nɩɩ: mʋtnɩgbʋʋ lɛnʋnyɔ, pʋɩnplagbʋʋ lɛnʋnyɔ -yɔ lɛklɩkanyɔ (lɛklɩ mɩ yoyolagɔɔ bʋbʋe 'bhisa), mʋʋ -kanyɔ 'nɩ 'bɩ -ka Klisɩ -yɔ *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe zɔ.

6 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na mnɔnʋ aɩn -dawliwɛlɩ nya -nɩ. Sanɛɛ -sʋkpa -gbʋnyaa 'gbʋ, nyɩma -wa'a zʋa -Lagɔ 'nʋŋwɛ, 'ɩn ɔ palɩa wa 'cɛ -yɔ. 7 A -yɔ wa 'sɔ 'na gbɔlʋ -lu yabhlogbɔɔ 'wʋ -nɩ. 8 -Benyi a mɩ nikpise 'wʋ, 'ɩn -slɛɛn a -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ ka 'wʋsusloluu 'gbʋ, a mɩ zlɩ 'klʋ. We 'gbʋ a nɔ zlɩ 'klʋ -nyɩma 'bhisa. 9 Nɩɩ, zlɩ 'klʋ -nyɩma mɩa, zʋzɔnʋ weee 'yligbe sɔ tɩklɩɩ -yɔ gbʋzɔnʋ wa nʋa lɛ. 10 -We nanɩa Nyɩmaa -Kanyɔ dʋdʋ, a -talɩ we 'wʋsɩsalɩdaa da. 11 Nikpise 'wʋ -gbʋ -we'e wlaa -lu yabhlogbɔɔ, a 'na nʋnʋ we lɛ -nɩ. Nɩɩ, a wleli we zlɩ 'klʋ. 12 Nɩɩ, gbʋ waa nikpise 'wʋ -nyɩma nʋa lɛ zizewiemɩ, we gbagbɩe ka 'dɛbhie zʋ. 13 Wa -ka wa lɛnʋgbʋnya 'bhlesa, 'ɩn we tlaa zlɩ 'klʋ bɛblɛɛ. 14 'Ɩn -we weee mɩa 'bhlewlʋda, zlɩ we zɛa. We 'gbʋ wa nɛɛ:

«-Mɩ mɩa 'ylaa 'wʋ, -ɩn ganɔ,

-ɩn -sɔ 'wʋ tlɩtlɩnya lʋ,

'ɩn Klisɩ 'ka ɔ zlɩ -mɩ -gʋ zlɩlɩ.»

15 A zʋ amɩaa nɔnɔbhʋ 'yliyɔ. A 'na nɔnʋ -gʋwʋtʋnya 'bhisa -nɩ, nɩɩ, a nɔ gbʋyilonya 'bhisa. 16 Nɩɩ, zlɩnya -we 'wʋ -a mɩa da, we -nyu 'yli, a 'na -nyumɔnʋ bhla la -nɩ. 17 We 'gbʋ, a 'na -zɛlɩ -gʋwʋtʋnya -nɩ. Nɩɩ, a gʋ la, a 'ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ dʋmagbʋ 'wʋlanʋ.

18 A 'na lʋlʋ nʋ 'wʋ -nɩ. Nʋ duuun mamɩe mɩa, gbʋ bidi -bidi bidii lɛnʋe lʋ we kwaa aɩn. Nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzu ye aɩn. 19 A 'pʋpalɩ 'kʋayli, -Lagɔsɛbhɛɛ lʋʋ nya, gbalɩe -yɔ Zuzu 'Pʋpaa lʋʋ nya. A bhlɩ Jejitapɛɛ 'ŋnɩkwalɩ -lʋʋ amɩaa dlɩ weee nya. 20 A 'pa Dide -Lagɔ fuo 'kɔmʋʋ, 'ɩn gbʋ weee 'gbʋ, -amɩaa -Kanyɔ Klisɩɩ 'ŋnɩ nya.

-Lagɔnyɩma kwʋkwalɩa, wa nɔnɔbhʋ

21 Klisɩɩ sɔsɔdlɩ a kaa 'wʋʋ 'gbʋ, a zʋzlʋ -bha.

22 'Ŋwnɩ, sa a zʋa -bha Nyɩmaa -Kanyɔ, a zʋ 'sa -bha amɩaa 'lowlia. 23 Nɩɩ, 'ŋwnɔɔ 'lowli mɩ 'ŋwnɔɔ -kanyɔ nya, 'sa Klisɩ mɩa *Leglizɩɩ -Kanyɔ nya. Nɩɩ, Leglizɩ -we -wa Klisɩɩ ku, Klisɩ mɩ we 'wlu nya, 'ɩn ɔ mɩ 'yaa we Gbʋwʋsanyɔ nya. 24 Sa Leglizɩ zʋa Klisɩ -bha, 'ŋwnɩ zʋ 'sa -bha wa 'lowlia sɔ weee lʋ.

25 'Ŋwnɩɩ 'lowlia, a -kalɩ amɩaa 'ŋwnɩɩ zɛ, sa Klisɩ -kalɩa Leglizɩɩ zɛ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ wla we 'gbʋ. 26 Sanɛɛ 'sa ɔ wɔlʋa Leglizɩ -yɔ, wɛlɩ -yɔ 'nyu nya, we 'ka -Lagɔɔ -nʋ -zɛ. 27 Nɩɩ, Klisɩ 'yɩbha ɔ 'ka Leglizɩ -slolu ɔ 'dɛ 'yu we 'ylinanɔ weee 'wʋ. -Zugba we mɩ -mɔwlʋda, 'sla 'nɩ we -yɔ -mɩ, we ku 'nɩ 'pnada -mɩ, 'ɩn 'ŋnɩ yabhlogbɔɔ 'nɩ we -yɔ -mɩ. 28 Sanɛɛ 'sa, 'ŋwnɩɩ 'lowlia 'kaa wa 'ŋwnɩɩ zɛkalɩ, wa 'dɛɛ ku 'bhisa. -Ɔ -ka ɔ 'ŋwnɔɔ zɛkalɩ, ɔ 'dɛgboluu zɛ ɔ -kalɩa. 29 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ cɩ -slɔ ɔ 'dɛɛ ku 'wʋnyɛ, 'ɩn ɔ ku ɔ nyɛa lililu, 'ɩn ɔ kpaa we 'nanʋʋ. 'Sa Klisɩ nʋa Leglizɩɩ gbɛgbɛɩn, 30 -we ka gbʋ -wa, -a mɩ ɔ ku -kpabhiee 'lalinya nya. 31 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«We 'gbʋ,

nyɩmɛ yia ɔ dide -yɔ ɔ 'nyaa kwesi 'bhʋa yia,

'ɩn ɔ 'ka ɔ 'ŋwnɔ -yɔlanɛ,

'ɩn wa 'dɛ 'sɔ 'ka ku -bhlo -zɛ.»

32 Wee zizegbʋ -mɩnɩ 'yli. 'Ɩn -amɩ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: Klisɩ -yɔ Leglizɩ 'sɔɔ 'wʋpalɩgbʋ -wa. 33 'Sa we mɩ 'yaa amɩa 'ŋwnɩɩ 'lowliaa -nʋ nya, -ɔ -ka -mɩ, ɔ -kalɩ ɔ 'ŋwnɔɔ zɛ, ɔ 'dɛ 'bhisa, 'ɩn 'ŋwnɔ -ɔ -ka -mɩ, ɔ zʋ -bha ɔ 'lowli.

6

'Yua -yɔ wa didea

1 Amɩa 'yua, -we a 'kaa lɛnʋ mʋ nɩ: a zʋ amɩaa didea 'nʋŋwɛ, nɩɩ, mʋ mɩa tɩklɩɩ Nyɩmaa -Kanyɔ 'yliya 'wʋ. 2 «-Ɩn zʋ -na dide -yɔ -na 'nyaa 'nʋŋwɛ», mʋ -wa titee tɩanʋ -we -Lagɔ dɩa zʋzɔnʋ ɔ 'kaa wlaa wɛlɩ -gʋ: 3 mʋ -wa nɩɩ,

«-Ɩn 'ka zʋzɔnʋ -dlɔɔ 'yɩ,

'ɩn -ɩn 'ka -gwlɛ dʋdʋ -gʋ.»

4 'Yuaa didea, a 'na palɩ amɩaa 'yua 'cɛ -nɩ. 'Ɩn a zʋ wa, wa 'wʋslamanɩe nya, 'ɩn a 'ka wa 'dɩzʋ Jejitapɛɛ wɛlɩɩ sɔlʋ.

Galɩ -yɔ wa -cɩan

5 Galɩ, a zʋ amɩaa -cɩan 'nʋŋwɛ -seli dʋdʋ -gʋ, wa sɔsʋe -yɔ wa -bhazʋzʋe dlɩ -zɔnʋ nya. Sa a zʋa Klisɩ 'nʋŋwɛ, 'sa. 6 We 'nɩ nɩɩ, da wa mɩa aɩn -gʋtalɩda -bhlo, -bha a 'ka wa -yla lubho nʋ, 'ɩn a 'ka wa dʋdʋnamanɩɩ 'gbʋ -nɩ. Nɩɩ, a nʋ -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛ, amɩaa dlɩ weee nya, Klisɩɩ lubhonʋnya 'bhisa. 7 Nɩɩ, a nʋ amɩaa -cɩan -yla lubho dlɩ -zɔnʋ nya, nɛɛ Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'dɛ -yla a mɩ we nʋda, we 'nɩ nyɩma -yla. 8 Nɩɩ, a yibheli we 'ji nɩɩ, we yi nyɔɔo nyɔɔ nya -mɩ, ɔ -ka -lu -zɔnʋ lɛnʋ, ɔ yi galɩ -zɛ, ɔ yi nyɩmɛ -zɔnʋ -zɛ, we 'pɛnɩe ɔ yɩa Nyɩmaa -Kanyɔ kwɛɛ.

9 Amɩa -wa -cɩan, a nʋ 'sa amɩaa galɩɩ gbɛgbɛɩn, a 'na palɩ wa -yla gbʋla 'cɛ nya -nɩ. A yibheli we 'ji nɩɩ, a -yɔ wa 'sɔɔ -Kanyɔ -bhlogbɔɔ yalɩ. Nɩɩ, ɔ'ɔ gbɩzɩ nyɩma 'wʋ.

-Lagɔɔ tʋgʋ -li

10 'Ɩn -slɛɛn, a tɩtalɩ amɩaa 'tɩtɛɛ da Nyɩmaa -Kanyɔ -yɔ ɔ -gblɔɔyɔ 'tɩtɛ 'kadʋ 'wʋ. 11 A 'bhu -Lagɔɔ tʋgʋ -lu weee 'wʋ, a 'ka 'yligbe gege 'Kuzuu -dawli 'yu. 12 Nɩɩ, -a -yɔ -glɔnyɩma 'nɩ tʋ nyɩdɩ -ka. Nɩɩ, yalɩ 'pɩpɩɩ zuzu 'nyiii 'tɩtɛ -yɔ nikpise -dʋdʋ -mɩnɩ -gʋʋ 'wlulapɩlɩnya -yɔ -wa kaa se -yɔ -cɩan, 'ma -a -yɔ wa kaa tʋ nyɩdɩ. 13 We 'gbʋ, a 'bhu -Lagɔɔ tʋgʋ -lu weee 'wʋ! 'Ɩn da 'ylɩ 'nyuu -ka nyni, a 'ka amɩaa tʋnyɩmɛ 'yu 'yligbe gege. 'Ɩn, a -ka gbʋ weee lu, 'ɩn a 'ka amɩaa 'yligbe sɔ -gʋ -tʋ gege.

14 A mnazɩ la, a 'bhu gbʋzɔnʋ 'wʋ amɩaa -jlaa 'bhisa. A -pla tɩklɩmɩmɩe 'wʋ nɛtɛ -bana nya. 15 A -pla -gʋladolue bhʋ 'wʋ -sakwla 'bhisa, 'ɩn -Lagɔgbʋ -we wlaa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ, a 'ka we gba. 16 A 'bhu 'kɔmʋʋ dlɩzʋzʋe 'wʋ, amɩaa lʋʋzize -lu nya. 'Ɩn we nya a mnenia a 'ka gbʋnyuuu didee 'gbiɔ weee kaa -kosu ŋwɛɛ nyumonu. 17 A 'bhu 'pʋpʋe 'wʋ kna -kloo 'bhisa, 'ɩn a 'ka -Lagɔɔ ŋwɛɛ wɛlɩ 'wʋbhu tʋgʋgblɛ -we -Lagɔɔ Zuzu wlaa 'bhisa. 18 A -zlalɩ we 'dɛ weee -Lagɔ, ɔ bhubhoe nya. Bhla weee nya, a bhubhoe -Lagɔ ɔ Zuzu nya. Amɩaa dlɩ -tʋ -gada 'kɔmʋʋ. A bhubhoe -Lagɔ, -Lagɔnyɩma weee 'gbʋ. 19 A bhubhoe 'ya nanʋʋ 'gbʋ -Lagɔ. 'Ɩn ɩn -ka gbaa yi -Lagɔ 'ka 'mɩ ɔ wɛlɩ tɩklɩɩ ŋwɛɛ zʋ. 'Ɩn dlɩ tɛlɔ nya, ɩn 'ka zizegbʋ mɩa -Lagɔgbʋ 'wʋ 'bhlesa, we gbagbɩe nya. 20 Ɩn yi -slɛɛn -kaslʋ 'wʋ -mɩoo, wee -Lagɔgbʋ -zɔnʋʋ wɛlɩ -kwanyɔ ɩn -mɩa. We 'gbʋ a bhubhoe -Lagɔ, 'ɩn sa ɩn 'kaa we gba, ɩn 'ka 'sa we gba dlɩ tɛlɔ nya.

Fʋsawɛlɩɩ 'wʋbhlolunʋ

21 -Amɩaa bheli -zɔnʋ -yɔ -amɩaa nɔnɔnyɔ -zɔnʋ Tisikɩ, -ɔ -a -yɔ ɔ nʋa Nyɩmaa -Kanyɔɔ lubho, mɔ yia na -gʋgbʋ weee aɩn -yla gbaa. 'Ɩn -we ɩn mɩa -zɛda a 'ka we yibheli. 22 -Amɩ tiea ɔ amɩaa -gbɛ na 'dɛ nya, ɔ 'ka aɩn -amɩaa -gbɛ dɩ -salɩ, 'ɩn ɔ 'ka amɩaa dlɩ latɛmanɩ.

23 Nɩɩ, Dide -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ 'nyɛ -Lagɔbhelia weee 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -yɔ zɛkalɩe, we -yɔ dlɩzʋzʋe. 24 Nɩɩ, nyɩma weee -wa -kalɩa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ zɛ, zɛkalɩdlɩ -we'e 'bhʋa la nya, -Lagɔ ŋwna wa 'nyu la.

Filipʋ -nyɩma

1

2

3

4

'Sɛbhɛ Pɔlʋ 'paa Filipʋ -nyɩma yoo

-Lagɔnyɩma mɩa Filipʋgbe nʋkplɛ, 'ma *Pɔlʋ 'paa 'sɛbhɛ nɩ yoo. Ɔ mɩ -kaslʋ 'wʋ *Wlɔmʋ, 'bhie ɔ yia wee 'sɛbhɛ nɩ cɛlɩ. Nɩɩ, Filipʋʋ -Lagɔnyɩma 'paa Pɔlʋ -lu yoo, we 'dɛɛ 'gbʋ, ɔ yia wa 'wʋcɛlɩ ɔ 'ka wa fuo 'pa, wa ɔ 'wʋsasɩe -yɔ ɔ zɛ wa -kalɩaa 'gbʋ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩa -Zezu *Klisɩɩ lubhonʋnya, *Pɔlʋ -yɔ Timotee 'sɔ, -amɩa cɛlɩa da 'sɛbhɛ nɩ aɩn 'wʋ. Amɩa, -Lagɔnyɩma weee mɩa -mɔ Filipʋgbe nʋkplɛ, -wa mɩa -Zezu Klisɩ 'wʋ, we -yɔ amɩaa 'yugalɩnya kpasɩ, we -yɔ amɩaa *diaklɩnya 'sɔ, -a -sa aɩn fʋ.

2 -Amɩaa Dide -Lagɔ -yɔ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn wa 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

Pɔlʋ paa -Lagɔ fuo Filipʋgbee -Lagɔnyɩmaa 'gbʋ

3 Sa na paa amɩaa da dlɩ 'kɔmʋʋ nɩ, 'sa na paa na -Lagɔ fuo. 4 Ɩn -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ a 'dɛ weee 'gbʋ, 'mʋna nya na nʋa we lɛ 'kɔmʋʋ. 5 -We ka gbʋ -wa, 'ylɩ -we nya a zʋa Klisɩ dlɩ -gʋ, 'ɩn we 'ka -zɛɛn ylɩ, amɩa -saa 'mɩ 'wʋ, -Lagɔgbʋ 'ka lamneni. 6 Na dlɩ mɩ we -gʋ nɩɩ, -Lagɔ -ɔ dɩa wee lubho -zɔnʋ -mɩnɩɩ gwe -mɔ amɩaa dlɩ zɔ, we lɛnʋda ɔ yia -tʋa tɩklɩɩ, 'ɩn we 'ka 'wlubha -Zezu Klisɩɩ lʋyizlɩ.

7 Ɩn -ka a 'dɛ weee daa 'wlukʋʋn lapʋpalɩda -mɩ sa, we klʋ -wa, -we ka gbʋ -wa, amɩaa zɛ ɩn -kalɩa. Na 'dɛ yi -kaslʋ 'wʋ -mɩ, ɩn yi -Lagɔgbʋ 'wʋgʋda -mɩ we gbagbɩe nya nyɩma 'yu, 'nanɩ -we -Lagɔ nʋa 'mɩ 'wʋ, ɩn -yɔ a 'dɛ weee 'sɔ, 'ɩn -a yia we 'yɩ dabʋdʋ. 8 Nɩɩ, -Lagɔɔ 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, sa -Zezu Klisɩ 'yɩbha aɩn tetenyi nɩ, 'sa ɩn 'yɩbhaa a 'dɛ weee.

9 Ɩn -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ amɩaa 'gbʋ, -we na zlalɩa ɔ mʋ nɩ: amɩaa -Lagɔ -yɔ nyɩmɛɛ zɛkalɩdlɩ 'ylimanɩ -gʋwʋla bhabha, 'ɩn we -sa aɩn 'wʋ, a 'ka -li -yɔyɩ vaa, 'ɩn a 'ka -li 'wʋlanʋ kpɛɛn kpɛɛn. 10 'Ɩn a 'ka gbʋ -zɔnʋʋ -bhasa sayibheli, a 'ka -mɔwlʋda -tʋ, a yi 'ŋnɩ -yɔ -ka Klisɩɩ lʋyizlɩ. 11 Gbʋzɔnʋ -gbʋ tɩklɩɩ -we -Zezu Klisɩ 'nyɛa aɩn -nya nɩ, we nʋ lubho 'nanʋ -mɔ amɩaa dlɩ zɔ tetenyi, 'ɩn wa 'ka -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ -mʋʋ 'gbʋ, 'ɩn wa 'ka ɔ 'ŋnɩ bhlɩ.

Sa -Lagɔgbʋ mnenia la

12 Bheliaɩn, ɩn 'yɩbha a 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, -we ylɩa da 'mɩ nɩ, we ka -Lagɔgbʋ lamneni sazɔnʋ sa. 13 -We ka gbʋ -wa, 'slʋja weee -wa kʋa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ *Sezaaa -budu ŋwɛ, wa -yɔ nyɩma weee -yi we 'ji nɩɩ, Klisɩɩ 'gbʋ ɩn mɩa -seli -kaslʋ 'wʋ. 14 Na -kaslʋ -plaplɩe 'gbʋ, -Lagɔbhelia duun yia -amɩaa -Kanyɔ dlɩ 'wʋdɩ. Wa 'tɛmanɩa dlɩ bhabha, 'ɩn wa yia -Lagɔgbʋ gba nyɩma -yla, wa 'nɩ nyanɔ nʋ.

15 Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, wa glaa tɔlʋa gbaa Klisɩɩ gbʋ zenyi -nʋnʋe -yɔ -yɔmɩmnɩe nya. 'Ɩn tɔlʋa gbaa we dlɩ -zɔnʋ nya. 16 -Mama gbaa -Lagɔgbʋ 'nanɩdlɩ nya, -Lagɔ -yɔ na zɛkalɩee 'gbʋ, -maa -yi we 'ji nɩɩ, ɩn 'ka -Lagɔgbʋ 'wʋgʋʋ 'gbʋ ɩn mɩa -seli -kaslʋ 'wʋ. 17 -Wa gbaa Klisɩɩ gbʋ -yɔmɩmnɩ dlɩ nya, wa'a gba ɔ gbʋ gbʋzɔnʋ sa. Wa 'yɩbha wa 'ka na sɩasɩe -gʋpalɩ -seli -kaslʋ 'wʋ.

18 -Mʋʋ 'nɩ gbʋ, wa yi we gba dlɩ 'sɔ nyaoo, wa yi we gba dlɩ -bhlo nyaoo, Klisɩɩ gbʋ wa mɩa gbada. Ɩn mɩ we 'mʋna lida, 'ɩn we 'mʋna na yia lia 'kɔmʋʋ! 19 Nɩɩ, ɩn -yi we 'ji, -Lagɔ a bhubhoea na 'gbʋ, laylagbʋ weee -mɩnɩ 'wʋ 'pʋpʋe na yia 'yɩa, -Zezu Klisɩɩ Zuzuu na 'wʋsasɩee 'gbʋ. 20 Nɩɩ, -we ɩn 'yɩbhaa tenyi tenyii, 'ɩn ɩn dɩa dlɩ 'wʋ, mʋ -wa zʋ yabhlogbɔɔ 'na 'ka 'mɩ 'bha. We yi dɛslɛɛn -zɛ, we yi 'kɔmʋʋ -zɛ, na 'dɛ yi 'yliyɔgaoo, ɩn yi tlɩoo, ɩn 'yɩbha Klisɩɩ 'ŋnɩ 'ylimanɩ 'mɩ 'wʋ, we 'gbʋ na dlɩ 'tɛa 'wʋ.

Pɔlʋ nɛɛ -Zezuu 'gbʋ ɔ -gaa 'yliyɔ

21 We -ka -amɩ, nɩɩ, Klisɩ -wa na 'yliyɔgagɩe. 'Ɩn ɩn -ka tlɩ, -tnʋʋ ɩn 'yɩa. 22 'Ɩn ɩn -ka 'yliyɔgada -tʋ dʋdʋ -mɩnɩ -gʋ, ɩn mneni ɩn 'ka lubho -zɔnʋ nʋ -Lagɔ -yla. Nɩɩ, -we ɩn 'kaa -bhasa, -de 'yliyɔgagɩeoo, -de tlɩtlɩeoo, ɩn 'nɩ we -yi. 23 Na dlɩ mɩ sɔ 'sɔ lʋ. Ɩn 'yɩbha ɩn 'bhʋ dʋdʋ -mɩnɩ -gʋ, 'ɩn ɩn 'ka Klisɩ kwesi mnɩ, mʋ nanɩa 'yli bhabha na -nʋ nya. 24 'Ɩn ɩn -ka 'yliyɔga dʋdʋ nɩ -gʋ, -mʋʋ nanɩ 'yli amɩaa 'gbʋ. 25 We 'gbʋ, na dlɩ zɔ, -tʋa na -yɔ a 'dɛ weee yia, ɩn 'ka aɩn 'wʋsa, 'ɩn amɩaa dlɩzʋzʋe 'ka -gʋwʋlaylimanɩ, amɩaa 'mʋna 'ka -gʋbho. 26 'Bhie, zlɩ ɩn -ka amɩaa -gbɛ lʋyi, -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ a yia -mnɩnɩa bhabha -gʋladolue nya, na 'gbʋ.

-Lagɔnyɩmaa nɔnɔbhʋ

27 -We nanɩa 'yli, mʋ -wa nɩɩ, amɩaa nɔnɔbhʋ -ka Klisɩɩ -Lagɔgbʋʋ 'klʋ. We -ka 'sa -mɩ nɩ, ɩn -ka aɩn 'yɩa mnɩoo, ɩn 'nɩ mnɩoo, ɩn 'nʋ nɩɩ, amɩaa wɛlɩ -yɔ amɩaa dlɩ mɩ -bhlo, 'ɩn dlɩzʋzʋe -we -Lagɔgbʋ wlaa, a gʋ we 'wʋ dabʋdʋ. 28 A 'na nʋnʋ nyanɔ amɩaa tʋnyɩma kwɛɛ -nɩ. Wa -ka aɩn -yɔwʋsɔlʋda -mɩ, mʋ slolua nɩɩ, wamɩa ka mnɔ, 'ɩn mʋ slolu 'yaa nɩɩ, amɩa ka gbʋ 'wʋbhʋ. 'Ɩn -Lagɔɔ -gbɛ we bhʋa. 29 Nɩɩ, -we mɩa Klisɩɩ -nʋ nya, amɩa -Lagɔ nʋa 'nanɩ 'wʋ, we 'nɩ ɔ dlɩgʋzʋzʋe -bhloo gbʋ, nɩɩ, a sɩa 'ya ɔ 'gbʋ. 30 -Gɔlʋ -we ka gʋda a 'yɩa zlɩmɛ 'mɩ, 'ɩn a nʋa nɩɩ, ɩn mɩ we gʋda 'kɔmʋʋ, mʋ -bhlokpadɛ amɩa mɩ 'yaa dɛ gʋda.

2

-Zezu Klisɩɩ 'dɛɛ 'kienyi -tɩtɩe -yɔ ɔ 'ylilo

1 Nɩɩ, Klisɩ tɛmanɩa aɩn la, ɔ amɩaa zɛkalɩe paa aɩn 'kʋayli, ɔ Zuzu nʋa aɩn -bhlo, we 'nɩ mʋʋ? Klisɩɩ 'gbʋ a 'yɩbhalɩ -yɩbhalɩa, a ka nyazɩdlɩ a 'dɛkpʋa nyɩdɩ -bhlo -bhlo, we 'nɩ mʋʋ? 2 Nɩɩ, we -ka 'sa -mɩ, amɩa na bhubhoea, a -ka dlɩ -bhlo, amɩaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe -mɩ -bhlo, a kɩkalɩ zɛ. A -ka 'sa nʋda -mɩ, 'ɩn a yelia 'mʋna na dlɩ zɔ. 3 A 'na nʋnʋ -lu yabhlogbɔɔ lɛ -yɔmɩmnɩe -yɔ 'dɛɛ 'ylimanɩe klo nya -nɩ. A tɩ amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kienyi. A 'bhu amɩaa -lima 'wʋ nɛɛ ma 'yli ma -zi aɩn. 4 Nɩɩ, nyɩmɛ 'na tɩtalɩ ɔ 'dɛɛ zʋzɔnʋ -bhlogbɔɔ da -nɩ. Amɩa weee tɩtalɩ 'ya amɩaa -limaa nʋʋ zʋzɔnʋ da.

5 Dlɩ -we -Zezu Klisɩ kaa, a -ka we a 'dɛkpʋa nyɩdɩ.

6 -Zezu Klisɩ, sa -Lagɔ mɩa,

'sa ɔ mɩa -kpɔ.

Sa ɔ -yɔ -Lagɔ 'sɔ mnenia 'wʋ,

ɔ 'nɩ we 'klili.

7 'Ɩn -we weee ɔ kaa,

ɔ ka we -yɔŋwnu ɔ 'ka we 'yitide,

'ɩn ɔ yia ɔ 'dɛ gaylo 'wʋnʋ.

Cɩɩn, ɔ ka nyɩmɛɛ 'dɛbhie -zɛ:

ɔ -yɔ nyɩma 'sɔ yia 'wʋwlʋ weee.

8 Ɔ ka 'ya ɔ 'dɛ 'wʋtɩ 'kienyi:

-Lagɔɔ 'nʋŋwɛzʋzʋee 'gbʋ,

'ɩn ɔ yia tlɩtlɩee gbʋ -yɔŋwnu.

Wa yia 'dɛbhie ɔ *su -gʋ lakʋlʋ,

'ɩn ɔ yia tlɩ.

9 We 'gbʋ,

-Lagɔ yia ɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩkpe 'kadʋ -gʋ ladɩ,

'ɩn 'ŋnɩ -we 'ylia -we zia 'ŋnɩ weee 'wʋ,

-Lagɔ yia we ɔ 'nyɛ.

10 Nɩɩ, -Lagɔ 'yɩbha,

ɔ lalalu weee mɩa yalɩ,

-we mɩa dʋdʋ -gʋ -yɔ dʋdʋʋ zɔ,

we 'sibhli 'kukolu -Zezu 'yu,

ɔɔ -Zezuu 'ŋnɩɩ 'nʋŋwɛzʋzʋee 'gbʋ.

11 'Ɩn we 'ka lalalu weee ŋwɛɛ 'tla nɩɩ,

-Zezu Klisɩ -wa Nyɩmaa -Kanyɔ.

'Ɩn Dide -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ka mnɩda -tʋ.

-Lagɔnyɩma mɩ dʋdʋ -gʋ zlɩ 'bhisa

12 We 'dɛɛ 'gbʋ, na 'talea -zɔnʋ, da ɩn mɩa -benyi amɩaa -gbɛ, a ka -Lagɔ 'nʋŋwɛ zʋ 'kɔmʋʋ, 'ɩn da ɩn 'nɩa -slɛɛn da amɩaa -gbɛ -mɩ, a zʋ 'ya ɔ 'nʋŋwɛ bhabha. A nʋ lubho, 'ɩn a 'ka amɩaa 'pʋpʋe gbalɩ. A nʋ we lɛ -Lagɔɔ sɔsʋe -yɔ -yɔtɛlɩe nya. 13 Nɩɩ, -Lagɔɔ 'dɛ mɩ amɩaa dlɩ zɔ lubho nʋda, ɔ dʋmagbʋ 'ka aɩn dʋdʋnamanɩ, 'ɩn a 'ka 'ya we lɛnʋ.

14 Amɩaa lɛnʋgbʋ weee 'wʋ, a 'na 'ŋwuŋweni zɔ -nɩ, 'ɩn a 'na kpɩkpɛlɩ -nɩ. 15 'Ɩn gbʋnyuu 'na -mɩ -nɩ aɩn kwɛyli -nɩ, 'ɩn a -tʋ -mɔwlʋda, a 'ka -Lagɔɔ 'yua tɩklɩɩ -zɛ, gbʋnyuu -lɛnʋnya -yɔ -dawlicɩan nyɩdɩ. A -nyuma wa nyɩdɩ dʋdʋ -gʋ ylɔ 'bhisa, nikpise 'wʋ. 16 'Ɩn wɛlɩ -we wlaa 'yliyɔgagɩe, a gba we nyɩma -yla, 'ɩn zlɩ -Zezu Klisɩ -ka lʋyi, 'mʋna na yia lia ɔ 'yu amɩaa 'gbʋ. 'Ɩn 'ji na yia we yibhelia nɩɩ, lubho ɩn nʋa, we 'nɩ bhe, 'ɩn ɩn 'nɩ sɩa bhe.

17 Amɩaa -Lagɔɔ dlɩgʋzʋzʋe -we mɩa 'slaka 'bhisa, wa yi 'dɛbhie we 'gbʋ na 'pɩɔn laslu nɛɛ we nyu, 'mʋna na lia. 'Ɩn na -yɔ a 'dɛ weee lia 'mʋna dabʋdʋ. 18 Nɩɩ, amɩa li 'sa -bhloo 'dɛ 'mʋna, 'ɩn a -yɔ 'mɩ li we dabʋdʋ.

Timotee -yɔ Epafloditɩ 'sɔ

19 Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu -ka we -yɔŋwnu nɩ, Timotee na yia daylɩ amɩaa -gbɛ tiea. 'Ɩn da ɔ -ka lʋyi, ɔ 'ka 'mɩ -yla amɩaa -zɔɔ dɩ -sa, 'ɩn -mʋʋ 'ka 'ya 'mɩ 'kʋayli 'pa. 20 Nɩɩ, -wa -yɔ 'mɩ 'sɔ mɩa -seli, ɔ 'dɛbhlogbɔɔ kaa amɩaa gbʋ. 'Ɩn mɔ 'yɩbhaa ɔ 'ka aɩn -yɔbɛ, ɔ 'ka aɩn 'wʋsa. 21 'Ɩn -wa weee -tʋa 'wʋ, wa 'dɛɛ zʋzɔnʋ wa nɔnʋa 'ylibɩla, nɩɩ, wa'a lʋ -Zezu Klisɩɩ gbʋʋ 'gbʋ dlɩ. 22 Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, Timotee ka 'mɩ 'wʋsa bhabha. Sa 'yu saa ɔ dide 'wʋ, 'sa. Ɔ -yɔ 'mɩ 'sɔ, 'ɩn -a yia -Lagɔgbʋ gba dabʋdʋ. 23 Ɩn dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, da ɩn -ka na 'dɛɛ gbɛgbɛɩn gbʋ -yɔyɩ tɩklɩɩ, 'mɔ na yia amɩaa -gbɛ tiea slʋɩ. 24 'Ɩn na dlɩ mɩ we -gʋ nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ ka we -yɔŋwnu, daylɩ na 'dɛ yi 'yaa aɩn 'yɩa.

25 Na bheli Epafloditɩ a tiea zlɩmɛ na -gbɛ, ɔ 'ka 'mɩ 'wʋsa, 'ɩn -li ɩn 'yɩbhaa, 'ɩn a yia we ɔ kwɛɛ zʋ. 'Mɔ na -yɔ ɔ nʋa lubho, 'ɩn 'mɔ na -yɔ ɔ gʋa tʋ dabʋdʋ. 'Ɩn -slɛɛn, we mɩ nɩɩ, ɩn 'bhitili ɔ lʋ la amɩaa -gbɛ. 26 A 'dɛ weee 'tʋ mɩ ɔ 'bhadaa 'gbʋ, ɔ 'yɩbha ɔ 'ka aɩn 'yɩ. Da ɔ 'nʋa nɩɩ, a ka ɔ gunʋ dɩ 'nʋ, 'ɩn we yia ɔ dlɩ sumanɩ. 27 Gbʋzɔnʋ -wa, ɔ ka gu nʋ, ɔ fɛlɩ 'dɛbhie tlɩa, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ nyazɩ 'yɩlɩ. We 'nɩ ɔ 'dɛ -bhlo, nɩɩ, -Lagɔ ka 'ya -amɩ nyazɩ 'yɩlɩ, na -gʋ yi 'wʋtʋ -kɔʋʋn bhabhaa 'gbʋ. 28 We 'gbʋ, kwɛ na puloa la, ɩn 'ka ɔ lʋlabhitili amɩaa -gbɛ, 'ɩn a -ka ɔ 'yɩ, a 'ka 'mʋna li, 'ɩn na sɩasɩe 'ka zɔbɛ. 29 A kpa ɔ 'mʋna weee nya, -Lagɔbheli 'bhisa. 'Ɩn a zʋ ɔ -sʋkpa -nyɩma 'nʋŋwɛ. 30 -We ka gbʋ -wa, Klisɩɩ lubhoo 'gbʋ ɔ fɛlɩa tlɩa. Ɔ 'dɛɛ 'pʋpʋe ɔ -saa dlɩ, 'ɩn sa a 'ka yaa 'mɩ kwalɩ, 'ɩn ɔ yi 'saa nʋ.

3

Sa nyɩmɛ 'kaa -mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yliya 'wʋ

1 'Ɩn -slɛɛn, na bhelia, a li 'mʋna Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'gbʋ. Wɛlɩ ɩn cɛlɩa zlɩmɛ aɩn 'wʋ, mʋ -bhloo 'dɛ na cɛlɩa da aɩn 'wʋ. Nɩɩ, we'e sɩalɩ 'mɩ, 'ɩn we nanɩ 'yli amɩaa -nʋ nya.

2 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ lubho 'nyuuu nʋnyaa gbɛgbɛɩn, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ gwɩɩ -bhonyɩmaa gbɛgbɛɩn, 'ɩn a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, nyɩma 'yɩbhaa nyɩmaa *knɩ 'wʋpapɩe -gla nya, -maa gbɛgbɛɩn! 3 -We ka gbʋ -wa, -amɩa bʋbɔa -Lagɔ ɔ Zuzu nya, -amɩa mɩa knɩ 'wʋ 'dɛgbolu. -Zezu Klisɩɩ 'gbʋ -a ylimanɩa -amɩaa 'dɛ, 'ɩn -we nyɩma dɩa dlɩ 'wʋ, -a'a dɩ we dlɩ 'wʋ.

4 'Ɩn -amɩ mneni ɩn 'ka na 'dɛ dlɩ 'wʋdɩ, 'mʋ nyɩma tɔlʋa -ka mneni -maa 'ka -maa 'dɛ dlɩ 'wʋdɩ, na -nʋ -zi 'ya -maa -nʋ 'wʋ. 5 Nɩɩ, wa gwalɩa 'mɩ, we 'ylɩ gbetaa zlɩ wa 'paa 'mɩ knɩ 'wʋ. *Izlaɛlɩ -dʋdʋwlakpɛ ɩn -mɩa, Ebleee 'zayli* ɩn -mɩa, Bɛzamɛɛɛ zʋayli, we -ka -Lagɔɔ titee 'nʋŋwɛzʋda, *Falizɩnyɩmɛ ɩn -mɩa. 6 Na -gʋladolue *Zuifʋʋ -Lagɔyloogblʋʋ 'gbʋ, ɩn yia *leglizɩnya 'klɩyɩe 'wʋpalɩ. 'Ɩn we -ka -mɩmɩe tɩklɩɩ ka da nyɩma mɩa -talɩda, -Lagɔɔ titee 'nʋŋwɛzʋzʋe 'wʋ, 'ŋnɩ yabhlogbɔɔ 'nɩ 'mɩ -yɔ -mɩ.

7 Nɩɩ, -li weee mɩa zlɩmɛ 'mɩ 'yliya 'wʋ -tnʋʋ nya, -slɛɛn -Zezu Klisɩɩ 'gbʋ -li -kpʋa nya na bhua we 'wʋ. 8 Cɩɩn, -li weee mɩa, -li -kpʋa 'bhisa na bhua we 'wʋ. -We ka gbʋ -wa, ɩn -ka na -Kanyɔ -Zezu Klisɩ yibheli, -mʋʋ nanɩ 'yli -mʋʋ -zi -li weee. Ɔ 'gbʋ, ɩn yia -li weee kwɛ 'bɩsa, 'ɩn na bhua we 'wʋ kalɩkɔ 'bhisa, ɩn 'ka -Zezu Klisɩ 'yɩɩ 'gbʋ, 9 'ɩn ɩn 'ka ɔ 'wʋ -mɩ. We 'nɩ na 'dɛɛ tɩklɩmɩmɩe bhʋa -Lagɔɔ titee 'nʋŋwɛzʋzʋe -gbɛɛ gbʋ. -Cɩnnya, na dlɩzʋzʋe Klisɩ -gʋʋ -gbɛ we bhʋa. Tɩklɩmɩmɩe -we bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ, 'ɩn -we -Lagɔ nyɛa -ɔ zʋa ɔ dlɩ -gʋ, mʋ -wa. 10 -We ɩn 'yɩbhaa, mʋ -wa: ɩn 'ka -Zezu Klisɩ yibheli ŋwɛɛŋwɛɛ, we -yɔ 'tɩtɛ -we 'bhua ɔ 'wʋ tlɩtlɩe lʋ. Ɩn 'yɩbha ɩn 'ka ɔ sɩasɩe yibheli, 'ɩn sa ɔ tlɩa, ɩn 'ka 'sa tlɩ. 11 'Sa -bhloo 'dɛ, ɩn dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, 'wʋ -amɩ na yi 'yaa -sɔa tlɩtlɩnya glaa.

-A -gwa -a 'ka we 'wlulapalɩda nyni!

12 Ɩn 'nɩ gba nɩɩ, ɩn ka na -gwagwɩee 'wlulapalɩda nyni. 'Ɩn, ɩn 'nɩ gba nɩɩ, sa -Lagɔ 'yɩbhaa ɩn -mɩ, ɩn mɩ 'sa -slɔ tɛɩn. 'Ɩn na -gwagwɩe na zʋa 'yliyɔ, -we ka 'gbʋ ɩn mɩa -gwada, ɩn 'ka we kpa. -We ka gbʋ -wa, -Zezu Klisɩ ka 'ya na 'dɛ kpa. 13 Na bhelia, ɩn 'nɩ gba nɩɩ, ɩn ka we 'pɛnɩe 'yɩ. Nɩɩ, gbʋ -we na nʋa lɛ: -we 'plɩa, 'wʋ na dlʋa -mʋʋ, 'ɩn na gʋa la, -we mɩa 'mɩ 'yu ɩn 'ka we ylɩ. 14 We 'gbʋ na gwaa, ɩn 'ka we 'wlulapalɩda nyni. 'Ɩn 'pɛnɩe ka 'gbʋ -Lagɔ yia -aɩn la yalɩ, ɩn 'ka we 'yɩ -Zezu Klisɩ 'wʋ.

15 -Amɩa weee dolua da 'yligwe la -Lagɔyloogblʋ, -a pʋpalɩ 'sa 'wlukʋʋn la. 'Ɩn we -ka nɩɩ, saputu sa a pʋpalɩ 'wlukʋʋn la, -Lagɔ yia amɩaa 'wlukʋʋn -bloa we -gʋ. 16 Sa we -ka -mɩoo, 'yoo -we -a bhlia tɩklɩɩ, 'ɩn we yia -zɛɛn ylɩ, -a zʋ we 'yliyɔ.

17 Na bhelia, a 'dɛ weee 'tideli 'mɩ. -A ka we 'yli -slolu, -we -a -slolua nyɩma -wa nɔa we -gʋ, a yla wa. 18 Nɩɩ, Klisɩ, -ɔ tlɩlɩa *su -gʋ, nyɩma -duun nɔa ɔ tʋnyɩma 'bhisa. Ɩn ka aɩn -yla we gbada -gwlɛ, 'ɩn 'mʋ na gba 'yaa da -zɛɛn aɩn -yla, wie nya. 19 Wa nʋ we 'wlulapalɩda -wa, wa mnɔmnɔe. Wa nʋkpla -wa wa -Lagɔ. Zʋbhalɩgbʋnya wa nʋa lɛ, we 'wʋ wa ylimanɩa wa 'dɛ. 'Ɩn dʋdʋgʋ gbʋʋ 'dɛkpʋa -gʋ wa pʋpalɩa dlɩ la. 20 Nɩɩ, we -ka -amɩa, yalɩnyɩma -a -mɩa. 'Ɩn -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ, -ɔ 'kaa yalɩ 'bhʋ, 'mɔ -a mɩa wʋda. 21 Mɔ yia -amɩaa ku -we 'kaa zɛn 'bhitia, 'ɩn ɔ 'ka we ɔ 'dɛɛ lɩlɩku 'bhisa nʋ. -We ka gbʋ -wa, ɔ ka se 'kadʋ, -we nyɛa ɔ -li weee 'wlulapɩlɩe.

4

'Dɩzʋwɛlɩ

1 Na bhelia -zɔnʋ, amɩaa 'tʋ mɩ 'mɩ 'bhada bhabha, ɩn 'yɩbha ɩn 'ka aɩn 'yɩ. 'Mʋna a laa 'mɩ 'wʋ. Amɩaa 'gbʋ, na ylimanɩa na 'dɛ. We 'gbʋ, na 'talea -zɔnʋ, a -tʋ Nyɩmaa -Kanyɔ 'wʋ gege.

2 Evodii -yɔ Sɛntisɩ, amɩa na bhubhoe, a 'nʋnnʋ 'wʋla, 'ɩn a -mɩ -bhlo Nyɩmaa -Kanyɔ 'wʋ. 3 'Ɩn -mɩ, -ɔ na -yɔ ɔ nʋa lubho dabʋdʋ nɩ, ɩn nɛɛ -mɩ -ylaɛ: -ɩn -sa waa 'ŋwnɩ -manɩ 'wʋ. -We ka gbʋ -wa, wa -yɔ 'mɩ 'sɔ ka lagʋ, 'ɩn -Lagɔgbʋ yia lamneni. Wamɩa klaa, Klema -yɔ bhelia -tɔlʋa -wa ka 'ŋnɩ mɩa cɛlɩda 'yliyɔgagɩee 'sɛbhɛ 'wʋ, 'ma na -yɔ wa nʋa lubho dabʋdʋ.

4 A li 'mʋna 'kɔmʋʋ Nyɩmaa -Kanyɔ 'wʋ. 'Mʋ na gba 'yaa da, a li 'mʋna! 5 Nyɩma weee yibheli amɩaa dlɩ -dlɔɔɔ 'ji. Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ ka cɩpa. 6 A 'na lʋlʋ -lu yabhlogbɔɔɔ 'gbʋ dlɩ -nɩ. Gbʋ weee 'wʋ, -we a -ka 'yɩbha a -zlalɩ we -Lagɔ, ɔ bhubhoe nya, we -yɔ ɔ fuopapɩe nya 'ya. 7 'Ɩn a -ka 'sa nʋ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -we -Lagɔ wlaa, -we -zia nyɩmaa 'ylimnee weee 'wʋ, mʋ yia amɩaa dlɩ -yɔ amɩaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'yliyɔzʋa, -Zezu Klisɩ 'wʋ.

8 Nɩɩ, na bhelia, gbʋ weee 'wʋ, -we weee nanɩa 'yli, 'ɩn -we ka 'ŋnɩ wa 'kaa -mnɩnɩ, we ye amɩaa dlɩ zɔ: -we weee -wa gbʋzɔnʋ, -we wa 'kaa 'nʋŋwɛ zʋ, -we weee mɩa tɩklɩɩ, -we weee mɩa -mɔwlʋda, -we weee nanɩa -Lagɔ -yɔ nyɩma dʋdʋ, 'ɩn we -yɔ -we weee wa 'kaa 'ylimanɩ. 9 Nɩɩ, -we ɩn -slolua aɩn, -we a 'yɩa 'mɩ kwɛɛ, -we a 'nʋa 'mɩ ŋwɛɛ, 'ɩn -we ɩn nʋa lɛ a 'yɩa -yɔ, a nʋ we lɛ. 'Ɩn -Lagɔ -ɔ nyɛa nyɩma 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ, -mɔɔ -yɔ aɩn 'sɔ 'ka -mɩ.

Pɔlʋ paa Filipʋgbee -Lagɔnyɩma fuo

10 Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'mʋna -zu 'mɩ 'wʋ, -we ka gbʋ -wa, sa a -kalɩa na zɛ -benyi, a ka we -slolu -slɛɛn lʋgada. Gbʋzɔnʋ -wa, na gbʋ ka aɩn -yɔkpa bhabha. 'Ɩn sa a 'kaa 'mɩ we -slolu, 'sa 'nɩ -mɩ. 11 'Ɩn we 'nɩ nɩɩ, -lu ɩn 'nɩ -kaa 'gbʋ na gba 'sa. Nɩɩ, ɩn ka 'mʋna 'wʋ -mɩmɩe 'kpɩa, saa 'dɛ na gbɛgbɛɩn gbʋ yi -mɩ. 12 Ɩn -ka boba 'wʋ -mɩ, ɩn -yi na 'dɛ kpa sa. Ɩn -ka -lu duun -ka, ɩn -yi na 'dɛ kpa sa. 'Ylɩ weee -yɔ da weee, ŋwɔ yi 'mɩ 'bhada -mɩoo, 'ɩn ɩn yi lʋoo, ɩn -yi na 'dɛ kpa sa -lu duun -yɔ -lu -sɛlɛ 'wʋ sazɔnʋ sa. 13 Klisɩɩ 'tɩtɛ ɔ 'nyɛa 'mɩɩ 'gbʋ, ɩn mneni we 'dɛ weee kwɛyɔ. 14 -Mʋʋ bhla, gbʋzɔnʋ a nʋa lɛ, 'ɩn a yia 'mɩ 'wʋsa na sɩasɩe lʋ.

15 Filipʋ -nyɩma, amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, ɩn 'kaa -Lagɔgbʋʋ gbagbɩee gwedɩ, da ɩn 'bhʋa Masedʋanɩ -dʋdʋ -gʋ, *leglizɩ yabhlogbɔɔ 'nɩ 'mɩ 'wʋsa 'gwɛzi nya, amɩa -bhlogbɔɔ -saa 'mɩ 'wʋ. 16 Cɩɩn, da ɩn mɩa zlɩmɛ Tɛsalonikɩ, -zakpa -nyacɩɩn a 'paa 'mɩ -we ɩn 'nɩa -ka yoo! 17 We 'nɩ nɩɩ, 'nyɛnyɛluu da na talɩ. Nɩɩ, ɩn 'yɩbha -Lagɔ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn amɩaa 'yɩyɩlu 'ka -gʋbho. 18 -Lu weee a 'paa 'mɩ yoo, Epafloditɩ ka we wla. -Li ɩn 'yɩbhaa, amɩaa wlawlalu ka we 'wʋzi. 'Ɩn -lu yabhlogbɔɔ'ɔ bɔ -slɛɛn 'mɩ 'wʋ. Amɩaa wlawlali 'wlʋ *-lasiklɔ ka ŋnɛ mɛnɩa, we -yɔ 'slaka -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ, mʋ. 19 We 'gbʋ, na -Lagɔ kaa 'ŋnɩmnɩlu weee, -we weee a 'nɩa -ka, 'nyɛa ɔ yia we aɩn ɔ 'nanɩdlɩ 'kadʋ nya, -Zezu Klisɩ 'wʋ. 20 -Amɩaa Dide -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ -zʋ weee nya! *-Amɛnɩ.

Pɔlʋʋ 'wʋbhlolu wɛlɩ

21 Ɩn -sa -Lagɔbhelia weee fʋ -Zezu Klisɩ 'wʋ. Na bhelia -wa -yɔ 'mɩ 'sɔ mɩa -seli, -maa -sa 'ya aɩn fʋ. 22 -Selii -Lagɔnyɩma weee -yɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ *Sezaaa -budu zɔɔ lubhonʋnya -sa aɩn fʋ.

23 Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la.

* 3:5 Zuifʋʋ 'zayli -wa.

Kolɔsʋ -nyɩma

1

2

3

4

'Sɛbhɛ Pɔlʋ 'paa Kolɔsʋ -nyɩma yoo

-Lagɔnyɩma mɩa Kolɔsʋgbe nʋkplɛ, 'ma *Pɔlʋ 'paa 'sɛbhɛ nɩ yoo. Ɔ mɩ -kaslʋ 'wʋ *Wlɔmʋ, 'bhie ɔ yia wee 'sɛbhɛ nɩ cɛlɩ. Nɩɩ, Epaflasɩ 'bhʋa Kolɔsʋgbe nʋkplɛ, -zugba nyɩma mɩ -mɔ yoyogbʋ -sloluda, 'ɩn ɔ yia Pɔlʋ 'dɩ -la. -Bha Pɔlʋ cɛlɩa -Lagɔnyɩma 'wʋ nɩɩ, -Zezu -wa -lu weee -Kanyɔ, 'ɩn -a mneni -a 'ka gbʋ 'wʋbhʋ -we ka gbʋ -wa, ɔ ka -amɩaa 'gbʋ tlɩ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ *Pɔlʋ, -amɩ -wa -Zezu *Klisɩɩ *tietienyɔ -Lagɔɔ dʋmagbʋ nya, ɩn -yɔ -amɩaa bheli Timotee sɔ cɛlɩa da aɩn 'wʋ. 2 Amɩa, -amɩaa bhelia, -wa mɩa -Lagɔnyɩma nya Kolɔsʋgbe 'wʋ, -wa'a 'bhʋlʋa -Lagɔwɛlɩ -gʋ la, -a -sa aɩn fʋ.

-Amɩaa Dide -Lagɔ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn ɔ 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

Pɔlʋ paa -Lagɔ fuo Kolɔsʋʋ -Lagɔnyɩmaa 'gbʋ

3 -Amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ Dide -Lagɔ -a paa fuo amɩaa 'gbʋ, 'ɩn -a mɩ -Lagɔ bhubhoeda 'kɔmʋʋ amɩaa 'gbʋ. 4 Sa a zʋa -Zezu Klisɩ dlɩ -gʋ, 'ɩn sa a -kalɩa -Lagɔnyɩma weee zɛ, -a ka we 'nʋ. 5 Nɩɩ, -li -zɔnʋ -we mɩa aɩn wʋda yalɩ, -we ka 'dɩ a 'nʋa we gwedɩlɩda nɩ, mʋ -wa -Lagɔwɛlɩ -zɔnʋ. We 'gbʋ a zʋa -Lagɔ dlɩ 'wʋ, 'ɩn a -kalɩa nyɩma weee zɛ. 6 Wee -Lagɔgbʋ -we mɩa aɩn nyɩdɩ, 'ɩn we yia 'bhue 'pa nɩ, we mɩ 'ya gbʋzɔnʋ lɛnʋe nya lamnenida -dʋdʋ weee -gʋ. 'Ylɩ -we nya wee -Lagɔgbʋ nynia amɩaa -gbɛ tɩa nɩ, a ka we 'jiyibheli gbʋzɔnʋ sa nɩɩ, -Lagɔ ka aɩn 'nanɩ 'wʋnʋ. 7 -Amɩaa jijli -tale Epaflasɩ, -ɔ -yɔ -aɩn 'sɔ nʋa -Lagɔlubho nɩ, -ɔ mɩa Klisɩɩ lubhonʋnyɔ tɩklɩɩ nya -aɩn nyɩdɩ, mɔ -slolua we aɩn. 8 Zɛkalɩdlɩ -we -Lagɔɔ Zuzu zʋa aɩn 'wʋ, mɔ -salɩa we 'dɩ -aɩn.

9 We 'gbʋ, 'ylɩ -we nya -a 'nʋa amɩaa -gʋgbʋ nɩ, we 'bhʋ wee 'ylɩ 'wʋ -a mɩ -Lagɔ bhubhoeda amɩaa 'ŋnɩ nya 'kɔmʋʋ. -Lagɔ -a bhubhoea, ɔ 'ka ɔ dʋmagbʋ aɩn 'klʋslolu, 'ɩn a 'ka we yibheli kpɛɛn kpɛɛn. Nɩɩ, Zuzu 'Pʋpa 'nyɛ aɩn gbʋyilo -yɔ 'ylimnee. 10 Amɩaa nɔnɔbhʋ -ka 'sa we 'klʋ -Lagɔ 'yu, 'ɩn a 'ka ɔ dʋdʋnamanɩ weee. A 'ka 'bhue 'pa, 'ɩn a 'ka gbʋzɔnʋ -gbʋ weee lɛnʋ, amɩaa -Lagɔɔ yibhelie 'ka -gʋwʋlaylimanɩ. 11 -Lagɔ -a bhubhoea nɩɩ, ɔ 'tɛmanɩ aɩn la -lu weee 'wʋ, ɔ 'tɩtɛ 'kadʋ -we -zia 'tɩtɛ weee 'wʋ nya, 'ɩn a 'ka 'sa we lakpa 'kɔmʋʋ, dlɩtie nya. 12 'Ɩn a 'ka Dide -Lagɔ fuo 'pa 'mʋna nya. Ɔ 'gbʋ, 'bɩ -we -Lagɔnyɩma yia 'yɩa zlɩ 'klʋ, we mɩ amɩaa -nʋ nya. 13 Nɩɩ, mɔ -saa -aɩn nikpisee 'tɩtɛ kwɛɛ, 'ɩn ɔ yia -aɩn ɔ dʋma yuu nyɩmaa 'wlulapɩlɩe zɔ kwa. 14 Ɔɔ Yu zɩtɛa -aɩn 'wʋ, ɔ 'gbʋ -Lagɔ yia -amɩaa gbʋnyuu 'wʋtɩ.

Klisɩɩ 'dɛ -yɔ ɔ lɛnʋgbʋ

15 Klisɩ -wa -Lagɔ wa'a 'yɩa -yɔɔ 'wʋwlʋ. Mɔ mɩa la tɩa lalalu weee 'yu. 16 Nɩɩ, mɔ 'wʋ -Lagɔ nʋa yalɩ -lu -yɔ dʋdʋ -gʋ -lu weee lɛ, -we wa yɩa -yɔ, 'ɩn -we wa'a 'yɩa -yɔ klaa. 'Ŋnɩmnɩkpe, 'wlulapɩlɩe, 'tɩtɛ -yɔ se, mʋ weee -Lagɔ -laa la ɔ gbɛɛlʋ, 'ɩn ɔ -yla. 17 Ɔɔ Klisɩ mɩ la -lu weee 'yu, 'ɩn ɔ 'gbʋ -lu weee kɩkalɩa la. 18 Sa 'wlu mɩa nyɩmɛɛ -kpabhiee -kanyɔ nya nɩ, 'sa ɔ mɩa *Leglizɩɩ 'wlu nya. Mɔ -wa 'yliyɔgagɩee gwedɩlɩda, mɔ -sɔa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa tɩatɩa, 'ɩn ɔ 'ka -lu weee 'yugalɩ. 19 Nɩɩ, -Lagɔ 'yɩbha sa ɔ 'dɛ mɩa, ɔ 'Yu mɩ 'sa -kpɔ. 20 -Lagɔ 'yɩbha 'ya ɔ 'ka ɔ 'Yu 'wʋplɩlɩ, 'ɩn ɔ -yɔ ɔ lalalu weee 'ka 'wʋsuslolu. -Zezu tlɩa, ɔ 'pɩɔn jitea *su -gʋ, we 'gbʋ, -Lagɔ yia 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ wla yalɩ -yɔ dʋdʋ -gʋ.

21 Amɩa -wa mɩ bhaa 'lakpanya nya, 'ɩn a mɩa -Lagɔɔ tʋnyɩma nya amɩaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'nyuu -yɔ amɩaa gbʋnyuu lɛnʋee 'gbʋ nɩ, 22 -slɛɛn, -Lagɔ ka aɩn 'wʋsuslolu ɔ 'dɛ nya, -Zezuu nyɩmɛ kuu tlɩtlɩe lʋ. 'Ɩn a 'ka ɔ 'klʋ 'yligbe -mɔwlʋda, -zugba 'sla 'nɩ aɩn -yɔ -mɩ, a 'nɩ 'ŋnɩ -yɔ -ka. 23 Nɩɩ, amɩaa dlɩzʋzʋe -tʋ 'wʋ gege, 'ɩn we 'tɛmanɩ 'wʋ. -Lagɔgbʋ -we a dɩa dlɩ 'wʋ, a 'na vlalɩ we gwe -nɩ. Wee -Lagɔgbʋ -we a -ka bhaa 'nʋ, wa gbaa dʋdʋgʋ -nyɩma weee -yla, we lubhonʋnyɔ -amɩ Pɔlʋ -zɛa.

Pɔlʋ mɩ ɔ -Lagɔlubhoo gbʋ gbada

24 -Slɛɛn, sɩada ɩn mɩa da amɩaa 'gbʋ nɩ, ɩn mɩ we 'mʋna 'wʋ. Nɩɩ, Klisɩɩ sɩasɩe tɔlʋa -tʋa lʋ nɩ, 'mʋ ɩn mɩa gbalɩda nanʋʋ kuu sɩasɩe nya, ɔ ku -kpabhie -we wee *Leglizɩ -mɩaa 'gbʋ. 25 -Amɩ, ɩn ka *Leglizɩɩ lubhonʋnyɔ -zɛ. -Lagɔ -saa -bha 'mɩ, ɩn 'ka aɩn glaa ɔ lubho nʋ, 'ɩn ɩn 'ka ɔ gbʋ aɩn -yla gba kpɛɛn kpɛɛn. 26 -Lagɔɔ zizelu 'kadʋ -ka bhaa -benyi -mɩ, nɩɩ, 'mʋ -Lagɔ -saa -slɛɛn 'bhle ɔ -mɔwlʋnya -yla. 27 Nɩɩ, 'ma -Lagɔ 'yɩbhaa ɔ 'ka wa ɔ 'ŋnɩmnɩ -zizelu 'kadʋ 'klʋslolu. Nyɩma -wa 'nɩa *Zuifʋʋ 'gbʋ, ɔ yia ɔ zizelu 'bhlesa. Wee zizeluu ji nɩ: Klisɩ mɩ aɩn 'wʋ, 'ɩn a -yi sa we 'ji nɩɩ, a ka 'bɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ 'wʋ.

28 Ɔɔ Klisɩɩ gbʋ -a mɩa da gbada nyɩma weee -yla, wa gbʋ -yla lapalɩe -yɔ wa gbʋslolue nya, gbʋyilo bhabha nya, 'ɩn -ɔ -ka -mɩ ɔ 'ka -mɔwlʋnyɔ -zɛ -Lagɔ 'yu, Klisɩ 'wʋ. 29 We 'gbʋ, Klisɩɩ 'tɩtɛ 'kadʋ -we mɩa 'mɩ 'wʋ lubho nʋda, we nya na nʋa lubho, 'ɩn na gʋa la.

2

1 Nɩɩ, ɩn 'yɩbha a yibheli we 'ji nɩɩ, amɩa klaa, Laodiseee -Lagɔnyɩma -yɔ nyɩma weee -wa 'nɩa -slɔ 'mɩ 'yɩ wa 'yli nya, amɩaa 'gbʋ ɩn mɩa da lagʋda. Tʋ 'kadʋ -wa! 2 Ɩn -ka 'sa nʋda -mɩ nɩ, -zugba ɩn 'yɩbha wa 'tɛmanɩ dlɩ, wa kɩkalɩ zɛ, 'ɩn wa 'ka nyɩmɛ -bhlo -zɛ. 'Ɩn wa 'ka 'ylimna bhabha, 'ɩn wa 'ka -Lagɔɔ zizelu yibheli kpɛɛn kpɛɛn. Wee zizelu mɩa, mʋ -wa Klisɩ. 3 Gbʋyilo -yɔ -luyiloo 'ŋnɩmnɩe weee bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ, mɔ 'wʋ we mɩa zizeda.

4 -We na gbaa da aɩn -yla nɩ, nyɩma yi aɩn 'yloogblʋ lasalɩ -dawliwɛlɩ nyaa gbʋ -wa. 5 Nɩɩ, na 'dɛbhie -gbolu 'nɩ aɩn glaa -mɩ nɩ, na dlɩ -yɔ aɩn 'sɔ mɩ. Amɩaa lɛnʋgbʋnya mɩa 'cɛcɛ, 'ɩn a zʋa Klisɩ dlɩ -gʋ gege nɩ, ɩn -ka we -yɔyɩda -mɩ, na dlɩ mɛnɩ.

Dlɩzʋzʋe -we ka gbʋ wa -slolua aɩn nɩ, a -tʋ we -gʋ gege

6 Nɩɩ, sa a ŋwnua -Zezu Klisɩɩ gbʋ -yɔ amɩaa -Kanyɔ nya nɩ, a nɔ 'sa ɔ 'wʋ. 7 Dlɩzʋzʋe -we ka gbʋ wa -slolua aɩn nɩ, a -tʋ we -gʋ gege. A -ka somi -Zezu Klisɩ 'wʋ. Ɔ mɩ -buduu gwe nya: a -tʋ 'ylimanɩda ɔ -gʋ. A 'pa 'ylɩ weee nya -Lagɔ fuo, -we weee ɔ nʋa aɩn -yla lɛɛ 'gbʋ.

8 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'palɩ aɩn yo -yɔ wɛlɩ -kpʋaa lubhu ŋwɛ -nɩ. -We -wa dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋslolue nɩ, dʋdʋgʋʋ 'tɩtɛnyaa -gbɛ we bhʋa, nɩɩ, we'e 'bhʋ Klisɩɩ -gbɛ. 9 -We weee mɩa -Lagɔ 'wʋ, Klisɩ -ɔ -zɛa nyɩmɛ nɩ, mɔ 'wʋ we 'dɛ weee -dɩlɩa la. 10 A ka -lu weee 'yɩ ɔ 'wʋ, mɔ -wa 'tɩtɛ weee -yɔ se weee 'wlulapɩlɩnyɔ.

11 'Ɩn 'ya nɩ, Klisɩ 'wʋ wa 'paa aɩn knɩ 'wʋ, nyɩmɛɛ sɔ 'nɩ we lɛnʋ, nɩɩ, Klisɩɩ nyɩmɛɛ knɩ 'wʋpapɩe mɩa, -we saa nyɩmɛ ɔ lɛnʋgbʋ 'cɩn 'bɩ, mʋ -wa. 12 Sa a -yɔ Klisɩ 'sɔ tlɩa amɩaa batizee batizee lʋ, 'sa wa 'bhlua aɩn ɔ nya. 'Ɩn -Lagɔ yia a -yɔ ɔ 'sɔ 'wʋbhu tlɩtlɩnya glaa, dlɩ -we a zʋa -Lagɔɔ 'tɩtɛ -gʋʋ 'gbʋ. Wee 'tɩtɛ nya -Lagɔ 'bhua Klisɩ 'wʋ tlɩtlɩnya glaa. 13 A ka zlɩmɛ 'yliyɔga -tlɩtlɩe tlɩ, amɩaa gbʋnyii -yɔ knɩ a 'nɩa 'wʋ -mɩɩ 'gbʋ. Nɩɩ, -slɛɛn, -Lagɔ ka a -yɔ Klisɩ 'sɔ 'yliyɔgagɩe 'nyɛ, 'ɩn ɔ yia -amɩaa gbʋnyuu weee 'wʋtɩ. 14 Tite -we mɩa cɛlɩda 'sɛbhɛ -gʋ, -we dɩa -aɩn 'gbʋ 'wlu nɩ, -Lagɔ ka we lamumni, 'ɩn ɔ yia we lasa, we lakʋlʋe nya -Zezuu *su -gʋ. 15 Zuzu 'nyii -we kaa nyɩmaa 'wlulapɩlɩe -yɔ senya nɩ, wee su -gʋ -Lagɔ -saa we 'tɩtɛ kwɛɛ. Ɔ ka we lu, 'ɩn ɔ yia we -zejila 'wʋ wleli -kaslʋnyɩma 'bhisa.

16 We 'bhʋ -zɛɛn 'wʋ, -we a lia, -we a maa, 'fɛtɩɩ 'ylɩ, 'cʋ lolu -yɔ *Nyapɛylɩɩ 'gbʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'bhulu amɩaa -yɔgbʋ 'wʋ we 'gbʋ -nɩ. 17 -We mɩa da weee, -li -we yia yia, we zuzu -wa. We 'nɩ we 'dɛbhie -gbolu. Nɩɩ, Klisɩ -wa we 'dɛbhie -gbolu. 18 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ 'dɛ 'wʋtɩ 'kienyi -dawli sa, 'ɩn ɔ -ka aɩn -yla gba nɩɩ, a bʋbɔ -Lagɔɔ 'anzɩnya, a 'na ŋwnunu we -yɔ -nɩ. Nyɩmɛ -ɔ -ka 'sa nʋ nɩ, ɔ 'ka amɩaa 'pɛnɩe -gʋsaa gbʋ -wa. Nɩɩ, -mɔɔ 'sasʋkpa -nyɩmɛ mɩa, -we -nya yia ɔ 'yli -gʋ, 'mʋ ɔ tɔlʋa dlɩ, 'ɩn ɔ ylimanɩa ɔ 'dɛ, 'ɩn ɔ pʋpalɩa 'wlukʋʋn la dʋdʋgʋ -nyɩma 'bhisa. 19 Nɩɩ, Klisɩ -ɔ -wa wlu, ɔ'ɔ nɛ -mɔɔ -yɔla. Klisɩɩ 'gbʋ ku lia 'nanʋʋ, 'ɩn 'kʋanya -yɔ tolunya mɩmnɩa 'wʋ. Sa -Lagɔ 'yɩbhaa, 'ɩn ku ylimanɩ 'saa.

A ka tlɩ, 'ɩn a yia 'yliyɔgagɩe lolu 'yɩ Klisɩ nya

20 A ka tlɩ Klisɩ nya, 'ɩn ɔ yia aɩn dʋdʋgʋʋ 'tɩtɛnya kwɛɛ -sa. 'Ɩn lɛɛ ka 'gbʋ, -we bhʋa dʋdʋgʋ -nyɩmaa -gbɛ, a nʋ we lɛa? Cɩɩn, lɛɛ ka 'gbʋ a tide nyɩma 'yi, 'ɩn wa palɩ aɩn -yla sanɛɛ -sʋkpa -titea, 21 'ɩn wa gba: «-Ɩn 'na 'bhulu we 'wʋ -nɩ», «-Ɩn 'na 'yɩlɩ we ŋwɛ -nɩ», 'ɩn «-Ɩn 'na zɩlɩ we kwɛ -nɩa»? 22 Nɩɩ, wee titenya -mɩnɩ mɩa, -we -wa 'plɩplɩ -li, -we 'kaa labhʋ, we gbʋ we gbaa. Dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋslolu sɔ -yɔ wa titenya -wa. 23 Gbʋzɔnʋ -wa, titenya -mɩnɩ 'wlʋ gbʋyilo nyɩma 'yliya 'wʋ, we -yɔ wa -Lagɔɔ bʋbɔ -sɔ bhʋa dʋdʋgʋ -nyɩmaa -gbɛ. Wa tɩa wa 'dɛ 'wʋ 'kienyi -dawli sa, 'ɩn wa palɩa wa ku 'klɩyɩe 'wʋ. Nɩɩ, we 'nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ, we 'nɩ mneni we 'ka -amɩaa dlɩ 'nyuu lɛnʋgbʋ -aɩn 'bɩ -sa.

3

1 A ka tlɩtlɩe lʋ 'wʋsɔ, 'ɩn a yia 'yliyɔgagɩe lʋyi Klisɩ nya, we 'gbʋ, a tɩtalɩ yalɩ -lii da, mɔ Klisɩ -dɩa -Lagɔɔ lilisɔlʋ la. 2 Amɩaa dlɩ -tʋ yalɩ -li -yla, amɩaa dlɩ 'na -tʋlʋ dʋdʋ -gʋ -li -yla -nɩ. 3 Nɩɩ, a ka tlɩ -nya, 'ɩn amɩaa 'yliyɔgagɩe mɩ zizeda Klisɩɩ -gbɛ -Lagɔ 'wʋ. 4 Klisɩ -wa amɩaa 'yliyɔgagɩe tɩklɩɩ, zlɩ ɔ yia 'bhlewlʋa, we zlɩ a -yɔ ɔ 'sɔ wlʋa 'bhle, 'ɩn ɔ 'ŋnɩmnɩe zɛa amɩaa -nʋ 'ya.

'Wlʋwlʋe lolu -Zezu Klisɩ 'wʋ

5 We 'dɛɛ 'gbʋ, gbʋnya mɩa aɩn 'wʋ, -we -wa dʋdʋ -gʋʋ -nʋ, a 'bhʋ we 'bɩ. Sabhisa: mʋtnɩgbʋ klaa, pʋɩnplagbʋʋ lɛnʋe klaa, zʋbhalɩ gbʋʋ 'tʋ klaa, dlɩ 'nyuu -lii 'wʋnyninynie klaa, we -yɔ lɛklɩ. (Nɩɩ, lɛklɩ mɩa nɩ, yoyolagɔnyaa bʋbʋe -wa.) 6 Wee gbʋnyii -mɩnɩɩ 'gbʋ, -Lagɔɔ 'cɛ 'kaa nyɩma -wa'a zʋa -Lagɔ 'nʋŋwɛ bhɩtɩ. 7 Nɩɩ, bhla -we nya a mɩa wee gbʋnyii -mɩnɩ lʋ nɩ, 'sa a nʋa -nya.

8 Nɩɩ, -slɛɛn, 'cɛpapɩe klaa, nyɩmɛ 'cɛdlɔlalɩe -yɔ nʋkplɛɛ 'ylinyuno mɩa, a vla we gwe. Nyɩmɛɛ vɛlɩvɛlɩe -yɔ wɛlɩ 'nyuu 'na 'tlalɩ aɩn ŋwɛɛ -nɩ. 9 A 'na 'tʋbhʋlʋ -tʋbhʋlʋ yo -yla -nɩ, amɩa -wa 'bhʋa amɩaa -mɩmɩsɔ 'cɩn -yɔ we lɛnʋgbʋ 'nyii 'bɩ. 10 Nɩɩ, a ka nyɩmɛ lolu -zɛ. 'Ɩn nyɩmɛ -lolu bhitia 'kɔmʋʋ, ɔ 'ka ɔ lala -Lagɔɔ 'wʋwlʋ -zɛ. 'Ɩn ɔ 'ka 'ya -Lagɔ yibheli kpɛɛn kpɛɛn. 11 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'nɩa Zuifʋ klaa, -ɔ -wa Zuifʋ klaa, -ɔ mɩa knɩ 'wʋ klaa, -ɔ 'nɩa knɩ 'wʋ -mɩ klaa, yiyinyɔ klaa, titinanyɔ* klaa, gaylo -yɔ -ɔ 'nɩa gaylo klaa, wa 'nɩ -seli -mɩ. Nɩɩ, Klisɩ mɩ we 'dɛ weee nya, 'ɩn ɔ mɩa -a 'dɛ weee 'wʋ.

12 -Lagɔ ka -bha aɩn -sa, ɔ 'yɩbha a -zɛ ɔ 'dɛɛ nyɩma -kpɔ, ɔ -kalɩ amɩaa zɛ. We 'gbʋ a -ka nyazɩdlɩ, a -ka 'nanɩdlɩ, a tɩ amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kienyi, a -ka dlɩ -dlɔɔ, 'ɩn a -ka dlɩtie. 13 A bɩbɛlɩ -yɔ, 'ɩn 'yabhlo -ka ɔ -libheyi -yɔ 'cɛ 'palɩ -we ɔ nʋa ɔ -yla lɛɛ 'gbʋ nɩ, a tɩtlɩ -yɔgbʋ 'wʋ. Sa -bhlokpadɛ Klisɩ tɩa amɩaa -yɔgbʋ 'wʋ nɩ, amɩa tɩtlɩ 'ya 'sa -yɔgbʋ 'wʋ. 14 We 'dɛ weee 'wlu nɩ, a kɩkalɩ zɛ. Nyɩmɛɛ zɛkalɩdlɩ mɩ amɩaa nyɔllikpe nya tɛɩn: mʋ zɛlɩa aɩn nyɩmɛ -bhlo. 15 Klisɩɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ, -we ka 'gbʋ -Lagɔ yia aɩn la, a 'ka ku -bhlo -zɛ nɩ, wee 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'bhu amɩaa dlɩ weee 'wʋ, we 'ka we -ka. 'Ɩn a 'pa -Lagɔ fuo 'ylɩ weee nya. 16 Nɩɩ, Klisɩɩ wɛlɩ -mɩ aɩn nyɩdɩ duun ɛ. A sʋslolu gbʋ, 'ɩn a pʋpalɩ gbʋ -yla la, gbʋyilo nya. A 'pa -Lagɔ fuo, a bhlɩ ɔ 'ŋnɩmnɩnɩ -lʋʋ, -we mɩa Lʋʋsɛbhɛ 'wʋ. A gbalɩ ɔ, a bhlɩ ɔ lʋʋ weee, -we ɔ Zuzu 'Pʋpa zʋa aɩn 'wʋ, 'mʋnadlɩ nya. 17 -We weee a nʋa lɛ, 'ɩn -we weee a gbaa, we -mɩ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu 'ŋnɩ nya. A 'plɩlɩ ɔ gbɛgbɛɩn, 'ɩn a 'ka Dide -Lagɔ fuo 'pa.

-Lagɔnyɩmaa -glɩgbɔ 'yli gbʋ

18 Ylɩkwʋŋwnɩ, -ɔ -ka -mɩ ɔ zʋ ɔ 'lowli 'nʋŋwɛ, 'sa we mɩa Nyɩmaa -Kanyɔ 'yliya 'wʋ.

19 'Ŋwnɩɩ 'lowlia, -ɔ -ka -mɩ ɔ -kalɩ ɔ 'ŋwnɔɔ zɛ, ɔ 'na 'sulu ɔ 'klʋ -yɔ -nɩ.

20 'Yua, a zʋ amɩaa didea 'nʋŋwɛ gbʋ weee 'wʋ, mʋ nanɩa Nyɩmaa -Kanyɔ dʋdʋ.

21 'Yuaa didea, a 'na -lalɩ amɩaa 'yua 'cɛdlɔ -nɩ, we yi wa 'kʋayli lawla.

22 Galɩ, a zʋ amɩaa -cɩan 'nʋŋwɛ -seli dʋdʋ -gʋ, gbʋ weee 'wʋ. We 'na -zɛlɩ wa 'yibadɩ -bhlo -nɩ, we yi 'wlʋ nɛɛ nyɩma a mɩ 'ylimanɩda. Nɩɩ, a zʋ wa 'nʋŋwɛ dlɩ -zɔnʋ nya, Nyɩmaa -Kanyɔɔ sɔsɔdlɩ a kaaa 'gbʋ. 23 We yi lɛɛ -lubho -zɛ, a nʋ we dlɩ weee nya, nɛɛ Nyɩmaa -Kanyɔɔ lubho a mɩ nʋda, a 'na 'yɩlɩ we nyɩmaa -nʋ 'bhisa -nɩ. 24 A yibheli we 'ji nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ yia aɩn 'pɛnɩa. 'Ɩn zʋzɔnʋnya ɔ zʋa la amɩaa -nʋ nya, a 'ka we 'yɩ. Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ lubho a mɩa nʋda. 25 Nyɩmɛ -ɔ nʋa gbʋnyuu lɛ, we 'pɛnɩe ɔ yɩa gbʋnyuu nya. Nɩɩ, -Lagɔ'ɔ gbɩzɩ nyɩma 'wʋ.

4

1 Amɩa nyɩmaa -cɩan, a zʋ amɩaa galɩ 'nanʋʋ, 'ɩn a nʋ -we mɩa tɩklɩɩ lɛ wa -yla. A yibheli we 'ji nɩɩ, amɩa ka 'ya -Kanyɔ yalɩ.

'Dɩzʋwɛlɩ

2 A -tʋ -Lagɔ bhubhoeda 'kɔmʋʋ, amɩaa dlɩ -tʋ -gada, 'ɩn a 'ka -Lagɔ fuo 'pada -tʋ 'ylɩ weee nya. 3 A bhubhoe 'ya -Lagɔ -amɩanʋʋ 'gbʋ -nya, 'ɩn -Lagɔ 'ka -aɩn 'yoo 'nyɛ, -a 'ka ɔ gbʋ gba nyɩma -yla. Klisɩɩ gbʋ mɩa zizeda, -a mneni -a 'ka we gba, we 'gbʋ ɩn mɩa -seli -kaslʋ 'wʋ. 4 A bhubhoe -Lagɔ, 'ɩn sa ɩn 'kaa we -slolu, ɩn 'ka 'sa we gba kpɛɛn kpɛɛn.

5 A zʋ amɩaa nɔnɔbhʋ 'yliyɔ, -wa 'nɩa -Lagɔ 'wʋ -mɩɩ gbɛgbɛɩn, gbʋyilo sa. Bhla -we -Lagɔ nyɛa aɩn wa nya nɩ, a 'na -nyumɔnʋ we la -nɩ. 6 Amɩaa ŋwɛɛ wɛlɩ -mɩ tɩklɩɩ 'ylɩ weee nya, we -mɩ gumu 'bhisa, 'ɩn a yibheli nyɩma -yla gbʋʋ 'bɩgʋpalɩ sa 'nanʋʋ.

Fʋsawɛlɩ 'wʋbhlolunʋ

7 -Amɩaa bheli -zɔnʋ Tisikɩ, -ɔ mɩa lubhonʋnyɔ tɩklɩɩ nya, -ɔ na -yɔ ɔ nʋa Nyɩmaa -Kanyɔɔ lubho, mɔ yia aɩn -yla na -gbɛ -gbʋ weee gbaa. 8 Na 'dɛɛ 'yibadɩ ɩn tiea ɔ amɩaa -gbɛ, a 'ka -amɩaa -gbɛ gbʋ yibheli, 'ɩn ɔ 'ka amɩaa dlɩ latɛmanɩ. 9 Tisikɩ -yɔ amɩaa 'yɩbha 'yɩbha -bheli tɩklɩɩ Onezimʋ ɩn tiea da aɩn 'wʋ, 'ɩn wa 'ka -we weee mɩa -seli 'plɩda -amɩaa -gbɛ aɩn -yla gba.

10 Alisɩtakɩ ɩn -yɔ ɔ 'sɔ mɩa -kaslʋ 'wʋ nɩ, ɔ nɛɛ, ɔ -sa aɩn fʋ. We -yɔ 'ya Banabasɩɩ didee bhelii 'yu Malɩkɩ, -ɔ ka gbʋ wa gbaa aɩn -yla nɩ, ɔ -ka amɩaa -gbɛ mnɩ, a kpa ɔ 'nanʋʋ. 11 -Zezu -ɔ wa laa Zutusɩ sa 'yaa aɩn fʋ. -Zuifʋ -wa -zɛa -Lagɔnyɩma glaa, waa nyɩma ta -manɩ -bhlogbɔɔ nya na nʋa *-Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩ -lubho. Ma paa 'mɩ 'kʋayli.

12 Epaflasɩ -ɔ -wa amɩaa -zɔɔ -bheli nɩ, ɔ nɛɛ, ɔ -sa aɩn fʋ. -Zezu Klisɩɩ lubhonʋnyɔɔ 'zayli ɔ -mɩa: 'kɔmʋʋ, ɔ mɩ lagʋda, -zugba ɔ bhubhoe -Lagɔ amɩaa 'gbʋ. Ɔ 'yɩbha a -tʋ -Lagɔnyɩma genyii -yɔ -wa sʋan la nya -Lagɔ 'yu, 'ɩn a 'ka ɔ dʋmagbʋ lɛnʋ 'ylɩ weee nya. 13 Ɩn mneni ɩn 'ka ɔ daa gba nɩɩ, amɩa klaa, Laodisee -yɔ Ielapolisɩ -nyɩmaa 'gbʋ, ɔ mɩ sɩada. 14 -Dɔtlɔɔ -yu Lukɩ -ɔ ka zɛ -a -kalɩa bhabha, ɔ -yɔ Demasɩ 'sɔ nɛɛ wa -sa aɩn fʋ.

15 Amɩaa bhelia -yɔ amɩaa bhɔlɔa mɩa Laodisee, a -sa wa fʋ, we -yɔ Nɛfaa -yɔ *leglizɩ -we gbelia 'wlu ɔ -budu zɔ.

16 Nɩɩ, a -ka 'mʋ 'sɛbhɛ nɩ zɛlɩ amɩaa -gbɛ nɩ, a 'pa we yoo Laodiseee leglizɩɩ -gbɛ. 'Ɩn wa 'ka 'ya we zɛlɩ -maa nyɩdɩ. 'Ɩn -we ɩn 'paa Laodisee -nyɩma yoo, we -ka amɩaa -gbɛ nyni, amɩa zɛlɩ 'ya -mʋʋ.

17 A 'tʋlʋ Alɩsipʋ nɩɩ, ɔ zʋ ɔ 'dɛ 'yliyɔ, Nyɩmaa -Kanyɔɔ lubho -we ka 'gba wa dɩa ɔ 'wlu, ɔ 'ka we nʋ tɩklɩɩ.

18 -Amɩ Pɔlʋ mɩa -slɛɛn da fʋsawɛlɩ -mɩnɩ cɛlɩda na 'dɛɛ sɔ nya: ɩn -sa aɩn fʋ. A 'na dlʋlʋ -nɩ, nɩɩ, ɩn mɩ -kaslʋ 'wʋ -nɩ.

-Lagɔɔ 'nanɩdlɩ -yɔ aɩn -mɩ.

* 3:11 Glɛkɩ nɛɛ «Sitɩ -nyɩmɛ». Sitɩ -nyɩmaa dʋdʋ mɩa, -mɔ tlʋlʋ la bhabha, 'ɩn wa laa wa titinanya.

1 Tɛsalonikɩ -nyɩma

1

2

3

4

5

Tɩa -sɛbhɛ Pɔlʋ 'paa Tɛsalonikɩ -nyɩma yoo

-Lagɔnyɩma -wa mɩa Tɛsalonikɩgbe nʋkplɛ, 'ma *Pɔlʋ 'paa 'sɛbhɛ nɩ yoo. Pɔlʋ ka wee 'gbe nʋkplɛ mnɩ, 'ɩn ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -mɔ -tʋ, *Zuifʋnya ka ɔ -yɔwʋsɔlʋʋ 'gbʋ. 'Sɛbhɛ nɩ ɔ 'paa -mɔ -Lagɔnyɩma yoo, ɔ 'ka -maa -yla -Lagɔwɛlɩɩ 'ji gba kpɛɛn kpɛɛn, 'ɩn sa -Lagɔnyɩma 'kaa nɔ, ɔ 'ka we wa -slolu.

1

Pɔlʋ -saa Tɛsalonikɩ -nyɩma fʋ

1 -Amɩ *Pɔlʋ cɛlɩa 'sɛbhɛ nɩ, we -yɔ Silasɩ -yɔ Timotee 'sɔ. Amɩa, *leglizɩ -we mɩa Tɛsalonikɩ, Dide -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu *Klisɩɩ sɔ nya, amɩa -a cɛlɩa 'wʋ.

-Lagɔ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn ɔ 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.*

-We Tɛsalonikɩ -nyɩma nʋa lɛ

2 'Ylɩ weee nya, -a paa -Lagɔ fuo amɩaa 'gbʋ. Nɩɩ, -a -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, -amɩaa dlɩ'ɩ 'bhʋ aɩn -gʋ. 3 -We a nʋa lɛ, amɩaa dlɩ mɩ -Zezu -gʋʋ 'gbʋ, we -yɔ lubho a nʋa, a -kalɩ -Zezuu zɛɛ 'gbʋ, a 'nɩ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu dlɩgʋzʋzʋe 'yitidee 'gbʋ, -a -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, we 'dɛ weee mɩ -amɩaa dlɩ zɔ. 4 -Amɩaa bhelia, -a -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔ -kalɩ amɩaa zɛ, 'ɩn ɔ yia -bha aɩn -sa, a 'ka ɔ -nʋ -zɛ. 5 -We ka gbʋ -wa, -Lagɔgbʋ -a gbaa aɩn -yla 'tɩtɛ nya, 'ɩn Zuzu 'Pʋpa yia -aɩn 'wʋsa, a -yi we 'ji nɩɩ, -we -a gba gbʋzɔnʋ -wa. We 'nɩ gbagbawɛlɩɩ 'dɛkpʋa. Nɩɩ, a yibheli we 'ji, -a -yɔ aɩn 'sɔ mɩa, a ka -amɩaa nɔnɔbhʋ 'yɩ, amɩaa zʋzɔnʋʋ 'yɩyɩee 'gbʋ -a yi 'saa nʋ. 6 Nɩɩ, amɩa, a ka -aɩn 'tideli, -a -yɔ -amɩaa -Kanyɔ. Da a mɩa sɩada bhabha, 'ɩn a yia -Lagɔwɛlɩ 'wʋŋwnu 'mʋna nya. Wee 'mʋna mɩa, Zuzu 'Pʋpa wlaa we. 7 -Slɛɛn amɩaa nɔnɔbhʋ tɩklɩɩ Masedʋanɩ -yɔ Akaii -Lagɔnyɩma mɩa nɔda.† 8 Nɩɩ, -Lagɔwɛlɩ 'bhʋa amɩaa -gbɛ, 'ɩn we yia da weee lamneni. We 'nɩ Masedʋanɩ -yɔ Akai -bhlogbɔɔ, nɩɩ, amɩaa -Lagɔɔ dlɩgʋzʋzʋee 'dɩ ka da weee lamneni. -We ka 'gbʋ -a 'kaa we gba -tapa, we 'nɩ -mɩ. 9 -A mnɩa amɩaa -gbɛ, sa a kpaa -aɩn, 'ɩn su a tɛlɩa -we -zɛa amɩaa -lagɔ, sa a 'bhʋa we 'bɩ, 'ɩn a yia -Lagɔɔ -gbɛ 'bhiti, -ɔ -wa 'yliyɔga -Lagɔ, -Lagɔ -zɔnʋ, nyɩma weee mɩ we gbada. 10 -Lagɔ mɩa, ɔ 'Yu a mɩa wʋda, -ɔ 'kaa yalɩ 'bhʋ, mɔ -wa -Lagɔɔ 'Yu -Zezu. 'Mɔ, -Lagɔ -sɔlʋa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ, 'ɩn ɔ 'ka -aɩn -Lagɔɔ 'cɛ -we cɩpaa 'wʋsa.

2

-We Pɔlʋ nʋa lɛ Tɛsalonikɩ

1 -Amɩaa bhelia, amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, we 'nɩ bhe -a mnɩ amɩaa -gbɛ.*

2 'Ɩn, a -yi 'ya we 'ji nɩɩ, wa ka -aɩn kpa 'nyumɛɛ, wa ka -aɩn vɛlɩ Filipʋgbe 'wʋ. Da nyɩma -sɔlʋa -aɩn -yɔ 'wʋ, 'ɩn -Lagɔ yia -aɩn 'kʋayli 'pa -bhlokpadɛ -a 'ka wee -Lagɔgbʋ gba. 3 Da -a mɩa aɩn 'dɩzʋda, -a 'nɩ yotʋbhʋ. Dlɩ -zɔnʋ nya -a gbaa we. -A 'nɩ nyɩmɛ -dawli 'wʋnʋ. 4 Nɩɩ, we 'nɩ 'sa -mɩ, sa -Lagɔ 'yɩbhaa, 'sa -a gbaa we. -We ka gbʋ -wa, -Lagɔ ka -aɩn layla, 'ɩn ɔ yia -amɩaa gbʋ -yɔŋwnu, -a 'ka ɔ gbʋ gba. -A 'nɩ nyɩmaa dʋdʋnamanɩee datalɩda -mɩ, nɩɩ, we 'nɩ 'sa -mɩ. -Lagɔɔ dʋdʋnamanɩee da -a talɩa. Ɔɔ -Lagɔ mɩa, mɔ sɩsalɩa -amɩaa dlɩ -yɔ. 5 A -yi we 'ji nɩɩ, we 'nɩ ŋwɛɛ 'nɩnɩ nya -a gba aɩn -yla, 'ɩn -Lagɔ mɩ -amɩaa gbʋdayɩnyɔ nya. We 'nɩ amɩaa kwɛɛ -luu datalɩee 'gbʋ -a yi we gba. 6 Amɩa klaa, nyɩma -putu klaa, -a 'nɩ ŋwnu nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'ka -amɩaa 'ŋnɩ -mnɩnɩ. -A mneni yaa -a 'ka nyɩma 'kadɩ zɛ aɩn glaa, -we ka gbʋ -wa, -Zezu Klisɩɩ tietienya -a -mɩa. 7 Nɩɩ, we 'nɩ 'sa -mɩ. -A mɩ aɩn glaa -dlɔɔ nɛɛ 'ŋwnɔ -ɔ mɩ ɔ 'yu kwɛ -yɔlatitlida. 8 -A 'nɩ aɩn 'yɩbha -sɛ, 'ɩn -a 'nɩ -Lagɔwɛlɩ -bhlogbɔɔ aɩn 'nyɛ, nɩɩ, -amɩaa 'dɛ -a wlaa. -We ka gbʋ -wa, a ka -aɩn dʋdʋ namanɩ -slɛɛn. 9 -Amɩaa bhelia, sa -a nʋa lubho, zlɩoo, sabɔoo, -a mɩ lubho 'wʋ -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, -a -tʋ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ sɔ nya.

10 Amɩa, a -yɔ -Lagɔ 'sɔ mɩ -amɩaa gbʋdayɩnya nya. -We -a nʋa lɛ, -Lagɔnyɩma 'yu, we mɩ tɩklɩɩ, we 'nɩ gbʋnyuu lʋ -ka. Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -aɩn gbʋ dɩlɩ. 11 A -yi we 'ji nɩɩ, sa dide kpaa ɔ 'yua, 'sa -a kpaa aɩn -bhlo -bhlo. 12 -A 'paa aɩn 'kʋayli, 'ɩn -a yia aɩn -bɛlʋ -yɔpalɩ. 'Ylɩ weee nya -a slolua aɩn, a 'ka amɩaa lɛnʋgbʋ 'bhiti, we 'ka -Lagɔɔ dʋmagbʋ -zɛ. Ɔɔ -Lagɔ laa aɩn, 'ɩn nyɩma -wa 'wlu ɔ pɩlɩa la, a 'ka wa glaa -mɩ. 'Ɩn a 'ka ɔ 'ŋnɩmnɩe 'yɩ.

13 -Lagɔ -a pa 'yaa fuo 'ylɩ weee nya. -We ka gbʋ -wa, da -a gbaa aɩn -yla -Lagɔwɛlɩ, a ka we yukwli pʋlʋ. A 'nɩ we -yɔŋwnu nyɩmaa wɛlɩ 'bhisa, -Lagɔwɛlɩ 'bhisa a ŋwnua we -yɔ. 'Mʋ we -mɩa gbʋzɔnʋ nya. 'Sa wee wɛlɩ nʋa lubho -wa zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ, wa dlɩ zɔ. 14 -Amɩaa bhelia, gbʋ -we ylɩa Zudee -leglizɩnya -we mɩa -Zezu Klisɩɩ -nʋ nya, wee gbʋ -bhlokpadɛ ylɩa aɩn. Sa Zuifʋ sɩalɩa Zudee -leglizɩnya, 'sa amɩaa -zɔɔ -bhelia sɩalɩa aɩn. 15 Waa Zuifʋ, wa ka *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanya 'bha, 'ɩn wa yia -amɩaa -Kanyɔ -Zezu 'bha, 'ɩn wa yia aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩa mnɩ. Wa 'nɩ -Lagɔ dʋdʋ nanɩ, nyɩma weee tʋnyɩma wa -mɩa.† 16 Wa 'yɩbha wa 'ka yaa -aɩn 'yoo -kʋlʋ -a yi nyɩma -wa 'nɩa Zuifʋ -yla -Lagɔgbʋ gba. Gbʋnyuu wa nʋa lɛ, sanɛɛ wa yelia we -gʋ. We 'wlu lapalɩda, 'ɩn -Lagɔɔ 'cɛ yia wa ylɩ.

Tɛsalonikɩ -nyɩmaa tʋ bhaa Pɔlʋ

17 -We mɩa -amɩaa -nʋ nya, mʋ -wa nɩɩ, bhelia, we 'ylɩ 'sɔlɛ ka 'plɩ. -A tɩa -bha aɩn, -amɩaa 'yli ka aɩn -yɔbhʋ, nɩɩ, -amɩaa dlɩ mɩ aɩn -gʋ, 'ɩn amɩaa 'tʋ mɩ -aɩn 'bhada, 'ɩn -a yia 'klɩ 'yɩ, -a 'ka aɩn 'yɩ. 18 -A 'yɩbha -a 'ka amɩaa -gbɛ lʋmnɩ. -Amɩ Pɔlʋ, we 'nɩ -zakpa -bhlogbɔɔ ɩn ylalɩ amɩaa -gbɛɛ mnɩmnɩe la. Nɩɩ, *-Saatan ka -aɩn 'yoo -kʋlʋ. 19 -We ka 'gbʋ -a 'yɩbhaa -a 'ka aɩn 'yɩ, mʋ -wa nɩɩ, da -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ -ka lʋyi nɩ, -mama ka 'gbʋ -a 'ka dlɩ zʋ ɔ 'yua? -Mama ka 'gbʋ -a 'ka 'mʋna lia? Nyɔɔ slolu we nɩɩ, -a ka gbʋ weee 'wlubha? Amɩa -wa, we 'nɩ nyɩma -putu. 20 Gbʋzɔnʋ -wa. -Wa laa -aɩn 'mʋna 'wʋ, -wa mɩa -amɩaa 'ŋnɩmnɩlu nya, amɩa -wa.

3

1 -Slɛɛn, amɩaa 'tʋ ka -aɩn 'bha bhabha. We 'dɛɛ 'gbʋ, -a yia wɛlɩ bhlɩ nɩɩ, na 'dɛbhlo -tʋ Atɛnɩ.*

2 'Ɩn -a yia -amɩaa bheli Timotee tie, -ɔ -yɔ -aɩn 'sɔ nʋa -Lagɔlubho, 'ɩn -ɔ gbaa -Zezu Klisɩɩ gbʋ. 'Mɔ -a tiea amɩaa -gbɛ, ɔ 'ka aɩn 'kʋayli 'pa, 'ɩn ɔ 'ka aɩn latɛmanɩ -Lagɔɔ dlɩgʋzʋzʋe 'wʋ, 3 -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, sɩasɩe -we mɩa -aɩn ylɩda, we yi -aɩn glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ lazuklu. Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔ ka ŋwnu wee 'sasʋkpa -sɩasɩe 'ka -aɩn ylɩ. 4 Da -a mɩa -slɔ aɩn kwesi, 'ɩn wee sɩasɩe 'nɩa -slɔ aɩn ylɩ, -a ka aɩn -yla gba nɩɩ, -a 'dɛ weee wa yia sɩalɩa. A -yi we 'ji nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, 'sa we 'plɩa sa. 5 We 'gbʋ ɩn 'nɩ mneni ɩn 'ka we -gʋ ladɩ, 'ɩn ɩn yia Timotee tie, sa amɩaa dlɩ mɩa -Lagɔ -gʋ, ɔ 'ka we -yɔyɩ. Ɩn ka nyanɔ nʋ, -amɩ nɛɛ yaa 'sa -Saatan yia aɩn laylaa, 'ɩn -amɩaa lubho 'ka 'wʋtʋ bhe.

6 Nɩɩ, -slɛɛn, Timotee ka amɩaa -gbɛ 'bhʋ, 'ɩn ɔ yia lʋmnɩ, 'ɩn ɔ yia amɩaa 'dɩ 'nanʋ -aɩn -salɩ. Sa amɩaa dlɩ mɩa -Lagɔ -gʋ, 'ɩn sa a kɩkalɩa zɛ, ɔ nɛɛ nɩɩ, 'ylɩ weee nya, amɩaa dlɩ mɩ -aɩn -gʋ 'mʋna nya. Sa -a 'yɩbhaa -a 'ka aɩn 'yɩ, 'sa -amɩaa 'yɩyɩee 'tʋ bhaa aɩn.† 7 'Sa -bhlokpadɛ, amɩaa gbʋ ka -aɩn 'kʋayli 'pa sɩasɩe -yɔ -yɔkalɩ gbʋ nyɩdɩ. -We 'paa -aɩn 'kʋa 'yli, mʋ -wa amɩaa dlɩ mɩ -Lagɔ -gʋ. 8 -Slɛɛn, a ka -Lagɔgbʋ lakpa -klii 'gbʋ, we ka -amɩa pue. 9 'Mʋna a laa -aɩn 'wʋ -Lagɔ 'yu. We 'gbʋ, sa -a 'kaa -slɛɛn -Lagɔ fuo 'pa, we 'nɩ -mɩ. 10 Zlɩoo, sabɔoo, -a mɩ -Lagɔ bhubhoeda bhabha, ɔ 'ka -aɩn 'yoo 'nyɛ, -a 'ka 'wʋgbeli, 'ɩn -we a 'nɩa 'wʋlanʋ, a 'ka we -aɩn -slolu, 'ɩn we 'ka amɩaa dlɩ -gʋpalɩ.

11 Nɩɩ, -amɩaa Dide -Lagɔɔ 'dɛbhie -gbolu -yɔ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu -sa -amɩaa 'yoo, -a 'ka aɩn 'yɩa mnɩ. 12 -Amɩaa -Kanyɔ nʋ lɛ, sa -a -kalɩa amɩaa zɛ dlɩ weee nya, a 'ka 'sa zɛkɩkalɩ, 'ɩn a 'ka 'sa nyɩma weee zɛkalɩ. 13 Sanɛɛ ɔ yia amɩaa dlɩ latɛmanɩa, 'ɩn 'ylɩ -we nya -amɩaa -Kanyɔ -Zezu 'kaa yi, ɔ -yɔ ɔ -mɔwlʋnya 'sɔ, a 'ka -mɩ tɩklɩɩ, a yi gbʋ 'wlu -ka -amɩaa Dide -Lagɔ 'yu. [*-Amɛnɩ.]

4

Amɩaa nɔnɔbhʋ -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ, mʋ nɩ

1 -Slɛɛn, -amɩaa bhelia, sa a 'kaa nɔ, 'ɩn a 'kaa -Lagɔ dʋdʋ namanɩ, a ka we yibheli -amɩaa -gbɛ. Gbʋzɔnʋ -wa. 'Sa a mɩa nɔda. Nɩɩ, amɩa -a palɩa zukpa bhabha -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya, a nʋ we lɛ -tapa. 2 -Amɩaa -Kanyɔ -Zezuu -gʋgbʋ -a slolua aɩn, amɩaa 'dɛ -yi we -slɛɛn. 3 -We -Lagɔ 'yɩbhaa mʋ -wa nɩɩ, a -mɩ tɩklɩɩ, a -yɔ 'ŋwnɩ -putu -yɔ nʋkpasu -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ. 4 A 'dɛ weee glaa, -mɔmɔ -ka -mɩ, ɔ yibheli ɔ 'ŋwnɔ -kwa sa sa tɩklɩɩ, wa yi aɩn 'ŋnɩ sa.*

5 Amɩaa 'ŋwnɩ latalɩ dlɩ 'na -zili aɩn ŋwɛ la -nɩ, 'lakpanya -wa 'nɩa -Lagɔ -yi 'bhisa. 6 Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na nʋnʋ ɔ -libheyi gbʋnyuu 'wluo -nɩ. Ɔ 'na nʋnʋ ɔ -dawli 'wʋ -nɩ. -A ka 'cɩn gbʋ nɩ aɩn -yla gba 'klʋ 'cɩcɩ nya. Nɩɩ, -wa -ka 'sasʋkpa -gbʋ nɩ lɛnʋ, -Lagɔ yia wa -kaslʋ 'wʋpaa. 7 We 'nɩ nyɩmɛ -putu nya -budu 'wʋdɩdɩee 'gbʋ, -Lagɔ yi -aɩn la. -A 'ka -mɩ tɩklɩɩɩ 'gbʋ ɔ yia aɩn la. 8 -We ka gbʋ -wa, nyɩmɛ -ɔ 'nɩ wee gbʋ nɩ -yɔŋwnu, we 'nɩ nyɩmɛ ɔ -sa kwnɛɛ, -Lagɔ -ɔ 'nyɛa aɩn ɔ Zuzu 'Pʋpa, 'mɔ ɔ -saa kwnɛɛ.

9 We -ka amɩaa bheliaa zɛkalɩ gbʋ, wɛlɩ -we ɩn 'kaa we 'bɩgʋpalɩ, we 'nɩ -mɩ. Nɩɩ, sa a 'kaa amɩaa bheliaa zɛkalɩ, -Lagɔ ka we amɩaa 'dɛ -slolu. 10 'Sa -bhlokpadɛ, -amɩaa bhelia -wa mɩa Masedʋanɩ -dʋdʋ weee -gʋ, a -kalɩa wa zɛ. Nɩɩ, bhelia, amɩaa zukpa -wa, a kpa we la -kli. 11 -We -a 'kaa amɩaa dlɩ zɔ zʋ, mʋ -wa nɩɩ, a -mɩ -dlɔɔ, a 'na plalɩ amɩaa -limaa gbʋ 'wʋ -nɩ. A nʋ amɩaa 'dɛɛ lubho. -A ka 'cɩn we aɩn -yla gba. 12 A -ka 'sa nʋ nɩ, -wa 'nɩa -Lagɔ -yi, 'ɩn wa zʋa aɩn 'nʋŋwɛ, 'ɩn a 'na 'ka nyɩmɛ -putuu kwɛ nya -mɩ.

-Zezuu yiyigbʋ

13 -Slɛɛn, bhelia -wa 'mua 'yli, -a 'yɩbha nɩɩ, a yibheli wa -gʋgbʋ, amɩaa dlɩ yi sumanɩ, -wa 'nɩa -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ 'bhisa. 14 -Amɩa dlɩ 'wʋ nɩɩ, -Zezu ka tlɩ, 'ɩn ɔ yia 'wʋsɔ, we mɩ 'ya -amɩa dlɩ 'wʋ nɩɩ, -wa 'mua 'yli, 'ɩn wa dlɩ mɩa -Zezu -gʋ, -Lagɔ yia wa 'wʋsɔlʋa wa -yɔ -Zezu 'sɔ. 15 -We Nyɩmaa -Kanyɔ -slolua -aɩn, 'ɩn -a yia we aɩn -yla gba, mʋ -wa nɩɩ, da Nyɩmaa -Kanyɔ -ka yi, -amɩa -gaa da 'yliyɔ, -a 'na 'ka tlɩtlɩnya 'yugalɩ. 16 -Lagɔ yia we ŋwɛ -gʋ -saa, 'ɩn 'anzɩnyaa -kanyɔ 'ka 'wʋkpɩ. Nyɩma yia -Lagɔɔ lɛglɛ 'nʋa, tɔʋn, Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'dɛbhie -gbolu yia yalɩ 'bhʋa, ɔ 'ka lasibhli. -Wa ka dlɩ mɩa -Zezu Klisɩ -gʋ, 'ɩn wa yia tlɩ, -maa yia 'yliyɔgagɩe 'yɩa tɩa. 17 Tɔʋn, -amɩa -mama -gaa da -slɛɛn 'yliyɔ, -Lagɔ yia -aɩn 'wʋbhua yalɩpʋpa 'wʋ, -a -yɔ wa 'sɔ, -a 'ka Nyɩmaa -Kanyɔ yoo mnɩ -mɔ yalɩ. -Slɛɛn, -a -yɔ ɔ 'ka -mɩ 'ylɩ weee -nʋ nya. 18 We 'dɛɛ 'gbʋ, a 'pʋpalɩ 'kʋayli wɛlɩ nɩ nya.

5

1 Bheliaɩn, we -ka we bhla -yɔ we 'ylɩɩ gbʋ, -we -a 'kaa aɩn -yla gba, we 'nɩ -mɩ. 2 Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ yiyiylɩ mɩa, da nyɩmɛ 'nɩa ɔ wʋda -mɩ, -bha ɔ yia yia, sa 'wienyɔ tlalɩa nyɩmɛ 'bhisa. 3 Nyɩma -ka gbada -mɩ: «-A mɩ -dlɔɔ. Gbʋ 'nɩ -aɩn ylɩ!» -Bha -bhlokpadɛ gbʋ 'kadɩ 'kadɩ ylɩa wa glagla sa! Wa 'nɩ mneni wa 'ka we 'wʋtla. Sa 'ŋwnɔɔ gwalɩ gwalɩee sɩasɩe tlalɩa ɔ, 'sa we yia wa 'tlalɩa. 4 Nɩɩ, -amɩaa bhelia, a 'na nɔnʋ nɛɛ nyɩma -wa mɩ nikpise 'wʋ 'bhisa -nɩ. Nɩɩ, wee 'ylɩ 'na 'tlalɩ aɩn 'wienyɔ 'bhisa -nɩ. 5 A 'dɛ weee, zlɩɩ nyɩma a -mɩa, 'ɩn a mɩa saan nyɩma nya. -A 'nɩ sabɔ -yɔ nikpisee nyɩma nya -mɩ. 6 We 'dɛɛ 'gbʋ, a 'na ŋwɔnʋ 'ylaa nyɩmɛ -putu 'bhisa -nɩ. A -tʋ 'yliyɔgada, 'ɩn a 'ka -mɩ 'cɛ. 7 Nɩɩ, sabɔ wa ŋwɔa 'ylaa, sabɔ wa lʋa nʋ 'wʋ. 8 -Amɩa mɩa, -a mɩ zlɩɩ nyɩma nya. -A -tʋ 'wʋ 'cɛ. -A zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ, -a -kalɩ ɔ zɛ, we 'ka 'wlʋ 'slʋjayu -pla ɔ nɛtɛ -bana 'wʋ. -A dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, -Lagɔ yia -aɩn gbʋ 'wʋsa, 'ɩn we 'ka 'wlʋ nɛɛ, -a ka 'slʋjaa nɛtɛ -kloo 'wluo -pla. 9 Nɩɩ, -Lagɔ 'nɩ -bha -aɩn -sa, ɔ 'ka -aɩn 'klɩyɩe 'wʋpaa 'gbʋ. Ɔ 'ka -aɩn gbʋ 'wʋsa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nyaa 'gbʋ, ɔ yia -aɩn -bha -sa. 10 -Zezu mɩa, -amɩaa 'gbʋ ɔ yia tlɩ, -a -ka 'yliyɔgaoo, -a -ka 'yli 'muoo, -a -yɔ ɔ 'sɔ 'ka -mɩ. 11 We 'dɛɛ 'gbʋ a 'pʋpalɩ 'kʋayli, a sɩsalɩ 'wʋ, sa a mɩa da nʋda 'bhisa.

'Dɩzʋwɛlɩ -yɔ fʋsawɛlɩ

12 Bheliaɩn, amɩaa zukpa -wa. -Wa mɩa lubho nʋda aɩn glaa, -wa -Lagɔ tiea wa 'ka aɩn 'yugalɩ, wa 'ka aɩn gbʋ -slolu, nɩɩ, a zʋ wa 'nʋŋwɛ. 13 A zʋ -bha wa zɛkalɩdlɩ nya wa lɛnʋgbʋʋ 'gbʋ. 'Wʋtʋtʋe -dlɔɔ -mɩ aɩn nyɩdɩ.

14 Bheliaɩn, amɩa -a bhubhoea. -Wa 'yaa, a zʋ wa 'dɩ. -Wa mɩa nyanɔ nʋda, a 'pa wa 'kʋayli. -Wa 'nɩa latɛ, a -sa wa 'wʋ. 'Ɩn a 'ka dlɩtie -ka nyɩma weee gbɛgbɛɩn. 15 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, a 'na nʋnʋ 'nyii 'lɛɛji nyii lɛ -nɩ. -We a 'kaa lɛnʋ, we -zɛ gbʋzɔnʋ lɛnʋe a 'dɛkpʋa nyɩdɩ, we -yɔ nyɩma -putuu gbɛgbɛɩn.

16-18 -We -Lagɔ 'yɩbhaa, a nʋ lɛ -Zezu Klisɩ 'wʋ, mʋ -wa nɩɩ, 'ylɩ weee nya a li 'mʋna. 'Ylɩ weee nya a bhubhoe -Lagɔ, gbʋ weee -we 'wʋ a yia 'plɩlɩa, a 'pa -Lagɔ fuo.

19 A 'na -kʋlʋ -Lagɔɔ Zuzu yoo -nɩ. 20 Wɛlɩ -we ɔ wlaa, a 'na nyɛnɩ we 'wʋ -nɩ. 21 A sɩsalɩ -lu weee 'wʋ, 'ɩn -we -ka 'ylinanɩ a 'ka -mʋʋ lakpa. 22 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ: a 'tide 'ylinyuno -lu weee 'yi.

23 'Wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ -Lagɔ nʋ lɛ a 'ka -dlɔɔ -mɩ. Amɩaa zuzu klaa, amɩaa dlɩ klaa, amɩaa ku klaa, we -yɔ a 'dɛ weee, 'ɩn 'ylɩ -we nya -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ -ka yi, a yi gbʋnyuu yabhlogbɔɔ kwɛɛ -ka. 24 -Lagɔ -ɔ laa aɩn, lɛ ɔ yia we nʋa. -We ka gbʋ -wa, ɔ'ɔ -salɩ -bha ɔ wɛlɩ la.

25 -Amɩaa bhelia, a bhubhoe -Lagɔ -amɩaa 'ŋnɩ nya.

26 A -sa -amɩaa bhelia fʋ dlɩ weee nya.

27 Ɩn nɛɛ aɩn -yla -Lagɔ 'yu, a zɛlɩ 'sɛbhɛ nɩ -Lagɔnyɩma weee 'yibadɩ.

28 Nɩɩ, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la.

* 1:1 Nɩɩ, a zɛlɩ -Zezuu tietienyaa lɛnʋgbʋnya 15.22 'ɩn a 'ka Silasɩɩ -gʋgbʋ 'wʋlanʋ. Timoteee -nʋ mɩa, a zɛlɩ Lɛnʋgbʋnya 16.1. Tɛsalonikɩgbe mɩa, mʋ -wa 'gbe 'kadʋ Glɛsɩ -dʋdʋ -gʋ. 'Mʋ wa laa -slɛɛn Salonikɩ (Lɛnʋgbʋnya 17.1-9).

† 1:7 Nɩɩ, Masedʋanɩ, Wlɔmʋ -dʋdʋ -wa bha, -slɛɛn, Glɛsɩ -dʋdʋ kibhe -wa. Akai, Glɛsɩ -dʋdʋ kibhe -putu -wa.

* 2:1 A zɛlɩ -Zezuu tietienyaa lɛnʋgbʋnya 16.19-24; 17.1-9

† 2:15 A zɛlɩ -Zezuu tietienyaa lɛnʋgbʋnya 9.22-29; 13.45, 50; 14.2, 5, 19; 17.5, 13; 18.12

* 3:1 A zɛlɩ -Zezuu tietienyaa lɛnʋgbʋnya 17.15

† 3:6 A zɛlɩ -Zezuu tietienyaa lɛnʋgbʋnya 18.5. Pɔlʋ 'paa Kolɛntɩ -nyɩma 'sɛbhɛ yoo.

* 4:4 We 'ji -putu -waɛ: a 'dɛ weee glaa, -mɔmɔ -ka -mɩ, -mɔɔ yibheli -mɔɔ ku kpa sa sa tɩklɩɩ, wa yi aɩn 'ŋnɩ sa.

2 Tɛsalonikɩ -nyɩma

1

2

3

'Sɛbhɛɛ 'sɔnʋ Pɔlʋ 'paa Tɛsalonikɩ -nyɩma yoo

'Sɛbhɛɛ 'sɔnʋ *Pɔlʋ 'paa Tɛsalonikɩɩ -Lagɔnyɩma yoo, mʋ -wa. Nɩɩ, sa -Lagɔnyɩma 'kaa nɔ, -zugba wa wʋ -Zezuu lʋyiyie dʋdʋ -gʋ, 'mʋ ɔ -slolua wa 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ.

1

Pɔlʋ -saa Tɛsalonikɩ -nyɩma fʋ

1 -Amɩ *Pɔlʋ cɛlɩa 'sɛbhɛ nɩ, we -yɔ Silasɩ -yɔ Timotee 'sɔ. Amɩa, *leglizɩ -we mɩa Tɛsalonikɩ, Dide -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu *Klisɩɩ sɔ nya, amɩa -a cɛlɩa 'wʋ.

2 Nɩɩ, Dide -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn wa 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

-Lagɔɔ gbʋwʋbhubhue tɩklɩɩ

3 Bheliaɩn, we mɩ -amɩaa dlɩ zɔ, -a 'ka -Lagɔ fuo 'pa amɩaa 'gbʋ 'ylɩ weee nya. Nɩɩ, dlɩ a zʋa -Zezu -gʋ, we mɩ -gʋbhoda, 'ɩn amɩaa zɛkɩkalɩdlɩ mɩ -gʋ 'wʋlaylimanɩda, we 'gbʋ, we mɩ tɩklɩɩ, -a 'ka -Lagɔ fuo 'pa. 4 We 'gbʋ -bhlokpadɛ, amɩaa 'gbʋ -a slolua -amɩaa 'dɛ -Lagɔnyɩma glaa. Gbʋ -we ka 'gbʋ -a slolua -amɩaa 'dɛ, mʋ -wa nɩɩ, a mɩ sɩada, wa mɩ aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩda, 'ɩn a yia dlɩtie 'yɩ, a 'nɩ -Lagɔ dlɩ -gʋ -sa.

5 Wee gbʋ nɩ slolua nɩɩ, -Lagɔɔ gbʋwʋbhubhue tɩklɩɩ. Nɩɩ, gbʋ -we weee lʋ amɩa 'plɩlɩda, -wa -Lagɔ pɩlɩa 'wlu la, a 'ka wa -zɛɛ gbʋa. -Lagɔɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩe mɩa, we 'gbʋ a mɩa sɩada. 6 Nɩɩ, -we mɩa tɩklɩɩ, 'mʋ -Lagɔ yia lɛnʋa. -Wa mɩa aɩn sɩalɩda, sɩalɩa ɔ yia wa. 7 Mɔ yia aɩn sɩasɩe 'wʋsaa, a -yɔ -aɩn 'sɔ. Lɛ ɔ yia we nʋa, da wa yia -amɩaa -Kanyɔ -Zezu 'yɩa, -mɔ yalɩ, ɔ -yɔ ɔ 'anzɩ 'tɩtɛnya 'sɔ. 8 Yia ɔ yia -kosuu mɩɔ -we 'ylia nya, -wa 'nɩa -Lagɔ -yi we -yɔ -wa 'nɩa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ gbʋ -yɔŋwnu, ɔ 'ka wa -kaslʋ 'wʋpa. 9 Waa nyɩma mɩa dɛ, -Lagɔ yia wa -kaslʋ 'wʋpaa, 'ɩn ɔ 'ka wa lasa 'ylɩ weee -nʋ nya. Wa 'na 'ka -amɩaa -Kanyɔ kwesi -mɩ. Ɔ -ka yi, wa 'na 'ka ɔ 'tɩtɛ -yɔ ɔ 'ŋnɩmnɩe -yɔyɩ. 10 Wee ylɩ mɩa, we nya ɔ yia yia, ɔ nyɩma tɩklɩɩ 'ka ɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ, 'ɩn -wa -ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, wa 'ka ɔ yla 'mʋna nya. Amɩaa 'dɛ, glaa a yia wa -mɩa. -We ka gbʋ -wa, a ka -amɩaa gbʋdayɩwɛlɩ dlɩ -gʋ zʋ.

11 We 'dɛɛ 'gbʋ, -a bhubhoea -Lagɔ 'ylɩ weee nya amɩaa 'gbʋ. A -zlalɩ -Lagɔ, a 'ka -mɩ 'nanʋʋ, 'ɩn 'yoo -we ka 'gbʋ ɔ yia aɩn la, a 'ka we -gʋ nɔ tɩklɩɩ. Gbʋzɔnʋʋ lɛnʋee 'tʋ -we mɩa aɩn 'bhada, -Lagɔɔ 'tɩtɛ 'ka aɩn -yɔbɛ, a 'ka we lɛnʋ, 'ɩn -we a nʋa lɛ amɩaa dlɩ mɩ -Lagɔ -gʋʋ 'gbʋ, we 'ka we -gʋ yeli. 12 We -ka 'sa 'plɩda -mɩ nɩ, -amɩaa -Kanyɔ -Zezuu ŋnɩ yia 'ylimanɩa amɩaa 'gbʋ, 'ɩn amɩaa 'ŋnɩ 'ka 'ylimanɩ ɔnʋʋ 'gbʋ. -We ka 'gbʋ ɔ 'kaa we lɛnʋ, mʋ -wa nɩɩ, -amɩaa -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ka aɩn 'nanɩ 'wʋnʋ.

2

Nʋkplɛ 'ylinyunonyɔɔ gbʋ

1 -We mɩa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ yiyigbʋ nya, -a 'yɩbha -a 'ka we aɩn -yla gba. Bheliaɩn, amɩaa zukpa -wa. Wa -ka gba -Zezu yiyiylɩ ka nyni, 2 a 'na nʋnʋ nyanɔ sa slʋɩ -nɩ, a 'na sumanɩ amɩaa 'dɛɛ 'wlukʋʋn la -nɩ. Wa yi gba nɩɩ, Zuzu gbaa weoo, nyɩmɛ gbaa weoo, wa -ka gba -we ɩn cɛlɩa mʋ gbaa weoo, a 'na lalɩ we gbʋzɔnʋ -nɩ. 3 Nyɩmɛ 'na nʋnʋ aɩn -dawli 'wʋ -nɩ. -We ka gbʋ -wa, wee 'ylɩ 'nɩ -slɔ nyni. Nɩɩ, nyɩmɛ 'nɩ -slɔ -Lagɔ -yɔwʋsɔlʋ, 'ɩn nʋkplɛ 'ylinyunonyɔ -ɔ -Lagɔ 'kaa lasa, ɔ 'nɩ -slɔ yi, wee 'ylɩ 'na 'ka nyni. 4 Ɔɔ nʋkplɛ 'ylinyunonyɔ mɩa, -lu weee -we nyɩma bʋbɔa, wa laa wa -Lagɔ, we -yɔ ɔ yia 'wʋsɔlʋa, ɔ 'ka we 'yu -galɩ, 'ya *-Lagɔbudu 'kadʋ zɔ ɔ yia plaa, ɔ 'ka -mɔ ladɩ, 'ɩn ɔ 'ka gba nɩɩ, mɔ -wa -Lagɔ.

5 Da ɩn mɩa aɩn kwesi, ɩn ka -we weee mɩa nɩ aɩn -yla gba, 'lee, a ka we 'wʋdlʋʋ? 6 Nɩɩ, -we kʋlʋa ɔ 'yoo, 'ɩn ɔ'ɔ yia, amɩaa 'dɛ -yi we. 'Sa -bhlokpadɛ ɔ bhla 'nɩ -slɔ nyni, ɔɔ nʋkplɛ 'ylinyunonyɔ 'na 'ka yi. 7 'Tɩtɛ -we -nyua 'yli, 'ɩn -we mɩa zizeda, we mɩ we lubho nʋda 'gamʋ. -Ɔ kʋlʋa we 'yoo, ɔ 'nɩ -slɔ labhʋ, wee gbʋ 'na 'ka nyni. 8 -Bha wa yia ɔɔ nʋkplɛ 'ylinyunonyɔ -yɔyɩa. 'Mɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu yia 'bhaa ɔ ŋwɛɛ -pɩpɛ nya. 'Mɔ -Zezuu yiyiee lɩlɩe yia lasaa. 9 Ɔɔ nʋkplɛ 'ylinyunonyɔ yia -Saataan 'tɩtɛ nya yia, gbʋ 'kadɩ -yɔ gwɛdigbʋ ɔ yia lɛnʋa yo nya. 10 'Ylinyuno -gbʋ weee ɔ yia lɛnʋa, 'ɩn ɔ 'ka -wa mɩa mnɔda -dawli 'wʋnʋ. Mnɔa wa yia. -We ka gbʋ -wa, gbʋzɔnʋ -we 'kaa wa gbʋ 'wʋsa, wa 'nɩ we 'yɩbha, 'ɩn wa 'nɩ we 'wʋŋwnu. 11 We 'dɛɛ 'gbʋ -Lagɔ paa wa yoyo -tɩtɛ yoo, wa 'ka gbʋ 'nɩa gbʋzɔnʋ nya -mɩ, wa 'ka we dlɩ -gʋ zʋ. 12 Sa 'bhisa, -wa 'nɩa gbʋzɔnʋ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn wa 'yɩbhaa gbʋnyuu, -Lagɔ yia wa gbʋ -dɩlɩa.

A 'tɛmanɩ dlɩ

13 Nɩɩ, bhelia, -Lagɔ -kalɩ amɩaa zɛ, we mɩ -amɩaa -nʋ nya -a 'ka -Lagɔ fuo 'pa amɩaa 'gbʋ, 'ylɩ weee nya. -We ka gbʋ -wa, we gwedɩda, -Lagɔ ka -bha aɩn -sa, a 'ka gbʋ 'wʋbhʋ. -Lagɔɔ Zuzu nʋa we lɛ, a 'ka -Lagɔɔ -nʋ -zɛ, we -yɔ amɩaa gbʋzɔnʋ dlɩgʋzʋzʋe 'sɔ, mʋ -saa aɩn gbʋ 'wʋ. Nɩɩ, -Lagɔ ka -bha aɩn -sa, 'ɩn -wa ɔ -saa gbʋ 'wʋ tɩada, a 'ka wa glaa -mɩ. 14 Ɔ ka aɩn la -Lagɔgbʋ -a gbaa aɩn -yla, we gbɛgbɛɩn, a 'ka -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩmnɩe 'yɩ. 15 Bheliaɩn, we 'gbʋ a 'tɛmanɩ dlɩ, 'ɩn gbʋ -a slolua aɩn we -yɔ -we -a cɛlɩa aɩn 'wʋ, a kpa we la -kli.

16 -Amɩaa Dide -Lagɔ, -ɔ -kalɩa -amɩaa zɛ, mɔ 'palɩa -amɩaa dlɩ bɛlʋ -yɔ 'ylɩ weee -nʋ nya, 'ɩn ɔ yia -aɩn dlɩwʋdɩdɩe -zɔnʋ 'nyɛ ɔ 'nanɩdlɩ nya. Ɔ -yɔ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'dɛbhie 17 'tɛmanɩ amɩaa dlɩ la, 'ɩn wa 'nyɛ aɩn 'tɩtɛ, gbʋ weee mɩa tɩklɩɩ, a 'ka we lɛnʋ, 'ɩn a 'ka we gba.

3

Pɔlʋ nɛɛ: «Wa bhubhoe -Lagɔ, wa nʋ lubho»

1 -Slɛɛn, bheliaɩn, a bhubhoe -Lagɔ -amɩaa 'gbʋ, -amɩaa -Kanyɔɔ wɛlɩ 'ka lamneni da weee, 'ɩn nyɩma 'ka -bha we zʋ, amɩaa -gbɛ 'bhisa. 2 A bhubhoe 'ya -Lagɔ, ɔ 'ka -aɩn nyɩma 'nyii -yɔ nʋkplɛ 'ylinyunonya kwɛɛ -sa, we ka gbʋ -wa, we 'nɩ nyɩma weee zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ. 3 Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ mɩa, ɔ mɩ ɔ wɛlɩ -gʋ, la ɔ yia aɩn 'tɛmanɩa, 'ɩn ɔ 'ka aɩn 'yliyɔzʋ gbʋnyuuu dide kwɛɛ. 4 -Lagɔ ka -amɩaa dlɩ 'wʋ 'tɛmanɩ aɩn -gʋ, nɩɩ, -we -a 'yɩbhalɩa aɩn, a mɩ we lɛnʋda, 'ɩn lɛ a yia we nʋa. 5 Nyɩmaa -Kanyɔ -slolua -aɩn, 'ɩn sa -Lagɔ -kalɩa nyɩmaa zɛ, a zʋ we dlɩ -gʋ, 'ɩn -Zezu Klisɩ 'ka amɩaa dlɩ latɛmanɩ.

6 Bheliaɩn, -a nɛɛ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya, amɩaa bhelia -wa 'yaa, 'ɩn wa 'nɩa -amɩaa -sloluwɛlɩ 'wʋŋwnu, a 'bhʋ wa kwesi. 7 Sa a 'kaa -aɩn 'tideli, amɩaa 'dɛ -yi we, nɩɩ, -a mnɩa amɩaa -gbɛ, -a 'nɩ 'ya. 8 -Amɩa, -a ka nyɩmɛ yabhloo lililu li bhee? -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ. -A ka lubho nʋ, -a ka sɩa bhabha. Zlɩoo, sabɔoo, -a mɩ lubho nʋda, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, -a -mɩ aɩn glaa nyɩmɛɛ sɔ nya. 9 We mɩ yaa tɩklɩɩ -a 'ka amɩaa lililu li, we 'nɩ -a 'nɩ we mnenii 'gbʋ -a yi lubho nʋ. Nɩɩ, -we a 'kaa lɛnʋ, 'mʋ -a -slolua aɩn. 10 Nɩɩ, da -a mɩa amɩaa -gbɛ, -a ka aɩn -yla gbʋ nɩ palɩ: «Nyɩmɛ -ɔ 'nɩ 'yɩbha ɔ 'ka lubho nʋ, ɔ 'na lili -nɩ.»

11 -A ka 'nʋ nɩɩ, aɩn glaa, nyɩma tɔlʋa 'ya, wa'a pla lubho, wa -limaa gbɛgbɛɩn -gbʋ wa plaa 'wʋ. 12 Waa nyɩma mɩa nɩ, -a 'pa wa 'kʋayli -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩ nya, wa nʋ lubho -dlɔɔ, wa 'ka wa 'dɛɛ lililu 'yɩ. 13 Amɩa, bhelia, gbʋzɔnʋ lɛnʋe -ka aɩn sɩalɩda -mɩ, a 'na 'tideli we 'yi -nɩ.

14 Nɩɩ, -we -a yɩbhalɩa da aɩn 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ, nyɩmɛ -mɔmɔ 'nɩ we 'nʋŋwɛ zʋ, a zʋ ɔ 'yliyɔ, a 'na nyni -nɩ ɔ -yɔ la -nɩ, 'ɩn we 'ka ɔ zʋ 'bhalɩ. 15 Nɩɩ, a 'na 'bhulu ɔ 'wʋ amɩaa tʋnyɩmɛ nya -nɩ, a zʋ ɔ 'dɩ amɩaa bheli 'bhisa.

Wɛlɩpapɩe

16 -Amɩaa -Kanyɔ, -ɔ -mɩa -dlɔɔ, ɔ 'nyɛ -aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'ylɩ weee nya sɔ weee lʋ. Nyɩmaa -Kanyɔ -yɔ a 'dɛ weee 'sɔ -mɩ.

17 -Amɩ Pɔlʋ cɛlɩa wee fʋsawɛlɩ nɩ, 'sa na tlia na 'sɛbhɛ weee -gʋ na 'ŋnɩ la sa. Mʋ -wa na cɛlɩlɩ.

18 Nɩɩ, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna a 'dɛ weee 'nyu la.

1 Timotee

1

2

3

4

5

6

Tɩa -sɛbhɛ Pɔlʋ 'paa Timotee yoo

'Sɛbhɛ *Pɔlʋ 'paa ɔ 'tale Timotee yoo, mʋ -wa. Timotee mɩa, nyimeslɔyu, -ɔ -saa Pɔlʋ 'wʋ ɔ lubho -nʋda, mɔ -wa. Sa -Lagɔnyɩmaa 'Yugalɩnyɔ 'kaa -mɩ tɩklɩɩ, 'mʋ Pɔlʋ cɛlɩa Timotee 'wʋ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ *Pɔlʋ cɛlɩa 'sɛbhɛ nɩ. -Zezu *Klisɩɩ *tietienyɔ ɩn -mɩa. Nɩɩ, -Lagɔ -ɔ -saa -aɩn gbʋ 'wʋ, ɔ -yɔ -Zezu Klisɩ -a mɩa wʋda, ma -zɛlɩa 'mɩ wa tietienyɔ.

2 -Mɩ Timotee na cɛlɩa 'wʋ. -Amɩaa -Lagɔ dlɩgʋzʋzʋe 'wʋ, -mɩ -wa na 'yuu 'zayli.

Nɩɩ, -amɩaa Dide -Lagɔ -yɔ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna -mɩ 'nyu la, wa 'yɩlɩ -mɩ nyazɩ, 'ɩn wa 'nyɛ -mɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

3 Da ɩn mɩa Masedʋanɩ mnɩda, ɩn nɛɛ -mɩ -yla: «-Ɩn -tʋ Efɛzɩ, -ɩn -tʋ -bha.» Nyɩma -wa mɩa yoyogbʋ -sloluda, -ɩn -kʋlʋ wa yoo. 4 -Ɩn 'tʋlʋ wa, wa 'sasʋkpa -ninenya nɩ -yɔ wa dʋkpasɩɩ zɛlɩzɛlɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, wa 'bhʋ we 'bɩ. Wee gbʋnya mɩa dɛ nɩ, -zlɛ we laa, 'ɩn we'e kwaa -aɩn 'yloogblʋ we 'wʋ wa nɔa -Zezu 'bɩ dlɩzʋzʋe nya. 5 -We ka 'gbʋ ɩn yia gbʋ nɩ gba, mʋ -wa nɩɩ, wa 'ka zɛkɩkalɩ. Nyɩma 'ka wa -limaa zɛkalɩ, wa -ka dlɩ -zɔnʋ, wa nʋ gbʋzɔnʋʋ 'dɛkpʋa lɛ, 'ɩn wa zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ dlɩ weee nya. 6 Nyɩma tɔlʋa ka wee 'yloogblʋ labhʋlʋ. Wa'a nʋ -slɛɛn gbʋzɔnʋ lɛ, -zlɛ -klo -kpʋa wa saa. 7 Wa 'yɩbha wa 'ka -Lagɔɔ tite -slolunya -zɛ. Nɩɩ, gbʋ wa slolua, wa 'nɩ we -yi, 'ɩn wɛlɩ -we wa mɩa gbada 'tɩtɛ nya, wa 'dɛ'ɛ 'nʋ we 'wʋla.

8 -A -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔɔ tite nanɩ 'yli. -Ɩn -ka we 'yliyɔzʋ sa we mɩa cɛlɩda, 'ɩn we nanɩa 'yli. 9 -A 'nʋ we 'wʋla nɩɩ, -Lagɔ 'nɩ ɔ tite palɩ nyɩma tɩklɩɩɩ 'gbʋ. Nɩɩ, nʋkplɛ 'ylinyunonyaa 'gbʋ ɔ yia we palɩ. -Wa nʋa 'ylinyuno gbʋ lɛ, ma -wa. -Wa sɔlʋa -Lagɔ -yɔ 'wʋ, -wa'a zʋa -Lagɔ 'nʋŋwɛ, -wa nʋa gbʋnyuu lɛ, -wa 'nɩa -mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu, -wa nyanɩa -Lagɔgbʋ, -wa bhaa we 'nɩ wa dide -zɛ wa 'nyaa, -wa bhaa nyɩma, ma -wa. 10 Nɩɩ, -wa kaa mʋtnɩ kwɛ, nʋkpasia -wa -yɔ nʋkpasia dɩa -budu 'wʋ, -wa paa galɩ pɛlʋ, -wa tʋbhʋa yo we -yɔ -wa'a gba gbʋzɔnʋ gbʋwʋbhunya 'yu. -Lagɔ palɩ 'yaa ɔ tite, gbʋnyuu pnɩɩɩ 'gbʋ, nɩɩ, mʋ nyumoa gbʋ -slolue tɩklɩɩ. 11 Wee -slolue mɩa, we mɩ -Lagɔgbʋ -we -Lagɔ tɩa 'mɩ -yɔ lubho nya, we mɩ we glaa. Nɩɩ, mʋ gbaa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -Lagɔɔ 'ŋnɩylilo gbʋ.

Pɔlʋ paa -Lagɔ fuo ɔ nyazɩdlɩɩ 'gbʋ

12 -Amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ na paa fuo. Mɔ 'nyɛa 'mɩ 'tɩtɛ, ɩn 'ka ɔ lubho nʋ. Mɔ 'yɩa 'mɩ nyɩmɛ -ɔ kaa we 'klʋ, ɩn 'ka ɔ lubho nʋ nya. 13 -Amɩ, -ɔ gba bhaa ɔ daa gbʋnyuu, -amɩ, -ɔ 'palɩ bhaa ɔ 'klɩyɩe 'wʋ, -amɩ, -ɔ vɛlɩ bhaa ɔ, nɩɩ, ɔ ka 'mɩ nyazɩ 'yɩlɩ. -We ka gbʋ -wa, -we na nʋ bhaa lɛ, ɩn 'nɩ we -yi. Ɩn 'nɩ ɔ dlɩ -gʋ zʋʋ 'gbʋ. 14 -Amɩaa -Kanyɔ ka 'mɩ 'nanɩ 'wluo nʋ, 'ɩn dlɩzʋzʋe -yɔ zɛkalɩe -we -a gbɔlʋa 'wʋ -Zezu 'wʋ, ɔ yia 'mɩ -mʋʋ 'nyɛ.

15 Nɩɩ, wɛlɩ -zɔnʋ -we nyɩma weee 'kaa -yɔŋwnu, mʋ -wa nɩɩ, -Zezu Klisɩ yia dʋdʋ -gʋ, ɔ 'ka gbʋnyuu -lɛnʋnya gbʋ 'wʋsa, -amɩ -wa gbʋnyuu -lɛnʋnyaa -kanyɔ. 16 Nɩɩ, -Lagɔ ka 'mɩ nyazɩ 'yɩlɩ. -We ka 'gbʋ ɔ yia -amɩ gbʋnyuu -lɛnʋnyaa -kanyɔ nyazɩ 'yɩlɩ, mʋ -wa nɩɩ, -Zezu Klisɩ 'ka ɔ dlɩtie weee -slolu nyɩma -yla. 'Ɩn sa -wa yia -Zezu dlɩ -gʋ zʋa, 'ɩn wa 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ, -amɩ 'ka wa 'yli -slolunyɔ -zɛ. 17 Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -ɔ ka nyɩmaa 'wlulapɩlɩe 'nɩa bhloluda -ka, -ɔ 'na 'kaa tlɩ, -ɔ wa'a 'yɩa -yɔ, mɔ -wa -Lagɔ -bhlogbɔɔ. 'Ŋnɩmnɩe -yɔ -bhazʋzʋe -mɩ ɔ -nʋ nya 'ylɩ weee nya! *-Amɛnɩ!

18 Na 'yu Timotee, 'dɩ na yia -mɩ zʋa, we -yɔ wɛlɩ -we -Lagɔ 'nyɛ bhaa ɔ gbʋʋ -falɩpanya, we 'dɛ 'sɔ -bhlo. -Ɩn kpa wee wɛlɩ la -kli, 'ɩn -ɩn 'ka -gɔlʋ -zɔnʋ gʋ. 19 Zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ, -ɩn 'na nʋnʋ zʋbhalɩ gbʋ lɛ -nɩ. Tɔlʋa ka wee 'yoo -zɔnʋ -gʋ labhʋlʋ, 'ɩn wa yia dlɩ -Lagɔ -gʋsa, 'ɩn wa dlɩzʋzʋe yia wa 'wʋ -nyumɔ. 20 Imenee -yɔ Alɛzandlɩ mɩ wa glaa. 'Ma ɩn tɩlɩa *-Saatan, 'ɩn wa 'ka we 'wʋla 'nʋ nɩɩ, wa'a vɛlɩ -Lagɔ.

2

A bhubhoe -Lagɔ nyɩma weee -nʋ nya

1 Tɩada, -we ɩn gbaa a nʋ lɛ, mʋ -wa nɩɩ, a bhubhoe -Lagɔ nyɩma weee -nʋ nya, a 'palɩ -Lagɔ -bɛlʋ -yɔ, a 'palɩ ɔ zukpa -yɔ wa -nʋ nya, 'ɩn a 'ka ɔ fuo 'pa wa 'gbʋ. 2 -Wa pɩlɩa -aɩn 'wlu la -yɔ -wa -galɩa -aɩn 'yu, a bhubhoe -Lagɔ wa 'ŋnɩ nya, tʋ yi -amɩaa -gbɛ yi, -a 'ka 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'yɩ -Lagɔɔ 'nʋŋwɛzʋzʋe nya, we -yɔ bhʋ tɩklɩɩ nɔnʋe nya ɔ 'yu. 3 -We mɩa da nɩ, we mɩ tɩklɩɩ -amɩaa gbʋwʋsa -Lagɔ 'yu, 'ɩn mʋ nanɩa ɔ dʋdʋ. 4 Nɩɩ, ɔ 'yɩbha nyɩma weee 'bhʋ gbʋ 'wʋ, 'ɩn wa 'ka ɔ gbʋzɔnʋ 'wʋŋwnu. 5 Nɩɩ, -Lagɔ -bhlogbɔɔ, 'ɩn -a -yɔ ɔ 'sɔ nyɩdɩ 'kɔlʋ -bhlogbɔɔ, mɔ -wa nyɩmɛ -Zezu Klisɩ, 6 -ɔ wlaa ɔ 'dɛ ɔ 'ka nyɩma weee 'wʋzɩtɩ. -We mɩa dɛ nɩ, mʋ slolua we bhlaa 'dɛbhie -gbolu nɩɩ, -Lagɔ 'yɩbha nyɩma weee 'bhʋ gbʋ 'wʋ. 7 -We mɩa daa 'gbʋ -Lagɔ yia -bha 'mɩ -sa, ɩn 'ka ɔ *tietienyɔ -yɔ ɔ gbʋgbanyɔ -zɛ. Mɔ tiea 'mɩ 'lakpanya -wa 'nɩa *Zuifʋʋ -gbɛ, ɩn 'ka wa ɔ wɛlɩ -zɔnʋ -yɔ wa dlɩ ɔ -gʋ -zʋzʋe -slolu. -We mɩa da, gbʋzɔnʋ -wa, ɩn 'nɩ yo -tʋbhʋda -mɩ.

Sa nʋkpasia -yɔ 'ŋwnɩ 'kaa -Lagɔ bhubhoe

8 We 'dɛɛ 'gbʋ ɩn 'yɩbha nʋkpasia bhubhoe -Lagɔ da weee. Wa -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, wa 'bhu wa -mɔwlʋ sɔ 'wʋ -Lagɔ 'yu, wa 'na 'palɩ 'cɛ -nɩ, gbʋ 'na -mɩ -nɩ wa dlɩ zɔ -nɩ.

9 -We mɩa 'ŋwnɩɩ -nʋ nya nɩ, ɩn 'yɩbha wa -pla -bana 'wʋ sa tɩklɩɩ, wa 'dɛ 'nʋŋwɛzʋzʋe nya, wa 'na wleli wa 'dɛ -yɔ -nɩ. Wa 'na lʋalɩ wa nyi 'nanʋʋ, nyɩmaa dlɩ 'wʋ gbizee 'gbʋ -nɩ. -Can klaa, tʋkpa yua -zɔnʋ klaa, 'naa -we ka -valɛ 'tɛa klaa, wa 'na -plalɩ we 'wʋ -nɩ. 10 -We 'kaa wa 'ylinamanɩ mʋ -wa nɩɩ, wa nʋ -lu -zɔnʋ lɛ, -we mɩa da nɩ, 'ŋwnɩ -wa gbaa nɩɩ, wa mɩ -Lagɔ 'nʋŋwɛ -zʋda, wa nʋ we lɛ.

11 Nɩɩ, wa -ka 'ŋwnɩ -sloluda -mɩ, wa ŋwnu we -yɔ -dlɔɔ, wa zʋ -bha we. 12 Ɩ'ɩn 'nyɛ 'ŋwnɔ 'yoo ɔ 'ka nʋkpasia gbʋ -slolu. Wa 'na -kalɩ 'tɩtɛ nʋkpasia -gʋ -nɩ, nɩɩ, wa 'na gbalɩ ŋwɛ -nɩ. 13 Nɩɩ, -Lagɔ -laa *-Adan la tɩa, -mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ yia *Ɛvʋ la -la. 14 -Ɔ -Saatan nʋa -dawli 'wʋ, we 'nɩ -Adan, Ɛvʋ -Saatan nʋa -dawli 'wʋ, 'ɩn ɔ 'nɩa -Lagɔɔ tite 'nʋŋwɛ zʋ. 15 We yi 'sa -mɩoo, ŋwnɩ yia 'yua gwalɩa, 'ɩn -Lagɔ yia wa gbʋ 'wʋsaa, wa -ka -Lagɔ dlɩ -gʋ -zʋda -mɩ, wa -ka wa -limaa zɛkalɩ, wa -ka -mɩ tɩklɩɩ, wa -ka wa 'dɛ 'nʋŋwɛ -zʋda -mɩ, 'ɩn -Lagɔ saa wa gbʋ 'wʋ.

3

-Lagɔnyɩmaa 'yugalɩnya

1 -We na yia gbaa gbʋzɔnʋ -wa, nɩɩ, nyɩmɛ -ka gba ɔ 'ka -Lagɔnyɩmaa 'yugalɩnyɔ -zɛ, lubho -zɔnʋ ɔ 'yɩbhaa. 2 -Lagɔnyɩmaa 'yugalɩnyɔ mɩa, ɔ -mɩ tɩklɩɩ, wa 'na 'ŋwuŋweni ɔ zɔ -nɩ. Ɔ -mɩ 'ŋwnɔ -bhloo 'lowli nya, ɔ -mɩ sa 'cɛ. Ɔ yibheli ɔ 'dɛ kpa sa. -We nanɩa 'yli, 'mʋ ɔ 'kaa lɛnʋ, ɔ kpa 'lakpanya sa 'nanʋʋ, 'ɩn ɔ yibheli gbʋ -slolu sa. 3 Ɔ 'na -zɛlɩ nʋbhanyɔ -nɩ. Ɔ 'na -zɛlɩ -gɔlʋgʋnyɔ -nɩ. Ɔ 'na -zɛlɩ 'gwɛzii zɛ -zʋnyɔ -nɩ. 4 Ɔ yibheli ɔ 'dɛɛ -buduŋwɛɛ 'yliyɔzʋ sa. Ɔ zʋ ɔ 'yua sɔ -we lʋ wa 'kaa ɔ 'nʋŋwɛ zʋ sazɔnʋ sa. 5 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'nɩa mneni ɔ 'ka ɔ 'dɛɛ -buduŋwɛɛ 'yliyɔzʋ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -Lagɔnyɩma 'yliyɔzʋ. 6 Nyɩmɛ -ɔ 'nyɛa ɔ 'dɛ -Lagɔ yoo 'lulolu, we 'na -zɛlɩ -mɔɔ -nɩ, we 'nɩ -mʋʋʋ, 'ɩn -mɔɔ ylimanɩa -mɔɔ 'dɛ, 'ɩn -Lagɔ dɩlɩa -mɔɔ gbʋ, sa ɔ dɩlɩa -Saatan gbʋ. 7 -Ɔ 'kaa -Lagɔnyɩma 'yugalɩ, ɔ nʋ gbʋzɔnʋ lɛ, 'ɩn ɔ -mɩ 'nʋŋwɛzʋ sa, -wa 'nɩa -Lagɔ -yi, wa 'yliya 'wʋ, we 'nɩ -mʋʋʋ, 'ɩn -maa nyɛa ɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ bhoa -Saatan -lubhu ŋwɛ.

*Diaklɩ -lubho

8 'Sa -bhlokpadɛ, *diaklɩ -mɩ 'nʋŋwɛzʋ sa. Wa 'na 'tʋbhʋlʋ yo -nɩ. Wa 'na 'ma -nɩ nʋ duun -nɩ. Wa 'na -talɩ 'gwɛzi la -dawli nya -nɩ. 9 Gbʋzɔnʋ -we -Lagɔ wlelia -aɩn -yla zlɩ 'klʋ, wa -tʋ we 'klilida dlɩ weee nya. 10 A -ka amɩaa diaklɩnya -bha -saa yi, a yla wa la. Wa 'nɩ gbʋnyuu kwɛ -ka, wa nʋ diaklɩ -lubho. 11 'Sa -bhlokpadɛ, wa 'ŋwnɩ -mɩ 'nʋŋwɛzʋ sa, wa 'na -zɛlɩ fɛn -cɩan -nɩ. Wa -mɩ 'cɛ. -We mɩa -lu -zɔnʋ nya, wa nʋ we lɛ 'ylɩ weee nya. 12 Waa diaklɩ mɩa, wa -mɩ 'ŋwnɩ -bhlo -bhloo 'lowli nya. Wa yibheli wa 'yua -yɔ wa -buduŋwɛɛ kpa sa. 13 Wa -ka wa lubho nʋ 'nanʋʋ, 'ɩn wa zʋa wa 'nʋŋwɛ, 'ɩn wa zʋa wa dlɩ weee -Zezu Klisɩ -gʋ, wa 'na 'ka dlɩ lʋ.

Gbʋ 'kadʋ -Lagɔ -slolua -aɩn

14 Ɩn mɩ 'sɛbhɛ nɩ cɛlɩda, -zugba na dlɩ mɩ nɩɩ, ɩn 'ka -mɩ 'yɩa mnɩ daylɩ. 15 Ɩn -ka -seli -gwlɛda -mɩ, -a 'nɩ 'yɩylɩda -mɩ -pa, 'sɛbhɛ nɩ -na yia 'yɩa, sanɛɛ -na yibhelia sa wa 'kaa -Lagɔ zʋayli nɔ, mʋ -wa 'yliyɔga -Lagɔɔ *leglizɩ. Wee leglizɩ -gʋ gbʋzɔnʋ -dɩa la, 'ɩn 'mʋ wa 'kaa lakpa -kli. 16 Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, wɛlɩ -we gbaa sa -a 'kaa -Lagɔɔ 'yloogblʋ nɔ, -we mɩ yaa zizeda, -Lagɔ ka we -aɩn 'klʋslolu, wee wɛlɩ 'yli.

'Mɔ wa 'yɩa nyɩmɛ nya,

'mɔ Zuzu 'Pʋpa 'yɩa nyɩmɛ tɩklɩɩ nya,

'mɔ 'anzɩ 'yɩa -yɔ,

ɔ gbʋ wa gbaa 'lakpanya -yla.

'Mɔ wa zʋa dlɩ -gʋ dʋdʋ -gʋ,

'mɔ -Lagɔ 'bhua 'wʋ ɔ 'ŋnɩmnɩe 'wʋ.

4

Yoyogbʋ -slolunya

1 -Lagɔɔ Zuzu nɛɛ sa 'vayɩ nɩɩ, dʋdʋʋ bhɩa -bhla mɩa, nyɩma tɔlʋa yia -Lagɔ dlɩ -gʋsaa. -Dawli -ka -zuzu wa yia 'nʋŋwɛ zʋa, 'ɩn zuzu 'nyii yia wa gbʋ -slolua. 2 Wɛlɩ 'sɔ -nyɩma -wa tʋbhʋa yo, ma yia wa 'yloogblʋ -zɔnʋ -gʋ lasalɩa. Waa nyɩma mɩa, wa 'wlukʋʋn ka -gba 'wʋlabhʋlʋ, wa 'nɩ 'maslɛɛn mneni wa 'ka gbʋnyuu -yɔ gbʋzɔnʋ -yɔsɩsalɩ. 3 Wa nɛɛ, wa 'na kwalɩ 'ŋwnɔ -nɩ, wa 'na lili lililu tɔlʋa -nɩ. Nɩɩ, -Lagɔ -laa wee lililu la, 'ɩn -wa zʋa ɔ dlɩ -gʋ, 'ɩn -wa yia ɔ gbʋzɔnʋ yibhelia, wa 'ka we li ɔ fuopapɩe nya. 4 -We weee -Lagɔ -laa la, we nanɩ 'yli, -we wa 'kaa we glaa -sa, we 'nɩ -mɩ. A kpa we 'dɛ weee la -Lagɔɔ fuopapɩe nya. 5 Nɩɩ, -Lagɔwɛlɩ -yɔ -amɩaa -Lagɔɔ bhubhoe nʋa we lɛ, 'ɩn -lu weee yia -lu tɩklɩɩ -zɛ.

-Zezu Klisɩɩ lubhonʋnyɔ -zɔnʋ

6 Wee gbʋ mɩa da nɩ, -ɩn -ka we -na bhelia -sloluda -mɩ nɩ, 'ɩn -na zɛa -Zezu Klisɩɩ lubhonʋnyɔ -zɔnʋ. Nɩɩ, -Lagɔɔ dlɩgʋzʋwɛlɩ -yɔ gbʋzɔnʋ -we 'bɩ -ɩn mɩa, mʋ -wa -na lililu -zɔnʋ. 7 Titina -nine -we -Lagɔ 'nɩa 'yɩbha, -ɩn 'bhʋ we 'bɩ. -We -ɩn 'kaa lɛnʋ, mʋ -wa nɩɩ, -we -Lagɔ 'yɩbhaa -ɩn -mɩ we 'bɩ. 8 Nyɩmɛ -ka -gwa, ɔ ku 'ka latɛmanɩ, we nanɩ 'yli -sɛ. -Lagɔ -yloogblʋʋ -gwagwɩe mɩa, we nanɩ 'yli -lu weee glaa. Mʋ kaa -amɩaa -zɛɛn gbʋ -yɔ -amɩaa 'yliyɔgagɩe -we mɩa yida kwɛɛ. 9 Wee wɛlɩ mɩa, we mɩ dlɩgʋzʋ sa, 'ɩn we nanɩ 'yli wa 'ka we -yɔŋwnu dlɩ weee nya. 10 -We ka 'gbʋ -a mɩa lubho nʋda, -a mɩa sɩada, mʋ -wa nɩɩ, -a ka 'yliyɔga -Lagɔ dlɩ 'wʋdɩ. Nɩɩ, mɔ saa nyɩma weee gbʋ 'wʋ, 'ɩn -wa zʋa ɔ dlɩ -gʋ, 'ma ɔ saa gbʋ 'wʋ, we -zi nyɩma -putu.

11 -We mɩa da, zʋ we 'dɩ wa, 'ɩn -ɩn 'ka we wa -slolu. 12 Wa 'na tlili -mɩ 'yli la -nɩ nɩɩ, -ɩn mɩ nyimeslɔyu nyaa 'gbʋ. Nɩɩ, -we -na nʋa lɛ, we -slolu sa -Lagɔnyɩma 'kaa nɔ. -Na wɛlɩ -zɛ wɛlɩ -zɔnʋ, -na lɛnʋgbʋ -mɩ 'nanʋʋ, -ɩn -kalɩ -na -limaa zɛ, -ɩn zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ, -ɩn -mɩ tɩklɩɩ. 13 Bhla ɩn 'nɩa -slɔ yi, -ɩn tɩlɩ -na 'dɛ -Lagɔwɛlɩɩ zɛlɩe -zejila 'wʋ, nyɩmaa 'kʋayli -papɩe, we -yɔ nyɩmaa gbʋslolue. 14 -We -Lagɔ 'nyɛa -mɩ, -we mɩa -mɩ 'wʋ, -we ɔ 'nyɛa -mɩ, da nyɩma gbaa -Lagɔwɛlɩ -na gbɛgbɛɩn, 'ɩn nyɩma kpasɩ yia -mɩ sɔ -gʋ lapalɩ, -ɩn 'na -salɩ we 'klʋ -gʋ la -nɩ. 15 Wee gbʋ mɩa dɛ nɩ, -ɩn nʋ we lɛ dlɩ weee nya, 'ɩn nyɩma weee 'ka we -yɔyɩ nɩɩ, -ɩn mɩ 'yu mnɩda -Lagɔ -yloogblʋ. 16 Zʋ -na 'dɛ -yɔ -na -slolugbʋ 'yliyɔ. -Ɩn kpa we la -kli. -Ɩn -ka 'sa nʋda -mɩ, 'ɩn -na saa -na 'dɛ gbʋ 'wʋ, we -yɔ -wa mɩa -mɩ yukwli pʋlʋda.

5

Sa Timotee 'kaa -Lagɔnyɩma weee kpa

1 -Ɩn 'na sʋbhalɩ nyɩma kpasɩ 'klʋ wa gbʋnyii 'klʋ 'cɩcɩ nya -nɩ, nɩɩ, sa -ɩn 'kaa -na dide -yla gba, -ɩn gba 'sa wa -yla. -Ɩn 'bhu nyimesia 'wʋ -na bhelia 'bhisa, 2 'ŋwnɩ -kpasɩ 'wʋ -na 'nyaa 'bhisa, 'yiesia 'wʋ -na bhɔlɔa 'bhisa. -Na dlɩ -mɩ tɩklɩɩ -maa 'yu.

3 -Dʋgbaŋwnɩ -wa 'nɩa nyɩma -ka, -ɩn kpa wa 'nanʋʋ. 4 -Dʋgbaŋwnɔ -ka 'yu -ka, we 'nɩ -mʋʋʋ, ɔ -ka 'yuoyu -ka, nɩɩ, -we nanɩa 'yli -Lagɔgbʋ 'wʋ, -we -Lagɔnyɩma nʋa lɛ wa -buduŋwɛɛ, waa 'ylaaslɩ 'kpɩa we tɩa. -We wa didea -yɔ wa 'nyaanya nʋa wa -yla lɛ, wa nʋ we 'lɛɛji lɛ wa -yla. Mʋ nanɩa -Lagɔ dʋdʋ. 5 Nɩɩ, -dʋgbaŋwnɔ -zɔnʋ, -ɔ 'nɩa nyɩmɛ -ka, -Lagɔ ɔ dɩa ɔ dlɩ weee 'wʋ, zlɩoo, sabɔoo, ɔ mɩ -Lagɔ bhubhoeda, ɔ mɩ ɔ zukpa 'palɩda -mɔɔ 'ka ɔ 'wʋsa. 6 -Dʋgbaŋwnɔ -ɔ nʋa ɔ 'dɛɛ dʋmagbʋ lɛ, ɔ 'dɛ yi 'yliyɔgaoo, ɔ ka tlɩ. 7 'Dɩ -ɩn 'kaa wa zʋ, 'ɩn nyɩma 'na 'kaa wa gbʋ dɩlɩ, mʋ -wa nɩɩ, 8 nyɩmɛ kpa ɔ zʋayli -nyɩma 'nanʋʋ, ɔ kpa ɔ -buduŋwɛɛ -nyɩma 'nanʋʋ we -zi -maa 'wʋ, ɔ 'nɩ 'sa nʋ, ɔ 'nɩ -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu, ɔ -zi 'lakpanya -wa 'nɩa -Lagɔ -yi.

9 Nɩɩ, -dʋgbaŋwnɔ -ɔ ka -zʋ 'nɩa -slɔ -zʋ glʋ ta nyni, -ɩn 'na 'bhulu ɔ 'ŋnɩ 'wʋ -dʋgbaŋwnɩɩ 'sɛbhɛ -gʋ -nɩ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ -ka nʋkpasu -bhlogbɔɔ ŋwnɔ, 10 'ɩn wa 'ka gba nɩɩ, gbʋzɔnʋ ɔ nʋa lɛ, ɔ ka ɔ 'yua zʋ 'nanʋʋ, ɔ ka ɔ 'lakpanya kpa 'nanʋʋ, ɔ ka -Lagɔnyɩmaa bhʋ -yɔwɔlʋ, 'ɩn ɔ ka gbʋzɔnʋ -gbʋ weee lɛnʋ.

11 -Dʋgbaŋwnɩ -dɔgbʋnya mɩa, -ɩn 'na 'bhulu wa 'ŋnɩ 'wʋ 'sɛbhɛ -gʋ -nɩ, we 'nɩ -mʋʋʋ, ylɩkwʋ -tʋ yia wa 'bhaa, 'ɩn wa 'ka Klisɩ sɔ lʋ lapalɩ. 12 Nɩɩ, wa -ka 'sa nʋ, -Lagɔ yia wa -yɔgbʋ 'wʋbhua, -we ka gbʋ -wa, wa nɛɛ tɩa wa ka wa 'dɛ wla -Lagɔ -yla, 'ɩn wa 'nɩ we lɛnʋ. 13 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'yamanɩ wa yamanɩa, 'ɩn wa -yɔ -ziezie plɩlɩa -budu -bhlo -bhlo ŋwɛɛ. We 'nɩ 'ya -bhlogbɔɔ wa 'ya, -zlɛ -cɩan wa yia -zɛa, 'ɩn wa 'ka wa -limaa gbʋ 'wʋsili, 'ɩn -we wa 'na 'ka yaa gba, 'ɩn wa gbaa we. 14 We 'dɛɛ 'gbʋ, ɩn 'yɩbha waa -dʋgbaŋwnɩ -dɔgbʋ -kwʋ ylɩ, wa gwalɩ 'yua, wa zʋ wa -buduŋwɛɛ 'yliyɔ. -Amɩaa tʋnyɩma yi -aɩn 'ŋnɩ sa. 15 Nɩɩ, -dʋgbaŋwnɩ -dɔgbʋʋ tɔlʋa ka 'yoo -zɔnʋ -gʋlabhʋlʋ, 'ɩn wa yia -Saatan 'bɩ mnɩ. 16 -Lagɔŋwnɔ -ka -dʋgbaŋwnɩ -buduŋwɛɛ -ka, ɔ -sa -mɔɔ 'wʋ, ɔ 'gba yi leglizɩ 'wlu -mɩ. We -ka 'sa -mɩ, -dʋgbaŋwnɩ -wa 'nɩa nyɩma -ka, 'ɩn leglizɩ saa wa 'wʋ.

17 Nyɩma kpasɩ -wa zʋa -Lagɔnyɩma 'yliyɔ 'nanʋʋ, -ɩn zʋ wa 'nʋŋwɛ, a zʋ wa 'nʋŋwɛ -zakpa 'sɔ. Nɩɩ, -wa mɩa sɩada -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe -yɔ we -sloluee gbʋ 'wʋ, wa zʋ wa 'nʋŋwɛ, wa 'ka nyɩma pnɩɩ -zi. 18 Nɩɩ, *-Lagɔsɛbhɛ nɛɛ: «'Bhli -ka 'mnɔ 'titlida -mɩ, -ɩn 'na gbʋan -nɩ we ŋwɛ -nɩ.» We nɛɛ 'yaɛ: «Nyɩmɛ -ɔ nʋa lubho, we nanɩ 'yli ɔ 'ka ɔ 'pɛnɩgwɛzi 'yɩ.» 19 Wa -ka nyɩma kpasɩ gbʋ 'wlu la dɩlɩ, we gbʋdayɩnya 'sɔ, ta 'nɩ -mɩ, -ɩn 'na pʋlʋ wa yukwli -nɩ. 20 Nyɩmɛ -ka gbʋnyuu lɛnʋ, gba ɔ -yla gbʋ -zejila 'wʋ, 'ɩn we 'ka nyɩma tɔlʋa nyanɔ dlɩ 'wʋpalɩ.

21 -Mɩ na palɩa -bɛlʋ -yɔ, -Lagɔ klaa, -Zezu klaa, we -yɔ -Lagɔɔ 'anzɩnya, wa 'yu. Wee gbʋ mɩa, -ɩn zʋ we 'nʋŋwɛ, -ɩn 'na sɩsalɩ nyɩma -yɔ -nɩ, -ɩn 'na 'bhulu nyɩmɛɛ -yɔgbʋ 'wʋ yilo -ŋwɛɛ -nɩ. 22 -Ɩn 'na palɩ nyɩmɛ sɔ -gʋ la slʋɩ ɔ 'ka -Lagɔlubho nʋ -nɩ. -Ɩn 'na plalɩ nyɩmɛ -putuu gbʋnyuu 'wʋ -nɩ, -ɩn -mɩ tɩklɩɩ.

23 -Ɩn 'na 'manɩ -slɛɛn 'nyuu 'dɛkpʋa -nɩ, nɩɩ, -ɩn 'ma nʋ -sɛ, -na nʋkplɛɛ 'gbʋ. -We ka gbʋ -wa, 'ylɩ tɔlʋa nya, 'ɩn -na nʋkplɛ glopoa.

24 Nyɩma tɔlʋaa nʋ gbʋnyuu mɩa, wa yɩ sa -mʋʋ -yɔ -gwɩɩ, 'bhie wa bhua wa -yɔgbʋ 'wʋ. 'Ɩn tɔlʋaa -nʋ mɩa, wa ka wa -yɔgbʋ 'wʋbhu 'bhie wa yɩa wa gbʋnyuu -yɔ. 25 'Sa -bhlokpadɛ, lɛnʋgbʋ -zɔnʋ mɩa, -yɔ wa yɩ we, 'ɩn -we wa'a yɩa -yɔ, we 'nɩ mneni we 'ka zizeda -tʋ.

6

1 -Wa mɩa galɩ nya, wa zʋ wa -cɩan 'nʋŋwɛ dlɩ weee nya, nyɩma yi -Lagɔ vɛlɩ, 'ɩn -we ɩn -slolua aɩn, wa yi we daa gbʋnyuu gba. 2 We -ka nɩɩ, wa -cɩan mɩ -Lagɔnyɩma nya, wa 'na nyɛnɩ wa 'wʋ -nɩ, -maa mɩ wa bhelia nyaa 'gbʋ. We 'nɩ -mʋʋʋ, -we wa 'kaa lɛnʋ, mʋ -wa nɩɩ, wa nʋ wa zɔlubho sazɔnʋ sa. -We ka gbʋ -wa, -wa ka zɔlubho wa mɩa nʋda, wa -Lagɔbhelia -wa, 'ɩn wa 'yɩbha -maa.

'Ŋnɩmnɩlii 'zayli

Gbʋ -ɩn 'kaa -slolu, 'ɩn 'dɩ -ɩn 'kaa wa zʋ, mʋ mɩa da: 3 nɩɩ, nyɩmɛ -ka gbʋ -putu -sloluda -mɩ, ɔ 'nɩ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ wɛlɩ -zɔnʋ 'wʋŋwnu, we -yɔ -we -a -slolua aɩn -Lagɔgbʋ 'wʋ, 4 ɔ 'dɛ ɔ 'ylimanɩa, ɔ 'nɩ gbʋ -yi. -Zlɛ gu mɩ ɔ -yɔ, kpɛlɩ ɔ kpɛlɩa. -We mɩa da nɩ, mʋ kwaa nyɩmɛ zenyi -nʋnʋe 'wʋ, 'ɩn wa gʋa -gɔlʋ, 'ɩn wa vɛlɩa wa -lima, wa pʋpalɩa 'wlukʋʋn la 'nyumɛɛ. 5 -Zlɛ wa saa we'e bhlo, wa dlɩ -nyu 'yli, 'ɩn wa 'nɩ gbʋzɔnʋ gbʋ -yii 'gbʋ, wamɩa nɛɛ nɩɩ, -wa mɩa -Lagɔɔ 'yloogblʋ, 'ŋnɩ wa yia mnɩa.

6 Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, nyɩmɛɛ 'gba -ka ɔ dlɩɩ da nyni, -Lagɔɔ 'yoo mneni we 'ka ɔ 'ŋnɩmnɩe -zɛ. 7 Kwɛ klo nya -a yia dʋdʋ -gʋ, kwɛ klo nya -a yia labhʋa. 8 We -ka 'sa -mɩ, -a -ka lililu -ka, -a -ka -bana -ka, -amɩaa -nʋ -tʋ sa. 9 -Wa 'yɩbhaa wa 'ka 'ŋnɩmnɩnya -zɛ, -Saatan ylaa wa la, 'ɩn wa bhoa lubhu ŋwɛ: wee lubhu mɩa, mʋ -wa gbʋ -klo wa 'yɩbhaa, -we nyumɔa nyɩmɛ, 'ɩn we saa wa la weee. 10 Nɩɩ, 'gwɛzii 'yɩbha -dlɩ mɩa, gbʋnyuu 'yli -bhlo -bhloo gwe -wa. 'Gwɛzii 'yɩyɩee 'tʋ ka nyɩma tɔlʋa 'bha, 'ɩn wa yia -Lagɔɔ 'yloogblʋ labhʋlʋ 'pɩpɩ. We ka sɩasɩe wa plɛ zɔ zʋ.

'Dɩzʋwɛlɩ

11 Nɩɩ, -mɩ -Lagɔnyɩmɛ, -ɩn 'bhʋ wee gbʋ nɩ 'bɩ, -ɩn -mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu, -ɩn -yɔ -Lagɔ 'sɔ -mɩ, -ɩn zʋ ɔ dlɩ -gʋ, -ɩn -kalɩ -na -limaa zɛ, -ɩn -ka dlɩtie, -ɩn -ka dlɩ -dlɔɔ. 12 -Ɩn gʋ -gɔlʋ -zɔnʋ -we mɩa -Lagɔɔ 'yloogblʋʋ -nʋ nya. -Ɩn kpa 'yliyɔgagɩe -zɔnʋʋ -laklɩ la. Wee 'yliyɔgagɩe mɩa, 'mʋ -Lagɔ lalɩa -mɩ, -ɩn -ka we yibheli, gbʋzɔnʋ -ɩn ŋwnua -yɔ, 'ɩn -ɩn yia we gba nyɩma duuun 'yibadɩ. 13 -Lagɔ -ɔ 'nyɛa -lu weee nyapɛlɩ, ɔ -yɔ -Zezu Klisɩ, -ɔ mɩa gbʋzɔnʋʋ dayɩnyɔ nya Pɔnsɩ Pilatɩ 'yu, wa 'yu ɩn nɛɛ -mɩ -yla: 14 -ɩn zʋ -Lagɔɔ tite 'nʋŋwɛ, -ɩn 'na -nyumɔnʋ we -nɩ, -ɩn -mɩ tɩklɩɩ wa yi -mɩ gbʋ dɩlɩ. -Amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ 'nɩ -slɔ yi, -ɩn -mɩ 'sa. 15 Bhla -Lagɔ -saa -bha, we nya ɔ yia yia. Ɔmɔ, mɔ -wa 'wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ -Lagɔ, mɔ -wa -Lagɔ -bhlogbɔɔ, mɔ pɩlɩa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya 'wlu la, mɔ -wa -cɩan weee -Kanyɔ. 16 Mɔ -bhlogbɔɔ 'na 'kaa labhʋ, ɔ ladɩda mɩa, san 'tɩtɛ -we nyɩmɛ 'nɩa mneni ɔ 'ka -yɔlanyni, mʋ bibea we. Nyɩmɛ 'nɩ mneni ɔ 'ka ɔ -yɔyɩ. Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ ɔ 'yɩ, 'ɩn wa 'na 'ka ɔ 'yɩ. Wa -mnɩnɩ ɔ 'ŋnɩ, 'tɩtɛ weee -mɩ ɔ -nʋ nya 'ylɩ weee nya. -Amɛnɩ!

17 -We -ka dʋdʋ -gʋ -ŋnɩmnɩnyaa -nʋ nɩ, -ɩn gba wa -yla nɩɩ, wa 'na 'ylimanɩ wa 'dɛ -nɩ. Gba wa -yla nɩɩ, wa 'na dɩlɩ wa 'ŋnɩmnɩlu dlɩ 'wʋ -nɩ, nɩɩ, we'e -gwlɛ, wa zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ. Mɔ nyɛa -aɩn -lu weee, we -gʋ palɩe nya, 'ɩn -a 'ka 'mʋna lii 'gbʋ. 18 Gba wa -yla, wa nʋ gbʋzɔnʋ lɛ, wa 'ŋnɩmnɩe mɩa, we -zɛ gbʋzɔnʋʋ lɛnʋe. Wa bɛ wa -lima -yɔ wa 'ka wa 'wʋsa wa 'ŋnɩmnɩlu nya. 19 Wa -ka 'sa nʋ, 'ɩn wa sʋbhaa wa 'ŋnɩmnɩlu -zɔnʋ -we 'na 'kaa lazuklu, wa cɩcɩɩ 'gbʋ, 'ɩn wa 'ka 'yliyɔgagɩe -zɔnʋ 'yɩ.

20 Timotee, -we -Lagɔ zʋa -mɩ kwɛɛ, zʋ we 'yliyɔ sa 'nanʋʋ. -Zlɛ klo -yɔ -Lagɔgbʋ'ʋ gba, we 'dɛɛ 'gbʋ, wa -ka we -sada -mɩ, -ɩn 'na palɩ we ŋwɛɛ -nɩ. Wa -ka gbʋ wa laa -luyiloo gbʋ gbada -mɩ, -ɩn 'na palɩ we ŋwɛɛ -nɩ. Wee gbʋ mɩa, yo -wa yo. 21 Nyɩma tɔlʋa nɛɛ, wa ka wee -luyilo 'yɩ, nɩɩ, wa dlɩ 'nɩ -slɛɛn -Lagɔ -gʋ -mɩ.

-Lagɔ ŋwna aɩn 'nyu la.

2 Timotee

1

2

3

4

'Sɛbhɛɛ 'sɔnʋ Pɔlʋ 'paa Timotee yoo

'Sɛbhɛɛ 'sɔnʋ *Pɔlʋ 'paa ɔ 'tale Timotee yoo, mʋ -wa. Pɔlʋ mɩ -kaslʋ 'wʋ *Wlɔmʋ, 'bhie ɔ yia wee 'sɛbhɛ nɩ cɛlɩ. 'Dɩzʋwɛlɩ tɔlʋa Timotee 'kaa -Lagɔnyɩmaa 'yugalɩnya zʋ, wa 'ka -mɩ tɩklɩɩ, 'mʋ Pɔlʋ cɛlɩa ɔ 'wʋ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ *Pɔlʋ cɛlɩa 'sɛbhɛ nɩ, -Lagɔ ka we 'wʋŋwnu, 'ɩn ɩn yia -Zezu *Klisɩɩ *tietienyɔ -zɛ. -Lagɔ nɛɛ gbʋzɔnʋ nya nɩɩ, 'yliyɔgagɩe ɔ yia wlaa, wee 'yliyɔgagɩe mɩa, -wa -yɔ -Zezu 'sɔ -ka -mɩ, ma yɩa we. 'Ɩn ɔ yia 'mɩ tie, ɩn 'ka we gbʋgbanyɔ -zɛ.

2 -Mɩ Timotee, na dʋdʋnanɔ -yu, -mɩ na cɛlɩa 'wʋ. Nɩɩ, -amɩaa Dide -Lagɔ -yɔ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna -mɩ 'nyu la, wa 'yɩlɩ -mɩ nyazɩ, 'ɩn wa 'nyɛ -mɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

Pɔlʋ 'paa Timotee 'kʋayli

3 -Lagɔ na paa fuo, na dʋkpasɩ ka ɔ bʋbɔ, wa 'bɩgʋ, -amɩ na bʋbɔ 'yaa ɔ dlɩ tɩklɩɩ nya. Ɩn -ka ɔ bhubhoeda -mɩ, zlɩoo, sabɔoo, na dlɩ'ɩ 'bhʋ -mɩ -gʋ, we 'gbʋ na paa -Lagɔ fuo. 4 Nɩɩ, na dlɩ'ɩ 'bhʋ -na 'mɩɔ -gʋ, -na 'tʋ mɩ 'mɩ 'bhada, mʋ 'kaa 'mɩ 'mʋna 'wʋla. 5 Ɩn 'nɩ we 'wʋdlʋ. Nɩɩ, -na dlɩ mɩ -Zezu Klisɩ -gʋ. Tɩada, -na 'nyaasa Loisɩ ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ, ɔ 'bɩgʋ, -na 'nyaa Enisɩ -wa. 'Ɩn ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -na dlɩ mɩ 'ya ɔ -gʋ, we 'gbʋ na paa ɔ fuo. 6 We 'dɛɛ 'gbʋ ɩn nɛɛ -mɩ -ylaɛ: 'tɩtɛ -Lagɔ 'nyɛa -mɩ, -ɩn 'ka ɔ lubho nʋ, da ɩn palɩa -mɩ sɔ -gʋla, -ɩn 'na 'tideli we 'yi -nɩ, we yi -nyumo. 7 Nɩɩ, Zuzu -Lagɔ faa -aɩn 'wʋ, we 'nɩ nyanɔ -zuzu: -we ɔɔ Zuzu nʋa lɛ, mʋ -wa nɩɩ, 'tɩtɛ ɔ yelia -aɩn, amɩaa bheliaa zɛkalɩdlɩ ɔ nyɛa -aɩn, 'ɩn -a 'ka -amɩaa 'dɛ kpa sa -yi.*

8 Zʋ 'na 'bhalɩ -mɩ -amɩaa -Kanyɔɔ gbʋ -gbada -nɩ. -Amɩ, -ɔ wa 'paa -kaslʋ 'wʋ ɔ 'gbʋ, zʋ 'na 'bhalɩ -mɩ na 'gbʋ -nɩ. -We -ɩn 'kaa lɛnʋ, mʋ -wa nɩɩ, wa -ka -mɩ sɩalɩa yi -Lagɔgbʋʋ 'gbʋ, -ɩn ŋwnu we -yɔ 'tɩtɛ -we -Lagɔ 'nyɛa -mɩ nya. 9 Mɔ -saa -aɩn gbʋ 'wʋ, 'ɩn mɔ laa -aɩn, -a 'ka ɔnʋʋ nyɩma tɩklɩɩ -zɛ. Ɔ -ka 'sa nʋ, we 'nɩ -amɩaa lɛnʋgbʋ -zɔnʋʋ gbʋ, nɩɩ, ɔ ka 'cɩn we -yɔŋwnu 'nanɩdlɩ nya, -zugba ɔ 'nɩ -slɔ -lu yabhlogbɔɔ lala. 10 -Slɛɛn, -Lagɔ ka we -aɩn -slolu -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ -Zezu Klisɩɩ gbɛgbɛɩn. Nɩɩ, mɔ lua tlɩtlɩe. Ɔ ka we -aɩn 'klʋslolu nɩɩ, -a -ka -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'ɩn -a 'yɩa we. 11 Wee -Lagɔgbʋ mɩa, -Lagɔ ka -bha 'mɩ -sa ɩn 'ka we gba, ɩn 'ka ɔ tietienyɔ -yɔ ɔ gbʋʋ -slolunyɔ -zɛ. 12 We 'gbʋ sɩasɩe -we 'wʋ ɩn mɩa 'plɩlɩda, we'e 'bhalɩ 'mɩ zʋ. -We ka gbʋ -wa, -ɔ ɩn zʋa dlɩ -gʋ, ɩn -yi ɔ, 'ɩn na dlɩ 'tɛlɩ we -gʋ nɩɩ, -we ɔ tɩa 'mɩ -yɔ, 'wʋ ɔ yia we 'paa, 'ɩn gbʋwʋbhuylɩ 'ka nyni.

13 Wɛlɩ -zɔnʋ -ɩn 'nʋa da 'mɩ ŋwɛɛ, -ɩn gba we wɛlɩ -bhlokpadɛ -na -lima -yla. -Ɩn nʋ we lɛ dlɩzʋzʋe -yɔ zɛkalɩdlɩ nya -Zezu Klisɩ 'wʋ. 14 Wɛlɩ -zɔnʋ -Lagɔ tɩa -mɩ -yɔ, -ɩn zʋ we 'yliyɔ, Zuzu 'Pʋpa -ɔ -dɩlɩa -aɩn 'wʋlaa 'gbʋ.

15 Nɩɩ, -ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -wa mɩa -Azii -dʋdʋ -gʋ, wa ka 'mɩ 'bɩ 'bhʋ, Fizɛlɩ -yɔ Ɛlɩmozɛnɩ mɩ wa glaa. 16 Nɩɩ, Onezifɔlʋ mɩa, ɔ ka 'mɩ 'kʋayli 'pa tenyii, zʋ 'nɩ ɔ 'bha ɩn mɩ -kaslʋ 'wʋʋ 'gbʋ. -We ɔ nʋa lɛ, -Lagɔ 'palɩ we 'bɩgʋ ɔ nyɩma -yla. 17 Da ɔ nynia *Wlɔmʋ, 'ɩn ɔ yia 'mɩ 'ylibɩlanɔnʋ bhabha, 'ɩn ɔ yia 'mɩ 'yɩ. 18 -Lagɔ 'yɩlɩ ɔ nyazɩ ɔ nyɩmaa gbʋwʋbhuzlɩ. Da -a mɩa Efɛzɩgbe nʋkplɛ, -na 'dɛ -yii 'dɛbhie we 'ji nɩɩ, ɔ ka 'mɩ 'wʋsa sɔ weee lʋ.

2

-Zezu Klisɩɩ 'slʋja -zɔnʋ

1 -Mɩ na 'yu, -mɩ -Zezu Klisɩ 'nyɛa 'nanɩdlɩ -ɩn kpa we la -kli, 'ɩn we 'ka -mɩ latɛmanɩ. 2 -We -ɩn 'nʋa 'mɩ ŋwɛɛ nyɩma duun 'yibadɩ, -ɩn zʋ we 'dɩ nyɩma -zɔnʋ, 'ɩn -maa mneni -maa 'ka we nyɩma -putu -slolu. 3 -Ɩn -ka sɩada -mɩ -Zezu Klisɩɩ 'gbʋ, -ɩn ŋwnu we -yɔ ɔ 'slʋja -zɔnʋ 'bhisa. 4 Nyɩma -ka 'slʋja pla, -ɔ -ka gba ɔ 'ka ɔ -kanyɔ dʋdʋ namanɩ, ɔ'ɔ pla nyɩma -kpʋaa gbʋ 'wʋ. 5 Nyɩma -ka -gwagwada gbeli, -ɔ 'nɩ wee -gwagwɩee tite 'nʋŋwɛ zʋ, wa 'na 'ka gba nɩɩ, -mɔɔ nynia tɩa. 6 Kpaapanyɔ -ɔ nʋa ɔ kpaa lubho sa 'tɩtɛɛ, mɔ yɩa we lililuu tɩanʋ. 7 -We ɩn mɩa gbada, pʋpalɩ we 'wlukʋʋn la sa 'nanʋʋ, 'ɩn -Lagɔ 'ka -mɩ 'tɩtɛ 'nyɛ -ɩn 'ka we 'dɛ weee 'wʋlanʋ.

8 -Na dlɩ -bho -Zezu -gʋ, mɔ -sɔa 'wʋ tlɩtlɩnya glaa, *-Davidɩ mɩ ɔ dʋkpasa nya, mʋ -wa -Lagɔgbʋ -we na gbaa nyɩma -yla. 9 Wee -Lagɔgbʋʋ 'gbʋ ɩn mɩa sɩada, wa ka 'mɩ gbʋan, 'ɩn wa yia 'mɩ -kaslʋ 'wʋpa gbʋnyumonyɔ 'bhisa. Nɩɩ, -Lagɔwɛlɩ mɩa, we 'nɩ gbʋanda -mɩ. 10 We 'dɛɛ 'gbʋ, ɩn 'nɩa wee sɩasɩe 'wluzɔlasalɩda -mɩ, -wa -Lagɔ -saa -bha ɔ -nʋ nya, 'ɩn wamɩa 'ka 'yoo 'yɩ. Wee 'yoo -gʋ -Zezu Klisɩ -salɩa wa gbʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ 'ŋnɩmnɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, wa 'ka we 'yɩ. 11 Wee wɛlɩnya nɩ mɩ gbʋzɔnʋ nya:

«-A -yɔ ɔ 'sɔ ka tlɩ,

'yliyɔgagɩe -a -yɔ ɔ 'sɔ yia 'yɩa.

12 -A 'nɩ sɩasɩe 'wluzɔlasalɩ,

-a -yɔ ɔ sɔ yia nyɩma 'wlulapɩlɩa.

-A -ka ɔ gbʋ kpɛlɩ,

'ɩn ɔ kpɛlɩa -amɩaa gbʋ.

13 -Amɩaa dlɩ -ka ɔ -gʋbhʋ,

ɔnʋʋ dlɩ mɩ -aɩn -gʋ,

-we ka gbʋ -wa,

ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka ɔ 'dɛ kpɛlɩ.»

-We nanɩa -Lagɔ dʋdʋ, mʋ nɩ

14 -Ɩn -sa wa dlɩ glu gbʋ nɩ -gʋ, zʋ wa 'dɩ nɩɩ, wa 'na kpɛlɩ wɛlɩɩ 'ji -gʋ -nɩ. Wee kpɛlɩ kpɛlɩe mɩa, we mɩ bhe. Nɩɩ, -lu -bhlogbɔɔ we nʋa lɛ, mʋ -wa nɩɩ, -wa pʋlʋa we yukwli, 'ma we bhlɩa la. 15 Nɩɩ, -we mɩa -na -nʋ nya, -ɩn gʋ la, 'ɩn nyɩmɛ wa ylaa la, 'ɩn wa yia ɔ 'yɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya -Lagɔ 'yu, -ɩn 'ka ɔ -zɛ, mɔ -wa lubhonʋnyɔ -ɔ ɔ lubho'o 'bhalɩa zʋ, 'ɩn -ɔ gbaa wɛlɩ -zɔnʋ tɩklɩɩ. 16 Nɩɩ, -zlɛ -klo wa saa nɛɛ -Lagɔ 'nɩ yaa lamɩ, -ɩn 'na palɩ we ŋwɛɛ -nɩ. -Wa palɩa we ŋwɛɛ, -Lagɔ -yɔ wa mɩa 'bhʋda. 17 Wa wɛlɩ mɩa, 'gbia vou -wa, 'ɩn we lia yɩcɛ. Imenee -yɔ Filɛtɩ mɩ waa nyɩma glaa. 18 Wa ka wɛlɩ -zɔnʋʋ 'yloogblʋ labhʋlʋ, wa nɛɛ: «-Lagɔ ka -aɩn tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔlʋ pepe.» 'Ɩn we yia nyɩma tɔlʋa -Lagɔɔ dlɩgʋzʋzʋe -nyumɔ. 19 -Mʋʋ bhla, *-Lagɔbuduu bhʋ 'tɩtɛ ɔ palɩa glu, we mɩ -bha gege, -mɔ wa cɛlɩa: «-Lagɔ -yi ɔnʋʋ nyɩma, 'ɩn nyɩma weee gbaa nɩɩ, wa -mɩ -Lagɔɔ -nʋ nya, wa 'bhʋ gbʋnyuu 'bɩ.»

20 Nɩɩ, 'ŋnɩmnɩnyɔɔ -budu zɔ mɩa, we 'nɩ -can kna -yɔ 'gwɛzi knaa 'dɛkpʋa wa ylɩ -mɔ. Nɩɩ, tɔlʋa mɩ mamɛ nya, 'ɩn tɔlʋa mɩa su nya. We tɩanʋ mɩa, 'fɛtɩ 'kadʋʋ zlɩ wa lilia we 'wʋ. 'Ɩn we 'sɔnʋ mɩa, 'ylɩ weee nya wa lilia -mʋʋ 'wʋ. 21 We -ka 'sa -mɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka gbʋnyii nɩ 'bɩbhʋ, -Lagɔ yia ɔ 'dɛɛ nʋ lubho wlaa kna -zɔnʋ 'bhisa. Nɩɩ, ɔ -kanyɔ yia -bha ɔ -saa -mɔɔ 'dɛɛ -nʋ nya, ɔ gbʋ -su 'wʋ -mɔɔ kwɛɛ. Ɔ sɔ mɩ lubho -zɔnʋ weee -yla. 22 Nyimesiaa dlɩwʋnynilu mɩa, -ɩn -gwa we kwɛɛ. -We -yɔ -ɩn 'kaa lanyni, mʋ -wa nɩɩ, -ɩn nʋ gbʋ tɩklɩɩ lɛ, -ɩn zʋ -Zezu dlɩ -gʋ, -ɩn -kalɩ -na -limaa zɛ, -ɩn -mɩ -dlɔɔ. -Wa kaa dlɩ tɩklɩɩ, 'ɩn wa bhubhoea -Lagɔ, -ɩn -yɔ wa 'sɔ nʋ gbʋ nɩ lɛ. 23 Wa -ka kpɛlɩda -mɩ, we -tukwlaa, -we wa gbaa, wa 'nɩ we -yi, -ɩn 'na palɩ we ŋwɛɛ -nɩ. -Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, wee kpɛlɩe mɩa dɛ, -gɔlʋ -gʋ we palɩa 'wlu la. 24 We 'nɩ 'ylinanɩ -Lagɔɔ lubhonʋnyɔ 'ka -gɔlʋ gʋ, -we ɔ 'kaa lɛnʋ, mʋ -wa nɩɩ, ɔ -ka 'nanɩ nyɩma weee gbɛgbɛɩn. Ɔ yibheli gbʋ -slolu sa, ɔ 'na zʋlʋ gbʋ nʋkplɛ la -nɩ. 25 Nyɩma -wa kpɛlɩa ɔ, ɔ palɩ wa -yla gbʋ la dlɩ -dlɔɔ nya, -zugba ɔ dlɩ mɩ nɩɩ, -Lagɔ yia we lɛnʋa, 'ɩn wa 'ka wa dlɩ 'bhiti. 26 Sa 'bhisa, wa -ka 'wlu -gʋ -ka, 'ɩn wa bhʋa *'Kuzuu lubhu ŋwɛɛ, mʋ kpaa wa, wa 'ka we dʋmagbʋ lɛnʋ.

3

Dʋdʋʋ 'wʋbhlolu -bhla -gbʋnya

1 -Ɩn yibheli we 'ji nɩɩ, dʋdʋʋ 'wʋbhlolu bhla, dʋdʋgʋ -gbʋ yia 'tɛmanɩa. 2 Nɩɩ, nyɩma yia wa 'dɛ 'yɩbhaa, 'gwɛzii 'talea wa yia -zɛa, wa 'dɛ wa yia -slolua, wa 'dɛ wa yia 'ylimanɩa, -Lagɔ wa yia vɛlɩa. Wa 'na 'ka wa dide -yɔ wa 'nyaa 'nʋŋwɛ zʋ. Wa 'na 'ka 'nanɩ yibheli, wa 'na 'ka -Lagɔɔ -lu 'nʋŋwɛ zʋ. 3 Wa 'na 'ka wa nyɩma 'yɩbha, wa 'na 'ka nyazɩdlɩ -ka. Nyɩma wa yia yo -yɔ zʋlʋa, -gɔlʋ wa yia kwɛ -kaa, wa 'na 'ka wa 'dɛ kpa sa -yi, wa 'na 'ka gbʋzɔnʋ 'yɩbha. 4 Waa nyɩma mɩa, wa -lima wa yia -dawli 'wʋnʋa, dlɩ -slo wa yia -kaa, wa 'dɛ wa yia 'ylimanɩa bhabha. -We nanɩa wa 'dɛ dʋdʋ, mʋ wa yia 'yɩbhaa we 'ka -Lagɔ -zi. 5 Ma yia 'wlʋa nɛɛ nyɩma mɩ -Lagɔɔ 'yloogblʋ, wa 'ka ɔ 'tɩtɛɛ 'zayli -bhalasalɩ. Waa mɩa dɛ, -ɩn 'na nynini wa kwesi la -nɩ. 6 Tɔlʋa dɩlɩa -buduŋwɛɛ la -dawli nya, 'ɩn 'ŋwnɩ -wa -yɔlʋa 'wʋ 'ɩn wa kpaa -maa. Waa ŋwnɩ mɩa, wa ka gbʋnyuu lɛnʋ duun, 'ɩn gbʋ -kpʋa wa 'yɩbhaa, 'ɩn wa mnɩa we 'bɩ. 7 -Lu -kpɩakpɩe nanɩ wa dʋdʋ, 'ɩn wa 'nɩ mneni wa 'ka gbʋzɔnʋ yibheli. 8 Zanɛsɩ -yɔ -Zablɛsɩ ka *Moizɩ -yɔwʋsɔlʋ, 'sa -bhlokpadɛ waa nyɩma nɩ -sɔlʋa -Lagɔgbʋ -yɔwʋ. Wa 'wlukʋʋn ka -nyumɔ, 'ɩn wa dlɩzʋzʋe bhe. 9 Nɩɩ, wa 'na 'ka 'yugbɛɩn mnɩ, wa -sabhɛ wa yia -yɔyɩa, sa wa 'yɩa waa nyɩma sɔ nɩɩ -nʋ -yɔ.

'Dɩzʋwɛlɩ

10 Nɩɩ, -mɩ, sa ɩn kpaa na 'dɛ, -ɩn ka we -yɔyɩ, -we na slolua nyɩma, -we ɩn nʋa lɛ, -we ɩn gbaa ɩn 'ka lɛnʋ na lubho 'wʋ, -ɩn -yi we. Sa na zʋa na dlɩ -Lagɔ -gʋ, sa ɩn kaa dlɩtie, sa ɩn -kalɩa na -limaa zɛ, sa na tɛmanɩa dlɩ, -ɩn -yi we. 11 Sa wa palɩa 'mɩ 'klɩyɩe 'wʋ, sa wa sɩalɩa 'mɩ, -ɩn -yi we. Sa wa sɩalɩa 'mɩ Antiɔsʋ, Ikoniumʋ we -yɔ Lisɩtlɩgbe nʋkplɛ, -ɩn -yi we. Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ yia 'mɩ we 'dɛ weee 'wʋsaa. 12 Gbʋzɔnʋ -wa, nyɩma weee -wa 'yɩbhaa wa 'ka -Lagɔɔ 'yoo bhli, wa -yɔ -Zezu 'sɔ, 'klɩyɩe 'wʋ wa yia wa 'palɩa. 13 Nɩɩ, -mʋmʋ -wa 'nyii -cɩan -yɔ -dawli -cɩan, gbʋnyuu lʋ -maa yia plaa. Nyɩma wa yia -dawli 'wʋnʋa, 'ɩn wa 'ka wamɩa -dawli 'wʋnʋ. 14 Nɩɩ, -mɩ, -we -ɩn 'nʋa, -we -ɩn ŋwnua -yɔ dlɩ weee nya, -ɩn 'tɛmanɩ dlɩ we -gʋ. -Wa -slolua -mɩ we, -ɩn -yi wa. 15 Nɩɩ, we 'ka -na 'yɩslɔ bhla 'bhʋ, -ɩn -yi -Lagɔwɛlɩ. Wee wɛlɩ mɩa, we mneni we 'ka -mɩ gbʋyilo 'nyɛ, 'ɩn -ɩn 'ka -Zezu dlɩ -gʋ zʋ, -Lagɔ 'ka -mɩ gbʋ 'wʋsa. 16 Wɛlɩ weee -we mɩa cɛlɩda *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, -Lagɔɔ 'wʋnyapɛlɩwɛlɩ -wa. -We we nʋa lɛ, mʋ nɩ: nyɩma we slolua, nyɩmɛ -ka gbʋnyuu lɛnʋ, 'ɩn we slolua we ɔ, nyɩmɛ we mnazɩa, 'ɩn we slolua -aɩn sa -a 'kaa tɩklɩɩ -mɩ, 17 'ɩn we 'ka -Lagɔnyɩmɛ la mnazɩ 'cɛ, ɔ 'ka gbʋ -zɔnʋ weee lɛnʋ.

4

1-2 Ɩn nɛɛ -mɩ -yla: -ɩn gba -Lagɔgbʋ. -Mɩ na zʋa 'dɩ -Lagɔ -yɔ -Zezu Klisɩ 'yu. -Zezu -ɔ 'kaa tlɩtlɩnya -yɔ 'yliyɔganyaa -yɔgbʋ 'wʋbhu, -ɔ 'kaa lʋ yi, ɔ 'ka nyɩma 'wlulapɩlɩ, ɔ 'gbʋ na zʋa -mɩ 'dɩ. -Ɩn gba wa -yla -Lagɔgbʋ, -ɩn 'tɛmanɩ 'wʋ we -gʋ. Da -ka 'ylinanɩoo, da -ka 'ylinyunooo, -ɩn gba we, -ɩn lu wa. Nyɩma -ka gbʋnyuu lɛnʋ, gba we wa -yla, 'ɩn -wa -ka gbʋ -zɔnʋ lɛnʋ, 'pa wa 'kʋayli. -Ɩn nʋ -we weee mɩa nɩ lɛ, nʋ we lɛ gbʋslolue -yɔ dlɩtie nya. 3 Nɩɩ, bhla mɩa yida, wa 'na 'ka gbʋslolue tɩklɩɩ yukwli pʋlʋ. -We nanɩa wa 'dɛ dʋdʋ, 'mʋ wa yia lɛnʋa. Gbʋ -slolunyaa -zlo wa yia 'wlu gʋgwlalɩa, 'ɩn -we mɛnɩa wa yukwlii 'yoo 'wʋ, 'ɩn -maa 'ka we gba. 4 Gbʋzɔnʋ -yla wa yia yukwli 'sumanɩa, 'ɩn wa 'ka we -kalɩ ninenya -yla. 5 Nɩɩ, -mɩ, -ɩn kpa -na 'dɛ 'nanʋʋ, -ɩn dɩ sɩasɩe 'wlu zɔla, -ɩn gba -Lagɔgbʋ, gbalɩ -na lubho -Lagɔɔ 'yloogblʋ.

6 Nɩɩ, -amɩ mɩa, ɩn ka na 'dɛ wla 'slaka nya pepe, 'ylɩ -we nya ɩn 'kaa labhʋ, we ka cɩpa. 7 Ɩn ka -gɔlʋ -zɔnʋ gʋ, ɩn ka wee -gwagwɩe bhloluda nyni, ɩn 'nɩ -Lagɔgbʋ 'yitide. 8 -Slɛɛn, -ɔ nynia -gwagwɩe nya tɩa, ɔ -tnʋʋ mɩa, -Lagɔ ka we la mnazɩ 'mɩ -yla, mʋ -wa nɩɩ, mɔ bhua nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ tɩklɩɩ. We 'nɩ na 'dɛ -bhlo -yla, nɩɩ, -wa weee mɩa ɔ yiyie wʋda zɛkalɩdlɩ nya, ma yia wee -tnʋʋ 'yɩa.

Pɔlʋʋ 'wʋbhlolu -gbʋnya

9 -Ɩn 'yɩ 'klɩ -ɩn 'ka na -gbɛ yi slʋɩ. 10 Nɩɩ, Demasɩ 'yɩbha dɛslɛɛn -dʋdʋgʋ gbʋʋ 'gbʋ, ɔ ka 'mɩ 'bɩbhʋ, 'ɩn ɔ yia Tɛsalonikɩ mnɩ. Klesansɩ ka -Galasii mnɩ, 'ɩn Titɩ yia Dalɩmasi mnɩ. 11 Lukɩɩ 'dɛbhlo -tʋa 'mɩ -yɔ. -Ɩn -ka yida -mɩ, -ɩn 'bhu Malɩkɩ 'wʋ, -ɩn -yɔ ɔ 'sɔ yi, nɩɩ, 'wʋ ɔ saa 'mɩ bhabha na lubho 'wʋ. 12 Ɩn ka Tisikɩ tie Efɛzɩ. 13 Nɩɩ, na -gʋslunaa ɩn tɩa Tloasɩ -mɔ Kalɩpusɩɩ -buduŋwɛɛ, -ɩn -yɔ we yi, we -yɔ na glɩglɩ -sɛbhɛ. Nɩɩ, -ɩn 'na dlʋlʋ we nɩmɛku -nʋ 'wʋ -nɩ.

14 Alɛzandlɩ, -ɔ mɩa bhlabhlanyɔ nya, ɔ ka 'mɩ gbʋ -yɔkpalɩ bhabha. -We ɔ nʋa lɛ, Nyɩmaa -Kanyɔ 'kaa we 'lɛɛji wla. 15 'Ɩn -mɩ, -ɩn zʋ -na 'dɛ 'yliyɔ ɔ gbɛgbɛɩn, nɩɩ, ɔ ka -amɩaa wɛlɩ -yɔwʋsɔlʋ bhabha.

16 Da wa kwaa 'mɩ gbʋwʋbhunya 'yu tɩada, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ 'mɩ gwelʋ -mɩ. Wa 'dɛ weee ka 'mɩ 'bɩbhʋ. Nɩɩ, -Lagɔ 'na dɩlɩ wee gbʋ wa 'wlu -nɩ. 17 Nɩɩ, -amɩaa -Kanyɔ mɩa, ɔ mɩ 'mɩ kwesi, 'ɩn ɔ ka 'mɩ 'tɩtɛ 'nyɛ, 'ɩn ɩn yia ɔ wɛlɩ gba we -gʋ yelie nya, 'ɩn 'lakpanya weee -wa 'nɩa *Zuifʋ, wa yia we 'nʋ. 'Ɩn -Lagɔ yia 'mɩ -jla ŋwɛɛ -sa. 18 Nyɩmaa -Kanyɔ yia 'mɩ gbʋnyuu weee zɔ 'wʋbhua. Mɔ yia 'mɩ gbʋ 'wʋsaa, 'ɩn da ɔ pɩlɩa nyɩma 'wlu la yalɩ ɩn 'ka -mɔ nyni. Wa -mnɩnɩ ɔ 'ŋnɩ 'ylɩ weee nya. *-Amɛnɩ!

Pɔlʋ 'paa wɛlɩ

19 Nɩɩ, ɩn -sa Plisilɩ -yɔ Akilasɩ fʋ, we -yɔ Onezifɔlʋʋ -buduŋwɛɛ -nyɩma. 20 Ewlasɩtɩ ka Kolɛntɩ -tʋ, 'ɩn Tlofimʋ ka gu bhli, we 'gbʋ ɩn yia ɔ Milee tɩ. 21 Da ŋwɔtlɔyibhla 'nɩa -slɔ da nyni, -ɩn 'yɩ 'klɩ -ɩn 'ka na -gbɛ nyni. Ebulusɩ klaa, Pudɛn klaa, Linusɩ klaa, Klodia klaa, we -yɔ -amɩaa bhelia weee, wa nɛɛ wa -saa -mɩ fʋ.

22 -Amɩaa -Kanyɔ -yɔ -mɩ 'sɔ -tʋ. -Lagɔ ŋwna aɩn nyu la.

* 1:7 We 'ji -putu -waɛ: -Lagɔ 'nɩ -aɩn nyanɔdlɩ nʋkplɛ zʋ, 'tɩtɛ klaa, nɩnnanɩe klaa, we -yɔ 'dɛ -kpakpɩe 'nanʋʋ, we dlɩ ɔ zʋa -aɩn nʋkplɛ.

Titɩ

1

2

3

'Sɛbhɛ Pɔlʋ 'paa Titɩ yoo

Titɩ mɩa, *Pɔlʋʋ 'tale yabhlo -ɔ -saa ɔ 'wʋ ɔ -Lagɔlubho nʋda, mɔ -wa. Nɩɩ, -Lagɔnyɩmaa 'yugalɩnyɔ yabhlo ɔ -mɩ bhaa Klɛtɩ. Sa nyɩmɛ 'kaa -Lagɔnyɩmaa 'yugalɩnyɔ -zɔnʋ -zɛ, 'mʋ Pɔlʋ cɛlɩa ɔ 'wʋ. 'Sɛbhɛ 'sɔ Pɔlʋ 'paa Timotee yoo, we nʋkpla gbʋ -yɔ -we ɔ 'paa Titɩ yoo 'wʋwlʋ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 Nɩɩ, -amɩ *Pɔlʋ, -ɔ -wa -Lagɔɔ lubhonʋnyɔ -yɔ -Zezu *Klisɩɩ *tietienyɔ, -amɩ cɛlɩa 'sɛbhɛ nɩ. Lubho -we -Lagɔ 'nyɛa 'mɩ, mʋ -wa nɩɩ, -wa ɔ -saa -bha, ɩn kwa wa dlɩzʋzʋee 'yoo -gʋ, 'ɩn ɩn -slolu wa, wa 'ka gbʋzɔnʋ yibheli, wa 'ka -Lagɔɔ sɔlʋ nɔda -tʋ. 2 We -ka 'sa -mɩ nɩ, -maa mneni -maa 'ka we dlɩ 'wʋdɩ nɩɩ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, -Lagɔ yia we -maa 'nyɛa. Nɩɩ, -Lagɔ, -ɔ'ɔ 'tʋbhʋa yo, ɔ ka ɔ wɛlɩ wla wee 'yliyɔgagɩe -mɩnɩɩ -maa 'nyɛnyɩee daa, -zugba -lu yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ lamɩ. 3 Nɩɩ, bhla -we -Lagɔ 'paa ŋwɛɛ, we nynia, 'ɩn ɔ yia ɔ wɛlɩ zlɩ 'klʋ wleli. Wee wɛlɩ mɩa nɩ, mʋ -wa gbʋ -we ɔ tɩa 'mɩ -yɔ nɩɩ, ɩn mnɩ gbaa da weee, sa -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ -Lagɔ gbaa we -mɩ, we sɔlʋ.

4 Titɩ, na 'yuu 'zayli -amɩaa dlɩzʋzʋe -bhlo Klisɩ 'wʋ, -mɩ na cɛlɩa da 'wʋ: Nɩɩ, Dide -Lagɔ -yɔ -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ -Zezu Klisɩ nʋ -mɩ 'nanɩ 'wʋ, 'ɩn wa 'nyɛ -mɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

-Lagɔnyɩmaa 'yugalɩnyɔɔ lapalɩe

5 Nɩɩ, ɩn -ka -mɩ Klɛtɩdʋdʋ -gʋ tɩ nɩ, -ɩn 'ka gbʋ -we -tʋa 'wʋʋ 'wlubhaa gbʋ -wa. 'Gbeo 'gbe -we -ka -mɩ, we mɩ nɩɩ, -ɩn palɩ -mɔ -Lagɔnyɩmaa kpasɩ la, sɔ -we ɩn -slolua -mɩ lʋ: 6 -Lagɔnyɩmɛ kpasa mɩa, ɔ -mɩ 'cɛ, ɔ -mɩ 'ŋwnɔ -bhloo 'lowli nya. Ɔ 'yua -mɩ dlɩzʋnya nya,* 'ɩn nyɩma 'na -salɩ wa 'yliyɔtɛlɔ dɩ -yɔ wa gbʋʋ 'nʋŋwɛ -sa dɩ -nɩ. 7 Nɩɩ, -Lagɔnyɩmaa 'yugalɩnyɔ mɩa, ɔ kwɛ nya -Lagɔlubho mɩa. We 'dɛɛ 'gbʋ, ɔ lɛnʋgbʋ -mɩ 'cɛ: ɔ 'na -mɩ -nɩ 'dɛɛ 'ylimanɩnyɔ klaa, 'cɛkanyɔ klaa, nʋbhanyɔ klaa, we -yɔ -gɔlʋgʋnyɔ nya -nɩ. Ɔ 'na tɩtalɩ dlɩ 'nyuu nya 'gwɛzi la -nɩ. 8 Nyɩma -ka ɔ -gbɛ yi, ɔ yibheli wa kpa sa, 'ɩn ɔ -kalɩ zʋzɔnʋʋ lɛnʋee zɛ. Ɔ yibheli ɔ 'dɛ, ɔ -mɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya, -mɔwlʋda, 'bhie ɔ yibheli ɔ 'dɛ kpa sa. 9 Wɛlɩ -we mɩa dlɩgʋzʋ sa, 'ɩn -we -yɔ -we wa -slolua ɔ 'sɔ mɩa -bhlo nɩ, ɔ -tʋ we -gʋ. We -ka 'sa -mɩ nɩ, 'ɩn ɔ mnenia ɔ 'ka nyɩma 'kʋayli 'pa gbʋ tɩklɩɩɩ slolue nya. 'Ɩn ɔ slolua ɔ kpɛlɩkpɛlɩnya sa -maa mnɔa.

Yoyogbʋʋ sloluee labʋbalɩnya

10 Nɩɩ, gbʋ -nyumɔnya -zu 'wʋ. Wa glaa, dumadu mɩ *Zuifʋ -wa -zɛa -Lagɔnyɩma nya. Gbʋkpʋagbʋʋ gbagbɩee lubho -yɔ -dawli wa kaa. 11 We mɩ nɩɩ, -ɩn 'munu wa ŋwɛ. -We ka gbʋ -wa, -glɩgbɔ -kpabhie wa mumnia la, -we wa 'na 'kaa -slolu, we slolue nya wa 'ka 'gwɛzi 'yɩ zʋbhalɩ sɔlʋ. 12 Nɩɩ, wa 'dɛɛ bheli Klɛtɩ -nyɩmɛ yabhlo, -ɔ -wa gbʋʋ -falɩpanyɔ, ɔ nɛɛ: «Klɛtɩ -nyɩma, yocɩaan klu, nɩma 'nyii, 'yalɔnya -wa ka -yɔkpagbʋ weee -wa lilie.» 13 'Ɩn wee gbʋdayɩwɛlɩ nɩ mɩ gbʋzɔnʋ nya. We 'dɛɛ 'gbʋ, -ɩn gba wa -yla 'klʋ 'cɩcɩ nya, 'ɩn wa 'ka dlɩ tɩklɩɩ zʋ. 14 Wa 'na nɛnɩ 'maslɛɛn Zuifʋʋ ninenya -yɔ nyɩma -wa 'bhʋlʋa gbʋzɔnʋʋ 'yoo -gʋlaa 'wlukʋʋn -titenya -yɔla -nɩ. 15 Nɩɩ, -lu weee mɩ -mɔwlʋda nyɩma -wa ka dɛ mɩa -mɔwlʋda -yla. -Wa kaa pʋɩn, 'ɩn wa'a zʋa dlɩ nɩ, -lu yabhlogbɔɔ 'nɩ -mɔwlʋda -mɩ wa -yla, -we ka gbʋ -wa, wa 'ylimnee -yɔ wa 'wlukʋʋn ka pʋɩn. 16 Wa -ka ladɩ, wa nɛɛ nɩɩ, wa -yi -Lagɔ, 'ɩn wa lɛnʋgbʋ -nanʋ palɩa -Lagɔ -blɩgʋ. Zɛn wa kaa, yukwliyɔsulonya -yɔ -wa 'nɩa -lu -zɔnʋ yabhlogbɔɔɔ lɛnʋe mneni, 'ma wa -mɩa.

2

Gbʋslolue tɩklɩɩ

1 Nɩɩ, -mɩ, -we -yɔ -slolue tɩklɩɩ 'sɔ mɩa -bhlo, -ɩn -slolu we. 2 -Ɩn gba nyɩma kpasɩ -yla nɩɩ, wa -mɩ 'cɛ. Wa -mɩ 'nʋŋwɛzʋ sa, wa yibheli wa 'dɛ, 'ɩn wa -mɩ gege wa dlɩzʋzʋe klaa, zɛkalɩe klaa, we -yɔ wa dlɩtie 'wʋ.

3 'Sa -bhlokpadɛ, gba 'ŋwnɩ kpasɩ -yla nɩɩ, wa tɩlɩ wa 'dɛ -Lagɔ. Wa 'na -zɛlɩ nyɩmaa 'ŋnɩ -nyumɔnya -yɔ nʋʋ galɩ -nɩ. Wa -mɩ 'ŋwnɩɩ 'dɩzʋnya -zɔnʋ nya. 4 We -ka 'sa -mɩ, 'ɩn wa slolua 'ŋwnɩ -dɔgbʋ -maa 'lowlia -yɔ -maa 'yuaa zɛkalɩe. 5 'Ɩn wa slolua -maa -maaa 'dɛɛ yibhelie -yɔ -maaa 'lowlii 'dɛbhlo -yla -mɩmɩe, we -yɔ -glɩgbɔkaŋwnɩ -zɔnʋ -wa zʋa wa 'lowlia 'nʋŋwɛ. Nɩɩ, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo gba gbʋ 'nyuu -Lagɔwɛlɩɩ daa.

6 'Sa -bhlokpadɛ, gba nyimesia -yla nɩɩ, wa yibheli wa 'dɛ. 7 -Mɩ, -na 'dɛ, -ɩn -mɩ sɔ weee lʋ ladɩdɩe -zɔnʋʋ 'ylislolunyɔ nya. -Ɩn -ka -sloluda -mɩ, -ɩn nʋ we lɛ sazɔnʋ sa, -ɩn 'na kpʋkplalɩ -nɩ. 8 Nɩɩ, -ɩn gba wɛlɩ tɩklɩɩ -we zɔ wa 'nɩa mneni wa 'ka 'ŋwuŋwe. We -ka 'sa -mɩ nɩ, 'ɩn -na kpɛlɩkpɛlɩnya zɛa zʋʋ nɩma, gbʋ 'nyuu yabhlogbɔɔ -we wa 'kaa gba -amɩaa daa, we 'nɩ -mɩɩ 'gbʋ.

9 We mɩ nɩɩ, galɩ pɩlɩ wa -cɩan zɔla gbʋ weee 'wʋ, 'ɩn wa -tʋ -maa dʋmagbʋ lɛnʋda. Wa 'na kpɛlɩ -maa ŋwɛ -yɔ -nɩ, 10 'ɩn wa 'na ylili -maa -lu yabhlogbɔɔ -nɩ. Nɩɩ, -we wa 'kaa lɛnʋ, mʋ -wa nɩɩ, wa -slolu 'ylɩ weee nya nɩɩ, wa mɩ galɩ -zɔnʋ nya wa -cɩan -yla. We -ka 'sa -mɩ nɩ, gbʋslolue -we gbaa -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ -Lagɔɔ gbʋ, 'ɩn wa nyɛa we 'ŋnɩ sɔ weee lʋ.

11 Nɩɩ, -Lagɔ ka ɔ 'nanɩdlɩ zlɩ 'klʋ wleli. Mʋ 'wʋ nyɩma weee gbʋwʋbhʋbhʋe bhʋa. 12 'Ɩn nɔnɔbhʋ -we -yɔ -Lagɔ 'sɔ'ɔ gbaa -yɔ dʋdʋgʋ -nyɩmaa dlɩwʋnynili, sa -a 'kaa we 'bɩbhʋ, mʋ slolua we -aɩn. 'Ɩn -amɩaa nɔnɔbhʋ 'ka -mɩ 'cɛ dʋdʋ nɩ -gʋ, we 'ka -mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'nʋŋwɛzʋ sa. 13 Nɩɩ, 'mʋna -ylɩ -we -a dɩa dlɩ 'wʋ, 'sa -a 'kaa we wʋ. -Zezu Klisɩ -ɔ -wa -amɩaa -Lagɔ 'kadʋ, we -yɔ -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ, we zlɩ ɔ 'ŋnɩmnɩe 'kaa bhlewlʋ. 14 Ɔɔ -Zezu ka ɔ 'dɛ wla -amɩaa 'gbʋ, ɔ 'ka -aɩn 'wʋzɩtɩ gbʋnyuu weee kwɛɛ, 'ɩn ɔ 'ka -aɩn -mɔwlʋlʋ -a 'ka nyɩma -wa mɩa ɔ 'dɛbhlogbɔɔɔ -nʋ nya -zɛ, 'ɩn -a 'ka -gʋladoluda -mɩ -lu -zɔnʋ lɛnʋda.

15 Nɩɩ, -we -ɩn 'kaa -slolu 'tɩtɛ nya, -zugba -na pa -na yukwlipʋlʋnya 'kʋayli, we -yɔ -na sʋbha wa lɛnʋgbʋ 'nyii wa 'klʋ, mʋ mɩa dɛ. Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na tlili -mɩ 'yli la -nɩ.

3

-Lagɔnyɩmɛɛ nɔnɔbhʋ

1 Nɩɩ, ligbe -Lagɔnyɩma nɩɩ, wa pɩlɩ nyɩmaa 'yugalɩnya -yɔ 'gbee -cɩan zɔla. Wa zʋ -maa 'nʋŋwɛ, 'ɩn wa -mɩ -kli wa 'ka lubho -zɔnʋ weee nʋ. 2 Wa 'na gbalɩ wɛlɩ 'nyuu nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ daa -nɩ. Wa -mɩ -dlɔɔ, wa -ka dlɩ -zɔnʋ, 'bhie wa -yɔ nyɩma weee -mɩ nnada 'ylɩ weee nya. 3 -We ka gbʋ -wa, bha, -amɩa mɩ 'ya 'sa titinanya -yɔ gbʋʋ 'nʋŋwɛsanya nya, -a ka mnɔ. Dlɩwʋnynili -yɔ dʋdʋnanɔlii 'yli -bhlo -bhloo galɩ -a -mɩa -benyi. Nʋkplɛ 'ylinyuno -yɔ -luu 'tʋ 'wʋ -a mɩa -benyi, 'ɩn -a mɩa bha 'wʋnyɛ sa, 'ɩn -a -yɔ -amɩaa -lima nyɩnyɛnɩa 'wʋ. 4 Nɩɩ, da -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ -Lagɔ -slolua ɔ 'nanɩdlɩ -yɔ ɔ nyɩmaa zɛkalɩdlɩ nyɩma 'klʋ, 5 ɔ ka -aɩn gbʋ 'wʋsa. We 'nɩ nɩɩ, libho -zɔnʋ -a nʋʋ gbʋ, nɩɩ, nyazɩ ɔ 'yɩlɩa -aɩɩn gbʋ -wa. Ɔ ka -aɩn gbʋ 'wʋsa, 'ɩn ɔ yia Zuzu 'Pʋpaa 'tɩtɛ nya -amɩaa 'lulolu gwalɩ -a 'ka 'yliyɔgagɩe lolu 'yɩ, -amɩaa -yɔwɔlʋe nya. 6 Ɔɔ Zuzu 'Pʋpa -Lagɔ yia -aɩn -gʋslua sa duun, -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ -Zezu Klisɩɩ gbɛgbɛɩn. 7 'Ɩn, ɔ 'nanɩdlɩ nya -a 'ka nyɩma tɩklɩɩ nya -mɩ -Lagɔ 'yu, 'ɩn 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, -we -a mɩa dlɩ 'wʋdɩda, a 'ka we 'yɩ. 8 Nɩɩ, wɛlɩ nɩ mɩ dlɩgʋzʋ sa. Ɩn 'yɩbha nɩɩ, -ɩn gba wee gbʋnya mɩa da -zakpa duun, 'ɩn -wa zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ, wa 'ka libho -zɔnʋʋ nʋnʋe 'yliyɔzʋ 'nanʋʋ, 'ɩn wa 'ka wa 'dɛ we tɩlɩ. -We nanɩa 'yli, 'ɩn -we kaa 'nʋŋwɛ nyɩmaa 'yliya 'wʋ, mʋ mɩa dɛ.

9 Nɩɩ, gbʋkpʋagbʋ -gʋ kpɛlɩe klaa, -we weee -wa dʋkpasɩɩ 'ŋnɩɩ 'sɛbhɛ klaa, we -yɔ -zlɛ -yɔ *Moizɩɩ tite -gʋ kpɛlɩe, -ɩn bhlɩlɩ we -yɔla. We bhebhe, 'ɩn we 'nɩ 'ji -ka. 10 -Ɔ sɩsalɩa nyɩma -yɔ, -ɩn 'palɩ ɔ zlɩ -zakpa -bhlo, -zakpa 'sɔ, 'bhie, -ɩn 'ka ɔ -na 'dɛ -yɔjlalɩ. 11 We -ka 'sa -mɩ nɩ, -ɩn -yi we 'ji nɩɩ, 'sasʋkpa -nyɩmɛ ka 'yoo -zɔnʋ -gʋlabhʋlʋ, ɔ gbʋnyii slolua nɩɩ, ɔ mɩ 'yoo 'nyuu -gʋ.

'Wʋbhlolu -yɩbhalɩ -gbʋnya

12 Nɩɩ, Alɩtemasɩ -yɔ Tisikɩ 'sɔ nyɩdɩ, nyɔɔ ɩn -ka -mɩ 'wʋtie, -ɩn 'yɩ 'klɩ -ɩn 'ka 'mɩ 'yɩa mnɩ Nikopolisɩ, ɩn ka dlɩ -sa ɩn 'ka -mɛmɛ ŋwɔtlɔyibhla 'paa 'gbʋ. 13 'Ɩn, titee yilonyɔ 'kadʋ Zenasɩ -yɔ Apolɔsʋ 'sɔ -ka 'lakpa 'wʋ mnɩda -mɩ, -ɩn 'yɩ 'klɩ -ɩn 'ka wa -yɔbɛ. Sa -ɩn 'kaa nʋ, 'ɩn wa -yɔgbʋ weee 'ka gba, -ɩn nʋ 'sa. 14 Cɩɩn, we mɩ nɩɩ, -amɩaa -Lagɔnyɩma 'kpɩa libho -zɔnʋʋ nʋnʋe, wa tɩlɩ wa 'dɛ we, 'ɩn wa 'ka nyɩmaa -yɔbɛbɩe kwɛyɔmneni. Nɩɩ, wa 'na -dɩlɩ la bhe -nɩ.

15 Nɩɩ, nyɩma weee -wa -yɔ 'mɩ 'sɔ mɩa -seli, wa nɛɛ wa -sa -mɩ fʋ. Nyɩma -wa -kalɩa -amɩaa zɛ dlɩzʋzʋe 'wʋ, -ɩn -sa wa fʋ -aɩn -yla.

-Lagɔ ŋwna a 'dɛ weee 'nyu la.

* 1:6 Tɔlʋa nɛɛ: ɔ 'yua -mɩ 'yua -zɔnʋ nya.

Filemɔ

'Sɛbhɛ Pɔlʋ 'paa Filemɔ yoo

'Sɛbhɛ *Pɔlʋ 'paa ɔ 'tale Filemɔ yoo, mʋ -wa. Filemɔ ka gaylo yabhlo -ɔ wa laa Onezimʋ. Ɔɔ Onezimʋ ka -flii -bho ɔ -kanyɔ kwɛɛ. Ɔ -yɔ Pɔlʋ gbelia 'wʋ -kaslʋ 'wʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔgbʋ -yɔŋwnu. 'Sɛbhɛ nɩ 'wʋ, -we Pɔlʋ yɩbhalɩa Filemɔ, mʋ -wa nɩɩ, ɔ ŋwnu ɔ gayloo 'wʋbhu gbʋ -yɔ, 'ɩn ɔ kpa -mɔɔ -Lagɔbheli 'bhisa. Nɩɩ, ɔ 'na kpalɩ ɔ gaylo -ɔ -bhoa ɔ kwɛɛ -flii 'bhisa -nɩ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 Filemɔ, -na fʋʋ! -Amɩ *Pɔlʋ, -amɩ mɩa -Zezu *Klisɩɩ 'gbʋ -kaslʋ 'wʋ nɩ, ɩn -yɔ -amɩaa bheli Timotee sɔ paa da -mɩ 'sɛbhɛ yoo. 2 -Mɩ, -amɩaa jijli -tale Filemɔ, -mɩ -yɔ -aɩn 'sɔ nʋa -Lagɔlubho dabʋdʋ nɩ, -ɩn -yɔ -amɩaa bhɔlɔ Afia klaa, -Lagɔɔ tʋgʋnyɔ Alɩsipʋ klaa, we -yɔ *leglizɩ -we gbelia 'wlu -na -buduŋwɛɛ, ɩn -sa aɩn fʋ. 3 Nɩɩ, -amɩaa Dide -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn wa 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

Pɔlʋ paa -Lagɔ fuo Filemɔɔ 'gbʋ

4 Filemɔ, na jijli -tale, 'kɔmʋʋ ɩn -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ nɩ, 'ɩn na paa -mɩ dlɩ -gʋ, -Lagɔ na paa fuo -na 'gbʋ. 5 Nɩɩ, sa -ɩn zʋa dlɩ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ 'wʋ nɩ, 'ɩn -ɩn -kalɩa -Lagɔnyɩma weee zɛ, ɩn ka we 'nʋ. 6 Nɩɩ, -Lagɔ na bhubhoea -na 'gbʋ, dlɩzʋzʋe -bhlo -a kaa, we -slolu zʋzɔnʋ weee lɛnʋe tenyi tenyii -ɩn 'ka Klisɩɩ lubho nʋ. 7 Na bheli -zɔnʋ, sa -ɩn -kalɩa -Lagɔ -yɔ ɔ nyɩmaa zɛ, mʋ -laa 'mɩ 'mʋna 'wʋ, 'ɩn mʋ 'paa 'mɩ 'kʋayli. -We ka gbʋ -wa, -ɩn ka -Lagɔnyɩmaa dlɩ -bɛlʋ -yɔpalɩ.

Pɔlʋ bhubhoea Filemɔ Onezimʋʋ 'gbʋ

8 Nɩɩ, -we -ɩn 'kaa lɛnʋ, we se mɩ 'mɩ -yla, ɩn 'ka -mɩ -yla we gba Klisɩ 'wʋ. 9 -Amɩ Pɔlʋ, -ɔ -wa nyɩsɔa, 'bhie, -ɔ mɩa -kaslʋ 'wʋ -Zezu Klisɩɩ 'gbʋ, ɩn nɛɛ -mɩ -ylaɛ: -a kɩkalɩ zɛ, we 'gbʋ na bhubhoea -mɩ. 10 -Ɩn -talɩ, da ɩn mɩa -seli -kaslʋ 'wʋ, Onezimʋ ka na 'yu -zɛ -Zezu Klisɩ 'wʋ, ɔ 'gbʋ na bhubhoea -mɩ. 11 Cɩɩn, -benyi, ɔ 'nɩ nyɩmɛ 'wʋ -ka -mɩ 'yliya 'wʋ, nɩɩ, -slɛɛn mɩa da, ɔ mɩ nyɩmɛ nya -a 'dɛ 'sɔɔ -nʋ nya.*

12 -Ɔ na bhitia da lʋ -na -gbɛ, na 'dɛɛ dibhe -wa. 13 Da ɩn mɩa da -kaslʋ 'wʋ, -Lagɔgbʋʋ gbagbɩee 'gbʋ, ɩn 'yɩbha yaa, ɩn 'ka ɔ na 'dɛ kwesi tɩ, ɔ 'ka 'mɩ 'wʋsa -na 'bɩgʋ. 14 Nɩɩ, -we ka gbʋ -wa, ɩn 'nɩ 'yɩbha, ɩn 'ka -lu yabhlogbɔɔ lɛnʋ, -zugba ɩn 'nɩ -na ŋwɛɛ wɛlɩ 'nʋ. Ɩn 'na 'ka gba nɩɩ, -ɩn nʋ 'mɩ -yla zʋzɔnʋ lɛ -gla nya, nɩɩ, we -zɛ -na 'dɛɛ dlɩɩ da gbʋ.

15 Na dlɩ nɛɛ nɩɩ, -we ka 'gbʋ ɔ yia -mɩ -yɔ 'bhʋ bhla -sɛlɛ nya nɩ, ɔ 'ka -mɩ kwesi -tʋ 'ylɩ weee nyaa gbʋ -wa. 16 Nɩɩ, ɔ 'nɩ 'maslɛɛn gaylo -kpʋa nya -mɩ, ɔ -zi -slɛɛn gaylo 'wʋ. Ɔ mɩ na yɩcɛ nya -Zezu 'wʋ, 'ɩn ɔ mneni ɔ 'ka -na yɩcɛ nya -mɩ, we 'ka na -nʋ 'wʋzi. Filemɔ, ɔ mɩ -na gaylo nya, 'ɩn ɔ mɩ 'yaa -na -Lagɔbheli -zɔnʋ nya.

17 -Ɩn -ka 'mɩ 'wʋbhu -na nɔnɔnyɔ nya nɩ, ɩn -ka yaa -na -gbɛ yi, sa -ɩn 'kaa 'mɩ kpa, -ɩn kpa 'sa ɔ. 18 Ɔ -ka -mɩ -yla gbʋnyuu lɛnʋ, -na kpagbʋ -ka ɔ 'wlu -mɩ, nɩɩ, -ɩn zʋ 'mɩ we 'wlu. 19 -Amɩ Pɔlʋ, na 'dɛɛ sɔ nya na cɛlɩa da we: -amɩ yia wee kpagbʋ -saa. 'Ɩn ɩn 'na 'ka -mɩ ligbe nɩɩ, na kpagbʋ mɩ -mɩ 'wlu. -Na 'yliyɔgagɩe -we mɩa -Lagɔ 'wʋ, mʋ -wa na kpagbʋ -mɩ 'wlu, we 'nɩ mʋʋ? 20 Cɩɩn, na bheli, -we na gbaa -ɩn nʋ lɛ nɩ, -ɩn nʋ we lɛ -amɩaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ nya. -Ɩn 'palɩ na dlɩ bɛlʋ -yɔ Klisɩɩ 'gbʋ.

21 Ɩn mɩa 'sɛbhɛ nɩ cɛlɩda, -zugba na dlɩ 'tɛ -mɩ -gʋ 'wʋ. Nɩɩ, -we na yɩbhalɩa -mɩ, ɩn -yi we 'ji, lɛ -na yia we nʋa, we 'ka -mʋʋ 'wʋ -zi. 22 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -ɩn mnazɩ -buduu 'yu yabhlo zɔ la 'mɩ -yla. -Lagɔ a mɩa bhubhoeda na 'gbʋ, ɩn dɩ we dlɩ 'wʋ nɩɩ, -yɔ -Lagɔ yia we ŋwnua, 'ɩn ɩn 'ka aɩn 'yɩa mnɩ.

'Wʋbhlolu -fʋsawɛlɩ

23 Epaflasɩ, -ɔ -yɔ 'mɩ mɩa -kaslʋ 'wʋ -Zezu Klisɩɩ 'gbʋ nɩ, ɔ nɛɛ, ɔ -sa -mɩ fʋ. 24 -Wa na -yɔ wa nʋa -Lagɔɔ lubho: Malɩkɩ klaa, Alisɩtakɩ klaa, Demasɩ klaa, we -yɔ Lukɩ 'sɔ, wa nɛɛ, wa -sa -mɩ fʋ.

25 Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la.

* 1:11 Onezimʋʋ ji -wa glɛkɩwɛlɩ 'wʋ: «ɔ mɩ nyɩmɛ nya»!

Eblenya

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

'Sɛbhɛ wa 'paa Eblenya yoo

-Lagɔnyɩma wa mɩa 'klɩyɩe 'wʋpalɩda, wa 'ka wa 'kʋayli 'paa 'gbʋ wa yia 'sɛbhɛ nɩ cɛlɩ. Wee 'sɛbhɛ slolua we -aɩn nɩɩ, *Klisɩ ka -amɩaa 'gbʋ tlɩ. We 'dɛɛ 'gbʋ, -a 'nɩ 'maslɛɛn mneni -a 'ka 'slaka -putu -sa -Lagɔ -yla. Mʋ gba 'yaa -aɩn -yla *'wʋsuslolue sʋaa 'sɛbhɛɛ nʋkpla -nyɩma -wa zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ bhabhaa -gʋgbʋ.

1

-Zezuu gbɛgbɛɩn -Lagɔ gbalɩa -slɛɛn -aɩn -yla

1 Bha mɩa, -amɩaa dʋkpasɩ -yla -Lagɔ gbaa ɔ gbʋʋ -falɩpanyaa gbɛgbɛɩn. Ɔ ka wa -yla gbʋ gba -zakpa duun, we -yɔ sɔɔ 'yli -bhlo -bhlo lʋ. 2 -Slɛɛn, -lu weee bhɩa bhla, ɔ 'Yuu gbɛgbɛɩn ɔ gbalɩa aɩn -yla. Ɔɔ 'Yu gbɛgbɛɩn ɔ -laa dʋdʋ la, 'ɩn ɔ nɛɛ nɩɩ, mɔ yia -lu weee 'yɩa. 3 Sa -Lagɔ mɩa, ɔ ka we -aɩn -slolu, 'ɩn ɔmɔ mɩ 'ya 'sa. Ɔ wɛlɩɩ 'tɩtɛ nya ɔ kaa dʋdʋ. Ɔ ka nyɩmaa gbʋnyuu -bhasa, 'ɩn ɔ -dɩa 'tɩtɛ -ka -Lagɔɔ lilisɔlʋ la.

-Lagɔɔ 'Yu 'yli ɔ -zi 'anzɩnya

4 Nɩɩ, ɔɔ Yu mɩa, 'kadʋ -we -Lagɔ -zɛlɩa ɔ, sa we -zia 'anzɩnyaa -nʋ 'wʋ, 'sa -bhlokpadɛ 'ŋnɩ -we ɔ 'yɩa ɔ kwɛɛ -mʋʋ -zia 'anzɩnyaa 'ŋnɩ 'wʋ.

5 'Lee, -Lagɔ ka -slɔ 'anzɩ yabhlo -yla gbaɛ:

«-Ɩn mɩ na 'Yu nya, nɩɩ -zɛɛn,

ɩn ka -na Dide -zɛɛ»?

Yaayɩɩ:

«Ɔ Dide na yia -zɛa, 'ɩn ɔmɔ 'ka na 'Yu -zɛɛ»?

6 Da -Lagɔ tiea ɔ 'Yu tɩanʋ dʋdʋ -gʋ, ɔ nɛɛ:

«-Lagɔɔ 'anzɩ weee -gbli 'wlu la ɔ 'yu.»

7 Nɩɩ, -we -Lagɔ gbaa 'anzɩnyaa da, mʋ nɩ:

«-Pɩpɛ 'bhisa 'anzɩnya yia na lubho nʋa,

-kosuu mɩɔ 'bhisa we yia we nʋa.»

8 'Ɩn -Lagɔ nɛɛ ɔ 'Yu -yla:

«-Mɩ -Lagɔ, -mɩ yia nyɩma 'wlulapɩlɩa

'ylɩ weee -nʋ nya.

Sa -na pɩlɩa nyɩma 'wlu la we tɩklɩɩ.

9 -We mɩa tɩklɩɩ, 'mʋ -ɩn 'yɩbhaa.

Gbʋnyuu mɩa, 'wʋ -na nyɛa we,

we 'dɛɛ 'gbʋ, -Lagɔ, -na -Lagɔ,

ɔ yia -bha -mɩ -sa ɔ -nʋ nya.

'Ɩn, ɔ yia -mɩ 'mʋna yeli -na 'bɩ -zɔnʋʋ 'nyɛnyɩe nya,

we 'ka -na nɔnɔnyaa -nʋ 'wʋzi.»

10 -Lagɔ nɛɛ 'yaɛ:

«Nyɩmaa -Kanyɔ, -lu weee gwedɩda,

-mɩ mɩa,

-mɩ -laa dʋdʋ la,

'ɩn -ɩn yia yalɩ lɛnʋ -na sɔ nya.

11 We 'dɛ weee mɩa,

'plɩa we yia.

'Ɩn, -mɩ mɩa,

-ɩn mɩ -bha 'ylɩ weee nya.

-Bana 'bhisa we 'dɛ weee yia gɔa,

12 'naa 'bhisa -na yia we glɩa.

Gbʋzɔnʋ -wa,

'naa 'bhisa -na yia we 'bhitia.

'Ɩn -mɩ, -ɩ'ɩn 'bhiti,

-na 'yliyɔgagɩe 'nɩ bhloluda -ka.»

13 -Lagɔ 'nɩ -slɔ 'anzɩ yabhlo -yla gbaɛ:

«Yi na lilisɔlʋ ladɩlɩa,

'ɩn ɩn 'ka -na tʋnyɩma -na bhʋ zɔ lapalɩ.»

14 'Anzɩnya mɩa, zuzunya -we nʋa -Lagɔɔ lubho, 'mʋ we 'dɛ weee -mɩa. We 'nɩ mʋʋ? Nɩɩ, 'mʋ -Lagɔ tiea nyɩma -wa ɔ 'kaa gbʋ 'wʋsa, we 'ka wa kwalɩ.

2

Gbʋwʋsasɩe 'kadʋ

1 We 'dɛɛ 'gbʋ, wɛlɩ -we -a 'nʋa, -a zʋ we 'yliyɔ 'nanʋʋ, we 'nɩ -mʋʋ, 'ɩn -a bhʋlʋa 'yoo -zɔnʋ -gʋla. 2 Wɛlɩ -we -Lagɔ zʋa 'anzɩnya ŋwɛɛ, nyɩma ka we 'jiyibheli nɩɩ, we mɩ gbʋzɔnʋ nya. Tɔlʋa 'nɩ we -bha zʋ, tɔlʋa 'nɩ we 'nʋŋwɛ zʋ, 'ɩn -Lagɔ yia wa -kaslʋ 'wʋpa wa lɛnʋgbʋʋ 'gbʋ.

3 We -ka 'sa -mɩ, 'bhie, -amɩa -ka -Lagɔɔ 'sasʋkpa gbʋwʋsasɩe 'kadʋ yɔlʋkpalɩ nɩ, 'lee, sa -a 'na 'ka -kaslʋnyɩma nya -mɩa? Wee gbʋwʋsasɩe mɩa, Nyɩmaa -Kanyɔ gbaa we gbʋ tɩa. -Mʋʋ 'bɩgʋ, -wa 'nʋa wee gbʋ wa yia we -gʋ nɔ, 'ɩn wa yia -aɩn -slolu nɩɩ, we mɩ gbʋzɔnʋ nya.

4 -Lagɔɔ 'dɛ ka 'ya wee gbʋ gwelʋpa. Gbʋ 'kadɩ -yɔ gwɛdigbʋʋ 'yli -bhlo -bhlo nya ɔ 'palɩa we gwelʋ, we -yɔ ɔ Zuzu 'Pʋpaa 'tɩtɛɛ 'yli -bhlo -bhlo -we ɔ dlilia ɔ dʋmagbʋ nya, we nya.

5 Nɩɩ, dʋdʋ -we mɩa yida, we gbʋ -a gbaa. -Lagɔ 'nɩ 'anzɩnya 'tɩtɛ 'nyɛ we -gʋ. 6 -Lagɔwɛlɩɩ bɛta yabhlo nɛɛ:

«-Lagɔ, nyɔɔ nyɩmɛ -mɩ,

'ɩn -na pʋpalɩ ɔ -gʋ dlɩ laa?

'Ɩn nyɔɔ nyɩmɛɛ 'yu -mɩ,

'ɩn -na mnazɩ ɔ -yɔgbʋa?

7 -Ɩn ka ɔ 'anzɩnya zɔ -galɩ bhla -sɛlɛɛ -nʋ nya.

-Ɩn ka ɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ, -ɩn ka -bha ɔ -zʋ,

8 'ɩn -ɩn yia ɔ 'tɩtɛ 'nyɛ -lu weee -gʋ.»

-Lagɔ ka nyɩmɛ 'tɩtɛ 'nyɛ -lu weee -gʋ, -mʋʋ ji -wa nɩɩ, ɔ pɩlɩ -lu weee 'wlu la, 'ɩn -zɛɛn ylɩ nya, -a yɩ we -yɔ nɩɩ, nyɩmɛ 'nɩ -slɔ 'tɩtɛ -ka -lu weee -gʋ. 9 -We -a yɩa -yɔ mʋ nɩ: nɩɩ, -Zezu ka 'anzɩnya zɔ -galɩ bhla -sɛlɛɛ -nʋ nya, 'ɩn -Lagɔɔ 'nanɩ nya ɔ 'ka tlɩ nyɩma weee 'gbʋ. Nɩɩ, ɔ ka tlɩtlɩee sɩasɩe ŋwɛ 'yɩɩ 'gbʋ, -a yɩa -slɛɛn ɔ -yɔ, -zugba ɔ 'ŋnɩ mnɩ, 'ɩn wa zʋ -bha ɔ.

10 -Ɔ -laa dʋdʋ la, -Lagɔ -wa, 'ɩn mɔ kaa we 'dɛ weee la. We 'dɛɛ 'gbʋ, we mɛnɩ nɩɩ, ɔ gbalɩ -Zezuu tɩklɩmɩmɩe -mɔɔ sɩasɩe 'wʋ, -mɔɔ 'ka 'yuaa -zlo ɔ 'ŋnɩmnɩe 'wʋkwa. Nɩɩ, mɔ saa wa gbʋ 'wʋ.

11 Nɩɩ, -Zezu -ɔ wlʋlʋa -mɔ nyɩma -yɔ -wa ɔ wlʋlʋa -mɔ, wa 'dɛ weee ka Dide -bhlo. We 'dɛɛ 'gbʋ -Zezu -ka wa la bhelia nɩ, we'e 'bhalɩ ɔ zʋ. 12 -Zezu nɛɛ -slɛɛn -Lagɔ -yla:

«-Na -gʋgbʋ na yia na bhelia -yla gbaa.

-Mɔ nyɩmaa -zlo nyɩdɩ,

-na 'ŋnɩ na yia bhlɩa.»

13 Ɔ nɛɛ 'yaɛ:

«-Amɩ mɩa, -Lagɔ -gʋ na yia na dlɩ zʋa.»

We 'bɩgʋ:

«-Amɩ mɩ -bha, ɩn -yɔ 'yua,

-wa -Lagɔ 'nyɛa 'mɩ yoo.»

14 Waa yua mɩa, yɩcɛ -yɔ 'pɩɔn wa gbɔlʋa 'wʋ. We 'dɛɛ 'gbʋ -Zezuu 'dɛbhie -gbolu yia nyɩmɛ -zɛ wa 'bhisa, 'ɩn ɔ yia tlɩ ɔ 'ka *'Kuzu, -we kaa tlɩtlɩee 'tɩtɛ kwɛɛ, lu. 15 Nɩɩ, nyɩma 'wlʋ galɩ, wa mɩ tlɩtlɩe sɔda dʋdʋ -gʋʋ 'gbʋ. -Zezuu tlɩtlɩe ka wa gaylo 'wʋsa. 16 We -slɛɛn 'vayɩ nɩɩ, we 'nɩ 'anzɩnya ɔ yi 'wʋsaa, nɩɩ, *Ablaamʋʋ 'yua ɔ yia 'wʋsaa. 17 -We mɩa dɛɛ 'gbʋ, ɔ 'ka yaa ɔ bhelia nya 'wʋwlʋ sɔ weee lʋ, 'ɩn *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ kaa nyazɩdlɩ, -ɔ nʋa -Lagɔlubho 'nanʋʋ, ɔ 'ka we -zɛ wa -yla. 'Sa ɔ nʋa, 'ɩn -Lagɔ tɩa nyɩmaa gbʋnyuu 'wʋ. 18 Nɩɩ, -Zezuu 'dɛ ka sɩa bhabha, 'ɩn 'Kuzu yia ɔ layla. We 'dɛɛ 'gbʋ, -wa 'Kuzu -ka laylaa yi, ɔ mneni ɔ 'ka wa 'wʋsa.

3

-Zezu 'yli ɔ -zi *Moizɩ

1 Na -Lagɔbhelia, amɩa weee -wa -Lagɔ laa, a yla ɔɔ -Zezu. 'Mɔ ɔ tiea, -amɩaa dlɩzʋgbʋ -we -a gbaa, -mɔɔ 'ka we -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -zɛ. 2 Sa *Moizɩ nʋ bhaa -Lagɔɔ lubho 'nanʋʋ -mɔ -Lagɔɔ -budu zɔ, 'sa -Zezu nʋa ɔnʋʋ lubho -we -Lagɔ 'nyɛa ɔ. 3 Nɩɩ, -ɔ 'sʋbhaa -budu, 'mɔ wa zʋa -bha we 'ka -buduu 'dɛbhie -zi. 'Sa -bhlokpadɛ, -Zezu mɩ -bhazʋsa ɔ 'ka Moizɩ -zi. 4 -Budu, -we -ka -mɩ, we ka wenʋʋ 'sʋbhanyɔ. 'Ɩn -ɔ 'sʋbhaa -lu weee, -Lagɔ -wa. 5 Bha mɩa, Moizɩ -wa lubhonʋnyɔ -zɔnʋ -mɔ -Lagɔɔ -buduu -kpabhie zɔ. -We -Lagɔ 'kaa gba, 'mʋ ɔ gbaa. 6 -Slɛɛn, Klisɩ -wa 'Yu -ɔ -wa wee -Lagɔɔ -buduu -kanyɔ. Wee -budu mɩa, -amɩa -wa, -zugba we -ka nɩɩ, -a 'tɛ dlɩ, 'ɩn -we -a dɩa dlɩ 'wʋ we'e 'bhalɩ -aɩn zʋ.

-Lagɔnyɩmaa nyapɛlɩda

7 Nɩɩ, Zuzu 'Pʋpa nɛɛ:

«A -ka -zɛɛn -Lagɔɔ gbagbawɛlɩ 'nʋ,

8 a 'na 'tɛmanɩ amɩaa dlɩ la -nɩ,

nɛɛ da a -sɔlʋa zlɩmɛ -Lagɔ -yɔ 'wʋ da bɛblɛɛ,

'ɩn a yia ɔ layla, we 'bhisa -nɩ.

9 -Mɔ wee da bɛblɛɛ,

-we ɩn nʋa lɛ -zʋ glʋ 'sɔ zɔ,

amɩaa dʋkpasɩ ka we -yɔyɩ.

We mɩ 'sa 'bhie, wa yia 'mɩ layla.

10 We 'dɛɛ 'gbʋ ɩn yia wa -yɔ 'cɛpalɩ.

'Ɩn ɩn nɛɛ na 'dɛ -ylaɛ:

‹Waa nyɩma mɩa dɛ,

'kɔmʋʋ wa mnɔa wa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe nya,

wa'a ŋwnu na gbagbawɛlɩ 'wʋ.›

11 Ɩn 'paa 'cɛ, 'ɩn ɩn yia bi:

‹Ɩn nɛɛ nɩɩ, nyapɛlɩda ɩn mnazɩa la wa -yla,

wa 'na 'ka -bha pla.› »

12 Bheliaɩn, a nʋ 'nanʋʋ, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, aɩn glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ plɛ 'nyuu -yɔ ɔ -Lagɔ dlɩgʋsasɩee 'gbʋ ɔ 'bhʋ 'yliyɔga -Lagɔ 'bɩ. 13 A 'pʋpalɩ 'kʋayli 'ylɩ weee nya, wee 'ylɩnya -we *-Lagɔsɛbhɛ laa «-zɛɛn», we nya, gbʋnyuu yi aɩn glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -dawli 'wʋnʋ, 'ɩn ɔ yi -Lagɔ -yla yukwli sumanɩ. 14 -A -ka Klisɩ dlɩ -gʋ zʋda -tʋ we 'ka we gwedɩda 'bhʋ we 'ka we bhloluda nyni, -zugba -a mɩ Klisɩɩ nɔnɔnya nya.

15 A ligbe nɩɩ, -Lagɔwɛlɩ nɛɛ:

«A -ka -zɛɛn -Lagɔɔ gbagbawɛlɩ 'nʋ,

a 'na 'tɛmanɩ dlɩ la -nɩ,

da a sɔlʋa ɔ -yɔ 'wʋ, we 'bhisa -nɩ.»

16 'Lee, nyɔɔ -nyɩma 'nʋ -Lagɔɔ gbagbawɛlɩ, 'ɩn wa yi ɔ -yɔwʋsɔlʋa? -Wa weee Moizɩ -saa gayloflii Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ, ma -wa. 17 'Lee, nyɔɔ -yɔ -Lagɔ palɩ 'cɛ -zʋ glʋ 'sɔ zɔa? -Wa weee nʋa gbʋnyuu lɛ, 'ɩn wa yia da bɛblɛɛ tlɩlɩ, ma -wa. 18 -Lagɔ bia, ɔ nɛɛ: «Nyapɛlɩda ɩn mnazɩa la wa -yla, wa 'na 'ka -bha pla.» 'Lee, -mama ɔ sa 'ŋnɩa? -Wa 'nɩa ɔ 'nʋŋwɛ zʋ, ma -wa. 19 -A ka we 'jiyibheli nɩɩ, wa 'nɩ -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ, we 'gbʋ wa 'nɩa wee nyapɛlɩdaa plaplɩe mneni.

4

1 -Lagɔ ka wɛlɩ wla nɩɩ, nyapɛlɩda ɔ mnazɩa la, -mɔ -a yia plaa. Nɩɩ, a nʋ 'nanʋʋ -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, aɩn glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ bhlɩ -bha -plaplɩe. 2 Wa ka -aɩn -yla -Lagɔgbʋ gba, -amɩaa dʋkpasɩ 'bhisa. Nɩɩ, wa 'nʋa we, we bhe wa -gbɛ, -we ka gbʋ -wa, wa 'nɩ wee wɛlɩ 'wʋŋwnu dlɩzʋzʋe nya. 3 -Mʋmʋ -ka -amɩa, -amɩa -wa zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ nɩ, nyapɛlɩda -we ɔ mnazɩa la, -mɔ -a plaa. -Lagɔ nɛɛ we daɛ:

«Da ɩn mɩa 'cɛ 'pada,

-bha ɩn bia nɩɩ,

nyapɛlɩda ɩn mnazɩa la wa -yla,

wa 'na 'ka -mɔ pla.»

'Sa ɔ gbaa, 'ɩn -zugba ɔnʋʋ lubho ka -nanʋ dʋdʋʋ lalalɩe -gʋ 'wlubhalɩ. 4 Nɩɩ, -mɔ -Lagɔwɛlɩ 'wʋ, 'ylɩ gbesɔnʋʋ -gʋgbʋ we gbaa: «-Lagɔ nʋa lubho weee, wee 'ylɩ gbesɔɔ zlɩ ɔ nyapɛa.» 5 Wee gbʋ -bhlokpadɛ -Lagɔ gbaa:

«Nɩɩ, nyapɛlɩda ɩn mnazɩa la wa -yla,

wa 'na 'ka -mɔ pla.»

6 -Wa 'nʋa tɩada -Lagɔgbʋ, wa 'nɩ we -yɔŋwnu, we 'dɛɛ 'gbʋ, nyapɛlɩda -Lagɔ mnazɩa la, wa 'nɩ -mɔ pla. Nɩɩ, tɔlʋa mneni wa 'ka -mɔ pla. 7 We 'dɛɛ 'gbʋ -Lagɔ yia 'ylɩ yabhlo -bhasa. Wee 'ylɩ ɔ laa «-zɛɛn.» Wee ylɩ mɩa, ɔ ka bha -mɔ 'yugbɛɩn *Izlaɛlɩnyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ *-Davidɩ 'wʋplɩlɩ, 'ɩn ɔ yia we -gʋgbʋ gba. -A ka bha we -yɔyɩ, ɔ nɛɛ ɔ wɛlɩ 'wʋ nɩɩ:

«A -ka -zɛɛn -Lagɔɔ gbagbawɛlɩ 'nʋ,

a 'na 'tɛmanɩ amɩaa dlɩ la -nɩ.»

8 Nyapɛlɩda, -we ka -gʋgbʋ -Lagɔ gbaa, we -ka yaa nɩɩ, *-Zozue ka nyɩma we 'wʋkwa, -Lagɔ 'na 'ka yaa -mɔ 'yugbɛɩn 'ylɩ -putuu -gʋgbʋ gba. 9 -Mʋʋ ji -wa nɩɩ, -Lagɔnyɩmaa nyapɛlɩda mɩ -bha, 'ylɩ gbesɔnʋ -we nya -Lagɔ nyapɛa, we -yɔ we 'wʋwlʋ. 10 -Lagɔ nʋa lubho, 'ɩn ɔ yia nyapɛ. 'Sa -bhlokpadɛ, nyapɛlɩda -we -Lagɔ mnazɩa la, -ɔ -ka -bha pla, nyapɛa -mɔɔ yi 'yaa. 11 We 'dɛɛ 'gbʋ, -a fa -mɔ 'kʋa la, 'ɩn -a 'ka wee nyapɛlɩda pla. -A 'yɩ 'klɩ, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, -aɩn glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ bhli ɔ 'nɩ -Lagɔ 'nʋŋwɛ zʋʋ 'gbʋ, Izlaɛlɩnyɩma 'bhisa.

12 -Lagɔwɛlɩ -ga 'yliyɔ, 'ɩn we kaa 'tɩtɛ 'wʋ. We 'nɛ we -zi 'ylisɔ -tʋgʋgblɛ. Nyɩmɛɛ ku zɔ we plaa, 'ɩn da ɔ zuzu -yɔ ɔ nyapɛlɩ suslolua 'wʋ, 'ɩn we sɩsalɩa -bha 'yli, 'ɩn we sɩsalɩ 'yaa 'lalii 'ylijɩjlɩda -yɔ we bnʋ 'yli. Nyɩmɛɛ 'wlukʋʋn lapʋpalɩgbʋ -yɔ ɔ dlɩwʋnyniluu gbʋ we bhua 'wʋ. 13 -Lu weee -we ɔ -laa la -we 'kaa zizeda -mɩ ɔ 'yu, we 'nɩ -mɩ. We 'dɛ weee mɩ ɔ 'yu, ɔ 'yli yɩ we -yɔ. Ɔ -yla -a yia -amɩaa lɛnʋgbʋ weee gbaa.

-Zezu -wa -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ

14 -A ka *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ, ɔ 'tɛ la. Mɔ mnɩa -Lagɔɔ -gbɛ. Mɔ -wa -Lagɔɔ 'Yu -Zezu. We 'dɛɛ 'gbʋ, -we -a zʋa dlɩ -gʋ, -a kpa we la. 15 -Amɩaa -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ mɩa, -a -ka sɩada -mɩ, ɔ mneni ɔ -yɔ -a ka sɩa dabʋdʋ, 'ɩn ɔ 'ka -amɩaa 'wʋyɔlʋe 'wʋlanʋ. Nɩɩ, 'Kuzu ka ɔ layla sɔ weee lʋ -aɩn 'bhisa, 'ɩn ɔmɔ 'nɩ gbʋnyuu lɛnʋ. 16 We 'dɛɛ 'gbʋ, -a -yɔ dlɩɩ 'wʋtɛlo nyni -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩkpe -yɔla. -Bhɛdɛ mɩa, ɔ 'nanɩdlɩ mɩ -bha. -A -ka -bha nyni, 'ɩn -Lagɔ yɩlɩa -aɩn nyazɩ, 'ɩn ɔ saa -aɩn 'wʋ -amɩaa sɩasɩa bhla 'nanɩdlɩ nya.

5

1 -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -mɔmɔ -ka -mɩ, nyɩma glaa wa -saa ɔ, 'ɩn ɔ nʋa -Lagɔlubho nyɩma -yla. Mɔ wlaa -li -yɔ 'slaka nyɩmaa gbʋnyuu 'gbʋ. 2 Ɔɔ -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔɔ dɛ mɩa, ɔ 'nɩ 'wʋtɛ. We 'dɛɛ 'gbʋ -wa 'nɩa gbʋ -yi, -wa mnɔa, ɔ mneni ɔ 'ka wa gbɛgbɛɩn gbʋ kpa sayibheli. 3 Ɔ 'dɛ 'nɩ 'wʋtɛɛ 'gbʋ, we 'nɩ nɩɩ, nyɩmaa gbʋnyuu -yɔ -slaka -bhlogbɔɔ ɔ 'ka -sa, nɩɩ, ɔ 'dɛɛ -yɔ -nʋ klaa 'ya. 4 -Ɔ 'kaa ɔ 'dɛɛ 'ylimanɩe nya ɔ 'dɛ -sa -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ nya, ɔ 'nɩ -mɩ. -Lagɔ -bhlogbɔɔ mnenia ɔ 'ka nyɩmɛ *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ -zɛlɩ *-Awlɔɔn 'bhisa.

5 'Sa -bhlokpadɛ, Klisɩ 'nɩ ɔ 'dɛ 'ylimanɩ, ɔ 'nɩ ɔ 'dɛ la -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ. -Lagɔ gbaa ɔ -ylaɛ:

«Na 'Yu -ɩn -mɩa, nɩɩ,

-zɛɛn ɩn ka -na Dide -zɛ.»

6 -Lagɔ nɛɛ 'ya -Lagɔsɛbhɛɛ bɛta -putu 'wʋɛ:

«Mɛlɩkisedɛkɩɩ -bho *-Lagɔbʋbɔnyɔ -ɩn -mɩa,

'ylɩ weee -nʋ nya.»

7 Da Klisɩ mɩa dʋdʋ -gʋ nɩ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoe. -Mɔ ɔ bhubhoe wɛlɩ 'wʋ, -Lagɔ ɔ -zlalɩa -li, 'wʋkpɩkpɩe -yɔ wie nya. -Lagɔ -ɔ mnenia ɔ 'ka ɔ tlɩtlɩe gwevlalɩ, 'mɔ ɔ bhubhoea. 'Ɩn ɔ pɩlɩ -Lagɔ zɔlaa 'gbʋ, -mɔɔ yia ɔ yukwli pʋlʋ. 8 Klisɩ mɩa dɛ nɩ, -Lagɔɔ Yu -wa. We mɩ 'sa 'bhie, 'ɩn ɔ yia ɔ sɩasɩe 'wʋ -Lagɔɔ 'nʋŋwɛzʋzʋe 'kpɩa. 9 Ɔ tɩklɩmɩmɩe gbaa, nyɩma weee -wa zʋa ɔ 'nʋŋwɛ, 'ɩn ɔ yia wa Gbʋwʋsanyɔ -zɛ, 'ylɩ weee -nʋ nya. 10 'Ɩn -Lagɔ yia ɔ -bhasa ɔ bʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ nya, Mɛlɩkisedɛkɩɩ lɛnʋgbʋʋ sɔlʋ.

A li lililu 'tɩtɛ

11 Wee gbʋ nɩ -gʋ, gbʋ -duun -a yia gbaa. Nɩɩ, a'a 'nʋ gbʋ 'wʋla slʋɩ, we 'gbʋ amɩaa gbʋʋ 'ji -yla gbagbɩe -kalɩ -yɔ. 12 Amɩaa 'bɩ ka -Lagɔgbʋ -yɔwʋgwlɛ. A mneni a 'ka yaa -slɛɛn gbʋslolunya -zɛ 'bhie, amɩa 'ka yaa -mʋʋ lɛnʋ, we mɩ tɛɩn nɩɩ, wa -slolu aɩn -Lagɔwɛlɩɩ tɩanʋ. Amɩa 'kaa lililu 'tɩtɛ li, amɩa mɩa nyɩtɩnyu 'nyɛda. 13 -Ɔ tʋa nyɩtɩnyu 'nyɛda, 'yuyolu -wa. Ɔ 'nɩ gbʋzɔnʋ -yɔ gbʋnyuu -yɔsɩsalɩ sa -yi. 14 'Ɩn lililu 'tɩtɛ mɩa, nyɩma kpasɩɩ -nʋ -wa. Gbʋ weee -we 'wʋ wa 'plɩlɩa, we ka wa 'wlukʋʋn latɛmanɩ, 'ɩn wa yia gbʋnyuu -yɔ gbʋzɔnʋʋ -yɔsɩsalɩe 'kpɩa.

6

1 We 'dɛɛ 'gbʋ, Klisɩɩ -gʋgbʋʋ sloluee gwedɩlɩda mɩa, -a 'na -tʋlʋ -mʋʋ -bhlogbɔɔ -gʋ -nɩ, nɩɩ, -a nɔ -slɛɛn nyɩma kpasɩɩ -sloluwɛlɩ -zɔnʋ -gʋ. Wee sloluee gwedɩlɩda, mʋ -wa nɩɩ, -a 'bhʋ gbʋ -kpʋa 'bɩ, -a zʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ. 2 Nɩɩ, batizee batizee* gbʋ klaa, nyɩmaa sɔ 'wlu lapalɩe klaa, tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔsʋe klaa, we -yɔ -Lagɔɔ nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhuzlɩ, -a 'na -tʋlʋ we -gʋ nɩ. 3 -A bɛ 'yu, nɩɩ, -Lagɔ -ka ŋwnu, 'mʋ -a yia lɛnʋa.

4 'Lee, nyɩma -wa bhlia, wa mneni wa 'ka lʋyii? Nɩɩ, wa ka -Lagɔɔ san 'yɩ, wa yia -Lagɔɔ wlawlalu -we bhʋa yalɩ ŋwɛyɩ, 'ɩn wa yia Zuzu 'Pʋpa yibheli. 5 Wa ka -Lagɔwɛlɩ ŋwɛyɩ, 'ɩn wa yia we 'jiyibheli nɩɩ, we nanɩ 'yli. 'Ɩn da -Lagɔ -ka nyɩma 'wlulapɩlɩda -mɩ, 'tɩtɛ -we 'kaa yi, wa ka we yibheli. 6 -Mʋʋ 'bɩgʋ, wa -ka bhli nɩ, waa nyɩma mɩa, wa 'nɩ wa dlɩ bhitiee 'sɔnʋ mneni, -we ka gbʋ -wa, -zakpa 'sɔnʋ wamɩa kʋlʋa -Lagɔɔ 'Yu *su -gʋ la, 'ɩn wa yia nyɩma 'yoo 'nyɛ wa 'ka ɔ vɛlɩ.

7 Kpaa dʋdʋ mɩa nɩ, 'nyu -ka lʋa -zakpa duun, 'ɩn we maa we, 'ɩn -wa nʋa -bha lubho, 'ɩn we wlaa wa -yla kpaa -lu -zɔnʋ. We -ka 'sa -mɩ nɩ, -Lagɔ ŋwnaa we 'nyu la. 8 'Ɩn wee dʋdʋ -ka 'wia -sunya -yɔ -petu 'nyuu wla nɩ, -zugba wee dʋdʋ 'nɩ -lu 'wʋkʋ, -Lagɔ yia we mɛ -yɔlatɩa slʋɩ, 'ɩn siea we yia.

9 Na bhelia -zɔnʋ, -a -ka 'sa gba, -a mɩ we -gʋ nɩɩ, 'yoo -zɔnʋ a bhlia. Wee 'yoo mɩa, gbʋwʋsa -yoo -wa. 10 -We 'nɩa tɩklɩɩ -mɩ, -Lagɔ'ɔ nʋ we lɛ: -we a nʋa lɛ, we -yɔ sa a -slolua nɩɩ, a -kalɩ ɔ zɛ -Lagɔnyɩmaa 'wʋsasɩe nya, 'ɩn a mɩa we lɛnʋda, ɔ 'na 'ka we 'wʋdlʋ. 11 -We -a yɩbhalɩa aɩn, mʋ -wa nɩɩ, a 'dɛ weee -gʋ -tʋ ladoluda, 'ɩn a 'ka we 'wlulapalɩda nyni, 'ɩn -we weee a dɩa dlɩ 'wʋ, we 'ka lɛnʋ. 12 We 'dɛɛ 'gbʋ a 'na 'yamanɩ -nɩ, nɩɩ, a 'tideli nyɩma -wa zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ, 'ɩn -wa kaa dlɩtie ɔ gbʋ 'wʋ. Waa 'sasʋkpa -nyɩma mɩa, ma yɩa -Lagɔɔ kwɛlu -we ka wɛlɩ ɔ wlaa.

-Lagɔ wlaa Ablaamʋ -yla ɔ wɛlɩ

13 Da -Lagɔ wlaa Ablaamʋ -yla ɔ wɛlɩ, ɔ ka ɔ 'dɛɛ 'ŋnɩ nya bi. Nɩɩ, -ɔ 'ylia ɔ -zia -Lagɔ, ɔ -kanyɔ 'nɩ -mɩ, we 'gbʋ, ɔ 'dɛɛ 'ŋnɩ nya ɔ bia. 14 Ɔ nɛɛ: «Cɩɩn, 'nyu na yia -mɩ laŋwnaa, 'ɩn ɩn 'ka -mɩ 'yuoyuaa -zlo 'nyɛ.» 15 Ablaamʋ nʋa dlɩ tiee, 'ɩn -we ka wɛlɩ -Lagɔ wlaa, 'ɩn ɔ yia we 'yɩ.

16 Nyɩma -ka bia yi nɩ, nyɩmɛ -ɔ 'ylia -ɔ -zia wa 'wʋ, -mɔɔ 'ŋnɩ nya wa bia. Wa -ka 'sa nʋ, -bha wa yɩa we gbʋzɔnʋ nya. Nɩɩ, mʋ saa -zlɛ la.

17 'Sa we mɩa Ablaamʋʋ zʋayli -nyɩmaa -nʋ nya. Nɩɩ, -lu -zɔnʋ -we ka wɛlɩ -Lagɔ wlaa ma 'kaa we 'yɩ. -Lagɔ 'yɩbha ɔ 'ka -slolu nɩɩ, ɔ'ɔ 'bhʋlʋ ɔ wɛlɩ -gʋ la, we 'dɛɛ 'gbʋ, ɔ wlaa ɔ wɛlɩ, 'ɩn ɔ yia bi.

18 Nɩɩ, gbʋ 'sɔ -we'e 'bhitia, mʋ -wa ɔ wɛlɩ -wlawlɩe -yɔ bibie. -We mɩa dɛ -gʋ, -Lagɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka yo 'tʋbhʋ. We 'dɛɛ 'gbʋ, -amɩa -wa 'yɩa zizeda -Lagɔ zɔ dlɩwʋdɩdɩe -we ɔ dɩa -aɩn 'yu la we 'kninie nya, we ka -aɩn 'kʋayli 'pa bhabha.

19 -We -a dɩa dlɩ 'wʋ, mʋ zʋa -aɩn 'yliyɔ. -A mɩ we -gʋ -kli, we 'tɛ la, 'ɩn we plaa -Lagɔɔ -mɔwlʋda 'tata, -we ka gbʋ -wa, we gege -buduu gwe 'bhisa.

20 Nɩɩ, we 'wʋ -Zezu plaa tɩa -aɩn 'yu ɔ 'ka -aɩn 'wʋsa. Ɔ ka Mɛlɩkisedɛkɩɩ -bho *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -zɛ, 'ylɩ weee -nʋ nya.

7

-Lagɔbʋbɔnyɔ Mɛlɩkisedɛkɩ

1 Nɩɩ, ɔɔ Mɛlɩkisedɛkɩ mɩa, mɔ -wa zlɩmɛ Salɛmʋgbee 'wlulapɩlɩnyɔ, 'ɩn -Lagɔ -ɔ mɩa -mɔ yalɩ 'pɩpɩ, -mɔɔ bʋbɔnyɔ ɔ -mɩa. Da Ablaamʋ mɩa tʋ -yɔ 'bhʋda, -zugba ɔ ka nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya lu nɩ, 'ɩn ɔɔ Mɛlɩkisedɛkɩ yia ɔ yoo mnɩ. Wa gbelia 'wʋ, 'ɩn ɔ yia Ablaamʋ 'nyulaŋwna. 2 'Ɩn -mɔɔ yia -we weee -mɔɔ 'yɩa waa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya kwɛɛ, we kugbuaa -gʋ -bhlonʋ ɔ 'nyɛ. Ɔɔ Mɛlɩkisedɛkɩɩ 'ŋnɩɩ ji -wa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ tɩklɩɩ. 'Ɩn, ɔ mɩ 'yaa Salɛmʋgbee 'wlulapɩlɩnyɔ nya, mʋʋ ji -wa, -ɔ pɩlɩ nyɩma 'wlu la 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ nya. 3 Ɔɔ Mɛlɩkisedɛkɩ mɩa, ɔ dide klaa, ɔ 'nyaa klaa, we -yɔ ɔ dʋkpasɩ, -a 'nɩ wa -yi. Ɔ gwalɩgbʋ -yɔ ɔ tlɩtlɩgbʋ 'sɔ, wa'a gba -mʋʋ -gʋgbʋ. Ɔ 'wlʋ -Lagɔɔ 'Yu, ɔ mɩ -Lagɔbʋbɔnyɔ nya 'ylɩ weee -nʋ nya.

4 Amɩaa 'dɛ yla sa ɔ 'ylia, 'ɩn -amɩaa dʋkpasa Ablaamʋ yia -lu ɔ 'yɩa tʋ -gʋda, we kugbuaa -gʋ -bhlonʋ ɔ 'nyɛ. 5 Nɩɩ, -Lagɔɔ tite nɛɛ nɩɩ, *Leviii 'yuoyua -wa mɩa -Lagɔbʋbɔnya nya, wa 'yɩbhalɩ -lu weee kugbuaa -gʋ -bhlonʋ Izlaɛlɩnyɩma. Wa 'yɩbhalɩ we wa, -maa 'dɛ yi, Ablaamʋʋ 'yuoyua nya -mɩ wamɩa 'bhisa. 6 Mɛlɩkisedɛkɩ 'nɩ Leviii zʋayli -nyɩmɛ, 'ɩn Ablaamʋ yia ɔ -luu kugbuaa -gʋ -bhlonʋ 'nyɛ, 'ɩn Ablaamʋ -ɔ -yla -Lagɔ wlaa wɛlɩ, ɔmɔ yia -mɔɔ 'nyulaŋwna. 7 -A -yi we 'ji nɩɩ, kpasa ŋwna 'bɩsʋayu 'nyu la. -Mʋʋ 'nɩ kpɛlɩe -gʋla -ka. 8 -Lagɔbʋbɔnya mɩa, ma yɩa nyɩma kwɛɛ -luu kugbuaa -gʋ -bhlonʋ. Nɩɩ, nyɩma -maa -mɩa, 'ɩn 'ylɩ yabhlo nya, tlɩa -maa yia. 'Ɩn Mɛlɩkisedɛkɩ mɩa, ɔmɔ ka 'ya wee -luu kugbuaa -gʋ -bhlonʋ 'yɩ, 'ɩn ɔ mɩ 'yliyɔgada 'ylɩ weee -nʋ nya, 'sa -Lagɔwɛlɩ gbaa. 9 Leviii zʋayli -nyɩma yɩa nyɩma kwɛɛ -lu kugbuaa -gʋ -bhlonʋ. 'Ɩn wa mneni wa 'ka gba nɩɩ, Ablaamʋʋ gbɛgbɛɩn Leviii 'dɛbhie ka wee -lu kugbuaa -gʋ -bhlonʋ 'pɛnɩ. 10 Nɩɩ, Ablaamʋ mɩ *Leviii dʋkpasa nya. 'Ɩn da ɔ -yɔ Mɛlɩkisedɛkɩ 'kaa 'wʋgbeli nɩ, -zugba Levii mɩ ɔ 'pɩɔn 'wʋ, wa 'nɩ -slɔ ɔ gwalɩ.

-Zezu -yɔ Mɛlɩkisedɛkɩ

11 Leviii sɔlʋʋ -Lagɔbʋbʋe -wa Moizɩɩ titee gwe. Nɩɩ, Leviii sɔlʋʋ -Lagɔbʋbʋe -ka yaa gba nɩ, wa 'na 'ka yaa -Lagɔbʋbɔ sɔ -putu ligbe: -we mɩa Mɛlɩkisedɛkɩɩ -bho -nʋ nya, 'ɩn -we 'nɩa -Awlɔɔn -bho -nʋ. We 'nɩ mʋʋ? 12 'Ɩn wa -ka -Lagɔbʋbɔ sɔ 'bhiti nɩ, we mɩ nɩɩ, wa 'bhiti tite. 13-14 Nyɩmaa -Kanyɔ -ɔ ka -gʋgbʋ -Lagɔwɛlɩ gbaa, zʋa -putu 'yli -nyɩmɛ ɔ -mɩa. Nyɩma weee -yi we 'ji nɩɩ, Zudaa zʋayli -nyɩmɛ -wa. Nɩɩ, -Lagɔbʋbɔnyɔ yabhlogbɔɔ 'nɩ wee zʋa nɩ 'yli 'bhʋlʋ. 'Ɩn Moizɩ mɩa -Lagɔbʋbɔnyaa -gʋgbʋ gbada, ɔ 'nɩ wee zʋa nɩ 'yli -nyɩmaa -gʋgbʋ gba.

15 -A yɩ -slɛɛn we -yɔ 'nanʋʋ nɩɩ, -Lagɔbʋbɔnyɔ -putu -ka yi nɩ, -mɔɔ 'wlʋ Mɛlɩkisedɛkɩ. 16 We 'nɩ zʋayli -tite -gʋ ɔ -zɛlɩ -Lagɔbʋbɔnyɔ. 'Yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, we 'tɩtɛ -gʋ ɔ -zɛlɩa we. 17 Gbʋzɔnʋ -wa, -Lagɔwɛlɩ nɛɛ:

«-Mɩ -wa Mɛlɩkisedɛkɩɩ -bho -Lagɔbʋbɔnyɔ

'ylɩ weee -nʋ nya.»

18 -Slɛɛn mɩa, tite sʋa ka 'plɩ, -we ka gbʋ -wa, we 'nɩ 'tɩtɛ -ka, 'ɩn we bhe. 19 Nɩɩ, Moizɩɩ tite 'nɩ mneni we 'ka -lu yabhlogbɔɔ -mɔwlʋlʋ, 'ɩn -mʋʋ 'ka gba. Nɩɩ, dlɩwʋdɩdɩe -we -zia tɩanʋ 'wʋ, -Lagɔ ka we -aɩn -slolu. We gbɛgbɛɩn -a nynia ɔ -yɔla.

20 We bhlɩ -mʋʋ -gʋ, -Lagɔ yia bi. Nɩɩ, -wa -zɛa ɔ bʋbɔnya tɩada, ɔ 'nɩ -maa 'gbʋ bi. 21 Nɩɩ, -Zezu ɔ -zɛlɩa -Lagɔbʋbɔnyɔ bibie nya, ɔ nɛɛ ɔ -yla:

«Jejitapɛ ka bi,

'ɩn ɔ 'na 'ka ɔ wɛlɩ -gʋ lʋyi:

‹-Mɩ -wa na bʋbɔnyɔ

'ylɩ weee -nʋ nya.› »

22 We 'dɛɛ 'gbʋ, -slɛɛn, *'wʋsuslolue -we -Lagɔ -yɔ -aɩn nʋa lɛ -Zezuu gbɛgbɛɩn, we 'yli we -zi 'wʋsuslolue -we ɔ -yɔ nyɩma nʋa lɛ Moizɩɩ gbɛgbɛɩn.

23 -Mʋʋ 'bɩgʋ, gbʋ -putu mɩ -bha. Nɩɩ, -Lagɔbʋbɔnya duun ka 'plɩ, -we ka gbʋ -wa, -bhlo ka tlɩ, 'ɩn wa palɩa -bhlo ɔ 'bɩgʋ. Wa 'yabhlogbɔɔ 'nɩ -Lagɔ bʋbɔda -tʋ 'ylɩ weee -nʋ nya. 24 Nɩɩ, -Zezu mɩa, -mɔɔ mɩ -bha 'ylɩ weee -nʋ nya, 'ɩn -ɔ 'kaa ɔ 'bɩgʋ 'plɩlɩ -Lagɔbʋbɔnyɔ nya, -mɔɔ -kanyɔ 'nɩ -mɩ. 25 We 'dɛɛ 'gbʋ -wa nynia -Lagɔ -yɔla ɔ gbɛgbɛɩn, ɔ mneni ɔ 'ka wa gbʋ 'wʋsa, 'ylɩ weee -nʋ nya. -We ka gbʋ -wa, -Zezu -ga 'yliyɔ 'ylɩ weee nya, 'ɩn ɔ mɩ -Lagɔ bhubhoeda -maa 'gbʋ.

26 We mɩ tɩklɩɩ nɩɩ, -Zezu -mɩ -amɩaa *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ nya, -we ka gbʋ -wa, ɔ mɩ -mɔwlʋda, 'sla -yɔ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ 'nɩ ɔ 'wʋ -mɩ. Ɔ -yɔ gbʋnyuu -lɛnʋnya mɩ -yɔbhʋbhlʋda, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ 'wʋbhu yalɩ, ɔ pɩlɩ -lu weee 'wlu la. 27 Ɔ 'nɩ -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan 'kadɩ tɔlʋa 'bhisa -mɩ. We 'nɩ nɩɩ, sa zlɩ zlɩa -bhlo, 'sa ɔ 'ka 'slaka -sa -Lagɔ -yla ɔ 'dɛɛ gbʋnyuu -yɔ nyɩmaa gbʋnyuuu 'gbʋ, -maa 'bhisa. We 'nɩ -mʋʋ. Nɩɩ, -zakpa -bhlogbɔɔ ɔ -saa 'slaka ɔ 'dɛɛ wlawlɩe 'slaka nya. 28 Nyɩma 'nɩ 'wʋtɛ, 'ɩn 'ma Moizɩɩ tite saa -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan 'kadɩ nya. 'Ɩn titee 'bɩgʋ -Lagɔ bia. Wee bibie mɩa, mʋ -zɛlɩa -Lagɔɔ 'Yu -ɔ mɩa tɩklɩɩ we 'ka gba 'ylɩ weee -nʋ nya, ɔ bʋbɔnyaa -kanyɔ.

8

-Zezu -wa 'wʋsuslolue loluu 'kɔlʋ

1 -We -a mɩa gbada, we ji nɩ: -a ka 'sasʋkpa -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -ɔ -dɩa 'tɩtɛ -ka -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩkpee lilisɔlʋ la -mɔ yalɩ. 2 -Lagɔɔ -mɔwlʋda ɔ nʋa lubho. -Mɔ -wa nɩmɛkupalʋʋ dɛbhie. 'Mʋ Jejitapɛ 'sʋbhaa, we 'nɩ nyɩmɛ 'sʋbha we.

3 -Lagɔbʋbɔnyaa -cɩan 'kadɩ weee wa -saa -bha wa 'ka -lu wla, 'ɩn wa 'ka 'slaka -sa -Lagɔ -yla. We -ka 'sa -mɩ nɩ, da -Zezu yia, -lu -we ɔ 'kaa wla, we mɩ ɔ kwɛɛ. 4 Klisɩ -ka yaa dʋdʋ -gʋ -mɩ, ɔ 'nɩa -Lagɔbʋbɔnyɔ -zɛa yi, -we ka gbʋ -wa, Moizɩɩ titee sɔlʋ, -Lagɔbʋbɔnya -wa wlaa -li -Lagɔ -yla wa mɩ dʋdʋ -gʋ. 5 Waa -Lagɔbʋbɔnya mɩa, *-Lagɔbudu zɔ wa nʋa lubho. Wee -Lagɔbudu -yɔ yalɩ -nʋ 'wʋwlʋ, 'ɩn yalɩli -zɔnʋʋ zuzu -wa. Da Moizɩ 'kaa 'wʋsusloluee nɩmɛkupalʋ 'sʋbha nɩ, -Lagɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɩn -mna 'wʋ, -ɩn 'sʋbha we, we 'wʋwlʋ -nʋ -we ɩn -slolua -mɩ 'klʋ -gɔgɔ 'kadʋ 'wlu 'bhisa.» 6 Sa lubho -we -Lagɔ 'nyɛa -Zezu 'ylia we -zia waa -Lagɔbʋbɔnyaa -nʋ, 'sa -bhlokpadɛ wee 'wʋsuslolue -we ka 'kɔlʋ -Zezu -mɩaa 'ylilo -zia 'wʋsusloluee tɩanʋ. -We ka gbʋ -wa, wee 'wʋsuslolue mɩa, -Lagɔɔ wlawlawɛlɩnya -gʋ we bhʋa.

7 We -ka yaa nɩɩ, wee 'wʋsusloluee tɩanʋ mɩ gbada, wa 'na 'ka yaa we 'lulolu lɛnʋ.

8 Nɩɩ, -Lagɔ dɩlɩa ɔ nyɩma gbʋ:

«Jejitapɛ nɛɛ:

‹'Ylɩ -we nya ɩn 'kaa *'wʋsuslolue lolu lɛnʋ,

ɩn -yɔ Izlaɛlɩnyɩma -yɔ Zudaa nyɩma 'sɔ nyɩdɩ,

wee 'ylɩ mɩ yida.

9 'Wʋsuslolue -we ɩn -yɔ wa dʋkpasɩ nʋa lɛ

-maa sɔ -yɔwʋbhulʋe -yɔ

-maa Ezipʋtʋ -nyɩmaa kwɛɛ -sasɩe nya,

wee 'wʋsuslolue -lolu -mʋnɩ -yɔ we 'na 'ka 'wʋwlʋ.

Wa 'nɩ wee 'wʋsuslolue 'nʋŋwɛ zʋʋ 'gbʋ,

'ɩn ɩn yia wa sɔ 'bɩsa,

'sa Jejitapɛ gbaa.

10 Wee 'ylɩnya -mɩnɩɩ 'bɩgʋ,

sa ɩn -yɔ Izlaɛlɩnyɩma 'sɔ 'kaa 'wʋsuslolu,

mʋ nɩ: na tite na yia wa 'wlukʋʋn zʋa,

'ɩn ɩn 'ka we cɛlɩ wa dlɩ zɔ,

'ɩn ɩn 'ka wa -Lagɔ -zɛ,

'ɩn wamɩa 'ka na nyɩma -zɛ.

11 Wa 'na 'ka 'maslɛɛn wa -lima gbʋ -slolu.

Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'ka ɔ bheli -yla gbaɛ:

«-Ɩn yibheli Jejitapɛ» -we ka gbʋ -wa,

we 'ka 'nyɛnyɛyua -gʋ 'bhʋ we 'ka nyɩma kpasɩ ylɩ,

yibhelia wa 'dɛ weee yia 'mɩ.

12 Wa gbʋnyii na yia 'wʋtɩa,

'ɩn ɩn 'na 'ka 'maslɛɛn wa lɛnʋgbʋ 'nyii dlɩ -gʋ 'pa.› »

13 Nɩɩ, -Lagɔ -ka 'wʋsuslolue loluu gbʋ gba nɩ, -zugba ɔ ka we tɩanʋ 'sʋa -zɛlɩ. 'Ɩn -we -ka sʋa, we ka gɔ, 'ɩn la we yia daylɩ 'bhʋa.

9

'Wʋsusloluee tɩanʋʋ 'slaka

1 'Wʋsusloluee tɩanʋ mɩa, we ka tite, sa nyɩmɛ 'kaa -Lagɔ bʋbɔ, 'mʋ we slolua. We ka -Lagɔbʋbɔda yabhlo dʋdʋ -gʋ. 2 We 'dɛɛ 'gbʋ nyɩma yia -bha nɩmɛkupalʋ 'sʋbha. We nʋkplɛɛ tɩanʋ mɩa, 'mʋ wa laa -Lagɔɔ -mɔwlʋda. We nʋkplɛ mɩa, 'napɛ -yɔ 'tabhle -yɔ 'floo wa 'nyɛa -Lagɔ, we mɩ -bha. 3 -Mɔ we lʋʋ, 'naa yabhlo -dɩa wee nɩmɛkupalʋ 'wʋ 'sɔ. Wee 'naa lʋʋ -wa we nʋkplɛɛ 'sɔnʋ -we wa laa -Lagɔɔ -mɔwlʋda 'tata. 4 -Bhɛdɛ mɩa, 'wlɩgʋsielilu -we mɩa -can nya, we mɩ -bha. 'Ɩn 'kesu -we nʋkplɛ 'wʋsusloluee wɛlɩ mɩa, we mɩ -bha. Wee 'kesuu ku -yɔ mɩ -can nya. We nʋkplɛ mɩa, -can -tʋkpʋ -we kaa *manɩ 'wʋ klaa, -Awlɔɔn kɔɔsu -we minia -yɔ klaa, we -yɔ tʋkpanya -we -gʋ -Lagɔ cɛlɩa ɔ 'wʋsusloluee wɛlɩ, we mɩ -mɔ. 5 -Mɔ we -gʋ *selubɛɛn 'sɔ -we wa tɛlɩa, we mɩ -bha. Mʋ slolua nɩɩ, -Lagɔ mɩ -bha. 'Kesuu 'wlu -we -gʋ wa mnia nɩmɛɛ 'pɩɔn gbʋnyuu lamumnie saa, -mɔ we -kapuenya nynia. Nɩɩ, we 'nɩ we 'ji -gba -bhla.

6 Nɩɩ, we nʋkpla -luu ladɩdɩe -ka sa bhɩa, 'ylɩ weee nya, -Lagɔbʋbɔnya plaa we nʋkplɛɛ tɩanʋ 'wʋ, 'ɩn wa nʋa wa -Lagɔbʋbɔ -lubho. 7 We nʋkplɛɛ 'sɔnʋ mɩa, -Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ -bhlogbɔɔ plaa -mɛmɛ. -Zʋ 'wʋ, ɔ pla -mɔ -zakpa -bhlogbɔɔ. Nɩmɛɛ 'pɩɔn 'nɩ ɔ kwɛɛ -mɩ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -mɔ pla. Ɔ -ka -mɔ pla nɩ, 'ɩn ɔ wlaa we -Lagɔ -yla, ɔ 'dɛɛ 'gbʋ, we -yɔ nyɩmaa gbʋnyii -we ka 'ji wa 'nɩa -yii 'gbʋ. 8 Sanɛɛ 'sa Zuzu 'Pʋpa slolua -aɩn nɩɩ, yalɩɩ -mɔwlʋda 'tataa 'yoo 'nɩ -slɔ -kalɩ. 'Mʋ, wee nɩmɛkupalʋʋ tɩanʋ 'nɩ -slɔ labhʋ, we 'na 'ka -kalɩ. 9 -We mɩa dɛ, we 'yli yabhlo -wa. Mʋ slolua -zɛɛn -aɩn nɩɩ, -we weee wa wlaa -Lagɔ -yla, 'slaka weee wa -saa, we 'nɩ mneni we 'ka nyɩmɛ -ɔ bʋbɔa -Lagɔ, ɔ dlɩ dlɩ tɩklɩɩ -zɛlɩ we 'ka gba. 10 Wee wlawlali -yɔ 'slakanya mɩa dɛ nɩ, lilie klaa, 'mamɩe klaa, we -yɔ budobudoee gbʋʋ 'dɛkpʋa we gbaa. We'e nʋnʋ nyɩmaa dlɩ -lu yabhlogbɔɔ, 'ɩn bhla -we nya -Lagɔ nʋa -lu weee 'wʋsuslolue lolu lɛ, -bha wee 'sasʋkpa -tite 'bhʋa la.

Klisɩɩ 'pɩɔɔn 'ylilo

11 Nɩɩ, Klisɩ yia *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ nya. 'Ɩn -li -zɔnʋ -we mɩ bhaa la, mɔ yia we -aɩn 'nyɛa. Nɩmɛkupalʋ -we zɔ ɔ nʋa ɔ lubho nɩ, we 'yli, 'ɩn we mɩa 'nanʋʋ we 'ka dʋdʋ -gʋ -nʋ -zi. We 'nɩ nyɩma 'sʋbha we. -We -Lagɔ -laa la dʋdʋ -gʋ, we 'nɩ we glaa -mɩ. 12 Nɩɩ, Klisɩ pla -Lagɔɔ -mɔwlʋda 'tata -zakpa -bhlogbɔɔ 'ylɩ weee -nʋ nya. Ɔ ka -mɔ pla, 'ɩn we 'nɩ -vlɔɔ 'pɩɔn -yɔ 'bhliyuu 'pɩɔn ɔ wla 'slaka nya, nɩɩ, ɔ 'dɛɛ 'pɩɔn ɔ wlaa. 'Sa ɔ -saa -aɩn gbʋ 'wʋ 'ylɩ weee -nʋ nya. 13 Nɩɩ, -vlɔɔ 'pɩɔn klaa, 'bhligblɔɔ 'pɩɔn klaa, we -yɔ 'bhlii 'tʋtɔ, 'mʋ wa slua, -wa plaa pʋɩn, wa 'wluo. Tɔʋn, 'ɩn wa pʋɩn mumnia la, 'ɩn wa wlʋa -mɔ. 14 We -ka 'sa -mɩ, Klisɩɩ 'pɩɔn 'yli, we ka 'tɩtɛ 'wʋ we -zi nɩmaa -nʋ. Nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzu -ɔ mɩa la 'ylɩ weee -nʋ nya, we 'tɩtɛ nya ɔ wlaa ɔ 'dɛ, 'slaka -we 'nɩa 'sla -yɔ -ka nya -Lagɔ -yla. We 'dɛɛ 'gbʋ, ɔ 'pɩɔn mneni we 'ka -amɩaa dlɩ zɔ lawɔlʋ, 'ɩn gbʋ -we kwaa -aɩn tlɩtlɩe 'wʋ, we 'ka we -aɩn 'wʋsa. 'Ɩn -a 'ka 'yliyɔga -Lagɔɔ lubho nʋ.

'Wʋsuslolue loluu 'kɔlʋ

15 We 'dɛɛ 'gbʋ, Klisɩ mɩa -Lagɔ -yɔ nyɩma 'sɔ nyɩdɩɩ 'wʋsuslolue loluu 'kɔlʋ nya. Nɩɩ, nyɩma -wa -Lagɔ laa, 'ɩn -wa -yla ɔ wlaa ɔ wɛlɩ zʋzɔnʋ -we mɩa 'ylɩ weee -nʋ nyaa daa, -maa 'ka we 'yɩ Klisɩɩ tlɩtlɩee 'gbʋ. 'Ɩn ɔ 'ka wa 'wʋzɩtɩ gbʋnyuu -we wa nʋa lɛ 'wʋsusloluee tɩanʋʋ bhla, we gbɛgbɛɩn.

16 Wɛlɩ nyɩmɛ tɩa, wa 'nɩ -slɔ we -slolu nɩɩ, ɔ ka tlɩ, wa'a nɔ we -gʋ. 17 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka wɛlɩ tɩ 'bhie ɔ 'ka tlɩ, we ka 'nʋŋwɛ. -Mɔɔ -ka 'yliyɔga, we sa bhe. 18 We 'dɛɛ 'gbʋ 'pɩɔn 'nɩ laslue nɩ, 'wʋsusloluee tɩanʋ 'na 'ka lɛnʋ. 19 Nɩɩ, tɩada mɩa, Moizɩ zɛlɩa -Lagɔɔ titee nʋkpla -wɛlɩ weee nyɩma weee -yla. Tɔʋn, ɔ gbʋanɩa *isɔpʋsuu 'klɩya 'wluo 'kwleeni zalʋ la, ɔ faa we 'bhliyuaa 'pɩɔn klaa, -vlɔɔ 'pɩɔn klaa, we -yɔ 'nyu lʋ, 'ɩn ɔ yia we 'mni -Lagɔɔ titee 'sɛbhɛ -yɔ nyɩma weee -gʋ. 20 'Ɩn ɔ nɛɛ: «-We mɩa da nɩ, mʋ -wa 'wʋsusloluee 'pɩɔn. 'Wʋsuslolue -we -Lagɔ gbaa a zʋ 'nʋŋwɛ, mʋ -wa.» 21 'Ya 'sa -bhlokpadɛ ɔ 'mnia 'pɩɔn nɩmɛkupalʋ -gʋ, we -yɔ -li -we 'wʋ wa bʋbɔa -Lagɔ, -mʋʋ weee -gʋ. 22 -Mɔ tite 'wʋ, -lu -we 'pɩɔn 'nɩa -mɔwlʋlʋ, we 'nɩ 'wʋzu. 'Pɩɔn 'nɩ laslue nɩ, nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋtɩtɩe 'nɩ -mɩ.

Klisɩ plaa yalɩ nyɩmaa 'gbʋ

23 Wee nɩmɛkupalʋʋ nʋkplali mɩa, yalɩlii zuzu we -mɩa, 'ɩn nɩmaa 'pɩɔn nya wa 'kaa we -mɔwlʋlʋ. Nɩɩ, we mɩ nɩɩ, wee yalɩlii -yɔ -slaka 'yli we -zi dʋdʋ -gʋ -nʋ. 24 We 'nɩ nyɩmaa 'sʋbha 'sʋbha -mɔwlʋda -we -wa yalɩ -nʋʋ zuzu, we 'wʋ Klisɩ pla. Nɩɩ, -mɔ yalɩɩ 'dɛbhie -gbolu ɔ plaa, 'ɩn ɔ mɩa -slɛɛn -Lagɔ 'yu -amɩaa 'gbʋ. 25 -Zʋ ŋwɛɛ *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ plaa -mɔwlʋda 'tata nɩmaa 'pɩɔn nya. Nɩɩ, Klisɩ 'nɩ yalɩ pla ɔ 'ka ɔ 'dɛ wla -zakpa duun. 26 We -ka yaa 'sa -mɩ, we 'ka dʋdʋʋ lalabhla 'wʋbhʋ, ɔ ka yaa sɩa -zakpa duun. -Ɩnnya, we 'nɩ 'sa -mɩ. Nɩɩ, -slɛɛn mɩa, dʋdʋʋ bhɩa bhla Klisɩ 'wlʋa dʋdʋ -gʋ -zakpa -bhlogbɔɔ ɔ 'ka gbʋnyuu lasa, ɔ 'dɛɛ wlawlɩe 'slaka nya. 27 Sa nyɩma weee yia tlɩa -zakpa -bhlogbɔɔ, 'ɩn we 'bɩgʋ -Lagɔ 'ka wa -yɔgbʋ 'wʋbhu, 28 'sa -bhlokpadɛ Klisɩ wlaa ɔ 'dɛ -zakpa -bhlogbɔɔ ɔ 'ka nyɩma duuun gbʋnyuu lamumni. Ɔ -zakpa 'sɔnʋ yia 'wlʋa. -Mʋʋ mɩa, we 'nɩ gbʋnyuu ɔ yi lamumnia, nɩɩ, -wa mɩa ɔ wʋda, 'ma ɔ yia gbʋ 'wʋsaa.

10

Klisɩ yia -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛnʋa

1 Moizɩɩ tite mɩa, we 'nɩ yalɩlii 'ylii 'dɛbhie. Nɩɩ, zʋzɔnʋ -we 'kaa lɛnʋ, we zuzu -wa. We 'dɛɛ 'gbʋ, -zʋ ŋwɛɛ -slaka -bhlokpadɛ -we wa tʋa -sada, nyɩma -wa nynia -Lagɔ -yɔla, we 'nɩ mneni we 'ka wa nʋ tɩklɩɩ we 'ka gba. 2 We -ka yaa -mʋʋ nɩ, -zugba -mama bʋbɔa -Lagɔ, -maa dlɩ 'na 'ka -maa gbʋ dɩlɩ -maa gbʋnyiii 'gbʋ, 'ɩn wa 'na 'ka 'slaka -sada -tʋ, wa ka -mɔwlʋ 'ylɩ weee -nʋ nyaa 'gbʋ. 3 Nɩɩ, we 'nɩ 'sa -mɩ. Wee 'slaka wa saa da -zʋ ŋwɛɛ, mʋ nʋa lɛ, 'ɩn wa ligbea wa gbʋnyii. 4 -We ka gbʋ -wa, 'bhligblɔɔ 'pɩɔn -yɔ -vlɔɔ 'pɩɔn 'nɩ mneni we 'ka nyɩmɛɛ gbʋnyii lamumni.

5 We 'dɛɛ 'gbʋ Klisɩ 'kaa dʋdʋ -gʋ yi nɩ, ɔ nɛɛ -Lagɔ -ylaɛ:

«-Ɩn 'nɩ 'slaka -yɔ wlawlali 'yɩbha.

Nɩɩ, -ɩn ka 'mɩ ku 'nyɛ.

6 'Slaka -nɩma -we wa siea we -yɔ gbʋnyuuu 'slaka

'nɩ -mɩ dʋdʋ nanɩ.

7 We nya, ɩn gbaɛ:

‹-Lagɔ, -amɩ nɩ.

Yi ɩn yia ɩn 'ka -na dʋmagbʋ lɛnʋ.

Mʋ mɩa na daa cɛlɩda,

-mɔ -Lagɔɔ glɩglɩ -sɛbhɛ 'wʋ.› »

8 Klisɩ nɛɛ tɩaɛ: «'Slaka klaa, wlawlali klaa, 'slaka -nɩmaa -siesie klaa, we -yɔ gbʋnyuuu 'slaka, -ɩn 'nɩ we 'yɩbha, 'ɩn we 'nɩ -mɩ dʋdʋ nanɩ.» Ɔmɔ ka 'sa gba, 'ɩn Moizɩɩ tite -nanʋ nɛɛ nɩɩ, wa nʋ we lɛ. 9 Ɔ nɛɛ 'yaɛ: «-Amɩ, yi ɩn yia, ɩn 'ka -na dʋmagbʋ lɛnʋ.» Bhlasabhla -slaka mɩa, 'mʋ Klisɩ -saa la ɔnʋʋ 'slaka nya. 10 -We -Lagɔ 'yɩbhaa, 'mʋ -Zezu Klisɩ nʋa lɛ, nɩɩ, ɔ 'dɛ ɔ wlaa -zakpa -bhlogbɔɔ 'slaka nya 'ylɩ weee -nʋ nya. We gbɛgbɛɩn -a wlʋlʋa -mɔ.

11 Zlɩo zlɩ, -Lagɔbʋbɔnyɔ -mɔmɔ -ka -mɩ, -mɔɔ yligbe bhʋ -gʋ -mɔɔ -Lagɔbʋbɔ -lubho nʋda. 'Slakaa 'yli -bhlo ɔ saa -zakpa duun, 'ɩn we 'nɩ mneni we 'ka nyɩmaa gbʋnyii -bhasa. 12 Nɩɩ, Klisɩ -sa 'slaka -zakpa -bhlogbɔɔ 'ylɩ weee -nʋ nya nyɩmaa gbʋnyiii 'gbʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔɔ lilisɔlʋ ladɩ. 13 -Slɛɛn mɩa, ɔ mɩ -Lagɔ wʋda -mɔɔ 'ka ɔ tʋnyɩma ɔ bhʋ zɔ lapalɩ. 14 Nɩɩ, 'slaka -bhlogbɔɔ nya ɔ nʋa nyɩma weee -wa ɔ mɩa -mɔwlʋlʋda, tɩklɩɩ we 'ka gba 'ylɩ weee -nʋ nya.

15 Zuzu 'Pʋpa mɩ 'ya we gbʋdayɩnyɔ nya -aɩn 'yu. Ɔ nɛɛ:

16 «Jejitapɛ nɛɛ:

‹'Wʋsuslolue na -yɔ wa 'sɔ yia cɩ lɛnʋa, mʋ nɩ:

na tite na yia wa dlɩ zɔ zʋa.

'Ɩn, ɩn 'ka we cɛlɩ wa 'wlukʋʋn.› »

17 Ɔ nɛɛ 'yaɛ:

«Ɩn 'na 'ka wa gbʋnyii -yɔ wa mnɔmnɔe dlɩ -gʋ 'pa.»

18 Nɩɩ, -Lagɔ -ka wa gbʋnyii 'wʋtɩ nɩ, -zugba wa 'nɩ 'maslɛɛn gbʋnyuuu 'slakaa gbʋ -ka.

A -tʋ dlɩ zʋda

19 Na bhelia, -amɩaa dlɩ 'tɛ 'wʋ -mɔwlʋda 'tataa plada -Zezuu 'pɩɔɔn 'gbʋ. 20 Ɔ ka 'yoo -lolu -we kwaa nyɩma 'yliyɔgagɩe 'wʋ -aɩn -yla lapalɩ. We ka nɩmɛkupalʋʋ nyɩdɩ naa 'wʋplɩlɩ. -Mʋʋ ji -wa nɩɩ, ɔ 'dɛɛ ku 'wʋ we 'plɩlɩa. 21 -Mʋʋ 'bɩgʋ, -a ka *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ yabhlo, mɔ -wa -Lagɔɔ -buduu -kanyɔ. 22 -Amɩaa dlɩ mɩ -mɔwlʋda gbʋnyuu -we dɩlɩa -aɩn gbʋʋ daa, -amɩaa ku mɩ -yɔwɔlʋda 'nyu -zɔnʋ nya, we 'gbʋ, -amɩaa -gʋ -bi, 'ɩn -a nyni -Lagɔ -yɔla dlɩ weee nya. 23 Nɩɩ, dlɩwʋdɩdɩe -we ka gbʋ -a mɩa nyɩma -yla gbada, -a kpa we la -kli, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔ -ɔ wlaa ɔ wɛlɩ, ɔ'ɔ 'bhʋlʋ we -gʋ la. 24 -A 'yɩ 'klɩ sa -a 'kaa 'kʋayli 'pʋpalɩ, -a 'ka nyɩmaa zɛkalɩ, 'ɩn -a 'ka 'nanɩ nʋ, we daa. 25 Nɩɩ, 'wlu -a gbelia da zlɩ tɔlʋa zlɩ, -a 'na -salɩ -mʋʋ kwɛ 'bɩ -nɩ, sa tɔlʋa mɩa we nʋda 'bhisa. -A 'pʋpalɩ 'kʋayli, we mɩ nɩɩ, -a nʋ we lɛ bhabha, da a mɩa we -yɔyɩda nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔɔ yiyibhla ka cɩpa.

26 -A ka gbʋzɔnʋ 'kpɩa, 'ɩn -slɛɛn, -a -ka gbʋnyuu lɛnʋda -tʋ -amɩaa 'dɛ 'yibadɩ nɩ, 'slaka -we 'kaa -amɩaa gbʋnyii lamumni, we 'nɩ -mɩ. 27 We -ka 'sa -mɩ, -we -bhlogbɔɔ -a 'kaa wʋ nyanɔ dlɩ nya, mʋ -wa nɩɩ, -Lagɔ yia -amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, 'ɩn ɔ 'ka ɔ tʋnyɩma -sie -kosu 'kadʋ 'wʋ. 28 Nyɩmɛ -ɔ 'nɩ Moizɩɩ tite 'nʋŋwɛ zʋ, nyɩma 'sɔ, nyɩma ta -ka we gbʋdayɩnya nya -mɩ, wa 'na 'ka ɔ nyazɩ 'yɩlɩ, 'ɩn wa bhaa ɔ. 29 We -ka 'sa -mɩ, nyɩmɛ -ka -Lagɔɔ 'Yu 'wʋnyɛ, -kaslʋ 'wʋ -Lagɔ yia ɔ 'paa 'nyumɛɛ. We 'nɩ mʋʋ? Nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛ mɩa, 'wʋsusloluee 'pɩɔn -we 'wlʋlʋa -mɔ ɔ, ɔ -ka we 'yɩ gbʋ -kpʋa nya, 'ɩn -Lagɔɔ Zuzu -ɔ slolua -aɩn -Lagɔɔ 'nanɩ, ɔ -ka ɔ vɛlɩ nɩ, -a -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔ yia ɔ -kaslʋ 'wʋpaa 'nyumɛɛ. 30 «Kpasasɩe mɩa, na -nʋ -wa. -We ka 'klʋ nyɩmɛ kaa, -amɩ wlaa we.» -Ɔ gbaa we, -a -yi ɔ. 'Ɩn ɔ nɛɛ 'yaɛ: «Jejitapɛ yia ɔ nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhua.» 31 'Yliyɔga -Lagɔɔ kwɛɛ bhlilie mɩa, we -kalɩ -yɔ.

32 A ligbe amɩaa -Lagɔgbʋʋ gwedɩda, da -Lagɔɔ san 'mnia aɩn 'wʋ. -Mʋʋ 'bɩgʋ, a yia sɩa bhabha, 'ɩn a yia we 'wʋ amɩaa 'dɛ lakpa -kli. 33 Zlɩ tɔlʋa zlɩ, 'ɩn wa vɛlɩa aɩn, 'ɩn wa palɩa aɩn 'klɩyɩe 'wʋ -zejila 'wʋ. -Wa wa mɩ 'saa nʋda, 'ɩn a yia -maa lʋʋ 'yligbe. 34 A -yɔ -wa mɩa -kaslʋ 'wʋ ka sɩa. Wa -saa aɩn amɩaa zʋzɔnʋ kwɛɛ, 'ɩn a yia we -yɔŋwnu 'mʋna nya. -We ka gbʋ -wa, a -yi we 'ji nɩɩ, a ka 'ŋnɩmnɩe yabhlo, we -zi -lu weee 'wʋ, 'ɩn we mɩa 'ylɩ weee -nʋ nya. 35 'Kʋa 'na wlalɩ aɩn 'ylila -nɩ, nɩɩ, -lu -we ka 'klʋ a kaa, we mɩ we bhɩalɩda. 36 We mɩ nɩɩ, a -ka dlɩtie, 'ɩn a -ka -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛnʋ, 'bhie a yɩa -we ka wɛlɩ -Lagɔ wlaa aɩn -yla. 37 'Ɩn -mɔ -Lagɔwɛlɩ 'wʋ, -Lagɔ nɛɛ:

«Bhla -sɛlɛ nya, sa -sɛlɛ,

'ɩn -ɔ 'kaa yi, -mɔɔ 'kaa yi.

Ɔ 'na 'ka 'maslɛɛn -mɔ -gwlɛ.

38 -Ɔ zʋa 'mɩ dlɩ -gʋ,

-mɔɔ mɩ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya 'mɩ 'yu,

'ɩn 'yliyɔgagɩe -mɔɔ yia 'yɩa.

Nɩɩ, ɔ -ka lʋbhiti nɩ,

ɔ 'na 'ka 'maslɛɛn 'mɩ dʋdʋnamanɩ.»*

39 -Wa bhitia lʋ, 'ɩn wa mnɔa, -amɩa 'nɩ wa glaa -mɩ. Nɩɩ, -wa zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ, 'ɩn ɔ saa wa gbʋ 'wʋ, wa glaa -a mɩa.

11

Nyɩma wa yibhelia wa dlɩzʋzʋee 'gbʋ

1 Nyɩmɛ -ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ nɩ, -lu -we -gʋ ɔ dlɩ mɩa, ɔ mneni ɔ 'ka gba nɩɩ, ɔ 'ka we 'yɩ. Ɔ -yi we 'ji nɩɩ, -lu -we ɔ'ɔ 'yɩa -yɔ, we mɩ la gbʋzɔnʋ nya. 2 Bhlasabhla -nyɩma ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋʋ 'gbʋ, ɔ yia wa 'yɩ nyɩma tɩklɩɩ nya. 3 -A ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋʋ 'gbʋ, -a nʋa we 'wʋla nɩɩ, ɔ ka dʋdʋ lala ɔ wɛlɩ nya. -Lu weee wa yɩa -yɔ, ɔ ka we lala, -lu wa 'nɩa mneni wa 'ka -yɔyɩ, we nya.

4 *Abɛlɩ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ, we 'dɛɛ 'gbʋ 'slaka ɔ -saa -Lagɔ -yla, we yia ɔ bheli kpasa Kaɛɛn -nʋ 'wʋzi. Dlɩzʋzʋee 'gbʋ Abɛlɩ yia nyɩmɛ tɩklɩɩ -zɛ, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ wlawlaluu gbʋ -yɔŋwnu. Abɛlɩ ka tlɩ, 'ɩn ɔ mɩ gbada 'ylɩ weee nya, -we ka gbʋ -wa, ɔ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ.

5 Enɔkʋ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ 'wʋbhu -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, ɔ tlɩ. -Lagɔ yia ɔ 'dɛ kwesi ɔ bɛlɩ. We 'dɛɛ 'gbʋ wa 'nɩ mneni wa 'ka ɔ 'yɩ. -Lagɔwɛlɩ nɛɛ nɩɩ, da -Lagɔ 'nɩa -slɔ Enɔkʋ 'wʋbhu, -mɔɔ nanɩ ɔ dʋdʋ. 6 Nyɩmɛ -ɔ 'nɩ -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ, -mɔɔ 'nɩ mneni -mɔɔ 'ka ɔ dʋdʋ namanɩ. Nyɩmɛ -ɔ -ka -Lagɔ -yɔlanyni, dlɩ ɔ zʋa nɩɩ, -Lagɔ mɩ, 'ɩn -wa talɩa ɔ da, 'ɩn ɔ nʋa wa 'nanɩ 'wʋ.

7 *Nowee ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. Gbʋnya -we 'kaa cɩ lɛnʋ, 'ɩn -we wa'a 'yɩa -slɔ -yɔ, we -gʋgbʋ -Lagɔ gbaa ɔ -yla, 'ɩn ɔ yia we -yɔŋwnu. We 'dɛɛ 'gbʋ ɔ bhlaa batoo 'kadʋ nɩ, 'ɩn we yia ɔ -yɔ ɔ -buduŋwɛɛ -nyɩma gbʋwʋsa. 'Sa Nowee dɩlɩa dʋdʋgʋ -nyɩma gbʋ. Nɩɩ, -Lagɔ 'yɩa ɔ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya, -we ka gbʋ -wa, ɔ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ.

8 Ablaamʋ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. Da -Lagɔ laa ɔ, 'ɩn ɔ yia -mɔɔ wɛlɩ 'wʋŋwnu, -mɔɔ 'nʋŋwɛzʋzʋe nya. -Lagɔ nɛɛ nɩɩ, ɔ 'ka ɔ dʋdʋ 'nyɛ ɔ -nʋ nya. Ɔ yia wee dʋdʋʋ gbɛgbɛɩn mnɩ, -zugba ɔ 'nɩ -bha da -yi. 9 Dlɩzʋzʋee 'gbʋ, dʋdʋ -we -Lagɔ 'kaa ɔ 'nyɛ, ɔ yia -mɔ ladɩlɩ 'lakpayu 'bhisa. -Mɔ ɔ -dɩlɩa *'naabudu zɔ la. 'Sa *Izakɩ -yɔ *Zakɔbʋ 'sɔ nʋ 'yaa. -Lu -we ka wɛlɩ -Lagɔ wlaa Ablaamʋ -yla, wamɩa yi 'yaa we 'yɩa. 10 Nɩɩ, 'gbe yabhlo, -we ka -budunya mɩa 'gwlu sa 'nanʋʋ, 'mʋ Ablaamʋ mɩa wʋda. Wee gbe mɩa, -Lagɔɔ dɛ tlia we la, 'ɩn ɔ yia we 'sʋbha.

11 Ablaamʋʋ 'ŋwnɔ *Sala ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya -Lagɔ 'nyɛa ɔ 'yu -yɩyɩee 'tɩtɛ, -zugba ɔ ka gɔ. -We ka gbʋ -wa, ɔ mɩ we -gʋ nɩɩ, -Lagɔ'ɔ 'bhʋlʋ ɔ wɛlɩ -gʋ la. 12 We 'dɛɛ 'gbʋ, ɔɔ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ yia zʋa 'kadʋ lala, -zugba ɔ gɔgʋe kapa kapaa 'gbʋ ɔ 'wlʋ nyɩmɛ -ɔ mɩ tlɩda yida. Waa zʋayli -nyɩmaa 'wʋzulo 'wlʋ sa -zɛlɩ we mɩ yalɩ. Wa 'wlʋ 'ya gumunyuu ŋwɛyɔ -bʋsɛ, nyɩmɛ 'nɩ mneni ɔ 'ka wa zɛlɩ.

13 Dlɩzʋzʋe nya waa nyɩma weee tlɩa. Zʋzɔnʋnya, -we ka wɛlɩ -Lagɔ wlaa wa -yla, wa 'nɩ we kwɛzɩ, nɩɩ, wa ka we -yɔyɩ 'pɩpɩ, 'ɩn we yia wa 'mʋna 'wʋla. Wa nɛɛ nɩɩ, 'lakpanya wa -mɩa, 'ɩn wa mɩa nɔnɔnya nya dʋdʋ -gʋ. 14 Wa -ka 'sa gba nɩ, mʋ slolua nɩɩ, dʋdʋ -we -gʋ wa 'kaa ladɩ, wa mɩ we datalɩda. 15 Da wa 'bhʋa nɩ, wa'a pʋpalɩ wa 'wlukʋʋn we -gʋla. We -ka yaa wa dlɩ mɩ we -gʋ, -zugba wa mneni wa 'ka lʋbhiti. 16 Nɩɩ, dʋdʋ -zɔnʋ -we -gʋ wa 'kaa ladɩ, -we ka da wa mɩa talɩda, -we mɩa yalɩ, mʋ -wa. We 'dɛɛ 'gbʋ wa -ka -Lagɔ la wa Dide, we'e 'bhalɩ ɔ zʋ. Nɩɩ, ɔ ka wa -yla 'gbe yabhlo 'sʋbha.

17 Ablaamʋ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya ɔ wlaa Izakɩ 'slaka nya da -Lagɔ ylaa ɔ la. Nɩɩ, ɔ ka ŋwnu ɔ 'ka ɔ 'yu yabhlogbɔɔ wla 'slaka nya, -zugba -Lagɔ ka ɔ -yla wɛlɩ wla. 18 -Lagɔ nɛɛ 'cɩn ɔ -ylaɛ: «'Yuoyua -wa ɩn gbaa -mɩ -yla nɩɩ, 'yɩa -na yia wa, Izakɩɩ gbɛgbɛɩn -na yia wa 'yɩa.» 19 -Bha Ablaamʋ pʋpalɩa 'wlukʋʋn la nɩɩ, -Lagɔ ka 'tɩtɛ ɔ 'ka Izakɩ 'wʋsɔlʋ tlɩtlɩnya glaa. We 'dɛɛ 'gbʋ, -Lagɔ 'nyɛa ɔ 'yu ɔ yoo lʋ, we 'wlʋ sa tlɩtlɩnya glaa -mɔɔ bhʋ.

20 Izakɩ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya ɔ ŋwnaa *Zakɔbʋ -yɔ *Ezau 'nyu la, -we 'kaa wa 'ylɩ cɩɩ 'gbʋ.

21 Zakɔbʋ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya ɔ tlɩtlɩ bhla cɩpaa, 'ɩn ɔ yia *-Zɛzɛfʋʋ 'yua 'nyulaŋwna -bhlo -bhlo. Ɔ kwlia 'wʋ ɔ kɔɔsu -gʋ, 'ɩn ɔ yia -Lagɔ bʋbɔ.

22 -Zɛzɛfʋ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya, ɔ tlɩtlɩ bhla cɩpaa, 'ɩn ɔ yia Izlaɛlɩnyɩmaa Ezipʋtʋ -tla gbʋ gba. 'Ɩn -we wa 'kaa ɔ 'kwie nʋnʋ, ɔ yia we gba.

23 Moizɩɩ dide -yɔ ɔ 'nyaa ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya wa gwalɩa ɔ, 'ɩn wa yia ɔ zize 'cʋ ta zɔ. Wa 'yɩa nɩɩ, ɔɔ 'yu nanɩ 'yli, wa 'nɩ tite 'nʋŋwɛ -sasɩee daa nyanɔ nʋ Ezipʋtʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ kwɛɛ.

24 Moizɩ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya ɔ 'ylimanɩa, ɔ 'nɩ 'yɩbha wa gbaa nɩɩ, Moizɩ mɩa, Ezipʋtʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔɔ 'ŋwnɔyuu yu -wa. 25 Ɔ ka we -yɔŋwnu ɔ 'ka sɩa -Lagɔɔ nyɩma glaa. We mɩ 'sa 'bhie, ɔ mneni yaa ɔ 'ka gbʋnyuuu lɛnʋe 'wʋ -mʋna li bhla -sɛlɛɛ -nʋ nya. 26 Ezipʋtʋʋ 'ŋnɩmnɩli -zu 'wʋ, nɩɩ, wa 'ka ɔ vɛlɩ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ 'bhisa, -mʋʋ nanɩ ɔ dʋdʋ we -zi -lu weee. Nɩɩ, -we -Lagɔ 'kaa cɩ ɔ 'nyɛ we -gʋ ɔ 'yli mɩa.

27 Moizɩ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We 'gbʋ ɔ yia Ezipʋtʋ 'bhʋ, 'ɩn ɔ 'nɩ wa 'wlulapɩlɩnyɔ kwɛɛ nyanɔ nʋ. Ɔ ka dlɩ 'tɛmanɩ nɛɛ nyɩmɛ -ɔ yɩ -Lagɔ -yɔ, -Lagɔ -ɔ wa'a 'yɩa -yɔ. 28 Ɔ dlɩzʋzʋee 'gbʋ ɔ yia *'Wʋzɩtɩylɩɩ 'fɛtɩɩ -sasɩe ladɩ. 'Ɩn ɔ nɛɛ Izlaɛlɩnyɩma -yla wa tli klolo 'pɩɔn -yɔ, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, 'anzɩ -we -Lagɔ zʋa tlɩtlɩe kwɛɛ, we 'bha Izlaɛlɩnyɩmaa 'yuaa tɩanʋ.

29 Izlaɛlɩnyɩma ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya wa yia *gumunyu Zalʋ lʋplɩlɩ dʋdʋ klo -gʋ 'bhisa. 'Ɩn Ezipʋtʋ -nyɩma -wa mɩa wa 'bɩ 'kaa 'plɩa yi, 'ɩn 'nyu yia -maa -gʋ yeli.

30 Izlaɛlɩnyɩma ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya wa bibea Zelikogbe 'ylɩ gbesɔ, 'ɩn we suo yia bhli.

31 'Naabɩzɩŋwnɔ *Wlaabʋ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya -wa'a zʋa -Lagɔ 'nʋŋwɛ, 'ɩn ɔ -yɔ wa 'nɩa tlɩ dabʋdʋ. Nɩɩ, nyɩmaa didedidenya -wa mɩa Izlaɛlɩnyɩma nya, ɔ ka wa zize.

32 Sa ɩn 'ka 'ya gbaa? Nɩɩ, Zedeɔn klaa, -Balakɩ klaa, Samʋsɔn klaa, Zɛfʋte klaa, -Davidɩ klaa, Samuɛlɩ klaa, we -yɔ *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, -maa -gʋgbʋʋ gbagbɩe -tlʋlʋ 'mɩ -yla la. 33 -Maa ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya -maa lua dʋdʋ duuun -gʋ -nyɩma, -maa pɩlɩa nyɩma 'wlu la tɩklɩmɩmɩe nya, -we ka wɛlɩ -Lagɔ wlaa -maa -yla, 'ɩn -maa yia we 'yɩ. Nɩɩ, -maa ka -jlaa ŋwɛ gbʋan, 34 'ɩn -maa yia -kosu 'tɩtɛ nyumonu, 'ɩn -lu 'nɩa -maa ylɩ tʋgʋgblɛ 'yu. Nɩɩ, wa 'nɩ bha latɛ, 'ɩn wa yia latɛmanɩ. Tʋ 'wʋ, wa ka latɛmanɩ, 'ɩn wa yia wa tʋnyɩma -gʋgalɩ. 35 'Ŋwnɩ tɔlʋa ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ. We nya wa 'yɩa wa tlɩtlɩnya 'wʋsɔda, 'ɩn wa -yɔ wa 'sɔ yia -mɩ.

Nɩɩ, tɔlʋa wa 'palɩa 'klɩyɩe 'wʋ bhabha. We mɩ 'sa 'bhie, -maa 'nɩ -maa 'dɛɛ 'yitide gbʋ -yɔŋwnu. Nɩɩ, 'klɩyɩe 'wʋ -maa tlɩlɩa, 'ɩn we 'bɩgʋ, -maa 'ka 'yliyɔgagɩe -zɔnʋ 'yɩ. 36 Tɔlʋa mɩa, -maa wa vɛlɩa, 'ɩn wa sɛlɩa -maa. Tɔlʋa wa gbʋan nɛtɛ -llukpe nya, 'ɩn wa yia wa -kaslʋ 'wʋpa. 37 Tɔlʋa wa 'bhaa gbɔkʋ 'wʋ, wa yia tɔlʋa 'wʋdɩ 'sɔ, 'ɩn wa yia tɔlʋa 'bha tʋgʋgblɛ nya. Tɔlʋa gwaa la, bhlabhlɛɛ ku -yɔ wlii ku -wa -maa -bana. Wa yia -maa boba 'wʋtɩ, wa yia -maa 'klɩyɩe 'wʋpalɩ, 'ɩn wa yia -maa gbʋnyuu 'wluo nʋ. 38 Dʋdʋgʋ -nyɩma 'nɩ waa nyɩma -manɩɩ 'klʋ -ka. -Maa -yɔ lagwagwɩe ka da weee 'plɩlɩ: wa ka da bɛblɛɛ 'plɩlɩ, wa ka -gɔgɔ 'wlu mnɩ, 'ɩn wa yia tʋkpanya -yɔ 'bhʋkanya 'wʋ ladɩlɩ.

39 -Lagɔ ka wa yibheli dlɩzʋnya nya, -we ka gbʋ -wa, wa 'dɛ weee ka ɔ dlɩ -gʋ zʋ. Nɩɩ, -we ka wɛlɩ -Lagɔ wlaa wa -yla, wa 'nɩ 'maslɛɛn we 'yɩ. 40 -Lagɔ ka 'ya -a 'dɛ weee -yla -lu -zɔnʋ ladɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ, wa 'nɩ mneni wa 'ka -mɩ tɩklɩɩ we 'ka gba, -zugba -a 'nɩ wa glaa -mɩ.

12

A 'tɛmanɩ dlɩ sɩasɩe 'wʋ

1 Waa gbʋdayɩnyaa -zlo bibea -aɩn, 'ɩn wa mɩa -aɩn ylada. We 'dɛɛ 'gbʋ, -we weee nyenia -aɩn -a 'bhʋ we 'bɩ. Gbʋnyuu, -we bhlɩa -aɩn la bhebhe, -a 'bhʋ we 'bɩ. Gwagwa -yoo wa palɩa -aɩn -yla la, -a 'tɛmanɩ dlɩ -a -yɔ gwagwɩe 'ka we bhloluda nyni. 2 -A yla -Zezu 'ylɩ weee nya. Mɔ -wa -amɩaa dlɩzʋzʋee gwedɩda, 'ɩn mɔ -wa we gbalɩnyɔ. Ɔ yɩ 'mʋna -we ɔ 'kaa li -yɔɔ 'gbʋ, ɔ ŋwnua wa 'ka ɔ *su -gʋ lakʋlʋ, ɔ 'nɩ -mʋʋ zʋ -lu la. -Slɛɛn mɩa, ɔ -dɩlɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩkpee lilisɔlʋ la.

3 Cɩɩn, a 'pa -Zezu dlɩ -gʋ. Sa gbʋnyuu -lɛnʋnya -sɔlʋa ɔ -yɔwʋ, 'ɩn ɔ 'nɩa -maa kwɛɛ -gwa, a ligbe we, 'kʋa yi aɩn 'ylila wla, 'ɩn a yi -Lagɔ dlɩ -gʋ -sa. 4 A ka gbʋnyuu nya gʋ, 'ɩn a 'nɩ we nya tlɩtlɩe 'yu nyni. 5 -Lagɔ ka aɩn 'dɩzʋ, 'ɩn a yia dlʋ. Ɔ 'yua 'bhisa ɔ gbaa aɩn -ylaɛ:

«Na 'yu, Jejitapɛ -ka -mɩ 'wʋslamanɩ nɩ,

-ɩn zʋ -na 'dɛ 'yliyɔ.

Ɔ -ka -mɩ -yla -na gbʋ lapalɩ nɩ,

'kʋa 'na wlalɩ -mɩ 'ylila -nɩ.

6 Jejitapɛ mɩa,

-wa ka zɛ ɔ -kalɩa,

'ma ɔ slamanɩa 'wʋ.

-Wa weee ɔ yɩa ɔ 'yua 'bhisa,

'ma ɔ paa -kaslʋ 'wʋ.»

7 A -ka sɩada -mɩ, -Lagɔ 'ka aɩn 'wʋslamanɩɩ gbʋ -wa. Ɔ 'yua 'bhisa ɔ bhua aɩn 'wʋ. 'Yu, -ɔ ɔ dide'e 'slamanɩa 'wʋ, -mɔɔ 'nɩ -mɩ. 8 -Lagɔ mɩa, ɔ 'yua weee ɔ slamanɩa 'wʋ. Ɔ 'nɩ aɩn 'wʋslamanɩ nɩ, -zugba bhoyi -gʋ -yua a -mɩa, a 'nɩ ɔ 'yuaa 'dɛbhie -gbolu. 9 -Amɩaa dʋdʋ -gʋ -didea ka -aɩn 'wʋslamanɩ, 'ɩn -a yia wa 'nʋŋwɛ zʋ. Nɩɩ, we -ka 'sa -mɩ, -amɩaa Dide -Lagɔ -ɔ mɩa yalɩ, -a pɩlɩ ɔ zɔla, -a 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ. 10 -Amɩaa dʋdʋ -gʋ -didea mɩa, 'wʋ wa slamanɩa -aɩn bhla -sɛlɛ yabhlo nya wa dlɩɩ da. 'Ɩn -Lagɔ mɩa, -amɩaa 'dɛɛ zʋzɔnʋʋ 'gbʋ ɔ slamanɩa -aɩn 'wʋ, -a 'ka -mɔwlʋda -mɩ ɔ 'dɛ 'bhisa. 11 Wa -ka -aɩn 'wʋslamanɩda -mɩ, we'e namanɩ -aɩn dʋdʋ, we'e -la -aɩn 'mʋna 'wʋ. 'Ɩn cɩcɩ, -wa wa 'slamanɩ 'saa 'wʋ, 'ɩn -maa tʋa 'wʋ tɩklɩɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ nya.

12 We 'dɛɛ 'gbʋ amɩaa sɔnya -we sɩa, 'ɩn -we a bɛlɩa zɔ, a 'bhu we 'wʋ. Amɩaa 'kukolu -we sɩa, a 'tɛmanɩ we la. 13 A palɩ 'yoo -zɔnʋ la amɩaa bhʋ -yla, -ɔ mɩa 'tɩgɩda ɔ yi bhli, nɩɩ, ɔ 'ka 'pʋ.

'Yɩbhalɩgbʋnya

14 Nɩɩ, a fa -mɔ 'kʋa la a 'ka 'wʋtʋ -dlɔɔ nyɩma weee nya, 'ɩn bhʋ -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ, a 'ka we nɔ. We 'nɩ -mʋʋ nɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'ka Jejitapɛ 'yɩ. 15 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, a palɩ -Lagɔɔ 'nanɩdlɩ -blɩgʋ. 'Ɩn -petu 'nyuu yabhlogbɔɔ 'na mini aɩn glaa -nɩ, we 'ka gbʋ duun -nyumo, 'ɩn we 'ka we gu nyɩma 'wʋlamneni -nɩ. 16 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, aɩn glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ -ka mʋtnɩ kwɛ, 'ɩn a yi -we mɩa -Lagɔɔ -nʋ nya 'wʋnyɛ Ezau 'bhisa. Nɩɩ, mɔ 'paa ɔ 'dɛɛ kpasabɩ pɛlʋ ɔ 'bɩsʋayu kwɛɛ lililuu -kaklʋ -bhlogbɔɔɔ 'gbʋ. 17 A -yi we 'ji nɩɩ, -mɔ 'yu gbɛgbɛɩn, ɔ 'yɩbha ɔ dide ŋwna ɔ 'nyu la, 'ɩn -mɔɔ 'nɩ we -yɔŋwnu. Nɩɩ, wie nya ɔ bhubhoea ɔ dide -mɔɔ 'ka -mɔɔ wɛlɩ 'bhiti, 'ɩn -mɔɔ 'nɩ we mneni.

18 Amɩanʋʋ -Lagɔɔ -yɔlanynie -yɔ bhlasabhla -Izlaɛlɩnyɩmaa -nʋ 'nɩ -bhlo -mɩ. Nɩɩ, -gɔgɔ 'kadʋ -we wa mnenia wa 'ka kwɛzɩ, amɩa 'nɩ we -yɔlanyni. -Kosu 'kadʋ klaa, nikpise klaa, -sabɔ klaa, we -yɔ 'nyuu -pɩpɛ 'kadʋ, a 'nɩ we -yɔyɩ. 19 A 'nɩ lɛglɛ -yɔ wɛlɩ 'nʋ. Nɩɩ, Izlaɛlɩnyɩma ka 'sasʋkpa wɛlɩ 'nʋ, 'ɩn wa nɛɛ wa 'nɩa we -putu yukwli pʋlʋ. 20 -We ka gbʋ -wa, -Lagɔ nɛɛ wa -yla: «-Ɔ -ka -gɔgɔ 'kadʋ nɩ kwɛzɩ, we yi nɩmɛ -zɛ, a 'bha ɔ gbɔkʋ 'wʋ.» Wee wɛlɩ mɩa dɛ, we -kalɩ -yɔ wa -yla. 21 -We wa 'yɩa -yɔ, we ka wa nyanɔdlɩ 'wʋslu, 'ɩn Moizɩ nɛɛ: «Ɩn mɩ tɛlɩda, nyanɔ ka 'mɩ dlɩ 'wʋslo.»

22 'Ɩn amɩa, a ka -gɔgɔ 'kadʋ wa laa *Siɔn -yɔ 'yliyɔga -Lagɔɔ 'gbe -yɔlanyni. Yalɩɩ *-Zeluzalɛmʋ, mɔ 'anzɩɩ 'wlu -nyacɩɩn mɩa 'mʋna lida, -mɔ -wa. 23 -Lagɔɔ tɩa -yua -wa ka ŋnɩ mɩa yalɩ cɛlɩda, da wa gbelia 'wlu, a ka -bha -yɔlanyni. -Lagɔ, -ɔ bhua nyɩma weee -yɔgbʋ 'wʋ, a ka ɔ -yɔlanyni. A ka nyɩma tɩklɩɩ -wa ka tɩklɩmɩmɩe gbaa -yɔlanyni. 24 -Zezu -ɔ -wa *'wʋsuslolue loluu 'kɔlʋ, a 'ka ɔ -yɔlanyni. 'Ɩn ɔ 'pɩɔn -we wa slua la, 'ɩn -we 'ylia we -zia Abɛlɩɩ 'pɩɔn, a 'ka we -yɔlanyni.

25 We -ka 'sa -mɩ, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, a yi -ɔ mɩa aɩn -yla gbʋ gbada, -blɩgʋpalɩ. Da dʋdʋ -gʋ, Moizɩ ka Izlaɛlɩnyɩma 'dɩzʋ, -maa 'nɩ ɔ wɛlɩ 'wʋŋwnu, 'ɩn -Lagɔ yia wa -kaslʋ 'wʋpa. -We -ka -amɩa, yalɩ -Lagɔ mɩa -aɩn -yla gbʋ gbada. Nɩɩ, -a -ka ɔ -blɩgʋpalɩ, -a 'nɩ mneni -a 'ka ɔ kwɛɛ 'tla. 26 Bha mɩa, -Lagɔɔ wɛlɩ zuklua dʋdʋ. -Zɛɛn mɩa, ɔ ka we gba -aɩn -yla, ɔ nɛɛ: «Dʋdʋʋ -tapa na yia zuklua, 'ɩn -slɛɛn we 'nɩ dʋdʋ -bhlogbɔɔ, nɩɩ, dʋdʋ -yɔ yalɩ 'sɔ na yia zuklua.» 27 Ɔ -ka gba «-tapa» nɩ, gbʋ yabhlo we slolua -aɩn. Mʋ -wa nɩɩ, -lu -we -Lagɔ -laa la, -we 'kaa zuklu, la we yia 'bhʋa. Nɩɩ, -we 'nɩa mneni we 'ka zuklu, -bha we yia -tʋa.

28 -Amɩa mɩa, -Lagɔ ka -aɩn 'tɩtɛ 'nyɛ, -a -yɔ ɔ 'sɔ 'ka nyɩma 'wlulapɩlɩ. Wee 'wlulapalɩe 'nɩ mneni we 'ka zuklu, we -ka 'sa -mɩ, -a 'pa -Lagɔ fuo, -a bʋbɔ ɔ ɔ dʋmasa, 'nʋŋwɛzʋzʋe -yɔ sɔsʋe nya. 29 Cɩɩn, -amɩaa -Lagɔ mɩa, -kosu -we saa -lu la, 'mʋ ɔ -mɩa.

13

Sa -a 'kaa -Lagɔ dʋdʋnamanɩ

1 Nɩɩ, a -tʋ zɛkɩkalɩda, sa -Lagɔbhelia 'kaa we nʋ, 'sa. 2 'Lakpanya, -wa yia amɩaa -gbɛ, a kpa wa sɔ 'sɔ nya. Nyɩma tɔlʋa nʋ 'saa, 'ɩn wa yia 'anzɩnyaa 'lakpasu kpa, wa 'nɩ we 'jiyibheli. 3 -Wa mɩa -kaslʋ 'wʋ, a 'pa wa dlɩ -gʋ nɛɛ amɩa -yɔ wa sɔ mɩ -kaslʋ 'wʋ. -Wa, wa mɩa sɩalɩda, a 'pa 'ya -maa dlɩ -gʋ, -we ka gbʋ -wa, amɩa ka ku, 'ɩn wa mneni wa 'ka aɩn sɩalɩ.

4 Nɩɩ, nyɩma weee zʋ kʋkwalɩe 'nʋŋwɛ. 'Lowli -yɔ ɔ 'ŋwnɔ mɩmnɩ -yla tɩklɩɩ. Mʋtnɩ kwɛ -cɩan -yɔ -wa -yɔ nyɩma weee dɩa -budu 'wʋ, -Lagɔ yia wa -yɔgbʋ 'wʋbhua.

5 'Gwɛzii 'ylibɩlanɔnʋe 'na -zɛlɩ amɩaa dlɩ zɔ gbʋ -bhlogbɔɔ -nɩ. -We a kaa, we namanɩ aɩn dʋdʋ. -Lagɔɔ 'dɛ nɛɛ:

«Ɩn 'na 'ka cɩ 'sa -mɩ tɩ,

ɩn 'na 'ka cɩ -mɩ 'bɩbhʋ.»

6 We -ka 'sa -mɩ, -a mneni -a 'ka gba, -amɩaa -gʋ nya -biɛ:

«Jejitapɛ yia 'mɩ 'wʋsaa.

Ɩn 'na 'ka nyanɔ nʋ.

Lɛɛ -lu nyɩma 'ka 'mɩ nʋnʋa?»

7 A ligbe amɩaa 'yugalɩnyaa tɩanʋ -wa gbaa aɩn -yla -Lagɔgbʋ. Da wa -gaa 'yliyɔ, bhʋ -we wa nɔa, amɩaa 'dɛ ka we -yɔyɩ. Sa wa nʋa -Lagɔɔ dlɩ -gʋ -zʋda, a nʋ 'sa. 8 -Zezu mɩ -Zezu -bhlokpadɛ nya. Zʋbha klaa, -zɛɛn klaa, we -yɔ 'ylɩ weee nya, ɔ'ɔ 'bhiti. 9 -Slolue loluu 'yli -bhlo -bhlo -we bhʋa da -putu, a 'na 'tideli nyɩma 'yi wa 'ka aɩn -dawli 'wʋnʋ we nya. -We 'kaa aɩn 'kʋayli 'pa, we nanɩ 'yli nɩɩ, we -mɩ -Lagɔɔ 'nanɩ nya, lililuu titee 'nʋŋwɛzʋzʋe -we'e -saa we 'nʋŋwɛ -zʋnya 'wʋ, we 'na -zɛlɩ -mʋʋ -nɩ.

10 -Amɩa ka 'slakagʋsalɩlu yabhlo. We -gʋ -slaka mɩa, -Lagɔbʋbɔnya, -wa saa *Zuifʋʋ nɩmɛkupalʋ zɔ 'slaka, wa 'nɩ we 'klʋ -ka wa 'ka we li. 11 Wanʋʋ -gbɛ, *-Lagɔbʋbɔnyaa -kanyɔ 'kadʋ mɩa, -mɔwlʋda 'tata ɔ -yɔ nɩmaa 'pɩɔn plaa. Nɩɩ, mʋ -wa nyɩmaa gbʋnyuuu 'slaka. Wee nɩmaa -kpabhie mɩa, wa 'gbe -glima wa siea we. 12 We 'dɛɛ 'gbʋ, -Zezu yia -Zeluzalɛmʋgbee -glima tlɩlɩ, ɔ 'ka nyɩma -mɔwlʋlʋ ɔ 'dɛɛ 'pɩɔn nya. 13 -We mɩa 'dɛɛ 'gbʋ, -a 'tla -mɔ, -a -yɔ ɔ 'sɔ 'ka 'wʋgbeli 'gbe -glima, 'ɩn wa 'ka -aɩn vɛlɩ ɔ 'bhisa. 14 Da dʋdʋgʋ -gbe -we 'wʋ -a mɩa, 'plɩa we yia. Nɩɩ, 'gbe -we 'kaa cɩ yi, we da -a mɩa -talɩda. 15 Nɩɩ, 'slaka -we -a 'kaa -sa -Lagɔ -yla -Zezuu gbɛgbɛɩn, mʋ -wa nɩɩ, -a bhlɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylɩ weee nya. -Mʋʋ ji -wa nɩɩ, ŋwɛɛ -a wlelia we nɩɩ, -Lagɔ 'yli. 16 A 'na dlʋlʋ gbʋzɔnʋʋ lɛnʋe -yɔ 'wʋsɩsalɩe 'wʋ -nɩ, nɩɩ, mʋ -wa 'slaka -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ.

17 A zʋ amɩaa 'yugalɩnya 'nʋŋwɛ, a pɩlɩ wa zɔla. Ma zʋa amɩaa zuzu 'yliyɔ. -We ka gbʋ -wa, 'ma -Lagɔ yia we -gʋgbʋ layɩbhaa. A -ka wa 'nʋŋwɛ zʋ, 'ɩn wa nʋa wa lubho 'mʋna nya. We 'nɩ -mʋʋʋ, 'klʋ -susue nya wa yia we nʋa, 'ɩn -mʋʋ 'na 'ka aɩn 'wʋsa.

18 A bhubhoe -Lagɔ -amɩaa -nʋ nya. A -yi we 'ji nɩɩ, -amɩaa 'wlukʋʋ'ʋn dɩlɩ -aɩn gbʋ, nɩɩ, gbʋzɔnʋʋ lɛnʋe 'klɩ -a mɩa 'yɩda 'ylɩ weee nya. 19 Amɩaa zukpa -wa, -we na yɩbhalɩa aɩɩn 'dɛbhie mʋ -wa nɩɩ, a bhubhoe -Lagɔ ɔ 'ka 'mɩ 'yoo 'nyɛ, 'ɩn ɩn 'ka aɩn glaa nyni slʋɩ.

20 -Lagɔ, -ɔ nyɛa -aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ, mɔ 'bhua bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ 'kadʋ, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu 'wʋ tlɩtlɩnya glaa, 'wʋsuslolue -we 'nɩa bhloluda -kaa 'pɩɔn nya. 21 Ɔɔ -Lagɔ 'nyɛ aɩn 'tɩtɛ a 'ka gbʋzɔnʋ ɔ 'yɩbhaa lɛnʋ. -We nanɩa ɔ dʋdʋ, ɔ nʋ we lɛ -aɩn 'wʋ -Zezu Klisɩɩ gbɛgbɛɩn. 'Ŋnɩmnɩe -mɩ -Zezuu -nʋ nya 'ylɩ weee nya. *-Amɛnɩ.

Wɛlɩpapɩe

22 Bheliaɩn, amɩa na palɩa zukpa. Nɩɩ, a pʋlʋ 'kʋayli -pa -wɛlɩ nɩ yukwli dlɩtie nya. Nɩɩ, -we ɩn cɛlɩa da 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ, we 'nɩ tlʋlʋ bhabha. 23 Ɩn 'yɩbha a yibheli we 'ji nɩɩ, wa ka -amɩaa bheli Timotee -kaslʋ 'wʋsa. Ɔ -ka na -gbɛ yi -pa nɩ, ɩn -yɔ ɔ 'sɔ, 'ɩn -a mnɩa amɩaa -gbɛ.

24 A -sa amɩaa 'yugalɩnya weee -yɔ -Lagɔnyɩma weee fʋ. Italii -dʋdʋ -gʋ -bhelia nɛɛ, wa -sa aɩn fʋ.

25 -Lagɔ ŋwna a 'dɛ weee 'nyu la.

* 6:2 Nɩɩ, Zuifʋʋ budobudoe -yɔ batizee batizeee -gʋgbʋ we gba 'yaa.

* 10:38 We ji -wa 'yaɛ: nyɩmɛ -ɔ mɩa nyɩmɛ tɩklɩɩ nya 'mɩ 'yu, dlɩzʋzʋee 'yoo -gʋ ɔ yia nɔda -tʋa.

'Zake

1

2

3

4

5

'Zakee 'sɛbhɛ

*'Zake -wa bha *-Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩmaa 'yugalɩnyɔ yabhlo. 'Sɛbhɛ nɩ ɔ cɛlɩa, ɔ 'ka -Lagɔnyɩma we -slolu nɩɩ, wa -ka -Zezu dlɩ -gʋ zʋ, we mɩ nɩɩ, wa nɔnɔbhʋ -mɩ tɩklɩɩ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ, *'Zake, saa aɩn fʋ. -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu *Klisɩɩ lubhonʋnyɔ ɩn -mɩa. *Zuifʋ weee mɩa -Lagɔnyɩma nya, wa palɩa 'klɩyɩe 'wʋ, -wa mnenia la dʋdʋ weee -gʋ, 'ma na paa na fʋsawɛlɩ yoo.

Dlɩzʋzʋe -yɔ gbʋyilo

2 Na bhelia, laylagbʋ -bhlo -bhlo -nya -we lʋ a yia 'plɩlɩa, a yla we 'mʋna 'kadʋ nya. 3 A yibheli we 'ji nɩɩ, a -ka dlɩ 'tɛmanɩ laylagbʋ 'wʋ, dlɩtie we nyɛa aɩn. 4 Nɩɩ, amɩaa dlɩtiee lɛnʋgbʋ -zɔnʋ nʋ lɛ tɩklɩɩ, 'ɩn a 'ka -mɩ tɩklɩɩ gbada, -lu yabhlogbɔɔ 'na bɔlʋ aɩn 'wʋ -nɩ. 5 Amɩaa lʋnyɩmɛ yabhlo 'nɩ gbʋ -yi nɩ, ɔ -zlalɩ we -Lagɔ, -ɔ 'kaa we ɔ 'nyɛ. -Lagɔ nyɛa nyɩma weee -lu bhe 'nanɩdlɩ nya, 'ɩn ɔ'ɔ kpɔtɔa we, ɔ 'ka we ɔ 'nyɛ. 6 Nɩɩ, ɔ -zla we dlɩzʋzʋe weee nya, ɔ 'na lʋlʋ dlɩ -nɩ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ lʋa dlɩ, ɔ 'wlʋ gumunyuu -gbʋgbʋ, -we -pɩpɛ bhua 'wʋ, 'ɩn we kwaa we sɔ weee lʋ, mʋ. 7 -Mʋʋ 'sasʋkpa -nyɩmɛ 'na -dɩlɩ dlɩ zɔ, ɔ 'na gbalɩ -nɩɛ: «Jejitapɛɛ kwɛ -lu na yia 'yɩa.» 8 Nɩɩ, dlɩlʋnyɔ -wa, dlɩ ɔ lʋa ɔ lɛnʋgbʋ weee 'wʋ.

Boba -yɔ 'ŋnɩmnɩe

9 Na bheli bobabhanyɔɔ dlɩ namanɩ, nɩɩ, -Lagɔ yia ɔ 'ŋnɩ 'wʋbhua. 10 'Ɩn 'ŋnɩmnɩnyɔɔ dlɩ namanɩ, nɩɩ, -Lagɔ ka ɔ 'ŋnɩ zɔbɛlɩ. Nɩɩ, bhɩa ɔ 'ŋnɩmnɩe yia -fliii -petuu -bʋɩ 'bhisa. 11 Sa 'ylʋ -ka 'wʋsɔ we suloo 'tɩtɛ nya, we yɛlɩa -petu, we -bʋɩ bhlia, 'ɩn we 'ylinanɔ bhʋa la, 'sa 'ŋnɩmnɩnyɔ yia labhʋa ɔ lɛnʋlu glaa.

12 Nyɩmɛ -ɔ dɩa laylagbʋ zɔ la dlɩ 'tɩtɛ nya, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ ɔ -nʋ nya. Nɩɩ, ɔ laylaylɩee 'bɩgʋ, ɔ yia ɔ 'pɛnɩe 'yɩa. Ɔ 'pɛnɩe mɩa, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, -we -Lagɔ gbaa ɔ 'ka -wa -kalɩa ɔ zɛ 'nyɛ, mʋ -wa.

Gbʋnyuuu lɛnʋ tʋ'ʋ 'bhʋ -Lagɔɔ -gbɛ

13 Nɩɩ, gbʋnyuuu lɛnʋ tʋ -ka nyɔɔ 'bha, ɔ 'na gbalɩ -nɩɛ:

«-Lagɔ ka 'mɩ we 'tʋ 'bhalɩ».

Gbʋnyuuu lɛnʋ tʋ'ʋ 'bha -Lagɔ, 'ɩn ɔ'ɔ 'bhalɩ nyɩmɛ gbʋnyuuu lɛnʋ tʋ. 14 Nɩɩ, nyɩmɛɛ 'dɛɛ dlɩɩ 'wʋnyni -gbʋnyuu mɩa, mʋ ylaa ɔ la. Mʋ gbizea ɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ bhoa we lubhu ŋwɛ. 15 'Ɩn wee dlɩɩ 'wʋnyni -gbʋnyuu mɩa, mʋ plaa nʋkpla, 'ɩn we gwalɩa gbʋnyuu. 'Ɩn da gbʋnyuu -ka 'ylimanɩ 'kadʋʋ, 'ɩn -mʋʋ gwalɩa tlɩtlɩe.

16 Na bhelia -zɔnʋ, a 'na nʋnʋ amɩaa 'dɛ -dawli 'wʋ -nɩ. 17 'Nyɛnyɛlu weee -we nanɩa 'yli, 'ɩn -we mɩa tɩklɩɩ, -Lagɔɔ -gbɛ we bhʋa. 'Ylʋ klaa, 'cʋ klaa, -zɛlɩ klaa, mɔ -laa we la. 'Bhiti wee -li -mɩnɩ bhitia, 'ɩn we tɩa -aɩn nikpise 'wʋ. -Lagɔ'ɔ 'bhiti we 'bhisa. 18 Ɔ dʋmagbʋ nya, ɔ -la -aɩn la gbʋzɔnʋ wɛlɩ nya. 'Ɩn -a 'ka ɔ lalalu weee 'yugalɩnya -zɛ.

Wɛlɩɩ yukwli pʋlʋe -yɔ we -gʋgbʋʋ lɛnʋe

19 Na bhelia -zɔnʋ, a yibheli we 'jiɛ: nyɩma -mɩ yukwli -pʋnya slʋɩ nya, 'ɩn wa -mna 'wʋ gbʋ -gbada, wa -mna 'wʋ 'cɛ -pada. 20 Nɩɩ, 'cɛpanyɔ mɩa, ɔ'ɔ nʋ gbʋ tɩklɩɩ lɛ -Lagɔ 'yliya 'wʋ. 21 We 'gbʋ, a palɩ pʋɩnplagbʋ -yɔ lɛnʋgbʋ 'nyuu weee -blɩgʋ. Wɛlɩ -Lagɔ faa aɩn dlɩ zɔ, a ŋwnu 'dɛɛ 'wʋtɩtɩe 'kienyi nya we gbʋ -yɔ. Nɩɩ, mʋ mnenia we 'ka aɩn gbʋ 'wʋsa.

22 A 'na nʋnʋ amɩaa 'dɛ -dawli 'wʋ -nɩ: a 'na pʋlʋ -Lagɔwɛlɩ yukwli bhe -nɩ, a nɔ we -gʋ zʋzɔnʋ sa. 23 Nɩɩ, -ɔ pʋlʋa -Lagɔwɛlɩ yukwli, 'ɩn ɔ'ɔ nɔa we -gʋ, ɔ 'wlʋ sa nyɩmɛ -mɔnɩ: nyɩmɛ -ɔ ylaa ɔ 'dɛ -vligni 'wʋ, 24 'ɩn -mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ -ka ɔ 'dɛ ylaylɩe bhɩa, ɔ mnɩa -bha -bhlokpadɛ sa ɔ mɩmnɩa 'wʋla, 'ɩn ɔ dlʋa we 'wʋ. 'Sa ɔɔ nyɩmɛ mɩa. 25 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ bhlɩa -Lagɔɔ tite tɩklɩɩ 'yliyɔ la, 'ɩn ɔ nɔa we -gʋ, 'mɔ -Lagɔ yia 'nyulaŋwnaa ɔ lɛnʋgbʋ 'wʋ. Wee titee 'gbʋ, ɔ 'kaa ɔ 'dɛ -yla -tʋ. Ɔ 'na pʋlʋ we yukwli bhe -nɩ, 'ɩn ɔ 'na dlʋlʋ we 'wʋ -mʋʋ 'bɩgʋ -nɩ. Nɩɩ, ɔ zʋ we 'nʋŋwɛ.

26 Nyɩmɛ -ɔ dɩa we dlɩ 'wʋ, 'ɩn ɔ gbaa: «-Lagɔnyɩmɛ ɩn -mɩa», ɔ 'nɩ ɔ mɩɔ kpa sa -yi, ɔ 'dɛ ɔ nʋa -dawli 'wʋ: bhe ɔ mɩa -Lagɔ 'wʋ. 27 Nɩɩ, -we Dide -Lagɔ ylaa sa -mɔwlʋ -Lagɔ 'wʋ -mɩmɩe -yɔ -Lagɔ 'wʋ -mnɩmnɩe -zɔnʋ nya, mʋ nɩ: -Lagɔnyɩmɛ kpa kwiiyua -yɔ -dʋgbaŋwnɩ 'nanʋʋ wa sɩasɩe 'wʋ, 'ɩn ɔ 'ka ɔ 'dɛ 'yliyɔzʋ dʋdʋgʋʋ gbʋnyuuu gbɛgbɛɩn.

2

Amɩaa lɛnʋgbʋ -mɩ -bhlo nyɩma weee gbɛgbɛɩn

1 Na bhelia, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ -ɔ ka 'ŋnɩ -zia 'ŋnɩ weee 'wʋ, amɩa zʋa ɔ dlɩ -gʋ. Amɩaa lɛnʋgbʋ -mɩ -bhlo nyɩma weee gbɛgbɛɩn. 2 Sabhisa, 'ŋnɩmnɩnyɔ yabhlo plaa amɩaa *-Lagɔbudu zɔ sɔwʋ -can -yɔ 'ylinanɔ -bana -zɔnʋ bhabha nya, 'ɩn bobabhanyɔ yabhlo yia -mɔ pla 'ya -bana -zʋzʋ nya. 3 A 'bhitia -ɔ kaa -bana -zɔnʋ 'wʋʋ -gbɛ la, a yia ɔ 'nʋŋwɛ zʋ, 'ɩn a nɛɛ ɔ -yla: «-Mɩ, -ɩn -dɩ da la 'ŋnɩmnɩnyaa ladɩda!» 'Ɩn a nɛɛ bobabhanyɔ -ylaɛ: «-Mɩ, -ɩn -tʋ dɛ 'yligbeda! We 'nɩ -mʋʋʋ, -ɩn -dɩ da la, dʋdʋ na bhʋ -yɔ.» 4 We -ka 'sa -mɩ, -yɔsɩsalɩgbʋ a nʋa lɛ a 'dɛkpʋa nyɩdɩ, 'ɩn a bhua nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ wa ku -yɔ, 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'nyuu nya.

5 A pʋ yukwli, na bhelia -zɔnʋ: dʋdʋ -gʋʋ bobabhanya -Lagɔ -saa -bha wa 'ka 'ŋnɩmnɩnya -zɛ dlɩzʋzʋe 'wʋ. 'Ɩn -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩgbe -Lagɔ gbaa -wa 'yɩbhaa ɔ, ɔ 'ka we wa 'nyɛ, wa 'ka we 'yɩ, we 'nɩ mʋʋ? 6 'Ɩn amɩa, amɩa nyɛa bobabhanya 'wʋ! 'Ŋnɩmnɩnya 'nɩ aɩn 'nyii 'wʋnʋda -mɩɩ? 'Ɩn ma 'nɩ aɩn gbʋwʋbhunya dlɩɩ kwada -mɩɩ? 7 -Zezuu 'ŋnɩ -zɔnʋ -Lagɔ 'nyɛa aɩn, maa'a -nyumɔ wee?

8 Cɩɩn, na bhelia, -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩ -tite, sa we mɩa cɛlɩda *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, mʋ nɩ:

«-Ɩn -kalɩ -na -libheyii zɛ -na 'dɛ 'bhisa.»

A -ka we -gʋ nɔ, -zugba -lu -zɔnʋ a nʋa lɛ. 9 Nɩɩ, amɩaa lɛnʋgbʋ 'nɩ -mɩ -bhlo nyɩmaa gbɛgbɛɩn, gbʋnyuu a nʋa lɛ. 'Ɩn -Lagɔɔ tite luelia aɩn gbʋ, a 'nɩ we 'nʋŋwɛ zʋʋ 'gbʋ. 10 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'nɩ -Lagɔɔ tite weee lʋ -tite yabhlo 'nʋŋwɛ zʋ, we 'dɛ weee ɔ 'nɩa 'nʋŋwɛ zʋ. 11 Nɩɩ, -Lagɔ -ɔ gbaa:

«-Ɩn -yɔ 'ŋwnɔ -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ»,*

ɔ nɛɛ 'yaɛ:

«-Ɩn 'na 'bhalɩ nyɩmɛ -nɩ.»

-Mʋʋ 'gbʋ, -ɩn -yɔ 'ŋwnɔ -putu 'nɩ -budu 'wʋdɩ, -ɩn -ka nyɩmɛ 'bha, -ɩn 'nɩ -Lagɔɔ titee 'nʋŋwɛzʋnyɔ.

12 -Lagɔɔ tite -we ka 'gbʋ a 'kaa amɩaa 'dɛ -yla -tʋ, amɩaa -yɔgbʋ -Lagɔ yia 'wʋbhua we gbɛgbɛɩn. A gba 'sa, 'ɩn a nʋ 'sa. 13 Nɩɩ, nyɔɔo nyɔ'ɔ 'yɩlɩa ɔ -lima nyazɩ, -Lagɔ 'nɩa ɔ nyazɩ 'yɩlɩa yi ɔ gbʋwʋbhu zlɩ. Nɩɩ, nyazɩdlɩ mɩa, mʋ lua gbʋwʋbhubhue.

Dlɩzʋzʋe -yɔ lɛnʋgbʋ -zɔnʋnya

14 Na bhelia, nyɩmɛ -ɔ gbaa nɩɩ, ɔ ka dlɩzʋzʋe, 'ɩn we lɛnʋgbʋ -zɔnʋnya 'nɩa -mɩ, lɛɛ -lu ɔ 'yɩ we 'wʋa? -Mʋʋ 'sasʋkpa -dlɩzʋzʋe mneni we 'ka ɔ gbʋ 'wʋsaa? 15 Sabhisa, -de amɩaa bheli yabhloo, -de amɩaa bhɔlɔ yabhloo, wa 'nɩ 'naa -ka, 'ɩn ŋwɔ -ka wa 'bhada -mɩ 'ylɩ weee nya, 16 'ɩn amɩaa lʋnyɩmɛ yabhlo -ka wa -yla gba: «A nɔ 'nanʋʋ -nyaɛ, ŋwɔtlɔ 'bhʋ aɩn -gʋ la, 'ɩn a lʋ -nyaɛ!» 'ɩn -we wa ku 'yɩbhaa, ɔ 'nɩ we wa 'nyɛ, lɛɛ -lu ɔ 'yɩ we 'wʋa? 17 'Sa we mɩa dlɩzʋzʋee -nʋ nya. We lɛnʋgbʋ -zɔnʋnya 'nɩ -mɩ, -zugba we ka tlɩ.

18 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo yia gbaaɛ: «-Amɩ, ɩn ka dlɩzʋzʋe, 'ɩn -mɩ, -ɩn ka lɛnʋgbʋ -zɔnʋnya.»

Gbaa na yia ɔ -yla: «-Na dlɩzʋzʋe 'nɩa lɛnʋgbʋ -zɔnʋnya -ka, sa we 'ka -mɩa? -Slolu 'mɩ we. 'Ɩn -amɩ 'ka -mɩ na dlɩzʋzʋe -slolu na lɛnʋgbʋ -zɔnʋnyaa gbɛgbɛɩn.» 19 -Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔ -bhlogbɔɔ, we nanɩ 'yli bhabha! Zuzu 'nyii -yi 'ya we 'ji, 'ɩn we tɛlɩa nyanɔ nyaa 'dɛbhie.

20 -Gʋwʋtʋnyɔ, dlɩzʋzʋe -we 'nɩa lɛnʋgbʋ -zɔnʋnya -ka, we 'nɩ -lu 'wʋkʋ, -ɩn 'yɩbha -ɩn 'ka we 'jiyibhelii? 21 'Lee, sa -Lagɔ yibheli -amɩaa dʋkpasa *Ablaamʋ, nyɩmɛ tɩklɩɩ nya? Ɔ lɛnʋgbʋ -zɔnʋnyaa gbʋ -wa, da ɔ wlaa ɔ 'yu *Izakɩ 'slaka nya -Lagɔ -yla. 22 -Na yɩ we -yɔ: ɔ dlɩzʋzʋe -yɔ ɔ lɛnʋgbʋ -zɔnʋnya 'sɔ da yabhlo we nɔa -nya. 'Ɩn ɔ lɛnʋgbʋ -zɔnʋnya -we kwaa ɔ dlɩzʋzʋe yoo 'gbʋ, ɔ dlɩzʋzʋe yia tɩklɩɩ -mɩ. 23 -We -Lagɔsɛbhɛɛ 'ya gbaa gbʋzɔnʋ -wa, 'sa we nʋa:

«Ablaamʋ ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ.

Ɔ dlɩzʋzʋee 'gbʋ,

-Lagɔ yia ɔ yibheli nyɩmɛ tɩklɩɩ nya.»

'Ɩn wa yia ɔ la -Lagɔɔ 'tale. 24 A yɩ we -yɔ nɩɩ, nyɩmɛɛ lɛnʋgbʋ -zɔnʋnya -yɔ -Lagɔ yibhelia ɔ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya, we 'nɩ ɔ dlɩzʋzʋe -bhlogbɔɔ -yɔ.

25 'Sa -bhloo 'dɛ we nʋa 'naabɩzɩŋwnɔ *Wlaabʋʋ -nʋ nya. Ɔ 'bhua Zuifʋʋ tietienya 'wʋ, 'ɩn ɔ yia wa 'wʋsa 'yoo -putuu 'wʋplɩlɩe nya. Ɔ lɛnʋgbʋnya -yɔ -Lagɔ yibhelia ɔ nyɩmɛ tɩklɩɩ nya, we 'nɩ mʋʋ? 26 Gbʋzɔnʋ -wa, ku -we 'nɩa nyapɛlɩ 'wʋ -ka, sa we tlɩa, 'sa -bhloo 'dɛ dlɩzʋzʋe -we 'nɩa lɛnʋgbʋ -ka, -mʋʋ tlɩa.

3

Ŋwɛɛ mɩɔ

1 Na bhelia, amɩaa lʋnyɩma duun 'na ŋwnunu nyɩmaa gbʋslolunyaa -zɛ gbʋ -nɩ. Nɩɩ, amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, -amɩa nyɩmaa gbʋslolunyaa -yɔgbʋ -Lagɔ yia 'wʋbhua, we 'ka nyɩma weee -yɔgbʋ -zi. 2 Mnɔ -a 'dɛ weee mnɔ sɔ duun lʋ. Nyɩmɛ -ɔ'ɔ mnɔa cɩ ɔ gbagbawɛlɩ 'wʋ, nyɩmɛ tɩklɩɩ -wa. Ɔ -yi ɔ 'dɛ kpa sa sazɔnʋ sa.

3 Sabhisa, nɩmɛsʋʋnnyaa ŋwɛɛ -a zʋa nɛtɛ we 'ka -aɩn 'nʋŋwɛ zʋʋ 'gbʋ, 'ɩn -a mneni, -a 'ka we ku -kpabhie 'yoo da -slolu. 4 Mʋ mɩa, 'glʋnyaa 'dɛbhie -we 'ylia, 'ɩn -we -pɩpɛ 'tɩtɛnya sua, we 'yoo daslolu -lu 'kienyi -lɛ! Mʋ slolua we 'yoo da -nya. 'Ɩn da we 'papanyɔ 'yɩbhaa, 'ɩn we mnɩa -mɔ -nya. 5 'Sa -bhloo 'dɛ, mɩɔ mɩa ku -kibhe -sɛlɛ nya -amɩaa 'lalinya nyɩdɩ, 'ɩn we ylimanɩa we 'dɛ gbʋ 'kadɩ 'wʋ.

A yla, 'sa -kosu 'kienyi -lɛ mnenia, we 'ka 'kwla 'kadʋ 'ylipalɩ! 6 Mɩɔ 'wlʋ sa -kosu yabhlo. Dʋdʋgʋʋ 'nyuu 'bhʋlʋda -wa. Mɩɔ mɩ -amɩaa 'lalinya nyɩdɩ, mʋ plalɩa -amɩaa ku weee pʋɩn. Sa we nʋa, mʋ nɩ: we 'wlʋ sa -Kosuu -kapʋ ka wee mɩɔɔ 'dɛ 'ylifa, 'ɩn we 'dɛ faa nyɩmɛɛ dʋdʋ -gʋ -gbʋ weee 'yli.

7 -Fliinɩma weee -yɔ 'zianya, dlɩɩnɔnʋ -nɩma -yɔ 'nyulʋ -nɩma, nyɩmɛ mneni, ɔ 'ka we gbʋ -slolu, 'ɩn nyɩmɛ slolua we gbʋ. 8 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni, ɔ 'ka mɩɔ gbʋ -slolu. We 'wlʋ sa tɩbhɛ: gbʋnyuu -we nyɩmɛ 'nɩa kpa sa -yi, 'mʋ we -mɩa, nyɩmɛ 'bha -gu yea we.

9 'Mʋ -a bhua 'wʋ, 'ɩn -a mnɩnɩa -amɩaa Dide Jejitapɛɛ 'ŋnɩ. 'Ɩn 'mʋ -a bhu 'yaa 'wʋ, nyɩma -wa -Lagɔ -laa la ɔ 'dɛɛ 'wʋwlʋ nya, 'ɩn -a bhlɩa wa gwɛzɛ. 10 Wee ŋwɛ yabhlogbɔɔ 'wʋ Jejitapɛɛ 'ŋnɩmnɩnɩe -yɔ gwɛzɛ -bhlɩbhlɩe tlaa. Na bhelia, we 'na -mɩnɩ 'sa -nɩ. 11 'Wlʋwlʋnyu yi we 'bhʋka yabhlogbɔɔ 'dɛ 'wʋ mɛnɔ nyu -yɔ kalɔ nyu wlelii? 12 Na bhelia, magloosu yi gwii 'bhue 'paa? Yaayɩɩ, *-dlɔsu yi magloo tnʋʋ? -Ɩnnya. 'Ɩn 'ya, gumunyuu 'wlʋda 'nɩ mneni we 'ka mɛnɔ -nyu -kpʋa wla.

Gbʋyilo -we bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ

13 Aɩn glaa nyɔɔ -yi gbʋa, 'ɩn -ɔ mna 'ylia? Ɔ -slolu we ɔ lɛnʋgbʋ nya ɔ nɔnɔbhʋ -zɔnʋʋ gbɛgbɛɩn, gbʋyilo -yɔ dlɩ -dlɔɔ nya. 14 Nɩɩ, zenyi 'nyuu -yɔ kpɩkpɛlɩ -zuzu -ka aɩn 'wʋ -mɩ, a 'na 'ylimanɩ amɩaa 'dɛ -nɩ, a 'na 'tʋbhʋlʋ yo -Lagɔɔ gbʋzɔnʋ -yɔ -nɩ. 15 -Mʋʋ gbʋyilo 'nɩa -Lagɔɔ -gbɛ 'bhʋ, nɩɩ, dʋdʋ -gʋʋ -nʋ mʋ, nyɩmɛɛ zuzuu -nʋ mʋ, *'Kuzuu 'dɛbhiee -gbɛ we bhʋa. 16 Nɩɩ, da zenyi -yɔ kpɩkpɛlɩ -zuzu -ka -mɩ, gbʋ bidi -bidi bidi -yɔ gbʋnyuuu 'yli -bhlo -bhlo weee mɩ 'ya -bhadɛ.

17 Nɩɩ, gbʋyilo -we bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ we mɩ -mɔwlʋda tɩa, -mʋʋ 'bɩgʋ, we 'yɩbha 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ, we -yi we 'dɛ kpa sa nyɩmaa gbɛgbɛɩn. Nyɩma we zʋa 'nʋŋwɛ, we ka nyazɩdlɩ, 'ɩn we nʋa gbʋzɔnʋnya lɛ. We 'nɩ nyɩmɛɛ -yɔgwepalɩe -yɔ dlɩ 'sɔɔ gaylo nya -mɩ. 18 Dlɩ -dlɔɔ -nyɩma -wa bɩbɛlɩa nyɩma -yɔ, wa dlɩ -dlɔɔ mɩa, mʋ yia 'yliyɔgagɩe tɩklɩɩ wlaa.

4

Dʋdʋgʋlii 'yɩbhayɩbhɩe

1 -Gɔlʋnya -yɔ -zlɛnya mɩa aɩn nyɩdɩ, da we bhʋlʋa? Amɩaa dlɩwʋnynili, -we sumanɩa amɩaa dlɩ, mʋ nʋa we lɛ, we 'nɩ mʋʋ? 2 A 'yɩbha -lu yabhlo, 'ɩn a'a 'yɩ we. A ka nyɩmɛ -bha dlɩ nʋkplɛ, 'ɩn amɩaa dlɩ nynia -lu 'wʋ, 'ɩn a 'nɩ mneni, a 'ka we 'yɩ. A ka -zlɛnya -yɔ -gɔlʋnya kwɛ. 'Ɩn a'a -zlalɩ -Lagɔ -lu, we 'gbʋ, a'a 'yɩa we. 3 'Ɩn we 'nɩ 'sa -mɩ nɩ, -lu a zlaa 'nyumɩɩ a 'ka amɩaa dlɩwʋnyniluu dʋmagbʋ lɛnʋ, we 'gbʋ, a'a 'yɩa we.

4 -Lagɔɔ -dawlinʋnya a -mɩa! A 'nɩ we 'ji -yi nɩɩ, dʋdʋgʋlii 'yɩbhayɩbhɩe sɩsalɩa nyɩmɛ -yɔ -Lagɔ -yɔɔ? Cɩɩn, a -yɔ dʋdʋgʋ -li -ka 'tale li, -Lagɔɔ tʋnyɩma a -zɛa. 5 -Lagɔsɛbhɛɛ 'ya nɛɛ: «Zuzu -zɔnʋ -Lagɔ zʋa -aɩn 'wʋ, 'mʋ ɔ yɩbhaa -yɔla zenyidlɩ nya.» Amɩaa dlɩɩ nɩɩ, wɛlɩ -we we gbaa, bhe -wa yɩ? 6 Nɩɩ, 'nanɩ 'kadʋ -Lagɔ nʋa -aɩn 'wʋ, we 'gbʋ -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ 'yaɛ:

«'Tɛmanɩ -Lagɔ tɛmanɩa 'dɛɛ 'ylimanɩnya -yɔ.

'Ɩn -wa tɩa wa 'dɛ 'wʋ 'kienyi,

ɔ nʋa wa 'nanɩ 'wʋ.»

7 Nɩɩ, a tɩ amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kienyi -Lagɔ 'yu. A 'tɛmanɩ amɩaa 'dɛ 'Kuzu -yla, 'ɩn we 'ka aɩn -yɔbhʋ 'pɩpɩ. 8 A nyni -Lagɔ -yɔla, 'ɩn ɔ 'ka aɩn -yɔlanyni. Gbʋnyuu -lɛnʋnya, a -wɔlʋ amɩaa kwɛnya -yɔ! Dlɩ 'sɔ -nyɩma, a mnazɩ amɩaa dlɩ -yɔ! 9 A yibheli amɩaa 'dɛɛ nyazɩɩ 'ji. A wi, 'ɩn amɩaa 'mɩɔ kwli! A 'bhitili amɩaa nyanyɩe wie 'wʋ, 'ɩn a 'bhitili amɩaa 'mʋnalilie dlɩɩ sulo 'wʋ! 10 A tɩ amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kienyi Jejitapɛ 'yu, 'ɩn ɔ 'ka amɩaa 'ŋnɩ 'wʋbhu 'kadʋʋ.

-Ɩn 'na 'bhulu -na bhelii -yɔgbʋ 'wʋ -nɩ

11 Na bhelia, a 'na gbalɩ wɛlɩ 'nyuu bheliaa daa -nɩ. -Ɔ -ka ɔ bhelii daa wɛlɩ 'nyuu gba, -ɔ -ka ɔ bhelii -yɔgbʋ 'wʋbhu, -zugba -Lagɔɔ tite -yla ɔ gbaa wɛlɩ 'nyuu, 'ɩn we -yɔgbʋ ɔ 'bhua 'wʋ. -Ɩn -ka titee -yɔgbʋ 'wʋbhu, -ɩn 'nɩ we 'nʋŋwɛzʋnyɔ, we -yɔgbʋ 'wʋbhunyɔ -ɩn -mɩa. 12 -Lagɔɔ 'dɛbhlogbɔɔ palɩa tite, 'ɩn ɔ 'dɛbhlogbɔɔ -wa gbʋwʋbhunyɔ. Mɔ mnenia nyɩmɛɛ puepue, 'ɩn mɔ mnenia nyɩmɛɛ mnɔnʋe. 'Ɩn -mɩ, nyɔɔ -ɩn -mɩa, 'ɩn -na bhu -na -libheyii -yɔgbʋ 'wʋa?

A 'na 'ylimanɩ amɩaa 'dɛ -nɩ

13 Amɩa -wa gbaa: «-Zɛɛn, cɩzɩ, 'gbe -mɩnɩ 'wʋ -a yia mnɩa, -a 'ka -mɔ -zʋ -bhlo li, -a 'ka -valɛ 'pa, 'ɩn -a 'ka 'gwɛzi 'yɩ», a pʋlʋ 'mɩ yukwli -slɛɛn. 14 Amɩa -wa 'nɩa -we 'kaa cɩzɩ lɛnʋ -yi! Sa amɩaa dʋdʋ -gʋ mɩa? 'Nyuu bhubhui -we sɔa 'wʋ, 'ɩn we mnɔa la -bha -bhlokpadɛ, 'mʋ a -mɩa.

15 Sanɛɛ a 'ka yaa gba: «-Lagɔ -ka ŋwnu, -a -ka 'pʋda -mɩ, sanɛɛ -yɔ sanɛɛ -a yia nʋa.» 16 Nɩɩ, -slɛɛn a mɩ 'dɛɛ 'ylimanɩnya nya, 'ɩn a ylimanɩa amɩaa 'dɛɛ 'ŋnɩ. 'Dɛɛ 'ylimanɩe mɩa, 'yli we -nyua. 17 -Mʋʋ 'gbʋ, -ɔ -yia gbʋzɔnʋ -we ɔ 'kaa lɛnʋ, 'ɩn ɔ'ɔ nʋa we lɛ, gbʋnyuu ɔ nʋa lɛ.

5

Gbʋʋ lapalɩe 'ŋnɩmnɩnya -yla

1 'Ɩn -slɛɛn amɩa 'ŋnɩmnɩnya pʋlʋ 'mɩ yukwli! A wi, 'ɩn a klu, gbʋnyii yia aɩn ylɩaa 'gbʋ. 2 Amɩaa 'ŋnɩmnɩli ka zɛn pla, 'ɩn -muta yia amɩaa 'naanya pla. 3 'Glɩ ka amɩaa -can -yɔ amɩaa 'gwɛzi kpa, wee glɩ yia amɩaa -yɔgbʋʋ dayɩlu -zɛa, 'ɩn mʋ yia amɩaa yɩcɛ lia -kosu 'bhisa. A ka 'ŋnɩmnɩli 'wlugʋgwlalɩ 'wʋbhlolu -ylɩ weee 'wʋ. 4 Amɩaa lubhonʋnya -wa nʋa amɩaa kpaanya lubho, a 'nɩ wa 'pɛnɩgwɛzi wla. A pʋlʋ wa gbʋʋ lapalɩwɛlɩnya yukwli! -Wa plalɩa amɩaa kpaa -lii 'ya, wa 'wʋkpɩwɛlɩ ka 'Tɩtɛ -ka -Lagɔɔ yukwliyoo mnɩ tɩklɩɩ. 5 Amɩaa 'dɛɛ 'ŋnɩmnɩli -yɔ amɩaa 'dɛɛ dʋmagbʋnya a nʋa lɛ dʋdʋ -gʋ, -zugba a li 'kpɩlʋ -li, a zʋ ku nɛɛ nɩma -we wa 'ka 'bha we 'bha ylɩ nya, 'ɩn wa 'ka li mʋ. 6 A ka nyɩma tɩklɩɩ gbʋ 'wlu ladɩlɩ, 'ɩn a yia wa 'bha, wa 'nɩ -gla zʋ aɩn -yla.

Dlɩtie -yɔ -Lagɔ bhubhoe

7 We 'dɛ weee 'gbʋ, na bhelia, a -ka dlɩtie tɩklɩɩ, 'ɩn Nyɩmaa -Kanyɔ 'ka yi. A yla, kpaapanyɔ wʋa ɔ kpaa -luu 'ya -zɔnʋ dʋdʋ 'kaa wla, dlɩtie nya tɩklɩɩ, 'ɩn 'nyu tɩanʋ -yɔ 'wʋbhlolunyu lʋa ɔ kpaa. 8 We 'gbʋ, amɩa -ka 'ya dlɩtie, a 'tɛmanɩ dlɩ, nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔɔ yibhla ka cɩpa. 9 Na bhelia, a 'na 'pʋpalɩ ylʋ -yɔ -nɩ, nɩɩ, -Lagɔ yi amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhu. Gbʋwʋbhunyɔ ka cɩpa, ɔ ka plada cɩpa 'lɛ!

10 Na bhelia, a 'pa *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanya dlɩ -gʋ, -wa gba bhaa -Lagɔgbʋ Jejitapɛɛ 'ŋnɩ nya. A 'tideli wa dlɩtie, wa sɩasɩe 'wʋ. 11 A yla, nyɩma -wa sɩa dlɩtie nya -a nɛɛ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya. A ka *Zɔbʋʋ dlɩtiee 'dɩ 'nʋ, 'ɩn -we Jejitapɛ nʋa ɔ -yla lɛ lʋgada, a ka we -yɔyɩ. Nɩɩ, Jejitapɛ mɩ yeda zʋzɔnʋ -yɔ nyazɩdlɩ nya.

12 Na bhelia, gbʋ weee 'yu, a 'na bili yalɩ -nɩ, a 'na bili dʋdʋ -nɩ, a 'na bili -lu yabhlogbɔɔ gwɛzɛ nya -nɩ. Nɩɩ, amɩaa ɩɩn -zɛ ɩɩn, 'ɩn amɩaa -ɩnnya -zɛ -ɩnnya, -Lagɔ yi amɩaa -yɔgbʋ 'wʋbhu.

13 Amɩaa lʋnyɩmɛ yabhlo mɩ sɩadaa? Ɔ bhubhoe -Lagɔ. Amɩaa lʋnyɩmɛ yabhlo mɩ 'mʋna 'wʋʋ? Ɔ bhlɩ -Lagɔlʋʋnya. 14 Amɩaa lʋnyɩmɛ yabhlo ka gu -yɔɔ? Ɔ la *leglizɩɩ nyɩma kpasɩ, 'ɩn waa nyɩma kpasɩ 'ka ɔ 'kpɩ -yɔtli Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'ŋnɩ nya, 'ɩn wa 'ka ɔ -Lagɔ bhubhoe. 15 -Lagɔbhubhoe dlɩzʋzʋe nya, mʋ yia guzʋnyɔ -mɔnɩ puea, 'ɩn Jejitapɛ yia ɔ 'wʋbhua. 'Ɩn ɔ -ka gbʋnyii lɛnʋ, -Lagɔ yia ɔ gbʋnyii 'wʋtɩa. 16 We 'gbʋ, a gbʋgbalɩ amɩaa gbʋnyii -yla -bhlo -bhlo, 'ɩn a 'ka -Lagɔ bhubhoe -bhlo -bhlo, 'bhie, a 'ka 'pʋ. -Lagɔɔ bhubhoewɛlɩ -zɔnʋ -we nyɩmɛ tɩklɩɩ 'bhua 'wʋ -Lagɔ 'yu, we ka 'tɩtɛ 'kadʋ 'wʋ.

17 'Sa -mʋʋ mɩ 'yaa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ *Eliii gbʋ nya. Ɔ mɩ zlɩmɛ nyɩmɛ nya -aɩn 'bhisa. 'Ɩn ɔ yia -Lagɔ bhubhoe dlɩ weee nya nɩɩ, 'nyu 'na lʋalɩ -nɩ, 'ɩn -zʋ ta 'cʋ gbelibhlo 'wʋ 'nyuu 'ya 'nɩ dʋdʋ -gʋ bhli. 18 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔ yi 'yaa -Lagɔ bhubhoe, 'ɩn 'nyu yia lʋa, 'ɩn dʋdʋ -gʋ -li yia zʋ.

-Lagɔnyɩma mnɔa, wa lʋlalɩe

19 Na bhelia, amɩaa lʋnyɩmɛ yabhlo -ka gbʋzɔnʋ 'bɩbhʋ ɔ -ka mnɔ, 'ɩn nyɩmɛ yabhlo -ka ɔ lʋlalɩ, gbʋzɔnʋ ɔ nʋa lɛ. 20 A yibheli we 'ji nɩɩ, gbʋnyuu -lɛnʋnyɔɔ 'yloogblʋ 'nyuu, -we -gʋ ɔ mɩa, -ɔ salɩa we -gʋ ɔ la, ɔɔ gbʋnyuu -lɛnʋnyɔɔ zuzu ɔ -saa tlɩtlɩe 'wʋ. 'Ɩn ɔ 'gbʋ -Lagɔ yia gbʋnyuu duun lamumnia.

* 2:11 Glɛkɩwɛlɩ 'wʋ, we ji -wa nɩɩ: -wa kʋkwalɩa, wa -yɔ nyɩma -putu 'na -dɩlɩ -budu 'wʋ -nɩ.

1 Piɛlɩ

1

2

3

4

5

Tɩa 'sɛbhɛ Piɛlɩ 'paa yoo

Piɛlɩ cɛlɩa 'sɛbhɛ nɩ. Nɩɩ, -Zezuu *'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔɔ glaa -nyɩmɛ yabhlo ɔ -mɩ bhaa. -Lagɔnyɩma -wa wa palɩa 'klɩyɩe 'wʋ, 'ma ɔ 'paa 'sɛbhɛ nɩ yoo. Ɔ nɛɛ wa -yla nɩɩ, wa ka -Zezu 'klɩyɩe 'wʋpalɩ, 'ɩn ɔ yia sɩa. We 'dɛɛ 'gbʋ, -Lagɔnyɩma -ka sɩada -mɩ, wa -ka wa 'klɩyɩe 'wʋpalɩda -mɩ, we mɩ nɩɩ, wa 'yligbe gege, 'ɩn wa 'ka -Lagɔ dlɩ -gʋ zʋ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ Piɛlɩ -wa -Zezu *Klisɩɩ *tietienyɔ, amɩa -wa -Lagɔ -saa -bha, 'ɩn -wa mɩa lamnenida laga -dʋdʋ -gʋ, -mɔ Pɔɔn, -Galasii, Kapadɔsʋ, -Azii -yɔ Bitinii, amɩa na cɛlɩa 'wʋ.

2 Dide -Lagɔ ka -bha aɩn -sa, ɔ gbʋ ɔ gba bhaa tɩaa sɔlʋ, 'ɩn a mɩ ɔ -nʋ nya, ɔ Zuzuu 'gbʋ, 'ɩn a 'ka -Zezu Klisɩ 'nʋŋwɛ zʋ, 'ɩn ɔ 'pɩɔn -ka aɩn -gʋ slo, a 'ka -mɔwlʋ.

Nɩɩ, -Lagɔ 'nyɛ aɩn zʋzɔnʋ -yɔ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ bhabha.

Dlɩwʋdɩdɩe -we'e 'bhʋa la

3 -A -mnɩnɩ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ Dide -Lagɔɔ 'ŋnɩ! Ɔ nyazɩdlɩ 'kadʋ nya ɔ 'nyɛa -aɩn 'yliyɔgagɩe lolu, -Zezu Klisɩɩ 'wʋbhubhue nya tlɩtlɩnya glaa. We 'dɛɛ 'gbʋ -amɩaa dlɩ 'tɛa 'wʋ 'kɔmʋʋ. 4 -A wʋ zʋzɔnʋ -Lagɔ zʋa la ɔ nyɩmaa -nʋ nya. Wee zʋzɔnʋnya -mɩnɩ 'nɩ mneni we 'ka -nyumɔ, we 'ka pʋɩnpla, 'ɩn we 'yli 'na 'ka tlɩ. -Lagɔ ka wee zʋzɔnʋ -mɩnɩ lazʋ yalɩ amɩaa -nʋ nya. 5 Amɩa -Lagɔ mɩa 'yliyɔzʋda ɔ 'tɩtɛ nya, amɩaa dlɩzʋzʋee 'gbʋ, 'pʋpʋe -Lagɔ yia -slolua 'wʋbhlolu bhla, amɩa yia we 'yɩa.

6 A li we 'wʋ 'mʋna, we -ka nɩɩ, laylagbʋʋ 'yli -bhlo -bhlo -mʋmʋ -ka aɩn ylɩ dɛslɛɛn, 'ɩn we 'ka amɩaa dlɩ sumanɩ, bhla -sɛlɛɛ bhla, -bhlokpadɛ a li 'mʋna. 7 We -ka nɩɩ, -Lagɔ ka laylagbʋ 'yitide we ylɩ aɩn, amɩaa dlɩɩ 'yɩyɩe gbʋ -wa. Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, -can mneni we 'ka labhʋ, 'ɩn wa paa we -kosu 'wʋ, wa 'ka we 'dɛgbolu 'yɩ. 'Ɩn amɩaa dlɩzʋzʋe 'ylia -we zia -can, 'mʋ wa ylalɩa la. 'Ɩn zlɩ -Zezu Klisɩ -ka lʋyi, wa 'ka amɩaa 'ŋnɩ 'ylimanɩ, wa 'ka amɩaa 'ŋnɩ -mnɩnɩ, wa 'ka aɩn 'nʋŋwɛ zʋ. 8 A 'nɩ -Zezu 'yɩ, 'ɩn a -kalɩa ɔ zɛ. 'Ɩn a'a 'yɩ -slɔ ɔ -yɔ, 'ɩn a zʋa ɔ dlɩ -gʋ. Ɔ 'gbʋ a lia 'mʋna 'kadʋ -we ka gba -wɛlɩ wa 'nɩa -ka. 9 -We ka gbʋ -wa, a ka amɩaa dlɩzʋzʋee 'pɛnɩe 'yɩ, amɩaa zuzuu 'pʋpʋe nya.

10 *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanya ka 'klɩ 'yɩ, wa 'ka wee 'pʋpʋee 'ji 'wʋlanʋ. 'Ɩn zʋzɔnʋ -Lagɔ 'kaa aɩn 'nyɛ, wa yia we -falɩ 'pa. 11 Gbʋ -we Klisɩɩ Zuzu gbaa wa -yla, bhla -we nya we 'kaa lɛnʋ, 'ɩn sa we 'kaa lɛnʋ, 'ɩn wa gʋa la, wa 'ka we yibheli. Nɩɩ, ɔɔ Zuzu mɩa wa 'wʋ, mɔ gbaa wa -yla tɩa Klisɩɩ sɩasɩa gbʋ -yɔ ɔ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ 'kaa we 'bɩgʋ yi. 12 -Lagɔ ka ɔ gbʋʋ -falɩpanya we 'klʋslolu nɩɩ, gbʋ wa mɩa zlɩmɛ gbada, we 'nɩ wa 'dɛɛ -nʋ, nɩɩ, amɩaa -nʋ -wa. Wee wɛlɩ -zɔnʋ -mɩnɩ waa -Lagɔgbʋʋ gbanya mɩa -slɛɛn da aɩn -yla gbada, Zuzu 'Pʋpaa 'tɩtɛ bhʋa yalɩ nya, wa gbaa we. 'Ɩn 'anzɩnyaa 'dɛbhie -gbolu 'yɩbha we 'ka we 'ji 'wʋlanʋ.

A -tʋ -mɔwlʋda amɩaa lɛnʋgbʋ weee 'wʋ

13 We 'dɛɛ 'gbʋ, a mnazɩ amɩaa 'dɛ la amɩaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩe 'wʋ, 'ɩn a 'ka gbʋ lɛnʋ! A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ. 'Ɩn -lu -zɔnʋ -we -Lagɔ 'kaa aɩn 'nyɛ -Zezu Klisɩɩ yiyizlɩ, amɩaa dlɩ 'tɛmanɩ we -gʋ 'wʋ. 14 Sa 'yua zʋa wa didea 'nʋŋwɛ, a zʋ 'sa -Lagɔ 'nʋŋwɛ. Amɩaa dlɩwʋnynili a nʋ bhaa lɛ, -zugba a 'nɩ -slɔ -Lagɔ -yi, a 'na mnɩnɩ 'maslɛɛn we 'bɩ -nɩ. 15 'Ɩn -we ka gbʋ -wa, -Lagɔ -ɔ laa aɩn, ɔ mɩ -mɔwlʋda. Amɩa -tʋ 'ya -mɔwlʋda amɩaa lɛnʋgbʋ weee 'wʋ. 16 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ,

«Ɩn mɩ -mɔwlʋdaa 'gbʋ,

a -tʋ -mɔwlʋda.»

17 -Lagɔ -ɔ bhua nyɩmɛɛ -yɔgbʋ 'wʋ, nyɩmɛɛ lɛnʋgbʋʋ sɔlʋ, 'ɩn ɔ'ɔ gbɩzɩa nyɩma 'wʋ, 'ɩn a laa «Dide», amɩaa -Lagɔbhubhoe wɛlɩ 'wʋ, da a -gaa -slɔ 'yliyɔ dʋdʋ -gʋ, amɩaa nɔnɔbhʋ 'wʋ a zʋ -Lagɔ 'nʋŋwɛ, 'ɩn a sɔ ɔ. 18 Amɩaa 'dɛ -yi we 'ji nɩɩ, we 'nɩ 'gwɛzi -yɔ -can -we bhʋa la nya -Lagɔ zɩtɩ aɩn 'wʋ, amɩaa nɔnɔbhʋ -kpʋa amɩaa dʋkpasɩ tɩa aɩn -yɔ kwɛɛ. 19 Nɩɩ, Klisɩ 'wlʋa bhlabhlɛyu, 'sla -yɔ gbʋ yabhlogbɔɔ 'nɩa -yɔ -mɩ, ɔ 'pɩɔn -zɔnʋ nya -Lagɔ zɩtɩa aɩn 'wʋ. 20 -Lagɔ 'nɩ -slɔ dʋdʋ lala, 'ɩn ɔ yia -bha Klisɩ -sa, amɩaa Gbʋwʋsanyɔ nya. 'Ɩn ɔ yia ɔ -slolu 'wʋbhlolu -ylɩnya nɩ nya, amɩaa zʋzɔnʋʋ 'gbʋ. 21 -Lagɔ -ɔ 'bhua Klisɩ 'wʋ tlɩtlɩnya glaa, 'ɩn ɔ yia ɔ 'ŋnɩmnɩe 'nyɛ, Klisɩɩ 'gbʋ a ŋwnua ɔ gbʋ -yɔ. We 'gbʋ a zʋa dlɩ, 'ɩn a dɩa -Lagɔ dlɩ 'wʋ.

22 A ka gbʋzɔnʋ 'nʋŋwɛ zʋʋ 'gbʋ, -Lagɔ ka aɩn -yɔwɔlʋ. 'Ɩn a 'ka amɩaa -Lagɔbhelia 'yɩbha sazɔnʋ sa. A kɩkalɩ zɛ dlɩ weee nya. 23 -Lagɔ ka aɩn nyɩma lolu -zɛlɩ, we 'nɩ -luu 'ya -we tlɩa nya. -Luu 'ya we'e tlɩa, we nya -wa. -Lagɔwɛlɩ -we -gaa 'yliyɔ, 'ɩn -we mɩa la 'ylɩ weee nya, mʋ nya ɔ -zɛlɩa aɩn nyɩma lolu. 24 Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«Nyɩma weee 'wlʋ -petu,

'ɩn wa 'ŋnɩmnɩe weee 'wlʋ -petuu -bʋɩ.

-Petu -ka yɛ, 'ɩn we -bʋɩ bhlia.

25 'Ɩn -Lagɔɔ wɛlɩ mɩ la 'ylɩ weee nya.»

Wee wɛlɩ nya wa gbaa aɩn -yla -Lagɔgbʋ.

2

'Yliyɔga -tʋkpa -yɔ -mɔwlʋ -nyɩma

1 We 'gbʋ, nʋkplɛylinyuno, yo, wɛlɩ 'sɔ -kakɩe, zenyi -yɔ vɛlɩ -wɛlɩnya mɩa, a 'bhʋ we 'dɛ weee 'bɩ. 2 Sa 'yuyolua 'yɩbhaa nyɩtɩnyu, a 'yɩbha 'sa nyɩtɩnyu 'wlalaa -we -wa -Lagɔɔ wɛlɩ. A -ka we 'nyɛda -mɩ, a 'ka 'ylimanɩ, 'ɩn a 'ka 'pʋpʋe 'yɩ. 3 Nɩɩ, a ka we ŋwɛ 'yɩ, 'ɩn a yia we 'jiyibheli nɩɩ, Jejitapɛ mɛnɩ.

4 A nyni Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu -yɔla, mɔ -wa 'yliyɔga -tʋkpa, -we nyɩma -saa kwnɛɛ, 'ɩn -Lagɔ -saa -bha ɔ dlɩɩ da -tʋkpa tɩklɩɩ nya. 5 Amɩa -zɛ 'ya 'yliyɔga -tʋkpa, 'ɩn -Lagɔ 'ka ɔ -budu 'sʋbha aɩn nya, -budu -we zɔ a 'kaa -Lagɔɔ 'dɛɛ bʋbɔnya -zɛ. 'Slakanya -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ -Zezu Klisɩɩ 'gbʋ, a 'ka we -sa. 6 We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ 'wʋɛ:

«A yla! Tʋkpa tɩklɩɩ ɩn -saa -bha,

'mʋ ɩn mɩa ladɩda *Siɔngbe nʋkplɛ,

'ɩn we 'ka -buduu gwɩgwɩyli -tʋkpa -zɔnʋ -zɛ.

-Ɔ -ka we dlɩ -gʋ zʋ,

'kʋa 'na 'ka ɔ 'ylilawla -gba.»

7 Amɩa -wa ŋwnua -Lagɔɔ gbʋ -yɔ, wee tʋkpa ka 'ŋnɩ -gʋ, amɩa -Lagɔɔ 'yuaa -nʋ nya. 'Ɩn -wa'a ŋwnua -Lagɔɔ gbʋ -yɔ,

«Tʋkpa -budusʋbhanya -saa kwnɛɛ,

mʋ -zɛa -buduu gwɩgwɩyli -tʋkpa -zɔnʋ.»

8 We mɩ 'ya cɛlɩdaɛ:

«Tʋkpa -we nyɩma gozoa,

'ɩn we bhlɩa wa la, mɔ -wa.»

Wa'a ŋwnu -Lagɔɔ wɛlɩ -yɔɔ 'gbʋ, wa gozoa we. 'Sa -Lagɔ zʋa we la, wa -nʋ nya.

9 'Ɩn amɩa, amɩa -Lagɔ -saa -bha, a ka nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔɔ -Lagɔbʋbɔnya -zɛ. A ka -Lagɔɔ -mɔwlʋnya -yɔ ɔ 'dɛbhlogbɔɔɔ -nʋ -zɛ, 'ɩn a 'ka ɔ lɛnʋgbʋ 'kadɩ gba. -We ka gbʋ -wa, mɔ -saa aɩn nikpise 'wʋ, 'ɩn ɔ yia aɩn ɔ zlɩ 'kadʋ 'klʋ -la. 10 -Benyi, amɩa 'nɩa -Lagɔɔ nyɩma, a ka -slɛɛn ɔ nyɩma -zɛ. 'Ɩn amɩa -Lagɔ'ɔ 'yɩlɩa -benyi nyazɩ, 'ɩn -slɛɛn amɩa ɔ yɩlɩa nyazɩ.

A nɔ -Lagɔɔ lubhonʋnya 'bhisa

11 Na jijli -talea, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: a mɩ 'lakpanya -yɔ 'plɩplɩnya nya dʋdʋ -gʋ. A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ nyɩmaa dlɩwʋnynili 'nyiii gbɛgbɛɩn, -we gʋa amɩaa zuzuu -gbɛ tʋ. 12 Amɩaa nɔnɔbhʋ -mɩ tɩklɩɩ -wa 'nɩa -Lagɔ -yi 'yliya 'wʋ. Wa -ka sa aɩn gbʋnyii lɛnʋnya 'wʋpalɩoo, amɩaa lɛnʋgbʋ -zɔnʋ wa yia yibhelia. 'Ɩn da -Lagɔ -ka yi, ɔ 'ŋnɩ wa yia -mnɩnɩa.

A zʋ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya 'nʋŋwɛ

13 Nyɩmaa -Kanyɔɔ 'gbʋ, a zʋ nyɩma weee 'wlulapɩlɩnya 'nʋŋwɛ. A zʋ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ 'nʋŋwɛ, mɔ kaa se 'kadʋ aɩn -gʋ. 14 'Gbee -cɩan, -wa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ tiea, wa 'ka gbʋnyii -lɛnʋnya -kaslʋ 'wʋpa, 'ɩn wa 'ka gbʋzɔnʋʋ lɛnʋnya 'ŋnɩkwalɩ, a zʋ wa 'nʋŋwɛ. 15 Nɩɩ, -Lagɔ 'yɩbha a nʋ gbʋzɔnʋ lɛ, 'ɩn a 'ka titinanya -yɔ gbʋkpʋaa gbanya ŋwɛ 'munu. 16 A mɩ amɩaa 'dɛ -yla, 'ɩn a 'na -tɔlʋ -mʋʋ dlɩ, a 'ka gbʋnyuu lɛnʋ -nɩ. Nɩɩ, a nɔ -Lagɔɔ lubhonʋnya 'bhisa. 17 A zʋbha nyɩma weee, a -kalɩ amɩaa -Lagɔbheliaa zɛ, a sɔ -Lagɔ, 'ɩn a zʋbha nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ 'kadʋ.

A nɔ -Zezuu nɔnɔbhʋ

18 Lubhonʋnya, a tɩ amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kienyi amɩaa -cɩan 'yu, 'ɩn a sɔ wa. We 'nɩ -wa mɩa -dlɔɔ, 'ɩn wa kaa 'nanɩ -bhlo -yla a 'ka we lɛnʋ, a nʋ we lɛ 'ya -wa 'tɛa -yla. 19 We -ka nɩɩ, -ɩn 'nɩ gbʋ lɛnʋ, 'ɩn wa palɩ -mɩ 'klɩyɩe 'wʋ, -ɩn -ka we 'gba 'wluzɔladɩ -Lagɔɔ 'gbʋ, 'ɩn -Lagɔ ŋwnaa -mɩ 'nyu la. 20 Nɩɩ, wa -ka aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩ gbʋnyuu a nʋa lɛɛ 'gbʋ, 'ɩn a -ka we 'wluzɔladɩ, 'ŋnɩ -mʋmʋ we nyɛ aɩn a? Nɩɩ, a -ka gbʋ -zɔnʋ lɛnʋ, wa -ka we 'gbʋ aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩ, a -ka we 'wluzɔladɩ, 'ɩn -Lagɔ ŋwnaa aɩn 'nyu la. 21 -We mɩa dɛɛ 'gbʋ -Lagɔ yia aɩn la. Nɩɩ, Klisɩɩ 'dɛ ka 'ya sɩa amɩaa 'gbʋ, ɔ ka aɩn 'yoo da -slolu, a 'ka ɔ nɔnɔbhʋ nɔ.

22 «Ɔ 'nɩ gbʋnyuu yabhlogbɔɔ lɛnʋ,

'ɩn ɔ 'nɩ yowɛlɩ ŋwɛɛ -ka.»

23 Da wa vɛlɩa ɔ, ɔ 'nɩ we 'bɩgʋpalɩ vɛlɩe nya. Da wa palɩa ɔ 'klɩyɩe 'wʋ, ɔ 'nɩ wa 'wluo 'kpɩlɩ. Nɩɩ, -Lagɔ -ɔ bhua nyɩmɛɛ -yɔgbʋ 'wʋ tɩklɩɩ, 'mɔ ɔ tɩlɩa ɔ 'dɛ. 24 'Ɩn mɔ 'bhua -amɩaa gbʋnyuuu 'gba 'wʋ, ɔ 'dɛɛ ku zɔ, ɔ 'dɛɛ *su -gʋ. 'Ɩn -a 'ka tlɩ gbʋnyuuu gbɛgbɛɩn, -a 'ka 'yliyɔgagɩe tɩklɩɩ 'yɩ. Ɔ lɛnʋnʋe -yɔ a 'yɩa 'pʋpʋe. 25 Nɩɩ, a 'wlʋ zlɩmɛ mnɔmnɔ -bhlabhlɛ. 'Ɩn -slɛɛn, nyɩmɛ -ɔ -wa amɩaa 'Yliyɔzʋnyɔ, 'ɩn -ɔ kʋa amɩaa zuzu ŋwɛ, a ka ɔ -gbɛ lʋyi.

3

-Lagɔnyɩmaa 'ŋwnɩ -yɔ wa 'lowliaa ladɩ sɔ

1 'Ŋwnɩ, amɩa zʋ 'ya amɩaa 'lowlia 'nʋŋwɛ. 'Ɩn wa tɔlʋa -wa'a ŋwnua -Lagɔgbʋ -yɔ, amɩaa nɔnɔbhʋ -zɔnʋʋ 'gbʋ, wa 'nɩ wa -yla -Lagɔgbʋ gbaoo, wa 'ka -Zezuu gbʋ -yɔŋwnu. 2 'Ɩn wa 'ka amɩaa nɔnɔbhʋ mɩa -mɔwlʋda -yɔ nyɩmɛɛ 'nʋŋwɛzʋzʋe -yɔyɩ, 'ɩn we 'ka wa dlɩ kwɛzɩ. 3 Amɩaa 'ylinanɔ 'na -zɛlɩ ku -yɔɔ 'ylinanɔ -nɩ, -we -wa 'nyii -yɔmnazɩe, -can kpelie, we -yɔ -bana -zɔnʋʋ 'wʋplaplɩe. 4 Nɩɩ, amɩaa 'ylinanɔ -zɛ kuzɔɔ 'ylinanɔ -we mɩa dibhe 'wʋ, we'e 'bhʋa la. -We -wa dlɩ -zɔnʋ -yɔ dlɩ -dlɔɔ, mʋ 'ylia -Lagɔ 'yliya 'wʋ. 5 Zlɩmɛ -Lagɔŋwnɩ -wa dɩa -Lagɔ dlɩ 'wʋ, 'sa wa namanɩa wa 'dɛ 'yli sa. Wa 'lowlia wa zʋa 'nʋŋwɛ. 6 'Sa *Sala zʋa *Ablaamʋ 'nʋŋwɛ, 'ɩn ɔ yia ɔ la: «Na -kanyɔ», 'ɩn -slɛɛn a ka ɔ 'ŋwnɩyua -zɛ, a -ka gbʋzɔnʋ lɛnʋda -mɩ, -zugba a'a nʋ nyanɔ gbʋ yabhlogbɔɔ kwɛɛ.

7 Amɩa 'ŋwnɩɩ 'lowlia 'ya, a yibheli amɩaa 'ŋwnɩ kpa sa, a -yɔ wa 'sɔɔ lɛnʋgbʋ weee 'wʋ. A yibheli we 'ji nɩɩ, wa 'nɩ latɛ aɩn 'bhisa. A zʋbha wa, -we ka gbʋ -wa, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, -we -Lagɔ wlaa, 'yɩa wa yia we aɩn 'bhisa 'ya. A -ka 'sa nʋ, -lu yabhlogbɔɔ 'na 'ka amɩaa -Lagɔbhubhoe wɛlɩ 'yoo -kʋlʋ.

A 'yɩ dlɩ -bhlo

8 Nɩɩ, -slɛɛn, a 'dɛ weee 'yɩ dlɩ -bhlo. A kɩkalɩ zɛ -Lagɔbhelia 'bhisa. A -ka nyazɩdlɩ, 'ɩn -ɔ -ka -mɩ, ɔ tɩ ɔ 'dɛ 'wʋ 'kienyi ɔ -libheyi 'yu. 9 A 'na 'palɩ gbʋnyuu 'bɩgʋ gbʋnyuu -nɩ, a 'na 'palɩ vɛlɩe 'bɩgʋ vɛlɩe -nɩ. Nɩɩ, a 'palɩ we 'bɩgʋ 'nyulaŋwna wɛlɩ nya. We 'gbʋ, -Lagɔ yia aɩn la, ɔ 'ka aɩn 'nyulaŋwna. 10 -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ:

«Nyɩmɛ -ɔ -ka gba ɔ 'ka 'pipee -zɔnʋ 'yɩ,

'ɩn ɔ 'ka 'mʋna 'wʋ -mɩ 'ylɩ weee nya,

gbʋnyuu 'na 'tlalɩ ɔ ŋwɛɛ -nɩ,

'ɩn ɔ 'na 'tʋbhʋlʋ yo -nɩ.

11 Ɔ palɩ gbʋnyuu lɛnʋe -blɩgʋ,

ɔ nʋ gbʋzɔnʋ lɛ.

'Ɩn ɔ -talɩ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ da sɔ 'sɔ nya.

12 Nɩɩ, nyɩma -wa mɩa tɩklɩɩ,

Jejitapɛɛ 'yli mɩ wa -yɔ,

'ɩn ɔ pʋlʋa wa -Lagɔbhubhoe wɛlɩ yukwli.

'Ɩn ɔ sɔlʋa gbʋnyuu -lɛnʋnya -yɔ 'wʋ.»

A mnazɩ la, -we ka 'gbʋ, amɩaa dlɩ 'tɛa 'wʋ, a 'ka we gba

13 A -ka gbʋzɔnʋ lɛnʋda -mɩ dlɩ weee nya, nyɔɔ 'ka aɩn -yla gbʋnyuu lɛnʋa? 14 We -ka nɩɩ, gbʋzɔnʋʋ lɛnʋee 'gbʋ a mɩ sɩada, 'mʋna mɩ amɩaa -nʋ nya.

«A 'na nʋnʋ nyanɔ nyɩma kwɛɛ -nɩ,

'ɩn amɩaa dlɩ 'na sumanɩ -nɩ.»

15 Nɩɩ, a 'ylimanɩ Klisɩ -mɔ dibhe 'wʋ, amɩaa -Kanyɔ nya. 'Ɩn a mnazɩ la 'kɔmʋʋ, -we -gʋ amɩaa dlɩ 'tɛa 'wʋ, nyɔɔo nyɔɔ -ka aɩn layɩbha, a 'ka we 'ji gba ɔ -yla. 16 'Ɩn a nʋ we lɛ dlɩ -dlɔɔ -yɔ nyɩmɛɛ 'nʋŋwɛzʋzʋe nya. Amɩaa 'wlukʋʋn -dlɔɔ -mɩ tɩklɩɩ, 'ɩn -wa dɩa aɩn gbʋ 'wlu, 'ɩn -wa gbaa amɩaa nɔnɔbhʋ Klisɩ 'wʋʋ daa gbʋnyuu, 'ɩn zʋ 'ka wa 'bha. 17 We -ka -Lagɔɔ dʋmagbʋ, nɩɩ, a -ka gbʋzɔnʋ lɛnʋda -mɩ, a sɩa, -mʋʋ nanɩ 'yli, we -zi a 'ka sɩa gbʋnyuu lɛnʋe nya.

Sa Klisɩ sɩa amɩaa 'gbʋ

18 Nɩɩ, Klisɩɩ 'dɛbhie -gbolu tlɩlɩ 'wʋ -zakpa -bhlogbɔɔ, gbʋnyuuu 'gbʋ. Mɔ -wa gbʋzɔnʋʋ lɛnʋnyɔ, mɔ tlɩa 'nyiicɩaan 'gbʋ, 'ɩn ɔ 'ka aɩn -Lagɔɔ -gbɛ kwa. Wa ka ɔ nyɩmɛ ku 'bha, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ 'wʋbhu tlɩtlɩe lʋ Zuzu 'Pʋpa nya. 19 Ɔɔ Zuzu nya ɔ mnɩa gbʋ gbaa zuzunya mɩa -kaslʋ 'wʋ -yla. 20 Nyɩma -wa 'nɩa zlɩmɛ -Lagɔɔ wɛlɩ 'nʋŋwɛ zʋ, da -Lagɔ mɩa wʋda dlɩtie nya, bhla -we nya *Nowee bhlaa batoo 'wʋ, wa zuzu -wa. We bhla, nyɩma ya 'sɔ -lɛ -wa -gblaa wee batoo 'wʋ, wa gbeta, ma 'pʋa 'nyu -gʋ. 21 Wee 'nyu -mɩnɩ, batizee batizee -we saa -zɛɛn da aɩn gbʋ 'wʋ, we 'wʋwlʋ -wa. Wee batizee batizee 'nɩ pʋɩn ku -yɔsasɩe 'nyu nya. Nɩɩ, mʋ slolua -Lagɔ 'bɩ -a yia nɔa 'wlukʋʋn -dlɔɔ nya. -Zezu Klisɩ ka 'wʋsɔ tlɩtlɩe lʋʋ 'gbʋ, wee batizee batizee puea aɩn. 22 -Zezu Klisɩ mnɩa yalɩ, ɔ -dɩ -Lagɔɔ lilisɔlʋ la. -Mɔ ɔ pɩlɩa 'anzɩ -yɔ senya, we -yɔ yalɩɩ 'tɩtɛ weee 'wlu la.

4

A nʋ -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛ

1 Klisɩ ka sɩa ɔ ku zɔ, we 'gbʋ, amɩa kpa 'ya amɩaa 'dɛ la -mʋʋ sɔlʋ. -Ɔ -ka sɩa ɔ ku zɔ, ɔ -yɔ gbʋnyuu ka 'ylibhʋbhlʋ. 2 -Slɛɛn da, ɔ dʋdʋ -gʋʋ pnɩɩ -tʋa 'wʋ, ɔ 'na nʋnʋ nyɩmaa dlɩwʋnyni -gbʋnyuu lɛ -nɩ, ɔ nʋ -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛ. 3 Cɩɩn, amɩa mɩa dɛ, zlɩmɛ a ka nyɩma -wa 'nɩa -Lagɔ -yii dʋmagbʋ lɛnʋ. 'Ɩn a nʋa mʋtnɩgbʋ lɛ, amɩaa dlɩ nynia nyɩmaa -lu 'wʋ 'nyumɛɛ, nʋ bhaa aɩn, a lia duun, a maa bhabha, 'ɩn a bʋbɔa yoyolagɔnya titina sa. 4 Wa ka we -yɔyɩ nɩɩ, a -yɔ wa 'sɔ 'nɩ gwagwabhʋ -bhlo 'wʋ -mɩ, wa gbʋnyuu -lɛnʋe -we -zua 'wʋ nya. Mʋ sʋbhalɩa wa ŋwɛgaga, we 'gbʋ wa vɛlɩa aɩn. 5 -Lagɔ -ɔ mnazɩa la, 'ɩn -ɔ yia 'yliyɔganya -yɔ tlɩtlɩnyaa -yɔgbʋ 'wʋbhua, mɔ 'yu wa yia wa lɛnʋgbʋnya gbaa. 6 We 'gbʋ, wa yia -Lagɔgbʋ gba 'dɛbhie tlɩtlɩnya -yla. Gbʋ -we wa nʋa lɛ, da wa mɩa dʋdʋ -gʋ, 'ɩn wa yia wa -yɔgbʋ 'wʋbhu we 'gbʋ, nyɩma weee 'bhisa. -Slɛɛn, sa -Lagɔ -gaa 'yliyɔ, wa 'ka 'sa 'yliyɔga ɔ Zuzu 'Pʋpaa sɔlʋ.

A yibheli -Lagɔɔ wlawlalu kpa sa

7 -Lu weee labhʋ bhla ka cɩpa. A -zɛ gbʋyilonya -yɔ -gʋladolunya, 'ɩn a 'ka -Lagɔ bhubhoe mneni. 8 Nɩɩ, -lu weee 'yu, a kɩkalɩ zɛ dlɩ weee nya. Nɩɩ, zɛkalɩe mɩa, gbʋnyii -duun we mumnia la. 9 A kpʋkpalɩ 'lakpasu 'nanʋʋ, a 'na 'ŋwuŋweni -ŋwuŋweni zɔ -nɩ. 10 -Lu -Lagɔ 'nyɛa aɩn -bhlo -bhlo, a nʋnnʋ 'nanɩ 'wʋ we nya. A -ka 'sa nʋda -mɩ, 'ɩn a zɛa -Lagɔɔ wlawlalii 'yliyɔzʋnya -zɔnʋ. 11 -Ɔ -ka gbagbɩee -nʋ 'yɩ, ɔ gba wɛlɩ -Lagɔ zʋa ɔ ŋwɛɛ. -Ɔ -ka nyɩmaa 'wʋsasɩee -nʋ 'yɩ, ɔ nʋ we lɛ 'tɩtɛ -we -Lagɔ nyɛa ɔ, we nya. 'Ɩn -lu weee 'wʋ, -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ka 'ylimanɩ -Zezu Klisɩ 'wʋ, -Zezu -ɔ kaa 'ŋnɩmnɩe -yɔ 'tɩtɛ, -zʋ weee nya. *-Amɛnɩ!

Wa -ka aɩn 'klɩyɩe 'wʋpalɩda -mɩ Klisɩɩ 'gbʋ, a li 'mʋna

12 Na 'talea -zɔnʋ, sɩasɩee -kosu 'kadʋ -we yia aɩn ylɩa, 'ɩn we 'ka aɩn layla, we 'na sʋbhalɩ aɩn ŋwɛgaga -nɩ. 'Ɩn a 'na 'bhulu we 'wʋ, nɛɛ gbʋ -we 'na 'ka yaa aɩn ylɩ 'bhisa -nɩ. 13 Sa wa sɩalɩa Klisɩ, wa -ka 'sa aɩn sɩalɩda -mɩ, a li 'mʋna. 'Ɩn zlɩ ɔ 'ŋnɩmnɩe yia 'bhlewlʋa, amɩaa dlɩ 'ka namanɩ, 'ɩn a 'ka 'mʋna li. 14 Wa -ka aɩn vɛlɩ Klisɩɩ 'ŋnɩɩ 'gbʋ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ amɩaa -nʋ nya. Nɩɩ, 'ŋnɩmnɩ -Zuzu, -Lagɔɔ Zuzu mɩ aɩn -gʋ. 15 Nɩɩ, aɩn glaa wa 'na sɩalɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔ nyɩmɛ -bhabhɩe klaa, 'wie -yliylie klaa, gbʋnyuu lɛnʋe klaa, we -yɔ nyɩmɛ -putuu gbʋ 'wʋyligbɩe 'gbʋ -nɩ. 16 'Ɩn -ɔ -ka sɩada -mɩ, ɔ mɩ Klisɩɩ -nʋ nyaa 'gbʋ, ɔ 'na nʋnʋ zʋ -nɩ, ɔ 'pa -Lagɔ fuo, Klisɩɩ 'ŋnɩ ɔ -gʋ -mɩmɩee 'gbʋ.

17 Bhla -we nya gbʋwʋbhubhue 'kaa gwedɩ, we ka nyni. 'Ɩn -Lagɔnyɩma -gʋ we yia gwedɩlɩa tɩa. 'Ɩn wee gbʋ 'wʋbhubhue -ka -amɩa -gʋ gwedɩlɩ, sa we 'ka 'wlulapalɩ -wa'a ŋwnua -Lagɔgbʋ -yɔɔ -nʋ nya? 18 -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ:

«Nyɩma tɩklɩɩ nʋ 'pʋpʋe -ka -yɔkamanɩ nɩ,

sa we 'ka -mɩ gbʋnyuu -lɛnʋnya -yɔ

-wa'a ŋwnua -Lagɔgbʋ -yɔɔ -nʋ nya?»

19 We 'gbʋ, sa -Lagɔ 'yɩbhaa, -wa weee mɩ 'saa sɩada, -lu weee lalanyɔ -ɔ'ɔ 'bhʋlʋa ɔ gbagbawɛlɩ -gʋ la, wa zʋ wa 'dɛ ɔ kwɛɛ. 'Ɩn wa -tʋ zʋzɔnʋ lɛnʋda.

5

Piɛlɩ zʋa -Lagɔnyɩma kpasɩ 'dɩ

1 Nɩɩ, -slɛɛn -wa mɩa aɩn glaa -Lagɔnyɩma kpasɩ nya, ma -yla na gbaa gbʋ. -Amɩ mɩ 'ya -Lagɔnyɩmɛ kpasa nya. Ɩn ka Klisɩɩ sɩasɩee da 'yɩ. 'Ɩn 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ yia 'bhlewlʋa, na -nʋ mɩ we glaa. 'Dɩ -we na zʋa aɩn mʋ nɩ: 2 sa 'nɔɔluu zʋanyaa 'yliyɔzʋnya zʋa 'nɔɔlu 'yliyɔ, -Lagɔnyɩma -Lagɔ 'nyɛa aɩn yoo, a zʋ 'sa wa 'yliyɔ, dlɩ -zɔnʋ nya, we 'na -zɛlɩ -gla -nɩ, sa -Lagɔ 'yɩbhaa we, 'sa. A 'na nʋnʋ we lɛ 'gwɛzi -yɩyɩee 'gbʋ -nɩ. A nʋ we lɛ, -gʋladolue nya, wa zɛkalɩee 'gbʋ. 3 Nyɩma -wa 'wlu -Lagɔ palɩa aɩn la, a 'na nʋnʋ wa 'nyii 'wʋ -nɩ. Amɩaa gbʋlɛnʋ sɔ -zɛ -Lagɔnyɩma -yla gbʋʋ 'ylislolue. 4 'Ɩn zlɩ bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyaa -Kanyɔ 'kadʋ -ka lʋyi, -can -kloo -we'e 'bhʋa 'yligʋla, a 'ka we 'yɩ.

Piɛlɩ zʋa -Lagɔnyɩma tɔlʋa 'dɩ

5 'Sa -bhlokpadɛ, nyimesia, a tɩ amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kienyi nyɩma kpasɩ 'yu. 'Ɩn a 'dɛ weee, a tɩ amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kienyi, -ɔ -ka -mɩ ɔ 'ka ɔ -libheyii zɔlubho nʋ. Nɩɩ, -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ:

«Nyɩma -wa ylimanɩa wa 'dɛ,

-Lagɔ sɔlʋa wa -yɔ 'wʋ,

'ɩn -wa tɩa wa 'dɛ 'wʋ 'kienyi,

-Lagɔ nʋa -maa zʋzɔnʋ 'wluo.»

6 A tɩ amɩaa 'dɛ 'wʋ 'kienyi -Lagɔɔ sɔ 'tɩtɛ zɔ, 'ɩn 'ylɩ -we ɔ zʋa, we -ka nyni, ɔ 'ka aɩn 'ylimanɩ. 7 A zʋ amɩaa -yɔkpagbʋ weee -Lagɔ kwɛɛ. Nɩɩ, mɔ zʋa aɩn 'yliyɔ.

8 Amɩaa -gʋ -tʋ ladoluda, 'ɩn a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ! Nɩɩ, amɩaa tʋnyɩmɛ, *'Kuzu, mɩ 'cɛ 'pada, ŋwɔ -bha -jla 'bhisa, 'wʋkpɩkpɩe nya, 'ɩn -ɔ we 'kaa lii datalɩe nya. 9 A 'yligbe we 'yu gege dlɩzʋzʋe nya. Nɩɩ, amɩaa 'dɛ -yi we 'ji, amɩaa -Lagɔbhelia mnenia dʋdʋ weee -gʋ la, wa mɩ sɩada aɩn 'bhisa.

10 'Ɩn a -ka sɩa bhla -sɛlɛ nya, -Lagɔ -ɔ -wa 'nanɩ weee -kanyɔ, -ɔ laa aɩn, ɔ 'ŋnɩmnɩe 'nɩa bhloluda -ka, -we 'wlʋa 'bhle -Zezu Klisɩ 'wʋ, a 'ka we yibheli. Ɔ dɛ yia aɩn -yɔmnazɩa, mɔ yia aɩn 'wʋtɛmanɩa, mɔ yia aɩn 'tɩtɛ 'nyɛa, mɔ yia aɩn 'yligbelia gege. 11 'Tɩtɛ -mɩ ɔ -nʋ nya -zʋ weee nya. *-Amɛnɩ!

'Wʋbhlolu -fʋsawɛlɩ

12 'Sɛbhɛ na paa da aɩn yoo, Silivɛɛn* sɔ cɛlɩa we. -Amɩ 'yliya 'wʋ -Lagɔbheli tɩklɩɩ yabhlo -wa. Wee 'sɛbhɛ -kibhe 'nɩ na paa aɩn yoo, ɩn 'ka aɩn 'kʋayli 'pa, 'ɩn ɩn 'ka aɩn -yla gba nɩɩ, -Lagɔɔ wlawlalu -zɔnʋ nɩ, a kpa we la -gli.

13 -Lagɔnyɩma mɩa -seli Babilɔnʋgbe† nʋkplɛ, -wa -Lagɔ -saa -bha aɩn 'bhisa, wa nɛɛ, wa -sa aɩn fʋ. 'Ɩn na 'yu Malɩkɩ nɛɛ, -mɔɔ -sa 'ya aɩn fʋ. 14 A sɩsalɩ fʋ, a gbɩgbleli zɛkɩkalɩe nya.

Amɩa weee mɩa Klisɩ 'wʋ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -tʋ amɩaa -nʋ nya.

* 5:12 Silasɩ.

† 5:13 Babilɔnʋ: Wlɔmʋʋ 'tʋaŋnɩ -wa.

2 Piɛlɩ

1

2

3

'Sɛbhɛɛ 'sɔnʋ Piɛlɩ 'paa yoo

'Sɛbhɛɛ 'sɔnʋ -we Piɛlɩ cɛlɩa, mʋ -wa. Piɛlɩ mɩ -Zezuu *'bɩnɔnya kugbua lɛ 'sɔɔ glaa -nyɩmɛ yabhlo nya. -Lagɔnyɩma -yla ɔ cɛlɩa 'sɛbhɛ nɩ, ɔ 'ka wa -yla gba nɩɩ, wa zʋ wa 'dɛ 'yliyɔ yoyogbʋʋ -slolunyaa gbɛgbɛɩn. Nɩɩ, wa 'na nɔnʋ yoyogbʋʋ -slolunya 'bɩ -nɩ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ Simɔ Piɛlɩ, -ɔ -wa -Zezu *Klisɩɩ lubhonʋnyɔ -yɔ ɔ *tietienyɔ, -amɩ cɛlɩa da aɩn 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ. -Amɩaa -Lagɔ -yɔ Gbʋwʋsanyɔ -Zezu Klisɩ mɩ tɩklɩɩ, we 'gbʋ a yia dlɩzʋzʋe -zɔnʋ 'yɩ -amɩa 'bhisa. 2 A -yi -Lagɔ -yɔ -amɩaa -Kanyɔ -Zezuu 'gbʋ, wa 'nyɛ aɩn zʋzɔnʋ -yɔ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ bhabha.

-Lagɔɔ -amɩaa lalee -yɔ -amɩaa -bhasasɩe

3 -Li -we -a 'kaa -ka, 'ɩn sa -Lagɔ 'yɩbhaa -a -mɩ dʋdʋ -gʋ, -a 'ka 'sa -mɩ, ɔ ka we -aɩn 'nyɛ ɔ 'tɩtɛ nya. -Ɔ laa -aɩn, 'ɩn -a 'ka ɔ 'dɛɛ 'ŋnɩmnɩe -yɔ ɔ zʋzɔnʋ dlili, -Lagɔɔ 'gbʋ -a yia ɔ yibheli. 4 Sanɛɛ 'sa -Lagɔ gbaa ɔ 'ka -aɩn -li -zɔnʋ -yɔ -li 'kadɩ 'nyɛ. -Li -Lagɔ gbaa ɔ 'ka -aɩn 'nyɛ, -a 'yɩa, mʋ saa aɩn 'wieyliylie -yɔ dʋdʋgʋʋ -lii dlɩwʋnyinyie 'nyii 'bɩ. 'Ɩn we nyɛa aɩn we se, 'ɩn amɩaa dlɩ 'ka -Lagɔɔ dlɩ 'bhisa -mɩ.

5 We 'dɛɛ 'gbʋ, a gʋ la, a 'ka amɩaa dlɩzʋzʋe -gʋ amɩaa lɛnʋgbʋ -zɔnʋ palɩ, 'ɩn a 'ka amɩaa lɛnʋgbʋ -zɔnʋ -gʋ -Lagɔɔ yibhelie tɩklɩɩ palɩ. 6 A gʋ 'ya la, a palɩ -Lagɔɔ yibhelie -gʋ amɩaa 'dɛɛ kpakpɩe tɩklɩɩ, a palɩ amɩaa 'dɛɛ kpakpɩe tɩklɩɩ -gʋ dlɩtie, 'ɩn dlɩtie -gʋ a palɩ -bha gbʋʋ 'klʋ -gʋ zʋzʋe, 'ɩn gbʋʋ 'klʋ -gʋ zʋzʋe -gʋ a palɩ -bha -Lagɔɔ -yɔlanɛnɩe. 7 Amɩaa -Lagɔɔ -yɔlanɛnɩe -gʋ, a -yɔ amɩaa -Lagɔbhelia 'yɩbhalɩ -yɩbhalɩ, 'ɩn -Lagɔbheliaa 'yɩbha 'yɩbhɩe -gʋ, a palɩ -bha nyɩmɛɛ zɛkalɩe. 8 -Kwɩkwɩ -zɔnʋnya a 'kaa -ka mʋ nɩ, a -ka wee -kwɩkwɩ -zɔnʋnya -mɩnɩ -ka duun, 'ɩn we ylimanɩa amɩaa lɛnʋgbʋ -gʋwʋla, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ yibhelie 'wʋ. 9 Nɩɩ, -ɔ 'nɩ -kwɩkwɩnya -mɩnɩ -ka, ɔ 'wlʋ sa 'lɔlɔnyɔ ɔ'ɔ 'yɩ la 'pɩpɩ, 'ɩn sa -Lagɔ -saa ɔ gbʋnyii 'cɩn -yɔ, ɔ ka we 'wʋdlʋ.

10 We 'gbʋ, bheliaɩn, a 'tɛmanɩ amɩaa 'dɛ la 'ya bhabha, -Lagɔ ka aɩn la, 'ɩn ɔ yia aɩn -bhasa, a kpa we gbʋ -kli. Nɩɩ, a -ka 'sa nʋda -mɩ, a 'na 'ka cɩ gbʋnyuu lʋbhlili. 11 -Amɩaa -Kanyɔ -yɔ -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'ŋnɩmnɩgbe 'na 'kaa labhʋ, sanɛɛ 'sa -Lagɔ 'kaa we 'yoo -kalɩ aɩn -yla.

Gbʋslolue -we -wa gbʋzɔnʋ

12 We 'dɛɛ 'gbʋ na yia aɩn ligbea, wee -li -mɩnɩɩ 'gbʋ 'kɔmʋʋ. Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, a -yi -li -mɩnɩ, 'ɩn -Lagɔgbʋ -zɔnʋ wa -slolua aɩn, a mɩ we -yɔlanɛda. 13 'Ɩn, ɩn 'yɩbha tɛnyɩɩ, ɩn 'ka amɩaa dlɩ glusa, amɩa ligbeligbɩe nya, da ɩn -gaa -slɔ da 'yliyɔ na ku -mɩnɩ 'wʋ. 14 Nɩɩ, ɩn -yi we 'ji daylɩ na bhʋa wee tlɩtlɩku -mɩnɩ 'wʋ, sanɛɛ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ -slolua 'mɩ we 'klʋ. 15 Nɩɩ, la na yia gʋa, 'ɩn, ɩn -ka tlɩ, na 'bɩgʋ, a 'ka gbʋnya -mɩnɩ ligbeda -tʋ 'kɔmʋʋ.

-Wa 'yɩa -Zezu Klisɩɩ 'ylilo -yɔ

16 Nɩɩ, -a 'kaa da -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ yiyigbʋ -yɔ ɔ 'tɩtɛɛ gbʋ gba aɩn -yla, we 'nɩ nine wa -dɩ 'wlukʋʋn wa 'pa, 'mʋ -a 'nʋ. Nɩɩ, -amɩa ka ɔ 'ylilo -yɔyɩ -amɩaa 'dɛɛ 'yli nya. 17 -Amɩaa 'yibadɩ Dide -Lagɔ 'paa ɔ 'ŋnɩmnɩe -gʋ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'ylimanɩ. -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ 'wʋ ɔ nɛɛ ɔ -ylaɛ: «-Ɔ mɩa da na dʋma -yu -wa, mɔ 'wʋ na zʋa na 'mʋna weee.» 18 Wee wɛlɩ -we 'bhʋa yalɩ -amɩaa 'dɛ ka we 'nʋ, da -a -yɔ ɔ 'sɔ mɩa -mɔwlʋ -gɔgɔ 'wlu.

19 We 'dɛɛ 'gbʋ, -amɩa zʋa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa wɛlɩ dlɩ -gʋ gbʋzɔnʋ nya. A -ka wa wɛlɩ yukwli pʋlʋ, gbʋzɔnʋ a nʋa lɛ. Wee wɛlɩ 'wlʋ sa 'napɛ mɩ -nyumada nikpise 'wʋ tɩklɩɩ, 'ɩn zlɩ yi zlɩ, 'ɩn zlʋkpa -zɛlɩ 'ka amɩaa dlɩ zɔ lɩ. 20 A yibheli we 'ji tɩa nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa wɛlɩ mɩa cɛlɩda *-Lagɔsɛbhɛ 'wʋ, *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni, ɔ 'ka we 'ji gba ɔ 'dɛ nya. 21 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ cɩn -slɔ -Lagɔgbʋʋ -falɩ 'pa ɔ 'dɛɛ dʋmagbʋ nya. Nɩɩ, Zuzu 'Pʋpa sua wa 'bhie, wɛlɩ -Lagɔ zʋa wa ŋwɛɛ, 'ɩn wa gbaa we.

2

Yoyogbʋʋ -slolunya

(Zudɩ 4-13)

1 Bha bhlasabhla, yoyogbʋʋ -falɩpanya ka 'tla *Izlaɛlɩnyɩma nyɩdɩ. 'Sa -bhloo 'dɛ yoyogbʋʋ -slolunya yia 'tlaa aɩn nyɩdɩ. Yoyogbʋnya mnɔnʋa nyɩmɛ, we sloluenya suaa. 'Ɩn wa 'ka 'dɛbhie Nyɩmaa -Kanyɔ, -ɔ zɩtɩa wa 'wʋ, kwnɛɛ -sa. Sanɛɛ 'sa wa yia wa 'dɛ lasaa slʋɩ. 2 Nyɩma -duun yia wa 'bɩbholua, wa pʋɩnpla -gbʋnyaa lɛnʋe nya. Wa 'gbʋ, wa yia -Lagɔɔ 'yoo -zɔnʋ gla palɩa. 3 Wa 'gwɛzii dʋdʋnanʋʋ 'gbʋ, yoyogbʋnya wa yia aɩn -slolua, 'ɩn wa 'ka aɩn 'gwɛzi 'wlusa. 'Ɩn wa -kaslʋ mɩ lamnazɩda pepe we 'bɩ ka 'wʋgwlɛ. 'Ɩn wa lasanyɔ 'nɩ 'ylaa ŋwɔda -mɩ.

4 Nɩɩ, 'anzɩnya -we nʋa gbʋnyuu lɛ, -Lagɔ 'nɩ we 'wʋtɩ, ɔ ka we gbʋan, 'ɩn ɔ yia we *glukaslʋ 'wʋ viteli nikpise 'wʋ. -Mɔ ɔ dɩa we la tɩklɩɩ, 'ɩn gbʋwʋbhu ylɩ 'ka nyni. 5 Nɩɩ, -Lagɔ 'nɩ bhabenyi -nyɩma 'wʋtɩ. Ɔ -lʋalɩa zezeguda, 'ɩn 'nyu yia gbʋnyuu -lɛnʋnya weee lasa. -Lagɔɔ titee gbʋ tɩklɩɩ mɩa, 'mʋ *Nowee gbaa, 'ɩn ɔ 'dɛbhlogbɔɔ -yɔ nyɩma gbesɔ -Lagɔ puea. 6 -Lagɔ ka *Sodɔmʋgbe -yɔ *-Gomɔlʋgbe lasasɩe -dɩlɩ -kosu nya, gbʋ yia gbʋnyuu -lɛnʋnya weee ylɩa, we 'ylislolue -wa. 7 *Lɔtʋ -wa nyɩmɛ tɩklɩɩ, -ɔ mɩa mʋtnɩgbʋʋ lɛnʋnya nyɩdɩ, 'ɩn -maa lɛnʋgbʋ sumanɩa ɔ dlɩ, -Lagɔ ka ɔ pue. 8 Nɩɩ, ɔɔ nyɩmɛ tɩklɩɩ -ɔ mɩa wa nyɩdɩ, wa -sabhɛbhagbʋ 'nyuu wa nʋa lɛ, ɔ yɩa -yɔ, 'ɩn ɔ nʋa 'kɔmʋʋ, mʋ sumanɩa ɔ nyɩmɛ -zɔnʋ dlɩ -weii -weii. 9 Sanɛɛ 'sa, Jejitapɛ -yia nyɩma, -wa nɛa ɔ -yɔla, laylagbʋ 'wʋsa sa, 'ɩn ɔ yia gbʋnyuu -lɛnʋnya sɔ yabhlo lʋ ladɩa, 'ɩn ɔ 'ka wa -kaslʋ 'wʋpa gbʋwʋbhu zlɩ. 10 Nɩɩ, -wa nʋa wa 'dɛɛ yɩcɛɛ dʋmagbʋ lɛ, 'ɩn wa nyɛa -Lagɔɔ wa 'wlulapɩlɩe 'wʋ, 'ma -Lagɔ yia -kaslʋ 'wʋpaa yia tɩa.

Waa yoyogbʋʋ -slolunya 'tɛyliyɔ, 'ɩn wa ylimanɩa wa 'dɛ. Wa'a zʋ yalɩɩ 'ŋnɩmnɩnya 'nʋŋwɛ, 'ɩn wa vɛlɩa -maa. 11 'Anzɩnya ka 'dɛɛ latɛlɔ -yɔ 'tɩtɛ -zia yoyogbʋʋ -slolunya 'wʋ, -mʋʋnya'a dɩlɩ yalɩɩ 'ŋnɩmnɩnya gbʋ 'wlu la, Jejitapɛ 'yu, 'ɩn we'e vɛlɩ wa. 12 'Ɩn waa nyɩma -manɩ vɛlɩa -lu wa'a 'nʋa 'wʋla. Nyɩmɛɛ zuzu slolua wa 'yoo da. Wa 'wlʋ -fliinɩma 'nɩa 'ylimna, -we we gwalɩa, wa 'ka we kpa, 'ɩn wa 'ka we 'bhaa gbʋ -wa. 'Bhaa wa yia wa -fliinɩma 'bhisa. 13 Sanɛɛ 'sa wa yia sɩa, sa wa sɩalɩa nyɩma tɔlʋa. We nanɩ wa dʋdʋ wa 'ka wa dʋmagbʋ 'nyii lɛnʋ zlɩ bɛblɛɛ. Da wa -yɔ aɩn 'sɔ -ka amɩaa 'fɛtɩ -sada -mɩ, 'ɩn wa nʋa aɩn -dawli 'wʋ. Wa amɩaa nyɩdɩ -mɩmɩe mɩa, pʋɩnplagbʋ -yɔ zʋbhalɩgbʋ -wa. 14 Nɩɩ, nyɩma -putuu -budu 'wʋdɩ -lubho wa kaa. Gbʋnyuu'u -lʋɛlɩ wa -gba, nyɩma -wa yɔlʋa 'wʋ 'ɩn wa salɩa -bha -maa la. 'Gwɛzi 'yɩyɩe -bhlogbɔɔ wa dlɩ nynia 'wʋ. We 'gbʋ -Lagɔɔ mɛ mɩa wa -gʋ! 15 Wa ka 'yloogblʋ -zɔnʋ -gʋ 'bhʋ, 'ɩn wa yia wa 'dɛ mnɔnʋ. 'Ɩn wa yia Bozɔɔɔ 'yu *-Balamʋʋ 'yoo bhli. -Mɔɔ 'yɩbha bhaa gbʋnyuuu 'pɛnɩgwɛzi. 16 Nɩɩ, -Lagɔ ka -Balamʋ gbʋ -yla lapalɩ, ɔ 'nɩ ɔ 'nʋŋwɛ zʋʋ 'gbʋ. -Sokofalɩ ŋwnɔ -we'e gbaa, 'ɩn we yia ɔ -yla nyɩmɛ wɛlɩ gba. 'Ɩn we yia -Balamʋ, -ɔ -wa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ, ɔ gbʋkpʋagbʋʋ lɛnʋe 'yligbeli.

17 Waa yoyogbʋʋ -slolunya 'wlʋ sa 'nyuu 'wlukʋa mna, 'ɩn wa 'wlʋ yalɩpʋpa -pɩpɛ 'kadʋ mɩ 'suda. -Lagɔ ka wa 'bɩ lazʋ nikpise -dlugba tliitlii 'wʋ. 18 Wa 'dɛɛ 'ylimanɩ -gbʋkpʋanya wa gbaa, 'ɩn nyɩma -wa 'bhʋa 'lulolu gbʋnyii lɛnʋnya nyɩdɩ, 'ɩn wa salɩa -maa 'yloogblʋ la, wa yɩcɛɛ dʋmagbʋnyaa lɛnʋe -yɔ wa mʋtnɩgbʋʋ lɛnʋe nya. 19 Wa nɛɛ -maa -ylaɛ: «Amɩaa 'dɛ -yla a yia -tʋa.» -Zugba wa 'dɛ mɩ lɛnʋgbʋ cɩn saa wa la, we galɩ nya. Nɩɩ, nyɩmɛɛ lɛnʋgbʋ -zilia ɔ ŋwɛ la, we gaylo ɔ -mɩa.

20 Nɩɩ, nyɩma -wa -ka dʋdʋ -gʋʋ pʋɩnplagbʋ lʋbhʋ, -amɩaa -Kanyɔ -yɔ -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ -Zezu Klisɩɩ yibheliee 'gbʋ, 'ɩn -mʋʋ 'bɩgʋ, wa -ka wa 'dɛ 'yitide, -mʋʋ -ka wa lu, wa 'wʋbhlolu -kwɩkwɩ nyumanɩa 'yli, 'ɩn we zia we tɩanʋ. 21 Wa ka 'yoo tɩklɩɩ yibheli, 'ɩn -Lagɔɔ tite wa -slolua wa, wa yia we -blɩgʋpalɩ. Nɩɩ, wa 'nɩ yaa wee 'yoo tɩklɩɩ yibheli, -mʋʋ nanɩ 'yli wa -nʋ nya. 22 -We ylɩa wa, mʋ slolua we nɩɩ, -we gbʋʋ nine nɩ gbaa gbʋzɔnʋ -wa:

«-We gwɩ gwɛzɛa 'mʋ we lia lʋ.»

'Ɩn

«-Bobo -we wa budoa, plaplɩ we mnɩ 'yaa dlilia.»

3

Lʋ -Zezu yia yia

1 Na jijli -talea, 'sɛbhɛɛ 'sɔnʋ na paa da aɩn yoo. We 'dɛ 'sɔ nʋkplɛ, amɩaa dlɩ na saa glu, amɩaa -gʋladolue nya, 'ɩn amɩaa 'wlukʋʋn lapʋpalɩ sɔ 'ka -mɩ tɩklɩɩ. 2 Nɩɩ, wɛlɩ -Lagɔgbʋʋ -mɔwlʋ -falɩpanya gbaa zlɩmɛ, amɩaa dlɩ -tʋ we -gʋ. We -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -yɔ Gbʋwʋsanyɔɔ tite, tietienya -slolua aɩn.

3 A yibheli we 'ji gbʋ weee 'yu nɩɩ, 'wʋbhloluylɩnya 'wʋ, nyɩmaa glapalɩnya yia 'tlaa, wa 'dɛɛ dʋmagbʋ 'nyii lɛnʋe nya. 'Ɩn wa 'ka aɩn gla palɩ. 4 'Ɩn wa gbaɛ: «Ɔ nɛɛ lʋ ɔ yia yia, we 'nɩ mʋʋ? Gbʋzɔnʋ -wa, da ɔ mɩa? -Amɩaa didea ka tlɩ 'bɩ ka 'wʋgwlɛ, 'ɩn sa -li mɩa dʋdʋʋ gwedɩlɩda 'cɩn, 'sa -bhlokpadɛ we mɩa!» 5 'Dɛɛ 'yibadɩ waa nyɩma dlʋa gbʋnya -mɩnɩ 'wʋ, nɩɩ, -Lagɔ -laa yalɩ la ɔ wɛlɩ nya, we 'bɩ ka 'wʋgwlɛ. 'Nyu lʋ dʋdʋ 'tlaa, 'ɩn 'nyu nya ɔ nʋa we lɛ. 6 'Ɩn -bhlokpadɛ zezeguda lʋa, wee 'nyu yea tɩa -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn we yia we lasa. 7 Wee -Lagɔwɛlɩ -bhlokpadɛ zʋa bhla -mɩnɩɩ yalɩ -yɔ dʋdʋ la, we 'ka gbʋnyuu -lɛnʋnyaa -yɔgbʋ 'wʋbhu bhla -yɔ wa lasa bhla ylɩ. Wee bhla -bhloo 'dɛ nya -kosu 'kadʋ yia wee yalɩ -yɔ dʋdʋ lasaa.

8 'Ɩn na jijli -talea, -lu -we a 'na 'kaa 'wʋdlʋ mʋ nɩ: nɩɩ, Jejitapɛɛ -gbɛ, 'ylɩ -bhlo 'wlʋ -zʋʋ 'wlu gbu, 'ɩn zʋʋ 'wlu gbu 'wlʋ 'ylɩ -bhlo. 9 Jejitapɛ'ɛ kpeke gbʋ ɔ gbaaa lɛnʋe nya, sa nyɩma tɔlʋa pʋpalɩa we 'wlukʋʋn la 'sa. 'Ɩn dlɩtie ɔ kaa amɩaa gbɛgbɛɩn. Nɩɩ, ɔ 'nɩ 'yɩbha nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'bhʋ la, ɔ 'yɩbha nyɩma weee dlɩ 'bhiti.

10 Sa 'wienyɔ tlalɩa nyɩmɛ, 'sa Nyɩmaa -Kanyɔ yia yia. Wee 'ylɩ nya yalɩ yia labhʋa -jiji 'kadʋ nya, 'ɩn -kosu 'ka yalɩ -li -sie. 'Ɩn dʋdʋ -yɔ we -gʋ -lu weee 'ka labhʋ. 11 Nɩɩ, la wee -li weee -mɩnɩ yia 'bhʋa saa 'gbʋ, -we a 'kaa lɛnʋ, a 'nʋ we 'wʋla 'nanʋʋ! Amɩaa nɔnɔbhʋ -mɩ -mɔwlʋda, 'ɩn a nɛ -Lagɔ -yɔla. 12 A wʋ -Lagɔɔ yiyiylɩ, 'ɩn a gʋ la sɔ weee lʋ, 'ɩn wee 'ylɩ 'ka nyni daylɩ. Wee 'ylɩ nya -kosu yia yalɩ lasaa, 'ɩn yalɩ -li weee 'ka nyanɔ -kosuu slo kwɛɛ. 13 'Ɩn -Lagɔ nɛɛ: yalɩ lolu -yɔ dʋdʋ -lolu -we -gʋ tɩklɩmɩmɩe mɩa, 'mʋ ɔ yia wlaa, 'ɩn 'mʋ -amɩa mɩa wʋda.

14 Na jijli -talea, -we ka gbʋ -wa, a -ka 'ylɩ -mɩnɩ wʋda -mɩ, a gʋ la, a 'ka -mɔwlʋ, gbʋnyuu 'na -mɩnɩ aɩn kwɛyli -nɩ -Lagɔ 'yu, 'ɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ 'ka a -yɔ ɔ 'sɔ nyɩdɩ -mɩ. 15 A zʋ we 'wlukʋʋn nɩɩ, -amɩaa -Kanyɔɔ dlɩtie -wa -amɩaa puepue. 'Mʋ -amɩaa bheli -zɔnʋ *Pɔlʋ cɛlɩa aɩn 'wʋ, gbʋyilo -Lagɔ 'nyɛa ɔ, we nya. 16 'Mʋ ɔ cɛlɩa ɔ 'sɛbhɛ weee 'wʋ, da ɔ gbaa wee gbʋ -mɩnɩɩ daa. -Mɔ we nʋkplɛ wɛlɩ tɔlʋaa 'wʋlanʋe 'tɛ. Titinanya -wa 'nɩa -Lagɔ -yi 'nanʋʋ, -maa kamanɩa wee wɛlɩɩ 'ji 'wʋ. Sa wa nʋa -Lagɔwɛlɩ, datɔlʋa 'sa. Sanɛɛ 'sa wa saa wa 'dɛ la.

17 'Ɩn amɩa, na jijli -talea, -slɛɛn a -yi gbʋnya -mɩnɩɩ 'gbʋ, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, nyɩma 'nyii palɩa -Lagɔ -blɩgʋ, wa yi aɩn mnɔnʋ. 'Ɩn a 'ka 'yligbeda -tʋ gege amɩaa dlɩzʋzʋe 'wʋ. 18 'Ɩn a -tʋ 'ylimanɩda -amɩaa -Kanyɔ -yɔ -amɩaa Gbʋwʋsanyɔ -Zezu Klisɩɩ 'nanɩ -yɔ ɔ yibhelie 'wʋ. Ɔ 'ŋnɩ mnɩ dɛslɛɛn -yɔ 'ylɩ weee nya!

*-Amɛnɩ!

1 Zaan

1

2

3

4

5

Tɩa -sɛbhɛ Zaan 'paa yoo

*Zaan -ɔ cɛlɩa -Zezuu -gʋgbʋ, mɔ -bhlokpadɛ cɛlɩa 'sɛbhɛ nɩ. -Lagɔnyɩma -yla ɔ cɛlɩa 'sɛbhɛ mɩa da ɔ 'ka wa -yla gba nɩɩ, wa zʋ wa 'dɛ 'yliyɔ yoyogbʋʋ -slolunyaa gbɛgbɛɩn. -We ka gbʋ -wa, -maa 'yɩbha -maa 'ka wa -dawli 'wʋnʋ. Ɔ nɛɛ nɩɩ, -Lagɔnyɩma -ka zɛkɩkalɩda -mɩ, 'ɩn wa -ka -Lagɔɔ tite 'nʋŋwɛ zʋda -mɩ, wa mneni wa 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, wa mɩ -Lagɔɔ 'yua nya.

1

Wɛlɩ -we nyɛa nyɩmɛ 'yliyɔgagɩe

1 Wɛlɩ -we nyɛa nyɩmɛ 'yliyɔgagɩe, we -gʋgbʋ -a cɛlɩa aɩn 'wʋ. Nɩɩ, da -Lagɔ 'nɩa -slɔ -lu weee lala, we mɩ la. Wee Wɛlɩ mɩa da nɩ, -a ka we 'nʋ, -a ka we -yɔyɩ -amɩaa 'yli 'sɔ nya. -A ka we yla, 'ɩn -amɩaa sɔ yia we kwɛzɩ. 2 Nɩɩ, wee 'yliyɔgagɩe 'wlʋa 'bhle, -a ka we -yɔyɩ. We gbʋdayɩnya -a -mɩa. 'Yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, -we -yɔ -amɩaa Dide -Lagɔ 'sɔ mɩa, -mɔɔ ka we -aɩn 'klʋslolu. Wee 'yliyɔgagɩee gbʋ -a gbaa aɩn -yla. 3 Nɩɩ, -we -a 'yɩa -yɔ, -we -a 'nʋa, we gbʋ -a gbaa aɩn -yla, a -yɔ -aɩn 'sɔ 'ka dlɩ -bhlo -ka. We -ka 'sa -mɩ nɩ, -a 'dɛ weee 'ka dlɩ -bhlo -ka, -a -yɔ Dide -Lagɔ -yɔ ɔ 'Yu -Zezu *Klisɩ 'sɔ. 4 Nɩɩ, 'mʋ -a cɛlɩa aɩn 'wʋ, 'ɩn -amɩaa 'mʋna 'ka gba.

-A nɔ zlɩ 'klʋ

5 Gbʋ -we -a 'nʋa -Zezu Klisɩ ŋwɛɛ, 'ɩn -a mɩa aɩn -yla gbada, mʋ mɩa da: -Lagɔ mɩ zlɩ nya, 'ɩn nikpise 'nɩ ɔ 'wʋ -mɩ -gba. 6 -A -ka gba nɩɩ, -a -yɔ -Lagɔ 'sɔ ka dlɩ -bhlo, -zugba -a nɔ nikpise 'wʋ, yo -a kaa, 'ɩn gbʋzɔnʋ 'nɩ -amɩaa lɛnʋgbʋ 'wʋ -mɩ. 7 Nɩɩ, -Lagɔ mɩ zlɩ 'klʋʋ 'gbʋ, -a -ka zlɩ 'klʋ nɔ, -zugba -a -yɔ -amɩaa -lima 'sɔ ka dlɩ -bhlo, 'ɩn ɔ 'Yu -Zezuu 'pɩɔn wɔlʋa -aɩn -yɔ -amɩaa gbʋnyuu weee gbɛgbɛɩn.

8 -A -ka gba nɩɩ, -a'a nʋ gbʋnyuu lɛ, -amɩaa 'dɛ -a nʋa -dawli 'wʋ, 'ɩn gbʋzɔnʋ 'nɩ -aɩn 'wʋ -mɩ. 9 -Lagɔ mɩ tɩklɩɩ, 'ɩn -we ɔ -ka gba, 'mʋ ɔ nʋa lɛ. We 'dɛɛ 'gbʋ -a -ka -amɩaa gbʋnyii ɔ -yla gba, 'ɩn ɔ tɩa -amɩaa gbʋnyii 'wʋ. 'Ɩn ɔ wɔlʋa -aɩn -yɔ, -we weee 'nɩa tɩklɩɩ -mɩ, we gbɛgbɛɩn. 10 -A -ka gba nɩɩ, -a 'nɩ gbʋnyuu lɛnʋ, yokanyɔ -a -zɛlɩa ɔ, 'ɩn ɔ wɛlɩ 'nɩ -aɩn 'wʋ -mɩ.

2

1 Na 'ylaaslɩ, a yi gbʋnyuu lɛnʋʋ 'gbʋ na cɛlɩa aɩn 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ. Nɩɩ, we -ka nɩɩ, nyɩmɛ yabhlo ka gbʋnyuu lɛnʋ nɩ, -a ka 'wʋplalɩnyɔ Dide 'yu, mɔ -wa -Zezu Klisɩ, nyɩmɛ tɩklɩɩ. 2 Ɔmɔ mɩa, ɔ ka ɔ 'dɛ wla -amɩaa 'slaka nya -Lagɔ 'ka -amɩaa gbʋnyii 'wʋtɩ. We 'nɩ -amɩa -bhlogbɔɔɔ gbʋnyii ɔ 'ka 'wʋtɩ, nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma weee gbʋnyii ɔ 'kaa 'wʋtɩ.

-A -kalɩ -amɩaa bheliaa zɛ

3 -A -ka -Lagɔɔ tite 'nʋŋwɛ zʋda -mɩ, -a mɩ we -gʋ nɩɩ, -a -yi ɔ. 4 Nyɩmɛ -ɔ -ka gba nɩɩ, ɔ -yi -Lagɔ, 'ɩn -zugba ɔ'ɔ zʋ ɔ tite 'nʋŋwɛ, yokanyɔ -mɔɔ -mɩa, 'ɩn gbʋzɔnʋ 'nɩ -mɔɔ 'wʋ -mɩ. 5 We 'nɩ -mʋʋʋ nɩ, -ɔ -ka ɔ wɛlɩ 'nʋŋwɛ zʋ, -Lagɔɔ zɛɛ 'dɛbhie -mɔɔ -kalɩa we 'ka gba. Sa -a 'kaa we 'jiyibheli nɩɩ, -a mɩ -Lagɔ 'wʋ, mʋ nɩ: 6 nyɩmɛ -ɔ -ka gba ɔ mɩ -Lagɔ 'wʋ, sa -Zezu nɔa, ɔ nɔ 'sa.

7 Na bhelia -zɔnʋ, -we ɩn cɛlɩa aɩn 'wʋ, we 'nɩ tite lolu, nɩɩ, tite sʋa -wa, 'ɩn we -yɔ aɩn 'sɔ mɩ we gwedɩlɩda. Wee tite sʋa mɩa, wɛlɩ -we a 'nʋa, mʋ -wa. 8 We mɩ 'sa 'bhie, tite lolu ɩn cɛlɩa aɩn 'wʋ. Sa wee tite mɩa gbʋzɔnʋ nya -Zezu -yɔ aɩn 'wʋ, wa mneni wa 'ka we -yɔyɩ. Nɩɩ, nikpise mɩ mnɩda, 'ɩn zlɩɩ 'zayli mɩ lɩda pepe.

9 -Ɔ -ka gba nɩɩ, ɔ mɩ zlɩ 'klʋ nɔda, -zugba ɔ nyɛ ɔ bheli 'wʋ, ɔɔ nyɩmɛ mɩa, ɔ mɩ -slɔ nikpise 'wʋ. 10 -Ɔ -ka ɔ bhelii zɛkalɩ, ɔ mɩ zlɩ 'wʋ. -We 'kaa ɔ labhlɩ, we 'nɩ ɔ 'wʋ -mɩ.* 11 Nyɩmɛ -ɔ nyɛa ɔ bheli 'wʋ, ɔ mɩ nikpise 'wʋ. Nikpise 'wʋ ɔ nɔa. Mɔ ɔ mɩa mnɩda, ɔ 'nɩ -bha da -yi, nikpise ka ɔ 'lɔlʋʋ 'gbʋ.

A 'na zʋlʋ dʋdʋgʋlu dlɩ -gʋ -nɩ

12 Na 'ylaaslɩ, -we ka 'gbʋ na cɛlɩa aɩn 'wʋ, mʋ -wa nɩɩ, -Lagɔ ka amɩaa gbʋnyii 'wʋtɩ -Zezuu 'gbʋ. 13 Na didea, -we ka 'gbʋ na cɛlɩa aɩn 'wʋ, mʋ -wa nɩɩ, -ɔ mɩ bhaa -bha da -lu 'kaa gwedɩ, a -yi ɔ. Nyimesia, -we ka 'gbʋ na cɛlɩa aɩn 'wʋ, mʋ -wa nɩɩ, a ka gbʋnyuuu dide lu. 14 Na 'ylaaslɩ, a -yi Didee 'gbʋ, na cɛlɩa aɩn 'wʋ. Didea, -ɔ mɩa we gwedɩda, a -yi ɔ, we 'gbʋ na cɛlɩa aɩn 'wʋ. Nyimesia, a 'tɛ la, -Lagɔwɛlɩ mɩ aɩn 'wʋ, a ka gbʋnyuuu dide lu, we 'gbʋ na cɛlɩa aɩn 'wʋ.

15 A 'na -kalɩ dʋdʋʋ zɛ -nɩ. A 'na -kalɩ dʋdʋgʋlu yabhlogbɔɔɔ zɛ -nɩ. Nyɩmɛ -ɔ -ka dʋdʋgʋluu zɛkalɩ, ɔ 'nɩ Dide -Lagɔɔ zɛkalɩ. 16 -Lu weee mɩa dʋdʋgʋ, mʋ nɩ: nyɩmɛɛ dlɩwʋnynili 'nyii klaa, nyɩma -wa yɩa -lu -yɔ, 'ɩn we 'tʋ bhaa wa klaa, we -yɔ nyɩma -wa ylimanɩa wa 'dɛ wa 'ŋnɩmnɩee 'gbʋ. Wee -li mɩa dɛ, we'e 'bhʋ Dide -Lagɔɔ -gbɛ, dʋdʋgʋ we bhʋa. 17 A yibheli we 'ji nɩɩ, dʋdʋ mɩ 'plɩda, we -yɔ nyɩmaa dlɩwʋnynili. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ nʋa -Lagɔɔ dʋmagbʋ lɛ, ɔ 'yliyɔgagɩe 'nɩ bhloluda -ka.

Klisɩɩ tʋnyɩmɛ

18 Na 'ylaaslɩ, dʋdʋʋ bhɩa bhla ka cɩpa. A ka 'nʋ nɩɩ, Klisɩɩ tʋnyɩmɛ mɩ yida. 'Ɩn -slɛɛn, Klisɩɩ tʋnyɩmaa -zlo ka yi, we 'dɛɛ 'gbʋ, -a -yi we 'ji nɩɩ, dʋdʋʋ bhɩa bhla ka cɩpa. 19 Waa nyɩma mɩa, -aɩn glaa wa 'bhʋa. Nɩɩ, wa 'nɩ -amɩaa lʋnyɩma nya -mɩ. We -ka yaa nɩɩ, -amɩaa lʋnyɩma wa -mɩ, -zugba wa ka -aɩn glaa -tʋ. Wa jlajle slolua sa 'vayɩ nɩɩ, wa 'yabhlogbɔɔ 'nɩ -amɩaa lʋnyɩmɛ nya -mɩ.

20 -Mʋmʋ -ka amɩaa, -Zezu Klisɩ ka aɩn Zuzu 'Pʋpa 'nyɛ. We 'dɛɛ 'gbʋ a 'dɛ weee -yi gbʋzɔnʋ. 21 We 'nɩ nɩɩ, a 'nɩ gbʋzɔnʋ -yii 'gbʋ, ɩn yi aɩn 'wʋcɛlɩ. Nɩɩ, a -yi gbʋzɔnʋ, 'ɩn a -yi we 'ji nɩɩ, gbʋzɔnʋ'ʋ gwalɩ yoo 'gbʋ na cɛlɩa aɩn 'wʋ.

22 Nyɔɔ -wa yokanyɔa? Nyɩmɛ -ɔ gbaa nɩɩ, -Zezu 'nɩ *-Lagɔɔ -Bhasanyɔ nya -mɩ, mɔ -wa yokanyɔ, mɔ -wa Klisɩɩ tʋnyɩmɛ. 'Ɩn ɔ 'nɩ Dide -Lagɔ -yɔ ɔ 'Yuu gbʋ -yɔŋwnu. 23 Nyɔɔo nyɔɔ 'nɩ ɔ 'Yu -Zezuu gbʋ -yɔŋwnu, Dide -Lagɔɔ gbʋ ɔ 'nɩ 'yaa -yɔŋwnu. -Ɔ -ka ɔ 'Yuu gbʋ -yɔŋwnu, Dide -Lagɔɔ gbʋ ɔ ŋwnu 'yaa -yɔ. 24 We 'dɛɛ 'gbʋ, wɛlɩ -we a 'nʋa we gwedɩda, we -tʋ aɩn dlɩ zɔ. We -ka 'sa -mɩ, 'ɩn a tʋa -Lagɔ -yɔ ɔ 'Yu 'sɔ 'wʋ. 25 -We ka wɛlɩ -Zezu wlaa, mʋ -wa nɩɩ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, 'mʋ ɔ yia -aɩn 'nyɛa.

26 -Wa 'yɩbhaa wa 'ka aɩn -dawli 'wʋnʋ, wa 'gbʋ ɩn yia aɩn gbʋ nɩ 'wʋcɛlɩ. 27 Amɩa mɩa, -Zezu Klisɩ ka aɩn Zuzu 'Pʋpa 'nyɛ, 'ɩn we -dɩlɩ aɩn 'wʋla. -Slɛɛn, a 'nɩ gbʋslolunyaa gbʋ -ka. Nɩɩ, ɔɔ Zuzu slolua aɩn gbʋ weee, 'ɩn gbʋ ɔ slolua aɩn, we mɩ gbʋzɔnʋ nya, we 'nɩ yo. We 'dɛɛ 'gbʋ, a -tʋ Klisɩ 'wʋ, sa ɔɔ Zuzu -slolua we aɩn 'bhisa.

28 Cɩɩn, na 'ylaaslɩ, a -tʋ Klisɩ 'wʋ, 'ɩn zlɩ ɔ -ka yi nɩ, -amɩaa dlɩ 'ka 'wʋtɛ, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, zʋ 'bha -aɩn ɔ 'yu -mʋʋ zlɩ.

-Lagɔɔ 'yua

29 A -yi we 'ji nɩɩ, Klisɩ mɩ tɩklɩɩ, we 'dɛɛ 'gbʋ a mneni a 'ka 'ya we 'jiyibheli nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ nʋa gbʋ tɩklɩɩ lɛ, ɔ mɩ -Lagɔɔ 'yu nya.

3

1 A yla, Dide -Lagɔ 'nɩ -amɩaa zɛkalɩ -sɛ! Ɔ ka 'dɛbhie -aɩn la ɔ 'yua. Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, ɔ 'yua -a -mɩa. -We ka 'gbʋ dʋdʋgʋ -nyɩma 'nɩa -aɩn -yi -Lagɔɔ 'yua nya, mʋ -wa nɩɩ, wa 'nɩ -Lagɔɔ 'dɛ -yi. 2 Na bhelia -zɔnʋ -wa ka zɛ ɩn -kalɩ, -slɛɛn, -a mɩ -Lagɔɔ 'yua nya, 'ɩn -we -a 'kaa -zɛ, we mɩ zizeda. -A -yi we 'ji nɩɩ, Klisɩ -ka yi nɩ, sa ɔ mɩa, 'sa -a yia -mɩa, -we ka gbʋ -wa, -yɔ -a yia ɔ 'yɩa sa -gwɩɩ. 3 Nyɩmɛ -ɔ ka dlɩ 'tɛ 'saa Klisɩ -gʋ 'wʋ, sa Klisɩ mɩa -mɔwlʋda, 'sa ɔ yia -mɔwlʋda -tʋa.

4 Nyɩmɛ -ɔ nʋa gbʋnyuu lɛ, -Lagɔ -yɔ -mɔɔ -sɔlʋa 'wʋ. Nɩɩ, gbʋnyuuu lɛnʋe mɩa, -Lagɔɔ -yɔwʋsɔlʋe -wa. 5 Nɩɩ, a -yi we 'ji nɩɩ, -Zezu Klisɩ ka yi ɔ 'ka nyɩmaa gbʋnyuu lamumni, 'ɩn gbʋnyuu 'nɩ ɔ 'wʋ -mɩ. 6 Nyɩmɛ -ɔ -ka -Zezu 'wʋ -mɩ, ɔ'ɔ -tʋ gbʋnyuu lɛnʋda. -Ɔ tʋa gbʋnyuu lɛnʋda, -mɔɔ 'nɩ ɔ 'yɩ, -mɔɔ 'nɩ ɔ -yi.

7 Na 'ylaaslɩ, nyɩmɛ 'na nʋnʋ aɩn -dawli 'wʋ -nɩ. Nyɩmɛ -ɔ nʋa gbʋ tɩklɩɩ lɛ, sa -Zezu mɩa tɩklɩɩ, 'sa ɔ mɩa tɩklɩɩ. 8 Nyɩmɛ -ɔ nʋa gbʋnyuu lɛ, ɔ mɩ *'Kuzuu -nʋ nya. -We ka gbʋ -wa, we 'ka we gwedɩlɩda 'bhʋ, 'Kuzu mɩ gbʋnyuu lɛnʋda. Nɩɩ, -we ka 'gbʋ -Lagɔɔ 'Yu yia yi, mʋ -wa nɩɩ, ɔ 'ka 'Kuzuu lɛnʋgbʋ lasa.

9 -Wa weee mɩa -Lagɔɔ 'yua nya, wa'a -tʋ -slɛɛn gbʋnyuu lɛnʋda, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔɔ 'yliyɔgagɩe mɩ wa 'wʋ. Wa mɩ -Lagɔɔ 'yua nyaa 'gbʋ, wa 'nɩ mneni wa 'ka gbʋnyuu lɛnʋda -tʋ. 10 Sa wa sɩsalɩa -Lagɔɔ 'yua -yɔ 'Kuzuu 'yua 'wʋ, mʋ nɩ: nyɩma -wa'a nʋa gbʋ tɩklɩɩ lɛ, 'ɩn nyɩma -wa 'nɩa wa bheliaa zɛkalɩ, waa nyɩma mɩa, wa 'nɩ -Lagɔɔ 'yua nya -mɩ.

-A kɩkalɩ zɛ

11 Cɩɩn, wɛlɩ a 'nʋa we gwedɩlɩda, mʋ nɩ: -a kɩkalɩ zɛ. 12 -A 'na -mɩ -nɩ *Kaɛn 'bhisa -nɩ, -ɔ mɩa gbʋnyuuu didee -nʋ nya, 'ɩn ɔ yia ɔ bheli 'bha. -We ka 'gbʋ ɔ yia -mɔɔ 'bha, mʋ -wa nɩɩ, ɔ lɛnʋgbʋ -nyu 'yli, -zugba ɔ bheli nʋa gbʋ tɩklɩɩ lɛ.

13 Bheliaɩn, dʋdʋgʋ -nyɩma -ka aɩn 'wʋnyɛda -mɩ, we 'na sʋbhalɩ aɩn ŋwɛgaga -nɩ. 14 -Amɩa, -a kɩkalɩ zɛɛ 'gbʋ, -a -yi we 'ji nɩɩ, -a ka yaa tlɩ, 'ɩn -a yia 'yliyɔgagɩe 'wʋplɩlɩ. -Wa'a kɩkalɩa zɛ, tlɩtlɩe 'wʋ -maa tʋa. 15 Nyɩmɛ -ɔ nyɛa ɔ bheli 'wʋ, nyɩmɛbhanyɔ ɔ -mɩa, 'ɩn a -yi we 'ji nɩɩ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, we 'nɩ nyɩmɛbhanyɔ yabhlogbɔɔ 'wʋ -mɩ. 16 Sa -a 'kaa nyɩmaa zɛkalɩ, -a ka -slɛɛn we yibheli. -Zezu Klisɩ ka ɔ 'yliyɔgagɩe wla -amɩaa 'gbʋ. We 'dɛɛ 'gbʋ, -a wla -amɩaa 'yliyɔgagɩe -amɩaa bheliaa 'gbʋ. 17 We -ka 'sa -mɩ, nyɩmɛ 'ka 'ylilɛ -ka, 'ɩn ɔ bheli 'ka gbʋ 'yɩ, 'ɩn ɔ 'ka -mɔɔ -yɔ nʋkplɛ 'wʋkla, wa 'nɩ mneni wa 'ka gba nɩɩ, -Lagɔɔ zɛkalɩe mɩ ɔɔ nyɩmɛ 'wʋ. 18 'Ylaaslɩ, a 'na kɩkalɩ zɛ ŋwɛɛ la -yɔ gbagbawɛlɩɩ 'dɛkpʋa 'wʋ -nɩ. A kɩkalɩ zɛ gbʋzɔnʋ sa amɩaa lɛnʋgbʋ 'wʋ. 19 Wee gbʋ nɩ 'wʋ, -a -yi we 'ji nɩɩ, -a mɩ gbʋzɔnʋʋ 'yoo -gʋ, 'ɩn -amɩaa dlɩ pɩa la -Lagɔ 'yu. 20 We -ka nɩɩ, -amɩaa dlɩ ka -aɩn gbʋ dɩlɩ, -a -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔ 'yli ɔ -zi -amɩaa dlɩ, 'ɩn ɔ -yi gbʋ weee.

21 Nɩɩ, na bhelia -zɔnʋ, -amɩaa dlɩ 'nɩ -aɩn gbʋ dɩlɩ nɩ, 'ɩn -a yia -Lagɔ 'yu kalɔ nya, 22 'ɩn -we weee -a -ka ɔ -zlalɩ, 'nyɛ ɔ nyɛa we -aɩn. -We ka gbʋ -wa, ɔ titenya -a zʋa 'nʋŋwɛ, 'ɩn -a nʋa ɔ dʋdʋnanɔ gbʋ lɛ. 23 Ɔ tite nɩ: -a zʋ ɔ 'Yu -Zezu Klisɩ dlɩ -gʋ, 'ɩn -a kɩkalɩ zɛ, sa Klisɩ gbaa, we sɔlʋ. 24 -Ɔ -ka -Lagɔɔ titenya 'nʋŋwɛ zʋ, ɔ mɩ -Lagɔ 'wʋ, 'ɩn -Lagɔ mɩ ɔ 'wʋ. Nɩɩ, -Lagɔ ka -aɩn ɔ Zuzu 'nyɛ, we 'dɛɛ 'gbʋ -a -yi we 'ji nɩɩ, ɔ mɩ -aɩn 'wʋ.

4

A sɩsalɩ -Lagɔɔ Zuzu -yɔ yoyo -zuzu 'wʋ

1 Na bhelia -zɔnʋ, -wa -ka gba nɩɩ, wa ka -Lagɔɔ Zuzu 'wʋ, -a 'na zʋlʋ wa 'dɛ weee dlɩ -gʋ -nɩ. Yoyogbʋʋ -falɩpanya duun mneni da weee la. We 'dɛɛ 'gbʋ a yla wa 'dɛ weee la, 'ɩn -wa -ka -Lagɔɔ Zuzu 'wʋ -ka, a 'ka we 'jiyibheli. 2 Sa a 'kaa -Lagɔɔ Zuzu yibheli, mʋ nɩ: -wa weee gbaa nɩɩ, -Zezu Klisɩ ka yɩcɛ 'wʋ yili, wa ka -Lagɔɔ Zuzu 'wʋ. 3 -Wa wee'e gba 'saa, wa 'nɩ -Lagɔɔ Zuzu 'wʋ -ka. Zuzu -we mɩa wa 'wʋ, Klisɩɩ tʋnyɩmɛɛ -nʋ -wa. A ka 'nʋ nɩɩ, yia we yia, 'ɩn -slɛɛn, we mɩ dʋdʋ -gʋ.

4 Cɩɩn, amɩa na 'ylaaslɩ, a mɩ -Lagɔɔ -nʋ nya. A ka yoyogbʋʋ -falɩpanya lu. -We ka gbʋ -wa, Zuzu -ɔ mɩa aɩn 'wʋ, ɔ -zi -we pɩlɩa dʋdʋgʋ -nyɩma 'wlulaa -nʋ. 5 Wamɩa mɩ dʋdʋgʋ -nyɩma nya, 'ɩn wa gbaa dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋgba sɔlʋ. We 'dɛɛ 'gbʋ dʋdʋgʋ -nyɩma pʋlʋa wa yukwli. 6 Nɩɩ, -amɩa mɩa, -a mɩ -Lagɔɔ -nʋ nya. Nyɩmɛ -ɔ -yia -Lagɔ, mɔ pʋlʋa -aɩn yukwli. 'Ɩn -mɔmɔ 'nɩa -Lagɔɔ -nʋ nya -mɩ, -mɔɔ salɩa -aɩn yukwli -gʋla. Wee gbʋ nɩ -gʋ -a sɩsalɩa gbʋzɔnʋ -Zuzu -yɔ yoyo -zuzu 'wʋ.

-Lagɔ mɩ zɛkalɩe nya

7 Na bhelia -zɔnʋ, -a kɩkalɩ zɛ, -we ka gbʋ -wa, zɛkalɩe mɩa, -Lagɔɔ -gbɛ we bhʋa. -Wa weee -ka zɛkalɩdlɩ -ka, -Lagɔɔ 'yua wa -mɩa, 'ɩn wa -yi -Lagɔ. 8 -Wa 'nɩ zɛkalɩdlɩ -ka, wa 'nɩ -Lagɔ -yi, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔ mɩ zɛkalɩe nya. 9 Sa -Lagɔ -slolua -aɩn nɩɩ, ɔ -kalɩ -amɩaa zɛ, mʋ nɩ: ɔ ka ɔ 'Yu yabhlogbɔɔ tie dʋdʋ -gʋ -a 'ka 'yliyɔgagɩe 'yɩ -mɔɔɔ gbɛgbɛɩn.

10 Zɛkalɩe mɩa, we 'nɩ nɩɩ, -amɩa -kalɩ -Lagɔɔ zɛ. Nɩɩ, -Lagɔ -kalɩa -amɩaa zɛ, 'ɩn ɔ yia ɔ 'Yu tie, -mɔɔ 'ka -mɔɔ 'dɛ wla 'slaka nya, 'ɩn -Lagɔ 'ka -amɩaa gbʋnyii 'wʋtɩ.

11 Na bhelia -zɔnʋ, -Lagɔ -ka 'sa -amɩaa zɛkalɩ nɩ, we mɩ nɩɩ, -a kɩkalɩ zɛ. 12 Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ -slɔ -Lagɔ 'yɩ. -A -ka zɛkɩkalɩ, -zugba -Lagɔ mɩ -aɩn 'wʋ, 'ɩn ɔ zɛkalɩe ka gba -aɩn 'wʋ. 13 Sa -a yibhelia we 'ji nɩɩ, -a mɩ -Lagɔ 'wʋ, 'ɩn -Lagɔ mɩ -aɩn 'wʋ, mʋ nɩ: ɔ ka -aɩn ɔ Zuzu 'nyɛ. 14 'Ɩn -a ka -Lagɔɔ 'Yu 'yɩ. Dide -Lagɔ ka ɔ 'Yu tie -mɔɔ 'ka dʋdʋgʋ -nyɩma gbʋ 'wʋsa. Nɩɩ, -amɩa ka we da 'yɩ, 'ɩn we gbʋdayɩwɛlɩ -a mɩa da gbada. 15 Nyɩmɛ -ka gba nɩɩ, -Zezu mɩ -Lagɔɔ 'Yu nya, -Lagɔ mɩ -mɔɔ 'wʋ, 'ɩn -mɔɔ mɩ -Lagɔ 'wʋ. 16 'Ɩn sa -Lagɔ -kalɩa -amɩaa zɛ, -a -yi -mʋʋ, 'ɩn -amɩaa dlɩ mɩ we -gʋ. -Lagɔ mɩ zɛkalɩe nya. -Ɔ -ka zɛkalɩdlɩ -ka, ɔ mɩ -Lagɔ 'wʋ, 'ɩn -Lagɔ mɩ ɔ 'wʋ. 17 -We slolua nɩɩ, -Lagɔɔ zɛkalɩe ka gba -aɩn 'wʋ, mʋ nɩ: -Lagɔɔ gbʋwʋbhu zlɩ, dlɩ -a yia 'tɛmanɩa ɔ 'yu, -we ka gbʋ -wa, sa -Zezuu Klisɩ mɩa, 'sa -amɩa mɩa dʋdʋ nɩ -gʋ. 18 Nyɩmɛ -ka zɛkalɩdlɩ -ka, ɔ'ɔ nʋ nyanɔ. Nɩɩ, zɛkalɩdlɩ -we gbaa, mʋ vua nyanɔdlɩ. Nyɩmɛ -ka nyanɔdlɩ -ka, we 'wlʋ sa nɩɩ, -Lagɔ dɩlɩ ɔ gbʋ. We -ka 'sa -mɩ, -ɔ nʋa nyanɔ, -mɔɔ zɛkalɩe 'nɩ gba.

19 -Amɩa mɩa, -a ka zɛkalɩdlɩ. -We ka gbʋ -wa, -Lagɔ -kalɩa -amɩaa zɛ tɩa. 20 Nyɩmɛ -ka gba nɩɩ, ɔ -kalɩ -Lagɔɔ zɛ, 'ɩn ɔ -ka ɔ bheli 'wʋnyɛ, yokanyɔ -mɔɔ -mɩa. Gbʋzɔnʋ -wa, nyɩmɛ 'nɩ ɔ bheli -ɔ ɔ yɩa -yɔɔ zɛkalɩ, ɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -Lagɔ -ɔ ɔ'ɔ 'yɩa -yɔɔ zɛkalɩ. 21 Nɩɩ, tite -we -Lagɔ 'nyɛa -aɩn, mʋ nɩ: nyɩmɛ -ɔ -ka -Lagɔɔ zɛkalɩ, we mɩ nɩɩ, ɔ -kalɩ ɔ bhelii zɛ.

5

A zʋ -Lagɔɔ 'Yu dlɩ -gʋ

1 -Wa weee zʋa dlɩ nɩɩ, -Zezu mɩ -Lagɔɔ -Bhasanyɔ nya, -Lagɔɔ 'yua wa -mɩa. 'Ɩn -wa -kalɩa didee zɛ, wa -kalɩ 'ya ɔ 'yuaa zɛ. 2 -A -ka -Lagɔɔ zɛkalɩ, 'ɩn -a -ka ɔ titenya 'nʋŋwɛ zʋ nɩ, -bha -a yibhelia we 'ji nɩɩ, -a -kalɩ ɔ 'yuaa zɛ. 3 Nɩɩ, sa wa kalɩa -Lagɔɔ zɛ, mʋ nɩ: ɔ titenya wa zʋa 'nʋŋwɛ. 'Ɩn ɔ titenya 'nɩ 'tɛ -aɩn -yla, -we ka gbʋ -wa, 4 -wa weee mɩa -Lagɔɔ 'yua nya, wa ka dʋdʋ lu. Sa -a mneni -a 'ka dʋdʋ lua? Nɩɩ, -amɩaa dlɩzʋzʋe nya -a mneni -a 'ka dʋdʋ lu. 5 Nyɔɔ mneni ɔ 'ka dʋdʋ lu, we 'nɩ -ɔ zʋa dlɩ nɩɩ, -Zezu mɩ -Lagɔɔ 'Yu nya 'wʋbhʋa?

6 -Zezu Klisɩ mɩa, mɔ -yɔ 'nyu -yɔ 'pɩɔn 'sɔ yia.* We 'nɩ 'nyu -bhlogbɔɔ nya ɔ yi. 'Nyu -yɔ 'pɩɔn nya ɔ yia. Nɩɩ, Zuzu -ɔ -wa gbʋzɔnʋ, ɔ mɩ we gbʋdayɩnyɔ nya. 7 Gbʋdayɩnya ta mɩ -bha: 8 -Lagɔɔ Zuzu klaa, 'nyu klaa, we -yɔ 'pɩɔn. 'Ɩn we 'dɛ ta ka wɛlɩ -bhlo. 9 Nyɩma -ka gbʋʋ da 'yɩ, wa -ka we gba, 'ɩn -a laa we gbʋzɔnʋ. -Lagɔ -ka gbʋdayɩnyɔ nya -mɩ, ɔ wɛlɩ 'yli we -zi -mʋʋ. Gbʋ -we ka da -Lagɔ 'yɩa, mʋ nɩ: ɔ 'Yuu gbʋdayɩnyɔ ɔ -mɩa. 10 Wee gbʋ mɩa da, -ɔ zʋa -Lagɔɔ 'Yu dlɩ -gʋ, we mɩ ɔ dlɩ zɔ. Nɩɩ, -ɔ'ɔ zʋa -Lagɔ dlɩ -gʋ, mɔ zɛlɩa ɔ yokanyɔ, -we ka gbʋ -wa, -we ɔ gbaa ɔ 'Yuu -gʋgbʋ nya, -mɔɔ 'nɩ we gbʋzɔnʋ la. 11 -Lagɔɔ gbʋdayɩwɛlɩ nɩ: ɔ ka -aɩn 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka 'nyɛ, 'ɩn ɔ Yu -wa wee 'yliyɔgagɩee 'bhʋlʋda. 12 -Ɔ -ka -Lagɔɔ 'Yu 'wʋ -ka, wee 'yliyɔgagɩe mɩ ɔ -nʋ nya, -ɔ 'nɩ ɔ 'Yu 'wʋ -ka, we 'nɩ ɔ -nʋ nya -mɩ.

'Yliyɔgagɩe -we 'nɩa -bhloluda -ka

13 Nɩɩ, -we ka 'gbʋ ɩn yia aɩn 'sɛbhɛ nɩ 'wʋcɛlɩ, mʋ -wa nɩɩ, a 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka, mʋ -wa amɩaa -nʋ, amɩa, -wa zʋa -Lagɔɔ 'Yu dlɩ -gʋ. 14 -We ka 'gbʋ -a tɛmanɩa dlɩ -Lagɔ 'yu, mʋ nɩ: -a -ka -Lagɔ -lu -zlalɩ ɔ dlɩɩ da, 'ɩn ɔ pʋlʋa -aɩn yukwli. 15 -A -yi we 'ji nɩɩ, -a -ka ɔ -lu -zlalɩ, yukwli ɔ pʋlʋa -aɩɩn 'gbʋ, -a yibheli we 'ji nɩɩ, -luo -lu -a yia ɔ -zlalɩa, 'yɩa -a yia we.

16 Gbʋnyuu -we'e kwaa nyɩmɛ tlɩtlɩe 'wʋ, -ɔ -ka ɔ bheli 'yɩ we lɛnʋda, -mɔɔ bhubhoe -Lagɔ -mɔɔ bhelii 'gbʋ, 'ɩn -Lagɔ yia ɔ bheli 'yliyɔgagɩe 'nyɛa. 'Sa we mɩa -wa ka gbʋnyuu'u kwaa wa tlɩtlɩe 'wʋʋ daa. Nɩɩ, gbʋnyuu -we kwaa nyɩmɛ tlɩtlɩe 'wʋ, -mʋʋ mɩ. -Wa nʋa gbʋ -mɩnɩ lɛ, ɩn 'nɩ -gba nɩɩ, a bhubhoe -Lagɔ -maa 'gbʋ. 17 Gbʋ weee -we 'nɩa tɩklɩɩ -mɩ, gbʋnyuu -wa. Nɩɩ, gbʋnyuu -we'e kwa nyɩmɛ tlɩtlɩe 'wʋ, -mʋʋ mɩ.

18 -A -yi we 'ji nɩɩ, -wa weee mɩa -Lagɔɔ 'yua nya, wa'a -tʋ gbʋnyuu lɛnʋda, -we ka gbʋ -wa, -Lagɔɔ 'Yuu dɛbhie zʋa wa 'yliyɔ, 'ɩn gbʋnyuuu dide 'na 'ka wa 'yɩ.

19 -A -yi we 'ji nɩɩ, -a mɩ -Lagɔɔ -nʋ nya, 'ɩn dʋdʋ weee mɩ gbʋnyuuu didee 'tɩtɛ kwɛɛ.

20 -A -yi we 'ji nɩɩ, -Lagɔɔ 'Yu ka dʋdʋ -gʋ yi. Ɔ ka -aɩn gbʋyilo 'nyɛ, -a 'ka -Lagɔɔ 'zayli yibheli. -A mɩ -Lagɔɔ 'zayli 'wʋ, ɔ 'Yu -Zezu Klisɩɩ gbɛgbɛɩn. Mɔ -wa -Lagɔɔ 'zayli, 'ɩn mɔ -wa 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka.

21 'Ylaaslɩ, a zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ yoyolagɔɔ gbɛgbɛɩn.

* 2:10 We 'ji yabhlo nɩ: -we 'kaa ɔ bheli labhlɩ, we 'nɩ ɔ 'wʋ -mɩ. We 'jii 'sɔnʋ nɩ: -we 'kaa ɔ labhlɩ, we 'nɩ we 'wʋ -mɩ.

* 5:6 Wee 'nyu mɩa, we lʋ Zaan batizea ɔ. 'Ɩn we 'pɩɔn mɩa, we jitea ɔ tlɩtlɩe bhla, mʋ -wa.

2 Zaan

'Sɛbhɛɛ 'sɔnʋ Zaan 'paa yoo

'Sɛbhɛɛ 'sɔnʋ *Zaan cɛlɩa, mʋ -wa. Zaan nɛɛ wee 'sɛbhɛ 'wʋ nɩɩ, we nanɩ 'yli -Lagɔnyɩmaa -nʋ nya wa 'ka zɛkɩkalɩ.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ -Lagɔnyɩmɛ kpasa, ama 'ŋwnɔ -ɔ -Lagɔ -saa -bha, ɔ -yɔ ɔ 'yua 'sɔ, 'ɩn amɩaa ka zɛ ɩn -kalɩa gbʋzɔnʋ sa, amɩaa na cɛlɩa 'wʋ. We 'nɩ na 'dɛbhlogbɔɔ -kalɩ amɩaa zɛ. Nɩɩ, -wa weee -yia gbʋzɔnʋ, wa -kalɩ 'ya amɩaa zɛ. 2 -We ka gbʋ -wa, gbʋzɔnʋ -dɩlɩ -aɩn 'wʋla, 'ɩn 'wʋ we yia -aɩn -tʋa 'ylɩ weee -nʋ nya.

3 Nɩɩ, Dide -Lagɔ -yɔ ɔ 'Yu -Zezu *Klisɩ ŋwna -aɩn 'nyu la, wa 'yɩlɩ -aɩn nyazɩ, 'ɩn wa 'nyɛ -aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ. Wa nʋ we lɛ gbʋzɔnʋ sa, zɛkalɩdlɩ nya.

Gbʋzɔnʋ -yɔ zɛkalɩdlɩ

4 Ɩn 'yɩa nɩɩ, amaa 'yua tɔlʋa mɩ gbʋzɔnʋʋ 'yloogblʋ nɔda, sa Dide -Lagɔ gbaa -aɩn -yla, we sɔlʋ, -mʋʋ ka 'mɩ 'mʋna 'wʋla bhabha. 5 -Slɛɛn, 'ŋwnɔ -zɔnʋma, -we a 'kaa lɛnʋ, mʋ nɩ: -a kɩkalɩ zɛ. We 'nɩ tite lolu ɩn cɛlɩ aɩn 'wʋ, nɩɩ, -we -a 'nʋa we gwedɩda, mʋ -wa. 6 Zɛkalɩe mɩa, mʋ -wa -Lagɔɔ titenyaa 'nʋŋwɛzʋzʋe. 'Ɩn tite -we a 'nʋa we gwedɩda, mʋ -wa nɩɩ, a kɩkalɩ zɛ.

A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ yocɩaan gbɛgbɛɩn

7 Nɩɩ, -dawlicɩan duun ka dʋdʋ weee -gʋlamneni. Sa -Zezu Klisɩ -zɛa nyɩmɛ, 'ɩn ɔ yia dʋdʋ -gʋ yi, wa'a la we gbʋzɔnʋ. Nɩɩ, 'sasʋkpa -nyɩmɛ mɩa, -dawlikanyɔ -yɔ Klisɩɩ tʋnyɩmɛ ɔ -mɩa. 8 A zʋ amɩaa 'dɛ 'yliyɔ, -we ka 'gbʋ a yia lubho nɩ nʋ, a yi we mnɔnʋ, a 'ka we -tnʋʋ weee 'yɩ. 9 Nyɩmɛ -ɔ'ɔ -tʋa Klisɩɩ -sloluwɛlɩ -gʋ, 'ɩn ɔ palɩa we -gʋ, -mɔɔ 'nɩ -Lagɔ 'wʋ -ka. -Ɔ tʋa Klisɩɩ -sloluwɛlɩ -gʋ, -mɔɔ kaa Dide -Lagɔ -yɔ ɔ 'Yu 'sɔ 'wʋ. 10 Nɩɩ, nyɩmɛ -ka amɩaa -gbɛ gbʋ -slolua yi, we -yɔ Klisɩɩ -nʋ 'nɩ -bhlo -mɩ nɩ, a 'na 'nyɛ -nɩ ɔ kpe -nɩ. A 'na -salɩ ɔ fʋ -nɩ. 11 A -ka ɔ fʋ -sa nɩ, gbʋnyuu ɔ nʋa lɛ, we lʋ a bhlilia.

Wɛlɩpapɩe

12 Ɩn 'yɩbha ɩn 'ka gbʋ duun gba. Ɩn 'nɩa we 'sɛbhɛ 'wʋcɛlɩa yi. Nɩɩ, -we na dlɩ mɩa -gʋ nɩ, mʋ -wa nɩɩ, ɩn mnɩ -mɔ amɩaa -gbɛ, 'ɩn -a 'ka we 'klʋ gbʋgbalɩ, 'ɩn -amɩaa 'mʋna 'ka gba.

13 Nɩɩ, amaa bhɔlɔ -ɔ -Lagɔ -saa -bha, ɔ 'yua nɛɛ nɩɩ, wa -sa aɩn fʋ.

3 Zaan

'Sɛbhɛɛ tanʋ Zaan 'paa yoo

'Sɛbhɛɛ tanʋ *Zaan cɛlɩa, mʋ -wa. Ɔ 'tale Gayusɩ ɔ 'paa wee 'sɛbhɛ yoo. Nɩɩ, Gayusɩ mɩ bha -Lagɔnyɩmaa 'yugalɩnyɔ yabhlo nya. Ɔ 'dɩzʋzʋee 'gbʋ Zaan yia ɔ 'wʋcɛlɩ. Diotlɛfʋ mɩ Gayusɩɩ *leglizɩɩ nʋkpla -nyɩmɛ yabhlo nya, 'ɩn ɔ'ɔ zʋ Gayusɩ 'nʋŋwɛ. -We Gayusɩ 'kaa lɛnʋ, 'mʋ Zaan cɛlɩa ɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ nɛɛ 'ya nɩɩ, Diotlɛfʋ bhli Gayusɩ 'nʋŋwɛzʋzʋe.

1

Fʋsawɛlɩ

1 -Amɩ, -Lagɔnyɩmɛ kpasa, -mɩ Gayusɩ, -ɔ -wa na bheli -zɔnʋ, 'ɩn -ɔ ka zɛ ɩn -kalɩ gbʋzɔnʋ sa, -amɩ cɛlɩa -mɩ 'wʋ.

2 Na bheli -zɔnʋ, ɩn 'yɩbha nɩɩ, -ɩn -ka 'kʋayli gbʋ weee 'wʋ. Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, we nanɩ 'yli -na zuzuu -nʋ nya, nɩɩ, we -mɩ 'ya 'sa -na kuu -nʋ nya. 3 Bhelia tɔlʋa yia -amɩaa -gbɛ, wa gbaa nɩɩ, gbʋzɔnʋ mɩ -mɩ 'wʋ, 'ɩn -ɩn mɩ gbʋzɔnʋʋ 'yloogblʋ nɔda, -mʋʋ ka 'mɩ 'mʋna 'wʋla bhabha. 4 Ɩn -ka 'nʋ nɩɩ, na 'yua mɩ gbʋzɔnʋʋ 'yloogblʋ nɔda, 'mʋna -mʋʋ laa 'mɩ 'wʋ, we -zi gbʋ weee.

Gayusɩ -saa ɔ bhelia 'wʋ

5 Na bheli -zɔnʋ, -mɩ saa -na bhelia 'wʋ, 'ɩn 'lakpa -bhelia -wa mɩa wa glaa, 'ɩn -na saa wa 'wʋ. -Ɩn -ka 'sa nʋda -mɩ, we mɩ tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu. 6 Sa -ɩn -kalɩa wa zɛ, -maa ka -seli we gba -Lagɔnyɩma 'yu. -Maa -ka 'lakpa 'wʋ mnɩa yi, sa -ɩn 'kaa -maa -yɔbɛ, 'ɩn we 'kaa -Lagɔ dʋdʋ namanɩ, -ɩn -ka 'sa wa -yɔbɛ, we nanɩ 'yli. 7 Nɩɩ, *Klisɩɩ 'ŋnɩ nya wa bhlia 'yoo! 'Ɩn -wa 'nɩa -Lagɔ -yi, wa 'nɩ -maa kwɛɛ -lu yabhlogbɔɔ 'wʋbhu. 8 We -ka 'sa -mɩ, we mɩ nɩɩ, -amɩa bɛ 'sasʋkpa -nyɩma -yɔ. -A -ka 'sa nʋ, -zugba -a -yɔ wa 'sɔ mɩ lubho -bhlo -gʋ -Lagɔɔ gbʋzɔnʋ labʋbanɩe 'wʋ.

Diotlɛfʋ -yɔ Demetliusʋ

9 Ɩn ka leglizɩ wɛlɩ kibhe 'wʋcɛlɩ. Nɩɩ, Diotlɛfʋ -ɔ 'yɩbhaa nyɩmaa 'yugalɩe, ɔ'ɔ ŋwnunu -aɩn 'wʋ. 10 We 'dɛɛ 'gbʋ, ɩn -ka -mɔ yi nɩ, -we ɔ nʋa lɛ, 'ɩn gbʋnyuu ɔ gbaa -amɩaa daa, zlɩ 'klʋ na yia we wlelia. We 'nɩ -we mɩa dɛ -bhlo ɔ nʋ lɛ, ɔ'ɔ kpa -amɩaa bhelia sɔ 'sɔ nya. 'Ɩn -wa 'yɩbhaa wa 'ka we lɛnʋ, 'ɩn ɔ panɩa -maa 'wʋ, 'ɩn ɔ -vua -maa -Lagɔnyɩma glaa.

11 Na bheli -zɔnʋ, -ɔ nʋa gbʋnyuu lɛ, -ɩn 'na 'tideli ɔ -nɩ. Nɩɩ, -ɔ nʋa gbʋzɔnʋ lɛ, 'mɔ -ɩn 'kaa 'tideli. -Wa nʋa gbʋzɔnʋ lɛ, wa mɩ -Lagɔɔ -nʋ nya, 'ɩn -wa nʋa gbʋnyuu lɛ, wa 'nɩ -Lagɔ -yi. 12 Nyɩma weee nɛɛ nɩɩ, Demetliusʋ mɩ nyɩmɛ -zɔnʋ nya, 'ɩn gbʋzɔnʋ gba 'yaa we, ɔ daa. 'Ɩn -amɩa, -a nɛɛ 'ya nɩɩ, ɔ mɩ nyɩmɛ -zɔnʋ nya. 'Ɩn, -ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -amɩaa gbʋdayɩwɛlɩ mɩ gbʋzɔnʋ nya.

Wɛlɩpapɩe

13 Nɩɩ, gbʋ duun na yi yaa -mɩ -yla gbaa, 'ɩn ɩn 'nɩ 'yɩbha ɩn 'ka we cɛlɩ 'sɛbhɛ 'wʋ. 14 Na dlɩ mɩ nɩɩ, 'yɩylɩa -a yia daylɩ, 'ɩn -a 'ka we 'klʋ gbʋgbalɩ.

15 Nɩɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ -mɩ -na -nʋ nya. -Na 'talea mɩa -seli, wa nɛɛ nɩɩ, wa -sa -mɩ fʋ, 'ɩn -amɩaa 'talea mɩa -mɔ, -ɩn -sa wa fʋ -bhlo -bhlo.

Zudɩ

Zudɩɩ 'sɛbhɛ

-Lagɔnyɩma -yla Zudɩ cɛlɩa 'sɛbhɛ nɩ, ɔ 'ka wa -yla gba nɩɩ, gbʋ -we yoyogbʋʋ -slolunya paa nyɩma ŋwɛ, wa zʋ wa 'dɛ 'yliyɔ we gbɛgbɛɩn. Yoyogbʋʋ -slolunya slolua -Lagɔnyɩma nɩɩ, wa mneni wa 'ka gbʋnyuu lɛnʋ. Zudɩ nɛɛ nɩɩ, -Lagɔ yia waa yoyogbʋʋ -slolunya -kaslʋ 'wʋpaa.

1

Fʋsawɛlɩ

1 Amɩa -Lagɔ laa, -wa ka zɛ -amɩaa Dide -Lagɔ -kalɩa, 'ɩn -wa ɔ paa 'wʋ -Zezu *Klisɩɩ -nʋ nya, amɩa, -amɩ -Zezu Klisɩɩ lubhonʋnyɔ, *'Zakee bheli Zudɩ paa da 'sɛbhɛ nɩ yoo.

2 Nɩɩ, -Lagɔɔ nyazɩdlɩ klaa, ɔ 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ klaa, we -yɔ nyɩmaa zɛkalɩe 'ylimanɩ -gʋwʋla tenyi tenyii aɩn glaa.

Yoyogbʋʋ -slolunya

(2 Pi 2.1-17)

3 Na jijli -talea, ɩn 'yɩbha zlɩmɛ bhabha nɩɩ, ɩn 'ka aɩn 'wʋ cɛlɩ, 'pʋpʋe -we -a 'dɛ weee gbɔlʋa 'wʋ, we gbʋ -gʋ. 'Ɩn na dlɩ ka -slɛɛn 'mɩ 'su -gla nya nɩɩ, ɩn cɛlɩ 'sɛbhɛ -mɩnɩ aɩn 'wʋ, 'ɩn ɩn 'ka aɩn 'kʋayli 'pa, a 'ka dlɩzʋzʋe Klisɩ 'wʋʋ -yɔtʋ gʋ, -we -Lagɔ 'nyɛa ɔ nyɩma -zakpa -bhlogbɔɔ, -zʋ weee -nʋ nya. 4 Nɩɩ, gbʋnyuuu lɛnʋnya tɔlʋa ka aɩn nyɩdɩ pla 'wiemɩ, -wa'a sɔa -Lagɔ. Wɛlɩ -we gbaa -amɩaa -Lagɔɔ 'nanɩɩ gbʋ, ma kamanɩa we 'wʋ, 'ɩn wa nʋa wa pʋɩnplagbʋ, gbʋ tɩklɩɩ 'bhisa. -Zezu Klisɩ -ɔ -wa -amɩaa 'wlulapɩlɩnyɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -bhlogbɔɔ, 'ɩn wa kpɛlɩa ɔ gbʋ. Nɩɩ, wa -kaslʋ 'wʋ -pa -gbʋ -we mɩa wa wʋda, *-Lagɔsɛbhɛ ka we gbʋ gba, -mʋʋ 'bɩ ka 'wʋgwlɛ.

5 Nɩɩ, gbʋ na yia da gbaa, amɩaa 'dɛ yi we 'ji -yioo, amɩaa dlɩ na sibhlia we -gʋla. Nɩɩ, Jejitapɛ -saa ɔ nyɩma gbʋ 'wʋ Ezipʋtʋ -dʋdʋ -gʋ, 'ɩn -mʋʋ 'bɩgʋ, nyɩma -wa 'nɩa ɔ dlɩ -gʋ zʋ, 'ɩn ɔ yia wa 'bha. 6 A ligbe 'ya 'anzɩnya 'nɩa se wa 'nyɛa we -gʋ -tʋ, 'ɩn we yia we 'dɛɛ ladɩda 'bhʋ: -Lagɔ yia we *glukaslʋ 'wʋpa, nikpise -dlugba 'wʋ, gbʋan -llukpe 'na 'kaa do 'wʋ, 'ɩn we 'ka -mɔ gbʋwʋbhu -ylɩ 'kadʋ wʋlʋ. 7 Nɩɩ, a ligbe *Sodɔmʋ klaa, *-Gomɔlʋ klaa, we -yɔ we kwesi -gbenyaa gbʋ. Wee 'gbenya -mɩnɩɩ nʋkpla -nyɩma ka wee 'anzɩnya -mʋnɩɩ mʋtnɩ -bho -gbʋ weee lɛnʋ. Nʋkpasi -yɔ nʋkpasia dɩa -budu 'wʋ, 'ɩn 'ŋwnɩ -yɔ 'ŋwnɩ dɩa -budu 'wʋ. 'Ɩn -slɛɛn, wa mɩ -kosu -we'e nyumoaa -kaslʋ 'wʋ. Wee wa gbʋ -mɩnɩ, gbʋ 'kaa cɩ lɛnʋ, we 'yli -slolue -wa.

8 Nɩɩ, waa yoyogbʋʋ -slolunya -manɩ, sanɛɛ -sʋkpagbʋ -bhlokpadɛ wamɩa nʋa lɛ: wa 'wlukʋʋn lapʋpalɩ -gbʋkpʋanya 'wlʋa 'ylaaylayle 'dɛkpʋa, mʋ sua wa, 'ɩn wa nʋa wa 'dɛɛ ku -yla gbʋnyuu lɛ. Wa tlilia -Lagɔɔ se 'ylila, 'ɩn wa vɛlɩa yalɩɩ 'ŋnɩmnɩnya 'kadɩ. 9 'Dɛbhie, 'anzɩnyaa -kanyɔ Misɛlɩ 'nɩ -mʋʋ lɛnʋ. Da Misɛlɩ -yɔ 'kuzunyaa 'yugalɩnyɔ mɩa *Moizɩɩ 'kwie 'tʋtɔda, vɛlɩ wɛlɩ 'nɩ we ŋwɛɛ 'tla *'Kuzuu gbɛgbɛɩn. We nɛɛ 'Kuzu -yla sa -bhlogbɔɔɛ: «Jejitapɛ 'kpɩlɩ -mɩ 'wluo!» 10 Nɩɩ, waa nyɩma -manɩ, -lu wa 'nɩa -yi 'mʋ wa vɛlɩa, 'ɩn -lu wa -yia dʋdʋ -gʋ -luyilo ŋwɛɛ, -fliinɩmaa -luyilo 'bhisa, -mʋʋ mnɔnʋa wa. 11 Gbʋnyuu ylɩ wa! Wa ka Kaɛɛn yoo -gʋ nɔɔ 'gbʋ, wa ka nyɩma -dawli 'wʋnʋ 'gwɛzii 'gbʋ *-Balamʋ 'bhisa, 'ɩn wa zʋa yia labhʋ, wa ka nyɩmaa 'yugalɩnya -yɔwʋsɔlʋ Kolee 'bhisaa 'gbʋ.

12 Nɩɩ, wa -ka aɩn nyɩdɩ -mɩ, amɩaa -Lagɔsukwe 'kadʋ a gbɔlʋa 'wʋ, we gwe, -nana -wa. 'Ɩn zʋ'ʋ 'bha wa, wa 'dɛɛ lʋlʋe -bhlogbɔɔ wa nɔnʋa 'yli 'bɩla. Wa 'wlʋ sa yalɩpʋpa -we -pɩpɛ su, 'ɩn we'e lʋalɩ 'nyu. Wa 'wlʋ sa su we'e 'pa 'bhue, we 'bhue -pa bhla. 'Ɩn we -ka 'tlu, tlɩtlɩee -zakpa 'sɔ we tlɩa. 13 Wa 'wlʋ sa gumunyuu -bhalɩbhla -gbʋgbʋ, 'ɩn wa nʋa wa zʋbhalɩgbʋnya lɛ, nɛɛ 'nyuu 'fuflii pʋɩnplanʋ. Wa 'wlʋ sa -zɛlɩ mnɔ -we mnɩ mɔ, -we yi mɔ, 'ɩn -Lagɔ ka wa 'bɩ lazʋ nikpise dlugba 'wʋ, 'ylɩ weee -nʋ nya.

14 Waa nyɩma -manɩɩ daa, Enɔkʋ -ɔ -wa *-Adaan 'yuoyua gbesɔnʋ, -mɔɔ 'paa gbʋʋ -falɩ -mɩnɩ, ɔ nɛɛ: «A -talɩ, Jejitapɛ -yɔ ɔ -mɔwlʋ -anzɩnyaa 'wlu sanɩmɛ yia yia, 15 'ɩn ɔ 'ka dʋdʋgʋ -nyɩma weee -yɔgbʋ 'wʋbhu. 'Ɩn nyɩma weee -wa'a sɔa -Lagɔ, ɔ 'ka wa -kaslʋ 'wʋpa, wa lɛnʋ -gbʋnyuu weee -we nya wa -sɔlʋa ɔ -yɔwʋʋ 'gbʋ. 'Ɩn 'yliyɔtɩtɛ -wɛlɩ waa gbʋnyuu -lɛnʋnya gbaa ɔ -yla, 'ɩn wa 'nɩa ɔ 'nʋŋwɛ zʋ, we 'gbʋ.» 16 Nɩɩ, waa nyɩma -manɩ, 'ylɩ weee nya wa ŋwuŋwenia zɔ, 'ɩn wa bhua gbʋwʋ: wa 'dɛɛ dlɩwʋnynigbʋʋ sɔlʋ wa nɔa. 'Ɩn wa gbaa 'dɛɛ 'ylimanɩwɛlɩ, 'ɩn wa nʋa nyɩma -dawli 'wʋ -maa 'ŋnɩkwalɩe nya, wa 'ka -maa -tnʋʋ kwɛɛ 'yɩɩ 'gbʋ.

-Lagɔnyɩmaa 'dɩzʋwɛlɩ

17 Nɩɩ, na jijli -talea, a ligbe gbʋ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ tietienya gbaa zlɩmɛ aɩn -yla. 18 Wa nɛɛ aɩn -yla nɩɩ: «'Wʋbhlolu -bhlanya nya, nyɩma -wa yia -Lagɔ -yɔ aɩn glapalɩa, yia wa yia, 'ɩn wa 'ka wa 'dɛɛ dlɩwʋnynili 'nyii sɔlʋ -mɩ.» 19 Nɩɩ, ma sɩsalɩa nyɩma -yɔ, nyɩmɛɛ zuzu mɩa wa 'wʋ, mʋ sua wa, 'ɩn -Lagɔɔ Zuzu 'nɩ wa 'wʋ -mɩ.

20 'Ɩn, amɩa, na jijli -talea, amɩaa -mɔwlʋ dlɩzʋzʋe 'wlʋ sa -buduu gwe wa palɩ glu. A dɩ we -gʋ la 'kɔmʋʋ. 'Ɩn a bhubhoe -Lagɔ ɔ Zuzu 'Pʋpaa 'tɩtɛ nya. 21 'Ɩn a -tʋ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ wʋda, 'ɩn ɔ 'ka aɩn 'yliyɔgagɩe -we 'nɩa bhloluda -ka 'nyɛ, ɔ nyazɩdlɩ nya. Sanɛɛ 'sa a 'kaa -Lagɔɔ nyɩmaa zɛkalɩdlɩ 'wʋtʋ.

22 A 'yɩlɩ dlɩ 'sɔ -cɩan nyazɩ. 23 A pue tɔlʋa, wa gbʋwʋbhu -kosuu 'wʋsasɩe nya. 'Ɩn a 'yɩlɩ 'ya tɔlʋa nyazɩ, nyanɔ dlɩ nya. 'Ɩn wa -bananya wa lɛnʋ -gbʋnyii plalɩa pʋɩn, a nyɛ we 'wʋ.

'Nyulaŋwna wɛlɩɩ 'wʋbhlolunʋ

24 -Lagɔ -ɔ mnenia ɔ 'ka aɩn 'yliyɔzʋ, 'ɩn a 'na 'kaa gbʋnyuu lʋbhlili, ɔ mneni ɔ 'ka aɩn ɔ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋ 'yu wleli, -zugba 'sla yabhlogbɔɔ 'nɩ aɩn -yɔ -mɩ, 'ɩn a mɩ yeda 'mʋna 'kadʋ nya. 25 -Lagɔ -ɔ -wa -Lagɔ -bhlogbɔɔ, -ɔ 'plɩlɩa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ 'wʋ, mɔ -saa -aɩn gbʋ 'wʋ. Mɔ kwɛɛ 'ŋnɩmnɩe klaa, 'ylilo klaa, we -yɔ 'tɩtɛ -yɔ se mɩa, bhabenyi bhla, dɛslɛɛn -yɔ 'ylɩ weee -nʋ nya!

*-Amɛnɩ.

Zaaan 'yliwʋgbʋnya

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Zaaan 'yliwʋgbʋʋ 'sɛbhɛ

*Zaan -ɔ cɛlɩa -Zezuu -gʋgbʋ, mɔ cɛlɩa 'sɛbhɛ -mɩnɩ. -Mɔ Zaaan 'yli -kakɩe 'wʋ, -li -we 'kaa cɩ lɛnʋ, 'mʋ -Lagɔ -slolua ɔ 'klʋ. Sa -Zezu 'kaa -lu weee 'wlulapɩlɩ, 'ɩn sa ɔ -yɔ -Lagɔnyɩma yia 'yliyɔgada -tʋa 'ylɩ weee -nʋ nya, wee 'sɛbhɛ slolua we -aɩn. -We weee mɩa dɛ Zaan cɛlɩa -aɩn 'wʋ, -a 'ka we zɛlɩ, 'ɩn we 'ka -aɩn 'kʋayli 'pa -zugba -a wʋ -Zezuu yiyiylɩ.

1

-We -Zezu wlelia zlɩ 'klʋ

1 Nɩɩ, zizegbʋ weee -we -Zezu *Klisɩ wlelia zlɩ 'klʋ, 'mʋ 'sɛbhɛ nɩ slolua. -Lagɔ 'nyɛa we -Zezu yoo, ɔ 'ka we ɔ lubhonʋnya 'klʋslolu. 'Ɩn -we yia daylɩ lɛnʋa, wa 'ka we yibheli. We 'dɛɛ 'gbʋ -Zezu yia ɔ 'anzɩnya tie ɔ lubhonʋnyɔ Zaaan -gbɛ, ɔ 'ka weee gbʋnya ɔ 'klʋslolu. 2 'Ɩn -we *Zaan 'yɩa -yɔ, ɔ yia we nyɩma -yla gba. Ɔ nɛɛ -Lagɔwɛlɩ -wa, -Zezu mɩ we gbʋdayɩnyɔ nya. 3 -Ɔ -ka 'sɛbhɛ nɩ zɛlɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ ɔ -nʋ nya. -Wa -ka wee wɛlɩ -we 'bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ yukwli pʋlʋ, 'ɩn wa -ka we 'nʋŋwɛ zʋ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya. Nɩɩ, wee gbʋnyaa bhla ka cɩpa.

Fʋsawɛlɩ

4-5 -Amɩ, Zaan, cɛlɩa *leglizɩ gbesɔ, -we mɩa -Azii -dʋdʋ -gʋ 'wʋ. -Lagɔ, -ɔ mɩ -bha, -ɔ mɩ bhaa -bha, -ɔ yia yia, ɔmɔ klaa, zuzu gbesɔ -we mɩa ɔ 'ŋnɩmnɩkpe 'yu klaa, we -yɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn 'nyu la, 'ɩn wa 'nyɛ aɩn 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ. Ɔɔ -Zezu Klisɩ mɩa, -we 'plɩa, 'mʋ ɔ gbaa gbʋzɔnʋ nya. Mɔ -sɔa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ tɩa, mɔ pɩlɩa dʋdʋgʋ -nyɩma weee 'wlulapɩlɩnya 'wlu la. -Zezu Klisɩ -kalɩ -amɩaa zɛ. Ɔ tlɩa, ɔ 'pɩɔn nya ɔ -saa -aɩn gbʋnyuu kwɛɛ. 6 Ɔ suslolua -aɩn 'wʋ ɔ 'ka -aɩn 'wlulapɩlɩ, ɔ ka -aɩn ɔ bʋbɔnya -zɛlɩ -a 'ka ɔ Dide -Lagɔɔ lubho nʋ. Nɩɩ, nyɩma weee -mnɩnɩ ɔ 'ŋnɩ. 'Ɩn 'tɩtɛ weee 'ka ɔ -nʋ nya -mɩ 'ylɩ weee nya. *-Amɛnɩ!

7 A yla, yia ɔ yia -mɔ yalɩpʋpa 'wʋ, nyɩma weee yia ɔ -yɔyɩa. Nɩɩ, -wa ka 'dɛbhie tnʋa ɔ, 'yɩa wa yia ɔ, 'ɩn 'lakpanya weee yia wia ɔ 'gbʋ. Cɩɩn, we -mɩ 'sa. -Amɛnɩ!

8 Jejitapɛ nɛɛ: «-Amɩ -wa we gwedɩda, -amɩ -wa we bhɩalɩda. 'Tɩtɛ weee mɩ 'mɩ kwɛɛ, ɩn mɩ -bha, ɩn mɩ bhaa -bha, yia na yia.»

Zaan 'yɩa -Zezuu 'tɩtɛ -yɔ

9 -Amɩ, amɩaa bheli Zaan, wa mɩ ɩn -yɔ aɩn 'sɔ sɩalɩda bhabha. Ɩn -yɔ aɩn 'sɔ, -Lagɔ pɩlɩ -aɩn 'wlu la, ɩn -yɔ aɩn 'sɔ, -a 'tɛmanɩ dlɩ, -a -yɔ -Zezu 'sɔ mɩ. -Amɩ Zaan, -ɔ gbaa -Lagɔgbʋ, ɩn mɩ -Zezuu gbʋdayɩnyɔ nya, we 'gbʋ wa yia 'mɩ kpa, ɩn wa yia 'mɩ 'nyunyɩdɩdʋdʋ -gʋ tɩ. Wee dʋdʋ wa laa Patɩmɔsʋ. 10 -Lagɔylɩ nya, 'ɩn -Lagɔɔ Zuzu yia 'mɩ 'wʋbhu. -Mɔ 'mɩ lʋʋ, wɛlɩ 'tɩtɛ -we 'wlʋa lɛglɛ, 'mʋ ɩn 'nʋa. 11 We nɛɛ: «-We -na yɩa -yɔ, -ɩn cɛlɩ we 'sɛbhɛ 'wʋ. -Ɩn -ka we cɛlɩ, -ɩn 'pa we yoo leglizɩ gbesɔɔ -gbɛ. Efɛzɩgbee -nʋ mɩ, Siminɩgbee -nʋ mɩ, Pɛlɩgamʋgbee -nʋ mɩ, Tiatilɩgbee -nʋ mɩ, Salɩdɩgbee -nʋ mɩ, Filadɛlɩfigbee -nʋ mɩ, 'ɩn Laodisegbee -nʋ mɩa.»

12 Ɩn 'bhitia la, ɩn 'ka -ɔ mɩa 'mɩ -yla gbʋ gbada yibheli, 'ɩn ɩn yia -can -napɛ gbesɔ -yɔyɩ. 13 Wee 'napɛ nyɩdɩ, -bha ɩn 'yɩa nyɩmɛɛ 'wʋwlʋ -yɔ, ɔ ka -bana -blɔlɔɔ 'wʋ, ɔ 'kɩklɛ 'yli mɩ gbʋanda -can -cɛsli nya. 14 Ɔ 'wluo nyi pɔlʋ 'paɩnpaɩn 'kwleeni 'bhisa, 'ɩn ɔ 'yli nyumaa -kosu 'bhisa. 15 Ɔ bhʋ lɩa nɛtɛ wa fa -kosu 'wʋ 'bhisa, 'ɩn ɔ wɛlɩ mɩa -wlowlo gumunyuu -jiji 'bhisa. 16 -Zɛlɩ gbesɔ mɩ ɔ lilisɔ 'wʋ. 'Ɩn 'nɛnɔ 'ylisɔ -tʋgʋgblɛ mɩa ɔ ŋwɛɛ. Ɔ klʋ lɩa 'ylʋgbagbʋ ylʋ 'bhisa. 17 Ɩn 'yɩa ɔ, 'ɩn ɩn yia ɔ bhʋ -yɔ bhlili, 'ɩn ɩn yia -gblo. 'Ɩn ɔ yia 'mɩ ɔ lilisɔ -gʋlapalɩ. Ɔ nɛɛ: «-Ɩn 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. -Amɩ -wa we gwedɩda, -amɩ -wa we bhloluda. 18 -Amɩ -wa 'yliyɔganyɔ. Ɩn ka bha tlɩ, -slɛɛn ɩn -ga 'yliyɔ 'ylɩ weee nya. Tlɩtlɩe mɩ 'mɩ kwɛɛ, 'ɩn ɩn pɩlɩa tlɩtlɩnyaa 'gbe 'wlu la. 19 -We -ɩn 'yɩa -yɔ, -ɩn cɛlɩ we. -We -na yɩa -yɔ, we -yɔ -we -na yia -yɔyɩa dɛslɛɛn, -ɩn cɛlɩ we. 20 -We mɩa -zɛlɩ gbesɔɔ -nʋ nya, -we mɩa 'mɩ kwɛɛ, we -yɔ -can -napɛ gbesɔ, we 'ji -we mɩa zizeda, 'mʋ na yia gbaa. Wee -zɛlɩ gbesɔ mɩa, mʋ -wa 'anzɩ gbesɔ -we -Lagɔ tiea leglizɩ gbesɔ 'wʋ. Wee -can -napɛ gbesɔ mɩa, mʋ -wa wee leglizɩ gbesɔ.»

2

'Sɛbhɛ -we Zaan cɛlɩa Efɛzɩɩ leglizɩ 'wʋ

1 «Nɩɩ, leglizɩ -we mɩa Efɛzɩgbe nʋkplɛ, -ɩn cɛlɩ we 'anzɩ 'wʋ:

«Nyɩmɛ -ɔ kaa -zɛlɩ gbesɔ lilisɔ 'wʋ, 'ɩn ɔ nɔa -can -napɛ gbesɔ nyɩdɩ, ɔ wɛlɩ nɩ: 2 -We weee -ɩn nʋa lɛ, ɩn -yi we. Sa -ɩn nʋa lubho 'tɩtɛ, 'ɩn -ɩn yia dlɩtie 'yɩ, ɩn -yi we. Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -ɩn -yɔ 'nyii -cɩa'an nna. Tɔlʋa nɛɛ, -Lagɔɔ tietienya wa -mɩa, 'ɩn wa 'nɩ we nya -mɩ. -Ɩn ylaa wa la, 'ɩn -ɩn yia we 'jiyibheli nɩɩ, yocɩan wa -mɩa. 3 -Ɩn ka dlɩtie, wa ka -mɩ sɩalɩ na 'gbʋ, 'ɩn 'kʋa 'nɩ -mɩ 'ylila wla.

4 «Cɩɩn, 'sa we mɩa, 'bhie gbʋ -we mɩa -aɩn nyɩdɩ, mʋ nɩ: sa -ɩn -kalɩa na zɛ we gwedɩda, -ɩn 'nɩ -slɛɛn 'sa na zɛkalɩ. 5 We -ka 'sa -mɩ, sa -ɩn -kalɩ bhaa na zɛ, -ɩn 'pa we dlɩ -gʋ. 'Bhiti -na dlɩ, 'ɩn -we -ɩn nʋa lɛ we gwedɩda, nʋ we lɛ lʋ. -Ɩn 'nɩ 'bhiti nɩ, 'ɩn na yia -na -gbɛ, 'ɩn na salɩa -na 'napɛ we 'bɩ 'wʋla. 6 Cɩɩn, gbʋ yabhlo gbaa -na daa: 'Nikolaa 'bɩnyɩmaa lɛnʋgbʋ -na nyɛa 'wʋ -amɩ 'bhisa.

7 «-Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, -we -Lagɔɔ Zuzu gbaa -Lagɔnyɩma -yla, ɔ 'nʋ we. -Gʋgalɩnya na yia suu 'bhue 'nyɛa. Wee su mɩ -Lagɔɔ -gbɛ. We bhue mɩa, mʋ nyɛa nyɩmɛ 'yliyɔgagɩe.»

'Sɛbhɛ -we Zaan cɛlɩa Siminɩɩ leglizɩ 'wʋ

8 «Nɩɩ, leglizɩ -we mɩa Siminɩgbe nʋkplɛ, -ɩn cɛlɩ we 'anzɩ 'wʋ:

«-Ɔ mɩa tɩa, -ɔ mɩa we bhloluda, -ɔ tlɩ bhaa, 'ɩn ɔ yia 'yliyɔgagɩe 'yɩ lʋgada, ɔ wɛlɩ nɩ: 9 Wa mɩ -mɩ sɩalɩda, -ɩn mɩ bobabhanyɔ nya, ɩn -yi we 'ji. Nɩɩ, -ɩn mɩ 'ŋnɩmnɩnyɔ nya. Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, tɔlʋa ka -mɩ vɛlɩ 'nyumɛɛ. -Maa nɛɛ -maa mɩ *Zuifʋ nya, 'ɩn -maa 'nɩ we nya -mɩ. *-Saataan 'ŋnɩ nya wa suslolua 'wʋ. 10 Nɩɩ, sɩa -na yia, -ɩn 'na nʋnʋ nyanɔ -nɩ. A yibheli we 'ji nɩɩ, *'Kuzu yia aɩn laylaa: -kaslʋ 'wʋ wa yia amɩaa tɔlʋa 'paa we 'ka aɩn sɩalɩ 'ylɩ kugbua 'wʋ. Nɩɩ, wa -ka -mɩ 'bhaa yi, -ɩn 'na -salɩ 'mɩ dlɩ -gʋ -nɩ. 'Ɩn, ɩn 'ka -mɩ -can -kloo 'nyɛ. Wemʋ -can -kloo mɩa, nyɩma -wa ka 'yliyɔgagɩe 'nɩa bhloluda -ka, ma plaa we 'wluo.

11 «-Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, -we -Lagɔɔ Zuzu gbaa -Lagɔnyɩma -yla, ɔ 'nʋ we. -Gʋgalɩnya mɩa, tlɩtlɩee 'sɔnʋ 'na 'ka wa 'bha.»

'Sɛbhɛ -we Zaan cɛlɩa Pɛlɩgamʋʋ leglizɩ 'wʋ

12 «Nɩɩ, leglizɩ -we mɩa Pɛlɩgamʋgbe nʋkplɛ, -ɩn cɛlɩ we 'anzɩ 'wʋ:

«-Ɔ kaa 'nɛnɔ 'ylisɔ -tʋgʋgblɛ, ɔ wɛlɩ nɩ: 13 Ɩn -yi -na ladɩda da, mɔ *-Saatan pɩlɩa nyɩma 'wlu la. Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -na dlɩ mɩ 'mɩ -gʋ. Da wa 'bhaa Antipasɩ -ɔ gbaa na gbʋ tɩklɩɩ, -mɔ -Saataan ladɩda, -ɩn 'nɩ 'mɩ dlɩ -gʋsa.

14 «Cɩɩn, we mɩ 'sa 'bhie, gbʋ 'kienyi mɩ -aɩn nyɩdɩ. -Mɔ -na -gbɛ, nyɩma tɔlʋa slolua *-Balamʋʋ gbʋ. Ɔɔ -Balamʋ slolua -Balakɩ sa ɔ 'kaa *Izlaɛlɩnyɩma gbʋnyuuu 'yoo 'wʋkwa. Ɔ nɛɛ wa li -zila -bʋbɔnɩmɛ, 'ɩn wa -ka mʋtnɩ kwɛ. 15 'Sa -bhlokpadɛ tɔlʋa -wa ŋwnua 'Nikolaa 'bɩnyɩmaa gbʋ -yɔ, -maa mɩ 'yaa -na -gbɛ. 16 We 'dɛɛ 'gbʋ, -ɩn 'bhiti -na dlɩ. We 'nɩ -mʋʋʋ, 'ɩn na yia amɩaa -gbɛ daylɩ, 'ɩn na dɩlɩa aɩn tʋ na ŋwɛɛ -tʋgʋgblɛ nya.

17 «-Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, -we -Lagɔɔ Zuzu gbaa -Lagɔnyɩma -yla, ɔ 'nʋ we. -Gʋgalɩnya mɩa, -Lagɔɔ lililu -we mɩa zizeda, 'mʋ na yia wa 'nyɛa we -yɔ tʋkpa 'pʋpa. Wee tʋkpa mɩa, 'ŋnɩ lolu mɩ we -gʋ cɛlɩda. Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ we -yi, we 'nɩ -ɔ 'yɩa wee tʋkpa 'wʋbhʋ.»

'Sɛbhɛ -we Zaan cɛlɩa Tiatilɩɩ leglizɩ 'wʋ

18 «Nɩɩ, leglizɩ -we mɩa Tiatilɩgbe nʋkplɛ, -ɩn cɛlɩ we 'anzɩ 'wʋ:

«Ɔɔ -Lagɔɔ 'Yu -ɔ ka 'yli nyumaa nɛɛ -kosu, 'ɩn ɔ bhʋ lɩa tɛlɩtɛlɩnɛtɛ 'bhisa, ɔ wɛlɩ nɩ: 19 Ɩn -yi -na lɛnʋgbʋ. Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, a kɩkalɩ zɛ. -Na dlɩ mɩ 'mɩ -gʋ, 'ɩn -na saa -na -lima 'wʋ, 'ɩn -ɩn kaa dlɩtie. Ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -we -na nʋa -slɛɛn lɛ, we -zi -we gwedɩdaa -nʋ 'wʋ.

20 «We mɩ 'sa 'bhie, gbʋ yabhlo mɩa ɩn -yɔ -mɩ 'sɔ nyɩdɩ, mʋ nɩ: 'ŋwnɔ -ɔ wa laa Zezabɛlɩ, -ɔ laa ɔ 'dɛ -Lagɔgbʋʋ -falɩpaŋwnɔ, 'ɩn -ɔ a 'tidea 'yi amɩaa 'dɛɛ -gbɛ, mɔ nʋa na lubhonʋnya -dawli 'wʋ ɔ gbagbawɛlɩ 'wʋ. Mɔ kwaa wa gbʋnyuu lʋ, 'ɩn wa kaa mʋtnɩ kwɛ, 'ɩn wa lia -zila -bʋbɔli. 21 Ɩn ka ɔ 'ylɩ zʋ ɔ 'ka ɔ dlɩ 'bhiti, 'ɩn ɔ 'nɩ we -yɔŋwnu. 22 We 'dɛɛ 'gbʋ, lɛ na yia we nʋa, 'ɩn ɔ 'ka gu 'kadʋ bhli ɔ -yɔ -wa ɔ -yɔ wa dɩa -budu 'wʋ 'sɔ. Nɩɩ, -maa 'nɩ -maa dlɩ 'bhiti, 'ɩn -maa 'ka ɔ lɛnʋgbʋ 'bɩbhʋ nɩ, 'ɩn na paa -maa sɩasɩe ŋwɛ. 23 Ɔ 'yua na yia 'bhaa. 'Ɩn leglizɩ weee 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, -ɔ yɩa nyɩmɛɛ dlɩ zɔ -yɔ ɔ 'wlukʋʋn la, -amɩ -wa. -Ɔ -ka -mɩ, -we -ɩn -ka lɛnʋ, we 'klʋlu -na yia 'yɩa 'mɩ kwɛɛ. 24 Nɩɩ, amɩa Tiatilɩnyɩma tɔlʋa, a 'nɩ wee slolue -yɔŋwnu. Wee gbʋ wa laa: ‹-Saataan nacɩ -we mɩa zizeda.› Ɩn nɛɛ aɩn -yla, ɩn 'nɩ aɩn 'gba -putu 'wludɩda -mɩ. 25 Nɩɩ, ɩn 'nɩ -slɔ lʋ yi nɩ, -we mɩa aɩn kwɛɛ, a kpa we la -kli.

26-28 «-Wa -ka -gʋgalɩ, -wa -ka na dʋmagbʋ -yɔŋwnu we 'ka we bhloluda nyni, 'tɩtɛ -we ɩn 'yɩa na Didee kwɛɛ, 'mʋ na nyɛa wa. 'Ɩn na nyɛa wa 'tɩtɛ wa 'ka laganya 'wlulapɩlɩ, wa 'ka wa kpa -gla nya, 'ɩn wa 'ka wa -wlɔ bla -nyida 'bhisa. 'Ɩn na nyɛa wa zlʋkpa -zɛlɩya. 29 -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, -we -Lagɔɔ Zuzu gbaa -Lagɔnyɩma -yla, ɔ 'nʋ we.»

3

'Sɛbhɛ -we Zaan cɛlɩa Salɩdɩɩ leglizɩ 'wʋ

1 «Nɩɩ, leglizɩ -we mɩa Salɩdɩgbe nʋkplɛ, -ɩn cɛlɩ we 'anzɩ 'wʋ:

«Nɩɩ, -ɔ kaa -Lagɔɔ zuzu gbesɔ -yɔ -zɛlɩ gbesɔ kwɛɛ, ɔ wɛlɩ nɩ: Ɩn -yi -na lɛnʋgbʋ. Wa nɛɛ: -ɩn -ga 'yliyɔ, -zugba -ɩn ka tlɩ. 2 -Ɩn ganɔ, -we -tʋa 'wʋ, 'ɩn we mɩa -mɩ kwɛɛ, -ɩn 'tɛmanɩ we la, we yi tlɩ. -We ka gbʋ -wa, ɩn ka we 'jiyibheli nɩɩ, -na lɛnʋgbʋ 'nɩ -mɩ tɩklɩɩ na -Lagɔɔ 'yliya 'wʋ. 3 Nɩɩ, -ɩn ligbe wɛlɩ -we -ɩn 'nʋa, 'ɩn -ɩn yia we -yɔŋwnu. -Ɩn zʋ we 'nʋŋwɛ, 'ɩn -ɩn 'ka -na dlɩ 'bhiti. We 'nɩ -mʋʋʋ, -ɩn 'nɩ ganɔ nɩ, 'ɩn na tlalɩa -mɩ 'wʋ 'wienyɔ 'bhisa, 'ɩn bhla -we nya ɩn 'kaa -na -gbɛ yi, -ɩn 'na 'ka we yibheli.

4 «We mɩ 'sa 'bhie, -Lagɔnyɩma tɔlʋa mɩa Salɩdɩgbe nʋkplɛ, wa 'nɩ -slɔ wa -bana pʋɩnplalɩ. Waa nyɩma mɩa -bana 'pʋpa wa yia 'wʋplaa, wa -yɔ 'mɩ 'sɔ ka nɔ, -we ka gbʋ -wa, wa ka we 'klʋ. 5 'Sa -bhlokpadɛ, -wa -ka -gʋgalɩ, ma plaa wee -bana 'wʋ, 'ɩn wa 'ŋnɩ -we mɩa cɛlɩda 'yliyɔga -sɛbhɛ 'wʋ, ɩn 'na 'ka we lamumni. 'Ɩn na gbaa wa 'ŋnɩ -zɔnʋ na Dide -yɔ ɔ tietienya 'yu. 6 -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, -we -Lagɔɔ Zuzu gbaa -Lagɔnyɩma -yla, ɔ 'nʋ we.»

'Sɛbhɛ -we Zaan cɛlɩa Filadɛlɩfii leglizɩ 'wʋ

7 «Nɩɩ, leglizɩ -we mɩa Filadɛlɩfigbe nʋkplɛ, -ɩn cɛlɩ we 'anzɩ 'wʋ:

«-Ɔ mɩa tɩklɩɩ, -ɔ gbaa gbʋzɔnʋ, -ɔ kaa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ *-Davidɩɩ -laklɩ kwɛɛ, -ɔ -ka klolo -kalɩ, 'ɩn wa 'nɩa mneni wa 'ka we kla, 'ɩn -ɔ -ka -bha kla, wa 'nɩa mneni wa 'ka -bha -kalɩ, ɔ wɛlɩ nɩ: 8 Ɩn -yi -na lɛnʋgbʋ, ɩn -yi we 'ji nɩɩ, -ɩn 'nɩ latɛ 'nanʋʋ, -zugba -na zʋ na wɛlɩ 'nʋŋwɛ, 'ɩn -ɩn 'nɩ na gbʋ kpɛlɩ. -Ɩn -talɩ, ɩn ka klolo yabhlo -kalɩ -mɩ -yla, -we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩa mneni ɔ 'ka kla. 9 Nyɩma -wa suslolua 'wʋ -Saataan 'ŋnɩ nya, 'ɩn wa laa wa 'dɛ Zuifʋ, 'ɩn wa 'nɩa we nya -mɩ, yocɩan wa -mɩa. -Ɩn -talɩ, -we ɩn 'kaa wa -yla lɛnʋ, mʋ nɩ: 'kʋa 'tɩtɛ nya na yia wa -mɩ 'yu -laa, 'ɩn wa 'ka -mɩ 'yu 'kukolu 'sibhli, 'ɩn wa 'ka we 'jiyibheli nɩɩ, ɩn -kalɩ -na zɛ. 10 -Ɩn ka na wɛlɩ dlɩ -gʋ zʋ dlɩtie nya, we 'dɛɛ 'gbʋ na yia -mɩ 'wʋkʋa sɩasɩa bhla. Nɩɩ, wee sɩasɩe mɩa dʋdʋ weee -gʋ yida, we 'ka nyɩma weee layla.

11 «Daylɩ na yia. -We -ɩn kaa, -ɩn kpa we la -kli. We -ka 'sa -mɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -mɩ -na -can -kloo kwɛɛ -sa. 12 -Ɔ -ka -gʋgalɩ, mɔ yia *-Lagɔbudu 'kadʋʋ bhʋ -zɛa, 'ɩn wa 'na 'ka -bha ɔ vu. Ɔɔ -gʋgalɩnyɔ -gʋ na yia na -Lagɔɔ 'ŋnɩ cɛlɩa we -yɔ -Lagɔɔ 'gbee 'ŋnɩ. Wee -Lagɔɔ gbe mɩa, mʋ -wa *-Zeluzalɛmʋ -lolu, -we 'kaa -Lagɔɔ -gbɛ 'bhʋ yalɩ, 'ɩn we 'ka lasibhli. Ɔɔ -gʋgalɩnyɔ -gʋ ɩn 'kaa na 'ŋnɩ lolu cɛlɩ. 13 -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, -we -Lagɔɔ Zuzu gbaa -Lagɔnyɩma -yla, ɔ 'nʋ we.»

'Sɛbhɛ -we Zaan cɛlɩa Laodiseee leglizɩ 'wʋ

14 «Nɩɩ, leglizɩ -we mɩa Laodisegbe nʋkplɛ, -ɩn cɛlɩ we 'anzɩ 'wʋ:

«-Ɔ gbaa -Lagɔɔ dʋmagbʋ, -ɔ -wa gbʋdayɩnyɔ tɩklɩɩ, -ɔ'ɔ 'tʋbhʋa yo, -ɔ ka sɔ nya -Lagɔ -laa -lu weee la, ɔ wɛlɩ nɩ: 15 Ɩn -yi -na lɛnʋgbʋ. -Ɩn 'nɩ wɔtɔ, -ɩn 'nɩ -su. Na dlɩ nɛɛ, -ɩn -zɛ we 'yabhlo. 16 Nɩɩ, -ɩn 'nɩ -su, -ɩn 'nɩ wɔtɔ, -ɩn wlɔwlɔ, we 'dɛɛ 'gbʋ, gwɛzɛa na yia -mɩ. 17 -Ɩn nɛɛ nɩɩ, 'ŋnɩmnɩnyɔ -ɩn -mɩa. -Ɩn ka -lu duun 'yɩ, 'ɩn -ɩn ka -lu weee -ɩn 'yɩbhaa. -Ɩn mɩ 'sa gbada, -zugba -ɩn mɩ poli poli nyazɩnyɔ nya, bobabhanyɔ -ɩn -mɩa. -Ɩn mɩ kpanʋ nya, -ɩn mɩ 'lɔlɔnyɔ nya. -Ɩn mɩ 'sa, 'ɩn -ɩn 'nɩ we 'ji -yi. 18 We 'dɛɛ 'gbʋ, 'dɩ -we na zʋa -mɩ, mʋ nɩ: -ɩn yi na -gbɛ, -can -we wa 'kplɩa 'wʋ -kosu 'wʋ, -ɩn 'ka we zɔ, 'ɩn -ɩn 'ka 'ŋnɩmnɩnyɔ -zɔnʋ -zɛ. Yi, -ɩn 'ka -bana 'pʋpa zɔ, -ɩn 'ka we 'wʋpla, -na kpanʋ yi -mɩ zʋbhalɩ. -Ɩn zɔ 'ya nyakpɔ, -ɩn 'ka we 'yliya 'wʋ palɩ, 'ɩn -ɩn 'ka layɩ.

19 «-We mɩa na -nʋ nya, nyɩma -mama ka zɛ ɩn -kalɩa, -maa na sɩalɩa, ɩn 'ka -maa gbʋ sloluu 'gbʋ. We -ka 'sa -mɩ, -ɩn 'bhiti -na dlɩ, -ɩn yi 'mɩ 'bɩ -gʋladolue nya. 20 -Ɩn pʋ yukwli! Ɩn 'yligbe -buduŋwɛɛ, ɩn mɩ kɔkɔ bhlɩda. -Ɔ -ka na wɛlɩ 'nʋ, 'ɩn ɔ -ka -bha -kalɩ, 'ɩn na plaa ɔ -budu zɔ, 'ɩn na -yɔ ɔ 'sɔ lia dabhlo.

21 «-Amɩ, ɩn mɩ -gʋgalɩnyɔ nya. Ɩn -yɔ na Dide ka ɔ 'ŋnɩmnɩkpe -gʋladɩ. We 'dɛɛ 'gbʋ, -ɔ -ka -gʋgalɩnyɔ nya -mɩ, mɔ -yɔ 'mɩ 'sɔ 'kaa na 'ŋnɩmnɩkpe -gʋladɩ. 22 -Ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, -we -Lagɔɔ Zuzu gbaa -Lagɔnyɩma -yla, ɔ 'nʋ we.»

4

-Mɔ yalɩ wa -mnɩnɩa -Lagɔɔ 'ŋnɩ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia -mɔ na 'yli -kakɩe 'wʋ gbʋ -putu -yɔyɩ: klolo yabhlo mɩ ŋwɛkalɩda yalɩ. Wee wɛlɩ -we ɩn 'nʋa tɩada, -we 'wlʋa lɛglɛ, we nɛɛ 'mɩ -yla: «-Gbla -seli, -we 'kaa cɩ lɛnʋ, ɩn 'ka -mɩ we 'klʋslolu.» 2 Tɔʋn, -Lagɔɔ Zuzu 'bhua 'mɩ 'wʋ, 'ɩn ɩn yia 'ŋnɩmnɩkpe -yɔyɩ -mɔ yalɩ ladɩda -zugba we -gʋladɩnyɔ mɩ we -gʋ. 3 -Ɔ -dɩa kpe -gʋla, lɩ ɔ lɩa tʋkpa -zɔnʋ wa laa zasɩpʋ -yɔ salɩdʋanɩ 'bhisa. -Zuku lɩa tʋkpa -zɔnʋ wa laa emewlodʋ 'bhisa, mʋ bibea wee kpe. 4 Wee 'ŋnɩmnɩkpe mɩa, 'ŋnɩmnɩkpe -putu glʋ -bhlo 'ya -mnʋa bibea we. Nyɩma kpasɩ glʋ -bhlo 'ya -mnʋa, -wa kaa -bana 'pʋpa 'wʋ, 'ɩn wa kaa -can -kloo 'wluo, ma -dɩa wee kpenya -gʋla. 5 'Nyuu 'yɩka -papɩe klaa, wɛlɩnya klaa, we -yɔ -dɛɛ -gangɩe, mʋ bhʋa wee 'ŋnɩmnɩkpe 'wʋ. We 'yu, ylɔ gbesɔ mɩ -nyumada sa 'tɩtɛɛ, mʋ -wa zuzu gbesɔ -we mɩa -Lagɔ 'yu. 6 Wee 'ŋnɩmnɩkpe 'yu, we 'wlʋsa gumunyu ka klʋ mɩ 'sese 'vɛlɩ 'bhisa, mʋ mɩ -bha.

Wee 'ŋnɩmnɩkpe kwesi, 'yliyɔgali -mnʋa mɩ -bha. 'Yli mneni we ku -yɔla weee. We mɩ we 'yugbɛɩn -yɔ we lʋgbɛɩn. 7 Wee 'yliyɔgaluu tɩanʋ -yɔ -jla 'wʋwlʋ. We 'sɔnʋ -yɔ 'bhligblɔ -yulɛ 'wʋwlʋ, we tanʋʋ klʋ -yɔ nyɩmɛɛ -nʋ 'wʋwlʋ, 'ɩn we -mnʋanʋ 'wlʋa -galɩbha -cɩcɛ -we mɩa -bhluda. 8 Wee 'yliyɔgali -mnʋa mɩa dɛ nɩ, we 'yabhlo ka -kapue gbelibhlo. 'Yli mnenia we ku -yɔla. We mɩ we -kapue dlɩɩ, 'ɩn we tɔlʋa mɩa we -gʋ. Zlɩoo, sabɔoo lʋʋ we bhlɩa -nya. We nɛɛ:

«Jejitapɛ, -ɔ mɩ tɩklɩɩ, -ɔ mɩ tɩklɩɩ, -ɔ mɩ tɩklɩɩ,

'tɩtɛ weee mɩ ɔ kwɛɛ,

-ɔ mɩ bhaa -bha, -ɔ mɩa -bha, -ɔ yia yia.»

9 We mɩa lʋʋ bhlɩda -zugba we mnɩnɩa -ɔ -dɩa 'ŋnɩmnɩkpe -gʋlaa 'ŋnɩ, -ɔ -gaa 'yliyɔ 'ylɩ weee nya, 'ɩn we gbaa ɔ 'ŋnɩ -zɔnʋ, 'ɩn we paa ɔ fuo. 10 Da wee 'yliyɔgali -ka lʋʋ bhlɩ -bhlo, 'ɩn waa nyɩma kpasɩ glʋ -bhlo 'ya -mnʋa sibhlia 'kukolu -ɔ -dɩa 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ la 'yu. 'Ɩn wa bʋbɔa -ɔ -gaa 'yliyɔ 'ylɩ weee nya, 'ɩn wa vitelia wa -can -kloo ɔ 'ŋnɩmnɩkpe 'yu, -zugba wa gbaɛ:

11 «Jejitapɛ, -amɩaa -Lagɔ,

we mɩ tɩklɩɩ -a 'ka -na 'ŋnɩ -mnɩnɩ,

-a 'ka -bha -mɩ zʋ,

'ɩn we mɩ tɩklɩɩ -a 'ka -mɩ fuo 'pa

-na 'tɩtɛɛ 'gbʋ.

-We ka gbʋ -wa, -mɩ -laa -lu weee la.

-Ɩn nɛɛ, -lu yi la, 'ɩn -lu yia layi,

'ɩn -ɩn yia we lala.»

5

Glɩglɩ -sɛbhɛɛ klalɩli wa -wlɔa

1 'Ɩn ɩn yia glɩglɩ -sɛbhɛ -yɔyɩ, we mɩ ɔɔ 'ŋnɩmnɩkpee -gʋladɩnyɔɔ lilisɔ 'wʋ. We -gʋ -yɔ we dlɩɩ mɩ cɛlɩda. We mɩ klada -luu klalɩli gbesɔ nya. 2 Ɩn 'yɩa 'anzɩ 'tɩtɛ yabhlo -yɔ, we 'yɩbhaa la wɛlɩ 'tɩtɛ nya, we nɛɛ: «Nyɔɔ ka we 'klʋ ɔ 'ka -luu klalɩli gbesɔ nɩ -wlɔ, 'ɩn ɔ 'ka 'sɛbhɛ nɩ -bloa?» 3 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'kaa we -kalɩ, ɔ 'nɩ -mɩ. Ɔ 'nɩ yalɩ -mɩ, ɔ 'nɩ dʋdʋ -gʋ -mɩ, ɔ 'nɩ glu -mɩ. Nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka wee 'sɛbhɛ 'wʋtalɩ. 4 Nyɩmɛ -ɔ kaa we 'klʋ ɔ 'ka 'sɛbhɛ nɩ -blo, ɔ 'ka we zɛlɩ, ɔ 'nɩ -mɩ. We 'gbʋ ɩn yia wi -wɔwɔ. 5 Tɔʋn, waa nyɩma kpasɩɩ 'yabhlo nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: «-Ɩn 'na wili -nɩ. -Ɩn -talɩ, ɔmɔ Zudaa zʋayli -jla, -ɔ -wa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩɩ yu, ɔ ka -gʋgalɩ, mɔ kaa we 'klʋ ɔ 'ka wee -luu klalɩli gbesɔ -wlɔ, 'ɩn ɔ 'ka 'sɛbhɛ nɩ -blo.»

6 -Bha ɩn 'yɩa *Bhlabhlɛyu -yɔ 'yligbeda. Ɔ mɩ 'ŋnɩmnɩkpe kwesi 'yliyɔgali -mnʋa -yɔ nyɩma kpasɩ nyɩdɩ. Ɔɔ Bhlabhlɛyu 'wlʋsa -blɩɩ wa -dɩ ɔ 'slakaa -nʋ nya. Ɔ ka 'gwɩ gbesɔ -yɔ 'yli gbesɔ. Mʋ -wa zuzu gbesɔ, -we -Lagɔ 'paa yoo dʋdʋ weee -gʋ. 7 Ɔɔ Bhlabhlɛyu bɛa -ɔ -dɩa 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ la -yɔ, 'ɩn ɔ yia wee 'sɛbhɛ 'wʋbhu -mɔɔ lilikwɛsɔ 'wʋ. 8 Ɔ 'bhua wee 'sɛbhɛ 'wʋ, tɔʋn wee 'yliyɔgali -mnʋa -yɔ nyɩma kpasɩ glʋ -bhlo 'ya -mnʋa yia ɔ 'yu 'kukolu 'sibhli. -Ɔ -ka -mɩ, ɔ ka ɔ -pete kwɛɛ, 'ɩn -can -dɔkɔ -we nʋkplɛ 'wlɩ mɩa, -mɔɔ ka -mʋʋ kwɛɛ. Wee wlɩ mɩa, mʋ -wa -Lagɔnyɩmaa bhubhoe -wɛlɩ. 9 -Bha wa bhlɩa lʋʋ lolu:

«-Ɔ kaa we 'klʋ ɔ 'ka 'sɛbhɛ nɩ 'wʋbhu,

-mɩ -wa.

-Ɔ kaa we 'klʋ ɔ 'ka we -luu klalɩli -wlɔ,

-mɩ -wa,

-we ka gbʋ -wa,

-ɔ jitea ɔ 'pɩɔn ɔ 'ka nyɩma 'wʋzɩtɩ -Lagɔ -yla,

-mɩ -wa.

Nyɩma -wa 'bhʋa zʋa weee 'yli klaa,

wɛlɩɩ 'yli -bhlo -bhlo -gbanya klaa,

klu weee nyɩma klaa,

we -yɔ -wa 'bhʋa laga dʋdʋ weee -gʋ,

-ɔ zɩtɩa wa 'wʋ -Lagɔ -yla,

-mɩ -wa.

10 Nɩɩ, -ɔ nʋa we lɛ,

'ɩn -Lagɔ pɩlɩa -maa 'wlu la,

-mɩ -wa.

-Ɔ nʋa we lɛ -maa 'ka -Lagɔbʋbɔnya -zɛ,

'ɩn -maa 'ka ɔ dʋmagbʋ lɛnʋ,

-mɩ -wa.

-Mɩ nʋa we lɛ -maa 'ka nyɩma weee 'wlulapɩlɩ

dʋdʋ weee -gʋ.»

11 Ɩn -talɩ 'yaa -bha, 'ɩn ɩn yia 'anzɩnyaa wɛlɩ 'nʋ. We -zu 'wʋ, wa 'nɩ mneni wa 'ka we zɛlɩ. Nɩɩ, wee 'yliyɔgali -mnʋa klaa, nyɩma kpasɩ klaa, we -yɔ 'ŋnɩmnɩkpe, 'mʋ we bibea -nya. We 'dɛ weee mɩa lʋʋ bhlɩda 'tɩtɛɛ, 12 we nɛɛ:

«Nɩɩ, Bhlabhlɛyu -ɔ wa -dɩa -blɩɩ 'slaka nya,

'tɩtɛ klaa, 'ŋnɩmnɩe klaa, gbʋyilo klaa,

we -yɔ latɛlo mɩ ɔ -nʋ nya.

We 'dɛɛ 'gbʋ, we mɩ tɩklɩɩ nyɩma 'ka -bha ɔ zʋ,

wa 'ka ɔ 'ŋnɩ -mnɩnɩ,

'ɩn wa 'ka ɔ 'ŋnɩ -zɔnʋ gba.»

13 'Ɩn ɩn yi 'yaa lʋʋ -putu 'nʋ. -Lu weee -Lagɔ -laa la, -we mɩa yalɩ, -we mɩa dʋdʋ -gʋ, -we mɩa glu, we -yɔ -we mɩa gumunyu lʋ, we 'dɛ weee bhlɩa lʋʋ, we nɛɛ:

«-Ɔ -dɩa 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ la,

ɔ -yɔ Bhlabhlɛyu 'sɔ,

'tɩtɛ weee mɩ wa -nʋ nya,

'ŋnɩmnɩe weee mɩ wa -nʋ nya.

Wa bhlɩ wa 'ŋnɩ, 'ɩn wa zʋ -bha wa

'ylɩ weee -nʋ nya.»

14 'Ɩn wee 'yliyɔgali -mnʋa nɛɛ: «-Amɛnɩ!» Nyɩma kpasɩ 'sibhlia 'kukolu, 'ɩn wa yia ɔ bʋbɔ.

6

Bhlabhlɛyu -wlɔa -luu klalɩli gbesɔ

1 Tɔʋn, 'ɩn ɩn yia ɔɔ Bhlabhlɛyu -yɔyɩ. 'Ɩn ɔ yia wee glɩglɩ -sɛbhɛɛ klalɩluu tɩanʋ -wlɔ. -Bha -bhlokpadɛ 'yliyɔgali -mnʋaa 'yabhlo 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, -dɛ 'bhisa. 'Ɩn ɩn yia we 'nʋ. We nɛɛ: «Yi!» 2 Ɩn -talɩa -bha, 'ɩn ɩn yia nɩmɛsʋʋn 'pʋpa -yɔyɩ. -Ɔ -dɩa we -gʋ la, ɔ ka pnu kwɛɛ, 'ɩn wa yia ɔ -can -kloo yoo 'nyɛ. Nɩɩ, ɔ ka -gʋgalɩ, 'ɩn -gʋ ɔ yi 'yaa -galɩa mnɩa.

3 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔɔ Bhlabhlɛyu yia wee -luu klalɩluu 'sɔnʋ -wlɔ. -Bha -bhlokpadɛ, 'ɩn ɩn yia 'yliyɔgaluu 'sɔnʋʋ wɛlɩ 'nʋ. We nɛɛ: «Yi!» 4 'Ɩn nɩmɛsʋʋn -putu yabhlo yia 'tla, we -za -kosu 'bhisa. -Ɔ -dɩa we -gʋla, 'mɔ wa 'nyɛa 'yoo, ɔ 'ka dʋdʋ -gʋ tʋ -la, 'ɩn dʋdʋgʋ -nyɩma 'ka 'bhʋbhalɩ. -Bha wa 'nyɛa ɔ tʋgʋgblɛ yoo.

5 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔɔ Bhlabhlɛyu yia wee -luu klalɩluu tanʋ -wlɔ. -Bha -bhlokpadɛ, ɩn 'nʋa 'yliyɔgaluu tanʋʋ wɛlɩ. We nɛɛ: «Yi!» Ɩn -talɩa -bha, 'ɩn ɩn yia nɩmɛsʋʋn -ylukpa -yɔyɩ. Ɔ -dɩa we -gʋ la, ɔ ka kilo kwɛɛ. 6 Wɛlɩ yabhlo 'tlaa wee 'yliyɔgali -mnʋa nyɩdɩ, we nɛɛ: «'Mnɔ -yɔ -gooo 'klɩ yia yia. Nɩɩ, 'mnɔɔ kilo -bhlo kaa 'ylɩ -bhlo -lubhoo 'pɛnɩgwɛzi, -gooo kilo ta kaa 'ylɩ -bhlo -lubhoo 'pɛnɩgwɛzi. -Mʋmʋ -ka 'kpɩ -yɔ nʋ, -ɩn 'na zɩlɩ we kwɛ -nɩ, we -valɛ -tʋ sa 'cɛ.»

7 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔɔ Bhlabhlɛyu yia wee -luu klalɩlu -mnʋanʋ -wlɔ. -Bha -bhlokpadɛ ɩn 'nʋa 'yliyɔgalu -mnʋanʋʋ wɛlɩ. We nɛɛ: «Yi!» 8 Ɩn -talɩa -bha, 'ɩn ɩn yia nɩmɛsʋʋn -yɔyɩ, we fuakaa. -Ɔ -dɩa we -gʋla, ɔ 'ŋnɩ wa laa tlɩtlɩe. Tlɩtlɩnyaa 'gbe -yɔ ɔ 'sɔ nɔ. 'Ɩn wa yia wa 'tɩtɛ 'nyɛ wa 'ka nyɩma 'bhaa mnɩ dʋdʋʋ kibhe -mnʋanʋʋ -bhlo -gʋ. 'Sa wa mnɩa wa 'ka nyɩma 'bha tʋgʋgblɛ klaa, ŋwɔ klaa, tlɩtlɩgu klaa, we -yɔ -fliinɩma 'nyii nya.

9 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɔɔ Bhlabhlɛyu yia wee -luu klalɩluu gbunʋ -wlɔ. -Bha -bhlokpadɛ, ɩn yia nyɩma wa 'bhaa, wa zuzu -yɔyɩ 'slakagʋsalɩlu zɔ. Waa nyɩma mɩa, wa ka -Lagɔwɛlɩ -yɔŋwnu, 'ɩn wa mɩa we gbʋdayɩnya nya, we 'gbʋ wa yia wa 'bha. 10 Wa 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, wa nɛɛ: «-Amɩaa -Kanyɔɔ 'zayli -ɔ mɩ -mɔwlʋda, dʋdʋgʋ -nyɩmaa -yɔgbʋ -na yia 'wʋbhua, 'ɩn -ɩn 'ka wa gbʋ dɩlɩ -amɩaa -yɔkpasasɩee saa. 'Lee, bhla -mʋmʋ -na wʋlʋ wea?» 11 Tɔʋn, wa yia -maa -bana 'pʋpa 'wʋladlili, 'ɩn wa nɛɛ -maa -yla, -maa wʋ -sɛ, nɩɩ, -maa bhelia -yɔ -maa lubhonʋ -lima -wa wa yia 'bhaa -maa 'dɛ 'bhisa, -maa ŋwɛ -ka gba 'bhie.

12 Ɩn -talɩa -bha, 'ɩn ɩn yia Bhlabhlɛyu -yɔyɩ, 'ɩn ɔ yia -luu klalɩluu gbelibhlonʋ -wlɔ. -Bha dʋdʋ zuklua 'tɩtɛɛ. 'Ɩn 'ylʋ yia ylumanɩ nɛɛ -gbɛnaa, 'ɩn 'cʋ yia zamanɩ 'pɩɔn 'bhisa. 13 'Ɩn -zɛlɩ yia bhli dʋdʋ -gʋ, su wa zʋbhalɩa, -pɩpɛ -ka 'plɩ, sa we 'bhue jitea, 'sa -zɛlɩ jitea dʋdʋ -gʋ. 14 'Ɩn yalɩ yia labhʋ nyɩmaa 'yliya 'wʋ, nɛɛ -bita wa glɩ. -Gɔgɔ weee -yɔ dʋdʋ weee mɩa 'nyu nyɩdɩ, 'ɩn we yia 'tlu. 15 Tɔʋn, dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya klaa, nyɩmaa 'yugalɩnya klaa, 'slʋjaa 'yugalɩnya klaa, 'ŋnɩmnɩnya klaa, nyɩma 'tɩtɛ klaa, galɩ klaa, we -yɔ -wa 'nɩa galɩ nya -mɩ, wa 'dɛ weee yia zize -gɔgɔɔ 'bhʋka 'wʋ, we -yɔ tʋkpa -nyɩdɩ. 16 Wa nɛɛ tʋkpa -yɔ -gɔgɔ -yla: «A bhlili -aɩn -gʋ. A zize -aɩn 'pɩpɩ, -ɔ -dɩa 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ la kwɛɛ. A zize -aɩn 'pɩpɩ Bhlabhlɛyuu 'cɛ kwɛɛ. 17 Nɩɩ, we ka nyni, wa 'cɛpaylɩ 'kadʋ ka nyni. Nyɔɔ mneni ɔ 'ka we 'yu 'yligbea?»

7

Nyɩma 'wlu glʋ ta -zakpa kugbua lɛ 'sɔ (144.000)

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia 'anzɩ -mnʋa -yɔyɩ 'yligbeda dʋdʋʋ gwɩgwɩ -mnʋa 'yli. -Mʋʋ mɩ dʋdʋʋ -pɩpɛ -mnʋa 'yoo -kʋlʋda, -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, -pɩpɛ yabhlogbɔɔ 'plɩ dʋdʋ -gʋ, gumunyu -gʋ we -yɔ su 'wlu. 2 'Ɩn, ɩn yia 'anzɩ -putu yabhlo -yɔyɩ 'wʋsɔda 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋda. -Lu -we nya wa zʋa -Lagɔɔ yibhelida nyɩma -yɔ, we mɩ we kwɛɛ. 'Anzɩ -mnʋa -we -Lagɔ 'nyɛa 'tɩtɛ we 'ka gumunyu -yɔ dʋdʋ sɩalɩ, we 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ we -yla, we nɛɛ: 3 «A 'yligbe -slɔ, nɩɩ, -a 'nɩ -slɔ 'yliyɔga -Lagɔɔ yibhelida -Lagɔɔ lubhonʋnyaa 'klʋ -yɔ zʋ, dʋdʋ klaa, su klaa, we -yɔ gumunyu, a 'na sɩalɩ we -nɩ.» 4 'Ɩn -wa -Lagɔ zʋa ɔ 'dɛɛ yibhelida -yɔ, 'ɩn ɩn yia wa ŋwɛ yibheli. *Izlaɛlɩɩ zʋa weee 'yli, nyɩma 'wlu glʋ ta -zakpa kugbua lɛ 'sɔ (144.000).

5 Zudaa zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

Lubɛnɩɩ zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

Gadɩɩ zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

6 Asɛlɩɩ zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

Nɛfʋtalii zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

Manasee zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

7 'Simeɔɔ zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

*Leviii zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

Isakaaa zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

8 Zabulɔɔn zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

*-Zɛzɛfʋʋ zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

Bɛzamɛɛɛ zʋayli, nyɩma 'wlu glʋ ta (12.000).

Wa 'dɛ weee 'klʋ -yɔ wa zʋa -Lagɔɔ yibhelida.

Nyɩmaa -zlo bibea 'ŋnɩmnɩkpe

9 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɩn -talɩa -bha, 'ɩn ɩn yia nyɩmaa -zlo -yɔyɩ. Waa nyɩma -zu 'wʋ, -ɔ mnenia ɔ 'ka wa zɛlɩ, ɔ 'nɩ -mɩ. Nɩɩ, dʋdʋ weee -gʋ -nyɩma wa -mɩa: laga weee -gʋ -nyɩma mɩ -bha. Zʋa weee 'yli -nyɩma mɩ -bha. Klu weee nyɩma mɩ -bha. Wɛlɩ weee nyɩma mɩ -bha. Wa 'yligbe 'ŋnɩmnɩkpe -yɔ Bhlabhlɛyu 'yu. Wa ka -bana 'pʋpa 'wʋ, 'ɩn saʋn mɩa wa kwɛɛ. 10 Wa 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, wa nɛɛ:

«-Amɩaa -Lagɔ -ɔ -dɩa 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ la,

ɔ -yɔ Bhlabhlɛyu 'sɔ,

gbʋwʋsasɩe mɩ wa -nʋ nya!»

11 Nɩɩ, 'anzɩ weee bibea wee 'yliyɔgali -mnʋa klaa, waa nyɩma kpasɩ klaa, we -yɔ 'ŋnɩmnɩkpe. Wa -gblia 'wlu la 'ŋnɩmnɩkpe 'yu, 'ɩn wa yia -Lagɔ bʋbɔ. 12 Wa nɛɛ:

«-Amɛnɩ!

Nyɩma weee gba ɔ 'ŋnɩ -zɔnʋ.

Nɩɩ, nyɩma weee -mnɩnɩ ɔ 'ŋnɩ,

gbʋyilo weee mɩ ɔ -nʋ nya,

nyɩma weee 'pa ɔ fuo, nyɩma weee zʋ -bha ɔ,

'tɩtɛ -yɔ latɛlo weee mɩ ɔ -nʋ nya.

We -mɩ 'sa, 'ɩn we 'ka 'sa -tʋ

'ylɩ weee -nʋ nya.»

13 -Bha nyɩmɛ kpasa yabhlo 'yɩbhaa 'mɩ laɛ: «'Lee, waa nyɩma kaa dɛ -bana 'pʋpa 'wʋ, mɔɔ -nyɩma wa -mɩ, 'ɩn mɔ wa 'bhʋlʋa?»

14 Ɩn nɛɛ ɔ -yla: «Na -kanyɔ, -ɔ -yia we 'ji, -mɩ -wa!»

Ɔ nɛɛ: «Waa nyɩma mɩa dɛ, wa ka wa sɩalɩ bhabha. Wa ka wa 'dɛɛ -bana -wɔlʋ Bhlabhlɛyuu 'pɩɔn lʋ, 'ɩn we yia pɔmanɩ tenyii. 15 We 'gbʋ wa 'yligbea -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩkpe 'yu, zlɩoo, sabɔoo, wa 'ka ɔ dʋmagbʋ lɛnʋ ɔ -budu 'kadʋ zɔ, 'ɩn -ɔ -dɩa 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ la, 'ɩn -mɔɔ kʋa wa 'wʋ. 16 Ŋwɔ 'na 'ka 'maslɛɛn wa 'bha, 'nyumatʋ 'na 'ka 'maslɛɛn wa 'bha, 'ylʋ -yɔ slo 'na 'ka 'maslɛɛn wa 'bha. 17 Nɩɩ, Bhlabhlɛyu -ɔ mɩa 'ŋnɩmnɩkpe kwesi, mɔ yia wa 'nyuwlukʋa lʋ kwaa, bhlabhlɛɛ 'yliyɔzʋnyɔ 'bhisa. 'Ɩn -Lagɔ yia wa 'mɩɔ weee sɩa.»

8

Bhlabhlɛyu -wlɔa glɩglɩ -sɛbhɛɛ klalɩluu gbesɔnʋ

1 Nɩɩ, Bhlabhlɛyu -wlɔa wee glɩglɩ -sɛbhɛɛ klalɩluu gbesɔnʋ, 'ɩn -Lagɔɔ -gbɛ yia 'wʋtʋ blenyii 'lɛlɩɩ kibhe -bhlo. 2 'Ɩn, ɩn yia 'anzɩ gbesɔ -yɔyɩ 'yligbeda -Lagɔ 'yu. Ɔ yia we lɛglɛ gbesɔ 'wʋladlili.

3 'Anzɩ -putu yia, 'ɩn we yia 'slakagʋsalɩlu kwesi 'yligbe, -can -dɔkɔ mɩ we kwɛɛ, we nʋkplɛ wa siea 'wlɩ. Wa 'nyɛa we 'wlɩ duun yoo, we suslolua -Lagɔnyɩma weee bhubhoewɛlɩ -yɔ 'wlɩ 'wʋ, 'ɩn we -yɔ we yia 'slakagʋsalɩlu 'yu mnɩ, we 'ka we -Lagɔ 'nyɛ. Wee 'slakagʋsalɩlu mɩ -can nya, 'ɩn we mɩa -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩkpe 'yu. 4 'Ɩn 'wlɩɩ gbeylo -yɔ -Lagɔnyɩma weee bhubhoewɛlɩ yia 'wʋsɔ 'anzɩ kwɛɛ -Lagɔ 'yu. 5 Tɔʋn, 'anzɩ 'bhua -dɔkɔ 'wʋ, we yia we yeli 'slakagʋsalɩluu -kosu nya, 'ɩn we yia we dʋdʋ -gʋ 'mni. -Bha -bhlokpadɛ, -dɛ -gaan, wɛlɩnya gbaa, 'nyu 'paa 'yɩka, 'ɩn dʋdʋ yia zuklu.

Tɩa -lɛglɛ -mnʋaa wɛlɩ

6 'Anzɩ gbesɔ, -we kaa lɛglɛ gbesɔ kwɛɛ, mʋ mnazɩa we 'dɛ la we 'ka we bhlɩ.

7 We tɩanʋ bhlɩa we lɛglɛ, 'ɩn -zɛlɩ nyu klaa, -kosu klaa, we -yɔ 'pɩɔn, -we mɩa 'wʋsusloluda, ɩn we yia we dʋdʋ -gʋ 'mni. Dʋdʋʋ kibhe ta -gʋ -bhlo yia si, su ta glaa -bhlo -yɔ -petu yalʋ weee yia si.

8 We 'sɔnʋ bhlɩa we lɛglɛ: -kosu 'kadʋ 'wlʋa -gɔgɔ -we mɩ sida, 'mʋ wa vitelia gumunyu lʋ, 'ɩn gumunyuu taa nʋʋ -bhlo yia 'pɩɔn -zɛ. 9 Gumunyu lʋ -li ta glaa -bhlo yia tlɩ, 'ɩn we yia 'glʋ ta glaa -bhlo lasa.

10 We tanʋ bhlɩa we lɛglɛ: -zɛlɩya 'kadʋ 'bhʋa yalɩ, 'ɩn we yia bhli, wee -zɛlɩya mɩa, -kosuu mɩɔ 'bhisa we nyumaa, mʋ bhlilia 'nyuwlukʋanya -yɔ -gbʋa 'kadɩ ta glaa -gbʋa -bhlo lʋ. 11 Wee -zɛlɩya wa laa kalɔlu, 'ɩn wee -gbʋa ta glaa -bhloo 'nyu yia kamanɩ. 'Ɩn wee 'nyu yia nyɩma duun 'bha we 'kɩkaloo 'gbʋ.

12 Wee 'anzɩ -mnʋanʋ bhlɩa we lɛglɛ, 'ɩn 'ylʋʋ kibhe taa nʋʋ -bhlo klaa, 'cʋʋ kibhe taa nʋʋ -bhlo klaa, we -yɔ -zɛlɩ ta glaa -bhlo yia -nyumo. Sa zlɩɩ taa nʋʋ kibhe -bhlo -tʋa nikpise 'wʋ, 'sa sabɔɔ taa nʋʋ kibhe -bhlo 'nɩa 'cʋ -yɔ -zɛlɩɩ san 'yɩ.

13 Nɩɩ, ɩn -talɩa -bha, 'ɩn ɩn yia -galɩbhacɩcɛ mɩa -bluda -mɔ yalɩ 'pɩpɩɩ 'wʋkpɩwɛlɩ 'tɩtɛ 'nʋ, we nɛɛ: «Gbʋnyuu, gbʋnyuu, gbʋnyuu mɩ dʋdʋgʋ -nyɩmaa -nʋ nya 'anzɩ taa pnɩɩ -ka wa lɛglɛ bhlɩ!»

9

Lɛglɛɛ gbunʋ

1 Nɩɩ, 'anzɩɩ gbunʋ bhlɩa we lɛglɛ, -zɛlɩya yabhlo -we bhlia dʋdʋ, 'ɩn ɩn yia we -yɔyɩ. 'Bhʋka -we 'nɩa bhloluda -ka, we -laklɩ wa 'nyɛa wee -zɛlɩya yoo. 2 We -kalɩa wee 'bhʋka, gbeylo -we 'wlʋa -klaaa gbeylo mʋ 'tlaa -mɔ, 'ɩn we yia 'ylʋ -yɔ -pɩpɛ ylumanɩ. 3 Wee gbeylo 'wʋ -gangannya 'tlaa, 'ɩn we yia dʋdʋ -gʋ lamneni. 'Ɩn -Lagɔ yia 'tɩtɛ -we -yɔ -klagbetaa 'tɩtɛ 'wʋwlʋa we 'nyɛ. 4 Wa nɛɛ we -yla we 'na nʋnʋ gbʋnyuu -petu -yla lɛ -nɩ, we -yɔ sunya -yɔ -titi -wɔtʋ. Nɩɩ, nyɩma -wa 'nɩa -Lagɔɔ yibhelida 'klʋ -yɔ -ka, 'ma we 'kaa gbʋnyuu -yla lɛnʋ. 5 Wa 'nɩ wee -gangannya 'yoo 'nyɛ we 'ka nyɩma 'bha. Wa nɛɛ nɩɩ, we sɩalɩ wa bhabha 'cʋ gbu zɔ. Sa -klagbeta -ka 'pa, 'ɩn -bha glopoa nɩ, we nʋ 'sa we. 6 We bhla, tlɩtlɩee da wa yia -talɩa, 'ɩn wa 'na 'ka we 'yɩ, we tʋ yia nyɩma 'bhaa, 'ɩn kwɛɛ -mʋʋ yia wa -gwaa.

7 Wee -gangannya 'wlʋsa nɩmɛsʋʋn, -we wa mnazɩa la tʋgʋ -nʋ nya, 'ɩn -we ka 'wluo 'wlʋa nɛɛ -can -kloo mɩ -bha. We 'klʋ -yɔ nyɩmaa 'klʋ 'wʋwlʋ. 8 We 'nyi 'wlʋ 'ŋwnɩɩ 'nyi. 'Ɩn we gla 'wlʋ -jlaa gla. 9 We ka nɛtɛbana 'wʋ, 'ɩn we -kapuee paa -jiji. We -jiji mɩa, we 'wlʋ nɛɛ nɩmɛsʋʋn duun mɩ -wotloo 'wʋgbizeda -gwagwɩe nya we 'ka tʋ -gʋa mnɩ. 10 Wee -gangannyaa gʋn 'wlʋsa wee -klagbetaa gʋn, -we mɩa 'ylitɛlɩda seenɩ 'bhisa. We gʋn nya we mnenia we 'ka nyɩma -yla gbʋnyuu lɛnʋ 'cʋ gbu zɔ. 11 Wee -gangannya ka 'wlulapɩlɩnyɔ: 'bhʋka -we 'nɩa bhloluda -ka, we 'wʋ -Kuzuu 'anzɩ we -mɩa. Nɩɩ, we 'ŋnɩ -wa Abadɔn zuifʋwɛlɩ 'wʋ, Apoliɔn *glɛkɩwɛlɩ 'wʋ. We ji -wa -Lunyumonyɔ. 12 Tɩatɩa -gbʋnyuu 'plɩa dɛ, nɩɩ, we -tʋ lʋ 'sɔ.

Lɛglɛɛ gbelibhlonʋ

13 Nɩɩ, 'anzɩɩ gbelibhlonʋ bhlɩa we lɛglɛ nɩ, 'ɩn, ɩn yia wɛlɩ yabhlo 'nʋ. -Lagɔɔ 'slakagʋsalɩluu gwɩgwɩ -mnʋa 'yli we 'bhʋa. Wee 'slakagʋsalɩlu mɩ -can nya, 'ɩn we mɩa -Lagɔ 'yu. 14 Wee wɛlɩ nɛɛ wee 'anzɩɩ gbelibhlonʋ kaa lɛglɛ kwɛɛ -yla: «'Anzɩ -mnʋa -we mɩa gbʋanda, -gbʋa 'kadʋ wa laa Eflatɩ kwesi, -ɩn -blo we -nya.» 15 Wee 'anzɩ -mnʋa mɩa, -Lagɔ ka we lamnazɩ ɔ lubhoo -nʋ nya. Wee -zʋ nɩɩ cʋ nɩɩ ylɩ nɩɩ 'lɛlɩ tɛɩɩn -nʋ nya ɔ mnazɩa we la, we 'ka mnɩ, we 'ka nyɩma 'wʋsɩsalɩ, 'ɩn we 'ka nyɩma ta glaa -bhlo 'bha. Nɩɩ, wɛlɩ gbaa, 'ɩn wa yia we -blo. 16 'Slʋja -wa mɩa nɩmɛsʋʋn -gʋ, wa zɛlɩa wa 'mɩ -yla, wa ŋwɛ nyni miniɔn 'wlu -bhlo. 17 -Mɔ na 'yli -kakɩe 'wʋ, -wa -dɩa wee nɩmɛsʋʋn -gʋla, sa ɩn 'yɩa wa -yɔ mʋ nɩ: nɛtɛbana mɩa wa 'wʋ, we -za -kosu 'bhisa, we ylu yalɩ 'bhisa, we -za lɩɩ -bhubhɛɛ nʋkplɛ 'bhisa. Wee nɩmɛsʋʋnnyaa 'wlu 'wlʋsa -jlaa 'wlu. 'Ɩn -kosu klaa, gbeylo klaa, we -yɔ -bhubhui slo tlaa we ŋwɛɛ. 18 Nɩɩ, -kosu klaa, gbeylo klaa, we -yɔ -bhubhui slonya 'tlaa da we ŋwɛɛ nɩ, mʋ -wa sɩasɩe ta. Mʋ 'bhaa dʋdʋgʋ -nyɩma ta glaa -bhlo. 19 Nɩɩ, wee nɩmɛsʋʋnnyaa 'tɩtɛ mɩa, we mɩ we ŋwɛ -yɔ, 'ɩn we mɩa we gʋn -yɔ. We gʋn 'wlʋsa tɩbhɛ. We ka 'wlu, we nya we nʋa nyɩma -yla gbʋnyuu lɛ.

20 Wee sɩasɩe 'nɩ dʋdʋgʋ -nyɩma weee 'bha. Nyɩma -wa -tʋa -bha, wa 'nɩ wa tɛlɩtɛlɩlu 'bɩbhʋ. Wa mɩ -bhlokpadɛ 'kuzunya bʋbɔda, tɛlɩtɛlɩlu mɩa -can nya klaa, 'gwɛzi nya klaa, nɛtɛ nya klaa, tʋkpa nya klaa, we -yɔ su nya, wa 'nɩ we bʋbʋe 'bɩbhʋ. 'Ɩn wee tɛlɩtɛlɩli mɩa, we'e 'yɩ la, we'e 'nʋ 'ɩn we'e nɔ. 21 Nɩɩ, wa 'nɩ wa dlɩ 'bhiti, wa mɩ nyɩma 'bhada -bhlokpadɛ, wa mɩ ylisi lɛnʋda, 'ɩn wa -yɔ nyɩma weee dɩa -budu 'wʋ, 'ɩn tɔlʋa ylia 'wie.

10

'Anzɩ -yɔ glɩglɩ -sɛbhɛ -yulɛ

1 'Ɩn ɩn yi 'yaa 'anzɩ 'tɩtɛ -putu -yɔyɩ yalɩ 'bhʋda. Yalɩpʋpa wɛlɩa we 'wʋ -bana 'bhisa, 'ɩn -zuku yia we 'wlu bibe. We klʋ nyumaa 'ylʋ 'bhisa, 'ɩn we bhɔgʋ 'wlʋa -kosuu -dɔlʋ. 2 Glɩglɩ -sɛbhɛ -yulɛ mɩ we kwɛɛ, we mɩ ŋwɛkalɩda. Gumunyu -gʋ we dɩa lilibhʋ la, 'ɩn we yia dʋdʋ -gʋ kɔpɛbhʋ ladɩ. 3 Sa -jla kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, 'sa we 'kpɩa 'wʋ. We 'kpɩa 'wʋ tɔʋn, 'ɩn -dɛ gbesɔ yia -gan. 4 Wee -dɛ gbesɔɔ -gangɩee 'bɩgʋ, ɩn 'yɩbha yaa ɩn 'ka we wɛlɩ cɛlɩ. -Bha -bhlokpadɛ, 'ɩn wɛlɩ yabhlo yia gba -mɔ yalɩ. We nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: «Wɛlɩ -we wee -dɛ gbesɔ gbaa, -ɩn zize we. -Ɩn 'na cɛlɩlɩ -lu yabhlogbɔɔ -nɩ.»

5 Nɩɩ, wee 'anzɩ ɩn 'yɩ yaa -yɔ 'yligbeda, -we ka bhʋ yabhlo mɩa gumunyu -gʋ, 'ɩn we 'yabhlo mɩa dʋdʋ -gʋ, we yia lilisɔ 'wʋbhu yalɩ. 6 'Ɩn we yia bi -Lagɔ -ɔ -gaa 'yliyɔ 'ylɩ weee nya, ɔ 'ŋnɩ nya, -Lagɔ -ɔ -laa yalɩ -yɔ we 'wʋ -lu weee la, -ɔ -laa dʋdʋ -yɔ we -gʋ -lu weee la, we -yɔ gumunyu -yɔ we lʋ -lu weee. Wee 'anzɩ nɛɛ: «We bhla 'nɩ 'maslɛɛn latlʋlʋ. 7 Nɩɩ, zlɩ 'anzɩɩ gbesɔnʋ yia we lɛglɛ bhlɩa, -Lagɔɔ 'wlukʋʋn -gbʋ mɩa zizeda, we zlɩ ɔ nʋa we lɛ. Cɩɩn, lɛ ɔ yia we nʋa, sa ɔ gbaa we, ɔ lubhonʋnya -wa mɩa ɔ gbʋʋ -falɩpanya nya -yla, 'sa.»

8 'Ɩn wɛlɩ -we ɩn 'nʋ yaa -mɔ yalɩ, we nɛɛ 'ya 'mɩ -ylaɛ: «'Anzɩ yligbea gumunyu -yɔ dʋdʋ -gʋ, -ɩn mnɩ we -gbɛ, 'ɩn 'sɛbhɛ -we mɩa ŋwɛkalɩda we kwɛɛ, -ɩn 'bhu we 'wʋ.»

9 'Ɩn ɩn yia we -yɔbɛ. Ɩn nɛɛ we -yla nɩɩ, we 'nyɛ 'mɩ wee 'sɛbhɛ -yulɛ yoo. We nɛɛ 'mɩ -yla: «-Ɩn 'bhu we 'wʋ, -ɩn 'ka we li. Nɩɩ, kamanɩa we yia -na nʋkplɛ, nɩɩ, lʋʋ 'kpɩ 'bhisa we yia mɛnɩa -na ŋwɛɛ.» 10 Ɩn -saa wee 'sɛbhɛ we kwɛɛ, ɩn lia we, lʋʋ 'kpɩ 'bhisa we mɛnɩa 'mɩ ŋwɛɛ. -Slɛɛn ɩn mnaa we, 'ɩn we yia kamanɩ na nʋkplɛ.

11 Wa nɛɛ 'mɩ -yla, we mɩ 'ya nɩɩ, ɩn gba -we -Lagɔ yia lɛnʋa, klu duun klaa, laganya klaa, wɛlɩɩ 'yli -bhlo -bhlonya klaa, we -yɔ nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyaa daa.

11

-Lagɔɔ gbʋdayɩnya 'sɔ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, gblee yabhlo -we -yɔ su -we nya wa yɩbhɔlʋa -lu 'sɔ 'wʋwlʋa, wa yia 'mɩ we yoo 'nyɛ. 'Ɩn wa nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: «-Ɩn -sɔ 'wʋ -ɩn 'ka -Lagɔbudu 'kadʋ -yɔ we 'slakagʋsalɩlu yɩbhɔlʋa mnɩ. -Wa mɩa -mɔ -Lagɔ bʋbɔda, -ɩn zɛlɩ wa. 2 Nɩɩ, -ɩn tɩ -buduŋwɛɛ 'wʋ. -Ɩn 'na yɩbhɔlʋ -bha -nɩ, -we ka gbʋ -wa, -wa 'nɩa Zuifʋ, wa ka we wa 'nyɛ, 'ɩn ma yia -Lagɔɔ -mɔwlʋ gbe -gʋnɔa 'ɩn wa 'ka we lawʋwlalɩ 'cʋ glʋ 'sɔ, 'cʋ 'sɔ zɔ. 3 Nɩɩ, na gbʋdayɩnya 'sɔ na yia yoo 'paa wa 'ka -Lagɔwɛlɩ gba wee 'ylɩ 'wlu gbelibhlo 'ylɩ glʋ ta nya, -gbɛnaa nya 'wʋ.» 4 Nɩɩ, ma -wa *olivʋsu 'sɔ -yɔ 'napɛ 'sɔ -we 'yligbea dʋdʋʋ -Kanyɔ -Lagɔ 'yu. 5 Nyɩmɛ -ka we -yla gbʋnyuu lɛnʋa yi, 'ɩn -kosu tlaa we ŋwɛɛ, 'ɩn we bhaa ɔ. Nyɩmɛ -ɔ -ka we -yla gbʋnyuu lɛnʋa yi, 'sa -bhlokpadɛ -mɔɔ yia tlɩa. 6 Waa gbʋdayɩnya ka 'tɩtɛ wa 'ka 'nyu 'yligbeli -mʋʋ yi 'wlʋ we lʋa wa -Lagɔgbʋʋ -falɩpa bhla. Nɩɩ, wa ka 'tɩtɛ wa 'ka 'nyu 'pɩɔn 'wʋlabhitili. 'Ɩn wa ka 'tɩtɛ wa 'ka dʋdʋ -gʋ sɩasɩee 'yli -bhlo -bhlo lala wa dlɩɩ da.

7 'Ɩn gbʋ -we ka da wa 'yɩa nɩ, wa -ka we gbagbɩe bhɩa, 'ɩn 'bhʋka -we 'nɩa bhloluda -ka, -mɔ nɩmɛ yabhlo yia 'tlaa, we 'ka wa tʋ dɩlɩ, we 'ka wa lu, 'ɩn we 'ka wa 'bha. 8 'Ɩn wa 'kwienya 'ka lasluda -tʋ -mɔ 'gbe 'kadʋʋ -gblɔgblʋ 'wʋ, da nyɩma kʋlʋa wa -Kanyɔ *su -gʋla. Wee gbe mɩa, 'mʋ wa palɩa *Sodɔmʋ -yɔ Ezipʋtʋ 'wʋ. 9 Nɩɩ, nyɩmaa 'yli -bhlo -bhlo -wa 'bhʋa zʋa -bhlo -bhlo 'yli, -wa gbaa wɛlɩɩ 'yli -bhlo -bhlo, we -yɔ -wa 'bhʋa laga -bhlo -bhlo -gʋ, -maa yia wa 'kwie ylaa 'ylɩ ta kibhe nya. Wa 'na 'ka wa 'bhlubhlugbʋ -yɔŋwnu. 10 Waa *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanya sɔ nɩɩ tlɩtlɩe yia dʋdʋgʋ -nyɩma 'mʋna 'wʋlaa, 'ɩn wa 'ka -lu 'nyɩnyɛnɩ 'mʋna nya. Waa nyɩma sɔ nɩ ka wa sɩalɩ tenyiii 'gbʋ.

11 Nɩɩ, 'ylɩ ta kibhe -ka 'plɩ nɩ, 'ɩn nyapɛlɩe bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ, 'ɩn we plaa wa 'wʋ, 'ɩn waa nyɩma sɔa 'wʋ. -Maa -ka wa -yɔyɩ, 'ɩn -nyanɩgbɔ kpalɩa -maa. 12 'Ɩn wɛlɩ 'tɩtɛ yabhlo yia wa 'dɛ 'sɔ -yla gba yalɩ: «A -gbla -seli.» 'Ɩn wa yia -mɔ yalɩ -gbla yalɩpʋpa 'wʋ -zugba wa tʋnyɩma yla wa. 13 -Bha -bhlokpadɛ dʋdʋ zuklua 'tɩtɛɛ, 'ɩn wee 'gbe kibhe kugbuaa -gʋ -bhlonʋ yia labhʋ. 'Ɩn nyɩma 'wlu glʋ -bhlo 'wlu kugbua lɛ gbu (7.000) yia tlɩ wee dʋdʋ zukluee 'bɩgʋ. Nyɩma tɔlʋa -wa -tʋa -bha, -nyanɩgbɔ yia -maa -kpalɩ, 'ɩn wa yia -Lagɔ -ɔ mɩa yalɩɩ 'ŋnɩ -mnɩnɩ.

14 Gbʋnyuuu 'sɔnʋ ka 'plɩ, -slɛɛn, wee gbʋnyuuu tanʋ yia daylɩ yia.

Lɛglɛɛ gbesɔnʋ

15 'Anzɩɩ gbesɔnʋ bhlɩa we lɛglɛ, 'ɩn wa yia wɛlɩ 'tɩtɛ -nya 'nʋ yalɩ. We nɛɛ:

«Dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩe mɩ -slɛɛn -amɩaa -Lagɔ Jejitapɛ

-yɔ ɔ -Bhasanyɔ 'sɔ kwɛɛ.

Ma yia nyɩma weee 'wlulapɩlɩa,

'ylɩ weee -nʋ nya.»

16 'Ɩn waa nyɩma kpasɩ glʋ -bhlo 'ya -mnʋa, -wa -dɩa 'ŋnɩmnɩkpenya -gʋ la -Lagɔ 'yu, wa -gblia 'wlu la, 'ɩn wa yia -Lagɔ bʋbɔ. 17 -Mɔ wa -Lagɔbʋbɔwɛlɩ 'wʋ wa nɛɛ:

«Jejitapɛ, 'tɩtɛ weee -Kanyɔ -Lagɔ,

-mɩ -ɔ mɩ bhaa, 'ɩn -ɔ mɩa,

-mɩ -a paa fuo.

Nɩɩ, -na 'tɩtɛ nya -ɩn pɩlɩa -slɛɛn nyɩma weee 'wlu la

18 Nɩɩ, laga ka 'cɛ 'pa,

'ɩn -na 'cɛpapɩe yia 'wʋsɔ.

'Ylɩ -we nya -ɩn 'kaa tlɩtlɩnyaa -yɔgbʋ 'wʋbhu we ka nyni.

Wee ylɩ nynia -ɩn 'ka -na gbʋʋ -falɩpanya

-wa nʋa -na lubho,

we -yɔ -na nyɩma -wa sɔa -na 'ŋnɩ -yɔ,

we 'ka nyɩma kpasɩ -zɛoo,

we 'ka 'nyɛnyɛyua -zɛoo,

-ɩn 'ka wa -tnʋʋ wla,

'ɩn -wa -saa dʋdʋ la,

-ɩn 'ka wa lasa.»

19 Nɩɩ, -Lagɔbudu 'kadʋ -we mɩa yalɩ -kalɩa ŋwɛ, 'ɩn wa yia -mɔ 'kesu -yɔyɩ. Nɩɩ, wee 'kesu nʋkplɛ, wɛlɩ -we suslolua -Lagɔ -yɔ ɔ nyɩma 'wʋ, 'ɩn -we wa cɛlɩa -li -gʋ, mʋ mɩa -mɔ. Tɔʋn, 'nyu 'paa 'yɩka, wɛlɩnya gbaa, -dɛ -gaan, dʋdʋ zuklua, 'ɩn -zɛlɩ nyu yia lʋa.

12

*-Zatɩbhɛ -sɔlʋa 'ŋwnɔ yabhlo -yɔwʋ

1 Nɩɩ, gwɛdilu yabhlo 'tlaa yalɩ: 'ŋwnɔ yabhlo -wa. 'Ylʋ mɩ ɔ 'wʋ -bana nya, 'ɩn 'cʋ mɩ ɔ bhʋ zɔ. -Zɛlɩ kugbua lɛ sɔ mɩa ɔ 'wluo -kloo 'bhisa. 2 Ɔɔ 'ŋwnɔ mɩ nʋkpla. Ɔ gwalɩ bhla ka nyni, ɔ mɩ luzii 'gbʋ ɔ kpɩa 'wʋ. 3 'Ɩn gwɛdilu -putu yi 'yaa yalɩ 'tla. *-Zatɩbhɛ 'kadʋ -wa, we -za. We ka 'wlu gbesɔ, we -yɔ 'gwɩ kugbua. We 'wlu -mʋmʋ -ka -mɩ, -mʋʋ ka -can -kloo -gʋ. 4 We gʋn nya we ylipea -zɛlɩ ta glaa -bhlo la, 'ɩn we vitelia we dʋdʋ. Nɩɩ, ɔɔ 'ŋwnɔ mɩ gwalɩda yida, 'ɩn wee -zatɩbhɛ yia ɔ 'yu 'yligbe, nɩɩ, ɔ -ka gwalɩ nɩ, we 'ka ɔ 'yu mna. 5 'Ɩn ɔɔ 'ŋwnɔ yia nʋkpasuyu gwalɩ. Nɩɩ, nʋkpasuyu -ɔ 'kaa dʋdʋ weee -gʋ nyɩma 'yoo da -slolu 'klʋ 'cɩcɩ nya, mɔ -wa. 'Ɩn wa yia -Lagɔ -yɔ ɔ 'ŋnɩmnɩkpe kwesi ɔɔ 'yu bɛlɩ. 6 Tɔʋn, ɔɔ 'ŋwnɔ yia -flii -bho, 'ɩn ɔ yia da bɛblɛɛ mnɩ, da -Lagɔ mnazɩa ɔ -yla 'bɩ la. Ɔ li -mɔ 'ylɩ 'wlu gbelibhlo, 'ylɩ glʋ ta (1.260), 'ɩn -zugba ɔ yɩ lililu ɔ li.

7 -Slɛɛn, tʋ yia yalɩ bhli. 'Anzɩnyaa -kanyɔ Misɛlɩ -yɔ ɔ -anzɩnya, we -yɔ -zatɩbhɛ yia gʋ, 'ɩn -zatɩbhɛɛ 'anzɩnya yia we 'wʋsa. 8 'Ɩn we yia -zatɩbhɛ -yɔ we 'anzɩnya lu. Nɩɩ, we 'nɩ we 'klʋ -ka we 'ka yalɩ -tʋ. 9 'Ɩn wa yia wee -zatɩbhɛ 'kadʋʋ 'dɛ 'pipee viteli. Mʋ -wa da bhlasabhla *-tɩbhɛ -we wa laa *'Kuzu, 'ɩn wa la 'yaa -Saatan. Mʋ nʋa dʋdʋgʋ -nyɩma weee -dawli 'wʋ. Wa vitelia we dʋdʋ, 'ɩn wa yi 'yaa we 'anzɩnya we 'bɩ viteli.

10 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɩn yia wɛlɩ 'tɩtɛ yabhlo 'nʋ -mɔ yalɩ. We nɛɛ: «Nyɩmaa gbʋwʋsabhla ka nyni. -Slɛɛn mɩa, -amɩaa -Lagɔ ka ɔ 'tɩtɛ -slolu, 'ɩn dʋdʋʋ 'wlulapɩlɩe mɩ ɔ kwɛɛ. -Slɛɛn mɩa da, ɔ -Bhasanyɔ ka we -slolu nɩɩ, mɔ kaa se. Nɩɩ, -we dɩlɩa -amɩaa bhelia gbʋ 'wlu la, wa ka we 'pipee viteli. Cɩɩn, zlɩoo, sabɔoo, -we dɩlɩa -amɩaa bhelia gbʋ 'wlu la -Lagɔ 'yu, 'mʋ wa vitelia. 11 Nɩɩ, -amɩaa bhelia ka -gʋgalɩ, Bhlabhlɛyuu 'pɩɔn -yɔ gbʋdayɩwɛlɩɩ 'gbʋ. Wee wɛlɩɩ 'gbʋ wa yia ŋwnu wa 'ka wa 'yliyɔgagɩe wla, 'ɩn wa 'ka tlɩ. 12 We 'dɛɛ 'gbʋ yalɩ -ɩn li 'mʋna. Wa ka wee -zatɩbhɛ viteli, we 'dɛɛ 'gbʋ, -wa weee -dɩa yalɩ la, a li 'mʋna! Nɩɩ, gbʋnyuu mɩ dʋdʋ -yɔ gumunyuu -nʋ nya. -We ka gbʋ -wa, 'Kuzu ka -mɔ lasibhli 'cɛ nya. Nɩɩ, we 'ylɩ 'nɩ 'wʋzu, we 'dɛ -yi we 'ji.»

13 Wee -zatɩbhɛ 'yɩa nɩɩ, wa ka we dʋdʋ viteli nɩ, ɔɔ 'ŋwnɔ -ɔ gwalɩa da nʋkpasuyu, 'ɩn we yia ɔ 'bɩ vuvue bhli. 14 Nɩɩ, -Lagɔ 'nyɛa ɔ -galɩbhacɩcɛɛ -kapue 'sɔ, ɔ 'ka -blu, da bɛblɛɛ -Lagɔ mnazɩa la ɔ -nʋ nya, ɔ 'ka -mɔ mnɩ. -Mɛmɛ mɩa ɔ mneni ɔ 'ka -mɔ -zʋ ta kibhee* lililu 'yɩ ɔ 'ka we li. 'Ɩn tɩbhɛ 'nɩ ɔ -yɔcɩpa. 15 Wee tɩbhɛ yia 'nyu gwɛzɛ ɔ 'bɩ, 'ɩn we yia -gbʋa -zɛ, we 'ka yaa ɔɔ 'ŋwnɔ mna. 16 'Ɩn dʋdʋ yia ɔɔ 'ŋwnɔ 'wʋsaa yi. Wee dʋdʋ -kalɩa ŋwɛ, -gbʋa -we -zatɩbhɛ gwɛzɛa, 'ɩn we yia we 'ma. 17 'Ɩn wee -zatɩbhɛ yia ɔɔ 'ŋwnɔ -yɔcɛpalɩ, 'ɩn we yia ɔ 'yua pnɩɩ -yɔ ɔ 'yuoyuaa -gbɛ tʋ kwa. -Maa mɩa, -Lagɔɔ tite -maa zʋa 'nʋŋwɛ, 'ɩn -maa mɩa -Zezuu gbʋdayɩnya nya. 18 -Bha wee -zatɩbhɛ bɛa gumunyuu -gɔgɔ -gʋ, 'ɩn we yia -bha 'yligbeda -tʋ -bʋsɛ -gʋ.

13

Nɩmɛ -we 'tlaa gumunyu -gʋ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɩn yia nɩmɛ yabhlo -yɔyɩ gumunyu -gʋ 'tlada, we 'gwɩ kugbua, 'ɩn we 'wlu gbesɔ. 'Ɩn we 'gwɩ -mʋmʋ -ka -mɩ, -mʋʋ ka -can -kloo -gʋ. 'Ɩn we 'wlu -mʋmʋ -ka -mɩ, -Lagɔɔ vɛlɩ ŋnɩ mɩ we -gʋ cɛlɩda. 2 Wee nɩmɛ ɩn 'yɩa -yɔ, we 'wlʋsa gbi. We bhʋ 'wlʋ sa 'cɛkanɩmɛ 'kadʋ yabhloo bhʋ, 'ɩn we ŋwɛɛ 'wlʋa -jlaa ŋwɛɛ. 'Mʋ -zatɩbhɛ 'nyɛa we latɛlɔ, we -yɔ we 'ŋnɩmnɩkpe -yɔ we 'tɩtɛ. 3 Wee nɩmɛɛ 'wlu yabhlo 'wlʋ sa tlɩtlɩlɛ mɩ we -yɔ, -mʋʋ 'bɩgʋ 'ɩn we yi 'pʋ. Nɩɩ, ŋwɛgaga -sʋbhalɩa nyɩma weee, 'ɩn wa yia we 'bɩ mnɩ. 4 Nɩɩ, wee -zatɩbhɛ mɩa, 'mʋ dʋdʋgʋ -nyɩma weee bʋbɔa, -we ka gbʋ -wa, mʋ 'nyɛa wee nɩmɛ 'tɩtɛ. 'Ɩn nyɩma weee bʋbɔ 'yaa wee nɩmɛ, -zugba wa gbaɛ: «Nyɔɔ mɩ nɩmɛ nɩ 'bhisa? 'Lee, nyɔɔ 'ka we nya gʋa?»

5 We ka 'yoo 'yɩ we 'ka we 'dɛ 'ylimanɩ, 'ɩn we 'ka -Lagɔ vɛlɩ. 'Ɩn we ka 'tɩtɛ 'yɩ, we 'ka we lɛnʋ 'cʋ glʋ 'sɔ 'cʋ 'sɔ nya. 6 We -bloa ŋwɛ 'ɩn we yia -Lagɔɔ vɛlɩe bhli: we vɛlɩ ɔ 'ŋnɩ, we vɛlɩ ɔ ladɩda, 'ɩn we yia -wa -dɩa yalɩ la vɛlɩ. 7 Wee nɩmɛ ka yoo 'yɩ we -yɔ -Lagɔnyɩma 'ka tʋgʋ, 'ɩn we 'ka wa lu. We yia 'yoo 'yɩ we 'ka zʋa weee 'yli -nyɩma klaa, nyɩmaa klu weee klaa, wɛlɩɩ 'yli -bhlo -bhloo gbanya weee klaa, we -yɔ laga weee 'wlulapɩlɩ. 8 'Ɩn dʋdʋgʋ -nyɩma weee yia we bʋbɔa. Nɩɩ, dʋdʋʋ lalabhla, nyɩma ka ŋnɩ 'nɩa 'yliyɔga -sɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda -mɩ, ma yia we bʋbɔa. Wee 'sɛbhɛ mɩa, Bhlabhlɛyu wa 'bhaa 'slaka nya, ɔ -nʋ -wa.

9 Nɩɩ, -ɔ -ka 'nʋnʋ -yukwli 'wlu -ka, ɔ 'nʋ we.

10 Nɩɩ, -lu -we 'yli nyɩmɛ 'kaa mnɩnɩ,

we 'yli ɔ mnɩnɩa.

Nyɩmɛ -ɔ 'kaa -kaslʋ 'wʋ mnɩ,

-kaslʋ 'wʋ ɔ mnɩa.

Nyɩmɛ -ɔ tʋgʋgblɛ 'kaa 'bha,

tʋgʋgblɛ bhaa ɔ.

We -ka 'sa -mɩ, -Lagɔnyɩma -ka dlɩtie, wa -tʋ -Lagɔ dlɩ -gʋ -zʋda.

Nɩmɛ -we 'tlaa glu

11 Tɔʋn, ɩn yia nɩmɛ -putu -yɔyɩ glu 'tlada. We ka 'gwɩ 'sɔ 'wlu, -mʋʋ 'wlʋ bhlabhlɛyuu 'gwɩ, nɩɩ, -zatɩbhɛ 'bhisa we gbaa. 12 Nɩmɛɛ tɩanʋʋ 'tɩtɛ we kaa. We -ka nyɩma 'yu 'tla, mʋ nʋa lɛ, 'ɩn -maa bʋbɔa nɩmɛɛ tɩanʋ -we tlɩtlɩlɛ fɛlɩa 'bhaa. 13 'Ɩn wee nɩmɛ nʋa gwɛdigbʋ 'kadɩ lɛ, 'ɩn we sʋbhalɩa -maa ŋwɛgaga. Sa 'bhisa, we sa -kosu yalɩ, 'ɩn we laa we dʋdʋ -gʋ, nyɩma weee 'yibadɩ. 14 Gwɛdigbʋnya -we wee nɩmɛ nʋa lɛ nɩmɛɛ tɩanʋ 'yu, we nya we nʋa dʋdʋgʋ -nyɩma -dawli 'wʋ. 'Ɩn we gbaa -maa -yla nɩɩ, nɩmɛ -we tʋgʋgblɛ nʋa lɛ, 'ɩn we yia 'pʋ, wa tɛlɩ we 'wʋwlʋ. 15 Nɩmɛ -we 'tlaa glu, mʋ 'yɩa 'tɩtɛ we 'ka wee tɛlɩtɛlɩlu nyapɛlɩe 'nyɛ -mʋʋ 'ka gbagbɩe mneni. 'Ɩn -wa 'nɩa we bʋbʋe ŋwnu, we 'ka wa 'bha. 16 Mʋ nʋa we lɛ, 'ɩn nyɩma weee, 'yuaoo, nyɩma kpasɩoo, 'ŋnɩmnɩnyaoo, bobabhanyaoo, -wa 'nɩa galɩoo, we -yɔ galɩ, 'ɩn wa yia we yibhelida -yɔka -gla nya. We 'nɩ wa lilisɔ -yɔ -mɩ, -zugba wa 'klʋ -yɔ -wa. 17 Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ 'nɩ wee nɩmɛɛ yibhelida -yɔka, -ɔ 'nɩ we 'ŋnɩ -yɔka, -ɔ 'nɩ we nimeloo -yɔka, wa'a 'nyɛ ɔ 'yoo ɔ 'ka -lu zɔ, 'ɩn ɔ 'ka -lu pɛlʋ 'pa.

18 Nɩɩ, gbʋyilo -bhla bɛa. -Ɔ -ka 'ylimna, ɔ sɩsalɩ wee nɩmɛɛ nimeloo 'wʋ, 'ɩn ɔ 'ka we 'wʋlanʋ. Nɩɩ, wee nimeloo mɩa, nyɩmɛ yabhloo ŋnɩ -wa: mʋ -wa 'wlu ta glʋ ta 'ya gbelibhlo (666).

14

Nyɩma wa zɩtɩa 'wʋ, wa lʋʋ

1 Ɩn -talɩ 'yaa -bha, 'ɩn ɩn yia Bhlabhlɛyu -yɔyɩ. Ɔ mɩ *Siɔngɔgɔ 'wlu 'yligbeda, we -yɔ nyɩma 'wlu glʋ ta -zakpa kugbua lɛ 'sɔ (144.000). Ɔɔ Bhlabhlɛyu -yɔ ɔ Didee 'ŋnɩ mɩ wa 'klʋ -yɔ cɛlɩda. 2 Wɛlɩ yabhlo yia yalɩ 'bhʋ. Wee wɛlɩ 'wlʋ gumunyuu -jiji, we 'wlʋ 'ya sa -dɛ -gan. Wee wɛlɩ mɛnɩ -pete wa mɩa bhlɩdaa wɛlɩ 'bhisa. 3 Waa nyɩma mɩ 'ŋnɩmnɩkpe klaa, 'yliyɔgali -mnʋa klaa, we -yɔ nyɩma kpasɩ 'yu lʋʋ lolu bhlɩda. Wee lʋʋ mɩa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka we bhlɩ, we 'nɩ waa nyɩma 'wlu glʋ ta -zakpa kugbua lɛ 'sɔ (144.000) -wa -Lagɔ zɩtɩa 'wʋ dʋdʋgʋ -nyɩma glaa 'wʋbhʋ. 4 -Maa mɩa, -maa 'nɩ -maa 'dɛ pʋɩn -plalɩ 'ŋwnɩ duun nya. Cɩɩn, 'sa -maa -tʋa 'wʋ sa 'paɩnpaɩn. Da Bhlabhlɛyu -ka 'plɩlɩ, -maa mɩ ɔ 'bɩ. -Lagɔ ka -maa 'wʋzɩtɩ dʋdʋgʋ -nyɩma glaa -maa 'ka ɔ -yɔ Bhlabhlɛyuu tɩa -nyɩma -zɛ. 5 -Maa 'nɩ yotʋbhʋ. Cɩɩn, -maa 'nɩ gbʋnyuu 'wlu -ka -Lagɔ 'yu.

'Anzɩ ta

6 Tɔʋn, ɩn yia 'anzɩ -putu -yɔyɩ -bluda -mɔ yalɩ 'pɩpɩ. Mʋ yia -Lagɔgbʋ gbaa yia, dʋdʋgʋ -nyɩma -yla. Wee -Lagɔgbʋ 'nɩ bhloluda -ka. Nɩɩ, laga weee klaa, zʋa weee 'yli -nyɩma klaa, wɛlɩɩ 'yli -bhlo -bhloo gbanya klaa, we -yɔ nyɩmaa klu weee -yla we yia we gbaa. 7 Wee 'anzɩ nɛɛ wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «A sɔ -Lagɔ! A bhlɩ ɔ 'ŋnɩ! Nɩɩ, bhla -we nya ɔ 'kaa nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhu, we ka nynii 'gbʋ. Yalɩ klaa, dʋdʋ klaa, gumunyu klaa, we -yɔ 'nyuwlukʋanya, -ɔ -laa we la, a bʋbɔ ɔ.»

8 'Anzɩɩ 'sɔnʋ yia tɩanʋ 'bɩ yi, -zugba we gbaɛ: «Ɔ ka bhli, Babilɔnʋgbe 'kadʋ ka bhli. Ɔ ka ɔ 'mama nʋ laga weee 'nyɛ sa duun, wa 'ka we 'ma. Nyɩmɛ -ɔ -ka wee nʋ 'ma, 'ɩn -mɔɔ bhlilia ɔ mʋtnɩ lʋ.»

9 Tɔʋn, 'ɩn 'anzɩɩ tanʋ yia sɔ -gaa 'yu 'bɩ yi. We nɛɛ wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «Nyɩmɛ -ɔ -ka wee nɩmɛ -yɔ we tɛlɩtɛlɩnʋ bʋbɔ, -ɔ -ka we yibhelida 'klʋ -yɔ -kaoo, ɔ -ka we sɔ -yɔ -kaoo, 10 ɔɔ nyɩmɛ yia -Lagɔɔ 'cɛɛ nʋ 'maa. Wee nʋ mɩa, we 'tɛ, 'ɩn -Lagɔ yia we ɔ 'cɛ -kɔpʋ 'wʋslua. Ɔɔ nyɩmɛ yia sɩa -kosu -yɔ -bhubhui slo 'wʋ. Sɩa ɔ yia -Lagɔɔ -mɔwlʋ -anzɩnya -yɔ Bhlabhlɛyu 'yu. 11 -Kosu -we yia wa sɩalɩa sa bhabha, we gbeylo yia -gblada -tʋa 'ylɩ weee -nʋ nya. -Slɛɛn, -wa bʋbɔa wee nɩmɛ klaa, we tɛlɩtɛlɩnʋ klaa, we -yɔ -wa kaa we yibhelida -yɔ, sabɔoo, zlɩoo, wa mɩ sɩada, wa sɩasɩe 'na 'ka bhlo.»

12 We 'gbʋ -wa mɩa -Lagɔɔ -nʋ nya, -wa zʋa ɔ tite 'nʋŋwɛ, 'ɩn wa dlɩ tʋa -Zezu -gʋ nɩ, -maa mɩa, -maa -ka -slɛɛn dlɩtie.

13 Tɔʋn, 'ɩn ɩn yia wɛlɩ yabhlo 'bhʋa yalɩ 'nʋ, we nɛɛ: «-We na yia -mɩ -yla gbaa nɩ, -ɩn cɛlɩ we: ‹-Wa tlɩlɩa -Lagɔlubho 'wʋ nɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya.›

«-Bha -bhlokpadɛ, -Lagɔɔ Zuzu nɛɛ: ‹Nyapɛa wa yia wa lubhoo 'bɩgʋ. Wa lɛnʋgbʋ -zɔnʋnya -yɔ wa nɔ.› »

*-Dlɔya -sa bhla

14 Ɩn yla 'yaa -bha, 'ɩn ɩn yia yalɩpʋpa -yɔyɩ. -Ɔ mɩa we -gʋladɩda, ɔ 'wlʋ sa nyɩmɛ. -Can -kloo mɩ ɔ 'wluo, 'ɩn 'nɛnɔ -bhleka mɩ ɔ kwɛɛ. 15 'Anzɩ -putu 'tlaa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, we 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, we nɛɛ -ɔ -dɩa yalɩpʋpa -gʋ la -ylaɛ: «-Ɩn 'bhu -na -bhleka 'wʋ, -ɩn bhli -lu -dɩdɩe. Nɩɩ, -luu -dɩdɩ bhla nynia, -we ka gbʋ -wa, -dɩdɩ bhla bɛa dʋdʋ weee -gʋ.» 16 Tɔʋn -ɔ -dɩa yalɩpʋpa -gʋ la, ɔ yia ɔ -bhleka latli dʋdʋ -gʋ, 'ɩn we yia -li -dɩ dʋdʋ -gʋ.

17 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn 'anzɩ -putu yia -Lagɔbudu 'kadʋ, -we mɩa yalɩ, zɔ 'tla. -Mʋʋ ka 'ya 'nɛnɔ -bhleka kwɛɛ.

18 Tɔʋn, 'yabhlo yia 'slakagʋsalɩluu gbɛgbɛɩn 'bhʋlʋ. -Mʋʋ mɩa, -mʋʋ ka -kosu -gʋ 'tɩtɛ. We nɛɛ, we kaa 'nɛnɔ -bhleka kwɛɛ -yla wɛlɩ 'tɩtɛ nyaɛ: «-Ɩn 'bhu -na -bhleka 'wʋ, -ɩn -sa *-dlɔya, 'ɩn -ɩn 'ka we 'wlugʋgwlalɩ. Nɩɩ, -dlɔya -we mɩa -mɔ su 'wlu dʋdʋ -gʋ, we ka zalɩ.» 19 Wee 'anzɩ tlia we -bhleka la dʋdʋ -gʋ, 'ɩn we yia -dlɔyaa gwna -sa. 'Ɩn we yia we -dlɔyaa 'wʋnyazɔlu 'kadʋ nʋkplɛ viteli. -Mʋʋ -wa -Lagɔɔ 'cɛ. 20 Nɩɩ, 'gbe lʋʋ wa 'nyazɔa wee -dlɔya 'wʋ, 'ɩn 'pɩɔn yia -mɔ 'tla. Wee 'pɩɔn mɩa, mʋ 'mnia kilo 'wlu gbeta (1.600) -gʋ, 'ɩn we -gʋwʋpapɩe yia nɩmɛsʋʋʋn ŋwɛ -yɔ nyni.

15

'Anzɩ gbesɔ -yɔ 'wʋbhlolu -sɩasɩe gbesɔ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia gwɛdilu -putu -yɔyɩ -mɔ yalɩ: we 'yli, 'ɩn we yia nyɩma ŋwɛgaga sʋbhalɩ. 'Anzɩ gbesɔ ka sɩasɩe gbesɔ kwɛɛ. Wee sɩasɩe -wa 'wʋbhlolu -sɩasɩe. Nɩɩ, mʋ nya -Lagɔ gbalɩa ɔ 'cɛ.

2 Tɔʋn, ɩn yia -lu yabhlo -yɔyɩ, we 'wlʋ sa gumunyu 'sese -we -yɔ -kosu mɩ 'wʋsusloluda. -Wa lua nɩmɛ klaa, we tɛlɩtɛlɩnʋ klaa, we -yɔ we nimeloo, wa 'yligbe gumunyu -gʋ. Wa ka -Lagɔɔ -pete kwɛɛ. 3 Wa mɩ -Lagɔɔ lubhonʋnyɔ *Moizɩ -yɔ Bhlabhlɛyuu lʋʋ bhlɩda. Wa nɛɛ:

«Jejitapɛ,

'tɩtɛ weee -Kanyɔ -Lagɔ,

-na lɛnʋgbʋnya 'yli,

'ɩn we nanɩa 'yli.

Nyɩma weee 'wlulapɩlɩnyɔ,

-na yoo mɩ tɩklɩɩ,

'ɩn we nanɩa 'yli.

4 -Ɔ 'nɩa ŋwnu ɔ 'ka -mɩ sɔ,

'ɩn ɔ 'ka -na 'ŋnɩ 'ylimanɩ,

-mɔɔ -kanyɔ 'nɩ -mɩ.

-We ka gbʋ -wa,

-mɩ -bhlogbɔɔ mɩa -mɔwlʋda.

Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma weee yia -mɩ 'yu 'wlulagblia

wa 'ka -mɩ bʋbɔ,

-we ka gbʋ -wa,

wa ka -na lɛnʋgbʋ tɩklɩɩ -yɔyɩ.»

5 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia -Lagɔbudu 'kadʋ -yɔyɩ ŋwɛkalɩda -mɔ yalɩ. -Mɔ we nʋkplɛ, -Lagɔɔ -mɔwlʋ -ladɩlɩda mɩ -mɔ. 6 'Anzɩ gbesɔ -we sɩasɩe gbesɔ mɩa kwɛɛ, mʋ 'tlaa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ. We ka -bana 'pʋpa 'paɩnpaɩn 'wʋ. We 'kɩklɛyli mɩa, -can -cɛsli mɩa -bha. 7 Wee -yliyɔgali -mnʋaa 'yabhlo 'nyɛa wee 'anzɩ gbesɔ -can -kɔpʋ gbesɔ yoo. Wee 'kɔpʋ mɩ yeda 'yliyɔga -Lagɔɔ 'cɛ nya. 8 Gbeylo yabhlo 'bhʋa -mɔ -Lagɔɔ 'tɩtɛ -yɔ ɔ 'ŋnɩmnɩe 'wʋ, mʋ yea -Lagɔbudu 'kadʋ. Nɩɩ, sɩasɩe gbesɔ -we mɩa 'anzɩ gbesɔ kwɛɛ, we 'nɩ -slɔ 'plɩ nɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ mneni ɔ 'ka -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ pla.

16

Sɩasɩe gbesɔ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɩn 'nʋa wɛlɩ 'tɩtɛ yabhlo -we 'bhʋa -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, we nɛɛ 'anzɩ gbesɔ -ylaɛ: «-Lagɔɔ 'cɛɛ kɔpʋ gbesɔ nɩ, a mnɩ we nʋkpla -li jitea dʋdʋ -gʋ.»

Sɩasɩee tɩanʋ

2 'Anzɩɩ tɩanʋ mnɩa, 'ɩn we yia wenʋʋ 'kɔpʋʋ nʋkpla -lu jite dʋdʋ -gʋ. 'Gbia 'nyii -we cɔnɔa, 'ɩn we yia nyɩma -yɔyi. Nɩɩ, nyɩma -wa kaa wee nɩmɛɛ yibhelida -yɔ, 'ɩn wa bʋbɔa -we wa tɛlɩa, 'ma wee 'gbianya yia -yɔ.

Sɩasɩee 'sɔnʋ

3 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'anzɩɩ 'sɔnʋ yia wenʋʋ 'kɔpʋʋ nʋkpla -lu jite -mɔ gumunyu lʋ, 'ɩn 'nyu yia 'pɩɔn -zɛ, 'kwiee 'pɩɔn 'bhisa. 'Ɩn gumunyu lʋ -lu weee yia tlɩ.

Sɩasɩee tanʋ

4 Wemʋ 'anzɩɩ tanʋ yia we -nʋ jite -mɔ -gbʋanya -yɔ 'nyuwlukʋanya lʋ, 'ɩn we 'dɛ weee yia 'pɩɔn -zɛ. 5 'Anzɩ -we kaa 'nyi weee -gʋ wɛlɩ, 'ɩn ɩn yia we wɛlɩ 'nʋ, we nɛɛ:

«-Mɩ -ɔ mɩ -bha,

-mɩ -ɔ mɩ bhaa tɩada,

-mɩ -wa -Mɔwlʋnyɔ.

Sa -na bhua dʋdʋgʋ -nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋ nɩ,

we tɩklɩɩ.

6 -We ka 'gbʋ we mɩa tɩklɩɩ,

mʋ -wa nɩɩ,

maa jitea -Lagɔnyɩma -yɔ ɔ gbʋʋ -falɩpanyaa 'pɩɔn.

We 'dɛɛ 'gbʋ,

-ɩn ka wa 'pɩɔn 'nyɛ,

'ɩn wa yia we 'ma,

mʋ -wa wanʋʋ 'pɛnɩe.»

7 Nɩɩ, -mɔ 'slakagʋsalɩlu 'wʋ wɛlɩ yabhlo 'bhʋa, ɩn 'nʋa we, we nɛɛ:

«Jejitapɛ,

'tɩtɛ weee -Kanyɔ -Lagɔ,

gbʋzɔnʋ -wa:

-na gbʋwʋbhubhue mɩ gbʋzɔnʋ nya,

'ɩn we mɩ tɩklɩɩ.»

Sɩasɩee -mnʋanʋ

8 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'anzɩɩ -mnʋanʋ yia -mʋʋnʋʋ 'kɔpʋʋ nʋkpla -lu jite 'ylʋ -gʋ. 'Ɩn 'ylʋʋ san yia 'wʋtɛmanɩ, 'ɩn we yia nyɩma -sie. 9 Tɔʋn 'ylʋ 'pʋa, 'ɩn we yia nyɩma -sie 'nyumɛɛ, -zugba wa vɛlɩa -Lagɔ -ɔ 'paa wee gbʋnyii yoo. 'Sa we mɩa 'bhie, wa'a 'bhiti wa dlɩ 'ɩn wa'a ŋwnu wa 'ka -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'ylimanɩ.

Sɩasɩee gbunʋ

10 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'anzɩɩ gbunʋ jitea wenʋʋ 'kɔpʋʋ nʋkpla -lu wee nɩmɛɛ 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ. Tɔʋn, 'ɩn sabɔ yia bɛ da wee nɩmɛ pɩlɩa -lu weee 'wlu la. Nɩɩ, nyɩma mua wa 'dɛɛ -kwɩtaya wa sɩasɩee 'gbʋ. 11 Wa kuu 'cɔnʋe -yɔ wa 'gbianyaa 'gbʋ wa vɛlɩa -Lagɔ -ɔ mɩa yalɩ, -zugba wa zʋ wa gbʋnyii lɛnʋe 'yliyɔ.

Sɩasɩee gbelibhlonʋ

12 Nɩɩ, wee 'anzɩɩ gbelibhlonʋ yia -mʋʋnʋʋ 'kɔpʋʋ nʋkpla -lu jite -gbʋa 'kadʋ -we wa laa Eflatɩ lʋ, 'ɩn we yia mna, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya -wa mɩa 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋda, wa -ka yi, wa 'ka 'plɩɩ 'gbʋ. 13 -Mʋʋ 'bɩgʋ, ɩn yia zuzu 'nyii* ta -we -yɔ gboŋwu 'wʋwlʋa -yɔyɩ, -zugba we tlaa -zatɩbhɛ klaa, wee nɩmɛ klaa, we -yɔ yoyogbʋʋ -falɩpanyɔ ŋwɛɛ. 14 Nɩɩ, 'Kuzu 'paa wee zuzunya yoo, gwɛdigbʋnya we nʋa lɛ. Dʋdʋ weee -gʋ we mnɩa we 'ka nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya weee 'bʋmnɩ, we 'ka wa 'wlugʋgwlalɩ, 'ɩn wa 'ka tʋ gʋ, 'tɩtɛ -ka -Lagɔɔ 'ylɩ 'kadʋʋ zlɩ.

15 Nyɩmaa -Kanyɔ nɛɛ: «Nɩɩ, 'wienyɔ 'bhisa na yia yia. -Mɔmɔ 'nɩ 'ylaa 'wʋ -mɩ, 'ɩn ɔ -ka ɔ -bana lazʋ ɔ 'dɛ kwesi nɩ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ ɔ -nʋ nya. 'Ɩn ɔɔ nyɩmɛ 'na 'ka nɔ kpanʋ nya, nyɩma -ka ɔ ylada -mɩ, zʋ 'na 'ka ɔ 'bha.»

16 Wamɩa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya weee, 'ma zuzu 'nyii gʋgwlalɩa 'wlu da yabhlo. -Mɔ wa laa zuifʋwɛlɩ 'wʋ Amagedɔn.

Sɩasɩee gbesɔnʋ

17 Nɩɩ, wee 'anzɩɩ gbesɔnʋ jitea wenʋʋ 'kɔpʋʋ nʋkpla -lu -mɔ yalɩ -pɩpɛ 'wʋ. -Mɔ -Lagɔbudu 'kadʋ zɔ, ɔ 'ŋnɩmnɩkpe 'wʋ wɛlɩ 'tɩtɛ yabhlo 'tlaa, we nɛɛ: «We ka bhɩa.» 18 Tɔʋn, 'nyu 'paa 'yɩka, wɛlɩnya gbaa, -dɛ -gaan, 'ɩn dʋdʋ yia zuklu 'tɩtɛɛ. Nɩɩ, nyɩma -ka bhaa dʋdʋ -gʋ lamɩ we 'ka -zɛɛn ylɩ, dʋdʋ 'nɩa -slɔ 'sa zuklu. 19 'Gbe 'kadʋ yia ladɩdlɩ ta, 'ɩn laga -gbenya yia labhʋ. -Lagɔɔ dlɩ yia Babilɔnʋ -gʋ -bho, 'ɩn ɔ yia we nʋ -kɔpʋ 'nyɛ, we 'ka 'ma. Wee 'kɔpʋ mɩ yeda ɔ 'cɛ 'kadʋ nya. 20 Dʋdʋnya -we mɩa gumunyu nyɩdɩ, 'nyu ka we 'dɛ weee mna, wa'a 'yɩ 'maslɛɛn -gɔgɔnyaa 'wlu -yɔ. 21 Ŋwɔtlɔ -pue bhʋa yalɩ, -zugba we bhlili nyɩma -gʋ tʋkpa 'kadɩ 'bhisa. We 'wʋwɔlʋe mneni we 'ka kilo glʋ 'sɔ nyni. 'Ɩn ŋwɔtlɔ -pue nɩɩ 'gbʋ nyɩma vɛlɩa -Lagɔ, -we ka gbʋ -wa, 'yli wee sɩasɩe 'ylia.

17

-Lagɔ 'bhua Babilɔnʋʋ -yɔgbʋ 'wʋ

1 Wee 'anzɩ gbesɔ -we kaa 'kɔpʋ gbesɔ kwɛɛ, we 'yabhlo bɛa 'mɩ -yɔ, 'ɩn we nɛɛ 'mɩ -yla: «Yi, sa -Lagɔ yia 'naabɩzɩŋwnɔ 'kadʋ -kaslʋ 'wʋpaa, ɩn 'ka -mɩ we 'klʋslolu. Ɔɔ ŋwnɔ -wa 'gbe 'kadʋ -we mɩa 'nyii -zlo kwesi. 2 Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya -yɔ ɔɔ 'ŋwnɔ 'sɔ ka -budu 'wʋdɩ. Dʋdʋgʋ -nyɩma ka ɔ nʋ 'ma sa duun. 'Ɩn -mɔmɔ -ka ɔ nʋ 'ma, -mɔɔ -kanyɔ ka ɔ mʋtnɩ lʋ bhlili.»

3 -Lagɔɔ Zuzu 'bhua 'mɩ 'wʋ, 'ɩn 'anzɩ yia 'mɩ da bɛblɛɛ kwa. -Mɛmɛ mɩa, 'ɩn ɩn yia 'ŋwnɔ yabhlo -yɔyɩ, -zugba ɔ -dɩ nɩmɛ zalʋ -gʋla. Wee nɩmɛɛ -gʋ wlu gbesɔ, 'ɩn we 'gwɩ kugbua, 'ɩn -Lagɔɔ vɛlɩ -ŋnɩnya mɩa we -yɔcɛlɩda da weee. 4 Ɔɔ 'ŋwnɔ ka 'naa -zɔnʋ -bana zalʋ 'wʋ. Nɩɩ, -can klaa, tʋkpa -zɔnʋ klaa, we -yɔ 'ŋnɩmnɩli wa laa 'pɛlɩlɩ, mʋ nya ɔ -kpea. -Can -kɔpʋ mɩa ɔ kwɛɛ. Nɩɩ, -nyanɩ yea wee 'kɔpʋ: mʋ -wa ɔ -yɔ nʋkpasiaa -budu 'wʋdɩdɩee pʋɩn. 5 'Ŋnɩ yabhlo, -we ka ji mɩa zizeda, -mʋʋ mɩ ɔ 'klʋ -yɔ cɛlɩda. Mʋ -wa:

BABILƆNƲGBE 'KADƲ

'NAABƖZƖŊWNƖƖ 'NYAA -YƆ

DƲDƲ -GƲƲ -NYANƖƖ GWEDƖDA

6 'Ɩn ɩn yia we 'jiyibheli nɩɩ, -Lagɔnyɩmaa 'pɩɔn -yɔ -Zezuu gbʋdayɩnyaa 'pɩɔn -we ɔ 'maa, we nʋ mɩ ɔ 'bhada.

Ɩn 'yɩa ɔ -yɔ, 'ɩn we yia 'mɩ ŋwɛgaga -sʋbhalɩ. 7 'Anzɩ nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: «Lɛɛ -lu ka 'gbʋ we yi 'sa -mɩ -lʋɛlɩa? Nɩɩ, ɔɔ 'ŋwnɔ -yɔ nɩmɛ -we -gʋ ɔ -dɩa la, nɩmɛ -we kaa 'wlu gbesɔ -yɔ 'gwɩ kugbua, we 'ji -we mɩa zizeda, 'mʋ na yia -mɩ -yla gbaa. 8 Nɩmɛ -we -ɩn 'yɩa dɛ -yɔ, we mɩ bha la. -Slɛɛn mɩa, we 'nɩ lamɩ. 'Bhʋka -we 'nɩa bhloluda -ka, we 'wʋ we yia 'tlaa, 'ɩn wa 'ka we lasa. We 'ka dʋdʋʋ gwedɩda bhlili, nyɩma -wa ka ŋnɩ 'nɩa 'yliyɔga -sɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda -mɩ, ŋwɛgaga yia wa sʋbhaa wa -ka wee nɩmɛ 'yɩ. -We ka gbʋ -wa, wee nɩmɛ mɩ bha la, -slɛɛn mɩa, we 'nɩ lamɩ, nɩɩ, lʋ we yia yia.

9 «-Slɛɛn mɩa, -ɩn 'nʋ gbʋ 'wʋla gbʋyilo nya. We -gʋ wlu gbesɔ mɩa, -gɔgɔ gbesɔ -wa. -Mɔ ɔɔ 'ŋwnɔ -dɩlɩa la. 'Ɩn we mɩ 'yaa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya gbesɔ nya. 10 Nɩɩ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya gbu mɩa waa gbesɔ -manɩ glaa, -maa ka bhli, wa 'nɩ -slɛɛn wa 'bɩ 'wʋ -mɩ. Nɩɩ, wa gbelibhlonʋ pɩlɩa -slɔ nyɩma 'wlu la. Wa gbesɔnʋ 'nɩ -slɔ nyni. 'Ɩn ɔ -ka yi, ɔ 'na 'ka -gwlɛ. 11 Bhlasabhla -nɩmɛɛ tɩanʋ mɩa, -we mɩ bhaa la, 'ɩn -we 'nɩa -slɛɛn lamɩ, mʋ -wa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔɔ gbetanʋ. We mɩ waa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya gbesɔ -manɩ glaa. La wa yia we -saa.

12 «'Gwɩ kugbua -ɩn 'yɩa dɛ -yɔ nɩ, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya kugbua -wa. Wa 'nɩ -slɔ wa 'tɩtɛ 'yɩ. Nɩɩ, wa -ka wa 'tɩtɛ 'nyɛ nɩ, 'ɩn wa -yɔ wee nɩmɛ 'sɔ pɩlɩa nyɩma 'wlu la, bhla -sɛlɛɛ -nʋ nya. 13 Waa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya weee mɩa, wa 'wlukʋʋngbʋ -bhlo. We 'dɛɛ 'gbʋ wa yia wa latɛlo -yɔ wa 'tɩtɛ wee nɩmɛ -yla tɩ. 14 Ma yia Bhlabhlɛyu tʋ dɩlɩa, 'ɩn lua ɔ yia wa. -We ka gbʋ -wa, mɔ pɩlɩa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya weee 'wlu la, 'ɩn ɔ mɩ -cɩaan nʋ -kanyɔ nya. Nyɩma -Lagɔ laa, 'ɩn ɔ yia -bha wa -sa, 'ɩn wa mɩa tɩklɩɩ -Lagɔ 'yu, -maa -yɔ ɔ sɔ yia wa lua.»

15 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'anzɩ nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: «'Nyi -we -ɩn 'yɩa dɛ -yɔ, da 'naabɩzɩŋwnɔ -dɩa la, mʋ -wa nyɩmaa klu klaa, nyɩmaa -zlo klaa, laga klaa, we -yɔ wɛlɩɩ 'yli -bhlo -bhlo gbanya. 16 'Gwɩ kugbua -we -ɩn 'yɩa dɛ -yɔ, we -yɔ wee nɩmɛ, mʋnya yia ɔɔ 'naabɩzɩŋwnɔ 'wʋnyɛa. -We weee ɔ kaa kwɛɛ, kwɛɛ we yia we ɔ -saa -nya, 'ɩn we 'ka ɔ tɩ kpanʋ nya. Ɔ yɩcɛ we yia lia, 'ɩn we 'ka ɔ pnɩɩ -kosu 'wʋpa. 17 -We ka 'gbʋ we 'kaa we lɛnʋ -nya, mʋ -wa nɩɩ, -Lagɔ zʋa we we dlɩ 'wʋ, we 'ka dlɩ -bhlo -ka, 'ɩn we 'ka we 'tɩtɛ nɩmɛ -yla tɩ ɔ dʋmagbʋ nya. We 'dɛɛ 'gbʋ, 'tɩtɛ weee waa nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya yia wee nɩmɛ yoo 'nyɛa. 'Sa we yia -mɩa, 'ɩn we 'ka -Lagɔɔ wɛlɩɩ -gʋgbʋʋ lɛnʋbhla ylɩ. 18 Nɩɩ, 'ŋwnɔ -ɩn 'yɩa dɛ -yɔ, wee 'gbe 'kadʋ -wa. Mʋ pɩlɩa da dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya weee 'wlu la.»

18

Babilɔnʋgbee bhlibhlie

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia 'anzɩ -putu -yɔyɩ yalɩ 'bhʋda. We ka 'tɩtɛ, 'ɩn we san nynia dʋdʋʋ da weee. 2 We 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ, we nɛɛ:

«Ɔ ka bhli, Babilɔnʋgbe 'kadʋ ka bhli.

-Bha zuzu 'nyii dɩlɩa -slɛɛn la.

Pʋɩnkazuzu weee -yɔ pʋɩnkazia weee

-we wa nyɛa 'wʋ,

mʋ dɩlɩa -bha la.

3 Nɩɩ, ɔ ka laga weee ɔ nʋ 'nyɛ sa duun,

'ɩn -mɔmɔ -ka ɔ nʋ 'ma,

'ɩn -mɔɔ -kanyɔ bhlilia ɔ mʋtnɩ lʋ.

Dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya -yɔ ɔ 'sɔ ka -budu 'wʋdɩ.

'Ya, ɔ 'ŋnɩmnɩe 'kadʋʋ 'gbʋ,

dʋdʋ -gʋʋ -valɛpanya ka 'gwɛzi duun 'yɩ.»

4 'Ɩn ɩn yia wɛlɩ -putu 'bhʋa yalɩ 'nʋ, we nɛɛ:

«Na nyɩma, a 'tla Babilɔnʋgbe nʋkplɛ.

A -ka we lɛnʋ, a 'na 'ka ɔ gbʋnyuu glaa -mɩ,

'ɩn sɩasɩe -we yia ɔ bhɩtɩa,

a 'na 'ka we 'wʋ -mɩ.

5 Nɩɩ, ɔ gbʋnyii ylɩa yalɩ.

-Lagɔ 'nɩ ɔ lɛnʋgbʋ 'nyii 'wʋdlʋ.

6 Sa ɔ nʋa ɔ nyɩma, a nʋ 'sa ɔ.

-We ɔ nʋa nyɩma -yla lɛ,

a nʋ we -zakpa 'sɔ lɛ ɔ -yla.

'Kɔpʋ -we 'wʋ ɔ 'nyɛnɩa nyɩma nʋ,

a palɩ -mɔ 'tɛlɔ nʋʋ -zakpa 'sɔ ɔ -yla.

7 'Dɛɛ 'ylimanɩe -yɔ 'ŋnɩmnɩe ɔ 'yɩbhaa.

We 'dɛɛ 'gbʋ, a 'nyɛ ɔ 'sasʋkpa -sɩasɩe

-yɔ guwʋwlʋwlʋe.

Ɔ nɛɛ ɔ 'dɛ -yla:

‹Ɩn -dɩ 'ŋnɩmnɩkpe -gʋla.

Ɩn 'nɩ -dʋgbaŋwnɔ,

'ɩn gu 'na 'ka 'mɩ 'wʋwlʋ.›

8 We 'dɛɛ 'gbʋ, sɩasɩe 'kadɩ

-we yia ɔ ylɩa 'ylɩ -bhlo nya, mʋ nɩ:

nyɩmɛ -bhagu klaa, guwʋwlʋwlʋe klaa,

we -yɔ ŋwɔ.

We 'dɛ weee yia ɔ -gbɛ yia.

'Ɩn -kosu 'ka ɔ -sie.

Cɩɩn, Jejitapɛ -ɔ 'bhua ɔ -yɔgbʋ 'wʋ,

ɔ ka 'tɩtɛ.»

9 Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya -yɔ ɔ ka -budu 'wʋdɩ. Wa ka ɔ 'gwɛzi li. We mɩ 'saa 'gbʋ, -kosu -we yia ɔ -siea, wa -ka we gbeylo -yɔyɩ, wia wa yia. -Gle wa yia 'paa wee 'gbee 'gbʋ. 10 Wa 'na 'ka we kwesi lanyni, -we ka gbʋ -wa, nyanɔ wa yia nʋa wee sɩasɩe 'kadʋʋ 'gbʋ, 'ɩn wa 'ka gbaɛ:

«Gbʋnyuu! Gbʋnyuu!

Babilɔnʋgbe 'kadʋ, 'gbe 'tɩtɛ,

-Lagɔɔ 'cɛ 'kadʋ ka ɔ lasa

'lɛlɩ -bhlogbɔɔ nya.»

11 Nɩɩ, dʋdʋ -gʋʋ -valɛpanya mɩ wida, wa mɩ -gle 'pada wee 'gbee 'gbʋ. Wa -valɛ'ɛ zɔ -slɛɛn. 12 Wa pɛlʋpa -li nɩ: -can klaa, 'gwɛzi 'pʋpa klaa, tʋkpa -zɔnʋ klaa, 'pɛlɩlɩ klaa, 'naa -zɔnʋ klaa, 'naa -zalʋ -we ka -valɛ 'tɛa klaa, -mislɔ naa klaa, we -yɔ suu 'yli -bhlo -bhlo -we wa'a 'yɩa bhebhe. Tɛlɩtɛlɩli mɩ 'ya -bha, tɔlʋa mɩ lʋɛgla nya, tɔlʋa mɩ su -zɔnʋ nya, tɔlʋa mɩ nɛtɛ -zɔnʋ nya, 'ɩn tɔlʋa mɩa tʋkpa 'nanɩ nya. 13 -Zapʋʋ nnanɩli mɩ -bha, -li -we ka ŋnɛ mɛnɩa, we mɩ 'ya -bha, -mʋ -wa: *-lasiklɔ klaa, *milɩ klaa, we -yɔ 'wlɩ. Nɩɩ, nʋ klaa, 'kpɩ klaa, bleya -yɔ we bhʋbhʋ klaa, 'bhlinya klaa, bhlabhlɛnya klaa, nɩmɛsʋʋnnya klaa, we -yɔ -nɩmɛsʋʋʋn 'wʋgbizewotlonya mɩ 'ya -bha. 'Bhie, galɩ -yɔ nyɩma tɔlʋa mɩ -bha. 14 Nɩɩ, -valɛpanya nɛɛ wee 'gbe -ylaɛ: «-Lu weee a 'yɩbhaa, wa'a 'yɩ -slɛɛn we amaa -gbɛ. -We ka -valɛ 'tɛa, -we nanɩa 'yli, we ka amaa -gbɛ mnɔ, wa 'na 'ka 'maslɛɛn we 'yɩ amaa -gbɛ.» 15 -Valɛpanya, -wa 'yɩa 'gwɛzi wa -valɛ 'bɩ wee 'gbe 'wʋ, wa 'na 'ka we kwesi lanyni. Nyanɔ wa yia nʋa wee sɩasɩe 'kadʋʋ 'gbʋ. Wia wa yia, -gle wa yia 'paa. 16 'Wʋ wa yia 'kpɩaɛ:

«Gbʋnyuu! Gbʋnyuu!

Gbe 'kadʋ mɩa da nɩ,

'naa -zɔnʋ -yɔ 'naa -zalʋ

-we ka -valɛ 'tɛa,

zlɩmɛ mʋ kaa we kuu.

-Can klaa, tʋkpa -zɔnʋ klaa, we -yɔ 'pɛlɩlɩ,

'mʋ ɔ kpelia zlɩmɛ.

17 Nɩɩ, 'lɛlɩ -bhlogbɔɔ nya

we -li -zɔnʋ weee 'bhʋa la.»

Batoo -panya weee klaa, -wa plɩlɩa gumunyu -gʋ klaa, we -yɔ -wa nʋa batoo 'wʋ lubho -yɔ -wa yɩa wanʋʋ lililu 'nyu -gʋ -valɛpapɩe 'bɩ, wa 'dɛ weee ka wee 'gbe gwevla. 18 -Kosu mɩa wee 'gbe -sieda, wa -ka we gbeylo -yɔyɩ, 'ɩn wa 'kpɩa 'wʋɛ: «Gbe mɩa dɛ, we 'sɔnʋ 'nɩ -mɩ.» 19 Bla wa slua 'wluo, -zugba wa wi, wa pa -gle, wa gbaɛ:

«Gbʋnyuu! Gbʋnyuu!

Babilɔnʋgbe 'kadʋ,

nyɩma weee -wa plɩlɩa amaa -gbɛ

batoo 'wʋ gumunyu -gʋ,

wa ka 'gwɛzi -cɩan -zɛ amaa 'gbʋ.

Ama 'bhʋa la 'lɛlɩ -bhlo nya.»

20 Yalɩ, wee 'gbe ka labhʋ, a li 'mʋna. -Lagɔnyɩma, ɔ tietienya, ɔ gbʋʋ -falɩpanya, amɩa li 'ya 'mʋna. Nɩɩ, -Lagɔ ka wee 'gbe ɔ 'cɛ 'klʋslolu gbʋ -we we nʋa lɛ aɩn -yla, we 'gbʋ.

21 Tɔʋn, 'anzɩ 'tɩtɛ yabhlo yia tʋkpa 'wʋbhu. Nɩɩ, wee tʋkpa wɔlʋ 'wʋ -glɩgbɔ 'bhisa. We 'bhua we 'wʋ, we vitelia we gumunyu lʋ, 'ɩn we nɛɛ:

«A yla, 'sa -bhlokpadɛ wa yia Babilɔnʋgbe vitelia,

'ɩn we 'ka labhʋ.

22 Wa 'na 'ka 'maslɛɛn lʋʋ 'nʋ Babilɔnʋgbe nʋkplɛ.

Wa 'na 'ka -petee wɛlɩ 'nʋ.

Wa 'na 'ka 'maslɛɛn lɛglɛ 'nʋ.

Wa 'na 'ka lubho -yɔ lubhonʋnya 'yɩ.

Wa 'na 'ka 'maslɛɛn 'wuu -jiji 'nʋ.

23 'Napɛɛ san 'na 'ka 'maslɛɛn lɩ

-mɔ Babilɔnʋgbe nʋkplɛ.

Wa 'na 'ka nyimeslɔyu -yɔ ɔ 'ŋwnɔɔ wɛlɩ 'nʋ.

Nɩɩ, amaa -valɛpanya 'ylia -benyi dʋdʋ weee -gʋ,

'ɩn a yia laga weee -dawli 'wʋnʋ

amaa ylisi nya.»

24 Nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya -yɔ -Lagɔnyɩmaa tlɩtlɩe, we -yɔ nyɩma weee -wa wa 'bhaa dʋdʋ -gʋʋ tlɩtlɩe mɩ ɔ 'wlu.

19

Luluee lʋʋ

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia nyɩmaa -zloo wɛlɩ 'nʋ -mɔ yalɩ gbada. Wee wɛlɩ nɛɛ:

«*Aleluya!

-Amɩaa -Lagɔ ka -aɩn gbʋ 'wʋsa.

-Lagɔ -ɔ 'ylia, 'ɩn -ɔ 'tɛa la,

'mɔ ɔ -mɩa.

2 Nɩɩ, ɔ gbʋwʋbhubhue tɩklɩɩ,

'ɩn ɔ gbaa gbʋzɔnʋ.

'Naabɩzɩŋwnɔ 'kadʋ mɩa,

ɔ ka ɔ gbʋ dɩlɩ.

Ɔ ka dʋdʋgʋ -nyɩma duun pʋɩnplalɩ

wa nya mʋtnɩ lɛnʋe nya.

Ɔ ka -Lagɔnyɩma 'bha:

we 'dɛɛ 'gbʋ, -Lagɔ yia wa kpasa.»

3 Wee wɛlɩ nɛɛ 'yaɛ:

«Aleluya!

Wee 'gbe 'kadʋʋ gbeylo mɩ 'wʋsɔda

'ylɩ weee -nʋ nya.»

4 Waa nyɩma kpasɩ glʋ -bhlo 'ya -mnʋa -yɔ 'yliyɔgali -mnʋa -kʋlʋa 'kukolu -Lagɔ -ɔ -dɩa 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ la, ɔ 'yu, 'ɩn wa yia ɔ bʋbɔ, -zugba wa gbaɛ:

«-Amɛnɩ! Aleluya!»

Bhlabhlɛyuu 'ŋwnɔkwafɛtɩ

5 'Ya, wɛlɩ yabhlo 'tlaa 'ŋnɩmnɩkpe 'wʋ, we nɛɛ:

«Amɩa, -Lagɔɔ lubhonʋnya,

amɩa sɔa da ɔ,

we 'dɛ yi 'yua -sɛsɛ -zɛoo,

we 'dɛ yi nyɩma 'kadɩ -zɛoo,

a 'dɛ weee bhlɩ -amɩaa -Lagɔɔ 'ŋnɩ.»

6 Tɔʋn, ɩn yia wɛlɩ -we 'wlʋa nyɩmaa -zlo mɩa gbadaa wɛlɩ 'nʋ. -We 'wlʋ 'ya gumunyuu -yɔ -dɛɛ -jiji. We nɛɛ:

«Aleluya!

Cɩɩn, -slɛɛn mɩa, Jejitapɛ,

'tɩtɛ weee -Kanyɔ -Lagɔ pɩlɩ

nyɩma weee 'wlu la.

7 -A li 'mʋna,

-a 'ylimanɩ -Lagɔɔ 'ŋnɩ 'mʋna nya.

Nɩɩ, -slɛɛn mɩa,

Bhlabhlɛyuu 'ŋwnɔkwakwɩe -wa.

'Ŋwnɔ -ɔ ɔ -saa -bha ɔ -nʋ nya,

-mɔɔ ka -mɔɔ 'dɛ 'ylinamanɩ.

8 Ɔ ka 'wʋpla -bana yabhlo 'yɩ.

'Naa -zɔnʋ -bana -wa,

lɩ we lɩa,

'ɩn we mɩa -mɔwlʋda.»

(Nɩɩ, wee 'naa -zɔnʋ mɩa, mʋ -wa -Lagɔnyɩmaa libho -zɔnʋ.)

9 'Anzɩ nɛɛ 'mɩ -yla: «-We ɩn mɩa gbada, -ɩn cɛlɩ we, -Lagɔwɛlɩɩ 'dɛbhie -gbolu -wa. Nɩɩ, -wa wa laa Bhlabhlɛyuu 'ŋwnɔkwafɛtɩ 'wʋ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya.»

10 Tɔʋn, ɩn yia 'kukolu 'sibhli 'anzɩɩ bhʋ -yɔ, ɩn 'ka we bʋbɔ. 'Ɩn we nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: «-Ɩn nʋ 'nanʋʋ, -ɩn 'na nʋnʋ 'sa -nɩ. Nɩɩ, -amɩ mɩa, -Lagɔɔ lubhonʋnyɔ ɩn -mɩa, -mɩ -yɔ -na bhelia -yɔ -na bhɔlɔa -wa mɩa -Zezuu gbʋdayɩnya nya, aɩn 'bhisa. -Lagɔɔ 'dɛ -bhlo -ɩn 'kaa bʋbɔ.»

Cɩɩn, -Zezuu gbʋdayɩwɛlɩ -wa -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyaa wɛlɩɩ somi.

Nɩmɛsʋʋn 'pʋpaa -gʋladɩnyɔ

11 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia yalɩɩ ŋwɛkalɩ -nʋ -yɔyɩ. -Bhɛdɛ mɩa, nɩmɛsʋʋn 'pʋpa mɩa -bha. Wee nɩmɛsʋʋʋn -gʋladɩnyɔ wa laa Wɛlɩ -bhlo -yɔ Gbʋzɔnʋ. Ɔ gbʋwʋbhusɔ -yɔ ɔ tʋgʋsɔ tɩklɩɩ. 12 Ɔ 'yli nyumaa -kosu 'bhisa. -Can -klooo -zlo mɩa ɔ 'wluo. 'Ŋnɩ yabhlo mɩ ɔ -yɔcɛlɩda, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'nɩ we -yi, we 'nɩ ɔ 'dɛ -bhlo 'wʋbhʋ. 13 -Bana -we mɩa ɔ 'wʋ, 'pɩɔn wɔtɔmanɩa we, tʋgʋnyɔɔ -bana 'bhisa. Ɔ ŋnɩ -wa -Lagɔwɛlɩ. 14 Yalɩɩ 'slʋja mɩ ɔ 'bɩ, wa 'dɛ weee mɩ nɩmɛsʋʋn 'pʋpanya -gʋ. -Ɔ -ka -mɩ, 'naa -zɔnʋʋ -bana 'pʋpa 'paɩnpaɩn mɩ ɔ 'wʋ. 15 -Ɔ -dɩa wee nɩmɛsʋʋn -gʋ la, ɔ ka 'nɛnɔ -tʋgʋgblɛ ŋwɛɛ. Wee tʋgʋgblɛ nya ɔ yia dʋdʋgʋ -nyɩma bhɩtɩa. 'Ma ɔ yia ŋwɛ -gʋ zʋa 'tɩtɛ nya. Mɔ yia -dlɔya 'wʋnyazɔa 'tɩtɛ -ka -Lagɔɔ 'cɛ 'kadʋ 'wʋ. 16 Nɩɩ, 'ŋnɩ yabhlo mɩ ɔ -bana -yɔ ɔ bhɔgʋ -yɔ cɛlɩda. Wee ŋnɩ -wa:

NYƖMAA 'WLULAPƖLƖNYAA 'WLULAPƖLƖNYƆ

WE -YƆ

NYƖMAA -CƖAAN NƲ -KANYƆ

17 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia 'anzɩ yabhlo -yɔyɩ 'ylʋ nʋkplɛ. 'Zia weee, -we mɩa -bluda -mɔ yalɩ 'pɩpɩ, we 'kpɩa 'wʋ 'tɩtɛɛ we -yla, we nɛɛ: «A yi. A suslolu 'wʋ, -Lagɔɔ lililu 'kadʋʋ 'gbʋ. 18 Nɩɩ, a yi nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya klaa, 'slʋjaa 'yugalɩnya klaa, we -yɔ nyɩma 'tɩtɛ, a yi wa 'kwie lia. A yi nɩmɛsʋʋnnya -yɔ we -gʋladɩnyaa 'kwie lia. A yi nyɩmaa 'yli -bhlo -bhloo 'kwie lia: we 'dɛ yi galɩ -zɛoo, we yi -wa 'nɩa galɩ nya -mɩ -zɛoo, we yi 'ylaaslɩɩ -zɛoo, we yi nyɩma kpasɩ -zɛoo, a yi wa 'dɛ weee 'kwie lia.»

19 Tɔʋn, wee nɩmɛ klaa, nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya klaa, we -yɔ we 'slʋja, 'ɩn ɩn yia we -yɔyɩ. Wa ka 'wlugʋgwlalɩ wa -yɔ ɔɔ nɩmɛsʋʋʋn -gʋladɩnyɔ -yɔ -mɔɔ 'slʋja 'sɔ 'ka tʋ gʋ. 20 Nɩɩ, wa ka wee nɩmɛ -yɔ wee yoyolagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ kpa. Wee yoyogbʋʋ -falɩpanyɔ ka gwɛdigbʋ lɛnʋ wee nɩmɛ 'yu we 'ka nyɩma -dawli 'wʋnʋ. Nyɩma -wa kaa wee nɩmɛɛ yibhelida -yɔ, 'ɩn wa bʋbɔa we tɛlɩtɛlɩnʋ, 'ma we nʋa -dawli 'wʋ. Nɩɩ, we 'dɛ 'sɔɔ 'yliyɔganʋ wa vitelia -kosu 'kadʋ -yɔ -bhubhui -slo 'wʋ.

21 'Ɩn nɩmɛsʋʋʋn -gʋladɩnyɔ yia nyɩmaa pnɩɩ 'bha ɔ 'nɛnɔ -tʋgʋgblɛ -we mɩa ɔ ŋwɛɛ, we nya, 'ɩn 'zia weee yia wa 'kwie li.

20

-Zezu pɩlɩa nyɩma 'wlu la -zʋ 'wlu gbuu -nʋ nya

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia 'anzɩ yabhlo -yɔyɩ yalɩ 'bhʋda. -Laklɩ yabhlo -yɔ -pɛklɛɛ 'kadʋ yabhlo mɩ we kwɛɛ. Nɩɩ, 'bhʋka -we 'nɩa bhloluda -ka, we -laklɩ -wa. 2 'Ɩn we yia -zatɩbhɛ kpa. *-Zatɩbhɛ mɩa, *tɩbhɛ, -we mɩ bhaa, mʋ -wa. Nɩɩ, 'Kuzu wa laa *-Saatan, mʋ -wa. Wee 'anzɩ kpaa we, 'ɩn we yia we gbʋan wee -pɛklɛɛ nya, -zʋ 'wlu gbuu -nʋ nya (1.000). 3 We vitelia we 'bhʋka 'wʋ, we 'paa we -laklɩ ŋwɛ, 'ɩn we yia we -gʋgbalɩ: -mʋʋ yi 'wlʋ nɩɩ, we 'tla wee 'bhʋka 'wʋ, -zugba -zʋ wa -dɩlɩa we, we 'nɩ -slɔ gba, we yi -mɔ 'tla, we yi dʋdʋgʋ -nyɩma -dawli 'wʋnʋ. Nɩɩ, we bhla -ka bhɩa nɩ, 'ɩn wa 'ka we 'yitide bhla -sɛlɛɛ -nʋ nya.

4 Tɔʋn, 'ɩn ɩn yia 'ŋnɩmnɩkpenya -yɔyɩ. -Wa -dɩa we -gʋla, ma 'yɩa 'tɩtɛ wa 'ka nyɩmaa -yɔgbʋ 'wʋbhu. Nyɩma wa -dɩa 'wlu -gʋ, 'ɩn ɩn yia wa zuzunya -yɔyɩ. -We ka 'gbʋ wa yia wa 'bha, mʋ -wa nɩɩ, -Zezuu gbʋdayɩnya wa -mɩa, 'ɩn wa yi 'yaa -Lagɔgbʋ gba. Waa nyɩma mɩa, wa 'nɩ wee nɩmɛ -yɔ -we wa tɛlɩa bʋbɔ. Wa 'nɩ wee nɩmɛɛ yibhelida 'klʋ -yɔ -ka, 'ɩn wa 'nɩ we sɔ -yɔ -ka. Waa nyɩma mɩa, wa ka tlɩtlɩnya glaa 'wʋsɔ, 'ɩn wa -yɔ Klisɩ 'sɔ yia nyɩma 'wlulapɩlɩ -zʋ 'wlu gbuu (1.000) -nʋ nya. 5 Ma -wa tɩatɩa -nyɩma -wa -Lagɔ -sɔlʋa tlɩtlɩnya glaa 'wʋ. Wee -zʋ 'wlu gbu 'nɩ -slɔ bhɩa nɩ, nyɩma tɔlʋa 'na 'ka 'wʋsɔ. 6 Nyɩma -wa -Lagɔ -sɔlʋa 'wʋ tɩa tlɩtlɩnya glaa, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya, -Lagɔɔ -nʋ wa -mɩa. Tlɩtlɩee 'sɔnʋ 'nɩ 'tɩtɛ -ka wa -gʋ. Waa nyɩma mɩ -Lagɔ -yɔ Klisɩɩ bʋbɔnya nya. Wa -yɔ Klisɩ sɔ yia nyɩma 'wlulapɩlɩa -zʋ 'wlu gbuu -nʋ nya.

-Saataan lulue

7 Zlɩ wee -zʋʋ 'wlu gbu -ka bhɩa nɩ, 'ɩn wa tidea -Saatan 'yi. 8 'Ɩn we mnɩa dʋdʋʋ bɛta -mnʋaa -gʋ -nyɩma -wa wa laa Gɔgʋ -yɔ Magɔgʋ* -dawli 'wʋnʋa. 'Wlu we yia wa gʋgwlalɩa, wa 'ka tʋ gʋ. 'Wʋ wa yia zumanɩa gumunyuu ŋwɛyɔ -bʋsɛ 'bhisa. 9 Dʋdʋ weee -gʋ wa yia 'plɩlɩa, 'ɩn wa 'ka -Lagɔnyɩmaa ladɩlɩda -we -wa 'gbe -we -Lagɔ 'yɩbhaa, wa 'ka we gbeli. Nɩɩ, -kosu yabhlo yia yalɩ 'bhʋa, nyɩma -wa -Saatan gʋgwlalɩa 'wlu, we 'ka wa lasa.

10 Tɔʋn, *'Kuzu -we nʋa -benyi nyɩma -dawli 'wʋ, wa kpaa we, -kosu 'kadʋ -yɔ -bhubhui -slo -we 'wʋ wa vitelia wee nɩmɛ -yɔ yoyogbʋʋ -falɩpanyɔ, 'ɩn wa yia -mɔ we viteli. Sabɔoo, zlɩoo, sɩa wa yia 'kɔmʋʋ.

'Wʋbhlolu gbʋwʋbhubhue

11 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ŋnɩmnɩkpe 'kadʋ -we pɔlʋa, we -yɔ we -gʋladɩnyɔ mɩa, 'ɩn ɩn yia wa -yɔyɩ. Dʋdʋ -yɔ yalɩ ka ɔ kwɛɛ -gwa: wa'a 'yɩ 'maslɛɛn we -yɔ. 12 Nyɩma 'kadɩ -yɔ nyɩma -kpʋa -wa tlɩa, 'ɩn ɩn yi 'yaa -maa -yɔyɩ 'ŋnɩmnɩkpe 'kadʋ 'yu. 'Ɩn 'anzɩnya yia 'sɛbhɛnya 'wʋkalɩ. Nɩɩ, 'ɩn wa yi 'yaa 'sɛbhɛ -putu 'wʋkalɩ: 'yliyɔga -sɛbhɛ -wa. Tlɩtlɩnya mɩa, wa lɛnʋgbʋ -gʋ wa bhua wa -yɔgbʋ 'wʋ, sa we mɩa cɛlɩda wee 'sɛbhɛnya 'wʋ, 'sa. 13 Tlɩtlɩnya mɩa gumunyu lʋ, -maa ka -mɔ 'tla. Tlɩtlɩe -yɔ tlɩtlɩnyaa -zɔɔ ka 'ya -mʋʋ -nʋ wla. -Ɔ -ka -mɩ, -mɔɔ lɛnʋgbʋ -gʋ -Lagɔ 'bhua -mɔɔ -yɔgbʋ 'wʋ, 'sa. 14 'Ɩn wa yia tlɩtlɩe -yɔ tlɩtlɩnyaa -zɔɔ -kosu 'kadʋ 'wʋ viteli. Mʋ -wa tlɩtlɩee 'sɔnʋ. 15 'Ɩn nyɔɔo nyɔɔ ka ŋnɩ 'nɩa 'yliyɔga -sɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda -mɩ, 'ɩn wa yia -mɔɔ -kosu 'kadʋ 'wʋ viteli.

21

-Zeluzalɛmʋ lolu

1 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'ɩn ɩn yia yalɩ lolu -yɔ dʋdʋ lolu -yɔyɩ. Yalɩɩ tɩanʋ -yɔ dʋdʋʋ tɩanʋ ka labhʋ, 'ɩn gumunyu 'nɩ -slɛɛn lamɩ. 2 'Ɩn -Lagɔɔ 'gbe -we -wa -Zeluzalɛmʋ -lolu, 'ɩn ɩn yia we -yɔyɩ yalɩ -bhʋda. We yia we 'dɛ 'ylinamanɩ nɛɛ 'ŋwnɔyu -ɔ mɩ ɔ 'lowli wʋda. 3 Tɔʋn, wɛlɩ 'tɩtɛ yabhlo 'bhʋa -mɔ 'ŋnɩmnɩkpe 'wʋ, 'ɩn ɩn yia we 'nʋ. We nɛɛ: «-Slɛɛn mɩa, -Lagɔɔ ladɩda mɩ nyɩma glaa, wa glaa ɔ yia ladɩa. Ma yia ɔ nyɩma -zɛa. -Lagɔɔ 'dɛbhie -yɔ wa sɔ yia -mɩa, 'ɩn ɔ 'ka wa -Lagɔ nya -mɩ. 4 Wa -ka wi nɩ, -Lagɔ yia wa 'mɩɔ weee sɛa. Tlɩtlɩe 'na 'ka lamɩ. Guwʋwlʋwlʋe klaa, wiwie klaa, we -yɔ kuu 'cɔnʋe, -mʋʋ weee 'na 'ka lamɩ. Nɩɩ, gbʋ -sʋanya ka labhʋ.»

5 -Ɔ -dɩa 'ŋnɩmnɩkpe -gʋ la, ɔ 'bhua wɛlɩ 'wʋ, ɔ nɛɛ: «Ɩn ka -lu weee 'bhiti, 'ɩn we yia -lu lolu -zɛ -slɛɛn.» Ɔ nɛɛ 'yaɛ: «-We na gbaa, -ɩn cɛlɩ we, nɩɩ, wee wɛlɩ nɩ mɩ dlɩgʋzʋ sa, 'ɩn we mɩa gbʋzɔnʋ nya.»

6 'Ɩn ɔ nɛɛ 'ya 'mɩ -yla: «Nɩɩ, we ka -slɛɛn bhɩa. -Amɩ -wa we gwedɩda, 'ɩn ɩn mɩa we bhɩalɩda nya, we tɩanʋ -yɔ we 'wʋbhlolunʋ. Nyɩmɛ, -ɔ 'nyumatʋ -ka 'bhada -mɩ, bhe na nyɛa ɔ 'nyu. 'Nyu, -we na nyɛa ɔ nɩ, 'wlʋwlʋ nyu -we wlaa 'yliyɔgagɩe, mʋ -wa. 7 -Ɔ -ka -gʋgalɩnyɔ nya -mɩ, mɔ kaa we 'yɩyɩ klʋ: ɔ -Lagɔ na yia -zɛa, 'ɩn ɔmɔ 'ka na 'yu -zɛ. 8 Nɩɩ, -wa 'nɩa dlɩ 'tɛ klaa, -wa 'nɩa 'mɩ dlɩ -gʋ zʋ klaa, gbʋnyii 'kadɩ lɛnʋnya klaa, nyɩma -bhanya klaa, mʋtnɩ kwɛ -cɩan klaa, ylisinʋnya klaa, -wa bʋbɔa yoyo -lagɔ klaa, we -yɔ yocɩan weee, -wa weee mɩa dɛ, -kosu 'kadʋ -yɔ -bhubhui slo mɩ wa -nʋ nya: mʋ -wa tlɩtlɩee 'sɔnʋ.»

9 Nɩɩ, 'anzɩ gbesɔ, -we kaa 'kɔpʋ -we mɩa yeda 'wʋbhlolu -sɩasɩe gbesɔ nya kwɛɛ, we 'yabhlo bɛa 'mɩ -yɔ, 'ɩn we nɛɛ: «Yi, ɩn 'ka -mɩ 'ŋwnɔyu 'klʋslolu, -ɔ Bhlabhlɛyu -saa -bha ɔ 'ka ɔ 'ŋwnɔ -zɛ.» 10 -Lagɔɔ Zuzu 'sibhlia 'mɩ -gʋla, 'ɩn we yia 'mɩ -gɔgɔ 'kadʋ 'wlukwa. Wee -gɔgɔɔ -gʋ mɩ 'wʋpada. 'Ɩn we yia 'mɩ -mɔwlʋ gbe 'klʋslolu. Mʋ -wa -Zeluzalɛmʋ -we mɩa yalɩ 'bhʋda -Lagɔɔ -gbɛ. 11 -Lagɔɔ san lɩa wee 'gbe nʋkplɛ. We lɩlɩe 'wlʋ sa tʋkpa -zɔnʋ, we 'wlʋ sa tʋkpa 'nuonuo -we ka nʋkplɛ wa yɩa la 'vɛlɩ 'bhisa. 12 'Suo -we bibea wee 'gbe, we 'tu 'wʋ, 'ɩn we mɩa yalɩ 'pada. Wee 'gbe ka klolo kugbua lɛ 'sɔ, 'ɩn 'anzɩ kugbua lɛ 'sɔ kʋa we ŋwɛ. 'Ŋnɩ mɩ wee klolonya -yɔcɛlɩda, nɩɩ, *Izlaɛlɩɩ *zʋa kugbua lɛ sɔɔ ŋnɩ -wa. 13 Klolo ta mɩa bɛta yabhlo -gʋ, -mɔ wee 'gbe 'wʋ. Ta mɩ 'ylʋʋ 'wʋsɔlʋda, ta mɩ 'ylʋʋ bhlilida, we gbelibhloo pnɩɩ yɩylalɩa 'klʋ -yɔ, ta bɛta yabhlo, 'ɩn ta mɩa bɛta -putu. 14 Wee 'gbee 'suoo gwe mɩa, tʋkpa kugbua lɛ 'sɔ nya we mɩa. Bhlabhlɛyuu tietienya kugbua lɛ 'sɔɔ 'ŋnɩ mɩ wee tʋkpanya -yɔcɛlɩda.

15 'Anzɩ, -we mɩa 'mɩ -yla gbʋ gbada, -can gblee -we nya we yɩbhɔlʋa -lu, we mɩ we kwɛɛ, we 'ka 'gbe klaa, we klolonya klaa, we -yɔ we 'suo yɩbhɔlʋ. 16 Wee 'gbee bɛta -mnʋa weee -bhlo. Nɩɩ, 'anzɩ 'bhua we -can gblee 'wʋ, 'ɩn we yia wee 'gbe yɩbhɔlʋ. We tlʋlo klaa, we 'wʋlaylilo klaa, we -yɔ we -gʋwʋpalo, we 'dɛ weee -bhlo. We nyni -luu yɩbhɔlʋlu 'wlu glʋ ta. 17 'Anzɩ yia we 'suonya yɩbhɔlʋ: we tlʋlo nyni yɩbhɔlʋlu glʋ gbesɔ 'ya -mnʋa. -Luu yɩbhɔlʋlu -we 'anzɩ kaa, mʋ -bhlokpadɛ dʋdʋgʋ -nyɩma kaa. 18 Wee 'gbee suo mɩa, tʋkpa -zɔnʋ -we wa laa zasɩpʋ, we nya wa 'sʋbhaa we. -Caan 'zayli nya wa 'sʋbhaa wee 'gbe. Lɩ we lɩa 'vɛlɩ 'bhisa, 'ɩn wa yɩa we 'wʋla. 19 Nɩɩ, wee pa mɩa, tʋkpa -we -gʋ we mɩa 'sʋbhada, tʋkpa -zɔnʋʋ 'yli -bhlo -bhlo nya we mɩa. Tʋkpaa tɩanʋ mɩ zasɩpʋ nya, we 'sɔnʋ mɩ safilɩ nya, we tanʋ mɩ agatɩ nya. We -mnʋanʋ mɩ emewlodʋ nya. 20 We gbunʋ mɩ onisɩ nya, we gbelibhlonʋ mɩ salɩdʋanɩ nya. We gbesɔnʋ mɩ klisolitɩ nya, we gbetanʋ mɩ belilɩ nya. We gbomnʋanʋ mɩ topazɩ nya. We kugbuanʋ mɩ klisopazɩ nya. We kugbua lɛ -bhlonʋ mɩ tulɩkʋazɩ nya. We kugbua lɛ 'sɔnʋ mɩ ametisɩtɩ nya. 21 Wee klolo kugbua lɛ sɔ mɩa, 'pɛlɩlɩ kugbua lɛ sɔ -wa, 'ɩn klolo -bhlo mɩa wee 'pɛlɩlɩ -bhlo nya. Wee 'gbee -gblɔgblʋ 'wʋ mɩa we mɩ -caan 'dɛbhie -gbolu nya, 'ɩn wa yɩa we 'wʋla 'vɛlɩ 'bhisa.

22 Nɩɩ, wee 'gbe nʋkplɛ, ɩn 'nɩ *-Lagɔbudu yabhlogbɔɔ -yɔyɩ, -we ka gbʋ -wa, Jejitapɛ, 'tɩtɛ weee -Kanyɔ -Lagɔɔ 'dɛbhie -gbolu -yɔ Bhlabhlɛyu mɩ we nya. 23 Wee 'gbe 'nɩ 'ylʋ -yɔ 'cʋʋ saan gbʋ -ka. -We ka gbʋ -wa, -Lagɔɔ 'ŋnɩmnɩee san lɩa we 'wʋ, 'ɩn Bhlabhlɛyu mɩa we zlɩ nya. 24 Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩma yia wee 'gbee zlɩ 'klʋ nɔa, 'ɩn dʋdʋgʋ -nyɩmaa 'wlulapɩlɩnya -yɔ wa 'ŋnɩmnɩli yia yia. 25 We klolonya 'na 'ka kla 'mnumnu, -we ka gbʋ -wa, sabɔ 'na ka wee 'gbe nʋkplɛ bɛ.

26 Dʋdʋ -gʋʋ 'ŋnɩmnɩe weee -yɔ we 'tɩtɛ yia wee 'gbe nʋkplɛ yia. 27 Pʋɩnkalu -we 'kaa wee 'gbe nʋkplɛ pla, we 'nɩ -mɩ. Nyɩma -wa nʋa zʋbhalɩgbʋ lɛ, we -yɔ yocɩan, wa 'nɩ mneni wa 'ka wee 'gbe nʋkplɛ pla. Nɩɩ, -wa ka ŋnɩ mɩa Bhlabhlɛyuu 'yliyɔga -sɛbhɛ 'wʋ cɛlɩda, ma -bhlogbɔɔ 'kaa -mɔ pla.

22

1 Nɩɩ, 'anzɩ yia 'mɩ -gbʋa yabhlo 'klʋslolu. -Gbʋa -we 'wʋ 'nyu -we wlaa 'yliyɔgagɩe wlʋa, mʋ -wa. Lɩ wee 'nyu lɩa lɩlɩ vɛlɩ 'bhisa. -Lagɔ -yɔ Bhlabhlɛyuu 'ŋnɩmnɩkpe 'wʋ we tlaa, 2 'ɩn wee 'nyu plɩlɩa wee 'gbee -gblɔgblʋ 'wʋ. Da wee -gbʋaa sɔ bhʋbhlʋa -yɔ su yabhlo mɩ -bha, mʋ wlaa 'yliyɔgagɩe. -Zʋ -bhlo 'wʋ, we tnʋnʋ 'wʋla -zakpa kugbua lɛ 'sɔ. 'Cʋ -bhlo, 'ɩn we tnʋa. 'Ɩn we kpɩ jipea dʋdʋgʋ -nyɩma weee. 3 Mɛ 'na 'ka -slɛɛn lamɩ. Nɩɩ, -Lagɔ -yɔ Bhlabhlɛyuu 'ŋnɩmnɩkpe yia wee 'gbe 'wʋ -mɩa, 'ɩn -Lagɔɔ lubhonʋnya yia ɔ bʋbɔa. 4 Ɔ 'klʋ wa yia -yɔyɩa, 'ɩn ɔ 'ŋnɩ 'ka wa 'klʋ -yɔ cɛlɩda -mɩ. 5 Sabɔ 'na 'ka bɛ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ 'na 'ka 'napɛ -yɔ 'ylʋʋ saan gbʋ -ka, Jejitapɛ yia ɔ zlɩ wa -gʋ 'mniaa 'gbʋ, 'ɩn wa 'ka nyɩma 'wlulapɩlɩ 'ylɩ weee -nʋ nya.

-Zezuu yiyigbʋ

6 -Mʋʋ 'bɩgʋ, 'anzɩ nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: «Wee wɛlɩ mɩ dlɩgʋzʋ sa, 'ɩn we mɩa gbʋzɔnʋ nya. Nɩɩ, Jejitapɛ -ɔ 'nyɛa ɔ gbʋʋ -falɩpanya ɔ Zuzu, mɔ tiea ɔ 'anzɩ, -we 'kaa daylɩ lɛnʋ, we 'ka we ɔ lubhonʋnya 'klʋslolu.»

7 -Zezu nɛɛ: «A pʋ yukwli, yia na yia daylɩ! -Falɩpawɛlɩ -we mɩa 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ, -wa zʋa we 'nʋŋwɛ, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya.»

8 Nɩɩ, -amɩ *Zaan, -amɩ 'nʋa wee wɛlɩ, 'ɩn -amɩ 'yɩa wee -li -yɔ. Da ɩn bhɩa we 'nʋnʋe -yɔ we -yɔyɩyɩe, 'anzɩ -we -slolua 'mɩ we 'klʋ, 'ɩn ɩn yia we bhʋ -yɔ bhlili ɩn 'ka we bʋbɔ. 9 'Ɩn we nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: «-Ɩn nʋ 'nanʋʋ, -ɩn 'na nʋnʋ 'sa -nɩ. Nɩɩ, -mɩ klaa, -na bhelia -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya klaa, we -yɔ -wa weee zʋa 'sɛbhɛ nɩɩ wɛlɩ 'nʋŋwɛ klaa, -Lagɔɔ lubhonʋnyɔ -amɩ -mɩa aɩn 'bhisa. Nɩɩ, -Lagɔɔ 'dɛ -bhlo -ɩn 'kaa bʋbɔ!»

10 -Mʋʋ 'bɩgʋ, we nɛɛ 'mɩ -ylaɛ: «-Falɩpawɛlɩ -we mɩa da 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ, -ɩn 'na zizeli we -na 'dɛbhloo -nʋ nya -nɩ. Nɩɩ, we lɛnʋbhla ka cɩpa. 11 -Ɔ -ka nyɩmɛ 'nyuu, ɔ -tʋ gbʋnyuu lɛnʋda, -ɔ -ka pʋɩn -ka, ɔ -tʋ pʋɩnplada, -ɔ -ka nyɩmɛ tɩklɩɩ, ɔ -tʋ gbʋzɔnʋ lɛnʋda. -Ɔ -ka -mɔwlʋda -mɩ, ɔ -tʋ -mɔwlʋda.»

12 -Zezu nɛɛ: «A pʋ yukwli. Daylɩ na yia. Ɩn -ka yida -mɩ, cɛlɩli nya na yia yia. 'Ɩn -ɔ -ka -mɩ, -we ka 'yɩyɩklʋ ɔ -ka -ka, 'ɩn na nyɛa we ɔ, ɔ lɛnʋgbʋʋ 'gbʋ. 13 -Amɩ -wa *Alɩfa -yɔ *Omega, -amɩ -wa we gwedɩda, 'ɩn ɩn mɩa we bhɩalɩda nya, we tɩanʋ -yɔ we 'wʋbhlolunʋ.»

14 -Wa wɔlʋa wa -bana, 'wʋtʋtʋe -dlɔɔ mɩ wa -nʋ nya. Nɩɩ, ma kaa we 'klʋ su -we wlaa 'yliyɔgagɩe, wa 'ka we 'bhue li, wa ka we 'klʋ wa 'ka 'gbee klolo ŋwɛɛ plalɩ. 15 -Wa 'na 'kaa wee 'gbe nʋkplɛ pla, ma nɩ: -wa nʋa nɩmɛgbʋ lɛ klaa, ylisinʋnya klaa, mʋtnɩ kwɛ -cɩan klaa, nyɩma -bhanya klaa, -wa bʋbɔa yoyo -lagɔ klaa, we -yɔ -wa 'yɩbhaa yo 'ɩn wa tʋbhʋa yo. 'Pipee wa tʋa.

16 «-Amɩ -Zezu tiea na 'anzɩ aɩn 'wʋ we 'ka wee wɛlɩ nɩ gba -mɔ leglizɩnya -yla. We 'dɛ weee mɩ gbʋzɔnʋ nya. Nyɩmaa 'wlulapɩlɩnyɔ -Davidɩɩ zʋayli -nyɩmɛ ɩn -mɩa: zlʋkpa -zɛlɩya ɩn -mɩa.»

17 -Lagɔɔ Zuzu -yɔ 'ŋwnɔyu -ɔ Bhlabhlɛyu -saa -bha ɔ 'ka ɔ 'ŋwnɔ -zɛ, wa nɛɛ: «Yi!» Nyɩmɛ -ɔ -ka we 'nʋ, -mɔɔ -kanyɔ gba: «Yi!» -Ɔ 'nyumatʋ -ka 'bhada -mɩ, ɔ yi. Nyɩmɛ -ɔ -ka 'nyu -we wlaa 'yliyɔgagɩe 'yɩbha, sa bhe ɔ yɩa we.

'Wʋbhlolu -yɩbhalɩgbʋ

18 We 'dɛɛ 'gbʋ, -amɩ Zaan nɛɛ aɩn -yla: -wa weee -wa 'nʋa -falɩpawɛlɩ -we mɩa 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ cɛlɩda, -ɔ -ka we -lu -lɛ -gʋpalɩ, -Lagɔ yia sɩasɩe, -we mɩa da 'sɛbhɛ nɩ 'wʋ cɛlɩda, ɔ sɩasɩe -gʋpalɩa. 19 Wee -falɩpawɛlɩ -we mɩa *-Lagɔsɛbhɛ nɩ 'wʋ cɛlɩda, -ɔ -ka we -gʋsa, su -bhue -we wlaa 'yliyɔgagɩe, -mɔɔ -kanyɔ 'na 'ka we li, 'ɩn ɔ 'na 'ka -mɔwlʋ gbe nʋkplɛ pla.

20 -Zezu nɛɛ: «-We weee mɩa dɛ, gbʋzɔnʋ -wa.» 'Ɩn ɔ nɛɛ: «Cɩɩn, yia na yia daylɩ.»

-Amɛnɩ! Yi, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu!

21 Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu ŋwna nyɩma weee 'nyu la.

* 12:14 -Zʋ ta kibhe we -yɔ 'cʋ 42 -yɔ 'ylɩ 1.260 mɩ -lu -bhlo nya.

* 16:13 Zuzu 'nyii: 'sɛbhɛ tɔlʋa nɛɛ pʋɩn -ka zuzu.

* 20:8 Gɔgʋ -yɔ Magɔgʋ: nɩɩ, 'ŋnɩ -we wa zʋa -Lagɔɔ tʋnyɩma, mʋ -wa.