^

PIIPILI ƖSƆ TƆM TAKƎLAƔA

Portions of the Holy Bible in the Lokpa language of Benin

copyright © 1999 SIM
Language: Lokpa (Lukpa)
Translation by: SIM

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2017-10-16

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 31 Aug 2023
eBible.org certified

ef14191a-91f7-51c1-ac89-7b93dd7c4377

FRT

Piipili Ɩsɔ Tɔm Takǝlaɣa

Portions of the Holy Bible in the Lokpa language of Benin

[dop]

© 1999 SIM

Piipili Ɩsɔ Tɔm Takǝlaɣa

Portions of the Holy Bible in the Lokpa language of Benin

[dop]

Traduction par

© 1999 SIM

Premiére édition imprimée

1999, SIM

Édition électronique

2017, Wycliffe Bible Translators, Inc.

www.Wycliffe.org

www.ScriptureEarth.org

License Creative Commons

Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 non transposé (CC BY-NC-ND 4.0).

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.fr

Kɑncɑɑlɑɣɑ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

KANCAALAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Kɑncɑɑlɑɣɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ cǝnɛɣɛ tǝ nɑɑkɩ pǝ tǝnɑ pǝ kɑncɑɑlɑɣɑ. Antulinyɑ nɑ ɩ tɑɑ nyǝm ŋmɑʋ kɑncɑɑlɑɣɑ, nɑ yǝlɑɑ ŋmɑʋ kɑncɑɑlɑɣɑ, nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑncɑɑlɑɣɑ. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ, ɩsǝnɑɣɑ tɩɩ pǝsɩ nɑ tǝ́ cɛkǝnɑ ɑntulinyɑ wei ɩ tɑɑ tǝ wɛ ɩsǝntɔ tɔ, nɑ yʋlʋ lonte ntɛ́ leɣe ɑntulinyɑ tɑɑ? Pepe tɔɔ kɛ́ ɑntulinyɑ yǝlɑɑ fɛɩ tǝmɑ nɑ leleŋ? Yǝlɑɑ kɑ́ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ ɑntulinyɑ? Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɔ tɑɣɑnɑ ɩsǝnɑ pɩɩ yɑ ɑntulinyɑ yǝlɑɑ nyɔɔŋ tɔ, nɑ ɩ́ yɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɑ Apǝlɑhɑm. Ɩnɩ ɩ sɩɩnɑ Ɩsɔ piitim nɑ Ɩsɔ sɛɛtʋ kite.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Kɑncɑɑlɑɣɑ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Antulinyɑ nɑ kɑncɑɑlɑɣɑ yǝlɑɑ ŋmɑʋ titite 1–2

Kɑncɑɑlɑɣɑ yǝlɑɑ kpɛɛnɑʋ nɑ Kɑyini nɑ Apɛɛlɩ pɑ tɔm titite 3–5

Lʋm wɑɑsʋɣʋ kɛ Nowee wɑɑtʋ titite 6–10

Pɑpɛɛlɩ kutuluɣu sɔsɔɔʋ ŋmɑʋ titite 11

Ɩsɔ yɑɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɑ Apǝlɑhɑm titite 12:1–25:18

Apǝlɑhɑm pǝyɑlʋ Ɩsɑɑkɑ nɑ ɩ sɑɑlɩ Yɑkɔpʋ pɑ tɔm titite 25:19–37:1

Yosɛɛfʋ tɔm nɑ Yɑkɔpʋ nɑ ɩ nyǝ́mɑ kɛ Icipiti titite 37:2–50:26

PƎ TƎNA PƎ KANCAALAƔA

1

Ɩsɔ lɑpʋ kɛ ɑntulinyɑ nɑ yǝlɑɑ

1 Wɑɑtʋ wei Ɩsɔ cɑɑlɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ kɛ lɑpʋ tǝcǝcɩ tɔ.

2 Tɛtʋ ntɩ tɩɩ wɛ kpɛtɛ kɛ́ tǝ fɛɩ tɑpʋɣʋ tǝ fɛɩ nɔɣɔ, nɑ teŋku lumɑŋ nyǝŋ wɑɑsɑ pǝ tɔɔ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑɑ, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ Ɩsɔ heelim nɑ́ɑ́ mɑkɩ lʋm tɔɔ. 3 Ntɛnɑ Ɩsɔ tɔ́ sɩ: Pǝ́ nɑɑkɩ, ɩlɛnɑ pǝ́ sʋʋ nɑʋ. 4 Ɩsɔ lɑŋlɛ hɛɛnɑ pǝ nɑɑkʋɣʋ mpʋ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑ-wɩ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ. 5 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ hɑ pǝ nɑɑkʋɣʋ mpʋ tɔɣɔ hǝtɛ sɩ ilim tɑɑ, nɑ ɩ́ hɑ sǝkpɛtʋɣʋ sɩ ɑhoo. Pǝ kpɑɣɑ tɑnɑŋ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ tɑɑnɑɣɑ, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ ɑhoo nɑ pǝ́ nyɑɑlɩ tɔ, pǝ kpɛntɑ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ.

6 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɔ́ sɩ: Pɑtǝmɑ ɩ́ wɛɛ ɩsɔtɑɑ, ɩlɛnɑ pǝ́ fɑɣɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ lʋm nɑ ɑtɛ nyǝm. 7 Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ mpʋ. 8 Ntɛnɑ ɩ́ hɑ pɑtǝmɑ ɩnǝɣɩ hǝtɛ sɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ. Pǝ kpɑɣɑ tɑnɑŋ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ tɑɑnɑɣɑ, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ ɑhoo nɑ pǝ́ nyɑɑlɩ tɔ, pǝ kpɛntɑ kʋyɑkʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Atɛ lʋm ɩ́ kpɛntɩ lonɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ nɑ pǝ́ yele puɣulɑɣɑ tɛtʋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ mpʋ. 10 Kɛlɛnɑ Ɩsɔ hɑ-tǝɣɩ hǝtɛ sɩ tɛtʋ, nɑ ɩ́ yɑɑ lʋmnɑɑ mpɛ sɩ teŋkunɑɑ, nɑ ɩ lɑŋlɛ hɛɛ. 11 Ntɛnɑ Ɩsɔ tɔ́ sɩ: Tɛtʋ ɩ́ lʋlǝsɩ kʋnyɔnyɔm mpi pǝ wɛ tǝlɛkʋlɛkʋ tɔɣɔ wɑɑnɩ wɑɑnɩ ɩsɩɩ tɩɩŋ nɑ nyɩɩtʋ nɑ pǝ́ lʋlǝɣɩ pǝ pee nɑ ɑ́ wɛ nyɔʋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ mpʋ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtʋ lʋlǝsɑ-wǝɣɩ wɑɑnɩ wɑɑnɩ, nɑ Ɩsɔ lɑŋlɛ hɛɛ. 13 Pǝ kpɑɣɑ tɑnɑŋ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ tɑɑnɑɣɑ, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ ɑhoo nɑ pǝ́ nyɑɑlɩ tɔ, pǝ kpɛntɑ kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ.

14 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Kɔkɔsɩ ɩ́ wɛɛ ɩsɔtɑɑ nɑ sɩ́ fɑɣɑ ilim nɑ ɑhoo, nɑ kʋyɛɛŋ nɑ pɩɩsɩ nɑ lʋŋlɛ nɑ yolumɑ, 15 nɑ sɩ́ nɑɑkɩ tɛtʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ mpʋ. 16 Kɔkɔsɩ sɔsɔɔnsɩ nɑɑlɛɣɛ ɩ lɑpɑ, nɑ kʋkǝlɑɣɑ tɔ́kɩ kɑwulɑɣɑ kɛ ilim nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ kɛ ɑhoo. Nɑ ɩ́ lɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tɔtɔ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tʋ́ sɩ tǝnɑɣɑ ɩsɔtɑɑ nɑ sɩ́ nɑɑkɩ tɛtʋ tɔɔ, 18 nɑ sɩ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ ilim nɑ ɑhoo, nɑ sɩ́ fɑɣɑ ilim nɑ sǝkpɛtʋɣʋ. 19 Pǝ kpɑɣɑ tɑnɑŋ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ tɑɑnɑɣɑ, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ ɑhoo nɑ pǝ́ nyɑɑlɩ tɔ, pǝ kpɛntɑ kʋyɑkʋ liɣiti nyǝŋkʋ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Weesuɣu nyǝm ɩ́ sú lʋmnɑɑ tɑɑ nɑ sumɑsɩ nɑ́ɑ́ kʋlǝɣɩ ɩsɔtɑɑ. 21 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ lɑ́ lʋm tɑɑ tɔɣɔlǝŋ nɑ pǝ tɑɑ weesuɣu nyǝmnɑɑ kɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ, nɑ sumɑsɩ tǝnɑ, nɑ ɩ lɑŋlɛ hɛɛ, 22 nɑ ɩ́ kooli-tǝɣɩ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Ɩ́ lʋlɩ nɑ ɩ́ huki nɑ ɩ́ sú teŋkunɑɑ, nɑ sumɑsɩ nɑ́ɑ́ huki tɛtʋ tɔɔ. 23 Pǝ kpɑɣɑ tɑnɑŋ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ tɑɑnɑɣɑ, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ ɑhoo nɑ pǝ́ nyɑɑlɩ tɔ, pǝ kpɛntɑ kʋyɑkʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋkʋ.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Tɛtʋ ɩ́ lʋlǝsɩ weesuɣu nyǝm tǝnɑɣɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ ɩsɩɩ tɔlɑ nɑ tɑɑlɛ wontu nɑ ɑtɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ mpʋ. 25 Wontunɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑɣɑ ɩ lɑpɑ, pɑɑ tɔlɑ pɑɑ tɑɑlɛ wontu pɑɑ ɑtɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ, nɑ ɩ lɑŋlɛ hɛɛ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Tǝ́ ŋmɑ́ yʋlʋ nɑ ɩ́ wɛɛ ɩsɩɩ tɑ́ tǝtɛŋɛlɛŋ nɑ ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ wontu tǝnɑ tɔɔ, pɑɑ tiinɑ pɑɑ sumɑsɩ pɑɑ nti. 27 Kɛlɛnɑ ɩ́ ŋmɑ́ yʋlʋ ɩsɩɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ wɛɛ tɔ. Apɑlʋ nɑ ɑlʋ kɛ ɩ ŋmɑ́-wɛ ɩsɩɩ ɩ wɛʋ tɔ 28 nɑ ɩ́ kooli-wɛɣɛ kʋpɑntʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ lʋlɩ nɑ ɩ́ huki nɑ ɩ́ sú tɛtʋ nɑ ɩ́ pǝsɩ-tɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ tiinɑ nɑ sumɑsɩ nɑ ɑtɛ wontu tǝnɑ tɔɔ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ-tɩ. 29 Mǝ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ kʋnyɔnyɔm nɑ tɩɩŋ tǝnɑ pee. 30 Wontu nɑ sumɑsɩ nɑ weesuɣu nyǝm tǝnɑ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ nyɩɩtʋ kʋlɛkǝlɛkǝtʋ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ mpʋ. 31 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ nyǝnɑɑ nɑ ɩ lɑŋlɛ hɛɛ sɔsɔm. Pǝ kpɑɣɑ tɑnɑŋ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ tɑɑnɑɣɑ, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ ɑhoo nɑ pǝ́ nyɑɑlɩ tɔ, pǝ kpɛntɑ kʋyɑkʋ nɑɑtoso nyǝŋkʋ.

2

1 Ɩsǝnɑ Ɩsɔ lɑpɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ nɑ pǝ tɑɑ weesuɣu nyǝmnɑɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ. 2 Kʋyɑkʋ nɑɑtoso nyǝŋkʋ wule kɛ Ɩsɔ tɛɛsɑ ɩ tǝmɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ hɛɛsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. 3 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ koolɑ-kʋɣʋ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ fɑɣɑsɩ-kʋ nɑ kʋ mpɑɑ sɩ kʋ kɛ́ ɩ nyǝŋkʋ. 4 Ɩsǝnɑ Ɩsɔ lɑpɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ ɑtɛ tɔɣɔlɛ.

Ɩsɔ tɩɩŋ tɑɑlɛ

Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ Ɩsɔ lɑpɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɔ, 5 nyɩɩtʋ tɑɑ tiikɑ nɑkǝlɩ kɑ tɑɑ fɛɩ tɛtʋ tɔɔ, pǝ́cɔ́ nyiilɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ tɑɑ nyɔɔkɩ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɑ́ɑ́ yelǝtɑ sɩ tɛʋ ɩ́ nɩɩ. Pǝyele yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑɑ fɛɩ sɩ ɩ́ hɑlɑ tɛtʋ. 6 Amɑ nikɑɣɑ kpɑɑkɑɣɑnɑ nɑ pǝ́ niɣitiɣi tɛtʋ tǝnɑ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kpɑɣɑ tɛtʋ nɑ ɩ́ lɑ́ yʋlʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ woso yʋlʋ mɩɩnɑ tɛɛ kɛ́ weesuɣu heelim. Tǝnɑɣɑlɛ yʋlʋ sʋʋ feesuɣu. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ tɩɩŋ tɑɑlɛ kɛ Ɩteni tɑɑ kɛ́ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ, nɑ ɩ́ sɩɩ yʋlʋ ɩnǝɣɩ tǝ tɑɑ. 9 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yele nɑ tɩɩŋ kʋpɑŋ nyɔ Ɩteni tɑɑ tǝnɑɣɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ nɑ ɩ pee tɔɣɔʋ nɑ leleŋ. Nɑ tʋɣʋ ŋku kʋ pee hɑɑkɩ weesuɣu tɔ, nɑ kʋpɑntʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ pǝ cɛkǝnɑʋ nyǝŋkʋ kɑ sǝŋɑ hɛkʋ tɑɑ.

10 Nɑ pɔɣɔ nɑkǝlɩ kɛlɛ kɑ́ fɑɣɑ Ɩteni tɑɑ nɑ kɑ́ niɣitiɣi tɩɩŋ tɑɑlɛ nɑ kɑ́ hɛlɑ pusi liɣiti kɛ Ɩteni wɑɑlɩ. 11-12 Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ hǝtɛ ntɛ́ Pisɔŋ, kɛlɛ kɑ cɔɔnɑ Hɑfilɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ wʋlɑ kʋpɑŋ nɑ tulɑɑlʋ kʋpɑŋ nɑ liɣitee pǝlɛ kʋkpɛɛtǝlɛ pǝ wɛɛ tɔ. 13 Pɔɣɔ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ hǝtɛ ntɛ́ Kihɔŋ nɑ kɛlɛ kɑ cɔɔnɑ Kusi tɛtʋ tǝnɑ. 14 Nɑ tooso nyǝŋkɑ hǝtɛ ntɛ́ Tikili, kɛlɛ kɑ kpeŋnɑ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ Asilii tɛtʋ tɑɑ. Pɔɣɔ liɣiti nyǝŋkɑ hǝtɛ ntɛ́ Ɩfǝlɑtɩ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɩɩ yʋlʋ kɛ Ɩteni tɑɑlɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ sɩ ɩ́ hɑlɑ nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ-tɛ́. 16 Kɛlɛnɑ ɩ́ tɔ́ yʋlʋ sɩ: N pǝsǝɣɩ nɑ ń tɔɣɔ tɑɑlɛ tɩɩŋ tǝnɑ pee. 17 Amɑ kʋpɑntʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ pǝ cɛkǝnɑʋ tʋɣʋ pee pɑɑsi kɛ́ n kɑɑ tǝŋ. Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, kʋyɑŋku ń tɔɣɔ-yɛ ɩsɩɩ n sǝpɑ.

18-20 Tɛtʋ kɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑ lɑpɑ tɑɑlɛ wontu tǝnɑ, nɑ sumɑsɩ tǝnɑ, nɑ ɩ́ lɑ́ nɑ tǝ́ polo yʋlʋ kiŋ sɩ ɩ́ nyɩ hǝlɑ nnɑ ɩ kɑ́ hɑ-tɩ tɔ, nɑ ɑnǝɣɩ pɑ yɑɑkɩ-tɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ hɑwɑ tɔlɑ tǝnɑɣɑ hǝlɑ, nɑ tɑɑlɛ wontu nɑ sumɑsɩ tǝnɑ. Amɑ ɩ tɑ hiki sǝnlʋ wei ɩ mʋnɑ-ɩ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ sɩ: Pǝ fɛɩ sɩ yʋlʋ ɩ́ cɑɣɑ ɩ tike kɛ mpʋ. 21 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ lɑ́ nɑ tom kpɑ yʋlʋ nɑ ɩ́ too ɩsɩɩ ɩ́ sǝpɑ, nɑ ɩ́ lǝsɩ ɩ sǝntɑɑɣɑ lɛŋkɑ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ nɑntʋ kɛ kɑ lonte. 22 Ntɛnɑ ɩ́ mǝŋnɑ sǝntɑɑɣɑ ŋkɑ ɩ kɑ lǝsɑ ɑpɑlʋ tɑɑ tɔ nɑ ɩ́ ŋmɑnɑ ɑlʋ nɑ ɩ́ cɛlɑ-ɩ. 23 Tǝnɑɣɑlɛ yʋlʋ tɔmɑ sɩ:

Aŋhɑɑ, mɑ́ nɑ ɩnɛ tǝ kɑɑnɑ nɑntʋ nɑ mʋwɑ.

Mpi tɔ, mɑ tɑɑ kɛ́ pɑ lǝsɑ-ɩ, ɩ́lɛ́ ɩ hǝtɛ ntɛ́ ɑlʋ.

24 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɑpɑlʋ kɑ yele ɩ cɑɑ nɑ ɩ too nɑ ɩ́ nɑ ɩ ɑlʋ pɑ́ cɑɣɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ yʋlʋ kʋlʋm.

25 Yʋlʋ nɑ ɩ ɑlʋ pɑ tɔŋɑɣɑ kpɛlɑ kɛ pɑ nɑɑlɛɣɛ, pǝ́cɔ́ fɛɛlɛ nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ-wɛ.

3

Ɩsɔ tɔɣɔnʋɣʋ kɛ Atɑm nɑ ɩ ɑlʋ

1 Tɑɑlɛ wontu nti tǝ tǝnɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ lɑpɑ mpʋ tɔ, tʋm kǝlǝnɑ tǝ tǝnɑɣɑ ɑcilɑɣɑtʋ. Mpʋɣʋlɛ kʋyɑkʋ nɑkǝlɩ tʋm pɔɔsɑ ɑlʋ sɩ: Ɩlɛ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ tɑɑlɛ tɩɩŋ tǝnɑ pee yɑɑ?

2 Kɛlɛnɑ ɑlʋ nɑ́ɑ́ cɔ sɩ: Aɑɩ, tǝ tɔ́kɩ hɑlǝm tɩɩŋ tǝnɑ pee kɛ́. 3 Amɑ pǝ kɑɑsʋɣʋ tʋɣʋ ŋku kʋ wɛ hɑlǝm hɛkʋ tɑɑ tɔ kʋ pee tɔ, Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Ɩ́ tɑɑ tǝŋ-yɛ, pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑɑ tokinɑ-yɛ́ɣɛ́ tokinɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ sɩ́.

4 Mpʋɣʋlɛ tʋm nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Ɩɩ sǝkɩ se. 5 Amɑ Ɩsɔ nyǝ́mɑ́ sɩ kʋyɑkʋ ŋku ɩ́ tǝŋɑ-yɛ, mǝ ɩsɛ kuliɣi kɛ́ ɩsɩɩ ɩnɩ ɩ wɛʋ tɔ, nɑ ɩ́ nyǝ́mɑ́ kʋpɑntʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ.

6 Alʋ nɑwɑ sɩ tʋɣʋ ŋkʋ kʋ nyǝnʋɣʋ wɛ teu, pǝ́cɔ́ kʋ pee wɛ ɩsɛsɛɛmlɛ nɑ ɑ kuliɣi yǝlɑɑ ɩsɛ. Ntɛnɑ ɩ́ kooli-kʋ́ nɑ ɩ́ tɔɣɔ, nɑ ɩ́ kɑɑsɩ nɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ pɑɑlʋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ tɔɣɔ tɔtɔ. 7 Tǝnɑɣɑlɛ pǝ kulɑ pɑ nɑɑlɛɣɛ mpʋ pɑ ɩsɛ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ pɑ wɛ tɑpɑkpɛlɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɑ hɑtʋ kʋwɑlǝtʋ nɑtǝlɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔlɩ.

8 Pǝ kɛɛsɑ tɑɑnɑɣɑ ɩlɛ Ɩsɔ Tɑcɑɑ polɑ ɩ tɑɑlɛ tɔɔ kɛ́ cɔɔʋ ntɛ́ nɑ pɑ́ nɩɩ ɩ nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ yʋlʋ nɑ ɩ ɑlʋ pɑ́ sé nɑ pɑ́ ŋmɛlɩ tɑɑlɛ tɩɩŋ hɛkʋ tɑɑ. 9 Amɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɑ́ɑ́ yʋlʋ sɩ: Leɣe n wɛnɑ ye?

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔwɑ sɩ: Mɑ nɩɩ nyɑ́ nɔɣɔ kɛ tɑɑlɛ tɑɑ ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-m nɑ mɑ́ sé nɑ mɑ́ ŋmɛlɩ. Mpi tɔ, mɑ wɛ tɑpɑkpɛtɛ. 11 Tǝnɑɣɑlɛ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Awe heelinɑ-ŋ sɩ n wɛ kpɛtɛ? N tɔɣɔ tʋɣʋ ŋku ɩnɩ mɑɑ kisinɑ-ŋ tɔɣɔ?

12 Kɛlɛnɑ yʋlʋ sɩ: Mɑ tɔɣɑɑ yɑ́ɑ́, ɩlɛ ɑlʋ wei ɩnɩ n hɑ-m tɔ ɩnɩ ɩ cɛlǝnɑ-m nɑ mɑ́ tɔɣɔ.

13 Ntɛnɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ pɔɔsɩ ɑlʋ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ lɑpɑ mpʋ? Alʋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Tʋm tʋsǝnɑ-m nɑ mɑ́ tɔɣɔ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ tʋm sɩ:

Timpi n lɑpɑ mpʋ tɔ, pɩɩ kpɑtɩ nyɑ́ yule tɔɔ kɛ́

kpɑɑkpɑɑlɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ wontu tǝnɑ,

nyɑ́ lotu tɔɔ kɛ́ n kɑ́ tuuki nɔɔnɔɔ nɑ ń tɔ́kɩ tɛtʋ,

hɑlǝnɑ nyɑ́ sǝm.

15 Mɑɑ tʋ́ pɑtɩɩlɛ kɛ nyɑ́ nɑ ɑlʋ mǝ hɛkʋ,

nɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ hɛkʋ,

pɑɑ nɑŋtɩ nyɑ́ nyʋɣʋ nɑ nyɑ́ɑ́ ló pɛlɛ pɑ nɔɔkikite.

16 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɔ́ ɑlʋ sɩ:

Mɑɑ sɔɔsɩ-ŋ wʋsɑsɩ kɛ nyɑ́ ɑhontotʋ wɑɑtʋ,

nɑ nsǝɣɩ n kɑ́ lʋlǝnɑ, nɑ n kɑ́ nyɩɩlǝɣɩ nyɑ́ pɑɑlʋ kɛ́ teu.

Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ lɑ nyɑ́ sɔsɔ.

17 Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsǝnɑ ɑpɑlʋ tɔɔ sɩ: Timpi n nɩɩnɑ nyɑ́ ɑlʋ nɑ ń tɔɣɔ tʋɣʋ ŋku mɑɑ kisinɑ-ŋ tɔ.

Mɑ tǝŋsǝɣɩ tɛtʋ kɛ mpusi kɛ́ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ tɔɔ.

Wɑhɑlɑ nɑ wɑhɑlɑ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ ń hiki nyɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ hɑlǝnɑ nyɑ́ sǝm.

18 Nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ kɛ n kɑ́ hɑlɑ nɑ pǝ́cɔ́ ń hiki nyɑ́ hɑtǝmʋtʋ.

19 Ye hɑŋɑɣɑ tɑ sɔ-ŋ, n kɑɑ hiki ɩcɑʋtɛ nɑ ń mʋlɩ.

Hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ ŋku pɑɑ pi-ŋ tɛtʋ nti pɑɑ ŋmɑnɑ-ŋ tɔ tǝ tɑɑ tɔ.

Mpi tɔ, n kɛ́ tɛtʋ kɛ́, pǝ́cɔ́ n kɑ́ tɑɣɑnɩ kʋlʋmtʋ ntǝɣɩ pǝsʋɣʋ tɔtɔ.

20 Mpʋɣʋlɛ Atɑm hɑ ɩ ɑlʋ sɩ Ɩfɑ. Mpi tɔ, ɩnǝɣǝlɛ yǝlɑɑ tǝnɑ too. 21 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kʋ wontu nɑtǝlɩ nɑ ɩ́ liti-tɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔlɩ Atɑm nɑ ɩ ɑlʋ. 22 Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Nɔɔnɔɔ yʋlʋ pǝsɑ ɩsɩɩ tɑ́ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋlɛ kʋpɑntʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ pǝ nyǝm tɔm tɑɑ. Pǝ tɔɔ tɔ, tǝ́ tɑɑ yele nɑ ɩ́ tɔɣɔ weesuɣu tʋɣʋ pǝle nɑ ɩ́ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ tɑm tɔɔ. 23 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɔɣɔnɩ-ɩ Ɩteni tɑɑlɛ tɑɑ sɩ ɩ́ sʋʋ hɑlǝm kɛ tɛtʋ nti pɑ ŋmɑnɑ-ɩ tɔ. 24 Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ Atɑm nɑ ɩ́ sɩɩ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ nɑ pɑ́ tɑŋ tɑɑlɛ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ ŋmɛlǝsǝɣɩ pɑ lɑɣɑlɛɛ nɑ ɑ́ mʋɣʋ kɔkɔsɩ kɛ ŋmɛlɛʋ ŋmɛlɛʋ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kpǝtǝnɑ weesuɣu tʋɣʋ.

4

Kɑyini nɑ Apɛɛlɩ pɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Atɑm nyǝmɑ́ ɩ ɑlʋ Ɩfɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ lɑ́ teu nɑ ɩ́ lʋlɩ Kɑyini. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Mɑ hikɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ Tɑcɑɑ toŋ. 2 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ lʋlɑ ɩ neu Apɛɛlɩ.

Apɛɛlɩ kɑ kɛ́ tiikilu nɑ Kɑyini kɛ hɑ́tʋ́. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ tɑɑlʋ lǝsɑ ɩ hɑtǝmʋtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ lɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ. 4 Ɩlɛnɑ neu nɑ́ɑ́ kpɑ ɩ heeŋ tɑɑ kɛ́ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlǝŋ nim nyǝŋ nɑ ɩ́ lɑ́ kɔtɑɣɑ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ nyǝnɩ Apɛɛlɩ kɔtɑɣɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ-ɩ. 5 Amɑ ɩ kisɑ Kɑyini nyǝŋkɑ. Tǝnɑɣɑlɛ pǝ hɑŋɑ-ɩ teu ɩsɩɩ nɔɔhǝlɛ tɑɑ kɔkɔ, nɑ ɩ ɩsɛntɑɑ sɔŋ. 6 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ sɔŋɑɑ? 7 Ye kʋpɑntʋ kɛ n lɑkɩ, nyɑ́ ɩsɛntɑɑ ɩ́ hɛtɩ. Amɑ ye ɩsɑɣɑtʋ kɛ n lɑkɩ, kʋlʋmtʋ ntɩ tǝ pɑpǝnɑ ntɛɣɛ nyɑ́ nɔnɔɣɔ tɛɛ ɩsɩɩ tɔɣɔlʋɣʋ nɑ tǝ́ tɑŋɑ-ŋ, nɑ tǝ́ cɑɑ-ŋ kǝlʋɣʋ. Amɑ pǝsɩ-tɩ nɑ ń kǝlɩ-tɩ.

8 Tǝnɑɣɑ Kɑyini tɔmɑ ɩ neu sɩ: Tǝ́ kpɑ tɑɑlɛ, ɩlɛnɑ Kɑyini kʋlɩ ɩ tɔɔ kɛ́ tǝnɑ nɑ ɩ́ kʋ-ɩ.

9 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ pɔɔsɑ Kɑyini sɩ: Nyɑ́ neu Apɛɛlɩ wele? Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Mɑ nyǝmɑ́ timpi ɩ wɛɛ tɔ? Mɑ kɛ́ mɑ neu tɑŋlʋ nɑ?

10 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe lɑpɑ mpʋ? Mɑ nɑwɑ nyɑ́ neu cɑlǝm kɛ ɑtɛ, nɑ pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ lɛɛtɩ-ŋ. 11 Nɔɔnɔɔ tɛtʋ kɑ́ tǝŋsɩ-ŋ mpusi kɛ́ timpi n yelɑɑ nɑ tǝ́ hɑɑ nɔɣɔ nɑ tǝ́ li nyɑ́ neu cɑlǝm kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ tɔ. 12 Pɑɑ n kɑ́ hɑlɑ-tǝɣɩ ɩsǝnɑ, n kɑɑ wɑɑ pʋlʋ. N kɑ́ lɑ yem cɔɔlʋ, n kɑɑ wɛɛnɑ tǝyɑɣɑ.

13 Mpʋɣʋlɛ Kɑyini cɔwɑ Tɑcɑɑ sɩ: Mɑ sɑlǝkɑ kǝlɑ-m. 14 Nyǝnɩ, sɑŋɑ ń tɔɣɔnǝɣɩ-m tɛtʋ kʋpɑntʋ tǝnɛ tǝ tɑɑ kɛlɛ, mɑ kɑɑ tɑsɑ nyɑ́ ɩsǝpǝle tɑɑ kɛ́ loosuɣu. Mɑɑ pǝsɩ yem cɔɔlʋ, mɑ kɑɑ wɛɛnɑ tǝyɑɣɑ, nɑ wei ɩ́ hikɑ-m ɩ kʋ-m.

15 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Aɑɩ, ye wei ɩ́ kʋwɑ Kɑyini, ɩsɩɩ mɑ fɛlɑ pʋntʋ kɛ pǝ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ yʋsɩ Kɑyini sɩ ye wei ɩ́ nɑ-ɩ ɩ́ tɑɑ kʋ-ɩ. 16 Ntɛnɑ ɩ́ se Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ polo ɩ cɑɣɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Yemcɔɔlɑɑtɛ tɔɣɔ Ɩteni ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ.

Kɑyini lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑyini nyǝmɑ́ ɩ ɑlʋ nɑ ɩ́ lɑ́ teu nɑ ɩ́ lʋlɩ Henɔkɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑ́ ɩcɑtɛ nɑ ɩ́ hɑ-tɛɣɛ ɩ pǝyɑlʋ hǝtɛ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Henɔkɩ lʋlɑ Ɩlɑɑtɩ nɑ Ɩlɑɑtɩ lʋlɩ Mehuyɑyɛɛlɩ nɑ Mehuyɑyɛɛlɩ lʋlɩ Metusɑyɛɛlɩ, ɩlɛnɑ Metusɑyɛɛlɩ lʋlɩ Lemɛkɩ.

19 Alɑɑ nɑɑlɛ kɛ Lemɛkɩ kpɑɣɑɑ, kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ hǝtɛ ntɛ́ Atɑ, nɑɑlɛ nyǝŋ sɩ Silɑ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Atɑ lʋlɑ Yɑpɑɑlɩ. Yɑpɑɑlɩ ɩnɩ ɩ́lɛ́ ɩ piitim ntɛ́ mpɑ pɑ tiikiɣi kɑlǝkǝŋ nɑ pɑ́ sʋʋkɩ cokɑ tɑɑ tɔ. 21 Ɩ́lɛ́ ɩ neu hǝtɛ ntɛ́ Yupɑɑlɩ. Yupɑɑlɩ ɩnɩ ɩ piitim ntɛ́ mpɑ pɑ mɑkɩ sɑŋkʋnɑɑ nɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ hǝsɩ tɔ. 22 Silɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlǝnɑ ntɛɣɛ Tupɑɑlɩ-Kɑyini, wei ɩ luki nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ wontu tɔ. Ɩ neu kɛ pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ Nɑɑmɑ.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lemɛkɩ tɔmɑ ɩ ɑlɑɑ Atɑ nɑ Silɑ sɩ:

Mɑ ɑlɑɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm yoo.

Mǝ tɑɑ lɛlʋ pɑɑlʋ cǝtǝlɑ-m kɛ́ nɑ mɑ́ kʋ-ɩ.

24 Tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ pɑɑ lɛɛtɩ Kɑyini kʋlʋ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ lɛɛtɩ mɑ kʋlʋ kɛ tɔm nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

25 Atɑm pɑ tɑsɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ kɛ lʋlʋɣʋ ɩlɛnɑ Ɩfɑ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ Sɛɛtɩ, sɩ Tɑcɑɑ hɑ ɩnǝɣɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ lɛŋkɑ kɛ Apɛɛlɩ wei Kɑyini kʋwɑ tɔ ɩ lonte.

26 Sɛɛtɩ nɑ́ lɑpɑ yʋlʋ nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ hɑ-kɛ sɩ Ɩnɔɔsɩ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ yǝlɑɑ cɑɑlɑ Ɩsɔ kɛ́ sɛɛʋ sɩ Tɑcɑɑ.

5

Atɑm lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

1 Atɑm lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɔ cǝnɛ. Wɑɑtʋ wei Ɩsɔ ŋmɑ́ yʋlʋ tɔ, ɩ ŋmɑ-ɩ kɛ́ ɩsɩɩ ɩ wɛɛ tɔ. 2 Apɑlʋ nɑ ɑlʋ kɛ ɩ ŋmɑwɑ nɑ ɩ́ hɑ-wɛ sɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ kooli-wɛɣɛ kʋpɑntʋ.

3 Atɑm pɩɩsɩ lɑpɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (130) kɛ́ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ pǝyɑɣɑ nɑ kɑ́ kpɑɣɑ-ɩ tǝtɛŋɛlɛŋ nɑ ɩ́ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ Sɛɛtɩ. 4 Sɛɛtɩ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ Atɑm tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝnɑɑsɑ (800) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ. 5 Atɑm pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (930) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́.

6 Sɛɛtɩ pɩɩsɩ lɑpɑ nɩɩnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (105) ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Ɩnɔɔsɩ. 7 Ɩnɔɔsɩ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ Sɛɛtɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (807) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ. 8 Sɛɛtɩ pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (912) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́.

9 Ɩnɔɔsɩ pɩɩsɩ lɑpɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Kenɑŋ. 10 Kenɑŋ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ Ɩnɔɔsɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (815) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ. 11 Ɩnɔɔsɩ pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (905) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́.

12 Kenɑŋ pɩɩsɩ lɑpɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Mɑlɑlɛlɩ. 13 Mɑlɑlɛlɩ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩlɛ (840), nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ. 14 Kenɑŋ pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɑɑnʋwɑ (910) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́.

15 Mɑlɑlɛlɩ pɩɩsɩ lɑpɑ nɩɩtoso nɑ kɑkpɑsɩ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Yɛlɛtɩ. 16 Yɛlɛtɩ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ Mɑlɑlɛlɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (830), nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ. 17 Mɑlɑlɛlɩ pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (895) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́.

18 Yɛlɛtɩ pɩɩsɩ lɑpɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑlɛ (162) ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Henɔkɩ. 19 Henɔkɩ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝnɑɑsɑ (800), nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ. 20 Yɛlɛtɩ pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑlɛ (962) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́.

21 Henɔkɩ pɩɩsɩ lɑpɑ nɩɩtoso nɑ kɑkpɑsɩ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Metusɑlɛm. 22 Metusɑlɛm lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300), nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tǝŋɑ Ɩsɔ kɛ́ teu nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ wɛ ɩ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ. 23 Ɩ pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ kɑkpɑsɩ (365). 24 Henɔkɩ kɑ tǝŋɑ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ́ nɑ Ɩsɔ wɛ ɩ wɑɑlɩ. Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ kɛɛsɩ ɩlɛnɑ Ɩsɔ kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ ɩsɛ, nɔɣɔlʋ tɑ tɑsɑ-ɩ nɑʋ.

25 Metusɑlɛm pɩɩsɩ lɑpɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (187) ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Lemɛkɩ. 26 Lemɛkɩ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑlɛ (782), nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ lʋlɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ. 27 Metusɑlɛm pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ (969) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́.

28 Lemɛkɩ pɩɩsɩ lɑpɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑlɛ (182) ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ 29 nɑ ɩ́ hɑ-kɛ sɩ Nowee. Mpi tɔ, ɩ tɔmɑɣɑ sɩ ɩnɛ ɩnɩ ɩ kɑ́ hɛɛsǝnɑ tɑ́ lɑŋɑ kɛ tɑ ɩkɑɑlɛnɑɑ nɑ tɑ́ wɑhɑlɑ tǝmɑ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ nti ɩnɩ Tɑcɑɑ tǝŋsɑ mpusi kɛ́ tɑ́ tɔɔ tɔ tǝ tɑɑ cǝnɛ. 30 Nowee lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (595) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ lʋlɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ. 31 Lemɛkɩ pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (777) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́.

32 Nowee pɩɩsɩ lɑpɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Sem nɑ Kɑm nɑ Yɛfɛtɛ.

6

Yʋlʋ ɩsɑɣɑtʋ

1 Yǝlɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ huki tɛtʋ tɔɔ nɑ pɑ́ lʋlɩ pɛɛlɑɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ yǝlɑɑ nɑwɑ sɩ pɛɛlɑɑ mpɛ pɑ tewɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ pɑ tɑɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑɑ tɔɣɔ ɑlɑɑ. 3 Ntɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Mɑ feesuɣu kɑɑ cɑɣɑ yʋlʋ tɑɑ kɛ́ tɑm. Mpi tɔ, ɩ kɛ́ yʋlʋ kɛ́. Pǝ tɔɔ tɔ pǝ kpɑɣɑʋ pǝnɛntɛ tɔ ɩ weesuɣu tǝnɑ tɑɣɑlǝŋ ntɛ́ pɩɩsɩ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120). 4 Wɑɑtʋ wei pɑ lʋlɑ pɑ piyɑ mpɛ tɔ pɑ lɑpɑ tookonɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ tɑsɑ tookonɑɑ mpɛɣɛ lʋlʋɣʋ, nɑ mpɛ pɑ lɑpǝnɑ lɔŋtɑɑ ɑkɑnɑɑ nɑ pɑ hǝtɛ yɑɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ nɑwɑ sɩ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ tɛlǝsɑ mpǝle kɛ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩsɑɣɑlǝmɑɣɑsǝlɛ tike kɛ pɑ wɛnɑ pɑɑ ɩfemle nte.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ nɑ pǝ́ wɩɩ-ɩ sɔsɔm kɛ mpi pǝ tɔɔ ɩ ŋmɑ́ yʋlʋ tɔ. 7 Ntɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Ɩsɩɩ mɑ kpiisɑ yǝlɑɑ mpɑ mɑ ŋmɑwɑ tɔɣɔ tɛtʋ tǝnɑ tɔɔ, pǝ kpɑɣɑʋ yʋlʋ nɑ pǝ́ polo tɔtɛ tɔ, nɑ sumɑsɩ, nɑ ɑtɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ tǝnɑ tɔ. Mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlǝnɑ pɑ ŋmɑʋ kɛ́. 8 Amɑ Nowee tike kɛ Tɑcɑɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑɑ.

Nowee wɑɑsʋɣʋ

9-10 Nowee nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ tɔm ntɔ. Nowee kɑ wɛnɑ piyɑ tooso kɛ́, Sem, nɑ Kɑm, nɑ Yɛfɛtɛ. Ɩ kɑ kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́ nɑ ɩ́ siɣisɑɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ ɩ wɑɑtʋ tɑɑ nɑ Ɩsɔ wɛ ɩ wɑɑlɩ.

11 Yǝlɑɑ kɑ wɑkǝlɑɑ kɛ́, nɑ pɑ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ mʋsʋŋ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ. 12 Ɩsɔ nyǝnɑ tɛtʋ ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ wɑkǝlɑɑ kɛ́. 13 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ heelɑ Nowee sɩ: Mɑ tʋ́ mɑ tɑɑ sɩ mɑɑ wɑkǝlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ, mpɛ pɑ suulinɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɑntulinyɑ tɑɑ. Pǝ tɔɔ tɔ mɑɑ kpiisi pɑ tǝnɑɣɑ tɛtʋ tɔɔ. 14 Cɑɑ tʋɣʋ kʋpɑŋkʋ nɑkʋlɩ nɑ ń sɑɑkɩ nyɑ́ tǝɣɩ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ sɔsɔɔʋɑ nɑ ń tɑlɑ kʋ tɑɑ kɛ́ nɑŋsi nɑŋsi, nɑ ń tɑɑ-kʋɣʋ tʋɣʋ cǝlǝm kɛ kʋ tɑɑ nɑ kʋ wɑɑlɩ. 15 Ɩsǝnɑ n kɑ́ lɑ-kʋ tɔɣɔlɔ, kʋ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (150) nɑ kʋ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ nɑ kʋ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. 16 Nɑ ń tʋlɩ-kʋɣʋ pǝtote kɛ mpiiŋ nɑɑlɛ kɛ lɔpʋtʋ luɣu tɛɛ nɑ nɔnɔɣɔ kɛ kʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Nɑ ń lɑ-kʋɣʋ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ kɛ tooso. 17 Ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ yele nɑ lʋm sɔsɔɔm wɑtɩ tɛtʋ tɔɔ, nɑ mɑ́ kʋ́ pǝ tǝnɑ mpi pǝ feesiɣi tɔ. Tɛtʋ tɔɔ nyǝm tǝnɑ kɑ́ sǝnɑ. 18 Amɑ mɑ́ nɑ nyɑ́ tɩɩ pɛɛlɩ nɔɣɔ sɩ mɑɑ wɑɑsɩ-ŋ. Nɑ nyɑnɑ nyɑ́ ɑlʋ nɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ nyɑ́ poolɑɑ ɩ́ kɑ́ sʋʋ kʋ tɑɑ. 19-20 Nɑ ń lǝsɩ wontu tǝnɑ tɑɑ kɛ́ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ, nɑ sumɑsɩ tɑɑ kɛ́ mpʋ nɑ ɑtɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ tɑɑ kɛ́ mpʋ tɔtɔ, nɑ tǝ́ sʋʋ nyɑ́ kiŋ kɛ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ nɑ pǝ́ yɑ tǝ piitim. 21 Kpɑɣɑ tɔɣɔnɑsɩ nsi nsi mǝ nɑ wontunɑɑ mpɛ ɩ́ kɑ́ tɔkɩ tɔ. 22 Mpʋ ɩnǝɣɩ Nowee tǝŋɑɑ nɑ ɩ́ lɑ́ pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ tʋ́-ɩ tɔ.

7

Nowee sʋʋ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Nowee sɩ: Nyɑnɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tǝnɑ ɩ́ sʋʋ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ. Mpi tɔ, nyɑ́ tike kɛ mɑ nɑwɑ wei ɩ nɩɩkǝnɑ-m tɔɣɔ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ hɛkʋ. 2 Lǝsɩ wontu nti pɑ pǝsǝɣɩ pɑ́ lɑ́ kɔtɑɣɑ tɔɣɔ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ kɛ́ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ń lǝsɩ nti tǝ fɛɩ kɔtɑɣɑ lɑpǝnɑʋ tɔɣɔ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ tike. 3 Nɑ ń lǝsɩ sumɑsɩ tɑɑ kɛ́ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ kɛ́ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ń wɑɑsɩ sɩ piitim nɑ sɩ tɑɑ tɛ tɛtʋ tɔɔ. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pǝ kɑɑsɑ wɛɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ́ nɑ mɑ́ yele nɑ tɛʋ nɩɩ ilim nɑ ɑhoo kɛ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ tǝcu, nɑ lʋm kpiisi yǝlɑɑ nɑ wontu tǝnɑ. 5 Ɩlɛnɑ Nowee lɑ pǝ tǝnɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heelɑ-ɩ tɔ.

Lʋm sɔsɔɔm wɑtʋɣʋ

6 Pǝnɑɣɑ ŋkɑ lʋm wɑɑsɑ tɛtʋ tɔ Nowee wɛnɑ ɩsɩɩ pɩɩsɩ nɑsǝtoso (600). 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ ɩ ɑlʋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑ ɩ poolɑɑ pɑ́ sʋʋ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ́ fiti lʋm kʋ́wɑ́ɑ́sǝm mpɩ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ wontu nti pɑ pǝsǝɣɩ pɑ́ lɑ́ kɔtɑɣɑ tɔ nɑ nti tǝ fɛɩ kɔtɑɣɑ lɑpǝnɑʋ tɔ nɑ sumɑsɩ nɑ ɑtɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ tǝnɑ 9 sʋʋ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Nowee tɔ. 10 Kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɛɛwɑ ɩlɛnɑ lʋm wɑtɩ tɛtʋ tǝnɑ.

11-12 Nowee lʋlʋɣʋ pǝnɑɣɑ nɑsǝtoso nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule kɛ tɛʋ ɑnɑɑm nɔɣɔlʋ ɩ́ pǝlɑ ilim nɑ ɑhoo, hɑlǝnɑ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ tǝcu. Pǝ cɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ yɑwɑ nɑ ɑtɛ sɛɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tʋlɩ ɩsɩɩ pɔɔŋ sɔsɔɔŋ. 13 Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Nowee nɑ ɩ ɑlʋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ Sem nɑ Kɑm nɑ Yɛfɛtɛ nɑ ɩ poolɑɑ tooso pɑ sʋʋ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ. 14 Pɑ́ nɑ wontu tǝnɑɣɑ piitim piitim. Pǝ kpɑɣɑʋ tɔlɑ, nɑ tɑɑlɛ wontu, nɑ sumɑsɩ, nɑ ɑtɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ tǝnɑ. 15-16 Ḿpʋ́ɣʋ́ wontu tǝnɑ sʋ́ʋ́ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ heeluɣu Nowee tɔ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tǝkɩ pɑ tɔɔ.

17 Kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ tǝcu kɛ́ tɛʋ nɩɩwɑ, ɩlɛnɑ lʋm kpɑ nɑ pǝ́ kɛlɩ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ, nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ-kʋɣʋ ɩsɔtɑɑ. 18 Lʋm tɔɔwɑ sɔsɔm nɑ pǝ́ sú tɛtʋ tɔɔ nɑ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ nɑ́ɑ́ wɛ pǝ tɔɔ tǝhʋŋlɛɛ. 19 Pǝ tɔŋnɑ suɣu nɑ pǝ́ puki hɑlǝnɑ pǝ́ wɑɑsɩ pɔɔŋ sɔsɔɔŋ ɩnɩ ɩ tǝnɑ kɛ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ. 20 Lʋm kpɑwɑ nɑ pǝ́ tɛɛ pɔɔŋ kɛ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ. 21-22 Antulinyɑ tɑɑ weesuɣu nyǝm tǝnɑ sǝpǝnɑ, pǝ kpɑɣɑʋ yǝlɑɑ nɑ wontunɑɑ tɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kpiisɑ weesuɣu nyǝm tǝnɑɣɑ tɛtʋ tɔɔ. Nowee nɑ ɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɔ pɑ tike kɛ pǝ yelɑɑ.

Lʋm kʋ́wɑ́ɑ́sǝm nyɔɔʋ

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ lʋm suwɑ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ kʋyɛɛŋ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (150) tǝcu.

8

1 Ɩsɔ tɑ́ sɔɔ Nowee nɑ wontunɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ kiŋ kɛ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɔ pɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ heelim mɑ́ nɑ lʋm nyɔɔ. 2 Nɑ ɑtɛ sɛɛlɑɑ tǝkɩ nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nyɑlɑ nɑ tɛʋ fɛɛ kʋ tɑ tɑsɑ nɩɩʋ. 3 Ɩlɛnɑ lʋm nyɔɔ tɛtʋ tɔɔ. Kʋyɛɛŋ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (150) tɑɑ kɛ́ lʋm cɑɑlɑ pɑsʋɣʋ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ polɑɑ nɑ kʋ́ cɑɣɑ Alɑlɑɑ pʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. 5 Nɑ lʋm pɑsǝɣɩ mpʋ, hɑlǝnɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule nte pǝ nyɩɩ pɔɔŋ nyɔɔŋ tɔ.

6 Kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ tɛɛwɑ ɩlɛnɑ Nowee tʋlɩ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ pǝtote 7 nɑ ɩ́ lǝsɩ kɑtǝkɑtʋɣʋ nɑ kʋ́ cɔɔkɩ ɩsɔtɑɑ kɛ́ yem, hɑlǝnɑ lʋm nyɔɔ tɛtʋ tɔɔ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ ɑlukuku sɩ ɩ nɑɑ sɩ lʋm pɑsɑ tɛtʋ tɔɔ yɑ́ɑ́ ɩsǝnɑ. 9 Amɑ ɑlukuku lɑŋɑ timpi ɩ́ tɩɩ sopi sopuɣu mɑɣɑmɑɣɑ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlǝnɑ Nowee tɔɔ. Mpi tɔ, lʋm kɑ́ wɑɑsɑ tɛtʋ tǝnɑ tɔɔ kɛ́. Nɑ Nowee siisi nɑ ɩ́ kpɑ ɑlukuku nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ-ɩ ɩ kiŋ. 10 Nowee tɑsɑ tɑŋʋɣʋ tɔtɔɣɔ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ ɑlukuku kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm. 11 Tɑɑnɑɣɑ tɑɑnɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ mǝlǝnɑ Nowee tɔɔ nɑ tʋɣʋ hɑtʋ kʋnɛɣɛtǝtʋ tʋʋnɑ ɩ nɔɣɔ. Tǝnɑɣɑlɛ Nowee cɛkǝnɑɑ sɩ lʋm pɑsɑ tɛtʋ tɔɔ. 12 Nowee tɑsɑ tɑŋʋɣʋ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔtɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsɑ ɑlukuku kɛ lǝsʋɣʋ kɛ tɔm tooso nyǝm. Amɑ ɑlukuku tɑ tɑsɑ mǝlʋɣʋ.

13 Pǝnɑɣɑ nɑsǝtoso nɑ kʋlʋmɑɣɑ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ kɛ lʋm nyɔɔwɑ tɛtʋ tɔɔ. Nowee kɔɔlɑ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ lɔpʋtʋ ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ sɩ tɛtʋ wʋlɑɑ. 14 Ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ kʋyɑkʋ hiu wule kɛ tɛtʋ tɔɔ wʋlɑɑ tǝwɑɣɑwɑɣɑ.

15 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ tɔmɑ Nowee sɩ: 16 Nyɑnɑ nyɑ́ ɑlʋ nɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ nyɑ́ poolɑɑ ɩ́ lɩɩ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ. 17 Nɑ ń kpɛnnɑ wontunɑɑ ntɩ tǝ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ tɔlɑ nɑ sumɑsɩ nɑ ɑtɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ tǝnɑ tɔ, tǝ́ lʋlɩ nɑ tǝ́ huki nɑ tǝ́ yɑ́ tɛtʋ tɔɔ. 18-19 Ɩlɛnɑ Nowee-wɛ nɑ wontu tǝnɑ pɑ́ lɩɩ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nowee ŋmɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ wontu tǝnɑ nti tǝ mʋnɑ kɔtɑɣɑ lɑpʋ tɔ nɑ sumɑsɩ nsi sɩ mʋnɑ kɔtɑɣɑ lɑpʋ tɔ sɩ tǝnɑ sɩ tɑɑ kɛ́ kʋlʋm kʋlʋm ɩsɩɩ tǝ piitimnɑɑ wɛɛ tɔ nɑ ɩ́ lɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 21 Tɑcɑɑ nɩɩ kɔtɑɣɑ ŋkɛ kɑ sɔɔsʋŋ nɑ ɩ lɑŋlɛ hɛɛ nɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Mɑ kɑɑ tɑsɑ tɛtʋ kɛ mpusi tǝŋsʋɣʋ kɛ yʋlʋ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ ɩsɩɩ mɑɑ lɑpʋ tɔ, nɑ mɑ kɑɑ tɑsɑ weesuɣu nyǝm tǝnɑɣɑ wɑkǝlʋɣʋ. Mpi tɔ, yʋlʋ lǝmɑɣɑsǝlɛ kɛ́ ɩsɑɣɑlɛ kɛ hɑtoo ɩ hɔɔʋ tɛɛ kɛ́.

22 Tuutu nɑ kʋmtʋ, wɑtʋ nɑ hɑŋɑɣɑ, lʋŋlɛ nɑ yolumɑ,

ilim nɑ ɑhoo pǝ kɑɑ yele lɑpʋ hɑlǝnɑ ɑntulinyɑ polo nɑ ɩ́ kʋlɩ.

9

Nowee nɑ Ɩsɔ pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ koolɑ Nowee nɑ ɩ piyɑ kɛ kʋpɑntʋ sɩ: Ɩ́ lʋlɩ nɑ ɩ́ huki nɑ ɩ́ sú tɛtʋ. 2 Mɑ tʋ́ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́ wontunɑɑ tǝnɑɣɑ, pɑɑ ɑtɛ nyǝntʋ, nɑ sumɑsɩ, nɑ tiinɑ, nɑ ɑtɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ wontu ntɩ tɩɩ wɛɛnɑ mǝ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm. 3 Ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ wontunɑɑ mpɛ ɩsɩɩ ɩ́ tɔkʋɣʋ kʋnyɔnyɔm tɔ. 4 Amɑ kʋlʋmtʋ kɛ́ sɩ ye ɩ cɑɑ kpǝntɛ kɛ tɔɣɔʋ, ɩ́ lɛntɩ nɑ cɑlǝm lɩɩ nɑ pǝ́cɔ́. Mpi tɔ, cɑlǝm tɑɑ kɛ́ weesuɣu wɛɛ. 5 Ye wei ɩ́ kʋwɑ yʋlʋ, mɑɑ lɛɛtɩ pʋntʋ, pɑɑ yʋlʋ pɑɑ wontuɣu.

6 Ye nɔɣɔlʋ kʋwɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ,

yʋlʋ tɔtɔ kɑ́ kʋnɑ pʋntʋ.

Mpi tɔ, Ɩsɔ ŋmɑ́ yʋlʋ kɛ́ ɩsɩɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ wɛɛ tɔ.

7 Mɛ mɩɩ lʋlɩ nɑ ɩ́ huki nɑ ɩ́ yɑ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɑsɑ Nowee nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ heeluɣu sɩ: 9 Mɑ́ nɑ-mɛ tɩɩ pɛɛlɩ nɔɣɔ nɑ kɑ́ wɛɛ mpʋ hɑlǝnɑ mǝ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ mǝ wɑɑlɩ. 10 Nɑ pǝ́ kpɛnnɑ wontu tǝnɑ nti tǝ lɩ́ɩ́ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɔ. 11 Mɑ sɩɩkɩ mɑ nɔɣɔ sɩ mɑ kɑɑ tɑsɑ weesuɣu nyǝm kpiisuɣu kɛ tɛtʋ tɔɔ nɑ lʋm. Pǝ́cɔ́ lʋm kʋ́wɑ́ɑ́sǝm mpɩ pǝ kɑɑ tɑsɑ kɔntɛ nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ tɛtʋ. 12-13 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɑsɑ sɩ: Mɑ tʋɣɩ kɑɣɑlʋ nɑ ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɑm tɔɔ kɛ́ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ́ nɑ-mɛ nɑ weesuɣu nyǝm tǝnɑ nɑ mǝ wɑɑlɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝ pɛɛlɑɑ tɔ. 14 Mɑ́ kɔmɑ nɑ mɑ́ kpeɣelɑ ŋmʋntʋ kɛ ɩsɔtɑɑ, kɑɣɑlʋ kɑ kɑɣɑ kɛ́, 15 ɩlɛnɑ pǝ́ tɔɔsɩ-m nɔɣɔ ŋkɑ mɑ sɩɩ mǝ nɑ weesuɣu nyǝm tǝnɑ sɩ lʋm kʋ́wɑ́ɑ́sǝm mpɩ pǝ kɑɑ tɑsɑ kɔntɛ nɑ pǝ́ kpiisi weesuɣu nyǝm. 16 Ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kɑɣɑlʋ kɑ́ kɑɣɑ, nɑ mɑ́ nyǝnɑ-ɩ ɩlɛ pǝ tɔɔsɩ-m nɔɣɔ ŋkɑ mɑ sɩɩ weesuɣu nyǝm tǝnɑ tɔ. 17 Mpi pǝ hʋlǝɣɩ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ sɩɩ-wɩ tɔɣɔlɛ.

Nowee nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ tɔm

18 Nowee nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ mpɑ pɑ lɩɩ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ Sem nɑ Kɑm nɑ Yɛfɛtɛ. Kɑm ɩ́lɛ́ ɩ́ lʋlǝnɑ Kɑnɑɑŋ. 19 Nowee piyɑ mpɛ pɑ piitim hukinɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nowee nikɑ tɛtʋ hɑlǝm nɑ ɩ́ cɑɑlɩ lɛsɛŋnɑɑ sɔʋ. 21 Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɔɔ pǝ sʋlʋm nɑ pǝ́ kʋ́-ɩ nɑ ɩ́ wɔɣɔsɩ ɩ wontu nɑ pǝ́ yele-ɩ tɑpɑkpɛtɛ kɛ cokǝle tɑɑ. 22 Mpʋɣʋlɛ Kɑnɑɑŋ cɑɑ Kɑm nɑwɑ ɩ cɑɑ tɑpɑkpɛtɛ, nɑ ɩ́ nyǝnɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ tɑɣɑsɩ ɩ tɑɑlʋnɑɑ kɛ ɑwɑlɩ. 23 Ntɛnɑ Sem nɑ Yɛfɛtɛ pɑ́ kpɑɣɑ kpɑɩ nɑ pɑ́ hɔɣɔlɩ-ɩ nɑ pɑ́ tɔnɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ tɑkɩ pɑ cɑɑ. Ɩlɛ pɑ tɑ nɑ ɩ tɑpɑkpɛtɛ. Mpi tɔ, wɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ tɔmnɑɑ. 24 Nowee sʋlʋm kɔmɑ nɑ pǝ́ cɛ́ ɩ ɩsɛntɔɔ nɑ ɩ́ nɩɩ nti ɩ pǝyɑlʋ sǝkpelu nyǝŋ Kɑm lɑpɑ tɔ. 25 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ:

Mpusi ɩ́ tǝŋ Kɑm pǝyɑlʋ Kɑnɑɑŋ

nɑ pǝ́ lɑpɩ-ɩ ɩ tɑɑlʋnɑɑ yom tǝkpɑpɑ.

26 Mɑ sɑmɑ Sem Ɩsɔ Tɑcɑɑ.

Pǝ́ lɑ Kɑnɑɑŋ kɛ Sem-wɛ pɑ yom.

27 Ɩsɔ ɩ́ wɑlǝsɩ Yɛfɛtɛ tǝhikile,

nɑ ɩ́ cɑɣɑ Sem tɛ́,

nɑ pǝ́ lɑ́ Kɑnɑɑŋ kɛ pɑ yom.

28 Pɩɩsɩ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (350) kɛ́ Nowee tɑsɑ tɔɣɔʋ kɛ lʋm wɑɑsʋɣʋ wɑɑlɩ. 29 Ɩ pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (950) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́.

10

Nowee pǝyɑlɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

1 Nowee piyɑ Sem nɑ Kɑm nɑ Yɛfɛtɛ pɑ lʋlɑ piyɑ mpɑɣɑ lʋm wɑɑsʋɣʋ wɑɑlɩ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ.

2 Yɛfɛtɛ ɩ́lɛ́ ɩ́ piyɑ ntɔ. Komɛɛ, nɑ Mɑkɔkɩ, nɑ Mɑtɑyi, nɑ Yɑfɑŋ, nɑ Tupɑɑlɩ, nɑ Mesɛkɩ, nɑ Tilɑɑ. 3 Komɛɛ ɩ́lɛ́ ɩ́ piyɑ ntɛ́ Asǝkǝnɑɑsɩ, nɑ Lifɑ, nɑ Tokɑɑmɑ. 4 Yɑfɑŋ piyɑ ntɛ́, Ɩlisɑ, nɑ Tɑɑsɩ, nɑ Kitim, nɑ Lutɑnim. 5 Mpɛ ɩnɩ pɑ hukinɑ tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔ tǝ tɑɑ ɩsɩɩ tǝ nɑɑkʋɣʋ-wɛ nɑ pɑɑ wei nɑ ɩ nsǝmlɛ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ tɔ.

6 Kɑm ɩ́lɛ́ ɩ́ piyɑ ntɛ́ Kusi, nɑ Misilɑyim, nɑ Puti nɑ Kɑnɑɑŋ. 7 Kusi piyɑ ntɛ́ Sepɑ, nɑ Hɑfilɑ, nɑ Sɑpǝtɑ, nɑ Lɑkǝmɑ, nɑ Sɑpǝtekɑ. Lɑkǝmɑ piyɑ ntɛ́, Sɑpɑɑ, nɑ Tetɑŋ. 8 Kusi lʋlǝnɑ tɔtɔɣɔ Nimloti, ɩnɩ ɩ cɑɑlǝnɑ tɛtʋnɑɑ kɛ tɔɣɔʋ. 9 Tɑcɑɑ sǝnɑ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ pǝsɩ yɛllɑɑ tɑɑ yɛllʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ tukɑɣɑ ɩtuule kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ sɩ: Tɑcɑɑ ɩ́ yele nɑ ń pǝsɩ yɛllɑɑ tɑɑ yɛllʋ ɩsɩɩ Nimloti. 10 Acɑlɛɛ wenɑ ɑ tɔɔ Nimloti tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔlɛ Pɑpɛɛlɩ, nɑ Ɩlɛkɩ, nɑ Akɑtɩ, nɑ Kɑlǝne kɛ Pɑpiloni tɛtʋ tɑɑ. 11 Tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ kɛ́ ɩ lɩɩwɑ nɑ ɩ́ polo Asilii nɑ ɩ́ ŋmɑ́ Ninifi, nɑ Lehopoti-Hiili, nɑ Kelɑ, 12 nɑ Lɛsɑŋ kɛ Ninifi nɑ Kelɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ pɑ hɛkʋ.

13 Misilɑyim nɑ́ lʋlǝnɑ ntɛɣɛ Lutɩ nyǝ́mɑ, nɑ Anem nyǝ́mɑ, nɑ Lehɑpɩ nyǝ́mɑ, nɑ Nɑfutu nyǝ́mɑ, 14 nɑ Pɑtǝlɔsɩ nyǝ́mɑ, nɑ Kɑsulu nyǝ́mɑ, nɑ Kɑfǝtɔɔ nyǝ́mɑ. Tǝnɑɣɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ́ lɩɩwɑ.

15 Kɑnɑɑŋ ɩ́lɛ́ ɩ́ kɑncɑɑlɑɣɑ pǝyɑɣɑ ntɛ́ Sitɔŋ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ ntɛ́ Hɛtɩ, 16 nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔtɔɣɔlɛ Yepusi nyǝ́mɑ, nɑ Amolii nyǝ́mɑ, nɑ Kilikɑsɩ nyǝ́mɑ, 17 nɑ Hifi nyǝ́mɑ, nɑ Alǝki nyǝ́mɑ nɑ Sini nyǝ́mɑ, 18 nɑ Alǝfɑtɩ nyǝ́mɑ, nɑ Semɑlii nyǝ́mɑ, nɑ Hɑmɑtɩ nyǝ́mɑ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Kɑnɑɑŋ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ nɑ́ yɑwɑ. 19 Nɑ pɑ tɛtʋ toosi ntɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Sitɔŋ kɛ Keelɑɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ nɑ pǝ́ polo Sɔtɔm nɑ Kɔmɔɔ nɑ Atǝmɑ nɑ Sepoyim hɑlǝnɑ Lesɑ. 20 Kɑm ɩnɩ ɩ piyɑ ntɛ́, nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ ɩsɩɩ pɑ lʋlʋŋ nɑ pɑ nsǝmɑ nɑ pɑ tɛtʋ nɑ pɑ piitimnɑɑ.

21 Yɛfɛtɛ pɑ tɑɑlʋ Sem ɩ́lɛ́ ɩ lʋlɑ piyɑ tɔtɔ nɑ kʋlʋm ɩnǝɣǝlɛ Ɩpɛɛ nɑ ɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ cɑɑ. 22 Ɩ piyɑ mpɛɣɛlɛ Ɩlɑm, nɑ Asuu, nɑ Alǝpɑsɑtɩ, nɑ Lutɩ, nɑ Alɑm. 23 Alɑm ɩ́lɛ́ ɩ́ piyɑ ntɛ, Usi, nɑ Huuli, nɑ Ketɛɛ, nɑ Mɑcɩ. 24 Alǝpɑsɑtɩ nɑ́ lʋlɑ Selɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlɩ Ɩpɛɛ. 25 Ɩpɛɛ nɑ́ lʋlɑ piyɑ nɑɑlɛɣɛ, kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ hǝtɛ ntɛ́ Pelɛkɩ, yɑʋ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ́ tɑɑ. Mpi tɔ, wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɑntulinyɑ piitimnɑɑ yɑwɑ. Ɩ́lɛ́ ɩ́ neu hǝtɛ ntɛ́ Yɔkǝtɑŋ. 26 Yɔkǝtɑŋ nɑ́ lʋlǝnɑ Alǝmotɑtɩ, nɑ Selɛfɩ, nɑ Hɑsɑmɑfɛtɩ, nɑ Yelɑ, 27 nɑ Hɑtolɑm, nɑ Wusɑɑlɩ, nɑ Tikǝlɑ, 28 nɑ Opɑlɩ, nɑ Apimɑyɛlɩ, nɑ Sɑpɑ, 29 nɑ Ofii, nɑ Hɑfilɑ, nɑ Yopɑpɩ. Yɔkǝtɑŋ piyɑ ntɛ́ pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ. 30 Pɑ tǝcɑɣɑlɛ ntɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Mesɑ nɑ pulɑsɩ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Sefɑɑ tɔ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. 31 Sem ɩnɩ ɩ piyɑ ntɛ́ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nɑ pɑ nsǝmɑ nɑ pɑ tɛtʋ nɑ pɑ piitimnɑɑ.

32 Nowee piyɑ lʋlʋŋ ntɛ́ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ loosi, nɑ pɑ piitim nɑ mpɛ ɩnɩ pɑ tɑɑ kɛ́ piitimnɑɑ lɩɩwɑ nɑ pɑ́ yɑ́ ɑntulinyɑ tɑɑ kɛ́ lʋm wɑɑ́sʋɣʋ wɑɑlɩ.

11

Pɑpɛɛlɩ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu ɑnɑɑm ŋmɑʋ

1 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ yɔɣɔtɑɣɑ nsǝmlɛ kʋlʋmtǝlɛ. 2 Ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nɑ pɑ́ tɑlɑ Pɑpiloni tɛtɛkǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ siki tǝnɑ. 3 Mpʋɣʋlɛ pɑ heelɑ tǝmɑ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ́ loo pilikinɑɑ nɑ tǝ́ wɔ-wɛɣɛ kɔkɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑnɑ pilikinɑɑ kɛ pɛɛ lonte nɑ pɑ́ lɑnɑ kɑɑloo kɛ́ somtu lonte. 4 Nɑ pɑ́ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ́ ŋmɑ́ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu ɑnɑɑm nɑ kʋ́ yoosinɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɑ́ hǝtɛ yɑɑ. Ɩlɛ tǝ kɑɑ tɑsɑ yɑʋ kɛ yem kɛ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

5 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ tiiwɑ sɩ ɩ nɑɑkɩ ɩcɑtɛ nɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu ŋku yǝlɑɑ piyɑ ŋmɑwɑ tɔ. 6 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ́ sɩ: Ɩ́ nɑwɑ, pɑ tǝnɑ ɩsǝntɔ pɑ kɛ́ yǝlɑɑ kʋlʋmɑɑ kɛ́, nɑ pɑ kɑɑ nsǝmlɛ kʋlʋmtǝlɛ. Pɑ cɑɑlʋɣʋ ɩsǝntɔ tɔ pʋlʋpʋ kɑɑ kɑɣɑtɩ-wɛɣɛ mpi pɑɑ hɔkɔ sɩ pɑ lɑkɩ tɔ pǝ tɑɑ. 7 Ɩlɛ mɑɑ tii nɑ mɑ liɣiti pɑ nsǝmlɛ nɑ pɑ́ tɑɑ nɩɩkɩ tǝmɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. 8 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ yɑsɩ-wɛɣɛ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ nɑ pɑ́ yele pɑ ɩcɑtɛ ŋmɑʋ. 9 Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ pɑ́ hɑ ɩcɑtɛ ntɛɣɛ hǝtɛ sɩ Pɑpɛɛlɩ. Mpi tɔ, tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ liɣitɑ yǝlɑɑ nsǝmlɛ, nɑ ɩ́ yɑsɩ-wɛɣɛ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ.

Sem lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

10 Sem lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɔ cǝnɛ. Ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ nɩɩnʋwɑ (100) nyǝŋkɑ tɑɑ, lʋm wɑɑsʋɣʋ wɑɑlɩ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ lʋlɑ Alǝpɑsɑtɩ. 11 Alǝpɑsɑtɩ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ.

12 Alǝpɑsɑtɩ pɩɩsɩ lɑpɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Selɑ. 13 Selɑ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝlɛ nɑ tooso (403) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ.

14 Selɑ pɩɩsɩ lɑpɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Ɩpɛɛ. 15 Ɩpɛɛ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝlɛ nɑ tooso (403) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ.

16 Ɩpɛɛ pɩɩsɩ lɑpɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Pelɛkɩ. 17 Pelɛkɩ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ Ɩpɛɛ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑsǝlɛ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (430) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ.

18 Pelɛkɩ pɩɩsɩ lɑpɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Leu. 19 Leu lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɑɑnʋwɑ (209) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ.

20 Leu pɩɩsɩ lɑpɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɛ́ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Selu. 21 Selu lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ Leu tɔɣɔ pɩɩsɩ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (207) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ.

22 Selu pɩɩsɩ lɑpɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Nɑhoo. 23 Nɑhoo lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ ŋmʋnʋɣʋ (200) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ.

24 Nɑhoo pɩɩsɩ lɑpɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Telɑ. 25 Telɑ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ Nɑhoo tɔɣɔ pɩɩsɩ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (119) nɑ sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ lʋlʋɣʋ.

26 Telɑ pɩɩsɩ lɑpɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ Apǝlɑm nɑ Nɑhoo nɑ Hɑlɑŋ.

27 Telɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɔ cǝnɛ. Ɩ lʋlɑ Apǝlɑm, nɑ Nɑhoo, nɑ Hɑlɑŋ. Ɩlɛnɑ Hɑlɑŋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Lɔɔtɩ. 28 Amɑ Hɑlɑŋ nɑ́ sǝpɑ Uu ɩcɑtɛ tɑɑ timpi pɑ lʋlɑ-ɩ tɔɣɔ Pɑpiloni tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ cɑɑ Telɑ tɑ sǝtɑ. 29 Ɩlɛnɑ Apǝlɑm nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ Sɑlɑɩ, nɑ Nɑhoo nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ Ɩsikɑ cɑɑ Hɑlɑŋ pɛɛlɔ Milikɑ. 30 Sɑlɑɩ ɩ́lɛ́ ɩ́ kɑ kɛ́ kɑɑlʋlɑɣɑ kɛ́ ɩ fɛɩ pǝyɑɣɑ.

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Telɑ kpɑɣɑ ɩ pǝyɑlʋ Apǝlɑm nɑ ɩ sɑɑlɩ Lɔɔtɩ nɑ ɩ poolu Sɑlɑɩ nɑ pɑ́ lɩɩ Uu kɛ Pɑpiloni sɩ pɑ puki Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ. Pɑ tɑlɑ Hɑlɑŋ ɩcɑtɛ tɑɑ ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑ. 32 Telɑ pɩɩsɩ tǝnɑ yoosɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ kɑkpɑsɩ (205) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́ tǝnɑ.

APƎLAHAM TƆM

12

Apǝlɑm lɩɩʋ kɛ ɩ tɛtʋ tɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Tɑcɑɑ heelɑ Apǝlɑm sɩ: Lɩɩ nyɑ́ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ nyǝ́mɑ hɛkʋ kɛ nyɑ́ cɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, nɑ ń polo tɛtʋ nti mɑɑ hʋlɩ-ŋ tɔ tǝ tɑɑ. 2 Mɑɑ yele nɑ nyɑ́ piitim lɑ sɔsɔɔm nɑ mɑ́ kooli-ŋ kʋpɑntʋ, nɑ nyɑ́ hǝtɛ yɑɑ, nɑ ń pǝsɩ kʋpɑntʋ tiipiiu. 3 Mɑɑ kooli kʋpɑntʋ kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ koollɑɑ nɑ mɑ sʋkɩ mpusi kɛ́ mpɑ pɛlɛ pɑɑ sʋkɩ-ŋ mpusi tɔ. Nyɑ́ tɔɔ kɛ́ ɑtɛ piitimnɑɑ kɑ́ hiki nyʋleleŋ nɑ pǝ́ kooli-wɛɣɛ koolee kʋpɑnɑ.

4-5 Mpʋɣʋlɛ Apǝlɑm kpɑɣɑ ɩ ɑlʋ Sɑlɑɩ nɑ ɩ tɑɑlʋ pǝyɑɣɑ Lɔɔtɩ nɑ ɩ wɛnɑʋ tǝnɑ nɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɑ ɩ hikɑ Hɑlɑŋ tɔ nɑ ɩ́ lɩɩ tǝnɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu-ɩ tɔ nɑ ɩ́ tɛɛ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ.

Apǝlɑm polɑ Kɑnɑɑŋ nɑ Icipiti pǝ tɛtʋnɑɑ tɑɑ

Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ pɩɩsɩ kɑ wɛ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. Ɩ tɑpɑ tɛtʋ ntɩ ɩlɛnɑ 6 ɩ́ fɑɣɑ tǝ tɑɑ nɑ ɩ́ polo Molee tɩɩŋ sɔsɔɔŋ tɛɛ kɛ́ timpi pɑ yɑɑ sɩ Sikɛm tɔ. Wɑɑtʋ ɩnɩ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ kɑ́ wɛnnɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ.

ɑ 6:14 ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ sɔsɔɔʋ: Tǝ tɑ cɑɑ sɩ tǝ tɛlǝsɩ sɩ kpɩɩlʋɣʋ mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ Nowee cɑɑ sɩ ɩ́ nɑ ɩ sɑmɑɑ pɑ́ sʋʋ nɑ pɑ́ tɛsɩ lʋm.

Lɩɩʋ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

ƖSƐƔƐLƖ NYƎ́MA

LƖƖƲ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ hǝtɛ hʋlǝɣǝnɑ ɩsǝnɑ Ɩsɔ lǝsɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ Icipiti yomle tɑɑ tɔ. Tomɑ sɔsɔɔnɑ kɛ ɩ lǝsǝnɑ-wɛ, n ɑ ɩ́ lɑ́ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ nɑ piti tǝmɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑnɑ-wɛɣɛ tɛtʋ kʋpɑntʋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ yʋlʋ Moisi kɛ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ nɑɑnʋwɑ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Sɩ pɑ́ tɔ́kɩ-tɩ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ pɑ sɔɔlɑ pɑ cɑɑ Ɩsɔ wei ɩ lǝsɑ-wɛɣɛ yomle tɑɑ tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Lɩɩʋ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ kpɑwɑ Moisi kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tiikilu, nɑ Icipiti nyǝ́mɑ yele-wɛ sɩ pɑ́ tɛɛ, titite 1:1–15:21

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑpɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, Ɩsɔ kentuɣu kɛ pɑ tɔɔ, titite 15:22–18:27

Ɩsɔ nɑ ɩ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kɛ Holɛpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑɑnʋwɑ, titite 19–24

Ɩsɔ hʋlɑ Moisi kɛ cokǝle sikuɣu, titite 25–31

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ luŋuɣu kɛ nɑule nɑ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́, titite 32–34

Ɩsɔ cɑɣɑlɛ kɛ cokǝle tɑɑ, titite 35–40

ƖSƆ LƎSƎƔƖ ƖSƐƔƐLƖ NYƎ́MA KƐ ICIPITI TƐTƲ TAA

1

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yomle tɔɣɔʋ kɛ Icipiti

1 Yɑkɔpʋ wei pɑ cuɣusɑɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɔ, ɩ́ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ mpɑ pɑ polɑ Icipiti kɛ cɑɣɑlʋtʋ tɔ, pɑ lʋlʋŋ loosi nɑ pɑ hǝlɑ ntɔ. 2 Lupɛŋ, nɑ Simiyɔŋ, nɑ Lefii, nɑ Yutɑ, nɑ 3 Ɩsɑkɑɑ, nɑ Sɑpulɔŋ, nɑ Pɛncɑmɛɛ, 4 nɑ Tɑŋ, nɑ Nɛfǝtɑli, nɑ Kɑtɩ, nɑ Asɛɛ. 5 Yɑkɔpʋ pǝyɑlɑɑ nɑ ɩ sɑɑlǝnɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ pɑɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ (70) kɛ́. Ɩlɛ ɩ pǝyɑlʋ lɛlʋ Yosɛɛfʋ nɑ́ lɑɑlɑ-wɛɣɛ Icipiti kɛ pote. 6 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yosɛɛfʋ nɑ ɩ tɑɑlʋnɑɑ mpɑ pɑɑ polɑ Icipiti tɔ pɑ sǝpɑ pɑ tǝnɑ. 7 Pɑɑ nɑ mpʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ hukɑ teu tǝyomyom nɑ pɑ́ sú tɛtʋ nɑ pɑ toŋ fɛɩnɑ sɑɑlɑ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ kʋfɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɑ nyɩ Yosɛɛfʋ. 9 Ntɛnɑ ɩ́ koti ɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ nyǝnɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɑ-tʋɣʋ sɑmɑɑ nɑ toŋ, pɑ wɛ-tʋɣʋ ɑsolɑ kɛ́. 10 Mpʋ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ pɛɛkɩ yɑɑsi wei tɩɩ pɑsǝnɑ-wɛ tɔ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ yoosi tɑ́ nɑ tɑ́ kolontunɑɑ nɑ mpɛ pɑ́ sɛɛnɑ pɑ tɔɔ nɑ pɑ́ kǝlɩ-tʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ tɛɛ.

11 Tǝnɑɣɑlɛ Icipiti nyǝ́mɑ tʋwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ yomle tǝmɑ wɑhɑlɑ nyǝnɑ. Nɑ pɑ́ kpɑ ɑ feŋlɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ tʋɣʋ-wɛɣɛ-yɛ. Hɑlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ ŋmɑnɑ ɑcɑlɛɛ wenɑ pɑ yɑɑ sɩ Pitom nɑ Lɑmsɛsɩ tɔ. Tǝnɑɣɑ Icipiti wulɑʋɑ sɩɩkɩ ɩ wontu. 12 Pɑɑ nɑ pɑ tǝmɑ ɑnǝɣɩ mpʋ tɔ, pɑ tɔŋnɑ hukuɣu kɛ́ nɑ pɑ́ suɣi tɛtʋ. Ɩlɛnɑ Icipiti nyǝ́mɑ tɛɛ nɑ́ɑ́ sʋʋkǝnɑ-wɛɣɛ sɔsɔm. 13-14 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tʋ-wɛɣɛ yomle tǝmɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ lɩɩ pɑ tǝɣɩ luɣu. Mpi tɔ, cʋɣʋ kɛ pɑ cɑsɑɣɑ nɑ pɑ́ ŋmɑɑkɩ pilikinɑɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ tɑwɑ tǝmɑ tǝnɑ. Pɑ tʋkɑɣɑ-wɛɣɛ-yɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ mʋsʋŋ.

Icipiti wulɑʋ kʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ piyɑ

15 Hepǝlɑ nyǝ́mɑ kɑ wɛnɑ ɑlɑɑ lʋlǝsǝlɑɑ kɛ nɑɑlɛɣɛ. Pɑ yɑɑ lɛlʋ sɩ Sifǝlɑ nɑ lɛlʋ sɩ Puwɑ. Mpʋɣʋlɛ Icipiti wulɑʋ yɑɑ-wɛ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: 16 Ɩ́ feŋiɣi Hepǝlɑ ɑlɑɑ tǝlʋllɛ nɑ ɩ́ kʋɣɩ ɑpɑlʋpiyɑ kɛ sɑɑʋ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ. Amɑ ɩ́ yeki ɑlʋpiyɑ.

17 Lʋlǝsǝlɑɑ mpɛ pɛlɛ pɑ nyɑŋɑɣɑnɑ Ɩsɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kisi wulɑʋ tɔm ntɩ. Ɩlɛ pɑ tɑ kʋ ɑpɑlʋpiyɑ. 18 Tǝnɑɣɑlɛ wulɑʋ yɑɑ-wɛ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩɩ kʋɣɩ ɑpɑlʋpiyɑ mpɛ? 19 Ntɛnɑ lʋlǝsǝlɑɑ mpɛ sɩ: Hepǝlɑ ɑlɑɑ fɑɣɑnɑ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ yoo. Pɑ ɑpɑlʋtʋ wɛ sɔɣɔntʋ. Pɑ lʋlǝɣɩ pɑ piyɑ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ tɑ́ɑ́ tɑkɩ.

20-21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ koolɑ lʋlǝsǝlɑɑ mpɛɣɛ kʋpɑntʋ, nɑ ɩ́ lɑ́ nɑ pɑ piitim tɑɣɑlɩ. Mpi tɔ, pɑ nyɑŋɑɣɑnɑ-ɩ tɔ pǝ tɔɔ. Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ hukiɣi nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ toŋ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Icipiti wulɑʋ tʋwɑ Icipiti nyǝ́mɑ tǝnɑ sɩ: Ye Hepǝlɑ ɑlʋ lʋlɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ ɩ́ tǝŋsɩ-kɛɣɛ Nili pɔɣɔ lʋm. Amɑ ɩ́ yeki ɑlʋpiyɑ.

2

Moisi lʋlʋɣʋ nɑ ɩ pǝcɑɑtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kpɑɣɑ Lefii ɑlʋ nɔɣɔlʋ. 2 Ɩlɛnɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́ lɑ́ teu nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Kɑ lɑpɑ-ɩ teu kɛ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ-kɛɣɛ ŋmɛsʋɣʋ kɛ ɩsɔtʋnɑɑ tooso. 3 Ɩ nɑwɑ sɩ ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ-kɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɑ kowusɑɣɑ nɑ ɩ́ tɑɑ-kɛɣɛ kɑɑloo, nɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ cǝlǝm sɩ lʋm ɩ́ tɑɑ sʋʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hɩɩsɑ pǝyɑɣɑ kɛ pǝ tɑɑ nɑ ɩ́ ponɑ kowusɑɣɑ ŋkɛ nɑ ɩ́ sɩɩ pɔɣɔ tɑɑ, kɛ́ kuteŋ luɣu tɛɛ, kɛ́ sǝsǝncɑɑsɩ tɑɑ. 4 Nɑ pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ kɔɣɔ sǝŋɑ tɑ́ɑ́lǝ́ḿ tɔɔ sɩ ɩ nɑɑkɩ mpi ɩ neu kɑ́ tɛnɑ tɔ.

5 Pǝ pɑmnɑ Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ tii lʋm sɔʋ, nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ sɩɩ-ɩ nɑ pɛlɛ pɑ́ mɑ́lǝ́ɣɩ́ kuteŋ. Ɩlɛ Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ loosɑ kowusɑɣɑ ntɛ́ sǝsǝncɑɑsɩ tɛɛ kɛ́ lʋm tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tili ɩ yomɑɑ tɑɑ lɛlʋ sɩ ɩ́ polo ɩ́ kpɑɣɑ. 6 Ɩ kulɑɑ ɩlɛ ɩ mɑɣɑnɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ ntɛ́ nɑ kɑ́ wiiki. Kɑ tɔm lɑpɑ-ɩ pǝtɔɔtǝlɛ ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsǝnɑ sɩ: Cǝnɛ ɩnɩ, Hepǝlɑ nyǝ́mɑ pǝyɑɣɑ kɛ́.

7 Kɑ kɔɣɔ kɑ sǝŋɑ tǝnɑ, tǝnɑɣɑ ɩ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: N cɑɑ sɩ mɑ́ polo mɑ́ pɛɛkɩ-ŋ Hepǝlɑ ɑlʋ wei ɩ kɑ́ mʋsǝsɩ-kɛ́ tɔ? 8 Ntɛnɑ pɛɛlɔ ɩnɩ ɩ́ cɔ sɩ: Polo.

Kɔɣɔ tɛɛwɑ ɩlɛnɑ ɩ́ kɔnɑ ɑhʋlʋm ɩnɩ ɩ too kʋlʋlʋ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ tɔmɑ ɑlʋ ɩnɩ sɩ: Kpɑɣɑ pǝyɑɣɑ kɑnɛ nɑ ń mʋsǝsɩ-m- kɛ, mɑɑ fɛlɩ-ŋ.

Ɩlɛnɑ toto kpɑɣɑ-kɛ nɑ ɩ́ tɔɔ-kɛ.

10 Pǝyɑɣɑ kɔmɑ nɑ kɑ́ cɛ́ hǝtɛ ɩlɛnɑ kɑ too ponɑ-kɛ nɑ ɩ́ cɛlɛ-kɛɣɛ Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ nɑ kɑ́ cɑɣɑ ɩ kiŋ ɩsɩɩ kɑ too kʋlʋlʋ. Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ, Moisi. Lʋm ɑpɑlʋ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ́ tɑɑ. Mpi tɔ, lʋm tɑɑ kɛ́ ɩ lǝsɑ-ɩ.

Moisi sewɑ nɑ ɩ pote kɛ Mɑtiyɑŋ tɛtʋ tɑɑ

11 Moisi lɑpɑ sɔsɔ ɩlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ́ polo sɩ ɩ nɑɑkɩ ɩ nyǝ́mɑ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ. Nɑ ɩ nɑwɑ tɔtɔɣɔ wɑhɑlɑ tǝmɑ wenɑ Icipiti nyǝ́mɑ tʋkɑɣɑ-wɛ tɔ. Hɑlǝnɑ ɩ́ nɑ́ tɔtɔɣɔ Icipiti tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kʋɣɩ Hepǝlɑ tʋ. 12 Ɩ cɑɑ ɩsɛ kɛ ɩ tɑɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ ɩ tɑ nɑ nɔɣɔlʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ́ Icipiti tʋ nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ-ɩ kɑnyǝŋɑ tɛɛ. 13 Tɛʋ femɑ nɑ ɩ́ mǝlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ mɑkɩ tǝmɑɣɑ pɑ tɑɑ pɑ tike. Ɩ lolɑ-wɛ ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ mʋsʋŋtʋ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n lɑkɩ nyɑ́ tɛɛtʋ kɛ nyǝmǝŋ kɛ mpʋ? 14 Mpʋɣʋlɛ ɩ́lɛ́ ɩ pǝsǝnɑ-ɩ sɩ: Awe kpɑ-ŋ tɑ́ wulɑʋ yɑɑ tɑ́ tɔm hʋʋlʋ ye? N cɑɑ sɩ n kʋ-m ɩsɩɩ n kʋɣʋ Icipiti tʋ tɔ yɛɛ?

Moisi cɛkǝnɑɑ sɩ yǝlɑɑ nyǝmɑ́-tɩ ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-ɩ. 15 Icipiti wulɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ nɩɩ mpʋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔŋnɑ pɛɛkʋɣʋ sɩ ɩ lǝsǝɣɩ ɩ luɣu tɛɛ. Ntɛnɑ Moisi sʋʋ nyɩɩtʋ nɑ ɩ́ polo Mɑtiyɑŋ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ cɔɔsʋɣʋ. Ɩ tɑlɑ tǝnɑ ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑ lɔkɔ nɔɣɔlʋ ɩ nɔɣɔ.

16 Kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ, Yetulo. Ɩ wɛnɑ pɛɛlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛɛlɑɑ mpɛ pɑ polɑ lʋm luɣu sɩ pɑ suuliɣi pǝlonɑ nɑ pɑ cɑɑ tɔlɑ nyɔɔ. 17 Pǝ tɑsɑɑ ɩlɛ, tiikilɑɑ nɑpǝlɩ pɑ kɔmɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-wɛ. Moisi nɑ́ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɛnɑ pɛɛlɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ, nɑ pɑ kɑlǝkʋ nyɔɔ. 18 Pɑ mǝlɑ tǝyɑɣɑ ɩlɛnɑ pɑ cɑɑ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ sɑŋɑ ɩ́ kɔɔ lɔŋ kɛ mpʋ? 19 Ntɛnɑ pɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Icipiti tʋ nɔɣɔlʋ ɩ wɑɑsǝnɑ-tʋ. Hɑlǝnɑ ɩ́ lu tɑ́ kɑlǝkʋ kɛ lʋm nɑ kʋ́ nyɔɔ. 20 Kɛlɛnɑ pɑ cɑɑ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Nɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ wɛ le? Ɩ́ tɑ́ sʋʋnɑ-ɩ tǝyɑɣɑ suwe? Tɔʋ, ɩ́ polo nɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ nɑ ɩ́ kɔɔ nɑ tɑ́ nɑ-ɩ tǝ tɔɣɔ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tisɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛ. Hɑlǝnɑ ɩ́lɛ́ ɩ hɑ-ɩ ɩ pɛɛlɔ Sefolɑ nɑ ɩ́ lɑ́ ɑlʋ. 22 Alʋ ɩnɩ ɩ lɑpɑ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ kɑ cɑɑ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ Kɛɛsɔm. Mɑcɔɔsɑɑ kɛ́ pɛlɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ́ tɑɑ.

Ɩsɔ lɑpɑ Moisi kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɑɑsʋlʋ

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tɑɑŋɑ sɔsɔm, ɩlɛnɑ Icipiti wulɑʋ sɩ́. Yomle nɩɩwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩlɛnɑ pɑ́ wiiki nɑ pɑ́ tekiɣi Ɩsɔ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ nɩɩ. 24 Nɑ ɩ́ tɔɔsɩ nɔɣɔ ŋkɑ ɩ kɑ sɩɩ pɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ tɔ kɑ tɔɔ. 25 Nɑ ɩ́ nyǝnɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ pɑ tɔm.

3

1 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ nɑ Moisi nɑ́ɑ́ tɔŋnɑ ɩ yǝtɩ Mɑtiyɑŋ kɔtʋlʋ Yetulo tɔlɑ tiikuɣu. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ tiikɑɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ Ɩsɔ pʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Holɛpʋ tɔɣɔ wʋlɑɣɑ tɛtʋ wɑɑlɩ. 2 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ tillu lɩɩ ɩ tɔɔ kɛ́ tiikɑ kʋlɔpɑɣɑ ŋkɑ kɑ mʋɣɩ kɔkɔ tɔ kɑ tɑɑ. Ɩ pɑɑsǝnɑ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ sɩ kɔkɔ mʋɣɩ yɑ́ɑ́. Amɑ tiikɑ mɑɣɑmɑɣɑ ɩɩ nyɑkɩ. 3 Ntɛnɑ ɩ́ tʋ́ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kɑ́ kpǝtǝnɑ teu nɑ ɩ́ nɑ́ piti tɔm ntɩ sɩ ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ kɔkɔ mʋɣɩ tiikɑ nɑ kɑɑ nyɑkɩ. 4 Ɩsɔ nɑwɑ sɩ ɩ cɑɑ kpǝtǝnɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ kɔkɔ ŋkɛ kɑ tɑɑ sɩ: Moisi Moisi. Nɑ Moisi cɔ sɩ: Mɑ nɩɩwɑ. 5 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ tɔmɑ-ɩ sɩ: Tɑɑ kpǝtǝnɑ tiikɑ ŋkɛ yoo. Wɔɣɔsɩ nyɑ́ ntɑnkpɑlɑ. Mpi tɔ, Ɩsɔ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ n sǝŋɑ mpʋ. 6 Mɑɣɑlɛ nyɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ.

Sɔɣɔntʋ kpɑ Moisi, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑkɩ ɩ ɩsɛntɔɔ sɩ ɩ́ tɑɑ nɑ Ɩsɔ. 7 Ntɛnɑ Ɩsɔ tɔ sɩ: Mɑ nɑwɑ ɩsǝnɑ mɑ yǝlɑɑ tɔkɩ kʋnyɔŋ kɛ Icipiti tɔ. Pǝyǝle mɑ nɩɩwɑ wulɑ nnɑ pɑ ŋmɑkǝllɑɑ tʋɣʋ-wɛ tɔ. Mɑ nyǝmɑ́ pɑ wɑhɑlɑnɑɑ tɔɔ. 8 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tiiwɑ sɩ mɑ cɛkɩ-wɛɣɛ Icipiti nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ, nɑ mɑ́ ponɑ-wɛɣɛ tɛtʋ kʋpɑntʋ nti tǝ wɑlɑɑ nɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋpɑntʋ tǝnɑ tɔlɑ yem tǝhɔ tɔ tǝ tɑɑ. Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ Hiti nyǝ́mɑ, nɑ Amolii nyǝ́mɑ, nɑ Filiisi nyǝ́mɑ, nɑ Hifi nyǝ́mɑ, nɑ Yepusi nyǝ́mɑ, pɑ cɑɣɑnɑ tǝ tɑɑ. 9 Mɑ nɩɩwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝmɑ wulɑ, pǝyele mɑ nɑwɑ yɑɑsi wei Icipiti nyǝ́mɑ ŋmɑkǝlǝɣǝnɑ-wɛ tɔ. 10 Mpʋ tɔ, mɑ tiliɣi-ŋ Icipiti wulɑʋ tɛ́ sɩ ń polo nɑ ń lǝsɩ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Icipiti tɑɑ.

Ɩsɔ hʋlǝɣɩ ɩ tǝɣɩ Moisi

11 Mpʋɣʋlɛ Moisi cɔwɑ Ɩsɔ sɩ: Mɑɣɑlɛ ɑwe nɑ hɑlɩ mɑ́ɑ́ puki Icipiti wulɑʋ kiŋ sɩ mɑ lǝsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Icipiti tɑɑ? 12 Kɛlɛnɑ Ɩsɔ sɩ: Mɑɑ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ. Nɑ mpi n kɑ́ nyǝnɑ sɩ mɑ́ tiliɣinɑ-ŋ tɔɣɔlɛ sɩ, n kɑ́ lǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Icipiti nɑ nyɑnɑ-wɛ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ sɛɛ-m pʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɔɔ cǝnɛ. 13 Ntɛnɑ Moisi sɩ: Pǝ wɛ teu, ye mɑ polɑɑ nɑ mɑ́ mɑɣɑnɑ-wɛ, nɑ mɑ́ heeli-wɛ sɩ pɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ tilinɑ-m pɑ wɑɑlɩ. Ɩlɛ pɑɑ pɔɔsɩ-m nyɑ́ hǝtɛ, ɩlɛnɑ mɑ́ cɔ-wɛ suwe?

14 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ cɔ-ɩ sɩ: Mɑ hǝtɛ ntɛ́ Mɑwɛtɑm. Mpʋ tɔ, ń polɑɑ ɩlɛ n heeli-wɛ sɩ: Tɑmwɛɛlʋ tilinɑ-m mǝ wɑɑlɩ. 15 Nɑ ń cuɣusi sɩ: Mǝ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tilinɑ-m mǝ wɑɑlɩ. Mɑ hǝtɛ ntɛ́, hɑlǝnɑ ɑntulinyɑ polo nɑ ɩ́ kʋlɩ. Hǝtɛ ntɛɣɛ yǝlɑɑ kɑ́ yɑɑkɩ-m pɑɑ wɑɑtʋ wei. 16 Tɔʋ, polo pǝnɛntɑɑ nɑ ń koti Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ nɑ ń heeli-wɛ sɩ: Mǝ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ lɩɩ mɑ tɔɔ nɑ ɩ́ heeli-m sɩ ɩ nɑ-mɛ nɑ ɩ nyǝ́mɑ ɩsǝnɑ pɑ ŋmɑkǝlǝɣɩ-mɛ tɔ. 17 Nɑ ɩ tʋ́ ɩ tɑɑ sɩ ɩ lǝsǝɣɩ-mɛɣɛ wɑhɑlɑ tɛtʋ tɑɑ cǝnɛ nɑ ɩ́ ponɑ-mɛɣɛ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ Hiti nyǝ́mɑ, nɑ Amolii nyǝ́mɑ, nɑ Filiisi nyǝ́mɑ, nɑ Hifi nyǝ́mɑ, nɑ Yepusi nyǝ́mɑ pɑ tɛtʋ tɑɑ, timpi tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋpɑntʋ tǝnɑ tɔlɑ yem tǝhɔ tɔ. 18 Ye pɑ nɩɩ mpʋ pɑɑ mʋ-tǝɣɩ. Ɩlɛnɑ ń kpɑɣɑ-wɛ nɑ ɩ́ polo ɩ́ mɑɣɑnɑ Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ tɑ́, tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ lɩɩ tɑ́ tɔɔ. Mpʋ tɔ, hɑ-tʋɣʋ mpɑɑʋ nɑ tǝ́ polo wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ tǝ́ lɑpɩ-ɩ kɔtɑsɩ. Pɩɩ mɑɣɑnɑ ɩsɩɩ kʋyɛɛŋ tooso tɔntɛ. 19 Mɑ nyǝmɑ́ sɩ ye pǝ tɑ hɑŋ wulɑʋ ɩ kɑɑ yele-mɛ nɑ ɩ́ tɛɛ. 20 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ hɔ Icipiti nyǝ́mɑ ŋkpɑŋŋ nɑ yɑɑsinɑɑ mpɑ too pɑ tɑ nɑtɑ tɔ nɑ hɑlɩ wulɑʋ tɔɣɔnɩ-mɛɣɛ kʋtɔɣɔnʋ nɑ ɩ́ tɛɛ. 21 Hɑlɩ mɑ́ yele nɑ Icipiti nyǝ́mɑ lɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ tɑɑ lɩɩ niŋ kɑkpɑsɩ. 22 Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑlʋ wei ɩ kɑ́ sǝlǝmɩ Icipiti ɑlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ ɩ ɑsǝmɑɑ nɑ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ tɔɣɔ nyǝɣǝtʋ kʋpɑntʋ wontu, nɑ wʋlɑ nyǝntʋ, nɑ wontu kʋsusuutu, nɑ ɩ́ tʋ́ mǝ piyɑ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ kɑ́ sʋsǝnɑ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ kʋnyɔŋ.

4

Ɩsɔ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ɩ toŋ kɛ Moisi

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi pɔɔsɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ: Nɑ ye ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ tʋnɑ mɑ tɔm nɑ pɑ́ kisi-m nɩɩnɑʋ nɑ pɑ́ tɔ-m sɩ Tɑcɑɑ tɑ lɩɩ mɑ tɔɔ kɛ́ tiili se? 2 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Pepeɣe n tɔkɑ nyɑ́ niŋ tɑɑ? Mpʋɣʋlɛ sɩ: Kpɑ́tʋ́ɣʋ́. 3 Kɛlɛnɑ Ɩsɔ sɩ: Pɛtɩ-kʋɣʋ ɑtɛ. Moisi pɛtɑ-kʋ, ɩlɛnɑ kʋ́ pǝsɩ tʋm. Tǝnɑɣɑ ɩ ŋmɑɑwɑ tǝyɑɣɑʋ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-ɩ sɩ: Siisi nɑ ń kpɑ ɩ sukɑ tɑɑ.

Moisi siisɑɑ nɑ ɩ kpɑ tʋm ɩnɩ tǝcɑʋ, ɩlɛnɑ tʋm tɑɣɑnɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ pǝsʋɣʋ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. 5 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ sɩ: Mpi n kɑ́ hʋlǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ cɑɑnɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ lɩɩ nyɑ́ tɔɔ tɔɣɔlɛ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu sɩ: Nyǝkɩ nyɑ́ niŋ kɛ nyɑ́ lɑŋlɛ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ toko tɛɛ.

Moisi nyǝkɑ ɩ niŋ kɛ mpʋ nɑ ɩ́ kʋsɩ-ɩ, ɩlɛ ɩ tutɑ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋɑ wɑɑsɑ ɩ niŋ tǝnɑɣɑlɛ nɑ ɩ́ sɛɛwɑ tǝhɑii. 7 Kɛlɛnɑ Ɩsɔ sɩ: Mǝlǝnɑ nyɑ́ niŋ kɛ nyɑ́ lɑŋlɛ tɑɑ.

Moisi kɔmɑ nɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ niŋ ɩlɛ ɩ mǝlɑɑ kɛlɛ tǝmɑmmɑm ɩsɩɩ ɩ kɑ wɛʋ tɔ. 8 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ: Ye Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ tʋnɑ-ŋ, nɑ ń kisi nɑ ń lɑ piti tǝmlɛ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntɛ nɑ pɑ́ tɑ́ mʋ nyɑ́ tɔm. Ń lɑpɑ nɑɑlɛ nyǝntɛ tǝnɛ ɩsɩɩ pɑ mʋ-tɩ. 9 Ye pǝ kpɛŋnɑ piti tǝmɑ ɑnɛ ɑ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ kɑ́ nyʋɣʋ nɑ pɑ́ kisiɣi nyɑ́ tɔm nɑ pɑɑ nɩɩkǝnɑ-ŋ, ɩlɛ ń cosi Nili pɔɣɔ lʋm nɑ ń pǝlɩ-wǝɣɩ tɛtʋ tɔɔ nɑ pǝ́ pǝsɩ cɑlǝm.

Ɩsɔ kpɑwɑ Alɔŋ kɛ Moisi wɑɑlɩ tʋ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi sɩ: Pǝ kɑɑ lɑ, mɑ tɑ nyɩ yɔɣɔtɑɣɑ. Pɑɑ hɑtoo n cɑɑlɑ-m yɔɣɔtǝnɑʋ tɔ mɑ tɑɑ nyɩ yɔɣɔtʋɣʋ. Pɑɑ nɑ nɔɔnɔɔ ɩsǝntɔ kʋlʋmtʋ ntǝɣɩ, pǝ tɑ lɑɣɑsɩ.

11 Kɛlɛnɑ Ɩsɔ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Pǝ tɑɣɑ mɑ tʋnɑ yʋlʋ kɛ nɔɣɔ tɑɑ? Nɑ ye mɑ nɔkɑɑ mɑ lɑpɩ-ɩ kɑmumukɑ yɑɑ ntɑm. Pǝyele mɑ́ nɔkɑɑ mɑ yele nɑ ɩ́ nɑɑkɩ yɑɑ ɩ́ yʋlʋmɩ. 12 Mpʋ tɔ, tɛɛ nɔɔnɔɔ. Mɑɑ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ nɑ mɑɑ tʋ́ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ tɔm pee wenɑ n kɑ́ yɔɣɔtɩ tɔ. 13 Mpʋɣʋlɛ Moisi sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ kpɑ nyɑ́ yule, tili wei n cɑɑ tɔ, yele mɑ tɔm.

14 Tǝnɑɣɑlɛ Moisi tɔm lɑpɑ Tɑcɑɑ kɛ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ tɑɑlʋ Lefii tʋ Alɔŋ wɛɛ. Hɑlɩ ɩ́lɛ́ ɩ tɩɩ lɩɩnɑ ntɛɣɛ nyɑ́ sǝŋʋɣʋ, nɑ ɩ́ loosɑ-ŋ ɩ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑ́ wɛɛ sɔɣɔntʋ. 15 N kɑ́ tɛlǝsɩ-ɩ nti nti ɩ kɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ. Nɑ mɑ́ɑ́ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ nɑ mɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ mǝ kʋlɑpǝlɛ. 16 Nyɑ́ pǝsɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɛlɛ, nɑ ń tɛlǝsǝɣɩ-ɩ nti ɩ kɑ́ heeliɣi sɑmɑɑ nɑ nyɑ́ nɔɣɔ tɔ. 17 Tɔkɩ nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ nɑ ń lɑkǝnɑ-kʋɣʋ piti tǝmɑ.

Moisi mǝlʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kiŋ

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi mǝlɑ ɩ yǝtɩ Yetulo cɔlɔ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Mɑ mǝlǝɣɩ Icipiti nɑ mɑ́ nɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɑlɑɑfǝyɑ. Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ sɩ pǝ wɛ teu, polo.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi kɛ Mɑtiyɑŋ tɛtʋ tɑɑ tǝnɑ sɩ: Tɑɑ nyɑnɑ Icipiti mǝlʋɣʋ. Mpi tɔ, mpɑ pɑ lʋkɑɣɑ-ŋ kʋɣʋ tɔ pɑ sǝpɑ pɑ tǝnɑ.

20 Ɩlɛnɑ Moisi cɑɣɑsɩ ɩ ɑlʋ nɑ ɩ piyɑ kɛ kpɑŋɑsɩ nɑ pɑ́ tɛɛ Icipiti, nɑ ɩ́ tɔkɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku Ɩsɔ kɑ heelɑ-ɩ sɩ ɩ́ kpɑɣɑ tɔɣɔ ɩ niŋ tɑɑ. 21 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɑsɑ-ɩ heeluɣu sɩ: Mɑ hɑ-ŋ toŋ sɩ ye n tɑlɑ Icipiti, n lɑ piti tǝmɑ ɑnɩ ɑ tǝnɑ nɑ Icipiti wulɑʋ nɑ́. Amɑ mɑɑ tʋ-ɩ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ ɩ kɑɑ yele Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tɛɛ. 22 Nɑ ń heeli-ɩ sɩ mɑɣɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ́. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ mɑ ɑpɑlʋ pǝyɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ. 23 Timpi mɑ tɔmɑ sɩ ɩ́ yele mɑ kɑncɑɑlɑɣɑ pǝyɑɣɑ nɑ kɑ́ polo kɑ́ sɛɛ-m nɑ ɩ́ kisi tɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ kʋ́ ɩnɩ ɩ ɑpɑlʋ pǝyɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi pɑ sʋʋ tiiliɣi ɑhoo nɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kpipi-ɩ sɩ ɩ kʋɣɩ. 25-26 Tǝnɑɣɑlɛ ɩ ɑlʋ Sefolɑ kpɑɣɑ kpɑntɑnyɑɑlʋɣʋ nɑ ɩ́ pɛlɩ pǝyɑɣɑ hǝnnɔɣɔ nɑ ɩ́ tokinɑ-kɛɣɛ Moisi tɛɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: N kɛ-m cɑlǝm ɑpɑlʋ kɛ́. Pɛlʋɣʋ tɔm kɛ Sefolɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ yele Moisi.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ heelɑ Alɔŋ sɩ ɩ́ sǝŋ Moisi kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

Alɔŋ tɛɛwɑ ɩlɛnɑ ɩ́ suli ɩ neu Moisi kɛ Ɩsɔ pʋɣʋ kiŋ, nɑ pɑ́ kpi tǝmɑ nɑ pɑ́ sɛɛ tǝmɑ. 28 Nɑ Moisi nɑ́ɑ́ kɛɛsɩ-ɩ tɔm nti Ɩsɔ heelɑ-ɩ nɑ piti tǝmɑ nnɑ ɩ kɑ hʋlɑ-ɩ tɔ. 29 Ntɛnɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ́ tǝŋ tǝmɑ nɑ pɑ́ polo Icipiti nɑ pɑ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɔŋ kɛɛsɑ-wɛɣɛ nti nti Ɩsɔ kɑ heelɑ Moisi tɔ, nɑ pɑ́ lɑ́ piti tǝmɑ ɑnɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́. 31 Pɛlɛ pɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tisi sɩ Ɩsɔ lɑkǝnɑ. Pɑ cɛkǝnɑɑ sɩ Ɩsɔ nɑwɑ pɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛ kɛ́ nɑ ɩ́ kɔɔ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ.

5

Moisi nɑ Alɔŋ pɑ pote kɛ Icipiti wulɑʋ tɛ́

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ polɑ Icipiti wulɑʋ tɛ́ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ, tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ tǝ́ heeli-ŋ sɩ ń yele-tʋ nɑ tǝ́ polo pooluŋ nɑ tǝ́ lɑpɩ-ɩ tǝmlɛ pǝyɑɣɑ nɑkǝlɩ. 2 Tǝnɑɣɑlɛ Icipiti wulɑʋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Aweɣe Ɩsɔ Tɑcɑɑ ye? Mɑ tɑ nyɩ pʋntʋ. Ɩlɛ mɑ fɛɩ sɩ mɑ nɩɩkɩ ɩ tɔm nɑ mɑ́ yele Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ polo tiili.

3 Mpʋɣʋlɛ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ cɔwɑ sɩ: Hepǝlɑ nyǝ́mɑ tɑ́, tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ lɩɩnɑ tɑ́ tɔɔ nɑ ɩ́ heeli-tʋɣʋ mpʋ. Pǝ tɔɔ tɔ yele-tʋ nɑ tǝ́ tɔ́ kʋyɛɛŋ tooso nɑ tǝ́ polo pooluŋ nɑ tǝ́ lɑ́ kɔtɑsɩ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ ɩ kɑ́ kʋ-tʋ nɑ kʋtɔŋ yɑɑ yoou. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ holinɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: Mɛ, pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tʋsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ yele pɑ tǝmɑ ye? Mɩɩ mǝlɩ mǝ nyǝnɑ tɑɑ. 5 Nɔɔnɔɔ tɑɑ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ hukɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ tǝmɑ kɑ polo ɩsɛntɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɑkɩ sɩ ɩ́ mǝŋnɑ-yɛɣɛ wɑɑlɩ yɛɛ?

Wɑhɑlɑ tǝmɑ sɔɔsʋɣʋ

6 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Icipiti wulɑʋ heelɑ Icipiti nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kɛ́ wɑhɑlɑ tǝmɑ feŋlɑɑ sɔsɑɑ tɔ, nɑ mpɑ pɑ kɛ́ feŋlɑɑ sǝkpemɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ tɔ 7 sɩ: Ɩ́ tɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ pilikinɑɑ kɑsɑɑlokɑ cɛlʋɣʋ kɛ fɑɑlɑɑ. Pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑɑ pukinɑ nɑ pɑ́ kʋŋ. 8 Pǝ́cɔ́ pǝ fɛɩ sɩ pɑ pikilinɑɑ ɩ́ sɛkɩ ɩsɩɩ pɑ tɩɩ ŋmɑɑkɩ tɔ. Felentunɑɑ kɛ-wɛɣɛ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ kɔmɑ mɑ kiŋ sɩ mɑ́ hɑ-wɛɣɛ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ polo pɑ́ lɑ́ pɑ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑsɩ. 9 Ɩ́ tʋ-wɛɣɛ tǝmɑ toŋ nyǝnɑ. Ɩlɛ pɑ kɑɑ hiki tɑpɑsopǝle sɩ pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ pɑ pɔpɔtʋ tɔmnɑɑ mpɛ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ feŋlɑɑ sɔsɑɑ nɑ sǝkpemɑ pɑ lɩɩ Icipiti wulɑʋ tɛ́ nɑ pɑ́ polo pɑ heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Wulɑʋ sɩ, tǝ́ tɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ kɑsɑɑlokɑ cɛlʋɣʋ. 11 Sɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ kɑ́ yɛlǝnɑ nɑ ɩ́ kʋ́. Pǝyele mǝ pilikinɑɑ kɑɑ sɛkɩ ɩsɩɩ ɩ́ tɩɩ ŋmɑɑkɩ tɔ.

12 Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yɑ Icipiti tɛtʋ tɑɑ sɩ pɑ́ kʋŋ kɑsɑɑlokɑ. 13 Nɑ feŋlɑɑ sɔsɑɑ nɑ́ɑ́ cɑɑlǝɣɩ-wɛ nɑ toŋ sɩ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tɛŋ pɑɑ ɩfemle nte tǝ pilikinɑɑ kɛ teitei, ɩsɩɩ too pɑɑ cɛlɑɣɑ-wɛɣɛ kɑsɑɑlokɑ kɛ kʋcɛlʋ tɔ. 14 Hɑlǝnɑ feŋlɑɑ sɔsɑɑ mpɛ pɑ́ mɑkɩ sǝkpemɑ mpɑ pɑɑ kpɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ tɔ. Sɩ pepe tɔɔ kɛ́ nɔɔnɔɔ sɑmɑɑ ɩɩ lɑkɩ pilikinɑɑ, nɑ pǝ́ tɑkɩ ɩsɩɩ too pɑɑ sɩɩʋ tɔ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ feŋlɑɑ sǝkpemɑ mpɛ pɑ polɑ Icipiti wulɑʋ kiŋ sɩ pɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́-ɩ pɑ wɑhɑlɑ nɑ pɑ́ wiinɑ-ɩ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ, pepe tɔɔ kɛ́ n nɑɑsǝɣɩ-tʋɣʋ mpʋ? 16 Nyǝnɩ, ɑnɩ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ kʋŋnɑ tɑ́ kɑsɑɑlokɑ. Pǝyele pɑ cɑɑlǝɣɩ-tʋ sɩ tɑ́ pilikinɑɑ ɩ́ tɑɑ sɛkɩ ɩsɩɩ tɩɩ ŋmɑɑkɑɣɑ tɔ. Pǝ́cɔ́ pɑ tɔŋnɑ-tʋɣʋ mɑpʋ ntɔ. Nyɑ́ yǝlɑɑ tɔm sǝpɑɣɑ. 17 Tǝnɑɣɑlɛ Icipiti wulɑʋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Ɩ́ kɛ́ felentunɑɑ kpitikpitinɑɑ kɛ́, pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ wɑɑkǝnɑ sɩ ɩ́ puki Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ lɑpʋ. 18 Ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ tɛɛ mǝ tǝmɑ tɑɑ. Nɔɣɔlʋ kɑɑ cɛlɑ-mɛɣɛ kɑsɑɑlokɑ kɛ fɑɑlɑɑ. Pǝyele ɩ́ kɑ́ ŋmɑ́ pilikinɑɑ kɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ ɩ́ tɩɩ ŋmɑɑkɩ tɔ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ feŋlɑɑ mpɛ pɑ lɑŋɑ́ wɑkǝlɑɑ. Mpi tɔ, pɑ heelɑ-wɛ sɩ pɑɑ ŋmɑɑkɩ pilikinɑɑ kɛ pɑɑ ɩfemle nteɣe tǝcʋŋŋ ɩsɩɩ pɑɑ sɩɩwɑ tɔ. 20 Mpɛ pɑ lɩɩkɑɣɑ ɩlɛ pɑ mɑɣɑnɑ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ tɑŋɑ-wɛɣɛlɛ. 21 Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋʋ pɛlɛ sɩ: Ɩsɔ kɑ́ kpɑtɩ mǝ yule tɔɔ kɛ́ kpɑɑkpɑɑlɛ. Mpi tɔ, mǝ lɑpǝnɑ nɑ Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ luɣu lɩɩ-tʋ. Mǝ tekinɑ tɑ́ luɣu sɩ pɑ́ lɛntɩ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɑsɑ Tɑcɑɑ kɛ sǝlǝmʋɣʋ tɔtɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pepe tɔɔ kɛ́ n lɑkɩ nyɑ́ yǝlɑɑ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ? Nɑ pepe tɔɔ kɛ́ n tɩɩ tilɑ-m pɑ wɑɑlɩ? 23 Hɑtoo kʋyɑŋku mɑ heelɑ Icipiti wulɑʋ kɛ nyɑ́ tɔm tɔ, ɩ sɔɔsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ wɑhɑlɑ kɛ́. Pǝyele nyɑ́ sumɑ, nn lʋkɩ sɩ ń wɑɑsɩ-wɛ.

6

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ cɔwɑ Moisi sɩ: N kɑ́ nɑ́ ɩsǝnɑ mɑɑ lɑ Icipiti wulɑʋ tɔ. Toŋ kɛ mɑɑ lɑnɑ-ɩ nɑ ɩ́ yele-mɛ nɑ ɩ́ tɛɛ. Hɑlɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ́ tɩɩ tɔɣɔnnɑ-mɛɣɛ ɩ tɛtʋ tɑɑ sɩ ɩ́ tɛɛ lɔŋ nɑ ɩ́ wɛsɩ-ɩ.

Ɩsɔ sɩɩ Moisi kɛ nɔɣɔ sɩ ɩ kɑ́ wɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

2 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu sɩ: Mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kɛ́. 3 Hɑlɩ mɑ hʋlɑ́ mɑ tǝɣɩ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ sɩ mɑɣɑlɛ Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ. Amɑ pɑ tɑ nyɩ sɩ mɑ hǝtɛ tɔtɔɣɔlɛ Mɑwɛtɑm. 4 Mɑ nɑ-wɛ tǝ pɛɛlɑ nɔɣɔ nɑ mɑ́ sɩɩ-wɛ sɩ mɑɑ hɑ-wɛɣɛ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ pɑ cɑɣɑ cɑɣɑlʋtʋ kɛ ɩsǝntɔ tɔ. 5 Pǝnɛntɛ mɑ nɩɩ yomle nte Icipiti nyǝ́mɑ tʋɣɩ-wɛ nɑ pɑ́ wiiki tɔ. Hɑlǝnɑ pǝ́ tɔɔsɩ-m nɔɣɔ ŋkɑ mɑ nɑ-wɛ tɩɩ pɛɛlɑɑ tɔ. 6 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tʋ Moisi sɩ ɩ́ heeli-mɛ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. Mɑɑ cɛ-mɛɣɛ mǝ yomle nɑ mǝ wɑhɑlɑ tǝmɑ tɑɑ nɑ mɑ́ wɑɑsɩ-mɛ. Nɑ mɑ hɔ́ Icipiti nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ mɑ toŋ sɔsɔɔŋ. 7 Mɑɑ nyǝnɩ-mɛɣɛ mɑ yǝlɑɑ nɑ mɩ́ɩ́ nyǝnɩ mɑɣɑ mǝ Ɩsɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ kɑ́ nyɩ sɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ hɛtǝɣǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti nyǝ́mɑ wɑhɑlɑ tǝmɑ ɑnɩ ɑ tɑɑ. 8 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ mɑɑ ponɑ-mɛɣɛ tɛtʋ nti mɑɑ sɩɩ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ kɛ nɔɣɔ nɑ tuunɑʋ sɩ mɑɑ hɑ-mɛ nɑ tǝ́ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ tɔ tǝ tɑɑ. Mpi tɔ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ kɛ́.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kpɑɣɑ tɔm ntɩ nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩlɛnɑ pɑ́ kisi tǝ mʋɣʋ. Mpi tɔ, pɑ yomle tǝmɑ kǝlɑ-wɛɣɛ pɩɩʋ.

10 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu sɩ: 11 Polo Icipiti wulɑʋ kiŋ nɑ ń heeli-ɩ sɩ pǝ wɛɛ sɩ ń yele Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ lɩɩ nyɑ́ tɛtʋ tɑɑ.

12 Ntɛnɑ Moisi nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ tɑ́ nɩɩnɑ-m kɑcɑŋfɑnɑ Icipiti wulɑʋ? Hɑlɩ mɑɑ tɩɩ pǝsǝɣɩ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ ɩsǝntɔ tɔ, pǝ tɩɩ tɛɛsɑɑ kɛlɛ.

13 Kɛlɛnɑ Tɑcɑɑ tʋ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: Ɩ́ polo mǝ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ, pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ lɩɩ Icipiti tɑɑ.

Moisi nɑ Alɔŋ pɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ hǝlɑ

14 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lʋlʋŋ loosi nyǝ́mɑ cɔsɔnɑɑ hǝlɑ ntɔ.

Yɑkɔpʋ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Lupɛŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Hɑnɔkɩ nɑ Pɑlu nɑ Hɛsǝlɔŋ nɑ Kɑɑmi, pɛlɛɣɛlɛ Lupɛŋ lʋlʋɣʋ loosi nyǝ́mɑ cɔsɔnɑɑ.

15 Simiyɔŋ ɩ́lɛ́ ɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́, Yemuwɛlɩ, nɑ Yɑmɛŋ, nɑ Ohɑtɩ, nɑ Yɑkɛŋ, nɑ Sohɑɑ, nɑ Sɑwuli. Ɩ ɑlʋ Kɑnɑɑŋ nyǝŋ lʋlǝnɑ-ɩ ɩ pǝyɑlʋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ ɩnɛ. Simiyɔŋ lʋlʋɣʋ loosi nyǝ́mɑ cɔsɔnɑɑ ntɛ́.

16 Lefii pǝyɑlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ ɩ lʋlʋɣʋ loosi nyǝ́mɑ cɔsɔnɑɑ tɔ pɑ wɛ yǝlɑɑ tooso kɛ́.

Pɑ hǝlɑ ntɛ́ Kɛɛsɔŋ, nɑ Kehɑtɩ, nɑ Melɑli. Lefii ɩnɩ ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ ntɛ́ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (137). 17 Kɛɛsɔŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Lipini nɑ Simeyi, pɛlɛɣɛlɛ Kɛɛsɔŋ lʋlʋɣʋ loosi nyǝ́mɑ cɔsɔnɑɑ. 18 Kehɑtɩ ɩ́lɛ́ ɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́, Amǝlɑm, nɑ Ɩsɑɑ, nɑ Hepǝlɔŋ, nɑ Usiyɛlɩ. Kehɑtɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ ntɛ́ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso (133). 19 Melɑli ɩ́lɛ́ ɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Mɑlii nɑ Musi. Pɛlɛɣɛlɛ Lefii nyǝ́mɑ lʋlʋŋ loosi nyǝ́mɑ cɔsɔnɑɑ.

20 Amǝlɑm ɩ́lɛ́ ɩ kpɑɣɑ ɩ cɑɑ neu Yɔkǝpɛtɩ kɛ́ nɑ ɩ́ lʋlɩ-ɩ ɑpɑlʋpiyɑ kɛ nɑɑlɛ, Alɔŋ nɑ Moisi. Amǝlɑm ɩnɩ ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ ntɛ́ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (137).

21 Ɩsɑkɑɑ ɩ́lɛ́ ɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Kolee, nɑ Nekɛfɩ, nɑ Sikǝli. 22 Usiyɛlɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Mikɑyɛɛlɩ, nɑ Ilisɑfɑŋ, nɑ Sitili.

23 Aminɑtɑpɩ pɛɛlɔ Ɩlisepɑ wei ɩ kɛ́ Nɑsɔŋ neu tɔɣɔ Alɔŋ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́ lʋlɩ Nɑtɑpɩ, nɑ Apihu, nɑ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Itɑmɑɑ.

24 Kolee ɩ́lɛ́ ɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Asii, nɑ Ɩlikɑnɑ, nɑ Apiyɑsɑfɩ. Pɛlɛɣɛlɛ Kolee lʋlʋɣʋ loosi nyǝ́mɑ cɔsɔnɑɑ.

25 Putiyɛlɩ pɛɛlɔ nɔɣɔlʋ kɛ Alɔŋ pǝyɑlʋ Ɩlɑsɑɑ nɑ́ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ lʋlɩ Pɛŋhɑsɩ.

Lefii lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ loosi nyǝ́mɑ cɔsɔnɑɑ hǝlɑ ntɛ́.

26 Nɑ Alɔŋ nɑ Moisi mpɛɣɛ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ pɑ́ lǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Icipiti tɑɑ kɛ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ. 27 Mpɛ ɩnɩ pɑ tɛlǝsǝnɑ Icipiti wulɑʋ kɛ nti Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩ́ yele Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ lɩɩ ɩ tɛtʋ tɑɑ tɔ.

Ɩsɔ lɛlǝɣɩ nɔɣɔ ŋkɑ ɩ kɑ sɩɩ Moisi tɔ

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ Moisi kɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: 29 Mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kɛ́, polo ń heeli Icipiti wulɑʋ kɛ tǝ tǝnɑ nti mɑ yɔɣɔtǝnɑ mɑ nɔɣɔ tɔ.

30 Mpʋɣʋlɛ Moisi cɔ-ɩ sɩ: Icipiti wulɑʋ kɑɑ nɩɩnɑ-m. Mpi tɔ, mɑ tɑ nyɩ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ pɑɑ pǝcɔ pǝcɔ.

7

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ: Mɑɑ tʋ-ŋ toŋ sɔsɔɔŋ nɑ ń pǝsɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɛ́ Icipiti wulɑʋ ɩsɛntɑɑ nɑ Alɔŋ nɑ́ɑ́ tɛlǝsǝɣɩ-ɩ nyɑ́ tɔm. 2 N kɑ́ kɛɛsɩ Alɔŋ kɛ tǝ tǝnɑ nti mɑ́ɑ́ heeli-ŋ tɔ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ tɛlǝsɩ-tǝɣɩ Icipiti wulɑʋ sɩ ɩ́ yele Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ lɩɩ ɩ tɛtʋ tɑɑ. 3 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, mɑɑ lɑ Icipiti wulɑʋ kɛ lɑŋkpɩɩsǝŋ. Pɑɑ nɑ piti tǝmɑ nɑ kʋhʋlʋm mpi pǝ tǝnɑ mɑɑ lɑ Icipiti tɑɑ tɔ, 4 ɩ kɑɑ nɩɩnɑ-mɛ. Hɑlɩ wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ nyǝŋsɩ Icipiti nyǝ́mɑ ɩsɛ kɛ teu kɛ ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ tɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ lǝsɩ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kɛ tɛtʋ tǝnɛ tǝ tɑɑ. 5 Sɑɑ ɩnǝɣɩ pɩɩ cɛ Icipiti nyǝ́mɑ ɩsɛntɔɔ nɑ pɑ́ nyɩ́ sɩ mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu-wɛ tɔ. 7 Wɑɑtʋ wei pɑ yɔɣɔtɑɣɑnɑ wulɑʋ kɛ mpʋ tɔ, Moisi pɩɩsɩ kɑ wɛ nɩɩnɑɑsɑ nɑ Alɔŋ nyǝnsɩ kɛ nɩɩnɑɑsɑ nɑ tooso.

Icipiti wulɑʋ kisɑ Moisi nɑ Alɔŋ kɛ nɩɩnɑʋ

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: 9 Ye Icipiti wulɑʋ tɔmɑ-mɛ sɩ ɩ́ lɑ piti tǝmlɛ nɑtǝlɩ, ɩlɛ Moisi heeli Alɔŋ sɩ ɩ́ pɛtɩ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ ɑtɛɣɛ wulɑʋ ɩsɛntɑɑ, nɑ kɩɩ pǝsɩ tʋm.

10 Tǝnɑɣɑ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ tɛɛwɑ nɑ pɑ́ lɑ́ teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛɛsʋɣʋ-wɛ tɔ. Alɔŋ pɛtɑ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ ɑtɛɣɛ Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ ɩsɛntɑɑ nɑ kʋ́ pǝsɩ tʋm. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ kotɑ Icipiti tʋwɑɑ nɑ pǝ topotopo nyǝ́mɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ lɑ́ mpʋ tɔtɔ, nɑ pɑ topotopotʋ tɑɑ. 12 Pɑ tǝnɑ pɑ pɛtɑ pɑ kpɑtǝŋ kɛ ɑtɛ nɑ ɩ́ pǝsɩ tʋmɑɑ. Tǝnɑɣɑ Alɔŋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ tʋm kʋlɑɑ nɑ ɩ́ li pɑnɛ pɑ nyǝŋ tʋmɑɑ tǝnɑ. 13 Pɑɑ nɑ mpʋ Icipiti wulɑʋ lɑpɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ ɩ́ kisi nti Moisi nɑ Alɔŋ pɑ polɑ-ɩ sǝlǝmʋɣʋ tɔɣɔ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

Wɑhɑlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Ntɔŋ Icipiti wulɑʋ kɑmɑ nyʋɣʋ kɛ ɩ lɑŋkpɩɩsǝŋ tɑɑ nɑ ɩ́ kisi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ yeluɣu sɩ pɑ́ tɛɛ yɛɛ? 15 Tɔʋ, cele kʋ femɑ n lɩɩ lɔŋ nɑ ń kpɑɣɑ nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku kɩɩ pǝsɑ tʋm tɔ, nɑ ń polo ɩ tɛɣɛ sɑɑ wei ɩ tiiki pɔɣɔ tɔ, nɑ ń tɑŋɩ-ɩ kʋteŋ tɔɔ. 16 Ɩlɛnɑ ń heeli-ɩ sɩ: Hepǝlɑ nyǝ́mɑ tɑ́, tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tilinɑ-m sɩ mɑ́ heeli-ŋ sɩ ń yele ɩ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ polo pooluŋ nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ, nɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ nyɑɑ sɑŋ. 17 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ sɩ mɑ́ tɛlǝsɩ-ŋ sɩ n tɔmɑ sɩ n tɑ nyǝmɩ-ɩ tɔ pǝnɛntɑɑ kɛ́ n kɑ́ nyǝmɩ-ɩ. Kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋnɛɣɛ mɑɑ mɑ Nili pɔɣɔ lʋm tɔɔ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ yele nɑ pǝ tǝnɑ pǝ́ pǝsɩ cɑlǝm, 18 nɑ tiinɑ sɩ́ nɑ lʋm sɔŋ nɑ hɑlɩ Icipiti nyǝ́mɑ kpisi pǝ nyɔɔʋ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu sɩ: Heeli Alɔŋ sɩ kpɑɣɑ nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ń hʋ́lɩ́-kʋɣʋ Icipiti nyǝ́mɑ lʋm tǝkpentenɑɑ nɑ pusi nɑ lɔɔŋ pǝ tɔɔ nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ lʋcɑɣɑmnɑɑ nɑ tɩɩŋ nɑ kʋkpɑmǝŋ pǝ pɔɔŋ tɑɑ lʋmnɑɑ, nɑ pǝ́ pǝsɩ cɑlǝm. Wɑɑtʋ ɩnɩ cɑlǝm kɑ́ wɑɑsɩ tɛtʋ tǝnɑ tǝpɑɩ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɔŋ kʋsɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ɩ́ mɑ́ pɔɣɔ lʋm tɔɔ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ-wɛ tɔɣɔ Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ lʋm tǝnɑ pǝsɩ cɑlǝm. 21 Ɩlɛnɑ pɔɣɔ tǝnɑ tiinɑ sɩ́, nɑ kɑ lʋm sɔŋ hɑlǝnɑ Icipiti nyǝ́mɑ kpisi pǝ nyɔɔʋ. Nɑ pɑɑ timpiɣi n tɑlɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ cɑlǝm wɑɑsǝnɑ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Icipiti tʋwɑɑ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Moisi-wɛ nɑ pɑ topotopotʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Icipiti wulɑʋ lɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ tɛm yɔɣɔtʋɣʋ tɔ, nɑ ɩ́ kisi nɔɣɔ ŋkɑ pɑɑ sǝlǝmɑ-ɩ tɔ. 23 Ɩ tɑ kpɑɣɑ-tɩ nɑ ɩ́ yɑɑ pʋlʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ lumɑɣɑ nɑ ɩ́ sʋʋ ɩ tǝyɑɣɑ. 24 Tǝnɑɣɑ Icipiti nyǝ́mɑ tǝnɑ sʋʋ hilɑ lɑɑsʋɣʋ nɑ pɑ́ mɑlǝɣɩ pɔɣɔ sɩ pɑ́ hiki lʋm kʋnyɔnyɔɔm. Mpi tɔ, pɔɣɔ nyǝm tɑɑ fɛɩ nyɔɔʋ.

25 Kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tǝcu kɛ́ lʋm pǝsɑ cɑlǝm.

Wɑhɑlɑ nɑɑlɛ nyǝŋ

26 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Polo Icipiti wulɑʋ kiŋ nɑ ń heeli-ɩ sɩ yele mɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ lɑ-m tǝmlɛ. 27 Ye n kisɑ mpʋ mɑɑ yele nɑ sɑlɛɛ lɩɩ nyɑ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. 28 A kɑ́ huki tǝyomyom kɛ pɔɣɔ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɑ́ kpɑ nɑ ɑ́ sʋʋ wulɑʋ nyɑ́ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, nɑ nyɑ́ nɑŋ kʋhǝntʋɣʋ tɑɑ. A kɑ́ kpɑ nyɑ́ kɑto tɔɔ mɑɣɑmɑɣɑ. A kɑ́ sʋʋ tɔtɔɣɔ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɛɛsɩ tɑɑ nɑ sɑmɑɑ nyǝnsɩ tɑɑ nɑ tǝtǝsǝlɛ nɑ mʋtʋ tiisi tɑɑ tɔtɔ. 29 Hɑlɩ ɑ kɑ́ kpɑ Icipiti wulɑʋ nyɑ́ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ tɔɔ, nɑ sɑmɑɑ tǝnɑ tɔɔ, nɑ pǝ kpɛŋnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔtɔ.

8

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu tɔtɔ sɩ heeli Alɔŋ sɩ: Hʋ́lɩ́ nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ pusi nɑ lɔɔŋ nɑ lʋcɑɣɑmnɑɑ tɔɔ nɑ sɑlɛɛ lɩɩ Icipiti.

2 Alɔŋ nɑ́ hʋ́lɑ́ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ sɑlɛɛ lɩɩ Icipiti lʋmnɑɑ tɑɑ nɑ ɑ́ wɑɑsɩ tɛtʋ tǝnɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Icipiti tʋwɑɑ nɑ́ lɑpɑ mpʋ nɑ pɑ topotopotʋ tɑɑ tɔtɔ, nɑ sɑlɛɛ lɩɩ nɑ ɑ́ kpɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. 4 Ntɛnɑ Icipiti wulɑʋ yɑɑ Moisi nɑ Alɔŋ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ wiinɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ sɑlɛɛ ɑnǝɣɩ mɑ́ nɑ mɑ́ yǝlɑɑ. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ mɑɑ yele Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ lɑ́ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑsɩ.

5 Tǝnɑɣɑlɛ Moisi cɔ Icipiti wulɑʋ sɩ: Tɑ cɑɑ, lǝsɩ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ sɑɑ wei n sɔɔlɑɑ sɩ mɑ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ kɛ́ mǝ tɔɔ nɑ ɩ́ kʋ́ sɑlɛɛ kɛ nyɑnɑ nyɑ́ sɑmɑɑ nɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mǝ tɛɛsɩ tɑɑ nɑ ɑ́ mǝlɩ pɔɣɔ tɑɑ tike tɔ. 6 Kɛlɛnɑ wulɑʋ sɩ: Cele kɛ mɑ cɑɑkɩ sɩ ń sǝlǝmɩ Ɩsɔ. Ntɛnɑ Moisi sɩ: Tɔʋ, pǝ wɛ teu. Mɑɑ lɑ mpʋ, ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ń cɛkǝnɑ sɩ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ fɛɩnɑ sɑɑlɑ. 7 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, sɑlɛɛ kɑ́ lɩɩ nyɑnɑ nyɑ́ sɑmɑɑ nɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mǝ tɛɛsɩ tɑɑ nɑ ɑ́ mǝlɩ pɔɣɔ tɑɑ tike.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ lɩɩ Icipiti wulɑʋ tɛ́. Ɩlɛnɑ Moisi sǝlǝmɩ Ɩsɔ kɛ́ sɑlɛɛ ɑnɩ ɑ tɔɔ. 9 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ lɑ ɩsɩɩ ɩ sǝlǝmʋɣʋ tɔ, nɑ sɑlɛɛ sɩ tɛɛsɩ tɑɑ nɑ tɑɑsɩ tɔɔ nɑ tɑwɑ tɑɑ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kotɑ-yɛɣɛ huwɑ huwɑ. Ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ tǝnɑ sɔŋ pǝ fɛɩ teu.

11 Icipiti wulɑʋ nɑwɑ sɩ ɩ wɑhɑlɑ pɑsɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ ɩ́ kisi Moisi nɑ Alɔŋ kɛ nɩɩnɑʋ kɛ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

Wɑhɑlɑ tooso nyǝŋ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ heeli Alɔŋ sɩ: Mɑ nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ tɛtʋ tɔɔ, nɑ mʋsʋɣʋ pǝsɩ pɔtʋ nɑ tǝ́ kpɑ Icipiti tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

13 Ntɛnɑ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ́ lɑ́ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heelɑ-wɛ tɔ. Ɩlɛnɑ mʋsʋɣʋ pǝsɩ pɔtʋ nɑ tǝ́ wɑɑsɩ yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ pɑ tɔɔ kɛ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. 14 Ɩlɛnɑ Icipiti tʋwɑɑ mɑɣɑsɩ ɩsɩɩ pɑɑ lɑ mpʋ nɑ pɑ topotopotʋ tɑɑ nɑ pɑ́ kpisi. Nɑ pɔtʋ nɑ́ɑ́ wɛ tɔlɑ nɑ yǝlɑɑ pɑ tɔɔ. 15 Tǝnɑɣɑlɛ tʋwɑɑ heelɑ Icipiti wulɑʋ sɩ: Ɩsɔ mpǝle kɛ cǝnɛ ɩnǝɣɩ yoo.

Pɑɑ nɑ mpʋ Icipiti wulɑʋ tɔkɑ ɩ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ ɩ́ kisi Moisi nɑ Alɔŋ kɛ nɩɩnɑʋ kɛ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

Wɑhɑlɑ liɣiti nyǝŋ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ: Cele kʋlɩ lɔŋ kɛ tɑnɑŋ kʋpɑŋkʋ tɛɛ, nɑ ń kɑtɩ Icipiti wulɑʋ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ tiiki pɔɣɔ tɔ nɑ ń heeli-ɩ sɩ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ tɔmɑ sɩ yele mɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ lɑ-m tǝmlɛ. 17 Ye n kisɑɑ sɩ n kɑɑ yele-wɛ, ɩlɛ mɑ yele nɑ kɑcɔsɩ kʋnɑɑsɑsɩ nɑsǝlɩ sɩ lɩɩ nɑ sɩ́ sú Icipiti nyǝ́mɑ tɛɛsɩ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ, nɑ sɩ́ nyɑsǝɣɩ nyɑnɑ yǝlɑɑ nɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ. 18 Amɑ kɑcɔsɩ nsɩ sɩ kɑɑ wiili Kosɛŋ tɛtʋ tɑɑ timpi mɑ yǝlɑɑ wɛɛ tɔ. Tǝnɑɣɑ Icipiti wulɑʋ kɑ nyǝnɑ sɩ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ wɛ Icipiti tɑɑ cǝnɛ. 19 Mɑɑ kenti mǝ tɔɔ kɛ́ kpɑntɛ kɛ cele, nɑ ɩ́ kɑɑ nɑ wɑhɑlɑ ɩnɛ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ kɑcɔsɩ kʋnyɑsɑsɩ nɑsǝlɩ lɩɩ tuutuumɑ nɑ sɩ́ wɑtɩ Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ, nɑ sɩ́ wɑkǝlɩ tɛtʋ tǝnɑ. 21 Tǝnɑɣɑlɛ Icipiti wulɑʋ yɑɑ Moisi nɑ Alɔŋ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ lɑ́ mǝ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑsɩ. Ɩlɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ lɑ-sɩ. 22 Kɛlɛnɑ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ cɔ sɩ: Tǝ kɑɑ lɑ-sǝɣɩ cǝnɛ. Mpi tɔ, Icipiti nyǝ́mɑ kɑ́ nyǝnɩ-sǝɣɩ ɑcɑɑlǝtʋ nɑ pɑ́ yɑɣɑ-tʋɣʋ pɛɛ. 23 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ tǝ́ tɔ kʋyɛɛŋ tooso nɑ tǝ́ polo pooluŋ. Ɩlɛnɑ tǝ́ lɑ́ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑsɩ ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu-tʋ tɔ. 24 Ntɛnɑ Icipiti wulɑʋ sɩ: Mɑɑ yele-mɛ nɑ ɩ́ polo. Ɩlɛ ɩ́ tɑɑ hɑtǝlɩ pooluŋ kɛ́. Aɑɩyee sɩ, ɩ́ sǝlǝmǝnɑ-m.

25 Mpʋɣʋlɛ Moisi nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Ye mɑ lɩɩ cǝnɛ, mɑɑ sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ nɑ cele ɩ kɑ́ hɑtǝlǝnɑ nyɑ́ nɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ kɑcɔsɩ sǝnɛ. Amɑ kʋlʋmtʋ kɛ́ sɩ ń tɑɑ nɛɛtɩ-tʋ nɑ ń tɑɣɑnɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɣɑ tɑŋʋɣʋ sɩ tǝ tɑɑ polo nɑ tǝ lɑ́ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑsɩ.

26 Moisi lɩɩ Icipiti wulɑʋ tɛ́ ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ, 27 nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lǝsɩ kɑcɔsɩ tǝnɑ nɑ sɩ́ yele Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ ɩ yǝlɑɑ, pǝ tɑ sɔɔ pɑɑ kʋlʋmɑɣɑ. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Icipiti wulɑʋ lɑpɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ tɔtɔ nɑ ɩ́ kisi sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ lɩɩ.

9

Wɑhɑlɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Polo Icipiti wulɑʋ kiŋ nɑ ń heeli-ɩ sɩ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ tɔmɑ sɩ yele mɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ lɑ-m tǝmlɛ. 2 Ye n wɛɛ nɑ n kisiɣi nɑ n kɑŋ nyʋɣʋ nɑ ń tɑŋǝɣɩ-wɛɣɛ mpʋ, 3 mɑɑ yele nɑ kʋsǝkʋ ɩsɑɣɑʋ nɑkʋlɩ kʋ kpɑ Icipiti nyǝ́mɑ tɔlɑ, nɑ kʋ́ kʋ kpɑɣɑnǝŋ nɑ kpɑŋɑsɩ nɑ yooyoonɑɑ, nɑ nɑɑŋ, nɑ heeŋ, nɑ pǝ́ŋ. 4 Amɑ Tɑcɑɑ kɑ́ fɑɣɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyǝnɑ nɑ ɑ tɑɑ nɑtǝlɩ nyʋɣʋ kɑɑ holi-tɛ.

5 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi ɩlɛnɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩɩ sɩ cele kɛ ɩnɩ ɩ kɑ lɑ kɔkɔlɔ ɩnǝɣɩ Icipiti tɑɑ.

6 Tɛʋ femɑ ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ yele nɑ kʋsǝkʋ nɑŋ Icipiti nyǝ́mɑ tɔlɑ tǝnɑɣɑ kʋpɑmpǝlɛ ɩsɩɩ ɩ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyǝnɑ tɑɑ nɑtǝlɩ tǝ nyʋɣʋ tɑ holi-tɛ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Icipiti wulɑʋ pɔɔsɑɑ nɑ ɩ́ nɩɩ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔlɑ tɑɑ nɑtǝlɩ tǝ tɑ sɩ́. Pɑɑ nɑ mpʋ pǝlɛ pǝ tɑ lɑpɩ-ɩ pʋlʋ. Ɩ kɑmɑ nyʋɣʋ kɛ ɩ lɑŋkpɩɩsǝŋ tɑɑ nɑ ɩ́ kisi Ɩsɔ yǝlɑɑ kɛ yeluɣu sɩ pɑ́ tɛɛ.

Wɑhɑlɑ nɑɑtoso nyǝŋ

8 Pǝ wɑɑlɩ kɛ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi nɑ Alɔŋ kɛ heeluɣu tɔtɔ sɩ: Ɩ́ cosi mǝsɑɣɑ tɑɑ tɔlʋmɑ kɛ mǝ ŋkulee tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo wulɑʋ tɛ́, nɑ Moisi ŋmɩɩsɩ-yɛɣɛ ɩsɔtɑɑ nɑ Icipiti wulɑʋ nyǝnǝɣɩ. 9 A kɑ́ yɑ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ nɑ ɑ́ lʋlɩ yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ kɛ mʋlɑ nɑɑlɩ, nɑ ɑ́ pǝsɩ sǝmolɑ.

10 Mpʋɣʋlɛ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ cosɑ tɔlʋmɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ polo wulɑʋ tɛ nɑ Moisi ŋmɩɩsɩ-yɛɣɛ ɩsɔtɑɑ, nɑ ɑ́ lʋlɩ yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ kɛ mʋlɑ nɑ ɑ́ pǝsɩ sǝmolɑ. 11 Mʋlɑ ɑnɩ ɑ kpɛnnɑ Icipiti tʋwɑɑ tɔtɔɣɔ nɑ ɑ́ kpɑ-wɛɣɛ teitei ɩsɩɩ yǝlɑɑ tǝnɑ. Hɑlǝnɑ pɑ kpisi Moisi-wɛɣɛ kpǝtǝnɑʋ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ Icipiti wulɑʋ sɔɔsɩ nyʋɣʋ kɑm kɛ ɩ lɑŋkpɩɩsǝŋ tɑɑ nɑ ɩ́ kisi Moisi nɑ Alɔŋ kɛ nɩɩnɑʋ kɛ teitei ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu Moisi tɔ.

Wɑhɑlɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ: Cele kʋlɩ lɔŋ kɛ tɑnɑŋ kʋpɑŋkʋ tɛɛ nɑ ń mɑɣɑnɑ Icipiti wulɑʋ nɑ ń heeli-ɩ sɩ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ tɔmɑ sɩ: Yele mɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ lɑ-m tǝmlɛ. 14 Amɑ pǝnɛntɑɑ mɑ tʋ mɑ tɑɑ kɛ́ sɩ mɑɑ lɑ wɑhɑlɑnɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑɣɑ nyɑnɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ń nyɩ́ sɩ nɔɣɔlʋ tɑ nǝɣǝsǝnɑ-m ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ. 15 Ye mɑɑ sɔɔlɑɑ mɑɑ kʋwɑ nyɑnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ nɑ yʋlʋkʋsǝkʋ nɑ ɩ́ sɑɑlɩ yem kɛ́ tɛtʋ tɑɑ. 16 Amɑ mɑ yelɑ-ŋ nɑ nyɑ́ ɩsɛ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ń nyɩ́ sɩ mɑ wɛnɑ toŋ. Ɩlɛnɑ mɑ hǝtɛ sɔɔsɩ yɑɑʋ kɛ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. 17 Pɑɑ nɑ mpʋ, n wɛɛ nɑ ń hɔŋ nyɑ́ tɩ nɑ ń kisiɣi sɩ mɑ yǝlɑɑ ɩ́ tɑɑ tɛɛ. 18 Pǝ tɔɔ kɛ́ cele ɩsǝntɔ wɑɑtʋ, mɑɑ yele nɑ tɔmpɛɛ tɛʋ ŋku too Icipiti tʋ nɔɣɔlʋ tɑ nɑtɑ tɔ kʋ́ nɩɩ. 19 Mpʋ tɔ, kpeɣeli nyɑ́ tɔlɑ nɑ ń cɔɔsɩ-yɛɣɛ tiili. Ye yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ pɑ cɑɣɑ tɑɑlɛ kɛ yem nɑ pɑ tɑ cɔɔsɩ, tɔmpɛɛ kɑ́ kʋ-wɛ.

20 Wulɑʋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlɑɑ mʋ Tɑcɑɑ tɔm ntǝɣɩ niŋ nɑɑlɛ, nɑ pɑ́ heeli pɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ pɑ nɑ tɔlɑ pɑ́ cɔɔsɩ timpi tɔmpɛɛ ɑnɩ ɑ kɑɑ nɑ-wɛ tɔ. 21 Amɑ lɛlɑɑ nɑ́ tɑ́ nyɑnɑ Tɑcɑɑ tɔm ntɩ nɑ pɑ́ yele pɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ pɑ tɔlɑ kɛ tɑwɑ tɑɑ.

22 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ: Hʋ́lɩ́ nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ɩsɔtɑɑ nɑ tɔmpɩɩŋ hoti Icipiti tɛtʋ yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ tɔɔ nɑ pɑ tɑwɑ tɑɑ kʋhɑlǝm tǝnɑ tɑɑ.

23 Moisi kpɑɑsɑ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ɩsɔtɑɑ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ yele nɑ tɛʋ holiɣi nɑ kʋ́ nɑsǝɣɩ kpɑŋŋ kpɑŋŋ. Ɩlɛnɑ tɔmpɩɩŋ lɩɩkǝnɑ ɩsɔ nɑ ɩ́ hotiɣi tɛtʋ tǝnɑ tɔɔ. 24 Hɑtoo pǝ cɑɑlʋɣʋ Icipiti tɛtʋ kɛ sɩɩʋ tɔ nɔɣɔlʋ tɑ nɑtɑ tɔmpɩɩŋ ɩnɩ ɩ tɑkɑ nɑ pǝ tɛʋ nyǝɣǝsʋɣʋ kɛ mpʋ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔmpɩɩŋ wɑkǝlɑ pǝ tǝnɑ mpi pɩɩ wɛ tɑwɑ tɑɑ tɔ, pɑɑ yǝlɑɑ pɑɑ tɔlɑ. Pǝ kɑɑsɩ nɑ ɑ́ pʋɣʋtɩ kʋhɑlǝm nɑ ɑ́ cɑɑtɩ tɩɩŋ kɛ yem yem. 26 Kʋsɛŋ timpi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɛɛ tɔ tǝnɑ tike kɛ tɔmpɩɩŋ tɑ cǝtǝlɩ pʋlʋ. 27 Tǝnɑɣɑlɛ Icipiti wulɑʋ yɑ́ɑ́ Moisi nɑ Alɔŋ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Pǝnɛntɛ mɑ́ lɑpǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ. Mɑ́ nɑ mɑ yǝlɑɑ ntɛ́ tɑsǝkǝlɛ nyǝ́mɑ. Ɩsɔ tike ntɛ́ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ. 28 Hɑɩ, ɩ́ wiinɑ Ɩsɔ nɑ tɔmpɛɛ hɛɛsɩ mpʋ. Mɑɑ yele-mɛ nɑ ɩ́ tɛɛ, mɑɑ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ tɑŋʋɣʋ.

29 Tǝnɑɣɑlɛ Moisi nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Ye mɑ lɩɩwɑ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ mɑɑ tɛɣɛ Ɩsɔ kɛ́ niŋ nɑ tɛʋ holɑ nɑ kʋ tɔmpɛɛ hɛɛsɩ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ń cɛkǝnɑ sɩ Tɑcɑɑ tǝnnɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ. 30 Pǝnɑ pǝ mpʋ tɔ, mɑ nɑɑ kɛ́ sɩ nyɑnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ ɩ́ seeki Ɩsɔ kɛ́ ɑcɛsɑɑcɛsɑɑ sewɑ kɛ́, ɩ́ tɑ́ tɛ́ mǝ tɑɑ.

31 Wɑɑtʋ wei tɔmpɛɛ kɔmɑ mpʋ tɔ ɑ sulinɑ pɑ tɛ́ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ nti pɑ yɑɑ sɩ lɛŋ tɔ tǝ hɛtʋ tʋɣʋ, nɑ pɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee nyǝŋkɑ tʋlʋɣʋ ntɛ́, nɑ ɑ́ wɑkǝlɩ-yɛ. 32 Amɑ pǝ kɑɑsɑ pɑ tɔɣɔnɑsɩ lɛnsǝnɑɑ tɔ pǝ tɑ wɑkǝlɩ sǝlɛ. Mpi tɔ, sǝlɛ sɩ tɑɑ kʋlǝtɑ sɑɑ ɩnɩ.

33 Moisi lɩɩwɑ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɣɛ Ɩsɔ kɛ́ niŋ nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ tɔmpɛɛ ɑnɩ ɑ tɔm. Ɩlɛnɑ tɛʋ nɑ kʋ holɑ nɑ tɔmpɛɛ pǝ́ tɛ́.

34 Icipiti wulɑʋ pɑɑsǝnɑɑ sɩ pǝ tǝnɑ pǝ hɛɛwɑ ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ nyǝŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ ɩsɩɩ too ɩlɛ. 35 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kisɑɑ tǝsɑɣɑsɑɣɑ sɩ mpɛ pɑ kɑɑ yele Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ lɩɩ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Moisi tɔ.

10

Wɑhɑlɑ pǝlefɛɩ nyǝŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Mǝlɩ Icipiti wulɑʋ tɛ́, mɑ́ yelinɑ sɩ ɩ́ nɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ pɑ́ lɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ kɛ mpʋ nɑ mɑ́ lɑ́ kɔkɔlɔ nyǝm tǝnɑ nɑ pɑ́ nɑ́. 2 Mɑ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ n kɑ́ kɛɛsɩ nyɑ́ piyɑ nɑ nyɑ́ sɑɑlǝnɑɑ kɛ ɩsǝnɑ mɑ lɑpɑ Icipiti tɑɑ kɛ́ kɔkɔlɔ nyǝm tɔ. Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ nyǝnɑ sɩ mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ polɑ Icipiti wulɑʋ tɛ́ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Hepǝlɑ nyǝ́mɑ tɑ́, tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔmɑ-tʋ sɩ tǝ́ kɔɔ tǝ́ pɔɔsɩ-ŋ sɩ pǝlee kɛ́ n kɑ́ lɔ́ nyɑ́ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ ń yele ɩ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ lɑpɩ-ɩ tǝmlɛ? 4 Ye n kɑmɑ nyʋɣʋ kɛ pǝ tɑɑ, cele ɩ kɑ́ kɔnɑ kʋtoloŋ kɛ nyɑ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. 5 Kɩɩ wɑ́ɑ́sɩ tɛtʋ tɔɔ tǝwisiwisi, nɑ kʋ́ kuɣuli kʋnyɔnyɔm nɑ tɩɩŋ wei tɔmpɛɛ kɑ fɛɛwɑ tɔ. 6 Kʋtoloŋ kɑ́ mɑɣɑlɩ nyɑnɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ Icipiti nyǝ́mɑ tǝnɑ tɛɛsɩ tɑɑ tǝpɑmpɑm. Too tɔ, nyɑ́ cɑɑnɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ cɑɑnɑɑ tɑ keesitɑ kɔkɔlɔ ɩnɩ ɩ tɑkɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

Moisi tɛmɑ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩ Icipiti wulɑʋ tɛ́.

7 Icipiti wulɑʋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kotɑɑ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, yʋlʋ ɩnɛ ɩ kɑ cɔɔsɩ-tʋ yoo. Pǝ tɔɔ tɔ, yele-wɛ nɑ pɑ́ polo pɑ́ lɑ́ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ tǝmlɛ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ Icipiti nyǝ́mɑ tǝnɑ kɑ́ sɩ.

8 Tǝnɑɣɑlɛ pɑ tɑɣɑnɑ Moisi nɑ Alɔŋ kɛ yɑɑʋ kɛ Icipiti wulɑʋ tɛ́ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ lɑ́ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ tǝmlɛ. Ɩ tɑɑ ɩ tɑɑ ɩlɛ sɩ: Awe nɑ ɑwe pɑɑ ponɑ?

9 Ntɛnɑ Moisi sɩ: Tɑ tǝnɑ tɩɩ ponɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ ɩfepiyɑ nɑ tɑ́ kʋkpɑtǝlɑɑ nɑ tɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ tɑ́ pɛɛlɑɑ tɔ. Nɑ tǝ́ kpɛŋnɑ tɑ́ tɔlɑ tǝnɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ ɑcimɑ kɛ tǝ puki tɔɣɔʋ.

10 Mpʋɣʋlɛ Icipiti wulɑʋ pǝsǝnɑ-wɛ sɩ: Mǝ tɑɑ sɩ mɑɑ yele mǝ nɑ mǝ piyɑ nɑ ɩ́ tɛɛ yɛɛ? Ɩsɔ ɩ́ sɩɩ-mɛ yɑɑ. Mɑ nyǝmɑ́ mǝ tɑɑ lɑɣɑtʋ kɛ́ té. 11 Pǝ kɑɑ lɑ mpʋ. Apɑlɑɑ mɛ, mǝ tike ɩ́ kɑ́ ponɑ nɑ ɩ́ lɑ́ mǝ Ɩsɔ kɛ́ tǝmlɛ. Mpi ɩ kɑ sǝlǝmɩ tɔɣɔlɛ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Moisi nɑ Alɔŋ kɛ Icipiti wulɑʋ tɛ, nɑ pɛlɛ pɑ́ lɩɩ.

12 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Hʋ́lɩ́ nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ Icipiti tɛtʋ tɔɔ nɑ kʋtoloŋ lɩɩ nɑ kʋ wɑ́ɑ́sɩ-tɩ nɑ kʋ́ tɔɣɔ kʋnyɔnyɔm tǝnɑ mpi tɔmpɛɛ kɑ fɛɛwɑ tɔ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi hʋlɑ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ Icipiti tɛtʋ tǝnɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ yele nɑ heelim lɩɩnɑ tɛʋ kite nɑ pǝ́ mɑ́ ilim mpɩ nɑ ɑhoo tǝnɑ. Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ nyɑɑlɩ ɩlɛ kʋtoloŋ tɑpɑɣɑlɛ. 14 Kʋ kɔmɑ tuutuumɑ kɛ́, nɑ kʋ wɑ́ɑ́sɩ tɛtʋ tǝnɑ tɔɔ. Too tɔ, pɑ tɑ nɑtɑ kʋtoloŋ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑ. Pǝ́cɔ́ pɑ kɑɑ tɑsɑ kʋ tɑkɑ kɛ́ nɑʋ tɔtɔ. 15 Kʋ wɑɑsɑ tɛtʋ tǝnɑɣɑ nɑ tǝ́ mǝlɩ piliŋ, nɑ kʋ́ tɔɣɔ nyɩɩtʋ nɑ tɩɩŋ wei tɔmpɛɛ kɑ yelɑɑ tɔ ɩ pee tǝnɑ. Pǝ tɑ sɔɔ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ hɑtʋ yɑɑ nyɩɩliyɑ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Icipiti wulɑʋ yɑɑ Moisi nɑ Alɔŋ kɛ lɔŋ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Mɑ wɑkǝlǝnɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ tɔtɔ. 17 Hɑɩ, mɑ wiikinɑ-mɛ sɩ ɩ́ tɑsɑ-m suulu hʋlʋɣʋ kɛ tɔm kʋlʋm. Ɩ́ sǝlǝmɩ mǝ Ɩsɔ sɩ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ-m sǝm pǝnɛ.

18 Moisi lɩɩ Icipiti wulɑʋ tɛ́ ɩlɛnɑ ɩ́ wiinɑ Ɩsɔ kɛ́ kʋtoloŋ tɔm. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kɛɛ heelim nɑ pǝ́ mɑkǝnɑ toŋ nɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ nɑ pǝ́ pɑɑlɩ kʋtoloŋ nɑ pǝ́ pǝlɩ kʋ tǝnɑɣɑ sǝsǝncɑɑsɩ teŋku tɑɑ. Pǝ tɑ sɔɔ pɑɑ kʋlʋmʋɣʋ kɛ Icipiti tɛtʋ tɔɔ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tʋ Icipiti wulɑʋ kɛ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ ɩ́ kisi sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ tɛɛ.

Wɑhɑlɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nyǝŋ

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ: Kʋsɩ nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ɩsɔtɑɑ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑ Icipiti tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Hɑlǝnɑ yǝlɑɑ tokiɣinɑ-kʋ.

22 Moisi kʋsɑ-kʋɣʋ mpʋ ɩlɛnɑ sǝkpɛtʋɣʋ yuŋ nyǝŋkʋ nɑkʋlɩ kʋ nyɑlɑ Icipiti tɛtʋ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ kʋyɛɛŋ tooso tǝcu. 23 Kʋyɛɛŋ tooso ɩnɩ ɩ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ keesi ɩ tɔɣɔntǝlɛ. Pǝyele nɔɣɔlʋ tɑ lɑɣɑsɩ lonte. Amɑ kʋ tɑɑ fɛɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Icipiti wulɑʋ yɑ́ɑ́ Moisi nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Mɑɑ yele-mɛ nɑ ɩ́ polo ɩ́ sɛɛ mǝ Ɩsɔ ɩsɩɩ ɩ sǝlǝmʋɣʋ tɔ. Nɑ ɩ́ tɩɩ nɔkɑɑ ɩ́ kpɛnnɑ mǝ ɑlɑɑ nɑ mǝ piyɑ. Amɑ mǝ tɔlɑ tike kɑɑ lɩɩnɑ hǝm. 25 Mpʋɣʋlɛ Moisi sɩ: Ɩlɛnɑ ń cɛlɛ-tʋɣʋ tɔlɑ nnɑ tɩɩ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ ciikuɣu nyǝnsɩ nɑ? 26 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ tǝ́ kpɑɣɑ tɑ tɔlɑ tǝnɑ, tǝ kɑɑ sɔɔ hʋntʋɣʋ. Tɩɩ tɑlɑ tǝnɑ tɔɣɔ tɩɩ nyɩ tɔlɑ ɩsǝnɑ, nɑ nnɑ ɑ́ tɑkɑ tɑ́ Ɩsɔ cɑɑ sɩ tǝ́ lɑpɩ-ɩ kɔtɑɣɑ tɔ. 27 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɑsɑ Icipiti wulɑʋ kɛ lɑŋkpɩɩsǝŋ kɛ tʋɣʋ nɑ ɩ́ kisi sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ tɛɛ. 28 Hɑlǝnɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ Moisi kɛ kʋtɔɣɔnʋ sɩ ɩ́ lɩɩ ɩnɩ ɩ tɛ. Nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Lɑ lɑɑkɑlɩ, ye pǝ cǝpɑ-ŋ nɑ ń tɑsɑ cǝnɛɣɛ mǝlʋɣʋ mɑɑ kʋ-ŋ. 29 Mpʋɣʋlɛ Moisi sɩ: Awusɑ, n tɩɩ yɔɣɔtɑɑ kɛ́, mɑɑ tɑsǝɣɩ mǝlʋɣʋ.

11

Wɑhɑlɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ

1 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ: Pǝ kɑɑsɑ-m wɑhɑlɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑɑ yele-mɛ nɑ ɩ́ tɛɛ. Hɑlɩ pɑɑ tɩɩ tɔɣɔnɩ-mɛɣɛ kʋtɔɣɔnʋ kɛ́ nɑ ɩ́ lɩɩ cǝnɛ. 2 Mpʋ tɔ heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ sɩ pɑ́ sǝlǝmɩ pɑ ɑsǝmɑɑ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ pǝ wontu.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpɑɣɑ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ nyʋɣʋ. Pǝ́cɔ́ pǝlɛ pǝ pɑɑsi, Moisi mɑɣɑmɑɣɑ nyʋɣʋ kɑ kʋlɑɑ kɛ́, nɑ Icipiti wulɑʋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ Icipiti yǝlɑɑ tǝnɑ tʋkɑɣɑnɑ-ɩ.

4 Moisi kɑ tɛmɑ Icipiti wulɑʋ kɛ heeluɣu sɩ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ cɔɔ Icipiti tɛtʋ tɔɔ kɛ ɑhoo hɛkɑ 5 nɑ tɛtʋ tɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ piyɑ tǝnɑ kɑ́ sɩ. Pǝ kpɑɣɑʋ wulɑʋ nyɑ́, nyɑ́ pǝyɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ nɑ pǝ́ polo yom ɑlʋ nyǝŋ wei ɩ nɑŋǝɣɩ tɔ ɩ kɑncɑɑlɑɣɑ pǝyɑɣɑ, nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ tɔlɑ nyǝnsɩ. 6 Nɑ yǝlɑɑ kɑ wii lǝyɑɣɑ wulɑ wenɑ too nɔɣɔlʋ tɑ wiitɑ tɔ. Pǝyele nɔɣɔlʋ kɑɑ tɩɩ wii ɑ tɑkɑ tɔtɔ. 7 Amɑ pǝ kɑɑsʋɣʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɔ, hɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɑɑ tɩɩ kpesi. Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ nyǝnɑ sɩ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ fɑkɩ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 8 Ɩlɛnɑ Moisi tɑsɑ sɩ: Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Icipiti wulɑʋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ pɑnɛ pɑ tǝnɑ pɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ luŋ mɑ tɛɛ kɛ́ ɑkulɑ sɩ mɑ́ nɑ mɑ yǝlɑɑ tǝ́ lɩɩ. Ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ lɩɩ kpɑkpɑɑ ɩnɩ.

Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Moisi lɩɩnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ kɛ Icipiti wulɑʋ tɛ.

9 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu sɩ: Ye Icipiti wulɑʋ tɑ nɩɩnɑ-mɛ, ɩlɛ mɑɑ tɑsɑ kɔkɔlɔ nyǝm pɑɣɑlɛ lɑpʋ kɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ.

10 Pǝyele Moisi nɑ Alɔŋ pɑɑ tɛmɑ-wǝɣɩ lɑpʋ kɛ tɔm pɑɣɑlɛ nɑ Icipiti wulɑʋ nɑ́. Pɑɑ nɑ mpʋ Ɩsɔ kɑ́ tʋ-ɩ lɑŋkpɩɩsǝŋ kɛ́, nɑ ɩ́ kisi sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ lɩɩ.

12

Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi nɑ Alɔŋ kɛ Icipiti tɑɑ sɩ: 2 Ɩsɔtʋ wei ɩ tɑɑ ɩ́ wɛ ɩsǝntɔ tɔ, ɩ kɑ́ wɛɛ-mɛɣɛ pǝnɑɣɑ tɑɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kɛ́. 3 Mpʋ tɔ, ɩ́ polo nɑ ɩ́ heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ sɩ pɑɑ tǝyɑɣɑ yɑɑ pɑɑ wɑɑʋ ŋku kʋ́ cɑɑ ɩwǝyɑɣɑ yɑɑ pinɑɣɑ kɛ ɩsɔtʋ ɩnɛ ɩ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ wule. 4 Ye wɑɑʋ nɑwɑ sɩ kʋ kɑɑ tɛ kpǝntɛ, ɩlɛ kʋ nɑ lɛŋkʋ pɑ kɑɑ nɑ pɑ́ nyɩ́ kpǝntɛ nte pɑɑ tɔɣɔ nɑ pɑ tɛ tɔ. 5 Ɩwǝyɑɣɑ yɑɑ pinɑɣɑ ŋkɑ pɑɑ cɑɑ tɔ, kɑɑ wɛɛ ɑpɑlʋ nyǝŋkɑ ŋkɑ kɑ sikɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ tɔɣɔ, nɑ kɑ́ tewɑ, kɑ tiili tɑ́ cɑɑmɩ. 6 Nɑ pǝ́ tɑlɑ ɩsɔtʋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti wule tɑɑnɑɣɑ, ɩlɛnɑ pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei ɩ́ lɛntɩ ɩ kpǝntɛ. 7 Ɩlɛnɑ pɑɑ mpɑ pɑ́ lii pɑ kpǝntɛ cɑlǝm nɑ pɑ́ tɑɑ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ pɑɑ tɔɣɔ tɔ kɑ nɔnɔkeelɑsɩ kɑmpʋ kpɑtǝŋ tɔɔ nɑ ɩsɔtɑɑ tɔɔ. 8-9 Pɑ wʋsǝɣɩ kpǝntɛ tǝnɑɣɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ nyʋɣʋ nɑ nɔŋkpɑɑsɩ nɑ lotu tɔ. Pɑ́ tɑɑ tɔɣɔ-tɩ nɑ tǝ lɛŋ yɑɑ pɑ́ tǝsɩ-tɩ. Pɑ́ tɔɣɔ-tɩ nɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ, nɑ tuusi hɑtʋ nyɑŋ nyǝntʋ. 10 Ye pɑ tɔɣɑɑ nɑ pɑ́ kpisɑ mpi nɑ pǝ́ fe-wɩ pɑ wɔ kɔkɔ. 11 Wɑɑtʋ wei pɑ tɔkɩ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ, nɑ pɑ́ suu pɑ mpɑɑʋ wontu kɛ́, nɑ pɑ ntɑŋkpɑlɑ kɛ pɑ nɔɔhɛɛ tɑɑ, nɑ pɑ kpɑtǝŋ kɛ pɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ tɔɣɔ cɑʋcɑʋ. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ Tɑcɑɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɛ́.

12 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɑsɑ sɩ: Sɑŋɑ ɑhoo ɑnɛɣɛ mɑɑ cɔɔ Icipiti tɛtʋ tɔɔ nɑ mɑ́ kʋ́ tǝ kɑncɑɑlɑɣɑ piyɑ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ yǝlɑɑ piyɑ nɑ pǝ́ polo tɔlɑ nyǝŋsɩ tɔ. Pǝyele mɑɑ kʋ́ Icipiti nyǝ́mɑ tɩɩŋ tǝnɑ nyɔɔŋ tǝnɑŋnɑŋ. Ɩlɛnɑ pɑɑ wei ɩ́ nyɩ́ sɩ mɑ́ kɛnɑ Tɑcɑɑ. 13 Pǝ kɑɑsʋɣʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ tɔ, mǝ kɑmpʋnɑɑ tɔɔ cɑlǝm kɑ́ yʋsǝnɑ mǝ tɛɛsɩ. Ye mɑ nɑ-wɩ mɑ tɛɛ mǝ tɔɔ. Ɩsǝnɑ mɑɑ kenti mǝ tɔɔ nɑ mɑ kɑɑ wɑkǝlɩ-mɛ ɩsɩɩ Icipiti nyǝ́mɑ tɔɣɔlɛ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Ɩ́ kɑ tɔɔsǝɣɩ kʋyɑkʋ kʋnɛ kʋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ, nɑ ɩ́ lɑkɩ-m ɑcimɑ sɔsɔɔnɑ nɑ ɩ nyǝnɩ-yɛɣɛ kɔtɑɣɑ kɛ mǝ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ.

Kʋkʋsʋm fɛɩ potopotonɑɑ ɑcimɑ

15 Kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tǝcu kɛ́ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ pǝ ɑcimɑ. Mpʋ tɔ, pǝ kpɑɣɑ kʋkʋsʋm fɛɩ potopotonɑɑ ɑcimɑ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule tɔ, pǝ fɛɩ sɩ kʋkʋsʋm ɩ́ wɛɛ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Ye nɔɣɔlʋ tɔɣɔ-wǝɣɩ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, ɩsɩɩ pɑ kpiisɑ pʋntʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ. 16 Ɩ́ kɑ́ koti kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule kɛ́ nɑ ɩ́ sɛɛ-m. Kʋyɑŋku tɔ, pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ lɑ tǝmlɛ nɑtǝlɩ. Ye pǝ tɑɣɑ mǝ tɔɣɔnɑsɩ sɑɑʋ pɑɑsi.

17 Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ ɩ kɑ tɔkɩ kʋkʋsʋm fɛɩ potopotonɑɑ ɑcimɑ ɑnɛɣɛ mǝ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ. Nɑ ɑ́ pǝsɩ-mɛɣɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ tɔɔsɩ-mɛɣɛ kʋyɑŋku mɑ lǝsɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ kɛ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ tɔ. 18 Ɩ́ kɑ́ tɔkɩ kʋkʋsʋm fɛɩ potopotonɑɑ kɛ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ɩnɩ ɩ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nyǝŋkʋ wule tɑɑnɑɣɑ, nɑ pǝ́ polo kʋyɑkʋ hiu nɑ kʋlʋmʋɣʋ wule tɑɑnɑɣɑ. 19-20 Ye pǝ tɑlɑ wɑɑtʋ ɩnɩ pǝ fɛɩ sɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɔɣɔ kʋkʋsʋm tɔɣɔnɑɣɑ, yɑɑ pǝ́ tɩɩ wɛɛ pʋntʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ yɑɑ cɑɣɑlʋ, ɩsɩɩ pɑ kpiisɑ-ɩ mǝ tɑɑ.

Tɛɛʋ ɑcimɑ tɑɣɑnʋɣʋ

21-22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kotɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ cɑɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɩwɛɛsɩ, yɑɑ pinɑsɩ nɑ ɩ́ lɛntɩ-sɩ nɑ ɩ́ tiɣisi cɑlǝm nɑ ɩ́ lii pǝ tɑɑ kɛ́ sɑŋ nɑ ɩ́ tɑɑ nɔnɔɣɔ kɑmpʋ kpɑtǝŋ tɔɔ nɑ ɩsɔtɑɑ tɔɔ. Ye pǝ tɛmɑ mpʋ, nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ tǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ kɛ́ lɩɩʋ sɩ ɩ puki tiili, hɑlǝnɑ pǝ́ nyɑɑlɩ. 23 Mpi pǝ tɔɔ tɔ, Tɑcɑɑ kɑ cɔɔ Icipiti nyǝ́mɑ wɑkǝlʋɣʋ. Ɩlɛ ye ɩ nɑwɑ cɑlǝm kɛ mǝ tɛɛsɩ kɑmpʋnɑɑ kpɑtǝŋ tɔɔ, ɩ kɑɑ yele sɩ wɑkǝllʋ ɩ́ sʋʋ sɩ tɑɑ. 24 Mǝ nɑ mǝ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ kɑ́ tɔ́kǝnɑ kɔtɑɣɑ kɑnɛɣɛ tɑm tɔɔ. 25 Pɑɑ wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ sʋʋ tɛtʋ nti Tɑcɑɑ hɑ-mɛ tɔ tǝ tɑɑ tɔ, ɩ́ kɑ́ tɔ́kɩ-kɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́. 26 Ye mǝ piyɑ ɩ́ pɔɔsɑ-mɛ sɩ pǝ nyʋɣʋ suwe, ɩlɛ 27 ɩ́ kɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Tɑcɑɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɔtɑɣɑ ntɛ́. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ́, tɩɩ wɛʋ Icipiti tɑɑ tɔɣɔ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɔ cɔɔ pɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-wɛ. Amɑ ɩ tɛɛ tɑ́ tɔɔ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-tʋ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ luŋ nɑ pɑ́ sɛɛ Tɑcɑɑ. 28 Pɑ tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ nɑ pɑ́ niki nti Tɑcɑɑ kɑ heelɑ Moisi nɑ Alɔŋ tɔɣɔ lɑpʋ.

Wɑhɑlɑ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ

29 Pǝ kɔmɑ ɩsɩɩ ɑhoo hɛkɑ ɩlɛnɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kʋ Icipiti tɑɑ ɑpɑlʋpiyɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnsɩ tǝnɑ. Hɑlǝnɑ pǝ́ kpɛŋnɑ Icipiti wulɑʋ sɔsɔ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ ŋkɑ kɑɑ lɛɛtɩ ɩ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ tɔ. Nɑ pǝ́ polo sɑlǝkɑ nyǝ́mɑ ɑpɑlʋpiyɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnsɩ, nɑ tɔlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ piyɑ ɑpɑlʋ nyǝnsɩ tɔtɔ. 30 Ahoo ɑnɩ tɔ, Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ Icipiti nyǝ́mɑ tǝnɑ femɑɣɑ nɑ pɑ́ cɑsǝɣɩ kɑpusi. Mpi tɔ, tǝyɑɣɑ fɛɩ nɑ kɑ tɑɑ lɑŋɑ sǝtʋ. 31 Tǝnɑɣɑ wulɑʋ yɑɑ Moisi nɑ Alɔŋ kɛ ɑhoo ɑnɩ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mǝ nɑ mǝ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ lɩɩ lɔŋ kɛ mɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ. Ɩ́ polo nɑ ɩ́ sɛɛ Tɑcɑɑ ɩsɩɩ ɩ́ kɑ sǝlǝmʋɣʋ tɔ. 32 Pɑɑ mǝ tɔlɑ ɩ́ kpɑɣɑ pǝ tǝnɑ ɩsɩɩ ɩ́ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ nɑ ɩ́ tɛɛ ɩ́ fɛɛ-m. Amɑ ɩ́ sǝlǝmɩ mǝ Ɩsɔ kɛ́ sɩ ɩ́ koolu-m kʋpɑntʋ.

33 Icipiti nyǝ́mɑ kɑ tɛmɑ pɑ tɑɑ kɛ́ sɩ pɑ tǝnɑ pɑɑ sǝnɑ. Ntɛnɑ pɑ́ tuli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋtulu sɩ: Ɩ́ lɩɩ lɔŋ kɛ tɑ tɛtʋ tɑɑ. 34 Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpɛŋnɑ pɑ potopotonɑɑ somtu nɑ tǝ́ tɑ nyǝŋtɑ nɑ pɑ́ hɔkɔ tɑɣɑlǝŋ wei ɩ tɑɑ pɑ huɣutiɣi-wɛ tɔɣɔ pɑ kpɑɩnɑɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ sǝɣǝlɩ nɑ pɑ́ tɛɛ.

35 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Moisi kɑ heeluɣu-wɛ tɔ. Pɑ sǝlǝmɑ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ wontu nti pɑ lupinɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ tɔ, nɑ wontu kususuutu. 36 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ pɑ nyʋɣʋ tenɑ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ cɛlɛ-wɛɣɛ mpi mpi pɑɑ sǝlǝmɑ-wɛ tɔ. Timpi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuunɑ Icipiti nyǝ́mɑ wɛnɑʋ tɔɣɔlɛ.

37 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ Lɑmsɛsɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ Sukɔtɩ, nɑ pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ kɑ wɛ ɩsɩɩ yǝlɑɑ iyisi nɑsǝtoso (600000) kɛ mpʋ. Alɑɑ nɑ kʋkpɑtǝlɑɑ nɑ piyɑ pɑɑsi. 38 Pɑ lɩɩʋ mpʋ tɔ pǝ kpɛŋnɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɣɔ tuutuumɑ kɛ́ nɑ pɑ́ tǝŋ-wɛ. Pǝ kɑɑsɩ heeŋ nɑ pǝ́ŋ nɑ nɑɑŋ kɑlǝkǝŋ tɑɑ fɛɩ nyǝnʋɣʋ. 39 Pɑ lɩɩ mpɑɑʋ ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ pɛtɛpɛtɑsɩ kɛ pɑ somtu nti pɑɑ kpɑɣɑnɑ Icipiti nɑ tǝ́ tɑ kpɑtɑ tɔ. Mpi tɔ, Icipiti nyǝ́mɑ kɑ tɔɣɔnɑ-wɛɣɛ kʋtɔɣɔnʋ kɛ́. Pɑ tɑɑ yele sɩ pɑ somtu ɩ́ kpɑ. Pǝyele pɑ tɑɑ kpɑɣɑ mpɑɑʋ tɔɣɔnɑɣɑ.

40 Pɩɩsɩ nɑsǝlɛ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (430) kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɣɑ Icipiti tɑɑ. 41 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ lɩɩwɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ. 42 Teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ keeluɣu ɩ tom kɛ ɑhoo ɑnɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ-wɛ tɔ. Mpʋ tɔtɔɣɔ mpɛ nɑ pɑ lʋlʋŋ pɑɑ keeliɣi pɑ tom kɛ ɩ tɔɔ kɛ́ tɑm kɛ́ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ.

Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔʋ kʋsǝsɩɩtʋ

43 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɔ, pǝ fɛɩ sɩ cɑɣɑlʋ wei ɩ tɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ tɔ ɩ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔnɑɣɑ. 44 Ye ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ yɑpɑ piitim lɛmpɩ tʋ kɛ yom nɑ ɩ́ pɛlɩ-ɩ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ. 45 Pǝ fɛɩ sɩ piitim lɛmpɩ mʋʋlʋ yɑɑ ɑpɑɑ tʋ ɩ́ tɔɣɔ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ. 46 Pǝ kɑɑsɩ ɩlɛ, tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ pɑ wʋsɑ nɑntʋ ntɩ tɔɣɔ pɑɑ tɔɣɔ-tɩ, pɑ kɑɑ lɩɩnɑ-tǝɣɩ ɑwɑlɩ. Pǝyele pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ yɔkɩ kpǝntɛ nte pɑ kʋwɑ mpʋ tɔ tǝ mʋwɑ. 47 Pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tǝpɑɩ kɑ́ tɔɣɔnɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɑnɩ. 48 Ye ɩsɩɩ cɑɣɑlʋ nyɩɩlǝnɑ sɩ ɩ kɑ tɔɣɔ Tɑcɑɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɑnɩ, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ pɑ́ pɛlɩ ɩ́ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ ɑpɑlʋpiyɑ tǝnɑ nɑ pǝ́cɔ́. Ɩlɛ ɩ pǝsɑ ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ ntɛ́, ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ-ɩ. Tɔfɔ ye pɑ tɑ pɛlɩ wei, pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ kpǝtǝnɑ.

49 Ɩsɛɣɛlɩ tʋ ɩ́ tɑ pɛlɩ, ɩ́ nɑ cɑɣɑlʋ pɑ kiiu kʋlʋmʋɣʋ kɛ́.

50 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Moisi nɑ Alɔŋ tɔ. 51 Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Tɑcɑɑ lǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Icipiti tɑɑ kɛ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ.

13

Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɔ kʋsǝsɩɩtʋ lɛntǝnɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɑ́ɑ́ Moisi nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: 2 Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ tǝnɑ kɛ́ mɑ nyǝnsɩ kɛ́. Pǝ kpɑɣɑʋ yǝlɑɑ piyɑ nɑ pǝ́ polo tɔlɑ nyǝnsɩ tɔ, mɑ́ tǝnnɑ-sɩ. Ɩ́ nyǝnǝɣɩ-sǝɣɩ mɑ nyǝm.

3 Ntɛnɑ Moisi heeli sɑmɑɑ sɩ: Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ sɔɔ kʋyɑkʋ kʋnɛ ɩnɩ kʋ tɔɔ yoo. Mpi tɔ, kʋ wule kɛ Tɑcɑɑ lǝsɑ-tʋ nɑ toŋ sɔsɔɔŋ kɛ tɑ́ yomle tɑɑ kɛ́ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. Mpʋ tɔ, ye ɩ́ tɔɔsǝɣɩ kʋyɑkʋ kʋnɛ ɩnɩ kʋ tɔɔ ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ potopoto wei ɩ tɑɑ wɛ kʋkʋsʋm tɔ. 4 Ɩsɔtʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Apiipi tɔ, ɩ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule kɛ ɩ́ lɩɩwɑ. 5 Wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ sʋʋ Kɑnɑɑŋ, nɑ Hiti, nɑ Amolii, nɑ Hifi, nɑ Yepusi pǝ nyǝ́mɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɔlɑ tǝhɔ tɔ. Tɛtʋ ntǝɣɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtǝnɑ tuunɑʋ sɩ ɩ kɑ́ hɑ mǝnɑ mǝ cɑɑnɑɑ. Ɩlɛ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ ɩ́ kɑ́ tɔkɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɛ ɩsɔtʋ ɩnɛ ɩ tɑɑ. 6 Kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ kʋkʋsʋm fɛɩ potopotonɑɑ. Nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɛ Tɑcɑɑ. 7 Pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ tɩɩ keesi kʋkʋsʋm kɛ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ tɛɣɛ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ mǝ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Hɑlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɑ pǝ potopoto. 8 Ye ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ ɑcimɑ ɑnɩ, ɩ́ kɛɛsɩ mǝ piyɑ sɩ mpi Tɑcɑɑ lɑpɑ-mɛɣɛ kʋyɑŋku ɩ́ lɩɩ Icipiti tɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɔkɩ-yɛ. 9 Ɩ́ kɑ́ tɔkɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɑnǝɣɩ sɩ pǝ́ tɔɔsǝɣɩ-mɛɣɛ kʋyɑkʋ kʋnɛ ɩnɩ kʋ tɔɔ kɛ́ teitei ɩsɩɩ kʋyʋsʋm mpi ɩ́ teŋ mǝ tokuŋ nɑ ɩ́ tɑmsǝɣɩ mǝ ŋkpɑlɑsɩ tɑɑ, sɩ pǝ́ tɔɔsǝɣɩ-mɛ, nɑ ɩ́ kɑlǝɣɩ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ tɑm nɑ ɩ́ nyɩ-tɩ tɔ. Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔʋ mpɩ pɩɩ tɔɔsǝɣǝnɑ-mɛ sɩ Tɑcɑɑ lǝsǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti tɑɑ nɑ ɩ toŋ sɔsɔɔŋ. 10 Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ, ye pǝ ɩsɔtʋ ɩ́ lɩɩwɑ, ɩ́ lɑkɩ nti ɩnɩ mɑ tʋ-mɛɣɛ ɩsǝntɔ tɔ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɑsɑɑ tɔtɔ sɩ: Ye pǝ kɔmɑ nɑ Tɑcɑɑ tɑnɑ-tʋɣʋ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ nti ɩ kɑ yɔɣɔtǝnɑ tuunɑʋ sɩ ɩ kɑ́ hɑ tɑ́ nɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ tɔ. 12 Ɩlɛ tɩɩ hɑ-ɩ ɑpɑlʋpiyɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnsɩ tǝnɑ. Pɑɑ tɔlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ piyɑ ɑpɑlʋ nyǝnsɩ tǝnɑ, ɩnɩ ɩ tǝnnɑ-sɩ. 13 Ye kpɑŋɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ pǝyɑɣɑ ɑpɑlʋnyǝŋkɑ, ɩlɛ ɩ́ lɑɣɑsɩ-kɛ nɑ ɩwǝyɑɣɑ yɑɑ pinɑɣɑ, yɑɑ ɩ́ mǝlǝntɩ kɑ luɣu nɑ kɑ́ sɩ. Ye pǝ kɑɑsɑ yʋlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ pǝyɑɣɑ ɑpɑlʋnyǝŋkɑ ɩlɛ ɩ́ lɑɣɑsɩ-kɛ nɑ ɩwǝyɑɣɑ. 14 Ye kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mǝ piyɑ pɔɔsɑ-mɛ sɩ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɑkɩ mpʋ. Ɩlɛ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Tɩɩ wɛ ɩsɩɩ yomɑɑ kɛ Icipiti kɛ́, ɩlɛnɑ Ɩsɔ lǝsɩ-tʋ nɑ ɩ toŋ sɔsɔɔŋ. 15 Hɑlɩ pǝ tɔm tɑɑ, Icipiti wulɑʋ kisɑɑ kɛ́ tǝsɑɣɑsɑɣɑ sɩ tǝ́ tɑɑ nyǝɣǝlǝnɑ tiili. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ kʋ́ Icipiti nyǝ́mɑ ɑpɑlʋpiyɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnsɩ tǝnɑ, nɑ pǝ́ kpɛnnɑ tɔlɑ nyǝnsɩ tǝnɑ. Pǝ tɔɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ kɛ kɑncɑɑlɑɣɑ piyɑ ɑpɑlʋ nyǝnsɩ tǝnɑ. Amɑ ye yǝlɑɑ nyǝnsɩ ɩlɛ, tɔlɑ kɛ tǝ lɑɣɑsǝɣǝnɑ. 16 Kɔtɑsɩ nsɩ sɩɩ tɔɔsǝɣǝnɑ-tʋɣʋ nti ɩnɩ Tɑcɑɑ tʋ-tʋɣʋ ɩsǝntɔ tɔɣɔ teitei ɩsɩɩ kʋyʋsʋm mpi tɩɩ teŋ tɑ́ tokuŋ nɑ tǝ́ tɑmsǝɣɩ tɑ́ ŋkpɑlɑsɩ tɑɑ tɔ. Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pɩɩ tɔɔsǝɣǝnɑ-tʋ sɩ Tɑcɑɑ lǝsǝnɑ-tʋɣʋ Icipiti tɑɑ nɑ ɩ toŋ sɔsɔɔŋ.

Ɩsɔ hʋlʋɣʋ kɛ ɩ yǝlɑɑ kɛ mpɑɑʋ

17 Wɑɑtʋ wei Icipiti wulɑʋ yelɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tʋ mpɑɑʋ tɔ, Ɩsɔ tɑ́ tisi sɩ pɑ́ tǝŋ Metitelɑnee teŋku mpɑɑʋ, nɑ pɑ́ fɑɣɑnɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ. Pɑɑ nɑ kɩɩ topilɑɑ tɔ. Ɩ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ lɩɩ pɑ tɔɔ nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ cʋkɩ pɑ tɑɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ Icipiti. 18 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ pɑ́ kɛɛ nɑ pɑ́ fɑɣɑnɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ lɩɩ sǝsǝncɑɑsɩ teŋku. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɑ lɩɩ yem yem. Pɑ lɩɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kɛ́. 19 Pɑ lɩɩkɑɣɑ mpʋ ɩlɛnɑ Moisi kuu Yosɛɛfʋ mʋwɑ nɑ ɩ́ kpɛnnɑ. Mpi tɔ, ɩ kɑ heelɑ ɩ tɛɛtʋnɑɑ kɛ́ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ sɩ Ɩsɔ ɩ́ lǝsɑ-wɛɣɛ Icipiti tɑɑ pɑ́ kpɛnnɑ ɩ mʋwɑ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɩɩ Sukɔtɩ nɑ pɑ́ polo Ɩtɑm kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ kiŋ.

ɑ 1:11 Icipiti wulɑʋ: Pɑ yɑɑkʋɣʋ sɩ Icipiti wulɑʋ tɔ pǝ tɑɣɑ hǝtɛ. Pǝ hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ Icipiti wulɑʋ nɑ pɛlɛ pɑ tɔm tɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ tɑ́ɑ́ tʋ́ sɩ wulɑʋ yɑɑ Icipiti wulɑʋ.

ɑ 4:6 ɑsilimɑ kʋtɔŋ: Mpi Lǝkpɑ tɑɑ pɑ yɑɑ sɩ kʋtɔŋ kʋsɛɛmʋɣʋ tɔɣɔ pɑ yɑɑ cǝnɛ sɩ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ.

Lefii

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

LEFII

KƆTƎLAA TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ tǝ kɑlǝɣɩ sɩ, Ɩsɔ yɑɑwɑ ɩ yʋlʋ Moisi kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ nɑ-ɩ pɑ́ yɔɣɔtɩ. Pǝ tɑɑ tǝnɛ ɩnɩ Ɩsɔ sɩɩwɑ nɔɣɔ sɩ, ye wei ɩ́ tɔ́kɑ ɩ tɔm ntɩ pʋntʋ kɑ́ hiki weesuɣu. Ɩsɔ sɛɣɛsɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lɑ kɔtɑsɩ kɛ ɩsǝnɑ Ɩsɔ ɩnɩ ɩ sɩɩwɑ tɔ. Pǝ wɛɛ tɔtɔ sɩ pɑ́ hɑtǝlǝnɑ ɑsilimɑ nyǝm tǝnɑ, nɑ pɑ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ ɩsɩɩ pɑ Ɩsɔ ɩnɩ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Lefii tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Kɔtɑsɩ lɑtɑɑ ɩ́ tǝŋ ɩsǝnɑ Ɩsɔ sɩɩwɑ tɔ, titite 1–7

Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tʋnɑ kɔtǝlɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ wɛɛnɑ yɑɑsi kʋpɑŋ, titite 8–10

Pɑɑ Ɩsɔ sɛɛlʋ wei ɩ́ se tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ, titite 11–16

Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ se kpɑɩ nyǝntʋ nɑ Ɩsɔ sɛɛʋ ɩsɑɣɑm, titite 17–27

ƖSƆ KƆTASƖ NA PƎ KƲHAAŊ

1

Ɩsɔ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɑɑ Moisi nɑ cokǝleɑ nte pɑ lɑpǝnɑ pɔɔŋ, nɑ Ɩsɔ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ́ suliɣi tǝ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: 2 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, ye pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ cɑɑ-m kʋhɑʋ kɛ kɔnɑʋ, ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ kɔnɑ nɑʋ yɑɑ heu yɑɑ pǝ́ŋ́.

3 Ye nɑʋ kɛ yʋlʋ cɑɑ lɑpʋ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Ɩlɛ ɑpɑlʋ nyǝŋ wei ɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ ɩ kɑ́ hɑ nɑ Tɑcɑɑ mʋ. Cokǝle nte tǝ tɑɑ Ɩsɔ nɑ yǝlɑɑ pɑ suliɣi tɔ tǝ nɔnɔɣɔ kɛ ɩ kɑ́ ponɑ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝnɩ ɩ niŋ kɛ kpǝntɛ nte kɔkɔ lusiɣi mpʋ tɔ tǝ nyʋɣʋ tɔɔ. Tɑcɑɑ kɑ mʋ ɩ kɔtɑɣɑ nɑ ɩ́ hɩɩsɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ. 5 Ɩlɛnɑ pʋntʋ lɛntɩ kpǝntɛ kɛ tǝsulle cokǝle kiŋ tǝnɑ. Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑ́ hʋlɩ kpǝntɛ cɑlǝm kɛ Tɑcɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ-wǝɣɩ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ kɛ́ cokǝle nɔnɔɣɔ. 6 Sɑɑ wei kɔtɑɣɑ lɑtʋ litiɣi kpǝntɛ nɑ ɩ́ fɑkɩ-tɛɣɛ piliŋɑsɩ 7 tɔɣɔ kɔtǝlɑɑ nɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ kɔkɔ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 8 Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝnɩ nɑntʋ cǝkǝŋ kɛ kɔkɔ tɔɔ tǝtetete, nɑ nyʋɣʋ nɑ nim cɔlɔ nim cɔlɔ tɔtɔ. 9 Kpǝntɛ lotu nɑ tǝ nɔŋkpɑɑsɩ tɛŋ nyɑɑlʋɣʋ, ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ nyɑɣɑsɩ pǝ tǝnɑɣɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ. Kɑ sɔɔsʋŋ kɛ Tɑcɑɑ cɑɑkɩ.

10 Ye ɩsɩɩ heu yɑɑ pǝ́ŋ kɛ yʋlʋ cɑɑkɩ lɑpʋ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Ɩlɛ ɑpɑlʋnyǝŋ wei ɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ ɩ kɑ́ kɔnɑ. 11 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɛntɩ-ɩ Ɩsɔ cokǝle kɔŋkɔŋ tɑɑ, kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ŋmɩɩsɩ cɑlǝm kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ. 12 Ɩlɛnɑ kɔtɑɣɑ lɑtʋ fɑɣɑ nɑntʋ kɛ tilimɑ. Nɑ ɩ́ sɛtɩ nyʋɣʋ, nɑ ɩ́ lǝsɩ nim cɔlɔ nim cɔlɔ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ tǝnɩ nɑntʋ ntǝɣɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔkɔ ŋkɛ kɑ tɔɔ tǝtetete. 13 Kpǝntɛ lotu nɑ tǝ nɔŋkpɑɑsɩ tɛŋ nyɑɑlʋɣʋ, ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ hʋlɩ kɔtɑɣɑ ŋkɛɣɛ Tɑcɑɑ, nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ pǝ tǝnɑɣɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ. Kɑ sɔɔsʋŋ kɛ Tɑcɑɑ cɑɑkɩ.

14 Ye sumɑɣɑ kɛ yʋlʋ cɑɑkɩ lɑpʋ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, ɩhokɑɣɑ yɑɑ ɑlukuku kɛ ɩ kɑ́ kɔnɑ. 15 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ ponɑ sumɑɣɑ ŋkɛɣɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ, nɑ ɩ́ cɛ kɑ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ-kʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɔkɔ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɑɑsɩ ɑlukuku cɑlǝm nɑ ɩ́ tɑɑnɑ-wǝɣɩ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ. 16 Ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ luɣuticɛcɛkʋ nɑ kʋ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ ɩ́ pɛtɩ-kʋɣʋ tɔlʋmɑ nim nyǝnɑ tǝlɔlɛ, kɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔŋ tɑɑ, nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔkɩ ɑlukuku keŋ tɑɑ nɑ ɩ́ hɔ nɑ ɩ́ cǝlɩ. Ɩlɛ pǝ tɑɑ yɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ-ɩ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔkɔ tɑɑ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ. Kɑ sɔɔsʋŋ kɛ Tɑcɑɑ cɑɑkɩ.

2

Tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ

1 Ye ɩsɩɩ yʋlʋ cɑɑ ɩ kɔnɑ Tɑcɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ, mʋlʋm kʋpɑm kɛ ɩ cɑɑkɩ. Ɩ pǝlǝɣɩ pǝ tɔɔ kɛ́ nim, nɑ ɩ́ tǝnɩ tulɑɑlʋ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ. Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ cosiɣi nim mʋlʋm mpǝɣɩ ŋkute nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ pǝ nɑ tulɑɑlʋ tǝnɑɣɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Mpɩ pǝ kɛnɑ kʋtɔɔsǝm sɩ Tɑcɑɑ tǝnnɑ pǝ tǝnɑ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ. Kɑ sɔɔsʋŋ kɛ Tɑcɑɑ cɑɑkɩ. 3 Kʋhɑʋ ŋkʋ kʋ kɑkɑɑsɑɣɑ pǝsǝɣɩ kɔtǝlɑɑ nyǝm kɛ́. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ pʋlʋpʋɣʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ kɛ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ pɑ lɑpɑ Tɑcɑɑ tɔ, kɑ kɑkɑɑsɑɣɑ kɛ́.

4 Ye pǝ kɛ́ ɩsɩɩ potopotonɑɑ looŋɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑkǝlɩ, ɩlɛ pɑ cɑɑ mʋlʋm kʋpɑm nɑ pɑ́ nuɣutinɑ nim, nɑ pɑ́ tʋ kɑkɑlɑsɩ yɑɑ pɛtɛpɛtɑsɩ tɑkɑ, nsi sɩ tɔɔ pɑ yɔɣɔlɑ nim tɔ.

5 Ye ɩsɩɩ pɛtɛpɛtɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ, ŋkɑ pɑ tʋɣɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋwɑlʋɣʋ tɔɔ tɔ. Ɩlɛ mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim, nɑ pǝ tɑɑ fɛɩ kʋkʋsʋm tɔɣɔlɛ pɑ tʋɣɩ. 6 Pɑ pʋtʋtǝɣɩ pɛtɛpɛtɑɣɑ ŋkɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ sɔɔsɩ pǝ tɑɑ kɛ́ nim tɔtɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ sɩ, pɑ́ lɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ tɔm tɑɑ.

7 Ye ɩsɩɩ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ pɑ toŋɑɑ tɔ kɑ kʋhɑʋ ɩlɛ, mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim tɔɣɔlɛ pɑ cɑɑkɩ.

8 Pɑ tɑɣɑnǝɣɩ-kɛɣɛ, ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ tǝsulle cokǝle tɑɑ. Pɑ cɛlǝɣɩ kɔtʋlʋ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ ponɑ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ. 9 Ɩlɛnɑ ɩ́ cosi nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ tǝ tɔɔ sɩ, pǝ́ lɑ kʋtɔɔsǝm sɩ, Tɑcɑɑ tǝnnɑ pǝ tǝnɑ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ, kɑ sɔɔsʋŋ kɛ Tɑcɑɑ cɑɑkɩ. 10 Kʋhɑʋ ŋkʋ kʋ kɑkɑɑsɑɣɑ pǝsǝɣɩ kɔtǝlɑɑ nyǝm kɛ́. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ pʋlʋpʋɣʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ kɛ́ kʋhɑʋ ŋku pɑ hɑ Tɑcɑɑ tɔ kʋ kɑkɑɑsɑɣɑ kɛ́.

11 Ye pɑ tɑɣɑnǝɣɩ Tɑcɑɑ mɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ sɩ, pɑ nyɑɣɑsɩ-kʋɣʋ kɔkɔ kɛ mɑ hǝtɛ tɑɑ, pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ tʋ pǝ tɑɑ kɛ́ kʋkʋsʋm yɑɑ tɩɩŋ. 12 Pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ hɑ-m tɩɩŋ nɑ kʋkʋsʋm kɛ wɑɑtʋ wei pɑ pukinɑ-m tɔɣɔnɑɣɑ kɑlɑɑlɑɣɑ tɔ. Amɑ tɩɩŋ nɑ kʋkʋsʋm mpǝɣɩ pǝ fɛɩ sɩ, pɑ́ nyɑɣɑsɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ sɩ, Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ́ nɩɩ pǝ sɔɔsʋŋ.

13 Ye pɑ hɑɑkɩ Tɑcɑɑ mɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tʋ́ tɔm kɛ́. Mpi tɔ, mpɩ pǝ hʋlǝɣǝnɑ sɩ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ nɑ-mɛ tǝ pɛɛlɑɑ tɔ, kɑ wɛ tɑm tɔɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tʋɣɩ tɔm kɛ pɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ ŋku kʋ tɑɑ.

14 Ye yʋlʋ lǝsǝɣɩ ɩ tɑwɑ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlʋm kʋhɑʋ, ɩ wɔkɩɑ pǝ́ nɑ pǝ lɔɔtʋ kɛ́, nɑ ɩ́ yɔtɩ. 15 Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ pǝlɩ pǝ tɔɔ kɛ́ nim nɑ ɩ́ tǝnɩ tulɑɑlʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ sɩ pɑ lɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ tɔm tɑɑ. 16 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ nɑ́ɑ́ cosi pee kʋyɔtɛɛ ɑnɩ, nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ pǝ nɑ tulɑɑlʋ tǝnɑ. Mpɩ pǝ kɛnɑ kʋtɔɔsǝm sɩ Tɑcɑɑ tǝnnɑ pǝ tǝnɑ. Tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ ŋku pɑ nyɑɣɑsɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔlɛ.

3

Nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Ye nɔɣɔlʋ cɑɑ ɩ lɑ-m nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ nɑʋ. Pǝ wɛɛ sɩ, ɑpɑlʋnyǝŋ yɑɑ ɑlʋ nyǝŋ wei ɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ ɩ kɑ́ kɔnɑ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝnɩ ɩ niŋ kɛ kpǝntɛ nyʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ lɛntɩ-tɛɣɛ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ŋmɩɩsɩ tǝ cɑlǝm kɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ. 3 Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑɣɑsɩ Tɑcɑɑ kɛ nim tǝnɑ, mpi pǝ pɑmɑ lotu tɔɔ tɔ, 4 nɑ timpee nɑɑlɛ nɑ ɑ nim, nɑ kɔŋkɔmǝŋ tɑɑ nyǝm. Ɩsɩɩ pɑ lǝsʋɣʋ hɔɔlɛ, nɑ pǝ́ kpɛnnɑ timpee tɔ. 5 Ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ tǝnɩ nɑntʋ ntǝɣɩ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔkɔ tɔɔ. Nɑ pɑ́ nyɑɣɑsɩ-tɩ nɑ kʋhɑʋ ŋku kɔkɔ lusɑɑ tɔ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ pɑ nyɑɣɑsɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔlɛ. Kɑ sɔɔsʋŋ kɛ ɩ cɑɑkɩ.

6 Ye ɩsɩɩ heu yɑɑ pǝ́ŋ́ kɛ yʋlʋ lɑkɩ Tɑcɑɑ kɛ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Apɑlʋ yɑɑ ɑlʋ nyǝŋ wei ɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ ɩ kɑ́ kɔnɑ. 7 Ye ɩsɩɩ heu, ɩlɛ ɩ ponɑ-ɩ tǝsulle cokǝle kiŋ, 8 nɑ ɩ́ tǝnɩ ɩ niŋ kɛ heu nyʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ lɛntɩ-ɩ tǝ kiŋ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ŋmɩɩsɩ heu cɑlǝm kɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ. 9-10 Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑɣɑsɩ Tɑcɑɑ kɛ nim tǝnɑ mpi pǝ pɑmɑ lotu tɔɔ tɔ. Nɑ timpee nɑɑlɛ nɑ ɑ nim nɑ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ nyǝm. Ɩsɩɩ pɑ lǝsʋɣʋ hɔɔlɛ nɑ pɑ́ kpɛnnɑ timpee tɔ, nɑ sukɑ tǝnɑ. 11 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ nyɑɣɑsɩ pǝ tǝnɑɣɑ kɔkɔ kɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Tɔɣɔnɑɣɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ pɑ nyɑɣɑsɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔlɛ.

12 Ye pǝ́ŋ́ kɛ yʋlʋ lɑkɩ kɔtɑɣɑ, ɩlɛ ɩ ponɑ-ɩ tǝsulle cokǝle kiŋ, 13 nɑ ɩ́ tǝnɩ ɩ niŋ kɛ ɩ nyʋɣʋ tɔɔ, nɑ ɩ́ lɛntɩ-ɩ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ ŋmɩɩsɩ ɩ cɑlǝm kɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ. 14 Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑɣɑsɩ Tɑcɑɑ kɛ nim tǝnɑ mpi pǝ pɑmɑ lotu tɔɔ tɔ, 15 nɑ timpee nɑɑlɛ nɑ ɑ nim, nɑ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ nyɩm. Ɩsɩɩ pɑ lǝsʋɣʋ hɔɔlɛ nɑ pɑ́ kpɛnnɑ timpee tɔ. 16 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ nyɑɣɑsɩ pǝ tǝnɑɣɑ kɔkɔ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Tɔɣɔnɑɣɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ pɑ nyɑɣɑsɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔlɛ. Kɑ sɔɔsʋŋ kɛ ɩ cɑɑkɩ.

Tɑcɑɑ tǝnnɑ nim cɔlɔ nim cɔlɔ tǝnɑ. 17 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ timpiɣi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ wɛɛ, pɑɑ wɑɑtʋ wei te, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɛɣɛ. Pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ tɔɣɔ kpǝntɛ nɑntʋ nim, yɑɑ tǝ cɑlǝm.

4

Kɔtʋlʋ sɔsɔ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ sɔɔsɩ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, ye pǝ yʋkǝnɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ lɑ́ mpi Tɑcɑɑ kisɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ yɔkɩ kiiu. Ɩsǝnɑ pʋntʋ kɑ́ lɑ tɔɣɔlɔ.

3 Ye kɔtʋlʋ sɔsɔ pǝntǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ tɑsǝkǝlɛ tɑɑnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ nɑʋ ɑpɑlʋ nyǝŋ wei ɩ tiili tɑ cɑɑmɩ tɔ. 4 Ɩ pukinɑ nɑʋ ɩnǝɣɩ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝnɩ ɩ niŋ kɛ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ lɛntɩ-ɩ Tɑcɑɑ kiŋ tǝnɑ. 5 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ kpɑɣɑ kpǝntɛ cɑlǝm nɑ nyǝnɑɣɑ nɑ ɩ́ sʋʋnɑ cokǝle tɑɑ. 6 Ɩ liiki pǝ tɑɑ kɛ́ mpǝle, ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, kɛ Tɑcɑɑ kiŋ tǝnɑɣɑ cokǝle pʋʋɣʋ kʋkɑɣɑʋ tɔɔ, nɑ pǝ tɔɔ pǝ tɔɔ cǝnɛ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɑ cɑlǝm mpɩ tɔtɔɣɔ tulɑɑlʋ tǝwɔtɛ hǝlǝŋɑsɩ tɔɔ kɛ́ cokǝle tɑɑ tǝnɑ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ pǝlɩ cɑlǝm kʋkɑɑsǝm kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte tǝ wɛ cokǝle nɔnɔɣɔ tɔ tǝ tɛɛ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ kɔɔlɩ kpǝntɛ nim cɔlɔ nim cɔlɔ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ pǝ tǝnɑ mpi pǝ pɑmɑ pǝ tɑɑ lotu tɔɔ tɔ, 9 nɑ timpee nɑɑlɛ nɑ ɑ nim, nɑ kɔŋkɔmǝŋ tɑɑ nyǝm. Ɩsɩɩ pɑ lǝsʋɣʋ hɔɔlɛ nɑ pɑ́ kpɛnnɑ timpee tɔ. 10 Lonɑ kʋlʋmɛɛ ɑnǝɣɩ pɑ sɛtǝɣɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ kpǝntɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ nyɑɣɑsɩ nɑntʋ ntǝɣɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 11-12 Pǝ kɑɑsǝɣɩ nɑntʋ lɛntɩ, nɑ tɔnʋɣʋ nɑ nyʋɣʋ, nɑ nɔŋkpɑɑsɩ, nɑ lotu nɑ pǝ tɑɑ nyǝm tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩnɑ tǝsikile wɑɑlɩ, kɛ lonte nte pɑ lǝsǝnɑ tǝ mpɑɑ nɑ pɑ́ lɔɔkɩ tɔlʋmɑ nim nyǝnɑ tɔ. Nɑ pɑ́ nyɑɣɑsɩ-tǝɣɩ kɔkɔ kɛ tɔlʋmɑ huɣule tɔɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ sɔɔsɩ

13 Ye ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tǝpɑɩ kɛ́ pǝ yʋkǝnɑɑ, nɑ pɑ́ lɑ mpi Tɑcɑɑ kisɑɑ tɔ, nɑ pɑ́ yɔkɩ ɩ kiiu nɑ pɑ tǝnɑ pɑ tɔm sɩ. 14 Ɩlɛnɑ pǝ́ kɔɔ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ. Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lǝsɩ nɑʋ ɑpɑlʋ nyǝŋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ́. Pɑ pukinɑ-ɩ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ, 15 ɩlɛnɑ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɩ pɑ niŋ kɛ kpǝntɛ nyʋɣʋ tɑɑ. Nɑ pɑ́ lɛntɩ-tɛɣɛ cokǝle nɔnɔɣɔ tǝnɑ. 16 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ cosi tǝ cɑlǝm nɑ ɩ́ sʋʋnɑ tǝsulle cokǝle tɑɑ. 17 Ɩ liiki pǝ tɑɑ kɛ́ mpǝle, ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, kɛ Tɑcɑɑ kiŋ tǝnɑɣɑ cokǝle pʋʋɣʋ kʋkɑɣɑʋ nɑ pǝ tɔɔ pǝ tɔɔ cǝnɛ. 18 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɑ cɑlǝm mpɩ tɔtɔɣɔ tulɑɑlʋ tǝwɔtɛ hǝlǝŋɑsɩ tɔɔ kɛ́ cokǝle tɑɑ tǝnɑ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ pǝlɩ cɑlǝm kʋkɑɑsǝm kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte tǝ wɛ cokǝle nɔnɔɣɔ tɔ tǝ tɛɛ. 19 Ɩlɛnɑ ɩ́ sɛtɩ nim cɔlɔ nim cɔlɔ nɑ ɩ́ wɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 20 Teitei ɩsɩɩ ɩ kɑ lɑpʋ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑʋ tɔɣɔ ɩ kɑ́ lɑnɑ ɩnɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ Ɩsɔ tɑɣɑnɩ-wɛɣɛ-tɩ. 21 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ kpǝntɛ kɑkɑɑsɑɣɑ kɛ tǝsikile wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ-tɛɣɛ kɔkɔ, ɩsɩɩ ɩ kɑ lɑpʋ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kpǝntɛ kɔtɑɣɑ tɔ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ hɩɩsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔlɛ.

Nyʋɣʋ tʋ sɔɔsɩ

22 Ye ɩsɩɩ nyʋɣʋ tʋ nɔɣɔlʋɣʋ pǝ yʋkǝnɑɑ, nɑ ɩ́ lɑ mpi ɩ Cɑɑ Ɩsɔ kisɑɑ tɔ. Ɩsɩɩ ɩ yɔkɑ ɩ kiiu nɑ ɩ tɔm sɩ́. 23 Ɩlɛnɑ pǝ́ kɔɔ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ. Pǝ wɛɛ sɩ, ɩ́ lɑ pǝŋtʋlʋɣʋ ŋku kʋ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. 24 Ɩ tǝnǝɣɩ ɩ niŋ kɛ kpǝntɛ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɛntɩ-tɛɣɛ tǝsulle cokǝle kiŋ, kɛ timpi pɑ lɛntǝɣɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑɑ tɔ sɩ tɔlɑ tɔ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ hɩɩsǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔlɛ. 25 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lii ɩ mpǝle kɛ cɑlǝm tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑɑ-wǝɣɩ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ hǝlǝŋɑsɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ pǝlɩ kʋkɑɑsǝm kɛ tǝ tɛɛ. 26 Ɩlɛnɑ ɩ́ wɔ nim cɔlɔ nim cɔlɔɣɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Ɩsɩɩ pɑ lɑkʋɣʋ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ kpǝntɛ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ nyʋɣʋ tʋ ɩnǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ Ɩsɔ tɑɣɑnɩ-ɩ-tɩ.

Ɩcɑtɛ tʋ kɛ yem sɔɔsɩ

27 Ye ɩsɩɩ yʋlʋ kɛ yem kɛ́ pǝ yʋkǝnɑɑ, nɑ ɩ́ lɑ mpi Tɑcɑɑ kisɑɑ tɔ. Ɩsɩɩ ɩ yɔkɑ ɩ kiiŋ tɑɑ nɑkʋlɩ, nɑ ɩ tɔm sɩ́. 28 Ɩlɛnɑ pǝ́ kɔɔ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ pǝ́ŋ́ ɑlʋ nyǝŋ wei ɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔ. 29 Ɩ tǝnǝɣɩ ɩ niŋ kɛ kpǝntɛ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́, ɩlɛnɑ ɩ́ lɛntɩ-tɛɣɛ timpi pɑ lɛntǝɣɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑɑ tɔ kɑ tɔlɑ tɔ. 30 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lii ɩ mpǝle kɛ cɑlǝm tɑɑ, nɑ ɩ tɑɑ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ hǝlǝŋɑsɩ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝlɩ kʋkɑɑsǝm kɛ tǝ tɛɛ. 31 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɛtɩ kpǝntɛ nim cɔlɔ nim cɔlɔ. Ɩsɩɩ pɑ lɑkʋɣʋ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔtɛ tɔ, nɑ kɔtʋlʋ nyɑɣɑsɩ nɑntʋ ntǝɣɩ kɔkɔ, nɑ Tɑcɑɑ nɩɩ pǝ sɔɔsʋŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pǝntʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ Ɩsɔ tɑɣɑnɩ-ɩ-tɩ.

32 Ye heu kɛ ɩ sɔɔlɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ lɑpʋ ɩlɛ ɩ kɔnɑ ɑlʋnyǝŋ wei ɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔ. 33 Ɩ tǝnǝɣɩ ɩ niŋ kɛ kpǝntɛ nyʋɣʋ tɑɑ ɩlɛnɑ ɩ lɛntɩ-tɛɣɛ timpi pɑ lɛntǝɣɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑɑ tɔ kɑ tɔlɑ tɔ. 34 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lii ɩ mpǝle kɛ cɑlǝm tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ hǝlǝŋɑsɩ tɔɔ. Nɑ ɩ́ pǝlɩ kʋkɑɑsǝm kɛ tǝ tɛɛ. 35 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɛtɩ kpǝntɛ nim cɔlɔ nim cɔlɔ. Ɩsɩɩ pɑ lɑkʋɣʋ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ heu tɔ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ nyɑɣɑsɩ-tǝɣɩ kɔkɔ nɑ kɔtɑɣɑ nyǝntʋ lɛntɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pǝntʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ Ɩsɔ tɑɣɑnɩ-ɩ-tɩ.

5

Sɑɑ wei pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ sɔɔsɩ tɔ

1 Sɑɑ wei pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ sɔɔsɩ tɔɣɔlɔ: Ye ɩsɩɩ yʋlʋ nɩɩwɑ pɑ yɔɣɔtǝnɑ tuunɑʋ sɩ, ɩ́ lǝsɩ ɑseetɑ kɛ tɔm nti ɩ nɑwɑ nɑ ɩ nyǝmɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kisi tǝ yɔɣɔtʋɣʋ, pǝ ɩsɑɣɑtʋ wɛ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́.

2 Lɛntɩ ɩlɛ, ye ɩsɩɩ pǝ yʋkǝnɑ yʋlʋ, nɑ ɩ́ tokinɑ ɑsilimɑ pʋlʋpʋ. Pɑɑ kpǝntɛ kʋsǝpǝlɛ. Tǝyɑɣɑ nyǝntɛ, yɑɑ tɑɑlɛ nyǝntɛ, yɑɑ nyɑmɑnyɑmɑ nɔɣɔlʋ, ɩ tɔm sǝpɑɣɑ, nɑ ɩ́ pǝsɩ ɑsilimɑ tʋ.

3 Ye ɩsɩɩ pǝ yʋkǝnɑ nɔɣɔlʋ, nɑ ɩ́ tokinɑ yʋlʋ ɑsilimɑ nɑɑlɩ, nɑ pǝ́ pilisi-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ cɛkǝnɑ, ɩ tɔm sǝpɑɣɑ.

4 Yɑɑ pǝ yʋkǝnɑ nɔɣɔlʋɣʋ tɑnɑɑʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tuunɑ kʋpɑntʋ yɑɑ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ cɛkǝnɑ, ɩ tɔm sǝpɑɣɑ.

5 Ye wei ɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ nti pɑ kɛɛsɑ ɩsǝntɔ tɔ tǝ tɑɑ nɑtǝlɩ, pǝ wɛɛ sɩ pʋntʋ ɩ́ hʋlɩ-tǝɣɩ kɔtʋlʋ, nɑ ɩ́ tisi sɩ ɩ tɔm sǝpɑ. 6 Nɑ ɩ́ kɔnɑ heu yɑɑ pǝ́ŋ́ nɑ ɩ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lɑpɩ-ɩ pǝ sɔɔsɩ.

Kʋnyɔntʋnɑɑ sɔɔsɩ

7 Ye yʋlʋ wɩɩ heu yɑɑ pǝ́ŋ́ sɩ ɩ́ lɑnɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɑɑ ɩhokɑsɩ nɑɑlɛ yɑɑ ɑlukukunɑɑ nɑɑlɛ, nɑ ɩ́ ponɑ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ lɛlʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ lɛlʋ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑɑ tɔ. 8 Ɩ cɛlǝɣɩ kɔtʋlʋ kɛ pɑ nɑɑlɛ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ hʋ́lɩ́ Ɩsɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋ nɑ ɩ́ yɔkɩ ɩ lumɑɣɑ. Amɑ ɩɩ cɛkɩ nyʋɣʋ. 9 Ɩlɛnɑ ɩ́ cosi cɑlǝm nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ-wǝɣɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝlɩ kʋkɑɑsǝm kɛ tǝ tɛɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔm tɑɑ. 10 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ kɔtʋlʋ lɑkɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔ ɑlukuku nɑɑlɛ nyǝŋ, ɩsɩɩ pɑ sɩɩʋ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pǝntʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ Ɩsɔ hɩɩsɩ-tɩ.

11 Ye yʋlʋ fɛɩnɑ ɑlukukunɑɑ nɑɑlɛ, yɑɑ ɩhokɑsɩ nɑɑlɛ. Ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ ponɑ mʋlʋm kiloonɑɑ tooso nɑ ɩ́ lɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Amɑ pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ siti nim, yɑɑ ɩ́ tǝnɩ pǝ tɔɔ kɛ́ tulɑɑlʋ kɛ́. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ́, pǝ tɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ nyǝŋkɑ. 12 Ɩ pukinɑ mʋlʋm mpǝɣɩ kɔtʋlʋ, ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ cosi-wǝɣɩ ŋkute. Ńtɛ́ tǝ kɛnɑ kʋtɔɔsǝm sɩ Tɑcɑɑ tǝnnɑ pǝ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ pǝ nɑ kɔtɑsɩ lɛnsɩ nsi sɩ wɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ tɔɣɔ Tɑcɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ sɔɔsɩ. 13 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lɑ pʋntʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ Ɩsɔ hɩɩsɩ-ɩ-tɩ. Ɩlɛnɑ kʋkɑɑsǝm pǝsɩ kɔtʋlʋ nyǝm, ɩsɩɩ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ sɔɔsɩ tɔm tɑɑ.

Tɑɣɑnʋɣʋ sɔɔsɩ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ:

15 Ye pǝ yʋkǝnɑ yʋlʋ, nɑ ɩ́ sɔɔ Tɑcɑɑ kɛ cɛlʋɣʋ kɛ ɩ nyǝm, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kɔnɑ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔ, nɑ ɩ́ lɑ́ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Ɩ lǝsǝɣɩ-kʋɣʋ kɑlǝkʋ tɑɑ kɛ́, nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ kʋ liɣitee tɑlɑ ɩsɩɩ pɑ sɩɩwɑ tǝsulle cokǝle tɑɑ tɔ. 16 Ɩlɛnɑ ɩ́ fɛlɩ Ɩsɔ kɛ́ kǝmlɛ, nɑ ɩ́ sɔɔsɩ pɑɑ kɑkpɑsɩ wei ɩ́ tɔɔ kɛ́ kʋlʋm. Mpi tɔ, ɩ wɑkǝlǝnɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɑ pǝ tǝnɑɣɑ kɔtʋlʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ lɛntɩ kpǝntɛ, nɑ ɩ́ lɑ pǝntʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ Ɩsɔ hɩɩsɩ-ɩ-tɩ.

17 Pɑɑ pǝ yʋkǝnɑ yʋlʋ kɛ́ nɑ ɩ́ yɔkɩ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ, ɩ sǝɣǝlɑɑ tɔtɔɣɔ. 18 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ lǝsɩ kɑlǝkʋ tɑɑ kɛ́ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ. Ɩ́ mɑɣɑsɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ kʋ liɣitee tɑlɑ ɩsɩɩ pɑ sɩɩwɑ tɔ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lɑpɩ-ɩ ɩsɑɣɑtʋ nti pǝ yʋkǝnɑ-ɩ nɑ ɩ lɑ tɔ, tǝ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ Ɩsɔ hɩɩsɩ-ɩ-tɩ. 19 Tɑsǝkǝlɛ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ ntɛ́. Mpi tɔ, yʋlʋ ɩnɩ ɩ kɑ wɑkǝlǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ́.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ:

21-22 Ye ɩsɩɩ pɑ cɛlɑ yʋlʋ kɛ pʋlʋpʋ sɩɩʋ, yɑɑ ɩ kǝntɑ-wɩ, yɑɑ ɩ ŋmɩɩlɑ-wɩ, yɑɑ ɩ muɣulɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ hiki-wɩ, yɑɑ ɩ tɩɩ hii-wɩ nɑ ɩ́ kpɛɛsɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ looli nɑ ɩ́ tuu, nɑ ɩ́ tɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑ, ɩ wɑkǝlǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ́, nɑ ɩ tɔm sǝpɑ. 23-24 Ye kʋyɑkʋ ŋku pǝ kulɑ ɩ wɑɑlɩ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ mǝŋnɑ, yɑɑ ɩ́ fɛlɩ kpǝntɛ tʋ kɛ́. Hɑlǝnɑ ɩ́ sɔɔsɩ pɑɑ kɑkpɑsɩ wei ɩ tɔɔ kɛ́ kʋlʋm, nɑ ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ. 25 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ ponɑ kɔtʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔ. Ɩ mɑɣɑsɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ kʋ liɣitee tɑlɑ ɩsɩɩ pɑ sɩɩwɑ tɔ. 26 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lɑ pʋntʋ ɩnǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ Tɑcɑɑ kiŋ. Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ hɩɩsɩ-ɩ-tɩ, pɑɑ tǝ kɛ́ nti.

6

Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ kɑ tɔɔ kʋsɔɔsʋtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Tɛlǝsɩ Alɔŋ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑɑ tɔ, sɩ tɔɔ kʋsǝsɩɩtʋ.

Pǝ wɛɛ sɩ, kɔtɑɣɑ ŋkɑ mɑ kɔkɔ lusɑ mpʋ tɔ, kɑ́ wɛɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɑɑ kɛ́ ɑhoo tǝnɑɣɑ, kɔkɔ ɩ tɑɑ te. 3 Tɛʋ feŋ tɑnɑŋ ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ tɔɣɔlɩ kponkpontu toŋ nyǝntʋ kɔmsɑ, nɑ ɩ́ suu pǝ cɑpɑ, nɑ ɩ́ kuu kɔtɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɔlʋmɑ nim nyǝnɑ nɑ ɩ́ huti-yɛɣɛ kɔŋkɔŋ tɑɑ tǝnɑ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ wontu nɑ ɩ́ lɩɩnɑ tɔlʋmɑ ɑnǝɣɩ tǝsikile wɑɑlɩ. Lonte ntɛɣɛ pɑ lǝsǝnɑ tǝ mpɑɑ nɑ pɑ́ lɔɔkɩ tɔlʋmɑ nim nyǝnɑ. 5-6 Pǝ fɛɩ sɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔkɔ ɩ́ te. Pɑɑ ɩfemle nteɣe kɔtʋlʋ kɑ nyɔtǝɣɩ tɑɑsɩ kʋfɑsɩ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tǝnɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑɑ tɔ kɑ nɑntʋ, nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kɔtɑɣɑ kpǝntɛ nim cɔlɔ nim cɔlɔ kɛ pǝ tɔɔ.

Tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ tɔɔ kʋsɔɔsʋtʋ

7 Ye tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ tɔm tɑɑ, ɩlɛ pǝ kʋsǝsɩɩtʋ ntɔ. Pǝ wɛɛ sɩ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ, kɑ́ ponnɑ-kɛɣɛ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ cosi mʋlʋm mpi pɑ sitɑ nim tɔɣɔ ŋkute nɑ tulɑɑlʋ tǝnɑ, nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Mpʋ pǝ kɛnɑ kʋtɔɔsǝm sɩ Tɑcɑɑ tǝnnɑ pǝ tǝnɑ, nɑ ɩ cɑɑkɩ pǝ sɔɔsʋŋ. 9 Kɔtǝlɑɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ pǝ kʋkɑɑsǝm mpǝɣɩ Ɩsɔ lonte tɑɑ kɛ tǝsulle cokǝle kɑtɑɣɑ tɑɑ tǝnɑ. Amɑ pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ tǝsɩ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋkʋsʋm kɛ́. 10 Mpi tɔ, kʋhɑʋ ŋku pɑ hɑ Ɩsɔ mɑ tɔ, kʋ tɑɑ kɛ́ mɑ cɛlɑ-wɛɣɛ pɑ pɑɑ tete. Pǝ kɛ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ pʋlʋɣʋ, ɩsɩɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ, yɑɑ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑsɩ nɑntʋ. 11 Ɩlɛ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ɑpɑlʋ nyǝ́mɑ tike kɑ́ tɔkǝnɑ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɛ. Mpi tɔ, kɔtɑɣɑ ŋkɑ pɑ kɔnɑ Tɑcɑɑ kɛ mpʋ tɔ, kɑ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ́ pɑ nyǝm kɛ tɑm tɔɔ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ ye yʋlʋ kpɑɩ tʋ wei ɩ tɑ kɛ Alɔŋ lʋlʋɣʋ tʋ tɔ, ɩ tokinɑɑ, ɩsɩɩ ɩ sǝpɑ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ:

13 Ye pɑ kpɑwɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ kɔtǝlɑɑ, nɑ pɑ́ pǝlɩ-wɛɣɛ nim, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ kɔŋnɑ-m kʋhɑʋ kɛ mʋlʋm kiloonɑɑ toosoɣo pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku. Hɔɣɔlʋɣʋ kɛ tɑnɑŋ nɑ lɛŋkʋ kɛ tɑɑnɑɣɑ. 14 Pɑɑ nuɣuti mʋlʋm mpǝɣɩ nɑ nim, nɑ pɑ́ tʋ́ pǝ pɛtɛpɛtɑɣɑ kɛ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋwɑlʋɣʋ tɔɔ. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ pɑ́ pʋtǝtɩ-kɛ nɑ pɑ́ ponɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ, nɑ Tɑcɑɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ kɔtɑɣɑ ŋkɛ kɑ sɔɔsʋŋ.

15 Ye wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ pɑ kpɑ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ kɔtʋlʋ sɔsɔ sɩ, ɩ́ lɛɛtɩ kʋpǝŋ lonte. Kʋhɑʋ kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋɣʋ ɩ kɑ́ kɔnɑ, nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ pǝ tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ́. Pǝ kɛ́ mɑ kiiu tɑm tɔɔ nyǝŋkʋ kɛ́. 16 Ye kɔtʋlʋ kɔnnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ nyɑɣɑsɩ pǝ tǝnɑɣɑ, pǝ tɑɑ pʋlʋ fɛɩ tɔɣɔʋ.

Ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔɔ kʋsɔɔsʋtʋ

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 18 Tɛlǝsɩ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑsɩ kʋsǝsɩɩtʋ.

Lonte nte tǝ tɑɑ pɑ lɛntǝɣɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑɑ tɔ, sɩ tɔlɑ tɔɣɔ pɑɑ lɛntɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝntɛ tɔtɔ. Pǝ nɑntʋ kɛ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ pʋlʋpʋɣʋ. 19 Kɔtʋlʋ wei ɩ lɑpɑ pǝ tǝmlɛ tɔ, tǝsulle cokǝle kɑtɑɣɑ tɑɑ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ tɔɣɔ-tǝɣɩ lonte nte tǝ wɛnɑ tǝ mpɑɑ tɔ tǝ tɑɑ. 20 Ye yʋlʋ kɛ yem ɩ́ tokinɑɑ, ɩ lepɑ. Tǝ cɑlǝm ɩ yɑwɑ pʋʋɣʋ tɔɔ, lonte kʋlʋmtǝlɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ kɛ́ pɑɑ nyɑɑlɩ-wɩ. 21 Ye cʋɣʋ tiipile tɑɑ kɛ́ pɑ tǝsɑ pǝ nɑntʋ, ye pɑ tɛmɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ yɔkɩ-tɛɣɛ. Amɑ ye nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nyǝntɛ tɑɑ, ɩlɛ pɑ́ nyɑɑlɩ-tɛɣɛ teu, nɑ pɑ́ kilisinɑ lʋm kɛ sɔsɔm. 22 Kɔtǝlɑɑ nɑ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ ɑpɑlɑɑ tike kɑ́ tɔɣɔnɑ nɑntʋ ntɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝ kɛ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ pʋlʋpʋɣʋ. 23 Amɑ ye pɑ sʋʋnɑ kpǝntɛ ntɛ tǝ cɑlǝm kɛ tǝsulle cokǝle tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑnɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ, tǝ nɑntʋ fɛɩ tɔɣɔʋ tɔtɔ. Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ nyɑɣɑsɩ-tǝɣɩ kɔkɔ kɛ́.

7

Tɑɣɑnʋɣʋ sɔɔsɩ tɔɔ kʋsɔɔsʋtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Tɑɣɑnʋɣʋ sɔɔsɩ kʋsǝsɩɩtʋ ntɔ. Tǝ kɛ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ pʋlʋɣʋ. 2 Lonte nte tǝ tɑɑ pɑ lɛntǝɣɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑɑ tɔ, sɩ tɔlɑ tɔɣɔ pɑɑ lɛntɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ sɔɔsɩ nyǝntɛ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ ŋmɩɩsɩ tǝ cɑlǝm kɛ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ. 3 Ɩlɛnɑ pɑ́ kɔɔlɩ kpǝntɛ nim cɔlɔ nim cɔlɔ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ pǝ tǝnɑ mpi pǝ pɑmɑ pǝ tɑɑ lotu tɔɔ tɔ, 4 nɑ timpee nɑɑlɛ nɑ ɑ nim, nɑ kɔŋkɔmǝŋ tɑɑ nyǝm. Ɩsɩɩ pɑ lǝsʋɣʋ hɔɔlɛ nɑ pǝ́ kpɛnnɑ timpee tɔ. 5 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ nyɑɣɑsɩ pǝ tǝnɑɣɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ ntɛ. 6 Kɔtǝlɑɑ tɛɛsɩ tɑɑ ɑpɑlɑɑ tike kɑ́ tɔɣɔnɑ nɑntʋ ntǝɣɩ lonte nte tǝ wɛnɑ tǝ mpɑɑ tɔ tǝ tɑɑ. Mpi tɔ, tǝ kɛ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ pʋlʋɣʋ. 7 Tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋkɑ pǝ kʋsǝsɩɩtʋ wɛ kʋlʋmtʋ kɛ́. Kɔtʋlʋ wei ɩ lɑpɑ pǝ tǝmlɛ tɔ, ɩnɩ ɩ tǝnnɑ pǝ nɑntʋ kʋkɑɑsǝtʋ.

Kɔtǝlɑɑ nyǝm

8 Ye ɩsɩɩ nɔɣɔlʋ kɔnɑ kpǝntɛ sɩ ɩ lɑkɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑɑ tɔ. Kɔtʋlʋ wei ɩ lɑpɑ pǝ tǝmlɛ tɔ, ɩnɩ ɩ tǝnnɑ tɔnʋɣʋ. 9 Ye pɑ kɔnɑ Ɩsɔ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ, ɩsɩɩ potopoto, yɑɑ kɑkɑlɑsɩ, yɑɑ pɛtɛpɛtɑɣɑ, yɑɑ kʋtoŋǝm, ɩlɛ kɔtʋlʋ wei ɩ lɑpɑ pǝ tǝmlɛ tɔ, ɩnɩ ɩ tǝnnɑ. 10 Amɑ pǝ kɑɑsɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑɑŋ lɛlǝŋ tɔ. Pɑɑ nim kʋsitɑɣɑ yɑɑ kpɛtɛ nyǝŋkɑ, kɔtǝlɑɑ tɑlǝɣǝnɑ pǝ tǝnɑɣɑ teitei.

Nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑsɩ tɔɔ kʋsɔɔsʋtʋ

11 Nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑsɩ nsi pɑ lɑkɩ Tɑcɑɑ tɔ sɩ kʋsǝsɩɩtʋ ntɔ.

12 Ye sɛɛtʋ kɔtɑɣɑ kɛ pɑ lɑpɑ, pɑ pukinɑ tɔtɔɣɔ kʋkʋsʋm fɛɩ kɑkɑlɑsɩ nsi pɑ sitɑ nim tɔ, pǝ pɛtɛpɛtɑsɩ nsi sɩ tɔɔ pɑ tɑɑ-wɩ tɔ, nɑ mʋlʋm kʋpɑm mpi pɑ nuɣutinɑ-wɩ tɔ pǝ kɑkɑlɑsɩ. 13 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi, pɑ sɔɔsǝɣɩ kʋkʋsʋm potopoto kɛ sɛɛtʋ kɔtɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɔɔ. 14 Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ kɑkɑlɑsɩ nsɩ sɩ tɔm tooso tɔɔ kɛ́ kʋlʋmɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ, nɑ pɑ́ kpɑɑsɩ ɩsɔtɑɑ kɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ wei ɩ ŋmɩɩsɑ kpǝntɛ cɑlǝm kɛ tǝ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ tɔ, ɩ́ kpɑɣɑ sǝlɛ. 15 Ye sɛɛtʋ kɔtɑɣɑ kpǝntɛ nɑntʋ ɩlɛ, pǝ wɛɛ sɩ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑɑ tɔɣɔ-tɩ, pǝ fɛɩ sɩ tǝ́ fe tɛʋ.

16 Ye ɩsɩɩ nɔɣɔlʋ lɑpɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ sɔɔsɩ, yɑɑ ɩ kɑ sɩɩ nɔɣɔ, ɩlɛnɑ ɩ lɑ pǝ sɔɔsɩ, pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔ pǝ nɑntʋ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ, nɑ pɑ́ tɔɣɔ pǝ kʋkɑɑsǝtʋ kɛ pǝ tɛʋ kʋfemuɣu. 17 Ye tǝ tɑlɑ kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ wule, ɩlɛ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ wɔ-tǝɣɩ kɔkɔ. 18 Wei ɩ́ tɔɣɔ pǝ nɑntʋ kɛ kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ wule, Tɑcɑɑ kɑɑ mʋ ɩ kɔtɑɣɑ. Pǝyele ɩ kɔtɑɣɑ kɑɑ wɑɑsɩ tɔtɔ. Pǝ pǝsɑ kʋsɔɣɔtʋ pʋlʋpʋ kɛ́. Ye wei ɩ tɔɣɑɑ pǝ mǝlɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ. 19 Ye pǝ nɑntʋ ɩ́ tokinɑ ɑsilimɑ pʋlʋpʋ, tǝ fɛɩ tɔɣɔʋ tɔtɔ. Kɔkɔ kɛ pɑɑ nyɑɣɑsɩ-tɩ.

Pǝ wɛɛ sɩ mpɑ pɑ fɛɩnɑ ɑsilimɑ tɔ, pɑ tike pɑɑ tɔɣɔnɑ pǝ nɑntʋ. 20 Ye ɩsɩɩ nɔɣɔlʋ wɛ ɑsilimɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ pʋntʋ tɔɣɔ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lǝsɩ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle tɑɑ. 21 Mpʋ tɔtɔɣɔ ye nɔɣɔlʋ tokinɑ ɑsilimɑ tʋ, pɑɑ yʋlʋ, pɑɑ kpǝntɛ. Ɩlɛnɑ pʋntʋ tɔɣɔ kɔtɑɣɑ ŋkɛ kɑ nɑntʋ. Pɑɑ lǝsɩ-ɩ tɔtɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle tɑɑ.

Ɩsɔ kisinɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ nɑntʋ nim nɑ tǝ cɑlǝm tɔɣɔʋ

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 23 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ tɔɣɔ pʋlʋpʋ nɑntʋ nim. Pɑɑ nɑʋ yɑɑ heu yɑɑ pǝ́ŋ́. 24 Kpǝntɛ kʋsǝpǝlɛ, yɑɑ nte pǝ kpɑwɑ nɑ pǝ cǝlɩ tɔ, tǝ nim fɛɩ tɔɣɔʋ. Amɑ ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑnɑ-wǝɣɩ pɑɑ mpi. 25 Ye nɔɣɔlʋ tɔɣɔ tɔlɑ nnɑ pɑ lɑkɩ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑɑ tɔ kɑ nɑntʋ cǝkɑ nim nyǝŋkɑ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lǝsɩ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle tɑɑ kɛ́. 26 Mpʋ tɔtɔɣɔ pɑɑ timpiɣi ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ, pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ tɔɣɔ sumɑɣɑ yɑɑ wontuɣu nɑkʋlɩ kʋ cɑlǝm. 27 Ye wei ɩ tɔɣɔ cɑlǝm pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lǝsɩ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle tɑɑ kɛ́.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 29 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋsǝsɩɩtʋnɑɑ pɑnɛ sɩ: Ye yʋlʋ lɑpɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ, pǝ wɛɛ sɩ, ɩ́ lǝsɩ Tɑcɑɑ pɑɑ tete kɛ́, nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ. 30 Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ niŋ kɑ́ tɔkǝnɑ nɑ ɩ́ ponɑ Tɑcɑɑ kɛ nɑntʋ nim cɔlɔ nim cɔlɔ, nɑ lɑŋlɛ sɩ pɑ́ nyɑɣɑsɩ kɔkɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ lɑŋlɛ ntɛɣɛ Tɑcɑɑ kɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ. 31 Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ tǝtɔɣɔlɛ ntɛ́. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ nyɑɣɑsɩ nɑntʋ nim nyǝntʋ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 32 Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lǝsɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ yule ntɔɣɔŋ nyǝntɛ nɑ pɑ́ cɛlɑ kɔtʋlʋ. 33 Kɔtǝlɑɑ tɑɑ wei ɩ pukinɑ kpǝntɛ cɑlǝm nɑ tǝ nim kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ tɔ ɩ pɑɑ tete ntɛ́. 34 Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ heelinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ sɩ, ɩ́ lǝsɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ kpǝntɛ yule, nɑ pǝ lɑŋlɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ kɔtʋlʋ Alɔŋ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Mpi tɔ, nɑntʋ ntɩ tǝ kɛ́ pɑ pɑɑ nyǝm kɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

35 Mpi mpi pɑ kɔɔlɑ Tɑcɑɑ kɔtɑsɩ tɔɔ tɔ, pǝ pǝsǝɣɩ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ nyǝm kɛ kʋyɑŋku pɑ kpɑ-wɛɣɛ Tɑcɑɑ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ tɑɑ tɔɣɔ. 36 Tɑcɑɑ tʋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, pɑ́ cɛlɑ-wɛɣɛ kʋyɑŋku pɑ kpɑɑ-wɛɣɛ kɔtǝlɑɑ nɑ pɑ́ pǝlɩ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ nim tɔ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ tɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɛɣɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

37 Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ tɔɣɔnɑɣɑ nyǝŋkɑ, nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋkɑ, nɑ tɑsǝkǝlɛ tɑɣɑnʋɣʋ nyǝŋkɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ tǝmlɛ tɑɑ sʋʋʋ nyǝŋkɑ, nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ pǝ kɔtɑsɩ kiiŋ ntɛ́. 38 Tɑcɑɑ sɩɩnɑ kiiŋ ɩnǝɣɩ Moisi kɛ pʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Holɛpʋ tɔ kʋ tɑɑ. Kʋyɑkʋ ŋkʋ tɔtɔɣɔ ɩ tʋwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ, pɑ́ lɑkɩ-ɩ kɔtɑsɩ nsɩ.

KƆTƎLAA KANCAALAƔA NYƎ́MA TƎMLƐ TAA SƲƲƲ

8

Kɔtǝlɑɑ tǝmlɛ tɑɑ sʋʋʋ kɔtɑɣɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Yɑɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ń yele nɑ pɑ́ kɔnɑ kɔtɑɣɑ wontu kususuutu, nɑ pǝ nim mpi pɑ pǝlǝɣɩ nyʋɣʋ tɑɑ tɔ. Nɑ pɑ́ kɔnɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑʋ ɑpɑlʋ nyǝŋ, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑlɛ, nɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔɣɔ cɛkǝlɑɣɑ. 3 Ɩlɛnɑ ń koti Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpekǝle tǝnɑ tɔtɔɣɔ lonte ńtɛ́ tǝ tɑɑ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi lɑpɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ tʋɣʋ-ɩ tɔ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpekǝle koti tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ nti Tɑcɑɑ sɩɩwɑ tɔɣɔlɔ. 6 Ntɛnɑ Moisi yele nɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ sɔ-wɛɣɛ kɔtɑɣɑ lʋm. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ suu Alɔŋ kɛ pǝtɛɛ toko, nɑ ɩ́ lǝlɩ-ɩ tɑmpɑlɑ, nɑ ɩ́ suu-ɩ cɑpɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɑɑ-ɩ kɔtɑɣɑ pɛntɛ tɑkɑɑ, nɑ ɩ́ tɑmsɩ ɩ ŋmɩɩsɩ kɛ ɩ siɣile tɑɑ. nɔɣɔlʋɣʋ, nɑ pɑ́ pɑɑkɩ pɑ lɑŋɑ tɑɑ ɩsɩɩ kukunɑɑ pɑɑkɩ sɑɑlɑɣɑ ŋkɑ tɔ pǝ tɑkɑ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɑɑ-ɩ lɑŋlɛ huluɣu, nɑ ɩ́ tʋ́ kʋ tɑɑ kɛ́ wɑlɑ pee tɑkɑɑ kɛ nɑɑlɛ. Anǝɣɩ pɑ mɑɣɑsɑɣɑnɑ nɑ pɑ́ nyǝŋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ. 9 Ntɛnɑ ɩ́ temɩ-ɩ nyʋɣʋ sɑɑlɑɣɑ, nɑ ɩ́ mɑtɩ kɑ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kʋyʋsʋɣʋ. Kʋlɛ kʋ kɛ́ wʋlɑ kɛ́, nɑ kʋ wɛ ɩsɩɩ tʋɣʋ hɛtʋɣʋ. Ɩ ɩsɛntɑɑ tɔɔ kɛ́ ɩ mɑtǝnɑ kʋyʋsʋɣʋ ŋkʋ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ-ɩ tɔ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kpɑɣɑ kɔtɑɣɑ nim, nɑ ɩ́ fɛɛnɩ tǝsulle cokǝle, nɑ tǝ tɑɑ wontu tǝnɑ, nɑ tǝ́ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝm. 11 Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ kɔtɑɣɑ nim kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ tǝ wontunɑɑ tɔɔ. Lʋm kʋsɑŋǝm cɛmsɛ sɔsɔ nɑ pǝ kpete tɔɔ kɛ́ ɩ ŋmɩɩsɑ nim mpɩ sɩ wontu ntɩ tǝ́ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝm. 12 Nɑ ɩ́ pǝlɩ Alɔŋ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kɔtɑɣɑ nim, nɑ ɩ́ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝŋ. 13 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ yelɑɑ nɑ Alɔŋ pǝyɑlɑɑ kpǝtǝnɑ, nɑ ɩ́ suu-wɛɣɛ pɑ cɑpɑnɑɑ, nɑ ɩ́ lǝlɩ-wɛɣɛ pɑ tɑmpɑlɑnɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɑ-wɛɣɛ pɑ kɑhusi kɛ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ sɩɩʋ tɔ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi yelɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑʋ ɑpɑlʋnyǝŋ. Ɩlɛnɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ́ tǝnɩ niŋ kɛ ɩ nyʋɣʋ tɔɔ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi lɛntɑ-ɩ, nɑ ɩ́ lii mpǝle kɛ ɩ cɑlǝm tɑɑ, nɑ ɩ́ nyɔtɔ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ŋkuluŋɑsɩ tɑɑ hǝlǝŋɑsɩ tɔɔ, nɑ pǝ́ tɑɣɑnɩ-tɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝlɩ cɑlǝm kʋkɑɑsǝm kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɛɛ. Ɩsǝnɑ ɩ lɑpɑ nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝntɛ nɑ pɑ́ lɑkǝnɑ-tɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑsɩ tɔɣɔlɛ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kɔɔlɑ nim tǝnɑ, mpi pǝ pɑmɑ kpǝntɛ lotu tɔɔ tɔ. Pɑɑ timpee nɑɑlɛ nɑ ɑ nim, nɑ ɩ́ sɛtɩ hɔɔlɛ nɔɣɔ, nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ pǝ tǝnɑɣɑ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 17 Pǝ kɑɑsǝɣɩ nɑʋ ɩnɩ ɩ tɔnʋɣʋ nɑ ɩ nɑntʋ nɑ pǝ tɑɑ lotu, ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩnɑ pǝ tǝnɑɣɑ tesikile wɑɑlɩ, nɑ pɑ́ nyɑɣɑsɩ kɔkɔ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ sɩɩʋ tɔ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɔnɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ kɑ ɩwɑɑʋ, nɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ́ tǝnɩ pɑ niŋ kɛ kʋ nyʋɣʋ tɔɔ. 19 Moisi lɛntɑ-kʋ, ɩlɛnɑ ɩ ŋmɩɩsɩ kʋ cɑlǝm kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ. 20 Ɩlɛnɑ ɩ fɑɣɑ-kʋɣʋ piliŋɑsɩ, nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ pǝ nɑ pǝ nyʋɣʋ nɑ pǝ nim. 21 Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɑɑlɩ lotu nɑ nɔŋkpɑɑsɩ kɛ lʋm, nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ pǝ nɑ nɑntʋ nti tǝ kɑɑsɑɑ tɔɣɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑɑ tɔɣɔlɛ. Kɑ sɔɔsʋŋ kɛ Tɑcɑɑ cɑɑkɩ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi yelɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ ɩwɑɑʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ ŋku pɑɑ lɑ kɔtɑɣɑ nɑ pǝ́ sʋsɩ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ kɔtǝlɑɑ tǝmlɛ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝnɩ pɑ niŋ kɛ kʋ nyʋɣʋ tɔɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi lɛntɑ ɩwɑɑʋ ŋkʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ lii kʋ cɑlǝm nɑ ɩ́ tɑɑ-wǝɣɩ Alɔŋ ŋkpɑŋʋɣʋ ntɔɣɔŋ nyǝŋkʋ nɔɣɔ tɑɑ. Ɩ tɑɑ-wɩ tɔtɔɣɔ ɩ ɑpɑlʋmpǝle ntɔɣɔŋ nyǝntɛ tɔɔ, nɑ ɩ ɑpɑlʋnɔmpǝle ntɔɣɔŋ nyǝntɛ tɔɔ tɔtɔ. 24 Ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ Alɔŋ pǝyɑlɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ tɑɑ cɑlǝm tɔtɔɣɔ pɑ ntɔɣɔŋ ŋkpɑŋŋ nɔɔsɩ tɑɑ, nɑ pɑ ntɔɣɔŋ ɑpɑlʋmpee nɑ ɑpɑlʋnɔmpee tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ cɑlǝm kʋkɑɑsǝm kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɑɑ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kpɑɣɑ ɩwɑɑʋ nɑntʋ nim nyǝntʋ. Ɩsɩɩ sukɑ, nɑ lotu tɑɑ nim, nɑ hɔɔlɛ nɔɣɔ, nɑ timpee nɑɑlɛ nɑ ɑ nim, nɑ yule ntɔɣɔŋ nyǝntɛ. 26 Ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ kʋkʋsʋm fɛɩ potopotonɑɑ mpɑ pɑ hɑ Ɩsɔ tɔ, pɑ tɔkʋ tɑɑ kɛ́ pǝ kɑkɑlɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ, nɑ nim nyǝŋkɑ, nɑ tinte pɑɣɑlɛ, nɑ ɩ́ sɩɩ nɑntʋ nim nyǝntʋ nɑ ntɔɣɔŋ yule pǝ tɔɔ. 27 Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ pǝ tǝnɑɣɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ niŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ pɑ́ hɑ-tǝɣɩ Tɑcɑɑ. 28 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Moisi mʋ kʋhɑɑŋ ɩnǝɣɩ pɑ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ-ɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑɑ tɔ sɩ tɔɔ. Kɔtǝlɑɑ tǝmlɛ tɑɑ sʋʋʋ kɔtɑɣɑ ntɛ. Pǝ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ. Pǝ sɔɔsʋŋ kɛ Tɑcɑɑ cɑɑkɩ. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kpɑɣɑ kɔtǝlɑɑ tǝmlɛ tɑɑ sʋʋʋ kɔtɑɣɑ kpǝntɛ lɑŋlɛ, nɑ ɩ́ hɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ. Ɩlɛnɑ nɑntʋɣʋ ŋkʋ kʋ pǝsɩ Moisi nyǝŋkʋ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ sɩɩʋ tɔ.

30 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kpɑɣɑ kɔtɑɣɑ nim, nɑ cɑlǝm mpi pɩɩ wɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ tɔɣɔ pǝcɔ, nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ Alɔŋ nɑ ɩ wontu tɔɔ. Nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ nyǝntʋ tɔɔ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑ pɑ wontu kʋsusuutu pɑ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝm.

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi heelɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ tǝsɩ heu ɑpɑlʋ nɑɑlɛ nyǝŋ nɑntʋ kɛ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔɣɔ-tǝɣɩ tǝnɑɣɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑ lɑpɑ kɔtɑɣɑ tɔɔ tɔ. Ɩsɩɩ mɑ kɛɛsʋɣʋ-mɛ tɔ. 32 Ye pǝ kɑɑsɑ nɑntʋ yɑɑ potopoto, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kɑ́ wɔ kɔkɔ. 33 Ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ lɩɩ tǝnɑ. Hɑlǝnɑ mǝ tǝmlɛ tɑɑ sʋʋʋ kɔtɑɣɑ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. 34 Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ sɩɩnɑ sɩ pǝ́ lɑ ɩsɩɩ pǝ lɑpʋ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ hɩɩsɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ. 35 Ɩ́ cɑɣɑ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ kɛ ilim nɑ ɑhoo kɛ wɛɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ. Ɩlɛ ɩ́ kɑɑ sɩ́. Moisi sɩ: Nti Ɩsɔ heelɑ-m tɔɣɔlɛ.

36 Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ lɑpɑ nti Tɑcɑɑ kɑ heelɑ Moisi nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ-wɛ tɔ.

9

Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ kɑncɑɑlɑɣɑ kɔtɑsɩ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule, Moisi yɑɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ tɔtɔ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli Alɔŋ sɩ: Cɑɑ nɑʋle nte tǝ tiili tɑ́ cɑɑmɩ nɑ pɑɑ lɑ-tɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔ. Nɑ heu ɑpɑlʋ wei ɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ nɑ pɑɑ lɑpɩ-ɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ ń kɔnɑ pǝ nɑɑlɛɣɛ Tɑcɑɑ kiŋ. 3 Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ń tʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ pǝŋtʋlʋɣʋ ŋku pɑɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔ. Nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ nɑʋle nɑ pǝ ɩwǝyɑɣɑ mpɑ pɑ tiili tɑ́ cɑɑmɩ, nɑ pɑɑ lɑ-wɛɣɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 4 Nɑ nɑʋ nɑ heu ɑpɑlʋ nyǝŋ wei pɑɑ lɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔ. Nɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ ŋku pɑ nuɣutinɑ nim tɔ. Mpi tɔ, sɑŋɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Tɑcɑɑ kɑ́ hʋlɩ-mɛɣɛ ɩ tɩ.

5 Wɑɑtʋ wei pɑ kɔnɑ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ kɛ mpi mpi pǝ hǝlɑ Moisi yɑɑwɑ tɔ ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kpǝtǝnɑ cokǝle ńtɛ́ nɑ pɑ́ sǝŋ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kiŋ. 6 Ɩlɛnɑ Moisi tɔ sɩ: Nti Tɑcɑɑ tʋ-mɛ tɔɣɔlɛ. Ɩ́ lɑ-tɩ, nɑ Ɩsɔ teeli wɛɛ mǝ hɛkʋ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ Alɔŋ sɩ: Kpǝtǝnɑ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ ń lǝsɩ tǝ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ń lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ ɩ nɑ yǝlɑɑ pɑ nyɔɔŋ tɔɔ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ń lɑ yǝlɑɑ nyɔɔŋ tɔɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ, nɑ ń lɑ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋkɑ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ sɩɩʋ tɔ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɔŋ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, nɑ ɩ́ lɛntɩ nɑʋle nɑ ɩ́ lɑ-tɛɣɛ ɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. 9 Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlɑɑ ponɑ-ɩ tǝ cɑlǝm nɑ ɩ́ lii pǝ tɑɑ kɛ́ mpǝle. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɑ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ hǝlǝŋɑsɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ pǝlɩ-wǝɣɩ tǝ tɛɛ. 10 Kɛlɛnɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ tǝ tɔɔ kɛ́ kpǝntɛ nim cɔlɔ nim cɔlɔ. Nɑ timpee nɑ hɔɔlɛ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ tʋɣʋ Moisi tɔ. 11 Pǝ yelɑ nɑntʋ nɑ tɔnʋɣʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩnɑ tǝsikile wɑɑlɩ nɑ pɑ́ nyɑɣɑsɩ kɔkɔ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɔŋ lɛntɑ heu ɑpɑlʋ nyǝŋ wei kɔkɔ lusiɣi ɩ tǝnɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlɑɑ cɛlɛ-ɩ kpǝntɛ cɑlǝm nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ-wǝɣɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɑɑ. 13 Nɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ tɔtɔɣɔ tǝ nyʋɣʋ nɑ tǝ nɑntʋ nɑ pɑ́ sɛtɑ-tǝɣɩ tilimɑ, nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ-tǝɣɩ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 14 Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɑɑlɩ pǝ tɑɑ lotu nɑ nɔŋkpɑɑsɩ nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ-tǝɣɩ nɑntʋ lɛntɩ tɔɔ.

15 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Alɔŋ lɑpɑ Tɑcɑɑ kɛ yǝlɑɑ kɔtɑsɩ. Ɩ kpɑɣɑ pǝŋtʋlʋɣʋ ŋku yǝlɑɑ kɑ kɔnɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ tɔɔ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɛntɩ-kʋ, nɑ ɩ́ lɑ́-kʋɣʋ kɔtɑɣɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ lɑpʋ nɑʋle tɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ kpǝnɑ nɑɑlɛ ɩnǝɣɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, ɩsɩɩ pɑ sɩɩʋ tɔ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ, nɑ ɩ́ cosi ŋkute nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ-tɛɣɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ, nɑ ɩ́ kpɛnnɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɛntɑ nɑʋ nɑ heu ɑpɑlʋ wei yǝlɑɑ kɑ kɔnɑɑ sɩ pɑ lɑkɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlɑɑ cɛlɛ-ɩ kpǝnɑ ɑnɩ ɑ cɑlǝm nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ. 19 Nɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ tɔtɔɣɔ nɑʋ ɑpɑlʋ nyǝŋ nɑntʋ nim nyǝntʋ, nɑ heu ɑpɑlʋ nyǝŋ sukɑ, nɑ pǝ tɑɑ lotu tɔɔ nim nɑ timpee nɑ hɔɔlɛ. 20 Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝnɩ nim cɔlɔ nim cɔlɔ nɑntʋnɑɑ mpɛɣɛ kpǝnɑ ɑnɩ ɑ nɑɑlɛ ɑ lɑŋɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ Alɔŋ nyɑɣɑsɩ nɑntʋ nim nyǝntʋ ntǝɣɩ kɔkɔ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 21 Nɑ ɩ́ hɑ Tɑcɑɑ kɛ lɑŋɑ ɑnɩ nɑ ntɔɣɔŋ yule kɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ kɛ teitei ɩsɩɩ Moisi kɑ kɛɛsʋɣʋ-ɩ tɔ.

22 Wɑɑtʋ wei Alɔŋ tɛmɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑsɩ nɑ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝŋsɩ kɛ lɑpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɑsɩ ɩ niŋ nɑ yǝlɑɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tǝŋsɩ-wɛɣɛ nɔɣɔ kʋpɑŋkɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ nɑ ɩ́ tii.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ sʋʋʋ tǝsulle cokǝle tɑɑ. Wɑɑtʋ wei pɑ lɩɩwɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tǝŋsɩ yǝlɑɑ kɛ nɔɔsɩ kʋpɑŋsɩ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ teeli nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ hɛkʋ. 24 Tǝnɑɣɑ kɔkɔ kʋlɑɑ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ nɑntʋ nim nyǝntʋ. Yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ yɑɣɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑkiisɑsɩ nɑ pɑ́ hoti pɑ ɩsɛntɔɔ kɛ́ ɑtɛ.

10

Lǝ́yɑ́ɣɑ tɔɔ kʋsǝsɩɩtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɔŋ pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ, Nɑtɑpɩ nɑ Apihu, pɑ kpɑɣɑ pɑ tulɑɑlʋ cofolonɑɑ nɑ pɑ́ hee kɔkɔ nɑ pɑ́ tʋ́ tulɑɑlʋ kɛ́ kɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ Tɑcɑɑ kɛ tulɑɑlʋ kɔtɑɣɑ kpɑɩ nyǝŋkɑ. Pɑ tɑ tǝŋ ɩsǝnɑ Ɩsɔ kɑ sɩɩwɑ tɔ. 2 Tǝnɑɣɑ kɔkɔ nɑkǝlɩ lɩɩnɑ cokǝle tɑɑ, nɑ kɑ́ nyɑɣɑ-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ ɩsɛ. 3 Mpʋɣʋlɛ Moisi tɔmɑ Alɔŋ sɩ: Tɑcɑɑ tɛmɑ-mɛɣɛ-tǝɣɩ kpɑɑlʋɣʋ kɛ sɑɑ wei ɩ tɔŋɑɣɑ sɩ:

Mɑ cɑɑkɩ kɛ́ sɩ mpɑ pɑ kpǝtǝɣǝnɑ-m tɔ,

pɑ́ nyɑnɑ mɑ tǝnɑŋŋ wɛɛtʋ, nɑ pɑ́ tʋ-m teeli kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ kiŋ.

Ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ ɑnɑɑm pɩɩ Alɔŋ nɑ ɩ su tǝkulum.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi yɑɑ Alɔŋ cɑɑ tɑɑlʋ Wusiyɛlɩ pǝyɑlɑɑ, Mikɑyɛɛlɩ nɑ Ɩlisɑfɑŋ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ kpɑɣɑ mǝ tɛɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ sǝpɑ tɔɣɔ cokǝle kiŋ, nɑ ɩ́ lɩɩnɑ nɑ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ tǝsikile. 5 Ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ lǝsɩ sǝtɑɑ mpɛ, nɑ pɑ cɑpɑnɑɑ kɛ tesikile wɑɑlɩ, ɩsɩɩ Moisi yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi heelɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ lɛlɑɑ nɑɑlɛ, Ɩlɑsɑɑ nɑ Ɩtɑmɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑɑ yele mǝ nyɔɔsɩ sɛɣɛlʋɣʋ, yɑɑ ɩ́ cǝlɩ mǝ wontu kɛ lǝ́yɑ́ɣɑ tɔɔ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ kɔnɑ mǝ tɔɔ kɛ́ sǝm, nɑ Tɑcɑɑ mʋ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle tǝnɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Ɩ́ yele mǝ tɛɛtʋnɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ mpɑ Ɩsɔ kʋnɑ kɔkɔ tɔ pɑ lǝ́yɑ́ɣɑ. 7 Alɔŋ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ́ tɑɑ hɑtǝlǝnɑ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ tǝnɑ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ sɩ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kɔtɑɣɑ nim mpi pɑ pǝlɑ-mɛ tɔ, pǝ pǝsɑ-mɛɣɛ Tɑcɑɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ mʋwɑ Moisi tɔm ntɩ.

Sʋlʋm toŋ nyǝm tɔɔ kʋsǝsɩɩtʋ

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Alɔŋ sɩ: 9 Pǝ fɛɩ sɩ nyɑnɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ nyɔɔ sʋlʋm, yɑɑ kʋkʋkʋm nɑpǝlɩ, nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sʋʋ tǝsulle cokǝle tɑɑ. Ye ɩ́ lɑpɑ mpʋ, ɩ́ kɑ́ sɩ. Kiiu ŋku pǝ wɛɛ sɩ mǝ nɑ mǝ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ɩ́ kɑ́ tɔkɩ tɑm tɔɔ tɔɣɔlɛ. 10 Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ fɑɣɑsɩ Ɩsɔ nyǝm nɑ kpɑɩ nyǝm, nɑ ɑsilimɑ nɑ kʋpɑm. 11 Ɩ́ tɑɑ nyɔɔ-wɩ tɔtɔɣɔ wɑɑtʋ wei ɩ sɛɣɛsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kiiŋ wei ɩ tǝnɑ Tɑcɑɑ kɑ hʋlɑ Moisi nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ-mɛ tɔ.

Kɔtɑɣɑ nɑntʋ tɔɔ kʋsǝsɩɩtʋ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi heelɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ, Ɩlɑsɑɑ nɑ Ɩtɑmɑɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑ-ɩ tɔ sɩ: Ɩ́ kpɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ ŋku kɔkɔ nyɑɣɑɑ nɑ kʋ́ kɑɑsɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ kʋkʋsʋm fɛɩ kɑkɑlɑsɩ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ-sǝɣɩ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ́. 13 Ɩsɔ lonte kɑtɛ nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ-kɛ́. Tɑcɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ ŋku ɩ hɑ Alɔŋ nɑ ɩ piyɑ kɛ pɑ pɑɑ tete ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu-m tɔɣɔlɛ. 14 Tɔlɑ wenɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑkɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ pɑ́ hɑ lɑŋlɛ nɑ yule kɛ Tɑcɑɑ kɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ tɔ, tǝ pǝsɑ mǝ pɑɑ nyǝm kɛ́. Ɩlɛ nyɑnɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ mǝ ɑlɑɑ nyǝ́mɑ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔnɑ-tǝɣɩ lonte nɑŋŋ nyǝntɛ tɑɑ. 15 Pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ kɔnɑ yule nɑ lɑŋlɛ, nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ nim cɔlɔ nim cɔlɔ nɑntʋ. Tǝlɛɣɛ kɔtǝlɑɑ wɔkɩ kɔkɔ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei pɑ tɛmɑ-tǝɣɩ Tɑcɑɑ kɛ hɑʋ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ tɔ. Ɩlɛnɑ tǝ́ pǝsɩ nyɑnɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ mǝ nyǝntʋ kɛ tɑm tɔɔ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi pɛɛkɑ pǝŋtʋlʋɣʋ ŋku pɑ lɑpɑ kɔtɑɣɑ kɛ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ tɔɔ tɔ kʋ tɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ nɩɩ sɩ pɑ nyɑɣɑsɑ-kʋɣʋ kɔkɔ. Ntɛnɑ ɩ́ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ Alɔŋ pǝyɑlɑɑ Ɩlɑsɑɑ nɑ Ɩtɑmɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: 17 Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɑ́ tɔɣɔ kɔtɑɣɑ ŋkɛ kɑ nɑntʋ kɛ lonte kɑtɛ nyǝntɛ tɑɑ? Mpi pǝ tɔɔ tɔ, pǝ kɛ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ́. Tɑcɑɑ kɑ hɑnɑ-mɛɣɛ kpǝntɛ ńtɛ́ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle kɛ pɑ kɑwɑlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pɑ nyɔɔŋ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. 18 Ɩ kpǝntɛ cɑlǝm tɑ polo Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ, pɩɩ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ tɔɣɔ tǝ nɑntʋ kɛ lonte kɑtɛ nyǝntɛ tɑɑ, ɩsɩɩ mɑɑ heeluɣu-mɛ tɔ.

19 Mpʋɣʋlɛ Alɔŋ cɔwɑ Moisi sɩ: Nyǝnɩ, sɑŋɑ kɛ mɑ pǝyɑlɑɑ lɑpɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Pǝcɔ n nyǝmɑ lɑŋwɑkǝllɛ nte tǝ mɑɣɑnɑ-m tɔ. Mɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ tɔɣɔ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kpǝntɛ nɑntʋ nɑ? Tɑcɑɑ lɑŋlɛ kɑ́ hɛɛnɑ-m?

20 Moisi nɩɩwɑ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ ɩ mʋ-tɩ.

MPI PƎ KƐ ASILIMA NA MPI PƎ KƐ KƲPAM TƆ PƎ TƆM

11

Tɔlɑ ɑsilimɑ nyǝnɑ nɑ kʋpɑnɑ pǝ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: 2 Ɩ́ tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, ɑtɛ tɔlɑ tɑɑ, nnɑ nnɑ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ tɔɣɔlɛ, 3 nnɑ ɑ ɑcʋwɑ fɑɣɑɑ, nɑ ɑ́ wɛnɑ tɑlɑsɩ tɔ. 4-6 Amɑ pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ tɔɣɔ yooyoo, nɑ pʋɣʋ nɑmɑɣɑ, nɑ kpɑcɑ. Tɔlɑ ɑnɩ ɑ wɛnɑ tɑlɑsɩ yɑɑ, ɩlɛ ɑ ɑcʋwɑ tɑ fɑɣɑ kɛ́. 7 Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ tɔɣɔ ɑfɑ tɔtɔ. Mpi tɔ, pɑɑ ɩ ɑcʋwɑ fɑɣɑɑ tɔ, ɩ fɛɩnɑ tɑlɑɣɑ. 8 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nyǝnɩ tɔlɑ ɑnǝɣɩ ɑsilimɑ nyǝnɑ kɛ́. Ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ-yɛ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑɑ tokinɑ ɑ kʋsǝpɛɛ kɛ tokinɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ.

9 Ye pǝ kɑɑsɑ lʋm tɑɑ wontu ɩlɛ, ɩ́ tɔɣɔ tiinɑ wenɑ ɑ wɛnɑ lʋm yɑɑlǝŋ nɑ sɛtʋ tɔ. Ɩ́ kii wenɑ ɑ fɛɩnɑ mpʋ tɔ. 10 Pǝ kɑɑsʋɣʋ lʋm tǝnɑ tɑɑ wontu lɛntɩ, yɑɑ pǝ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ mpɑ pɑ fɛɩnɑ lʋm yɑɑlǝŋ nɑ sɛtʋ tɔ, pǝ kɛ́-mɛɣɛ ɑcɑɑlǝtʋ kɛ́. 11 Ɩ́ nyǝnɩ-tǝɣɩ ɑsilimɑ, ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ-tɩ, yɑɑ ɩ́ tokinɑ tǝ kʋsǝpǝtʋ. 12 Ɩ́ kii lʋm tɑɑ wontu tǝnɑ nti tǝ fɛɩnɑ lʋm yɑɑlǝŋ nɑ sɛtʋ tɔ.

13-19 Sumɑsɩ nsi pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nyǝnɩ ɑsilimɑ nɑ ɩ́ kii sɩ tɔɣɔʋ tɔɣɔlɛ: Yepeleku, nɑ kpimle, nɑ hɛkǝlɛ, nɑ kɑtǝkɑtʋɣʋ, nɑ tɑɑtɑɑ, nɑ tɔɣɔnɑkpeluɣu, nɑ kʋlɑɑlʋɣʋ, nɑ tintɔkǝlɑɣɑ, nɑ sɛmʋɣʋ, nɑ sɩ piitimnɑɑ tǝnɑ.

20 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nyǝnɩ ɑsilimɑ kɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ wɛnɑ keŋ nɑ nɔɔhɛɛ liɣiti tɔ. 21 Amɑ ɩ́ tɔɣɔ pɑ tɑɑ mpɑ pɑ wɛnɑ keŋ nɑ nɔɔhɛɛ liɣiti nɑ nɔŋkpɑɑsɩ nɑ pɑ́ ŋmɑɑkɩ tɛtʋ tɔɔ tɔ pɑ tǝnɑ. 22 Pɑ tɑɑ mpɑ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ tɔɣɔlɛ cǝlǝŋ nɑ ɩ looŋɑ tǝnɑ, nɑ kʋtoloŋ nɑ kʋ looŋɑ tǝnɑ. 23 Pǝ kɑɑsɑ lɛntɩ nti tǝ wɛnɑ keŋ nɑ nɔɔhɛɛ liɣiti tɔ, ɩ́ nyǝnɩ-tǝɣɩ ɑsilimɑ pʋlʋ.

Tɔlɑ nɑ wontu nti tǝ kʋsǝpǝtʋ tokinɑʋ pilisiɣi yʋlʋ tɔ

24-25 Wontu lɛntɩ wɛɛ, ye yʋlʋ ɩ́ kpɑɣɑ tǝ kʋsǝpǝtʋ, yɑɑ ɩ tɩɩ tokinɑ-tɩ, pǝ pilisɑ-ɩ kɛ́. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu kʋsusuutu, nɑ ɩ́ cɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɑsilimɑ tɑɑ, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 26-28 Nti nti pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nyǝnɩ ɑsilimɑ tɔɣɔlɛ nti tǝ ɑcʋwɑ tɑ fɑɣɑ, nɑ tǝ fɛɩnɑ tɑlɑsɩ tɔ. Nɑ nɔɔhɛɛ liɣiti nyǝntʋ tǝnɑ nti tǝ wɛnɑ sǝkpɑŋ tɔ. Ye wei ɩ́ kpɑɣɑ tǝ kʋsǝpǝtʋ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɑsilimɑ tɑɑ, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ.

29-30 Wontunɑɑ mpɑ ɩ́ kɑ́ nyǝnɩ ɑsilimɑ kɛ nti nti tǝ tɔŋ tǝ lotu tɔɔ tɔɣɔlɛ kʋtʋntʋlʋkpɑnɑɑ cɑmnɑɑ, nɑ mpiiu, nɑ cimlee, nɑ ɑ piitimnɑɑ, nɑ cɑŋɑsɩ. 31 Wontu sǝkpetu ntɩ tǝ tɑɑ nti ɩ́ kɑ́ nyǝnɩ ɑsilimɑ tɔɣɔlɛ. Ye wei ɩ tokinɑ tǝ tɑɑ kʋsǝpʋɣʋ, ɩ kɑ́ wɛɛ ɑsilimɑ tɑɑ kɛ́, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 32 Ye tǝ kʋsǝpʋɣʋ hotɑ wontu nti pɑ lɑkǝnɑ tɔ tǝ tɑɑ nɑkʋlɩ tɑɑ, kʋlɛ kʋ pǝsɑ ɑsilimɑ kɛ́. Pɑɑ kʋsɑɑkǝm, pɑɑ wontu kʋsusuutu, yɑɑ tɔnʋɣʋ pʋlʋpʋ, yɑɑ huluɣu. Pɑɑ wontuɣu ŋku te, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ nyɑɑlɩ-kʋɣʋ nɑ lʋm nɑ kʋ cɑɣɑ ɑsilimɑ tɑɑ, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ pɑɑ nyǝnɩ-kʋɣʋ kʋpɑŋkʋ. 33 Ye cʋɣʋ tiyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ tǝ tɑɑ nɑkʋlɩ hotɑɑ. Tiyɑɣɑ nɑ kɑ tɑɑ nyǝm tǝnɑ, pǝsǝɣɩ ɑsilimɑ kɛ́. Pǝ wɛɛ sɩ pɑ yɔkɩ-kɛ. 34 Ye pɑ pǝlɑ tiyɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ lʋm kɛ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ tɔɔ, kɛlɛ kɑ pǝsǝɣɩ ɑsilimɑ kɛ́. Yɑɑ pɩɩ kɛ kʋnyɔnyɔɔm kʋpɑm, pǝ pǝsǝɣɩ ɑsilimɑ tɔtɔɣɔ. Pɑɑ tiyɑɣɑ kɑ kɛ́ ŋkɑ. 35 Pɑɑ mpi pǝ tɔɔ kɛ́ wontu tǝnɛ tǝ tɑɑ kʋsǝpʋɣʋ hotɑɑ, pɩɩ pǝsɩ ɑsilimɑ kɛ́. Ye pǝ kɛ́ potopotonɑɑ mǝsɑɣɑ, yɑɑ mǝsɑɣɑ kʋtǝsɑɣɑ tɑɑ kɛ kʋ hotɑɑ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ yɔkɩ-kɛɣɛ. Mpi tɔ, pǝ kɛ-mɛɣɛ ɑsilimɑ kɛ́, nɑ ɩ́ kɑ́ nyǝnɩ-wǝɣɩ ɑsilimɑ. 36 Amɑ ye ɩsɩɩ hite yɑɑ lɔkɔ tɑɑ kɛ́ wontuɣu kʋsǝpʋɣʋ hotɑɑ, lʋm kɑɑ pilisi. Ɩlɛ wei ɩ kɑ tokinɑ-kʋ tɔɣɔlɛ ɑsilimɑ tʋ. 37 Ye ɩsɩɩ pee wenɑ pɑ sɩɩwɑ sɩ pɑ tuuki tɔ, ɑ tɔɔ kɛ́ wontuɣu ŋkʋ kʋ kʋsǝpʋɣʋ hotɑɑ, ɑ kɑɑ pilisi. 38 Amɑ ye kʋtɔtɔɣɔnɑ kɛ pɑ wʋsɑ lʋm, nɑ wontu ntɩ tǝ tɑɑ nɑkʋlɩ kʋsǝpʋɣʋ hoti pǝ tɑɑ, ɩlɛ ɑ pilisɑɑ kɛlɛ.

39 Ye ɩsɩɩ kpǝntɛ nte pɑ hɑ-mɛɣɛ mpɑɑ sɩ ɩ́ tɔɣɔ tɔ, tǝ sǝpɑ, nɑ nɔɣɔlʋ tokinɑ-tɛ, ɩ kɑ́ wɛɛ ɑsilimɑ tɑɑ kɛ́, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 40 Wei ɩ sǝɣǝlɑ kpǝntɛ ntɛ́, yɑɑ ɩ tɩɩ tɔɣɔ-tɛ, ɩ kɑ́ cɔtɔ ɩ wontu kɛ́, nɑ ɩ́ wɛɛ ɑsilimɑ tɑɑ, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ.

41 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kii nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ mpɑ pɑ tɔŋ tɛtʋ tɔɔ tɔɣɔ, nɑ ɩ́ nyǝnɩ-wɛɣɛ ɑcɑɑlǝtʋ. 42 Pɑɑ mpɑ pɑ tuuki, yɑɑ pɑ tɔŋ nɔɔhɛɛ liɣiti, yɑɑ nɔɔhɛɛ pɑɣɑlɛ tɔ. Pɑ kɛ-mɛɣɛ ɑcɑɑlǝtʋ kɛ́, pɑ fɛɩ tɔɣɔʋ. 43 Ɩ́ tɑɑ pilisi mǝ tɩ nɑ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ. Ɩ́ tɑɑ tɛlǝsɩ mǝ tǝɣɩ pɑ ɑsilimɑ. Pǝyele ɩ́ tɑɑ yele nɑ pɑ ɑsilimɑ tɛɛ-mɛ. 44 Mpi pǝ tɔɔ tɔ, mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ fɑɣɑsɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ wɛɛ kɛ́ tǝnɑŋŋ. Ɩ́ tɑɑ pilisi mǝ tɩ nɑ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ mpɑ pɑ tɔŋ tɛtʋ tɔɔ tɔ. 45 Mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ, mɑ́ lǝsǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ sɩ ɩ nyǝnǝɣɩ-m mǝ Ɩsɔ. Mpʋ tɔ, ɩ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ. Mpi tɔ, mɑ wɛɛ kɛ́ tǝnɑŋŋ.

46 Kʋsǝsɩɩtʋ nti ɩ́ kɑ tɔkɩ tɔlɑ nɑ sumɑsɩ nɑ lʋm tɑɑ wontu nɑ tɛtʋ tɔɔ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ tɔm tɑɑ tɔɣɔlɛ. 47 Ntɩ tɩɩ fɑɣɑsǝnɑ-mɛɣɛ wontu kʋpɑntʋ nɑ ɑsilimɑ nyǝntʋ, nɑ nti tǝ wɛ tɔɣɔʋ nɑ nti tǝ fɛɩ tɔɣɔʋ tɔ.

12

Asilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ ɑlʋ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, ye ɑlʋ lɑpɑ teu, nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Ɩ ɑsilimɑ kʋyɛɛŋ ntɛ́ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, kɛ teitei ɩsɩɩ ɩ ɩsɔtʋ nɑʋ kʋyɛɛŋ. 3 Ɩlɛnɑ pɑ́ pɛlɩ pǝyɑɣɑ kɛ kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule. 4 Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɑlʋ cɑɣɑ kʋyɛɛŋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso, nɑ ɩ́ tɑɣɑnǝɣɩ ɩ cɑlǝm ɑsilimɑ. Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ wiili tǝsulle tɑɑ, yɑɑ ɩ́ tokinɑ Ɩsɔ pʋlʋpʋ. Hɑlǝnɑ ɩ ɑsilimɑ kʋyɛɛŋ tɛm.

5 Ye ɑlʋpǝyɑɣɑ kɛ ɑlʋ lʋlɑɑ, ɩlɛ ɩ cɑɣɑ ɑsilimɑ tɑɑ kɛ́ cimɑɑsǝnɑɑ nɑɑlɛ, ɩsɩɩ ɩ ɩsɔtʋ nɑʋ wɑɑtʋ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ kʋyɛɛŋ nɩɩtoso nɑ nɑɑtoso tɔtɔ nɑ ɩ́ tɑɣɑnǝɣɩ ɩ cɑlǝm ɑsilimɑ.

6 Pɑɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, yɑɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ kɛ ɑlʋ lʋlɑɑ. Ɩ ɑsilimɑ kʋyɛɛŋ tɛŋ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɑ pǝ́nɑ́ɣɑ́ kʋlʋmɑɣɑ ɩwǝyɑɣɑ sɩ pɑ́ lɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Yɑɑ ɑlukuku, yɑɑ ɩhokɑɣɑ. 7 Kɔtʋlʋ tɛŋ kɔtɑsɩ nsǝɣɩ Tɑcɑɑ kɛ lɑpʋ ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ ɑlʋ kɛ ɑsilimɑ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɑɣɑnɩ ɩ cɑlǝm ɑsilimɑ.

Pɑɑ ɑlʋ lʋlɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ yɑɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ nti pɑɑ tɔkɩ tɔɣɔlɛ.

8 Ye ɑsɔnʋɣʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ kʋ hiki ɩwǝyɑɣɑ ɩlɛ, kʋ cɑɑ ɩhokɑsɩ nɑɑlɛ yɑɑ ɑlukukunɑɑ nɑɑlɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ sumɑɣɑ lɛŋkɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ lɛŋkɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋkɑ. Nɑ kɔtʋlʋ lɑpɩ-ɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ sɔɔsɩ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑnɑ-ɩ kɛlɛ.

13

Yʋlʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ kʋtɔmǝŋ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: 2 Ye mʋlɑɣɑ, yɑɑ kɑɑʋ, yɑɑ tʋlʋŋɑ lɩɩ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ, nɑ pǝ́ pǝsɩ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ. Ɩlɛ pɑ ponɑ pʋntʋ kɛ kɔtʋlʋ Alɔŋ, yɑɑ ɩ pǝyɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kiŋ. 3 Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ wiilɑ-ɩ nɑ ɩ́ nɑ́ tǝwɩɩlɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ limɑɑ nɑ nyɔɔsɩ hʋlʋmɩ, ɩlɛ kʋtɔŋ ɑsilimɑ nyǝŋkʋ ntɛ́. Ɩlɛ kɔtʋlʋ kpɑɑlɩ kpɑkpɑɑ sɩ ɩ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ. 4 Ye pǝ kɛ́ tʋlʋŋɑ yɑɑ tɑɣɑŋmɑtɛ, nɑ tǝwɩɩlɛ tɑ lim nɑ nyɔɔlɑɣɑ kʋhʋlʋmɑɣɑ fɛɩ, ɩlɛ kɔtʋlʋ sɩɩ kʋtɔntʋ nɑ ɩ mpɑɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 5 Kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ sikiɣi ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsɑ kʋtɔntʋ kɛ wiiluɣu, ye ɩ nɑwɑ sɩ tǝwɩɩlɛ ńtɛ́ tǝ wɛ mpʋ tǝ tɑ lɑɣɑsɩ, ɩlɛ ɩ tɑsɑ-ɩ sɩɩʋ nɑ ɩ mpɑɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔtɔ. 6 Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ́ tɛɛwɑ ɩlɛ kɔtʋlʋ tɑsɑ-ɩ wiiluɣu kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm, ye tǝwɩɩlɛ ńtɛ́ tǝ sɑlɑ yem tǝ tɑ sɔɔsɩ ɩlɛ ɩ hʋlɩ sɩ pǝ tɑɣɑ kʋtɔŋ, pǝ kɛ́ lɩɩtʋ kɛ́, pǝ tɔɔ tɔ ɩ fɛɩ ɑsilimɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu nɑ ɩ́ pǝsɩ kʋpɑŋ. 7 Amɑ ye kʋtɔntʋ tǝwɩɩlɛ ńtɛ́ tǝ sʋʋ wɑŋ kɛ pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ ɩ tɑɣɑnɩ mǝlʋɣʋ kɛ kɔtʋlʋ kiŋ. 8 Ye ɩ́lɛ́ ɩ tɑsɑ-ɩ wiiluɣu nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ tǝwɩɩlɛ wɑlɑɑ ɩlɛ ɩ hʋlɩ sɩ ɑsilimɑ kʋtɔŋ wɛnnɑ-ɩ. Ɩlɛ ɩ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ ntɛ́.

9 Ye kʋtɔŋ kʋsɛɛmʋɣʋ tɑkɑ kpɑ yʋlʋ, pɑ pukinɑ-ɩ kɔtʋlʋ tɛɣɛ. 10 Ye ɩ wiilɑ-ɩ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ tute kɛ ɩhʋlʋmɑʋ nɑ tǝ tɔɔ nɑ hiŋ nɑ tǝ nyɔɔsɩ hʋlʋmɑɑ 11 ɩlɛ ɑsilimɑ kʋtɔŋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛlɛ, pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ tɑsɑ-ɩ sɩɩʋ kɛ kpeeŋɑ sɩ pɑ nɑɑkɩ tɔtɔ. Kɔtʋlʋ kɑ́ kpɑɑlɩ kɛ́ sɩ ɑsilimɑ tʋ. 12 Amɑ ye ɑsilimɑ kʋtɔŋ lʋlɑ pee kɛ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tǝnɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ ɩ nyʋɣʋ nɑ pǝ́ polo ɩ nɔɔhɛɛ tɔ, 13 ɩlɛ kɔtʋlʋ wiili kʋtɔntʋ kɛ teu, ye ɩ nɑwɑ sɩ kʋ wɑɑsɑ ɩ tɔnʋɣʋ tǝnɑ ɩlɛ ɩ hʋlɩ sɩ pǝ tɑ kɛ ɑsilimɑ. Mpi tɔ, ɩ tɔnʋɣʋ tǝnɑ hʋlʋmɑɑ tɔ. 14 Amɑ kʋyɑkʋ ŋku pɑ́ nɑwɑ ɩ tɔɔ kɛ́ hiŋ ɩlɛ ɩ pǝsɑ ɑsilimɑ tʋ ntɛ́. 15 Kɔtʋlʋ kɑ́ wiilinɑ-ɩ nɑ ɩ́ kpɑɑlɩ sɩ ɩ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ. Mpi tɔ, ɩnɩ ɩ hʋlǝɣǝnɑ sɩ ɩ wɛnɑ ɑsilimɑ kʋtɔŋ, nɑ pǝ kɛ́ ɑsilimɑ kɛ́. 16 Ye hiŋ mǝlǝɣɩ hʋlʋmǝŋ ɩlɛ kʋtɔntʋ mǝlɩ kɔtʋlʋ kiŋ. 17 Ɩ́lɛ́ ɩ wiiliɣi-ɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ hiŋ hʋlʋmɑ tɑmpɑnɑ ɩlɛnɑ ɩ́ hʋlɩ sɩ ɩ tɑ kɛ ɑsilimɑ tʋ.

18 Ye mʋtɛ kpɑ yʋlʋ nɑ tǝ́ wɑɑ 19 nɑ pǝ́ yele tǝwɩɩlɛ nɑ tǝ́ wɛ ɩhʋlʋmɑʋ yɑɑ ɩsɛɛʋ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nɑ́ kɔtʋlʋ. 20 Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ wiili-ɩ nɑ ye ɩ mɑɣɑnɑ pǝ lɑpɑ tǝwɩɩlɛ kɛ lonte nɑ pǝ nyɔɔsɩ hʋlʋmɑɑ, ɩlɛ ɑsilimɑ kʋtɔŋ lɩɩkǝnɑ ntɛɣɛ mʋtɛ tɑɑ. Kɔtʋlʋ kɑ́ hʋlɩ sɩ ɩ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ. 21 Amɑ ye kɔtʋlʋ ɩ́ wiilɑ-ɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ tǝwɩɩlɛ mʋkɑɑ nɑ pǝ́ mǝlɩ hʋlʋmǝŋ nɑ nyɔɔsɩ kʋhʋlʋmɑsɩ fɛɩ ɩlɛ ɩ sɩɩ kʋtɔntʋ nɑ ɩ mpɑɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 22 Ye pǝ sɔɔsɑɑ ɩlɛ kɔtʋlʋ hʋlɩ sɩ ɩ wɛ ɑsilimɑ, sɑɑ ɩnɩ ɩlɛ ɑsilimɑ kʋtɔŋ ntɛ́. 23 Ye tǝwɩɩlɛ ntɛ́ tǝ tɑ sɔɔsɩ ɩlɛ pǝ kɛ́ mʋtɛ tɔntɔɔlʋɣʋ ntɛ́. Pǝ wɛɛ sɩ kɔtʋlʋ ɩ́ hʋlɩ sɩ ɩ tɑ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ.

24 Ye kɔkɔ nyɑɣɑ yʋlʋ nɑ pǝ lonte tɑɑ wɛɛ ɩhʋlʋmɑʋ yɑɑ ɩsɛɛʋ, 25 pǝ wɛɛ sɩ kɔtʋlʋ kɑ wiili-ɩ, ye ɩ nɑwɑ sɩ tǝwɩɩlɛ limɑɑ nɑ pǝ nyɔɔsɩ hʋlʋmɩ ɩlɛ ɑsilimɑ kʋtɔŋ sʋʋnɑ ntɛɣɛ kɔkɔ tǝnyɑɣɑlɛ tǝnɑ. Kɔtʋlʋ kɑ́ hʋlɩ sɩ ɩ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ. Asilimɑ Kʋtɔŋ ntɛ́. 26 Amɑ ye kɔtʋlʋ wiilɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɑ́ nɑ́ nyɔɔsɩ kʋhʋlʋmɑsɩ kɛ pǝ lonte tɑɑ. Pǝ́cɔ́ lonte tɑ lim sɩ pǝ tɔŋnɑ tɛm ɩlɛ kɔtʋlʋ sɩɩ-ɩ nɑ ɩ mpɑɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 27 Kɔtʋlʋ kɑ wiili-ɩ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule ye ɩ nɑwɑ sɩ tǝwɩɩlɛ wɑlɑ ɩ tɔnʋɣʋ tɔɔ, ɩlɛ ɩ hʋlɩ sɩ ɩ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ. Asilimɑ kʋtɔŋ kʋsɛɛmʋɣʋ ntɛ́. 28 Amɑ ye tǝwɩɩlɛ ntɛ́ tǝ sɑɑlɑ mpʋ tǝ tɑ wɑlɩ tɔnʋɣʋ tɔɔ, tǝ pɑsɑ kʋpɑsʋ, ɩlɛ kɔkɔ hiŋ tɔntɔɔlʋɣʋ ntɛ́. Kɔtʋlʋ kɑ́ hʋlɩ sɩ ɩ tɑ kɛ ɑsilimɑ tʋ. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ tɔntɔɔlʋɣʋ kɛ́.

29 Ye ɩsɩɩ kɑɑʋ yɑɑ lɩɩtʋɑ kpɑwɑ ɑpɑlʋ yɑɑ ɑlʋ nyʋɣʋ yɑɑ ɩ tɑmɑɣɑ, 30 kɔtʋlʋ kɑ wiili hiŋ ɩnɩ nɑ ye ɩ nɑwɑ sɩ tǝwɩɩlɛ limɑɑ nɑ pǝ nyɔɔsɩ sɛɛwɑ ɑtɑllɑ, nɑ sɩ́ tɑ́ yɑsǝlɩ ɩlɛ ɩ hʋlɩ sɩ kʋtɔntʋ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ. Kɑɑʋ ntɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ yɑɑ sɩ nyʋɣʋ yɑɑ tɑmɑɣɑ pǝ ɑsilimɑ kʋtɔŋ. 31 Ye kɔtʋlʋ nɑwɑ sɩ kɑɑʋ hiŋ tɑ lim pǝ́cɔ́ nyɔɔsɩ pilɑɑ ɩlɛ ɩ sɩɩ kʋtɔntʋ nɑ ɩ mpɑɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 32 Kɔtʋlʋ kɑ wiili-ɩ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule ye ɩ nɑwɑ sɩ kɑɑʋ tɑ sɔɔsɩ, pǝyele nyɔɔsɩ kʋsɛɛmɑsɩ fɛɩ nɑ hiŋ tɑ lim 33 ɩlɛ kʋtɔntʋ looli ɩ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ sɛkɩ timpi tɑɑ kʋtɔŋ wɛɛ tɔ nɑ kɔtʋlʋ tɑsɑ-ɩ sɩɩʋ kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm nɑ ɩ mpɑɑ tɔtɔɣɔ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 34 Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɛŋ ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsɑ-ɩ wiiluɣu tɔtɔ. Ye pǝ tɑ sɔɔsɩ ɩlɛ ɩ hʋlɩ sɩ kʋtɔntʋ fɛɩ ɑsilimɑ. Ɩ wontu tike kɛ ɩ kɑ́ cɔtɔ ɩlɛnɑ ɩ pǝsɩ ɑsilimɑ fɛɩ tʋ. 35 Amɑ ye pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ kɑɑʋ sʋʋ wɑlʋɣʋ 36 ɩlɛ ɩ tɑsɑ-ɩ wiiluɣu nɑ ye ɩ nɑwɑ sɩ kɑɑʋ tɔŋnɑ wɑlʋɣʋ kɛ tɑmpɑnɑ, ɩlɛ kʋtɔntʋ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ ntɛ́ pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ nɔkɩ pɛɛkʋɣʋ kɛ nyɔɔsɩ kʋsɛɛmɑsɩ. 37 Ye tǝwɩɩlɛ ntɛ́ tǝ tɑɑ tɑ́ sɔɔsɩ nɑ nyɔɔsɩ kʋkpɛɛtɑsɩ wɛɛ, ɩlɛ kʋtɔŋ tɛmɑɣɑlɛ, pʋntʋ fɛɩ ɑsilimɑ tɔtɔ. Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ kɔtʋlʋ ɩ́ hʋlɩ sɩ ɩ fɛɩ ɑsilimɑ.

38 Ye ɑpɑlʋ yɑɑ ɑlʋ nɑwɑ ɩ tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ tʋlʋŋɑsɩ kʋhʋlʋmɑsɩ 39 ɩlɛ kɔtʋlʋ wiili-ɩ, ye sɩ tɑ sɛɛ teu ɩlɛ pǝ tɑɣɑ kʋtɔŋ ɩsɑɣɑʋ ntɛ. Pʋntʋ tɑ kɛ ɑsilimɑ tʋ tɔtɔ.

40-41 Ye yʋlʋ nyʋɣʋ lɛɛsɑɑ, pɑɑ kʋ tɑɑ yɑɑ ɩ tokuɣu tɑɑ, ɩ tɑ kɛ ɑsilimɑ tʋ nyʋŋlɛɛsʋɣʋ ntɛ́. 42 Amɑ ye tǝlɛɛsǝlɛ tɑɑ tǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ mʋlɑɣɑ nɑ kɑ hʋlʋmɩ ɩsɛɛʋ ɩlɛ ɑsilimɑ kʋtɔŋ ntɛ́. 43 Ye kɔtʋlʋ wiilɑ mʋlɑɣɑ ŋkɛ nɑ ɩ́ nɑ́ kɑ hʋlʋmɑ ɩsɛɛʋ kɛ tɑmpɑnɑ ɩsɩɩ ɑsilimɑ kʋtɔŋ 44 ɩlɛ yʋlʋ ɩnɩ ɩ wɛnɑ ɑsilimɑ kʋtɔŋ ntɛ́, ɩ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ nɑ pǝ wɛɛ sɩ kɔtʋlʋ ɩ́ hʋlɩ mpʋ. Ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kʋtɔŋ ŋkʋ kʋ kpɑwɑ.

45 Wontu kʋcǝlǝtʋ kɛ pǝ wɛɛ sɩ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ ɩ́ suu nɑ ɩ́ yele ɩ nyʋɣʋ kɛ tɑɣɑnʋɣʋ, nɑ ɩ́ tɑkɩ ɩ tɑntǝŋ tɔɔ nɑ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ sɩ: Asilimɑ yoo, ɑsilimɑ. 46 Ye ɑsilimɑ kʋtɔŋ ɩ́ wɛnɑ wei ɩ pǝsɑ ɑsilimɑ tʋ kɛ́, nɑ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tesikile wɑɑlɩ kɛ ɩ tike.

Wontu kʋsusuutu tɔɔ hʋŋkpʋsʋlɑɣɑ

47 Ye hʋŋkpʋsʋlɑɣɑ yɑɣɑ tʋlʋŋɑsɩ kɛ heeŋ hʋntʋ wontu kʋsusuutu yɑɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ tɔɔ, 48 yɑɑ pǝ pɔɔŋ yɑɑ pǝ kuntunɑɑ yɑɑ kɔŋɑ yɑɑ tɔnǝŋ wontu tɔɔ. 49 Ɩlɛnɑ tʋlʋŋɑsɩ nsɩ sɩ wɛ ɑtɔntɔɔtɛ tɑkɑ yɑɑ ɩsɛɛʋ, ɩlɛ pǝ wɛɛ sɩ kɔtʋlʋ ɩ́ wiili-sɩ. 50 Ɩ tɛŋ sɩ wiiluɣu ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ hʋŋkpʋsʋlɑɣɑ tʋlʋŋɑ wontuɣu ŋkʋ nɑ kʋ mpɑɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 51 Ye kɔtʋlʋ tɑsɑ wiiluɣu kɛ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ tʋlʋŋɑ sɔɔsɑ wɑŋ ɩlɛ pǝ kɛ́ hʋŋkpʋsʋlɑɣɑ ŋkɑ pɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ lɑ́ nɑ kɑ́ tɛ́ tɔɣɔlɛ. Wontuɣu ŋkʋ kʋ pǝsɑ ɑsilimɑ pʋlʋpʋɣʋlɛ. 52 Pǝ wɛɛ sɩ kɔtʋlʋ ɩ́ nyɑɣɑsɩ kɔkɔ kɛ wontuɣu ŋku ɩnɩ kʋ tɔɔ wɛ hʋŋkpʋsʋlɑɣɑ tɔɣɔ. Mpi tɔ, pɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ lɑ nɑ kɑ́ tɛ́. Pǝ tɔɔ tɔ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ nyɑɣɑsɩ-kʋɣʋ kɔkɔ kɛ́. 53 Amɑ ye kɔtʋlʋ wiilɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ sɩ tʋlʋŋɑ tɑ sɔɔsɩ wɑŋ kɛ wontuɣu ŋkʋ kʋ tɔɔ, 54 ɩlɛ ɩ yele nɑ pɑ́ cɔtɔ-kʋ nɑ pɑ́ sɩɩ-kʋ nɑ kʋ mpɑɑ kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm tɔtɔɣɔ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 55 Ye ɩ tɑsɑ-kʋɣʋ wiiluɣu kɛ kʋ cɔtʋɣʋ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ tʋlʋŋɑ tɑ lɑɣɑsɩ yɑɑsi, pɑɑ kɑ tɑ wɑlɩ, pɑɑ nyǝnɩ-kʋɣʋ ɑsilimɑ kɛ́ nɑ pɑ́ nyɑɣɑsɩ-kʋɣʋ kɔkɔ. Mpi tɔ, lonte kʋlʋmtǝlɛ kɛ pǝ tɔɣɔ wontuɣu tɑɑ nɑ kʋ wɑɑlɩ. 56 Ye wɑɑtʋ wei kɔtʋlʋ wiilɑɑ tɔ ɩ nɑwɑ sɩ kʋ cɔtʋɣʋ wɑɑlɩ tʋlʋŋɑ sɑlɑɑ ɩlɛ ɩ kɛɛsǝnɑ kɑ lonte tɑɑ nɑ ɩ́ sɛtɩ. 57 Amɑ ye tʋlʋŋɑ tɑɣɑnɑ lɩɩʋ kɛ wontuɣu ŋkʋ kʋ tɔɔ, pǝ wɛɛ sɩ kʋtɔŋ tɔŋnɑ pɩɩʋ ntɛ́. Mpʋ tɔ, wontuɣu ŋkʋɣʋ pɑɑ nyɑɣɑsɩ kɔkɔ.

58 Ye pɑ cɔtɑ tʋlʋŋɑ wontuɣu nɑ kɑ́ hɩɩsɩ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tɑsɑ kʋ cɔtʋɣʋ kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ kʋ ɑsilimɑ tɛ́.

59 Ye hʋŋkpʋsʋlɑɣɑ yɑɣɑ tʋlʋŋɑsɩ kɛ heeŋ hʋntʋ wontu kʋsusuutu yɑɑ kponkpontu toŋ nyǝntʋ yɑɑ pǝ pɔɔŋ yɑɑ pǝ kuntunɑɑ yɑɑ kɔŋɑ yɑɑ tɔnǝŋ wontu tɔɔ. Kʋsǝsɩɩtʋ nti pɑɑ tǝŋ nɑ pɑ́ hʋlǝnɑ sɩ tǝ kɛ́ ɑsilimɑ nyǝntʋ yɑɑ kʋpɑntʋ tɔɣɔlɛ.

14

Polom ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Kʋsǝsɩɩtʋ nti ɩ́ kɑ́ tɔkɩ kʋyɑkʋ ŋku ɩ́ lɑkɩ polom kɛ ɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔɣɔlɔ. Ɩ́ pukinɑ-ɩ kɔtʋlʋ, 3 ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ lɩɩ tǝsikile tɑɑ nɑ ɩ́ wiili-ɩ, ye ɩ mɑɣɑnɑɑ sɩ pǝ tɛmɑ kʋtɔntʋ, 4 ɩlɛ ɩ tʋ-ɩ nɑ ɩ́ cɑɑ sumɑsɩ nsi sɩ wɛnɑ sɩ ɩsɛ nɑ sɩ́ fɛɩnɑ ɑsilimɑ tɔɣɔ nɑɑlɛ nɑ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑɑsɩ nɑ heeŋ hʋntʋ nti pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ kʋsɛɛm tɔ nɑ nyɩɩlʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ hisɔpʋ tɔ kʋ piliŋɑ. 5 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ lɛntɩ sumɑsɩ nsɩ sɩ tɑɑ lɛŋkɑ kɛ sɛɛlʋ lʋm hɛɛʋ tɔɔ. 6 Ye pǝ kɑɑsɑ sumɑɣɑ ɩsɛ nyǝŋkɑ ɩlɛ ɩ kpɑɣɑ kɛlɛ nɑ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑɑsɩ, nɑ heeŋ hʋntʋ nti pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ kʋsɛɛm tɔ nɑ hisɔpʋ piliŋɑ nɑ ɩ́ ŋmilisi pǝ tǝnɑɣɑ sumɑɣɑ ŋkɑ pɑ kʋwɑ sɛɛlʋ lʋm hɛɛʋ tɔɔ tɔ kɑ cɑlǝm tɑɑ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ wei ɩnɩ ɩ kʋtɔŋ tɛmɑ mpʋ tɔ ɩ tɔɔ kɛ́ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Ɩ tɛŋ hʋlʋɣʋ sɩ ɩ fɛɩnɑ ɑsilimɑ ɩlɛnɑ ɩ́ yele sumɑɣɑ ɩsɛ nyǝŋkɑ nɑ kɑ́ sʋʋ nyɩɩtʋ. 8 Ɩlɛnɑ ɩnɩ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu nɑ ɩ́ hʋ ɩ tɔnʋɣʋ tɔɔ nyɔɔsɩ, nɑ ɩ́ sɔ lʋm ɩlɛnɑ ɩ ɑsilimɑ tɛ́. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ sʋʋkɩ tǝsikile. Amɑ ɩ kɑɑ sʋʋ ɩ cokǝle tɑɑ kɛ́, hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ siki. 9 Nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule kɛ ɩ looliɣi ɩ nyʋɣʋ nɑ ɩ tɑntʋɣʋ nɑ ɩ ɩsǝhutu nɑ ɩ nyɔɔsɩ tǝnɑ, nɑ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu nɑ ɩ́ sɔ lʋm. Ɩlɛ ɩ ɑsilimɑ kɛɛlɑɑ kɛlɛ.

10 Pǝ tɑkɩ kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule ɩlɛnɑ kʋtɔntʋ wei pǝ wɑɑwɑ mpʋ tɔ ɩ́ cɑɑ ɩwɛɛsɩ ɑpɑlʋ nyǝŋsɩ nsi sɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ nɑɑlɛ nɑ ɑlʋnyǝŋkɑ ŋkɑ kɑ tiili tɑ cɑɑmɩ tɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɑ kʋhɑʋ mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim tɔɣɔ kiloonɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ, nɑ nim liitili titite. 11 Kɔtʋlʋ wei ɩnɩ ɩ lɑkɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔ ɩ kɑ́ sɩɩ yʋlʋ ɩnɩ nɑ kʋhɑɑŋ kɛ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ kɛ Tɑcɑɑ kiŋ. 12 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩwɛɛsɩ nsɩ sɩ tɑɑ lɛŋkɑ nɑ ɩ́ lɑnɑ-kɛɣɛ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ nim liitili titite. Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ Tɑcɑɑ kɛ pǝ nɑɑlɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ. 13 Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ ɩwǝyɑɣɑ kɛ Ɩsɔ lonte tɑɑ timpi pɑ kʋɣɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ yɑɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ kɑ kpǝntɛ tɔ. Kɔtʋlʋ tǝnnɑ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ kpǝntɛ ɩsɩɩ pǝ wɛʋ ɩsɑɣɑtʋ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔm tɑɑ tɔ. Pǝ kɛ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ pʋlʋɣʋ. 14 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lii kpǝntɛ cɑlǝm tɑɑ nɑ ɩ́ tɑɑ wei ɩ tɑɣɑnǝɣɩ ɩ tɩ tɔ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ ntɔɣɔŋ nyǝŋkʋ nɔɣɔ tɑɑ, nɑ ɩ niŋ ntɔɣɔŋ ɑpɑlʋmpǝle nɑ ɩ ɑpɑlʋnɔmpǝle ntɔɣɔŋ nyǝntɛ tɔɔ. 15 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ nim liitili titite ńtɛ́ nɑ ɩ́ pǝlɩ ɩ niŋ mpǝtǝŋ tɑɑ. 16 Nɑ ɩ́ lii ɩ ntɑntɑkʋ tɑɑ nim mpɩ pǝ tɑɑ kɛ́ mpǝle ntɔɣɔŋ nyǝntɛ nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɑ nim mpi pǝ kɑɑsɑ ɩ niŋ mpǝtǝŋ tɑɑ tɔɣɔ wei ɩnɩ ɩ tɑɣɑnǝɣɩ ɩ tɩ tɔ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ ntɔɣɔŋ nyǝŋkʋ, nɑ ɩ ntɔɣɔŋ ɑpɑlʋmpǝle, nɑ ɩ ɑpɑlʋnɔmpǝle tɔɔ timpi pɑɑ tɛmɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kpǝntɛ cɑlǝm kɛ tɑɑʋ tɔ. 18 Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝle ɩ niŋ tɑɑ nim kʋkɑɑsǝm kɛ wei ɩ tɑɣɑnǝɣɩ ɩ tɩ tɔ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ Ɩsɔ kiŋ. 19 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lǝsɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kʋcɔɔʋ nɑ ɩ́ lɑ́ pǝ kɔtɑɣɑ kɛ wei ɩ tɑɣɑnǝɣɩ ɩ tɩ tɔ ɩ tɔɔ. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ kɑ kpǝntɛ. 20 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lɑ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ kʋhɑʋ nyǝŋkɑ. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ yʋlʋ ɩnǝɣɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ ɩ ɑsilimɑ tɛ́.

Polom kʋnyɔntʋ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Ye polom kɛ́ kʋnyɔntʋ nɑ ɩ́ fɛɩnɑ sɔsɔm, ɩlɛ ɩ cɑɑ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ ɩwǝyɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ŋkɑ pɑɑ hɑ Tɑcɑɑ mɑ́ nɑ pǝ́ kɛɛlɩ kʋtɔntʋ ɑsilimɑ tɔ. Nɑ ɩ́ cɑɑ mʋlʋm kʋpɑm mpi pɑ nuɣutinɑ nim tɔɣɔ kiloonɑɑ tooso nɑ nim liitili titite, 22 nɑ ɩhokɑsɩ nɑɑlɛ yɑɑ ɑlukukunɑɑ nɑɑlɛ. Pǝ tɑɑ mpi ɩ kɑ hiki tɔ. Nɑ pɑ́ lɑnɑ lɛlʋ kɛ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ lɛlʋ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 23 Pǝ tɑkɩ kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ kʋhɑɑŋ ɩnǝɣɩ kɔtʋlʋ kɛ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ kɛ Tɑcɑɑ kiŋ. 24 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ kpɑɣɑ ɩwǝyɑɣɑ nɑ nim nɑ ɩ́ hɑ Tɑcɑɑ. 25 Kɔtʋlʋ tɛŋ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ ɩwǝyɑɣɑ kɛ lɛntʋɣʋ ɩlɛnɑ ɩ́ lii cɑlǝm tɑɑ nɑ ɩ́ tɑɑ ɑsilimɑ tʋ ŋkpɑŋʋɣʋ ntɔɣɔŋ nyǝŋkʋ nɔɣɔ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑɑ tɔtɔɣɔ ɩ niŋ ntɔɣɔŋ ɑpɑlʋmpǝle nɑ ɩ ɑpɑlʋnɔmpǝle ntɔɣɔŋ nyǝntɛ tɔɔ. 26 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ pǝlɩ nim kɛ ɩ ntɑntɑkʋ mpǝtǝŋ nyǝŋkʋ tɑɑ, 27 nɑ ɩ́ lii pǝ tɑɑ kɛ́ ɩ ntɔɣɔŋ mpǝle nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 28 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɑ ɩ niŋ tɑɑ nim mpǝɣɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ lɑtʋ ntɔɣɔŋ ŋkpɑŋʋɣʋ nɔɣɔ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑɑ-wɩ tɔtɔɣɔ ɩ ɑpɑlʋmpǝle ntɔɣɔŋ nyǝntɛ nɑ ɩ ɑpɑlʋnɔmpǝle ntɔɣɔŋ nyǝntɛ pǝ tɔɔ kɛ lonɑ nnɑ ɑ tɑɑ pɑɑ tɑɑwɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kpǝntɛ cɑlǝm tɔ. 29 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ pǝlɩ ɩ niŋ tɑɑ nim kʋkɑɑsǝm kɛ yʋlʋ ɩnɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ Tɑcɑɑ kiŋ. 30 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ kpɑɣɑ ɩhokɑsɩ yɑɑ ɑlukukunɑɑ mpɑ kʋtɔntʋ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ kɔnɑ tɔ pɑ tɑɑ kɛ́ kʋlʋm 31 nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ lɛŋkɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lɑ yʋlʋ ɩnǝɣɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ Tɑcɑɑ kiŋ.

32 Kʋsǝsɩɩtʋ nti pǝ wɛɛ sɩ polom kʋnyɔntʋ ɩ́ tɔkɩ ɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ lɑpʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ.

Kutuluŋ tɔɔ hʋŋkpʋsʋlɑɣɑ

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ:

34 Ye ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ sʋʋ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ nti mɑ hɑ-mɛ tɔ tǝ tɑɑ, ɩlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ́ nɑ́ mɑ yelɑɑ nɑ hʋŋkpʋsʋlɑɣɑ tʋlʋŋɑ yɑɣɑ mǝ kutuluɣu nɑkʋlɩ kʋ koluŋɑ tɔɔ kɛ́ tɛtʋ nti ɩnɩ tɩɩ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ kɛ mpʋ tɔ tǝ tɑɑ tǝnɑ. 35 Ɩlɛ tǝyɑɣɑ tʋ polo nɑ ɩ́ heeli kɔtʋlʋ sɩ ɩ nɑwɑ pʋlʋɣʋ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ pǝ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋlʋŋɑ. 36 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ yɔɣɔtɩ nɑ pɑ́ lɑɑsɩ kutuluɣu ŋkʋ kʋ tɑɑ wontu tǝnɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ polo tʋlʋŋɑ ŋkɛɣɛ mɑɣɑsʋɣʋ. Ɩlɛ kutuluɣu ŋkʋ kʋ tɑɑ wontu tǝnɑ kɑɑ pǝsɩ ɑsilimɑ pʋlʋpʋ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ kɔtʋlʋ mǝlǝɣɩ nɑ ɩ́ tɑsɑ kutuluɣu ŋkʋ kʋ tʋlʋŋɑ kɛ mɑɣɑsʋɣʋ. 37 Ye kɑ wɛ ɑtɔntɔɔtɛ yɑɑ ɩsɛɛʋ nɑ kɑ́ tɑwɑ kutuluɣu kɛ lonte, 38 ɩlɛ kɔtʋlʋ lɩɩnɑ kutuluɣu ŋkʋ kʋ nɔnɔɣɔ nɑ ɩ́ tǝkɩ-kɛɣɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 39 Kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ sikiɣi ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ mǝlɩ nɑ ɩ́ tɑsɑ mɑɣɑsʋɣʋ, ye ɩ nɑwɑ sɩ tʋlʋŋɑ ŋkɛ kɑ sɔɔsɑ wɑŋ kɛ kutuluɣu koluŋɑ tɔɔ 40 ɩlɛ kɔtʋlʋ yele nɑ pɑ́ lǝsɩ pɛɛ wenɑ tʋlʋŋɑ ŋkɛ kɑ hikɑɑ tɔ nɑ pɑ́ lɔ-yɛɣɛ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ kɛ hute tɑɑ. 41 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ yele nɑ pɑ́ kɑɑlɩ pǝ tɑɑ tɔɔ kɛ timpi pɑɑ tɑɑwɑ tɔ nɑ pɑ lɔ pǝ tɛtʋ kɛ hute tɑɑ kɛ́ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ. 42 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɑ pɛɛ kʋfɑnɑ nɑ pɑ́ lɛɛtɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnɑ lonɑ, nɑ pɑ́ lɑ́ tɛtʋ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ kutuluɣu kɛ tɑɑʋ.

43 Ye kutuluɣu tɑɣɑnʋɣʋ wɑɑlɩ kɛ tʋlʋŋɑ tɑsɑ lɩɩʋ, 44 ɩlɛ kɔtʋlʋ kɑ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ tɑsɑ mɑɣɑsʋɣʋ, ye ɩ nɑwɑ sɩ tʋlʋŋɑ ŋkɛ kɑ sɔɔsɑɑ ɩlɛ ɑsilimɑ kʋtɔŋ kʋtɛtɛɛʋ ntɛ́. Pɑ́ nyǝnɩ kutuluɣu ŋkʋɣʋ ɑsilimɑ. 45 Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ yɔkɩ kutuluɣu ŋkʋ, nɑ kʋ pɛɛ nɑ kʋ lɔpʋtʋ, nɑ tɛtʋ nti pɑɑ tɑɑwɑ-kʋ tɔ nɑ pɑ́ kuu nɑ pɑ́ ponɑ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ kɛ hute tɑɑ nɑ pɑ́ lɔ.

46 Ye wei ɩ́ sʋʋ kutuluɣu ŋkʋ kʋ tɑɑ kɛ́ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ tɑɑ pɑ tǝkɑ-kʋɣʋ mpʋ tɔ, pʋntʋ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ kɛ́ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 47 Wei ɩ́ hǝntɑ kʋ tɑɑ, yɑɑ ɩ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ pʋlʋ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu kɛ́.

48 Ye kɔtʋlʋ mǝlɑ kutuluɣu ŋkʋ kʋ tɑɑ kɛ́ kʋtɔŋ mɑɣɑsʋɣʋ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ pǝ kpɑɣɑʋ sɑɑ wei pɑ tɑɑ-kʋ tɔ tʋlʋŋɑ tɑ tɑsɑ lɩɩʋ, ɩlɛ kɔtʋlʋ hʋlɩ sɩ kutuluɣu fɛɩ ɑsilimɑ. Mpi tɔ, kʋtɔŋ tɛmɑ.

49 Tǝyɑɣɑ tɑɣɑnʋɣʋ tɔm tɑɑ ɩlɛ, kɔtʋlʋ kɑ́ cɑɑ sumɑsɩ nɑɑlɛ, nɑ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑɑsɩ, nɑ heeŋ hʋntʋ nti pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ kʋsɛɛm tɔ, nɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ hisɔpʋ tɔ kʋ piliŋɑ. 50 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ lɛntɩ sumɑsɩ nsɩ sɩ tɑɑ lɛŋkɑ kɛ sɛɛlʋ lʋm hɛɛʋ tɔɔ. 51 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ tɑɑsɩ nɑ hisɔpʋ piliŋɑ, nɑ heeŋ hʋntʋ nti pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ kʋsɛɛm tɔ, nɑ sumɑɣɑ lɛŋkɑ, nɑ ɩ́ lii pǝ tǝnɑɣɑ sumɑɣɑ ŋkɑ pɑ kʋwɑ tɔ kɑ cɑlǝm tɑɑ nɑ sɛɛlʋ lʋm tɑɑ, nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ kutuluɣu ŋkʋ kʋ tɔɔ kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 52 Ɩlɛ ɩ kpiisɑ kutuluɣu ŋkʋ kʋ ɑsilimɑ ntɛ́ nɑ wontunɑɑ mpɛɑ. 53 Ɩlɛnɑ ɩ́ yele sumɑɣɑ ɩsɛ nyǝŋkɑ kɛ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ nɑ kɑ sʋʋ nyɩɩtʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ kutuluɣu tɔɔ, ɩlɛ kʋ pǝsɑ ŋku kʋ fɛɩnɑ ɑsilimɑ tɔɣɔlɛ.

54 Kʋsǝsɩɩtʋ nti pɑɑ tɔkɩ ɑsilimɑ kʋtɔŋ nɑ kɑɑʋ nɑ pǝ looŋɑ tɑɑ nyǝŋ tǝnɑ 55-56 nɑ hiŋ nɑ lɩɩtʋ nɑ tʋlʋŋɑsɩ nsi sɩ teeki kɔkɔ tɔ, yɑɑ hʋŋkpʋsʋlɑɣɑ tʋlʋŋɑsɩ nsi sɩ lɩɩkɩ wontu kʋsusuutu nɑ kutuluŋ tɑɑ tɔ. 57 Asilimɑ kʋtɔŋ kʋsǝsɩɩtʋnɑɑ ntɛ́, ntɩ tɩɩ hʋlǝnɑ sɑɑ wei ɑsilimɑ wɛɛ nɑ sɑɑ wei ɑ fɛɩ tɔ.

15

Apɑlʋ ɑpɑlʋtʋ ɑsilimɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: 2 Ɩ́ tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ ye cɑsɑɣɑ kpɑ ɑpɑlʋ, lʋm mpi pǝ kpeŋnɑ-ɩ tɔ pǝ kɛ́ ɑsilimɑ kɛ́. 3 Kɑ́ tɩɩ lɑɑlɑɑ nɑ kɑ́ kpɑ-ɩ te, pɑɑ pǝ kpeŋnɑ-ɩ yɑɑ pɩɩ kpeŋnɑ-ɩ ɩ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ kɛ́. 4 Kʋhǝntǝŋ wei ɩ tǝnɑ ɩ tɔɔ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ hǝntɩ yɑɑ kʋcɑcɑɣɑm tǝnɑ mpi pǝ tɔɔ ɩ kɑ́ cɑɣɑ tɔ pǝ pilisɑɑ kɛ́. 5-6 Ye wei ɩ́ tokinɑ ɩ kʋhǝntʋɣʋ ŋkʋ yɑɑ ɩ cɑɣɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu kɛ́ nɑ ɩ́ sɔ lʋm nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɑsilimɑ tɑɑ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 7-11 Ye wei ɩ tokinɑ kʋtɔntʋ ɩnɩ yɑɑ ɩ́lɛ́ ɩ tokinɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɑ sɑŋ, yɑɑ ɩ tɔ́ nɔɣɔlʋ tɔɔ kɛ́ ntɑɣɑmɑ yɑɑ pʋntʋ tokinɑ pʋlʋ mpi pǝ tɔɔ kʋtɔntʋ cɑɣɑɑ tɔ yɑɑ ɩ tɩɩ sǝɣǝlɑ-wɩ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu kɛ́ nɑ ɩ́ sɔ lʋm nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɑsilimɑ tɑɑ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. Pɑɑ kpɑɣɑnʋkpete nte tǝ tɔɔ kɛ́ ɩ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ polo ɩcɑtɛ tǝ pǝsɑ ɑsilimɑ pʋlʋ kɛ́. 12 Ye cʋɣʋ wontuɣu kɛ kʋtɔntʋ ɩnɩ ɩ tokinɑɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ yɔkɩ-kʋɣʋ. Amɑ ye tʋɣʋ nyǝŋkʋ ɩlɛ pɑ nyɑɑlɩ-kʋɣʋ lʋm kɛ teu.

13 Ye pǝ tɛmɑ kʋtɔntʋ ɩnɩ, ɩlɛ ɩ tɑŋ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu nɑ ɩ́ sɔ sɛɛlʋ lʋm, ɩlɛ ɩ kɛɛlɑ ɑsilimɑ ntɛ́. 14 Kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ tɑkɩ ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɑ ɩhokɑsɩ nɑɑlɛ yɑɑ ɑlukukunɑɑ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ ponɑ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ nɑ ɩ́ cɛlɑ kɔtʋlʋ. 15 Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lǝsɩ sumɑɣɑ lɛŋkɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ lɛŋkɑ kɛ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ ɩ kʋtɔŋ tɔɔ.

16 Ye yʋlʋ ɑpɑlʋtʋ kpemɑ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ sɔ lʋm kɛ́ nɑ ɩ́ nyǝnɩ ɩ tǝɣɩ ɑsilimɑ tʋ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 17 Ye pǝ tɑɑnɑ ɩ wontu kʋsusuutu yɑɑ ɩ tɔnʋɣʋ tɔɔ pʋlʋ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ cɔtɔ kɛ́ nɑ ɩ́ nyǝnɩ ɩ tǝɣɩ ɑsilimɑ tʋ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ.

18 Ye ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ pɑ kpɛntɑɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ sɔ lʋm kɛ́, nɑ pɑ́ nyǝnɩ pɑ tǝɣɩ ɑsilimɑ nyǝ́mɑ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ.

Alʋ ɑlʋtʋ ɑsilimɑ

19 Ye ɑlʋ nɑɑkɩ ɩsɔtʋ ɩ pǝsɑ ɑsilimɑ tʋ kɛ́ hɑlǝnɑ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Ye wei ɩ tokinɑ-ɩ wɑɑtʋ ɩnɩ pʋntʋ pǝsɑ ɑsilimɑ tʋ tɔtɔɣɔ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 20 Pɑɑ nyɑɑlʋɣʋ kɛ ɩ hǝntɑɑ yɑɑ kpete tɔɔ kɛ́ ɩ cɑɣɑɑ, tǝ pǝsǝɣɩ ɑsilimɑ nyǝntɛ kɛ́. 21-22 Ye wei ɩ tokinɑ nyɑɑlʋɣʋ ŋkʋ yɑɑ kpete ntɛ́ ɩ kɑ cɔtɔ ɩ wontu kɛ́ nɑ ɩ́ sɔ lʋm nɑ ɩ́ nyǝnɩ ɩ tǝɣɩ ɑsilimɑ tʋ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 23 Ye pʋlʋpʋ tokinɑ kʋhǝntʋɣʋ ŋkʋ yɑɑ kpete ntɛ́, ɩlɛnɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ tokinɑ-wɩ ɩ pǝsɑ ɑsilimɑ tʋ kɛ́ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 24 Ye yʋlʋ hǝntǝɣǝnɑ ɩ ɑlʋ nɑ pǝ́ pɑnɑ sɩ ɩ́lɛ́ ɩ ɩsɔtʋ nɑʋ kʋyɑkʋ ntɛ́, nɑ pǝ́ lɩɩ nɑ pǝ́ tokǝnɑ ɑpɑlʋ, pǝ wɛɛ sɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ nyǝnɩ ɩ tǝɣɩ ɑsilimɑ tʋ tɔtɔɣɔ, hɑlǝnɑ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Pɑɑ kʋhǝntʋɣʋ ŋku kʋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ wɛɛ, kʋlɛ kʋ pǝsɑ ɑsilimɑ kɛ́.

25 Ye ɑlʋ ɩsɔtʋ nɑʋ kʋyɛɛŋ kǝlɑ ɩsɩɩ ɩ tɩɩ nɑɑkɩ tɔ, yɑɑ cɑlǝm kpeŋnɑ-ɩ yem nɑ pǝ́ tɑ́ kɛ́ ɩ ɩsɔtʋ nɑʋ kʋyɛɛŋ, ɩ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ tɔtɔɣɔ wɛɛ ɑnɩ ɑ tɑɑ kɛ́. 26 Kʋhǝntǝŋ wei ɩ tǝnɑ ɩ tɔɔ ɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ hǝntɩ yɑɑ kʋcɑcɑɣɑm tǝnɑ mpi pǝ tɔɔ ɩ kɑ́ cɑɣɑ tɔ pǝ pilisɑɑ kɛ́. 27 Ye wei ɩ tokinɑ nyɑɑlʋɣʋ ŋkʋ yɑɑ kʋcɑcɑɣɑm mpɩ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu kɛ́ nɑ ɩ́ sɔ lʋm nɑ ɩ́ nyǝnɩ ɩ tǝɣɩ ɑsilimɑ tʋ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ.

28 Ye cɑlǝm lɩɩʋ sǝŋɑɑ ɩlɛ, ɩ tɑŋ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, ɩlɛ ɩ ɑsilimɑ tɛmɑɣɑlɛ. 29 Kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ tɑkɩ ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ kɔtʋlʋ kɛ ɩhokɑsɩ nɑɑlɛ yɑɑ ɑlukukunɑɑ nɑɑlɛɣɛ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ. 30 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lǝsɩ sɩ tɑɑ lɛŋkɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ lɛŋkɑ kɛ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ ɑlʋ kɛ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ Tɑcɑɑ kiŋ tǝnɑ nɑ pǝ́ kɛɛlɩ ɩ ɑsilimɑ.

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi nɑ Alɔŋ kɛ heeluɣu sɩ: Ɩ́ tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ ɩ́ tɑɑ kpǝtǝnɑ tǝsulle cokǝle kɛ mǝ ɑsilimɑ wɑɑtʋnɑɑ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ kʋ-mɛ sɩ ɩ́ pilisɑ mɑ tǝcɑɣɑlɛ nte tǝ wɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ tɔ.

32-33 Ye kʋtɔŋ kpɑnɑ ɑpɑlʋ nɑ lʋm kpeŋnɑ-ɩ, yɑɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ kpemnɑ, yɑɑ ɑlʋ nɑɑkɩ ɩsɔtʋ yɑɑ kʋtɔŋ kpɑ-ɩ nɑ cɑlǝm kpeŋnɑ-ɩ, yɑɑ ɩ́ nɑ ɑpɑlʋ pɑ kpɛntɑ ɩ sɑŋʋɣʋ wɑɑtʋ. Kʋsǝsɩɩtʋnɑɑ mpɑ ɩ́ kɑ́ tɔkɩ tɔɣɔlɛ.

16

Ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ tɔm

1 Wɑɑtʋ wei Alɔŋ pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ kɔnɑ kɔtɑɣɑ tulɑɑlʋ kpɑɩ nyǝŋ nɑ pɑ́ sɩ́ tɔ, pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ:

2 Heeli nyɑ́ tɑɑlʋ Alɔŋ sɩ ɩ́ tɑɑ sʋʋkɩ yem yem kɛ́ pʋʋɣʋ kʋkɑkɑɣɑʋ wɑɑlɩ kɛ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tǝcɑɣɑlɛ tɑɑ kɛ́ timpi Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ wɛɛ tɔ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ sɩ́ sɑɑ wei Ɩsɔ tiiki ɑtɑkɑɑ pǝle tɔɔ kɛ́ ɩsɔŋmʋntʋ tɑɑ tɔ.

3 Pǝ tɔɔ tɔ, ye ɩ cɑɑkɩ kɑtɛ tǝcɑɣɑlɛ tɑɑ kɛ́ sʋʋʋ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ cɑɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ lɑtǝcɛ kʋfɑlʋ nɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ pǝ ɩwɑɑʋ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ sɔ lʋm nɑ ɩ́ suu kɔtɑɣɑ wontu. Ɩsɩɩ kponkpontu toŋ nyǝntʋ kɔmsɑ, nɑ pǝ toko, nɑ pǝ tɑmpɑlɑ, nɑ pǝ nyʋɣʋ sɑɑlɑɣɑ. 5 Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle nyǝ́mɑ kɑ cɛlɛ-ɩ tɔtɔɣɔ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ pǝŋtʋlʋŋ kɛ nɑɑlɛ, nɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusiɣi kɑ tǝnɑ tɔ kɑ ɩwɑɑʋ.

6 Ɩlɛnɑ Alɔŋ kɔnɑ lɑtǝcɛ nɑ ɩ́ lɑ kɔtɑɣɑ kɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. Ɩ tɛŋ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ ɩ nyʋɣʋ tɔɔ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ nyɔɔŋ tɔɔ. 7 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ Alɔŋ ponɑ pǝŋtʋlʋŋ ɩnɩ ɩ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ sɩɩ-ɩ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ kɛ tǝsulle cokǝle nɔnɔɣɔ. 8 Ɩlɛnɑ Alɔŋ tɔ tɛtɛ kɛ́ pǝŋtʋlʋŋ ɩnɩ ɩ nɑɑlɛ ɩ tɔɔ nɑ pǝ́ hʋlɩ-ɩ Tɑcɑɑ nyǝŋkʋ nɑ ɩlɔɣɔʋ Asɑsɛɛlɩɑ nyǝŋkʋ. lɛlɑɑ sɩ lonte wʋlɑɣɑ nyǝntɛ tǝlǝɣɩ pɑ yɑɑ mpʋ. Lɛlɑɑ sɩ ɩlɔɣɔʋ ɩsɑɣɑʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ cɑkɩ timpi pǝ wɛ sɔɣɔntʋ tɔɣɔ. 9 Ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ pǝŋtʋlʋɣʋ ŋku tɛtɛ tɔɣɑɑ sɩ kʋ kɛ́ Tɑcɑɑ nyǝŋkʋ tɔɣɔ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. 10 Pǝ kɑɑsǝɣɩ pǝŋtʋlʋɣʋ ŋku tɛtɛ tɔɣɑɑ sɩ ɩlɔɣɔʋ nyǝŋkʋ ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ ɩ́ sɩɩ-kʋɣʋ Tɑcɑɑ kiŋ nɑ kʋ ɩsɛ nɑ sɑmɑɑ ɩsɑɣɑtʋ mǝlɩ kʋ nyʋɣʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ-kʋɣʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tisi-kʋɣʋ ɩlɔɣɔʋ Asɑsɛɛlɩ.

ɑ 1:1 cokǝle: Cokǝle nte tǝ tɔm pɑ yɔɣɔtɑ cǝnɛ tɔ tǝ tɑ kɛ tɑɑlɛ cokǝle kɛ yem. Pɔɔŋ kɛ pɑ lʋʋwɑ nɑ pɑ sɑɑkɩ pǝ kpɑtǝŋ. Pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ hɛtɩ-tɛ nɑ pɑ kpili nɑ pɑ sǝɣǝlɩ nɑ pɑ ponɑ tiili nɑ pɑ tɑɣɑnɩ-tɛɣɛ sikuɣu.

ɑ 2:14 wɔkɩ: Wɔpʋ mpi pɑ yɔɣɔtǝɣɩ cǝnɛ tɔ, pǝ nǝɣǝsǝnɑ kɛ ɩsɩɩ pɑ wɔkʋɣʋ mǝsɩ kɛ Lǝkpɑ tɑɑ nɑ pɑ ŋmɑɣɑlǝɣɩ tɔ.

ɑ 8:7 kɔtɑɣɑ pɛntɛ tɑkɑ: Wontuɣu ŋku pɑ yɑɑ sɩ kɔtɑɣɑ pɛntɛ tɔ, kʋ kɛ kɔtǝlɑɑ toko

ɑ 8:8 wɑlɑ pee tɑkɑ: Pǝ kɛ́ kɔtɑɣɑ wontu nti pɑ nɑɑkɑɣɑnɑ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ tɔɣɔ. Tǝ tɑ nyɩ ɩsǝnɑ pɑ lɑkɑɣɑnɑ-tɩ tɔ.

ɑ 11:29-30 kʋtʋntʋlʋkpɑnɑɑ cɑmnɑ: Pɛlɛ pɑ tɛ mpiiu nɔɣɔlʋɣʋ, ɩ wɛɛtʋ nɑ ɩ yɑɑsi wɛ teitei ɩsɩɩ fɩɩ. Amɑ ɩ tɔɔmǝŋ wɛ ɩsɩɩ mpiiu.

ɑ 13:29 kɑɑʋ yɑɑ lɩɩtʋ: Cǝnɛ pǝ pɑɑsǝnɑ kʋtɔmǝŋ wei ɩ kpɑɑkɩ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ tɔ ɩ tike kɛ. Ɩsɩɩ kɑɑʋ nɑ lɩɩtʋ nɑ pǝ looŋɑ tǝnɑ.

ɑ 14:52 Kʋkɑlǝtʋ tǝnɛ tǝ topilɑɑ tɔ, tɑ lɑpǝnɑ mpʋ sɩ pǝ sǝnɑ kɑllʋ. Mpi tɔ, tǝ tɛmɑ pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ pǝ hǝlɑ yɑɑʋ kɛ kʋkɑlǝtʋ 51 tɑɑ. Ye tǝ tɑɣɑnɑ kpɑɣɑʋ kɛ mpʋ pǝ kɑlʋɣʋ fɛɩ leleŋ.

ɑ 16:8 Asɑsɛɛlɩ: Ɩlɔɣɔʋ wei ɩnɩ ɩ tɔm pɑ yɔɣɔtɑ cǝnɛ tɔ tǝ tɑ nyǝmɩ-ɩ,

Kʋkɑlʋɣʋ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

KƲKALƲƔƲ

TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Pɑ yɑɑkɩ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ sɩ, kʋkɑlʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ. Mpi tɔ, kɑ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ heelɑ Alɔŋ nɑ Moisi sɩ pɑ́ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ yǝlɑɑ. Tɔm nɑɑlɛɣɛ pɑ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Kʋkɑlʋɣʋ lɛŋkʋ kɛ Holɛpʋ pʋɣʋ kiŋ, nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ pukinɑ tɛtʋ nti Ɩsɔ hɑ-wɛ tɔ tǝ tɑɑ. Pɑ tɑ tɑlɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ lɑ-wɛ nɑ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ sʋʋʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ cɑɑlɑ-wɛ nɑ pɑ́ cɔɔ yem kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Pɑ cɔɔ mpʋ ɩlɛnɑ pɑ́ tɑlɑ Mowɑpʋ tɛtʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ tɔmɑ Moisi sɩ, ɩ́ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔtɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ sɑɑlɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ pɑ tɩ sɩ pɑ tɛsǝɣɩ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ ŋkɛ nɑ pɑ́ polo tɛtʋ nti Ɩsɔ hɑ-wɛ tɔ tǝ tɑɑ. Ɩsɔ sɛɣɛsɑ-wɛɣɛ sɔsɔm tɔtɔɣɔ wɑɑtʋ ɩnɩ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Kʋkɑlʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɣɑnǝɣɩ pɑ tɩ sɩ pɑ puki Kɑnɑɑŋ tɛtʋ, titite 1:1–10:10

Pɑ cɔɔ yem kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, titite 10:11–21:35

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sʋʋʋ kɛ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ, titite 22–36

ƖSƐƔƐLƖ NYƎMA KƐ HOLƐPƲ WƲLAƔA TƐTƲ TAA

1

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpekɑ kʋkɑlʋɣʋ

1 Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɩɩ Icipiti tɑɑ, ɩlɛnɑ pǝnɑɣɑ siki. Pǝ tɑlɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ, kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ heeli Moisi kɛ Ɩsɔ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tǝsulle cokǝle nte pɑ lɔpǝnɑ pɔɔŋ tɔ tǝ tɑɑ kɛ́ Sinɑyi wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ: 2 Nyɑ́ nɑ Alɔŋ ɩ́ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ, nɑ ɩ́ tʋ́ pɑ hǝlɑ kɛ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. Nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nɑ pɑ tɛɛsɩ. 3 Pǝ kpɑɣɑʋ ɩfepiyɑ mpɑ pɑ wɛnɑ pɩɩsɩ hiu nɑ wɑɑlɩ, nɑ pɑ́ mʋnɑ pɑ polo yoou tɔ. Nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tintikɑ. 4 Pɑɑ kpekǝle nte tǝ lʋlʋŋ nyʋɣʋ tʋ ɩ́ sɔɔsɩ mǝ tɔɔ nɑ pɑ́ sǝnɑ-mɛ. 5 Mpɛ ɩnɩ pɑ hǝlɑ ntɔ: Lupɛŋ kpekǝle tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Setewu pǝyɑlʋ Ilisuu. 6 Simiyɔŋ nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Sulisɑtɑɩ pǝyɑlʋ Selumǝyɛlɩ. 7 Yutɑ nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Aminɑtɑpɩ pǝyɑlʋ Nɑsɔŋ. 8 Ɩsɑkɑɑ nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Suwɑɑ pǝyɑlʋ Netɑneyɛlɩ. 9 Sɑpulɔŋ nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Helɔŋ pǝyɑlʋ Ɩliyɑpɩ. 10 Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Ɩfǝlɑyim nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Amihuti pǝyɑlʋ Ɩlisɑmɑ. Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ nɑɑlɛ nyǝŋ Mɑnɑsee nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Petɑsuu pǝyɑlʋ Kɑmliyɛlɩ. 11 Pɛncɑmɛɛ nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Kitoni pǝyɑlʋ Apitɑŋ. 12 Tɑŋ nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Amisɑtɑɩ pǝyɑlʋ Ahiyesɛɛ. 13 Asɛɛ nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Okǝlɑŋ pǝyɑlʋ Pɑkiyɛlɩ. 14 Kɑtɩ nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Teuwɛlɩ pǝyɑlʋ Ɩliyɑsɑfɩ. 15 Nɛfǝtɑli nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ Ɩnɑŋ pǝyɑlʋ Ahilɑ.

16 Ɩsɛɣɛlɩ lʋlʋŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lǝsɑ mpʋ tɔɣɔlɛ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔtɔ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ sɔɔsɑ ɑpɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ ɩnǝɣɩ pɑ tɔɔ sɩ pɑ́ sǝnɑ-wɛ. 18 Pɑ́ koti yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ. Pɑ́ tʋ́ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ wɛnɑ pɩɩsɩ hiu nɑ wɑɑlɩ tɔ pɑ hǝlɑ kɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ, nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nɑ pɑ tɛɛsɩ. 19 Holɛpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ Moisi kɑlɑ kʋkɑlʋɣʋ ŋkʋ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ-ɩ tɔ.

20-43 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɑlɑ pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle nte tǝ lʋlʋɣʋ, nɑ tǝ tɛɛsɩ nyǝ́mɑ. Nɑ pɑ́ tʋ́ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ tɑlɑ pɩɩsɩ hiu nɑ wɑɑlɩ, nɑ pɑ́ mʋnɑ yoou pote tɔ pɑ hǝlɑ kɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Yɑkɔpʋ pǝyɑlʋ sɔsɔ Lupɛŋ kpekǝle kɛ pɑ cɑɑlǝnɑɑ. Pɑ nyʋɣʋ ntɔ:

Lupɛŋ kpekǝle nyǝ́mɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑtoso nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (46500). Simiyɔŋ nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩtoso nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (59300). Kɑtɩ nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (45650). Yutɑ nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nɑ nɑsǝtoso (74600). Ɩsɑkɑɑ nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nɑ nɑsǝlɛ (54400). Sɑpulɔŋ nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɑsǝlɛ (57400). Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (40500). Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ lɛlʋ Mɑnɑsee nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ (32200). Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nɑ nɑsǝlɛ (35400). Tɑŋ nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑlɛ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (62700). Asɛɛ nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ kʋlʋm nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (41500). Nɛfǝtɑli nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso nɑ nɑsǝlɛ (53400).

44 Moisi nɑ Alɔŋ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ lʋlʋŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, pɑ kɑlɑ yǝlɑɑ nɑ pǝ́ lɩɩ ɩsǝnɑ tɔɣɔlɛ. 45 Ɩsɛɣɛlɩ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ wɛnɑ pɩɩsɩ hiu nɑ wɑɑlɩ, nɑ pɑ́ mʋnɑ yoou pote tɔ, 46 pɑ kpɛntɑ iyisi nɑsǝtoso nɑ tooso nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (603550).

Lefii kpekǝle nyǝ́mɑ tǝmlɛ

47 Pɑ tɑɑ kpɛnnɑ Lefii kpekǝle nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kɑlɑ. 48 Tɑcɑɑ kɑ kisinɑ Moisi kɛ́ sɩ, 49 ɩ́ tɑɑ kpɛntɩ-wɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tɔɔ nɑ ɩ́ kɑlɑ. 50 Amɑ ɩ́ yelinɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ cokǝle nɑ tǝ tɑɑ wontu tǝnɑ nɑ pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ. Mpɛ pɑɑ kpɑkǝɣǝnɑ cokǝle nɑ tǝ tɑɑ wontu nɑ pɑ́ lɑɣɑsǝɣɩ lonɑ, nɑ pɑ́ sikiɣi nɑ pɑ́ cɔɔkǝnɑ-tɛ. 51 Ye Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑɣɑsǝɣɩ lonte, Lefii nyǝ́mɑ mpɛ pɑɑ hɛtǝnɑ-tɛ, nɑ pɑ́ ponɑ timpi pɑɑ siki tɔ. Kpɑɩ tʋ ɩ́ kpǝtǝnɑɑ ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ. 52 Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei, ɩ yoolɑɑ kpekǝle cɔlɔɣɔ ɩ kɑ siki ɩ tuutɑ kiŋ. 53 Amɑ Lefii nyǝ́mɑ tike kɑ́ sikinɑ nɑ pɑ́ cɔɔ cokǝle. Nɑ pɑ́ feŋiɣi tǝ tɔɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ kpǝtǝnɑ-tɛɣɛ sɔsɔm, nɑ mɑ́ mʋnɑ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

54 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ tʋɣʋ Moisi tɔ.

2

Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyǝ́mɑ pɩɩlɑ pɑ cokɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: 2 Pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ́ siki pɑ kpekǝle tuutɑ kiŋ, nɑ pɑ́ cɔɔnɑ Ɩsɔ cokǝle nɑ pǝ́ hɑtǝlǝnɑ-tɛɣɛ mɑɣɑnɑ.

3-8 Yutɑ yoolɑɑ tintiɣile kɑ́ wɛɛnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ pɑ tuutɑ kite. Mpɑ pɑ mʋnɑ yoou pote tɔ, pɑ sɔsɔ ntɛ́ pɑ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ Aminɑtɑpɩ pǝyɑlʋ Nɑsɔŋ. Nɑ ɩ yoolɑɑ kɛ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nɑ nɑsǝtoso (74600). Ɩsɑkɑɑ nyǝ́mɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Suwɑɑ pǝyɑlʋ Netɑneyɛlɩ. Ɩ yoolɑɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nɑ nɑsǝlɛ (54400). Sɑpulɔŋ nyǝ́mɑ yoolɑɑ tintiɣile nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Helɔŋ pǝyɑlʋ Ɩliyɑpɩ. Ɩ yoolɑɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosomopɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɑsǝlɛ (57400). 9 Yutɑ yoolɑɑ tintiɣile tǝnɑ kpɛntɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑtoso nɑ nɑsǝlɛ (186400). Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ looŋɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ ntɛ́.

10-15 Lupɛŋ nyǝ́mɑ yoolɑɑ tintiɣile kɑ́ wɛɛnɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ kɛ́ pɑ tuutɑ kite. Mpɑ pɑ mʋnɑ yoou pote tɔ, pɑ sɔsɔ ntɛ́ pɑ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ Setewu pǝyɑlʋ Ɩlisuu. Ɩ yoolɑɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑtoso nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (46500). Simiyɔŋ nyǝ́mɑ yoolɑɑ tintiɣile nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Sulisɑtɑɩ pǝyɑlʋ Selumǝyɛlɩ. Ɩ yoolɑɑ wɛ iyisi pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩtoso nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (59300). Kɑtɩ nyǝ́mɑ yoolɑɑ tintiɣile nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Teuwɛlɩ pǝyɑlʋ Ɩliyɑsɑfɩ. Ɩ yoolɑɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (45650). 16 Lupɛŋ nyǝ́mɑ yoolɑɑ tintiɣile tǝnɑ kpɛntɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (151450). Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ looŋɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ntɛ́.

17 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Lefii nyǝ́mɑ nɑ́ tǝŋǝɣǝnɑ Ɩsɔ cokǝle kɛ lɔlɔ loosi nɑɑlɛ, nɑ wɑɑlɩ nyǝnsɩ nɑɑlɛ hɛkʋ tɑɑ. Mpɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑɑ tɔ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kɛ́. Pɑɑ wei kɛ́ ɩ lonte tɑɑ. Nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tuutɑ.

18-23 Ɩfǝlɑyim yoolɑɑ tintiɣile kɑ́ wɛɛnɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ kɛ́ pɑ tuutɑ kite. Mpɑ pɑ mʋnɑ yoou pote tɔ pɑ sɔsɔ ntɛ́ pɑ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ Amihuti pǝyɑlʋ Ɩlisɑmɑ. Ɩ yoolɑɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (40500). Mɑnɑsee yoolɑɑ tintiɣile nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Petɑsuu pǝyɑlʋ Kɑmliyɛlɩ. Yoolɑɑ wɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ (32200). Pɛncɑmɛɛ yoolɑɑ tintiɣile nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Kitoni pǝyɑlʋ Apitɑŋ. Ɩ yoolɑɑ wɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nɑ nɑsǝlɛ (35400). 24 Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ yoolɑɑ tintiɣile tǝnɑ kpɛntɑ iyisi pǝlefɛɩ nɩɩnʋwɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ yʋlʋpee nɩɩnʋwɑ (108100). Looŋɑ tooso nyǝŋkɑ kɑnɛ kɑɑ tǝŋnɑ ntɛɣɛ Lefii kpekǝle.

25-30 Tɑŋ nyǝ́mɑ yoolɑɑ tintiɣile kɑ́ wɛɛnɑ ilim tǝlɩɩlɛ mpǝtǝŋ tɔɔ kɛ́ pɑ tuutɑ kite. Mpɑ pɑ mʋnɑ yoou pote tɔ, pɑ sɔsɔ ntɛ́ pɑ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ Amisɑtɑɩ pǝyɑlʋ Ahiyesɛɛ. Ɩ yoolɑɑ wɛ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑlɛ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (62700). Asɛɛ nyǝ́mɑ yoolɑɑ tintiɣile nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Okǝlɑŋ pǝyɑlʋ Pɑkiyɛlɩ. Ɩ yoolɑɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ kʋlʋm nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (41500). Nɛfǝtɑli nyǝ́mɑ yoolɑɑ tintiɣile nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Ɩnɑŋ pǝyɑlʋ Ahilɑ. Ɩ yoolɑɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso nɑ nɑsǝlɛ (53400). 31 Tɑŋ nyǝ́mɑ yoolɑɑ tintiɣile tǝnɑ kpɛntɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɑsǝtoso (157600). Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ looŋɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋkɑ ntɛ́. Pɑɑ kpekǝle nte tɩɩ wɛɛ tǝ tuutɑ wɑɑlɩ kɛ́ nɑ tǝ́ tɔŋ.

32 Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑ pɑ yoolɑɑ mpɑ pɑ kɑlɑɑ tɔ, pɑ kpɛntɑ iyisi nɑsǝtoso nɑ tooso nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (603550). 33 Pɑ tɑ kpɛŋnɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kɑlɑ. Teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Moisi tɔ.

34 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑkɑɣɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi tɔ. Pɑɑ mpɑ pɑ sikɑɣɑ pɑ tuutɑ cɔlɔɣɔ. Nɑ pɑ́ tɔŋ ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ pɑ kpekɑ nɑ pɑ lʋlʋŋ tɔ.

3

Lefii kpekǝle nyǝ́mɑ tǝmɑ

1 Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ Moisi kɛ Holɛpʋ pʋɣʋ tɑɑ tɔ, ɩ nɑ ɩ tɑɑlʋ Alɔŋ pɑɑ wɛnɑ piyɑ mpɑ tɔɣɔlɔ. 2 Alɔŋ pǝyɑlɑɑ kɑ wɛ liɣiti kɛ́. Pɑ sɔsɔ ntɛ́ Nɑtɑpɩ, nɑ pǝ́ fɛɛ Apihu, nɑ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Ɩtɑmɑɑ. 3 Pɑɑ tɛmɑ-wɛɣɛ kɔtǝlɑɑ kpɑʋ kɛ́. Hɑlǝnɑ pɑ́ pǝlɩ-wɛɣɛ kɔtɑɣɑ nim kɛ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ. 4 Amɑ Nɑtɑpɩ nɑ Apihu pɑ sǝpɑ cokǝle kiŋ kɛ Holɛpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑ kɔnɑ kɔkɔ kpɑɩ nyǝŋkɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Ɩlɛ pɑ tɑɑ wɛɛnɑ ɑpɑlʋpiyɑ. Ɩlɑsɑɑ nɑ Ɩtɑmɑɑ pɑɑ wɛnnɑ pɑ cɑɑ Alɔŋ kiŋ nɑ pɑ́ lɑkɩ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 6 Yɑɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ ń sɔɔsɩ-wɛɣɛ kɔtʋlʋ Alɔŋ tɔɔ, nɑ pɑ́ sǝnɑ-ɩ. 7 Pɑɑ lɑkɩ pɑ tǝmɑ nnɑ pǝ tʋ pɑ́ nɑ sɑmɑɑ tɔɣɔ tɑm kɛ́ cokǝle kiŋ, nɑ pɑ́ lɑkɩ tǝ tǝmlɛ. 8 Nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ tǝ tɑɑ wontunɑɑ. Pɑ́ lɑkɩ tǝ tǝmɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɔɣɔ. 9 N kɑ́ cɛlɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ́. Nɑ pɑ́ pǝsɩ ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tillɑɑ. 10 Nɑ ń feŋ nɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ tike pɑ́ lɑkɩ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ. Ye wei ɩ́ sʋʋ pǝ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑ́ kɛ́ kɔtʋlʋ ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu sɩ: 12 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ lǝsǝnɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ lɛlɑɑ tǝnɑ tɑɑ sɩ, pɑ́ pǝsɩ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ. Nɑ pɑ́ lɛɛtɩ Ɩsɛɣɛlɩ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ lonte. 13 Kʋyɑŋku mɑ kʋ́ Icipiti nyǝ́mɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ tǝnɑ tɔ, mɑ sɩɩ mɑ tǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ tɔlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋ nyǝnsɩ kɛ́. Mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

Lefii kpekǝle kʋkɑlʋɣʋ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi kɛ Holɛpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ: 15 Kɑlɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ ń kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nɑ pɑ tɛɛsɩ. Pǝ kpɑɣɑʋ ɑpɑlʋpiyɑ nsi sɩ wɛnɑ ɩsɔtʋ kʋlʋm nɑ wɑɑlɩ tɔ.

16 Ɩlɛnɑ Moisi lɑ mpʋ.

17 Lefii pǝyɑlɑɑ hǝlɑ ntɛ́ Kɛɛsɔŋ, nɑ Kehɑtɩ, nɑ Melɑli. 18 Kɛɛsɔŋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Lipini nɑ Simeyi. Mpɛ ɩnɩ pɑ pǝsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-wɛɣɛ pɑ hǝlɑ. 19 Kehɑtɩ nyǝ́mɑ ntɛ́ Amǝlɑm nɑ Ɩsɑɑ nɑ Hepǝlɔŋ nɑ Wusiyɛlɩ. Mpɛ ɩnɩ pɑ pǝsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. 20 Melɑli nyǝ́mɑ ntɛ́ Mɑlii nɑ Musi. Mpɛ ɩnǝɣǝlɛ pɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. Mpɛ pɑ kɛnɑ Lefii kpekɑ nyǝ́mɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ.

21 Kɛɛsɔŋ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ fɑɣɑ tɔm nɑɑlɛɣɛ. Lipini nyǝŋkʋ nɑ Simeyi nyǝŋkʋ. 22 Kʋkɑlʋɣʋ wɑɑtʋ, pɑ hikɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑpɑlʋpiyɑ mpɑ pɑ wɛnɑ ɩsɔtʋ kʋlʋm nɑ wɑɑlɩ tɔɣɔ, iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (7500). 23 Mpɛ ɩnɩ pɑ sikɑɣɑnɑ cokǝle wɑɑlɩ nɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ. 24 Lɑyɛlɩ pǝyɑlʋ Ɩliyɑsɑfɩ kɛlɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ. 25 Kʋlʋmɑɑ mpɛ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ cokǝle tɑɑ nɑ tǝ wɑɑlɩ tɔɔ. Nɑ tǝ tɔɔ kʋtɑkʋɣʋ, nɑ tǝ nɔnɔɣɔ pʋʋɣʋ kʋkɑkɑɣɑʋ. 26 Nɑ kɑlɑɑ wei ɩ cɔɔnɑ cokǝle nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔ ɩ pɔɔŋ nɑ ɩ nɔnɔɣɔ nyǝŋ nɑ pǝ ŋmɩɩsɩ. Mpɛ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ.

27 Kehɑtɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ fɑɣɑ tɔm liɣiti kɛ́. Amǝlɑm nyǝ́mɑ, nɑ Ɩsɑɑ nyǝ́mɑ, nɑ Hepǝlɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ Wusiyɛlɩ nyǝ́mɑ. 28 Pɑ kɑlɑ pǝ kpɑɣɑʋ ɑpɑlɑɑ, nɑ ɑpɑlʋpiyɑ mpɑ pɑ wɛnɑ ɩsɔtʋ kʋlʋm nɑ wɑɑlɩ tɔ. Pɑ wɛ iyisi pǝlefɛɩ nɑ nɑsǝtoso (8600). Pɑ nyǝntɛ ntɛ́ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ wontunɑɑ pɑɑsǝnɑʋ. 29 Cokǝle ilim mpǝtǝŋ tɔɔ kɛ́ pɑ sikɑɑ. 30 Pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Wusiyɛlɩ pǝyɑlʋ Ɩlisɑfɑŋ. 31 Pɛlɛ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ, nɑ tɑɑpǝlɩ, nɑ fǝtǝlɑnɑɑ tǝsɩɩlɛ, nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛnɑɑ. Nɑ cokǝle tɑɑ wontunɑɑ mpɑ pɑ lɑkǝnɑ tɔ. Nɑ pǝ tɑɑ pʋʋɣʋ kʋkɑkɑɣɑʋ.

32 Lefii nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ sɔsɔ ntɛ́ kɔtʋlʋ Alɔŋ pǝyɑlʋ Ɩlɑsɑɑ. Ɩnɩ ɩ feŋiɣinɑ cokǝle pɑɑsǝnlɑɑ tɔɔ.

33 Melɑli lʋlʋŋ nyǝ́mɑ fɑɣɑ tɔm nɑɑlɛɣɛ: Mɑlii nyǝ́mɑ, nɑ Musi nyǝ́mɑ. 34 Pɑ kɑlɑ pǝ kpɑɣɑʋ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑpɑlʋpiyɑ, mpɑ pɑ wɛnɑ ɩsɔtʋ kʋlʋm nɑ wɑɑlɩ tɔ. Nɑ pɑ kpɛntɩ iyisi nɑɑtoso nɑ ŋmʋnʋɣʋ (6200). 35 Pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Apihɑyili pǝyɑlʋ Suluyɛlɩ. Nɑ mpɛ ɩnɩ pɑ sikɑɣɑnɑ cokǝle ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ. 36 Melɑli nyǝ́mɑ tǝmlɛ ntɛ́ sɩ pɑ́ pɑɑsǝnɑ cokǝle kpɑtǝŋ kʋwɑlǝŋ, nɑ kʋkɑɣɑŋ nɑ tesikɑsɩ, nɑ sɩ tɑpǝŋ tɛɛ nyǝɣǝtʋ kʋtemtu, nɑ pǝ wontu. Nɑ pǝ tǝnɑ mpi pɑ lɑkǝnɑ tɔ. 37 Nɑ kɑlɑɑ tesikɑsɩ, nɑ sɩ tɑpǝŋ tɛɛ nyǝɣǝtʋ kʋtemtu, nɑ pǝ kɑŋkɑnɑsɩ nɑ pǝ ŋmɩɩsɩ.

38 Cokǝle ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ Moisi nɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑɑ sikɑɑ. Mpɛ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ cokǝle nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɔɣɔ. Ye kpɑɩ tʋ ɩ kpǝtǝnɑɑ ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ.

39 Lefii nyǝ́mɑ tǝnɑ, pǝ kpɑɣɑʋ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑpɑlʋpiyɑ mpɑ pɑ wɛnɑ ɩsɔtʋ kʋlʋm nɑ wɑɑlɩ tɔ. Pɑ kpɛntɑ ɩsɩɩ iyisi hiu nɑ nɑɑlɛ (22000). Ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi nɑ Alɔŋ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɑlɑ-wɛ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ.

Pɑ sɩɩ Lefii nyǝ́mɑ kɛ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ lonɑ

40 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ mpɑ pɑ wɛnɑ ɩsɔtʋ kʋlʋm nɑ wɑɑlɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ń tʋ́ pɑ hǝlɑ kɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 41 Sɩɩ Lefii nyǝ́mɑ nɑ pɑ mpɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑpɑlʋpiyɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnsɩ lonte tɑɑ. Nɑ ń sɩɩ Lefii nyǝ́mɑ tɔlɑ nɑ ɑ mpɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋ nyǝnɑ lonɑ tɑɑ. Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ nyǝm ntɛ́.

42 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ tǝnɑ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ tʋɣɩ-ɩ tɔ. 43 Pǝ kpɑɣɑʋ mpɑ pɑ wɛnɑ ɩsɔtʋ kʋlʋm nɑ wɑɑlɩ tɔ, nɑ pɑ́ tʋ́ pɑ hǝlɑ kɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Pɑ wɛ iyisi hiu nɑ nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso (22273). 44 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu sɩ: 45 Sɩɩ Lefii nyǝ́mɑ nɑ pɑ mpɑɑ, nɑ pɑ́ pǝsɩ mɑ nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ lonte tɑɑ. Nɑ ń lɑ mpʋ tɔtɔɣɔ Lefii nyǝ́mɑ tɔlɑ, kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ lonte tɑɑ. Mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 46 Ɩsɛɣɛlɩ ɑpɑlʋpiyɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso (273) pɑɣɑtǝnɑ ntɛɣɛ Lefii nyǝ́mɑ. Nɑ mpɛ ɩnǝɣɩ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ yɑ pɑ nyɔɔŋ. 47 Nɑ pɑ́ tʋ́ pɑɑ wei ɩ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɑkpɑsɩ. Nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ liɣitee mɑɣɑsʋɣʋ. Pɑɑ nyǝɣǝlʋɣʋ ŋku kʋ yuŋ kɑ wɛ cɑcɑɑsɩ nɑɑnʋwɑ. 48 Ɩlɛnɑ pɑ cɛlɑ-yɛɣɛ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ, nɑ pɑ́ yɑnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ kʋpɑɣɑtɑsɩ nyɔɔŋ.

49-50 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi mʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ mpɑ pɑ pɑɣɑtɑ mpʋ tɔ. Pɑ liɣitee wenɑ pɑ yɑpǝnɑ-wɛ, ɩsɩɩ pɑ mɑɣɑsʋɣʋ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ tɔ, ɑ lɩɩ nyǝɣǝtʋ iyɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ kɑkpɑsɩ (1365). 51 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɛlɑ-yɛɣɛ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ sɩɩʋ tɔ.

4

Kehɑtɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ tǝmɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: 2-3 Ɩ́ ŋmɑɑ Lefii kpekǝle tʋ Kehɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ pɩɩsɩ tɑlɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ pǝ́ polo nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ tɔ pɑ hǝlɑ. Pɑ́ kpɑ mpɑ pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ lɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ tɔ. 4 Nɑ pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ wontu. 5 Ye pɑ cɑɑ tǝsikile kɛ lɑɣɑsʋɣʋ, ɩlɛ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ kɔɔ nɑ pɑ́ tisi pʋʋɣʋ kʋkɑɣɑʋ nɑ pɑ́ tɑkɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔɔ. 6 Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝnɩ pǝ tɔɔ kɛ́ tɔnʋɣʋ tɛɛlǝŋ nyǝŋkʋ nɑkʋlɩ. Nɑ pɑ́ wɑɑsɩ-ɩ heeŋ hʋntʋ pʋʋɣʋ ŋku pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ tɔ, nɑ pɑ́ sʋsɩ ɩ kpɑtǝŋ kʋtɔkǝŋ. 7 Nɑ pɑ́ tɑkɩ heeŋ hʋntʋ pʋʋɣʋ ŋku pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ tɔɣɔ Ɩsɔ potopotonɑɑ tɑɑpǝlɩ tɔɔ. Nɑ pɑ́ sɩɩ nyǝnɑsɩ, nɑ kɔpʋnɑɑ, nɑ poosiyɑnɑɑ, nɑ fusi nsi pɑ liisiɣinɑ sʋlʋm tɔ. Nɑ pɑ́ sɩɩ tɔtɔɣɔ potopotonɑɑ mpɑ pɑ hɑɑkɩ Ɩsɔ kɛ́ tɑm tɔɔ tɔ. 8 Ɩlɛnɑ pɑ́ wɑɑsɩ-ɩ heeŋ hʋntʋ pʋʋɣʋ ŋku pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ tɔ nɑ pɑ́ tǝnɩ pǝ tɔɔ kɛ́ tɔnʋɣʋ tɛɛlǝŋ nyǝŋkʋ nɑkʋlɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɛɛ tɑɑpǝlɩ kɛ kpɑtǝŋ wei pɑ kpɑkǝɣǝnɑ-ɩ tɔ. 9 Nɑ pɑ́ wɑɑsɩ pʋʋɣʋ pooku kɛ fǝtǝlɑnɑɑ tǝsɩɩlɛ nɑ tǝ fǝtǝlɑnɑɑ. Nɑ wontu tǝnɑ tɔɔ, ɩsɩɩ kpǝtǝlɑsɩ nɑ tɔlʋmɑ nyǝnɑsɩ nɑ nim fusi. 10 Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ pǝ tǝnɑɣɑ tɔnʋɣʋ tɛɛlǝŋ nyǝŋkʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ sɩɩ kpɑtǝlɛ nte pɑ kpɑkǝɣǝnɑ wontu tɔ tǝ tɔɔ. 11 Nɑ pɑ́ tɑkɩ ɑkpɑɑyɑlɑ pʋʋɣʋ kɛ wʋlɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Nɑ pɑ́ wɑɑsɩ-tɛɣɛ tɔnʋɣʋ tɛɛlǝŋ nyǝŋkʋ, nɑ pɑ́ sʋsɩ kpɑtǝŋ wei pɑ kpɑkǝɣǝnɑ-tɛ tɔ. 12 Ɩlɛnɑ pɑ koti ɩsɔ sɛɛʋ wontu tǝnɑ, nti pɑ lɑkǝnɑ cokǝle tɑɑ tɔɣɔ ɑkpɑɑyɑlɑ pʋʋɣʋ tɑɑ. Nɑ pɑ́ wɑɑsɩ tɔnʋɣʋ tɛɛlǝŋ nyǝŋkʋ nɑ pɑ́ tǝnɩ kpɑtǝlɛ nte pɑ kpɑkǝɣǝnɑ-tɩ tɔ tǝ tɔɔ. 13 Nɑ pɑ́ hɑsɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ tɔlʋmɑ, nɑ pɑ́ pɔ pʋʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ. 14 Nɑ pɑ́ tǝnɩ pǝ tɔɔ kɛ́ wontunɑɑ mpɑ pɑ lɑkǝnɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔ. Ɩsɩɩ cofolonɑɑ kelɑ lɔɣɔlɑsɩ, nɑ sɔsɔɔnsɩ nsi pɑ kuukinɑ tɔlʋmɑ tɔ. Nɑ poosiyɑnɑɑ nɑ wontu kʋlɑpǝnɑtʋ tǝnɑ. Nɑ pɑ́ tɑkɩ tɔnʋɣʋ tɛɛlǝŋ nyǝŋkʋ kɛ pǝ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋsɩ kpɑtǝŋ wei pɑ kpɑkǝɣǝnɑ-tɛ tɔ. 15 Ye pǝ tɑlɑ tɛɛʋ, pǝ wɛɛ sɩ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ́ tɛ pǝ tǝnɑɣɑ tɑkʋɣʋ. Ɩlɛnɑ Kehɑtɩ nyǝ́mɑ kɔɔ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ. Mpi tɔ, pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ tokinɑ Ɩsɔ wontuɣu nɑkʋlɩ nɑ pǝ́ kɔɔ nɑ pɑ́ sɩ. Pɛlɛ pɑ tǝmlɛ ntɛ́ cokǝle wontu kpɑɣɑʋ. 16 Kɔtʋlʋ Alɔŋ pǝyɑlʋ Ɩlɑsɑɑ tǝmlɛ ntɛ́ fǝtǝlɑ sɔsɔ nim nɑ tulɑɑlʋ wɔpʋ. Nɑ pɑɑ ɩfemle nte tǝ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ nɑ kɔtɑɣɑ nim, nɑ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ wontu tǝnɑ pɑɑsǝnɑʋ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi nɑ Alɔŋ kɛ heeluɣu sɩ: 18-19 Ɩ́ feŋ Kehɑtɩ nyǝ́mɑ kɛ teu, kɛ wɑɑtʋ wei pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ Ɩsɔ wontu tɔ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ kpiisi-wɛɣɛ Lefii nyǝ́mɑ hɛkʋ. Mpi tɔ, pǝ wɛɛ sɩ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ́ sʋʋnɑ-wɛɣɛ cokǝle tɑɑ, nɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ pɑɑ wei kɛ wontu nti ɩ kɑ́ kpɑɣɑ tɔ. 20 Ye pɑ sʋʋwɑ, nɑ pɑ́ loosi loosuɣu mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Ɩsɔ wontu, nɑ pɑ́ tɑ hɔkǝtɑ-tɩ pɑɑ sɩ.

Kɛɛsɔŋ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ tǝmɑ

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ: 22 Kɑlɑ Kɛɛsɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ tɛɛsɩ yǝlɑɑ. 23 Ɩlɛnɑ ń ŋmɑɑ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ pɩɩsɩ tɑlɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ pǝ́ polo nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ pɑ́ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ lɑ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ kɛ tǝmlɛ tɔ pɑ hǝlɑ. 24 Tǝmɑ wenɑ pɑɑ tʋ-wɛ nɑ pɑ́ lɑkɩ tɔɣɔlɛ, 25 pɔɔŋ wei pɑ tɑkǝɣɩ Ɩsɔ cokǝle tɔɔ tɔ. Nɑ ɩwɑɑŋ tɔnǝŋ, nɑ tɔnʋɣʋ tɛɛlǝŋ nyǝŋkʋ ŋku kʋ wɑɑsɑ pǝ tǝnɑ pǝ tɔɔ tɔ. Nɑ cokǝle nɔnɔɣɔ pʋʋɣʋ. 26 Nɑ kɑlɑɑ pʋʋɣʋ nɑ ɩ nɔnɔɣɔ nyǝŋkʋ nɑ pǝ ŋmɩɩsɩ, nɑ pɑ́ lɑkɩ pǝ tɑɑ wontu tǝnɑ tǝmlɛ. 27 Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ hʋlǝɣǝnɑ Kɛɛsɔŋ nyǝ́mɑ kɛ pɑ kʋlɑpǝm nɑ pɑ kʋkpɑɣɑm tǝnɑ nɑ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ-wɩ. 28 Kɛɛsɔŋ nyǝ́mɑ tǝmɑ ntɛ́ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ. Kɔtʋlʋ Alɔŋ pǝyɑlʋ Ɩtɑmɑɑ kɑ feŋiɣinɑ pɑ tǝmlɛ tɔɔ.

Melɑli lʋlʋŋ nyǝ́mɑ tǝmɑ

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu sɩ: Kɑlɑ tɔtɔɣɔ Melɑli lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ tɛɛsɩ nyǝ́mɑ kɛ 30 pǝ kpɑɣɑʋ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ pɩɩsɩ tɑlɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ pǝ́ polo nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ tɔ pɑ hǝlɑ nɑ ń kpɑ mpɑ pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ lɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ tɔ. 31 Pɑ tǝmɑ kʋlɑpɛɛ ntɛ́ cokǝle kpɑtǝŋ kʋwɑlǝŋ, nɑ kʋkɑɣɑŋ, nɑ tesikɑsɩ, nɑ sɩ tɑpǝŋ tɛɛ nyǝɣǝtʋ kʋtemtu, 32 nɑ kɑlɑɑ tesikɑsɩ nɑ sɩ tɑpǝŋ tɛɛ nyǝɣǝtʋ kʋtemtu, nɑ kɑŋkɑnɑsɩ, nɑ pǝ ŋmɩɩsɩ nɑ pǝ wontunɑɑ tǝnɑ. Kɔtǝlɑɑ kɑ́ ŋmɑɑnɑ wontuɣu ŋku pɑɑ wei ɩ kɑ sǝɣǝlɩ tɔɣɔ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 33 Tǝmɑ wenɑ pǝ tʋ Melɑli lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ tɔɣɔlɛ, nɑ kɔtʋlʋ Alɔŋ pǝyɑlʋ Ɩtɑmɑɑ nɑ́ɑ́ feŋiɣi pɑ tɔɔ.

Lefii kpekǝle tǝmlɑtɑɑ kʋkɑlʋɣʋ

34-49 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Alɔŋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑlɑ Lefii kpekǝle nyǝ́mɑ Kehɑtɩ, nɑ Kɛɛsɔŋ, nɑ Melɑli, pɑ lʋlʋŋ, nɑ pɑ tɛɛsɩ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ tɑlɑ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ pǝ́ polo nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ tɔ pɑ hǝlɑ. Nɑ pɑ́ tʋ pɑɑ wei kɛ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kɑlɑ-wɛ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ tʋɣɩ-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ Kehɑtɩ nyǝ́mɑ kpɛntɩ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (2750). Kɛɛsɔŋ nyǝ́mɑ kɛ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɑsǝtoso nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (2630). Melɑli nyǝ́mɑ kɛ iyisi tooso nɑ ŋmʋnʋɣʋ (3200). Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ kpɛntɩ iyisi pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ (8580). Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hʋlɑ pɑɑ Lefii tʋ wei kɛ́ ɩ tǝmɑ kʋlɑpɛɛ, nɑ ɩ kʋsǝɣǝlǝm kɛ teitei, ɩsɩɩ nti Tɑcɑɑ kɑ tʋ Moisi tɔ.

5

Asilimɑ nyǝ́mɑ lǝsʋɣʋ kɛ tesikile

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ ye kʋtɔŋ ŋku kʋ pilisiɣi yʋlʋ tɔ kʋ kpɑ nɔɣɔlʋ yɑɑ pǝ wɩɩkɩ yʋlʋ ɑpɑlʋtʋ yɑɑ ɩ ɑlʋtʋ nɑ lʋm kpeŋnɑ-ɩ. Yɑɑ pʋntʋ tokinɑ sǝtʋ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lǝsɩ-ɩ tǝsikile kɛ́. 3 Pɑɑ ɩ kɛ́ ɑpɑlʋ yɑɑ ɑlʋ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ pilisi Ɩsɔ tesikile. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɩɩ Moisi tɔm ntɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ ɑsilimɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ.

Ɩsɑɣɑtʋ tɑɣɑnʋɣʋ

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 6 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ sɩ, ye yʋlʋ pǝntǝnɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ ɩ wɑkǝlǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ́. 7 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ tisi ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ lɑpɑ mpʋ tɔ. Nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ mpi ɩ wɑkǝlɑɑ tɔɣɔ kɑncɑɑlɑɣɑ, pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ sɔɔsɩ pǝ tɔm kɑkpɑsɩ tɑɑ kʋlʋm. 8 Ye kpǝntɛ tʋ sǝpɑ nɑ ɩ́ fɛɩnɑ kɔɣɔpu, ɩlɛ pɑ cɛlɑ-tɛɣɛ kɔtʋlʋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɛlɑ Tɑcɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝntʋlʋ cɑɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ ɩwɑɑʋ nɑ kɔtʋlʋ lɑ pǝ sɔɔsɩ. 9 Ye Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɔnɑ Tɑcɑɑ kɛ kʋhɑʋ ŋku nɑ pɑ́ cɛlɑ kɔtʋlʋ wei, ɩnɩ ɩ tǝnnɑ. 10 Yʋlʋ ɩ́ hɑ mpiɣi Tɑcɑɑ, pɑ cɛlǝɣɩ kɔtʋlʋ kɛ́. Nɑ ye pɑ cɛlɑ kɔtʋlʋ kɛ mpi, ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ sɩɩnɑ ɩ tɩ.

Alʋ wei ɩ tɔɔ pɑ kpekiɣi wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔ pǝ kiiŋ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 12 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, ye ɩsɩɩ ɑlʋ lɑkɩ yem yem. 13 Ɩsɩɩ ɩ́ nɑ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ pɑ ŋmɛlǝɣɩ nɑ pɑ́ hǝntǝɣɩ. Ɩlɛ nɔɣɔlʋ tɑ kpǝlɩ-wɛ. 14 Ye ɑpɑlʋ lɑkǝnɑ ɩ ɑlʋ kɛ ɩsɛsɛɛmlɛ, nɑ ɩ kpekiɣi ɩ tɔɔ sɩ ɩ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ, nɑ pǝyele ɩ́lɛ́ ɩ fɛɩ pǝ tɑɑ. 15 Ɩlɛ ɑpɑlʋ kɑ ponɑ ɩ ɑlʋ kɛ kɔtʋlʋ, nɑ ɩ́ kpɛnnɑ mʋlʋm kiloonɑɑ tooso. Mʋlʋm mpi pǝ tɑɑ pɑ tɑ yɔɣɔlɩ nim yɑɑ tulɑɑlʋ tɔ. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ ɩsɛsɛɛmlɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔsǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔ. 16 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ yɑɑ ɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ sǝŋ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ. 17 Nɑ ɩ́ cosi Ɩsɔ lʋm kɛ nyǝnɑɣɑ tɑɑ, nɑ ɩ cosi cokǝle tɑɑ tɛtʋ nɑ ɩ́ tʋ́ pǝ tɑɑ. 18 Ɩlɛnɑ ɩ́ kɔɔlɩ ɑlʋ sɑɑlɑɣɑ kɛ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ ɩsɛsɛɛmlɛ kɔtɑɣɑ mʋlʋm mpi ɩ pɑɑlʋ kɔnɑɑ tɔ. Nɑ kɔtʋlʋ tɔkɑ lʋm nyɑŋ nyǝm mpi pǝ kɔŋnɑ mpusi tɔ. 19 Ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ ɑlʋ tuunɑ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ye nyɑnɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑ́ hǝntɩ, nɑ ń pilisi nyɑ́ tɩ. Ɩlɛ lʋm nyɑŋ nyǝm pǝnɛ pǝ mpusi ɩ́ tɑɑ tii nyɑ́ tɔɔ. 20 Amɑ ye n puɣusɑ nyɑ́ pɑɑlʋ nɑ n lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. 21 Ɩlɛ mpusi lʋm pǝnɛ, pǝ́ sʋʋ nyɑ́ tɑɑ nɑ pǝ́ hɑɣɑsɩ nyɑ́ lotu nɑ pǝ́ ŋmǝlǝsɩ nyɑ́ ɑlʋtʋ nɑ ń pǝsɩ kɑɑlʋlɑɣɑ. Nɑ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ tukuɣunɑ-ŋ nɑ ɩtuule. 22 Ɩlɛnɑ ɑlʋ nɑ́ɑ́ cɔ sɩ: Pǝ́ lɑ ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 23 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ ŋmɑɑ mpusi tɔm ntɩ, nɑ ɩ́ nyɑɑlɩ ŋmɑɑtʋ nɑ lʋm nyɑŋ nyǝm mpɩ. 24 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɑ ɑlʋ kɛ lʋm nyɑŋ nyǝm mpi pǝ kɔŋnɑ mpusi tɔ nɑ ɩ nyɔɔ. Nɑ lʋm mpɩ pǝ́ tʋ ɩ tɑɑ kɛ́ lɑŋwɑkǝllɛ. 25 Amɑ kɔtʋlʋ mʋɣɩ ɑlʋ niŋ tɑɑ kɛ́ ɩsɛsɛɛmlɛ kɔtɑɣɑ, nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ pɑɣɑlɩ-kɛɣɛ Tɑcɑɑ, ɩsɩɩ kɔtǝlɑɑ lɑkɩ tɔ. Nɑ ɩ́ sɩɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. Nɑ ɩ́ cosi ŋkute nte tǝ hʋlǝɣɩ sɩ Tɑcɑɑ tǝnnɑ pǝ tǝnɑ tɔ, nɑ ɩ́ wɔ kɔkɔ. 26 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ yeki nɑ ɑlʋ nyɔɔ lʋm mpɩ. 27 Ye tɑmpɑnɑ sɩ ɩ nɑwɑɣɑ nɑ ɩ́ nyɔɔ-wɩ, pǝ hɑɣɑsǝɣɩ ɩ lotu kɛ́ nɑ pǝ́ ŋmǝlǝsɩ ɩ ɑlʋtʋ nɑ ɩ́ pǝsɩ kɑɑlʋlɑɣɑ. Nɑ ye nɔɣɔlʋ cɑɑ sɩ ɩ tǝŋsɩ yǝlɑɑ kɛ mpusi, ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔm kɛ ɩ kɑ́ yɔɣɔtɩ. 28 Amɑ ye ɩ́ tɑ nɑ́, pɩɩ lɑkɩ-ɩ pʋlʋ. Ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lʋlɩ piyɑ tɔtɔ. 29-30 Ye ɑpɑlʋ kpekiɣi ɩ ɑlʋ tɔɔ kɛ́ yem yem lɑkɑsɩ tɑɑ, pǝ kɔtɑɣɑ ntɛ́. 31 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɑpɑlʋ kiŋ kɑɑ wɛɛ nɑtǝlɩ. Ye ɑlʋ wɑkǝlɑɑ, ɩnɩ ɩ kɑ nɑnɑ pǝ nɑʋ.

6

Mpɑ pɑ hɑ pɑ tǝɣɩ Ɩsɔ tɔ pɑ kiiŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ sɩ, ye ɑpɑlʋ yɑɑ ɑlʋ ɩ́ sɩɩ nɔɣɔ sɩ ɩ hɑɑkɩ ɩ tǝɣɩ Ɩsɔ tǝmlɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, 3 pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kii sʋlʋm. Pɑɑ lɛsɛŋ sʋlʋm toŋ nyǝm. Pǝyele ɩ́ tɑɑ tɩɩ tǝŋ lɛsɛŋ pee lʋm nyǝnɑ yɑɑ kʋwʋlɛɛ. 4 Pǝ tɩɩ fɛɩ sɩ ɩ́ tɩɩ tǝŋ lɛsɛŋ pʋlʋpʋ. 5 Pǝ́cɔ́ hʋnʋɣʋ kɑɑ kpɑ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ, yɑɑ ɩ tɑntʋɣʋ tɔɔ. Pǝ tǝnɑ pɩɩ su ḿpʋ́ɣʋ́, hɑlǝnɑ pǝ kʋyɛɛŋ sɩɩ tǝnɑɣɑ. 6 Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ kpǝtǝnɑ sǝtʋ nɔɣɔlʋɣʋ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ. 7 Pɑɑ ɩ cɑɑ, yɑɑ ɩ too, yɑɑ ɩ tɑɑlʋ. Mpi tɔ, ɩ tɛmɑ ɩ tǝɣɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ hɑʋ kɛ́. Nɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nyɔɔsɩ kʋtɑɣɑlɑsɩ hʋlǝɣɩ. 8 Ɩ pǝsɑ Ɩsɔ nyǝŋ kɛ ɩ nɔɣɔ sɩɩʋ wɑɑtʋ tǝnɑɣɑ. 9 Ye sǝm tutɑ nɔɣɔlʋɣʋ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ, nɑ pǝ́ pilisi ɩ nyɔɔsɩ yeluɣu mpɩ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ ɩ cɑkɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ looli ɩ nyʋɣʋ. 10 Tɛʋ feŋ ɩlɛnɑ, ɩ́ kɔnɑ kɔtʋlʋ kɛ ɩhokɑsɩ, yɑɑ ɑlukukunɑɑ nɑɑlɛɣɛ Ɩsɔ cokǝle nɔnɔɣɔ. 11 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lɑ lɛlʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ lɛlʋ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ pǝ kɔtɑɣɑ nɑ pǝ́ hɩɩsɩ ɩ tɔɔ kɛ́ sǝtʋ ɑsilimɑ. Ɩlɛ ɩ ɑsilimɑ tɛmɑɣɑlɛ kʋyɑŋku. 12 Ɩlɛnɑ pʋntʋ tɑsɑ ɩ nɔɣɔ sɩɩʋ, nɑ ɩ́ lɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwǝyɑɣɑ kɛ tɑsǝkǝlɛ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ kɑlǝnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋyɛɛŋ kɛ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ pilisɑɑ tɔ pǝ tɔɔ.

13 Wei ɩ sɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɣɔ tɔ, ye kʋyɑŋku ɩ kʋyɛɛŋ tɛmɑ, ɩ puki Ɩsɔ cokǝle nɔnɔɣɔ kɛ́. 14 Nɑ ɩ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ kɛ ɩwɑɑʋ kʋlʋmʋɣʋ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ nsi sɩ tiili tɑ cɑɑmɩ tɔɣɔ nɑɑlɛ. Apɑlʋ nyǝŋkɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ ɑlʋ nyǝŋkɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Nɑ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tiili tɑ cɑɑmɩ tɔɣɔ ciikuɣu nyǝŋkɑ. 15 Nɑ ɩ́ kɔnɑ kʋkʋsʋm fɛɩ kɑkɑlɑsɩ nsi sɩ somtu pɑ nuɣutinɑ nim, nɑ pɑ́ tʋ tɔ. Nɑ nsi sɩ tɔɔ pɑ yɔɣɔlɑ nim tɔɣɔ tɔkʋ. Nɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ nɑ pǝ sʋlʋm mpi pɑɑ liisi tɔ. 16 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ ponɑ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ, nɑ ɩ́ lɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 17 Nɑ ɩwɑɑʋ kɛ ciikuɣu nyǝŋkɑ, nɑ pǝ kʋkʋsʋm fɛɩ kɑkɑlɑsɩ tɔkʋ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ tɔɣɔnɑɣɑ kɔtɑɣɑ nɑ sʋlʋm. 18 Ɩlɛnɑ nɔɣɔ sɩɩlʋ looli ɩ nyʋɣʋ kɛ cokǝle nɔnɔɣɔ tǝnɑ, nɑ ɩ́ tʋ́ ɩ nyɔɔsɩ kɛ ciikuɣu kɔtɑɣɑ kɔkɔ tɑɑ. 19 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ kpɑɣɑ ɩwɑɑʋ hɑmʋɣʋ ŋku pɑ tǝsɑɑ tɔ. Nɑ kʋkʋsʋm fɛɩ kɑkɑlɑsɩ wɑɑnɩ wɑɑnɩ kɛ tɔm nɑɑlɛ, nɑ ɩ́ tʋ́ nɔɣɔ sɩɩlʋ niŋ tɑɑ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ tɛmɑ ɩ nyʋɣʋ looluɣu tɔ. 20 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ tɑɣɑnɩ-tǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ pɑɣɑlʋɣʋ ɩsɩɩ kɔtǝlɑɑ lɑkɩ tɔ. Nɑ tɔɣɔnɑsɩ nsɩ sɩ pǝsɩ ɩ nyǝnsɩ. Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ lɑŋlɛ nɑ yule. 21 Yʋlʋ wei ɩ sɩɩkɩ nɔɣɔ sɩ ɩ hɑɑkɩ ɩ tǝɣɩ Ɩsɔ tɔ pǝ sɔɔsɩ ntɛ́. Ɩ́ nɔkɑɑ ɩ sɔɔsɩ pǝ tɔɔ. Amɑ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ lɑ mpi pǝ tǝnɑ ɩ kɑ sɩɩwɑ tɔ.

Koolee kʋpɑnɑ

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 23 Kɛɛsɩ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ sɩ, koolee nnɑ pɑɑ kooliɣi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɣɔlɛ sɩ:

24 Tɑcɑɑ ɩ́ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ kenti mǝ tɔɔ.

25 Nɑ ɩ́ nyǝnɩ-mɛɣɛ teu nɑ ɩ́ lɑkɩ-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ.

26 Nɑ ɩ́ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ nɑ pǝ́ cɑɣɑnɑ-mɛ.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ yɑɑkɩ mɑ hǝtɛ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ kooliɣi-mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

7

Nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtɑsɩ

1 Kʋyɑŋku Moisi tɛmɑ Ɩsɔ cokǝle sikuɣu, ɩlɛnɑ ɩ́ fɛɛnɩ tǝ́ nɑ tǝ tɑɑ wontu kɛ kɔtɑɣɑ nim, nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ tǝ wontu. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ sǝnɑ kʋkɑlʋɣʋ wɑɑtʋ tɔ, pɑ kɔnɑ pɑ kʋhɑɑŋ 3 kɛ nɑɑŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ kɛɛkɛnɑɑ nɑɑtoso. Nɑ pɑ́ wɑɑsɑ pɑ tɔɔ. Pǝ lɩɩwɑ sɩ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑɑlɛ cɑɑwɑ nɑɑŋ nɑɑlɛ nɑ kɛɛkɛ kʋlʋm ntɛ́. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 5 Mʋ pɑ kʋhɑɑŋ ɩnɩ, nɑ ń cɛlɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑɑ mpɑ pɑ tǝmlɛ, nɑ pɑ́ kpɑkǝɣǝnɑ cokǝle wontu. 6 Ɩlɛnɑ Moisi mʋ nɑɑŋ nɑ kɛɛkɛnɑɑ mpɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ Lefii kpekǝle nyǝ́mɑ 7 Kɛɛsɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ kɛɛkɛnɑɑ nɑɑlɛ, nɑ nɑɑŋ liɣiti. Nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑɑ wei ɩ tǝmlɛ, 8 nɑ Melɑli nyǝ́mɑ kɛ kɛɛkɛnɑɑ liɣiti nɑ nɑɑŋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ. Ɩ cɛlɑ-wɛɣɛ, nɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ pɑ tǝmɑ. Alɔŋ pǝyɑlʋ Ɩtɑmɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑnɑ-wɛ. 9 Kehɑtɩ nyǝ́mɑ nɑ́ pɑɑsɑɣɑnɑ kɔtɑɣɑ wontunɑɑ kɛ́. Ɩlɛ ɩ tɑ cɛlɑ-wɛɣɛ kɛɛkɛ, yɑɑ nɑʋ. Mpi tɔ, pɩɩ wɛɛ sɩ pɑ́ hɔɣɔlǝɣɩ-tǝɣɩ.

Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tʋlʋɣʋ kʋcɔɔŋ

10 Kʋyɑŋku pɑ fɛɛnɑɣɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, ɩlɛnɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɔnɑ tɔtɔɣɔ pɑ kʋcɔɔŋ sɩ pɑ tʋlǝɣǝnɑ-tɛ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ: Nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ́ kɔɔ kʋlʋm kʋlʋm kɛ́ kʋyɑkʋ kʋyɑkʋ nɑ pɑ́ hɑ pɑ kʋcɔɔŋ.

12-83 Ɩsǝnɑ pɑ tǝŋɑ tǝmɑ nɑ pɑ́ kɔɔ tɔɣɔlɔ:

Yutɑ kpekǝle tʋ Aminɑtɑpɩ pǝyɑlʋ Nɑsɔŋ kɛlɛ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ. Ɩsɑkɑɑ nyǝntɛ tʋ Suwɑɑ pǝyɑlʋ Netɑneyɛlɩ kɛ kʋyɑkʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ. Sɑpulɔŋ nyǝntɛ tʋ Helɔŋ pǝyɑlʋ Ɩliyɑpɩ kɛ kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ. Lupɛŋ nyǝntɛ tʋ Setewu pǝyɑlʋ Ɩlisuu kɛ kʋyɑkʋ liɣiti nyǝŋkʋ. Simiyɔŋ nyǝntɛ tʋ Sulisɑtɑɩ pǝyɑlʋ Selumǝyɛlɩ kɛ kʋyɑkʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋkʋ. Kɑtɩ nyǝntɛ tʋ Teuwɛlɩ pǝyɑlʋ Ɩliyɑsɑfɩ kɛ kʋyɑkʋ nɑɑtoso nyǝŋkʋ. Ɩfǝlɑyim nyǝntɛ tʋ Amihuti pǝyɑlʋ Ɩlisɑmɑ kɛ kʋyɑkʋ nɑɑtosomopɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ. Mɑnɑsee nyǝntɛ tʋ Petɑsuu pǝyɑlʋ Kɑmliyɛlɩ kɛ kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ. Pɛncɑmɛɛ nyǝntɛ tʋ Kitoni pǝyɑlʋ Apitɑŋ kɛ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ. Tɑŋ nyǝntɛ tʋ Amisɑtɑɩ pǝyɑlʋ Ahiyesɛɛ kɛ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ. Asɛɛ nyǝntɛ tʋ Okǝlɑŋ pǝyɑlʋ Pɑkiyɛlɩ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋmʋɣʋ nyǝŋkʋ. Nɛfǝtɑli nyǝntɛ tʋ Ɩnɑŋ pǝyɑlʋ Ahilɑ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ. Mpi mpi pɑ kɔnɑɑ tɔɣɔlɔ:

Liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nyǝnɑɣɑ ŋkɑ kɑ yuŋ wɛ kiloo kʋlʋm nɑ cɑcɑɑsɩ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ tɔ (1300). Nɑ pǝ poosiyɑ wei pɑ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔ. Ɩ́lɛ́ ɩ cɑcɑɑsɩ wɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (700). Ɩsǝnɑ pɑ mɑɣɑsɑɣɑ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ kɛ́ liɣitee tɔɣɔ pɑ kɛɛsǝnɑɑ. Nɑ pɑ́ suuli nyǝnɑsɩ nsɩ sɩ nɑɑlɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɔtɑɣɑ mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim tɔ. Wʋlɑ kɔpʋ, kɛ cɑcɑɑsɩ nɩɩnʋwɑ (100). Nɑ tulɑɑlʋ kʋwɔpʋ kɛ kɔpʋ ɩnɩ ɩ lǝpɑm. Nɑ lɑtǝcɛ, nɑ ɩwɑɑʋ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwǝyɑɣɑ sɩ, pɑ lɑkǝnɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Nɑ pǝŋtʋlʋɣʋ sɩ pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋkɑ. Nɑɑŋ nɑɑlɛ nɑ ɩwɑɑŋ kɛ kɑkpɑsɩ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ kɑkpɑsɩ sɩ pɑ lɑkǝnɑ ciikuɣu kɔtɑɣɑ.

84 Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ hɑwɑ kʋcɔɔŋ wei kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tʋlʋɣʋ wule tɔɣɔlɛ. Liɣitee nyǝɣǝtʋ nyǝnɑsɩ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Nɑ poosiyɑnɑɑ mpɑ pɑ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔɣɔ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Nɑ wʋlɑ kɔpʋnɑɑ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 85 Pɑɑ nyǝnɑɣɑ ŋkɑ kɑ yuŋ wɛ kiloo kʋlʋm nɑ cɑcɑɑsɩ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (1300). Nɑ pɑɑ poosiyɑ wei kɛ́ cɑcɑɑsɩ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (700). Pǝ kpɛntɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ kiloonɑɑ hiu nɑ liɣiti. Ɩsɩɩ pɑ mɑɣɑsʋɣʋ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ tɔ. 86 Pɑɑ wʋlɑ kɔpʋ wei ɩ kɑ wɛ cɑcɑɑsɩ nɩɩnʋwɑ (100) kɛ́. Pǝ kpɛntɑ kiloo kʋlʋm nɑ cɑcɑɑsɩ ŋmʋnʋɣʋ (1200). Kɔpʋnɑɑ mpɛ pɑɑ sunɑ tulɑɑlʋ kʋwɔpʋ kɛ́. 87 Pǝ kɑɑsɩ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, nɑ ɩwɑɑŋ kɛ mpʋ. Nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ mpʋ tɔtɔ. Sɩ pɑ lɑkǝnɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɔtɑɣɑ, nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ pǝŋtʋlʋŋ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 88 Nɑ lɑtǝcɛnɑɑ kɛ hiu nɑ liɣiti. Ɩwɑɑŋ kɛ nɩɩtoso, pǝŋtʋlʋŋ kɛ mpʋ. Nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ mpʋ tɔtɔ. Sɩ pɑ lɑkɩ ciikuɣu kɔtɑsɩ. Kʋcɔɔŋ wei pɑ hɑwɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tʋlʋɣʋ tɔɔ tɔɣɔlɛ.

89 Wɑɑtʋ wei Moisi sʋʋ cokǝle tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑʋ tɔ, ɩ nɩɩkɑɣɑ Ɩsɔ nɔɣɔ kɛ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ pile tɔɔ tɔ pɑ hɛkʋ kɛ́. Nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ɩ.

8

Fǝtǝlɑnɑɑ sɩɩʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Tɛlǝsɩ Alɔŋ sɩ wɑɑtʋ wei n sɩɩkɩ fǝtǝlɑ sɔsɔ kɔkɔsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ tɔ, pɑɑsǝnɑ nɑ pǝ́ nɑɑkɩ fǝtǝlɑ sɔsɔ ɩnɩ ɩ lɔlɔ. 3 Ɩlɛnɑ Alɔŋ lɑ́ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi tɔ. 4 Wʋlɑ tike kɛ Moisi lɑpɑ nɑ pɑ́ lu fǝtǝlɑnɑɑ tǝsɩɩlɛ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ tǝ tɑpʋɣʋ, hɑlǝnɑ tǝ tomle nte tǝ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ tʋɣʋ hɛtʋ tɔ. Ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ hʋlɑ-ɩ tɔ.

Lefii nyǝ́mɑ tǝmlɛ tɑɑ sʋʋʋ kɔtɑɣɑ

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 6 Fɑɣɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ pɑ mpɑɑ. Lɑ-wɛɣɛ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. 7 Nmɩɩsɩ pɑ tɔɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ lʋm, nɑ pɑ́ hʋ pɑ tɔɔ hʋntʋ tǝnɑ. Nɑ pɑ́ cɔtɔ pɑ wontu, ɩlɛnɑ pǝ́ kɛɛlɩ pɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ. 8 Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ lɑtǝcɛ nɑ kɔtɑɣɑ mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim tɔ. Nɑ Moisi nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ lɑtǝcɛ nɑɑlɛ nyǝŋ. 9-10 Nɑ ɩ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ cokǝle nɔnɔɣɔ. Nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɩ pɑ tɔɔ kɛ́ niŋ. 11 Ɩlɛnɑ Alɔŋ hʋlɩ Lefii nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɔ nɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ, ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑkʋɣʋ Ɩsɔ nyǝm tɔ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ lɑkɩ Ɩsɔ kɛ tǝmlɛ. 12 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ tǝnɩ pɑ niŋ kɛ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑlɛ tɔɔ nɑ Alɔŋ lɑ-m lɛlʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ lɛlʋ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Ɩlɛ Lefii nyǝ́mɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsɑɑ kɛlɛ. 13 Ɩlɛnɑ ń sɩɩ Lefii nyǝ́mɑ kɛ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ ɩsɛntɑɑ. Nɑ ń hʋlɩ-wɛ nɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑkɩ tɔ. 14 Nɑ Lefii nyǝ́mɑ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝ́mɑ nɑ pǝ́ fɑɣɑ pɑ nɑ pɑ tɛɛtʋnɑɑ. 15 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑɑ cɑɑlɩ pɑ tǝmlɛ kɛ cokǝle tɑɑ. Ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ lɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ ɩ́ hʋlɩ-wɛ nɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑkɩ tɔɣɔlɛ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Mǝ kɛnɑ mɑ nyǝm. Mpi tɔ, mɑ lɛɛtɑ-mɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ lonɑ kɛ́. 17 Kʋyɑkʋ ŋku mɑ kʋwɑ Icipiti tɑɑ yǝlɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ tɔ, pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ tǝnɑ pǝsɑ mɑ nyǝm kɛ́. Pɑɑ yǝlɑɑ nyǝnsɩ, pɑɑ tɔlɑ nyǝnsɩ. 18 Lefii nyǝ́mɑ kɛ mɑ lɛɛtɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋnyǝnsɩ lonte. 19 Nɑ sɑmɑɑ tilinɑ-wɛɣɛ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ kiŋ nɑ pɑ́ lɑkɩ tǝmɑ nɑ pɑ nɔɣɔ kɛ cokǝle tɑɑ, nɑ Tɑcɑɑ hɩɩsɩ sɑmɑɑ ɩsɑɣɑtʋ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ cokǝle nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-wɛ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Alɔŋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ, pɑ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ-wɛɣɛ Lefii nyǝ́mɑ tɔm tɔ. 21 Pɑ cɔtɑ pɑ wontu nɑ pɑ́ sɔ lʋm. Nɑ Alɔŋ hʋlɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ nɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑkɩ tɔ. Nɑ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ nyǝŋkɑ. 22 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Lefii nyǝ́mɑ cɑɑlɑ pɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ. Nɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ́ feŋiɣi-wɛ. Ɩsǝnɑ pɑ lɑpɑ nti Tɑcɑɑ kɑ heelɑ Moisi tɔɣɔlɛ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu sɩ: 24 Mpi pǝ kɛ́ Lefii nyǝ́mɑ nyǝntʋ tɔɣɔlɔ. Pɑɑ Lefii tʋ wei, ye ɩ wɛnɑ pɩɩsɩ hiu nɑ kɑkpɑsɩ nɑ wɑɑlɩ kɛ mpʋ, wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ kɑ cɑɑlɩ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ tǝmlɛ. 25 Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛpɩ-ɩ ɩ pɩɩsɩ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ tɑɑ. 26 Ye pɑ cɛpɑ wei, ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ sǝnɑ ɩ tɛɛtʋnɑɑ kɛ Ɩsɔ cokǝle tǝmlɛ yɑɑ. Amɑ pɑ kɑɑ tʋ-ɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyǝntɛ kɛ́. Ɩsǝnɑ Moisi kɑ́ lɑkɩ Lefii nyǝ́mɑ tǝmlɛ tɔm tɑɑ tɔɣɔlɛ.

9

Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔʋ kɛ Holɛpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ

1 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Icipiti tɑɑ lɩɩʋ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ tɑɑ, Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi kɛ Holɛpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ: 2 Pǝ wɛɛ sɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋku mɑ sɩɩwɑ tɔ. 3 Ɩsɔtʋ ɩnɛ ɩ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nyǝŋkʋ wule tɑɑnɑɣɑ kɛ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ-yɛ, ɩsɩɩ pɑ sɩɩʋ pǝ kiiŋ nɑ pǝ kʋsǝsɩɩtʋ tɔ. 4 Ɩlɛnɑ Moisi tɛlǝsɩ tɔm ntǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Holɛpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi tɔ. 6 Amɑ nɑpǝlɩ pɑ tokinɑ sǝtʋ nɑ pǝ́ pilisi-wɛɣɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ. Ɩlɛ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ, nɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ kɛɛsɩ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: 7 Tǝ pilisɑ tɑ tɩ nɑ sǝtʋ tɔ, pɩɩ kɑɣɑtɩ-tʋ sɩ tǝ ponɑ Tɑcɑɑ kɛ kʋhɑʋ, ɩsɩɩ lɛlɑɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋku pɑ sɩɩwɑ tɔ, kʋ wule nɑ? 8 Ntɛnɑ Moisi sɩ: Ɩ́ yele nɑ Tɑcɑɑ hʋlɩ-m ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ lɑ tɔ nɑ pǝ́cɔ́.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 10 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, pǝ kpɑɣɑʋ sɑŋɑ nɑ pǝ́ puki tɔ, ye nɔɣɔlʋ tokinɑ sǝtʋ nɑ pǝ pilisi-ɩ, yɑɑ ɩ polɑ mpɑɑʋ kɛ ɑcimɑ wule, 11 ɩlɛ ɩ tɔɣɔ-yɛɣɛ ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti wule tɑɑnɑɣɑ, nɑ kɔtɑɣɑ ɩwǝyɑɣɑ nɑ kʋkʋsʋm fɛɩ kɑkɑlɑsɩ nɑ tuusi nyɑŋ nyǝnsɩ. 12 Pǝ tɔɣɔnɑɣɑ ɩ́ tɑɑ fe tɛʋ. Pǝyele ɩ́ tɑɑ yɔkɩ kpǝntɛ mʋɣʋlɛ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ tǝŋ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɔtɑsɩ kɛ teitei kɛ́. 13 Amɑ ye nɔɣɔlʋ lɑpɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ ɑwusɑ, nɑ pǝ́ tɑ́ kɛ́ sɩ ɑsilimɑ nɑɑlɩ, yɑɑ ɩ tɔŋ mpɑɑʋ ɩ tɔm sǝpɑɣɑ. Pɑɑ lǝsɩ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ mpi pǝ tɔɔ ɩ tɑ kɔnɑ ɩ kʋhɑʋ kɛ pǝ kʋyɑkʋ wule tɔ. 14 Ye mǝ ɩcɑtɛ tɑɑ cɑɣɑlʋ tɔkɩ, ɩ kɑ́ tǝŋ ɑ kiiŋ kɛ́ nɑ ɑ kʋsǝsɩɩtʋ. Kʋlʋmtʋ ntǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ nɑ cɑɣɑlʋ pɑɑ tɔkɩ.

Ɩsɔŋmʋntʋ wɑɑsɑ Ɩsɔ cokǝle tɔɔ

15-16 Kʋyɑkʋ ŋku pɑ sikɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ wontu cokǝle tɔɣɔ ɩsɔŋmʋntʋ sʋʋ wɑɑsʋɣʋ kɛ tǝ tɔɔ kɛ tɑm. Nɑ tǝ́ mʋɣɩ kɔkɔ kɛ pɑɑ ɑhoo nnɑ, hɑlǝnɑ pǝ nyɑɑlǝɣɩ. 17 Ye ɩ́ cɑɑkɩ lonte lɑɣɑsʋɣʋ ɩlɛ ɩsɔŋmʋntʋ kɛɛlɩ Ɩsɔ cokǝle tɔɔ nɑ ɩ́ tɛmɑ ɩlɛ tǝ mǝlɩ. 18-19 Tɑcɑɑ hʋlǝɣǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛɣɛ wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ kpɛsɩ tɔ, nɑ wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ siki tɔ. Ye ɩsɔŋmʋntʋ leelɑ Ɩsɔ cokǝle tɔɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɩɩkǝnɑ Ɩsɔ kɛ́. Pɑɑ lɑɣɑsǝɣɩ lonte. 20 Pɑɑ pǝ kɑɑsɑ-tǝɣɩ kʋyɛɛŋ kɛ pǝ́cɔ́ pɑ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́. Tɑcɑɑ kɑ kɛɛlɩ-tǝɣɩ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ kpɛsɩ. 21 Wulee wulee ɩlɛnɑ ɩsɔŋmʋntʋ cɑɣɑ lonte kʋlʋmtǝlɛ kɛ tɑɑnɑɣɑ, hɑlǝnɑ pǝ nyɑɑlɩ. Yɑɑ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ nɑ ɑhoo kʋlʋmɛɛ. Ye tǝ kɛɛlɑ kpɑkpɑɑ ɩlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɛɛ. 22 Amɑ ye tǝ nyɑlɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ cokǝle tɔɔ kɛ́ kʋyɛɛŋ nɑɑlɛ, yɑɑ ɩsɔtʋ, yɑɑ pǝ tɛɛ mpʋ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́, hɑlǝnɑ tǝ́ kɛɛlɩ nɑ pǝ́cɔ́. 23 Ye pɑ sikɑɑ nɑ Tɑcɑɑ tɑ tɔ́ sɩ pɑ́ kʋlɩ, pɑɑ kʋlǝɣɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑkɑɣɑ pɑ tǝmɑ nnɑ Tɑcɑɑ tʋ-wɛ nɑ Moisi nɔɣɔ tɔ.

10

Liɣitee nyǝɣǝtʋ ɑkɑntɛɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Lu liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ ɑkɑntɛɛ nɑɑlɛ. Anǝɣɩ pɑɑ hʋlɩ nɑ sɑmɑɑ kpeɣeli, yɑɑ kpekɑ tʋ mpɑɑʋ. 3 Wɑɑtʋ wei pɑ́ hʋlɑ ɑ nɑɑlɛ, ɩlɛ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ koti ɩ cɔlɔɣɔ cokǝle nɔnɔɣɔ. 4 Ye kʋlʋmtǝlɛ kɛ pɑ hʋlɑɑ, ɩlɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tike koti. 5-6 Ye pɑ hʋlɑ ɑkɑntǝlɛ nɑ kɑkiisɑsɩ, ɩlɛ tɛɛʋ ntɛ́. Pɑ hʋlǝɣɩ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle nte tɩɩ sikinɑ cokǝle ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔ, tǝ́ tʋ́ mpɑɑʋ. Pɑ tɑsǝɣɩ nɑɑlɛ nyǝm, ɩlɛnɑ ilim mpǝtǝŋ nyǝntɛ nɑ́ɑ́ tǝŋ. 7 Ye pǝ kɛ́ sɩ yǝlɑɑ kotuɣu, pɑ kɑɑ hʋlǝnɑ kɑkiisɑsɩ. 8 Alɔŋ pǝyɑlɑɑ kɔtǝlɑɑ tike kɑ hʋlǝɣǝnɑ ɑkɑntɛɛ ɑnɩ. Pǝ wɛɛ sɩ mǝ nɑ mǝ piyɑ piyɑ, ɩ́ kɑ́ tɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɛɣɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

9 Ye ɩ polɑ mǝ kolontunɑɑ kɛ yoonɑʋ nɑ pɑ kʋlǝɣɩ mǝ tɔɔ, ɩlɛ ɩ́ hʋlɩ ɑkɑntɛɛ nɑ kɑkiisɑsɩ ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ mɑ́, mɑ tɔɔsɩ mǝ tɔɔ nɑ mɑ́ wɑɑsɩ-mɛ. 10 Mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ́ kɑ hʋlǝɣɩ-yɛɣɛ mǝ ɑyɔɔlɑ kʋyɛɛŋ, nɑ mǝ ɑcimɑ nyǝŋ, nɑ mǝ ɩsɔtʋnɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋyɛɛŋ, kɛ wɑɑtʋ wei ɩ lɑkɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ nɑ ciikuɣu nyǝnsɩ. Ɩlɛnɑ mɑ́ tɔɔsɩ mǝ tɔɔ. Mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ.

HOLƐPƲ NA PƎ POLO MOWAPƲ TƐTƲ TOŊA

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋlʋɣʋ kɛ Holɛpʋ pʋɣʋ luɣu

11 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Icipiti lɩɩʋ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ, ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ kʋyɑkʋ hiu nyǝŋkʋ kɛ ɩsɔŋmʋntʋ kɛɛlɑ Ɩsɔ cokǝle tɔɔ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ Holɛpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩsɔŋmʋntʋ tii Pɑlɑŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 13 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm pǝnɛɣɛ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi tɔ.

14 Yutɑ yoolɑɑ tintiɣile nɑ pɑ tuutɑ kɛlɛ nɔɣɔ tɔɔ. Aminɑtɑpɩ pǝyɑlʋ Nɑsɔŋ kɛlɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ. 15 Ɩsɑkɑɑ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Suwɑɑ pǝyɑlʋ Netɑneyɛlɩ. 16 Sɑpulɔŋ nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Helɔŋ pǝyɑlʋ Ɩliyɑpɩ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɛtɑ cokǝle, nɑ Kɛɛsɔŋ nɑ Melɑli pɑ pǝyɑlɑɑ kpɑɣɑ-tɛ.

18 Ɩlɛnɑ Lupɛŋ yoolɑɑ tintiɣile, nɑ pɑ tuutɑ pɑ́ tʋ́ pɑ wɑɑlɩ. Pɛlɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Setewu pǝyɑlʋ Ɩlisuu. 19 Simiyɔŋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Sulisɑtɑɩ pǝyɑlʋ Selumǝyɛlɩ. 20 Kɑtɩ nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Teuwɛlɩ pǝyɑlʋ Ɩliyɑsɑfɩ.

21 Ɩlɛnɑ Lefii tʋ Kehɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ sǝɣǝlɑ ɩsɔ sɛɛʋ wontu tɔ pɑ́ tǝŋ. Nɑ Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋɑ cokǝle sikuɣu nɑ pɑ́ tɑŋɑ-wɛ.

22 Ɩlɛnɑ Ɩfǝlɑyim yoolɑɑ tintiɣile nɑ pɑ tuutɑ pɑ́ tʋ́ pɑ wɑɑlɩ. Pɛlɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Amihuti pǝyɑlʋ Ɩlisɑmɑ. 23 Mɑnɑsee nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Petɑsuu pǝyɑlʋ Kɑmliyɛlɩ. 24 Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Kitoni pǝyɑlʋ Apitɑŋ.

25 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑŋ yoolɑɑ tintiɣile nte tǝ kɛ́ wɑɑlɩ tɑŋlɑɑ tɔ, tǝ́ nɑ tǝ tuutɑ tǝ tʋ́ mpɑɑʋ. Amisɑtɑɩ pǝyɑlʋ Ahiyesɛɛ kɛlɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ. 26 Asɛɛ nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Okǝlɑŋ pǝyɑlʋ Pɑkiyɛlɩ. 27 Nefǝtɑli nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Ɩnɑŋ pǝyɑlʋ Ahilɑ.

28 Ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpɛsɑ pɑ tǝsikile nɑ pɑ́ tʋ́ mpɑɑʋ tɔɣɔlɛ.

Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ tiikiɣi ɩ yǝlɑɑ

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ ɩ yǝtɩ Mɑtiyɑŋ tʋ Lewɛlɩ pǝyɑlʋ Hopɑpɩ sɩ: Tɛtʋ nti Tɑcɑɑ sɩɩ nɔɣɔ sɩ ɩ hɑɑkɩ-tʋ tɔ, tǝ tɑɑ kɛ́ tǝ puki. Ɩlɛ tǝŋ-tʋ nɑ tɩɩ tɑlǝnɑ-ŋ kʋpɑntʋ nti ɩ lɑkɩ-tʋ tɔ. 30 Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ kisi sɩ ɩ mǝlǝɣɩ ɩ tɛtʋ tɑɑ. 31 Mpʋɣʋlɛ Moisi sɩ: Tɑɑ lɔ-tʋ. Mpi tɔ, nyɑ́ nyǝmnɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ timpi timpi tɩɩ siki tɔ, tǝŋ-tʋ nɑ ń hʋlɩ-tʋ. 32 Ye n tǝŋɑ-tʋ, tɩɩ tɑlǝnɑ-ŋ kʋpɑntʋ nti Tɑcɑɑ kɑ lɑ-tʋ tɔ.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ kʋlɑ Tɑcɑɑ pʋɣʋ cɔlɔ, nɑ tǝ́ tɔ́ kʋyɛɛŋ tooso. Nɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ tɑ nɔɣɔ tɔɔ sɩ ɩ pɛɛkǝɣɩ-tʋɣʋ timpi tɩɩ siki nɑ tǝ́ hɛɛsɩ tɔ. 34 Ilim tɑɑ kɛ tǝ kʋlɑɑ, nɑ ɩsɔŋmʋntʋ wɛ tɑ nyɔɔŋ tɑɑ. 35 Tǝ tɛɛkɑɣɑnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ ɩlɛnɑ Moisi yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Tɑcɑɑ sǝŋ nyɑ́ nɑɑsɩ tɑɑ, nɑ nyɑ́ kolontunɑɑ nɑ mpɑ pɑɑ cɑɑ-ŋ tɔ pɑ́ yɑ́. 36 Wɑɑtʋ wei pɑ sɩɩkɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ, ɩlɛnɑ Moisi tɑsɑ sɩ: Tɑcɑɑ kɔɔ, nɑ ń cɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ tɑ hɛkʋ. Mpi tɔ, tǝ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́, tǝ fɛɩ kɑlʋɣʋ.

11

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Tɑpelɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋntǝnɑ Tɑcɑɑ, nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-ɩ. Nɑ ɩ́ tisi kɔkɔ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ tisikile kɛ pǝcɔ. 2 Ntɛnɑ sɑmɑɑ wiinɑ Moisi tǝkpɛɛ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ sǝlǝmǝnɑ-wɛɣɛ Tɑcɑɑ nɑ kɔkɔ te. 3 Ɩlɛnɑ pɑ́ hɑ lonte ntɛɣɛ hǝtɛ sɩ Tɑpelɑ. Nyɑɣɑʋ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ. Mpi tɔ, tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ kɑ nyɑɣɑsɑ pɑ tǝsikile.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋntǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ luluɣu kpɑwɑ cɑɣɑlɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ kpɛnnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ kʋntʋɣʋ sɩ: Tɩɩ hiki nɑntʋ ntɛ́ nɑ tǝ́ tɔɣɔ? 5 Aɑ kɑɩ, yǝlɑɑ tɔɣɔ Icipiti tɑɑ kɛ́ tiinɑ kɛ fɑɑlɑɑ. Nɑ kɑɑmɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ ɑ nǝɣǝsǝlɛnɑɑ mpɑ pɑ tɔkǝnɑ lɛŋ tɔ, nɑ kɑɑpǝnɑɑ kɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ. 6 Amɑ pǝ tɑɑ pʋlʋ fɛɩ cǝnɛ. Mɑnnɑ ɩnǝɣǝlɛ Mɑnnɑ, nɑ tǝ́ tɛŋ tɑɑsɩ.

7 Mɑnnɑ ɩnɩ ɩ kɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ pee kʋhʋlʋmɛɛ nɑɑlɩ, ɩ wɛ ɩsɩɩ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ cǝlǝm. 8-9 Ahoo kɛ cɔlɔʋ kpɑɑkɩ tǝsikile, ɩlɛnɑ Mɑnnɑ hoti. Pǝ nyɑɑlǝɣɩ, ɩlɛnɑ sɑmɑɑ cɔɔ nɑ pɑ́ kuuki, nɑ pɑ́ nɑŋǝɣɩ yɑɑ pɑ́ sɔkɩ, nɑ pɑ́ tǝsǝɣɩ, yɑɑ pɑ́ tʋɣɩ kɑkɑlɑsɩ. Ɩ leleŋ wɛ kɛ ɩsɩɩ nim kɑkɑlɑɣɑ.

10 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kotɑ pɑ tɛɛsɩ nɔnɔɔɔsɩ nɑ pɑ́ kʋntǝɣɩ, nɑ Moisi nɩɩ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huu. 11 Nɑ Moisi lɑŋlɛ wɑkǝlɩ, nɑ ɩ́ pɔɔsɩ Ɩsɔ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ mɑ nyʋɣʋ sǝpǝnɑ-ŋ, nɑ ń tʋ-m yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ pɑɑsǝnɑʋ nɑ ń cɔɔsǝɣɩ-m mpʋ? 12 Anɩ pǝ tɑɣɑ mɑ lʋlǝnɑ-wɛ. Nɑ ń tɔŋ sɩ mɑ́ nʋkɩ-wɛ ɩsɩɩ ɑsɔnʋɣʋ nɑ mɑ́ ponɑ-wɛɣɛ tɛtʋ nti n kɑ sɩɩ pɑ cɑɑnɑɑ kɛ nɔɣɔ nɑ tuunɑʋ sɩ, n kɑ́ hɑ-wɛ tɔ. 13 Yɑɑ leɣe mɑ kpǝlǝɣɩ nɑntʋ nɑ mɑ́ cɛlɑ sɑmɑɑ ɩnɛ nɑ ɩ́ tɔɣɔ? Mpi tɔ, pɑ wiikinɑ-m sɩ mɑ́ cɛlɑ-wɛɣɛ nɑntʋ nɑ pɑ́ tɔɣɔ. 14 Mɑ tike mɑ kɑɑ pǝsɩ pɑ sǝɣǝlɑ, ɑ tɛɛ-m. 15 Ye tɑmpɑnɑ sɩ n cɑɑ ń lɑ-m kʋpɑntʋ, pǝ kǝlɑ teu sɩ ń kʋ-m nɑ mpi n kɑ lɑkɩ-m ɩsǝntɔ tɔ. Mɑ́ tɑɑ nɑ mɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛ.

16 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ cɔ Moisi sɩ: Koti yǝlɑɑ mpɑ lɛlɑɑ tʋɣʋnɑ nɑ pɑ́ kɛ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔɣɔ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ. Ɩlɛnɑ nyɑnɑ-wɛ ɩ́ kɔɔ ɩ sǝŋ Ɩsɔ cokǝle nɔnɔɣɔ. 17 Ɩlɛ mɑɑ tii nɑ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ yɔɣɔtɩ tǝnɑ, nɑ mɑ́ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ lǝmɑɣɑsǝlɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝnɑ-ŋ nɑ ń tɑɑ sǝɣǝlɩ sɑmɑɑ sǝɣǝlɑ kɛ nyɑ́ tike. 18 Ɩlɛnɑ ń tɛlǝsɩ yǝlɑɑ sɩ, ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tǝɣɩ cele tɔɔ. Mɑɑ hɑ-mɛɣɛ nɑntʋ nɑ ɩ́ tɔɣɔ. Mpi tɔ, mɑ nɩɩ ɩsǝnɑ luluŋ pɩɩ-mɛ, nɑ ɩ́ kʋntǝɣɩ, nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ mǝ nɩɩkɑɣɑ leleŋ kɛ Icipiti tɔ. 19 Pǝ tɑɣɑ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ yɑɑ nɑɑlɛ yɑɑ kɑkpɑsɩ yɑɑ nɑɑnʋwɑ tike kɛ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ-tɩ. 20 Amɑ ɩsɔtʋ tǝcu kɛ́, hɑlǝnɑ tǝ lɩɩ-mɛɣɛ sɔŋ. Mpi pǝ tɔɔ ɩ́ lɔwɑ Tɑcɑɑ mɑ wei mɑ wɛ mǝ hɛkʋ, nɑ ɩ́ kʋntǝɣɩ mǝ Icipiti tɑɑ lɩɩʋ tɔɔ tɔ.

21 Tǝnɑɣɑlɛ Moisi nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Yoolɑɑ pɑnɛ pɑ tɑ sɛkɩ iyisi nɑsǝtoso (600.000). Nɑ ń mɑɣɑsǝɣɩ sɩ n kɑ́ cɛlɑ-wɛɣɛ nɑntʋ kɛ ɩsɔtʋ nɑ? 22 Pɑɑ tǝ kʋwɑ tɑ nɑɑŋ, nɑ tɑ heeŋ, nɑ tɑ pǝ́ŋ tǝnɑ. Yɑɑ tǝ kpɑwɑ teŋku tɑɑ tiinɑ tǝnɑ pɩɩ hɑŋǝɣǝnɑ-wɛ.

23 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Mɑ tomɑ tɑ tɔɔ? N kɑ́ nɑnɑ nyɑ́ ɩsǝpǝle kɛ nɔɔnɔɔ sɩ, pɩɩ lɑ mpʋ yɑɑ pǝ kɑɑ lɑ?

Ɩsɔ hɑwɑ ɩ lǝmɑɣɑsǝlɛ kɛ sɔsɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi lɩɩwɑ nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ kɛ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kotɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ ɩ́ pɩɩlɩ-wɛ nɑ ɩ cɔɔnɑ Ɩsɔ cokǝle. 25 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tii ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ Moisi, nɑ ɩ́ tʋ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɑɑ kɛ́ Moisi lǝmɑɣɑsǝlɛ. Nɑ pɑ́ sʋʋ yɔɣɔtʋɣʋ ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ. Ɩlɛ pǝ tɑ leeli kɛ́.

26 Amɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɑɑ nɑɑlɛ, Ɩlǝtɑ nɑ Metɑ pɑ tɑ polo Ɩsɔ cokǝle kiŋ. Amɑ tǝsikile tɑɑ kɛ́ pɑ sɑɑlɑɑ. Nɑ Ɩsɔ tʋ́ ɩ lǝmɑɣɑsǝlɛ kɛ pɑ tɑɑ nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ, ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ. 27 Ntɛnɑ ɩfepu nɔɣɔlʋ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ polo ɩ́ heeli Moisi kɛ nti Ɩlǝtɑ nɑ Metɑ pɑ lɑkɩ tɔ.

28 Mpʋɣʋlɛ Nuŋ pǝyɑlʋ Yosuwee wei ɩ lɑkɑɣɑ Moisi tǝmlɛ kɛ tuu ɩ pǝcɑɑtʋ tɔ, ɩ tɔmɑ sɩ: Mɑ cɛ heeli-wɛ sɩ pɑ́ su.

29 Ntɛnɑ Moisi sɩ: N lɑkɩ-m ɩsɛsɛɛmlɛ kɛ́? Hɑlɩ pǝ cɑɣɑ mɑɣɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ ɩ́ tʋ́ ɩ lǝmɑɣɑsǝlɛ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ.

30 Ɩlɛnɑ Moisi nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ́ mǝlɩ tǝsikile.

Tɑcɑɑ kɔnɑ lɛɛsɩ

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kʋsɑ heelimuɣu nɑ teŋku tɔɔ. Nɑ pǝ́ kɔnɑ lɛɛsɩ tuutuumɑ kɛ tǝsikile hɔɣɔlʋɣʋ, nɑ pǝ́ polo ɩsɩɩ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ tɔntɛ, nɑ pǝ́ cɔɔ tǝsikile. Nɑ sɩ́ kɑɑ huɣule ɩsɩɩ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm. 32 Ntɛnɑ sɑmɑɑ kuu-sǝɣɩ kʋyɑkʋ ŋkʋ, nɑ pǝ ɑhoo nɑ pǝ tɛʋ kʋfemuɣu. Pɑɑ wei ɩ kɑ tɔɔsɑ pǝcɔ tɔ, pǝ lɩɩkɩ-ɩ kiloonɑɑ iyisi iyisi kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lemɑ-sǝɣɩ ilim nɑ pǝ cɔɔnɑ tǝsikile. 33 Amɑ Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ kʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩsɑɣɑkʋɣʋ, kɛ wɑɑtʋ wei pɑ suukɑɣɑ nɑntʋ kɛ pɑ nɔɔsɩ tɑɑ tɔ. 34 Ntɛnɑ pɑ́ hɑ lonte ntɛɣɛ hǝtɛ sɩ Kipǝloti-Tɑɑfɑ. Pǝ hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ luluɣu pǝlɑɑʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ. Mpi tɔ, tǝnɑɣɑ pɑ pimɑ yǝlɑɑ mpɑ luluɣu kʋwɑ tɔ.

35 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɩɩ Kipǝloti-Tɑɑfɑ ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ Hɑselɔtɩ nɑ pɑ́ siki.

12

Kʋtɔŋ ŋku kʋ pilisiɣi yʋlʋ tɔ kʋ kpɑ Mɑlǝyɑm

1 Moisi kɑ kpɑɣɑ Kusi ɑlʋ nɔɣɔlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ Mɑlǝyɑm nɑ Alɔŋ pɑ́ cɑɣɑnɑ-ɩ ɑkpɑɣɑlɛ ntɛ́ tǝ tɔm. 2 Hɑlǝnɑ pɑ́ tɔ́ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ tɑ́ tɔtɔɣɔ. Pǝ tɑɣɑ Moisi tike kɛ ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ.

Ɩlɛnɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ nɩɩ-tɩ. 3 Amɑ Moisi nɑ́ tɑ́ cɔ nɑtǝlɩ. Mpi tɔ, ɩ kɑ tɛɛwɑ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ suulu kɛ́. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɑɑ ɩ́ nɑ Alɔŋ nɑ Mɑlǝyɑm, nɑ pɑ́ suli cokǝle kiŋ. 5 Nɑ ɩ́ tii ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɑɑ kɛ́ cokǝle nɔɣɔ. Nɑ ɩ́ yɑɑ Alɔŋ nɑ Mɑlǝyɑm nɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ polo. 6 Nɑ Tɑcɑɑ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ teu yoo. Ye mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlʋ ɩ́ wɛ mǝ hɛkʋ mɑ hʋlǝɣɩ-ɩ mɑ tǝɣɩ. Nɑ mɑ́ lɩɩkɩ ɩ tɔɔ nɑ mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ɩ toosee tɑɑ. 7 Amɑ mɑ yʋlʋ Moisi nɑ́ nɩɩnɑ-m teu kɛ́, nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩ tǝmlɛ kɛ mɑ tǝyɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ. 8 Mɑ nɑ-ɩ tǝ yɔɣɔtǝɣǝnɑ tǝmɑɣɑ tǝcɛɩcɛɩ. Mɑ hʋlǝɣɩ-ɩ mɑ tɩ nɑ ɩ́ nɑɑkɩ mɑ wɛɛtʋ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ mǝ tɑ́ nyɑnɑ-ɩ, nɑ hɑlǝnɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ-ɩ?

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ tɛɛ. 10 Wɑɑtʋ wei ɩsɔŋmʋntʋɣʋ kɛɛlɑ cokǝle tɔɔ ɩlɛ, kʋtɔŋ ŋku kʋ pilisiɣi yʋlʋ tɔ kʋ wɑɑsɑ Mɑlǝyɑm tɔɔ kɛlɛ, nɑ ɩ́ hʋlʋmɑɑ tǝloiloi ɩsɩɩ kponkpomʋlʋm. Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɔŋ nɑ́ mpʋ. 11 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ Moisi sɩ: Hɑɩ, suulu Tɑcɑɑ, tɑ́ tɔm sǝpɑɣɑ. Ɩlɛ tɑɑ lɛɛtɩ-tʋɣʋ tɑ́ kʋmɛlɛntʋ sɑlǝkɑ. 12 Mɑlǝyɑm ɩ́ tɑɑ wɛɛ ɩsɩɩ pǝyɑɣɑ sǝkʋɣʋ kɑ too lotu tɑɑ, nɑ pɑ́ lʋlɩ-kɛ nɑ kɑ tɔnʋɣʋ fetiliɣi ɩsǝnɑ tɔ.

13 Tǝnɑɣɑlɛ Moisi wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, Suulu, wɑɑsɩ.

14 Ntɛnɑ Ɩsɔ sɩ: Ye ɩsɩɩ ɩ cɑɑ kɑ tɔwɑ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́ ntɑɣɑmɑ, pǝ tɑɣɑ kʋyɑkʋ nɑ kʋ ɩsikile kɛ ɩ cɑkɩ fɛɛlɛ tɑɑ? Mpʋ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lǝsɩ-ɩ tǝsikile kɛ kʋyɑkʋ nɑ kʋ ɩsikile kɛ́. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ-ɩ yɑɑʋ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lǝsɑ Mɑlǝyɑm kɛ tǝsikile tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ nɑ kʋ ɩsikile. Pɑ mǝlǝnɑ-ɩ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tʋ́ mpɑɑʋ. 16 Nɑ pɑ́ polo pɑ siki Pɑlɑŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

13

Feŋlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tiluɣu kɛ Kɑnɑɑŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Lǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ yʋlʋ yʋlʋ. Nɑ n tili-wɛ nɑ pɑ́ feŋ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ nti mɑ hɑɑkɩ-mɛ tɔ.

3 Ɩlɛnɑ Moisi kʋsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ Pɑlɑŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɛɛsʋɣʋ-ɩ tɔ. Nɑ pɑ́ polo Kɑnɑɑŋ tɛtʋ feŋuɣu. 4 Feŋlɑɑ mpɛ pɑ kpekɑ nɑ pɑ hǝlɑ ntɔ: Lupɛŋ kpekǝle tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Sɑkuu pǝyɑlʋ Sɑmuwɑ. 5 Simiyɔŋ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Holi pǝyɑlʋ Sɑfɑtɩ. 6 Yutɑ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Yefune pǝyɑlʋ Kɑlɛpʋ. 7 Ɩsɑkɑɑ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Ɩkɑɑlɩ. 8 Ɩfǝlɑyim nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Nuŋ pǝyɑlʋ Hosee. 9 Pɛncɑmɛɛ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Lɑfu pǝyɑlʋ Pɑlǝti. 10 Sɑpulɔŋ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Soti pǝyɑlʋ Kɑtǝyɛlɩ. 11 Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Mɑnɑsee nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Susi pǝyɑlʋ Kɑtɩ. 12 Tɑŋ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Kemɑli pǝyɑlʋ Amiyɛlɩ. 13 Asɛɛ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Mikɑyɛɛlɩ pǝyɑlʋ Setuu. 14 Nɛfǝtɑli nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Fofǝsi pǝyɑlʋ Nɑpi. 15 Kɑtɩ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Mɑki pǝyɑlʋ Kuwɛlɩ.

16 Mpɑ Moisi tilɑ Kɑnɑɑŋ tɔ pɑ hǝlɑ ntɛ́. Nuŋ pǝyɑlʋ Hosee kɛ Moisi cuɣusɑ hǝtɛ sɩ Yosuwee.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kʋsɑ-wɛ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ kpɑɣɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ mpɑɑʋ, nɑ ɩ sʋʋ pulɑsɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ. 18 Nɑ ɩ feŋ tɛtʋ ntɩ nɑ tǝ yǝlɑɑ kɛ teu, nɑ ɩ́ nɑ pɑ pɑɣɑlɛ nɑ pɑ toŋ tǝnɑɣɑ. 19 Nɑ ɩ́ nɑ sɩ pɑ wɛnɑ koloosi ɑcɑlɛɛ yɑɑ pɑ fɛɩnɑ. Nɑ tɛtʋ wɛ mʋsʋŋ yɑɑ tǝ sǝpɑ. Nɑ hɔtʋ wɛɛ yɑɑ tǝ fɛɩ. 20 Ɩ́ ponɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩ́ kɔnɑ pɑ tɛtʋ kʋlʋlʋm. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ tɛtʋ ntɩ tǝ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ tɔ ɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ pɩɩkɩ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ tɛɛwɑ nɑ pɑ́ feŋ tɛtʋ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Siŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ, hɑlǝnɑ Lehopɩ, kɛ Lepo-Hɑmɑtɩ. 22 Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ, nɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ. Nɑ pɑ́ tɑlɑ Hepǝlɔŋ kɛ Anɑkɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tookonɑɑ tɛ. Pɑ hǝlɑ ntɛ́, Ahimɑŋ nɑ Sesɑɩ nɑ Tɑlǝmɑyi. Pɑɑ ŋmɑwɑ Hepǝlɔŋ ɩcɑtɛ kɛ́, nɑ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ siki, ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑ́ Sowɑŋ nyǝntɛ kɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. 23 Pɑ tɑlɑ lɛsɛŋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ sɛtɩ pǝ tuku, nɑ piliŋɑ, nɑ pɑ́ hɔɣɔlɩ yǝlɑɑ nɑɑlɛ. Nɑ pɑ́ kooli tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ fiki nɑ kǝlenɑɑtɩ tɔ ɩ pee tɔtɔ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɑ tǝnɑ ɩnǝɣɩ hǝtɛ sɩ, lɛsɛŋ tɛtɛkǝlɛ kɛ tuku ŋku Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ sɛtɑɑ tɔ kʋ tɔɔ.

Feŋlɑɑ kɛɛsǝɣɩ pɑ mpɑɑʋ tɔm

25 Kʋyɛɛŋ sikɑ nɩɩlɛ, ɩlɛ feŋlɑɑ tɛmɑɣɑlɛ, nɑ pɑ́ mǝlɩ. 26 Moisi nɑ Alɔŋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ kiŋ kɛ pɑ mǝlɑ Kɑtɛɛsɩ kɛ Pɑlɑŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Nɑ pɑ́ kɛɛsɩ-wɛɣɛ pǝ tǝnɑ mpi pɑ nɑwɑ tɔ pǝ tɔm. Nɑ pɑ́ hʋlɩ-wɛɣɛ tɛtʋ kʋlʋlʋm nɑ pɑ heeli-wɛ sɩ: 27 Kʋpɑntʋ nɑ tɔɣɔnɑɣɑ tǝnɑ tɔlɑ tǝ tɑɑ kɛ́ tǝhɔ. Hɑlǝnɑ pɑ́ hʋlɩ-wɛɣɛ tǝ kʋlʋlʋm. 28 Amɑ kʋlʋmtʋ kɛ́ sɩ tǝ yǝlɑɑ kɛ́ toŋtʋnɑɑ kɛ́. Nɑ pɑ ŋmɑwɑ koloosi ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ. Hɑlɩ tǝ nɑwɑ tǝ tɑɑ kɛ́ tooko Anɑkɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. 29 Amɑleke nyǝ́mɑ nɑ́ cɑɣɑnɑ ntɛɣɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ, nɑ Hiti nyǝ́mɑ nɑ Yepusi nyǝ́mɑ nɑ Amolii nyǝ́mɑ kɛ pulɑsɩ hɔɣɔlʋɣʋ. Nɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ kɛ Metitelɑnee teŋku nɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɔɣɔ.

30 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɑkɑɣɑ Moisi kɛ kʋntǝnɑʋ. Ɩlɛnɑ Kɑlɛpʋ sumsi-wɛ, nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ tomɑ sɩ: Tǝ́ polo tǝ mʋ tɛtʋ ntɩ, tǝ wɛnɑ pǝ tomɑ.

31 Amɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ nɑ́ tɔmɑ sɩ: Tǝ kɑɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ kpɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ, pɑ tɛɛ-tʋɣʋ toŋ.

32 Tǝnɑɣɑlɛ pɑ sʋʋ kɛɛsʋɣʋ kɛ mpi pɑ nɑwɑ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ nɑ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ sɔɣɔntʋ tɔ pǝ tɔm sɩ: Tɛtʋ ntɩ tǝ kɛ́ nti tǝ kʋɣɩ tǝ yǝlɑɑ tɔɣɔ. Tǝ tɑɑ yǝlɑɑ kɛ́ tookonɑɑ kɛ́. 33 Ɩlɛnɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ Anɑkɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Tɑ́ wɛ ɩsɩɩ tɔɔlɑɑ kɛ pɑ kiŋ kɛ́, nɑ pɛlɛ pɑ́ nyǝnǝɣɩ-tʋɣʋ mpʋ.

14

Sɑmɑɑ kisɑ kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ sʋʋʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɑpɑ kɑpusi kɛ ɑhoo tǝnɑ. 2 Nɑ pɑ́ kʋntǝnɑ Moisi nɑ Alɔŋ, nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Ye tɩɩ sǝpɑ Icipiti tɛtʋ tɑɑ tǝnɑ, pɩɩ lɑpɑ sɑnɑ. 3 Pepe tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ kɑ́ ponɑ-tʋɣʋ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ, nɑ tǝ sɩ yoou tɑɑ. Nɑ kolontunɑɑ kuu tɑ ɑlɑɑ nɑ tɑ piyɑ. Pǝ kǝlɑ teu sɩ tǝ́ mǝlɩ Icipiti. 4 Hɑlǝnɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ sɩ pɑ kpɑɑkɩ wulɑʋ, nɑ pɑ́ mǝlɩ Icipiti.

5 Tǝnɑɣɑlɛ Moisi nɑ Alɔŋ, pɑ hotɑ pɑ nɔɔsɩ tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɛntɑɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ feŋlɑɑ tɑɑ nɑɑlɛ, Nuŋ pǝyɑlʋ Yosuwee, nɑ Yefune nyǝŋ Kɑlɛpʋ, pɑ cǝlɑ pɑ wontu nɑ lɑŋwɑkǝllɛ. 7 Nɑ pɑ́ tɔ́ sɑmɑɑ sɩ tɛtʋ ntɩ tǝ teu wɛ sɔɣɔntʋ. 8 Kʋpɑntʋ nɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɔlɑ tǝ tɑɑ kɛ́ tǝhɔ. Ye Tɑcɑɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-tʋ, ɩ kɑ́ sʋsɩ-tʋɣʋ tǝ tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ hɑ-tʋɣʋ-tɩ. 9 Pǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ tɑɑ kpɑ Tɑcɑɑ tɔɔ. Yɑɑ ɩ́ wɛɛnɑ tɛtʋ ntɩ tǝ yǝlɑɑ sɔɣɔntʋ. Pɑ tɩɩŋ kɑ́ lɔ-wɛɣɛ, nɑ tɑ́ɑ́ tǝlǝkɩ-wɛɣɛ tɔm kʋlʋm tɔɔ. Mpi tɔ, tɑ Ɩsɔ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ kɛ́. Mpʋ tɔ, tǝ tɑɑ nyɑnɑ-wɛ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ pɑ́ kʋ-wɛ nɑ pɛɛ. Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ teeli nɑ́ pɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ kɛ cokǝle tɔɔ.

Moisi sǝlǝmǝɣɩ sɩ Ɩsɔ ɩ́ hɩɩsɩ sɑmɑɑ ɩsɑɣɑtʋ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Mɑ hʋlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ yɑɑsinɑɑ pɑɣɑlɛ ntɛ́ mɑ toŋ. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ tɔŋnɑ-m kisuɣu. Pɑɑ lɑkɩ-m nɑɑni. Ɩlɛ pɑɑ lɑɣɑsɩ? 12 Mɑɑ kpiisi-wɛ nɑ yʋlʋkʋsʋkʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ lɑ́ nɑ Moisi lʋlɩ nɑ ɩ́ pǝsɩ piitim sɔsɔɔm nɑ toŋ nyǝm, nɑ pǝ́ kǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

13 Ntɛnɑ Moisi sɩ Icipiti nyǝ́mɑ cɛkǝnɑɑ sɩ, nyɑ́ toŋ kɛ n lǝsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɑ tɛtʋ tɑɑ. 14 Pɑ kɑɑ lɑŋ-tǝɣɩ tɑɣɑsʋɣʋ kɛ tɛtʋ tǝnɛ tǝ nyǝ́mɑ. Pɛlɛ pɑ nyǝ́mɑ sɩ n wɛ tɑ́ wɑɑlɩ kɛ́, nɑ ń hʋlǝɣɩ-tʋɣʋ nyɑ́ tɩ. Nɑ tǝ́ nɑɑkɩ nyɑ́ tǝmɑ nɑ ń kentiɣi tɑ́ tɔɔ. Mpi tɔ, n wɛ tɑ́ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɑɑ kɛ́, nɑ ɑhoo ɩlɛnɑ ń wɛɛ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ ŋku kʋ mʋɣɩ kɔkɔ tɔ kʋ tɑɑ. 15 Ye nɔɔnɔɔ n kpiisɑ-tʋɣʋ tɔm kʋlʋm, piitimnɑɑ mpɑ pɑ nɩɩwɑ pǝ tǝnɑ mpi n lɑpɑ tɔ, pɑɑ tɔ sɩ, 16 n kpisɑ nyɑ́ yǝlɑɑ ponɑʋ kɛ tɛtʋ kʋpɑntʋ tɑɑ, ɩsɩɩ n kɑ sɩɩʋ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ n kʋ-wɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 17 Ɩlɛ hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ wiikinɑ-ŋ sɩ ń hʋlɩ nyɑ́ toŋ nɑ ń lɑ́ ɩsɩɩ n kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ sɩ: 18 Mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ, mɑ wɛnɑ suulu kɛ́ nɑ mɑ kʋpɑntʋ fɛɩ tǝnɑɣɑ. Mɑ wiiki ɩsɑɣɑlɑtɑɑ nɑ kpɛɛnlɑɑ. Amɑ mɑɑ hɑɑkɩ tɑsǝkǝlɛ tʋ kɛ tɑmpɑnɑ. Mɑ hɔŋ ɑsɑɣɑɑ ŋkpɑŋŋ kɛ́ nɑ mɑ́ kpɛnnɑ pɑ lʋlʋŋ loosi tooso yɑɑ liɣiti nyǝŋkɑ. 19 Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔwɑ sɔsɔm. Wii nyɑ́ yǝlɑɑ, ɩsɩɩ too n lǝsʋɣʋ-tʋɣʋ Icipiti nɑ n lɑkɩ tɔ. 20 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Mɑɑ wii-mɛ, ɩsɩɩ n sǝlǝmʋɣʋ tɔ. 21 Pɑɑ nɑ mpʋ timpi mɑ kɛ́ weesuɣu tʋ, nɑ mɑ teeli su tɛtʋ tǝnɑ tɔ, mɑ tuukinɑ mɑ tɩ sɩ, 22-23 mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ sʋʋ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ nɑwɑ mɑ teeli nɑ mɑ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ nnɑ mɑ lɑpɑ Icipiti nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ cǝnɛ tɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ ɩ́ tɔŋɑ-m mɑɣɑsʋɣʋ sɩ, ɩ́ nɑɑkɩ mɑ wɑɑlɩ. Pǝyele ɩ́ɩ́ nɩɩkǝnɑ-m. Pǝ tɔɔ kɛ́ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ keesi tɛtʋ nti mɑɑ sɩɩwɑ sɩ mɑɑ hɑ mǝ cɑɑnɑɑ tɔ. Mpi tɔ, mǝ tǝnɑ ɩ́ lɔnɑ-m. 24 Amɑ mɑ tǝmlɛ tʋ Kɑlɛpʋ nɑ́ wɛnɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ kʋpɑntɛ. Ɩ tɑ lɔ mɑ tɔm. Ɩ kɑ́ sʋʋ tɛtʋ nti ɩ feŋɑɑ tɔ tǝ tɑɑ. Mɑɑ hɑ-tǝɣɩ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. 25 Amɑleke nɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ wɛnnɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Pǝ tɔɔ tɔ, cele ɩ́ mǝlɩ mǝ nɔɔhɛɛ tɔɔ nɑ ɩ́ fɑɣɑnɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ sǝsǝncɑɑsɩ teŋku tɔɔ.

Tɑcɑɑ hɔm kɛ yǝlɑɑ ŋkpɑŋʋɣʋ

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi nɑ Alɔŋ kɛ heeluɣu tɔtɔ sɩ: 27 Mɑ nɩɩwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋntǝɣǝnɑ-m. Yǝlɑɑ kɑtɛ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kɑɑ hɛɛsɩ pǝ lɑpʋ. 28 Ɩ́ tɛlǝsɩ-wɛ sɩ, mɑ kɛ́ weesuɣu tʋ kɛ́. Mɑ tuukinɑ mɑ tɩ sɩ mɑɑ lɑ-mɛ ɩsɩɩ ɩ́ yɔɣɔtɑɑ tɔ. 29 Amɑ mǝ tǝnɑ mpɑ pɑ kɑlɑɑ nɑ ɩ́ wɛnɑ ɩsɩɩ pɩɩsɩ hiu nɑ wɑɑlɩ tɔ, ɩ́ kɑ́ sɩ. Mpi pǝ tɔɔ ɩ́ kʋntǝɣǝnɑ-m tɔ. 30 Kɑlɛpʋ nɑ Yosuwee pɑ pɑɑsi, nɔɣɔlʋ kɑɑ sʋʋ tɛtʋ nti mɑɑ tuuwɑ sɩ mɑɑ hɑ mǝ cɑɑnɑɑ tɔ tǝ tɑɑ. 31 Ye pǝ kɑɑsɑ mǝ piyɑ mpɑ ɩ tɔŋɑɣɑ sɩ kolontunɑɑ kɑ́ kuu tɔ. Pɛlɛ pɑɑ tɔɣɔnɑ tɛtʋ nti ɩ footɑɑ tɔ. 32-33 Pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu kɛ́ mǝ pǝyɑlɑɑ kɑ́ pɑɑsǝnɑ pɑ kɑlǝkǝŋ. Nɑ pɑ́ tɔɣɔ mǝ kɑɑnɩɩtʋ sɑlǝkɑ tɔtɔ. Amɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ cǝnɛɣɛ mǝ looŋɑ tǝnɑ kɑ́ sɩ. 34 Kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ kɛ ɩ́ feŋɑ tɛtʋ. Ɩlɛ pɩɩsɩ nɩɩlɛ kɛ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ sɑlǝkɑ. Pǝ lɩɩwɑ ɩsɩɩ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ntɛ́. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ mpi mɑ tɔɔ kʋlʋɣʋ hʋlǝɣɩ tɔ. 35 Ɩsǝnɑ mɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ mɑɑ lɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ nyǝ́mɑ mɛ. Mpi tɔ ɩ́ kʋlɑ mɑ tɔɔ. Ɩsɩɩ mǝ nɔɣɔ nɑ mǝ sukɑ ɩ sǝpɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ cǝnɛ.

36 Mpɑ ɩnɩ Moisi kɑ tilɑ tɛtʋ feŋuɣu nɑ pɑ́ footi-tɩ, nɑ pɑ́ yele nɑ sɑmɑɑ kʋntǝɣǝnɑ-m tɔ, 37 Tɑcɑɑ kʋ-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ nɑ wɑhɑlɑ kɛ pǝ tɔɔ kɛ́. 38 Yosuwee nɑ Kɑlɛpʋ pɑ tike pɑ tɑ sǝnɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ polɑ tɛtʋ feŋuɣu tɔ pɑ tɑɑ.

Mɑɑnyǝmɑ wɛ wɑɑlɩ kɛ́

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kɛɛsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɔm ntɩ. Nɑ pɑ lɑŋɑ wɑkǝlɩ tǝtɔɣɔtɔɣɔ. 40 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ femɑ tɑnɑŋ tǝhulu, nɑ pɑ́ pukinɑ pulɑsɩ hɔɣɔlʋɣʋ, nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Tɑ́ tɔm sǝpɑ. Ɩlɛ pǝnɛntɛ tɑ́ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ tǝ polo timpi Tɑcɑɑ hʋlɑ-tʋ tɔ. 41 Ntɛnɑ Moisi sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ kisiɣi Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ, ɩ́ kɑɑ wɑɑ. 42 Ɩ fɛɩ mǝ wɑɑlɩ yoo. Ɩlɛ ɩ tɑɑ nɔkɩ pote sɩ ɩ́ yookinɑ mǝ kolontunɑɑ. 43 Amɑleke nɑ Kɑnɑɑŋ yoolɑɑ ntɛ́ mǝ nɔɣɔ tɔɔ tǝnɑ. Pɛlɛ pɑɑ kpiisi-mɛɣɛ. Timpi ɩ kisɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑɑ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ.

44 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑpɑ kɑŋkɑnɑ sɩ pɑ kpɑɑkɩ pʋɣʋ hɔɣɔlʋɣʋ. Amɑ Moisi nɑ Tɑcɑɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ ɑtɑkɑɑ pɑ sɑɑlɑ tǝsikile. 45 Tǝnɑɣɑ Amɑleke nɑ Kɑnɑɑŋ yoolɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ pɔɔŋ tɑɑ tǝnɑ tɔ, pɑ tiiwɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-wɛ nɑ pɑ́ kʋ-wɛ, hɑlǝnɑ Hoomɑ.

15

Mʋlʋm nɑ nim nɑ sʋlʋm pǝ kɔtɑɣɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ sʋʋ tɛtʋ nti mɑ hɑɑkɩ-mɛ tɔ, tǝ tɑɑ sɩ ɩ́ cɑkɩ tɔ, 3 ye ɩ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ yɑɑ ciikuɣu nyǝnsɩ yɑɑ nɔɣɔ sɩɩʋ nyǝnsɩ. Yɑɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nyǝnsɩ yɑɑ ɑcimɑ nyǝnsɩ. Nɑʋ yɑɑ heu yɑɑ pǝ́ŋ́ kɛ ɩ́ kɑ́ lɑnɑ pǝ kɔtɑɣɑ. Nɑ mɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ pǝ sɔɔsʋŋ. 4 Ye wei ɩ kɔnɑ ɩ kpǝntɛ, ɩ kɑ́ tǝnɩ tǝ tɔɔ kɛ́ tɔɣɔnɑɣɑ kɔtɑɣɑ. Ɩsɩɩ mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim liitili kʋlʋm nɑ titite tɔɣɔ kiloonɑɑ tooso. 5 Nɑ ɩ́ liisi sʋlʋm kɛ liitili kʋlʋm nɑ titite kɛ pɑɑ ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, yɑɑ ciikuɣu nyǝŋkɑ tɔɔ. 6 Ye pǝ kɛ́ ɩwɑɑʋ, ɩlɛ ɩ́ sɔɔsɩ mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim liitilinɑɑ nɑɑlɛ tɔɣɔ kiloonɑɑ nɑɑtoso. 7 Nɑ sʋlʋm kɛ liitilinɑɑ nɑɑlɛ, nɑ Tɑcɑɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ pǝ sɔɔsʋŋ. 8 Ye ɩsɩɩ nɑʋ kɛ ɩ́ lɑkɩ-m kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, yɑɑ ciikuɣu nyǝŋkɑ, yɑɑ nɔɣɔ sɩɩʋ nyǝŋkɑ. 9 Ɩ́ tǝnɩ kpǝntɛ tɔɔ kɛ́ mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim liitilinɑɑ tooso, tɔɣɔ kiloonɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ. 10 Nɑ sʋlʋm kɛ liitilinɑɑ tooso, nɑ Tɑcɑɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ pǝ sɔɔsʋŋ. 11 Ye ɩ́ lɑkɩ nɑʋ yɑɑ ɩwɑɑʋ yɑɑ ɩwǝyɑɣɑ yɑɑ pinɑɣɑ kɛ kɔtɑɣɑ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ kɑ́ lɑ. 12 Pɑɑ tɔlɑ ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ lɑ kɔtɑɣɑ. Ɩ́ kɑ́ tǝnɩ pɑɑ nte tǝ tɔɔ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́. 13-14 Yɑɑsi ɩnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kɑ́ tǝŋ nɑ ɩ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ sɔɔsʋŋ nyǝnsɩ. Nɑ pǝ́ kpɛnnɑ mǝ tɛtʋ tɑɑ cɑɣɑlɑɑ tǝnɑ. Mpɑ pɑ leelɑɑ nɑ mpɑ pɑ tɑ leeli tɔ. 15-16 Kʋsǝsɩɩtʋ kʋlʋmtʋ ntǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ cɑɣɑlɑɑ ɩ́ kɑ tɔkɩ teitei, nɑ pǝ́ polo mǝ piyɑ piyɑ. Tɑcɑɑ mɑ́ mɑɑ fɑɣɑsǝɣɩ.

Kɑkɑlɑsɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnsɩ kɔtɑɣɑ

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 18 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, ye wɑɑtʋ wei ɩ́ tɑlɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ mɑ pukinɑ-mɛ tɔ, 19 ɩlɛ ɩ́ kpɑɣɑ tǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ɩ́ lɑ-m kɔtɑɣɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tɔɣɔ. 20 Ɩlɛnɑ ɩ́ cosi mǝ kɑncɑɑlɑɣɑ somtu tɑɑ nɑ ɩ́ tʋ́ kɑkɑlɑɣɑ. Nɑ ɩ́ kpɑɑsɩ-m-kɛ nɑ ɩsɔ, ɩsɩɩ pɑ lɑkʋɣʋ kɑncɑɑlɑɣɑ pee wenɑ pɑ mɑpɑ tɔ. 21 Nɑ ɩ́ lɑ-m kɔtɑɣɑ kɛ pǝ kɑkɑlɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ. Ɩ́ kɑ́ tɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɛɣɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

Ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ yʋkǝnɑ yʋlʋ tɔ tǝ kɔtɑɣɑ

22-23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ sɩ: Ye kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ pǝ yʋkǝnɑ mɛ, yɑɑ mǝ piyɑ piyɑ kɛ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ, ɩlɛnɑ pʋntʋ yɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ nti mɑ tɛlǝsɑ-mɛ ɩsǝntɔ tɔ tǝ tɑɑ nɑtǝlɩ, ɩlɛ ɩ́ tɑɣɑnɩ-tɩ nɑ kɔtɑɣɑ. 24 Ye pǝ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ yʋkǝnɑ yʋlʋ tɔ nɑ sɑmɑɑ tɑ nyɩ pǝ tɔm, ɩlɛ ɩ́ cɑɑ lɑtǝcɛ nɑ ɩ́ lɑ-m kɔtɑɣɑ sɔɔsʋŋ nyǝŋkɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Nɑ ɩ́ tǝnɩ kɑ tɔɔ kɛ́ mʋlʋm, nɑ sʋlʋm, nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ pǝŋtʋlʋɣʋ. 25 Kɔtʋlʋ kɑ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ pǝ́ hɩɩsɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ yʋkǝnɑ-mɛ tɔɣɔ. Nɑ pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɔnɑ-m kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋkɑ. 26 Pɩɩ hɩɩsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ. Nɑ cɑɣɑlɑɑ mpɑ pɑ wɛ mǝ hɛkʋ tɔ pɛlɛ pɑ nyǝntʋ. Mpi tɔ, pǝ kɛ ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ yʋkǝnɑ-mɛ tɔɣɔ.

27 Ye yʋlʋ kʋlʋm kɛ pǝ yʋkǝnɑɑ nɑ ɩ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ, ɩlɛ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ pǝ́ŋ́ kɛ ɩ kɑ́ kɔtǝnɑ. 28 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, kɛ wei ɩnɩ pǝ yʋkǝnɑɑ nɑ ɩ́ lɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ mpʋ tɔ. Ɩ tɛŋ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsɩ. 29 Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ yɑɑ cɑɣɑlʋ kɛ pǝ yʋkǝnɑɑ nɑ ɩ́ pǝntɩ, kʋsǝsɩɩtʋ kʋlʋmtʋ tǝnɛ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ tɔ́kɩ.

30 Amɑ ye Ɩsɛɣɛlɩ tʋ yɑɑ cɑɣɑlʋ pǝntǝnɑ tǝfɑɑ, ɩsɩɩ pɑ kpiisɑ-ɩ tɛtʋ tɑɑ. 31 Ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɩ kpiisuɣu kɑ́ mǝlɩ. Mpi tɔ, ɩ footɑ Tɑcɑɑ tɔm, nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ ɩ kʋtʋtʋtʋ.

Kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wɑkǝlʋɣʋ tɔm

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑlɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ pɑ́ kpǝlɩ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ cɑɑkɩ tɑɑsɩ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule. 33 Ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Moisi nɑ Alɔŋ nɑ sɑmɑɑ tǝnɑ kiŋ. 34 Nɑ pɑ́ sɩɩ-ɩ nɑ pɑ́ tɑŋɑ nti Ɩsɔ kɑ heeli-wɛ sɩ pɑ́ lɑnɑ-ɩ tɔ. 35 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ heeli Moisi sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ sɑmɑɑ tǝnɑ ɩ́ kʋ́ pʋntʋ ɩnǝɣɩ nɑ pɛɛ, kɛ tǝsikile wɑɑlɩ. 36 Kɛlɛnɑ pɑ́ lɩɩnɑ-ɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ nɑ pɛɛ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Moisi tɔ.

Tokonɑɑ sɔsɑɑ ɑtʋɣʋsɑ

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 38 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, mǝ nɑ mǝ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ ɩ́ kɑ́ kɔɔkɩ mǝ tokonɑɑ sɔsɑɑ ntompee kɛ ɑtʋɣʋsɑ kɛ́, nɑ ɩ tɑmsǝɣɩ-yɛɣɛ ɑkpɑɑyɑlɑ kponkpontu. 39-40 Ntǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyǝnǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɔsǝɣɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɔɔ, nɑ ɩ tɔkǝɣɩ-tɩ. Ɩlɛ ɩ kɑɑ nyɩɩlɩ tɩɩŋ wɑɑnɩ wɑɑnɩ lɑɑʋ kɛ mǝ hʋwɛɛ w tɑɑ. Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ hʋlǝnɑ sɩ ɩ́ kɛ́ mɑ nyǝ́mɑ. 41 Mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ, mɑ lǝsǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ sɩ mɑ́ wɛɛ mǝ Ɩsɔ.

16

Kolee nyǝ́mɑ kʋlʋɣʋ kɛ Moisi tɔɔ

1-2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii kpekǝle tʋ Kehɑtɩ lʋlʋɣʋ tʋ Ɩsɑɑ pǝyɑlʋ Kolee tʋsɑ Lupɛŋ nyǝ́mɑ tooso. Ɩliyɑpɩ pǝyɑlɑɑ Tɑtɑŋ, nɑ Apilɑm, nɑ Pelee pǝyɑlʋ Oŋ nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋpɑɣɑlɑɑ mpɑ pɑ hǝlɑ yɑɑwɑ nɑ pɑ́ kotiɣi kotuŋ tɔɣɔ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (250) nɑ pɑ́ kʋlɩ Moisi tɔɔ. 3 Ɩlɛnɑ pɑ kotinɑ Moisi nɑ Alɔŋ nɑ pɑ koo-wɛ sɩ: Wooo, mǝ nyǝntʋ nɑ́ wɔpɑ. Sɑmɑɑ tǝnɑ kɛ́ Tɑcɑɑ nyǝ́mɑ kɛ́, nɑ ɩ́ wɛ pɑ wɑɑlɩ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ mǝ hɔŋ mǝ tɩ sɩ ɩ́ tɛɛ lɛlɑɑ?

4 Moisi nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ hoti ɩ ɩsɛntɔɔ. 5 Nɑ ɩ́ tɔ́ Kolee nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Cele tɑnɑŋ Tɑcɑɑ kɑ́ hʋ́lɩ́ mpɑ pɑ kɛ́ ɩ nyǝ́mɑ tɔ. Nɑ ɩ́ yele nɑ ɩ kʋlǝsɑɑ kpǝtǝnɑ-ɩ. 6 Mpʋ tɔ, Kolee, nyɑnɑ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ kpɑɣɑ cofolonɑɑ. 7 Ɩ́ tʋ́ pɑ tɑɑ kɛ́ mɑmɑlɑ nɑ ɩ́ wɔ Tɑcɑɑ kɛ tulɑɑlʋ. Ɩlɛ tɩɩ nɑ́ wei ɩ́ kɑ́ lǝsɩ sɩ ɩ kɛ́ ɩ nyǝŋ tɔ. Amɑ Lefii piyɑ mɛ mǝ nyǝntʋ wɔpǝnɑ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi heelɑ Kolee tɔtɔ sɩ: Lefii nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ nɩɩ yoo. 9 Ɩsǝnɑ Tɑcɑɑ lǝsɑ-mɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ sɩ, ɩ́ kpǝtǝnɑ-ɩ, nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ nɑŋŋ nyǝntɛ, nɑ ɩ́ sɛɛkǝnɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ tɔ, pǝ tɑ tɔɔ mɛ? 10 Kolee, Tɑcɑɑ tʋnɑ nyɑnɑ nyɑ́ tɛɛtʋnɑɑ kɛ tǝmlɛ. Ɩlɛnɑ mɩɩ pɛɛkǝɣɩ sɩ pɑ́ sɔɔsɩ-mɛɣɛ kɔtǝlɑɑ nyǝnɑ. 11 Ɩlɛ Tɑcɑɑ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kʋlǝɣɩ, pǝ tɑɣɑ Alɔŋ. Ɩ́lɛ́ ɩ tɑ kɛ pʋlʋ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tilɑɑ sɩ pɑ́ yɑɑ Tɑtɑŋ nɑ Apilɑm. Ɩlɛnɑ pɑ́ kisi pote nɑ pɑ́ tɔ sɩ: 13 N lǝsɑ-tʋɣʋ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ kʋpɑntʋ nɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɔlɑ yem tǝhɔ tɔ, nɑ ń kɔnɑ-tʋɣʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ, pǝ tɑ tɔɔ-ŋ nɑ ń cɑɑ sɩ tǝ́ nyǝnǝɣɩ-ŋ tɑ́ wulɑʋ. 14 Anɩ kʋpɑntʋ nɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɑ tɔlɩ cǝnɛ. Pǝ́cɔ́ n tɑ tɑlɑ-tʋɣʋ pɑɑ wei nɑ ɩ tɛtʋ, nɑ lɛsɛŋ tɑwɑ. Tɑɑ nyǝnɩ-tʋɣʋ yʋlʋmɑɑ, tɩɩ puki.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ́ɑ́nɑ́ huu Moisi tɑɑ, nɑ pɑ tɔm ntɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli Tɑcɑɑ sɩ: Tɑɑ tɑsɑ pɑ kɔtɑsɩ kɛ mʋɣʋ. Mɑ tɑ ŋmɑkǝlǝtɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. Pǝyele mɑ tɑ mʋtɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kpɑŋɑɣɑ.

Kolee nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ sɑlǝkɑ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ Kolee sɩ: Cele tɑnɑŋ, nyɑnɑ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ ɩ kɔɔ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ Alɔŋ tɔtɔ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ pɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (250) pɑ́ kpɑɣɑ cofolonɑɑ, nɑ pɑ́ wɔ Tɑcɑɑ kɛ tulɑɑlʋ.

18 Kolee nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ́ tɛŋ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tuusi nɑ pɑ́ sǝŋ Ɩsɔ cokǝle nɔnɔɣɔ. Nɑ Moisi nɑ Alɔŋ pɛlɛ pɑ́ polo tɔtɔ. 19 Ntɛnɑ Kolee sɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ cokǝle nɔnɔɣɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ teeli nɑ́ pɑ tɔɔ. 20 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɔ́ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: 21 Ɩ́ hɑtǝlǝnɑ-wɛ, mɑ cɑɑ-wɛɣɛ kpiisuɣu kɛ tɔm kʋlʋm tɔɔ kɛ́. 22 Tǝnɑɣɑlɛ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ hotɑ pɑ nɔɔsɩ tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ. Nɑ pɑ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Hɑɩ, yǝlɑɑ tǝnɑ ŋmɑlʋ Ɩsɔ. Kʋlʋm wɑkǝlɑɑ, ɩlɛnɑ ń mʋɣɩ sɑmɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ? 23 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ cɔ Moisi sɩ: 24 Heeli sɑmɑɑ nɑ pɑ́ hɑtǝlǝnɑ Kolee nɑ Tɑtɑŋ nɑ Apilɑm pɑ tǝcɑɣɑlɛ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi polɑ Tɑtɑŋ nɑ Apilɑm pɑ cɔlɔ. Nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ ɩ wɑɑlɩ. 26 Nɑ ɩ́ heeli sɑmɑɑ sɩ: Ɩ́ hɑtǝlǝnɑ ɑsɑɣɑɑ mpɛ pɑ cokɑ. Ye wei ɩ́ tokinɑ pɑ pʋlʋpʋ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kɑ́ kʋ-ɩ.

27 Ntɛnɑ sɑmɑɑ hɑtǝlǝnɑ Kolee pɑ cokɑ. Wɑɑtʋ ɩnɩ Tɑtɑŋ nɑ Apilɑm pɑ ɑlɑɑ, nɑ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ pɑɑ tɛmɑ lɩɩʋ, nɑ pɑ́ sǝŋ pɑ nɔnɔɔsɩ. 28 Mpʋɣʋlɛ Moisi tɔmɑ sɩ: Ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ teu sɩ mɑɑ lɑkɩ pʋlʋ nɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ toŋ. Amɑ Tɑcɑɑ tilinɑ-m. 29 Ye yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ sǝpɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ sǝm, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ Tɑcɑɑ tilinɑ-m. 30 Amɑ ye ɩ lɑpɑ piti tǝmlɛ nɑ tɛtʋ hɑɑ nɔɣɔ, nɑ tǝ́ li pɑ́ nɑ pɑ nyǝm tǝnɑ, nɑ pɑ́ tii ɑtɛtǝlɛ tɑɑ nɑ pɑ ɩsɛ, ɩlɛ pǝlɛɣɛlɛ ɩ́ kɑ́ tʋnɑ sɩ pɑ woŋɑ Ɩsɔ.

31 Moisi nɔɣɔ tɑ tɩɩ tiitɑ ɑtɛɣɛ, nɑ tɛtʋ fɑɣɑ yem kɛ pɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ. 32 Nɑ tǝ́ li pɑ́ nɑ pɑ ɑlɑɑ, nɑ pɑ piyɑ. Nɑ Kolee wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ nyǝm tǝnɑ. 33 Nɑ pɑ́ tii ɑtɛtǝlɛ tɑɑ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ tɑsɑ-wɛɣɛ nɑʋ. 34 Lɛlɑɑ mpɑ pɑ kpǝtǝnɑ-wɛ tɔ, pɑ nɩɩ pɑ kɑkiisɑsɩ ɩlɛnɑ pɑ se. Mpi tɔ, pɑ nyɑŋɑɣɑ sɩ tɛtʋ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ tǝ́ li mpɛ tɔtɔ. 35 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tisɑ kɔkɔ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (250) wei ɩ lɑkɑɣɑ tulɑɑlʋ kɔtɑɣɑ tɔ.

17

Kolee wɑɑlɩ nyǝ́mɑ cofolonɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Tɛlǝsɩ Alɔŋ pǝyɑlʋ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ sɩ, lǝsɩ cofolonɑɑ kɛ kɔkɔ tɑɑ nɑ ń yɑsɩ mɑmɑlɑ. Pɑ kɛ́ mɑ nyǝm kɛ́. 3 Cofolonɑɑ mpɛ pɑ kɛ́ Ɩsɔ nyǝ́mɑ kɛ́. Mpi tɔ, pɑ tɛmɑ-m-wɛɣɛ kɔtɑɣɑ lɑpǝnɑʋ. Amɑ mpɑ pɑ tɩ-wɛ tɔ pɑ sǝpɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. Pǝ tɔɔ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ hɛɛ-wɛ nɑ pɑ́ wɑɑsɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pʋlʋ kʋyʋsʋm.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ kpɑɣɑ yǝlɑɑ mpɑ kɔkɔ nyɑɣɑ mpʋ tɔ, pɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ cofolonɑɑ. Nɑ ɩ́ lu-wɛ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. 5 Mpʋ pǝ hʋlǝɣǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝmɑ pɑɑsi kpɑɩ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩnɑ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ tɑsɑ Tɑcɑɑ kɛ tulɑɑlʋ wɔpʋ. Ye wei ɩ́ lɑpɑ mpʋ, sǝm mpi Kolee nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ sǝpɑ tɔ, mpɩ pɩɩ kʋnɑ-ɩ. Ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kpɑɑlʋɣʋ Alɔŋ nɑ Moisi nɔɣɔ tɔ.

Yǝlɑɑ cɑɣɑnɑʋ kɛ Moisi nɑ Alɔŋ

6 Tɛʋ femɑ ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑɑlɩ Alɔŋ nɑ Moisi kɛ cɑɣɑnɑʋ sɩ: Ɩ́ kʋwɑ Tɑcɑɑ yǝlɑɑ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ kotinɑ Moisi nɑ Alɔŋ. Sɑɑ wei pɑ nyǝnnɑ Ɩsɔ cokǝle tɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ nɑ́ nyɔɔsɩ nyɑlɑ timpi Tɑcɑɑ teeli nɑɑkɩ tɔ. 8 Ɩlɛnɑ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ́ polo tǝ ɩsɛntɑɑ. 9 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Moisi sɩ: 10 Hɑtǝlǝnɑ yǝlɑɑ mpɛ, nɑ mɑ́ kpiisi-wɛɣɛ tɔm kʋlʋm. Tǝnɑɣɑ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ hotɑ pɑ ɩsɛntɔɔ. 11 Nɑ Moisi tɔ ɩ tɑɑlʋ sɩ: Polo tǝcɑʋ nɑ ń kpɑɣɑ nyɑ́ cofolo nɑ ń hee kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɔkɔ. Tʋ́ tulɑɑlʋ kɛ́ pǝ tɔɔ, nɑ ń lɑ sɑmɑɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́ hɑlɩ ɩ tɛmɑ niŋ tʋɣʋ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɔŋ kpɑɣɑ cofolo, ɩsɩɩ Moisi heeluɣu-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔɔ sɑmɑɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ pɑ tɔŋnɑ sǝpʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ wɔ tulɑɑlʋ, nɑ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sǝŋɑ mpɑ pɑ tɛmɑ sǝpʋ tɔ, nɑ ɩsɛ nyǝ́mɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ sǝm hɛɛ. 14 Kolee wɑɑlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ sǝpɑ lɔŋ tɔ pɑ pɑɑsi yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (14.700) sǝpǝnɑ tɔtɔ. 15 Ntɛnɑ Alɔŋ mǝlɩ Moisi kiŋ kɛ Ɩsɔ cokǝle nɔnɔɣɔ kɛ sɑɑ wei sǝm hɛɛwɑ tɔ.

Alɔŋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 17 Heeli Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ sɩ pɑɑ wei ɩ́ kɔnɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́. Pǝ kpɛntǝɣɩ kpɑtǝŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɛlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑɑ pɑɑ mpɑ pɑ kpekǝle hǝtɛ kɛ pɑ nyǝŋkʋ tɔɔ. 18 Amɑ Alɔŋ hǝtɛ kɛ ɩ́ kɑ́ ŋmɑɑ Lefii nyǝ́mɑ nyǝŋkʋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑɑ kpekǝle tʋ wei ɩ́ wɛɛnɑ ɩ nyǝŋkʋ. 19 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Moisi sɩɩ kpɑtǝŋ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ kɛ́ ɑtɑkɑɑ kiŋ, kɛ timpi mɑ́ nɑ-mɛ tǝ suliɣi tɔ. 20 Nɑ mɑ́ lǝsɑ wei, ɩ́lɛ́ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɛɣɛtǝɣǝnɑ ntɛ́. Ɩlɛnɑ mɑ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ kʋntǝnɑʋ mpi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋntǝɣǝnɑ-mɛ tɔ.

21 Mpʋɣʋlɛ Moisi tɛlǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɔm ntɩ. Nɑ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɔnɑ-ɩ pɑ kpɑtǝŋ nɑ Alɔŋ nyǝŋkʋ kɑ wɛ hɛkʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɩɩ kpɑtǝŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 22 Ɩlɛnɑ Moisi sɩɩ kpɑtǝŋ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ kɛ́ ɑtɑkɑɑ ɩsɛntɑɑ. 23 Tɛʋ femɑ, nɑ Moisi sʋʋ tǝ tɑɑ, ɩlɛ ɩ mɑɣɑnɑ Lefii kpekǝle tʋ Alɔŋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɛɣɛtɑɑ kɛlɛ. Nɑ kʋ́ tʋ́ hɛtʋ. Hɑlǝnɑ kʋ́ lʋlɩ pee nɑ ɑ́ pɩɩwɑ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kuu kpɑtǝŋ tǝnɑ, nɑ ɩ́ ponɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑɑ wei ɩ́ nɑ. Ɩlɛnɑ pɑɑ nyʋɣʋ tʋ wei ɩ́ kpɑɣɑ ɩ nyǝŋkʋ. 25 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ tɑsɑ Moisi kɛ heeluɣu sɩ: Polo ń sɩɩ Alɔŋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ ɑtɑkɑɑ kiŋ, nɑ pǝ́ tɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɑ kɑɑnɩɩtʋ. Ɩlɛnɑ pɑ kʋntʋɣʋ sɩɩ tǝnɑɣɑ. Ɩlɛ pɑ kɑɑ tɑsɑ sǝm. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi lɑpɑ teitei kɛ́ mpʋ.

Lefii nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ pɑ kʋlɑpǝlɛ

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Nyǝnɩ ɩsǝnɑ tɑ tǝnɑ tǝ sǝkɩ nɑ tǝ́ tɛŋ tɔ. 28 Tɑ́ tɑɑ wei ɩ́ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ tǝcɑɣɑlɛ, ɩ́lɛ́ ɩ sɩ. Tɑ́ tǝnɑ tɩɩ sǝnɑ ntɛ́?

18

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Alɔŋ sɩ: Ye nyɑnɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ nyɑ́ tɛɛtʋnɑɑ Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ, ɩ́ wɑkǝlɑ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ tǝmlɛ nɑ mǝ kɔtʋɣʋ nyǝntɛ, mǝ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ pɩɩ tɛ. 2 Wɑɑtʋ wei ɩ́ sʋʋkɩ tǝ tɑɑ kɛ́ tǝmlɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ mǝ tɛɛtʋnɑɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ sǝŋnɑ-mɛ. 3 Pɑɑ lɑ pǝ tǝnɑ mpi n kɑ́ kɛɛsɩ-wɛɣɛ cokǝle pɑɑsǝnɑʋ tɔm tɑɑ tɔ. Amɑ pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ tokinɑ Ɩsɔ pʋlʋpʋ yɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mpɛ yɑɑ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ sɩ. 4 Pɑ tike pɑɑ sǝŋnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ cokǝle tǝmlɛ tɑɑ. Cɑɣɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑɑ kpǝtǝnɑ. 5 Ɩlɛnɑ mɩɩ pɑɑsǝnɑ tǝ nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. Ɩlɛ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑɑ tɑsɑ huuu kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ. 6 Mɑ lǝsɑ mǝ tɑɑ kɛ́ mǝ tɛɛtʋnɑɑ Lefii nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ mɑ tɑɣɑnɩ-mɛɣɛ wɛɣɛ hɑʋ sɩ, pɑ́ lɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ. 7 Amɑ Alɔŋ, nyɑnɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mɩɩ lɑ mǝ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ kɛ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tǝcɑɣɑlɛ tɑɑ, kɛ́ pʋʋɣʋ kʋkɑɣɑʋ wɑɑlɩ. Mɑ́ hɑɑkǝnɑ-mɛɣɛ lonte ntɛ́. Ye yʋlʋ kɛ yem kpǝtǝnɑ tǝnɑ, ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ.

Kɔtǝlɑɑ tǝtɔɣɔlɛ

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Alɔŋ sɩ: Nyɑnɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ɩ́ tǝnnɑ kɔtɑsɩ nsi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hʋlɑɑ sɩ sɩ kɛ́ mɑ nyǝnsɩ tɔɣɔ tɑm tɔɔ. 9 Kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nyǝm mpi pɑ tɑ nyɑɣɑsɩ kɔkɔ, nɑ pɩɩ pǝsɩ mǝ nyǝm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋcɔɔʋ, nɑ pɑ kʋhɑʋ, nɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ pɑ tɑsǝkǝlɛ tɑɣɑnʋɣʋ nyǝŋkɑ tǝnɑ ŋkɑ pɑɑ lɑ-m tɔɣɔlɔ. Wontu kɑtɛ nyǝntʋ ntɩ tǝ pǝsǝɣɩ mǝ nɑ mǝ piyɑ mǝ nyǝm kɛ́. 10 Ɩlɛ mǝ tɑɑ ɑpɑlɑɑ nyǝ́mɑ tike kɑ́ tɔɣɔnɑ kɔtɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɛɣɛ Ɩsɔ lonte tɑɑ. 11-13 Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ kʋcɔɔŋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑɣɑlɑ-m, nɑ pɑ́ kpɑɑsɩ-m nɑ ɩsɔ nɑ pɑ́ hɑ-m tɔ. Pɑɑ nim kʋpɑm, pɑɑ sʋlʋm kʋpɑm, pɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee kʋpɑnɑ nnɑ ɑ kɛ́ tɛtʋ kʋlʋlʋm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm tɔ. Nyɑnɑ nyɑ́ piyɑ piyɑ mǝ nyǝm ntɛ́ tɑm tɔɔ. Nɑ mǝ tɑɑ ɑpɑlɑɑ, nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ wɛ tǝnɑŋŋ tɔ, pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔ. 14 Nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ kɛ́ mɑ nyǝm tɔ, pǝ tɑɣɑnǝɣɩ mǝ nyǝm kɛ pǝsʋɣʋ tɔtɔɣɔ. 15 Yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ nsi pɑ hɑ-m tɔ sɩ pǝsɑ mɑ nyǝnsɩ kɛ́. Ɩlɛ ɩ́ kɑ́ tɑɣɑnɩ yɑpʋ kɛ yǝlɑɑ nyǝnsɩ nɑ tɔlɑ nnɑ ɑ tɑ mʋnɑ kɔtɑɣɑ tɔ ɑ nyǝnsɩ. 16 Apɑlʋpǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ wɛnɑ ɩsɔtʋ kʋlʋm tɔ, kɑ liɣitee kɑ́ wɛɛ nyǝɣǝtʋ kɑkpɑsɩ kɛ́ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ ɩsǝnɑ pɑ mɑɣɑsʋɣʋ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ tɔ. 17 Pǝ fɛɩ sɩ, ɩ́ tɑɣɑnɩ yɑpʋ kɛ nɑʋ yɑɑ heu yɑɑ pǝŋ́ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Tɔlɑ ɑnɩ ɑ kɛ́ mɑ nyǝm kɛ́ tǝsiɣisiɣi. Ɩ́ kɑ́ ŋmɩɩsɩ ɑ cɑlǝm kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́. Nɑ ɩ́ wɔ nim cɔlɔ nim cɔlɔɣɔ kɔkɔ. Nɑ mɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ pǝ sɔɔsʋŋ. 18 Ɩlɛnɑ ɑ nɑntʋ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ. Teitei ɩsɩɩ pɑ lɑkʋɣʋ ciikuɣu kɔtɑɣɑ, nɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ-m lɑŋlɛ nɑ yule ntɔɣɔŋ nyǝntɛ, nɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑkɩ tɔ.

19 Pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hʋlǝɣɩ-m nɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ sɩ kʋcɔɔʋ nɑŋŋ nyǝŋkʋ tɔ. Kʋ pǝsɑ nyɑnɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ nyɑ́ pɛɛlɑɑ mǝ nyǝŋkʋ kɛ́. Pǝ kɛ́ tɑm tɔɔ nyǝntʋ kɛ mǝ nɑ mǝ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ́, tǝ fɛɩ lɑɣɑsʋɣʋ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Alɔŋ kɛ heeluɣu tɔtɔ sɩ: N kɑɑ hiki tɛtʋ ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ. Amɑ mɑɣɑlɛ nyɑ́ tɑɑlɛ nɑ nyɑ́ wɛnɑʋ.

Lefii nyǝ́mɑ nyǝm

21 Hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ ŋku Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɔŋnɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔ mɑɑ cɛlɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɑpɑ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ kɛ́ tǝmlɛ tɔ. 22 Sɑmɑɑ kɑɑ kpǝtǝnɑ cokǝle. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ pǝntɩ nɑ pɑ́ sɩ. 23 Lefii nyǝ́mɑ tike kɑ lɑkǝnɑ cokǝle tɑɑ tǝmlɛ. Ye pɑ pǝntɑɑ pǝ́ wɛɛ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ. Pɑ kɑɑ wɛɛnɑ tɛtʋ ɩsɩɩ kpekɑ lɛnnɑ. Ɩ́ tɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɛɣɛ tɑm tɔɔ. 24 Amɑ mɑɑ cɛlɑ-mɛɣɛ hɑtǝmʋtʋ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ, ŋku Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑpɑ-m kɔtɑɣɑ nɑ pɑ́ kpɑɑsɩ-m nɑ ɩsɔ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heelɑ-mɛ sɩ, ɩ́ kɑɑ hiki tɛtʋ ɩsɩɩ kpekɑ lɛnnɑ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 26 Tɛlǝsɩ Lefii nyǝ́mɑ sɩ, ye Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɔnɑ-mɛɣɛ pɑ hɑtǝmʋtʋ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ ŋku mɑ hɑ-wɛ tɔ, ɩlɛ mɩɩ lǝsɩ pǝ tɑɑ kɛ́ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ tɔtɔ nɑ ɩ́ cɛlɛ-m. 27 Nɑ pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ mǝ tɛɛtʋnɑɑ lǝsʋɣʋ pɑ hɑtǝmʋtʋ nɑ pɑ lɛsɛŋnɑɑ tɔɔ tɔ. 28 Tǝnɑɣɑ mǝ hikiɣinɑ mǝ kʋhɑʋ nɑ ɩ́ kɔnɑ-m nɑ ɩ́ cɛlǝɣɩ Alɔŋ-wɛ. 29 Kʋcɔɔŋ wei ɩ tǝnɑ ɩ́ hikiɣi tɔ, ɩ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ lǝsɩ tǝpɑntɛ nɑ ɩ́ cɛlɛ-m. 30 Ye ɩ́ tɛmɑ lǝsʋɣʋ kɛ mɑ nyǝm, ɩlɛ ɩ́ sɩɩ mǝ tǝɣɩ kʋkɑɑsǝm. Ɩsɩɩ mǝ tɛɛtʋnɑɑ kɑɑsʋɣʋ pɑ tǝɣɩ hɑtǝmʋtʋ nɑ lɛsɛŋnɑɑ tɔ. 31 Tǝmlɛ nte ɩ lɑkɩ cokǝle tɑɑ tɔ tǝ kʋfɛlʋɣʋ ntɛ́. Ɩlɛ pɑɑ timpiɣi mǝ nɔkɑɑ mǝnɑ mǝ tɛɛsɩ nyǝ́mɑ ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ. 32 Ye ɩ́ tɑ́ lǝsɩ-m tǝpɑntɛ, ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tɔɣɔ kʋkɑɑsǝm, ɩ́ pilisɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɔtɑɣɑ kɛ́. Mǝ tɔm kɑ́ sɩ nɑ pǝ́ ponɑ-mɛɣɛ sǝm tɑɑ.

19

Nɑʋ kʋsɛɛm kɔtɑɣɑ tɔlʋmɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: 2 Ɩ́ tɛlǝsɩ sɑmɑɑ kɛ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɛ sɩ, ɩ́ cɑɑ nɑʋ kʋsɛɛm wei ɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ, pǝ́cɔ́ pɑ tɑ tʋtɑ-ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋhɑlʋɣʋ tɔ. 3 Nɑ ɩ́ cɛlɑ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ lɩɩnɑ-ɩ tǝsikile wɑɑlɩ nɑ pɑ́ lɛntɩ-ɩ mɑ ɩsɛntɑɑ. 4 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ lii cɑlǝm tɑɑ kɛ́ mpǝle kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ɩ́ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cokǝle nɔnɔɣɔ. 5 Nɑ pɑ́ wɔ nɑʋ tǝnɑɣɑ kɔtʋlʋ ɩsɛntɑɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ kɔŋlɛ, nɑ nɑntʋ, nɑ cɑlǝm, nɑ pǝ tɑɑ lotu tɔ. 6 Nɑ kɔtʋlʋ kpɑɣɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ sɛɛtǝlɩ tɔ kʋ tɑɑsɩ, nɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ hisɔpʋ tɔ kʋ piliŋɑ, nɑ heeŋ hʋntʋ nti pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ tɔ, nɑ ɩ́ pɛtɩ timpi nɑʋ tɔŋɑ nyɑɣɑʋ kɛ mpʋ tɔ. 7 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ, ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu nɑ ɩ́ sɔ lʋm nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sʋʋ tǝsikile tɑɑ. Nɑ ɩ́ wɛɛ ɑsilimɑ tɑɑ, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 8 Nɑʋ wɔtʋ kɑ́ cɔtɔ ɩ wontu nɑ ɩ́ sɔ lʋm nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɑsilimɑ tɑɑ tɔtɔ, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 9 Ɩlɛnɑ yʋlʋ wei ɩ fɛɩ ɑsilimɑ tɑɑ tɔ, ɩ́ kuu nɑʋ tɔlʋmɑ nɑ ɩ́ ponɑ lonte kʋpɑntɛ tɑɑ kɛ́ tǝsikile wɑɑlɩ. Nɑ ɩ́ sɩɩ-yɛ nɑ pɑ́ lɑ́ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ lʋm. Kɔtɑɣɑ ŋkɛ kɑ wɛ ɩsɩɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋkɑ kɛ́. 10 Pǝ wɛɛ sɩ tɔlʋmɑ kuulu ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu tɔtɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ wɛɛ ɑsilimɑ tɑɑ, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ cɑɣɑlɑɑ pɑɑ tɔkǝnɑ kɔtɑɣɑ kɑnɛɣɛ tɑm tɔɔ.

Asilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ lʋm lɑpǝnɑʋ

11 Ye wei ɩ́ tokinɑ sǝtʋ, ɩ kɑ́ cɑɣɑ ɑsilimɑ tɑɑ kɛ́. Hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ nɑ kʋ ɩsikile. 12 Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ ɩ tǝɣɩ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ lʋm mpǝɣɩ kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ, nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ. Ye ɩ tɑ lɑ mpʋ, ɩ wɛ ɑsilimɑ tɑɑ kɛ́. 13 Pǝyele ɩ pilisɑ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ kɛ́. Nɑ ɩ ɑsilimɑ wɛ tɑm kɛ́ ɩ tɑ ŋmɩɩsɩ ɩ tǝɣɩ kɔtɑɣɑ lʋm tɔ pǝ tɔɔ.

14 Ye yʋlʋ sǝpɑ kutuluɣu tɑɑ, nɑ nɔɣɔlʋ sʋʋ ɩ kiŋ. Yɑɑ pʋntʋ kɑ tɩɩ wɛ tǝnɑ. Ɩ pǝsɑ ɑsilimɑ tʋ kɛ́ hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ nɑ kʋ ɩsikile. 15 Pɑɑ fulɑɣɑ, yɑɑ pʋlʋpʋ wɛ tǝnɑ nɑ pǝ́ tɑ́ pɑ́ teu. Pǝ tɑɑ nyǝm pilisɑɑ tɔtɔɣɔ. 16 Ye pɑ kʋ yʋlʋ, yɑɑ ɩ sǝpɑ ɩ sǝm kɛ nyɩɩtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ nɔɣɔlʋ tokinɑ pɑɑ ɩ mʋwɑ yɑɑ ɩ pǝlɑɑʋ. Pʋntʋ pǝsɑ ɑsilimɑ tʋ kɛ́, hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ nɑ kʋ isikile. 17 Ye pɑ cɑɑkɩ ɑsilimɑ tʋ kɛ nyɑɑlʋɣʋ, nɑʋ ɩnɩ ɩ tɔlʋmɑ kɛ pɑ cosiɣi. Nɑ pɑ́ tʋ́ pʋlʋpʋ tɑɑ nɑ pɑ́ pǝlɩ lʋm kʋpɑm. 18 Ɩlɛnɑ wei ɩ fɛɩ ɑsilimɑ tɔ, ɩ cɑɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ hisɔpʋ tɔ kʋ piliŋɑ nɑ ɩ́ lii lʋm mpɩ pǝ tɑɑ. Nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ cokǝle nte tǝ tɑɑ yʋlʋ sǝpɑ mpʋ tɔ. Nɑ pǝ́ kpɛnnɑ tǝ yǝlɑɑ, nɑ pǝ wontu, nɑ wei ɩ tokinɑ sǝtʋ, yɑɑ ɩ mʋwɑ, yɑɑ ɩ pǝlɑɑʋ tɔ. 19 Kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ, nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ kɛ pɑɑ lɑpɩ-ɩ mpʋ. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ, ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu nɑ ɩ́ sɔ lʋm. Tɑɑnɑɣɑ ntɛ́ ɩ ɑsilimɑ tɛŋ.

20 Ye ɑsilimɑ tʋ tɑ lɑ mpʋ, pɑɑ lǝsɩ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle tɑɑ. Mpi tɔ, ɩ pilisɑ Tɑcɑɑ cokǝle kɛ́. Pǝ́cɔ́ ɩ pǝsɑ ɑsilimɑ tʋ.

21 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔkɩ kɔtɑɣɑ kɑnɛɣɛ tɑm tɔɔ kɛ́. Ye wei ɩ ŋmɩɩsɑ kɔtɑɣɑ lʋm, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ cɔtɔ ɩ wontu kɛ́. Nɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ́ tokinɑ-wɩ, ɩ́ wɛɛkɩ ɑsilimɑ tɑɑ kɛ́ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 22 Ye ɑsilimɑ tʋ ɩ́ tokinɑ mpi, ɩ pilisɑ-wǝɣɩ. Nɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ́ tɩɩ tokinɑ ɑsilimɑ tʋ, pʋntʋ pǝsɑ ɑsilimɑ tʋ kɛ́, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ.

20

Melipɑ lʋm tɔm

(Lɩɩʋ 17:1-7)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑlɑ Siŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ siki Kɑtɛɛsɩ. Tǝnɑɣɑ Mɑlǝyɑm sǝpɑ nɑ pɑ́ pimi-ɩ.

2 Wɑɑtʋ wei sɑmɑɑ lɑŋɑ lʋm, ɩlɛnɑ pɑ́ kotinɑ Moisi nɑ Alɔŋ 3 nɑ pɑ́ kuuki Moisi nɔɣɔ sɩ: Ye Ɩsɔ kɑ kpɛntɑ tɑ nɑ tɑ tɛɛtʋnɑɑ kɛ kʋɣʋ, pɩɩ kǝlɑ teu. 4 Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ kɔnɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ tɑɣɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tǝnɛ tǝ tɑɑ cǝnɛ sɩ, tɑ́ nɑ tɑ́ kɑlǝkǝŋ tǝ sɩ? 5 Ɩ tɩɩ lǝsɑ-tʋɣʋ Icipiti, nɑ ɩ́ kɔnɑ-tʋɣʋ lonte ɩsɑɣɑlɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ suwe? Pǝ fɛɩ hɑlǝm, pǝ́cɔ́ yʋlʋ kɑɑ hiki tɩɩŋ kʋlʋlǝŋ, ɩsɩɩ fikinɑɑ yɑɑ lɛsɛŋnɑɑ, yɑɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ. Anɩ lʋm kʋnyɔnyɔɔm mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ tɩɩ fɛɩ kɔlɔ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ hɑtǝlǝnɑ sɑmɑɑ, nɑ pɑ́ polo Ɩsɔ cokǝle nɔnɔɣɔ. Nɑ pɑ́ hoti pɑ ɩsɛntɔɔ kɛ ɑtɛ, nɑ Ɩsɔ teu nɑ pɑ tɔɔ. 7 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Moisi sɩ: 8 Kpɑɣɑ nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́, nɑ nyɑnɑ Alɔŋ ɩ́ koti sɑmɑɑ. Ɩlɛnɑ n yɔɣɔtǝnɑ kʋkpɑmʋɣʋ kʋnɛɣɛ pɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ lʋm lɩɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ kɑlǝkǝŋ pɑ́ nyɔɔ.

9 Ntɛnɑ Moisi polo nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 10 Nɑ ɩ́ nɑ Alɔŋ pɑ́ koti sɑmɑɑ kɛ kʋkpɑmʋɣʋ ŋku Ɩsɔ hʋlɑɑ tɔ kʋ kiŋ, nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Yǝlɑɑ tɔɔ kʋllɑɑ mɛ, ɩ́ tʋ ŋkpɑŋŋ. Tɩɩ pǝsɩ nɑ tǝ́ lǝsɩ kʋkpɑmʋɣʋ tɑɑ kɛ́ lʋm nɑ?

11 Ɩlɛnɑ Moisi kʋsɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ɩ́ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ kɛ tɔm nɑɑlɛ nɑ lʋm kpe sɔsɔm. Nɑ pɑ nɑ pɑ kɑlǝkǝŋ pɑ́ nyɔɔ nɑ pɑ́ nyǝɣǝsɩ. 12 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ kɑlǝnɑ Moisi nɑ Alɔŋ sɩ: Timpi ɩ́ tɑ́ tɛ-m nɑ mǝ tɑɑ, nɑ ɩ́ fɑɣɑsɩ-m nɑ mɑ mpɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ tɔ, ɩ kɑɑ sʋsɩ sɑmɑɑ ɩnɛɣɛ tɛtʋ nti mɑ hɑɑ-mɛ tɔ tǝ tɑɑ.

13 Yɑɑsi ɩnɛ ɩ kɔnnɑ ntɛɣɛ Melipɑ lʋm tɔm. Yoou kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ. Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ pɛɛkɑ Tɑcɑɑ nɑ yoou kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑsɩ ɩ tɩ nɑ ɩ mpɑɑ kɛ pɑ tɑɑ.

Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɑŋʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kʋsɑ tillɑɑ kɛ Kɑtɛɛsɩ, nɑ ɩ́ tili-wɛɣɛ Ɩtɔm wulɑʋ kiŋ. Sɩ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: N nyǝmɑ́ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ nyɑ́ kɔɣɔpiyɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ́ tǝ tɔɣɑɑ tɔ. 15 Tɑ cɔsɔnɑɑ kɑ polǝnɑ Icipiti nɑ pɑ́ leeli tǝnɑ. Nɑ pɛlɛ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ. 16 Ɩlɛnɑ tǝ wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-tʋ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tili ɩsɔtɑɑ tillu nɑ ɩ́ lǝsɩ-tʋɣʋ tǝnɑ. Sɑŋɑ tǝ tɑlɑ nyɑ́ tɛtʋ toŋɑ tɔɔ kɛlɛ Kɑtɛɛsɩ. 17 Ɩlɛ hɑ-tʋɣʋ mpɑɑʋ nɑ tǝ́ fɑɣɑnɑ nyɑ́ tɛtʋ tɑɑ. Tǝ kɑɑ hɛlɩ nyɑ́ hɑlǝm yɑɑ nyɑ́ lɛsɛŋnɑɑ tɑɑ. Pǝ́cɔ́ tǝ kɑɑ nyɔɔ nyɑ́ lɔkɔnɑɑ lʋm. Tɩɩ siɣisi hɑpǝlɛ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́, hɑlǝnɑ tǝ́ tɛsɩ nyɑ́ tɛtʋ. 18 Ntɛnɑ Ɩtɔm wulɑʋ sɩ: Ye ɩ́ sʋʋ mɑ tɛtʋ tɑɑ, mɑɑ lɩɩ mǝ yoonɑʋ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑsɑɑ sɩ: Hɑɩ, hɑpǝlɛ kɛ tɩɩ tǝŋ. Ye tɑ́ yɑɑ tɑ́ kɑlǝkǝŋ luɣu wɛ lʋm, tɩɩ yɑ-wǝɣɩ. Mpɑɑʋ tike kɛ tǝ wiikinɑ-ŋ sɩ ń hɑ-tʋ nɑ tǝ́ fɑɣɑnɑ nyɑ́ tɛtʋ tɑɑ. 20 Amɑ Ɩtɔm wulɑʋ tɑ tisi.

Hɑlǝnɑ yoolɑɑ tuutuumɑ lɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ, nɑ pɑ yoou wontu sɔsɔɔntʋ. 21 Ɩlɛnɑ Ɩtɔm nyǝmɑ kisinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝmɑ sɩ pɑ́ tɑɑ fɑɣɑnɑ pɑ tɛ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ kɛɛnɑ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ.

Alɔŋ sǝm

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ polo Hoo pʋɣʋ luɣu, 23 kɛ Ɩtɔm tɛtʋ toŋɑ tɔɔ. Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ heelɑ Alɔŋ nɑ ɩ neu sɩ: 24 Alɔŋ nyɑ́ sǝm wʋsɑɑ. N kɑɑ tɑlɑ tɛtʋ nti mɑ hɑɑkɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ tǝ tɑɑ. Mpi tɔ, n tɑ nɩɩnɑ-m Melipɑ lʋm cɔlɔ. 25 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ Moisi sɩ: Kpɑɣɑ Alɔŋ nɑ ɩ pǝyɑlʋ Ɩlɑsɑɑ nɑ ń kpɑɑnɑ-wɛɣɛ Hoo pʋɣʋ tɔɔ. 26 N kɑ́ wɔɣɔsɩ Alɔŋ kɔtʋɣʋ wontu nɑ ń suu-tǝɣɩ ɩ pǝyɑlʋ Ɩlɑsɑɑ. Tǝnɑɣɑ Alɔŋ kɑ́ sɩ.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi lɑpɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝŋ tǝmɑɣɑ pɑ tooso nɑ pɑ́ kpɑ́ pʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ. 28 Ɩlɛnɑ Moisi wɔɣɔsɩ Alɔŋ wontu, nɑ ɩ́ suu-tǝɣɩ ɩ pǝyɑlʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɔŋ sǝpɑ, nɑ Moisi nɑ Ɩlɑsɑɑ pɑ́ mǝlɩ tiiu. 29 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɩɩwɑ sɩ Alɔŋ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɣɑ ɩ lǝyɑɣɑ kɛ kʋyɛɛŋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ.

21

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlʋɣʋ kɛ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ ɑwulɑɑ tɑɑ lɛlʋ, wei ɩ wɛ Alɑtɩ kɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ, ɩ nɩɩwɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔŋɑ kɔntɛ nɑ Atɑlim mpɑɑʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tii pɑ tɔɔ nɑ pɑ́ kpɑ́ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɛ sɑlǝkɑ nyǝmɑ. 2 Ntɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩɩ Tɑcɑɑ kɛ nɔɔsɩ sɩ: Ye n tʋ-wɛɣɛ tɑ niŋ tɑɑ, tɩɩ kpiisi pɑ ɑcɑlɛɛ tǝnɑŋnɑŋ.

3 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ mʋ pɑ kʋsǝlǝmʋtʋ, nɑ pɑ́ kpiisi pɑ ɑcɑlɛɛ ɑnɩ ɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋɣʋ hǝtɛ sɩ Hoomɑ. Ncɑɑlɛ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ.

Tʋmɑɑ ɑsɑɣɑɑ tɔm

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ Hoo pʋɣʋ, nɑ pɑ́ kpɑɣɑnɑ sǝsǝncɑɑsɩ teŋku hɔɣɔlʋɣʋ mpɑɑʋ sɩ pɑ cɔlǝɣɩ Ɩtɔm tɛtʋ. Amɑ pɑ kpisɑ kɑntǝlʋɣʋ kɛ mpɑɑʋ tɑɑ. 5 Ɩlɛnɑ pɑ́ niki Ɩsɔ nɑ Moisi kɛ kʋntǝnɑʋ sɩ pepe tɔɔ kɛ́ pɛlɛ pɑ lǝsɑ-wɛɣɛ Icipiti tɑɑ sɩ, pɑ́ sɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ? Tɔɣɔnɑɣɑ yɑɑ lʋm fɛɩ, pǝyele wɑhɑlɑ kʋtɔɣɔʋ Mɑnnɑ nɑ́ lɩɩ-wɛɣɛ sɔŋ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tʋwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tʋmɑɑ ɑsɑɣɑɑ, nɑ pǝ́ nyɑsɑ pɑ pɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ sɩ. 7 Tǝnɑɣɑlɛ yǝlɑɑ lɛlɑɑ polɑɑ nɑ pɑ́ tɔ Moisi sɩ: Tǝ pǝntǝnɑ nyɑnɑ Tɑcɑɑ kɛ timpi tǝ kʋntǝnɑ-mɛ tɔ. Mpʋ tɔ, wiinɑ-ɩ nɑ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ-tʋɣʋ tʋmɑɑ mpɛ. Ɩlɛnɑ Moisi nɑɑ sʋʋ-wɛɣɛ sǝlǝmǝnɑʋ. 8 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Ɩ́ lu tʋm lɛɛsʋɣʋ kɛ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ, nɑ ɩ́ siki kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋtɑɣɑlʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ. Ye pǝ nyɑsɑ wei nɑ ɩ́ kʋsɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ nyǝnɩ-kʋ, pɩɩ wɑɑ-ɩ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi lɑpɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Nɑ pǝ́ nyɑsɑ wei nɑ ɩ́ nyǝnɑ-kʋ pǝ wɑɑ-ɩ.

Ɩsǝnɑ pɑ tɔmɑ tɔ hɑlǝnɑ Pisikɑ pʋɣʋ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tʋ mpɑɑʋ hɑlǝnɑ Opoti. 11 Pɑ kʋlɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ polo Yɛ-Apɑlim kɛ Mowɑpʋ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 12 Pɑ lɩɩ tǝnɑɣɑ nɑ pɑ́ polo Selɛtɩ lɔɔʋ nɔɣɔ. 13 Pɑ kʋlɑ tǝnɑɣɑ nɑ pɑ́ polo Alǝnɔŋ pɔɣɔ ŋkɑ kɑ nyʋɣʋ wɛ Amoni nyǝ́mɑ tɛ, nɑ kɑ́ fɑkɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ, nɑ pǝ́cɔ́ kɑ́ tɑkɩ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ Amolii nyǝ́mɑ pɑ toŋɑ tɔ. 14 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ yɔɣɔtɑ Tɑcɑɑ yoou tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ: Fɑhɛpɩ kɛ Sufɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ Alǝnɔŋ lɔɔŋ 15 nɑ lɔɔŋ wei ɩ wɛ Alǝnɔŋ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ kɛ́ Mowɑpʋ toŋɑ tɔɔ tɔ. 16 Pɑ lɩɩ tǝnɑɣɑ ɩlɛnɑ pɑ́ polo Lɔkɔ cɔlɔɣɔ timpi Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Kpeɣeli sɑmɑɑ, nɑ mɑ́ hɑ-wɛɣɛ lʋm tɔ.

17 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɑpɑ kɑwǝyɑɣɑ sɩ:

Lɔkɔ lʋm ɩ́ lɩɩnɑ kɑwilitɑsɩ.

18 Awulɑɑ nɑ kɑsɑɣɑmpiyɑ hulinɑ-ɩ nɑ pɑ kɑwulɑɣɑ kpɑtǝŋ.

Pɑ lɩɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɑlɑ Mɑtɑnɑ. 19 Pɑ lɩɩ tǝnɑ nɑ pɑ́ polo Nɑhɑliyɛlɩ, tǝnɑ wɑɑlɩ kɛ́ Pɑmɔtɩ. 20 Pɑ lɩɩ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ polo Mowɑpʋ tɛtʋ tɛtɛkǝlɛ kɛ

Pisikɑ pʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ kǝlʋɣʋ kɛ Sihoŋ nɑ Oki

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tilɑɑ nɑ pɑ́ heeli Amolii nyǝ́mɑ wulɑʋ Sihoŋ sɩ: 22 Yele nɑ tǝ fɑɣɑnɑ nyɑ́ tɛtʋ tɑɑ. Hɑpǝlɛ kɛ tɩɩ siɣisi, hɑlǝnɑ tǝ́ tɛsɩ nyɑ́ tɛtʋ. Tǝ kɑɑ hɛlɩ hɑlǝm yɑɑ lɛsɛŋnɑɑ tɑɑ, yɑɑ tǝ́ nyɔɔ lʋm.

23 Amɑ Sihoŋ tɑ tisi. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ kuu ɩ yoolɑɑ tǝnɑ, nɑ ɩ́ kɑtɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Yɑhɑsɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yoonɑ-ɩ. Nɑ pɑ́ lɛɛkɩ ɩ tɛtʋ tǝnɑɣɑ pǝ kpɑɣɑʋ Alǝnɔŋ nɑ pǝtɛɛ tɔɔ, nɑ Yɑpɔkɩ nɑ ɩsɔtɑɑ tɔɔ, kɛ́ Amoni nyǝ́mɑ toŋɑ koluŋɑ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. 25 Nɑ pɑ́ lɛɛkɩ Hɛsǝpɔŋ ɩcɑtɛ, nɑ pǝ cɔlɔ nyǝnɑ sǝkpenɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ. 26 Hɛsǝpɔŋ tǝnɑɣɑ Amolii nyǝ́mɑ wulɑʋ Sihoŋ kɑ wɛɛ. Ɩ kɑ yoonɑ Mowɑpʋ wulɑʋ kʋpǝŋ kɛ́, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ ɩ tɛtʋ tǝnɑ. Hɑlǝnɑ pǝ yoosinɑ Alǝnɔŋ. 27 Hɑlɩ yonyoolɑɑ tʋ-tɛ nɑ yontu sɩ:

Ɩ́ kɔɔ Hɛsǝpɔŋ nɑ ɩ́ ŋmɑ́ Sihoŋ ɩcɑtɛ nɑ tǝ koluŋɑ.

28 Kɔkɔ yɑwɑ Hɛsǝpɔŋ.

Kɑ tʋlɑ Sihoŋ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Kɑ nyɑɣɑ Aɑ kɛ Mowɑpʋ tɛtʋ tɑɑ.

Kɑ kpɛnnɑ Alǝnɔŋ ɩsɔtɑɑ sɔsɑɑ.

29 Mowɑpʋ, nyɑ́ tɔm wɛ wɑɩyo.

Tʋɣʋ Kemɔsɩ lɑɑlɑɑ mɛ, mǝ lepɑ.

Mǝ pǝyɑlɑɑ sewɑ, nɑ Amolii wulɑʋ Sihoŋ

nɑ́ɑ́ kpɑ mǝ ɑlɑɑ kɛ yomle.

30 Tǝ tɔwɑ Amolii nyǝ́mɑ kɛ nyǝmɑ́.

Tǝ wɑkǝlɑ Hɛsǝpɔŋ tɛtʋ tǝnɑ, hɑlǝnɑ Tipɔŋ.

Hɑlǝnɑ pǝ́ polo Nofɑ nɑ Mɛtǝpɑ tɔ, tǝ kpiisɑ pɑ tǝnɑɣɑ.

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɣɔ Amolii nyǝ́mɑ tɛtʋ. 32 Nɑ Moisi kʋsɩ feŋlɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔ Yɑsɛɛ ɩcɑtɛ. Yoolɑɑ lɛɛkɑ-tɛ nɑ tǝ ɑcɑlɛɛ sǝkpenɑ. Pɑ tɔɣɔnɑ Amolii nyǝ́mɑ. 33 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ lɑɣɑsɑ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ Pɑsɑŋ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝnɑ wulɑʋ Oki nɑ́ lǝsɑ ɩ yoolɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ polo Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yoonɑʋ kɛ Ɩtǝlei. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ: Tɑɑ nyɑnɑ-ɩ. Mɑɑ tʋ ɩ́ nɑ ɩ yoolɑɑ nɑ ɩ tɛtʋ tǝnɑɣɑ nyɑ́ niŋ tɑɑ, nɑ ń lɑnɑ-ɩ ɩsɩɩ n lɑpǝnɑ Amolii nyǝ́mɑ wulɑʋ Sihoŋ wei ɩ kɑ wɛ Hɛsǝpɔŋ tɔ. 35 Nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋ Oki nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ, nɑ ɩ yoolɑɑ tǝnɑ. Ɩ tɑ yele pɑɑ kʋlʋm nɑ ɩ weesuɣu. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɛɛkɩ tɛtʋ.

ƖSƐƔƐLƖ NYƎMA KƐ MOWAPƲ TƐTƲ TƐTƐKƎLƐ TAA

22

Tʋʋ Pɑlɑɑm nɑ wulɑʋ Pɑlɑkɩ pɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɛɛwɑ nɑ pɑ́ siki Yɑɑtɑnɩ kʋtɛsʋɣʋ tɔɔ kɛ́ Mowɑpʋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ Yeliko ɩsɛntɑɑ.

2-4 Tǝnɑɣɑ Sipɔɔ pǝyɑlʋ Pɑlɑkɩ wei ɩ tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Mowɑpʋ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, ɩ nɩɩwɑ ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑpɑ Amolii nyǝ́mɑ tɔ. Ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ ɩ́ nɑ ɩ sɑmɑɑ nɑ pɑ́ seliɣi sɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɑ pɑɣɑlɛ. Mpʋɣʋlɛ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ tɔmɑ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ kʋpɑɣɑlɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɑ pǝ tǝnɑɣɑ kpiisuɣu kɛ́, nɑ pɑ́ cɔɔnɑ-mɛ, ɩsɩɩ nɑɑŋ kuntuɣu nyɩɩtʋ tɔ.

5 Ɩlɛnɑ wulɑʋ tili ɩ yǝlɑɑ kɛ Peyɔɔ pǝyɑlʋ Pɑlɑɑm wei ɩ kɑ wɛ Petɔɔ kɛ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ tɔɔ tɔ ɩ kiŋ sɩ, pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Yǝlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ lɩɩnɑ Icipiti nɑ pɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ wɑɑsɩ mɑ tɛtʋ tɔɔ. 6 Hɑɩ, kɔɔ nɑ ń tǝŋsɩ-wɛɣɛ mpusi. Pɑ kǝlɑ-m toŋ. Ntɑnyɩ n kɑ́ pǝsɩ nɑ ń tɔɣɔnɩ-wɛɣɛ mɑ tɛtʋ tɑɑ. Mpi tɔ, mɑ nyǝmɑ sɩ, ye n tǝŋsɑ yʋlʋ kɛ mpusi, yɑɑ n koolɑ-ɩ kʋpɑntʋ, pǝ lɑkɩ kɛ́. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mowɑpʋ nɑ Mɑtiyɑŋ kʋpɑɣɑlɑɑ kpɛnnɑ mpi pɑɑ fɛlɩ pee nɑlʋ Pɑlɑɑm tɔ. Nɑ pɑ́ polo ɩ tɛ nɑ pɑ́ heeli-ɩ Pɑlɑkɩ kʋsǝlǝmʋtʋ. 8 Ntɛnɑ Pɑlɑɑm sɩ: Ɩ́ sʋʋ mɑ tɛ, nɑ kʋ femɑ, ɩlɛ mɑ tɛlǝsɩ-mɛɣɛ nti Tɑcɑɑ heelɑ-m tɔ. 9 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Mʋʋlɑɑ mpɑ pɑ wɛnnɑ nyɑ́ tɛ? 10 Ntɛnɑ Pɑlɑɑm cɔ-ɩ sɩ: Mowɑpʋ wulɑʋ Pɑlɑkɩ tilinɑ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ heeli-m sɩ 11 nɑpǝlɩ pɑ lɩɩnɑ Icipiti nɑ pɑ́ wɑtɩ-m. Ɩlɛ kɔɔ nɑ ń tǝŋsɩ-wɛɣɛ mpusi, nɑ mɑ pǝsɩ-wɛ nɑ mɑ́ tɔɣɔnɩ-wɛ. 12 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ tɔmɑ Pɑlɑɑm sɩ: Tɑɑ tǝŋ-wɛ sɩ n tǝŋsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ mpusi yoo. Mpi tɔ, mɑ tɛmɑ-wɛɣɛ kʋpɑntʋ kooluɣu.

13 Tɛʋ femɑ ɩlɛnɑ Pɑlɑɑm tɔ Pɑlɑkɩ tillɑɑ sɩ: Ɩ́ kpe mǝ tɛ. Tɑcɑɑ kisɑɑ sɩ mɑ́ tɑɑ tǝŋ-mɛ.

14 Ɩlɛnɑ Mowɑpʋ kʋpɑɣɑlɑɑ mpɛ pɑ́ mǝlɩ nɑ pɑ́ heeli Pɑlɑkɩ sɩ: Pɑlɑɑm kisɑ-tʋɣʋ tǝŋʋɣʋ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑkɩ kʋsɑ tillɑɑ kʋfɑmɑ nɑ pɑ tɑɑ kɛ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ. Pɛlɛ pɑ kǝlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ pɑɣɑlɛ nɑ sɔsɔɔntʋ. 16 Nɑ pɑ́ polo pɑ heeli Pɑlɑɑm sɩ wulɑʋ tɔmɑ sɩ: Mɑ kpɑ nyɑ́ yule. Pɑɑ pǝ cɑɑlɑ-ŋ ɩsǝnɑ, polo nɑ nyɑnɑ-ɩ ɩ́ nɑ́. 17 Pǝyele ye n tǝŋsɑ mpɛ ɩnǝɣɩ mpusi, mɑɑ kʋsɩ nyɑ́ nyʋɣʋ nɑ mɑ́ hɑ-ŋ pǝ tǝnɑ mpi n sɔɔlɑɑ tɔ.

18 Ntɛnɑ Pɑlɑɑm cɔ tillɑɑ mpɛ sɩ: Pɑɑ ɩ kɑ́ hɑ-m ɩ liɣitee nɑ pǝ wʋlɑnɑɑ tǝnɑ, pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ lɩɩ hǝm, nɑ mɑ́ pǝntǝnɑ mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. 19 Ɩlɛ pɑɑ nɑ mpʋ, ɩ́ sʋʋ cǝnɛɣɛ ɑhoo ɑnɛ nɑ mɑ́ nɑ́ nti Ɩsɔ kɑ́ tɑsɑ-m heeluɣu tɔ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Pɑlɑɑm kɛ ɑhoo tɑɑ sɩ: Ntɔŋ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ yǝlɑɑ mpɛ pɑ kɔmɑ? Tǝŋ-wɛ, ɩlɛ nti mɑɑ hʋlɩ-ŋ tɔ, tǝ tike kɛ n kɑ́ lɑ.

21 Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ, ɩlɛnɑ Pɑlɑɑm kpɛɛlɩ ɩ kpɑŋɑɣɑ nɑ ɩ́ tǝŋ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ.

Pɑlɑɑm nɑ ɩ kpɑŋɑɣɑ pɑ tɔm

22 Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ, ɩlɛnɑ Pɑlɑɑm kpɛɛlɩ ɩ kpɑŋɑɣɑ ɑlʋnyǝŋkɑ. Nɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ nɑɑlɛ, nɑ pɑ́ tǝŋ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ. Amɑ Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ tɛɛʋ mpɩ. Ɩlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu tɑŋɩ-ɩ mpɑɑʋ tɑɑ. 23 Kpɑŋɑɣɑ nɑwɑ ɩsɔtɑɑ tillu kɛ mpɑɑʋ hɛkʋ tɑɑ nɑ ɩ́ kpɛɛwɑ ɩ lɑɣɑtɛ nɑ ɩ́ tɔkɑ ɩ niŋ tɑɑ, ɩlɛnɑ kɑ́ hɛlɩ. Nɑ Pɑlɑɑm mɑ-kɛ nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ mpɑɑʋ tɑɑ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu tuusɑ lɔlɔ, nɑ ɩ́ sǝŋ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ lɛsɛŋ tɑwɑ koloosi hɛkʋ. 25 Kpɑŋɑɣɑ nɑ-ɩ ɩlɛnɑ kɑ́ tiili kɑ tɩ nɑ koluŋɑ nɑ pǝ́ kʋ́ Pɑlɑɑm nɔɔhǝlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ-kɛɣɛ mɑpʋ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu tɑsɑ pote nɑ ɩ́ sǝŋ timpi koloosi kpɩɩlɑ teu nɑ pǝ́ fɛɩ hɛlʋɣʋ nɑ ntɔɣɔŋ yɑɑ mpǝtǝŋ tɔ. 27 Kpɑŋɑɣɑ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ kɑ́ hǝntɩ. Tǝnɑɣɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ Pɑlɑɑm nɑ ɩ́ hɔɔkɩ-kɛɣɛ kpɑ́tʋ́ɣʋ́. 28 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ kulɑ kpɑŋɑɣɑ nɔɣɔ nɑ kɑ́ tɔ́ Pɑlɑɑm sɩ: Pepeɣe mɑ lɑpɑ-ŋ nɑ ń mɑ-m hɑlɩ tɔm tooso tǝnɑ? 29 Ntɛnɑ Pɑlɑɑm cɔ sɩ: N nyǝnɑ-m yem kɛ́ te. Ye mɑɑ tɔkɑ lɑɣɑtɛ ɩsǝntɔ mɑɑ tɛmɑ-ŋ kʋɣʋ kɛ kpɑkpɑɑ. 30 Kɛlɛnɑ kpɑŋɑɣɑ sɩ: Anɩ mɑ kɛ́ nyɑ́ kpɑŋɑɣɑ kɛ́, nɑ ń cɑkɩ-m tɑm. Too tɔ, mɑ tɛmɑ-ŋ ḿpʋ́ɣʋ́ lɑpʋ nɑ? Pɑɑlɑm sɩ: Aɑɩ yoo.

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kulɑ Pɑlɑɑm ɩsɛ nɑ ɩ́ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillu sǝŋɑ mpɑɑʋ hɛkʋ tɑɑ, nɑ ɩ lɑɣɑtɛ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑlɛ ɩ hotɑ ɩ lotu tɔɔ kɛ́ ɑtɛ. 32 Ntɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N mɑpɑ nyɑ́ kpɑŋɑɣɑ kɛ tɔm tooso suwe? Mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ kɑkɩ-ŋ mpɑɑʋ. Mpi tɔ, mɑ nyǝmɑ́ sɩ n puki tǝlete kɛ́. 33 Amɑ nyɑ́ kpɑŋɑɣɑ nɑ-m nɑ kɑ́ hɛlɩ-m tɔm tooso. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ mɑɑ kʋ-ŋ nɑ mɑ yele-kɛ nɑ kɑ weesuɣu. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑɑm tɔmɑ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Mɑ tɑɑ nyɩ sɩ n tɑŋɑ-m mpɑɑʋ tɑɑ sɩ mɑ́ tɑɑ polo. Mɑ tɔm sǝpɑ. Ye nyɑ́ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ mɑ pote ńtɛ́ mɑ mǝlǝɣɩ nɔɔnɔɔ. 35 Ɩlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Tǝŋ-wɛ. Amɑ nti mɑ heeliɣi-ŋ tɔ, tǝ tike kɛ ń kɑ́ yɔɣɔtɩ. Ntɛnɑ Pɑlɑɑm tǝŋ tillɑɑ mpɛ.

Pɑlɑɑm nɑ Pɑlɑkɩ pɑ suluɣu

36 Wɑɑtʋ wei Pɑlɑkɩ nɩɩwɑ Pɑlɑɑm kɔntɛ ɩlɛnɑ ɩ́ polo ɩ sǝŋʋɣʋ kɛ Mowɑpʋ ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ tɛtʋ toŋɑ kɛ Alǝnɔŋ lɔɔʋ nɔɣɔ tɔ. 37 Nɑ Pɑlɑkɩ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n tɑ kɔɔ kpɑkpɑɑ kɛ wɑɑtʋ wei mɑ tilɑ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm tɔ? Yɑɑ n hʋʋkɩ sɩ mɑ kpisiɣi nyɑ́ nyʋɣʋ kʋsʋɣʋ? 38 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑɑm cɔwɑ sɩ: Tɔʋ pǝnɛntɛ mɑ kɔmɑ yɑɑ. Amɑ mɑɑ lɑkɩ mɑ luɣu nyǝntʋ kɛ́. Nti Ɩsɔ kɑ́ tʋ-m tɔ tǝ tike kɛ mɑɑ yɔɣɔtɩ.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ nɑɑlɛ pɑ polɑ Kiliyɑtɩ-Husoti. 40 Nɑ Pɑlɑkɩ lɑɑ nɑɑŋ nɑ heeŋ nɑ ɩ́ hɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ Pɑlɑɑm.

Pɑlɑɑm tǝlɑsɩ kʋpɑntʋ kooluɣu kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm

41 Tɛʋ femɑ ɩlɛnɑ Pɑlɑkɩ nɑ Pɑlɑɑm pɑ́ kpɑ Pɑmɔtɩ-Pɑɑlɩ timpi pǝ loosiɣi ɩsɛɣɛlɩ tǝsikile hɔɣɔlʋɣʋ tɔ.

23

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑɑm tɔmɑ Pɑlɑkɩ sɩ: Nmɑ-m tǝfɛɛnlɛ kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Nɑ ń cɛlɛ-m lɑtǝcɛnɑɑ nɑ ɩwɑɑŋ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ mpɔɣɔlɑɣɑ. 2 Ɩlɛnɑ Pɑlɑkɩ lɑ mpʋ, nɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ́ lɑɑ lɑtǝcɛ nɑ ɩwɑɑʋ kɛ pɑɑ lonte nte tǝ tɑɑ. 3 Nɑ Pɑlɑɑm tɔ Pɑlɑkɩ sɩ:

Sǝŋ tǝfɛɛnlɛ cǝnɛ nɑ mɑ́ hɑtǝlɩ. Ntɑnyɩ Tɑcɑɑ kɑ́ lɩɩ mɑ tɔɔ nɑ ɩ́ heeli-m nɑtǝlɩ nɑ mɑ tɛlǝsɩ-ŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ tontoŋlɛ tɔɔ. 4 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ lɩɩ ɩ tɔɔ, nɑ Pɑlɑɑm tɔ sɩ: Mɑ ŋmɑwɑ tǝfɛɛnlɛ kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ mɑ́ lɑɑ lɑtǝcɛ nɑ ɩwɑɑʋ kɛ pɑɑ tǝfɛɛnlɛ nte tǝ tɔɔ.

5 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ hʋlɩ Pɑlɑɑm kɛ tɔm nti ɩ kɑ yɔɣɔtɩ tɔ. Nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mǝlɩ Pɑlɑkɩ kiŋ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mǝlɑ Pɑlɑkɩ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ cɔlɔ nɑ pɑ́ sǝŋ tǝfɛɛnlɛ tǝnɑ. 7 Kɑwǝyɑɣɑ ŋkɑ Pɑlɑɑm mɑpɑ tɔɣɔlɔ:

Mowɑpʋ wulɑʋ Pɑlɑkɩ yɑɑnɑ-m

ilim tǝlɩɩlɛ pɔɔŋ tɑɑ kɛ Silii,

sɩ mɑ́ nyɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

Nɑ mɑ́ tǝŋsɩ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ mpusi.

8 Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ tǝŋsɩ mpusi kɛ wei

Tɑcɑɑ tɑ tǝŋsɩ mpusi tɔ?

Yɑɑ ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ nyɑɑsɩ yǝlɑɑ

mpɑ ɩ tɑ nyɑɑsɩ tɔ?

9 Pɔɔŋ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛɛ, nɑ mɑ́ loosiɣi yǝlɑɑ mpɛ.

Pulɑsɩ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛɛ nɑ mɑ́ nyǝnǝɣɩ-wɛ.

Pɑ fɑɣɑnɑ piitimnɑɑ lɛmpɑ kɛ,

nɑ pɑ tǝcɑɣɑlɛ wɛnɑ tǝ mpɑɑ.

10 Aweɣelɛ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ kɑllʋ?

Yɑɑ ɩ cɛkǝnɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ?

Mɑ sɔɔlɑ mɑ́ nɑ siɣisilɑɑ mpɛ tǝ́ kpɛntɩ sǝm kɛ́,

nɑ pǝ́ lɑ-m ɩsɩɩ mpɛ.

11 Mpʋɣʋlɛ Pɑlɑkɩ pɔɔsɑ Pɑlɑɑm nɑ piti sɩ: Wetiɣilɛ n lɑpɑ-m mpʋ? Mɑ kɔnɑ-ŋ kɛ́ sɩ ń tǝŋsɩ mɑ kolontunɑɑ kɛ mpusi ɩlɛnɑ nyɑɑ mǝlɩ nɑ ń kooliɣi-wɛɣɛ kʋpɑntʋ nɑ?

12 Ntɛnɑ Pɑlɑɑm cɔ sɩ: Tǝlɑsɩ kɛ́ sɩ mɑ yɔɣɔtɩ nti Tɑcɑɑ tʋ mɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔ.

Pɑlɑɑm koolee nɑɑlɛ nyǝnɑ

13 Mpʋɣʋlɛ Pɑlɑkɩ tɔmɑ Pɑlɑɑm sɩ: Kɔɔ nɑ tǝ́ lɑɣɑsɩ timpi n kɑ́ nɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝcɔ tike kɛ n nɑɑkɩ. Tǝnɑɣɑ n kɑ́ tǝŋsɩ-m-wɛɣɛ mpusi.

14 Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ Pɑlɑɑm kɛ Pisikɑ pʋɣʋ luɣu tǝfeŋle, nɑ ɩ́ ŋmɑ tǝfɛɛnlɛnɑɑ tɔtɔɣɔ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Nɑ ɩ́ lɑɑ lɑtǝcɛ nɑ ɩwɑɑʋ kɛ pɑɑ tǝfɛɛnlɛ nte tǝ tɔɔ. 15 Nɑ ɩ́ tɔ́ Pɑlɑkɩ sɩ: Sǝŋ tǝnɑ nɑ mɑ́ polo nɑ mɑ́ nɑ Ɩsɔ tǝ́ suli.

16 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tʋ Pɑlɑɑm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ tɔm sɩ ɩ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ heeli Pɑlɑkɩ. 17 Pɑlɑɑm mǝlɑ wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ kiŋ, ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Wentiɣilɛ Tɑcɑɑ heelɑ-ŋ?

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑɑm kpɑɣɑ kɑwǝyɑɣɑ sɩ:

Sipɔɔ pǝyɑlʋ Pɑlɑkɩ kʋlɩ nɑ n ke ŋkpɑŋŋ.

19 Ɩsɔ tɑ́ kɛ́ yʋlʋ sɩ ɩ looliɣi, yɑɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ.

Nti ɩ sɩɩwɑ tɔɣɔ ɩ lɑkɩ tǝtetete.

20 Tɑcɑɑ koolinɑ yǝlɑɑ mpɛɣɛ kʋpɑntʋ,

nɑ mɑ́ɑ́ tɛɛsǝɣɩ,

21 mɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ lɑɣɑsɩ pʋlʋ.

Ɩ wɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ tɑ nɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ, yɑɑ pɑ tɑsǝkǝlɛ.

Ɩ kɛ́ pɑ wulɑʋ kɛ́ nɑ pɑ́ wilitiɣi-ɩ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

22 Ɩnɩ ɩ lǝsǝnɑ-wɛɣɛ Icipiti tɑɑ

nɑ tomiŋ ɩsɩɩ tɑɑlɛ nɑʋ.

23 Tɩɩtʋ nɑ pee pɔɔsʋɣʋ ɩɩ lɑkɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pʋlʋ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ nyǝnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ pɑ tɔŋ sɩ:

Ɩɩ nɑɑkɩ mpi Ɩsɔ lɑpɑ-wɛ tɔ.

24 Yǝlɑɑ mpɛ pɑ wɛ toŋ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ

ŋkɑ kɑ cǝlǝɣɩ kɑ tɔɣɔnɑɣɑ,

nɑ kɑ́ nyɔɔkɩ kɑ kʋkʋkʋm cɑlǝm,

nɑ pǝ́cɔ́ kɑ́ hǝntǝɣɩ tɔ.

25 Ntɛnɑ Pɑlɑkɩ tɔ Pɑlɑɑm sɩ: Ye n kɑɑ tǝŋsɩ-wɛɣɛ mpusi, ɩlɛ tɑɑ kooli-wɛɣɛ kʋpɑntʋ.

26 Kɛlɛnɑ Pɑlɑɑm sɩ: Anɩ mɑ tɛmɑ-ŋ heeluɣu sɩ nti Tɑcɑɑ tʋɣʋ mɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔɣɔ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ.

Pɑlɑɑm koolee tooso nyǝnɑ

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑkɩ yɑɑ pɑlɑɑm sɩ: Tǝ́ lɑɣɑsɩ lonte lɛntɛ. Ntɑnyɩ Ɩsɔ kɑ́ tisi nɑ ń tǝŋsɩ-m yǝlɑɑ mpɛɣɛ mpusi. 28 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɑnɑ-ɩ Peyɔɔ pʋɣʋ tɔɔ timpi yǝlɑɑ nɑɑkɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔ. 29 Nɑ Pɑlɑɑm tɔ Pɑlɑkɩ sɩ: Nmɑ-m tǝfɛɛnlɛnɑɑ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ń cɑɑ-m lɑtǝcɛnɑɑ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ heeŋ kɛ mpʋ tɔtɔ. 30 Ɩlɛnɑ Pɑlɑkɩ lɑ mpʋ nɑ ɩ́ lɑɑ lɑtǝcɛ nɑ ɩwɑɑʋ kɛ pɑɑ tǝfɛɛnlɛ nte tǝ tɔɔ.

24

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑɑm cɛkǝnɑɑ sɩ Tɑcɑɑ sɩɩwɑɣɑ sɩ ɩ kooliɣi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋpɑntʋ. Ɩlɛ ɩ tɑ tɑsɑ pɛɛkʋɣʋ sɩ ɩ suliɣi Ɩsɔ ɩsɩɩ ɩ tɩɩ lɑkɩ tɔ. Ntɛnɑ ɩ kɛɛsɩ kpɑkpɑɑ nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔɔ. 2 Ɩ kʋsɑ ɩsɛ nɑ ɩ́ nɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɑ tǝsikile, ɩlɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu tii ɩ tɔɔ. 3 Nɑ ɩ́ mɑ kɑwǝyɑɣɑ sɩ:

Peyɔɔ pǝyɑlʋ Pɑlɑɑm mɑ́, mɑ kʋkpɑɑlǝtʋ ntɔ.

Pǝ kulɑ mɑ ɩsɛ kɛ́.

4 Mɑ nɩɩkɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ́,

nɑ mɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ nti Tomɑ tǝnɑ tʋ hʋlǝɣɩ-m tɔ.

Ye mɑ sɛɛkɩ-ɩ ɩ hʋlǝɣɩ-m ɩ tǝɣɩ.

5 Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛ,

mǝ cokɑ tewɑɣɑ pǝ tɩɩ fɛɩ.

6 Pǝ cɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ lɔɔŋ wei ɩ kpeŋ tɔ,

yɑɑ pɔɣɔ kʋtemiŋ tɔɔ hɑlǝm.

Yɑɑ tɩɩŋ kʋpɑŋ wei Tɑcɑɑ tuuwɑ pɔɣɔ nɔɣɔ tɔ.

7 Pǝ cɑɣɑ ɩsɩɩ lʋm sukuɣu nɑ pǝ wɑtǝɣɩ tɩɩŋ tɛɛ tɔ.

Pɑ wulɑʋ kɑ́ kǝlɩ Akɑkɩ nɑ pɑ kɑwulɑɣɑ tɛɛ toŋ.

8 Ɩsɔ lǝsǝnɑ-wɛɣɛ Icipiti tɑɑ, nɑ tomiŋ ɩsɩɩ tɑɑlɛ nɑʋ.

Nɑ pɑ́ yɔkǝɣɩ pɑ kolontunɑɑ mʋwɑ

nɑ pɑ́ cʋtǝtǝɣɩ-wɛɣɛ nyǝmɑ́.

9 Pɑ luŋiɣi kɛ́ ɩlɛnɑ pɑ hǝntɩ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ.

Awe pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ kʋsɩ-wɛ nɑ toŋ?

Ɩsɛɣɛlɩ, pǝ́ kooli kʋpɑntʋ kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ koollu.

Pǝ́ tǝŋsɩ mpusi kɛ nyɑ́ mpusi tǝŋsǝlɑɑ.

10 Tǝnɑɣɑlɛ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ Pɑlɑkɩ nɑ ɩ́ kɑlǝɣɩ nɑ ɩ́ fiisiɣi niŋ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Mɑ kɔnɑ-ŋ kɛ́ sɩ ń tǝŋsɩ mɑ kolontunɑɑ kɛ mpusi. Tɔm tooso nyǝm ntɔ n kooliɣi-wɛɣɛ kʋpɑntʋ. 11 Polo ń kpe. Mɑɑ sɩɩwɑ sɩ mɑɑ kʋsɩ nyɑ́ nyʋɣʋ kɛ́. Amɑ Tɑcɑɑ kisɑɑ.

Pɑlɑɑm kɛɛsǝɣɩ ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ wɛɛ teu tɔ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑɑm cɔwɑ Pɑlɑkɩ sɩ: Anɩ mɑɑ tɛmɑ nyɑ́ tillɑɑ kɛ heeluɣu sɩ, 13 pɑɑ n kɑ́ cɛlɛ-m nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tɑɑ liɣitee nɑ wʋlɑ tǝnɑ, pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ kpɛɛsǝnɑ Tɑcɑɑ. Nti tǝ tike ɩ́ kɑ́ tʋ mɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔɣɔ mɑɑ yɔɣɔtɩ. 14 Tɔʋ, nɔɔnɔɔ mɑɑ mǝlɩ mɑ yǝlɑɑ kiŋ. Ɩlɛ kɔɔ nɑ mɑ́ hʋlɩ-ŋ mpi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ wɑkǝlɩ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ tɔ. 15 Ntɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑwǝyɑɣɑ sɩ:

Peyɔɔ pǝyɑlʋ Pɑlɑɑm mɑ́, mɑ kʋkpɑɑlǝtʋ ntɔ.

Pǝ kulɑ mɑ ɩsɛ kɛ́.

16 Mɑ nɩɩkɩ Ɩsɔ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ́,

nɑ mɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ nti n hʋlǝɣɩ-m tɔ.

Ye mɑ sɛɛkɩ-ŋ n hʋlǝɣɩ-m nyɑ́ tǝɣɩ.

17 Mɑ loosiɣi mpi pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ lɑ́ tɔ, nɑ mɑ́ nyǝnǝɣɩ-wɩ.

Ɩsɔtʋlʋŋɑ kɑ́ lɩɩ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ tɑɑ.

Wulɑʋ kɑ lɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ

nɑ ɩ́ mɑ́ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ lǝkpɑɣɑsɑɣɑ

nɑ Sɛɛtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nyɔɔŋ tɑɑ.

18 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ lɛɛkɩ pɑ kolontunɑɑ

Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɛtʋ Seyii nɑ pɑ́ pǝsɩ ɑkɑnɑɑ.

19 Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kpilɑ pɑ kolontunɑɑ.

Pɑ kpiisiɣi mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔɣɔ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ.

Pɑlɑɑm kɛɛsʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kolontunɑɑ ncɑɑ tɔm

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑɑm nɑwɑ Amɑleke nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ:

Amɑleke nyǝ́mɑ kɛ piitim sɔsɔɔm kɛ́.

Amɑ ncɑɑlɛ tǝkpɑtɑɑ kɛ pɑɑ tɛɛsǝnɑ.

21 Ɩ nɑwɑ Keni nyǝ́mɑ, ɩlɛnɑ ɩ tɔ sɩ:

Pǝ cɑɣɑnɑ-mɛɣɛ mǝ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ

Tɑntɛ pusuɣunɑ kʋkpɑmʋɣʋ tɔ.

22 Pɑɑ nɑ mpʋ kɔkɔ kɑ́ niisinɑ mǝ tǝcɑɣɑlɛ,

nɑ Asilii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ kuu-mɛɣɛ yomle.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑɑm tɑsɑɑ sɩ:

Ye Ɩsɔ tʋ niŋ, ɑwe wɛɛnɑ weesuɣu?

24 Sipili kʋteŋ kɛ Asilii ŋmɑkǝllɑɑ lɩɩkǝnɑ,

nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ-wɛ nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ Hepɛɛ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ.

Amɑ pɛlɛ pɑ tɛɛsǝɣǝnɑ ncɑɑlɛ tɔtɔɣɔ.

25 Pɑlɑɑm tɛmɑ tɔmnɑɑ mpɛɣɛ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ́, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ mpɑɑʋ nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛtʋ tɑɑ, nɑ Pɑlɑkɩ nɑ́ɑ́ mǝlɩ ɩ́lɛ́ ɩ tɛ.

25

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sʋʋʋ kɛ lɑɑtʋ tɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɣɑ Sitim nɑ pɑ́ nɑ Mowɑpʋ ɑlɑɑ pɑ́ sʋʋ yem yem lɑkɑsɩ tɑɑ. 2 Nɑ pɛlɛ pɑ́ sʋsɩ-wɛɣɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ, nɑ hɑlɩ pɑ́ tɔkɩ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pɑ luŋiɣi 3 tʋɣʋ Pɑɑlɩ kɛ Peyɔɔ pʋɣʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ́ɑ́ huunɑ-wɛ. 4 Ntɛnɑ Ɩsɔ tɔ Moisi sɩ: Koti Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ ń pusi tɑsǝkǝlɛ nyǝ́mɑ nɑ tɩɩŋ kɛ mɑ ɩsɛntɑɑ kɛ ilim tɑɑ, nɑ pǝ́cɔ́ mɑ́ kʋ́ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ pɑ tɔɔ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ Ɩsɛɣɛlɩ hʋʋlɑɑ sɩ: Pɑɑ wei ɩ́ kʋ́ Peyɔɔ pʋɣʋ tɑɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ luŋlɑɑ mpɛ.

6 Wɑɑtʋ wei Moisi nɑ lɛlɑɑ pɑ kotɑ Ɩsɔ cokǝle nɔnɔɣɔ nɑ pɑ́ wiiki, ɩlɛ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɔnɑ Mɑtiyɑŋ ɑlʋ ńtɛ́ pɑ ɩsɛntɑɑ tǝnɑ, nɑ ɩ́ ponɑ ɩ tɛ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlɑsɑɑ pǝyɑlʋ kɔtʋlʋ Pɛŋhɑsɩ wei ɩ kɛ́ Alɔŋ sɑɑlɩ tɔ, ɩ kʋlɑ sɑmɑɑ tɑɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ co ŋmɑntɑɑɣɑ, 8 nɑ ɩ́ tǝŋ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ ɩnɩ pɑ wɑɑlǝɣɩ cokǝle tɑɑ, nɑ ɩ́ sɔ pɑ nɑɑlɛ pɑ lotu tɑɑ kɛ ŋmɑntɑɑɣɑ nɑ pɑ́ sɩ́. Ɩlɛnɑ yʋlʋkʋsʋkʋ kɛɛlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ. 9 Ɩlɛ sǝtɑɑ tɛmɑ iyisi hiu nɑ liɣiti (24.000) kɛ yoosuɣu.

10 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 11 Ɩlɑsɑɑ pǝyɑlʋ kɔtʋlʋ Pɛŋhɑsɩ wei ɩ kɛ́ Alɔŋ sɑɑlɩ tɔ, ɩ kɛɛlɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ timpi ɩ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ ɩsɩɩ mɑ́ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tɑ kpiisi-wɛ. 12 Mpʋ tɔ, heeli-ɩ sɩ, mɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ pɛɛlɩ hɛɛsʋɣʋ nɔɣɔ. 13 Nɑ kɑ́ wɛɛ ɩ́ nɑ ɩ piyɑ piyɑ pɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ pǝsɩ kɔtǝlɑɑ kɛ tɑm. Mpi tɔ, ɩ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ nɑ mɑ tǝmlɛ, nɑ ɩ́ hɩɩsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɑɣɑtʋ.

14 Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei nɑ ɩ ɑlʋ Mɑtiyɑŋ tʋ pɑ kʋwɑ mpʋ tɔ, ɩ kɑ kɛ́ Sɑlu pǝyɑlʋ Simili kɛ́. Simiyɔŋ kpekǝle tɑɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́. 15 Nɑ pɑ́ yɑɑkɩ ɩ ɑlʋ sɩ Kosipi, nɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ cɑɑ sɩ Suuu. Ɩlɛ ɩ kɑ kɛ́ Mɑtiyɑŋ lʋlʋŋ pɑɣɑlɛ nyʋɣʋ tʋ kɛ́.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 17 Tii Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ tɔɔ, nɑ ń kpiisi-wɛ. 18 Pɑ pǝsɑ mǝ kolontunɑɑ kɛ. Mpi tɔ, pɑ tʋsɑ-mɛ nɑ ɑcilɑɣɑtʋ kɛ Pɑɑlɩ, nɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ lɛlʋ pɛɛlɔ Kosipi tɔm tɑɑ. Ɩnǝɣɩ pɑ kʋwɑ yʋlʋkʋsǝkʋ wɑɑtʋ tɑɑ.

26

Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ kʋkɑlʋɣʋ tɔm nɑɑlɛ nyǝm

1 Wɑɑtʋ wei yʋlʋkʋsǝkʋ ŋkʋ kʋ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Alɔŋ pǝyɑlʋ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ sɩ: 2 Kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ, kɛ pǝ kpɑɣɑʋ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ tɑlɑ pɩɩsɩ hiu nɑ pɑ́ mʋnɑ yoou pote tɔ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Ɩlɑsɑɑ pɑ heelɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Mowɑpʋ tɛtɛkɑ tɑɑ kɛ́ Yɑɑtɑnɩ nɔɣɔ kɛ Yeliko ɩsɛntɑɑ 4 sɩ: Tɑcɑɑ tʋwɑ Moisi sɩ ɩ́ kɑlɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ wɛnɑ pɩɩsɩ hiu nɑ wɑɑlɩ tɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nnɑ ɑ lɩɩwɑ Icipiti tɑɑ tɔ ɑ hǝlɑ ntɔ:

5 Yɑkɔpʋ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Lupɛŋ kpekǝle, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Hɑnɔkɩ nyǝ́mɑ nɑ Pulɑ nyǝ́mɑ. 6 Nɑ Hɛsǝlɔŋ nyǝ́mɑ nɑ Kɑɑmi nyǝ́mɑ. 7 Lupɛŋ kpekǝle nyǝ́mɑ ntɛ́, nɑ pɑ tɑɑ kɛ́ ɑpɑlɑɑ iyisi nɩɩlɛ nɑ tooso nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (43.730). 8 Pɑlu pǝyɑlʋ Ɩliyɑpɩ, 9 pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Nemuwɛlɩ nɑ Tɑtɑŋ nɑ Apilɑm. Nɑ Tɑtɑŋ nɑ Apilɑm pɑɑ kɛnɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, kɛ sɑmɑɑ wei ɩ kʋlɑ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ tɔɔ tɔ. Kolee wɑɑlɩ nyǝ́mɑ ntɛ́ mpɛ ɩnɩ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɛlɛ pɑ kʋlɑ Tɑcɑɑ tɔɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtʋ hɑɑ nɔɣɔ nɑ tǝ́ li-wɛ nɑ tǝ́ kpɛnnɑ Kolee. Kɔkɔ nyɑɣɑ lɛlɑɑ nɑ pɑ ɩsɛ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (250). Mpʋ ɩnɩ pǝ hʋlɑ lɛlɑɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔɣɔ lɔŋ kɛ́. 11 Pɑɑ nɑ mpʋ Kolee pǝyɑlɑɑ tɑ sɩ.

12 Simiyɔŋ kpekǝle nyǝ́mɑ lʋlʋŋ hǝlɑ ntɔ: Nemuwɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ Yɑmɛŋ nyǝ́mɑ, nɑ Yɑkɛŋ nyǝ́mɑ, 13 nɑ Selɑ nyǝ́mɑ, nɑ Sɑwuli nyǝ́mɑ. 14 Pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ wɛ yǝlɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ (22.200).

15 Kɑtɩ kpekǝle nyǝ́mɑ lʋlʋŋ hǝlɑ ntɔ: Sefoŋ nyǝ́mɑ nɑ Hɑki nyǝ́mɑ nɑ Suni nyǝ́mɑ, 16 nɑ Osini nyǝ́mɑ nɑ Ɩli nyǝ́mɑ 17 nɑ Aloti nyǝ́mɑ nɑ Aleli nyǝ́mɑ. 18 Pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ wɛ yǝlɑɑ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (40.500).

19-21 Yutɑ kpekǝle nyǝ́mɑ lʋlʋŋ ntɔ: Selɑ nyǝ́mɑ nɑ Pɛlɛsɩ nyǝ́mɑ nɑ Selɑɩ nyǝ́mɑ. Pɛlɛsɩ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ Hɛsǝlɔŋ nyǝ́mɑ nɑ Hɑmuli nyǝ́mɑ. Yutɑ pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ Ɩlɩ nɑ Onɑŋ pɑɑ sǝpɑ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ. 22 Pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ wɛ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (76500).

23 Ɩsɑkɑɑ kpekǝle nyǝ́mɑ lʋlʋŋ ntɔ: Tolɑ nyǝ́mɑ nɑ Pufɑ nyǝ́mɑ 24 nɑ Yepusi nyǝ́mɑ nɑ Similoŋ nyǝ́mɑ. 25 Nɑ pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ kɛ iyisi nɩɩtoso nɑ liɣiti nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (64300).

26 Sɑpulɔŋ kpekǝle lʋlʋŋ nyǝ́mɑ ntɔ: Selɛtɩ nyǝ́mɑ nɑ Ɩloŋ nyǝ́mɑ nɑ Yɑleyɛlɩ nyǝ́mɑ. 27 Nɑ pɛlɛ pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ kɛ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (60500).

28 Mɑnɑsee nɑ Ɩfǝlɑyim pɑ kpekɑ nyǝ́mɑ ntɛ́ Yosɛɛfʋ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ tǝnɑ. 29 Mɑnɑsee kpekǝle nyǝ́mɑ lʋlʋŋ ntɔ: Mɑkii nyǝ́mɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ pǝyɑlʋ Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ. 30 Kɑlɑɑtɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ Yesɛɛ nyǝ́mɑ nɑ Helɛkɩ nyǝ́mɑ 31 nɑ Asǝliyɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Sekem nyǝ́mɑ, 32 nɑ Semitɑ nyǝ́mɑ, nɑ Hefɛɛ nyǝ́mɑ. 33 Hefɛɛ pǝyɑlʋ Selofɑtɩ nɑ́ lʋlɑ ɑlʋpiyɑ tike kɛ́. Mpɛɣɛlɛ Mɑlɑ nɑ Nowɑ nɑ Hokǝlɑ nɑ Milikɑ nɑ Tiisɑ. 34 Nɑ pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ kɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (52700).

35 Ɩfǝlɑyim kpekǝle lʋlʋŋ nyǝ́mɑ ntɔ: Sutelɑ nyǝ́mɑ nɑ Pekɛɛ nyǝ́mɑ nɑ Tɑhɑŋ nyǝ́mɑ. 36 Sutelɑ pǝyɑlʋ Ɩlɑŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ ɩlɑŋ nyǝ́mɑ. 37 Pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ wɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (32500). Yosɛɛfʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ kpekɑ ɑnɩ ɑ nɑɑlɛ.

38 Pɛncɑmɛɛ kpekǝle lʋlʋŋ nyǝ́mɑ ntɔ: Pelɑ nyǝ́mɑ, nɑ Asepɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Ahilɑm nyǝ́mɑ 39 nɑ Sufɑm nyǝ́mɑ nɑ Hufɑm nyǝ́mɑ. 40 Pelɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ Aɑtɩ nyǝ́mɑ nɑ Nɑɑmɑŋ nyǝ́mɑ. 41 Pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ nɑ nɑsǝtoso (45600).

42 Tɑŋ kpekǝle lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Suhɑm nyǝ́mɑ. 43 Pɛlɛ pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ wɛ iyisi nɩɩtoso nɑ liɣiti nɑ nɑsǝlɛ (64400).

44 Asɛɛ kpekǝle lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́: Ɩmǝnɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsefi nyǝ́mɑ nɑ Peliyɑ nyǝ́mɑ. 45 Peliyɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ Hepɛɛ nyǝ́mɑ nɑ Mɑlǝkǝyɛlɩ nyǝ́mɑ. 46 Asɛɛ kɑ wɛnɑ pɛɛlɔ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Selɑ. 47 Pɛlɛ pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso nɑ nɑsǝlɛ (53400).

48 Nɛfǝtɑli kpekǝle lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́: Yɑsiyɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Kuni nyǝ́mɑ 49 nɑ Yesɛɛ nyǝ́mɑ nɑ Sikɛm nyǝ́mɑ. 50 Pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ kɑ wɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ nɑ nɑsǝlɛ (45400).

51 Ɩsɛɣɛlɩ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ kɑlɑɑ tɔ, pɑ kpɛntɑ iyisi nɑsǝtoso nɑ kʋlʋmɑɣɑ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (601730).

Tɛtʋ tɑlʋɣʋ tɔm

52 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 53 Pǝ wɛɛ sɩ ń tɑlɑ tɛtʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ ɑ sɑmɑɑ. 54-56 Tɛtɛ kɛ pɑɑ tɔ nɑ pɑ́ tɑlǝnɑ pɑɑ kpekǝle nteɣe tǝ tɛtʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛlɑ kpekɑ sɔsɔɔnɑ kɛ tɛtʋ sɔsɔɔntʋ nɑ sǝkpenɑ kɛ sǝkpetu.

Lefii nyǝ́mɑ kʋkɑlʋɣʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ

57 Lefii kpekǝle tɑɑ lʋlʋŋ wei wei pɑ kɑlɑɑ tɔɣɔlɛ Kɛɛsɔŋ nyǝ́mɑ nɑ Kehɑtɩ nyǝ́mɑ nɑ Melɑli nyǝ́mɑ. 58 Pɑ lʋlʋŋ tɑɑ sǝkpeŋ ntɛ́ Lipini nyǝ́mɑ nɑ Hepǝlɔŋ nyǝ́mɑ nɑ Mɑlii nyǝ́mɑ nɑ Musi nyǝ́mɑ nɑ Kolee nyǝ́mɑ. Amǝlɑm cɑɑ kɛlɛ Kehɑtɩ. 59 Amǝlɑm kpɑɣɑnɑ Lefii pɛɛlɔ Yɔkǝpɛtɩ wei pɑ lʋlɑ Icipiti tɔ. Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlɩ-ɩ Alɔŋ nɑ Moisi nɑ Mɑlǝyɑm pɑ tooso. 60 Alɔŋ piyɑ ntɛ́ Nɑtɑpɩ, nɑ Apihu, nɑ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Ɩtɑmɑɑ. 61 Amɑ Tɑcɑɑ kʋwɑ Nɑtɑpɩ nɑ Apihu kɛ wɑɑtʋ wei pɑ ponɑ-ɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ tulɑɑlʋ kpɑɩ nyǝŋ tɔ. 62 Pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlʋpiyɑ mpɑ pɑ tɑlɑ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑlɛ tɔ pɑ wɛ iyisi hiu nɑ tooso (23000). Pɑ tɑɑ kɑlǝnɑ-wɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ. Mpi tɔ, pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ tɑlǝnɑ-wɛɣɛ tɛtʋ.

Kʋkɑlʋɣʋ kʋtǝkǝtʋ

63 Ɩsǝnɑ Moisi nɑ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ pɑ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Mowɑpʋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ Yɑɑtɑnɩ nɔɣɔ kɛ Yeliko ɩsɛntɑɑ tɔɣɔlɛ. 64 Mpɑ Moisi nɑ kɔtʋlʋ Alɔŋ pɑɑ kɑlɑ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm kɛ Holɛpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ pɑ fɛɩ nɔɔnɔɔ nyǝ́mɑ tɑɑ. 65 Tɑcɑɑ kɑ tɛmɑ-wɛɣɛ heeluɣu sɩ pɑ tǝnɑ pɑɑ sɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Ye pǝ tɑɣɑ Yefune pǝyɑlʋ Kɑlɛpʋ nɑ Nuŋ pǝyɑlʋ Yosuwee pɑ tike kɛ pǝ kɑɑsɑɑ.

27

Mpɑ pǝ mʋnɑ pɑ́ tɔɣɔ kpɑncoou tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Mɑnɑsee, nɑ Mɑnɑsee pǝyɑlʋ Mɑkii, nɑ Mɑkii pǝyɑlʋ Kɑlɑɑtɩ nɑ Kɑlɑɑtɩ pǝyɑlʋ Hefɛɛ, nɑ Hefɛɛ pǝyɑlʋ Selofɑtɩ. Selofɑtɩ ɩnɩ ɩ pɛɛlɑɑ Mɑlɑ nɑ Nowɑ nɑ Hokǝlɑ nɑ Milikɑ nɑ Tiisɑ pɑ polǝnɑ 2 Moisi nɑ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ kʋpɑɣɑlɑɑ tǝnɑ kiŋ kɛ Ɩsɔ cokǝle nɔnɔɣɔ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: 3 Tɑ́ cɑɑ sǝpɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ, ɩ tɑ yele ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Amɑ ɩ fɛɩ Kolee nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kʋlɑ Tɑcɑɑ tɔɔ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ pɑ tɑɑ. 4 Mpʋ tɔ, ɩ́ hɑ tɑ́ nɑ tɑ́ cɑɑ yǝlɑɑ kɛ tɛtʋ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ hǝtɛ sɑɑlɩ yem. Mpi tɔ, ɑlʋpiyɑ tike kɛ ɩ lʋlɑɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi hʋlɑ Tɑcɑɑ kɛ pɑ kʋsǝlǝmʋtʋ ntɩ. 6 Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔ́ sɩ: 7 Pɛɛlɑɑ mpɛ pɑ kʋsǝlǝmʋtʋ wɛ teu. Ɩ́ cɛlɛ-wɛɣɛ pɑ cɑɑ tɛtʋ kɛ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nyǝntʋ kiŋ. 8 Pǝ wɛɛ sɩ ń tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ ye ɑlʋpiyɑ tike kɛ yʋlʋ lʋlɑɑ nɑ ɩ́ sɩ, pɑ́ cɛlɛ-sǝɣɩ ɩ kpɑncoou. 9 Ye ɩ fɛɩnɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ, ɩlɛ pɑ cɛlɑ ɩ kpɑncoou kɛ ɩ neu yɑɑ ɩ tɑɑlʋ. 10 Yɑɑ ye ɩ fɛɩnɑ neu yɑɑ tɑɑlʋ, ɩlɛ pɑ cɛlɑ ɩ kpɑncoou kɛ ɩ cɑɑ tɑɑlʋ yɑɑ ɩ neu. 11 Yɑɑ ye ɩ cɑɑ fɛɩnɑ tɑɑlʋ yɑɑ neu, ɩlɛ pɑ cɛlɑ ɩ kpɑncoou kɛ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ wei ɩ kǝlɑ-ɩ kpǝtǝnɑʋ tɔ. Pǝ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ́ ɩsɩɩ mɑ kɛɛsʋɣʋ-wɛ tɔ.

Yosuwee lɛɛtʋɣʋ kɛ Moisi lonte

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Kpɑ Apɑlim pʋɣʋ tɔɔ nɑ ń loosi tɛtʋ nti mɑ hɑɑkɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. 13 N kɑ́ nɑ-tɩ yɑɑ. Amɑ n kɑ́ sɩ teitei kɛ́ ɩsɩɩ nyɑ́ tɑɑlʋ Alɔŋ. 14 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ tɑ́ tɔkɩ mɑ tɔm kɛ Siŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei sɑmɑɑ yookɑɣɑnɑ-m tɔ. Ɩ́ tɑ́ fɑɣɑsɩ-m nɑ mɑ mpɑɑ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ́ sǝlǝmɑɣɑ lʋm tɔ. Yoou lʋm mpi pɑ yɑɑnɑ pɑ tɛ tɑɑ sɩ, Melipɑ kɛ Siŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ Kɑtɛɛsɩ tɔ pǝ tɔm kɛ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ.

15 Mpʋɣʋlɛ Moisi cɔwɑ Tɑcɑɑ sɩ: 16 Hɑɩ, Ɩsɔ Tɑcɑɑ nyɑ́ wei n hɑɑkɩ weesuɣu tɔ, kpɑ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ, 17 wei ɩ kɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ-wɛɣɛ pɑɑ wɑɑtʋ wei tɔ, nɑ pɑ́ tɑɑ wɛɛ ɩsɩɩ kɑlǝkʋ ŋku kʋ lɑŋɑ tiikilu tɔ.

18 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: Nuŋ pǝyɑlʋ Yosuwee kɛ́ yʋlʋ wei ɩ tɑɑ mɑ Feesuɣu hɑɣɑɑ tɔɣɔ. Yɑɑ-ɩ nɑ ń tʋ-ɩ tǝmlɛ ntɛ́. 19 Ponɑ-ɩ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ kiŋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ ń lɑpɩ-ɩ wei ɩ kɑ lɛɛtɩ nyɑ́ lonte tɑɑ tɔ. 20 Pɑsɑ-ɩ nyɑ́ sɔsɔɔntʋ hɔɣɔlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyɑnɑ-ɩ. 21 Kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ kɑ́ pɛɛkǝɣǝnɑ-ɩ Tɑcɑɑ luɣu nyǝntʋ nɑ kɔtɑɣɑ wontu nti pɑ yɑɑ sɩ wulim nɑ tumimɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩnɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ-tɩ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi mʋwɑ Tɑcɑɑ tɔm, nɑ ɩ́ yɑɑ Yosuwee kɛ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ kiŋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ. 23 Nɑ Moisi tǝnɩ niŋ kɛ Yosuwee tɔɔ, nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ ɩ lonte tɑɑ lɛɛtʋlʋ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɛɛsʋɣʋ-ɩ tɔ.

28

Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ nɑ ɩ́ wɔkɩ-m tɔɣɔnɑɣɑ kɔtɑsɩ nsi sɩ sɔɔsʋŋ mɑ cɑɑkɩ tɔɣɔ pǝ wɑɑtʋnɑɑ mpɑ mɑ sɩɩwɑ tɔ. 3 Pɑɑ ɩfemle nte ɩ́ kɑ́ lɑ Tɑcɑɑ mɑɣɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔ. Ɩlɛ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ nsi sɩ tiili tɑ cɑɑmɩ tɔɣɔ ɩ́ kɑ́ lɑ-m kɔtɑɣɑ ŋkɛ. Nɑ pǝ́ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm tɔɔ. 4 Lɛŋkɑ kɛ tɑnɑŋ, nɑ lɛŋkɑ kɛ tɑɑnɑɣɑ. 5 Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ mʋlʋm kiloonɑɑ tooso, wei pɑ nuɣutinɑ Olifi nim liitili kʋlʋm nɑ titite tɔ. 6 Kɔtɑɣɑ ŋkɛɣɛ ɩ́ kɑ́ tɛmɑ-m lɑpʋ kɛ Holɛpʋ pʋɣʋ tɔɔ. Kɑ sɔɔsʋŋ kɛ mɑ cɑɑkɩ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝnɩ tɑnɑŋ kɔtɑɣɑ ɩwǝyɑɣɑ tɔɔ kɛ sʋlʋm liitili kʋlʋm nɑ titite, nɑ ɩ́ liisi pǝlɛɣɛ cokǝle tɑɑ.

8 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ tɑɑnɑɣɑ nyǝŋkɑ kɛ teitei ɩsɩɩ tɑnɑŋ tɛɛ nyǝŋkɑ. Sɔɔsʋŋ wei mɑ cɑɑkɩ tɔ ɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ.

Kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ nyǝntʋ

9-10 Pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ nɑɑlɛ nsi sɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ ɩ́ kɑ́ lɑ kɔtɑɣɑ ŋkɛɣɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule, nɑ pǝ sʋlʋm nɑ mʋlʋm kiloonɑɑ nɑɑtoso, wei pɑ nuɣutinɑ nim tɔ. Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ nyǝŋkɑ.

Ɩsɔtʋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ nyǝntʋ

11 Pɑɑ ɩsɔtʋ wei ɩ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ ŋku, ɩ́ kɑ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔ lɑtǝcɛnɑɑ kʋfɑmɑ nɑɑlɛɣɛ, nɑ ɩwɑɑʋ kʋlʋmʋɣʋ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nsi sɩ tilli tɑ́ cɑɑmɩ tɔ. 12 Ɩ́ kɑ́ sɔɔsɩ pɑɑ lɑtǝcɛ wei ɩ tɔɔ kɛ́ mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim tɔɣɔ kiloonɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ. Nɑ kiloonɑɑ nɑɑtoso kɛ pɑɑ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tɔɔ. 13 Nɑ kiloonɑɑ toosoɣo pɑɑ ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ sɔɔsʋŋ mɑ cɑɑkɩ tɔɣɔlɛ. 14 Pɑɑ lɑtǝcɛ wei ɩ tɔɔ kɛ́ sʋlʋm liitilinɑɑ tooso, nɑ pɑɑ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tɔɔ kɛ sʋlʋm liitilinɑɑ nɑɑlɛ, nɑ pɑɑ ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔ kɛ́ liitili kʋlʋm nɑ titite. Kɔtɑsɩ nsi ɩ́ kɑ́ lɑ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋyɛɛŋ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 15 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pǝŋtʋlʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ kɔtɑɣɑ nɑ pǝ sʋlʋm.

Tɛɛʋ ɑcimɑ nyǝntʋ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Pɑɑ pǝnɑɣɑ kʋfɑlɑɣɑ ŋkɑ kɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ, kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti wule ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ nɑ mɑ hǝtɛ tɑɑ. 17 Ɩlɛnɑ ɩsɔtʋ kʋlʋm ɩnɩ ɩ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ wule ɩ́ tɔɣɔ kʋkʋsʋm fɛɩ kɑkɑlɑsɩ ɑcimɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 18 Acimɑ ɑnɩ ɑ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule, Ɩsɔ sɛɛtʋ kɛ ɩ́ kɑ́ koti. Ɩ́ kɑɑ lɑ tǝmlɛ nɑtǝlɩ. 19 Ɩ́ kɑ́ lɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔ tɔlɑ wenɑ ɑ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔ. Ɩsɩɩ lɑtǝcɛnɑɑ kʋfɑmɑ nɑɑlɛ, nɑ ɩwɑɑʋ nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 20 Ɩ́ kɑ́ tǝnɩ pɑɑ kpǝntɛ nte tǝ tɔɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim tɔ, pɑɑ lɑtǝcɛ kʋfɑlʋ wei ɩ tɔɔ kɛ́ kiloonɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ, nɑ kiloonɑɑ tooso kɛ́ pɑɑ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tɔɔ. 21 Nɑ ɩ́ tǝnɩ pɑɑ ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔ kɛ́ kiloonɑɑ tooso. 22 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pǝŋtʋlʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Nɑ kɔtʋlʋ lɑ-mɛɣɛ pǝ kɔtɑɣɑ. 23 Kɔtɑsɩ nsɩ sɩ tǝnɑ sɩ sɔɔsǝɣǝnɑ pɑɑ tɑnɑŋ ŋku kʋ nyǝŋsɩ tɔɔ. 24 Acimɑ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tǝcu kɛ́ mɑɑ nɩɩ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ sʋlʋm nɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ kɑ sɔɔsʋŋ. 25 Mɑ sɛɛtʋ tike kɛ ɩ́ kɑ́ koti kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ ŋkʋ kʋ wule. Ɩ́ kɑɑ lɑ tǝmlɛ nɑtǝlɩ.

Kʋmtʋ ɑcimɑ nyǝntʋ

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ sɩ: Pǝ tɑkɩ kʋmtʋ ɑcimɑ wule, ɩlɛnɑ ɩ́ kɔnɑ Tɑcɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ kʋfɑlɑɣɑ kɔtɑsɩ. Ɩ sɛɛtʋ tike kɛ ɩ́ kɑ́ koti kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ wule. Ɩ́ kɑɑ lɑ tǝmlɛ nɑtǝlɩ. 27 Ɩ́ kɑ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ cɑɑkɩ kɑ sɔɔsʋŋ tɔɣɔ lɑtǝcɛnɑɑ kʋfɑmɑ nɑɑlɛ, nɑ ɩwɑɑʋ nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 28-29 Nɑ ɩ́ tǝnɩ pɑɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔ kɛ́ tɔɣɔnɑɣɑ kɔtɑɣɑ, ɩsɩɩ pɑɑ ɩsɔtʋ wei ɩ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ nyǝŋkɑ. 30 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pǝŋtʋlʋɣʋ kɛ kɔtɑɣɑ, nɑ pɑ́ lɑ-mɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. 31 Kɔtɑsɩ sǝnɛ sɩ tǝnɑɣɑ ɩ́ sɔɔsǝɣɩ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ nyǝŋkɑ tɔɔ, nɑ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ pǝ sʋlʋm. Pǝ wɛɛ sɩ tɔlɑ nnɑ ɑ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ ɩ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ.

29

Kɑwilitɑsɩ kʋyɑkʋ nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ sɩ: Tɑcɑɑ sɛɛtʋ tike kɛ ɩ́ kɑ́ koti ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Ɩ́ kɑɑ lɑ tǝmlɛ nɑtǝlɩ. Nɑ pɩɩ lɑ-mɛɣɛ kɑwilitɑsɩ ɑcimɑ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ, sɩ sɔɔsʋŋ nyǝnsɩ kɛ tɔlɑ wenɑ ɑ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔ. Ɩsɩɩ lɑtǝcɛ kʋfɑlʋ kʋlʋm, nɑ ɩwɑɑʋ kʋlʋmʋɣʋ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 3 Ɩ́ kɑ́ sɔɔsɩ pɑɑ kpǝntɛ nte tǝ tɔɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ mʋlʋm mpi pɑ nuɣutinɑ nim tɔ. Pɑɑ lɑtǝcɛ kʋfɑlʋ wei ɩ tɔɔ kɛ́ kiloonɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ, nɑ ɩwɑɑʋ tɔɔ kɛ́ kiloonɑɑ nɑɑtoso. 4 Nɑ ɩ́ tǝnɩ pɑɑ ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔ kɛ́ kiloonɑɑ nɑɑtoso. 5 Nɑ ɩ́ lɑ́ Tɑcɑɑ kɛ pǝŋtʋlʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ pɑ́ lɑ-mɛɣɛ pǝ kɔtɑɣɑ. 6 Ɩ́ kɑ́ sɔɔsɩ kɔtɑsɩ sǝnɛ sɩ tǝnɑɣɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. Nɑ pɑɑ ɩsɔtʋ wei ɩ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ nyǝnsɩ nɑ pǝ sʋlʋm nɑ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ nyǝnsɩ tɔɔ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ sɩɩʋ tɔ. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ nɑ Tɑcɑɑ cɑɑkɩ kɑ sɔɔsʋŋ tɔɣɔlɛ.

Ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ nyǝntʋ

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɑsɑɑ sɩ: Ɩsɔ sɛɛtʋ tike kɛ ɩ́ kɑ́ koti ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule, nɑ nɔhɔkʋtʋ. Tǝmlɛ nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ lɑpʋ. 8 Nɑ ɩ́ lɑ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ nɑ kɑ́ wɛnɑ sɔɔsʋŋ tɔɣɔ tɔlɑ wenɑ ɑ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔ. Ɩsɩɩ lɑtǝcɛ kʋfɑlʋ nɑ ɩwɑɑʋ nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 9-10 Nɑ ɩ́ tǝnɩ pɑɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔ kɛ́ tɔɣɔnɑɣɑ nyǝŋkɑ. Ɩsɩɩ pɑɑ ɩsɔtʋ wei ɩ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ nyǝŋkɑ. 11 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pǝŋtʋlʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Nɑ ɩ́ sɔɔsɩ lɛŋkʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kʋyɑkʋ sɔsɔɔŋkʋ nyǝŋkɑ. Nɑ pǝ́ kɑɑsɩ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ kɔkɔ nyǝnsɩ nɑ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pǝ sʋlʋm.

Cokɑ ɑcimɑ nyǝntʋ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɑsɑɑ sɩ: Ɩsɔ sɛɛtʋ tike kɛ ɩ́ kɑ́ koti ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkʋ wule. Tǝmlɛ nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ lɑpʋ. Nɑ ɩ́ tɔɣɔ Tɑcɑɑ ɑcimɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 13 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ tɔlɑ wenɑ pǝ tɑ cɑɑmɩ tɔɣɔ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ nɑ kɑ wɛ sɔɔsʋŋ tɔɣɔ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Ɩsɩɩ lɑtǝcɛnɑɑ kʋfɑmɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑlɛ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti. 14-15 Nɑ ɩ́ tǝnɩ pɑɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔ kɛ́ tɔɣɔnɑɣɑ nyǝŋkɑ. 16 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pǝŋtʋlʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋkɑ. Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ kɔkɔ nyǝnsɩ nɑ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pǝ sʋlʋm.

17-34 Pǝ kpɑɣɑʋ kʋyɑkʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ nɑ pǝ́ polo nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ tɔ. Ɩ́ kɑ́ lɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ kɔtɑɣɑ kɛ tɔlɑ wenɑ ɑ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ. Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pǝ sʋlʋm. Mpi ɩ́ kɑ́ lɑ kɔtɑsɩ kɛ kʋyɑkʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ tɔɣɔlɛ, lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑlɛ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti, nɑ pǝŋtʋlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ.

Kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ wule kɛ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑlɛ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nɑ pǝŋtʋlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. Kʋyɑkʋ liɣiti nyǝŋkʋ wule kɛ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑlɛ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti, nɑ pǝŋtʋlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. Kʋyɑkʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋkʋ wule kɛ lɑtǝcɛnɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑlɛ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti, nɑ pǝŋtʋlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. Kʋyɑkʋ nɑɑtoso nyǝŋkʋ wule kɛ lɑtǝcɛnɑɑ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑlɛ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti, nɑ pǝŋtʋlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. Kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ kɛ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑlɛ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti, nɑ pǝŋtʋlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ.

35 Acimɑ sɔsɔɔnɑ kɛ ɩ́ kɑ́ koti nɑ ɩ́ tɔɣɔ kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule. Tǝmlɛ nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ lɑpʋ. 36 Ɩ́ kɑ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ sɔɔsʋŋ nyǝŋkɑ kɛ lɑtǝcɛ, nɑ ɩwɑɑʋ, nɑ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Pǝ fɛɩ sɩ tɔlɑ ɑnɩ ɑ tiili ɩ́ cɑɑmɩ. 37 Nɑ ɩ́ tǝnɩ pɑɑ tɔtɛ nte tǝ tɔɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ pǝ sʋlʋm mpi pɑ lɑkǝnɑ tɑm tɔ. 38 Nɑ ɩ́ lɑ tɔtɔɣɔ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ ɩ́ sɔɔsɩ pǝ tǝnɑɣɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ kɔkɔ kɔtɑsɩ tɔɔ, nɑ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pǝ sʋlʋm.

39 Kɔtɑsɩ nsi pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ sɔɔsɩ kɔkɔ nɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ sʋlʋm nɑ ciikuɣu nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ pǝ nyǝnsɩ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ ɑcimɑ kʋyɑkʋ wule tɔɣɔlɛ.

30

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɛlǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tǝ tǝnɑ nti Tɑcɑɑ tʋ-ɩ tɔ.

Nɔɔsɩ sɩɩʋ tɔɔ kʋsǝsɩɩtʋ

2 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ tɑsɑ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɛ tɛlǝsʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ lɛntǝnɑɑ tɔtɔ sɩ: 3 Ye yʋlʋ sɩɩ nɔɣɔ sɩ ɩ lɑkɩ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ. Yɑɑ ɩ kisiɣi pʋlʋpʋɣʋ Ɩsɔ tɔɔ. Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ sɛkɩ pǝ lɑpʋ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ lɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɩɩnɑ ɩ nɔɣɔ tɔ. 4 Ye ɩsɩɩ pɛɛlɔ wɛ ɩ cɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ sɩɩ ɩ nɔɣɔ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ sɩ, ɩ kɑ́ lɑ pʋlʋ, 5 nɑ cɛcɛ nɩɩ, nɑ ɩ́ tɑ́ kisinɑ-ɩ. Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ tǝŋ teitei ɩsɩɩ ɩ sɩɩʋ tɔ. 6 Amɑ ye ɩ kisinɑ-ɩ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ kpɑkpɑɑ, ɩlɛ ɩ yele pǝ tɔm. Tɑcɑɑ kɑɑ pɔɔsɩ-ɩ. Mpi tɔ, ɩ cɑɑ kisinɑ-ɩ.

7 Ye ɩsɩɩ pɛɛlɔ hulinɑ nɔɣɔ sɩɩʋ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ sɑɑ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ pɑɑlʋ nɩɩ-tɩ nɑ ɩ́ tɑ́ kisinɑ-ɩ pǝ wɛɛ sɩ ɩ lɑ ɩsɩɩ ɩ sɩɩʋ tɔ. 9 Amɑ ye ɩ kisinɑ-ɩ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ kpɑkpɑɑ, ɩlɛ ɩ yele pǝ tɔm. Tɑcɑɑ kɑɑ pɔɔsɩ-ɩ. 10 Ye ɩsɩɩ ɑlʋ leelu, yɑɑ wei nɑ ɩ pɑɑlʋ pɑ yɑwɑ tɔ, ɩ sɩɩ nɔɣɔ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ lɑ-kɛɣɛ. 11 Mpʋ tɔ, ye ɩsɩɩ ɑlʋ wei ɩ wɛnɑ pɑɑlʋ tɔ ɩ sɩɩ nɔɣɔ sɩ ɩ́ kɑ́ lɑ pʋlʋ, 12 nɑ ɩ pɑɑlʋ tɑ́ kisinɑ-ɩ. Ɩsɩɩ ɩ lɑpɑ ɩsǝnɑ ɩ sɩɩwɑ tɔ. 13 Ye ɩ pɑɑlʋ kisinɑ-ɩ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ kpɑkpɑɑ, ɩlɛ ɩ yele pǝ tɔm. Tɑcɑɑ kɑɑ pɔɔsɩ-ɩ. Mpi tɔ, ɑpɑlʋ kisinɑ-ɩ. 14 Mpʋ tɔ, ye ɩsɩɩ ɑlʋ cɑɑ ɩ sɩɩ nɔɣɔ sɩ ɩ lɑkɩ pʋlʋpʋ, ɩ pɑɑlʋ wɛnɑ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ tisinɑ-ɩ, yɑɑ ɩ́ kisinɑ-ɩ. 15 Amɑ ye ɩ nɩɩwɑ nɑ ɩ́ tɑ́ kisinɑ-ɩ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛ ɩ hʋlǝnɑ ɩ sum ntɛ́ sɩ ɩ tisɑɑ. 16 Amɑ ye wɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ ɩ ɑlʋ sɩ ɩ́ tɑɑ lɑ ɩsɩɩ ɩ sɩɩwɑ tɔ. Ɩlɛ Tɑcɑɑ kɑɑ pɔɔsɩ ɑlʋ, ɩ pɑɑlʋ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ pɩɩ mǝlɩ. 17 Kʋsǝsɩɩtʋ nti Tɑcɑɑ sɩɩwɑ ɑlɑɑ nɑ pɛɛlɑɑ pɑ nɔɔsɩ sɩɩʋ tɔm tɑɑ tɔɣɔlɛ.

31

Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ yoonɑʋ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Polo nɑ ń hɔ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ nti pɑ lɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ tǝ tɔɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ n kɑ́ kpe nyɑ́ nyǝ́mɑ cɔlɔ. 3 Mpʋɣʋlɛ Moisi tɔmɑ sɑmɑɑ sɩ: Mǝ tɑɑ lɛlɑɑ ɩ́ suu pɑ yoou wontu nɑ pɑ́ polo nɑ pɑ yoonɑ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ lɛɛtɩ-wɛ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ sɩɩʋ tɔ. 4 Mpʋ tɔ, ɩ́ lǝsɩ pɑɑ kpekǝle nte tǝ tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000).

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lǝsɑ pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle nte tǝ tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000). Ɩlɛnɑ pǝ́ kpɛntɩ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). 6 Nɑ pɑ́ tilinɑ pɑ tǝnɑɣɑ yoou. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ pǝyɑlʋ Pɛŋhɑsɩ kpɛnnɑ Ɩsɔ wontu nɑ tutuuŋ wei pɑɑ hʋlɩ nɑ pɑ́ cɑɑlɩ yoou tɔ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tii Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ tɛtʋ tɔɔ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Moisi nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ-wɛ tɔ, nɑ pɑ́ kpiisi ɑpɑlɑɑ tǝnɑ. 8 Pɑ kʋwɑ tɔtɔɣɔ Mɑtiyɑŋ ɑwulɑɑ kɑkpɑsɩ: Ɩfi, nɑ Lekem, nɑ Suuu, nɑ Huuu, nɑ Lepɑ, nɑ pǝ kpɛnnɑ Peyɔɔ pǝyɑlʋ Pɑlɑɑm. 9 Nɑ pɑ́ kpɑ sɑlǝkɑ kɛ pɑ ɑlɑɑ, nɑ pɑ piyɑ, nɑ pɑ́ kuu pɑ tɔlɑ nɑ pɑ kɑlǝkǝŋ nɑ pɑ wɛnɑʋ tǝnɑ. 10 Nɑ pɑ́ sɔ pɑ ɑcɑlɛɛ nɑ pɑ cɑcɑkǝŋ kɛ kɔkɔ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɛɛnɑ wontu nɑ yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ nnɑ pɑ kuuwɑ tɔ. 12 Ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ pǝ tǝnɑɣɑ pɑ tǝsikile kɛ Mowɑpʋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, kɛ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɔɣɔ, kɛ Yeliko ɩsɛntɑɑ. Nɑ pɑ́ hʋ́lɩ́ Moisi nɑ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle tǝnɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ pɑ lɩɩwɑ tǝsikile nɑ pɑ́ suli-wɛ. 14 Tǝnɑɣɑlɛ Moisi mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ yoolɑɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. Ɩsɩɩ iyisi iyɑɣɑ (1000) nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyɔɔŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ yoou tɔ. 15 Nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɑ́ kʋ́ ɑlɑɑ? 16 Pǝyele ɩ́ nyǝ́mɑ teu sɩ, Mɑtiyɑŋ ɑlɑɑ mpɛɣɛ Pɑlɑɑm puɣusɑɑ, nɑ pɑ́ sʋsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ wɑkǝlǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ Peyɔɔ tɔm tɑɑ. Mpʋ pǝ kɔnnɑ yʋlʋkʋsǝkʋ kɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ tɔɔ. 17 Pǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ kʋ́ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ tɛmɑ sɑɑʋ tɔ. 18 Ye ɩ́ nɔkɑɑ, ɩlɛ ɩ́ sɩɩ mǝ tǝɣɩ yomɑɑ kɛ pɛɛlɑɑ mpɑ pɑ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlɑɑ tɔ. 19 Pǝ kɑɑsɑ mǝ tɑɑ mpɑ pɑ kʋwɑ yǝlɑɑ, yɑɑ pɑ tokinɑ sǝtɑɑ tɔ, pɑɑ cɑɣɑ tǝsikile wɑɑlǝɣɩ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ wule. Nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ pɑ yomɑɑ mpɑ pɑ sɩɩ pɑ tɩ tɔ. 20 Nɑ pɑ́ lɑ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔtɔɣɔ wontu kususuutu nɑ tɔnǝŋ nyǝntʋ, nɑ pǝ́ŋ hʋntʋ nyǝntʋ, yɑɑ nti pɑ sɑɑkɑ tɑɑsɩ tɔ.

21 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ tɔmɑ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ polɑ yoou tɔ sɩ kʋsǝsɩɩtʋ nti Tɑcɑɑ tɛlǝsɑ Moisi tɔɣɔlɛ sɩ: 22-23 Pǝ kpɑɣɑʋ wontu nti tɩɩ nyɑkɩ kɔkɔ tɔ, ɩsɩɩ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ nyǝɣǝtʋ lɛntɩ. Nɑ wontu nti tǝ yɔkǝɣɩ, ɩsɩɩ somtu tɔ. Ɩ́ kɑ́ nyɑɑlɩ-tɩ nɑ kɔkɔ kɛ́ nɑ ɩ́ lii-tǝɣɩ kɔtɑɣɑ lʋm tɑɑ. Ye kɔkɔ kʋnyɑɣɑtʋ, ɩlɛ ɩ́ lii tǝlɛɣɛ kɔtɑɣɑ lʋm tɑɑ tike. 24 Ye ɩ́ cɔtɑ mǝ wontu kɛ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wule, ɩlɛ mǝ ɑsilimɑ kɛɛlɑɑ kɛlɛ. Ɩ́ sʋʋ tǝsikile tɑɑ.

Yoou tɑɑ wontu kukukuutu tɑlʋɣʋ

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 26 Nyɑnɑ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, ɩ́ kɑlɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ kpɑwɑ yoou tɑɑ tɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ yǝlɑɑ nɑ pǝ tɔlɑ tɔ. 27 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑlɑ pǝ tɑɑ kɛ́ cɑlɩ. Yoou potɑɑ kɛ hɔɣɔlʋɣʋ, nɑ lɛlɑɑ kɛ lɛŋkʋ. 28 Nɑ ɩ́ lǝsɩ yoolɑɑ nyǝm tɔɔ kɛ́ mpi pǝ kɛ́ mɑ tǝtɔɣɔlɛ tɔɣɔ yʋlʋ kʋlʋm kɛ yǝlɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) tɔɔ, nɑ tɔlɑ kɛ mpʋ tɔtɔ. 29 Nɑ ɩ́ cɛlɑ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ. 30 Ye pǝ kɑɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ nyǝm, ɩlɛ ɩ́ lǝsɩ mpi pǝ wɛɛ sɩ, pɛlɛ pɑ́ lǝsɩ tɔɣɔ yǝlɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ tɔɔ kɛ́ yʋlʋ kʋlʋm. Nɑ tɔlɑ kɛ mpʋ tɔtɔ, nɑ ɩ́ cɛlɑ pǝ tǝnɑɣɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ Ɩsɔ cokǝle tɔ.

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Ɩlɑsɑɑ pɑ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heeluɣu-wɛ tɔ. 32 Tɔlɑ wenɑ pɑ kuuwɑ kolontunɑɑ tɛ́ tɔ, ɑ kɑɑsɑ heeŋ nɑ pǝ́ŋ kɛ iyisi nɑsǝtoso nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (675000) 33 nɑ nɑɑŋ kɛ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (72000) 34 nɑ kpɑŋɑsɩ kɛ iyisi nɩɩtoso nɑ kʋlʋm (61000) 35 nɑ pɛɛlɑɑ mpɑ pɑ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlɑɑ tɔɣɔ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (32000). 36 Heeŋ nɑ pǝ́ŋ wei pɑ cɛlɑ yoolɑɑ tɔ, ɩ kpɛntɑ iyisi ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɑsǝlɛ nɩɩnʋwɑ (337500). 37 Nɑ pɑ́ lǝsɩ Tɑcɑɑ nyǝnɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (675). 38 Nɑɑŋ kɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso (36000) nɑ Tɑcɑɑ nyǝŋ kɛ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 39 Kpɑŋɑsɩ kɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑsǝlɛ nɩɩnʋwɑ (30500). Tɑcɑɑ nyǝnsɩ kɛ nɩɩtoso nɑ kʋlʋm. 40 Yǝlɑɑ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso (16000). Tɑcɑɑ nyǝ́mɑ kɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi cɛlɑ Ɩsɔ nyǝm kɛ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu-ɩ tɔ. 42-43 Mpi pɑ cɛlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ tɔ, pǝ nɑ yoolɑɑ nyǝm pǝ kʋlʋm kɛ́. Heeŋ nɑ pǝ́ŋ kɑ wɛ iyisi ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (337500). 44 Nɑɑŋ kɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso (36000). 45 Kpɑŋɑsɩ kɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (30500), 46 nɑ pɛɛlɑɑ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso (16000). 47 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi lǝsɑ pɛɛlɑɑ tɔɔ kɛ́ yʋlʋ kʋlʋm kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ tɔɔ, nɑ tɔlɑ kɛ mpʋ tɔtɔ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ Ɩsɔ cokǝle tɔ.

Luɣu kʋlʋmʋɣʋ kʋhɑɑŋ

48 Ḿpʋ́ɣʋ́ yoolɑɑ iyisi iyɑɣɑ (1000) nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, pɑ kotɑ Moisi kiŋ, 49 nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Tǝ kɑlɑ yoolɑɑ sǝkpemɑ, pɑ wɛ pɑ nɔɣɔ tɑɑ, nɔɣɔlʋ tɑ lɑ ɑsɑɑlɑ. 50 Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ kɔŋnɑ Tɑcɑɑ kɛ kʋhɑɑŋ kɛ wʋlɑ ɑlukpɑlisi, nɑ pǝ kpɑsɩ, nɑ kukuwee, nɑ ŋkpɑnyɑpǝlɑsɩ, nɑ lɩɩtʋ, nti tǝ hikɑɑ tɔ sɩ pǝ́ hɩɩsɩ tɑ ɩsɑɣɑtʋ. 51 Ɩlɛnɑ Moisi nɑ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ pɑ́ mʋ wʋlɑ wontu nti pɑ kɔnɑɑ tɔ. 52 Wontu nti yoolɑɑ mpɛ pɑ kɔnɑɑ tɔ, tǝ kpɛntɑ kiloonɑɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ. 53 Pǝ kɑɑsɑ yoolɑɑ sǝkpemɑ, ɩlɛnɑ pɑɑ wei ɩ́ sɩɩnɑ ɩ tǝɣɩ wontu nti ɩ kuuwɑ tɔ. 54 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nɑ Ɩlɑsɑɑ pɑ sɩɩ wʋlɑ wontu nti yoolɑɑ hɑwɑ tɔɣɔ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ sɩ, Tɑcɑɑ ɩ́ tɑɑ sɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ.

32

Kpekɑ tooso cɑɣɑlɛ kɛ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ

1 Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ pǝ yǝlɑɑ kɑ wɛnɑ kɑlǝkǝŋ sɔsɔɔŋ kɛ tuutuumɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ Yɑsɛɛ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ, nɑ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ kɑ mʋnɑ tɔlɑ tɔɔʋ. 2 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Moisi nɑ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ nɑ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ heeli-wɛ sɩ: 3 Atɑlɔtɩ, nɑ Tipɔŋ, nɑ Yɑsɛɛ, nɑ Nimlɑ, nɑ Hɛsǝpɔŋ, nɑ Ɩlɑle, nɑ Sepɑm, nɑ Nepo, nɑ Peyoŋ pǝ ɑcɑlɛɛ kɛ́ 4 Tɑcɑɑ sǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ mʋ tɛtʋ nti tɔ, tǝ nyǝ́mɑ kɛ́. Tɛtʋ ntɩ tǝ mʋnɑ tɔlɑ tǝtɔɔlɛ. Pǝ́cɔ́ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ wɛnɑ kɑlǝkǝŋ. 5 Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ Moisi sɩ ɩ hɑ-wɛɣɛ tɛtʋ ntɩ. Ɩ́ tɑɑ tɛsǝnɑ-wɛɣɛ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ tɔɔ.

6 Mpʋɣʋlɛ Moisi pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑlɛ mpʋ? Mǝ tɛɛtʋnɑɑ nɑ́ puki yoou ntɛ́ nɑ mɩɩ cɑɣɑ cǝnɛ tǝpɑmm nɑ? 7 Ye mɩɩ cɑɣɑnɑ cǝnɛ pɩɩ yɔɔlɩ pɛlɛ pɑ ɑpɑlʋtʋ, pɑ kɑɑ polo tɛtʋ nti Tɑcɑɑ hɑ-wɛ tɔ tǝ tɑɑ. 8 Yɑɑsi kʋlʋm ɩnǝɣɩ mǝ cɑɑnɑɑ tɛmɑ lɑpʋ kɛ wɑɑtʋ wei mɑ kʋsɑ-wɛɣɛ Kɑtɛɛsɩ-Pɑɑneyɑ sɩ, pɑ́ polo pɑ feŋ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɔ. 9 Pɑ polɑ Ɩsǝkɔɔlɩ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔ-tɛ, nɑ pɑ́ mǝlɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yɔɔlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɑpɑlʋtʋ sɩ, pɑ́ tɑɑ sʋʋ tɛtʋ nti Tɑcɑɑ kɑ hɑ-mɛɣɛ hɑtoo lɔŋ tɔ tǝ tɑɑ. 10 Hɑlɩ Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ nɑ ɩ́ tuu sɩ: 11 Mǝ tǝnɑ mpɑ ɩ́ lɩɩ Icipiti nɑ ɩ́ wɛnɑ pɩɩsɩ hiu nɑ wɑɑlɩ tɔ, ɩ́ kɑɑ nɑ tɛtʋ nti mɑ sɩɩwɑ sɩ mɑ hɑɑkɩ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ tɔ. Mpi tɔ, ɩ́ tɑ́ nɩɩnɑ-m teu. 12 Ye pǝ tɑɣɑ Kenɑsɩ lʋlʋɣʋ tʋ Yefune pǝyɑlʋ Kɑlɛpʋ, nɑ Nuŋ pǝyɑlʋ Yosuwee pɑ tike pɑɑ sʋʋnɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mpɛ ɩnɩ pɑ nɩɩnɑ-m teu kɛ́. 13 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ mpɑ ɩnɩ Ɩsɔ tɑɑ kpɑnɑ mpʋ tɔ, pɑ́ sɑɑlɩ yem kɛ́ tǝnɑ. 14 Ɩlɛnɑ ɑsɑɣɑɑ mɛ, ɩ́ cɑɑ sɩ ɩ́ tǝŋ mǝ cɑɑnɑɑ ɩkpɑtɛ nɑ ɩ́ kʋsɩ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ mǝ tɔɔ. 15 Ye Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ tɑ́ nɩɩnɑ Tɑcɑɑ, ɩ́lɛ́ ɩ yeki kɛ́ nɑ mǝ kʋyɛɛŋ tɑɣɑlɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛ ɩ́ wɑkǝlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ntɛ́.

16 Mpʋɣʋlɛ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ kpǝtǝnɑ Moisi nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Aɑɩ yoo, tɩɩ ŋmɑ́ tɑ́ kɑlǝkǝŋ kɛ tǝcɑɣɑlɛ, nɑ tɑ́ tɛɛsɩ nyǝ́mɑ kɛ koloosi ɑcɑlɛɛ. 17 Ɩlɛnɑ tɑ́ yǝlɑɑ cɔɔsɩ tǝnɑ. Tɛtʋ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ pǝsɩ-wɛ. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ tǝ́ co tɑ́ yoou wontu tǝcɑʋ nɑ tǝ́ tɛɛ tɑ́ tɛɛtʋnɑɑ kɛ nɔɣɔ nɑ tǝ́ ponɑ-wɛɣɛ tɛtʋ nti pɑ hɑ-wɛ tɔ tǝ tɑɑ. 18 Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei ɩ kɑ́ cɑɣɑ ɩ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ tǝ mǝlɩ tɑ́ tɛ́. 19 Ye tǝ hikɑ tɛtʋ nɑ pɔɣɔ nɑ cǝnɛ tɔɔ, pɑ́ tɑɑ tɑsɑ-tʋɣʋ tɛtʋ hɑʋ nɑ pɔɣɔ nɑ wɑɑlɩ tɔɔ. 20 Ntɛnɑ Moisi sɩ: Ye ɩ tɔkɑ ɩsɩɩ ɩ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ, nɑ ɩ́ suu mǝ yoou wontu, nɑ ɩ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ nɑ ɩ́ polo mǝ kolontunɑɑ tɔɔ, nɑ Tɑcɑɑ tʋ-wɛɣɛ mǝ niŋ tɑɑ, 21-22 ɩlɛ tɛtʋ tǝnɑ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ. Wɑɑtʋ ɩnɩ Tɑcɑɑ yɑɑ mǝ tɛɛtʋnɑɑ tɑɑ kɑɑ kpɑnɑ-mɛ. Pǝyele Ɩsɔ kɑ́ yelinɑ-mɛɣɛ mǝ tɛtʋ tǝnɛ nɑ pɔɣɔ nɑ cǝnɛ tɔɔ. 23 Amɑ ye ɩ́ tɑ́ lɑ́ mpʋ, ɩ́ kɑ́ pǝntǝnɑ Tɑcɑɑ, nɑ pǝ́ mǝlɩ mǝ nyɔɔŋ tɑɑ. 24 Pǝ wɛ teu, ɩ́ ŋmɑ́ mǝ nyǝ́mɑ kɛ tɛɛsɩ nɑ mǝ tɔlɑ tǝtǝkǝlɛ. Amɑ ɩ́ tɑɑ sɔɔ nti mɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ mɑ́ sɩɩ tɔɣɔ tɔkʋɣʋ kɛ́. 25 Mpʋɣʋlɛ Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ pǝ nyǝ́mɑ cɔwɑ Moisi sɩ: Tɩɩ lɑ ɩsɩɩ n sɩɩʋ tɔ. 26 Tɩɩ yele tɑ́ ɑlɑɑ nɑ tɑ́ piyɑ nɑ tɑ́ kɑlǝkǝŋ kɛ Kɑlɑɑtɩ ɑcɑlɛɛ tɑɑ, 27 nɑ tǝ́ kpɑɣɑ tɑ́ wontu nɑ tǝ́ polo Tɑcɑɑ yoou, ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi heelɑ pɑ tɔm kɛ kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Nuŋ pǝyɑlʋ Yosuwee, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. 29 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ye Kɑtɩ nɑ Lupɛŋ nyǝ́mɑ kpɑɣɑ yoou wontu, nɑ mǝ nɑ-wɛ ɩ́ tɛsɩ mǝ kolontunɑɑ wɑɑlɩ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ, nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ, ɩlɛ mɩɩ cɛlɛ-wɛɣɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ. 30 Amɑ ye pɑ kisɑ mpʋ ɩlɛ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ kɛ mǝ tǝnɑ ɩ́ kɑ́ tɑlɑ.

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑtɩ nɑ Lupɛŋ pǝ nyǝ́mɑ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Tɩɩ lɑ nti Tɑcɑɑ heelɑ-tʋ tɔ. 32 Tɩɩ kpɑɣɑ tɑ́ wontu nɑ tǝ́ polo Tɑcɑɑ yoou, nɑ pɑ́ cɛlɛ-tʋɣʋ tɑ́ tɛtʋ nɑ Yɑɑtɑnɩ nɑ cǝnɛ tɔɔ.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi cɛlɑ Kɑtɩ nɑ Lupɛŋ pɑ kpekɑ nɑ Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Mɑnɑsee nyǝntɛ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ Amolii wulɑʋ Sihoŋ, nɑ Pɑsɑŋ nyǝŋ Oki pɑ tɛtʋ nɑ pɑ ɑcɑlɛɛ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑtɩ nyǝ́mɑ ŋmɑwɑ koloosi kɛ Tipɔŋ nɑ Atɑlɔtɩ nɑ Alowɛɛ 35 nɑ Atǝlɔtɩ-Sofɑŋ nɑ Yɑsɛɛ nɑ Yokpɑhɑ 36 nɑ Pɛtɩ-Nimlɑ nɑ Pɛtɩ-Hɑlɑŋ pǝ ɑcɑlɛɛ. Nɑ pɑ́ ŋmɑ́ tɔtɔɣɔ pɑ tɔlɑ tǝtǝkǝlɛ.

37 Ɩlɛnɑ Lupɛŋ nyǝ́mɑ ŋmɑ Hɛsǝpɔŋ nɑ Ɩlɑle nɑ Kiliyɑtɑyim 38 nɑ Nepo nɑ Pɑɑlɩ-Meyɔŋ nɑ Sipǝmɑ nɑ pɑ́ hɑ-yɛɣɛ hǝlɑ.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑnɑsee pǝyɑlʋ Mɑkii nyǝ́mɑ nɑ́ yoonɑ Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Amolii nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ. 40 Pǝ tɔɔ kɛ́ Moisi nɑ́ yelinɑ-wɛɣɛ-tɩ. 41 Ɩlɛnɑ Mɑnɑsee pǝyɑlʋ Yɑyii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ lɛɛkɩ Amolii nyǝ́mɑ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ, nɑ pɑ́ hɑ-yɛ sɩ Yɑyii ɑcɑlɛɛ. 42 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Nopɑ nɑ́ lɛɛkɑ Kenɑ ɩcɑtɛ nɑ pǝcɔlɔ nyǝnɑ, nɑ ɩ́ hɑ-yɛɣɛ ɩ hǝtɛ sɩ Nopɑ.

33

Ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔmɑ pɑ Icipiti lɩɩʋ wɑɑlɩ tɔ

1 Wɑɑtʋ wei Moisi nɑ Alɔŋ pɑ lǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ cɑɑsɩ cɑɑsɩ tɔ, ɩsǝnɑ pɑ tɔmɑ tɔɣɔlɔ: 2 Tɑcɑɑ kɑ heelɑ Moisi kɛ́ sɩ ŋmɑɑ timpi timpi ɩ́ sǝŋɑɑ tɔ, hɑlɩ lonɑ ɑnɩ ɑ hǝlɑ ntɔ.

3 Pǝnɑɣɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ wule, kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɛʋ kʋfemuɣu kɛ Lɑmsɛsɩ nɑ pɑ́ tɛɛkɩ Icipiti nyǝ́mɑ ɩsɛntɑɑ tǝkɑɑ sɩ, pǝ cɛpɑ-wɛ. 4 Nɑ pɛlɛ pɑ́ tɔŋɑ pɑ kɑncɑɑlɑɣɑ piyɑ mpɑ Tɑcɑɑ kʋwɑ tɔɣɔ pim. Ɩ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pɑ nyɩ sɩ ɩ kǝlɑ pɑ tɩɩŋ kɛ toŋ. 5 Pɑ kʋlɑ Lɑmsɛsɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Sukɔtɩ. 6 Pɑ kʋlɑ Sukɔtɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Ɩtɑm kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nɔɣɔ tɔɔ. 7 Pɑ kʋlɑ Ɩtɑm, ɩlɛnɑ pɑ́ polo Pi-Hɑhilotɩ kɛ Pɑɑlɩ-Sɛfʋŋ ɩsɛntɑɑ, nɑ pɑ́ siki Mikitɔɔlɩ pǝtɛɛ. 8 Pɑ kʋlɑ Mikitɔɔlɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɛsɩ teŋku nɑ pɑ́ sʋʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nɑ pɑ́ tɔ́ kʋyɛɛŋ toosoɣo Ɩtɑm wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ tɑlɑ Mɑlɑ. 9 Mɑlɑ kɛ pɑ kʋlɑɑ, nɑ pɑ́ polo Iliim, timpi hilɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, nɑ pɑɑŋ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ kɑ wɛɛ tɔ nɑ pɑ́ siki. 10 Pɑ kʋlɑ Iliim, ɩlɛnɑ pɑ́ siki teŋku kʋsɛɛm nɔɣɔ. 11 Pɑ kʋlɑ teŋku nɔɣɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Siŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 12 Pɑ kʋlɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Tɔfǝkɑ. 13 Pɑ kʋlɑ Tɔfǝkɑ, ɩlɛnɑ pɑ siki Alusi. 14 Pɑ kʋlɑ Alusi, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Lefitim timpi pɑ lɑŋɑ lʋm kʋnyɔnyɔɔm tɔ.

15 Pɑ kʋlɑ Lefitim, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Holɛpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 16 Pɑ kʋlɑ Holɛpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Kipǝloti-Tɑɑfɑ. 17 Pɑ kʋlɑ Kipǝloti-Tɑɑfɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Hɑselɔtɩ. 18 Pɑ kʋlɑ Hɑselɔtɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Litimɑ. 19 Pɑ kʋlɑ Litimɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Limɔŋ-Pɛlɛsɩ. 20 Pɑ kʋlɑ Limɔŋ-Pɛlɛsɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Lipinɑ. 21 Pɑ kʋlɑ Lipinɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Lisɑ. 22 Pɑ kʋlɑ Lisɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Kehɑlɑtɑ. 23 Pɑ kʋlɑ Kehɑlɑtɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Sefɛɛ pʋɣʋ. 24 Pɑ kʋlɑ Sefɛɛ pʋɣʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Hɑlɑtɑ. 25 Pɑ kʋlɑ Hɑlɑtɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Mɑkelo. 26 Pɑ kʋlɑ Mɑkelo, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Tɑhɑtɩ. 27 Pɑ kʋlɑ Tɑhɑtɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Telɑ. 28 Pɑ kʋlɑ Telɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Mitikɑ. 29 Pɑ kʋlɑ Mitikɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Hɑsemonɑ. 30 Pɑ kʋlɑ Hɑsemonɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Moseloti. 31 Pɑ kʋlɑ Moseloti, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Pene-Yɑkɑŋ. 32 Pɑ kʋlɑ Pene-Yɑkɑŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Hoo-Kitǝkɑtɩ. 33 Pɑ kʋlɑ Hoo-Kitǝkɑtɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Yotǝpɑtɑ. 34 Pɑ kulɑ Yotǝpɑtɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Apǝlonɑ. 35 Pɑ kʋlɑ Apǝlonɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Ɩsiyoŋ-Kepɛɛ. 36 Pɑ kʋlɑ Ɩsiyoŋ-Kepɛɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Kɑtɛɛsɩ kɛ Siŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 37 Pɑ kʋlɑ Kɑtɛɛsɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Hoo pʋɣʋ, kɛ Ɩtɔm tɛtʋ toŋɑ tɔɔ.

38-39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ kɔtʋlʋ Alɔŋ kpɑ Hoo pʋɣʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́ tǝnɑɣɑ ɩsɔtʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule, kɛ ɩ pǝnɑɣɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ tooso (123) nyǝŋkɑ tɑɑ. Pɑ Icipiti tɑɑ lɩɩʋ pǝnɑɣɑ nɩɩlɛ nyǝŋkɑ ntɛ́. 40 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Kɑnɑɑŋ wulɑʋ wei pɑ yɑɑ sɩ, Alɑ nɑ ɩ kɑ wɛ ilim tǝlɩɩlɛ mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ, ɩ nɩɩwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑtɛ.

41 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ Hoo pʋɣʋ ɩlɛnɑ pɑ́ siki Sɑlǝmonɑ. 42 Pɑ kʋlɑ Sɑlǝmonɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Punoŋ. 43 Pɑ kʋlɑ Punoŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Opoti. 44 Pɑ kʋlɑ Opoti, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Ye-Apɑlim kɛ Mowɑpʋ toŋɑ tɔɔ. 45 Pɑ kʋlɑ Ye-Apɑlim, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Tipoŋ-Kɑtɩ. 46 Pɑ kʋlɑ Tipoŋ-Kɑtɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Alǝmoŋ-Tipǝlɑtɑyim ɩsɛntɑɑ. 47 Pɑ kʋlɑ Alǝmoŋ-Tipǝlɑtɑyim, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Apɑlim pulɑsɩ tɑɑ kɛ́ Nepo pʋɣʋ ɩsɛntɑɑ. 48 Pɑ kʋlɑ Apɑlim pulɑsɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Mowɑpʋ tɛtɛkɑ tɑɑ kɛ́ Yɑɑtɑnɩ kiŋ kɛ Yeliko ɩsɛntɑɑ. 49 Tǝnɑɣɑ pɑ sikɑ pɑ cokɑ kɛ Pɛtɩ-Yesimɔtɩ nɑ Apɛɛlɩ-Sitim pǝ hɛkʋ tɑɑ.

Nti Tɑcɑɑ sɩɩwɑ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑlʋɣʋ tɔɔ tɔ

50 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tʋwɑ Moisi kɛ Mowɑpʋ tɛtɛkɑ tɑɑ kɛ́ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɔɣɔ kɛ Yeliko ɩsɛntɑɑ sɩ: 51 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ ye ɩ́ tɛsɑ Yɑɑtɑnɩ nɑ ɩ́ sʋʋ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ. 52 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ tɔɣɔnɩ tɛtʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ yɔkɩ pɛɛ yɑɑ nyǝɣǝtʋ lɛɛsǝŋ wei ɩ́ lɑɑkɩ tɔ, nɑ pǝ tǝkɔtǝlɛnɑɑ. 53 Nɑ ɩ́ lɛɛkɩ pɑ tɛtʋ ntɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. Mpi tɔ, mɑ hɑ-mɛɣɛ tǝɣɩ. 54 Tɛtɛ kɛ́ ɩ́ kɑ́ tɔ nɑ ɩ́ tɑlǝnɑ tɛtʋ ntǝɣɩ mǝ kpekɑ nɑ mǝ lʋlʋŋ, nɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ mǝ pɑɣɑlɛ. 55 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ tɔɣɔnɩ tɛtʋ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ. Tɔfɔ kʋkɑɑsɑɑ mǝlǝɣɩ mǝ kolontunɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ nɑɑsǝɣɩ-mɛ, ɩsɩɩ sɔwɑ kɛ ɩsǝpee tɑɑ, nɑ nyǝmɑ́ tǝpilɑ kɛ mǝ kɔŋkɔmǝŋ tɑɑ. 56 Ɩlɛ mɛɣɛ mɑɑ lɑnɑ, ɩsɩɩ mɑɑ sɩɩʋ sɩ mɑɑ lɑ-mɛ tɔ.

34

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɛtʋ toosi

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 2 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ sʋʋ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ nti mɑ hɑɑkɩ-mɛ tɔ tǝ tɑɑ tɔ, tǝ toosi ntɛ́ 3 Siŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nɑ Ɩtɔm nyǝntʋ nɑ pǝtɛɛ tɔɔ. Nɑ kɑ́ kpɑɣɑ teŋku kʋsǝpʋ, 4 nɑ kɑ́ mǝlǝnɑ pǝcɛsɩ pulɑsɩ tontoŋle pǝtɛɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ kɑ́ polo Siŋ, nɑ kɑ́ tiinɑ Kɑtɛɛsɩ-Pɑɑneyɑ pǝtɛɛ tɔɔ. Nɑ kɑ́ mǝlɩ Hɑsɑɑ-Atɑɑ nɑ Asǝmɔŋ. 5 Nɑ kɑ́ kɛɛ nɑ kɑ́ yoosinɑ Icipiti lɔɔʋ, nɑ kɑ́ lɩɩ Metitelɑnee teŋku. 6 Ilim tǝtʋlɛ tɔɔ toŋɑ ntɛ́ Metitelɑnee teŋku ɩnɩ. 7 Ilim tǝlɩɩlɛ mpǝtǝŋ tɔɔ nyǝŋkɑ ntɛ́ teŋku kʋlʋm ɩnɩ, nɑ Hoo pʋɣʋ pǝ hɛkʋ tɑɑ. 8 Ɩlɛnɑ kɑ́ lɩɩ Lepo-Hɑmɑtɩ nɑ Setɑ, 9 nɑ kɑ́ polo Sifǝloŋ, nɑ kɑ́ lɩɩ Hɑsɑɑ-Ɩnɑŋ.

10 Ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nyǝŋkɑ ntɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Hɑsɑɑ-Ɩnɑŋ nɑ Sefɑm tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ. 11 Ɩlɛnɑ kɑ́ mǝlǝnɑ Lipǝlɑ kɛ Ayiŋ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ, nɑ kɑ́ tɛɛ pooluŋ nɑ kɑ́ polo kɑ yoosinɑ Kenɑsɑlɛtɩ kʋteŋ, 12 nɑ kɑ́ polo kɑ lɩɩ Yɑɑtɑnɩ lɔɔŋ, nɑ teŋku kʋsǝpʋ. Mǝ tɛtʋ tǝnɑsɩ ntɛ́.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɛlǝsɑ tǝ tǝnɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu sɩ: Tɛtʋnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ ɩ́ tɔ́ tɛtɛ nɑ ɩ́ tɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɣɔlɛ. 14-15 Mpi tɔ, Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nɑ́ tɛmɑ pɛlɛ pɑ nyǝntʋ hikuɣu kɛ Yeliko ɩsɛntɑɑ kɛ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ.

Tɛtʋ tɑllɑɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ hǝlɑ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 17 Kɔtʋlʋ Ɩlɑsɑɑ nɑ Nuŋ pǝyɑlʋ Yosuwee pɑɑ pɑɑsǝnɑ tɛtʋ tɑlʋɣʋ. 18 Pɑ́ kpɑ pɑɑ kpekǝle nte tǝ tɑɑ kɛ́ nyʋɣʋ tʋ wei ɩ kɑ́ pɑɑsǝnɑ-wɛ tɔ. 19 Mpɑ mpɑ pɑɑ kpɑ mpʋ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ: Yutɑ kpekǝle tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Yefune pǝyɑlʋ Kɑlɛpʋ. 20 Simiyɔŋ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Amihuti pǝyɑlʋ Semuwɛlɩ. 21 Pɛncɑmɛɛ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Kisiloŋ pǝyɑlʋ Ɩlitɑtɩ. 22 Tɑŋ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Yokili pǝyɑlʋ Puki. 23 Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Mɑnɑsee nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Ɩfoti pǝyɑlʋ Hɑnǝyɛlɩ. 24 Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ nɑɑlɛ nyǝŋ Ɩfǝlɑyim nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Sifitɑŋ pǝyɑlʋ Kemuwɛlɩ. 25 Sɑpulɔŋ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Pɑɑnɑkɩ pǝyɑlʋ Ɩlisɑfɑŋ. 26 Ɩsɑkɑɑ kpekǝle tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Asɑŋ pǝyɑlʋ Pɑlǝtǝyɛlɩ. 27 Asɛɛ nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Selomitɩ pǝyɑlʋ Ahihuti. 28 Nefǝtɑli nyǝntɛ tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Amihuti pǝyɑlʋ Petɑyɛlɩ.

29 Mpɑ Tɑcɑɑ lǝsɑɑ sɩ pɑ́ tɑlɑ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyǝ́mɑ tɔɣɔlɛ.

35

Lefii nyǝ́mɑ ɑcɑlɛɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ Moisi kɛ Mowɑpʋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, kɛ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɔɣɔ kɛ Yeliko ɩsɛntɑɑ sɩ: 2-3 Tʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ cɛlɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ ɑcɑlɛɛ nnɑ pɑ lǝsɑ pɑ tɛtʋnɑɑ tɑɑ tɔ, nɑ pǝ nɔnɔkilɑ. Nɑ pɑ́ cɑɣɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ pɑ́ tiikiɣi pɑ tɔlɑ kɛ hɑlǝmnɑɑ tɑɑ. 4-5 Ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ mɑɣɑsɩ nɔnɔkilɑ ɑnɩ ɑ wɑŋ tɔɣɔlɔ: Pǝ sɩɩnɑʋ ɩcɑtɛ koloosi nɑ pǝ́ pukinɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔɣɔ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500), nɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ kɛ́ mpʋ. Pǝ mpǝtǝŋ nɑ pǝ ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔtɔɣɔ mpʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ pɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ tɔɔ kɛ́ mɛɛtǝlǝnɑɑ iyɑɣɑ (1000) ɩyɑɣɑ (1000) kɛ tɔm liɣiti nɑ pǝ́ cɔɔ ɩcɑtɛ nɑ pǝ́ tɑ. 6 Nɑ pɑ́ cɛlɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ ɑcɑlɛɛ nɑɑtoso. A tɑɑ kɛ́ ye pǝ yʋkǝnɑ yʋlʋ nɑ ɩ́ kʋ ɩ tɔɣɔntǝlɛ ɩ kɑ́ tʋ kpʋlʋɣʋ. Nɑ pǝ́ sɔɔsɩ ɑcɑlɛɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ tɔtɔ. 7 Pǝ kpɛntɑ ɑcɑlɛɛ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nɑ pǝ nɔnɔkilɑ. 8 Pɑɑ kpekǝle nte tɩɩ hɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ́ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ tǝ tɛtʋ tɔɔʋ.

Yʋlʋkʋlɑɑ kpʋlʋɣʋ tǝtʋlɛ ɑcɑlɛɛ

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi sɩ: 10 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, ye ɩ́ tɛsɑ Yɑɑtɑnɩ nɑ ɩ́ sʋʋ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ, 11 ɩlɛ ɩ́ lǝsɩ ɑcɑlɛɛ wenɑ ɩ́ kɑ́ lɑ yʋlʋkʋlɑɑ mpɑ pǝ yʋkǝnɑɑ tɔ pɑ kpʋlʋɣʋ tǝtʋlɛ tɔ. 12 Nɑ pɛlɛ pɑ yǝlɑɑ ɩ tɑɑ lɛɛtɩ-wɛ nɑ pɑ́ tɑ́ hʋʋtɑ pɑ tɔm. 13 Acɑlɛɛ nɑɑtoso kɛ ɩ́ kɑ́ lǝsɩ. 14 Tooso nɑ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ, nɑ tooso kɛ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ. 15 Ye Ɩsɛɣɛlɩ tʋ yɑɑ cɑɣɑlʋ kɛ pǝ yʋkǝnɑɑ nɑ ɩ́ kʋ́ yʋlʋ, ɩlɛ pʋntʋ se nɑ ɩ́ polo ɑ tɑɑ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, nɑ ɩ́ tʋ́ kpʋlʋɣʋ.

16-18 Ye nɔɣɔlʋ mɑpɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ kɛ nyǝɣǝlʋɣʋ yɑɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́, yɑɑ ɩ yɑɣɑ-ɩ pǝlɛ nɑ ɩ́ sɩ. Ɩ kɛ́ yʋlʋkʋlʋ kɛ́, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ kʋ-ɩ. 19 Sǝtʋ yʋlʋ siɣisiɣi kɑ́ pɛɛkǝnɑ kʋlʋ nɑ ɩ́ lɛɛtɩ-ɩ. 20-21 Ye kʋlʋ kɑ tɔkǝnɑ-ɩ nɑ nɑtǝlɩ kɛ ɩ tɑɑ, yɑɑ pɑ wɛnɑ tǝmɑ nɑ koluŋɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑpɩ-ɩ ŋkumle, yɑɑ ɩ́ tusi-ɩ, yɑɑ ɩ́ yɑɣɑ-ɩ pʋlʋ nɑ ɩ́ sɩ́. Ɩ kɛ́ yʋlʋkʋlʋ kɛ́, pǝ wɛɛ sɩ lɛɛtǝlʋ ɩ́ hikɑ-ɩ ɩ́ kʋ-ɩ.

22-23 Ntɑnyɩ pǝ yʋkǝɣǝnɑ yʋlʋ nɑ ɩ́ tusi lɛlʋ, yɑɑ pǝlɛ, yɑɑ pʋlʋ fiti ɩ niŋ tɑɑ nɑ pǝ́ yɑɣɑ-ɩ. Pǝ́cɔ́ pɑ tɑɑ yoo, yɑɑ ɩ tɔkɑ-ɩ nɑ ɩ tɑɑ. 24 Ɩlɛ hʋʋlɑɑ kɑ tǝŋ pǝ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ́, nɑ pɑ́ hʋʋ pɑ tɔm ntɩ. 25 Nɑ pɑ́ kenti kʋlʋ tɔɔ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ-ɩ ɩ kpǝlʋɣʋ tǝtʋlɛ, nɑ ɩ́ sɑɑlɩ tǝnɑ.

Hɑlǝnɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ wei ɩ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ ɩ sǝm. 26 Amɑ ye ɩ lɩɩwɑ ɩcɑtɛ ntɛ tǝ tɑɑ nɑ ɩ́ tɛsɩ tǝ toŋɑ 27 nɑ lɛɛtʋlʋ hiki-ɩ, ɩ́ nɔkɑɑ ɩ kʋɣʋ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ tɔm tɑ sɩ. 28 Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ kʋlʋ ɩ cɑɣɑ kpʋlʋɣʋ tǝtʋlɛ tǝnɑ, hɑlǝnɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ sǝm. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ.

29 Pɑɑ leɣe ɩ́ wɛɛ, yɑɑsi ɩnǝɣɩ mǝnɑ mǝ piyɑ piyɑ ɩ́ kɑ́ tɔkɩ.

30 Ɩ́ kɑɑ mʋ yʋlʋ kʋlʋm ɑseetɑ nɑ ɩ́ kʋnɑ yʋlʋkʋlʋ tɔm. Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tɑlɑ nɑɑlɛ. 31 Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ mʋ kʋhɑʋ nɑ ɩ́ yele yʋlʋkʋlʋ kɛ kʋɣʋ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kʋ-ɩ kɛ́. 32 Pǝ fɛɩ tɔtɔ sɩ ɩ́ mʋ kʋhɑʋ nɑ ɩ́ tʋ́ yʋlʋkʋlʋ kɛ kpʋlʋɣʋ tǝtʋlɛ nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ sɩ́, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlǝnɑ-ɩ ɩ tɛ.

33 Yʋlʋkʋlɛ pilisiɣi tɛtʋ kɛ́. Ɩlɛ pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ pilisi tɛtʋ nti tǝ tɑɑ ɩ́ wɛɛ tɔ. Ye yʋlʋ kʋwɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ kʋ́ ɩnǝɣɩ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ kpiisi pǝ ɑsilimɑ. 34 Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ pilisi mǝ tɛtʋ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ wɛ mǝ hɛkʋ kɛ́.

36

Pɛɛlɑɑ mpɑ pɑ tɔkɩ pɑ nyǝmɑ kpɑncoou tɔ pɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Mɑnɑsee, nɑ Mɑnɑsee pǝyɑlʋ Mɑkii, nɑ Mɑkii pǝyɑlʋ Kɑlɑɑtɩ lʋlʋɣʋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ polɑ Moisi nɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kiŋ 2 nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ tʋwɑ Moisi sɩ ɩ́ tɔ tɛtɛ nɑ ɩ́ tɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɛtʋ tɔ, ɩ sɩɩwɑ tɔtɔ sɩ, ɩ́ cɛlɑ tɑ́ tɛɛtʋ Selofɑtɩ tɛtʋ kɛ ɩ pɛɛlɑɑ. 3 Amɑ ye pɑ sɑɑwɑ kpekǝle lɛntɛ tɑɑ, pɑ tɛtʋ pɑsǝɣɩ tɑ́ kpekǝle nyǝntʋ tɔɔ kɛ́ nɑ pǝ́ sɔɔsɩ lɛntɩ tɔɔ. 4 Nɑ pǝ́ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ cɛpʋ pǝnɑɣɑ, pɑ nyǝntʋ lɩɩ tǝkpɑtɑɑ kɛ́ tɑ́ kpekǝle tɔɔ nɑ pǝ́ sɔɔsɩ pɑ nyǝntɛ kʋfɑtɛ tɔɔ.

5 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ heelɑ Moisi sɩ: Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ Yosɛɛfʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ wɛnɑ tɑmpɑnɑ. 6 Ye pɑ sɔɔlɑ wei pɑ sɑɑ-ɩ. Amɑ pɩɩ wɛɛ pɑ kpekǝle tɑɑ tʋ́ kɛ́. 7-9 Ɩlɛ pɑɑ kpekǝle nte tǝ tɛtʋ kɑ́ cɑɣɑ tǝ tǝcɑɣɑlɛ, tǝ kɑɑ sɔɔsɩ lɛntɛ nyǝntʋ tɔɔ. Mpʋ tɔtɔɣɔ ye kpekǝle nɑtǝlɩ tǝ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ wɛnɑ tɛtʋ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ sɑɑ ɩ cɑɑ kpekǝle lʋlʋɣʋ tʋ kɛ́.

10-11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Selofɑtɩ pɛɛlɑɑ Mɑlɑ nɑ Tiisɑ nɑ Hokǝlɑ nɑ Milikɑ nɑ Nowɑ pɑ sɑɑwɑ pɑ cɑɑ tɑɑlʋnɑɑ pǝyɑlɑɑ kɛ pɑ kpekǝle tɑɑ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi tɔ. 12 Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Mɑnɑsee lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ tɛtʋnɑɑ nti pɑ hikɑɑ tɔ tǝ́ sɑɑlɩ pɑ cɑɑ kpekǝle tɑɑ.

13 Kiiŋ nɑ kʋsǝsɩɩtʋ nti Tɑcɑɑ tɛlǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ Moisi nɔɣɔ kɛ Mowɑpʋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, kɛ́ Yɑɑtɑnɩ nɔɣɔ kɛ Yeliko ɩsɛntɑɑ tɔɣɔlɛ.

ɑ 27:21 wulim nɑ tumim: Ɩsɔ kɔtɑɣɑ wontu nti pɑ nɑɑkɑɣɑnɑ ɩ luɣu nyǝntʋ tɔɣɔ pɑ yɑɑkɩ mpʋ.

Kʋsǝsɩɩtʋ Lɛlʋɣʋ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

KƲSƎSƖƖTƲ LƐLƲƔƲ

TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ Moisi lɛlɑ kʋsǝsɩɩtʋnɑɑ mpɑ Ɩsɔ kɑ tʋwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Lɩɩʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ. Kɑ tɑɑ tɔtɔ wɛ tɔmnɑɑ mpɑ Moisi heelɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. Ɩ tɔɔsɑ-wɛ sɩ Ɩsɔ sɔɔlɑ-wɛɣɛ sɔsɔm. Hɑlǝnɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ kenti pɑ tɔɔ. Ɩ hʋlɑ-wɛ tɔtɔ sɩ Ɩsɔ tike ntɛ́ Ɩsɔ, nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ tɔtɔ, ɩ́ kɑ́ sɔɔlɩ-ɩ kɛ́ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, nɑ mǝ lǝsɑɣɑ sʋʋ-ɩ tǝmɑmmɑm, nɑ mǝ tomɑ tǝnɑ (6:4-5).

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Kʋsǝsɩɩtʋ Lɛlʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Moisi fɑɑci kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ, titite 1:1–4:43

Moisi fɑɑci nɑɑlɛ nyǝŋ, titite 4:44–28:68

Moisi fɑɑci tooso nyǝŋ, titite 28:69–30:20

Yosuwee lɛɛtʋɣʋ kɛ Moisi lonte, titite 31

Moisi kɑwǝyɑɣɑ, titite 32

Moisi koolɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ kʋpɑntʋ, titite 33

Moisi sǝm tɔm, titite 34

MOISI KƲYƆƔƆTƲTƲ KANCAALAƔA NYƎNTƲ

1

1 Tɔmnɑɑ mpɑ mpɑ Moisi heelɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ tɛsǝɣɩ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ kɛ Sufɩ ɩsɛntɑɑ, nɑ Pɑlɑŋ nɑ Tofɛlɩ nɑ Lɑpɑŋ nɑ Hɑsɑlɔti nɑ Ti-Sɑhɑpɩ pɑ hɛkʋ tɑɑ tɔɣɔlɔ. 2 Pɑ lɩɩʋ Holɛpʋɑ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ Ɩtɔm pʋɣʋ mpɑɑʋ tɔ, kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋmʋɣʋ kɛ pɑ lɑpɑ, hɑlǝnɑ Kɑtɛɛsɩ-Pɑɑneyɑ. 3 Pɑ Icipiti lɩɩʋ pǝnɑɣɑ nɩɩlɛ nyǝŋkɑ, ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ Moisi heelɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ nti Tɑcɑɑ kɑ tʋ-ɩ sɩ ɩ́ tɛlǝsɩ-wɛ tɔ. 4 Wɑɑtʋ wei ɩ yoowɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ Amolii nyǝ́mɑ wulɑʋ Sihoŋ wei ɩ kɑ wɛ Hɛsǝpɔŋ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ, nɑ Pɑsɑŋ nyǝŋ Oki wei ɩ tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Asetɑloti nɑ Ɩtǝlei pɑ ɑcɑlɛɛ tɔɔ tɔ.

5 Sɑɑ wei pɑ wɛ Mowɑpʋ tɛtʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ tɑ tɛsǝtɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ tɔɣɔ Moisi cɑɑlɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɛ tǝ tɔm kɛ sɛɣɛsʋɣʋ sɩ:

Ɩsɔ hɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ nɔɣɔ sɩ pɑ́ tɛɛ

6 Wɑɑtʋ wei tɩɩ wɛ Holɛpʋ pʋɣʋ kiŋ tǝnɑ tɔɣɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, tǝ tɑɑŋɑ tǝnɑ tǝcɑm. 7 Pǝ tɔɔ tɔ, tǝ́ kpɛsɩ nɑ tǝ́ polo pulɑsɩ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ timpi Amolii nyǝ́mɑ wɛɛ tɔ. Nɑ pǝ cɔlɔ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ tɛtʋnɑɑ tɑɑ kɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Yɑɑtɑnɩ kɑcǝkɑ, nɑ pulɑsɩ hɔɣɔlʋɣʋ, nɑ tɛtɛkǝlɛ, nɑ Nekɛfɩ, nɑ teŋku Metitelɑnee ɩmɑlɑʋ kɛ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ. Nɑ Lipɑŋ, hɑlǝnɑ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ Ɩfǝlɑtɩ. 8 Ɩ́ nɑwɑɑ, mǝ niŋ tɑɑ kɛ́ mɑ tʋ́ tɛtʋ tǝnɑ. Mpʋ tɔ, ɩ́ polo nɑ ɩ́ mʋ-tɩ. Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtǝnɑ tuunɑʋ kɛ́ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-tǝɣɩ mǝ cɑɑnɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ, nɑ pɛlɛ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ pɑ wɑɑlɩ.

Moisi kpɑʋ kɛ hʋʋlɑɑ

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ sɩ: Mɑɑ heelɑ-mɛɣɛ Holɛpʋ pʋɣʋ kiŋ sɩ mɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ pɑɑsǝnɑ-mɛɣɛ mɑ tike. 10 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ lɑpɑɣɑ nɑ ɩ́ huki, nɑ sɑŋɑ tɑɑ ɩ́ wɛ pɑɣɑlɛ ɩsɩɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ. 11 Mǝ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩ́ yele nɑ ɩ́ sɔɔsɩ hukuɣu kɛ tɔm iyɑɣɑ (1000). Nɑ ɩ́ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ ɩsɩɩ ɩ kɑ sɩɩʋ nɔɣɔ tɔ. 12 Ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ pǝsɩ mɑ tike nɑ mɑ́ sǝɣǝlɩ mǝ sǝɣǝlɑ nɑ mǝ wɑhɑlɑnɑɑ nɑ mǝ yooŋ? 13 Ɩ́ lǝsɩ mǝ kpekɑ tɑɑ kɛ́ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ nɑ mpɑ pɑ nyǝ́mɑ yɑɑsi nɑ pɑ hǝtɛ yɑɑwɑ tɔ, nɑ mɑ́ kpɑ-wɛɣɛ mǝ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. 14 Hɑlɩ ɩ́ cɔ-m sɩ mɑ kʋmɑɣɑsǝtʋ ntɩ tǝ wɛ teu. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kpɑ mpɛ ɩnɩ pɑ tɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ hǝlɑ yɑɑwɑ tɔɣɔ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ nɑɑnʋwɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. Nɑ mɑ́ kpɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔ pɑ tɑɑ kɛ́ pɑɑ kpekǝle nte tǝ ɑkewenɑɑ. 16 Ɩlɛnɑ mɑ́ tʋ́ mǝ tɔm hʋʋlɑɑ sɩ ye tɔm mɑɣɑnɑ mǝ tɛɛtʋnɑɑ kɛ pɑ tɑɑ pɑ tike, yɑɑ mǝ nɑ cɑɣɑlɑɑ, ɩ́ welisi tǝ tɑɑ kɛ́ teu nɑ ɩ́ tǝŋ ɩsǝnɑ tɑmpɑnɑ sǝŋɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ hʋʋ-tɩ. 17 Ɩ́ tɑɑ fɑɣɑsɩ yǝlɑɑ kɛ mǝ hʋʋlɛnɑɑ tɑɑ. Pɑɑ toŋtʋ pɑɑ kʋnyɔntʋ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nɩɩnɑ-wɛɣɛ. Ɩ́ tɑɑ see yǝlɑɑ. Mpi tɔ, Ɩsɔ hǝtɛ tɑɑ kɛ́ ɩ́ hʋʋkǝnɑ. Nti tǝ́ wɛ-mɛɣɛ kɑtɛ ɩlɛ ɩ́ kɔnɑ-tɩ nɑ mɑ́ nɩɩ. 18 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑ tʋ-mɛɣɛ nti nti ɩ́ kɑ́ lɑ tɔ.

Feŋlɑɑ tiluɣu kɛ́ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ

19 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ tǝ kʋlɑ Holɛpʋ pʋɣʋ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ́ heeluɣu-tʋ tɔ, nɑ tǝ́ fɑɣɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ ɑnɑɑm ɑsolɑ nyǝntʋ ntɩ, ɩsɩɩ ɩ́ nyǝm tɔ. Amolii nyǝ́mɑ pʋɣʋ mpɑɑʋ kɛ tǝ kpɑɣɑɑ nɑ tǝ́ tɑlɑ Kɑtɛɛsɩ-Pɑɑneyɑ.

20 Hɑlɩ mɑ heelɑ-mɛ sɩ ɩ́ tɑpɑ Amolii nyǝ́mɑ pʋɣʋ ŋku tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ hɑ-tʋ tɔɣɔlɛ. 21 Ɩsɔ tʋwɑ tɛtʋ tǝnɑɣɑ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́. Ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ mʋ-tɩ nɑ tǝ́ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ, ɩsɩɩ mǝ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu-mɛ tɔ. Ɩ́ tɑɑ nyɑ́. Pǝyele mǝ lɑŋɑ ɩ́ tɑɑ ŋmɑɑ pɑɑ pǝcɔ.

22 Tǝnɑɣɑ mǝ tǝnɑ ɩ́ kɔmɑ mɑ kiŋ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Tǝ́ tili ɑpɑlɑɑ kɛ tɑ́ nɔɣɔ tɔɔ, nɑ pɑ́ feŋ tɛtʋ ntɩ nɑ pɑ́ hʋ́lɩ́-tʋɣʋ mpɑɑʋ ŋku tɩɩ kpɑɣɑ tɔ. Nɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ nnɑ tɩɩ tɑlɑ tɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ sɑmɑ mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ ɑnɩ. Ɩlɛnɑ mɑ́ lǝsɩ mǝ kpekɑ tɑɑ kɛ́ yʋlʋ yʋlʋ kɛ́ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 24 Mpɛ ɩnɩ pɑ tɛɛnɑ nɑ pɑ́ fɑɣɑnɑ pʋɣʋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ Ɩsǝkɔɔlɩ tɛtɛkǝlɛ nɑ pɑ́ feŋ-tɩ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ koolɑ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ kʋlʋlʋm nɑ pɑ́ kpɛŋnɑ. Nɑ pɑ́ kɛɛsɩ-tʋ sɩ tɛtʋ kʋpɑntʋ kɛ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ hɑɑkɩ-tʋ. 26 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ɩ́ lɑpɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ ɩ́ kisi tǝ tɑɑ kɛ́ pote ɩsɩɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu-mɛ tɔ. 27 Hɑlǝnɑ ɩ́ sʋʋ kʋntʋɣʋ kɛ mǝ cokɑ tɑɑ sɩ: Tɑcɑɑ ɩɩ cɑɑkɩ-tʋ tɔɣɔ ɩ lǝsɑ-tʋɣʋ Icipiti nɑ ɩ́ kɔnɑ-tʋɣʋ Amolii nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ pɛlɛ pɑ́ wɑkǝlɩ-tʋ. 28 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsǝɣɩ sɩ tǝ polo le? Mǝ tɛɛtʋnɑɑ nɑ́ yɔɔlɑ mǝ ɑpɑlʋtʋ sɩ: Tɛtʋ ntɩ tǝ yǝlɑɑ tɑɣɑlɑɑ kɛ́. Pǝyele pɑ kǝlɑ-tʋ, nɑ pɑ ɑcɑlɛɛ kɛ́ sɔsɔɔnɑ nɑ ɑ koloosi kɑlǝsǝnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ. Hɑlɩ tǝ tɩɩ nɑ́ ɑ tɑɑ kɛ́ Anɑkɩ tooko lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ.

29 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ tɑɑ seliɣinɑ-wɛ. Pɑ tɔm ɩ́ tɑɑ kpɑ-mɛɣɛ sɔɣɔntʋ. 30 Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ wei ɩ wɛ mǝ nɔɣɔ tɔɔ tɔ, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ́ yoonɑ mǝ nɔɣɔ. Ɩsɩɩ ɩ tɛm lɑpʋ nɑ ɩ́ nɑnɑ mǝ ɩsɛ kɛ Icipiti 31 nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ. Tǝnɑɣɑ ɩ pɑɑsǝnɑ-mɛ ɩsɩɩ yʋlʋ nʋkʋɣʋ ɩ pu tɔɣɔ mǝ mpɑɑʋ tǝnɑ tɑɑ. Hɑlǝnɑ mǝ tɑtɛ kɛ cǝnɛ. 32 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ɩ́ tɑ́ tʋ́ nɑɑni kɛ́ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ. 33 Pǝyele ɩnɩ ɩ kɑ tɔŋɑɣɑnɑ mǝ nɔɣɔ tɔɔ. Nɑ ɩ pɛɛkǝɣɩ-mɛɣɛ tǝsʋʋlɛnɑɑ kɛ mǝ tɔntɛ wɑɑtʋ. Nɑ ɩ́ hʋlǝɣɩ-mɛɣɛ kɔkɔ kɛ ɑhoo, nɑ ɩ́ nɑɑkɩ mpɑɑʋ. Ilim ɩlɛnɑ ɩ́ wɛɛ ŋmʋntʋɣʋ tɑɑ nɑ mɩ́ɩ́ tǝŋǝɣɩ.

34 Tɑcɑɑ nɩ́ɩ́ mǝ kʋntʋɣʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-ɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ nɑ ɩ́ tuu sɩ: 35 Yǝlɑɑ mɛ ɩ́ kǝlɑ ɩsɑɣɑtʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ lʋlʋɣʋ looŋɑ kɑnɛ, kɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ sʋʋ tɛtʋ kʋpɑntʋ nti mɑ tuuwɑ sɩ mɑɑ hɑ mǝ cɑɑnɑɑ tɔ. 36 Ye pǝ tɑɣɑ Yefune pǝyɑlʋ Kɑlɛpʋ pɑɑsi. Ɩ́ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ mɑ́ɑ́ hɑ tɛtʋ nti ɩ́ feŋɑ mpʋ tɔɣɔ timpi ɩ nɩɩnɑ-m teu tɔ.

37 Tɑcɑɑ mʋnɑ Moisi mɑɣɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ mǝ tɔɔ, hɑlǝnɑ ɩ́ tɔ sɩ mɑ kɑɑ fɛlɩ nɔɔhǝlɛ kɛ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ. 38 Amɑ Nuŋ pǝyɑlʋ Yosuwee wei ɩ kɛ́ mɑ tǝmlɛ tʋ tɔ ɩ tike ɩ kɑ́ ponɑ. Mɑɑ sɔɔsɩ-ɩ ɑpɑlʋtʋ. Mpi tɔ ɩnɩ ɩ kɑ́ yelinɑ nɑ tɛtʋ ntɩ tǝ́ pǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyǝntʋ. 39 Mǝ piyɑ mpɑ pɑ ɩsɛ tɑ nyɑɑlǝtɑ ɩsǝntɔ, nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ kolontunɑɑ kɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ, mpɛ pɑ́ɑ́ sʋʋnɑ tǝ tɑɑ. Mpi tɔ, mpɛɣɛ mɑ́ɑ́ hɑ-tɩ, nɑ tǝ́ pǝsɩ pɑ nyǝntʋ. 40 Amɑ mɩ́ɩ́ kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ fɑɣɑnɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ polo teŋku kʋsɛɛm.

41 Tǝnɑɣɑ ɩ́ cɔwɑ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ tɔm sǝpǝnɑ Tɑcɑɑ. Pǝnɛntɛ tɩɩ kpɑ pɑ tɔɔ nɑ tǝ́ yoonɑ-wɛ ɩsɩɩ tɑ́ Ɩsɔ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Mpʋɣʋlɛ pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ kpɑɣɑ ɩ yoou wontu nɑ ɩ́ lǝlɩ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ mǝ tɑɑ sɩ ɩ́ kɑ́ kpɑ pulɑɣɑ tǝlɛʋ. 42 Kɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ mɑ́ heeli-mɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ kpɑ mǝ kolontunɑɑ tɔɔ sɩ ɩ́ yookinɑ-wɛ. Mpi tɔ, mɑ fɛɩ mǝ hɛkʋ. Ɩ́ tɑɑ yele nɑ pɛlɛ pɑ́ kʋ-mɛ. 43 Mɑɑ tɛmɑ-mɛɣɛ-tǝɣɩ heeluɣu. Amɑ ɩ́ tɑ́ ké ŋkpɑŋʋɣʋ, nɑ ɩ́ kisi Tɑcɑɑ tɔm nɑ ɩ́ kpɑ pʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ tǝkɑɑ. 44 Kɛnɑ Amolii nyǝ́mɑ mpɑ ɩnɩ pɑɑ wɛ pʋɣʋ tɑɑ tǝnɑ tɔ pɑ́ lɩɩ mǝ tɔɔ, nɑ pɑ́ tʋ́ mǝ wɑɑlɩ ɩsɩɩ tɩɩŋ. Nɑ pɑ́ kʋ-mɛɣɛ pǝ kpɑɣɑʋ Ɩtɔm tɔ, hɑlǝnɑ Hoomɑ. 45 Ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ wiinɑ Tɑcɑɑ ɩlɛnɑ, ɩ́lɛ́ ɩ kisi nɩɩʋ. 46 Mpʋ pǝ́ yelinɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Kɑtɛɛsɩ-Pɑɑneyɑ nɑ pǝ́ tɑɑŋɩ sɔsɔm.

2

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ mǝlɑɑ nɑ tǝ́ kpɑɣɑ teŋku kʋsɛɛm mpɑɑʋ ŋku kʋ pukinɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Nɑ tǝ́ cɔɔ Ɩtɔm pʋɣʋ tɑɑ nɑ pǝ́ tɑɑŋɩ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔntɛ kɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɛtʋnɑɑ tɑɑ

2 Kɛlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Tɑcɑɑ tɔ-m sɩ: 3 Amɑ ɩ́ tɩɩ cɔɔwɑ pʋɣʋ kʋnɛ tǝcɑm. Pǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ hɑ mǝ ɩsɛ nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ. 4 Ɩ́ heeli yǝlɑɑ sɩ ɩ́ tǝŋnɑ mǝ kɔɣɔpiyɑ Ɩsɑʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Ɩtɔmɑ tɔ pɑ tɛtʋ toŋɑ tɔɔ. Pɛlɛ pɑ tɛɛ kɑ́ sʋʋnɑ-mɛ yɑ́ɑ́. Amɑ ɩ́ lɑ-wɛ nɑ lɑɑkɑlɩ, 5 ɩ́ tɑɑ kpɑ pɑ tɔɔ. Mɑ kɑɑ hɑ-mɛɣɛ tɛtʋ ntǝɣɩ pɑɑ hɔɣɔliim sɩ ɩ́ fɛlɩ nɔɔhǝlɛ mɑɣɑmɑɣɑ. Mpi tɔ, mɑ tɛmɑ Ɩtɔm pʋɣʋ ŋkʋɣʋ Ɩsɑʋ kɛ hɑʋ sɩ kʋ́ pǝsɩ ɩ pʋlʋ. 6 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ yɑnɑ mǝ liɣitee kɛ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm mpi ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ nyɔɔ tɔ. 7 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ koolɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ mǝ niŋ tǝmɑ tǝnɑ tɑɑ kɛ́. Pǝyele ɩ nyǝ́mɑ tɔntɛ nte ɩ́ tɔŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ ɑnɑɑm ɩnɛ ɩ tɑɑ tɔ tǝ tɔɔ. Pǝntɔ tɑɑ, pɩɩsɩ nɩɩlɛ kɛlɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩnɩ ɩ wɛ mǝ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ tɑ́ lɑ-ŋ pʋlʋ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ cɔlɑ Ɩsɑʋ nyǝ́mɑ mpɛɣɛ Ɩtɔm nɑ tɛtɛkǝlɛ mpɑɑʋ nɑ Ɩlɑtɩ nɑ Ɩsǝyɔŋ-Kepɛɛ nyǝŋkʋ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ tǝ́ tɛɛ nɑ tǝ́ tǝŋnɑ Mowɑpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔɔ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: Ɩ́ tɑɑ kpɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ tɔɔ sɩ mǝnɑ-wɛ ɩ́ yoo. Mpi tɔ, mɑ kɑɑ hɑ-mɛɣɛ pʋlʋɣʋ pɑ tɛtʋ tɑɑ. Lɔɔtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ kɛ mɑ hɑwɑ Aɑ ɩcɑtɛ sɩ pɑ́ nyǝnǝɣɩ pɑ pʋlʋpʋ.

10 Ɩmim nyǝ́mɑ kɑ cɑɣɑnɑ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ kɛ́ hɑtoo lɔŋ. Pɑɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́ nɑ pɑ́ kɛ́ tookonɑɑ ɩsɩɩ Anɑkɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ wɛ toŋ. 11 Lɛlɑɑ nɑ́ nyǝnɑɣɑ-wɛɣɛ Lefɑyi nyǝ́mɑ kɛ́ ɩsɩɩ Anɑkɩ nyǝ́mɑ. Amɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ́ yɑɑkɑɣɑ-wɛɣɛ Ɩmim nyǝ́mɑ. 12 Holi nyǝ́mɑ kɑ cɑɣɑnɑ Ɩtɔm ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ hɑtoo lɔŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Ɩsɑʋ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ kpiisi-wɛ nɑ pɑ́ mʋ pɑ tɛtʋ, ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ mʋɣʋ pɑ nyǝntʋ nti Tɑcɑɑ hɑ-wɛ tɔ.

13 Pǝnɛntɛ ɩ́ kʋlɩ nɑ tǝ́ tɛsɩ Selɛtɩ lɔɔʋ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ́ heeluɣu-tʋ tɔ. Ɩlɛnɑ tǝ tɛsɩ Selɛtɩ lɔɔʋ. 14 Tǝ kʋlʋɣʋ Kɑtɛɛsɩ-Pɑɑneyɑ tɔ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɩɩlɛ kɛ tǝ tʋwɑ, nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ tɛsɩ Selɛtɩ lɔɔʋ ŋkʋ. Pǝ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ kɛ́ yoolɑɑ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, pǝ́ lǝsɩ pɑ looŋɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ sɩ́ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tʋ yoolɑɑ mpɛɣɛ niŋ nɑ ɩ́ kʋ-wɛ. Hɑlǝnɑ pɑ kpekǝle tǝnɑ tɛ.

16 Yoolɑɑ mpɛ pɑ sǝpɑ pɑ tǝnɑɣɑ pɑ kpekǝle tɑɑ, 17 ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ heeli-m sɩ: 18 Nɔɔnɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ tɛsɩ Mowɑpʋ tɛtʋ toŋɑ, nɑ ɩ́ tǝŋnɑ Aɑ ɩcɑtɛ, 19 nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ Amoni nyǝ́mɑ tɛtʋ. Amɑ ɩ́ tɑɑ kpɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ tɔɔ sɩ mǝ nɑ-wɛ ɩ́ yoo. Mpi tɔ, mɑ kɑɑ hɑ-mɛɣɛ pʋlʋɣʋ pɑ tɛtʋ tɑɑ. Lɔɔtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Amoni nyǝ́mɑ kɛ mɑ hɑ-tɩ sɩ pɑ́ nyǝnǝɣɩ pɑ pʋlʋpʋ.

20 Yǝlɑɑ nyǝnɑɣɑ tɛtʋ ntǝɣɩ Lefɑyi nyǝ́mɑ nyǝntʋ kɛ́. Mpi tɔ, mpɛ ɩnɩ pɑɑ wɛnnɑ tǝ tɑɑ kɛ́ hɑtoo lɔŋ nɑ Amoni nyǝ́mɑ yɑɑkɩ-wɛɣɛ Sɑmsumi nyǝ́mɑ. 21 Pɑɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́ nɑ pɑ́ kɛ́ tookonɑɑ, ɩsɩɩ Anɑkɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ wɛ toŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kpiisɑ-wɛ nɑ Amoni nyǝ́mɑ nɔɣɔ nɑ pɑ́ lɛɛtɩ pɑ lonte. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kɑ lɑpɑ Ɩsɑʋ lʋlʋɣʋ Ɩtɔm nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ Seyii tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ kpiisɑ Holi nyǝ́mɑ nɑ pɑ nɔɣɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-wɛ nɑ ɩ́ sɩɩ Ɩtɔm nyǝ́mɑ kɛ pɑ lonte kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑfǝtɔɔ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ́ lɩɩwɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Afi nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ cɑɣɑ ɑcɑlisi tɑɑ hɑlǝnɑ Kɑsɑ kɛ Metitelɑnee teŋku nɔɣɔ tɔ, nɑ pɑ́ lɛɛtɩ pɑ lonɑ tɑɑ.

24 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ: Ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ tɛsɩ Alǝnɔŋ lɔɔʋ. Mɑ tʋɣɩ Amolii tʋ Sihoŋ wei ɩ kɛ́ Hɛsǝpɔŋ nyǝ́mɑ wulɑʋ tɔ, nɑ ɩ tɛtʋ kɛ mǝ niŋ tɑɑ. Ɩ́ yoonɑ-ɩ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ ɩ tɛtʋ. 25 Pǝ kpɑɣɑʋ sɑŋɑ tɔ, mɑɑ yele nɑ ɑntulinyɑ piitimnɑɑ nɩɩkɩ mǝ sɔɣɔntʋ nɑ pɑ́ nyɑŋnɑ-mɛ. Ye pɑ nɩɩ mǝ tɑŋ pɑ sʋʋ seluɣu nɑ lɑŋwɑkǝllɛ.

Wulɑʋ Sihoŋ tɛtʋ lɛɛkʋɣʋ

26 Ketemɔtɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ mɑ tilɑ Hɛsǝpɔŋ wulɑʋ Sihoŋ kiŋ nɑ ɑyɛɛnɛɛ tɔm sɩ: 27 Hɑ-tʋɣʋ nɔɣɔ nɑ tǝ́ tǝŋ mpɑɑʋ kʋlʋmʋɣʋ nɑ tǝ́ fɑɣɑnɑ nyɑ́ tɛtʋ tɑɑ, tǝ kɑɑ hɛlɩ tiili. 28 Tɑ liɣitee kɛ tɩɩ yɑnɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm mpi tɩɩ nyɔɔ tǝnɑ tɔ nɑ tǝ́ tɛɛ. 29 Ɩsɑʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Ɩtɔm hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɔ nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Aɑ nyǝŋkʋ tɑɑ tɔ pɑ hɑ-tʋɣʋ mpɑɑʋ nɑ tǝ́ fɑɣɑnɑ pɑ tɛtʋ tɑɑ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ tɩɩ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɑ tǝ́ polo tɛtʋ nti Tɑcɑɑ tɑ Ɩsɔ hɑɑkɩ-tʋ tɔ tǝ tɑɑ. 30 Amɑ Tɑcɑɑ lɑpɑ wulɑʋ Sihoŋ kɛ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ ɩ́ kisi sɩ tǝ́ tɑɑ tǝŋnɑ ɩ tɛ. Ɩsɔ lɑpɑ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ tʋ-ɩ tɑ́ niŋ tɑɑ nɑ tǝ́ tɔɣɔ ɩ tɛtʋ ɩsɩɩ pǝ wɛʋ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. 31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ heelɑ-m sɩ: Sɑŋɑ wɑɑlɩ mɑ tʋwɑ wulɑʋ Sihoŋ nɑ ɩ tɛtʋ kɛ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́, ɩ́ lɛɛkɩ-tɩ́. 32 Ɩlɛnɑ Sihoŋ nɑ ɩ yoolɑɑ tǝnɑ pɑ́ lɩɩ sɩ pɑ yookinɑ-tʋɣʋ Yɑhɑsɩ. 33 Amɑ Tɑcɑɑ tɑ́ Ɩsɔ tʋ-ɩ tɑ́ niŋ tɑɑ nɑ tǝ́ kʋ́ ɩ nɑ ɩ piyɑ nɑ ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ. 34 Ɩlɛnɑ tǝ́ lɛɛkɩ ɩ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ, nɑ tǝ́ kpiisi ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ nɑ piyɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ tǝŋsɑ-wɛɣɛ mpusi kɛ́. 35 Amɑ tɔlɑ nɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ tǝ lɛɛkɑ mpʋ tɔ ɑ tɑɑ wontunɑɑ kɛ tɑ́ kpɑɣɑɑ nɑ tǝ́ sɩɩnɑ tɑ́ tɩ. 36 Pǝ kpɑɣɑʋ Alʋwɛɛ kɛ Alǝnɔŋ lɔɔʋ nɔɣɔ nɑ ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ, hɑlǝnɑ Kɑlɑɑtɩ tɔ, tǝ tɑ kpisi koluŋɑ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ. Tɑcɑɑ tɑ́ Ɩsɔ tʋ ɑ tǝnɑɣɑ tɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́. 37 Amɑ tǝ tɑ tokinɑ Amoni nyǝ́mɑ tɛtʋ kɛ́. Pɑɑ nti tǝ mɑlɑ Yɑpɔkɩ lɔɔʋ nɑ pʋɣʋ tɑɑ ɑcɑlɛɛ, nɑ lonɑ nnɑ ɑ tǝnɑ tɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kisinɑ-tʋ tɔ.

3

Wulɑʋ Oki tɛtʋ lɛɛkʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ kpɑɣɑ mpɑɑʋ nɑ tǝ́ kpɑnɑ Pɑsɑŋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ tǝnɑ wulɑʋ Oki nɑ ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ pɑ lɩɩ tɑ tɔɔ sɩ pɑ yookinɑ-tʋɣʋ Ɩtǝlei. 2 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ heeli-m sɩ: Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ-ɩ. Mɑ tʋɣɩ ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ tɛtʋ tǝnɑɣɑ mǝ niŋ tɑɑ. Ɩ́ lɑnɑ-ɩ ɩsɩɩ ɩ́ lɑpǝnɑ Amolii nyǝ́mɑ wulɑʋ Sihoŋ wei ɩ kɑ wɛ Hɛsǝpɔŋ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ. 3 Tɑmpɑm pǝlɛ nɑ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɑsɑ wulɑʋ Oki nɑ ɩ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ tɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ tʋɣʋ, nɑ tǝ́ kʋ-wɛ. Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ fiti. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ lɛɛkɑ pɑ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ, pɑɑ kʋlʋmtǝlɛ tǝ tɑ fiti. A kɑ wɛ ɑcɑlɛɛ nɩɩtoso kɛ́. Pǝ kpɑɣɑʋ Alǝkɔpɩ hɔɣɔlʋɣʋ tǝnɑ tɔ nɑ Pɑsɑŋ tɛtʋ tɑɑ timpi Oki tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ tɔ. 5 Pɑɑ ŋmɑwɑ ɑcɑlɛɛ ɑnǝɣɩ teu kɛ́, nɑ ɑ koloosi kʋlɑɑ nɑ ɑ Kɑmpʋnɑɑ kɛ nyǝɣǝtʋ. Pǝ́ kɑɑsɑ lɛnnɑ tɔtɔɣɔ tuutuumɑ, ɑ fɛɩ koloosi. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ kpiisɑ pɑ tǝnɑ ɩsɩɩ tǝ lɑpʋ Hɛsǝpɔŋ wulɑʋ Sihoŋ ɑcɑlɛɛ tɑɑ tɔ. Nɑ tǝ́ kʋ́ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ nɑ piyɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑ tǝŋsɑ-wɛɣɛ mpusi kɛ́. 7 Amɑ pǝ yelɑ tɔlɑ nɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ wontu ɩlɛnɑ tɑ́ɑ́ kpɑɣɑ nɑ tǝ́ sɩɩnɑ tɑ́ tɩ.

Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑlʋɣʋ

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, nɑ tǝ́ lɛɛkɩ Amolii ɑwulɑɑ nɑɑlɛ tɛtʋ. Mpɛ ɩnɩ pɑɑ wɛnɑ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́. Pɑ tɛtʋ ntɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Alǝnɔŋ lɔɔʋ tɔ, hɑlǝnɑ Hɛɛmɔŋ pʋɣʋ. 9 Sitɔŋ nyǝ́mɑ nɑ́ yɑɑkɑɣɑ-kʋɣʋ sɩ Siliyoŋ. Nɑ Amolii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ yɑɑkɩ-kʋ sɩ Senii. 10 Oki kɑwulɑɣɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ tǝ lɛɛkɑɑ tɔɣɔlɛ pulɑsɩ tɑɑ tɛtɛkǝlɛ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ. Nɑ Kɑlɑɑtɩ nɑ Pɑsɑŋ tɛtʋ tǝnɑ hɑlǝnɑ Sɑlǝkɑ nɑ Ɩtǝlei pǝ tɛtʋ. 11 Wulɑʋ Oki tike kɑ kɛnɑ Lefɑyi nyǝ́mɑ kɑkɑɑsɑɣɑ. Ɩ sǝtʋ ɑtɑkɑɑ kɛ́ nyǝɣǝlʋɣʋ kɛ́, nɑ ɩ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ liɣiti nɑ hɔɣɔlʋɣʋ, nɑ ɩ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ. Hɑlɩ ɩ wɛ Amoni nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Lɑpɑ tɑɑ.

12 Wɑɑtʋ wei tǝ lɛɛkɑ tɛtʋ ntɩ ɩlɛnɑ mɑ́ hɑ Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ nyǝ́mɑ kɛ pǝ́ kpɑɣɑʋ Alʋwɛɛ tɛtʋ, nɑ pǝ́ cɔɔ Alǝnɔŋ lɔɔʋ tɔ, nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ Kɑlɑɑtɩ pʋɣʋ hɔɣɔlʋɣʋ ɑcɑlɛɛ. 13 Ɩlɛnɑ mɑ́ cɛlɑ Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ kʋkɑɑsǝtʋ nɑ Oki kɑwulɑɣɑ nyǝntʋ tǝnɑ kɛ Pɑsɑŋ tɛtʋ tɑɑ. Pɑ́ yɑɑkɑɣɑ Alǝkɔpɩ nyǝntʋ nɑ Pɑsɑŋ nyǝntʋ kɛ Lefɑyi nyǝ́mɑ tɛtʋ kɛ́. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑnɑsee kpekǝle tɑɑ tʋ Yɑyii lɛɛkɑ Alǝkɔpɩ tɛtʋ kɛ Pɑsɑŋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ Kesuli nyǝ́mɑ nɑ Mɑɑkɑtɩ nyǝ́mɑ pɑ tɛtʋ toŋɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑɣɑsɩ-yɛɣɛ hǝtɛ sɩ Yɑyii ɑcɑlɛɛ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-yɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 15 Ntɛnɑ mɑ́ hɑ́ Mɑnɑsee kpekǝle tʋ Mɑkii lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ Kɑlɑɑtɩ hɔɣɔlʋɣʋ. 16 Nɑ Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ pǝ nyǝ́mɑ kɛ Alǝnɔŋ nɑ Kɑlɑɑtɩ pǝ hɛkʋ hɔɣɔlʋɣʋ. Tǝ toŋɑ ntɛ́ Alǝnɔŋ lɔɔʋ nɑ pǝ tɛɛ tɔɔ. Tǝ nɑ Amoni nyǝ́mɑ pɑ nyǝŋkɑ ntɛ́ Yɑpɔkɩ lɔɔʋ. 17 Ilim tǝtʋlɛ tɔɔ toŋɑ nɑ́ mɑlɑ Yɑɑtɑnɩ tɛtɛkǝlɛ kɛ Kenesɑlɛtɩ lʋcɑɣɑm nɑ teŋku kʋsǝpʋ pǝ hɛkʋ tɑɑ kɛ́. Hɑlǝnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ Pisikɑ pʋɣʋ luɣu.

18 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Moisi heelɑ-wɛ sɩ: Mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tʋ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɛtʋ sɩ tǝ́ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ. Ɩlɛ mǝ tɑɑ yoolɑɑ tǝnɑ ɩ́ kpɑɣɑ mǝ yoou wontu nɑ ɩ́ tɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ nɔɣɔ. 19 Mǝ ɑlɑɑ nɑ mǝ piyɑ nɑ mǝ kɑlǝkǝŋ tike kɑ́ cɑɣɑnɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ mɑ hɑ-mɛ ɩsǝntɔ tɔ ɑ tɑɑ. Mpi tɔ, mǝ nyǝ́mɑ sɩ ɩ́ wɛnɑ kɑlǝkǝŋ tuutuumɑ. 20 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ sǝnɑ mǝ tɛɛtʋnɑɑ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́. Hɑlǝnɑ Ɩsɔ yele nɑ pɛlɛ pɑ́ hiki pɑ tɛtʋ ɩsɩɩ mǝ hikuɣu mǝ nyǝntʋ kɛ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɑ wɑɑlɩ cǝnɛ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ kɑ́ mǝlɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɛtʋ nti Tɑcɑɑ hɑ-ɩ tɔ tǝ tɑɑ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ Yosuwee sɩ: N nɑnɑ nyɑ́ ɩsǝpee kɛ pǝ tǝnɑ mpi Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ lɑpǝnɑ Amolii ɑwulɑɑ nɑɑlɛ ɩnɩ tɔ. Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ Tɑcɑɑ kɑ lɑnɑ ɑwulɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ n kɑ yoonɑ pɔɣɔ wɑɑlɩ tɔ. 22 Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ-wɛ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kɑ́ yoonɑ nɑ mǝ nɔɣɔ.

Moisi kɑɑ sʋʋ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ

23 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ mɑ wiikɑɣɑnɑ Tɑcɑɑ sɩ: 24 Ɩsɔ Tɑcɑɑ, nyɑ́ toŋ nɑ nyɑ́ sɔsɔɔntʋ kɛ n hʋlɑ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ mɑ́. Mpi tɔ, pɑɑ ɩsɔtɑɑ yɑɑ ɑtɛ, nyɑ́ sɑɑlɑ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ sɩ ɩ kɛɛkǝnɑ nyɑ́ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ, yɑɑ nyɑ́ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ pɑnɛ. 25 Ɩlɛ hɑɩ Ɩsɔ, mɑ kpɑ nyɑ́ yule. Yele nɑ mɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ nɑ mɑ́ nɑ tɛtʋ kʋpɑntʋ ntɩ, nɑ tǝ pulɑsɩ nɑ Lipɑŋ pɔɔŋ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑɑ kpɑnɑ-m mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ nyʋɣʋ tɔɔ, nɑ ɩ́ kisi-m nɩɩnɑʋ. Hɑlǝnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Mɑ kɑwɑ. Tɑɑ tɑsɑ-m yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ tɔm ntɩ. 27 Kʋlɩ nɑ ń kpɑ Pisikɑ pʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ nɑ ń kʋsɩ ɩsɛ nɑ ń nyǝnɩ nɑ ń cɔɔ. Amɑ mɑ kɑɑ yele nɑ ń tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ kɛ tɛsʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́. 28 Amɑ tɛlǝsɩ Yosuwee kɛ mɑ kʋlɑpǝlɛ nɑ ń sɔɔsɩ-ɩ ɑpɑlʋtʋ. Mpi tɔ, ɩnɩ ɩ kɑ́ tʋnɑ yǝlɑɑ pɑnɛɣɛ nɔɣɔ nɑ ɩ́ tɑnɑ-wɛɣɛ tɛtʋ nti n kɑ nɑwɑ mpʋ tɔ.

29 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ tǝ cɑɣɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tǝnɑɣɑ Pɛtɩ-Peyɔɔ ɩsɛntɑɑ.

4

Moisi sɛɣɛsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ tɔ́kɩ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɑsɑɑ sɩ: Pǝnɛntɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ nɩɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ kʋtʋtʋtʋ nti mɑ sɛɣɛsǝɣɩ-mɛ tɔ. Ɩ́ lɑkɩ-tɩ nɑ pǝ́ hɑ-mɛɣɛ weesuɣu. Ɩlɛnɑ ɩ́ mʋ tɛtʋ nti mǝ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ hɑɑkɩ-mɛ tɔ. 2 Amɑ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ tɔ́kɩ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ ɩsɩɩ mɑ kɛɛsʋɣʋ-mɛɣɛ-tɩ tɔ. Ɩ́ tɑɑ sɔɔsɩ yɑɑ ɩ́ pɑsɑ pʋlʋɣʋ tǝ tɔɔ. 3 Ɩ́ nɑnɑ mǝ ɩsǝpee kɛ mpi Tɑcɑɑ lɑpɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ luŋɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑlɩ-Peyɔɔ tɔ. Ɩ tɑ yele-wɛ nɑ pɑ weesiŋ. 4 Amɑ mǝ nyɔkǝlǝnɑ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ yele-mɛ nɑ mǝ weesiŋ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

5 Mɑ sɛɣɛsɑ-mɛɣɛ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ kʋtʋtʋtʋ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tʋ-m tɔ sɩ, ɩ́ tɔkɩ-tɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ tɛtʋ nti ɩ́ puki mʋɣʋ tɔ tǝ tɑɑ. 6 Ye ɩ́ tɔkɑ-tɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ-tɩ, piitimnɑɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑɑ nɩɩ tǝ tɔm tɔ pɑ́ɑ́ nyǝnɩ-mɛɣɛ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ nɑ lɑɣɑtʋnɑɑ nɑ pɑ́ tɔŋ-mɛ sɩ: Amɑ piitim sɔsɔɔm pǝnɛ pǝ wɛnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ lɑɣɑtʋ. 7 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ piitim sɔsɔɔm nɑpǝlɩ pǝ fɛɩ nɑ pǝ́ wɛnɑ tʋɣʋ nɑ kʋ́ nɩɩkǝnɑ-wɛ ɩsɩɩ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɩɩkʋɣʋnɑ tɑɣɑ sɑɑ wei tǝ wiikinɑ-ɩ tɔ. 8 Yɑɑ piitim sɔsɔɔm mpi pǝ wɛnɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ tǝ tǝŋɑ teu ɩsɩɩ nti mɑ tɔŋnɑ-mɛɣɛ tɛlǝsʋɣʋ kɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ?

Holɛpʋ pʋɣʋ tɔɔ tɔm kukulutu

9 Amɑ kʋlʋmtʋ kɛ́ sɩ ɩ́ feŋ teu nɑ ɩ́ tɔ́kɩ pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ nɑnɑ mǝ ɩsǝpee tɔ. Ɩ́ tɑɑ sɔɔ tǝ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ. Amɑ ɩ́ kɛɛsɩ-tǝɣɩ mǝ piyɑ nɑ mǝ sɑɑlǝnɑɑ. 10 Ɩ́ tɔɔsɩ kʋyɑkʋ ŋku ɩ́ sǝŋɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́ Holɛpʋ pʋɣʋ kiŋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ heeli-m sɩ mɑ́ koti mǝ tǝnɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ tɛlǝsɩ-mɛɣɛ ɩ tɔm nɑ ɩ́ kpɛlǝmɩ ɩ nyɑmnɑʋ nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ tuusɑɑ nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ pʋɣʋ luɣu, nɑ kʋlɛ kʋ́ tɔŋnɑ kɔkɔ mʋɣʋ kɛ kemkem. Nɑ ɩsɔŋmʋntʋ susɑɑ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑɑ. 12 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɣɑnɑ-mɛɣɛ kɔkɔ ŋkɛ kɑ tɑɑ kɛ́, nɑ ɩ́ nɩɩkɩ ɩ nɔɣɔ. Amɑ ɩɩ nɑɑkɩ-ɩ, ɩ nɔɣɔ tike kɛ ɩ́ nɩɩkɑɣɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hʋlɑ-mɛɣɛ mǝ nɑ-ɩ mǝ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ nɑ ɩ́ tʋ-mɛ sɩ ɩ́ tɔkɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑɑnʋwɑ. Nɑ ɩ́ ŋmɑɑ-tǝɣɩ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ nɑɑlɛ tɔɔ.

14 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ́ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ tʋ-m sɩ mɑ́ hʋlɩ-mɛɣɛ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ kʋtʋtʋtʋ, nɑ ɩ́ tɔkǝɣɩ-tǝɣɩ teu kɛ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ ɩ́ sʋʋkɩ sɩ tǝ́ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ tɔ.

Tɩɩŋ tɔm lɑɑkɑlɩ lɑpǝnɑʋ

15 Ɩ́ tɑɑ sɔɔ sɩ kʋyɑŋku Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɣɑnɑ-mɛɣɛ Holɛpʋ pʋɣʋ tɔɔ tɔ ɩ nɔɣɔ tike kɛ ɩ́ nɩɩwɑ, ɩ́ tɑ nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ. 16 Ɩlɛ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ mǝ tɩ nɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ lupu, pɑɑ ɑpɑlʋ yɑɑ ɑlʋ lɛɛsʋɣʋ. 17 Pɑɑ ɑtɛ kpǝntɛ nɑtǝlɩ, yɑɑ sumɑɣɑ. 18 Pɑɑ tɛtɛ wontu, yɑɑ tinte nɑtǝlɩ tǝ lɛɛsʋɣʋ sɩ ɩ́ sɛɛkɩ. 19 Ɩ́ feŋ teu, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ kʋsɩ mǝ ɩsɛ sɩ ɩ́ tekiɣi ilim, yɑɑ ɩsɔtʋ, yɑɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ pǝ tɑɑ pʋlʋ, yɑɑ ɩ́ lɑɑ-wɩ. Antulinyɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ kɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yelɑ tǝlɛ tǝ tɑɑ. 20 Amɑ mɛ ɩlɛ, ɩnɩ ɩ lǝsǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti mɑmɑlɑ tɑɑ sɩ, ɩ́ pǝsɩ ɩ yǝlɑɑ tǝsiɣisiɣi ɩsɩɩ ɩ́ wɛʋ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ.

21 Ɩlɛnɑ ɩ́ mʋnɑ mɑɣɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ mǝ nyʋɣʋ tɔɔ. Hɑlǝnɑ ɩ́ tuu sɩ mɑ kɑɑ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ nɑ mɑ́ fɛlɩ nɔɔhǝlɛ kɛ tɛtʋ kʋpɑntʋ nti ɩ hɑɑkɩ-mɛ sɩ tǝ́ pǝsɩ mǝ́ nyǝntʋ tɔ tǝ tɑɑ. 22 Ye mɑ ɩlɛ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɑ cǝnɛ tɔɔ kɛ́ mɑɑ sɩ mɑ kɑɑ tɛsɩ-kɛ. Amɑ mɩɩ tɛsɩ nɑ tɛtʋ kʋpɑntʋ ntɩ tǝ́ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ. 23 Mpʋ tɔ, ɩ́ feŋ mǝ tǝɣɩ teu nɑ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ sɔɔ nɔɣɔ ŋkɑ mǝ nɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩ́ pɛɛlɑɑ tɔ. Nɑ pǝ́ kɔɔ nɑ nɔɣɔlʋ lu tʋɣʋ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ Ɩsɔ lonte sɩ ɩ́ luŋiɣi. Mpi tɔ, Ɩsɔ kisinɑ-mɛɣɛ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́. 24 Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ ŋkɑ kɑ nyɑkɩ pǝ tǝnɑ tǝmɛlɛmɛlɛ tɔ. Pǝ́cɔ́ ɩ kisɑ pɑ kpɩ ɩ nɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ.

25 Ye ɩ́ tɑɑŋɑ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ nɑ ɩ́ lʋlɩ piyɑ nɑ sɑɑlǝnɑɑ, ɩ tɑɑ wɑkǝlɩ mǝ tɩ nɑ tɩɩŋ lupu yɑɑ mpi Tɑcɑɑ kisɑɑ tɔɣɔ lɑpʋ, nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́. 26 Ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ ntɛ́ mɑ ɑseetɑ nyǝ́mɑ. Ye ɩ́ lɑpɑ mpʋ, ɩsɩɩ sǝm kpiisɑ-mɛɣɛ lɔŋ kɛ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ ɩ́ puki cɑɣɑlɛ kɛ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ tɔ, ɩ́ kɑɑ tɑɑŋɩ tǝnɑ. 27 Tɑcɑɑ kɑ́ yɑsɩ-mɛɣɛ piitimnɑɑ tɑɑ kɛ́, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ-mɛɣɛ pǝciiu tike kɛ tǝnɑ. 28 Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ luŋiɣi yǝlɑɑ sɑɑkɑ tɑɑsɩ nɑ pɛɛ wenɑɣɑ tɩɩŋ tɔ. Pǝ́cɔ́ tɩɩŋ ɩnɩ ɩɩ nɑɑkɩ, ɩɩ nɩɩkɩ, ɩɩ tɔkɩ, ɩɩ nɩɩ pʋlʋpʋ sɔɔsʋŋ. 29 Tǝnɑ tɔtɔɣɔ ɩ́ kɑ́ pɛɛkɩ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ. Amɑ ye ɩ́ pɛɛkǝnɑ-ɩ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ nɑ mǝ lǝsɑɣɑ sʋʋ-ɩ tǝmɑmɑm ɩ́ kɑ́ nɑ-ɩ. 30 Pǝ tǝnɑ mpi mɑ kɛɛsɑ-mɛ ɩsǝntɔ tɔ, ye pǝ mɑɣɑnɑ-mɛ nɑ ɩ́ sʋʋ lɑŋwɑkǝllɛ tɑɑ, ɩlɛ ɩ tɑɣɑnɩ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kɛ́ nɩɩnɑʋ. 31 Mpi tɔ, ɩ kɛ́ pǝtɔɔtǝlɛ tʋ kɛ́. Ɩ kɑɑ lɔ-mɛ yɑɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-mɛ, yɑɑ ɩ sɔɔ nɔɔsɩ nsi ɩ kɑ sɩɩ mǝ cɑɑnɑɑ nɑ tuunɑʋ tɔ sɩ tɔɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyʋleleŋ

32 Ɩ́ mɑɣɑsɩ mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ sɩ, too Ɩsɔ lɑpʋ yʋlʋ kɛ tɛtʋ tɔɔ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ sɑŋɑ tɔ, ɩ́ pɛɛkɩ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ sɩ, kɔkɔlɔ nɔɣɔlʋ ɩ tɛmɑ lɑpʋ ɩsɩɩ ɩnɛ ɩ tɑkɑ nɑ nɔɣɔlʋ nɩɩ? 33 Yǝlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ tɛmɑ Ɩsɔ nɔɣɔ nɩɩʋ kɛ kɔkɔ tɑɑ ɩsɩɩ mǝ nɩɩkʋɣʋ ɩsǝntɔ tɔ, nɑ pʋntʋnɑɑ wɛnɑ weesiŋ nɑ? 34 Too tɔ, tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɛmɑ piitim nɑpǝlǝɣɩ lǝsʋɣʋ kɛ lɛmpɩ hɛkʋ nɑ mɑɣɑsǝŋ nɑ kɔkɔlɔ tǝmɑ nɑ piti nyǝnɑ nɑ sɔɣɔntʋ nyǝnɑ nɑ yoou ɩsɩɩ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ lɑpʋ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑnɑ mǝ ɩsǝpee tɔ? 35 Mǝ tɩɩ kɛnɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ ɑseetɑ nyǝ́mɑ. Mpi tɔ, ɩ́ cɛkǝnɑɑ sɩ Tɑcɑɑ tike kɛnɑ mǝ Ɩsɔ pǝ tɑ kɑɑsɩ nɔɣɔlʋ. 36 Hɑtoo ɩsɔtɑɑ kɛ́ ɩ́ sɛɣɛsǝnɑ-mɛ sɩ ɩ́ nyɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ ɩ kɔkɔ sɔsɑɣɑ kɛ tɛtʋ tɔɔ nɑ ɩ́ nɩɩ ɩ nɔɣɔ kɛ kɑ tɑɑ. 37 Ɩ sɔɔlɑ mǝ cɑɑnɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ lǝsɩ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ pɑ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ-mɛɣɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Icipiti tɑɑ nɑ ɩ toŋ sɔsɔɔŋ. 38 Ɩ tɔɣɔnǝnɑ mǝ nɔɣɔ kɛ piitimnɑɑ mpɑ pɑ kǝlɑ-mɛɣɛ pɑɣɑlɛ nɑ tomɑ tɔ. Nɑ ɩ́ kpɑ-mɛ nɑ ɩ́ lɛɛtɩ pɛlɛ pɑ lonɑ tɑɑ, sɩ pɑ tɛtʋ ɩ́ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ ɩsɩɩ ɩ́ nɑɑkʋɣʋ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. 39 Ɩ́ nyɩ sɑŋɑ kʋyɑkʋ kʋnɛ nɑ ɩ́ tɔkɩ mǝ tɑɑ sɩ Tɑcɑɑ tike ntɛ́ Ɩsɔ kɛ́ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ, nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ tɔtɔ. 40 Nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ɩ kʋtʋtʋtʋ ɩsɩɩ mɑ hʋlʋɣʋ-mɛɣɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ mǝnɑ mǝ piyɑ ɩ́ nɩɩ leleŋ nɑ mǝ weesuɣu tɑɣɑlɩ teu kɛ́ tɛtʋ nti ɩ hɑɑkɩ-mɛɣɛ ɩsǝntɔ tɔ tǝ tɑɑ.

Yʋlʋkʋlɑɑ kpǝlʋɣʋ tǝtʋlɛ

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi lǝsɑ ɑcɑlɛɛ tooso nɑ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. 42 Ɩlɛnɑ pɑ́ pǝsɩ-yɛɣɛ yǝlɑɑ mpɑ pǝ yʋkǝɣǝnɑ nɑ pɑ́ kʋɣɩ pɑ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ tɔ pɑ kpǝlʋɣʋ tǝtʋlɛ. 43 Lupɛŋ nyǝ́mɑ kpǝlʋɣʋ tǝtʋlɛ ntɛ́ Pesɛɛ ɩcɑtɛ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tontoŋlɛ tɔɔ. Kɑtɩ nyǝ́mɑ nyǝntɛ ntɛ́ Lɑmɔtɩ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ. Mɑnɑsee nyǝ́mɑ nyǝntɛ ntɛ́ Kolɑŋ kɛ Pɑsɑŋ tɛtʋ tɑɑ.

MOISI KƲYƆƔƆTƲTƲ NAALƐ NYƎNTƲ

44-45 Kiiŋ nɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ kʋsǝsɩɩtʋnɑɑ mpɑ Moisi tɛlǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɑ Icipiti tɑɑ lɩɩʋ wɑɑlɩ tɔɣɔlɔ. 46 Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ Pɛtɩ-Peyɔɔ ɩsɛntɑɑ kɛ́ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ lɑpɑ. Amolii nyǝ́mɑ wulɑʋ Sihoŋ wei Moisi-wɛ pɑ ŋmɑkǝlɑɑ tɔ ɩ tɛtʋ tɑɑ kɛlɛ. 47 Ɩlɛnɑ pɑ́ lɛɛkɩ ɩ tɛtʋ nɑ pɑ́ kpɛŋnɑ Pɑsɑŋ wulɑʋ Oki nyǝntʋ. Awulɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ pɑɑ wɛnnɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. 48 Pɑ tɛtʋ kɑ pɔnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ kpɑɣɑʋ Alʋwɛɛ kɛ Alǝnɔŋ lɔɔʋ nɔɣɔ tɔ. Hɑlǝnɑ Siyɔŋ pʋɣʋ ŋku pɑ yɑ́ɑ́ sɩ Hɛɛmɔŋ tɔ. 49 Ntǝɣǝlɛ mpʋ nɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. Hɑlǝnɑ teŋku kʋsǝpʋ, nɑ pǝ́ polo pʋɣʋ Pisikɑ luɣu.

5

Kʋsǝsɩɩtʋ nɑɑnʋwɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi kotɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ nɩɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ kʋtʋtʋtʋ nti mɑ tɛlǝsǝɣɩ-mɛɣɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. Ɩ́ kpɛlǝmɩ-tɩ nɑ ɩ́ tɔ́kɩ-tǝɣɩ teu nɑ ɩ́ lɑkɩ. 2 Tɑ́ nɑ Tɑcɑɑ tɑ́ Ɩsɔ tǝ pɛɛlɑ nɔɣɔ kɛ́ hɑtoo Holɛpʋ pʋɣʋ. 3 Nɑ kɑ tɑ kɛ tɑ́ cɑɑnɑɑ mpɑ pɑ tɛmɑ sǝpʋ tɔ pɑ tike pɑ tɔm. Amɑ nɑ tɑ́ mpɑ tǝ wɛnɑ tɑ́ ɩsɛ kɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ tɑ́ nyǝntʋ tɔtɔɣɔ. 4 Tǝnɑɣɑ kɔkɔ mʋkɑɣɑ pʋɣʋ, nɑ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ-mɛɣɛ kɑ tɑɑ nɑ ɩ́ nɩɩkɩ ɩ nɔɣɔ. 5 Hɑlǝnɑ ɩ́ nɑ-kɛ nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-mɛ nɑ ɩ́ kpisi kʋ tɔɔ kɛ́ kpɑʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ sǝŋ mǝ nɑ Tɑcɑɑ mǝ hɛkʋ, nɑ mɑ́ tɛlǝsɩ-mɛɣɛ nti Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ sɩ: 6 Mɑɣɑlɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, mɑ́ lǝsǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ kɛ́ mǝ yomle tɑɑ. 7 Ɩ́ tɑɑ nyǝnɩ nɔɣɔlʋɣʋ Ɩsɔ tɔtɔ. 8 Pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑɑ lu pʋlʋ lɛɛsʋɣʋ sɩ ɩ́ lɑɑkɩ. Pɑɑ mpi pǝ wɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ yɑɑ ɑtɛ cǝnɛ yɑɑ lʋm tɛɛ tɔ. 9 Ɩ́ tɑɑ luŋ tɩɩŋ ɩnɩ, yɑɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ tǝmlɛ nɑtǝlɩ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, mɑɣɑlɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Mɑ kisɑɑ sɩ ɩ́ tɑɑ kpɩ mɑ́ nɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ. Ye wei ɩ́ kisɑ-m, mɑ lɛɛtǝɣɩ-ɩ nɑ mɑ́ kpɛŋnɑ ɩ piyɑ, nɑ pɑ sɑɑlǝnɑɑ. Nɑ pǝ́ polo pɑ lʋlǝŋ loosi ɩsɩɩ tooso yɑɑ liɣiti. 10 Amɑ wei ɩ cɑɑkɩ-m nɑ ɩ́ tɔkǝɣɩ mɑ tɔm tɔ, mɑ kooliɣi ɩlɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ́ nɑ pǝ́ polo ɩ lʋlʋŋ loosi iyisi iyisi. 11 Ɩ́ tɑɑ yɑɑkɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ hǝtɛ kɛ yem yem. Mpi tɔ, mɑ kɑɑ yele wei ɩ yɑɑkɩ mɑ hǝtɛ kɛ yem yem tɔɣɔ sɑlǝkɑ tʋɣʋ. 12 Ɩ́ pɑɑsǝnɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kɛ teu nɑ ɩ́ nyǝnɩ-kʋɣʋ mɑ nyǝŋkʋ ɩsɩɩ mɑ heelɑ-mɛ tɔ. 13 Mǝ tǝmlɛ kʋyɛɛŋ ntɛ́ nɑɑtoso, nɑ ɩ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ lɑ mǝ tǝmɑ tǝnɑ. 14 Amɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ kɛnɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ. Tǝmlɛ nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ lɑpʋ kɛ kʋ wule. Pɑɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ, yɑɑ mǝ pǝyɑlɑɑ yɑɑ mǝ pɛɛlɑɑ, yɑɑ mǝ yomɑɑ, yɑɑ mǝ mʋʋlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Pɑɑ mǝ nɑɑŋ yɑɑ mǝ kpɑŋɑsɩ, yɑɑ mǝ tɔlɑ tɑɑ nɑtǝlɩ. Pǝ wɛɛ sɩ mǝ yomɑɑ ɩ́ hɛɛsɩ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ ɩsɩɩ mɛ. 15 Ɩ́ tɔɔsɩ sɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ kɑ kɛ́ yomɑɑ kɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́, nɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩnɩ ɩ́ lǝsɩ-mɛ nɑ ɩ toŋ sɔsɔɔŋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tʋ-mɛ sɩ ɩ́ tɔkɩ kʋyɑkʋ Kʋhɛɛsʋɣʋ ŋkʋ. 16 Ɩ́ seeki mǝ cɑɑnɑɑ nɑ mǝ toonɑɑ ɩsɩɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tʋ-mɛ tɔ. Ɩlɛnɑ mǝ weesuɣu tɑɣɑlɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ mǝ tǝɣɩ tɛtʋ nti ɩ hɑ-mɛ tɔ tǝ tɑɑ. 17 Ɩ́ tɑɑ kʋ yʋlʋ. 18 Ɩ́ tɑɑ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. 19 Ɩ́ tɑɑ ŋmɩɩlɩ. 20 Ɩ́ tɑɑ yɔɣɔtɩ nti ɩ́ tɑ́ nɑ́ tɔɣɔ nɔɣɔlʋ tɔɔ. 21 Ɩ́ tɑɑ nyɩɩlɩ mǝ tɔɣɔntǝlɛ ɑlʋ, yɑɑ ɩ tǝyɑɣɑ, yɑɑ ɩ tɑɑlɛ, yɑɑ ɩ yom yɑɑ ɩ nɑʋ yɑɑ ɩ kpɑŋɑɣɑ, yɑɑ ɩ pʋlʋpʋ.

22 Sɑɑ wei pʋɣʋ mʋkɑɣɑ kɔkɔ, nɑ ɩsɔŋmʋntʋ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑɑ tɔ, kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɛɣɛ Tɑcɑɑ sɩɩkɑɣɑnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ kɛ kɑ tɑɑ, nɑ mǝ sɑmɑɑ tǝnɑ nɩɩ, ɩ tɑ sɔɔsɩ nɑtǝlɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑɑ-tǝɣɩ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ nɑɑlɛ tɔɔ, nɑ ɩ́ cɛlɛ-m.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Moisi

23 Wɑɑtʋ wei ɩ́ nɩɩ Ɩsɔ nɔɣɔ ŋkɛɣɛ sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ, nɑ pʋɣʋ nɑ́ɑ́ tɔŋnɑ kɔkɔ kɛ mʋɣʋ tɔ, mǝ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ mǝ tɑɑ sɔsɑɑ tǝnɑ kpǝtǝnɑ-m, nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ: 24 Tɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ hʋlɑ́-tʋɣʋ ɩ teeli nɑ ɩ sɔsɔɔntʋ nɑ tǝ nɩɩ ɩ nɔɣɔ kɛ kɔkɔ tɑɑ. Sɑŋɑ ntɛ́ tǝ nɑwɑ sɩ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣǝnɑ yʋlʋ nɑ ɩ́ tɑ́ sɩ́. 25 Ɩlɛ nɔɔnɔɔ pepe tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ sɩ? Mpi tɔ, kɔkɔ sɔsɑɣɑ kɑnɛ kɑɑ nyɑɣɑ-tʋɣʋ, ye tɑ Ɩsɔ tɔŋnɑ-tʋɣʋ yɔɣɔtǝnɑʋ ɩsɩɩ tǝ sǝpɑ. 26 Tɑmpɑnɑ tɔɔ, yʋlʋ wei kɛ́ Ɩsɔ weesuɣu tʋ tɛmɑ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ kɔkɔ tɑɑ ɩsɩɩ tɑ nɩɩkʋɣʋ ɩsǝntɔ tɔ nɑ pʋntʋ wɛnɑ weesuɣu? 27 Pǝ tɔɔ tɔ, Moisi, kpǝtǝnɑ Tɑcɑɑ nɑ ń nɩɩ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ, nɑ ń tɛlǝsɩ-tʋ nɑ tǝ́ mʋ́ nɑ tǝ́ lɑ́.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ cɔwɑ sɩ: Mɑ nɩɩwɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ kʋsǝlǝmʋtʋ. Pɑ wɛnɑ tɑmpɑnɑ. 29 Ɩlɛ ye pɑ́ɑ́ wɛ́ɛ́nɑ́ lǝmɑɣɑsǝlɛ tǝnɛ ɩnǝɣɩ tɑm nɑ pɑ́ nyɑŋnɑ-m nɑ pɑ́ tɔkǝɣɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ, hɑlɩ pɑ́ nɑ pɑ piyɑ pɑɑ hɛɛsɑ tɑm tɔɔ. 30 Mpʋ tɔ, Moisi polo nɑ ń heeli-wɛ sɩ: Pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ́ cɑcɑkʋ tɛɛ. 31 Amɑ Moisi nyɑɑ cɑɣɑ mɑ kiŋ nɑ mɑ́ kɛɛsɩ-ŋ tǝ tǝnɑ nti mɑ cɑɑ sɩ ń tʋ-wɛ tɔ, nɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ kʋsǝsɩɩtʋ nti n kɑ́ sɛɣɛsɩ-wɛ tɔ, nɑ pɑ́ tɔkɩ-tǝɣɩ tɛtʋ nti mɑ hɑ-wɛ tɔ tǝ tɑɑ.

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ sɩ: Ɩ́ pɑɑsǝnɑ teu nɑ ɩ́ lɑkɩ nti nti pǝ sɩɩ-mɛɣɛ mpʋ tɔ. Ɩ́ tɑɑ hɛlǝnɑ ŋwɑɑŋ yɑɑ mpǝlɛ. 33 Mpɑɑʋ ŋku Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ hʋ́lɑ́-mɛ tɔ kʋ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ tɔŋ teitei. Ɩlɛnɑ mǝ weesiŋ tɑɣɑlɩ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ tɛtʋ nti ɩ hɑɑkɩ-mɛ tɔ tǝ tɑɑ.

6

Kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ sɔsɔɔntʋ

1 Mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kiiŋ nɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ kʋtʋtʋtʋ nti ɩ tɔmɑ sɩ mɑ́ sɛɣɛsɩ-mɛ tɔɣɔlɔ. Ntǝɣɩ ɩ́ kɑ́ tɔkɩ tɛtʋ nti pǝ hɑ-mɛ tɔ tǝ tɑɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ. 2 Mpʋ pɩɩ yelinɑ nɑ ɩ́ nyɑŋnɑ-ɩ nɑ mǝ nɑ mǝ piyɑ nɑ mǝ sɑɑlǝnɑɑ ɩ́ tɔkɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ɩ kʋtʋtʋtʋ tǝnɑ nɑ mǝ weesiŋ tɑɣɑlɩ. 3 Mpʋ tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ nɩɩ-tɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ-tɩ. Ɩ́ kɑ́ cɑɣɑnɑ mǝ tɩ nɑ ɩ́ lʋlɩ nɑ ɩ́ huki sɔsɔm ɩsɩɩ mǝ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu-mɛ tɔ. Sɑɑ ɩnǝɣɩ ɩ tɔmɑ sɩ ɩ́ kɑ́ hɑ-mɛɣɛ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋpɑntʋ tǝnɑ tɔlɑɑ tǝhɔ tɔ.

4 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ nɩɩ. Tɑcɑɑ tike ntɛ́ tɑ́ Ɩsɔ, nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔtɔ. 5 Ɩ́ kɑ́ sɔɔlɩ-ɩ kɛ́ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, nɑ mǝ lǝsɑsɩ sʋʋ-ɩ tǝmɑmmɑm, nɑ mǝ tomɑ tǝnɑ. 6 Ɩ́ tɑɑ sɔɔ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ nti mɑ tʋɣʋ-mɛɣɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ, tǝ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ. 7 Ɩ́ hʋlǝɣɩ-tǝɣɩ mǝ piyɑ, pǝ́cɔ́ pɑɑ ɩ́ wɛ tǝyɑɣɑ, yɑɑ ɩ́ tɔŋ mpɑɑʋ, yɑɑ ɩ́ hǝntɑɑ, yɑɑ ɩ́ kʋlɑɑ, ɩ́ kpɛlǝmǝɣɩ-tɩ. 8 Ɩ́ tɑmsɩ-tǝɣɩ mǝ niŋ tɑɑ nɑ mǝ tokuŋ tɑɑ, nɑ ɩ tɑɑ sɔɔ-tɩ. 9 Ɩ́ ŋmɑɑ-tǝɣɩ mǝ kutuluŋ kɑmpʋnɑɑ nɑ mǝ ɑcɑlɛɛ nɔnɔɔsɩ tɔɔ.

Pǝ fɛɩ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ ɩ́ sɔɔ ɩ Ɩsɔ tɔɔ

10 Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kɑ́ sʋsɩ-mɛɣɛ nɔɔnɔɔ kɛ́ tɛtʋ nti ɩ kɑ heelɑ mǝ cɑɑnɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ sɩ ɩ kɑ hɑ-wɛ tɔ. Nɑ ɩ́ tɔɣɔ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ kɛ fɑɑlɑɑ, 11 nɑ ɑ tɑɑ tɛɛsɩ nɑ sɩ tɑɑ suwɑ wontunɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ ɩ́ tɑ́ suuli tɔ. Nɑ lɔkɔnɑɑ mpɑ ɩ́ tɑ́ huli tɔ, nɑ lɛsɛŋ nɑ Olifi tɩɩŋ wei ɩ́ tɑ́ tuu tɔ ɩ tɑwɑ. 12 Wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ hɑɣɑ tɔ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ ɩ́ tɑɑ sɔɔ Tɑcɑɑ wei ɩ lǝsɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ kɛ yomle tɑɑ tɔ ɩ tɔɔ. 13 Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ nyɑŋnɑ, ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ lɑkɩ tǝmlɛ nɑ ɩ́ tuukinɑ ɩ hǝtɛ. 14 Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ tǝŋ yǝlɑɑ mpɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ ɩ́ wɛ mpʋ tɔ pɑ tɩɩŋ. 15 Mpi tɔ, mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kisɑ kpǝpʋ. Ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ́ huunɑ-mɛ nɑ ɩ́ kpiisi-mɛɣɛ tɛtʋ tɔɔ. 16 Ɩ́ tɑɑ mɑɣɑsɩ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ sɩ ɩ́ nɑɑkɩ ɩ wɑɑlɩ ɩsɩɩ ɩ́ kɑ́ lɑpʋ Mɑsɑ tɔ. 17 Ɩ́ tǝŋ ɩ kiiŋ nɑ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ɩ kʋtʋtʋtʋ nti ɩ tʋ-mɛ tɔ 18 nɑ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ mpi pǝ wɛ-ɩ teu tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ nɩɩ leleŋ nɑ ɩ tɔɣɔ tɛtʋ kʋpɑmpɑntʋ nti ɩ heelinɑ mǝ cɑɑnɑɑ nɑ tuunɑʋ sɩ ɩ kɑ hɑ-mɛ tɔ. 19 Hɑlǝnɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ mǝ kolontunɑɑ tǝnɑ kɛ mǝ nɔɣɔ tɔɔ ɩsɩɩ ɩ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

20 Ye kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mǝ piyɑ pɔɔsɑ-mɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ tɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩɩ-mɛɣɛ kiiŋ nɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ kʋtʋtʋtʋ tǝnɛ? 21 Ɩlɛ ɩ́ kɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Icipiti wulɑʋ kɑ tɔkǝnɑ-tʋɣʋ yomɑɑ kɛ ɩ tɛtʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ cɛ-tʋ nɑ ɩ toŋ. 22 Tǝ nɑwɑ piti tǝmɑ sɔsɔɔnɑ nɑ kɔkɔlɔ nyǝnɑ sɔɣɔntʋ nyǝnɑ nnɑ ɩ cɔɔsǝnɑ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔ. 23 Ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ-tʋɣʋ tǝnɑ nɑ ɩ́ ponɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ ɩ kɑ heelɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ nɑ tuunɑʋ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-tʋ tɔ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tʋ-tʋ sɩ tǝ́ tɔkɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ nɑ tǝ́ nyɑŋnɑ-ɩ nɑ tǝ́ nɩɩkɩ leleŋ kɛ tɑm. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ tɑ́ weesiŋ ɩsɩɩ ɩ lɑpʋ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. 25 Ye tǝ tǝŋǝɣɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑɣɑ teu ɩsɩɩ ɩ sɩɩʋ tɔ, ɩ lɑŋlɛ kɑ́ hɛɛnɑ tɑ tɔntɛ kɛ́.

7

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ́ Ɩsɔ yǝlɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɑsɑɑ sɩ: Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ kɑ́ tɔɣɔnɩ piitimnɑɑ sɔsɔɔm toŋ nyǝm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɛ-mɛɣɛ pɑ tɛtʋ. Ntǝɣǝlɛ Hiti nɑ Kilikɑsɩ nɑ Amolii nɑ Kɑnɑɑŋ nɑ Peliisi nɑ Hifi nɑ Yepusi pǝ tɛtʋnɑɑ. 2 Ɩ kɑ́ tʋ́ piitimnɑɑ mpɛɣɛ mǝ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ, nɑ ɩ́ kpiisi-wɛ. Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ wɛɛnɑ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ mǝ nɑ-wɛ ɩ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ nɑkǝlɩ. 3 Mǝ nɑ-wɛ ɩ́ tɑɑ kpɛntɩ ɑkpɑɣɑlɛ tɑɑ. Ɩ́ tɑɑ hɑ mǝ pɛɛlɑɑ kɛ pɑ pǝyɑlɑɑ, yɑɑ ɩ́ cɑɑ pɑ pɛɛlɑɑ kɛ mǝ pǝyɑlɑɑ. 4 Mpi tɔ, ye ɩ lɑpɑ mpʋ, ɩsɩɩ pɑ tolisɑ mǝ piyɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ tǝŋ tɩɩŋ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ kʋ-mɛɣɛ kpɑkpɑɑ. 5 Amɑ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ wɑkǝlɩ pɑ tǝlɑɑlɛnɑɑ, nɑ ɩ́ yɔkɩ pɛɛ kʋlɑlɑɑnɑ, nɑ ɩ́ sɛtɩ pɑ tesikɑsɩ nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ pɑ tɩɩŋ kɛ kɔkɔ. 6 Mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nyǝnǝɣɩ-mɛɣɛ ɩ nyǝ́mɑ kɛ́. Ɩnɩ ɩ lǝsǝnɑ-mɛ sɩ ɩ́ pǝsɩ ɩ yǝlɑɑ kɛ ɑntulinyɑ piitimnɑɑ hɛkʋ.

Ɩsɔ tɔkɑ teu kɛ ɩ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ

7 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ ɩ́ tɛɛ piitimnɑɑ tǝnɑɣɑ pɑɣɑlɛ tɔɣɔ Tɑcɑɑ luɣu sʋʋ-mɛ nɑ ɩ́ lǝsɩ-mɛ. Hɑlɩ mɛɣɛlɛ piitim sǝkpem kɛ lɛmpɩ tɑɑ. 8 Amɑ ɩ luɣu wɛ-mɛɣɛ nɑ ɩ́ sɔɔlɩ sɩ ɩ́ tɔkɩ nɔɣɔ ŋkɑ ɩ kɑ sɩɩ mǝ cɑɑnɑɑ tɔ. Nɑ ɩ́ cɛ-mɛɣɛ Icipiti wulɑʋ yomle tɑɑ nɑ ɩ toŋ sɔsɔɔŋ nɑ ɩ́ lǝsɩ-mɛ.

9 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nyɩ sɩ Tɑcɑɑ tike ntɛ́ Ɩsɔ. Ɩ tɔkɑ ɩ nɔɣɔ sɩɩʋ kɛ́ nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ mpɑ pɑ sɔɔlǝɣɩ-ɩ nɑ pɑ́ tɔkǝɣɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɔ hɑlǝnɑ pɑ lʋlʋŋ loosi iyɑɣɑ (1000). 10 Amɑ ɩ hɔŋ mpɑ pɑɑ cɑɑ-ɩ tɔ pɑ ŋkpɑŋŋ kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ kpiisiɣi-wɛ. 11 Mpʋ tɔ, ɩ́ tɔkɩ kiiŋ nɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ kʋtʋtʋtʋ nti mɑ tʋ-mɛɣɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ nɑ ɩ́ lɑkɩ-tɩ.

12 Ye ɩ́ nɩɩkɩ Tɑcɑɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ ɩ tɔkǝɣɩ-tɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ-tɩ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kɑ́ tɔkɩ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ nɑ kʋpɑntʋ nti ɩ kɑ sɩɩ mǝ cɑɑnɑɑ nɑ tuunɑʋ tɔ. 13 Ɩ kɑ́ sɔɔlɩ-mɛ nɑ ɩ́ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ tɛtʋ nti ɩ kɑ heelinɑ mǝ cɑɑnɑɑ nɑ tuunɑʋ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-mɛ tɔ tǝ tɑɑ. Ɩlɛnɑ mǝ nɑ mǝ tɔlɑ ɩ́ huki. Nɑ tǝ́ lʋlɩ-mɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ nim nɑ sʋlʋm. 14 Ɩsɔ kɑ́ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ piitimnɑɑ tǝnɑ. Pɑ kɑɑ nɑ mǝ tɛɣɛ kɑɑlʋlɑɣɑ, pɑɑ ɑpɑlʋ yɑɑ ɑlʋ yɑɑ tɔtɛ. 15 Tɑcɑɑ kɑ́ hɑtǝlǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti tɑɑ kʋtɔmǝŋ ɩsɑɣɑŋ ɩnɩ ɩ tǝnɑ. Amɑ ɩ kɑ́ tʋ-ɩ mpɑ pɑɑ cɑɑ-mɛ tɔ.

16 Ɩ́ kɑ́ kpiisi piitimnɑɑ tǝnɑ mpɑ Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ́ mǝ niŋ tɑɑ tɔɣɔ, ɩ́ tɑɑ wɛɛnɑ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ. Pǝ́cɔ́ pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ tǝŋ pɑ tɩɩŋ, tɔfɔ pǝ kpɑɑ-mɛ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ nɑ pǝ́ kʋ-mɛ.

Tɑcɑɑ kentiɣi ɩ yǝlɑɑ

17 Ntɑnyɩ ɩ́ kɑ́ mɑɣɑsɩ mǝ tɑɑ sɩ piitimnɑɑ mpɛ pɑ tɛɛ-mɛɣɛ pɑɣɑlɛ. Ɩ́ kɑɑ nyɩ ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ lɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-wɛ tɔ. 18 Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ-wɛ. Ɩ́ tɔɔsɩ pǝ tǝnɑ mpi mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ lɑpɑ Icipiti wulɑʋ nɑ Icipiti tɛtʋ tǝnɑ tɔ. 19 Ɩ́ nɑ́nɑ mǝ ɩsǝpǝle kɛ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ ɩ tʋ-wɛ tɔ, nɑ piti tǝmɑ nɑ kɔkɔlɔ nyǝnɑ wenɑ ɩ lɑpɑ nɑ ɩ́ lǝsɩ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ nɑ tomɑ tɔ. Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ ɩ kɑ́ lɑnɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ sɔɣɔntʋ ɩ wɛnɑ mpʋ tɔ. 20 Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kɑ́ tʋ-wɛɣɛ tʋntʋnyɑmǝŋ, nɑ pɑɑ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ́ fiti nɑ pɑ́ ŋmɛlɩ, ɩ kɑ́ kʋ pɑ tǝnɑ. 21 Pǝ tɔɔ ɩlɛ, ɩ́ tɑɑ nyɑ-wɛ, mǝ Ɩsɔ sɔsɔ wei pɑ nyɑŋnɑ tɔ ɩ wɛ mǝ wɑɑlɩ kɛ́. 22 Ɩ kɑ tɔɣɔnɩ piitimnɑɑ mpɛɣɛ pǝcɔ pǝcɔɣɔ. Ɩ kɑɑ kpiisi-wɛɣɛ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ tɑɑlɛ wontu huki tɛtʋ tɑɑ nɑ tǝ́ kʋlɩ mǝ tɔɔ. 23-24 Mǝ Ɩsɔ kɑ́ tʋ́ pɑ nɑ pɑ ɑwulɑɑ kɛ mǝ niŋ tɑɑ, nɑ pɑ tɛɛ sʋʋkǝnɑ-mɛ, hɑlǝnɑ ɩ́ kpiisi-wɛ. Pɑ kɑɑ kpɑɣɑ mǝ tɔɔ kɛ́ nyɩɩlʋɣʋ. Pǝyele nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ pɑ ɑwulɑɑ mpɛ pɑ hǝlɑ kɛ tɔɔsʋɣʋ. 25 Ɩ́ kɑ́ wɔ pɑ tɩɩŋ kʋsɑɑkǝŋ kɛ kɔkɔ. Amɑ ɩ́ tɑɑ nyɩɩlɩ pǝ tɔɔ wʋlɑ nɑ liɣitee kɛ kɔɔlʋɣʋ. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ mpusi kɛ́. Pɩɩ kpɑ-mɛɣɛ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ nɑ pǝ́ kʋ-mɛ. 26 Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ sʋʋnɑ mpusi nyǝm mpɩ pǝ tɑɑ pʋlʋɣʋ mǝ tɛɛsɩ tɑɑ, nɑ pǝ́ pǝsɩ-mɛɣɛ mpusi nyǝ́mɑ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nyǝnɩ-wǝɣɩ ɑcɑɑlǝtʋ kɛ́ nɑ ɩ́ kisi-wɩ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-wɩ.

8

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ tɔkɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nti mɑ sɩɩ-mɛɣɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ nɑ ɩ́ lɑkɩ-tɩ́. Mpʋ pɩ́ɩ́ lɑnɑ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ weesuɣu nɑ ɩ́ huki. Nɑ ɩ́ tɔɣɔ tɛtʋ nti mɑ heelɑ mǝ cɑɑnɑɑ nɑ tuunɑʋ sɩ mɑɑ hɑ-mɛ tɔ. 2 Ɩ́ tɔɔsɩ tɔntɛ nte mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ mɑ tʋ-mɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu tɔ tǝ tɔɔ. Mɑ tʋ-mɛɣɛ kʋnyɔŋ ŋkʋɣʋ sɩ mɑ nɑɑkɩ sɩ ɩ́ cɑɑkɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɔkʋɣʋ yɑ́ɑ́ ɩɩ cɑɑkɩ. 3 Kʋnyɔŋ ŋkʋ kʋ wɑɑlɩ kɛ́ nyɔɣɔsɩ lɩ́ɩ́-mɛ, hɑlǝnɑ mɑ tɔɔ-mɛ nɑ mɑnnɑ. Mǝ cɑɑnɑɑ yɑɑ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑɑ nyɩ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɛ. Mɑ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ pǝ tɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ tike kɛ yʋlʋ kɑ hikinɑ weesuɣu. Amɑ nɑ tɔm nti tǝ lɩɩkǝnɑ Ɩsɔ nɔɣɔ tɑɑ tɔtɔɣɔ. 4 Nɑ mǝ tɔntɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ ŋkɛɣɛ pɩɩsɩ nɩɩlɛ ɩnɩ, mǝ wontu kʋsusuutu tɑ cǝlɩ. Pǝ́cɔ́ mǝ nɔɔhɛɛ tɑ mʋlɩ. 5 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ cɛkǝnɑ kɛ́ sɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ mɑ hɔŋ mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ sɛɣɛsʋɣʋ ɩ pǝyɑɣɑ tɔ. 6 Ɩ́ tɔ́kɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ɩ́ tɔŋ ɩsɩɩ mɑ cɑɑkɩ tɔ, nɑ ɩ́ nyɑŋnɑ-m.

Ɩsɔ kpɑɑlǝɣɩ ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ tɔlʋ ɩ tɔm kɛ tɛtʋ kʋpɑntʋ tɑɑ

7 Mpi tɔ, mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ mɑɑ yele nɑ ɩ́ sʋʋ tɛtʋ kʋpɑntʋ tɑɑ. Pusi kpeŋ tǝ tɑɑ kɛ́ nɑ lʋm sɛɛlɑɑ hɩɩkɩ yem kɛ́ tɛtɛkɑ nɑ pulɑsɩ tɑɑ. Nɑ lɩɩnɑ kɛ pɑɑ timpi. 8 Nɑ tǝ tɑɑ tɔtɔɣɔ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ tɩɩŋ kʋlʋlʋŋ ɩsɩɩ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ nɑ fikinɑɑ nɑ kǝlenɑtiyee nɑ olifinɑɑ tɔ pǝ tɑwɑ nɑ tɩɩŋ nim. 9 Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ hɑɣɑ. Ɩ́ kɑɑ lɑŋ pʋlʋpʋ. Nɑ ɩ́ lǝsǝɣɩ nyǝɣǝtʋ kɛ pɛɛ tɑɑ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ pulɑsɩ tɑɑ. 10 Ɩ́ wɛɛkǝnɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ ɑtɔlǝfɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɛkɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ tɛtʋ kʋpɑntʋ nti ɩ hɑ-mɛɣɛ mpʋ tɔ tǝ tɔɔ.

11 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ sɔɔ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ mɑ mɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ yele mɑ kiiŋ nɑ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ mɑ kʋtʋtʋtʋ nti mɑ hʋlɑ-mɛɣɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔɣɔ lɑpʋ. 12 Ɩ́ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ mǝ tɩ nɑ ɩ́ tɔ́kɩ nɑ ɩ́ hɑkɩ. Hɑlǝnɑ ɩ́ ŋmɑ́ tɛɛsɩ kʋpɑŋsɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. 13 Mǝ tɔlɑ tǝnɑ kɑ́ huki nɑ ɩ́ wɛɛnɑ liɣitee, nɑ wʋlɑnɑɑ, nɑ mǝ wɛnɑʋ tǝnɑ sɔɔsǝɣɩ tɑm. 14 Ɩ́ kpɑ mǝ tɩ, nɑ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ lɑ́ kɑlɑmpɑɑnɩ nɑ ɩ́ sɔɔ Tɑcɑɑ mɑ mɑ tɔɔ. Pǝ́cɔ́ mɑ cɛpǝnɑ-mɛ nɑ mɑ lǝsɩ-mɛɣɛ Icipiti yomle tɑɑ. 15 Mɑ́ tiikinɑ-mɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ ɑnɑɑm ɩsɑɣɑʋ ɩnɛ ɩ tɑɑ kɛ́ pǝcɛŋnɑɑ nɑ pǝcɛsɩ hɛkʋ tɑɑ. Ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ wʋlɑɣɑ tɑɑ nɑ lʋm fɛɩ tɔ, mɑ́ tʋlǝnɑ sɛɛlʋ tɔɔ kɛ́ kʋkpɑmʋɣʋ toŋ nyǝŋkʋ tɑɑ. 16 Mɑ cɑlǝnɑ-mɛɣɛ mɑnnɑ wei mǝ cɑɑnɑɑ tɑɑ nyɩ tɔ. Mɑ tʋ-mɛɣɛ kʋnyɔŋ ŋkʋɣʋ sɩ mɑ nɑɑkɩ mǝ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ mɑ lɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ. 17 Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ mɑɣɑsɩ mǝ tɑɑ sɩ mǝ toŋ nɑ mǝ niŋ kɛ ɩ́ lɑpǝnɑɑ nɑ ɩ hiki wɛnɑʋ mpɩ. 18 Ɩ́ tɔɔsɩ sɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ hɑnɑ-mɛɣɛ toŋ nɑ ɩ́ hiki pǝ tǝnɑ. Nɑ nti ɩ lɑkɩ-mɛɣɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ ntɩ tǝ sɔɔsǝɣǝnɑ toŋ kɛ nɔɣɔ ŋkɑ ɩ nɑ mǝ cɑɑnɑɑ pɑɑ pɛɛlɑɑ tɔ.

19 Ye ɩ́ sɔɔwɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɩɩŋ nɑ ɩ́ lɑkɩ-ɩ tǝmlɛ nɑ ɩ́ luŋiɣi-ɩ, mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo kɛ sɑŋɑ sɩ ɩ́ lepɑɣɑ. 20 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ ye ɩ́ kisɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ nɩɩnɑʋ, ɩ́ leki kɛ́ ɩsɩɩ piitimnɑɑ mpɑ ɩ tɔŋɑ kʋɣʋ kɛ mǝ ɩsɛntɑɑ ɩsǝntɔ tɔ.

9

Ɩsɔ tɔɔsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑɑnɩɩtʋ tɔɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi tɔmɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ ke nkpɑŋŋ. Sɑŋɑ ɩ́ tɛsǝɣɩ Yɑɑtɑnɩ kɛ́ sɩ ɩ́ tɔɣɔnɩ piitimnɑɑ mpɑ pɑ kǝlɑ-mɛɣɛ pɑɣɑlɛ nɑ toŋ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔɣɔ pɑ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ wenɑ ɑ koloosi kɑlǝsǝnɑ ɩsɔtɑɑ tɔ. 2 Tɛtʋ ntɩ tǝ yǝlɑɑ kiiwɑɣɑ nɑ pɑ kɛ́ tookonɑɑ. Mpɛɣɛlɛ Anɑkɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ pʋɣʋlǝɣɩ sɩ nɔɣɔlʋ tɑ tɑlɑ ɩ́ yoonɑ-wɛ tɔ. 3 Amɑ ɩ́ cɛkǝnɑ teu sɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ́ tɛɛnɑ-mɛɣɛ nɔɣɔ kɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ, ɩsɩɩ kɔkɔ mʋkʋɣʋ nyɩɩʋ tɔ. Nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-wɛ nɑ pɑ́ hʋʋ. Ɩlɛnɑ mɩ́ɩ́ ŋmili pɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-wɛ nɑ ɩ́ kʋ-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu-mɛ tɔ.

4 Wɑɑtʋ wei mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ́ tɔɣɔnɩ piitimnɑɑ mpɛɣɛ mǝ nɔɣɔ tɔɔ tɔ, ɩ́ tɑɑ mɑɣɑsɩ mǝ tɑɑ sɩ mǝ siɣisuɣu tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ hɑɑkɩ-mɛɣɛ tɛtʋ tǝnɛ. Mpi tɔ, piitimnɑɑ mpɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tɔɣɔnǝɣɩ-wɛɣɛ mǝ nɔɣɔ tɔɔ. 5 Pǝ tɑɣɑ mǝ siɣisuɣu nɑ mǝ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ tɔɔ kɛ ɩ́ mʋɣɩ pɑ tɛtʋ. Amɑ piitimnɑɑ mpɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ tɔɣɔnǝɣɩ-wɛɣɛ mǝ nɔɣɔ tɔɔ. Ɩsɔ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ lɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu nɑ tuunɑʋ kɛ mǝ cɔsɔnɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ tɔ. 6 Ɩ́ nyɩ teu sɩ, pǝ tɑɣɑ mǝ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ tɔɔ kɛ́ ɩ hɑ-mɛɣɛ tɛtʋ kʋpɑntʋ tǝnɛ sɩ tǝ́ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ. Mpi tɔ, mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ wɛ kɑŋkɑnɑ kɛ́.

Wʋlɑ nɑʋle lɛɛsʋɣʋ

7 Ɩ́ tɔɔsɩ teu kɛ ɩsǝnɑ ɩ́ kpɑɑsɑ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ. Hɑtoo mǝ lɩɩʋ kɛ Icipiti hɑlǝnɑ mǝ tɑtɛ kɛ cǝnɛ tɔ, ɩ́ kʋlǝɣɩ Tɑcɑɑ tɔɔ kɛ́.

8 Holɛpʋ pʋɣʋ luɣu kɛ ɩ́ kpɑɑsɑ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɑɑ huunɑ-mɛ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ sɩ ɩ kʋɣɩ-mɛ́. 9 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑ kpɑ pʋɣʋ tɑɑ sɩ Tɑcɑɑ cɛlǝɣɩ-m pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ mpɑ pɑ tɔɔ ɩ́ ŋmɑɑ nɔɔsɩ nsi mǝ nɑ-ɩ ɩ pɛɛlɑɑ tɔ pǝ tɔm tɔ. Hɑlǝnɑ mɑ́ sɑɑlɩ tǝnɑɣɑ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ tǝcu mɑ tɑ tɔɣɔ mɑ tɑ nyɔɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ cɛlɑ-m pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ nɑɑlɛ mpɑ pɑ tɔɔ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ ŋmɑɑwɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ nti ɩ heelɑ-mɛɣɛ kɔkɔ tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ ŋku ɩ́ kotɑ pʋɣʋ luɣu tɔ.

11 Kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑcɑɑ cɛlɑ-m nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ. 12 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Kʋlɩ tǝwɑkɑ nɑ ń tii lɔŋ. Mpi tɔ, mɑ yǝlɑɑ mpɑ mɑ lǝsɑ Icipiti tɑɑ tɔ pɑ wɑkǝlɑɑ. Pɑ tɑ tɑɑŋɩ mpɑɑʋ ŋku mɑ hʋlɑ-wɛ tɔ kʋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ pɑ lu nyǝɣǝlʋɣʋ kɛ tʋɣʋ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ lɑɑʋ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Mɑ nɑɑkɩ sɩ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ kɛ́ kɑŋkɑnɑ nyǝ́mɑ kɛ́. 14 Yele nɑ mɑ́ kʋ-wɛ nɑ mɑ hɩɩsɩ pɑ hǝtɛ kɛ tɛtʋ tɑɑ. Nɑ mɑ́ lɑ́ nɑ ń huki nɑ ń pǝsɩ piitim sɔsɔɔm nɑ ń kǝlɩ-wɛɣɛ pɑɣɑlɛ nɑ toŋ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ mǝlɑ tiiu nɑ pʋɣʋ mʋɣɩ kɔkɔ kɛ mpʋ, nɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kpɑɑtɑnɑɑ mpɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ. 16 Mɑ kʋsɑ ɩsɛ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ sɩ tɑmpɑnɑ ɩ́ pǝntǝnɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Ɩ́ tɑ́ leeli mpɑɑʋ ŋku ɩnɩ mɑ hʋlɑ-mɛ tɔ kʋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ lu nyǝɣǝlʋɣʋ kɛ nɑʋle nɑ ɩ́ luŋiɣi. 17 Tǝnɑɣɑ mɑ pɛtɑ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ mpɛɣɛ ɑtɛ nɑ pɑ́ yɔkɩ mǝ ɩsɛntɑɑ.

Moisi wiikinɑ Ɩsɔ kɛ wʋlɑ nɑʋle tɔm tɑɑ

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ hotɑ Tɑcɑɑ tɛɛ nɑ mɑ́ sɑɑlɩ tǝnɑɣɑ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ. Mɑ tɑ tɔɣɔ mɑ tɑ nyɔɔ, kɛ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ nti Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑpɑ Ɩsɔ nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ tǝ tɔɔ. 19 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, wɑɑtʋ wei mɑ́ nɑwɑ Tɑcɑɑ pɑɑnɑ huu mǝ tɔɔ, hɑlǝnɑ mɑ́ mɑɣɑsɩ sɩ mɑ kʋɣɩ-mɛ tɔ sɔɣɔntʋ kpɑ-m. Amɑ Tɑcɑɑ nɩɩ mɑ kʋsǝlǝmʋtʋ tɔtɔ nɑ ɩ́ lɑ́ ɩsɩɩ mɑ sǝlǝmɑɑ tɔ. 20 Tɑcɑɑ mʋ Alɔŋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔtɔɣɔ, hɑlɩ ɩ cɑɑkɑɣɑ ɩ kʋ-ɩ. Ɩlɛnɑ mɑ́ wiinɑ-ɩ ɩ́lɛ́ ɩ tɔɔ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ pɛtɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋlʋm nɑʋle ntɛɣɛ kɔkɔ tɑɑ, nɑ mɑ́ nɑŋ-tɛ nɑ mɑ́ pǝlɩ tǝ mʋlʋm kɛ lɔɔʋ ŋku kʋ kpeŋ pʋɣʋ tɑɑ tɔ kʋ tɑɑ.

22 Mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ́ kɑ kpɑɑsɑ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ Tɑpeelɑ nɑ Mɑsɑ nɑ Kipǝloti-Tɑɑfɑ. 23 Pǝ kɔmɑ nɑ ɩ́ kʋsɩ-mɛ sɩ ɩ́ polo Kɑtɛɛsɩ-Pɑɑneyɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ tɛtʋ nti ɩ hɑ-mɛ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ ɩ tɔɔ nɑ ɩ́ kisi ɩ nɔɣɔ kɛ nɩɩʋ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑ́ tʋ-ɩ nɑɑni. 24 Hɑtoo sɑɑ wei mɑ nyǝmɑ-mɛ tɔ, ɩ́ kʋlǝɣɩ Tɑcɑɑ tɔɔ kɛ́, ɩɩ nɩɩkǝnɑ-ɩ.

25 Tɑcɑɑ cɑɑkɑɣɑ-mɛɣɛ kpiisuɣu, ɩlɛnɑ mɑ́ hoti ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ kpɑkpɑɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ tǝcu. 26 Nɑ mɑ́ wiinɑ-ɩ sɩ: Hɑɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, tɑɑ kʋ-wɛ. Pɑ kɛ́ nyɑ́ yǝlɑɑ mpɑ n yɑpǝnɑ nyɑ́ toŋ sɔsɔɔŋ nɑ ń lǝsɩ-wɛɣɛ Icipiti tɑɑ nɑ nyɑ́ niŋ tɔɣɔ. 27 Tɔɔsɩ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ tɔɔ. Tɑɑ nyǝnɩ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ kɑɑnɩɩtʋ nɑ pɑ nyɑŋ nɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. 28 Pǝ́cɔ́ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ Icipiti nyǝ́mɑ tɔ́ sɩ: Tɑcɑɑ ɩɩ pǝsǝɣɩ sɩ ɩ́ tɑnɑ-wɛɣɛ tɛtʋ nti ɩ kɑ sɩ́ɩ́ ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-wɛ tɔ tǝ tɑɑ. Yɑɑ ɩ tɑɑ cɑɑkɩ-wɛ tɔɣɔ ɩ lǝsɑ-wɛ sɩ ɩ pukinɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ kʋ́. 29 Pǝ́cɔ́ pɑ kɛ́ nyɑ́ yǝlɑɑ mpɑ n lǝsɑ Icipiti tɛtʋ tɑɑ nɑ nyɑ́ toŋ sɔsɔɔŋ tɔɣɔ.

10

Ɩsɔ hʋlɑ suulu kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: Sɑɑkɩ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ kɛ nɑɑlɛ, ɩsɩɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ, nɑ mɑ́ kpɑɑnɑ pʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɩ kiŋ, nɑ mɑ́ kɑ́ pǝ ɑtɑkɑɑ kɛ́ tɑɑsɩ. 2 Tɛlǝsɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ mpɑ mɑ yɔkɑɑ tɔ pɑ tɔɔ tɔm kɛ kʋfɑmɑ tɔɔ ɩlɛnɑ mɑ́ sɩɩ-wɛɣɛ ɑtɑkɑɑ tɑɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ cɑɑ kpeŋkpelɑsɩ toŋ nyǝnsɩ nɑ mɑ́ kɑ́ ɑtɑkɑɑ, nɑ mɑ́ sɑɑkɩ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ, nɑ mɑ́ kpɑɑnɑ-wɛɣɛ pʋɣʋ tɑɑ. 4 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɛlǝsɩ pɑ tɔɔ kɛ́ kʋsǝsɩɩtʋ nɑɑnʋwɑ wei ɩ kɑ kɛɛsɑ kɔkɔ tɑɑ kɛ́ kʋyɑŋku mǝ tǝnɑ ɩ́ kotɑ pʋɣʋ luɣu tɛɛ tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɛ-m. 5 Ɩlɛnɑ mɑ́ tii nɑ mɑ́ tʋ́ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ mpɛɣɛ ɑtɑkɑɑ wei mɑ sɑɑkɑ mpʋ tɔ ɩ tɑɑ. Nɑ ɑ́ wɛ tǝnɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heelɑ-m tɔ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ Pene-Yɑkɑŋ lɔkɔnɑɑ cɔlɔ nɑ pɑ́ tɛɛ Moselɑ. Tǝnɑɣɑ Alɔŋ sǝpɑ nɑ pɑ́ pimi-ɩ nɑ ɩ pǝyɑlʋ Ɩliyɑsɑɑ kpɑɣɑ ɩ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ. 7 Pɑ kʋlɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ Kukotɑ. Pɑ lɩ́ɩ́ tǝnɑ nɑ pɑ́ polo Yopǝtɑ. Tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ kɑ wɛ lʋm kɛ́. 8 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Tɑcɑɑ fɑɣɑ Lefii lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ mpɑɑ, nɑ ɩ́ tʋ́-wɛ sɩ pɑ́ sǝɣǝlǝɣɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ pɑ́ sʋʋkɩ ɩ cokǝle tɑɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ-ɩ tǝmlɛ nɑ pɑ́ kooliɣi yǝlɑɑ kɛ kʋpɑntʋ nɑ ɩ hǝtɛ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 9 Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ fɛɩnɑ hɑlǝm ɩsɩɩ pɑ tɛɛtʋnɑɑ. Ɩlɛ Tɑcɑɑ kɑ heelɑ-wɛɣɛ sɩ ɩnǝɣǝlɛ pɑ nyǝm.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ cɑɣɑ pʋɣʋ tɑɑ tɔtɔɣɔ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ, nɑ Tɑcɑɑ tɑsɑ mʋɣʋ kɛ nti mɑ sǝlǝmɑ-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ lɔ mǝ kʋɣʋ tɔm. 11 Hɑlǝnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ mɑ́ polo nɑ mɑ́ tɛɛ sɑmɑɑ kɛ nɔɣɔ nɑ pɑ́ tɔɣɔ tɛtʋ nti ɩ kɑ heelɑ pɑ cɑɑnɑɑ nɑ tuunɑʋ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-wɛ tɔ.

Mpi Tɑcɑɑ cɑɑnɑ ɩ yǝlɑɑ tɔ

12 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, mpi Tɑcɑɑ cɑɑkɩ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ nyɑnɑ-ɩ nɑ ɩ́ tǝŋ ɩ mpɑɑŋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ teitei nɑ ɩ́ sɔɔlɩ-ɩ nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ tǝmlɛ nɑ mǝ lotu tǝnɑ nɑ mǝ lǝsɑɣɑ tǝnɑ. 13 Tɑcɑɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ tɔ́kɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ɩ kiiŋ wei mɑ hʋlɑ-mɛɣɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. Nɑ pǝ́ yele nɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ mǝ tɩ tǝpɛlɛkɛtɛɛ. 14 Ɩnɩ ɩ tǝnnɑ ɩsɔtɔnǝŋ ɩnɩ ɩ tǝnɑ, nɑ tɛtʋ nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ tǝ tɑɑ tɔ. 15 Pǝ́cɔ́ mǝ cɑɑnɑɑ tike kɛ Tɑcɑɑ luɣu sʋʋwɑ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ piyɑ mɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ-mɛɣɛ piitimnɑɑ tǝnɑ tɑɑ, ɩsɩɩ ɩ́ nɑɑkʋɣʋ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. 16 Mpʋ tɔ, ɩ́ lɑɣɑsɩ hɑtoo mǝ nyɑmɑ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ, ɩ́ tɑɑ tɑsɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ. 17 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɛlɛ sɔsɑɑ tɑɑ sɔsɔ, nɑ ɩ tike ntɛ́ Ɩsɔ. Ɩ kɛ́ toŋtʋ wei pɑ nyɔkǝɣɩ tɔɣɔ. Ɩɩ fɑɣɑsǝɣɩ yǝlɑɑ. Pǝyele ɩ pɑɑ fɛɩnɑ kʋhɑʋ ɩsɩɩ yʋlʋ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ hɑ tɑmpɑnɑ. 18 Ɩnɩ ɩ tɑɣɑnǝɣǝnɑ sulɑʋ nɑ leelu pɑ tɔm. Pǝyele ɩ sɔɔlɑ mʋʋlʋ kɛ́ nɑ ɩ́ cɑlǝɣɩ-ɩ nɑ ɩ́ suuki-ɩ wontu. 19 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ mɛ tɔtɔ mɩ́ɩ́ sɔɔlɩ mʋʋlɑɑ. Mpi tɔ, mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ kɑ kɛ́ mʋʋlɑɑ kɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

20 Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ nyɑnɑ, nɑ ɩ tike kɛ ɩ́ kɑ́ sɛɛ nɑ mǝ lǝsɑɣɑ sʋʋ-ɩ, nɑ ɩ́ sɩɩkɩ mǝ nɔɔsɩ nɑ ɩ hǝtɛ. 21 Ɩ tike ntɛ́ mǝ Ɩsɔ, ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ sɑŋ. Pǝ́cɔ́ ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ-mɛɣɛ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ sɔɣɔntʋ nyǝnɑ wenɑ ɩ nɑnɑ mǝ ɩsǝpee tɔ. 22 Mǝ cɔsɔnɑɑ tiiwɑ Icipiti tɔ pɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ tike kɛ́. Amɑ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ ɩ́ huki.

11

Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ

ɑ 1:2 Holɛpʋ: Holɛpʋ nɑ Sinɑyi hǝtɛ kʋlʋmtǝlɛ kɛ.

ɑ 2:4 Ɩtɔm: Seyii nɑ Ɩtɔm hǝtɛ kʋlʋmtǝlɛ kɛ́.

Yosuwee

1

2

3

4

5

6

YOSUWEE

TƎMA TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ ɩsǝnɑ Moisi wɑɑlɩ tʋ Yosuwee ponɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɔ. Ɩsɔ kɑ tɛmɑ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ ɩ́ sɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ sɩ, ɩ kɑ́ hɑ pɑnɑ pɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɛtʋ ntɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ wɛ pɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ yoonɑ pɑ kolontunɑɑ. Nɑ pɑ nɑ Yosuwee pɑ́ lɛɛkɩ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ.

Tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ looŋɑ sɔsɑɣɑ ŋkɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ wei ɩ tɔkɩ tɔɣɔlɛ titite 24:15... Ɩ́ lǝsɩ wei ɩ́ cɑɑ ɩ́ sɛɛ tɔɣɔ sɑŋɑ... Tɔfɔ ye pǝ kɑɑsɑ mɑ nɑ mɑ wɑɑʋ nyǝ́mɑ ɩlɛ, Tɑcɑɑ kɛ tɑ́ɑ́ sɛɛ. Yosuwee yɔɣɔtǝnɑ tɔm tǝnɛ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Yosuwee tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɣɑnǝɣɩ pɑ tɩ sɩ pɑ sʋʋkɩ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ, titite 1–5

Kɑnɑɑŋ tɛtʋ lɛɛkʋɣʋ, titite 6–12

Tɛtʋ tɑlʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyǝ́mɑ, titite 13–22

Yosuwee kʋyɔɣɔtʋtʋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝntʋ, titite 23–24

1

Yosuwee lɛɛtʋɣʋ kɛ Moisi lonte

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɔ tǝmlɛ tʋ Moisi sǝpɑ. Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔmɑ Moisi wɑɑlɩ tʋ Yosuwee, wei ɩ kɛ́ Nuŋ pǝyɑlʋ tɔ sɩ: 2 Nyǝnɩ, Moisi sǝpɑ. Ɩlɛ pǝnɛntɛ nyɑɑ kʋlɩ, nɑ ń tʋ́ yǝlɑɑ pɑnɛɣɛ nɔɣɔ, nɑ ɩ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ kɑnɛ. Nɑ ɩ́ sʋʋ tɛtʋ nti mɑ hɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ tɔ tǝ tɑɑ. 3 Ɩsɩɩ mɑɑ sɩɩʋ Moisi kɛ nɔɣɔ tɔ, ye mǝ nɔɔhǝlɛ ɩ́ fɛlɑ timpi mǝ tɛtʋ kɛ́. 4 Mǝ tɛtʋ ntɛ́ pǝ sɩɩnɑʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ, nɑ pǝ́ polo Lipɑŋ pɔɔŋ tɔ. Nɑ pǝ́ kpɑɣɑ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ, nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ Hiti nyǝ́mɑ tɛtʋ tǝnɑ tɔ. Nɑ pǝ́ yoosinɑ Metitelɑnee teŋku. 5 Kolontunɑɑ tǝnɑ kɑ seeki-ŋ kɛ́, hɑlǝnɑ ń sʋʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́. Mpi tɔ, mɑɑ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́, ɩsɩɩ mɑɑ wɛ Moisi kiŋ tɔ. Mɑ kɑɑ lɔ-ŋ, pǝyele mɑ kɑɑ hɑtǝlǝnɑ-ŋ pɑɑ pǝcɔ. 6 Mpʋ tɔ, tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ, nɑ ń nyɔɔ toŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, nyɑɑ yelinɑ nɑ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ́ tɔɣɔ tɛtʋ nti mɑɑ heelɑ mǝ cɑɑnɑɑ nɑ tuunɑʋ sɩ mɑɑ hɑ-mɛ tɔ. 7 Amɑ kʋlʋmtʋ kɛ́ sɩ, nyɑɑ tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ, nɑ ń nyɔɔ toŋ te. Tɔkɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ nti mɑ tǝmlɛ tʋ Moisi tɛlǝsɑ-ŋ tɔɣɔ teu tǝcʋŋŋ, nɑ ń lɑkɩ-tɩ tǝtetete. Tɑɑ nyǝnnɑ ŋwɑɑŋ yɑɑ mpǝlɛ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ n kɑ́ wɑɑ nyɑ́ kʋlɑpǝm tǝnɑ tɑɑ. 8 Kʋsǝsɩɩtʋ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ́ tɑɑ fɛtɛ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ. Kɑlǝɣɩ kɑ tɑɑ tɔm kɛ ilim nɑ ɑhoo, nɑ ń tǝŋ-tǝɣɩ teu. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɩɩ lɑnɑ-ŋ. Pǝ́cɔ́ n kɑ́ wɑɑ pǝ tǝnɑ mpi n lɑkɩ tɔ pǝ tɑɑ. 9 Mɑtɔŋ mɑ heelɑ-ŋ sɩ ń tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ nɑ ń nyɔɔ toŋ nɑ? Mpʋ tɔ, tɑɑ nyɑ́. Pǝyele tɑɑ sele pɑɑ pǝcɔ tɔtɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, nyɑ́ Ɩsɔ mɑ́, mɑɑ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ pɑɑ timpiɣi.

Yosuwee tɑɣɑnǝɣɩ Yɑɑtɑnɩ tɛsʋɣʋ tɔm

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosuwee tɔmɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ: 11 Ɩ́ sʋʋ tǝsikile tɑɑ, nɑ ɩ́ heeli sɑmɑɑ sɩ pɑ́ cɑɑ mpɑɑʋ tɔɣɔnɑsɩ. Mpi tɔ, kʋyɛɛŋ tooso ɩ́ tɛɛwɑ tɩɩ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ, nɑ tǝ́ polo nɑ tǝ́ lɛɛkɩ tɛtʋ nti Tɑcɑɑ tɑ Ɩsɔ hɑ-tʋ tɔ. 12 Mpʋɣʋlɛ Yosuwee heelɑ Lupɛŋ nyǝ́mɑ, nɑ Kɑtɩ nyǝ́mɑ, nɑ Mɑnɑsee yǝlɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyǝ́mɑ sɩ: 13 Ɩ́ tɔɔsɩ nti Moisi kɑ heelɑ-mɛ tɔ sɩ, hɛɛsʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ cɑɑkǝnɑ-mɛ, nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ tɛtʋ tǝnɛ. 14 Ɩlɛ mǝ ɑlɑɑ, nɑ mǝ piyɑ, nɑ mǝ tɔlɑ tike kɑ́ cɑɣɑnɑ pɔɣɔ nɑ cǝnɛ tɔɔ. Amɑ pǝ kɑɑsʋɣʋ ɑpɑlɑɑ yoolɑɑ mɛ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ mɩɩ tɛsɩ mǝ tɛɛtʋnɑɑ cɔlɔɣɔ nɑ ɩ́ tɛɛ-wɛɣɛ nɔɣɔ nɑ ɩ́ sǝnɑ-wɛ. 15 Hɑlǝnɑ wɑɑtʋ wei mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ́ yele nɑ pɛlɛ pɑ́ hɛɛsɩ ɩsɩɩ mɛ nɑ tɛtʋ tǝnɛ ɩnɩ tǝ́ pǝsɩ mǝ tǝnɑ mǝ nyǝntʋ tɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ́ kɑ́ mǝlɩ mǝ tɛtʋ nti Tɑcɑɑ tǝmlɛ tʋ Moisi hɑ-mɛ ɩsǝntɔ tɔ tǝ tɑɑ kɛ́ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ cǝnɛ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔwɑ Yosuwee sɩ: Tɩɩ lɑ teitei ɩsɩɩ n tʋɣʋ-tʋ tɔ. Pɑɑ timpiɣi n tilɑ-tʋ, tɩɩ polo kɛ́. 17 Pǝyele tɩɩ nɩɩnɑ-ŋ teu kɛ́, ɩsɩɩ tɩɩ nɩɩkɑɣɑnɑ Moisi tɔ. Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ, ɩsɩɩ ɩ kɑ wɛʋ Moisi wɑɑlɩ tɔ. 18 Ye pǝ cǝpɑ wei nɑ ɩ́ lɑ́ kɑŋkɑntɛ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ ɩ kɑɑ tǝŋ nti n tʋ-tʋ tɔ ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ. Amɑ nyɑɑ nyɔɔ toŋ kɛ́ nɑ ń tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ.

2

Yosuwee tiliɣi feŋlɑɑ nɑɑlɛ kɛ Yeliko

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosuwee kʋsɑ feŋlɑɑ nɑɑlɛɣɛ mukɑɣɑ kɛ Sitim timpi pɑɑ sikɑɑ tɔ sɩ: Ɩ́ polo nɑ ɩ́ feŋ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ ntɩ nɑ Yeliko ɩcɑtɛ. Pɑ tɑlɑ ɩcɑtɛ ntɛ́, ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɛɣɛ ɑhoo. Pɑ yɑɑ ɑlʋ ɩnɩ sɩ Lɑhɑpɩ. 2 Mpʋɣʋlɛ yǝlɑɑ tɑɣɑsɑ Yeliko wulɑʋ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɔmnɑ ntɛɣɛ tɛtʋ feŋuɣu. Hɑlǝnɑ pɑ́ sʋʋ cǝnɛɣɛ ɑhoo ɑnɛ. 3 Tǝnɑɣɑ, wulɑʋ tilɑɑ nɑ ɩ́ heeli Lɑhɑpɩ sɩ: Yǝlɑɑ mpɑ ɩnɩ pɑ wɛ nyɑ́ tɛɣɛ mpʋ tɔ, pɑ kɛ́ tɛtʋ feŋlɑɑ kɛ́. Mpʋ tɔ, lǝsɩ-wɛɣɛ cǝnɛ.

4 Mpʋɣʋlɛ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́ ŋmɛsɑ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ cɔ wulɑʋ tillɑɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ yɑɑ, yǝlɑɑ mpɛ pɑ tɑlɑ mɑ tɛ. Amɑ mɑ tɑ nyɩ-wɛ sɩ le nyǝ́mɑ tɔ. 5 Ahoo yuwɑ nɑ pɑ́ tǝkǝɣɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩ. Mɑ tɑ nyɩ ŋku pɑ tǝŋɑɑ tɔ. Ye ɩ́ tǝŋɑ pɑ wɑɑlɩ kɛ lɔŋlɔŋ, ɩ́ kɑ́ hiki-wɛ.

6 Pǝyele Lɑhɑpɩ kɑ kpɑɑsɑ feŋlɑɑ mpɛɣɛ ɩ kutuluɣu pɑtɑ tɔɔ kɛ́, nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ-wɛɣɛ ŋmʋntʋ nti pɑ yɑɑ sɩ lɛŋɑ tɔ tǝ tɛɛ. yɑɑ sɩ lɛŋ. Pɑ lʋʋkɩ-tǝɣɩ pɔɔŋ kɛ́ Ɩsɩɩ kponkpontu, nɑ pǝ pɔɔŋ nɑ pǝ tokonɑɑ kɛ́ liɣitee wontu kɛ́. 7 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ tillɑɑ kpɑɣɑ mpɑɑʋ ŋku pɑ tɛsǝɣǝnɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ tɔ, nɑ pɑ́ se feŋlɑɑ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ tɑŋlɑɑ tɑɣɑnɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ kɛ tǝkʋɣʋ. 8 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Lɑhɑpɩ kpɑ feŋlɑɑ cɔlɔ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ too, nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: 9 Mɑ nyǝmɑ́ sɩ Tɑcɑɑ tʋwɑ tɛtʋ tǝnɛɣɛ mǝ niŋ tɑɑ. Mǝ sɔɣɔntʋ sʋʋ ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ nyǝ́mɑ kɛ́ nɑ pɑ́ seliɣi. 10 Tǝ nɩɩwɑ ɩsǝnɑ, wɑɑtʋ wei ɩ́ lɩɩ Icipiti tɑɑ tɔ, Ɩsɔ fɑɣɑ Sǝsǝncɑɑsɩ teŋku lʋm tɑɑ, nɑ mɩɩ tɛɛ puɣulɑɣɑ tɔɔ tɔ. Tǝ nɩɩwɑ tɔtɔɣɔ, ɩsǝnɑ ɩ́ kʋwɑ Amolii nyǝ́mɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ Sihoŋ nɑ Oki, nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ pɑ nyǝm tǝnɑɣɑ pɔɣɔ wɑɑlɩ tɔ. 11 Tǝ nɩɩ-tɩ, ɩlɛnɑ tɑ ɑpɑlʋtʋ le-tʋ, nɑ tɑ́ tɛɛ sʋʋkǝnɑ-mɛ. Mpi tɔ, mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tike ntɛ́ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ pǝ tʋ. 12 Pǝnɛntɛ mɑ wiikinɑ-mɛ sɩ, ɩ́ tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ kɑ́ hʋ́lɩ́ mɑ cɑɑ tǝyɑɣɑ kɛ suulu ɩsɩɩ mɑ hʋlʋɣʋ-mɛ tɔ. 13 Ɩ́ lɑ mpi pɩɩ tʋ-m nɑɑni sɩ ɩ kɑɑ kʋ mɑ cɑɑ, nɑ mɑ too, nɑ mɑ tɑɑlʋnɑɑ, nɑ mɑ kɔɣɔnɑɑ, nɑ mɑ newɑɑ nɑ pɑ nyǝmɑnɑɑ tǝnɑ tɔ.

14 Mpʋɣʋlɛ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ cɔ-ɩ sɩ: Ye n tɑ tɑɣɑsɩ tɑ́ tɔm tɑ́ sɔɔlʋ pɩɩwɑɣɑ sɩ tǝ́ sɩ mǝ sǝm, nɑ pǝ́ kɔmɑ nɑ Tɑcɑɑ tʋ tɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ tǝnɛ tɩɩ lɑ-ŋ kʋpɑntʋ kɛ́, tǝ kɑɑ kpɑlɩ nyɑ́ kʋcɔɔʋ.

15 Mpʋɣʋlɛ Lɑhɑpɩ tisɑ ɑpɑlɑɑ mpɛ nɑ ŋmǝnɑɣɑ nɑ ɩ kutuluɣu pǝtote. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, kɩɩ wɛ ɩcɑtɛ koluŋɑ tɔɔ kɛ́. 16 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ tǝŋ pʋɣʋ mpɑɑʋ, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mpɑ pɑ sewɑ mǝ wɑɑlɩ tɔ pɑ́ suli-mɛ. Ɩ́ ŋmɛlɩ pʋɣʋ tɑɑ tǝnɑɣɑ kʋyɛɛŋ tooso nɑ mǝ wɑɑlɩ selɑɑ tǝnɑ tɛ mǝlʋɣʋ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛ ɩ́ kɑ́ tʋ́ mǝ mpɑɑʋ.

17 Ntɛnɑ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyǝnɩ, ɩsǝnɑ n kɑ́ lɑ nɑ tǝ́ tɔkǝnɑ tuunɑʋ mpi n yelɑɑ nɑ tǝ́ tuunɑ tɔɣɔlɔ. 18 Wɑɑtʋ wei tɩɩ sʋʋ tɛtʋ tǝnɛ tǝ tɑɑ tɔ, tǝ́ mɑɣɑnɑ n tʋwɑ ŋmǝnɑɣɑ kʋsɛɛmɑɣɑ nɑ nyɑ́ pǝtote nte n tisinɑ-tʋ ɩsǝntɔ tɔ. Nɑ ń kotɑ nyɑ́ cɑɑ, nɑ nyɑ́ too, nɑ nyɑ́ tɑɑlʋnɑɑ nɑ nyɑ́ newɑɑ, nɑ nyɑ́ cɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 19 Amɑ ye pǝ cǝpɑ pɑ tɑɑ wei nɑ ɩ́ lɩɩ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ, pʋntʋ sǝm kɑ́ wɛɛ ɩ nyʋɣʋ tɔm kɛ́, pǝ tɑɣɑ tɑ́ nyǝntʋ. Tɔfɔ, ye mpɛ ɩnɩ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nyʋɣʋ holɑ-ɩ, ɩlɛ pǝ kɛ́ tɑ tɔm. 20 Amɑ ye n tɑɣɑsɑ tɑ tɔm, ɩlɛ tɑ kɑɑ tɔkɩ tɑ́ nɔɣɔ sɩɩʋ tɔtɔ. 21 Ɩlɛnɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ cɔ sɩ: Pǝ lɑ ɩsɩɩ ɩ́ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

Ɩlɛnɑ ɑlʋ yele feŋlɑɑ nɑ pɑ́ tɛɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tʋ ŋmǝnɑɣɑ kʋsɛɛmɑɣɑ nɑ ɩ pǝtote. 22 Apɑlɑɑ mpɛ pɑ tɑlɑ pɔɔŋ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɛlɩ tǝnɑɣɑ kʋyɛɛŋ tooso. Hɑlǝnɑ mpɑ pɑɑ sewɑ pɑ wɑɑlɩ tɔ, pɑ́ pɛɛkɩ-wɛɣɛ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tǝnɑ kʋ tɑɑ, pɑ tɑ nɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlɩ kpɛtɛ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ feŋlɑɑ mpɛ pɑ mǝlɑɑ nɑ pɑ́ tii pʋɣʋ, nɑ pɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpe nɑ pɑ́ kɛɛsɩ Yosuwee kɛ pǝ tǝnɑ mpi pǝ mɑɣɑnɑ-wɛ tɔ. 24 Nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ tɔtɔ sɩ, pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, Tɑcɑɑ tʋwɑ tɛtʋ tǝnɑɣɑ tɑ niŋ tɑɑ kɛ́. Hɑlǝnɑ tǝ yǝlɑɑ tǝnɑ tɛɛ sʋʋkǝnɑ-tʋɣʋ.

3

Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ tɛsʋɣʋ

1 Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ tǝhulu, ɩlɛnɑ Yosuwee nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ́ kʋlɩ Sitim, nɑ pɑ́ tii Yɑɑtɑnɩ nɔɣɔ, nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tɑŋ sɑɑ wei pɑɑ tɛsɩ tɔ. 2 Kʋyɛɛŋ tooso tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Yosuwee tɔ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ cɔɔ tǝsikile, 3 nɑ ɩ́ heeli sɑmɑɑ sɩ ye pǝ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ́ kɔtǝlɑɑ sǝɣǝlɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ ɑtɑkɑɑ, ɩlɛ pɑɑ wei ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ hu ɩ wɑɑlɩ. 4 Amɑ ɩ́ tɑɑ suli-ɩ kpǝtǝnɑʋ kɛ́, mǝ nɑ-ɩ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ tǝmɑ ɩsɩɩ kilomɛɛtǝlɩ kʋlʋm. Ɩnɩ ɩ́ kɑ́ hʋlǝɣǝnɑ-mɛɣɛ mpɑɑʋ. Mpi tɔ, ɩ́ tɑ tǝŋtɑ-kʋ.

5 Mpʋɣʋlɛ Yosuwee heelɑ yǝlɑɑ sɩ: Ɩ́ lɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ cele tɔɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑ lɑ-mɛɣɛ piti tǝmɑ.

6 Tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ Yosuwee heeli kɔtǝlɑɑ sɩ: Ɩ́ sǝɣǝlɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ sɑmɑɑ kɛ nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ lɑ mpʋ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Yosuwee sɩ: Sɑŋɑ kɛ mɑɑ cɑɑlɩ nyɑ́ nyʋɣʋ kʋsʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɛntɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ nyɩ sɩ mɑɑ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ, ɩsɩɩ mɑɑ wɛʋ Moisi wɑɑlɩ tɔ. 8 Ɩlɛ heeli kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ sǝɣǝlɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ sɩ: Ye ɩ́ tɑlɑ Yɑɑtɑnɩ, ɩlɛ ɩ́ tisi mǝ nɔɔhɛɛ kɛ lʋm tɑɑ nɑ ɩ́ sǝŋ mpʋ.

9 Tǝnɑɣɑ Yosuwee tɔmɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ tuusi nɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ tɔm. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ kɑ́ nyǝnɑ sɩ Weesuɣu tʋ Ɩsɔ wɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ, nɑ ɩnɩ ɩ kɑ́ tɔɣɔnǝɣǝnɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ Hiti nyǝ́mɑ, nɑ Hifi nyǝ́mɑ, nɑ Peliisi nyǝ́mɑ, nɑ Kilikɑɑ nyǝ́mɑ, nɑ Amolii nyǝ́mɑ, nɑ Yepusi nyǝ́mɑ. 11 Ɩ nyǝnɩ, tɛtʋ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ ɑtɑkɑɑ kɑ́ tɛɛ mǝ nɔɣɔ tɔɔ, nɑ ɩ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ kɛ mǝ ɩsɛntɑɑ. 12 Ɩ́ lǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpekɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ kɛ́ yʋlʋ yʋlʋ. 13 Pǝ́ kɔmɑ nɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ sǝɣǝlɑ tɛtʋ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ tɔ pɑ́ lii pɑ nɔɔhɛɛ kɛ lʋm tɑɑ, pɩɩ fɑɣɑ, nɑ pǝ́ yele kpente. Nɑ ɩsɔtɑɑ tɔɔ nyǝm kɔɔ nɑ pǝ́ su sɔsɔm.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ lɩɩ tǝsikile sɩ, pɑ tɛsǝɣɩ pɔɣɔ. Nɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑɑ sǝɣǝlɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ pɛlɛ pɑ wɛ lɔlɔ. 15 Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ kʋmtʋ wɑɑtʋ tǝnɑɣɑ pɔɣɔ suɣi nɑ kɑ́ wɑtǝɣɩ kʋtemiŋ. Pǝ kɔmɑ nɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ ɩnɩ pɑ sǝɣǝlɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ pɑ nɔɔhɛɛ tii lʋm tɑɑ, 16 ɩlɛnɑ pǝ́ cɛ́. Nɑ mpi pǝ lɩɩkɑɣɑnɑ ɩsɔtɑɑ tɔɔ tɔ pǝ́ sǝŋ, nɑ pǝ́ su sɔsɔm kɛ Atɑm tɛɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Sɑɑtɑŋ tɔ pǝ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ lʋm mpi pǝlɛ pǝ kpeŋɑɣɑnɑ teŋku kʋsǝpʋ tɔɔ tɔ, pǝlɛ pǝ cɛ. Nɑ yǝlɑɑ tɛsǝnɑ Yeliko tɔɔ tɔɔ. nɑɑlɩ ɑ hǝlɑ kɛ́. Ɩlɛ nɔɔnɔɔ ɑ lonɑ cɛkǝnɑʋ wɛ kɑtɛ. 17 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔŋnɑ tɛsʋɣʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ wʋlɑɣɑ tɔ, nɑ ɑtɑkɑɑ sǝɣǝllɑɑ nɑ́ɑ́ sǝŋɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtʋ puɣulɑɣɑ nyǝntʋ tɔɔ kɛ́ pɔɣɔ pǝle tɑɑ. Hɑlǝnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ tɛ́ tɛsʋɣʋ.

4

Pɛɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kuluɣu

1 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɛmɑ Yɑɑtɑnɩ kɛ tɛsʋɣʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Yosuwee sɩ: 2 Lǝsɩ pɑ kpekɑ loosi tɑɑ kɛ́ yʋlʋ yʋlʋ. 3 Ɩlɛnɑ ń heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ kuli pǝlɛ pǝlɛ kɛ timpi ɩnɩ kɔtǝlɑɑ sǝŋɑ ɩsǝntɔ tǝcɑ tɔ. Nɑ ɩ́ kpɛŋnɑ timpi ɩ́ kɑ sʋʋ sɑŋɑ ɑhoo ɑnɛ tɔ.

4 Mpʋɣʋlɛ Yosuwee yɑɑwɑ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ ɩnɩ. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ pɔɣɔ tɑɑ, nɑ ɩ́ kuli pǝlɛ pǝlɛ kɛ mǝ nyɔɔŋ tɔɔ. 6 Pɛɛ ɑnɩ ɑ kɑ́ tɔɔsǝɣǝnɑ-mɛɣɛ mpi Ɩsɔ lɑpɑ-mɛɣɛ ɩsǝntɔ tɔ. Ye pǝ kɔmɑ nɑ mǝ piyɑ pɔɔsɩ-mɛ sɩ pɛɛ ɑnɛ ɑ lɑkɩ we? 7 Ɩ́ kɑ́ cɔ-wɛ sɩ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ kɔtǝlɑɑ tɛsɑɣɑnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ Yɑɑtɑnɩ nɑ Tɑcɑɑ yele nɑ lʋm cɛ nɑ pɑ́ tɛsɩ. Ɩlɛ pɛɛ ɑnɛ ɑ kɑ tɔɔsǝɣǝnɑ-mɛɣɛ pǝ tɔm kɛ tɑm tɔɔ.

8 Mpʋɣʋlɛ ɑpɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ ɩnɩ ɩ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Yosuwee kɑ kɛɛsʋɣʋ-wɛ tɔ. Pɑ kulɑ pǝlɛ pǝlɛ kɛ pɑ kpekɑ nyɔɔŋ tɔɔ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu-wɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɛŋnɑ-yɛ nɑ pɑ́ sɩɩ timpi pɑɑ siki ɑhoo ɑnɩ tɔ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosuwee cɑɑ pɛɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɔtɔ, nɑ ɩ́ kɑɑ kɑŋmɑɑɣɑ kɛ pɔɣɔ pile tɑɑ, timpi kɔtǝlɑɑ kɑ sǝɣǝlɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ pɑ́ sǝŋɑɑ tɔ. Nɑ ɑ wɛ tǝnɑɣɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ sǝɣǝllɑɑ sǝŋɑ pɔɣɔ tɑɑ kɛ́ mpʋ. Hɑlǝnɑ yǝlɑɑ tɛ nti Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ heelɑ Yosuwee sɩ ɩ́ tɛlǝsɩ-wɛ tɔ tǝ lɑpʋ, ɩsɩɩ Moisi kɑ kɛɛsʋɣʋ-ɩ tɔ. Pǝ tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ sɑmɑɑ tɛsɩ lɔŋlɔŋ. 11 Pǝ kɔmɑ nɑ sɑmɑɑ tǝnɑ tɛ tɛsʋɣʋ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ sǝɣǝllɑɑ ŋmɑɑ pɑ nɔɣɔ tɔɔ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ nyǝ́mɑ, nɑ Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ nyǝ́mɑ, tɛɛ sɑmɑɑ nɔɣɔ tɔɔ nɑ pɑ́ tɔkɑ pɑ yoou wontu, ɩsɩɩ Moisi kɑ heeluɣu-wɛ tɔ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yoolɑɑ lɩɩwɑ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ, ɩsɩɩ yǝlɑɑ iyisi nɩɩlɛ (40000) nɑ pɑ́ suuwɑ yoou wontu. Nɑ pɑ́ pukinɑ Yeliko tɔɔ kɛ́ timpi tɛtʋ wɛ ɩhǝntɑʋ tɔ. 14 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Tɑcɑɑ tʋwɑ Yosuwee kɛ teeli kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑŋnɑ-ɩ, hɑlǝnɑ ɩ sǝm. Ɩsɩɩ pɑ nyɑŋɑɣɑnɑ Moisi tɔ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Yosuwee sɩ: 16 Heeli kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ sǝɣǝlɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ sɩ pɑ́ lɩɩ pɔɣɔ tɑɑ.

17 Ɩlɛnɑ Yosuwee nɑ́ɑ́ heeli-wɛɣɛ mpʋ. 18 Too ɩsɩɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ sǝɣǝllɑɑ kpɛsʋɣʋ pɑ nɔɔhɛɛ kɛ pɔɣɔ pǝle tɑɑ nɑ pɑ́ sɩɩ kʋteŋ tɔɔ, ɩlɛnɑ lʋm mǝlɩ kpɑkpɑɑ nɑ pǝ́ su nɑ pǝ́ wɑtɩ pɔɣɔ kʋtemiŋ, ɩsɩɩ pɩɩ wɛʋ tɔ. 19 Pɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ wule kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɩɩ pɔɣɔ tɑɑ, nɑ pɑ́ polo pɑ́ siki timpi pɑ yɑɑ sɩ Kilikɑɑ tɔɣɔ Yeliko ɩcɑtɛ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ.

20 Kilikɑɑ tǝnɑɣɑ Yosuwee ŋmɑwɑ pɛɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ wei pɑɑ kulɑ pɔɣɔ tɑɑ tɔ. 21 Mpʋɣʋlɛ ɩ heelɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Ye kʋyɑkʋ ŋku mǝ piyɑ pɔɔsɑ-mɛ sɩ pɛɛ ɑnɛ ɑ nyʋɣʋ suwe? 22 Ɩlɛ ɩ́ kɑ́ kɛɛsɩ-wɛ sɩ tɩɩ tɛsɑ Yɑɑtɑnɩ kɛ wʋlɑɣɑ kɛ́. 23 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, kʋyɑkʋ nɑkʋlǝɣɩ Tɑcɑɑ tɑ Ɩsɔ lɑpɑ nɑ Yɑɑtɑnɩ nyɔɔ nɑ tǝ́ tɛsɩ, ɩsɩɩ ɩ kɑ tɛm lɑpʋ kɛ Sǝsǝncɑɑsɩ teŋku tɑɑ tɔ. 24 Tɑcɑɑ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ nyɩ sɩ ɩ wɛnɑ tomɑ. Ɩlɛnɑ tɑɑ nyɑŋnɑ-ɩ tɑm.

5

1 Tɛtʋ nti pɑ yɑɑkɩ sɩ Amolii tɔ, tǝ ɑwulɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛnɑ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ tɔ, nɑ Kɑnɑɑŋ ɑwulɑɑ mpɑ pɑ kpǝtǝnɑ Metitelɑnee teŋku tɔ. Pɑ tǝnɑ pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ nɩɩ sɩ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ pɔɣɔ nyɔɔ nɑ pɑ́ tɛsɩ. Ɩlɛnɑ pɑ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlɩ-wɛ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔm lɑ-wɛɣɛ sɔɣɔntʋ kɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɛlʋɣʋ kɛ Kilikɑɑ

2 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ tɔmɑ Yosuwee kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ sɩ: Cɑɑ pɛɛ sɛɛsɩ nɑ ń pɛlɩ Ɩsɛɣɛlɩ piitim kʋfɑm pǝnɛ.

3 Ntɛnɑ Yosuwee pɛlɩ-wɛɣɛ teitei, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔɣɔ pulɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ: Pɛlʋɣʋ pulɑɣɑ tɔ kɑ tɔɔ. 4-5 Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɩɩwɑ Icipiti tɔ pɑ pɛlɑ ɑpɑlʋpiyɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɑlɑ yoou pote tɔ. Amɑ pɛlɛ pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ pɑ sǝpɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ pɑ tɑsɑ ɑpɑlʋpiyɑ mpɑɣɑ lʋlʋɣʋ tɔ pɑ tɑ pɛlɩ pɛlɛ. Mpi pǝ tɔɔ Yosuwee pɛlɑ-wɛ tɔɣɔlɛ. 6 Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kisɑ Ɩsɔ kɛ́ nɩɩnɑʋ kɛ́, ɩlɛnɑ pɑ́ cɔɔ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu, nɑ pɑ tɑɑ ɑpɑlʋpiyɑ mpɑ pɑɑ tɑlɑ yoou pote kɛ pɑ Icipiti lɩɩʋ wɑɑtʋ tɔ pɑ́ sɩ́ pɑ tǝnɑ. Mpʋ ɩnǝɣɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtǝnɑ tuunɑʋ sɩ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ keesi tɛtʋ kʋpɑntʋ nti tǝ tɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɔlɑ yem tǝhɔ tɔ. Tǝnɑɣɑ ɩ kɑ sɩɩwɑ pɑ cɑɑnɑɑ kɛ nɔɣɔ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-wɛ. 7 Ɩlɛ pɑ piyɑ kɛ Ɩsɔ lɛɛtɑ pɑ lonte. Pǝ tɔɔ kɛ́ Yosuwee pɛlɑ-wɛ. Mpi tɔ, pɑ tɑɑ pɛlɩ-wɛɣɛ mpɑɑʋ tɑɑ. 8 Pɑ tɛmɑ pɑ looŋɑ tǝnɑɣɑ pɛlʋɣʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɣɑ pɑ tǝcɑɣɑlɛ, hɑlǝnɑ pǝ́ wɑɑ-wɛ. 9 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Yosuwee sɩ: Sɑŋɑ ntɛ́ mɑ kɛɛlɑ mǝ nyɔɔŋ tɔɔ kɛ́ mǝ Icipiti fɛɛlɛ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ hɑ tǝnɛ ɩnǝɣɩ hǝtɛ sɩ Kilikɑɑ (Pɑkɛɛlɑɑ). Nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

Tɛɛʋ ɑcimɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnɑ tɔɣɔʋ kɛ Kɑnɑɑŋ

10 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sikɑ Kilikɑɑ kɛ timpi tɛtʋ wɛ ɩhǝntɑʋ tɔɣɔ Yeliko kiŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɛ tǝnɑɣɑ ɩsɔtʋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti wule tɑɑnɑɣɑ. 11 Tɛɛʋ ɑcimɑ tɛʋ kʋfemuɣu kɛ pɑ cɑɑlɑ tɛtʋ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ tɔɣɔʋ, nɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ wɔ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ pɑ́ sɑlɩ tɔtɔ. 12 Kʋyɑŋkuɣu mɑnnɑ yelɑ hotuɣu pɑ tɑ tɑsɑ-ɩ nɑʋ. Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sʋʋ tɛtʋ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ tɔɣɔʋ.

Tɑcɑɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

13 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Yosuwee wɛ Yeliko cɔlɔ, nɑ ɩ́ kʋsɩ ɩsɛ, ɩlɛ ɩ nɑ́ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋɣʋlɛ nɑ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ lɑɣɑtɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ polɑ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N kɛ́ tɑ́ nyǝŋ yɑɑ tɑ́ kolontu? 14 Mpʋɣʋlɛ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Aɑɩ, mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ kɛ́, nɔɔnɔɔ kɛ́ mɑ kɔmɑ.

Tǝnɑɣɑlɛ Yosuwee hotɑ ɩ tɛɛ, nɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nɑ wentiɣilɛ n kɔmnɑɑ?

15 Kɛlɛnɑ Tɑcɑɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ tɔ Yosuwee sɩ: Wɔɣɔsɩ nyɑ́ ntɑŋkpɑlɑ. Mpi tɔ, timpi tɑɑ n sǝŋɑ mpʋ tɔ, pǝ wɛ kɑtɛ kɛ́.

Ɩlɛnɑ Yosuwee lɑ mpʋ.

6

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛɛkʋɣʋ kɛ Yeliko ɩcɑtɛ

1 Yeliko nyǝ́mɑ kɑ tǝkɑ pɑ ɩcɑtɛ kɛ́ nɑ pɑ́ kɑlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ. Nɔɣɔlʋ ɩɩ sʋʋkɩ, pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ ɩɩ lɩɩkɩ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Yosuwee sɩ: Mɑ tʋɣɩ ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ wulɑʋ nɑ tǝ yoolɑɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑɣɑ nyɑ́ niŋ tɑɑ. 3 Mpʋ tɔ, yoolɑɑ mɛ, ɩ́ tɔ nɑ ɩ́ cɔɔnɑ ɩcɑtɛ ntɛɣɛ tɔm kʋlʋm. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku. Hɑlǝnɑ kʋyɛɛŋ nɑɑtoso tǝcu. 4 Kɔtǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɑ́ tɛɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ sǝɣǝllɑɑ nɔɣɔ tɔɔ. Nɑ pɑɑ wei nɑ ɩ tutuɣu. Pǝ tɑkɩ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule, ɩlɛnɑ ɩ́ cɔɔ ɩcɑtɛ kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋnɑ pɑ tutuuŋ hʋlʋɣʋ. 5 Pǝ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɩɩ tutuuŋ wiiwɑ nɑ ɩ́ cuɣusi, ɩlɛ yǝlɑɑ tǝnɑ kpɛntɩ nɑ pɑ́ yɑɣɑ ɑpɑlʋkɑkiisɑsɩ nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ ti. Ɩlɛnɑ pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei ɩ́ tii pɑ tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ.

6 Mpʋɣʋlɛ Yosuwee kotɑ kɔtǝlɑɑ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ kpɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ mǝ tɑɑ yǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ́ɑ́ tɔkɩ pɑɑ wei nɑ ɩ tutuɣu nɑ ɩ́ tɛɛ nɔɣɔ.

7 Ɩlɛnɑ Yosuwee heeli sɑmɑɑ sɩ: Ɩ́ tɔ nɑ ɩ́ cɔɔ ɩcɑtɛ. Nɑ yoou wontu tɔkǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɔɣɔ tɔɔ.

8 Yosuwee tɛmɑ yǝlɑɑ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ heeluɣu, ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ ɩ́ nɑɑlɩ tɔntɛ, nɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ pɑ tutuuŋ. Nɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ pɑ wɑɑlɩ. 9 Ɩlɛnɑ yoou wontu tɔkǝlɑɑ kɛ tutuuŋ hʋllɑɑ nɔɣɔ tɔɔ. Nɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ pǝ́ hɑŋɑ mpʋ. 10 Ɩlɛnɑ Yosuwee heeli sɑmɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑɑ kiisi, pǝ́cɔ́ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɔɣɔ tɑɑ ɩ́ tɑɑ lɩɩ pɑɑ fǝŋ mɑɣɑmɑɣɑ. Hɑlǝnɑ kʋyɑŋku mɑɑ heeli-mɛ sɩ ɩ́ kiisi tɔ. 11 Mǝ nɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ ɩ kɑ́ cɔɔ ɩcɑtɛ kɛ tɔm kʋlʋm. Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ tesikile nɑ ɩ́ hǝntɩ.

ɑ 2:6 lɛŋ: Lɛŋ, pɑ tɛ ŋmʋntʋ toŋ nyǝntʋ nɑtǝlǝɣɩ pɑ́

ɑ 3:16 Atɑm tɛ: Atɑm tɛ nɑ Sɑɑtɑŋ pǝ kɛ́ ɑcɑlɛɛ kʋpǝnɛɛ

Pɑɑsǝnlɑɑ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

ƖSƐƔƐLƖ

PAASƎNLAA

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ tǝ nɑɑkɩ ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yelɑ Ɩsɔ kɛ́ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ tɔ. Pɑ nɔɣɔ tɔɔ tʋ Yosuwee sǝpɑ. Ɩlɛ pɑ fɛɩnɑ pɑɑsǝnlʋ. Pɑɑ wei ɩ lɑkɑɣɑ ɩsǝnɑ ɩ cɑɑkɩ tɔɣɔ. Amɑ wɑɑtʋ wei pɑ nɩɩkɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ sɔŋ ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsǝnɑ Ɩsɔ tɔɔ nɑ pɑ́ wii. Ɩsɔ nɑɑkɩ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsǝɣɩ pɑɑsǝnlɑɑ nɑ pɑ́ wɑɑsǝɣɩ-wɛ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Pɑɑsǝnlɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sʋʋʋ kɛ Kɑnɑɑŋ nɑ Yosuwee sǝm, titite 1:1–2:10

Ɩsɛɣɛlɩ pɑɑsǝnlɑɑ, titite 2:11–16:31

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ liɣituɣu, titite 17–21

1

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɣɑʋ kɛ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ

1 Yosuwee sǝm wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɔɔsɑ Tɑcɑɑ sɩ pɑ nyǝŋ pɑ kpekɑ tɑɑ nte tɩɩ yoonnɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ kɛ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ. 2 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Yutɑ nyǝntɛ kɛ́. Mpi tɔ, pɛlɛ pɑ niŋ tɑɑ kɛ́ mɑ tʋ tɛtʋ.

3 Mpʋɣʋlɛ Yutɑ kpekǝle nyǝ́mɑ tɔmɑ Simiyɔŋ kpekǝle nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ sǝnɑ-tʋ nɑ tǝ́ yoonɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ nɑ tǝ́ lɛɛkɩ tɛtʋ nti Tɑcɑɑ kɑ́ hɑ-tʋ tɔ. Ye tǝ tɛmɑ tǝnɑ, ɩlɛ tɑ́ɑ́ kɔɔ nɑ tǝ́ sǝnɑ-mɛ nɑ tǝ́ lɛɛkɩ mǝ nyǝntʋ.

Mpʋɣʋlɛ Simiyɔŋ nyǝ́mɑ polɑɑ nɑ pɑ́ sɔɔsɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɔ, 4 nɑ pɑ́ tɛɛ yoou. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tʋ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ nɑ Peliisi nyǝ́mɑ kɛ pɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ kʋ́ yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) kɛ́ Peseke ɩcɑtɛ tɑɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ mɑɣɑnɑ wulɑʋ Atoni-Peseke kɛ Peseke ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ yoonɑ-ɩ. Ɩsǝnɑ pɑ kǝlǝnɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ nɑ Peliisi nyǝ́mɑ tɔɣɔlɛ. 6 Ɩlɛnɑ wulɑʋ se nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-ɩ nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ nɑ pɑ́ sɛtɩ ɩ ɑpɑlʋmpee nɑ ɩ ɑpɑlʋnɔmpee. 7 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ ɩnɩ ɩ tɔmɑ sɩ: Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ sɛtɑ yǝlɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ ɑpɑlʋmpee nɑ pɑ ɑpɑlʋnɔmpee kɛ ḿpʋ́ɣʋ́, nɑ mɑ́ tɔkɩ nɑ cǝɣǝlɑsɩ hotiɣi nɑ pɑ́ cɑlǝsǝɣɩ. Mpi mɑɑ lɑpɑ tɔɣɔ pǝ fɛlǝɣɩ-m.

Ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ Atoni-Peseke kɛ Yosɑlɛm nɑ ɩ́ cɑŋ nɑ ɩ́ sɩ tǝnɑ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ yoonɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ kʋ-wɛ nɑ pɑ́ sɔ ɩcɑtɛ kɛ kɔkɔ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ-tɛ. 9 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ yoonɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ pulɑsɩ tɑɑ, nɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ kɛ́ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ. 10 Ɩlɛnɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ yoonɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Hepǝlɔŋ timpi pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ Alɑpɑ tɛ tɔ. Nɑ pɑ́ kʋ Sesɑyi nyǝ́mɑ, nɑ Ahimɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ Tɑlǝmɑyi nyǝ́mɑ. 11 Pɑ tɛmɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ́ yoonɑ Tepii timpi pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ Kiliyɑtɩ-Sefɛɛ tɔ pǝ nyǝ́mɑ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑlɛpʋ tɔmɑ sɩ: Ye wei ɩ yoonɑ Kiliyɑtɩ-Sefɛɛ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ mɑɑ hɑ-ɩ mɑ pɛɛlɔ Akǝsɑ nɑ ɩ́ lɑ ɑlʋ. 13 Tǝnɑɣɑlɛ Kɑlɛpʋ neu tǝnʋɣʋ nyǝŋ Kenɑsɩ pǝyɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Otiniyɛɛ tɔ, ɩ yoonɑ ɩcɑtɛ ntɛ́ tǝ nyǝ́mɑ nɑ Kɑlɛpʋ hɑ-ɩ ɩ pɛɛlɔ Akǝsɑ nɑ ɩ́ lɑ ɑlʋ. 14 Akǝsɑ sɑɑwɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ɩ pɑɑlʋ sɩ: Mɑɑ sǝlǝmɩ mɑ cɑɑ kɛ tɛtʋ nɑtǝlɩ. Alʋ ɩnɩ ɩ tiinɑ ɩ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ cɑɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛlɛ? 15 Mpʋɣʋlɛ ɑlʋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Hɑɩ, lɑ-m kʋpɑntʋ nɑ ń hɑ-m hilɑ. Mpi tɔ, tɛtʋ nti n hɑ-m ḿpʋ́ɣʋ́ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ tǝ fɛɩ lʋm.

Ɩlɛnɑ ɩ cɑɑ Kɑlɛpʋ nɑ́ɑ́ hɑ-ɩ hilɑ wenɑ ɑ wɛ pǝ tɛɛ tɔ, nɑ ɩsɔtɑɑ nyǝnɑ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi yǝtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Keni nyǝ́mɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑ lɩɩwɑ Yeliko, nɑ pɑ́ polo pɑ́ cɑɣɑ Yutɑ Alɑɑtɩ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ Amɑleke nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ.

17 Mpʋɣʋlɛ Yutɑ nyǝ́mɑ, nɑ Simiyɔŋ nyǝ́mɑ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ yoonɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Sefɑtɩ tɔ nɑ pɑ́ tɔɣɔ pɑ tɛtʋ, nɑ pɑ́ yɔkɩ ɩcɑtɛ tǝnɑŋnɑŋ. Nɑ pɑ́ hɑ-tɛ sɩ Hoomɑ. Ncɑɑlɛ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ. 18 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɑsɑ Kɑsɑ, nɑ Asǝkɑlɔŋ, nɑ Ɩkoloŋ ɑcɑlɛɛ kɛ lɛɛkʋɣʋ, nɑ pɑ́ kpɛnnɑ wenɑ ɑ cɔɔnɑ-yɛ tɔ. 19 Tɑcɑɑ kɑ wɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ hɑlǝnɑ pɑ́ lɛɛkɩ pulɑsɩ tɛtʋ tǝnɑ. Amɑ tɛtʋ ɩhǝntɑʋ tɑɑ nyǝ́mɑ kɛ pɑ tɑ pǝsɩ. Mpi tɔ, pɛlɛ pɑɑ wɛnɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nyǝɣǝtʋ nyǝ́mɑ kɛ́. 20 Ɩlɛnɑ pɑ́ hɑ Kɑlɛpʋ kɛ Hepǝlɔŋ ɩcɑtɛ, ɩsɩɩ Moisi kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Mpi tɔ, ɩnɩ ɩ tɔɣɔnnɑ Anɑkɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ tooso wei ɩ kɑ wɛ tǝnɑ tɔ. 21 Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Yepusi nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ Yosɑlɛm tɔ, pɑ́ nɑ-wɛ pɑ wɛnnɑ mpʋ.

22-23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩfǝlɑyim kpekǝle nɑ Mɑnɑsee nyǝntɛ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ yoonɑ Petɛɛlɩ timpi pɑ yɑɑkɑɣɑ Lusi tɔ, nɑ Tɑcɑɑ sǝnɑ-wɛ. Feŋlɑɑ kɛ pɑɑ cɑɑlǝnɑ tiluɣu kɛ Petɛɛlɩ tɑɑ. 24 Pɛlɛ pɑ tɑlɑɑ nɑ pɑ́ sulinɑ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Hʋlɩ-tʋɣʋ timpi tɔɔ ɩcɑtɛ koloosi topilinɑɑ tɔ, tɩɩ nyɩ nyɑ́ tɔɔ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ hʋlɑ-wɛɣɛ tǝsʋʋlɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ nɑ pɑ́ kʋ́ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ. Amɑ pɑ yelɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ. 26 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ polɑ Hiti nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ ŋmɑ́ ɩcɑtɛ nɑ ɩ́ yɑɑ-tɛ sɩ Lusi, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

27 Mɑnɑsee nyǝ́mɑ nɑ́ tɑ́ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Pɛtɩ-Seyɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ Tɑɑnɑkɩ nyǝ́mɑ, nɑ Tɔɔɔ nyǝ́mɑ, nɑ Ɩpeleyɑm nyǝ́mɑ, nɑ Mekito nyǝ́mɑ, nɑ pǝ ɑcɑlɛɛ wenɑ ɑ cɔɔnɑ-yɛ tɔ. Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ kɑ wɛ tǝnɑɣɑ tɑm kɛ́. 28 Pɑɑ nɑ wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ yoo toŋ kɛ teu tɔ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ pɑ koloosi ɑcɑlɛɛ. Ye pǝ tɑɣɑ sǝkpenɑ pɑɑsi.

29 Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ nɑ́ tɑ́ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Kesɛɛ tɔ, pɑ nɑ-wɛ pɑ wɛnnɑ.

30 Sɑpulɔŋ nyǝ́mɑ nɑ́ tɑ́ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Kitǝlɔŋ nɑ Nɑhɑlɑlɩ tɔ. Amɑ tǝmɑ kɛ́ pɑ tʋ-wɛ nɑ pɑ́ nɑ-wɛ pɑ wɛ mpʋ.

31 Asɛɛ nyǝ́mɑ nɑ́ tɑ́ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Ako nyǝ́mɑ, nɑ Sitɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ Alɑpʋ nyǝ́mɑ, nɑ Akǝsipɩ nyǝ́mɑ, nɑ Helǝpɑ nyǝ́mɑ, nɑ Afikɩ nyǝ́mɑ, nɑ Lehopɩ nyǝ́mɑ. 32 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ́ nɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ pɑ cɑɣɑ pɛlɛ pɑ tɛtʋ tɑɑ.

33 Nɛfǝtɑli nyǝ́mɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ nɑ Pɛtɩ-Anɑtɩ tɔ. Amɑ tǝmɑ kɛ pɑ tʋ-wɛ nɑ pɑ́ nɑ-wɛ pɑ́ wɛɛ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amolii nyǝ́mɑ tɔɣɔnɑ Tɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ kpɑ pulɑsɩ tɑɑ. Pɑ tɑ yele-wɛ nɑ pɑ́ cɑɣɑ tɛtʋ ɩhǝntɑʋ tɑɑ. 35 Ɩlɛnɑ Amolii nyǝ́mɑ sɑɑlɩ Hɑɑ-Hɛlɛsɩ pʋɣʋ tɑɑ nɑ Ayɑlɔŋ nɑ Sɑɑlǝpim. Amɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ, nɑ Mɑnɑsee nyǝ́mɑ ŋmɑkǝlɑ-wɛ nɑ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ tǝmɑ. 36 Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɛtʋ toŋɑ fɑɣɑnɑ Pǝcɛsɩ tontoŋle tɔɔ kɛ́ Selɑ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ.

2

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ ɩ yǝlɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu lɩɩnɑ Kilikɑɑ, nɑ ɩ́ polo timpi pɑ yɑɑ sɩ Pokim tɔ. Nɑ ɩ́ tɔ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Mɑ lǝsɑ-mɛɣɛ Icipiti nɑ mɑ́ ponɑ-mɛɣɛ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ mɑɑ heelɑ mǝ cɑɑnɑɑ nɑ tuunɑʋ sɩ mɑɑ hɑ-mɛ tɔ. Hɑlɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ nɑ mɑ́ sɩɩ sɩ mɑ kɑɑ yɔkɩ mɑ́ nɑ mɛ tɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ. 2 Nɑ mɑ heelɑ-mɛ sɩ mǝ nɑ tɛtʋ tǝnɛ tǝ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ pɛɛlɩ nɔɣɔ nɑkǝlɩ. Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ yɔkɩ pɑ tɩɩŋ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ɩ́ tɑ́ nɩɩ mɑ tɔm. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɑpɑ mpʋ? 3 Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo sɩ mɑ kɑɑ tɔɣɔnǝɣɩ tɛtʋ tǝnɛ tǝ yǝlɑɑ nɑ mɩɩ tǝŋǝɣɩ. Amɑ mǝ nɑ-wɛ ɩ́ kɑ́ wɛɛnɑ mpʋ, nɑ pɑ tɩɩŋ pǝsɩ-mɛɣɛ kɑtɔsɩ.

4 Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu tɛmɑ tɔm ntǝɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tʋlɩ nɔɔsɩ nɑ pɑ́ wiiki. 5 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ hɑ lonte ntɛɣɛ hǝtɛ sɩ Pokim. Wiilɑɑ tɛɣɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑpɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑsɩ.

Yosuwee sǝm

6 Wɑɑtʋ wei Yosuwee tɑɑ sǝtɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yelɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Sikɛm, ɩlɛnɑ pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛtʋ nti ɩ hikɑɑ tɔ tǝ tɑɑ. 7 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑpɑ Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ́, hɑlǝnɑ Yosuwee sǝm. Nɑ pɑ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ kɛ mpʋ, nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ nɑnɑ pɑ ɩsǝpǝle kɛ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ wenɑ Tɑcɑɑ lɑpɑ-wɛ tɔ, pɛlɛ pɑ polo pɑ sɩ tɔtɔ. 8 Tɑcɑɑ tǝmlɛ tʋ Yosuwee pɩɩsɩ yoosɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɑɑnʋwɑ (110) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́. 9 Ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ tɛtʋ nti pɑ hɑ-ɩ tɔ, tǝ tɑɑ kɛ́ Timnɑtɩ-Helɛsɩ kɛ Ɩfǝlɑyim pulɑsɩ tɑɑ kɛ́ Kɑɑsɩ pʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosuwee pɔɔlɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ sǝpɑ tɔtɔ. Amɑ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ nɑ́ tɑ́ɑ́ cɛkǝnɑ Tɑcɑɑ, nɑ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ wenɑ ɩ kɑ lɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɔwɑ Ɩsɔ sɛɛʋ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Pɑ lɑɑkɑɣɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑlǝnɑɑ tɔɣɔ. 12 Pɑ lɔwɑ pɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ lǝsɑ-wɛɣɛ Icipiti tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ lɑɑkɑlɩ mǝlɩ piitimnɑɑ mpɑ pɑ hɛkʋ pɑ wɛ mpʋ tɔ pɑ tɩɩŋ tɔɔ, nɑ pɑ́ luŋiɣi-ɩ. Tǝnɑɣɑ pɑ kʋsǝnɑ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 13 Pɑ lɔ-ɩ kɛ́ nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ ɑpɑlʋ nyǝŋ wei pɑ yɑɑkɩ sɩ Pɑɑlǝnɑɑ tɔ, nɑ ɑlʋ nyǝŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Asǝtɑtǝnɑɑ tɔ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑɑ huunɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ yele-wɛ nɑ lɛɛkǝlɑɑ lɛɛkɩ pɑ nyǝm tǝnɑ. Nɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ pɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ nɑ pɑ́ kǝlɩ-wɛ. 15 Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ pɑ sulɑ yoou Tɑcɑɑ yeki kɛ́ nɑ pɛlɛ pɑ́ tɔɣɔnɩ-wɛ. Ɩsɩɩ ɩ kɑ tɛm-wɛɣɛ heeluɣu nɑ tuunɑʋ tɔ. Tǝnɑɣɑlɛ pɑ lɑŋɑ wɑkǝlɑɑ tǝtɔɣɔtɔɣɔ. 16 Kɛnɑ Tɑcɑɑ nɑ́ɑ́ kpɑɑkɩ pɑ tɑɑ kɛ́ pɑɑsǝnlɑɑ sɩ pɛlɛ pɑ́ wɑɑsɩ-wɛɣɛ lɛɛkǝlɑɑ mpɛ pɑ niŋ tɑɑ. 17 Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kisɑ pɛlɛɣɛ nɩɩnɑʋ nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ nɑ pɑ́ luŋiɣi-ɩ. Tǝnɑɣɑ pɑ yelinɑ pɑ cɑɑnɑɑ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɔ pɑ mpɑɑʋ kɛ lɔŋ, nɑ pɑ́ kisi-wɛɣɛ kɛɛnɑʋ. 18 Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ Tɑcɑɑ kpɑ-wɛɣɛ pɑɑsǝnlʋ, ɩ wɛ pʋntʋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ nɑ ɩ́ yɑkɩ-wɛɣɛ pɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ, hɑlǝnɑ ɩ sǝm. Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, ye pǝ kɔmɑ nɑ pɑ ŋmɑkǝllɑɑ nyǝŋsǝɣɩ pɑ ɩsɛ nɑ pɑ́ sɑlǝmǝɣɩ, pɑ pǝtɔɔtǝlɛ kpɑɑkɩ Tɑcɑɑ kɛ́. 19 Amɑ pǝ kɔŋ nɑ pɑɑsǝnlʋ sɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́ mǝlʋɣʋ, nɑ pǝ́ kǝlɩ pɑ cɑɑnɑɑ. Nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ nɑ pɑ luŋiɣi-ɩ. Nɑ pɑ́ tɔkɑ tɑm kɛ́ pɑ kɑŋkɑntɛ, nɑ pɑ yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ.

Tɑcɑɑ mɑɣɑsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ ɩ nɑɑ pɑ wɑɑlɩ

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Tɑcɑɑ tɑɑ huunɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ yɔkɑ mɑ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ nɑ pɑ cɑɑnɑɑ tɩɩ pɛɛlɑɑ tɔ, nɑ pɑ́ kisi-m nɩɩnɑʋ. 21 Mpʋ tɔ, mɑ kɑɑ tɔɣɔnɩ piitimnɑɑ mpɑ Yosuwee tɑɑ tɛ́ tɔɣɔnʋɣʋ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sǝkɩ tɔ, pɑ tɑɑ kʋlʋm. 22 Piitimnɑɑ mpɛɣɛ mɑɑ nɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ sɩ pɑɑ nɩɩnɑ-m nɑ pɑ́ tǝŋ mɑ luɣu nyǝntʋ ɩsɩɩ pɑ cɑɑnɑɑ lɑpʋ tɔ yɑɑ ɩsǝnɑ.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yelɑ piitimnɑɑ mpɑ ɩ tɑɑ tʋ Yosuwee niŋ tɑɑ sɩ ɩ́ tɔɣɔnɩ tɔ nɑ pɑ́ hɛɛsɩ. Ɩ tɑ hulinɑ pɑ tɔɣɔnʋɣʋ.

3

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yelɑ piitimnɑɑ mpɛɣɛ tɔɣɔnʋɣʋ sɩ ɩ mɑɣɑsǝɣǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɑɑ nyɩ pɑ́ nɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ pɑ yooŋ tǝnɑ tɔ. 2 Tɑcɑɑ cɑɑkɑɣɑ kɛ́ sɩ mpɑ ɩnɩ pɑ tɑɑ nyɩ yoou kɛ mpʋ tɔ, pɑ́ nyɩ-kʋ. 3 Piitimnɑɑ mpɑ pɩɩ kɑɑsɑ tɔɣɔnʋɣʋ tɔɣɔlɛ Filiisi nyǝ́mɑ ɑcɑlɛɛ kɑkpɑsɩ, nɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ Sitɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ Hifi nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Lipɑŋ pʋɣʋ tɑɑ kɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Pɑɑlɩ-Hɛɛmɔŋ pʋɣʋ nɑ pǝ́ polo Lepo-Hɑmɑtɩ tɔ. 4 Mpɛ ɩnǝɣɩ Tɑcɑɑ cɑɑkɑɣɑ sɩ ɩ nɑɑkǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ sɩ pɑɑ tɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ nti ɩ kɑ yelɑɑ nɑ Moisi tʋ pɑ cɑɑnɑɑ tɔ yɑɑ pɑ kɑɑ tɔkɩ. 5 Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɛ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ nɑ Hiti nyǝ́mɑ nɑ Amolii nyǝ́mɑ nɑ Peliisi nyǝ́mɑ nɑ Hifi nyǝ́mɑ nɑ Yepusi nyǝ́mɑ pɑ hɛkʋ. 6 Pɛlɛ pɑ hɑɑkɑɣɑnɑ-wɛɣɛ pɑ pɛɛlɑɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ ɑlɑɑ, nɑ mpɛ pɑ́ hɑɑkɩ pɛlɛɣɛ pɑ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ lɑɑkɩ pɑ tɩɩŋ.

ƖSƐƔƐLƖ PAASƎNLAA

Otiniyɛɛ

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Pɑ kisɑ Ɩsɔ kɛ́ sɛɛʋ nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑkɩ sɩ Pɑɑlǝnɑɑ nɑ Aselɑnɑɑ tɔ. 8 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ tɑɑ huunɑ-wɛ nɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ Mesopotɑmi wulɑʋ Kusɑŋ-Lisɑtɑyim niŋ tɑɑ. Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ ŋmɑkǝlɩ-wɛɣɛ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ tǝcu. 9 Kɛlɛnɑ pɑ́ wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ yɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ lǝsɩ Kɑlɛpʋ neu tǝnʋɣʋ nyǝŋ Kenɑsɩ pǝyɑlʋ Otiniyɛɛ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Feesuɣu tii ɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ polo ɩ́ yoonɑ wulɑʋ Kusɑŋ-Lisɑtɑyim nɑ ɩ́ kǝlɩ-ɩ. 11 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɛɛsɩ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Otiniyɛɛ sǝpɑ.

Ɩhuti

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑsɑ lɑpʋ kɛ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ yele nɑ Mowɑpʋ wulɑʋ Ɩkoloŋ kʋlɩ pɑ tɔɔ. 13 Ɩ polɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ sɔɔsɩ Amoni nyǝ́mɑ nɑ Amɑleke nyǝ́mɑ pɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ yoonɑ-wɛ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ Yeliko ɩcɑtɛ. 14 Pɩɩsɩ pǝlefɛɩ hiu tǝcu kɛ́ Mowɑpʋ wulɑʋ ŋmɑkǝlɑ-wɛ. 15 Pɑ wiinɑ Tɑcɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ Pɛncɑmɛɛ kpekǝle tɑɑ tʋ Kelɑɑ pǝyɑlʋ mpʋtʋ Ɩhuti sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ.

Kɛlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɛlɑ Ɩhuti kɛ kʋcɔɔʋ sɩ ɩ́ ponɑ Mowɑpʋ wulɑʋ. 16 Ntɛnɑ Ɩhuti cɑɑ lɑɣɑtɛ nte tǝ wɛ lɔŋ kɛ tɑɑ nɑ wɑɑlɩ, nɑ tǝ́ tɑɣɑlɑ ɩsɩɩ mpiiŋ nɑɑlɛ tɔ, nɑ ɩ́ sʋsɩ-tɛɣɛ ɩ tokonɑɑ tɛɛ nɑ ɩ ntɔɣɔŋ tɔɔ. 17 Mpʋɣʋlɛ ɩ cɛlɑ wulɑʋ kɛ ɩ kʋcɔɔʋ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ kɛ kʋyɑsʋlʋ kɛ tǝmɑm. 18 Ɩ tɛmɑ-ɩ cɛlʋɣʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ kɔnɑ kʋcɔɔʋ ŋkʋ tɔ pɑ́ lɩɩ. 19 Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ tɑlɑ pɛɛ wenɑ pɑ sikɑ Kilikɑɑ cɔlɔ nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tɔ, ɩlɛnɑ Ɩhuti mǝlǝnɑ ɩ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ polo wulɑʋ kiŋ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ, mɑɑ wɛnɑ fɑɑciyɑ nɑkǝlɩ sɩ mɑ nɑɑkɩ-ŋ mɑ́ nɑ-ŋ tɑ́ tike.

Ɩlɛnɑ wulɑʋ lǝsɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ. 20 Atɛ nɑ ɩsɔ nɑŋ ŋku kʋ niɣitɑ teu tɔ kʋ tɑɑ kɛ́ ɩ kɑ wɛɛ. Ntɛnɑ Ɩhuti kpǝtǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ heelɑ-m tɔm sɩ mɑ́ heeli-ŋ.

Tǝnɑɣɑlɛ wulɑʋ kʋlɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ. 21 Ɩlɛnɑ Ɩhuti kpɛɛ ɩ lɑɣɑtɛ nɑ mpʋtʋ nɑ ɩ́ sɔ wulɑʋ lotu tɑɑ. 22 Nɑ tǝ́ sʋʋ tǝ tǝnɑ, nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́, nɑ ɩ́ yele-tɛɣɛ mpʋ nɑ nim wɑɑsɩ tǝ tɔɔ. 23 Ɩ tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩnɑ wɑɑlɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ tǝkɩ nɑ ɩ́ kɑlǝsɩ. 24 Ɩ tɛɛwɑ ɩlɛnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ polo pɑ mɑɣɑnɑ pǝ kɑlǝsɑ mpʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ pɑ tɑɑ sɩ wulɑʋ lɩɩkɩ ɩ ɑwɑlɩ kɛ́. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑŋɑɑ nɑ pɑ́ kɑ́ ɩ fɛɩ tʋlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ́ tʋlɩ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ pɑ cɑɑ hǝntɑ ɑtɛ nɑ ɩ sǝpɑ. 26 Wɑɑtʋ wei pɑ tɑŋɑ mpʋ tɔɣɔ Ɩhuti sewɑ nɑ ɩ́ tɛɛ pɛɛ tǝyɔkǝlɛ, nɑ ɩ́ polo ɩ́ ŋmɛlɩ Seyilɑ. 27 Ɩ tɑlɑ Ɩfǝlɑyim pɔɔŋ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɣɑ ɑpɑlʋ tutuɣu, nɑ ɩ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ nɔɣɔ nɑ pɑ́ tii pulɑsɩ. 28 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ tǝŋ mɑ wɑɑlɩ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ tʋ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́ mǝ kolontunɑɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ kɛ́.

Ɩlɛnɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ nyɑlɑ-wɛɣɛ Yɑɑtɑnɩ tǝtɛsǝlɛ, nɔɣɔlʋ tɑ fiti. 29 Kʋyɑŋku pɑ kʋ Mowɑpʋ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) kɛ́ nɔɣɔlʋ tɑ tʋlɩ. 30 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ŋmɑkǝlɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ tɛtʋ hɛɛsɩ pɩɩsɩ nɩɩnɑɑsɑ tǝcu.

Sɑmkɑɑ

31 Anɑtɩ pǝyɑlʋ Sɑmkɑɑ lɛɛtǝnɑ Ɩhuti lonte tɑɑ. Ɩnɩ ɩ kʋnɑ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ yǝlɑɑ nɑsǝtoso (600) nɑ nɑʋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́. Ɩ́lɛ́ ɩ wɑɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔtɔɣɔ.

4

Tepolɑ nɑ Pɑlɑkɩ

1 Ɩhuti sǝpɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑsɑ lɑpʋ kɛ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tʋ-wɛɣɛ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ wulɑʋ Yɑpɛŋ wei ɩ tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Hɑsɔɔ tɔ ɩ niŋ tɑɑ. Ɩ yoou wulɑʋ kɛ pɑ yɑɑkɑɣɑ Siselɑ nɑ ɩ́ wɛ Hɑlose-Koyim. 3 Yɑpɛŋ ɩnɩ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ kɑ wɛ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ (900) kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nyǝŋsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɛ kɛ pɩɩsɩ hiu tǝcu. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ.

4 Lɑpitɔtɩ ɑlʋ Tepolɑ kɑ kɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɑ ɩ́ hʋʋkɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɑ tɔmnɑɑ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ. 5 Petɛɛlɩ nɑ Lɑmɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Tepolɑ Pɑɑʋ kɛ Ɩfǝlɑyim pʋɣʋ tɑɑ tɔɣɔ ɑlʋ ɩnɩ ɩ pukɑɣɑ nɑ ɩ́ cɑkɩ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔmnɑɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Tepolɑ ɩnɩ ɩ tilɑ Apinowɑm pǝyɑlʋ Pɑlɑkɩ kiŋ kɛ Ketɛɛsɩ kɛ Nɛfǝtɑli tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ ń lǝsɩ Nɛfǝtɑli nɑ Sɑpulɔŋ pǝ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ ɑpɑlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) nɑ ń ponɑ-wɛɣɛ Tɑpɔɔ pʋɣʋ tɔɔ. 7 Mɑɑ yele nɑ Yɑpɛŋ yoolɑɑ wulɑʋ Siselɑ kuu ɩ yoolɑɑ nɑ ɩ kɛɛkɛnɑɑ nyǝɣǝtʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ lɩɩ Kisɔŋ lɔɔʋ tɑɑ sɩ pɑ yookinɑ-ŋ, ɩlɛnɑ mɑ́ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ.

8 Tǝnɑɣɑlɛ Pɑlɑkɩ cɔwɑ Tepolɑ sɩ: Ye mɑ nɑ-ŋ tɩɩ ponɑ, ɩlɛ mɑɑ polo. Amɑ ye n kɑɑ polo, ɩlɛ mɑɑ puki. 9 Mpʋɣʋlɛ Tepolɑ sɩ: Mɑ nɑ-ŋ tɩɩ polo yɑɑ. Amɑ pɑɑ n tɑlɑ timpi nɔɣɔlʋ kɑɑ sɑ-ŋ kɛ́. Mpi tɔ, ɑlʋ niŋ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ Siselɑ.

Ɩlɛnɑ Tepolɑ kʋlɩ nɑ ɩ́ nɑ Pɑlɑkɩ pɑ́ tɛɛ Ketɛɛsɩ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑkɩ kpeɣelɑ Nɛfǝtɑli nɑ Sɑpulɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) tisi sɩ pɑɑ tǝŋɩ-ɩ, nɑ Tepolɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ɑ́ polo tɔtɔ. 11 Keni tʋ Hepɛɛ kɑ fɑɣɑnɑ Keni nyǝ́mɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ Moisi yǝtɩ Hopɑpɩ pǝyɑlɑɑ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo ɩ́ siki Sɑɑnɑnim tɩɩŋ sɔsɔɔŋ tɛɛ kɛ́ Ketɛɛsɩ kiŋ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Siselɑ nɩɩwɑ sɩ Apinowɑm pǝyɑlʋ kpɑwɑ Tɑpɔɔ pʋɣʋ tɔɔ. 13 Ɩlɛnɑ ɩ́ koti ɩ yoolɑɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ (900) kɛ́ Hɑlose nɑ pɑ́ tɛɛ Kisɔŋ lɔɔʋ tɑɑ. 14 Ntɛnɑ Tepolɑ tɔ Pɑlɑkɩ sɩ: Polo pɑ tɔɔ, sɑŋɑ kɛ Tɑcɑɑ tʋɣɩ Siselɑ kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ, nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ́ wɛɛnɑ nyɑ́ wɑɑlɩ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑlɑkɩ tiiwɑ Tɑpɔɔ pʋɣʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ yoolɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000). 15 Pɑ nikɑ yoou, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ yele nɑ Siselɑ yoolɑɑ nɑ ɩ kɛɛkɛnɑɑ pɑ́ kuu-tɛ. Hɑlǝnɑ Siselɑ lɩɩ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ se nɔɔhɛɛ. 16 Ɩlɛnɑ Pɑlɑkɩ tʋ ɩ kolontunɑɑ nɑ pɑ kɛɛkɛnɑɑ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ tɑnɑ-wɛɣɛ Hɑlose. Nɑ ɩ́ hɛɛlɩ pɑ yoolɑɑ tǝnɑ pǝ tɑ sɔɔ pɑɑ ɩlɔɣɔʋ pǝyɑɣɑ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Siselɑ sewɑ nɑ ɩ́ polo Keni tʋ Hepɛɛ ɑlʋ Yɑyɛɛ tɛ. Mpi tɔ, wulɑʋ Yɑpɛŋ yǝlɑɑ nɑ Hepɛɛ nyǝ́mɑ pɑɑ wɛ tǝmɑ nɑ leleŋ kɛ́. 18 Ɩlɛnɑ Yɑyɛɛ lɩɩ nɑ ɩ́ sǝŋ Siselɑ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, sʋʋ mɑ tɛ cǝnɛ, tɑɑ nyɑnɑ pʋlʋ.

Siselɑ sʋʋwɑ Yɑyɛɛ cokǝle tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ hǝntɩ nɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́ wɑɑsɩ ɩ tɔɔ kɛ́ pʋʋɣʋ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔmɑ-ɩ sɩ: Lʋkɔtʋ tɔkɑ-m kɛ́, hɑ-m lʋmɑɣɑ nɑ mɑ́ nyɔɔ.

Ɩlɛnɑ ɑlʋ cosi nɑɑlǝm kɛ huluɣu tɑɑ nɑ ɩ́ hɑ-ɩ nɑ ɩ nyɔɔ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-ɩ pʋʋɣʋ wɑɑsʋɣʋ.

20 Mpʋɣʋlɛ Siselɑ tɔmɑ ɑlʋ ɩnɩ sɩ: Sǝŋ cokǝle nɔnɔɣɔ, nɑ wei ɩ́ pɔɔsɑ-ŋ sɩ nɔɣɔlʋ wɛ cǝnɛ? Ɩlɛ n cɔ sɩ, ɑɑɩ.

21 Siselɑ kɑ kɑwɑɣɑ tǝtɔɣɔtɔɣɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ too ɩsɩɩ ɩ sǝpɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yɑyɛɛ kpɑɣɑ pɔɔŋ cokǝle kɑŋkɑnɑɣɑ nɑ kɑŋkɑnʋɣʋ, nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ-ɩ tǝhɛɛ nɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ ɩ lǝkpɑɣɑsɑɣɑ tɔɔ nɑ ɩ́ kɑ́ nɑ ɩ́ kpǝnɑ tɛtʋ nɑ Siselɑ sɩ. 22 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Pɑlɑkɩ sewɑ Siselɑ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ tɑlɑ Yɑyɛɛ tɛ nɑ Yɑyɛɛ lɩɩ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ. Kɔɔ, mɑɑ hʋlɩ-ŋ yʋlʋ wei n pɛɛkǝɣɩ tɔ.

Pɑlɑkɩ sʋʋ cokǝle tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ ɩ hǝntɑ ɑtɛ tǝcɔmm, nɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ tʋʋ ɩ lǝkpɑɣɑsɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ sǝpɑ.

23 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɩ Kɑnɑɑŋ wulɑʋ Yɑpɛŋ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑɑsɑ pɑ tǝɣɩ teu nɑ tǝhɛɛ tǝhɛɛ pɑ́ kɔɔ pɑ́ tɛɛsǝnɑ Kɑnɑɑŋ wulɑʋ kɛ kʋɣʋ.

5

Tepolɑ pɑ ɑkɑɩtʋ kɑwǝyɑɣɑ

1 Kʋyɑkʋ ŋku Tepolɑ nɑ Apinowɑm pǝyɑlʋ Pɑlɑkɩ pɑ kǝlɑ Siselɑ tɔɣɔ pɑ mɑpɑ kɑwǝyɑɣɑ sɩ:

2 Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ponɑ sɑmɑɑ kɛ yoou.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Sɑmɑɑ yoonɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

3 Awulɑɑ sɔsɑɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ yoo.

Awulumpiyɑ mɛ, mɩɩ welisi yoo.

Mɑ sɑŋ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ.

4 Tɑcɑɑ lɩɩnɑ Seyii pʋɣʋ,

ɩlɛnɑ tɛtʋ sʋʋ seluɣu.

Ɩ́ lɩɩ Ɩtɔm tɛtʋ tɑɑ,

ɩlɛnɑ tɛʋ nɑ́ɑ́ nɩɩ.

5 Sinɑyi pʋɣʋ selɑ sɔsɔm kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ,

pɔɔŋ selɑɑ tǝpǝŋŋ kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ.

6 Anɑtɩ pǝyɑlʋ Sɑmkɑɑ pɔɔlɛ tɑɑ

yǝlɑɑ cɑɑsɩ yɑ yem kɛ́ tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

Yɑyɛɛ pɔɔlɛ tɑɑ,

tɔntɑɑ tǝŋɑɣɑ mpɑɑŋ kpɑɩ nyǝŋ kɛ́.

7 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ fɛɩnɑ nyʋɣʋ tʋ,

kɛnɑ Tepolɑ kʋlɩ ɩ nɑɑsɩ tɑɑ.

Pɑ tɑɑ fɛɩnɑ ɑkɑ nɔɣɔlʋ

ɩlɛnɑ pɑ too Tepolɑ kʋlɩ.

8 Tɩɩŋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lǝsɑɑ

ɩlɛnɑ yoou nɑ́ɑ́ tii tǝkpili.

Yoolɑɑ tuutuumɑ mɛ, kpɑ́lʋ́ɣʋ́ fɛɩ.

Yoolɑɑ sɑmɑɑ mɛ, ŋmɑntɑɑɣɑ fɛɩ.

9 Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛ, mɑ sɑmɑ.

Luɣu kʋlʋmʋɣʋ yoolɑɑ mɛ, mɑ sɑmɑ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

10 Awulɑɑ sɔsɑɑ mɛ, ɩ́ pǝsǝnɑ lɑɑkɑlɩ.

Apilɑ mɛ, ɩ́ pǝsǝnɑ lɑɑkɑlɩ.

Kʋnyɔntʋnɑɑ mɩɩ pǝsǝnɑ lɑɑkɑlɩ.

11 Lʋm lulɑɑ ɩ́ sɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ kʋpɑntʋ tɔɔ.

Ɩ́ sɑmɩ-ɩ kʋpɑntʋ nti ɩ lɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɔ tǝ tɔɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ cɑɣɑ tǝpɑmm tɔ ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

12 Tepolɑ, Tepolɑ kʋlɩ nɑ ń wɑɑsɩ.

Kʋlɩ nɑ ń mɑ kɑwǝyɑɣɑ.

Apinowɑm pǝyɑlʋ Pɑlɑkɩ kʋlɩ.

Kʋlɩ, nɑ ń cɛ Ɩsɛɣɛlɩ sɑlǝkɑtʋnɑɑ.

13 Kɑɑsǝlɑɑ nɑ́ kǝlɑ ɑkɑnɑɑ.

Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ mɑ́ kǝlɩ ɑkɑnɑɑ.

14 Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ polɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ.

Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ polɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ.

Awulɑɑ sɔsɑɑ lɩɩnɑ Mɑkii.

Yoolɑɑ ɑkewenɑɑ nɑ́ lɩɩnɑ Sɑpulɔŋ.

15 Ɩsɑkɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝŋɑ Tepolɑ nɑ Pɑlɑkɩ.

Ɩsɑkɑɑ yoolɑɑ sɔɔsɑ Tepolɑ pɑ tɔɔ,

pɑ kpɛntɑ tɔntɛ nɑ pɑ́ polo tɛtɛkǝlɛ tɑɑ.

Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ, Lupɛŋ nyǝ́mɑ nɑ́ pɑɑsǝnɑ tɔmnɑɑ hɔm kɛ́.

16 Lupɛŋ nyǝ́mɑ pɑɑsǝnɑ kɑlǝkǝŋ wulɑ nɩɩʋ suwe?

Pɑ pɑɑsǝnɑ tɔmnɑɑ hɔm kɛ́.

17 Kɑtɩ nyǝ́mɑ tɑ kɔɔ, pɑ sɑɑlɑ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ.

Tɑŋ nyǝ́mɑ tɑ kɔɔ, pɑ sɑɑlɑ kpɩɩlǝŋ tɑɑ.

Asɛɛ nyǝ́mɑ tɑ kɔɔ, pɑ sɑɑlɑ teŋku nɔɣɔ.

18 Sɑpulɔŋ nyǝ́mɑ nɑ́ tisɑɑ nɑ pɑ́ mʋ sǝm.

Nɛfǝtɑli nyǝ́mɑ nɑ́ tisɑɑ nɑ pɑ́ polo tǝyoole.

19 Awulɑɑ sɔsɑɑ lɩɩ yoou.

Kɑnɑɑŋ ɑwulɑɑ lɩɩ yoou.

Pɑ lɩɩwɑ sɩ pɑ yookinɑ Tɑnɑkɩ.

Pɑ yookinɑ Tɑnɑkɩ kɛ Mekito lʋm nɔɣɔ.

Pɑ lɑŋɑ wontu.

Pɑ wɩɩ liɣitee.

20 Ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ yoowɑ,

hɑtoo sɩ mpɑɑŋ tɑɑ kɛ́ sɩ yoonɑ Siselɑ.

21 Kisɔŋ lɔɔʋ tɔɣɔ kolontunɑɑ.

Lɔŋtɑɑ Kisɔŋ lɔɔʋ kpiisɑ-wɛ.

Tǝ kɑɑsɩ tɑ tɩ nɑ tǝ́ nyɔɔ toŋ.

22 Selɑɑ tʋwɑ cɑsǝlɛ.

Pɑ kpɑɣɑnǝŋ ɑcʋwɑ wiinɑ ntɛɣɛ kpɑkɑtɑm kpɑkɑtɑm.

23 Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ pɑ́ tǝŋsɩ Melosi ɩcɑtɛ kɛ mpusi.

Sɩ pɑ́ tǝŋsɩ tǝ yǝlɑɑ kɛ mpusi,

pɑ tɑ lɩɩ Tɑcɑɑ yoou.

Pɑ tɑ kɔɔ sɩ pɑ sǝŋnɑ Tɑcɑɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ.

24 Pɑ́ kooli Yɑyɛɛ kɛ kʋpɑntʋ.

Pɑ́ kooli Keni tʋ Hepɛɛ ɑlʋ kɛ kʋpɑntʋ.

Pɑ́ kooli-ɩ kʋpɑntʋ kɛ cokɑ tɑɑ ɑlɑɑ tɑɑ.

25 Siselɑ sǝlǝmɑ Yɑyɛɛ kɛ lʋm nɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɛlɛ-ɩ nɑɑlǝm.

Tete nɑɑlǝm kɛ ɩ hɑ-ɩ kɑlɑʋ tɑɑ.

26 Yɑyɛɛ kpɑɣɑ kɑŋkɑnɑɣɑ nɑ mpǝlɛ,

nɑ ɩ́ co kɑŋkɑnʋɣʋ nɑ ŋwɑɑŋ,

nɑ ɩ́ kɑ Siselɑ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ tʋlɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́.

Ɩ kɑmɑɣɑ nɑ ɩ́ yɔkɩ nyʋmpɔɣɔlɑɣɑ.

27 Siselɑ yelɑ ɩ tɩ nɑ ɩ hoti ɑlʋ tɛɛ tǝmɑɑi.

Ɩ hǝntɑ ɑtɛ tǝcɔmm nɑ ɩ́ sǝpɑ.

28 Siselɑ too tɑŋɑɑ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣǝnɑ pǝtote.

Nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝɣɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́

Siselɑ kɛɛkɛ tɑ tɑlɑ lɔŋ?

29 Alɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ nɑ́ cɔ-ɩ.

Ɩnɩ ɩ lɛlɑ pɑ kʋcɔcʋtʋ ntɩ sɩ:

30 Ɩsǝntɔ yoolɑɑ kuu wontuŋ kɛ́,

nɑ pɑ́ tɑlǝɣɩ, ɩnɛɣɛ pɛɛlɔ yɑɑ pɛɛlɑɑ nɑɑlɛ.

Siselɑ kɛ pʋʋɣʋ kʋpɑŋkʋ yɑɑ pɔɔŋ nɑɑlɛ.

Nɑ mɑ́ɑ́ pɑɑ pʋʋɣʋ kʋsɔpʋɣʋ

yɑɑ pɔɔŋ nɑɑlɛɣɛ mɑ luɣu tɛɛ.

31 Tɑcɑɑ kolontunɑɑ ɩ́ sǝkɩ mpʋ.

Ɩ tɑɑpɑlɑɑ nɑ́ɑ́ teeki kɔkɔ ɩsɩɩ ilim lɩɩkʋɣʋ tɔ.

Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ hɛɛsɑ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu.

6

Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ cɔɔsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑsɑ lɑpʋ kɛ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ tʋ-wɛɣɛ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu. 2 Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ cɔɔsɑ-wɛɣɛ sɔsɔm kɛ́. Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ se nɑ pɑ́ cɔɔsɩ pulɑsɩ tɑɑ, nɑ kʋkpɑmǝŋ pɔɔŋ tɑɑ. 3 Ye Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tuuki pɑ tɑwɑ, ɩlɛ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ Amɑleke nyǝ́mɑ, nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔntɑɑ pɑ kpɛntɩ nɑ 4 pɑ́ wɑtɩ-wɛ, nɑ pɑ́ wɑkǝlǝɣɩ pɑ kʋhɑlǝm, hɑlǝnɑ pɑ́ tɑlɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Kɑsɑ tɔ. Pɑɑ kɑɑsǝɣɩ pʋlʋ sɩ pɛlɛ pɑ́ tɔɣɔ. Nɑ pɑ́ kpɛŋnɑ pɑ tɔlɑ nɑ pɑ́ kpɑɑkɩ. 5 Pɑ kɔŋɑɣɑnɑ pɑ kɑlǝkǝŋ nɑ pɑ cokɑ kɛ́. Pɑ nɑ pɑ yooyoonɑɑ pɑɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́ ɩsɩɩ kʋtoloŋ, pɑ fɛɩ kɑlʋɣʋ. Pɑ wɑtǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ kɛ́ nɑ pɑ́ wɑkǝlǝɣɩ-tɩ.

6-7 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɣɔnɑ pɑ tǝɣɩ teu kɛ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. 8 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ kpɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ heeli-wɛ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ mɑ lǝsǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti yomle tɑɑ. 9 Mɑ́ wɑɑsǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ, nɑ mɑ́ tɔɣɔnɩ mpɑ pɑ cɔɔsɑɣɑ-mɛ tɔ, nɑ mɑ́ hɑ-mɛɣɛ pɑ tɛtʋ. 10 Hɑlǝnɑ mɑ́ heeli-mɛ sɩ, mɑɣɑlɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Ɩlɛ ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ Amolii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɛtʋ tɑɑ ɩ́ wɛ ɩsǝntɔ tɔ pɑ tɩɩŋ. Amɑ ɩ́ tɑ nɩɩnɑ-m.

Tɑcɑɑ lǝsɑ Ketiyɔŋ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu kɔmɑ Ofǝlɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Apiyesɛɛ lʋlʋɣʋ tʋ Yowɑsɩ hɑlǝm tɑɑ kɛ́ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɛɛ. Nɑ Yowɑsɩ pǝyɑlʋ Ketiyɔŋ ŋmɛlɑ lɛsɛŋ tǝnyɑɑsǝlɛ, nɑ ɩ́ mɑkɩ tɔɣɔnɑɣɑ sɩ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ nɑ-ɩ. 12 Tǝnɑɣɑlɛ ɩsɔtɑɑ tillu lɩɩ ɩ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Yoolɑɑ tɑɑ ɑkɑ nyɑ́, Tɑcɑɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ.

13 Kɛlɛnɑ Ketiyɔŋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Aɑɩ, mɑ cɛ, ye Tɑcɑɑ kɑ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ, pepe tɔɔ kɛ́ tǝ tɔkɩ wɑhɑlɑnɑɑ pɑnɛ? Nɑ leɣe piti tǝmɑ nnɑ ɑ tɔm tɑ́ cɑɑnɑɑ kɛɛsɑ-tʋ sɩ ɩ lɑpɑ-wɛɣɛ wɑɑtʋ wei ɩ lǝsɑ-wɛɣɛ Icipiti tɔ ɑ wɛɛ? Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, Tɑcɑɑ lɔ-tʋɣʋ, nɑ ɩ́ tʋ-tʋɣʋ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ.

14 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ pǝsǝnɑ Ketiyɔŋ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ponɑ tomɑ wenɑ n wɛnɑ mpʋ tɔ, nɑ ń wɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ. Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ tiliɣinɑ-ŋ. 15 Ntɛnɑ Ketiyɔŋ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑɑ wɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ mɑ we? Mpi tɔ, tɑ́ tǝyɑɣɑ tɑ kɛ pʋlʋɣʋ Mɑnɑsee lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ. Pǝ́cɔ́ mɑ tɩɩ kɛ́ pǝyɑɣɑ ntɔ.

16 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ sɩ: Mɑɑ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́, nɑ ń tǝlǝkɩ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ ɩsɩɩ yʋlʋ kʋlʋm.

17 Ɩlɛnɑ Ketiyɔŋ sɩ: Ye mpʋ lɑ nɑ mɑ́ nyɩ tǝkelekele sɩ Tɑcɑɑ nyɑ́, nyɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑnɑ-m. 18 Sǝŋ nɑ mɑ́ kɔnɑ-ŋ kʋcɔɔʋ nɑ pǝ́cɔ́ ń tɛɛ.

Tɑcɑɑ sɩ: Polo nɑ ń kɔɔ.

19 Ketiyɔŋ polɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ́ pǝfɑtɛ nɑ ɩ́ tǝsɩ nɑ ɩ́ tʋ potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔɣɔ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ kuuli nɑntʋ kɛ tokiyɑ tɑɑ, nɑ yom kɛ nyɑnɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ ponɑ Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillu kɛ tʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ ŋkʋ kʋ tɛɛ. 20 Ɩlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu tɔmɩ-ɩ sɩ: Polo nɑ ń sɩɩ nɑntʋ nɑ potopotonɑɑ kɛ kʋkpɑmʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɔɔ nɑ ń pɔ yom.

Ɩlɛnɑ Ketiyɔŋ lɑ mpʋ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu tokinɑ nɑntʋ nɑ potopotonɑɑ mpɛ nɑ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́. Ɩlɛnɑ kɔkɔ lɩɩ kʋkpɑmʋɣʋ tɑɑ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ pǝ tǝnɑ. Nɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɑ́ɑ́ mʋkɩ yem. 22 Tǝnɑɣɑlɛ Ketiyɔŋ cɛkǝnɑɑ sɩ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɣɑ kɑpukɑ sɩ: Hɑɩ, mɑ tɔm tɛmɑ. Mɑ nɑwɑ Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillu ɩsɛntɑɑ.

23 Amɑ Tɑcɑɑ nɑ́ tɔmɑ-ɩ sɩ: Nyɑ́ lɑŋlɛ ɩ́ tɑɑ wɑkǝlɩ, n kɑɑ sɩ́ se.

24 Mpʋɣʋlɛ Ketiyɔŋ ŋmɑwɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, nɑ ɩ́ hɑ-tɛɣɛ hǝtɛ sɩ Tɑcɑɑ hɛɛsǝɣǝnɑ lɑŋɑ. Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ntɛ́ tǝ wɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ kɛ Apiyesɛɛ nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ Ofǝlɑ tɑɑ.

Ketiyɔŋ yɔkɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ tǝlɑɑlɛ

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Ketiyɔŋ kɛ ɑhoo ɑnɩ sɩ: Kpɑ nyɑ́ cɑɑ lɑtǝcɛ kʋfɑlʋ, nɑ ń tɑsɑ nɑɑlɛ nyǝŋ wei ɩ wɛnɑ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ń yɔkɩ nyɑ́ cɑɑ tǝlɑɑlɛ nɑ ń kpɛsɩ tesikɑ ŋkɑ pɑ lɑɑkɩ tɔ. 26 Ɩlɛnɑ ń ŋmɑ-m kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ pʋɣʋ kʋnɛ kʋ nyʋɣʋ tɑɑ nɑ ń kpɑɣɑ tesikɑ ŋkɛ kɑ tɑɑsɩ nɑ ń lɑnɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ lɑtǝcɛ nɑɑlɛ nyǝŋ.

27 Ɩlɛnɑ Ketiyɔŋ lǝsɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ nɑɑnʋwɑ, nɑ ɩ́ lɑ́ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɛɛsɑ-ɩ tɔɣɔ ɑhoo. Mpi tɔ, ɩ nyɑŋɑɣɑnɑ ɩ cɑɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ nɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ kɛ́. 28 Pǝ femɑ nɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kʋlɩ tɑnɑŋ tɛɛ tǝhulu, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ pɑ yɔkɑ tʋɣʋ nɑ pɑ́ kpɛsɩ tesikɑ. Nɑ pɑ́ lɑ́ lɑtǝcɛ nɑɑlɛ nyǝŋ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte pɑ ŋmɑwɑ tɔ tǝ tɔɔ. 29 Mpʋɣʋlɛ pɑ pɔɔsɑ tǝmɑ sɩ: Awe mɑɣɑmɑɣɑ lɑpǝnɑ mpʋ?

Ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ cɛkǝnɑɑ sɩ Ketiyɔŋ lɑpǝnɑ mpʋ. 30 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ́ ɩ cɑɑ Yowɑsɩ sɩ: Lǝsɩ nyɑ́ pǝyɑlʋ nɑ tǝ́ kʋ-ɩ. Mpi tɔ, ɩ yɔkɑ tǝlɑɑlɛ, nɑ ɩ́ kpɛsɩ pǝcɔlɔ tesikɑ.

31 Mpʋɣʋlɛ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ cɔwɑ mpɛ ɩnɩ sɩ: Mǝ nyǝntʋ suweɣe tʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔm tɑɑ? Ye pǝ cǝpɑ wei sɩ ɩ sɛɛkǝnɑ kʋ tɔɔ, ɩsɩɩ pʋntʋ sǝpɑ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ nyɑɑlɩ. Ye kʋ kɛ tʋɣʋ, kʋ yoo kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kʋ yoou. Mpi tɔ, kʋ tǝlɑɑlɛ kɛ pɑ yɔkɑɑ.

32 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ pɑ hɑ Ketiyɔŋ kɛ hǝtɛ sɩ: Yelupɑɑlɩ. Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ: Pɑɑlɩ ɩ́ yoo ɩ tɩ yoou. Ɩ tǝlɑɑlɛ kɛ pɑ yɔkɑɑ.

Ketiyɔŋ pɛɛkǝɣɩ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ Amɑleke nyǝ́mɑ, nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔntɑɑ kotɑɑ, nɑ pɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ nɑ pɑ́ polo pɑ́ pɩɩlɩ Sisilee tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. 34 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu tii Ketiyɔŋ tɔɔ nɑ ɩ́ yɑɣɑ ɑpɑlʋ tutuɣu sɩ Apiyesɛɛ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ɩ́ tʋ ɩ wɑɑlɩ. 35 Nɑ ɩ́ tili tɔtɔɣɔ Mɑnɑsee nyǝ́mɑ kiŋ sɩ ɑpɑlɑɑ ɩ́ lɩɩ nɑ pɑ́ tʋ ɩ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ yɑɑ Asɛɛ nyǝ́mɑ, nɑ Sɑpulɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ Nɛfǝtɑli nyǝ́mɑ, nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ sɔɔsɩ ɩ tɔɔ.

36 Mpʋɣʋlɛ Ketiyɔŋ tɔmɑ Ɩsɔ sɩ: Ye tɑmpɑnɑ sɩ nyɑ́ toŋ kɛ mɑɑ wɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɩɩ n kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 37 Tɔʋ, mɑɑ pɔ heu kɔŋlɛ kɛ Kɑtɑɣɑ tɑɑ. Ye cɔlɔʋ kpɑ-tɛɣɛ ɑhoo nɑ ɑtɛ nɑ́ɑ́ wʋlɑɑ, ɩlɛ tǝnɑɣɑ mɑɑ nyǝnɑ sɩ nyɑ́ toŋ kɛ mɑɑ wɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

38 Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ teitei. Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ nɑ Ketiyɔŋ nyɑɑsɩ kɔŋlɛ ńtɛ́, ɩlɛnɑ lʋm lɩɩ nɑ pǝ́ su poosiyɑ. 39 Ntɛnɑ ɩ́ tɔ Ɩsɔ sɩ: Hɑɩ, yele mɑ́ tɑsɑ-ŋ nɑtǝlǝɣɩ pɔɔsʋɣʋ. Tɑɑ mʋ-m nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Mɑ cɑɑ sɩ ń tɑsɑ-m pʋlʋɣʋ hʋlʋɣʋ kɛ tɔm kʋlʋm. Pǝnɛntɛ cɔlɔʋ ɩ́ kpɑ tɛtʋ tɔɔ tike, nɑ kɔŋlɛ nɑ́ɑ́ wʋlɑɑ.

40 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ mʋ Ketiyɔŋ nɔɣɔ kɛ ɑhoo ɑnɩ nɑ kɔŋlɛ nɑ́ɑ́ wʋlɩ nɑ cɔlɔʋ kpɑ tɛtʋ tɔɔ tike.

7

Ketiyɔŋ yoolɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300) tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketiyɔŋ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ kʋlɑ lɔŋ kɛ tɑnɑŋ nɑkʋlɩ nɑ pɑ́ polo pɑ́ pɩɩlɩ Hɑlotɩ hite nɔɣɔ, nɑ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ pɩɩlǝnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ Molee pulɑɣɑ cɔlɔ.

2 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Ketiyɔŋ sɩ: Nyɑ́ yoolɑɑ kǝlɑ tɔɔʋ, mɑ kɑɑ tʋ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ, nɑ pǝ́ kɔɔ nɑ ń sɑ nyɑ́ tɩ sɩ nyɑ́ toŋ kɛ́ n lɑpǝnɑɑ. 3 Mpʋ tɔ, heeli-wɛ sɩ, sɔɣɔntʋnɑɑ ɩ́ mǝlɩ tǝyɑɣɑ.

Mpʋɣʋlɛ yǝlɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑlɛ (22000) mǝlɑɑ, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) tike. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ketiyɔŋ sɩ: Nyɑ́ yoolɑɑ kǝlɑ tɔɔʋ tɔtɔ. Tiinɑ-wɛɣɛ lɔɔʋ nɔɣɔ, nɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ́ tɔɔsɩ potɑɑ nɑ cɑɣɑlɑɑ.

5 Yoolɑɑ tii tǝnɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ heeli-ɩ sɩ: Fɑɣɑ mpɑ pɑɑ tí lʋm nɑ niŋ ɩsɩɩ hɑsɩ tɔ, nɑ pɑ mpɑɑ. Nɑ mpɑ pɑɑ luŋ ɑkulɑ nɑ pɑ́ nyɔɔ tɔ nɑ pɑ mpɑɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɑ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300) tiwɑ lʋm ɩsɩɩ hɑsɩ. Pǝ kɑɑsɑ mpɑ ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ luŋ ɑkulɑ nɑ pɑ́ nyɔɔ. 7 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ heeli Ketiyɔŋ sɩ: Yoolɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ wei ɩ tiwɑ lʋm tɔ mpɛ pɑ niŋ tɑɑ kɛ́ mɑɑ tʋ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ wɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Pǝ kɑɑsɑ mpɑ tɔ, pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketiyɔŋ sɩɩwɑ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300) ɩnɩ nɑ ɩ́ mʋ kpentɑɑ tɔɣɔnɑsɩ, nɑ pɑ tutuuŋ nɑ pɛlɛ pɑ́ mǝlɩ tǝyɑɣɑ.

Nɑ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ sikɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ mpɛ pɑ pǝtɛɛ.

Pǝ hʋlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑɑ lɑ ɑkɑnɑɑ

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Ketiyɔŋ kɛ ɑhoo ɑnɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń tii Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ tesikile tɑɑ. Mpi tɔ, mɑ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́. 10 Ye sɔɣɔntʋ wɛ-ŋ nɑ tiiu, ɩlɛ n kpɛnnɑ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ Pulɑ. 11 N kɑ́ nɩɩ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ sɔɔsɩ-ŋ ɑpɑlʋtʋ.

Ntɛnɑ ɩ́ nɑ Pulɑ pɑ́ cɛŋ nɑ pɑ́ polo pɑ́ tɑlɑ tǝtɑŋlɛ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntɛ. 12 Nɑ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ Amɑleke nyǝ́mɑ, nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔntɑɑ pilinɑ tɛtɛkǝlɛ tǝnɑ ɩsɩɩ kʋtoloŋ, nɑ pɑ yooyoonɑɑ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ lʋm nɔɣɔ kɑnyǝŋɑ, pɑ fɛɩ kɑlʋɣʋ. 13 Ketiyɔŋ pɑ tɑlɑ mpʋ, ɩlɛ nɔɣɔlʋ kɛɛsǝɣɩ ɩ tɑɑpɑlʋ ntɛ́ toosee sɩ: Mɑ toosɑɑ kɛlɛ sɩ mɑ nɑ́ potopoto nɔɣɔlʋɑ nɑ ɩ́ pilimiɣi tɑ́ tesikile nɑ ɩ́ yoonɑ cokǝle nɑ ɩ́ pǝsɩ-tɛɣɛ kpɛntǝlɑsɩ.

14 Mpʋɣʋlɛ ɩ tɑɑpɑlʋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ Ketiyɔŋ kɑ́ kǝlɩ-tʋ tɔɣɔ n nɑ mpʋ. Ɩsɔ tɛmɑ ɩ tɑɑ kɛ́ sɩ ɩ tʋɣɩ tɑ́ tǝnɑɣɑ ɩ niŋ tɑɑ.

15 Ketiyɔŋ nɩɩ toosee ɑnɩ ɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ hǝntɩ ɑtɛ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ yoolɑɑ kiŋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ nyǝkɩ nɑ ɩ́ kʋlɩ. Tɑcɑɑ tʋwɑ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ kɛ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́.

Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ sewɑ yem yem

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketiyɔŋ fɑɣɑ yoolɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300) ɩnǝɣɩ kpekɑ tooso, nɑ ɩ́ cɛlɑ-wɛɣɛ tutuuŋ nɑ hɛɛŋ sɩ pɑ́ pɑ kɑhulɑsɩ tɔɔ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ nyǝnǝɣǝnɑ-m yoo. Ye tǝ tɑlɑ pɑ tǝsikile nɑ mɑ́ lɑpɑ ɩsǝnɑ mpi ɩlɛ ɩ́ lɑ mpʋ. 18 Ye ɩ́ nɩɩwɑ mɑ́ nɑ mɑ hɔɣɔlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝ hʋlɑ tɑ́ tutuuŋ, ɩlɛ mɩɩ hʋlɩ mǝ nyǝŋ tɔtɔ nɑ pǝ́ cɔɔ nɑ pǝ́ tɑ. Nɑ ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Tɑcɑɑ nɑ Ketiyɔŋ pɑ nyǝ́mɑ ntɛ́ tɑ́.

19 Pǝ tɑpɑ ɑhoo hɛkɑ kɛ wɑɑtʋ wei tɑŋlɑɑ lɑɣɑsǝɣɩ tǝmɑ ɩlɛ Ketiyɔŋ nɑ ɩ yoolɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) kpekǝle, pɑ tɑlɑ kolontunɑɑ tǝsikile tǝnɑɣɑ tɔɔ kɛlɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hʋlɩ pɑ tutuuŋ nɑ pɑ́ yɔkɩ pɑ hɛɛŋ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ kpekɑ nɑɑlɛ wei pǝ kɑɑsɑɑ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ lɑpɑ mpʋ tɔtɔ, nɑ pɑ́ tɔkɩ kɑhulɑsɩ nɑ niŋ mpǝtǝŋ nɑ tutuuŋ kɛ niŋ ntɔɣɔŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Tɑcɑɑ nɑ Ketiyɔŋ pɑɑ tɔɣɔnɑ.

21-22 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ tɑmɑ kolontunɑɑ tǝsikile nɑ pɑ́ sǝŋɑ pɑ tǝsǝŋlɛnɑɑ kɛ mpʋ, nɑ pɑ́ tɔŋnɑ tutuuŋ hʋlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ lɑ́ nɑ ɑcufu sʋʋ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ yoolɑɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ sʋʋ kiisuɣu, nɑ pɑ́ kʋɣɩ tǝmɑɣɑ pɑ tɑɑ pɑ tike. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ yɑwɑ nɑ pɑ́ se nɑ lɛlɑɑ mǝlǝnɑ Pɛtɩ-Sitɑ kɛ Seletɑ tɔɔ. Hɑlǝnɑ pɑ́ tɑlɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Apɛɛlɩ-Meholɑ kɛ Tɑpɑɑ cɔlɔ tɔ.

23 Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ lɛnnɑ, Nɛfǝtɑli nyǝ́mɑ, nɑ Asɛɛ nyǝ́mɑ, nɑ Mɑnɑsee nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketiyɔŋ tilɑɑ nɑ pɑ́ heeli Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ kɛ pɔɔŋ tɑɑ sɩ: Ɩ́ tii lɔŋ nɑ ɩ́ cɛ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ tɑŋ-wɛɣɛ Yɑɑtɑnɩ tǝtɛsǝlɛ hɑlǝnɑ Pɛtɩ-Pɑlɑ.

Ɩlɛnɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ lɑ mpʋ. 25 Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ Mɑtiyɑŋ ɑwulɑɑ nɑɑlɛ Olɛpɩ nɑ Sɛpɩ. Nɑ pɑ́ kʋ Olɛpɩ kɛ Olɛpɩ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ, nɑ pɑ́ kʋ Sɛpɩ ɩlɛɣɛ Sɛpɩ tǝnyɑɑsǝlɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ kolontunɑɑ wɑɑlɩ kɛ tʋɣʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ponɑ Ketiyɔŋ kɛ ɑwulɑɑ mpɛ pɑ nyɔɔŋ kɛ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ.

8

Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ pɔɔsɑ Ketiyɔŋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɩ: Wɑɑtʋ wei n pukɑɣɑ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ yoonɑʋ tɔ pǝ lɑpɑ ɩsǝnɑ nɑ ń tɑ yɑɑ-tʋ?

Hɑlǝnɑ pɑ́ nɑ-ɩ pɑ́ yoo tǝ tɔɔ kɛ́ sɔsɔm. 2 Mpʋɣʋlɛ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Pepe tɑɑ kɛ́ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ kɛɛsǝɣɩ? Tʋɣʋ pee kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnɑ ɩɩ tɑkɩ leleŋ kɛ kɑntǝkɑɣɑ nyǝnɑ. Pǝ tɑpʋɣʋ ntɛ́ sɩ: Mpi mɩɩ lɑpɑ tɔ, pǝ tɛɛ mpi tɑ́ lɑpɑ tɔ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. 3 Ɩsɔ yelɑɑ nɑ ɩ́ kʋ Mɑtiyɑŋ ɑwulɑɑ Olɛpɩ nɑ Sɛpɩ. Mpʋ tɔ, pepe tɑɑ kɛ́ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ kɛɛsǝɣɩ?

Ketiyɔŋ yɔɣɔtɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ hɛɛ.

Ketiyɔŋ kɛ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketiyɔŋ pɑ tɛsɑ Yɑɑtɑnɩ nɑ pɑ́ kɑwɑ tǝtɔɣɔtɔɣɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ pɑ kolontunɑɑ wɑɑlɩ kɛ tʋɣʋ. 5 Pɑ tɑlɑ Sukɔtɩ, ɩlɛnɑ Ketiyɔŋ tɔ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ hɑ mɑ yoolɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ, pǝ nɩɩ-wɛɣɛ. Mpi tɔ, tǝ tɔŋnɑ Mɑtiyɑŋ ɑwulɑɑ Sepɑ nɑ Sɑlǝmunɑ kɛ tɔɣɔnʋɣʋ kɛ́.

6 Mpʋɣʋlɛ ɩcɑtɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n cɑɑ sɩ tǝ́ cɛlɛ-ŋ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ń tɑ kpɑtɑ Sepɑ nɑ Sɑlǝmunɑ? 7 Tǝnɑɣɑlɛ Ketiyɔŋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Tɑcɑɑ ɩ́ tʋwɑ Sepɑ nɑ Sɑlǝmunɑ kɛ mɑ niŋ tɑɑ, mɑɑ cǝlɩ-mɛ nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɔwɑ nɑ sɔsɔʋnɑɑ.

8 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛnɑ Penuwɛlɩ, nɑ Ketiyɔŋ sǝlǝmɩ kʋlʋmtʋ ntǝɣɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ cɔ-ɩ teitei ɩsɩɩ Sukɔtɩ nyǝ́mɑ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketiyɔŋ heelɑ-wɛ sɩ: Ye mɑ lɑpɑ ɑkɑ nɑ mɑ́ mǝlɑɑ, mɑɑ yɔkɩ mǝ ɩcɑtɛ tɑɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu sɔsɔɔʋ.

10 Sepɑ nɑ Sɑlǝmunɑ pɑ yoolɑɑ pɑɑ wɛ Kɑlǝkɔɔ, nɑ pǝ́ kɑɑsɑ-wɛɣɛ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (15000). Ɩsǝnɑ pɩɩ kɑɑsɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔntɑɑ tɔɣɔlɛ. Mpi tɔ, Ketiyɔŋwɛ pɑ tɛmɑ yǝlɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120000) kɛ kʋɣʋ. 11 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛlɩ mpɑɑʋ ŋku ilim tǝlɩɩlɛ tɔntɑɑ tǝŋǝɣɩ tɔɣɔ Nopɑ nɑ Yopowɑ pǝ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ, nɑ pɑ́ kpǝlɩ pɑ kolontunɑɑ. Pǝ́cɔ́ pɛlɛ pɑɑ nyǝ́mɑ sɩ pɑ lɩɩ-tǝɣɩ. 12 Ɩlɛnɑ Mɑtiyɑŋ ɑwulɑɑ Sepɑ nɑ Sɑlǝmunɑ pɑ́ se. Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɣɔnɑ-wɛ nɑ pɑ́ kpɑ-wɛ nɑ kolontunɑɑ kpekǝle tǝnɑ lɑŋɑ pǝsɩ.

13 Ketiyɔŋ pɑ lɩɩnɑ yoou nɑ pɑ́ kpeŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ Hɛlɛsɩ ɩkpɑkpɑʋ mpɑɑʋ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɑ Sukɔtɩ ɩfepu nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ ŋmɑɑ-ɩ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ hǝlɑ. Pɑ wɛ yǝlɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 15 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ketiyɔŋ polɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Sukɔtɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɔɔsɩ nti ɩ́ kɑ tʋʋ-m sɩ pɑɑ pǝ nɩɩ mɑ yoolɑɑ ɩ́ kɑɑ hɑ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ sɩ mɑ tɑ kpɑtɑ Sepɑ nɑ Sɑlǝmunɑ tɔ. Tɔʋ, mpɛɣɛlɔ mɑ kpɑ cǝnɛ.

16 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɔwɑ nɑ sɔsɔʋnɑɑ nɑ ɩ́ hɔnɑ Sukɔtɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ŋkpɑŋŋ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ́ yɔkɩ Penuwɛlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu nɑ ɩ́ kʋ́ yǝlɑɑ.

18 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ketiyɔŋ pɔɔsɑ Sepɑ nɑ Sɑlǝmunɑ sɩ: Yǝlɑɑ mpɑ pɑ kʋwɑ Nɑpɔɔ tɔ pɑ wɛ ɩsǝnɑ tɔɔ? Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔ sɩ: Pɑ nǝɣǝsǝnɑ-ŋ kɛ́. Pɑ cɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ wulɑʋ piyɑ. 19 Mpʋɣʋlɛ Ketiyɔŋ sɩ: Mɑ tɑɑlʋnɑɑ kɛ́, mɑ nɑ-wɛ tɑ too kʋlʋm. Mɑ tuukinɑ Tɑcɑɑ sɩ ye ɩ́ tɑɑ kʋ́ mpɛ ɩnɩ, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ tɑɑ kʋ-mɛ tɔtɔ.

20 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Yetɛɛ sɩ: Polo ń kʋ-wɛ.

Amɑ pǝyɑɣɑ tɑ pǝsɩ nɑ kɑ́ kʋsɩ kɑ lɑɣɑtɛ. Mpi tɔ, kɑɑ kǝlɑ kɔɔsʋɣʋ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ wɛ-kɛ. 21 Ntɛnɑ Sepɑ nɑ Sɑlǝmunɑ pɑ́ tɔ Ketiyɔŋ sɩ: Kʋ-tʋɣʋ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ, yʋlʋkpɑsʋ tǝmlɛ kɛ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketiyɔŋ kʋwɑ ɑwulɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ, nɑ ɩ́ wɔɣɔsɩ pɑ yooyoonɑɑ luuŋ tɛɛ kɑwulɑɣɑ wʋlɑ tǝlɑnɑɑ.

Ketiyɔŋ sǝm

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔmɑ Ketiyɔŋ sɩ: Tɔɣɔ tɑ́ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ, nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ nyɑ́ piyɑ nɑ pɛlɛ pɑ piyɑ. Mpi tɔ, nyɑ́ yɑpǝnɑ-tʋɣʋ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ. 23 Ntɛnɑ Ketiyɔŋ sɩ: Aɑɩ, pǝ tɑɣɑ mɑ́ yɑɑ mɑ pǝyɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑɑ tɔɣɔnɑ mǝ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ. Amɑ Tɑcɑɑ kɛlɛ mǝ wulɑʋ.

24 Ɩlɛ nti mɑ sǝlǝmǝɣɩ-mɛ tɔɣɔlɛ sɩ pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ́ hɑ-m kukuule nte ɩ hikɑ kolontunɑɑ tɛ tɔ.

Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ kɑ kɛ́ Ɩsǝmɑyɛlɩ nyǝ́mɑ, ɩlɛ pɑɑ wɛnɑ kukuwee kɛ́. 25 Ɩlɛnɑ pɑ́ tisi sɩ pɑɑ cɛlɛ-ɩ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketiyɔŋ pɔwɑ toko nɑ pɑ́ pɛtǝɣɩ pɑ ŋkpɑŋyɑpǝlɑsɩ nsǝɣɩ pǝ tɔɔ. 26 Nɑ kukuwee ɑnɩ ɑ́ lɩɩ ɩsɩɩ kiloonɑɑ hiu. Nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ kɑɑsɩ kɑcɔkɑ kukuwee ɩsɩɩ ŋkpɑŋyɑpǝlɑsɩ, nɑ tokonɑɑ kʋsɛɛmɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ Mɑtiyɑŋ ɑwulɑɑ suukɑɣɑ tɔ, nɑ pɑ yooyoonɑɑ tǝlɑnɑɑ. 27 Ɩlɛnɑ Ketiyɔŋ lʋʋ kɔtǝlɑɑ toko wei pɑ pɔɔsǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ tɔm tɔ nɑ ɩ́ tʋ́ wʋlɑnɑɑ mpɛɣɛ ɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ sɩɩ Ofǝlɑ ɩcɑtɛ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sʋʋ toko ɩnǝɣɩ lɑɑʋ nɑ ɩ́ pǝsɩ Ketiyɔŋ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ kɑtɔkɑ.

28 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ŋmɑkǝlɑ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ, pɑ tɑ tɑsɑ pɑ tǝɣɩ hikuɣu. Ɩlɛnɑ tɛtʋ hɛɛsɩ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu. Hɑlǝnɑ Ketiyɔŋ nɑ ɩ sǝm.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketiyɔŋ mǝlɑ ɩ tɛ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑ. 30 Ɩ pǝyɑlɑɑ kɑ wɛ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́. Mpi tɔ, ɩ kɑ wɛnɑ ɑlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ́. 31 Ɩ ɑlʋ sǝkpelu nyǝŋ wei ɩ kɑ wɛ Sikɛm tɔ ɩ lʋlɑ-ɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, pɑ yɑɑ-kɛ sɩ Apimelɛkɩ. 32 Kpɑtǝlɑɣɑ kʋpɑŋkɑ kɛ Ketiyɔŋ sǝpǝnɑɑ nɑ pɑ́ pimi-ɩ ɩ cɔsɔ sɔsɔ Apiyesɛɛ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ timpi pɑɑ pimɑ ɩ cɑɑ Yowɑsɩ tɔɣɔ Ofǝlɑ ɩcɑtɛ tɑɑ.

33 Ketiyɔŋ sǝpɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɣɑnɩ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ kɛ́ mǝlʋɣʋ, nɑ pɑ́ lɑɑkɩ pɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑlɩ-Poli tɔ. 34 Pɑ tɑ tɔɔsɩ pɑ Ɩsɔ wei ɩ yɑpɑ-wɛɣɛ kolontunɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-wɛ tɔ pɑ niŋ tɑɑ tɔ. 35 Pɑɑ nɑ Ketiyɔŋ kɑ lʋpɑ pɑ tɔɔ kɛ́ teu tɔ, pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ tɔɔsɩ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔɔ.

9

Apimelɛkɩ pǝsɑ Sikɛm wulɑʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketiyɔŋ pǝyɑlʋ Apimelɛkɩ polɑ ɩ ɩkpenɑɑ kɛ Sikɛm nɑ ɩ́ tɔ pɑ́ nɑ ɩ too lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ sɩ, 2 pɑ́ pɔɔsɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ cɑɑ sɩ Ketiyɔŋ piyɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ ɩ́ tɔɣɔnɑ mǝ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ yɑɑ yʋlʋ kʋlʋm? Ɩlɛ ɩ́ tɔɔsɩ sɩ mɑɣɑlɛ mǝ kɔɣɔpu.

3 Ntɛnɑ ɩ ɩkpenɑɑ polo nɑ pɑ́ heeli tɔm ntǝɣɩ Sikɛm ɩcɑtɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ tʋ pɑ tɑɑ sɩ pɑɑ sɛɛnɑ ɩ tɔɔ. Mpi tɔ, ɩ kɛ́ pɑ yʋlʋ kɛ́. 4 Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ pɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑlɩ-Peli tɔ kʋ kutuluɣu tɑɑ kɛ́ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ pɑ́ hɑ-ɩ. Anǝɣɩ ɩ fɛlɑ tɛtɛlɑtɑɑ, nɑ mʋsʋŋtʋnɑɑ, nɑ pɑ́ tʋ́ ɩ wɑɑlɩ.

5 Ɩlɛnɑ pɑ́ polo ɩ cɑɑ tɛɣɛ Ofǝlɑ, nɑ ɩ́ kʋ́ ɩ tɛɛtʋnɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ ɩnɩ ɩ tǝnɑɣɑ kʋkpɑmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ tɔɔ. Pɑ tɑɑ sǝkpelu kʋlʋm Yotɑm tike senɑ nɑ ɩ́ ŋmɛlɩ. 6 Ɩlɛnɑ Sikɛm nɑ yoolɑɑ tɛ yǝlɑɑ tǝnɑ koti nɑ pɑ́ polo ɩcɑtɛ tʋɣʋ kʋlɑlɑɑʋ tɛɛ, nɑ pɑ́ kpɑɑlɩ sɩ Apimelɛkɩ pǝsɑ wulɑʋ yoo.

Yotɑm sɛɛ yǝlɑɑ kɛ ɩsɔ

7 Yotɑm nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ pʋɣʋ Kɑlisim nyʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ kiisi sɩ: Sikɛm nyǝ́mɑ mɛ, ye ɩ́ cɑɑkɩ sɩ Ɩsɔ ɩ́ nɩɩnɑ-mɛ, ɩlɛ ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ.

8 Kʋyɑkʋ nɑkʋlǝɣɩ tɩɩŋ tʋwɑ sɩ ɩ kpɑɑkɩ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Olifi tɔ sɩ: Tɩɩ kpɑ-ŋ tɑ́ wulɑʋ. 9 Tǝnɑɣɑlɛ Olifi tɔmɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ sɩ: Mɑ yeki nim mʋlʋɣʋ ntɛ́ nɑ Ɩsɔ nɑ yǝlɑɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ-m ɩlɛnɑ mɑ́ kʋɣɩ mɑ tɩ sɩ mɑ tɔkɩ tɩɩŋ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ nɑ? 10 Mpʋɣʋlɛ tɩɩŋ yɑɑ ŋku pɑ yɑɑ sɩ fiki tɔ sɩ: Kɔɔ nɑ tǝ́ kpɑ-ŋ tɑ́ wulɑʋ. 11 Tǝnɑɣɑlɛ fiki sɩ: Mɑ yeki mɑ pee leleŋ nyǝnɑ ɑnǝɣɩ lʋlʋɣʋ ntɛnɑ mɑ́ kʋɣʋ mɑ tɩ sɩ mɑ tɔkɩ tɩɩŋ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ nɑ? 12 Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ sɩ: Nyɑɑ kɔɔ nɑ tǝ́ kpɑ-ŋ tɑ́ wulɑʋ. 13 Ntɛnɑ kʋlɛ kʋ cɔ sɩ: Mɑ yeki sʋlʋm puuu ntɛ́ sɩ Ɩsɔ nɑ yǝlɑɑ pɑ́ yɔɔlǝnɑ-m, ɩlɛnɑ mɑ́ kʋɣʋ mɑ tǝɣɩ yem sɩ mɑ tɔkɩ tɩɩŋ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ nɑ? 14 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ tɩɩŋ tǝnɑ kpɛntɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ sɔwɑ hotiyɑ nɑ ɩ́ tɔ́-kɛ́ sɩ: Kɔɔ nɑ tǝ́ kpɑ-ŋ tɑ́ wulɑʋ. 15 Ntɛnɑ sɔwɑ hotiyɑ tɔ-wɛ sɩ: Ye tɑmpɑnɑ sɩ ɩ́ cɑɑ mɑ́ lɑ mǝ wulɑʋ, ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ cɔɔsɩ mǝ tǝnɑɣɑ mɑ ɩsotom tɑɑ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ kɔkɔ kɑ́ lɩɩnɑ mɑ sɔwɑ tɑɑ, nɑ kɑ́ nyɑɣɑ nɑ kɑ́ kpɛntǝnɑ Lipɑŋ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yotɑm tɑsɑɑ sɩ: Ɩsɩɩ mǝ kpɑɑlʋɣʋ sɩ Apimelɛkɩ kɛlɛ mǝ wulɑʋ tɔ tɑmpɑnɑ ntɛ́? Ketiyɔŋ lɑpɑ-mɛɣɛ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ wenɑ tɔ ɩ́ tɔɔsɑ ɑ tɔɔ nɑ ɩ́ lɑ ɩ́ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ kʋpɑntʋ nɑ? 17 Mɑ cɑɑ yoo mǝ yoou nɑ ɩ́ sɩ mǝ sǝm nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-mɛɣɛ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ. 18 Ɩlɛnɑ sɑŋɑ mɩɩ lɩɩ ɩ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ, hɑlǝnɑ ɩ́ kʋ́ ɩ piyɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ kʋkpɑmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ Apimelɛkɩ kɛ Sikɛm wulɑʋ sɩ ɩ́lɛ́ ɩ kɛ́ mǝ kɔɣɔpu. Pǝ́cɔ́ Ketiyɔŋ yom ɑlʋ nyǝŋ pǝyɑɣɑ ntɛ́. 19 Amɑ ye kʋpɑntʋ kɛ ɩ lɑpɑ Ketiyɔŋ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ, ɩlɛ Apimelɛkɩ ɩ́ hɛɛsɩ mǝ lɑŋɑ nɑ mɩɩ hɛɛsɩ ɩ nyǝntɛ. 20 Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ kɔkɔ ɩ́ lɩɩnɑ Apimelɛkɩ tɑɑ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ Sikɛm nɑ yoolɑɑ tɛ yǝlɑɑ, nɑ kɔkɔ lɩɩ pɛlɛ pɑ kiŋ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ Apimelɛkɩ.

21 Yotɑm tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ se ɩ tɛɛtʋ Apimelɛkɩ nɑ ɩ́ polo ɩ́ ŋmɛlɩ Peelɑ.

Sikɛm nyǝ́mɑ kʋlɑ Apimelɛkɩ tɔɔ

22 Apimelɛkɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kɛ pɩɩsɩ tooso. 23 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ Sikɛm nyǝ́mɑ tɑɑ kpɛntǝnɑ tǝmɑ. Ɩlɛnɑ Sikɛm nyǝ́mɑ kʋlɩ Apimelɛkɩ tɔɔ. 24 Pǝ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ tɛɛtʋnɑɑ mpɑ Sikɛm nyǝ́mɑ kɑ sǝnɑ-ɩ nɑ pɑ́ kʋ tɔ, pɑ sǝm ɩ́ mǝlɩ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ, nɑ pǝ́ lɛɛtɩ-ɩ. 25 Pɑ cɑɑkɑɣɑ sɩ pɑ́ hiki Apimelɛkɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ yǝlɑɑ kɛ pulɑsɩ tɑɑ nɑ pɑ́ pɑpɩ tǝnɑ, nɑ mpɑɑʋ tɔntʋ wei ɩ́ tɛɛkɩ, ɩlɛ pɑ lɛɛkɩ ɩ wontu. Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ nɩɩ-tɩ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩpɛtɩ pǝyɑlʋ Kɑɑlɩ nɑ ɩ tɛɛtʋnɑɑ pɑ polɑ Sikɛm, nɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ lɑ-wɛɣɛ nɑɑni. 27 Ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ́ kóólí tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ tɔ nɑ pɑ́ lɑ́ pǝ sʋlʋm nɑ pɑ́ nyɔɔ, nɑ pɑ́ ŋmɑɑlɩ. Nɑ pɑ́ sʋʋ pɑ tʋɣʋ kutuluɣu tɑɑ, nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ nyɔɔ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋʋ Apimelɛkɩ. 28 Hɑlǝnɑ Kɑɑlɩ tɔ sɩ mpɑɣɑ Sikɛm nyǝ́mɑ? Nɑ pepe tɔɔ kɛ́ tɩɩ nyɑnɑ Apimelɛkɩ? Awe nyǝmɑ-ɩ? Ntɔŋ Ketiyɔŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ? Sepuli kɛlɛ ɩcɑtɛ nyʋɣʋ tʋ, tɑ kɑɑ nɩɩnɑ-ɩ. Mǝ cɔsɔ Hɑmoo wei ɩ kɛ́ mǝ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ tɔɣɔ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ se. 29 Ye mɑɑ kɛnɑ ɩcɑtɛ nyʋɣʋ tʋ, mɑɑ tɔɣɔnɑ Apimelɛkɩ kɛ́. Apimelɛkɩ ɩ́ tɑɣɑnɩ ɩ yoolɑɑ nɑ ɩ́ kɔnɑ nɑ mɑ nɑ-wɛ tǝ yoo.

30 Ɩcɑtɛ nyʋɣʋ tʋ Sepuli nɩɩ Kɑɑlɩ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ huu. 31 Nɑ ɩ́ tili mukɑɣɑ nɑ ɩ́ heeli Apimelɛkɩ sɩ: Kɑɑlɩ nɑ ɩ tɛɛtʋnɑɑ pɑ kɔmɑ Sikɛm nɑ pɑ́ yoosiɣi nyɑ́ nɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ. 32 Mpʋ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ nyɑ́ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ ɩ́ polo ɑhoo nɑ ɩ́ pɑpɩ-ɩ tɑwɑ tɑɑ. 33 Nɑ cele tɑnɑŋ ɩ́ tii ɩcɑtɛ tɔɔ kɛ́ ilim lɩɩʋ wɑɑtʋ, nɑ ɩ́ nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ́ lɩɩkɩ nyɑ́ tɔɔ, ɩlɛnɑ ń nyɩ ɩsǝnɑ ń kɑ́ lɑnɑ-wɛ tɔ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apimelɛkɩ fɑɣɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ tɔm liɣiti nɑ pɑ́ polo pɑ́ pɑpɩ Sikɛm ɩcɑtɛ wɑɑlɩ. 35 Wɑɑtʋ wei Kɑɑlɩ lɩɩwɑ nɑ ɩ́ sǝŋ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ, ɩlɛnɑ Apimelɛkɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ́ lɩɩ tǝŋmɛllɛ. 36 Kɑɑlɩ nɑ-wɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli Sepuli sɩ: Nyǝnɩ, yǝlɑɑ wɑtʋɣʋ pulɑɣɑ nɑ pɑ́ tiiki yee. Ntɛnɑ Sepuli nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Pulɑɣɑ ɩsotom kɛ n yɑɑ sɩ yǝlɑɑ nɑ?

37 Kɑɑlɩ tɑ tisi, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Nyǝnɩ, yǝlɑɑ tiikinɑ nɑ hɛkʋ tɑɑ pulɑɣɑ tɔɔ. Nɑ tintiɣile lɛntɛ nɑ́ tɛsǝɣɩ pee pɔɔsǝlɑɑ tʋɣʋ kʋlɑlɑɑʋ mpɑɑʋ.

38 Ɩlɛnɑ Sepuli tɔ sɩ: Tɑsɑ kpesuɣu ɩlɛ. Mɑtɔŋ n tɔŋɑɣɑ cǝnɛ sɩ: Aweɣe pɑ yɑɑ Apimelɛkɩ nɑ tɑ́ɑ́ nɩɩkǝnɑ-ɩ? Tɔʋ, ɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ mpɑ n tʋʋkɑɣɑ tɔ pɑ kɔŋnɑ ntɛ́. Polo nyɑ́ nɑ-ɩ ɩ́ yoo ɩlɛ.

39 Mpʋɣʋlɛ Kɑɑlɩ tɛɛwɑ Sikɛm nyǝ́mɑ kɛ nɔɣɔ nɑ pɑ́ nɑ Apimelɛkɩ pɑ́ nɑɑlɩ yoou. 40 Apimelɛkɩ sʋʋ ɩ tɛɛ, ɩlɛnɑ ɩnɩ ɩ́ kuu-tɛ nɑ pɑ́ tʋ tǝmɑ wɑɑlɩ, nɑ pǝ́ kʋ yǝlɑɑ kɛ sɔsɔm nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ tɑkɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ. 41 Ɩlɛnɑ Apimelɛkɩ polo nɑ ɩ́ cɑɣɑ Alumɑ nɑ Sepuli nɑ́ɑ́ tɔɣɔnɩ Kɑɑlɩ nɑ ɩ tɛɛtʋnɑɑ sɩ pɑ́ tɑɑ mǝlɩ Sikɛm tɑɑ.

42 Tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ Sikɛm nyǝ́mɑ tɑɣɑnɩ pɑ tɩ sɩ pɑ puki tɑwɑ tɑɑ nɑ pɑ́ tɑɣɑsɩ-tǝɣɩ Apimelɛkɩ. 43 Ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑ ɩ yoolɑɑ kɛ kpekɑ tooso, nɑ pɑ́ pɑpɩ tǝnɑ. Wɑɑtʋ wei ɩ nɑ́ Sikɛm nyǝ́mɑ lɩɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tii pɑ tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ. 44 Ntɛnɑ Apimelɛkɩ nɑ kpekǝle lɛntɛ pɑ́ polo nɑ pɑ́ tɑŋ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ sɩ kolontunɑɑ ɩ́ mǝlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ kpekǝle nɑɑlɛ nyǝntɛ nɑ́ɑ́ nyɑlɑ yǝlɑɑ kɛ tɑwɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ kʋ-wɛɣɛ sɔsɔm. 45 Nɑ Apimelɛkɩ yoonɑ ɩcɑtɛ kɛ ilim nɑ pǝ tɛm, nɑ ɩ́ kʋ tǝ yǝlɑɑ, nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-tɛ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-tɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ tǝ tɑɑ kɛ́ tɔm.

46 Wɑɑtʋ wei Sikɛm ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu yǝlɑɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ sʋʋ tʋɣʋ Pɑɑlɩ-Peli koloŋɑ kutuluɣu tɑɑ. 47 Ɩlɛnɑ Apimelɛkɩ nɩɩ sɩ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɛlɩ tǝnɑ. 48 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ponɑ ɩ yoolɑɑ kɛ Sɑlʋmɔŋ pulɑɣɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ lɑɑlɛ nɑ ɩ́ sɛtɩ tʋɣʋ piliŋɑ nɑ ɩ́ hɔɣɔlɩ-kɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ lɑ ɩsɩɩ mɑ lɑpʋ tɔɣɔ lɔŋ. 49 Ɩlɛnɑ pɑɑ wei ɩ́ sɛtɩ ɩ piliŋɑ nɑ pɑ́ tʋ ɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ ponɑ tɑɑsɩ nɑ pɑ́ kɑɑ tʋɣʋ kutuluɣu nɔɣɔ, nɑ pɑ́ tʋ kɔkɔ. Ɩsǝnɑ Sikɛm ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu yǝlɑɑ sǝpɑ tɔɣɔlɛ. Apɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ sǝpɑ tǝnɑ tɔ pɑ tɑlɑ ɩsɩɩ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000) kɛ mpʋ.

Apimelɛkɩ sǝm

50 Apimelɛkɩ lɩɩ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo Tɛpɛɛsɩ ɩcɑtɛ nɑ ɩ́ nyɑlɑ-tɛ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-tɛ. 51 Tǝ tɑɑ kɑ wɛ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu toŋ nyǝŋkʋ nɑkʋlɩ. Ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ polo nɑ pɑ́ sʋʋ kʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tǝkɩ nɔnɔɣɔ, nɑ pɑ́ kpɑ nyʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ. 52 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apimelɛkɩ kpǝtǝnɑ kutuluɣu ŋkʋ kʋ nɔnɔɣɔ sɩ ɩ tʋɣʋ kɔkɔ. 53 Ɩlɛnɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ yɑɣɑ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nem nɑ kʋ́ tʋlɩ. 54 Mpʋɣʋlɛ ɩ tɔmɑ ɩ yoou wontu tɔkʋlʋ sɩ: Kpɛɛ nyɑ́ lɑɣɑtɛ nɑ ń tɛɛsɩ-m. Pɑ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ ɑlʋ kʋnɑ-m.

Ɩlɛnɑ ɩfepu ɩnɩ ɩ́lɛ́ ɩ sɔ Apimelɛkɩ kɛ lɑɣɑtɛ nɑ ɩ́ sɩ́. 55 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑwɑ sɩ ɩ sǝpɑ. Ɩlɛnɑ pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ.

56 Ɩsǝnɑ Ɩsɔ fɛlǝnɑ Apimelɛkɩ kɛ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ lɑpɑ ɩ cɑɑ, nɑ ɩ́ kʋ ɩ tɛɛtʋnɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ tɔɣɔlɛ. 57 Pǝyele Ɩsɔ yelɑɑ nɑ pǝ́ fɛlɩ Sikɛm nyǝ́mɑ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ teitei ɩsɩɩ Yotɑm kɑ tǝŋsʋɣʋ-wɛɣɛ mpusi tɔ.

10

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑɑsǝnlɑɑ lɛlɑɑ: Tolɑ nɑ Yɑyii

1 Apimelɛkɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɑkɑɑ kpekǝle tɑɑ tʋ Puwɑ pǝyɑlʋ Tolɑ nɑ́ɑ́ kʋlɩ. Toto sɑɑlɩ kɛlɛ. Tolɑ ɩnɩ ɩ wɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Sɑmii ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ ɩ kɑ wɛ Ɩfǝlɑyim pɔɔŋ nyɔɔŋ tɑɑ. 2 Pɩɩsɩ hiu nɑ tooso tǝcu kɛ́ Tolɑ pɑɑsǝnɑ-wɛ. Ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Sɑmii ɩcɑtɛ tɑɑ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑlɑɑtɩ tʋ Yɑyii nɑ́ lɛɛtɑ Tolɑ lonte nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑlɛ. 4 Ɩ pǝyɑlɑɑ kɑ wɛ yʋlʋ nyɔɔŋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́. Pɑɑ wei nɑ ɩ kpɑŋɑɣɑ nɑ ɩ ɩcɑtɛ kɛ Kɑlɑɑtɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ. Hɑlɩ pɑ tɔŋnɑ tǝnɑ-wɛɣɛ yɑɑʋ sɩ Yɑyii ɑcɑlɛɛ. 5 Ɩ sǝpɑ ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Kɑmɔŋ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Amoni nyǝ́mɑ yookinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑsɑ lɑpʋ kɛ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Pɑ sʋʋ Pɑɑlǝnɑɑ nɑ Asǝtɑtǝnɑɑ kɛ lɑɑʋ. Pɑ lɑɑ tɔtɔɣɔ Silii nyǝ́mɑ, nɑ Sitɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ, nɑ Amoni nyǝ́mɑ, nɑ Filiisi nyǝ́mɑ pɑ tɩɩŋ. Pɑ lɔwɑ Tɑcɑɑ kɛ́ tǝkpɑtɑɑ, pɑɑ tɑsǝɣɩ-ɩ seu. 7 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ mʋ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ Amoni nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ. 8 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ pɑ sʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ Amolii nyǝ́mɑ kɑ wɛ Kɑlɑɑtɩ kɛ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ tɔɣɔ nuɣutuɣu, nɑ pɑ́ tʋɣʋ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ. 9 Hɑlɩ Amoni nyǝ́mɑ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ nɑ pɑ́ yoonɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ nɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ. Ntɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ sɔsɔm. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ: Tɑ Ɩsɔ, tǝ wɑkǝlǝnɑ-ŋ kɛ́. Mpi tɔ, tǝ yelɑ-ŋ nɑ tǝ́ lɑɑkɩ Pɑɑlǝnɑɑ.

11 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ nɑ́ɑ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Wɑɑtʋ wei Icipiti nyǝ́mɑ, nɑ Amolii nyǝ́mɑ, nɑ Amoni nyǝ́mɑ, nɑ Filiisi nyǝ́mɑ, 12 nɑ Sitɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ Amɑleke nyǝ́mɑ, nɑ Mɑwɔŋ nyǝ́mɑ, pɑ tʋ-mɛɣɛ wɑhɑlɑ nɑ ɩ́ wiinɑ-m tɔ, mɑ tɑ wɑɑsɩ-mɛ? 13 Pɑɑ nɑ mpʋ mǝ lɔ-m nɑ ɩ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kisɑɑ sɩ mɑɑ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ wɑɑsʋɣʋ. 14 Ɩ́ polo nɑ ɩ́ yɑɑ tɩɩŋ wei ɩ́ lǝsɑɑ nɑ ɩ́ lɑɑkɩ tɔ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ wɑɑsɩ-mɛɣɛ mǝ lɑŋwɑkǝllɛ wɑɑtʋ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑsɑɑ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, tǝ wɑkǝlǝnɑ-ŋ kɛ́. Lɑnɑ-tʋɣʋ ɩsǝnɑ n sɔɔlɑɑ tɔ. Amɑ wɑɑsɩ-tʋɣʋ sɑŋɑ tɔtɔ.

16 Mpʋɣʋlɛ pɑ lɔwɑ pɑ tɩɩŋ wei pɑɑ lɑɑkɑɣɑ tɔ, nɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ wɑhɑlɑnɑɑ tɔm lɑ Ɩsɔ kɛ́ pǝtɔɔtǝlɛ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amoni nyǝ́mɑ polɑɑ nɑ pɑ́ pɩɩlɩ Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ. Nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ tɔŋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ lɑpʋ kɛ Misipɑ. 18 Ɩlɛnɑ kpekɑ yǝlɑɑnɑɑ nɑ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Kɑlɑɑtɩ tɔ pɑ́ pɔɔsɩ tǝmɑ sɩ: Tɑ́ tɑɑ ɑwe kɑ́ tɛ́ɛ́nɑ́-tʋɣʋ nɔɣɔ, nɑ ɩ́ yoonɑ Amoni nyǝ́mɑ? Wei ɩ́ polɑɑ pʋntʋ kɑ́ pǝsɩ Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ.

11

Yɛfɛtɛ pǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ

1 Yoolɑɑ tɑɑ yoolu nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ Kɑlɑɑtɩ, pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Yɛfɛtɛ, nɑ ɩ cɑɑ sɩ Kɑlɑɑtɩ, ɩ too kɛ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ. 2 Ɩ cɑɑ ɩnɩ ɩ ɑlʋ lɛlʋ kɑ lʋlɑ-ɩ ɑpɑlʋpiyɑ tɔtɔɣɔ. Sǝlɛ sɩ kɔmɑ nɑ sɩ́ lɑ́ yǝlɑɑ ɩlɛnɑ sɩ́ tɔɣɔnɩ Yɛfɛtɛ sɩ: N kɑɑ nɑ tɑ cɑɑ kpɑncoou. Mpi tɔ, n kɛ́ tɑ cɑɑ nyɩɩtʋ tɑɑ pǝyɑɣɑ kɛ́.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yɛfɛtɛ sewɑ ɩ newɑɑ mpɛ nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ cɑɣɑ Tɔpʋ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ ɩsɩɩ ɩnɩ tɔ pɑ́ koti ɩ kiŋ nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ lɩɩkɩ kʋlɩɩʋ.

4 Pǝ tɑɑŋɑɑ, ɩlɛnɑ Amoni nyǝ́mɑ kɔɔ nɑ pɑ́ yookinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 5 Yoou kɔmɑ nɑ kʋ́ hɑŋ ɩlɛnɑ Kɑlɑɑtɩ sɔsɑɑ polo Yɛfɛtɛ wɑɑlɩ kɛ́ Tɔpʋ tɛtʋ tɑɑ 6 sɩ: Kɔɔ nɑ ń tɛɛ-tʋɣʋ nɔɣɔ nɑ tǝ́ polo tǝ yoonɑ Amoni nyǝ́mɑ.

7 Tǝnɑɣɑlɛ Yɛfɛtɛ sɩ: Mɑtɔŋ mǝ tɑɑ kpɑnɑ-m nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-m mɑ tɛ? Ɩlɛnɑ lɑŋwɑkǝllɛ mɑɣɑnɑ-mɛ nɑ ɩ́ kɔŋ mɑ wɑɑlɩ suwe?

8 Ntɛnɑ sɔsɑɑ sɩ: Tǝ kɔmɑɣɑ sɩ ń kɔɔ nɑ ń tɛɛ-tʋɣʋ nɔɣɔ nɑ tǝ́ yoonɑ Amoni nyǝ́mɑ nɑ ń lɑ tɑ́ nɑ Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ tɑ́ nyʋɣʋ tʋ.

9 Kɛlɛnɑ ɩ́ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ mǝlǝnɑ-m sɩ tǝ́ yoonɑ Amoni nyǝ́mɑ nɑ Tɑcɑɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ, mɑɑ lɑ mǝ nyʋɣʋ tʋ nɑ?

10 Mpʋɣʋlɛ sɔsɑɑ sɩ: Yɛɛ, tɩɩ lɑ mpʋ. Tɑcɑɑ kɛlɛ tɑ́ ɑseetɑ tʋ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yɛfɛtɛ tǝŋɑ Kɑlɑɑtɩ sɔsɑɑ nɑ yǝlɑɑ kpɑ-ɩ pɑ nyʋɣʋ tʋ, nɑ pɑ́ tʋ yoolɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ niŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Yɛfɛtɛ lɛlɩ tǝ tǝnɑ nti ɩ nɑ sɔsɑɑ pɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ pɑ́ sɩɩ tɔɣɔ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ.

Tɔmnɑɑ mpɑ Yɛfɛtɛ heelɑ Amoni nyǝ́mɑ tɔ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yɛfɛtɛ tilɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ Amoni wulɑʋ sɩ: Mɑ nɑ-ŋ suwe nɑ ń kɔɔ nɑ ń yookinɑ mɑ yǝlɑɑ?

13 Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ cɔ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɩɩʋ Icipiti tɔ pɑ lɛɛkɑ mɑ tɛtʋ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Alǝnɔŋ tɔ. Hɑlǝnɑ pǝ́ polo Yɑpɔkɩ nɑ Yɑɑtɑnɩ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yɛfɛtɛ tɑsɑ tiluɣu nɑ pɑ́ heeli Amoni nyǝ́mɑ wulɑʋ sɩ: 15 Pǝ tɑɣɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ Amoni nyǝ́mɑ tɛtʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛɛkɑɑ. 16 Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɩɩʋ Icipiti tɔ, wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɑ tɔmɑ, hɑlǝnɑ pɑ́ tɑlɑ Sǝsǝncɑɑsɩ Teŋku. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ mǝlǝnɑ Kɑtɛɛsɩ. 17 Tǝnɑɣɑ pɑ tilɑɑ nɑ pɑ́ sǝlǝmɩ Ɩtɔm wulɑʋ sɩ: Hɑ-tʋɣʋ mpɑɑʋ nɑ tǝ fɑɣɑnɑ nyɑ́ tɛtʋ tɑɑ. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ kisɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ kisi mpʋ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sɑɑlɩ Kɑtɛɛsɩ. 18 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ kpɑɣɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ cɔɔlɩ Mowɑpʋ nɑ Ɩtɔm pɑ tɛtʋ nɑ pɑ́ lɩɩ Mowɑpʋ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ siki Alǝnɔŋ lɔɔʋ nɔɣɔ tǝnɑ, pɑ tɑ sʋʋ Mowɑpʋ tɛtʋ tɑɑ. Mpi tɔ, pɛlɛ pɑ tɛtʋ toŋɑ ntɛ́ pɔɣɔ ŋkɛ. 19 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tili nɑ pɑ́ heeli Amolii wulɑʋ Sihoŋ wei ɩ tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Hɛsǝpɔŋ tɔtɔ tɔ sɩ ɩ́ yele-wɛ nɑ pɑ́ fɑɣɑnɑ ɩ tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tɛɛ timpi pɑ puki tɔ. 20 Sihoŋ nɑ́ tɑ́ lɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ kɛ nɑɑni sɩ ɩ́ yele-wɛ nɑ pɑ́ fɑɣɑnɑ ɩ tɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ koti ɩ yoolɑɑ nɑ pɑ́ yoonɑ-wɛ. 21 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tʋ-wɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ kǝlɩ-wɛ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ pɑ tɛtʋ tǝnɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ. 22 Pǝ kpɑɣɑʋ Alǝnɔŋ tɛtɛkǝlɛ nɑ pǝ́ polo Yɑpɔkɩ lɔɔʋ tɔ, nɑ pǝ́ kɛlɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ wʋlɑɣɑ tɛtʋ hɑlǝnɑ pǝ́ polo Yɑɑtɑnɩ. 23 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ hɑnɑ ɩ yǝlɑɑ tɑɣɑ nɔɣɔ sɩ tǝ́ lɛɛkɩ Amolii nyǝ́mɑ tɛtʋ. Ɩlɛnɑ nyɑɑ cɑɑkɩ sɩ n tɑɣɑnɩ-tǝɣɩ lɛɛkʋɣʋ nɑ? 24 Tɛtʋ nti nyɑ́ tʋɣʋ Kɛmɔsɩ hɑ-ŋ tɔ nyɑ́ kisɑ-tɩ? Mpʋ tɔtɔɣɔ tɑ́ wɛnɑ mpɑɑʋ sɩ tǝ́ tɔɣɔ tɛtʋ nti tɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ hɑ-tʋ tɔ. 25 Sipɔɔ pǝyɑlʋ Pɑlɑkɩ wei ɩ kɛ́ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ wɛnnɑ toŋ. Pǝyele ɩ tɑ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Nɑ ɑweɣe nyɑɣɑ tǝnɑ. 26 Pɩɩsɩ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300) kɛlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɣɑ Hɛsǝpɔŋ nɑ Alowɛɛ nɑ pǝcɔlɔ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ wɛ Alǝnɔŋ lɔɔʋ nɔɣɔ tɔ ɑ tɑɑ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɑɑ lɛɛkɩ-wɛɣɛ tɛtʋ ntǝɣɩ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ? 27 Pǝ tɑɣɑ mɑ́ pǝntǝnɑnɑ-ŋ. Amɑ nyɑ́ wɑkǝlǝnɑ nɑ mɑ́, hɑlǝnɑ ń yookinɑ-m. Tɑcɑɑ wei ɩ hʋʋkǝnɑ yǝlɑɑ kɛ tɔm tɔ, ɩ́ hʋʋ tɑ nɑ-mɛ tɑ tɔm kɛ sɑŋɑ.

28 Pɑɑ nɑ mpʋ Amoni wulɑʋ tɑ yɑɑ Yɛfɛtɛ tɔm ntǝɣɩ pʋlʋ.

Yɛfɛtɛ sɩɩ nɔɣɔ

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Feesuɣu tii Yɛfɛtɛ tɔɔ, nɑ ɩ́ cɔɔ Kɑlɑɑtɩ nɑ Mɑnɑsee tɛtʋ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ polɑ Misipɑ kɛ Ɩsɔ kiŋ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɛɛ Amoni nyǝ́mɑ kɛ yoonɑʋ. 30 Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ Tɑcɑɑ kɛ nɔɣɔ sɩ: Ye n tʋ Amoni nyǝ́mɑ kɛ mɑ niŋ tɑɑ, 31 kɑncɑɑlɑɣɑ yʋlʋ wei ɩ kɑ́ lɩɩ mɑ sǝŋʋɣʋ tɔɣɔ mɑɑ lɑ-ŋ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ.

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yɛfɛtɛ ŋmɑɑ Amoni nyǝ́mɑ toŋɑ nɑ ɩ́ yoonɑ-wɛ nɑ Tɑcɑɑ tʋ-wɛɣɛ ɩ niŋ tɑɑ. 33 Ɩlɛnɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ ɑcɑlɛɛ hiu kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Alowɛɛ, nɑ pǝ́ cɔɔ Mini tɔ. Hɑlǝnɑ Apɛɛlɩ-Kǝlɑnim. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋ-wɛɣɛ sɔsɔm kɛ́, ɩlɛnɑ pɑ́ tii tǝfɛ.

34 Wɑɑtʋ wei Yɛfɛtɛ mǝlɑɣɑ ɩ tɛ Misipɑ, ɩlɛnɑ ɩ pɛɛlɔ lɩɩ ɩ sǝŋʋɣʋ nɑ ɩ́ mɑkɩ ɑkilimɑ nɑ ɩ́ pɑɑkɩ. Ɩ tike kɛ ɩ kɑ lʋlɑɑ, ɩ fɛɩnɑ ɑpɑlʋpiyɑ yɑɑ ɑlʋpiyɑ lɛnsɩ tɔtɔ. 35 Ɩ loosɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ. Hɑlǝnɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ wontu nɑ ɩ tɔ sɩ: Hɑɩ, mɑ pu, n kɔŋnɑ mɑ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ mpusi nɑ ń pǝsǝɣɩ mɑ lɑɑkɑlɩ suwe? Mɑ tɛmɑ mɑ nɔɣɔ sɩɩʋ kɛ Tɑcɑɑ, pǝ fɛɩ sɩ mɑɑ tuli tɑpǝŋ.

36 Mpʋɣʋlɛ ɩ pɛɛlɔ cɔwɑ sɩ: Ye n kɑ sɩɩ Tɑcɑɑ kɛ nɔɣɔ, lɑnɑ-m ɩsɩɩ n kɑ sɩɩʋ tɔ. Mpi tɔ, Ɩsɔ nɑ́ lɑpɑ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝntʋ nɑ ɩ́ lɛɛtɩ nyɑ́ kolontunɑɑ Amoni nyǝ́mɑ nɑ nyɑ́ nɔɣɔ. 37 Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ ɩ cɑɑ sɩ: Yele nɑ mɑ́ nɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ tǝ́ kpɑ́ pulɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑlɛ nɑ mɑ́ wii. Mpi tɔ, mɑ sǝkɩ nɑ mɑ́ tɑ sɑɑtɑ.

38 Ɩlɛnɑ Yɛfɛtɛ tisi sɩ ɩ́ polo nɑ ɩ́ lɑ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ pɑ kpɑ pulɑsɩ tɑɑ nɑ ɩ́ wii. Mpi tɔ, ɩ sǝkɩ nɑ ɩ́ tɑ sɑɑtɑ. 39 Ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑlɛ tɛmɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ cɑɑ kiŋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lɑnɑ-ɩ ɩsɩɩ ɩ́ kɑ́ sɩɩʋ nɔɣɔ tɔ, nɑ ɩ́ sɩ́ nɑ ɩ́ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlʋ. Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ ɑlɑɑ sʋʋ wulɑ kɛ 40 pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ kʋyɛɛŋ liɣiti liɣiti kɛ́ Kɑlɑɑtɩ tʋ Yɛfɛtɛ pɛɛlɔ tɔɔ.

12

Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ nɑ Yɛfɛtɛ pɑ yoou

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ nɑ pɑ́ polo Sɑfɔŋ, nɑ pɑ́ tɔ́ Yɛfɛtɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n polɑɑ nɑ ń yoonɑ Amoni nyǝ́mɑ kɛ nyɑ́ tike nɑ ń tɑ́ yɑɑ-tʋ sɩ tǝ́ tʋ-ŋ niŋ? Mpʋ tɔ, tɩɩ sɔ nyɑ́ tǝyɑɣɑ kɛ kɔkɔ.

2 Ɩlɛnɑ Yɛfɛtɛ cɔ-wɛ sɩ: Amoni nyǝ́mɑ cɑɑkɑɣɑ mɑ nɑ mɑ yǝlɑɑ nɑ yoou kɛ́. Hɑlǝnɑ tǝ́ yɑɑ-mɛ sɩ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ sǝnɑ-tʋ nɑ ɩ́ kisi. 3 Ɩ́ kisɑ mpʋ, ɩlɛnɑ mɑ sɩ ye sǝm sǝm. Ɩlɛnɑ mɑ́ tɛsɩ toŋɑ nɑ mɑ́ yoonɑ Amoni nyǝ́mɑ nɑ Tɑcɑɑ tʋ-wɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ. Tɔʋ, pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɔmɑ-m yoonɑʋ kɛ pǝnɛntɛ?

4 Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ kɑ tʋʋ Yɛfɛtɛ-wɛɣɛ sɩ: Ɩ́ sewɑ tɑ́ tɛɣɛ nɑ ɩ́ cɔɔsɩ Mɑnɑsee nyǝ́mɑ kiŋ. Tǝnɑɣɑlɛ Yɛfɛtɛ kpeɣelɑ Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ yoonɑ-wɛ nɑ pɑ́ kǝlɩ-wɛ. 5 Ɩlɛnɑ Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ cɛ-wɛɣɛ timpi timpi pɑ tɛsǝɣǝnɑ Yɑɑtɑnɩ tɔ. Ye nɔɣɔlʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ Ɩfǝlɑyim tʋ, ɩlɛ pɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N kɛ́ Ɩfǝlɑyim tʋ kɛ?

Ye ɩ cɔwɑ sɩ ɑɑɩ. 6 Ɩlɛ pɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mpʋ tɔ, yɔɣɔtɩ sɩ cipolɛtɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ pǝntɩ sɩ sipolɛtɩ. Mpi tɔ, pɛlɛ pɑɑ pǝsǝɣɩ hǝtɛ ntɛ tǝ yɑɑʋ kɛ teitei. Ɩ pǝntǝɣɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ-ɩ kpɑkpɑɑ kɛ Yɑɑtɑnɩ tǝtɛsǝlɛ tǝnɑ. Ɩfǝlɑyim yǝlɑɑ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ (42000) sǝpǝnɑ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ ɩnɩ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yɛfɛtɛ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɩɩsɩ nɑɑtoso. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́ nɑ pɑ́ pimi-ɩ ɩ ɩcɑtɛ kʋlʋllɛ Kɑlɑɑtɩ tɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ: Ɩpǝsɑŋ nɑ Ɩlɔŋ nɑ Apǝtɔŋ

8 Yɛfɛtɛ wɑɑlɩ kɛ́ Pɛtǝlɛhɛm tʋ Ɩpǝsɑŋ nɑ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 9 Ɩ lʋlɑ ɑpɑlʋpiyɑ kɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hɑwɑ ɩ pɛɛlɑɑ kɛ kpekɑ lɛnnɑ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ cɑɑ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ ɑlɑɑ kɛ kpekɑ lɛnnɑ nyǝ́mɑ tɔtɔ. Pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ ɩ tiikɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 10 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ sǝpɑ nɑ pɑ́ pimi-ɩ Pɛtǝlɛhɛm.

11 Ɩpǝsɑŋ wɑɑlɩ kɛ́ Sɑpulɔŋ tʋ Ɩlɔŋ nɑ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ. 12 Ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Ayɑlɔŋ kɛ Sɑpulɔŋ tɛtʋ tɑɑ.

13 Ɩlɔŋ wɑɑlɩ kɛ Pilɑtɔŋ tʋ Hilili pǝyɑlʋ Apǝtɔŋ nɑ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔtɔ. 14 Ɩ lʋlɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɩɩlɛ nɑ ɩ sɑɑlǝnɑɑ kɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ pɑ́ cɑkɩ kpɑŋɑsɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ. Ɩlɛnɑ Apǝtɔŋ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ. 15 Ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ sɩ́, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Pilɑtɔŋ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ Ɩfǝlɑyim hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ Amɑleke nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ.

13

Sɑmsɔŋ lʋlʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑsɑ lɑpʋ kɛ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́lɛ́ ɩ tʋ-wɛɣɛ Filiisi nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu.

2 Tɑŋ lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ Solɑ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Mɑnʋwɑ. Ɩ ɑlʋ kɑ kɛ́ kɑɑlʋlɑɣɑ kɛ́ ɩ fɛɩ pǝyɑɣɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu lɩɩ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ nyǝ́mɑ sɩ n kɛ́ kɑɑlʋlɑɣɑ, ɩlɛ n fɛɩ pǝyɑɣɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, n kɑ́ lɑ teu nɑ ń lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. 4 Mpʋ tɔ, pǝ kpɑɣɑʋ pǝnɛntɛ tɔ, tɑɑ nyɔɔ sʋlʋm yɑɑ kʋnyɔnyɔɔm kʋkʋkʋm nɑpǝlɩ. Pǝyele tɑɑ tɔɣɔ mpi Ɩsɔ kisinɑ-mɛ tɔ. 5 Mpi tɔ, n kɑ lɑ teu nɑ ń lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Hʋnʋɣʋ kɑɑ kpɑ kɑ nyʋɣʋ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, hɑtoo kɑ too lotu tɑɑ kɛ́ kɑ kɛ́ Ɩsɔ nyǝŋkɑ, nɑ ŋkɛ kɑɑ cɑɑlǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɛtʋɣʋ kɛ Filiisi nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ.

6 Ɩlɛnɑ ɑlʋ polo nɑ ɩ́ kɛɛsɩ ɩ pɑɑlʋ sɩ: Ɩsɔ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩnɑ ntɛɣɛ mɑ tɔɔ, ɩ nyǝnʋɣʋ wɛ sɔɣɔntʋ kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillu. Mɑ tɑ pɔɔsɩ-ɩ timpi ɩ lɩɩnɑɑ tɔ. Pǝ́cɔ́ ɩ́lɛ́ ɩ tɑ tɩɩ heeli-m ɩ hǝtɛ. 7 Hɑlɩ ɩ heelɑ-m sɩ mɑɑ lɑ teu, nɑ mɑ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Ɩlɛ pǝ kpɑɣɑʋ pǝnɛntɛ tɔ, mɑ́ tɑɑ tɑsɑ sʋlʋm kɛ nyɔɔʋ, yɑɑ kʋnyɔnyɔɔm kʋkʋkʋm nɑpǝlɩ. Pǝ́cɔ́ mɑ́ tɑɑ tɔɣɔ mpi Ɩsɔ kisinɑ-tʋ tɔ. Mpi tɔ, pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ kɛ́ Ɩsɔ nyǝŋkɑ kɛ hɑtoo kɑ too lotu tɑɑ kɛ́, hɑlǝnɑ kɑ sǝm.

8 Mpʋɣʋlɛ Mɑnʋwɑ sǝlǝmɑ Tɑcɑɑ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ wiinɑ-ŋ sɩ ń mǝlǝnɑ nyɑ́ yʋlʋ wei n tilɑ tɑ́ kiŋ tɔ nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ-tʋɣʋ nti nti tɩɩ tǝŋ pǝyɑɣɑ ŋkɑ ɩnɩ tɩɩ lʋlɩ tɔ kɑ tɔm tɑɑ tɔ.

9 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ mʋ Mɑnʋwɑ kʋsǝlǝmʋtʋ, nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ ɩsɔtɑɑ tillu kɛ ɑlʋ ɩnɩ ɩ kiŋ, nɑ pǝ́ pɑnɑ ɩ wɛ ɩ tike kɛ tɑɑlɛ, ɩ pɑɑlʋ fɛɩ. 10 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɔɣɔ ɩ tǝɣɩ ɩ pɑɑlʋ kiŋ nɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ sɩ: Kɔɔ lɔŋ, yʋlʋ wei ɩnɩ ɩ kɑ lɩɩwɑ mɑ tɔɔ kɛ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ tɔ, ɩ tɑɣɑnɑ mǝlʋɣʋ tɔtɔ.

11 Ɩlɛnɑ Mɑnʋwɑ tǝŋ ɩ ɑlʋ nɑ pɑ́ polo yʋlʋ ɩnɩ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tete wɑɑlɩ nyɑ́ yɔɣɔtǝnɑ nɑ mɑ tɛ ɑlʋ nɑ? Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ sɩ: Nn mɑɣɑ.

12 Ntɛnɑ Mɑnʋwɑ sɩ: Ye pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ lɑ mpʋ, pepe nɑ pepeɣe tɩɩ lɑ pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɔm tɑɑ, nɑ tǝ yele we?

13 Kɛlɛnɑ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ nyɑ́ ɑlʋ ɩ́ kii mpi nɑ mpi mɑ kisinɑ-ɩ tɔ. 14 Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ tɔɣɔ lɛsɛŋ pʋlʋ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑɑ nyɔɔ sʋlʋm yɑɑ kʋnyɔnyɔɔm kʋkʋkʋm nɑpǝlɩ. Pǝyele ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ mpi Ɩsɔ kisinɑ-mɛ tɔ. Ɩ́ tǝŋ pǝ tǝnɑ mpi mɑ tʋ-ɩ mpʋ tɔ.

15-16 Mɑnʋwɑ tɑɑ cɛkǝnɑ sɩ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Cɑɣɑ nɑ tǝ́ lɑ-ŋ pǝfɑtɛ kɛ mʋʋllɛ. Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ sɩ: Pɑɑ mɑ cɑɣɑɑ mɑ kɑɑ tɔɣɔ tɔɣɔnɑɣɑ. Ɩlɛ ye n sɔɔlɑɑ n lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 17 Ɩlɛnɑ Mɑnʋwɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Heeli-tʋɣʋ nyɑ́ hǝtɛ, nɑ pǝ́ kɔmɑ nɑ tɔm nti n heelɑ-tʋ tɔ tǝ́ lɑ, ɩlɛ tɩɩ sɑ-ŋ.

18 Kɛlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Mɑ hǝtɛ wɛ piti kɛ́. Pepe tɔɔ kɛ́ n cɑɑ tǝ nyǝm?

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑnʋwɑ kpɑwɑ pǝfɑtɛ nɑ ɩ kʋhɑʋ nɑ ɩ́ lɑ́ Tɑcɑɑ wei ɩ lɑkɩ piti tǝmɑ tɔɣɔ kɔtɑɣɑ kɛ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ. Ɩ́ nɑ ɩ ɑlʋ pɑ tɔŋnɑ nyǝnʋɣʋ kɛ mpʋ, nɑ 20 kɔkɔ nɑ́ɑ́ mʋɣɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, ɩlɛ pɑ nɑ́ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu ntɛ́ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ kɔkɔ ŋkɛ nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hoti ɑtɛɣɛ pɑ ɩsɛntɔɔ. 21 Wɑɑtʋ ɩnǝɣǝlɛ Mɑnʋwɑ nɑ ɩ ɑlʋ pɑ cɛkǝnɑɑ sɩ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu. Ɩlɛ ɩ tɑ tɑsɑ pɑ tɔɔ kɛ́ lɩɩʋ tɔtɔ. 22 Ntɛnɑ Mɑnʋwɑ heeli ɩ ɑlʋ sɩ: Hei, Ɩsɔ kɛ́ tǝ nɑwɑ yoo, ɩsɩɩ tǝ sǝpɑ.

23 Mpʋɣʋlɛ ɩ ɑlʋ cɔ-ɩ sɩ: Ye Tɑcɑɑ kɑ cɑɑkɑɣɑ-tʋɣʋ kʋɣʋ, ɩ tɑɑ mʋ tɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑɑ tɔ nɑ tɔɣɔnɑɣɑ nyǝŋkɑ. Pǝyele ɩ tɑɑ hʋlɩ-tʋɣʋ pʋlʋ nɑ ɩ́ heeli-tʋɣʋ nɑtǝlɩ.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑnʋwɑ ɑlʋ lʋlɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, nɑ ɩ́ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ: Sɑmsɔŋ. Pǝyɑɣɑ tɔŋnɑ pɩɩʋ nɑ Tɑcɑɑ kooliɣi-kɛɣɛ kʋpɑntʋ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Feesuɣu tiiwɑ ɩ tɔɔ kɛ́ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm kɛ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ wɛ Tɑŋ tǝsikile kɛ Solɑ nɑ Ɩsǝtɑwɔlɩ pɑ hɛkʋ tɔ.

14

Sɑmsɔŋ kookɑlɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sɑmsɔŋ polɑ Timnɑ, nɑ ɩ́ nɑ́ Filiisi pɛɛlɔ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ luɣu sʋʋ-ɩ. 2 Ɩ kpemɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli ɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩ tɔm sɩ: Mɑ nɑwɑ Filiisi pɛɛlɔ nɔɣɔlʋɣʋ Timnɑ, mɑ cɑɑ sɩ ɩ́ cɑɑmɩ-ɩ.

3 Mpʋɣʋlɛ ɩ nyǝ́mɑ cɔ-ɩ sɩ: Ɩsɩɩ n tɑ nɑ pɛɛlɔ ntɛ́ nyɑ́ piitim nyǝ́mɑ tɑɑ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ tɑɑ, nɑ ń puki sɩ n cɑɑkɩ Filiisi nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ tɔ?

Tǝnɑɣɑlɛ Sɑmsɔŋ sɩ: Ɩnɩ ɩ wɛnnɑ-m teu. Mɩɩ cɑɑmɩ-ɩ te.

4 Amɑ ɩ nyǝ́mɑ nɑ́ tɑ́ nyɩ sɩ Tɑcɑɑ niŋ wɛ pǝ tɑɑ sɩ pɑ pǝyɑɣɑ ɩ́ hikinɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ tǝnɑ. Mpi tɔ, pɛlɛ pɑɑ ŋmɑkǝlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmsɔŋ nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ polɑ Timnɑ, pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ tɑlɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ lɛsɛŋ tɩɩŋ tɑwɑ, ɩlɛ tɔɣɔlɑɣɑ kʋfɑlɑɣɑ nyɩɩsɑɑ kɛlɛ nɑ ɩ́ hɛlɩ sɩ ɩ nɑɑkɩ. Ɩlɛnɑ kɑ́ tili ɩ wɑɑlɩ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Feesuɣu tii Sɑmsɔŋ tɔɔ nɑ ɩ́ kpɑ-kɛ, nɑ ɩ́ cǝlɩ tǝkpɩɩ ɩsɩɩ pinɑɣɑ. Pǝ́cɔ́ ɩ tɔŋɑɣɑ niŋ kpɛtɛ kɛ́. Ɩ tɑ heeli ɩ nyǝ́mɑ kɛ mpi ɩ lɑpɑ tɔ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ nɑ pɛɛlɔ pɑ́ lɑ́ fɑɑci. Pɛɛlɔ ɩnɩ ɩ kɑ wɛ-ɩ teu kɛ́. 8 Pǝ lɑpɑ wɛɛ nɑɑlɛ, ɩlɛnɑ Sɑmsɔŋ mǝlǝɣɩ Timnɑ sɩ ɩ kpɑkǝɣɩ ɩ tɑŋ, nɑ ɩ́ hɛlɩ sɩ ɩ nɑɑkɩ tɔɣɔlɑɣɑ ŋkɑ ɩ kɑ kʋwɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ tɩɩŋ sɛsɛkʋ kɛ tɔɣɔlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ nɑ sɛtɑsɩ. 9 Ɩlɛnɑ ɩ́ cosi sɛtɑɣɑ kɛ ɩ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ nɑ ɩ́ tɛɛkɩ nɑ ɩ́ kɑtɩ ɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ hɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɔɣɔ. Amɑ ɩ tɑ heeli-wɛ sɩ tɔɣɔlɑɣɑ kʋsǝpɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩ hikɑ tɩɩŋ ɩnɩ.

Sɑmsɔŋ sɩɩ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ ɩsǝsɩɩlɛ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ cɛcɛ polɑ pɛɛlɔ tɛ, nɑ Sɑmsɔŋ lɑ ɑkpɑɣɑlɛ ɑcimɑ kɛ tǝnɑ, ɩsɩɩ ɩfepiyɑ lɑkɩ tɔ. 11 Filiisi nyǝ́mɑ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ yɑɑ ɩfepiyɑ kɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ sɩ pɑ́ nɑ-ɩ pɑ cɑkɩ. 12 Mpʋɣʋlɛ Sɑmsɔŋ sɩ: Mɑ sɩɩkɩ-mɛɣɛ ɩsǝsɩɩlɛ. Ye ɩ́ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ kpeɣe-tɛɣɛ ɑcimɑ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ, mɑɑ hɑ pɑɑ wei kɛ toko kʋcɑcɑɣɑnɑʋ nɑ ɑcimɑ nyǝŋ. 13 Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ kɑ hɑnɑ mɑɣɑ toko kʋcɑcɑɣɑnɑʋ nɑ ɑcimɑ nyǝŋ. Ntɛnɑ pɛlɛ pɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Sɩɩ nyɑ́ ɩsǝsɩɩlɛ nɑ tǝ́ nɩɩ.

14 Ɩlɛnɑ Sɑmsɔŋ sɩ:

Kʋtɔtɔɣɔm lɩɩnɑ tɔɣɔlʋ tɑɑ.

Nɑ leleŋ nyǝm lɩɩnɑ toŋ tʋ tɑɑ.

Pepeɣelɛ?

Hɑlǝnɑ kʋyɛɛŋ tooso siki ɩfepiyɑ tɑ nyǝntɑ kʋcɔcɔtʋ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɔmɑ Sɑmsɔŋ ɑlʋ kɛ kʋyɑkʋ liɣiti nyǝŋkʋ wule sɩ: Puɣusi nyɑ́ pɑɑlʋ nɑ ɩ́ heeli-tʋɣʋ kʋkpekpeɣetʋ, tɔfɔ tɩɩ sɔ nyɑ́ nɑ nyɑ́ cɑɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ kɔkɔ. Pǝ tɑɣɑ ɩ́ yɑɑ-tʋɣʋ sɩ ɩ́ hʋlǝsǝɣɩ-tʋ.

16 Kɛlɛnɑ Sɑmsɔŋ ɑlʋ polo ɩ kiŋ nɑ wulɑ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ luɣu tɑ sʋʋ-m. Pǝ́cɔ́ nn tɩɩ cɑɑkɩ-m. Pǝ tɔɔ kɛ́ n sɩɩ mɑ nyǝ́mɑ kɛ ɩsǝsɩɩlɛ nɑ ń tɑ́ heeli-m kʋkpekpeɣetʋ. Mpʋɣʋlɛ Sɑmsɔŋ sɩ: Hɑɩ, pɑɑ mɑ nyǝ́mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ tɑ heeli pɛlɛ, kɑcɑŋfɑnɑ nyɑ́ nɑ?

17 Mpʋɣʋlɛ ɑlʋ mɩɩsǝnɑ-ɩ nɑ ɩsǝlʋm kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ ɑcimɑ kʋyɛɛŋ tǝnɑ. Pǝ nɩɩ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-ɩ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Ɩlɛnɑ ɑlʋ nɑ́ɑ́ tɑɣɑsɩ ɩ tɛ ɩfepiyɑ kɛ kpɑkpɑɑ. 18 Mpʋɣʋlɛ ɩfepiyɑ polɑɑ nɑ pɑ́ heeli Sɑmsɔŋ kɛ kʋkpekpeɣetʋ nɑ pǝ́cɔ́ ilim tʋ sɩ:

Pepe kǝlɑ tɩɩŋ nim kɛ leleŋ?

Nɑ pepe kǝlɑ tɔɣɔlɑɣɑ kɛ toŋ?

Ɩlɛnɑ ɩ cɔ sɩ:

Ye ɩ́ tɑɑ hɑlǝnɑ mɑ ɑlʋ kɛ nɑʋ nyǝm,

ɩ́ tɑɑ nyɩ kʋkpekpeɣetʋ ntɩ.

19 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ Feesuɣu tii Sɑmsɔŋ tɔɔ nɑ ɩ́ tɛɛ Asǝkɑlɔŋ nɑ ɩ́ kʋ ɑpɑlɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ ɩ́ wɔɣɔsɩ pɑ tokonɑɑ, nɑ pɑ ɑcimɑ wontu, nɑ ɩ́ cɛlɑ mpɑ pɑ kpeɣɑ ɩsǝsɩɩlɛ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ cɑɑ tɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 20 Mpʋɣʋlɛ pɑ hɑ Sɑmsɔŋ ɑlʋ kɛ ɩfepu wei ɩ sǝnɑ Sɑmsɔŋ kɛ ɩ ɑkpɑɣɑlɛ tɑɑ tɔ.

15

Sɑmsɔŋ lɛɛtǝɣɩ Filiisi nyǝ́mɑ

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Sɑmsɔŋ polɑ ɩ ɑlʋ nɑʋ kɛ kʋmtʋ wɑɑtʋ, nɑ ɩ́ kpɛnnɑ-ɩ pǝfɑtɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ sʋʋkɩ mɑ ɑlʋ nɑŋ tɑɑ. Amɑ ɩ yǝtɩ kisinɑ-ɩ, 2 nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ hʋʋwɑ sɩ nyɑ́ tɑɑ kpɑnɑ-ɩ kɛ́. Ɩlɛnɑ mɑ́ hɑ-ɩ nyɑ́ tɑɑpɑlʋ. Ɩlɛ ɩ neu tɑ kǝlɩ-ɩ teu? Kpɑɣɑ ɩlɛɣɛ kɔɣɔ lonte.

3 Tǝnɑɣɑlɛ Sɑmsɔŋ pǝsǝnɑɑ sɩ: Ye mɑ lɛɛtɑ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pǝnɛntɑɑ pɑ́ tɑɑ tɔ sɩ mɑ cɑɑlɑ-wɛ yoo.

ɑ 7:13 potopoto nɔɣɔlʋ: Potopoto nɔɣɔlʋ, pɛlɛ pɑ tɛ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑɑlɩ ɑ potopotonɑɑ kɛ pɑ kɛɛsǝɣɩ cǝnɛ.

Luuti

1

2

3

4

LUUTI

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑɑsǝnlɑɑ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ Luuti tɔm lɑpɑ. Tǝ kɑlǝɣɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ Luuti wei ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ piitim lɛmpɩ tʋ tɔ, ɩ sʋʋwɑ Ɩsɔ piitim tɑɑ. Ɩ lɑpɑ Ɩsɔ kɛ́ kʋpɑntʋ nɑ ɩ pɑɑlʋ sɔlʋ piitim nyǝ́mɑ tɔtɔ. Ɩsɔ lɛɛtǝɣɩ kʋpɑntʋ kɛ mpɑ pɑ́ lɑkɩ-tǝɣɩ lɛlɑɑ tɔɣɔ. Yɑɑsi ɩnɩ ɩ lɑpɑ nɑ Luuti nɑ ɩ pɑŋ pɑ́ cɑɣɑnɑ pɑ tɩ. Tɔm tǝnɛ tǝ́ hʋlǝɣǝnɑ-tʋɣʋ ɩsǝnɑ Ɩsɔ lǝsɑ piitim lɛmpɩ tʋ nɑ ɩ́ sʋsɩ-ɩ Yutɑ piitim nyǝ́mɑ tɑɑ tɔ. Hɑlɩ piitim lɛmpɩ tʋ ɩnɩ ɩ lʋlǝnɑ nɑ pǝ́ lʋlɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɔsɔ Tɑfiiti nɑ tɑ́ Wɑɑsʋlʋ sɔsɔ Yesu Kilisiti.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Luuti tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Noyomii tʋwɑ ɩ tɑɑ sɩ ɩ́ mǝlǝɣɩ Pɛtǝlɛhɛm, titite 1

Luuti nɑ Poosi pɑ sulɑɑ, titite 2–3

Poosi hɔmɑ Luuti kɛ leelu, titite 4

1

Ilimɛlɛkɩ nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ wɑhɑlɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɣɔsɩ ɑnɑɑm nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩwɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei Pɑɑsǝnlɑɑ nyǝnɑɣɑ yǝlɑɑ tɔɔ tɔ. Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ nɑ Yutɑ tɛtʋ ɩcɑtɛ Pɛtǝlɛhɛm ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ ɑlʋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ pɑ polo Mowɑpʋ tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔsɩ tǝnɑ. 2 Pɑ yɑɑkɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ sɩ Ilimɛlɛkɩ nɑ ɩ ɑlʋ sɩ Noyomii, nɑ ɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ sɩ Mɑlɔŋ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ sɩ Kiliyoŋ. Pɑɑ kɛ́ Ɩfǝlɑtɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ́.

3 Tǝnɑɣɑ Noyomii pɑɑlʋ Ilimɛlɛkɩ sǝpɑ nɑ pǝ́ yele ɩ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ kpɑɣɑ Mowɑpʋ ɑlɑɑ. Pɑ yɑɑ lɛlʋ sɩ Opɑ, nɑ lɛlʋ sɩ Luuti. Pɑ cɑɣɑ tǝnɑ ɩsɩɩ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ. 5 Ɩlɛnɑ Mɑlɔŋ nɑ Kiliyoŋ pɛlɛ pɑ sɩ tɔtɔ, nɑ pǝ́ yele Noyomii kɛ ɩ tike.

Luuti tǝŋʋɣʋ kɛ ɩ pɑŋ

6-7 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Noyomii nɩɩwɑ Mowɑpʋ tɑɑ sɩ Tɑcɑɑ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ hɑ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ sɩ ɩ kpeŋ. Ɩ́ nɑ ɩ poolɑɑ nɑɑlɛ pɑ tʋ mpɑɑʋ sɩ pɑ mǝlǝɣǝnɑ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ. 8 Ntɛnɑ Noyomii tɔ ɩ poolɑɑ mpɛ sɩ: Pɑɑ wei ɩ́ kpe ɩ cɑlɑɣɑ. Tɑcɑɑ ɩ́ lɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ ɩsɩɩ mǝ lɑpʋ mɑ nɑ mɑ sɔlʋnɑɑ tɔ. 9 Ɩsɔ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑpɑlɑɑ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ Noyomii lɑ-wɛɣɛ pǝlɑpɑ wulee nɑ pɛlɛ pɑ́ tʋlɩ nɔɔsɩ nɑ pɑ́ wii tǝkpoo. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɔmɑ pɑ pɑŋ sɩ: Aɑɩ yoo, tɩɩ tǝŋɩ-ŋ kɛ́ nɑ tǝ́ polo nyɑ́ nyǝ́mɑ tɛ.

11 Tǝnɑɣɑ Noyomii cɔwɑ sɩ: Ɩ́ mǝlɩ mɑ pɛɛlɑɑ. Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tǝŋǝɣɩ-m? Piyɑ tɑ kɑɑsɩ mɑ tɑɑ sɩ ɩ́ kɑ́ sɑɑ-sɩ. 12 Mpʋ tɔ, ɩ́ mǝlɩ. Mɑ sulɑ pɩɩʋ, mɑ kɑɑ tɑsɑ sɑɑʋ. Nɑ ye mɑ tɩɩ tɛɛlǝɣɩ pǝyɑɣɑ ntɛnɑ mɑ́ kpǝtǝnɑ ɑpɑlʋ kɛ ɑhoo ɑnɛ ɑ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ mɑ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpiyɑ, 13 ɩlɛ ɩ́ yele ɑpɑlɑɑ sɑɑʋ ntɛ́ nɑ ɩ́ tɑŋ mpɛ ɩnɩ nɑ pɑ́ lɑ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ sɑɑ-wɛ? Aɑɩ, mɑ pɛɛlɑɑ, mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlǝnɑ-mɛɣɛ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ Tɑcɑɑ hʋlɑ-m mpǝle kɛ́.

14 Ɩlɛnɑ Noyomii poolɑɑ mpɛ pɑ tɑsɑ nɔɔsɩ tʋlʋɣʋ tɔtɔ nɑ pɑ́ wii sɔsɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ wei pɑ yɑɑ sɩ Opɑ tɔ ɩ lɑpɑ ɩ pɑŋ kɛ́ pǝ lɑpɑ wulee nɑ ɩ́ mǝlɩ kpente. Amɑ Luuti nɑ́ nyɔkǝlǝnɑ Noyomii.

15 Tǝnɑɣɑlɛ Noyomii tɔmɑ Luuti sɩ: Nyǝnɩ, nyɑ́ tɑɑpɑlʋ mǝlɑ ɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ ɑtɛtʋnɑɑ pɑ cɔlɔ, nyɑɑ mǝlɩ mpʋ tɔtɔ.

16 Ntɛnɑ Luuti cɔ-ɩ sɩ: Tɑɑ cɑɑlɩ-m sɩ mɑ́ yele-ŋ nɑ mɑ́ mǝlɩ. Nyɑ́ tǝpote mɑ tǝpote, nyɑ́ tǝcɑɣɑlɛ mɑ nyǝntɛ, nyɑ́ piitim kɑ́ wɛɛ mɑ nyǝm, nyɑ́ Ɩsɔ kɑ́ wɛɛ mɑ nyǝŋ. 17 Timpi n kɑ sɩ tɔ tǝnɑɣɑ mɑɑ sɩ nɑ pɑ́ pi-m. Ye mɑ nɑ-ŋ tǝ yɑwɑ nɑ pǝ́ tɑ́ kɛnɑ sǝm pɑɑsi. Tɑcɑɑ ɩ́ lɑnɑ-m ɩsǝnɑ ɩ sɔɔlɑɑ tɔ.

18 Noyomii nɑwɑ sɩ Luuti sɛɛsɑ ɩsǝlɛ sɩ ɩ kɑ́ tǝŋɩ-ɩ kɛ́ ɩ kɑ́ tǝŋɩ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ yele-ɩ cɑɑlʋɣʋ.

19 Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ tɛɛ Pɛtǝlɛhɛm. Noyomii pɑ tɑlɑɑ ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ tǝnɑ ɑlɑɑ yǝpǝlǝɣɩ ɩ tɔm sɩ: Ɩsɩɩ Noyomii kɛlɛ? 20 Ntɛnɑ ɩ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Ɩ́ tɑɑ yɑɑ-m Noyomii, ɩ́ yɑɑ-m Mɑlɑ. Mpi tɔ, Tomɑ tǝnɑ tʋ wɑkǝlɑ mɑ lɑŋlɛ kɛ sɔsɔm kɛ́. 21 Mɑ tɛɛkɑɣɑ wɑɑtʋ wei tɔ pǝ cɑɣɑnɑ-m kɛ́. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ mǝlǝɣǝnɑ-m mɑ niŋ kɑkpɑsɩ, ɩ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ-m. Tomɑ tǝnɑ tʋ mɑpɑ-m kpɑ́tʋ́ɣʋ́, ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɑsǝɣɩ-m Noyomii kɛ yɑɑʋ?

22 Ɩsǝnɑ Noyomii nɑ ɩ poolu Mowɑpʋ tʋ Luuti pɑ mǝlʋɣʋ lɑpɑ tɔɣɔlɛ. Pɑ tɑlɑ Pɛtǝlɛhɛm tɑɑ ɩlɛ pɑ cɑɑlǝɣɩ kʋmtʋ ntɛ́.

2

Luuti cɑlǝsʋɣʋ kɛ kumkum

1 Noyomii pɑɑlʋ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ sʋʋ toŋ kɛ́ nɑ ɩ́ wɛnɑ nyʋɣʋ. Pɑ yɑɑkɑɣɑ-ɩ sɩ: Poosi nɑ ɩ kɛ́ Ilimɛlɛkɩ lʋlʋɣʋ tʋ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Luuti tɔmɑ Noyomii sɩ: Mɑɑ kpɑ tɑɑlɛ nɑ mɑ́ cɑlǝsɩ kumkum kɛ́ kʋpɑŋ nɔɣɔlʋ ɩ hɑlǝm tɑɑ. Ntɛnɑ ɩ́ cɔ-ɩ sɩ: Polo, mɑ pɛɛlɔ.

3 Ɩlɛnɑ Luuti kpɑ tɑɑlɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ kʋntɑɑ nɑ ɩ́ cɑlǝsǝɣɩ. Sɛsɛ ɩlɛ Poosi tɑɑlɛ ntɛ́.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ ŋkʋ Poosi kpɑ tɑɑlɛ kɛ kʋntɑɑ cɔlɔ nɑ ɩ́ sɛɛ-wɛ sɩ: Tɑcɑɑ ɩ́ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ. Nɑ pɛlɛ pɑ́ tisi sɩ: Ɩsɔ ɩ́ kooli-ŋ kʋpɑntʋ.

5 Mpʋɣʋlɛ Poosi pɔɔsɑ tǝmlɛ tʋ wei ɩ feŋiɣi kʋntɑɑ tɔɔ tɔ sɩ: Le tʋ kɛ ɑsɑɑlʋ ɩnɛ?

6 Kɛlɛnɑ tǝmlɛ tʋ cɔ-ɩ sɩ: Mowɑpʋ tʋ kɛ́, ɩ́ nɑ Noyomii pɑ kɔmnɑ. 7 Ɩ sǝlǝmɑ-tʋɣʋ sɩ ɩ tǝŋǝɣɩ kʋntɑɑ nɑ ɩ́ cɑlǝsɩ nɑ ɩ́ tɔɔsǝɣɩ lɔɔtʋ nti nti pǝ sɔɔwɑ tɔ. Hɑtoo tɑnɑŋ tɛɛ ɩ kɔm nɑ ɩ́ luŋ tɔ nɔɔnɔɔ tike ntɛ́ ɩ hɛɛsɑ tɔm kʋlʋm.

8 Ɩlɛnɑ Poosi tɑsɑ Luuti kɛ lɑɣɑtʋ sɩ: Tɑɑ kʋlɩ sɩ ń puki nɔɣɔlʋ tɑɑlɛ tɑɑ kɛ cɑlǝsʋɣʋ. Cɑɣɑ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑlʋnyǝmɑ kiŋ cǝnɛ. 9 Nyǝnǝɣɩ timpi pɑ kʋŋ tɔ nɑ ń tǝŋ pɑ wɑɑlɩ. Mɑ heelɑ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑpɑlʋnyǝmɑ sɩ pɑ́ tɑɑ kɑɣɑtɩ-ŋ. Ye lʋkɔtʋ ɩ́ kpɑ-ŋ n polo hǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ń nyɔɔ lʋm mpi pɑ́ luwɑ tɔ.

10 Tǝnɑɣɑlɛ Luuti hǝntɑ Poosi kɛ ɑtɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ń pɑɑsǝɣǝnɑ-m nɑ ń lɑkɩ-m kʋpɑntʋ, ɑnɩ mɑɣɑ mʋʋlʋ?

11 Kɛlɛnɑ Poosi cɔ-ɩ sɩ: Pɑ kɛɛsɑ-m pǝ tǝnɑ mpi n lɑpɑ nyɑ́ pɑŋ kɛ́ nyɑ́ pɑɑlʋ sǝm wɑɑlɩ tɔ. Nɑ ɩsǝnɑ n yelɑ nyɑ́ cɑɑ nɑ nyɑ́ too nɑ nyɑ́ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ pɑ lʋlɑ-ŋ tɔ, nɑ ń polo yǝlɑɑ mpɑ n tɑɑ nyɩ tɔ pɑ tɛ tɔ. 12 Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei n kɔmɑ sɩ n tʋɣɩ kpʋlʋɣʋ tɔ ɩ́ lɛɛtɩ-ŋ mpi n lɑpɑ tɔ tǝcɩʋcɩʋ.

13 Ɩlɛnɑ Luuti cɔ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɛ n pɑɑsǝnɑ-m teu kɛ́. Mpi tɔ, nyɑ́ hɛɛsǝnɑ mɑ lɑŋlɛ nɑ ń yɔɣɔtǝnɑ-m ɩsɩɩ n kɑ nyǝmɑ-m. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, mɑ tɑ hɑŋnɑ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ nɔɣɔlʋ.

14 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ tɔɣɔʋ ɩlɛnɑ Poosi tɔ Luuti sɩ: Kɔɔ tǝ tɔɣɔ. Cosiɣi tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ń liiki tuusi tɑɑ.

Ɩlɛnɑ Luuti cɑɣɑ kʋntɑɑ cɔlɔ, nɑ pɑ́ cosi-ɩ pee wenɑ pɑ toŋɑɑ tɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ hɑɣɑ nɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ ɩ́ sɩɩ. 15 Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ cɑlǝsʋɣʋ, nɑ Poosi heeli ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ yele nɑ Luuti cɑlǝsɩ cɑmnɑɑ kilɑ tɔtɔ, ɩ́ tɑɑ tɑŋɩ-ɩ. 16 Ɩ́ yeki lɔɔtʋ lɛntɩ nɑ ɩ́ tɔɔsǝɣɩ, ɩ́ tɑɑ kɑlǝnɑ-ɩ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Luuti cɑlǝsɑ tɑɑlɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ́ nɑ pee mɑɣɑnɑ ɩsɩɩ kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. 18 Nɑ ɩ́ kpɑɣɑ nɑ ɩ́ kpeenɑ nɑ ɩ́ hʋlɩ ɩ pɑŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ kɑɑsɑɑ tɔ nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ tɔtɔ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Noyomii pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Leɣe n cɑlǝsɑ sɑŋɑ? Awe tɑɑlɛ kɛ n kpɑwɑ? Ɩsɔ ɩ́ kooli kʋpɑntʋ kɛ wei ɩnɩ ɩ pɑɑsǝnɑ-ŋ tɔ.

Ɩlɛnɑ Luuti sɩ: Pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Poosi. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Noyomii tɔmɑ sɩ: Mɑ nyǝ́mɑ sɩ Tɑcɑɑ lɑpɑ weesiŋ nyǝ́mɑ tɑɣɑ kʋpɑntʋ nɑ tɑ sǝtɑɑ tɔtɔ. Ɩsɔ ɩ́ kooli ɑpɑlʋ ɩnǝɣɩ kʋpɑntʋ.

Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɛ́ tɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ-tʋ tɔɣɔ.

21 Kɛlɛnɑ Luuti sɩ: Hɑlɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ heelɑ-m kɛ́ sɩ mɑ́ tǝŋǝɣɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ mɑ́ cɑlǝsǝɣɩ, hɑlǝnɑ ɩ kʋmtʋ nɑ tǝ tɛm.

22 Ntɛnɑ Noyomii sɩ: Pǝ wɛ teu mɑ pɛɛlɔ, tǝŋ mpɛ. Ye nɔɣɔlʋ tɑɑlɛ tɑɑ pɑ tɔɣɔnǝɣɩ-ŋ kɛ́.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Luuti sɑɑlɑ Poosi tǝmlɛ nyǝ́mɑ kiŋ kɛ mpʋ nɑ ɩ́ cɑlǝsǝɣɩ, hɑlǝnɑ kʋmtʋ tɛ́. Nɑ ɩ́ nɑ ɩ pɑŋ pɑ́ wɛ mpʋ.

3

Noyomii tɑɣɑnʋɣʋ kɛ Luuti ɑsɑsɑɑlɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Noyomii tɔmɑ ɩ poolu sɩ: Mɑ pɛɛlɔ, mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ń hiki tǝcɑɣɑlɛ nɑ ń hɛɛsɩ. 2 Ntɔŋ ń nyǝmɑ́ sɩ nyɑnɑ Poosi wei ɩnɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɩ́ kʋmɑ tɔ ɩ kɛ́ tɑ́ yʋlʋ kɛ́. Tɑɑnɑɣɑ kɑnɛ pɑ mɑkɩ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ kɑtɑɣɑ tɑɑ. 3 Mpʋ tɔ, sɔ lʋm, tʋ tulɑɑlʋ, suu nyɑ́ wontu kʋpɑntʋ. Ɩlɛnɑ ń tii kɑtɑɣɑ tɑɑ. Amɑ yele nɑ ɩ́ tɛ tɔɣɔʋ ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ-ŋ. 4 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ń feŋ nɑ ń nɑ́ ɩ tǝhǝntǝlɛ, ɩlɛnɑ ń kɛɛlɩɑ ɩ nɔɔhɛɛ tɔɔ nɑ ń hǝntɩ. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ́ heelinɑ-ŋ nti ń kɑ lɑ tɔ. cɑɑkɩ sɩ Poosi ɩ́ hɔmɩ-ɩ leelu.

5-6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Luuti cɔwɑ sɩ: Mɑɑ lɑ ɩsɩɩ n heeluɣu-m tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ. 7 Poosi tɔɣɑɑ nɑ ɩ́ nyɔɔ nɑ ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo ɩ́ hǝntɩ tɔɣɔnɑɣɑ huɣule kite. Ntɛnɑ Luuti polo tǝhɛɛ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ toowɑ tɔ nɑ ɩ́ kɛɛlɩ ɩ nɔɔhɛɛ tɔɔ nɑ ɩ́ hǝntɩ. 8 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ nyɑmɑ nɑ ɩ́ fe ɑhoo hɛkɑ nɑ ɩ́ nyǝnɩ ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ ɑlʋ hǝntɑ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ. 9 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Aweɣe-ɩ?

Ntɛnɑ Luuti cɔ sɩ: Mɑɣɑ nyɑ́ pɛɛlɔ Luuti kɛ́. Hɑɩ, wɑɑsɩ-m. Mpi tɔ, nyɑ́ wɛnnɑ mpɑɑʋ sɩ ń yɑ-m.

10 Ɩlɛnɑ Poosi tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ ɩ́ kooli-ŋ kʋpɑntʋ, mɑ pɛɛlɔ. Nyɑ́ yɑɑsi kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ ɩnɛ ɩ hʋlǝɣǝnɑ ɩsǝnɑ n mɑtǝnɑ nyɑ́ pɑŋ yǝlɑɑ tɔ nɑ pǝ́ kǝlɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ. Mpi tɔ, n tɑ pɛɛkɩ ɩfepiyɑ liɣitee nyǝ́mɑ yɑɑ kʋnyɔntʋnɑɑ. 11 Mpʋ tɔ, mɑ pɛɛlɔ tɑɑ nǝɣǝsɩ. Mpi n cɑɑkɩ tɔ mpǝɣɩ mɑɑ lɑ-ŋ. Mpi tɔ, ɩcɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ nyǝ́mɑ sɩ n kɛ́ ɑlʋ kʋpɑŋ. 12 Tɑmpɑnɑ pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ yɑ-ŋ yɑɑ, ɩlɛ nɔɣɔlʋ nɑ nyɑ́ pɑŋ pɑ lʋlʋɣʋ kǝlɑ kɑɑʋ kɛ mɑ. 13 Sʋʋ cǝnɛ, ye pǝ femɑ mɑɑ pɔɔsɩ-ɩ nɑ mɑ́ nɑ́ sɩ ɩ kɑ́ yɑ-ŋ yɑɑ ɩsǝnɑ? Ye ɩ luɣu fɛɩ ɩlɛ, mɑ tuukinɑ Tɑcɑɑ sɩ mɑɑ yɑ-ŋ. Hǝntɩ mpʋ nɑ pǝ nyɑɑlɩ.

14 Ɩlɛnɑ Luuti hǝntɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Poosi nɔɔhɛɛ tɛɛ. Poosi tɑɑ cɑɑkɩ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ nyɩ sɩ Luuti kɔmɑ kɑtɑɣɑ tɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ kʋsɑ-ɩ sɑɑ wei pǝ wɛ tǝŋmɛntɛŋmɛntɛ tɔ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ nyǝmɩ-ɩ. 15 Ɩlɛnɑ Poosi tɔmɩ-ɩ sɩ: Hɛtɩ nyɑ́ tɛkɛntɛ nɑ ń tɔkɩ-ɩ teu.

Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee ɩsɩɩ kiloonɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nɑ ɩ́ sʋkɩ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩnɩ ɩ kpɑ ɩcɑtɛ tɑɑ. 16 Luuti mǝlɑ ɩ pɑŋ cɔlɔ ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ ɩ mpɑɑʋ ɑlɑɑfǝyɑ tɔɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Luuti kɛɛsɑ-ɩ ɩsǝnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ pɑɑsǝnɑ-ɩ tɔ. 17 Nɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ: Hɑlɩ ɩnɩ ɩ hɑnɑ-m tɔɣɔnɑɣɑ pee ɑnɛ ɑ tǝnɑ sɩ pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ mǝlɩ nyɑ́ kiŋ kɛ niŋ kɑkpɑsɩ.

18 Tǝnɑɣɑlɛ Noyomii sɩ: Mɑ pɛɛlɔ cɑɣɑ tǝpɑmm, nɑ ń nɑ́ ɩsǝnɑ pɩɩ tɛɛsǝnɑ tɔ. Mpi tɔ, ye ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ tɑ nɑ tɔm tǝnɛ tǝ tǝnɑɣɑ kɛ sɑŋɑ ɩɩ hɛɛsǝɣɩ.

4

Poosi hɔŋ Luuti kɛ leelu

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Poosi lɩɩ nɔnɔɣɔ timpi pɑ hʋʋkɩ tɔm tɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. Ɩlɛ Ilimɛlɛkɩ lʋlʋɣʋ tʋ wei ɩ tɔm ɩ kɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ pɩɩ wɛɛ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ sǝtʋ tǝyɑɣɑ yǝlɑɑ tɔ ɩ tɛɛ kɛlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ sɩ: Apɑŋ nyɑ́, kɔɔ ń cɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ polo. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Poosi sǝŋsɑ ɩcɑtɛ sɔsɑɑ kɛ nɑɑnʋwɑ. Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ 3 ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ wei ɩnɩ pɩɩ wɛɛ sɩ ɩ wɑɑsɩ sǝtʋ tǝyɑɣɑ yǝlɑɑ tɔ sɩ: Noyomii wei ɩ lɩɩnɑ Mowɑpʋ tɔ ɩ pɛɛtǝɣɩ tɑ́ yʋlʋ Ilimɛlɛkɩ tɛtʋ. 4 Ɩlɛ mɑ heeliɣi-ŋ sɩ, ń yɑ-tǝɣɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ nɑ sɔsɑɑ pɑ ɩsɛntɑɑ. Ye n kɑ yɑ-tɩ ɩlɛ n yɑ-tɩ. Ye nyɑ́ luɣu fɛɩ ɩlɛ n heeli-m nɑ mɑ́ cɛkǝnɑ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, nyɑɣɑlɛ nɔɣɔ tʋ, nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ́.

Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Tɔʋ, mɑ nɩɩwɑ. 5 Kɛlɛnɑ Poosi sɩ ye n kɑ yɑ-tǝɣɩ Noyomii niŋ tɑɑ ɩlɛ n kpɛnnɑ sɔlʋ ɩnɩ ɩ leelu Mowɑpʋ tʋ Luuti nɑ ń hɔ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ sǝtʋ hǝtɛ sɑɑlɩ nɑ ɩ tɛtʋ pǝsɩ nɔɣɔlʋ nyǝntʋ.

6 Mpʋɣʋlɛ ɑpɑlʋ ɩnɩ sɩ: Ye mpʋ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ yɑ-tɩ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mɑ wɛnɑʋ sɑɑlɩ. Mpʋ tɔ, yɑ-tɩ nɑ mɑ nɔɣɔ, mɑ kɑɑ pǝsɩ.

7-8 Ɩlɛnɑ ɩ́ wɔɣɔsɩ ɩ ntɑŋkpɑtɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ Poosi. Pɩɩ wɛ lɔŋtɑɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kiŋ tɔ, ye pɑ yɑpɑ pʋlʋ yɑɑ pɑ lɑɣɑsɑ tɛtʋ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑkɑɣɑ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ pǝ tɛmɑ. 9 Ntɛnɑ Poosi tɔ sɔsɑɑ nɑ sɑmɑɑ sɩ: Mɛɣɛlɛ mɑ ɑseetɑ nyǝ́mɑ kɛ sɑŋɑ sɩ mɑ yɑpɑ Noyomii niŋ tɑɑ kɛ́ pǝ tǝnɑ mpi pǝ kɛ́ Ilimɛlɛkɩ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ Kiliyoŋ nɑ Mɑlɔŋ pɑ nyǝm tɔ, 10 nɑ mɑ́ kpɛnnɑ Mɑlɔŋ leelu Mowɑpʋ tʋ Luuti nɑ mɑ́ hɔ nɑ mɑ́ kʋsɩ sǝtʋ hǝtɛ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ tǝ́ sɑɑlɩ yem kɛ́ ɩ ɩcɑtɛ kʋlʋllɛ nɑ ɩ yǝlɑɑ tɑɑ. Mɛɣɛlɛ ɑseetɑ nyǝ́mɑ kɛ sɑŋɑ.

11 Mpʋɣʋlɛ nɔnɔɣɔ yǝlɑɑ nɑ sɔsɑɑ pɑ tɔmɑ sɩ: Tǝ kɛ́ ɑseetɑ nyǝ́mɑ. Tɑcɑɑ ɩ́ kooli kʋpɑntʋ kɛ ɑlʋ wei ɩ sʋʋkɩ nyɑ́ tǝyɑɣɑ kɛ ɩsǝntɔ tɔ, nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ Lɑsɛɛlɩ nɑ Leyɑɑ mpɑ pɑ lʋlɑ Ɩsɛɣɛlɩ piitim yǝlɑɑ tɔ. Hʋ́lɩ́ nyɑ́ toŋ kɛ nyɑ́ lʋlʋɣʋ tɑɑ nɑ ń lɑ nɑ nyɑ́ hǝtɛ yɑɑ Pɛtǝlɛhɛm. 12 Piitim mpi Tɑcɑɑ kɑ́ hɑnɑ-ŋ nɑ ɑsɑɑlʋ ɩnɛ tɔ, pǝ huki nɑ pǝ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ Yutɑ nɑ ɩ ɑlʋ Tɑmɑɑ pɑ pǝyɑlʋ Pɛlɛsɩ tǝyɑɣɑ.

Poosi kpɑɣɑʋ kɛ Luuti

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Poosi kpɑɣɑ Luuti nɑ ɩ́ nɑ-ɩ pɑ́ kpǝtɩ nɑ Tɑcɑɑ yele nɑ ɩ́ lɑ teu nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛtǝlɛhɛm ɩcɑtɛ ɑlɑɑ sɛɛ Noyomii nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Tǝ sɑmɑ Ɩsɔ ɩsɩɩ ɩ hɑ-ŋ yʋlʋ wei ɩ kɑ wɑɑsɩ-ŋ tɔ. Pǝyele ɩ hǝtɛ kɑ́ yɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. 15 Pǝyɑɣɑ kɑnɛ kɑɑ kpɑɑsǝnɑ nyɑ́ toŋ nɑ kɑ́ te-ŋ nyɑ́ kpɑtǝlɑɣɑ wɑɑtʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, nyɑ́ poolu wei ɩ sɔɔlɑ-ŋ teu nɑ ɩ́ tɛɛ-ŋ ɑpɑlʋpiyɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔ ɩnɩ ɩ lʋlʋnɑ-kɛ.

16 Ɩlɛnɑ Noyomii mʋ-kɛ nɑ ɩ́ nʋkɩ-kɛ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ-kɛ ɩsɩɩ ɩ kʋlʋlɑɣɑ. 17 Mpʋɣʋlɛ pɑ cɔlɔ ɑlɑɑ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ: Opɛtɩ, nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ pɑ lʋlɑ Noyomii kɛ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Tɑfiiti cɑɑ Sesee cɑɑ kɛlɛ Opɛtɩ.

Tɑfiiti cɔsɔnɑɑ hǝlɑ

18 Tɑfiiti cɑɑnɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɔ, pǝ kpɑɣɑʋ Pɛlɛsɩ tɔ. Pɛlɛsɩ lʋlʋnɑ Hɛsǝlɔŋ, 19 nɑ Hɛsǝlɔŋ lʋlɩ Lɑm, nɑ Lɑm lʋlɩ Aminɑtɑpɩ, 20 nɑ Aminɑtɑpɩ lʋlɩ Nɑsɔŋ, nɑ Nɑsɔŋ lʋlɩ Sɑlǝmɑ, 21 nɑ Sɑlǝmɑ lʋlɩ Poosi, nɑ Poosi lʋlɩ Opɛtɩ, 22 nɑ Opɛtɩ lʋlɩ Sesee, nɑ Sesee lʋlɩ Tɑfiiti.

ɑ 3:4 kɛɛlɩ: Kɛɛlɩ nɔɔhɛɛ tɔɔ hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ Luuti

Sɑmiyɛɛlɩ I

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

SAMIYƐƐLƖ

TƆM TAKƎLAƔA KANCAALAƔA NYƎŊKA

Kʋtʋlʋtʋ

Sɑmiyɛɛlɩ wei ɩ hǝtɛ pɑ hɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ tɔ, ɩ kɑ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́. Tǝmɑ sɔsɔɔnɑ nɑɑlɛɣɛ Ɩsɔ cɛlɑ-ɩ: Tɛtʋ tɔkʋɣʋ tɔm, nɑ ɩsǝnɑ ɩ kɑ́ sɛɣɛsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ sɛɛ Ɩsɔ tike tɔ pǝ tɔm. Ɩlɛnɑ pǝ́ kɑɑsɩ ɩsǝnɑ pɑɑ nyǝnɩ Ɩsɔ tike kɛ pɑ wulɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ. Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kisɑɑ nɑ pɑ́ kpɑ ɑwulɑɑ. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ Sɑyuli. Ɩ́lɛ́ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑfiiti.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Sɑmiyɛɛlɩ I tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Sɑmiyɛɛlɩ pɑɑsǝnɑʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, titite 1–7

Sɑyuli tɔɣɔʋ kɛ kɑwulɑɣɑ, titite 8–10

Sɑyuli tɑ tɔ teu ɩlɛnɑ Ɩsɔ kisi-ɩ, titite 11–15

Tɑfiiti nɑ Sɑyuli pɑ tɔm, titite 16–30

Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ sǝm kɛ yoou tɑɑ, titite 31

1

Sɑmiyɛɛlɩ too Anɑ tɔm

1 Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ Sufɩ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ Ɩfǝlɑyim pʋɣʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Ɩlǝkɑnɑ. Pɑ yɑɑ Ɩlǝkɑnɑ cɑɑ sɩ Yelowɑm, nɑ Yelowɑm cɑɑ sɩ Ilihu, nɑ Ɩlihu cɑɑ sɩ Tohu, nɑ Tohu cɑɑ sɩ Sufɩ. Ɩlɛɣɛ Ɩfǝlɑyim tʋ. 2 Ɩlǝkɑnɑ ɩnɩ ɩ ɑlɑɑ kɑ wɛ nɑɑlɛɣɛ. Pɑ yɑɑkɩ lɛlʋ sɩ Anɑ nɑ lɛlʋ sɩ Peninɑ. Peninɑ kɑ wɛnɑ piyɑ. Amɑ Anɑ nɑ́ fɛɩnɑ.

3 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kpɑɑkɑɣɑ Ɩsɔ sɛɛʋ kɛ Silo kɛ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ, nɑ ɩ́ hɑɑkɩ Tomɑ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ kɛ kʋhɑɑŋ. Nɑ Ilii pǝyɑlɑɑ Hofini nɑ Pɛnhɑsɩ pɑɑ kɛnɑ Tɑcɑɑ kɔtǝlɑɑ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. 4 Ye kʋyɑŋku Ɩlǝkɑnɑ ɩ́ lɑpɑ kɔtɑɣɑ, ɩ hɑɑkɩ ɩ ɑlʋ Peninɑ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑ ɩ pɛɛlɑɑ kɛ cǝkɑ cǝkɑ kɛ́. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ Anɑ ɩlɛɣɛ cǝkɑsɩ nɑɑlɛ. Mpi tɔ, pɑɑ nɑ Tɑcɑɑ lɑpɑ-ɩ kɑɑlʋlɑɣɑ tɔ, ɩ luɣu kɑ sʋʋ-ɩ kɛ́. 6 Ɩ yɔtɔŋ nɑ́ tʋʋkɑɣɑ-ɩ kɛ́ sɩ pǝ́ hɑŋɩ-ɩ sɩ Tɑcɑɑ lɑpɑ-ɩ kɑɑlʋlɑɣɑ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ wɛ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ. Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ pɑ kpɑɑkɩ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ te, Peninɑ tʋʋkɑɣɑ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́.

Ɩlɛnɑ ɩ́ wiiki nɑ ɩɩ sɑŋ tɔɣɔʋ. 8 Nɑ ɩ pɑɑlʋ Ɩlǝkɑnɑ nɑ́ɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ lɑŋlɛ wɑkǝlǝɣɩ, nɑ ń wiiki nɑ ń kisiɣi tɔɣɔnɑɣɑ kɛ mpʋ? Mɑ tɑ kǝlɩ-ŋ piyɑ nɑɑnʋwɑ?

9 Pɑ tɛmɑ tɔɣɔʋ nɑ nyɔɔʋ kɛ Silo, ɩlɛnɑ Anɑ kʋlɩ nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ kɔtʋlʋ Ilii. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ cɑɣɑ kpelɑɣɑ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɔnɔkpete kɛ́. 10 Anɑ lɑŋlɛ kɑ wɑkǝlɑ sɔsɔm kɛ́ tǝtɔɣɔtɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ nɑ wulɑ, 11 nɑ ɩ́ sɩɩ nɔɣɔ sɩ: Tomɑ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ, ye n nyǝnɑ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ mɑ́, mɑ wɑhɑlɑ, nɑ ń tɔɔsɩ mɑ tɔɔ nɑ ń hɑ-m ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, mɑɑ hɑ-ŋ-kɛɣɛ hɑlǝnɑ kɑ sǝm. Hʋnʋɣʋ kɑɑ kpɑ kɑ nyʋɣʋ tɑɑ. 12 Ɩ tɑɑŋɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tǝsǝlǝmǝlɛ, ɩlɛnɑ Ilii nyǝnɩ ɩ nɔɣɔ tǝpiŋŋ. 13 Anɑ sǝlǝmɑɣɑ ɩ luɣu tɛɛ kɛ́, nɑ ɩ ntompee nyǝpǝtǝɣɩ, ɩlɛ ɩ nɔɣɔ ɩɩ nɩɩkɩ. Ilii nyǝ́mɑ sɩ sʋlʋm kʋɣʋnɑ-ɩ. 14 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Pǝlee kɛ́ nyɑ́ sʋlʋm kɑ́ cɛ nyɑ́ tɔɔ? Lɑ nɑ nyɑ́ sʋlʋm cɛ nyɑ́ tɔɔ. 15 Ntɛnɑ Anɑ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɛ, mɑ tɑ nyɔɔ sʋlʋm nɑpǝlɩ. Amɑ mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlǝnɑ sɔsɔm nɑ mɑ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ Tɑcɑɑ kɛ mɑ lotu. 16 Tɑɑ nyǝnɩ nyɑ́ pɛɛlɔ mɑɣɑ tɛtɛlɑtʋ. Mɑ nǝɣǝsɛɛ nɑ mɑ wɑhɑlɑ tɛlǝsǝnɑ mpǝle, nɑ mɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

17 Ntɛnɑ Ilii sɩ: Ɩsɔ ɩ́ hɛɛsɩ nyɑ́ lɑŋlɛ nɑ ɩ́ mʋ nyɑ́ sǝlǝmʋtʋ. 18 Ɩlɛnɑ Anɑ sɩ: Nɑ nyɑ́ toŋ tɑɑ.

Ntɛnɑ Anɑ polo nɑ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ ɩsɛntɑɑ hɛtɩ.

19 Tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ Ɩlǝkɑnɑ pɑ́ kʋlɩ lɔŋ nɑ pɑ́ sɛɛ Ɩsɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpe Lɑmɑ.

Sɑmiyɛɛlɩ lʋlʋɣʋ nɑ ɩ pǝcɑɑtʋ

Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlǝkɑnɑ nyǝmɑ́ ɩ ɑlʋ Anɑ nɑ Tɑcɑɑ mʋ ɩ sǝlǝmʋɣʋ. 20 Ɩlɛnɑ Anɑ lɑ teu nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, nɑ ɩ́ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ Sɑmiyɛɛlɩ. Sɩ Tɑcɑɑ kɛ ɩnɩ ɩ sǝlǝmɑ-ɩ.

21 Pǝnɑɣɑ sikɑɑ, ɩlɛnɑ Ɩlǝkɑnɑ nɑ ɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ́ polo Silo sɩ, ɩ lɑkɩ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ kɑ kɔtɑɣɑ nɑ ɩ́ lɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ sɩɩʋ ɩ nɔɣɔ tɔ. 22 Anɑ kisɑ pote nɑ ɩ́ tɔ ɩ pɑɑlʋ sɩ: Ye pǝyɑɣɑ cɛpɑ hǝtɛ, ɩlɛ mɑɑ ponɑ-kɛ nɑ mɑ́ hʋlɩ-kɛɣɛ Tɑcɑɑ nɑ kɑ́ sɑɑlɩ tǝnɑɣɑ tɑm tɔɔ. 23 Mpʋɣʋlɛ ɩ pɑɑlʋ cɔ-ɩ sɩ: Pǝ wɛ teu. Lɑ ɩsǝnɑ pǝ hɑ-ŋ tɔ. Yele nɑ kɑ́ cɛ hǝtɛ nɑ pǝ́cɔ́. Amɑ Tɑcɑɑ ɩ́ lɑ ɩsǝnɑ ɩ kɑ sɩɩwɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ ɑlʋ cɑɣɑ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ ɩ pǝyɑɣɑ nɑ kɑ́ kɔɔ nɑ kɑ́ cɛ hǝtɛ.

24 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kpɑɣɑ-kɛ nɑ ɩ́ cɑɑ lɑtǝcɛ wei ɩ wɛnɑ pɩɩsɩ tooso tɔ, nɑ mʋlʋm cɛmsɛ, nɑ sʋlʋm huluɣu, nɑ ɩ́ ponɑ Silo kɛ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ pǝyɑɣɑ kɔɔsɑɑ kɛ́. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋ lɑtǝcɛ nɑ pɑ́ ponɑ Ilii kɛ pǝyɑɣɑ. 26 Ɩlɛnɑ Anɑ sɩ: Kɑɑfɑlɑ mɑ cɛ, n tɔɔsɑ mɑ tɔɔ? Mɑɑ kɔmɑ nyɑ́ kiŋ cǝnɛ nɑ mɑ́ sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ. 27 Pǝyɑɣɑ kɑnɛɣɛ mɑ sǝlǝmɑɣɑ nɑ Tɑcɑɑ mʋ mɑ kʋsǝlǝmʋtʋ. 28 Tɔʋ, mɑ cɑɑ mɑɑ cɛlɛ-ɩ Tɑcɑɑ kɛ hɑlǝnɑ ɩ sǝm.

Ɩlɛnɑ Ɩlǝkɑnɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ hǝntɩ Ɩsɔ kɛ ɑtɛ nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ.

2

Anɑ sɛɛkɩ Tɑcɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Anɑ sɑmɑ Ɩsɔ sɩ:

Mɑ yɔɔlǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ wei ɩ wɑɑsɑ-m tɔ.

Ɩ hʋlǝsɑ mɑ lɑŋlɛ.

Ɩ kʋsɑ mɑ nyʋɣʋ, nɑ ɩ́ hɑ-m tomɑ.

Nɑ mɑ nɔɣɔ kuliɣinɑ mɑ kolontunɑɑ.

2 Tɑcɑɑ tike wɛnnɑ tǝnɑŋŋ.

Ɩ tike ntɛ́ kentulu

ɩ pɑɑsi Ɩsɔ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ tɔtɔ.

3 Ɩ́ yele kɑlɑmpɑɑnɩ,

nɑ ɩ́ yele ɩsǝcɑʋ tɔm.

Tɑcɑɑ nyǝmɑ́ pǝ tǝnɑɣɑ.

Ɩɩ yeki ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ.

4 Tɑcɑɑ cɛpɑ toŋtʋnɑɑ tɔɔŋ.

Amɑ ɑcɑmɑɑ nɑ́ nyɔɔ toŋ.

5 Ɩ tʋ hɑɣɑlɑɑ sɩ pɑ́ pɛɛkɩ mpi pɑɑ yɑnɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ,

nɑ ɩ́ sʋsɩ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ toŋ.

Ɩ lɑpɑ nɑ kɑɑlʋlɑɣɑ lʋlɩ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ ɑlʋllʋ nɑ́ɑ́ lɑŋ.

6 Tɑcɑɑ kʋɣʋnɑ, ɩnɩ ɩ feesiɣinɑ.

Ɩnɩ ɩ tisiɣinɑ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ lǝsǝɣɩ.

7 Ɩnɩ ɩ́ tʋɣʋnɑ kʋnyɔntʋtʋ yɑɑ toŋ.

Ɩnɩ ɩ́ tisiɣinɑ lɛlɑɑ nɑ ɩ́ kʋsǝɣɩ lɛmpɑ.

8 Tɑcɑɑ kʋsǝɣɩ lɑŋlʋ kɛ ɑtɛ mʋsʋɣʋ tɑɑ,

nɑ ɩ́ kʋsɩ kʋnyɔntʋ kɛ hute tɑɑ,

nɑ ɩ́ cɑɣɑsɩ pɑ́ nɑ sɔsɑɑ,

nɑ pɑ́ kɑɑ teeli kumte.

Ɩnɩ ɩ tǝnnɑ tɛtʋ kite,

nɑ tǝ tɔɔ kɛ́ ɩ sɩɩwɑ ɑntulinyɑ.

9 Ɩ tiikiɣi ɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ kentiɣi pɑ tɔɔ.

Amɑ ɩ yeki nɑ ɑsɑɣɑɑ leki sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ.

Ɩsɔ ɑkɑɩtʋ pɑɑ fɛɩnɑ tɔnʋɣʋ tɑɑ ɑlɑɑfǝyɑ.

10 Tɑcɑɑ kɑ tisi ɩ kolontunɑɑ tɔɔ kɛ́ cɑlɑnɑɑ,

pɑ kɔŋ sɑɑlʋɣʋ kɛ yem kɛ́.

Ɩnǝɣǝlɛ kɑteŋɑ tǝnɑ hʋʋlʋ sɔsɔ.

Ɩ kɑ́ kpɑ wei ɩ lǝsɑɑ tɔɣɔ wulɑʋ, nɑ ɩ́ tʋ-ɩ toŋ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlǝkɑnɑ pɑ mǝlɑ kpente, nɑ pǝyɑɣɑ nɑ́ɑ́ sɑɑlɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ kɔtʋlʋ Ilii kiŋ.

Kɔtʋlʋ Ilii pǝyɑlɑɑ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ

12 Ilii pǝyɑlɑɑ kɑ kɛ́ tɛtɛlɑtɑɑ kɛ́, pɑ tɑ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ pɑɑ pǝcɔ. 13 Nti nti pɑ lɑkɑɣɑ sɑmɑɑ tɔɣɔlɔ: Ye nɔɣɔlʋ hɑ Ɩsɔ kɛ́ kʋhɑʋ, kɔtʋlʋ tǝmlɛ tʋ puki sɑɑ wei pɑ tǝsɑ kʋhɑʋ nɑntʋ tɔɣɔ, nɑ ɩ́ tɔkɑ kelɑ tooso lɔɣɔlɑɣɑ sɔsɑɣɑ. 14 Ɩ tɑkɩ ɩlɛnɑ ɩ́ sɔ tiipee tɑɑ, nɑ pǝ sɔpɑ nɑntʋ kɛ ɩsǝnɑ, ɩ lǝsǝɣɩ kɛ́ nɑ ɩ́ ponɑ kɔtʋlʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑkɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑ pukɑɣɑ Silo tɔ.

15 Hɑlɩ tǝmlɛ tʋ puki kɛnɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ wɔ tɔtɛ nim, nɑ ɩ́ tɔ́ wei ɩ lɑpɑ kɔtɑɣɑ tɔ sɩ: Cɛlɑ kɔtʋlʋ kɛ ɩ nɑntʋ nɑ ɩ toŋ ɩ tɩ. Ɩɩ cɑɑ kʋtǝsǝtʋ. Lɛŋ kɛ ɩ cɑɑkɩ. 16 Ye kɔtɑɣɑ lɑtʋ tɔmɑ sɩ: Yele nɑ pɑ́ wɔ kpǝntɛ nim ɩlɛnɑ ń cosi timpi n cɑɑkɩ tɔ. Ɩlɛ tǝmlɛ tʋ cɔ sɩ: Aɑɩ, ye n tɑ cɛlɛ-m nɔɔnɔɔ, mɑɑ lɛɛkǝnɑ toŋ. 17 Ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ ntǝɣɩ Ilii pǝyɑlɑɑ kʋkɑɣɑnɑ pɑ tɩ tɔm kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ. Mpi tɔ, pɑ nyǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ kɛ yem kɛ́.

18 Pɑɑ nɑ Sɑmiyɛɛlɩ kɑ kɔɔsɑɑ tɔ, ɩ lɑkɑɣɑ Ɩsɔ tǝmlɛ kɛ́ nɑ ɩ́ suuwɑ kɔtǝlɑɑ tokiyɑ tɑkɑ ŋkɑ pɑ lʋʋwɑ kponkpontu toŋ nyǝntʋ tɔ.

Sɑmiyɛɛlɩ nyǝ́mɑ

19 Ye pǝnɑɣɑ sikɑɑ nɑ Anɑ pɑ puki kɔtɑɣɑ lɑpʋ, ɩ nyɑlǝɣɩ toko kɛ́ nɑ ɩ́ kpɛŋnɑ Sɑmiyɛɛlɩ. 20 Hɑlǝnɑ Ilii kooliɣi Anɑ nɑ ɩ pɑɑlʋ kɛ kʋpɑntʋ sɩ: Tɑcɑɑ ɩ́ lɑ nɑ ń hiki piyɑ nɑ sɩ́ lɛɛtɩ ŋkɑ n hɑ-ɩ ɩsǝntɔ tɔ kɑ lonte.

Ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ tɛ. 21 Tɑcɑɑ wɛ Anɑ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ teu nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpiyɑ kɛ tooso, nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ nɑɑlɛ.

Nɑ pǝyɑɣɑ Sɑmiyɛɛlɩ nɑ́ɑ́ tɔŋnɑ pɩɩʋ kɛ Ɩsɔ tǝmlɛ tɑɑ.

Ilii kɑlǝnɑ ɩ pǝyɑlɑɑ ɑsɑɣɑɑ

22 Ilii kɑ kpɑtǝlɑɑ kɛ́ tǝkuŋkuŋku. Nɑ ɩ́ nɩɩkɩ mpi mpi ɩ pǝyɑlɑɑ lɑkɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔ. Nɑ ɩsǝnɑ pɑ hǝntɑɣɑnɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ tɔ. 23 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ lɑkɩ yɑɑsinɑɑ mpɛ pɑ tɑkɑnɑɑ? Yǝlɑɑ tɑɣɑsǝɣɩ-m mǝ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ kɛ́. 24 Aɑɩ, mɑ pǝyɑlɑɑ, ɩ́ yele mpʋ, mǝ tɔmnɑɑ mpɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ heeliɣi-m mpʋ tɔ pɑ fɛɩ teu. 25 Ye yʋlʋ pǝntǝnɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ, ntɑnyɩ Ɩsɔ kɑ wii pʋntʋ. Amɑ ye Tɑcɑɑ kɛ pʋntʋ pǝntǝnɑɑ, ɩlɛ ɑwe sɛɛnɑ ɩ tɔɔ?

Amɑ pɑ tɑ nɩɩnɑ pɑ cɑɑ nɔɣɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑ sɔɔlɑɑ sɩ ɩ kʋɣɩ-wɛɣɛ.

26 Nɑ pǝyɑɣɑ Sɑmiyɛɛlɩ nɑ́ɑ́ tɔŋnɑ pɩɩʋ, nɑ ɩ wɛ yǝlɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ teu.

Ɩsɔ yɔɣɔtɑ Ilii tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ sɑlǝkɑ tɔm

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ polɑ Ilii kiŋ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ mɑ hʋlɑ mɑ tǝɣɩ mǝ cɔsɔ Alɔŋ, kɛ wɑɑtʋ wei ɩ́ nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑɑ wɛ Icipiti wulɑʋ tɛɣɛ yomle tɑɑ tɔ. 28 Ɩ́ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ mɑ lǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tǝnɑ tɑɑ sɩ, pɑ́ lɑ mɑ kɔtǝlɑɑ, nɑ pɑ́ suuki kɔtǝlɑɑ toko nɑ pɑ́ kpɑɑkɩ mɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ nɑ pɑ́ wɔkɩ tulɑɑlʋnɑɑ. Hɑlǝnɑ mɑ́ hʋlɩ-ɩ timpi ɩ kɑ́ cosi kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ kɑ kpǝntɛ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔ tɔ. 29 Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ nyǝnǝɣɩ yem kɛ mɑ kɔtɑsɩ nɑ mɑ kʋhɑʋ ŋku mɑ sɩɩwɑ sɩ pɑ́ lɑkǝnɑ mɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔ? Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ sɩ Ilii ń seeki nyɑ́ piyɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ mɑ? Nɑ ɩ́ tɔkɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɣɔnɑsɩ kʋpɑŋsɩ nsi pɑ lɑpɑ kɔtɑsɩ tɔ, nɑ ɩ́ yooki cǝncǝmǝŋ? 30 Nyǝnɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ, mɑɑ sɩɩwɑ sɩ, nyɑ́ cɑɑ tǝyɑɣɑ nɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ kɑ́ lɑkǝnɑ mɑ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ kɛ tɑm tɔɔ. Amɑ pǝnɛntɛ mɑ kʋ́ tǝlɛ. Mpi tɔ, wei ɩ tʋɣʋ-m teeli tɔɣɔ mɑɑ tʋ teeli, nɑ mɑ́ nyǝnɩ yem kɛ́ wei ɩ kpɛɛnɑ-m tɔ. 31 Nn nɑɑkɩ kʋyɛɛŋ tɔŋnɑ kɔntɛ, wei ɩ tɑɑ mɑɑ kpiisi nyɑ́ ɩfepiyɑ nɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ tɑɑ nyǝ́mɑ. Hɑlɩ ɑkpɑtʋlʋ kɑɑ wɛɛ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 32 N kɑ́ nɑ́ kolontu kɔmɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ mɑ tǝcɑɣɑlɛ, nɑ ɩ́ pɑɑlǝnɑ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ lɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɔ. Nyɑ́ tǝyɑɣɑ kɑ́ tɑɑŋǝnɑ ɑkpɑtʋlʋ. 33 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑɑ yele nyɑ́ nyǝ́mɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ ɩsɛ kɛ mɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ nyɑ́ ɩsɛ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ nyɑ́ lɑŋlɛ. Amɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ kɑ́ sǝkǝnɑ pɑ toŋ kɛ́.

34 Kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ Hofini nɑ Pɛnhɑsɩ pɑɑ sɩ. Ɩlɛ tǝnɑɣɑ ń kɑ́ nyǝnɑ sɩ tɑmpɑnɑ kɛ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ. 35 Mɑɑ kpɑ mɑ tǝɣɩ kɔtʋlʋ kʋpɑŋ, wei ɩ tǝŋǝɣɩ mɑ luɣu tɛɛ nyǝntʋ kɛ teitei tɔ, nɑ mɑ́ hɑ-ɩ lʋlʋɣʋ kʋpɑŋkʋ, nɑ ɩ́ lɑkɩ wulɑʋ wei mɑ lǝsɑɑ tɔɣɔ tǝmlɛ kɛ tɑm tɔɔ. 36 Ye pǝ tɩɩ kɑɑsɑ wei kɛ́ nyɑ́ lʋlʋɣʋ tɑɑ, pʋntʋ kɑ́ hǝntɩ kɔtʋlʋ ɩnǝɣɩ ɑtɛɣɛ sɩ: Hɑ-m liɣitee nɑ tɔɣɔnɑɣɑ. Hɑlɩ ɩ́ sǝlǝmɩ-ɩ tɔtɔ sɩ: Tʋ-m kɔtʋɣʋ tǝmlɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, nɑ mɑ́ hikinɑ mɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ tǝnɑ.

3

1 Pǝyɑɣɑ Sɑmiyɛɛlɩ kɑ wɛ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ Ilii kiŋ kɛ́.

Ɩsɔ kpɑ Sɑmiyɛɛlɩ kɛ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ

Wɑɑtʋ ɩnɩ Tɑcɑɑ tɑɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ yǝlɑɑ kɛ teitei. Pǝyele ɩ tɑɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ yǝlɑɑ kɛ mpi pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ lɑ́ tɔɣɔ kotokoto.

2 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, Ilii ɩsɛ cɑɑkɑɣɑ yʋlʋmʋɣʋ ntɛ́, ɩɩ nɑɑkɩ teitei. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hǝntɑ ɩ tǝhǝntǝlɛ kɛ ɑhoo nɑɑlɩ. 3 Nɑ Sɑmiyɛɛlɩ hǝntɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ cɔlɔ, nɑ pɑ́ tɑ teesitɑ fǝtǝlɑnɑɑ kɛ tefemle. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɑɑwɑ sɩ: Sɑmiyɛɛlɩ, nɑ Sɑmiyɛɛlɩ cɔ sɩ: Mɑɣɑlɔ. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ polo Ilii kiŋ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ: N yɑɑ-m tɔ mɑɣɑlɔ. Ntɛnɑ Ilii sɩ: Mɑ tɑ yɑɑ-ŋ se. Polo ń hǝntɩ.

Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ mǝlɩ nɑ ɩ́ hǝntɩ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ-ɩ yɑɑʋ sɩ: Sɑmiyɛɛlɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo Ilii kiŋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: N yɑɑ-m tɔ, mɑɣɑlɔ. Ntɛnɑ Ilii sɩ: Mɑ tɑ yɑɑ-ŋ se. Mɑ pǝyɑlʋ, polo ń hǝntɩ. 7 Sɑmiyɛɛlɩ tɑ nyɩ sɩ Tɑcɑɑ yɑɑkǝnɑ-ɩ. Mpi tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ tɑ yɔɣɔtǝtɑnɑ-ɩ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Sɑmiyɛɛlɩ kɛ yɑɑʋ kɛ tɔm tooso nyǝm. Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ polo Ilii kiŋ sɩ: N yɑɑ-m tɔ mɑɣɑlɔ.

Tǝnɑɣɑlɛ Ilii cɛkǝnɑɑ sɩ Tɑcɑɑ yɑɑkǝnɑ pǝyɑɣɑ. 9 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Polo nɑ n hǝntɩ. Ye pǝ tɑsɑ-ŋ yɑɑʋ, ɩlɛ n tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, yɔɣɔtɩ, nyɑ́ pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ nɩɩkɩ.

Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ mǝlɩ nɑ ɩ́ hǝntɩ.

10 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ polɑɑ nɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ ɩsɩɩ ɩ tɩɩ yɑɑkɩ tɔ sɩ: Sɑmiyɛɛlɩ, kɛlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Tɑcɑɑ, yɔɣɔtɩ, nyɑ́ pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ nɩɩkɩ.

11 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ sɩ: Mɑɑ kɔnɑ wɑkǝlʋɣʋ nɑkʋlǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑɑ wei ɩ́ nɩɩ-tɩ pɩɩ sʋsɩ-ɩ wɑtʋ. 12 Kʋyɑŋkuɣu mɑɑ cɑɑlɩ Ilii tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ ɩsɛ kɛ nyǝŋsʋɣʋ. Hɑlǝnɑ mɑ́ tʋ́ nyʋɣʋ kɛ teitei ɩsɩɩ mɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 13 Mɑ heelɑ-ɩ tǝfoo sɩ mɑɑ tʋ ɩ tǝyɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ sɑlǝkɑ, kɛ timpi ɩ piyɑ wɑkǝlɑ mɑ hǝtɛ, nɑ ɩ́ nyǝ́mɑ pǝ tɔɔ nɑ ɩ́ tɑ́ kisinɑ-wɛ tɔ. 14 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ tuunɑʋ sɩ, pɑɑ pɑ lɑpɑ kɔtɑsɩ nɑ pɑ́ hɑ kʋcɔɔŋ, mɑ kɑɑ hɩɩsɩ pɑ tǝyɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ.

15 Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ hǝntɩ nɑ pǝ́ nyɑɑlɩ, nɑ ɩ́ tʋlɩ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ nɔnɔɔsɩ. Amɑ ɩ nyɑŋɑɣɑnɑ mpi ɩ nɑwɑ mpʋ tɔ pǝ tɔm heeluɣu kɛ Ilii. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii yɑɑ-ɩ sɩ: Mɑ pu Sɑmiyɛɛlɩ. Nɑ ɩ́ cɔ sɩ: Mɑɣɑlɔ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Tɔm ntiɣi Tɑcɑɑ heelɑ-ŋ? Ye n ŋmɛsɑ-m tǝ tɑɑ nɑtǝlɩ, Tɑcɑɑ ɩ́ lɑ-ŋ nɑ ń tɔɣɔ nɑ ń hɑɣɑ.

18 Ntɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ kɛɛsɩ-ɩ tǝ tǝnɑ, ɩ tɑ ŋmɛsɩ-ɩ nɑtǝlɩ. Kɛlɛnɑ Ilii sɩ: Tɑcɑɑ kɛ́, ɩ́ lɑ ɩsǝnɑ pǝ mɑɣɑ-ɩ tɔ.

19 Sɑmiyɛɛlɩ tɔŋnɑ pɩɩʋ nɑ Tɑcɑɑ wɛ ɩ wɑɑlɩ, ɩ tɑ yele nɑ ɩ tɔm nɑtǝlɩ tǝ́ tii ɑtɛɣɛ yem. 20 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ wɛ pǝ kpɑɣɑʋ Tɑŋ nɑ pǝ́ polo Pɛɛsepɑ tɔ, pɑ nyǝ́mɑ sɩ Tɑcɑɑ kpɑ Sɑmiyɛɛlɩ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlʋ. 21 Ɩ lɩɩkɑɣɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɔɔ kɛ́ Silo kɛ́, nɑ ɩ́ heeliɣi-ɩ tɔmnɑɑ.

4

1 Nɑ ɩ́ tɛlǝsǝɣɩ-tǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ nɩɩkǝnɑ-ɩ.

Kolontunɑɑ lɛɛkɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ

Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Filiisi nyǝ́mɑ kotɑɑ sɩ, pɑ yookinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pɩɩlɩ Afekɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ lɩɩwɑ nɑ pɑ́ pɩɩlɩ Ɩpene-Ɩsɛɛ. 2 Tǝnɑɣɑ Filiisi nyǝ́mɑ kʋlɑ pɑ tɔɔ nɑ pɑ́ yoo nɑ pɑ́ kǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ kʋ-wɛ ɩsɩɩ yǝlɑɑ iyisi liɣiti (4000). 3 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mǝlɩ pɑ tǝsikile nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ kʋ-tʋɣʋ sɑŋɑ? Tǝ́ polo tǝ́ kɔnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ Tɑcɑɑ wɛɛ tɑ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-tʋɣʋ tɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tilɑ Silo nɑ pɑ́ kɔnɑ Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ ɑtɑkɑɑ wei ɩ tɔɔ Ɩsɔ wɛ ɩŋmɛlɑʋ kɛ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ nɑɑlɛ hɛkʋ tɑɑ tɔ. Ilii pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ, Hofini nɑ Pɛnhɑsɩ pɑ kɔnnɑ ɑtɑkɑɑ ɩnɩ. 5 Wɑɑtʋ wei pɑ sʋsɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ tǝsikile, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ yɑɣɑ lɑŋhʋlʋmlɛ ɑpɑlʋkɑkiisɑsɩ, hɑlǝnɑ tɛtʋ sele.

6 Filiisi nyǝ́mɑ nɩɩ pɑ kɑkiisɑsɩ nsɩ sɩ tɑŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Hepǝlɑ nyǝ́mɑ tǝsikile tɑɑ kɑkiisɑsɩ nsɩ sɩ hʋwɛɛ suwe?

Filiisi nyǝ́mɑ nɩɩwɑ sɩ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ kɛ́ pɑ kɔnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝsikile. 7 Ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Pɑ Ɩsɔ kɔmnɑ pɑ tǝsikile. Ye mpʋ tɑ́ tɔm tɛmɑɣɑ. Too tɔ, yɑɑsi ɩnɛ ɩ tɑkɑ tɑ lɑtɑ. 8 Awe kɑ yɑ-tʋɣʋ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ ɩnɛ ɩ niŋ tɑɑ? Pɑ tɩɩŋ ɩnɩ ɩ kʋnɑ Icipiti nyǝ́mɑ tǝsɔɣɔsɔɣɔ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 9 Filiisi nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ nyɔɔ toŋ nɑ ɩ́ lɑ ɑpɑlɑɑ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ ŋmɑkǝlɩ-mɛ ɩsɩɩ tɩɩ lɑpʋ-wɛ tɔ. Ɩ́ lɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɩ́ yoo.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ nɑ pɑ́ kǝlɩ-wɛ. Nɑ pɑɑ wei ɩ́ se nɑ ɩ́ kpe ɩ tɛ. Pɑ kǝlɑ-wɛɣɛ tǝnɑŋnɑŋ, nɑ pɑ́ hɛɛlɩ pɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ yǝlɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (30000). 11 Nɑ pɑ́ lɛɛkɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ, nɑ pɑ́ kʋ Ilii pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ Hofini nɑ Pɛnhɑsɩ.

Kɔtʋlʋ Ilii sǝm nɑ ɩ poolu pɑ tɔm

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛncɑmɛɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩ tǝyoole kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ, nɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ polo Silo nɑ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ɩ́ cǝlɑ ɩ wontu, nɑ ɩ́ pǝlɑ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ. 13 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ nɑ Ilii cɑɣɑ kpelɑɣɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ tɑŋɑɑ nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝɣɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔm. Ɩlɛ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɑnɑ tɔm ntǝɣǝlɛ nɑ ɩcɑtɛ tǝnɑ mɑ kɑpusi. 14 Ilii nɩɩ kɑpusi nsɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Pepe kɔkɔtɛ ntɛ́ mpʋ? Ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ polo ɩ́ heeli-ɩ tɔm ntɩ. 15 Wɑɑtʋ ɩnɩ Ilii pɩɩsɩ kɑ wɛ pǝlefɛɩ nɩɩnʋwɑ kɛ́. Nɑ ɩ ɩsɛ nyǝnǝɣɩ yem tǝhelele, ɑɑ nɑɑkɩ teu. 16 Mpʋɣʋlɛ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ heelɑ Ilii sɩ: Tǝyoole kɛ mɑ sewɑ nɑ mɑ́ kɔɔ sɑŋɑ. Ntɛnɑ Ilii sɩ: Pepe lɑpɑ mɑ pǝyɑlʋ? 17 Ntɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ sɩ: Filiisi nyǝ́mɑ hɛɛlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ sɔsɔm nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ se. Hɑlɩ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ Hofini nɑ Pɛnhɑsɩ pɑ sǝpɑ. Pǝyele pɑ lɛɛkɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ.

18 Mpi sɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ kɛɛsǝɣɩ-ɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔm, ɩlɛ Ilii pǝsɑ nyɑɣɑɩ kɛlɛ nɑ kpelɑɣɑ kɛ nɔnɔɣɔ tǝnɑ, nɑ ɩ luɣu pɛlɩ nɑ ɩ́ sɩ. Mpi tɔ, ɩ kɑ kpɑtǝlɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ yɑsǝlɑɑ. Pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu kɛ ɩ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

19 Ilii pǝyɑlʋ Pɛnhɑsɩ ɑlʋ kɑ wɛ hɔɣɔ kɛ́, nɑ ɩ́ pɩɩwɑ tǝtoɣotoɣo. Wɑɑtʋ wei ɩ nɩɩwɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ lɛɛkʋɣʋ tɔm, nɑ ɩ pɑŋ nɑ ɩ pɑɑlʋ pɑ sǝm, ɩlɛnɑ lʋlʋɣʋ wʋsɑsɩ tuti-ɩ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ sopi nɑ ɩ́ lʋlɩ. 20 Ɩ cɑɑkɑɣɑ tɔnʋɣʋ kpisuɣu ɩlɛnɑ ɩ kiŋ ɑlɑɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɔkɩ nyɑ́ tɩ, ɑpɑlʋpu kɛ n lʋlɑɑ.

Amɑ ɑlʋ tɑ cɔ, pǝcɔ ɩ tɑ tɩɩ pɑɑsǝnɑ. 21 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ: Ɩkɑpɔtɩ.

Hǝtɛ ntɛ tǝ hʋwɛɛ ntɛ sɩ: Ɩsɔ teu kʋlɑ Ɩsɛɣɛlɩ. Mpi tɔ, pɑ lɛɛkɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ, pǝ́cɔ́ ɩ pɑŋ nɑ ɩ pɑɑlʋ pɑ sǝpɑ. 22 Mpʋɣʋlɛ sɩ: Pɑ lɛɛkɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ Ɩsɔ teu kʋlɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́.

5

Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ wɛ Filiisi nyǝ́mɑ tɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ kpɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ Ɩpene-Ɩsɛɛ, nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Asǝtɔtɩ. 2 Pɑ kpɑɣɑ-ɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ-ɩ pɑ tʋɣʋ Tɑkɔŋ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ kʋ kutuluɣu tɑɑ. 3 Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ tǝhulu, ɩlɛ Asǝtɔtɩ nyǝ́mɑ mɑɣɑnɑ pɑ tʋɣʋ Tɑkɔŋ hotɑ ɩ ɩsɛntɔɔ kɛlɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kite, nɑ pɑ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ pɑ́ mǝlǝnɑ-ɩ ɩ tǝcɑɣɑlɛ. 4 Tɛʋ femɑ tɔtɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Tɑkɔŋ tɑsɑ hotuɣu kɛ ɩ ɩsɛntɔɔ kɛ́ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kite nɑ ɩ nyʋɣʋ nɑ ɩ niŋ pǝ pɛlɑɑ, nɑ pǝ́ wɛ nɔnɔkpete, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ ɩ pilimile. 5 Pǝ tɔɔ kɛ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ Tɑkɔŋ kɔtǝlɑɑ, nɑ kʋ lɑɑlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ Asǝtɔtɩ tɔ, ye pɑ sʋʋkɩ tʋɣʋ kutuluɣu ŋkʋ kʋ tɑɑ, pɑɑ fɛlǝɣɩ nɔnɔkpete.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tʋwɑ Asǝtɔtɩ nyǝ́mɑ kɛ niŋ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-wɛ nɑ cɑlǝmpɑɣɑ. 7 Pɑ nɑwɑ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɑɑ cɑɣɑ tɑ́ tɛ. Mpi tɔ, ɩnɩ ɩ tʋnɑ tɑ nɑ tɑ tʋɣʋ kɛ niŋ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asǝtɔtɩ nyǝ́mɑ tilɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑ Filiisi nyǝ́mɑ ɑwulɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ tɩɩ lɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ? Ntɛnɑ pɛlɛ sɩ: Ɩ́ ponɑ-ɩ Kɑtɩ.

Ɩlɛnɑ Asǝtɔtɩ nyǝ́mɑ ponɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ Kɑtɩ. 9 Pɑ tɛmɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ ponɑʋ kɛ Kɑtɩ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tʋ ɩcɑtɛ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ niŋ, nɑ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kpɑ-wɛ. Ɩ wɑkǝlɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ cɑlǝmpɑɣɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ sɔsɑɑ nɑ pǝ́ polo piyɑ tɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ponɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ Ɩkoloŋ, ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ sʋʋ kɑpusi mɑpʋ sɩ: Pɑ kɔnɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ tɑ́ tɛ́ sɩ ɩ́ kʋ tɑ tǝnɑ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩkoloŋ nyǝ́mɑ nɑ tɑsɑ tiluɣu nɑ pɑ́ koti Filiisi ɑwulɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ mǝŋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ ɩ tǝcɑɣɑlɛ. Ɩ́ tɑɑ kʋ tɑ́ nɑ tɑ yǝlɑɑ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑ tʋwɑ Ɩkoloŋ nyǝ́mɑ kɛ niŋ nɑ toŋ kɛ́, nɑ sǝm sɔɣɔntʋ pɩɩ ɩcɑtɛ tǝnɑ yǝlɑɑ. 12 Lɛlɑɑ tɑ sɩ yɑɑ, ɩlɛ cɑlǝmpɑɣɑ tɔkɑ-wɛɣɛ. Ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ tǝnɑ tʋlɩ nɔɣɔ, nɑ tǝ́ wii tǝkpoo nɑ pǝ́ kpɑ ɩsɔtɑɑ.

6

Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kpeenɑʋ

1 Ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ cɑɣɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ. 2 Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑɑ pɑ kɔtǝlɑɑ, nɑ pɑ nɑlɑɑ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ tɩɩ lɑnɑ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ? Pepeɣe tɩɩ kpeennɑ-ɩ? 3 Ntɛnɑ pɑ kɔtǝlɑɑ nɑ pɑ nɑlɑɑ tɔ sɩ: Ye ɩ́ mǝlǝɣǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ, ɩ́ tɑɑ mǝŋnɑ-ɩ kpɛtɛ. Amɑ ɩ́ hɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kʋcɔɔʋ. Ɩlɛ wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ mpi pǝ tɔɔ ɩ tɑ kʋsǝtɑ ɩ niŋ kɛ mǝ tɔɔ tɔ, nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-mɛ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ pɔɔsɑɑ sɩ: Pepenɑɑ kɛ tɩɩ hɑ-ɩ?

Ɩlɛnɑ pɑ kɔtǝlɑɑ nɑ nɑlɑɑ sɩ: Wʋlɑ pɑɣɑ kɑkpɑsɩ, nɑ wʋlɑ mpiyɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ Filiisi ɑwulɑɑ kɑkpɑsɩ. Mpi tɔ, kʋtɔŋ kʋlʋmʋɣʋ kpɑnɑ mǝ nɑ mǝ ɑwulɑɑ. 5 Pǝ wɛɛ sɩ, ɩ́ lɑ cɑlǝmpɑɣɑ lɛɛsǝŋ, nɑ mpiyɑɑ mpɑ pɑ tɔkɩ mǝ tɑwɑ tɔ pɑ lɛɛsǝŋ, nɑ pǝ́ nɑ́ sɩ ɩ́ cɛkǝnɑ Ɩsɔ toŋ. Ntɑnyɩ ɩ kɑɑ tɑsɑ mǝ nɑ mǝ tɩɩŋ nɑ mǝ tɛtʋ kɛ niŋ tʋɣʋ. 6 Pepe tɔɔ kɛ́ mǝ́ cɑɑ sɩ ɩ́ lɑ kɑŋkɑnɑ, ɩsɩɩ Icipiti wulɑʋ nɑ Icipiti nyǝ́mɑ pɑɑ lɑpʋ tɔ? Tɑcɑɑ tʋ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ kɛ́. Hɑlǝnɑ pɑ́ yele Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tɛɛ. 7 Tɔʋ, pǝnɛntɛ ɩ́ sɑɑkɩ kɛɛkɛ kʋfɑlʋ, nɑ ɩ́ cɑɑ nɑɑŋ totonɑɑ nɑɑlɛ wei ɩ wɛnɑ piyɑ tɔ. Pǝ́ wɛɛ nɑɑŋ wei pɑ tɑ hɑlǝnɑ tɔ. Ɩ́ tʋ-ɩ kɛɛkɛ ɩnɩ, nɑ ɩ́ kpeenɑ ɩ nɑwee kɛ tǝyɑɣɑ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ nɑ ɩ́ tʋ kɛɛkɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ ɩ́ tʋ ɑtɑkiyɑ nɑkǝlɩ kɑ tɑɑ kɛ́ wontunɑɑ mpɑ ɩ́ lɑpɑ sɩ ɩ́ lɑkɩ Ɩsɔ kɛ́ kʋcɔɔʋ kɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ yele nɑɑŋ nɑ ɩ́ tɛɛ. 9 Ɩlɛnɑ ɩ́ nyǝnǝɣǝnɑ-ɩ, ye ɩ kpɑɣɑ toŋɑ mpɑɑʋ nɑ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ tɔɔ, ɩlɛ Tɑcɑɑ lɑpǝnɑ ntɛɣɛ-tʋɣʋ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, ɩlɛ tǝ nyǝmɑɣɑlɛ sɩ pǝ mɑɣɑnɑ-tʋɣʋ yem kɛlɛ, pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ lɑpǝnɑ.

10 Mpʋɣʋlɛ pɑ cɑɑ nɑɑŋ totonɑɑ nɑ pɑ́ tʋ kɛɛkɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝkɩ ɩ nɑwee kɛ tǝyɑɣɑ. 11 Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ kɛɛkɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ tʋ́ ɑtɑkiyɑ tɑɑ kɛ́ wʋlɑ mpiyɑɑ, nɑ pǝ pɑɣɑ, nɑ pɑ́ sɩɩ ɑtɑkɑɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ.

12 Tǝnɑɣɑlɛ nɑɑŋ kpɑɣɑ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ mpɑɑʋ kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ tɔŋ nɑ ɩ́ wiiki ɩ tɑ hɛlǝnɑ ntɔɣɔŋ yɑɑ mpǝtǝŋ. Ɩlɛnɑ Filiisi ɑwulɑɑ tǝŋ ɩ wɑɑlɩ hɑlǝnɑ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ toŋɑ. 13 Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ nyǝ́mɑ kɑ wɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ kʋŋ. Pɑ loosɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmɩ.

14-15 Kɛɛkɛ tɑlɑ Yosuwee hɑlǝm kɛ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝŋ kʋkpɑmʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ kiŋ kɛ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ tisi Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ nɑ ɑtɑkiyɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ kɑ wɛ wʋlɑ wontu tɔ, nɑ pɑ́ sɩɩ pǝ tǝnɑɣɑ kʋkpɑmʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ fɑɣɑ kɛɛkɛ kpɑtǝŋ nɑ pɑ́ lɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ nɑɑŋ ɩnɩ. Ɩlɛnɑ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ nyǝ́mɑ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ kɔtɑsɩ lɛnsɩ. 16 Filiisi ɑwulɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlɩ Ɩkoloŋ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ.

17-18 Wʋlɑ pɑɣɑ kɑkpɑsɩ kɛ pɑ hɑ Tɑcɑɑ kɛ kʋcɔɔʋ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ, nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ ɑcɑlɛɛ nyʋɣʋ. Pɑɑ koloŋɑ ɑcɑlɛɛ, pɑɑ nnɑ ɑ fɛɩnɑ koloosi tɔ. Asǝtɔtɩ kɛ kʋlʋmtǝlɛ, nɑ Kɑsɑ kɛ kʋlʋmtǝlɛ, nɑ Asǝkɑlɔŋ kɛ kʋlʋmtǝlɛ, nɑ Kɑtɩ kɛ kʋlʋmtǝlɛ, nɑ Ɩkoloŋ kɛ kʋlʋmtǝlɛ. Kʋkpɑmʋɣʋ ŋku kʋ tɔɔ pɑ sɩɩ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ kɛ mpʋ tɔɣɔlɛ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ tɔ pǝ ɑseetɑ tʋ. Kʋ wɛ Yosuwee hɑlǝm tɑɑ kɛ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ kɛ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kʋwɑ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ nyǝ́mɑ kɛ yǝlɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, pɑ nyǝnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ wɑkǝlɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ lɑŋɑ kɛ sɔsɔm, nɑ pɑ́ cɑɣɑ lǝyɑɣɑ. 20 Tǝnɑɣɑlɛ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ nyǝ́mɑ tɔmɑ sɩ: Awe pǝsǝɣǝnɑ nɑ ɩ́ sǝŋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑŋŋtʋ ɩnɩ ɩsɛntɑɑ? Leɣe tɩɩ ponɑ ɑtɑkɑɑ ɩnɩ nɑ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ-tʋ? 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tilɑɑ nɑ pɑ́ heeli Kiliyɑtɩ-Yeyɑlim nyǝ́mɑ sɩ: Filiisi nyǝ́mɑ kɔnɑ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ. Ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ ponɑ mǝ tɛ.

7

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kiliyɑtɩ-Yeyɑlim nyǝ́mɑ polɑɑ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ nɑ pɑ́ sɩɩ Apinɑtɑpɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ pulɑɣɑ tɔɔ. Nɑ ɩ́ kɔtɩ ɩ pǝyɑlʋ Ɩlɑsɑɑ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ-ɩ.

Sɑmiyɛɛlɩ pɑɑsǝnɑʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

2 Hɑtoo kʋyɑŋku pɑ sɩɩʋ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ kɛ Kiliyɑtɩ-Yeyɑlim tɔ, pǝ leelɑɑ kɛ́. Pɩɩsɩ hiu tǝcu sikinɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ wiinɑ Tɑcɑɑ kɛ pɩɩsɩ nsɩ sɩ tɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. 3 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ tɔmɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ sɩ: Ye lotu kʋlʋmtʋ kɛ ɩ́ mǝlǝnɑ Tɑcɑɑ kiŋ, ɩlɛ ɩ yele tʋɣʋ Asǝtɑtɩ lɑɑʋ nɑ ɩ́ lɔ tɩɩŋ wei ɩnɩ ɩ́ ceelɑ mpʋ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ Tɑcɑɑ tɔɔ nɑ lotu kʋlʋmtʋ, nɑ ɩ́ lɑ ɩ tike kɛ tǝmlɛ. Ɩlɛ ɩ kɑ́ hɛtɩ-mɛɣɛ Filiisi nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ.

4 Ntɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɔ tɩɩŋ kʋceeliŋ Pɑɑlǝnɑɑ nɑ Asǝtɑtɩ wei pɑ lɑɑkɑɣɑ tɔ nɑ pɑ́ sɛɛ Tɑcɑɑ tike. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ yɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ koti Misipɑ nɑ mɑ́ sǝlǝmǝnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ.

6 Ntɛnɑ pɑ́ koti Misipɑ tǝnɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hɔkɔ nɔɔsɩ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Tǝ wɑkǝlǝnɑ Tɑcɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lu lʋm nɑ pɑ́ pǝlɩ-wǝɣɩ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ sɩ pǝ́ hʋlɩ sɩ Ɩsɔ kɑ hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɑɣɑnɩ pɑ tɔmnɑɑ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ nɩɩwɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kotɑ Misipɑ, ɩlɛnɑ pɑ ɑwulɑɑ kɑkpɑsɩ kpeɣeli pɑ yoolɑɑ nɑ pɑ́ polo-wɛɣɛ yoonɑʋ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɔ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: 8 Tɑɑ hɛɛsɩ Tɑcɑɑ sǝlǝmʋɣʋ kɛ tɑ tɔɔ, hɑlǝnɑ ɩ́ yɑ-tʋɣʋ Filiisi nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ.

9 Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ kpɑ heu ɩfɑtɛ nɑ ɩ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ mʋ. 10 Sɑɑ wei Sɑmiyɛɛlɩ lɑkɑɣɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ ɩlɛnɑ Filiisi nyǝ́mɑ polo nɑ pɑ́ niki-wɛɣɛ yoonɑʋ. Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ tɛʋ nɑsɩ-wɛ nɑ pɑ́ se yem yem. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɑ-wɛ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɩɩ Misipɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kʋ-wɛ. Hɑlǝnɑ Pɛtɩ-Kɑɑ pǝ tɛɛ. 12 Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɩɩ pǝlɛ kɛ Misipɑ nɑ Seŋ pɑ hɛkʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ tɔŋnɑ-tʋɣʋ wɑɑsʋɣʋ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ-tɛ sɩ Ɩpene-Ɩsɛɛ. Pǝlɛ kʋwɑɑsǝlɛ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ.

13 Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ tisinɑ Filiisi nyǝ́mɑ tǝfɛ. Tɑcɑɑ kɑɣɑtɑɣɑ-wɛɣɛ, pɑ tɑ tɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ kpɑʋ hɑlǝnɑ Sɑmiyɛɛlɩ sǝm. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛɛkɑ pɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ Filiisi nyǝ́mɑ kɑ tɔɣɑɑ tɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ Ɩkoloŋ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ Kɑtɩ tɔ, nɑ pǝ tɛtʋnɑɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ hɛɛsʋɣʋ sʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Amolii nyǝ́mɑ pɑ hɛkʋ.

15 Sɑmiyɛɛlɩ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ ɩ sǝm. 16 Ɩ cɔɔkɑɣɑ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ Petɛɛlɩ nɑ Kilikɑɑ nɑ Misipɑ kɛ́ nɑ ɩ́ hʋʋkɩ pɑ tɔmnɑɑ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlǝɣɩ ɩ tɛ Lɑmɑ timpi ɩ ŋmɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔ, nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ.

8

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɑkɩ wulɑʋ

1 Wɑɑtʋ wei Sɑmiyɛɛlɩ kpɑtǝlɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ pɑɑsǝnlɑɑ. 2 Sɑmiyɛɛlɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ hǝtɛ ntɛ́ Sowɛɛlɩ, nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ sɩ Apiyɑ. Pɛɛsepɑ kɛ pɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ lɑkɩ pɑ tǝmlɛ. 3 Pɔɣɔlɑɣɑ ɩsǝlɛ tɑɑ kɛ́ Sɑmiyɛɛlɩ pǝyɑlɑɑ mpɛ pɑ nyǝnɑɣɑ. Pɑ tɑ tǝŋ ɩ ɩkpɑtɛ. Nɑ pɑ́ mʋɣɩ kʋcɔɔŋ nɑ pɑ́ kɛɛkɩ tɑmpɑnɑ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kotɑɑ nɑ pɑ́ polo Sɑmiyɛɛlɩ kiŋ kɛ Lɑmɑ. 5 Nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyǝnɩ, n kpɑtǝlɑɑ. Pǝyele nyɑ́ pǝyɑlɑɑ ɩɩ tǝŋǝɣɩ nyɑ́ ɩkpɑtɛ. Pǝ tɔɔ tɔ, pǝnɛntɑɑ kpɑ-tʋɣʋ wulɑʋ, nɑ ɩ́ hʋʋkɩ tɑ́ tɔm ɩsɩɩ piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ wɛnɑ tɔ.

6 Ɩsɩɩ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Kpɑ-tʋɣʋ wulɑʋ nɑ ɩ́ hʋʋkɩ tɑ tɔm tɔ, Sɑmiyɛɛlɩ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ-tɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ. 7 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ cɔ-ɩ sɩ: Nɩɩnɑ yǝlɑɑ kɛ tǝ tǝnɑ nti pɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ. Mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ nyɑɣɑ pɑ lɔɔkɩ. Amɑ mɑɣɑ pɑ lɔɔkɩ sɩ mɑ́ tɑɑ tɔɣɔ pɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ. 8 Ɩsɩɩ pɑ lɑkʋɣʋ-m hɑtoo kʋyɑŋku mɑ lǝsɑ-wɛɣɛ Icipiti nɑ pǝ́ sɩɩnɑ sɑŋɑ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑkɩ nyɑ́ tɔtɔ. Pɑ lɔ-m kɛ́, nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ. 9 Mʋ pɑ kʋsǝlǝmʋtʋ. Amɑ kpɑɑlɩ-wɛɣɛ teu nɑ ń lɑ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ mpi pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ lɑ pɑ wulɑʋ nɑ mpi ɩ́lɛ́ ɩ kɑ lɑ-wɛ tɔ.

Mpi mpi yǝlɑɑ kɑ lɑ wulɑʋ tɔ

10 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ lɑpɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɛɛsʋɣʋ-ɩ tɔ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ heelɑ sɑmɑɑ sɩ: Wulɑʋ ɩnɩ ɩ kɑ lɑ-mɛɣɛ mpi mpi tɔɣɔlɔ. Ɩ kɑ́ kpɑɣɑ mǝ pǝyɑlɑɑ nɑ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ ɩ yoolɑɑ, nɑ pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ. Ɩlɛnɑ lɛlɑɑ kɛ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ, nɑ lɛlɑɑ kpɑkǝɣɩ ɑsewɑ kɛ ɩ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei ɩ lɩɩkɩ tɔ. 12 Ɩ kɑ́ kpɑ lɛlɑɑ kɛ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ lɛlɑɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. Lɛlɑɑ kɑ hɑlǝɣɩ ɩ tɑwɑ nɑ pɑ́ kʋŋ, nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ luki yoou wontu nɑ pǝ kɛɛkɛnɑɑ. 13 Ɩ kɑ́ lɑ mǝ pɛɛlɑɑ kɛ mʋtʋ sɑɑlɑɑ, nɑ potopotonɑɑ tʋlɑɑ, nɑ tulɑɑlʋnɑɑ lɑtɑɑ. 14 Ɩ kɑ kpɑɣɑ mǝ tɑwɑ kʋpɑnɑ nɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ. 15 Nɑ ɩ́ kpɑɣɑ mǝ kʋhɑlǝm nɑ mǝ lɛsɛŋ tɩɩŋ kʋlʋlʋm hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ, nɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ. 16 Ɩ kɑ́ kpɑɣɑ mǝ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑpɑlʋ nyǝ́mɑ, nɑ ɑlʋ nyǝ́mɑ, nɑ mǝ tɔlɑ wenɑ ɩ́ lɑkǝnɑ tǝmɑ tɔ nɑ ɩ́ lɑkǝnɑ. 17 Ɩnɩ ɩ kɑ kpɑɣɑnɑ mǝ hʋntʋ wontu hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ, nɑ mɩɩ pǝsɩ ɩ yomɑɑ. 18 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ wiikinɑ Tɑcɑɑ kɛ mǝ wulɑʋ ɩnɩ ɩ tɔm. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɑɑ nɩɩ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ kisɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɔm ntɩ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Aɑɩ, pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ wɛɛnɑ wulɑʋ kɛ́. 20 Nɑ tǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ piitimnɑɑ lɛlɑɑ. Ɩ kɑ hʋʋkɩ tɑ́ tɔm nɑ ɩ́ tɛɛkɩ-tʋɣʋ nɔɣɔ nɑ ɩ́ lɑ tɑ́ yoolɑɑ wulɑʋ.

21 Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɛlǝsɩ tɔm ntǝɣɩ Tɑcɑɑ. 22 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Nɩɩnɑ-wɛ nɑ ń kpɑ-wɛɣɛ wulɑʋ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Sɑmiyɛɛlɩ tɔmɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑɑ wei ɩ́ kpe.

9

Sɑyuli nɑ kpɑŋɑsɩ kʋlepɑsɩ pɑ tɔm

1 Pɛncɑmɛɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ, nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ, Kisi, nɑ ɩ cɑɑ sɩ Apiyɛlɩ. Ɩ́lɛ́ ɩ cɔsɔnɑɑ ntɛ́ Selo nɑ Pekolɑtɩ nɑ Afiyɑ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ wɛnɑ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ́ nɑ kpelikpekɑ. 2 Ɩ kɑ wɛnɑ pǝyɑlʋ nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Sɑyuli. Ɩ sǝŋɑ ɩfepu kɛ́, nɑ ɩ tɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɩfepiyɑ tǝnɑɣɑ teu. Pǝ́cɔ́ ɩ tɛɛ-wɛɣɛ nyʋɣʋ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Kisi kpɑŋɑsɩ ɑlʋnyǝnsɩ toolɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ɩ pǝyɑlʋ Sɑyuli sɩ: Kpɑɣɑ tǝmlɛ tʋ nɔɣɔlʋ nɑ nyɑ́ nɑ-ɩ ɩ́ pɛɛkɩ kpɑŋɑsɩ nsɩ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ fɑɣɑnɑ Ɩfǝlɑyim pʋɣʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ tɛsɩ Sɑlisɑ tɛtʋ, pɑ tɑ nɑ-sɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo Sɑɑlim tɛtʋ tɑɑ, sɩ fɛɩ tǝnɑ. Nɑ pɑ́ cɔɔ Pɛncɑmɛɛ tɛtʋ, kpɛtɛ. 5 Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ tɑlɑ Sufɩ tɛtʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ Sɑyuli tɔ ɩ tǝmlɛ tʋ sɩ: Kɔɔ tǝ́ mǝlɩ, pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ mɑ cɑɑ sɔɔ kpɑŋɑsɩ tɔm nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝɣɩ tɑ nyǝntʋ.

6 Kɛlɛnɑ tǝmlɛ tʋ tɔ Sɑyuli sɩ: Ɩsɔ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ wɛ ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ cǝnɛ. Ɩ nyʋɣʋ kʋlɑɑ kɛ́, nɑ tǝ tǝnɑ nti ɩ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ tǝ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́. Tǝ́ polo nɑ tǝ́ nɑ-ɩ. Ntɑnyɩ ɩ kɑ́ hʋlɩ-tʋɣʋ mpɑɑʋ ŋku tɩɩ tǝŋ tɔ. 7 Ntɛnɑ Sɑyuli pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nɑ ye tǝ puki, pepeɣe tɩɩ kpɛŋnɑ nɑ tǝ́ hɑ Ɩsɔ yʋlʋ ɩnɩ? Mpi tɔ, kʋtɔɣɔʋ tɛmɑ tɑ huluŋ tɑɑ. Pǝyele tǝ fɛɩnɑ kʋhɑʋ nɑkʋlɩ sɩ tɩɩ cɛlɛ-ɩ. Yɑɑwe? 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝmlɛ tʋ cɔwɑ sɩ: Mɑ tɔkɑ mɑ tɔɔ cǝnɛɣɛ liɣitee nyǝɣǝliyɑ. Mɑɑ hɑ-kɛɣɛ Ɩsɔ yʋlʋ nɑ ɩ́ hʋlɩ-tʋɣʋ tɑ́ mpɑɑʋ.

9-11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Kʋpɑm kɛ́, tǝ polo.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ Ɩsɔ yʋlʋ kɑ wɛɛ tɔ. Pɑ kpɑɑkɑɣɑ ɩcɑtɛ tɔɔ, ɩlɛ pɑ sulɑ pɛɛlɑɑ ntɛ́ nɑ pɑ́ tiiki pɔɣɔ. Ntɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ pɛlɛ sɩ: Nɑlʋ wɛ ɩcɑtɛ tɑɑ?

(Pɩɩ wɛ lɔŋtɑɑ tɔ, pɑ yɑɑkɑɣɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́ sɩ nɑlʋ. Nɑ pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ nɔɣɔlʋ cɑɑ Ɩsɔ kɛ́ pɔɔsʋɣʋ kɛ nɑtǝlɩ, pɑ tɔŋ kɛ́ sɩ, tǝ́ polo nɑlʋ tɛ).

12 Ɩlɛnɑ pɛɛlɑɑ mpɛ sɩ: Ɛɛ, ɩ wɛ ɩcɑtɛ tɑɑ. Mpi tɔ, sɑŋɑ kɛ ɩ kɔmɑ sɩ yǝlɑɑ lɑkɩ kɔtɑɣɑ kɛ tontoŋle tɔɔ. Ɩ́ polo lɔŋ. 13 Ɩ́ kɑ́ mɑɣɑnɑ-ɩ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ kpɑ tɔɣɔʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ tɑŋɑ-ɩ kɛ́ sɩ ɩ́ tǝŋsɩ kɔtɑɣɑ kɛ nɔɣɔ kʋpɑŋkɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ mpɑ pɑ yɑɑwɑ tɔ pɑ́ tɔɣɔ. Ɩ́ polo tǝkpɩɩ, ɩ́ kɑ́ mɑɣɑnɑ-ɩ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tɛɛ.

Sɑyuli nɑ Sɑmiyɛɛlɩ pɑ suluɣu

14 Ɩlɛnɑ Sɑyuli pɑ́ tɛɛ. Pɑ sʋʋ ɩcɑtɛ tɑɑ, ɩlɛ Sɑmiyɛɛlɩ lɩɩwɑɣɑlɛ sɩ ɩ kpɑɑkɩ tǝkɔtǝlɛ kɛ tontoŋle tɔɔ, nɑ pɑ́ sulinɑ-ɩ.

15 Kʋyɑkʋ ŋku kʋ yɑkɑɣɑ nɑ pǝ feŋ nɑ Sɑyuli tɑkɩ tɔ, Tɑcɑɑ kɑ cǝpɑ Sɑmiyɛɛlɩ kɛ sǝkpɑlʋɣʋ sɩ: 16 Cele wɑɑtʋ ɩnɛɣɛ mɑɑ yele nɑ Pɛncɑmɛɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ kɔɔ, nɑ ń kpɑ-ɩ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ nɑ ń pǝlɩ-ɩ nim, nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛɣɛ Filiisi nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ. Mpi tɔ, mɑ nɩɩ pɑ kɑpusi, ɩlɛnɑ mɑ́ nyǝnnɑ pɑ tɔɔ. 17 Pǝ kɔmɑ nɑ Sɑmiyɛɛlɩ loosi Sɑyuli kɛ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ heeli-ɩ sɩ: Wei ɩnɩ ɩ tɔm mɑɑ heelɑ-ŋ sɩ ɩ kɑ́ tɔɣɔ mɑ yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔlɛ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli kpǝtǝnɑ Sɑmiyɛɛlɩ kɛ nɔnɔɣɔ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Hɑɩ, lɑ suulu nɑ ń hʋlɩ-m nɑlʋ tǝyɑɣɑ. 19 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Mɑɣɑlɛ nɑlʋ. Tɛɛ-m nɔɣɔ nɑ tǝ́ kpɑ tǝkɔtǝlɛ kɛ tontoŋle tɔɔ, nɑ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ tɔɣɔ. Kʋ femɑ, ɩlɛ mɑ cɔ-ŋ nyɑ́ kʋpɔɔsʋtʋnɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpe. 20 Sɑŋɑ kʋyɛɛŋ tooso kɔlɔ nyɑ́ kpɑŋɑsɩ lepɑ tɔ. Tɑɑ nǝɣǝsɩ sɩ tɔm, pɑ hii-sɩ. Amɑ sɔsɔɔntʋ ntɛ́ sɩ nyɑ́ nɑ nyɑ́ cɑɑ tǝyɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɛɛlǝɣɩ.

21 Ntɛnɑ Sɑyuli cɔ sɩ: Mɑ kpekǝle kɛnɑ sǝkpete kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. Pǝ́cɔ́ mɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑ niinɑ ɩsǝlɛ kɛ Pɛncɑmɛɛ kpekǝle tɑɑ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n heeliɣi-m mpʋ?

22 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ kpɑɣɑ Sɑyuli nɑ ɩ tǝmlɛ tʋ nɑ ɩ́ sʋʋnɑ-wɛɣɛ kutuluɣu tɑɑ, nɑ ɩ́ sɩɩ-wɛɣɛ tǝcɑɣɑlɛ kʋpɑntɛ kɛ tɔɣɔlɑɑ hɛkʋ tɑɑ. Pɛlɛ pɑɑ wɛ ɩsɩɩ yǝlɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ mpʋ. 23 Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɔ mʋtʋ sɑɑlʋ sɩ: Kɔnɑ cǝkɑ ŋkɑ mɑɑ heelɑ-ŋ sɩ ń sɩɩnɑ kɑ mpɑɑ tɔ. 24 Mpʋɣʋlɛ mʋtʋ sɑɑlʋ lǝsɑ yule tǝcu nɑ ɩ́ tʋ Sɑyuli. Ntɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɔ sɩ: Tɔɣɔ-tɩ, nyɑɣɑ pɑ sɩɩwɑ sɑɑ wei mɑ yɑɑ sɑmɑɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔ kʋyɑkʋ ŋkʋ. 25 Pɑ lɩɩ tǝkɔtǝlɛ kɛ tontoŋle tɔɔ nɑ pɑ́ tii ɩcɑtɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ fɑɑci kɛ kutuluɣu pɑtɑ tɔɔ.

Sɑmiyɛɛlɩ kpɑ Sɑyuli kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ

26 Kʋ femɑ, ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ kʋlɩ tɑnɑŋ tɛɛ kɛ́ sɑɑ wei hɑɣɑ yʋɣɩ kɑ tʋ tɔ, nɑ ɩ́ yɑɑ Sɑyuli sɩ: Kʋlɩ nɑ mɑ́ lǝsɩ-ŋ mpɑɑʋ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ mpɑɑʋ kɛ pɑ nɑɑlɛ. 27 Pɑ lɩɩkɑɣɑ ɩcɑtɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Heeli nyɑ́ tǝmlɛ tʋ sɩ ɩ́ tɛɛ-tʋɣʋ nɔɣɔ.

Tǝmlɛ tʋ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɔ Sɑyuli sɩ: Pǝnɛntɑɑ sǝŋ nɑ mɑ́ heeli-ŋ Tɑcɑɑ tɔm ɩlɛ.

10

1 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ lǝsɑ nim nɑ kpɑlipiyɑ, nɑ ɩ́ pǝlɩ Sɑyuli nyʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ wɑɣɑlɩ-ɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ lǝsǝnɑ-ŋ sɩ ń lɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ. 2 N yekuɣu-m sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ, n kɑ́ mɑɣɑnɑ ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛ kɛ Lɑsɛɛlɩ pǝlɑɑʋ kiŋ kɛ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ toŋɑ tɔɔ kɛ Sɛlǝsɑ. Pɑɑ heeli-ŋ sɩ pɑ nɑwɑ kpɑŋɑsɩ nsi n pɛɛkɑɣɑ tɔ. Hɑlɩ nyɑ́ cɑɑ yelɑ kpɑŋɑsɩ tɔm nɑ ɩ nǝɣǝsɩ mǝ tɔm nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ lɑ mɑ pǝyɑlʋ tɔm? 3 Ɩ́ lɩɩkɩ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ Tɑpɔɔ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ tɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ sulinɑ ɑpɑlɑɑ tooso nɑ pɑ́ puki kɔtɑɣɑ lɑpʋ kɛ Petɛɛlɩ. Lɛlʋ tɔkɑ pinɑsɩ tooso, nɑ lɛlʋ kɛ potopoto kɑkɑlɑsɩ tooso, nɑ lɛlʋ nɑ́ɑ́ tɔkɑ sʋlʋm huluɣu. 4 Pɑɑ pɔɔsɩ nyɑ́ ɑlɑɑfǝyɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ hɑ-ŋ potopotonɑɑ nɑɑlɛ, nɑ ń mʋ pɑ niŋ tɑɑ. 5 N lɩɩkɩ tǝnɑ nɑ n tɑlɑ Ɩsɔ pulɑɣɑ, kɛ timpi Filiisi nyǝ́mɑ yoolɑɑ tǝsikile wɛɛ tɔ, ɩsɩɩ n sʋʋkɩ ɩcɑtɛ tɔ, n kɑ́ sulinɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kpekǝle nɑ pɑ́ lɩɩnɑ tǝkɔtǝlɛ kɛ tontoŋle tɔɔ, nɑ pɑ́ mɑkɩ cǝmǝŋ nɑ ɑkilimɑ nɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ hǝsɩ nɑ pɑ́ pɑɑkɩ nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ. 6 Tɑcɑɑ Feesuɣu kɑ tii nyɑ́ tɔɔ, nɑ nyɑ́ nɑ-wɛ ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ pɑɑ nɑ ɩ́ sɑ Ɩsɔ, nɑ pǝ́ lɑɣɑsɩ-ŋ nɑ ń wɛɛ ɩsɩɩ yʋlʋ kʋfɑlʋ. 7 Ye yɑɑsinɑɑ pɑnɛ pɑ tɛɛ nyɑ́ tɔɔ, ɩlɛ ń lɑ nti tǝ wɛ lɑpʋ tɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́. 8 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ń tɛɛ-m nɔɣɔ nɑ ń polo Kilikɑɑ nɑ mɑ́ sǝŋ nyɑ́ wɑɑlɩ nɑ mɑ́ lɑ́ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ nyɑɣɑ sɩ tǝnɑ tɔ nɑ ciikuɣu nyǝŋkɑ. Ɩlɛnɑ ń tɑŋ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ mɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ hʋlɩ-ŋ nti n kɑ́ lɑ tɔ.

9 Too ɩsɩɩ Sɑyuli hɑʋ siɣile sɩ ɩ tɛɛkɩ tɔ, Ɩsɔ Feesuɣu lɑɣɑsɑ-ɩ kɛlɛ, nɑ ɩ́ nɑ́ pǝ tǝnɑɣɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ, ɩsɩɩ Sɑmiyɛɛlɩ kɑ kɛɛsʋɣʋ-ɩ tɔ. 10 Pɑ tɑlɑ Kipeyɑ, ɩlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ cɑŋɑ lɩɩ ɩ sǝŋʋɣʋ ntɛ́, nɑ Ɩsɔ Feesuɣu tii ɩ́ tɔɔ nɑ ɩ́ sʋʋ pɑɑlɛ kɛ pɑ hɛkʋ tǝnɑ nɑ ɩ́ sɑŋ Ɩsɔ. 11 Yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ nyǝ́mɑ-ɩ hɑtoo lɔŋ tɔ, pɑ nɑ́ ɩ́ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɑ lɑkɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ tǝmɑɣɑ yǝlɑɑ tɑɑ sɩ: Pepe mɑɣɑnɑ Kisi pǝyɑlʋ Sɑyuli ye? Ɩ́lɛ́ ɩ́ pɑɑkɩ nɑ ɩ́ sɑŋ Ɩsɔ tɔtɔɣɔ? 12 Mpʋɣʋlɛ Kipeyɑ tʋ nɔɣɔlʋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Nɑ ɑweɣelɛ pɑ cɑɑ? Ɩlɛnɑ pǝ́ pǝsɩ yǝlɑɑ kɛ ɩtuule sɩ: Sɑyuli nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɑ pɑɑkǝnɑ nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ?

13 Sɑyuli tɛmɑ pɑɑlɛ nɑ Ɩsɔ sɑm kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ tǝkɔtǝlɛ kɛ tontoŋle tɔɔ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɑɑ sǝkpelu nɔɣɔlʋ ɩ pɔɔsɑ ɩ nɑ tǝmlɛ tʋ sɩ: Leɣe ɩ́ kɑ polɑɑ ye? 15 Kɛlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Tǝ polɑ kpɑŋɑsɩ pɛɛkʋɣʋ tǝ tɑ keesi-sɩ, ɩlɛnɑ tǝ́ polo Sɑmiyɛɛlɩ kiŋ. Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ sɩ: Kɛɛsɩ-m nti Sɑmiyɛɛlɩ heelɑ-ŋ tɔ. 16 Mpʋɣʋlɛ sɩ: Ɩ heelɑ-tʋɣʋ tǝfoo sɩ pɑ nɑwɑ kpɑŋɑsɩ.

Amɑ ɩ tɑ heeli ɩ cɑɑ sǝkpelu kɛ nti Sɑmiyɛɛlɩ kɑ heelɑ-ɩ sɩ ɩ kɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ tɔ.

Tɛtɛ kpɑ Sɑyuli sɩ ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ kotɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝmɑ kɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ Misipɑ. 18 Nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ́ lǝsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛɣɛ Icipiti, nɑ mɑ́ yɑ-mɛɣɛ pɑ nɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ ŋmɑkǝlɑ-mɛ tɔ, pɑ niŋ tɑɑ. 19 Nɑ sɑŋɑ mǝ lɔɔkɩ mǝ Ɩsɔ mɑ wei, mɑ yɑpɑ-mɛɣɛ mǝ cɔɔsɛɛnɑɑ nɑ mǝ wɑhɑlɑnɑɑ tɑɑ tɔ. Hɑlǝnɑ ɩ́ tɔŋɩ-m sɩ mɑ́ kpɑ-mɛɣɛ wulɑʋ. Tɔʋ, pǝnɛntɛ ɩ́ lɩɩ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ ɩsɩɩ mǝ kpekɑ nɑ mǝ lʋlʋŋ wɛɛ tɔ.

20 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ yɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tǝnɑɣɑ kʋlʋm kʋlʋm. Ɩlɛnɑ pǝ́ kpɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝntɛ. 21 Ntɛnɑ ɩ́ yɑɑ Pɛncɑmɛɛ kpekǝle kɛ lʋlʋɣʋ lʋlʋɣʋ, nɑ pǝ́ kpɑ Mɑtili nyǝŋkʋ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ yɑɑ yʋlʋ yʋlʋ, nɑ pǝ́ kpɑ Kisi pǝyɑlʋ Sɑyuli, nɑ pɑ́ pɛɛkɩ-ɩ pɑ tɑ nɑ-ɩ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑsɑ Tɑcɑɑ kɛ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Nɑ pʋntʋ ɩnɩ ɩ kɔmɑ cǝnɛ? Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Ɩnɩ ɩ ŋmɛlǝnɑ ntɛɣɛ wontu huɣule wɑɑlɩ.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ kpɑɣɑ sewɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ kpɛɛ Sɑyuli tǝnɑ. Pɑ tɑnɑ-ɩ sɑmɑɑ tɑɑ tɔ, ɩ tɛɛ pɑ tǝnɑɣɑ nyʋɣʋ kɛ́.

24 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ heelɑ yǝlɑɑ tǝnɑ sɩ: Ɩɩ nɑɑkɩ wei ɩnɩ Tɑcɑɑ lǝsɑɑ tɔɣɔlɔ. Ɩ nɑ nɔɣɔlʋ pɑ tɑ nǝɣǝsɩ tɑ tɑɑ cǝnɛ.

Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ wiliti sɩ: Mǝ nɑ tɛtʋ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ kɛɛsɑ sɑmɑɑ kɛ pɑ nɑ wulɑʋ pɑ tǝmɑ, hɑlǝnɑ ɩ́ ŋmɑɑ-tǝɣɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ sɩɩ-tǝɣɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kiŋ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑsɩ yǝlɑɑ nɑ pɑɑ ɑwe kpe ɩ tɛ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tʋ yoolɑɑ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ wɛɛ Sɑyuli wɑɑlɩ nɑ ɩ́ kpe ɩ tɛ Kipeyɑ tɔtɔ. 27 Pɑɑ nɑ mpʋ tɛtɛlɑtɑɑ kɑ wɛɛ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ ɩnɛ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ lɑ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-tʋ? Nɑ pɑ́ footiɣi-ɩ. Pǝ́cɔ́ pɑ tɑ hɑ-ɩ kʋcɔɔʋ nɑkʋlɩ. Amɑ Sɑyuli nɑ́ tɑ́ kpɑɣɑ-tɩ nɑ ɩ́ yɑɑ sɩ pʋlʋ.

11

Sɑyuli yoonɑ Amoni nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Amoni wulɑʋ Nɑhɑsɩ nɑ ɩ yoolɑɑ, pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ siki Yɑpɛɛsɩ kɛ Kɑlɑɑtɩ. Mpʋɣʋlɛ Yɑpɛɛsɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: Tɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ nɑ tǝ́ lɑkɩ-ŋ tǝmlɛ. 2 Tǝnɑɣɑlɛ Nɑhɑsɩ tɔmɑ sɩ: Ye ɩ́ tisɑɑ nɑ mɑ́ wɔɣɔsɩ mǝ tǝnɑ mǝ ntɔɣɔŋ ɩsɛ nɑ pǝ́ tʋ Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑɣɑ fɛɛlɛ, ɩlɛ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ pɛɛlɩ nɔɣɔ.

3 Kɛlɛnɑ Yɑpɛɛsɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ sɩ: Hɑ-tʋɣʋ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ tǝ́ tili Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Ye nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-tʋ, ɩlɛ tǝ hɑ-ŋ tɑ́ tɩ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ polɑ Sɑyuli tɛɣɛ Kipeyɑ nɑ pɑ́ heeli-tǝɣɩ yǝlɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋlɩ nɔɔsɩ nɑ pɑ́ wii tǝkpoo. 5 Ɩlɛ Sɑyuli lɩɩnɑ tɑɑlɛ ntɛ́ nɑ ɩ́ wɛ ɩ nɑɑŋ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Pepe lɑpɑ nɑ yǝlɑɑ wiiki mpʋ? Ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsɩ-ɩ nti Yɑpɛɛsɩ tillɑɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ. 6 Ɩ nɩɩwɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu tii ɩ tɔɔ nɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ huu sɔsɔm. 7 Tǝnɑɣɑ ɩ kpɑ nɑɑŋ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ sɛtɩ-ɩ tilimɑ, nɑ ɩ tilinɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ sɩ: Ye pǝ cǝpɑ wei nɑ ɩ́ tɑ́ tǝŋ Sɑyuli nɑ Sɑmiyɛɛlɩ pɑ wɑɑlɩ kɛ yoou tɑɑ, ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ lɑnɑ pʋntʋ nɑɑŋ.

Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ sɔɣɔntʋ kpɑ yǝlɑɑ, nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ tɛɛ yoou kɛ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, ɩsɩɩ yʋlʋ kʋlʋm. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli kɑlɑ ɩ yoolɑɑ kɛ Peseke, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɩɩ iyisi ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300000) nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (30000). 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tilɑɑ sɩ pɑ́ heeli Yɑpɛɛsɩ nyǝ́mɑ sɩ, cele ilim sikuɣu kɛ pɑɑ nɑ nyʋɣʋ. Tillɑɑ heelɑ tɔm ntǝɣɩ Yɑpɛɛsɩ nyǝ́mɑ, ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ lɑŋɑ hɛɛ. 10 Nɑ pɑ́ heeli Amoni nyǝ́mɑ sɩ: Cele tɩɩ pɛtɩ-mɛɣɛ tɑ́ tɩ nɑ ɩ́ lɑnɑ-tʋɣʋ ɩsǝnɑ pǝ hɑ-mɛ tɔ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli fɑɣɑ ɩ yoolɑɑ kɛ tɔm toosoɣo tefemle, nɑ pɑ́ wɑtɩ Amoni nyǝ́mɑ tǝsikile kɛ wɑɑtʋ wei hɑɣɑ yʋɣɩ kɑ tʋ tɔ, nɑ pɑ́ kʋ-wɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ ilim sikuɣu. Pǝ sɔɔ mpɑ mpɑ ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ yɑ yem yem. 12 Pɑ tɔɣɔ ɑkɑɩtʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ yǝlɑɑ pɔɔsɩ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Awe tɔŋɑɣɑ sɩ Sɑyuli kɑɑ tɔɣɔ tɑ́ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ ye? Ɩ́ lǝsɩ yǝlɑɑ mpɛ nɑ tǝ́ kʋ-wɛ.

13 Ntɛnɑ Sɑyuli sɩ pɑ́ tɑɑ kʋ nɔɣɔlʋɣʋ sɑŋɑ. Mpi tɔ, kʋyɑkʋ kʋnɛɣɛ Tɑcɑɑ wɑɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ yɑɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ́ polo Kilikɑɑ nɑ tǝ́ sɩɩ kɑwulɑɣɑ.

15 Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ polo tǝnɑ, nɑ pɑ́ kpɑ Sɑyuli kɛ wulɑʋ kɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kiŋ, nɑ pɑ́ lɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ ciikuɣu kɔtɑɣɑ. Ɩlɛnɑ Sɑyuli nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ lɑ ɑcimɑ sɔsɔɔnɑ.

12

Sɑmiyɛɛlɩ lɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ fɑɑci

1 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ tɔmɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Mɑ nɩɩwɑ mǝ kʋsǝlǝmʋtʋ nɑ mɑ́ kpɑ-mɛɣɛ wulɑʋ. 2 Pǝnɛntɛ ɩɩ nɑɑkɩ mǝ wulɑʋ wei ɩ kɑ tɛɛkɩ-mɛɣɛ nɔɣɔ tɔɣɔlɛ. Mɑ ɩlɛ mɑ kpɑtǝlɑɑ, mɑ hʋlʋsɑ nyɔɔsɩ, mɑ pǝyɑlɑɑ lɑpɑ sɔsɑɑ. Hɑtoo mɑ ɩwɑɑsǝtʋ kɛ mɑ lɑpɑ mǝ nyʋɣʋ tʋ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 3 Mɑ́ sǝŋnɑ ntɛɣɛ cǝnɛ, ye mɑ wɑkǝlǝnɑ nɔɣɔlʋ, yɑɑ mɑ lɛɛkɑ pʋntʋ nɑʋ, yɑɑ ɩ kpɑŋɑɣɑ. Ɩ yɔɣɔtɩ-tǝɣɩ Tɑcɑɑ nɑ wulɑʋ wei ɩ lǝsɑɑ tɔ pɑ ɩsɛntɑɑ cǝnɛ. Mǝ tɑɑ ɑweɣe mɑ muɣulɑɑ, yɑɑ mǝ tɑɑ ɑweɣe mɑ ŋmɑkǝlɑɑ? Awe cɛlǝnɑ-m kʋhɑʋ nɑ mɑ́ tɑkɩ ɩ wɑɑlɩ? Pʋntʋ ɩ́ yɔɣɔtɩ nɑ mɑ́ fɛlɩ-ɩ.

4 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ cɔ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Aɑɩ, n tɑ muɣuli-tʋ, n tɑ ŋmɑkǝlɩ-tʋ. Pǝ́cɔ́ n tɑ mʋ nɔɣɔlʋ kʋhɑʋ nɑ ń tɑkɩ ɩ wɑɑlɩ.

5 Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɑsɑ sɩ: Tɑcɑɑ nɑ wei ɩ lǝsɑɑ sɩ ɩ kpɑɑ-mɛɣɛ wulɑʋ tɔɣɔlɛ tɑ́ ɑseetɑ nyǝ́mɑ kɛ sɑŋɑ, sɩ mɑ tɑ tɔɣɔ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ pʋlʋ cǝcǝkɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Ɛɛ, mpɛɣɛlɛ tɑ ɑseetɑ nyǝ́mɑ. 6 Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Tɑcɑɑ wei ɩ yelɑɑ nɑ Moisi nɑ Alɔŋ pɑ́ lǝsɩ mǝ cɑɑnɑɑ kɛ Icipiti tɑɑ tɔɣɔlɛ ɑseetɑ tʋ. 7 Tɔʋ, pǝnɛntɛ ɩ́ kɔɔ nɑ mɑ́ kɛɛsɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ ɩ lɑpɑ mǝ cɑɑnɑɑ tɔ, nɑ mɑ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɔm. 8 Yɑkɔpʋ nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ polɑ Icipiti tɔ, pǝ wɑɑlɩ kɛ́ tǝnɑ nyǝ́mɑ ŋmɑkǝlɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ mǝ cɑɑnɑɑ mpɛ pɑ́ wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ lǝsɩ Moisi nɑ Alɔŋ nɑ ɩ́ tili-wɛ nɑ pɑ́ yɑ-wɛɣɛ Icipiti tɑɑ, nɑ pɑ́ kɔnɑ-wɛɣɛ tɛtʋ tǝnɛ tǝ tɑɑ cǝnɛ. 9 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mǝ cɑɑnɑɑ mpɛ pɑ sɔɔ Tɑcɑɑ tɔɔ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tʋ-wɛɣɛ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ Hɑsɔɔ yoolɑɑ wulɑʋ Siselɑ, nɑ Mowɑpʋ wulɑʋ pɑ niŋ tɑɑ nɑ pɑ́ yoonɑ-wɛ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ wiinɑ Tɑcɑɑ tɔtɔ sɩ: Tǝ wɑkǝlǝnɑ-ŋ. Mpi tɔ, tǝ́ lɔ-ŋ nɑ tǝ́ lɑɑkɩ Pɑɑlǝnɑɑ nɑ Asǝtɑtǝnɑɑ. Yɑ-tʋɣʋ tɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ, nɑ tǝ́ lɑ-ŋ tǝmlɛ. 11 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ lǝsɩ Ketiyɔŋ nɑ Petɑŋ nɑ Yɛfɛtɛ, nɑ mɑɣɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ, nɑ tǝ́ yɑ-mɛɣɛ mǝ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝpɑmm nɑ hɛɛsʋɣʋ. 12 Wɑɑtʋ wei Amoni wulɑʋ Nɑhɑsɩ yookɑɣɑnɑ-mɛ tɔɣɔ ɩ́ tɔmɑ-m sɩ mɑ́ kpɑ-mɛɣɛ wulɑʋ. Pǝyele Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kɛlɛ mǝ wulɑʋ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. 13 Ɩɩ nɑɑkɩ mǝ wulɑʋ wei ɩ́ pɛɛkɑɑ nɑ ɩ́ lǝsɩ tɔɣɔlɛ Tɑcɑɑ kpɑ-mɛ. 14 Ye ɩ́ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ-ɩ tǝmlɛ nɑ ɩ́ nɩɩkǝnɑ-ɩ, nɑ ɩ́ tɑ kpɛɛsǝnɑ nti ɩ tʋ-mɛ tɔ, nɑ mǝ nɑ mǝ wulɑʋ ɩ́ tǝŋǝɣɩ-ɩ mǝ lɑŋɑ kɑ́ hɛɛ. 15 Amɑ ye ɩɩ nɩɩkǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ kpɛɛsɑ ɩ tɔm ɩ kɑ́ tʋ-mɛɣɛ niŋ ɩsɩɩ ɩ kɑ́ tʋɣʋ mǝ cɑɑnɑɑ tɔ. 16 Tɔʋ, pǝnɛntɛ ɩ́ sǝŋ mpʋ, nɑ ɩ́ nɑ́ piti tǝmlɛ nte Tɑcɑɑ kɑ́ lɑ mǝ hɛkʋ tɑɑ tɔ. 17 Pǝ tɑɣɑ lʋŋlɛ tɑɑ kɛ́ tǝ wɛ ɩsǝntɔ? Mpʋ tɔ, mɑɑ sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ yele nɑ tɛʋ holi nɑ kʋ nɩɩ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ timpi ɩ sǝlǝmɑ wulɑʋ tɔ, mǝ tɔm sǝpǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ́.

18 Tǝnɑɣɑlɛ Sɑmiyɛɛlɩ sǝlǝmɑ Tɑcɑɑ nɑ tɛʋ holi nɑ kʋ nɩɩ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ nɑ Sɑmiyɛɛlɩ pɑ tɔm lɑ sɑmɑɑ kɛ sɔɣɔntʋ. 19 Mpʋɣʋlɛ sɑmɑɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: Sǝlǝmɩ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ tɑ tɔɔ nɑ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ tǝ́ sɩ. Mpi tɔ, tǝ nɑwɑ sɩ tǝ sɔɔsɑ tɑsǝkǝlɛ kɛ tɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ timpi tǝ sǝlǝmɑ wulɑʋ tɔ. 20 Ntɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Ɩ́ tɑɑ nyɑ́, pɑɑ nɑ ɩ́ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ tɔ, pǝ tɑɑ cɩ-mɛ sɩ ɩ́ kisiɣi Tɑcɑɑ kɛ́. Ɩ́ lɑpɩ-ɩ tǝmlɛ nɑ mǝ lotu tǝnɑ. 21 Ɩ́ tɑɑ tǝŋ tɩɩŋ. Mpi tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-mɛ yɑɑ ɩ́ tɩɩ sǝnɑ-mɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ fɛɩnɑ ɩ tɩ. 22 Tɑcɑɑ nɑ́ kɑɑ lɔ-mɛ. Mpi tɔ, ɩ hǝtɛ kɛ sɔsɔɔlɛ kɛ́, ɩ tʋ ɩ tɑɑ kɛ́ sɩ ɩ pǝsǝɣɩ-mɛɣɛ ɩ yǝlɑɑ. 23 Ye mɑ yelɑ mǝ tɔɔ kɛ sǝlǝmʋɣʋ mpusi ɩ́ tǝŋɩ-m. Mɑɑ sɛɣɛsɩ-mɛɣɛ mpi pǝ wɛ teu nɑ pǝ́ siɣisɑɑ tɔ nɑ ɩ́ lɑ. 24 Ɩ́ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ, nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ tǝmlɛ kɛ teu nɑ lotu kʋlʋmtʋ. Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nɑwɑ tomɑ wenɑ ɩ hʋlǝɣɩ mǝ hɛkʋ tɔ. 25 Amɑ ye ɩ́ tɔkɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ, mǝ nɑ mǝ wulɑʋ ɩ́ kɑ́ sɩ.

13

Sɑyuli yoonɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ ɩ liɣituɣu

1 Wɑɑtʋ wei Sɑyuli tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ tɔ ɩ pɩɩsɩ kɑ wɛ... Pǝyele ɩ kɑ tɛmɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ pɩɩsɩ nɑɑlɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ.ɑ tɔm. Amɑ Piipilinɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ tʋwɑ sɩ Sɑyuli pɩɩsɩ kɑ wɛ nɩɩlɛ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli lǝsɑ yoolɑɑ iyisi toosoɣo (3000) Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ ɩ kiŋ kɛ pɑ tɑɑ yǝlɑɑ iyisi nɑɑlɛɣɛ (2000) Mikimɑsɩ nɑ Petɛɛlɩ pʋɣʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɑ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000) kɛ ɩ pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ kɛ Kipeyɑ kɛ Pɛncɑmɛɛ tɑɑ. Pǝ kɑɑsɑ mpɑ ɩlɛnɑ ɩ́ yɑsɩ pɛlɛ nɑ pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sonɑtɑŋ yɔkɑ Filiisi yoolɑɑ tǝsikile kɛ Kipeyɑ, ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ nɩɩ. Ntɛnɑ Sɑyuli tili nɑ pɑ́ hʋlɩ tutuuŋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ tɑɑ sɩ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ ɩ́ lɩɩ yoou. 4 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɩɩwɑ sɩ Sɑyuli yɔkɑ Filiisi yoolɑɑ tǝsikile. Ɩlɛnɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɑɑ kpɑɑkǝnɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ lɩɩ yoou nɑ pɑ́ koti Sɑyuli kiŋ kɛ Kilikɑɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ kotɑɑ sɩ pɑ yookinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ kɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (30000) nɑ pɑ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ kɛ iyisi nɑɑtoso (6000). Pɑ yoolɑɑ kɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́ ɩsɩɩ lʋm nɔɣɔ kɑnyǝŋɑ, pɑ fɛɩ kɑlʋɣʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ pɩɩlɩ Mikimɑsɩ kɛ Pɛtɩ-Afɛŋ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑŋɑ wɑkǝlɑɑ tǝtɔɣɔtɔɣɔ. Mpi tɔ, pɑ kolontunɑɑ tɛɛ-wɛɣɛ pɑɣɑlɛ tǝyɑmyɑm. Ɩlɛnɑ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ ŋmɛlɩ kʋkpɑmǝŋ pɔɔŋ tɑɑ, nɑ lɛlɑɑ kɛ lɔkɔnɑɑ tɑɑ, nɑ lɛlɑɑ kɛ pulɑsɩ tɑɑ, nɑ lɛlɑɑ kɛ hɔtʋ tɑɑ. 7 Ɩlɛnɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ nɑ pɑ́ polo Kɑtɩ nɑ Kɑlɑɑtɩ.

Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ nɑ Sɑyuli nɑ́ɑ́ wɛ Kilikɑɑ, nɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ kiŋ tɔ pɑ seliɣi. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli tɑŋɑ wɛɛ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, ɩsɩɩ Sɑmiyɛɛlɩ kɑ heeluɣu-ɩ tɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ Sɑmiyɛɛlɩ tɑ kɔɔ lɔŋ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ sʋʋ yɑʋ. 9 Tǝnɑɣɑlɛ Sɑyuli tɔmɑ sɩ: Ɩ́ kɔnɑ-m kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ ciikuɣu nyǝŋkɑ wontu. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 10 Ɩ kɔmɑ ɩsɩɩ ɩ tɛɛsǝɣɩ, ɩlɛ Sɑmiyɛɛlɩ tɑpɑɣɑlɛ. Nɑ Sɑyuli polo ɩ sǝŋʋɣʋ. 11 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepeɣe n lɑpɑ ye?

Ɩlɛnɑ Sɑyuli cɔ sɩ: Mɑ nɑwɑ sɩ sɑmɑɑ tɔŋɑ yɑʋ. Pǝ́cɔ́ n tɑ kɔɔ ɩsɩɩ n kɑ sɩɩwɑ tɔ. Pǝyele Filiisi nyǝ́mɑ nɑ́ sikɑ Mikimɑsɩ. 12 Kɛlɛnɑ mɑ́ mɑɣɑsɩ mɑ tɑɑ sɩ, Filiisi nyǝ́mɑ kɑ tii mɑ tɔɔ kɛ Kilikɑɑ cǝnɛ, nɑ mɑ́ tɑ sǝlǝmǝtɑ Tɑcɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ cɑɑlɑ-m sɩ mɑ́ lɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 13 Tǝnɑɣɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɔmɑ Sɑyuli sɩ: N lɑpɑ kʋmɛlɛntʋ kɛ́. N tɑ tɔkɩ nti Tɑcɑɑ nyɑ́ Ɩsɔ sɩɩ-ŋ tɔ. Tɔfɔ, Tɑcɑɑ kɑ nyǝmɑɣɑ sɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ kɑ́ wɛɛ tɑm tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́. 14 Amɑ pǝnɛntɛ kɑ kɑɑ tɑsɑ leeluɣu. Tɑcɑɑ lǝsɑ ɩ luɣu tɛɛ nyǝŋ nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ wulɑʋ kɛ ɩ yǝlɑɑ tɔɔ. Mpi tɔ, n tɑ tɔkɩ mpi ɩ kɑ tʋ-ŋ tɔ.

15 Pǝ wɑɑlɩ kɛ Sɑmiyɛɛlɩ kʋlɑ Kilikɑɑ, nɑ ɩ́ polo Kipeyɑ kɛ Pɛncɑmɛɛ tɛtʋ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli kɑlɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ kiŋ tɔ, nɑ pɑ́ lɩɩ yǝlɑɑ nɑsǝtoso (600). 16 Ɩ nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ nɑ pɑ cɔlɔ yǝlɑɑ pɑɑ sikɑ Kepɑ kɛ Pɛncɑmɛɛ tɛtʋ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ siki Mikimɑsɩ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi yoolɑɑ mpɑ pɑ wɑkǝlǝɣɩ lɛlɑɑ wontu tɔ, pɑ lɩɩ tintikɑ tooso. Ḿpʋ́ɣʋ́ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntɛ mǝlǝnɑ Ofǝlɑ tɔɔ kɛ́ Suwɑɑlɩ tɛtʋ tɑɑ. 18 Ɩlɛnɑ nɑɑlɛ nyǝntɛ nɑ́ɑ́ mǝlǝnɑ Pɛtɩ-Holoŋ tɔɔ, nɑ tooso nyǝntɛ nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ toŋɑ mpɑɑʋ ŋku kʋ tiiki Sʋnsʋmǝŋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔɔ tɔ.

19 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, koolu fɛɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɛ. Mpi tɔ, Filiisi nyǝ́mɑ tɑɑ tisiɣi sɩ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ ɩ́ lu lɑɣɑlɛɛ nɑ ŋmɑntɑɑsɩ. 20 Filiisi nyǝ́mɑ tɛɣɛ pɑ pukɑɣɑ nɑ pɑ́ kpɑlǝɣɩ ɑkuŋ, nɑ pɑ cikɑnɑɑ, nɑ pɑ lɑwɑ, nɑ pɑ tɛtʋ kʋcɑsǝŋ 21 kɛ wɑɑtʋ wei wontunɑɑ mpɛ pɑ lɔŋ sǝkɩ tɔ. Pɑ kpɑlɑɣɑ kɛ́ nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ wontu sǝkpetu tɔɔ, nɑ nyǝɣǝlǝŋ nɑɑlɛɣɛ sɔsɔɔntʋ tɔɔ. 22 Kʋyɑkʋ ŋku yoou tiiwɑ tɔ, Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ pɑ tike pɑɑ wɛnnɑ yoou wontu. Pǝ kɑɑsɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ pɑ kiŋ tɔ, pɛlɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩnɑ ŋmɑntɑɑɣɑ yɑɑ lɑɣɑtɛ.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi yoolɑɑ polɑɑ sɩ pɑ tɑŋǝɣɩ Mikimɑsɩ mpɑɑʋ.

14

Sonɑtɑŋ lɩɩʋ kɛ Filiisi yoolɑɑ kpekǝle tɔɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sonɑtɑŋ tɔmɑ ɩfepu wei ɩ tɔkǝɣɩ ɩ yoou wontu tɔ sɩ: Kɔɔ nɑ tǝ́ tɛsɩ Filiisi yoolɑɑ tǝsikile nte tǝ wɛnnɑ too cǝnɛ tɔɔ tɔ.

Amɑ Sonɑtɑŋ tɑ yele nɑ ɩ cɑɑ nɩɩ-tɩ. 2 Nɑ Sɑyuli nɑ́ɑ́ cɑɣɑ Kipeyɑ toŋɑ tɔɔ kɛ́ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɛɛ kɛ́ Mikǝlɔŋ. Nɑ yoolɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ kiŋ tɔ, pɑ tɑlɑ ɩsɩɩ yǝlɑɑ nɑsǝtoso (600) kɛ mpʋ. 3 Ahitupi pǝyɑlʋ Ahiyɑ kɑ kɛnɑ kɔtʋlʋ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. Nɑ ɩ́ suu kɔtǝlɑɑ toko wei pɑ pɔɔsǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ tɔm tɔ. Tɑcɑɑ kɔtʋlʋ Ilii wei ɩ kɑ wɛ Silo tɔ ɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Pɛnhɑsɩ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlǝnɑ Ɩkɑpɔtɩ. Ɩkɑpɔtɩ neu ntɛ́ Ahitupi. Ɩlɛ yǝlɑɑ tɑ nyɩ sɩ Sonɑtɑŋ polɑ tiili.

4-5 Mpɑɑʋ ŋku Sonɑtɑŋ tǝŋɑɣɑ sɩ ɩ́ puki Filiisi nyǝ́mɑ yoolɑɑ tǝsikile tɔ, kʋ wɛ kʋkpɑmǝŋ nɑɑlɛ hɛkʋ kɛ́. Lɛŋkʋ nɔɣɔ kɛɛsǝnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ Mikimɑsɩ ɩsɛntɑɑ. Pɑ yɑɑkɩ-kʋ sɩ Posee. Lɛŋkʋ nɔɣɔ nɑ́ɑ́ kɛɛsǝnɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ kɛ́ Kepɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ kʋlɛ sɩ Sene. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sonɑtɑŋ tɔmɑ ɩ yoou wontu tɔkʋlʋ sɩ: Kɔɔ nɑ tǝ́ tɛsɩ Filiisi nyǝ́mɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mpɛ pɑ tǝsikile. Ntɑnyɩ Tɑcɑɑ kɑ́ yoonɑ tɑ́ nɔɣɔ. Mpi tɔ, pǝ fɛɩ Tɑcɑɑ kɛ kɑtɛ sɩ ɩ́ yoonɑ sɑmɑɑ tuutuumɑ nɔɣɔ, yɑɑ yǝlɑɑ pǝcɔ nɔɣɔ. 7 Kɛlɛnɑ Sonɑtɑŋ yoou wontu tɔkʋlʋ tɔ sɩ: Lɑ ɩsǝnɑ pǝ mɑɣɑ-ŋ tɔ. Polo tǝ polo, mɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́. 8 Mpʋɣʋlɛ sɩ: Tɔʋ, tǝ pukuɣunɑ pɑ tɔɔ ɩsǝntɔ tɔ pɑɑ nɑ-tʋ. 9 Ɩlɛ ye pɑ tɔmɑ sɩ: Ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑ nɑ tǝ́ kɔɔ. Ɩlɛ tǝ sǝŋ tɑ́ tǝsǝŋlɛ tǝkpi. 10 Amɑ ye pɑ tɔmɑ-tʋ sɩ: Ɩ́ tɔ nɑ ɩ́ kɔɔ. Ɩlɛ tɑ́ɑ́ kpɑ pɑ tɔɔ. Mpi tɩɩ nyǝnɑ sɩ Tɑcɑɑ tʋ-wɛɣɛ tɑ́ niŋ tɑɑ tɔɣɔlɛ.

11 Ɩlɛnɑ pɑ́ yele nɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩ nyǝnɩ, Hepǝlɑ nyǝ́mɑ lɩɩnɑ ntɛɣɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ tɑɑ pɑɑ ŋmɛlɑɑ tɔ. 12 Mpʋɣʋlɛ pɑ tɑsɑɑ sɩ: Ɩ́ kɔɔ cǝnɛ nɑ tǝ́ lɑ-mɛ nɑ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ hɑɣɑ.

Ntɛnɑ Sonɑtɑŋ tɔ ɩ yoou wontu tɔkʋlʋ sɩ: Tǝŋ mɑ wɑɑlɩ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ tʋ-wɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ kɛ́.

13 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ pɑ niŋ tɔɔ nɑ pɑ́ kpɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sonɑtɑŋ nɑ kpiitɑ-wɛ nɑ ɩ́ pɛtǝɣɩ. Ɩlɛnɑ yoou wontu tɔkʋlʋ nɑ́ɑ́ tɛɛsǝɣɩ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ. 14 Yǝlɑɑ hiu kɛ Sonɑtɑŋ pɑ kʋwɑ pɑ kɑncɑɑlɑɣɑ yoou ŋkʋ kʋ tɑɑ kɛ́ pǝlɛ nyʋɣʋ tɑɑ tǝnɑɣɑ kelikiyɑ kʋlʋmɑɣɑ tɑɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔɣɔntʋ kpɑ Filiisi nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ tɑwɑ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ tǝsikile tɑɑ yoolɑɑ nɑ mpɑ pɑ wɑkǝlǝɣɩ lɛlɑɑ wontu tɔ, pɑ́ sʋʋ seluɣu. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtʋ selɑɑ, nɑ kɑniŋɑ kpɑ yǝlɑɑ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli feŋlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ Kipeyɑ kɛ Pɛncɑmɛɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ, pɑ nɑ ɑcufu tiiwɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ seeki yem yem. 17 Tǝnɑɣɑ Sɑyuli tɔmɑ ɩ yoolɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ kiŋ tɔ sɩ: Ɩ́ kɑlɑ yǝlɑɑ nɑ tǝ́ nɑ́ sɩ ɑwe fɛɩnɑ tɑ́ tɑɑ.

Pɑ kɑlɑ yǝlɑɑ ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ sɩ Sonɑtɑŋ nɑ ɩ yoou wontu tɔkʋlʋ pɑ fɛɩnɑ. 18 Ntɛnɑ Sɑyuli tɔ kɔtʋlʋ Ahiyɑ sɩ: Heeli nɑ pɑ́ kɔnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ.

(Mpi tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ wɛ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kiŋ kɛ́).

19 Sɑyuli tɔŋnɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ mpʋ tɔ nɑ ɑcufu kɔkɔtɛ tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ kɔtʋlʋ sɩ: Sǝŋ nɑ pǝ́cɔ́.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli nɑ yoolɑɑ pɑ kpeɣelɑɑ nɑ pɑ́ polo tǝyoole. Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ ɑcufu tiiwɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ loŋ tǝmɑɣɑ lɑɣɑlɛɛ. 21 Tǝnɑɣɑ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ Filiisi yoolɑɑ tɑɑ nɑ pɑ sǝŋnɑ-wɛ tɔ, pɑ sewɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ Sɑyuli nɑ Sonɑtɑŋ pɑ kiŋ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ ŋmɛlɑ Ɩfǝlɑyim pʋɣʋ tɑɑ tɔ, pɛlɛ pɑ nɩɩwɑ Filiisi nyǝ́mɑ sewɑ tɔm. Ɩlɛnɑ pɑ tʋ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ tǝyoole tɑɑ. 23 Ɩsǝnɑ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝmɑ lɑ ɑkɑnɑɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ tɔɣɔlɛ.

Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ wɑɑsǝɣɩ Sonɑtɑŋ

Ayuli pɑ yoowɑ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ Pɛtɩ-Afɛŋ wɑɑlɩ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɣɔsɩ pɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ. Mpi tɔ, Sɑyuli kɑ yɔɣɔtɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ tuu sɩ: Ye wei ɩ tɔɣɔ pʋlʋ kɛ sɑŋɑ, nɑ mɑ tɑ lɛɛtǝtɑ mɑ kolontunɑɑ, mpusi kɑ́ tǝŋ pʋntʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ tǝŋ pʋlʋɣʋ ilim nɑ pǝ tɛm. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ tǝnɑ tɑlɑ hɔtʋɣʋ ŋku kʋ tɑɑ tɩɩŋ nim wɛ ɑtɛɣɛ yem tɔ. 26 Tɩɩŋ kɑ tʋwɑ sɛtɑsɩ kɛ hɔtʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ kɛ́ nɑ nim kpeŋ. Amɑ nɔɣɔlʋ tɑ kpɑɑsǝnɑ ɩ nɔɣɔ kiŋ. Mpi tɔ, yǝlɑɑ seekɑɣɑ nɔɣɔ ŋkɑ pɑ sɩɩwɑ tɔ. 27 Amɑ Sonɑtɑŋ nɑ́ tɑ́ɑ́ nyɩ sɩ ɩ cɑɑ kisinɑ yǝlɑɑ, nɑ tuunɑʋ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ tǝŋ pʋlʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lii ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ tɩɩŋ nim tɑɑ nɑ ɩ́ niisi nɑ pǝ́ cɛ ɩsɛntɔɔ. 28 Mpʋɣʋlɛ sɑmɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɔmɑ-ɩ sɩ: Hei, nyɑ́ cɑɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ ɩ́ tuu sɩ: Ye pǝ cǝpɑ wei nɑ ɩ́ tɔɣɔ sɑŋɑ mpusi wɛ ɩ tɔɔ kɛ́. Pǝ́cɔ́ nyɔɣɔsɩ tɩɩ nɩɩ tɑ́ tǝnɑɣɑ.

29 Sonɑtɑŋ nɩɩwɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Mɑ cɑɑ wɑkǝlɑ yǝlɑɑ kɛ́. Ɩ́ nyǝnɩ mɑ tǝŋʋɣʋ tɩɩŋ nɑ pǝ́ cɛ mɑ ɩsɛntɔɔ tǝkelekele tɔ. 30 Ye ɩsɩɩ sɑŋɑ yǝlɑɑ kɑ tɔɣɔ mpi pɑ lɛɛkɑ pɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ tɔ, pɑ tɑ́ɑ́ kʋ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsǝntɔ?

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋ-wɛɣɛ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ pǝ kpɑɣɑʋ Mikimɑsɩ nɑ pǝ́ polo Ayɑlɔŋ tɔ. Nɑ nyɔɣɔsɩ pɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ sɔsɔm. 32 Ɩlɛnɑ pɑ́ tii kolontunɑɑ tɔlɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ lɛntɩ-yɛ nɑ pɑ́ sǝŋ ɑ cɑlǝm tɔɔ nɑ pɑ́ tɔɣɔ ɑ nɑntʋ. 33 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɣɑsɑ-tǝɣɩ Sɑyuli sɩ: N nɑwɑ yǝlɑɑ wɑkǝlǝnɑ Tɑcɑɑ tɔ. Pɑ tɔɣɔ nɑntʋ nɑ tǝ cɑlǝm. Ntɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ lɑpɑ kʋtɑkɛɛsǝtʋ kɛ́. Mpʋ tɔ, ɩ́ pilimi pɩɩʋ nɑ mɑ tɔɔ cǝnɛ. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑsɑɑ sɩ pɑ́ cɔɔ pɑ heeli sɑmɑɑ sɩ: Pɑɑ wei ɩ́ kɔnɑ ɩ nɑʋ yɑɑ ɩ heu nɑ ɩ́ kʋ́ cǝnɛ nɑ ɩ́ tɔɣɔ. Tɔfɔ ɩ tɑɑ tɔɣɔ nɑntʋ nɑ tǝ cɑlǝm kɛ mpʋ nɑ ɩ́ wɑkǝlǝnɑ Tɑcɑɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ wei ɩ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɑhoo ɑnɩ. 35 Ɩlɛnɑ Sɑyuli ŋmɑ Tɑcɑɑ kɛ ɩ kɑncɑɑlɑɣɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ.

36 Mpʋɣʋlɛ ɩ tɔmɑ yǝlɑɑ sɩ: Tǝ́ polo Filiisi nyǝ́mɑ wɑɑlɩ nɑ ɑhoo nɑ tǝ́ kʋ́ pɑ tǝnɑ nɑ tǝ́ kuu pɑ wontu hɑlǝnɑ pǝ nyɑɑlɩ. Tǝ́ tɑɑ sɔɔ pɑɑ kʋlʋm. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ cɔ sɩ: Lɑ ɩsǝnɑ pǝ mɑɣɑ-ŋ tɔ.

Ntɛnɑ kɔtʋlʋ sɩ: Tǝ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ kɛ́ cǝnɛ nɑ pǝ́cɔ́.

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli pɔɔsɑ Ɩsɔ sɩ: Ye tǝ tǝŋɑ Filiisi nyǝ́mɑ wɑɑlɩ n kɑ́ tʋ-wɛɣɛ tɑ́ niŋ tɑɑ?

Amɑ Tɑcɑɑ tɑ cɔ wɑɑtʋ ɩnɩ. 38 Ɩlɛnɑ Sɑyuli tɔ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ: Mǝ tǝnɑ ɩ́ koti cǝnɛ nɑ tǝ́ pɛɛkɩ nɑ tǝ́ nɑ́ wei ɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɛɣɛ sɑŋɑ tɔ. 39 Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ wei ɩ wɑɑsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ sɩ, pɑɑ mɑ pǝyɑlʋ wɑkǝlǝnɑ. Ɩsɩɩ ɩ sǝpɑ.

Amɑ nɔɣɔlʋ tɑ cɔ-ɩ sɩ pʋlʋ. 40 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɑmɑɑ sɩ: Mǝ tǝnɑ ɩ́ mǝlǝnɑ hɔɣɔlʋɣʋ kʋnɛ nɑ pǝ́ kɑɑsɩ mɑ́ nɑ Sonɑtɑŋ nɑ cǝnɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ cɔ sɩ: Lɑ mpi pǝ mɑɣɑ-ŋ tɔ.

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli sǝlǝmɑ Tɑcɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ, hʋlɩ-tʋɣʋ tɑmpɑnɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ tɛtɛ nɑ pǝ́ kpɑ ɩ́ nɑ ɩ pǝyɑlʋ. 42 Mpʋɣʋlɛ sɩ: Ɩ́ tɔ mɑ́ nɑ mɑ pǝyɑlʋ tɑ́ tɔɔ kɛ́ tɛtɛ.

Ɩlɛnɑ pǝ́ kpɑ ɩ pǝyɑlʋ. 43 Ntɛnɑ Sɑyuli sɩ: Heeli-m mpi n lɑpɑ tɔ.

Ntɛnɑ Sonɑtɑŋ cɔ sɩ: Mɑ tǝŋɑ tɩɩŋ nim kɛ pǝcɔ. Mɑɣɑlɔ, mɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ mɑ́ sɩ. 44 Kɛlɛnɑ Sɑyuli tɔ sɩ: Sonɑtɑŋ, ye n tɑ sɩ Tɑcɑɑ ɩ́ lɑnɑ-m ɩsǝnɑ ɩ sɔɔlɑɑ tɔ.

45 Ntɛnɑ sɑmɑɑ tɔ Sɑyuli sɩ: Pepee, Sonɑtɑŋ kɑ́ sɩ yɑɑ? Aɑɩ yoo, mpusi ɩ polo pooluŋ. Pǝ fɛɩ sɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ nyɔɔlɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ le. Mpi tɔ, ɩ nɔɣɔ kɛ Tɑcɑɑ wɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ sɑŋɑ.

Ɩsǝnɑ sɑmɑɑ yɑpɑ Sonɑtɑŋ nɑ ɩ́ tɑ́ sɩ tɔɣɔlɛ. 46 Ɩlɛnɑ Sɑyuli yele Filiisi nyǝ́mɑ kɛ tɔɣɔnʋɣʋ, nɑ pɛlɛ pɑ́ mǝlɩ pɑ tɛ.

Sɑyuli kǝlʋɣʋ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ pǝ tɔm

47 Sɑyuli tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yoonɑ ɩ kolontunɑɑ tǝnɑɣɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ tɑɑ. Pɑɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ, pɑɑ Amoni nyǝ́mɑ, pɑɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ, nɑ Sopɑ ɑwulɑɑ, nɑ Filiisi nyǝ́mɑ. Pɑɑ timpiɣi ɩ tɑlɑɑ te, ɩnɩ ɩ tɔkǝnɑ ɑkɑɩtʋ. 48 Ɩ hʋlɑ toŋ nɑ ɩ́ yoonɑ Amɑleke nyǝ́mɑ. Ɩ fitɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ mpɑ pɑ wɑkǝlɑɣɑ-wɛ tɔ pɑ niŋ tɑɑ.

49 Sɑyuli pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sonɑtɑŋ nɑ Ɩsefi nɑ Mɑlǝkisuwɑ. Ɩ pɛɛlɑɑ wɛ nɑɑlɛ, kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Melɑpɩ nɑ sǝkpelu sɩ Mikɑɑlɩ. 50 Ɩ ɑlʋ ntɛ́ Ahimɑɑsɩ pɛɛlɔ Ahinowɑm. Ɩ yoolɑɑ sɔsɔ ntɛ́ ɩ cɑɑ sǝkpelu Nɛɛ pǝyɑlʋ Apǝnɛɛ. 51 Sɑyuli cɑɑ Kisi nɑ Nɛɛ cɑɑ Apǝnɛɛ pɛlɛ pɑ cɑɑ kɛlɛ Apǝyɛlɩ.

52 Sɑyuli yoonɑ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ toŋ nɑ toŋ, hɑlǝnɑ ɩ sǝm. Ye ɩ loosɑ yʋlʋ toŋ tʋ yɑɑ kpelikpekɑ tʋ, ɩ tʋɣʋ-ɩ ɩ yoolɑɑ tɑɑ kɛ́.

15

Ɩsɔ lɔʋ kɛ Sɑyuli

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ tɔmɑ Sɑyuli sɩ: Mɑɣɑ Tɑcɑɑ tilɑɑ, nɑ mɑ́ kpɑ-ŋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ nɑ mɑ́ pǝlɩ-ŋ nim. Mpʋ tɔ, ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ. 2 Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩnɩ ɩ kɑ́ lɛɛtɩ Amɑleke nyǝ́mɑ kɛ pɑ cɑɑnɑɑ ɩsɑɣɑtʋ. Mpi tɔ, pɑɑ tǝkɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ mpɑɑʋ kɛ wɑɑtʋ wei pɛlɛ pɑ lɩɩnɑ Icipiti tɔɣɔ. 3 Pǝ tɔɔ tɔ, polo nɑ ń kʋ́ Amɑleke nyǝ́mɑ nɑ ń kpiisi pɑ nyǝm tǝnɑ. Tɑɑ sɔɔ pɑ pʋlʋpʋ cǝcǝkɑ. Pɑɑ ɑpɑlɑɑ, pɑɑ ɑlɑɑ, pɑɑ piyɑ, nɑ ɑhʋlʋmnɑɑ nɑ tɔlɑ tǝnɑ.

4 Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli kotɑ ɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ kɑlɑ-wɛɣɛ Telɑyim. Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ nɔɔhɛɛ tɔntɑɑ lɩɩ yǝlɑɑ iyisi ŋmʋnʋɣʋ (200000) nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000). 5 Ɩlɛnɑ pɑ́ polo Amɑleke nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ nɑ pɑ́ pɑpɩ-wɛɣɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tilɑɑ nɑ pɑ́ heeli Keni nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ lɩɩ Amɑleke nyǝ́mɑ tɛ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ kʋ nɑ pɑ́ kpɛŋnɑ-wɛ. Mpi tɔ, pɑ cɑɑnɑɑ nyʋɣʋ kɑ tenɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ wɑɑtʋ wei pɛlɛ pɑ lɩɩnɑ Icipiti tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ Keni nyǝ́mɑ lɩɩ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli yoonɑ Amɑleke nyǝ́mɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Hɑfilɑ tɔ, nɑ pǝ́ polo Suuu kɛ Icipiti ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ pɑ wulɑʋ Akɑkɩ nɑ ɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ kʋ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ yelɑ wulɑʋ nɑ ɩ ɩsɛ, nɑ tɔlɑ kʋpɑmpɑnɑ, nɑ wontu kʋpɑntʋnɑɑ. Amɑ mpi pǝ tɑɑ fɛɩ teu nɑ tɔlɑ ɑcɑmisi tike kɛ pɑ kʋwɑ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: 11 Mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlǝnɑ Sɑyuli kɑwulɑɣɑ kpɑʋ kɛ́. Mpi tɔ, ɩ lɔ-m nɑ ɩ́ kisi mɑ tɔm kɛ tɔkʋɣʋ.

Kɛlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ tǝtɔɣɔtɔɣɔ, nɑ ɩ́ wiinɑ Tɑcɑɑ kɛ ɑhoo tǝnɑ.

12 Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ, ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ kʋlɩ sɩ ɩ puki Sɑyuli kɛ sǝŋʋɣʋ. Ntɛnɑ pɑ́ heelɩ-ɩ sɩ: Sɑyuli polɑ Kɑmɛɛlɩ nɑ ɩ́ ŋmɑ ɑkele nɔɣɔlʋ sɩ pǝ́ tɔɔsǝɣɩ-ɩ ɩ ɑkɑɩtʋ tɔɔ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛnɑ Kilikɑɑ. 13 Sɑmiyɛɛlɩ tǝŋɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ tǝnɑ, ɩlɛnɑ Sɑyuli sɛɛ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ ɩ́ koolɩ-ŋ kʋpɑntʋ. Nɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ: Mɑ lɑpɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 14 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Nɑ nɑɑŋ nɑ heeŋ wulɑ nnɑ mɑ nɩɩkɩ ɩsǝntɔ tɔ, leɣe ɑlɛ ɑ lɩɩnɑɑ? 15 Ntɛnɑ Sɑyuli sɩ: Yǝlɑɑ tɔɔsǝnɑ Amɑleke nyǝ́mɑ tɔlɑ kʋpɑnɑ tɑɑ sɩ pɑ lɑkɩ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ kʋcɔɔʋ. Pǝ kɑɑsɑ mpi tɔ, tǝ kpiisɑ pǝlɛ pǝ tǝnɑ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ tɔmɑ sɩ: Su, nɑ mɑ heeli-ŋ nti Tɑcɑɑ heelɑ-m ɑhoo ɑnɛ tɔ. Ɩlɛnɑ Sɑyuli sɩ: Yɔɣɔtɩ.

17 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Pɑɑ nɑ n kɑ nyǝnɑɣɑ nyɑ́ tǝɣɩ pǝyɑɣɑ tɔ, Tɑcɑɑ lǝsɑ-ŋ nɑ ɩ́ kpɑ-ŋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ nɑ ɩ́ pǝlɩ-ŋ nim. 18 Tɑcɑɑ tɔmnɑ-ŋ sɩ, ń polo nɑ ń yoonɑ Amɑleke ɑsɑɣɑɑ mpɛ, nɑ ń kpiisi-wɛ. 19 Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n tɑ nɩɩnɑ ɩ nɔɣɔ, nɑ ń kpɑɣɑ pɑ wontunɑɑ tǝkɛʋ nɑ ń pǝsɩ ɩsɑɣɑʋ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ? 20 Ntɛnɑ Sɑyuli cɔ sɩ: Mɑ nɩɩnɑ ɩ nɔɣɔ kɛ teu kɛ, nɑ mɑ́ yoonɑ Amɑleke nyǝ́mɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ. Mɑ kpiisɑ-wɛ nɑ mɑ́ kɔnɑ pɑ wulɑʋ nɑ ɩ́ ɩsɛ. 21 Amɑ yǝlɑɑ tɔɔsǝnɑ pɑ tɔlɑ tɑɑ kɛ́ kʋpɑnɑ sɩ, pɑ lɑkɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ kɛ Kilikɑɑ.

22 Ntɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Tɑcɑɑ tɑ sɔɔlɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ nyɑɣɑ sɩ tǝnɑ tɔ ɩsɩɩ ɩ sɔɔlʋɣʋ sɩ yʋlʋ ɩ́ nɩɩnɑ-ɩ tɔ se. Ɩ tɔm nɩɩnɑʋ kǝlɑ-ɩ teu kɛ ɩwɑɑŋ kʋpɑŋ kɔtɑsɩ lɑpʋ. 23 Mpi tɔ, kpɛɛnɑʋ kɛ́ Ɩsɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ tɩɩtʋ. Ɩ nyǝnǝɣɩ kɑŋkɑntɛ kɛ teitei ɩsɩɩ tɩɩŋ lɑɑʋ. Timpi nyɑ́ lɔ Ɩsɔ Tɔm tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ lɔ-ŋ tɔtɔɣɔ nɑ ń lɑŋ kɑwulɑɣɑ. 24 Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli cɔwɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ mɑ wɑkǝlǝnɑ Ɩsɔ. Mpi tɔ, mɑ wɑkǝlɑ nti ɩ tʋ-m tɔ. Pǝ́cɔ́ mɑ tɑ nɩɩnɑ nyɑ́ tɔm. Ɩlɛ yǝlɑɑ kɛ mɑ sewɑ nɑ mɑ́ nɩɩnɑ-wɛ. 25 Hɑɩ, pǝnɛntɛ mɑ wiinɑ-ŋ sɩ ń tɑɣɑnɩ mɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ń mǝlɩ nɑ mɑ́ hǝntɩ Tɑcɑɑ kɛ ɑtɛ. 26 Ntɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Mɑɑ mǝlǝɣɩ. Mpi tɔ, ń lɔ Tɑcɑɑ tɔm. Ɩ́lɛ́ ɩ lɔ nyɑɣɑ, n tɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tɔtɔ.

27 Sɑmiyɛɛlɩ hɑ siɣile sɩ ɩ tɛɛkɩ, ɩlɛnɑ Sɑyuli kpɑ ɩ cɑpɑ ntompǝle nɑ tǝ́ cɛ. 28 Kɛlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Aŋhɑ, ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ kɛ sɑŋɑ, nɑ ɩ́ hɑ wei ɩ kǝlɑ-ŋ teu tɔ. 29 Tɑcɑɑ kɛlɛ Ɩsɛɣɛlɩ toŋ. Ɩ tɑ kɛ yʋlʋ sɩ ɩ looliɣi, yɑɑ ɩ lɑɣɑsǝɣɩ. 30 Ntɛnɑ Sɑyuli tɑsɑ sɩ: Mɑ wɑkǝlɑɑ yɑɑ, ɩlɛ hɑɩ, mɑ wiikinɑ-ŋ sɩ ń kʋsɩ mɑ nyʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ sɔsɑɑ pɑ ɩsɛntɑɑ. Hɑɩ, mǝlɩ nɑ mɑ́ hǝntɩ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ ɑtɛ.

31 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ mǝlɑɑ nɑ Sɑyuli hǝntɩ Tɑcɑɑ kɛ ɑtɛ.

32 Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɔ sɩ: Ɩ́ kɔnɑ-m Amɑleke nyǝ́mɑ wulɑʋ Akɑkɩ. Akɑkɩ tɔŋnɑ pote nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ, nɑ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ ɩ tɑɑ sɩ: Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, sǝm sɔɣɔntʋ yɑwɑ. 33 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ tɔmɑ sɩ:

Ɩsɩɩ nyɑ́ lɑɣɑtɛ pɛm ɑlɑɑ kɛ piyɑ tɔ.

Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ nyɑ́ too kɑ́ lɑŋ pǝyɑɣɑ kɛ ɑlɑɑ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɛtɩ-ɩ tǝpʋtʋpʋtʋ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ɩsɛntɑɑ kɛ́ Kilikɑɑ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ mǝlɑ ɩ tɛɣɛ Lɑmɑ, nɑ Sɑyuli nɑ́ɑ́ kpe Kipeyɑ. 35 Sɑmiyɛɛlɩ nɑ ɩ sǝm ɩ tɑ tɑsɑ mǝlʋɣʋ sɩ ɩ nɑɑkɩ Sɑyuli. Mpi tɔ, ɩ wiikɑɣɑ ɩ tɔɔ kɛ́ timpi Tɑcɑɑ lɑŋlɛ wɑkǝlǝnɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kpɑʋ tɔɣɔ.

16

Sɑmiyɛɛlɩ kpɑ Tɑfiiti kɛ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ́ pǝlɩ-ɩ nim

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: N kɑɑ yele Sɑyuli tɔɔ kɛ́ wulɑ kɛ mpʋ? Mɑ lɔ-ɩ kɛ́. Ɩ tɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ tɔtɔ. Suuli nyɑ́ hǝlʋɣʋ kɛ nim, nɑ mɑ́ tili-ŋ Pɛtǝlɛhɛm tʋ Sesee tɛ. Mɑ nɑwɑ ɩ pǝyɑlɑɑ tɑɑ kɛ́ wei mɑɑ kpɑ wulɑʋ tɔ. 2 Ntɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑlɛ mɑɑ lɑ nɑ mɑ́ polo mpʋ? Sɑyuli ɩ́ nɩɩwɑ ɩ kɑ́ kʋ-m. Kɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Kpɛŋnɑ nɑʋ ɩfɑtɛ, ń tɑlɑɑ, ɩlɛ n tɔ sɩ: Mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ lɑkɩ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ. 3 Yɑɑ Sesee kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. Ɩlɛ mɑɑ hʋlɩ-ŋ wei n kɑ kpɑ wulɑʋ nɑ ń pǝlɩ nim tɔ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ tɛɛ Pɛtǝlɛhɛm ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ tɔ. Ɩcɑtɛ sɔsɑɑ nɑ-ɩ nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ pɑ́ sǝŋɩ-ɩ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛlɛ n kɔmɑ? 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Ɛɛ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ́. Mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ lɑkɩ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ. Ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ kɔɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɑɑ Sesee nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ sɩ pɑ́ tɑɣɑnɩ pɑ tɩ nɑ pɑ́ kɔɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. 6 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ sʋʋ kpɑkpɑɑ, nɑ Sɑmiyɛɛlɩ nɑ ɩ pǝyɑlʋ Iliyɑpɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ ɩ tɑɑ sɩ: Ɩsǝntɔ wei Tɑcɑɑ lǝsɑɑ tɔɣɔlɔ cǝnɛ. 7 Kɛlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Tɑɑ nyǝnɩ tɔɔ, nɑ tɑɣɑlǝŋ. Pǝ tɑɣɑ ɩnǝɣɩ mɑ lǝsɑɑ, mɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑ tɔɔ ɩsɩɩ yʋlʋ. Amɑ lotu tɑɑ kɛ́ mɑ nyǝnǝɣɩ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sesee yɑɑ Apinɑtɑpɩ nɑ ɩ́ kɔɔ. Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɔ sɩ: Pǝ tɑɣɑ ɩnǝɣɩ Tɑcɑɑ lǝsɑɑ.

9 Nɑ Sesee yɑɑ Sɑmmɑ, ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɑsɑ sɩ: Tɑcɑɑ tɑ lǝsɩ ɩnɩ tɔtɔ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɑɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ ɩ tǝnɑ, nɑ Sɑmiyɛɛlɩ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ tɑ lǝsɩ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ.

11 Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ pɔɔsɩ Sesee sɩ: Nyɑ́ pǝyɑlɑɑ tǝnɑ ntɛ́? Ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ kɑɑsɑ tǝnʋɣʋ, kʋlɛ kʋ polɑ ntiɣile kɛ́. Ntɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Tili ɩ wɑɑlɩ. Mpi tɔ, tǝ kɑɑ cɑɑlɩ kɔtɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɔɣɔʋ nɑ ɩ́ tɑ kɔntɑ.

12 Ntɛnɑ pɑ́ tili ɩ wɑɑlɩ. Ɩ ɩsɛntɑɑ kɑ hɛtɑɑ kɛ́ nɑ pǝ́ lɩɩwɑ, nɑ ɩ wɛnɑ ɑlɑɑfǝyɑ. Ntɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Sɑmiyɛɛlɩ sɩ: Ɩnǝɣǝlɛ, kʋlɩ nɑ ń pǝlɩ-ɩ nim ɩlɛ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ kpɑɣɑ nim nɑ hǝlʋɣʋ nɑ ɩ́ pǝlɩ-ɩ ɩ tɑɑlʋnɑɑ ɩsɛntɑɑ. Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ Feesuɣu tii Tɑfiiti tɔɔ kɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ kʋyɑŋku tɔ nɑ pǝ́ puki.

Ɩlɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ nɑ́ɑ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ Lɑmɑ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lǝsɑ ɩ Feesuɣu kɛ Sɑyuli tɑɑ, nɑ ɩ́ tʋ-ɩ lǝmɑɣɑsǝlɛ ɩsɑɣɑlɛ nɑ tǝ́ cɔɔsǝɣɩ-ɩ. 15 Ntɛnɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyǝnɩ, Tɑcɑɑ tʋ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ lǝmɑɣɑsǝlɛ ɩsɑɣɑlɛ nɑ tǝ́ cɔɔsǝɣɩ-ŋ. 16 Mpʋ tɔ, wulɑʋ, yele nɑ tǝ́ pɛɛkɩ-ŋ yʋlʋ wei ɩ nyǝmɑ́ cǝmʋɣʋ mɑpʋ kɛ teu tɔ. Ye lǝmɑɣɑsǝlɛ ɩsɑɣɑlɛ ɩ́ kʋlɑ nyɑ́ tɔɔ, ɩlɛ ɩ mɑ-ŋ cǝmʋɣʋ nɑ pǝ́ hɛɛsɩ nyɑ́ lɑŋlɛ. 17 Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli sɩ: Pǝ wɛ teu. Ɩ́ pɛɛkɩ-m kʋpɑŋ nɑ ɩ́ kɔnɑ.

18 Tǝnɑɣɑlɛ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɔmɑ sɩ: Mɑ nɑwɑ Pɛtǝlɛhɛm tʋ Sesee pǝyɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ, nɑ ɩ́ nyǝ́mɑ́ cǝmʋɣʋ mɑpʋ kɛ teu. Pǝ́cɔ́ ɩ kii ɩfepu kɛ́ nɑ ɩ́ wɛ kpelikpekɑ, nɑ ɩ nyǝmɑ́ yoou tɔm. Pǝyele ɩ nyǝmɑ́ tɔm yɔɣɔtʋɣʋ kɛ́. Ɩɩ yɔɣɔtǝɣɩ yem yem, nɑ ɩ ɩsɛntɑɑ lɩɩwɑ, nɑ Tɑcɑɑ wɛ ɩ wɑɑlɩ.

19 Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli tilɑɑ nɑ ɩ heeli Sesee sɩ: Kɔnɑ-m nyɑ́ pǝyɑlʋ Tɑfiiti wei ɩ tiikiɣi heeŋ tɔ. 20 Ntɛnɑ Sesee cɑɑ kpɑŋɑɣɑ, nɑ ɩ́ sʋkɩ-kɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ sʋlʋm huluŋ, nɑ pǝfɑtɛ nɑ ɩ́ tilinɑ Tɑfiiti sɩ ɩ́ ponɑ Sɑyuli. 21 Tɑfiiti tɑlɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ Sɑyuli tǝmlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ luɣu lɑpɩ-ɩ nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ ɩ yoou wontu tɔkʋlʋ. 22 Ntɛnɑ Sɑyuli tili nɑ pɑ́ heeli Sesee sɩ: Mɑ luɣu lɑpɑ nyɑ́ pǝyɑlʋ ɩnɩ, yelinɑ-m-ɩ.

23 Wɑɑtʋ wei lǝmɑɣɑsǝlɛ ɩsɑɣɑlɛ ɩ́ kɔmɑ Sɑyuli tɑɑ, ɩlɛ Tɑfiiti kpɑɣɑ cǝmʋɣʋ nɑ ɩ́ mɑpɩ-ɩ nɑ pǝ́ cɛ ɩ tɔɔ nɑ ɩ lɑŋlɛ hɛɛ.

17

Koliyɑtɩ nɑ Tɑfiiti pɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi yoolɑɑ kotɑɑ, nɑ pɑ́ pɩɩlɩ Soko kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ Asekɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ Ɩfɛsɩ-Tɑmim sɩ, pɑ yookinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 2 Nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ nɑ pɑ cɑɑ Sɑyuli, pɑ́ koti nɑ pɑ́ pɩɩlɩ Ɩlɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ sɩ, pɑ yookinɑ pɑ kolontunɑɑ. 3 Pʋɣʋ luɣu kɛ Filiisi nyǝ́mɑ kɑ pɩɩlɑɑ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pʋɣʋ lɛŋkʋ luɣu nɑ tɛtɛkǝlɛ kɛ pɑ hɛkʋ tɑɑ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi yoolɑɑ tɑɑ yoolu nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩwɑ nɑ ɩ́ sǝŋ hɛkʋ tɑɑ. Ɩ tɛɣɛlɛ Kɑtɩ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Koliyɑtɩ. Ɩ tɑɣɑlǝŋ wɛ ɩsɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso kɛ mpʋ. 5 Nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ yoou kɑhukɑ kɛ ɩ pɑmɑ, nɑ ɩ́ suu kʋ toko. Toko ɩnɩ ɩ yuŋ wɛ ɩsɩɩ kiloonɑɑ nɩɩtoso kɛ mpʋ. 6 Pǝ kɑɑsɩ nɑ ɩ́ suu-kʋɣʋ ɩ nɔɔhɛɛ tɔɔ, nɑ ɩ́ hɔɣɔlɑ pǝ ŋmɑntɑɑɣɑ sǝkpelɑɣɑ. 7 Nɑ ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ sɔsɑɣɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ yuŋ wɛ ɩsɩɩ sɑɣɑtɑ kpɑtǝlɛ. Nɑ ŋmɑntɑɑɣɑ kɑkpɑŋɑ yuŋ ɩsɩɩ kiloonɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Nɑ ɩ kpɑlʋɣʋ tɔkʋlʋ nɑ́ɑ́ tɔŋ ɩ nɔɣɔ tɔɔ. 8 Mpʋɣʋlɛ ɩ sǝŋɑɑ nɑ ɩ́ holiɣinɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tintikɑ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɩɩwɑ nɑ ɩ́ pɩɩlɩ yoou? Ɩ tɑ nyɩ tɑɑ sɩ, mɑɣɑ Filiisi tʋ, nɑ mɛɣɛ Sɑyuli yomɑɑ? Ɩ́ lǝsɩ ɑpɑlʋ nɑ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ suli. 9 Ye ɩ́ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ kʋ-m, tǝ pǝsɩ mǝ yomɑɑ. Amɑ ye mɑ pǝsɑ-ɩ nɑ mɑ́ kʋ-ɩ, ɩ́ kɑ́ lɑ tɑ́ yomɑɑ. 10 Nɑ ɩ tɑsɑ sɩ: Sɑŋɑ kɛ mɑɑ tʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Ɩ́ lǝsɩ yʋlʋ nɑ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ yoo.

11 Sɑyuli nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑ́ nɑ sɔɣɔntʋ ɑnɑɑm nɔɣɔlʋ ɩ́ kpɑ-wɛ.

12-14 Yutɑ Pɛtǝlɛhɛm Ɩfǝlɑyim kpekǝle tʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Sesee tɔ, ɩ kpɑtǝlɑ teu kɛ Sɑyuli wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́. Ɩ kɑ wɛnɑ pǝyɑlɑɑ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nɑ pɑ tɑɑ sɔsɑɑ tooso. Iliyɑpɩ nɑ Apinɑtɑpɩ nɑ Sɑmmɑ pɑɑ tǝŋɑ Sɑyuli kɛ yoou. Pɑ yɑɑkɑɣɑ pɑ tǝnʋɣʋ sɩ Tɑfiiti. 15 Ɩ lɩɩkɑɣɑ Sɑyuli tɛɣɛ nɑ ɩ́ puki Pɛtǝlɛhɛm nɑ ɩ́ tiikiɣi ɩ cɑɑ heeŋ.

16 Koliyɑtɩ sǝŋɑɣɑ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ kɛ́, kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ tǝcu nɑ ɩ́ holiɣinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ lǝsɩ ɑpɑlʋ nɑ ɩ́ nɑ-ɩ pɑ́ yoo.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sesee tɔmɑ Tɑfiiti sɩ: Mʋ pee kʋtoŋee mɑɣɑsǝlɑɣɑ kɑnɛ, nɑ potopotonɑɑ nɑɑnʋwɑ ɩnɛ, nɑ ń ponɑ nyɑ́ tɑɑlʋnɑɑ kɛ tǝyoole tǝcɑʋ. 18 Ye pǝ kɑɑsɑ wɑɑkɑsǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ ɩnɛ, ɩlɛ n cɛlɑ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000) nyʋɣʋ tʋ. Nɑ ń nɑ́ nyɑ́ tɑɑlʋnɑɑ nɑ pɑ́ cɛlɑ-ŋ pʋlʋ mpi mɑɑ lɑnɑ nɑɑni sɩ pɑ wɛnɑ pɑ weesiŋ tɔ. 19 Pɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ nɑ Sɑyuli pɑ wɛnnɑ Ɩlɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, sɩ pɑ yookinɑ Filiisi nyǝ́mɑ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti yelinɑ ɩ heeŋ kɑlǝkʋ kɛ tɑŋlʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ tɑnɑŋ kʋpɑŋkʋ tɛɛ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ sǝɣǝlɑ nɑ ɩ́ tɛɛ, ɩsɩɩ ɩ cɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ-ɩ tɔ. Ɩ tɑlɑ tǝyoole, ɩlɛ yoolɑɑ lɩɩwɑɣɑlɛ sɩ pɑ pɩɩlǝɣɩ nɑ pɑ́ yoo, nɑ pɑ kiisi yoou kɑkiisɑsɩ. 21 Mpʋɣʋlɛ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ pɩɩlɑɑ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ tǝmɑ. 22 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti nyɔtɔ mpi ɩ kɑ kɔnɑɑ tɔɣɔ wontu feŋlu. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ sʋʋ yoolɑɑ loosi tɑɑ nɑ ɩ́ sɛɛ ɩ tɑɑlʋnɑɑ. 23 Ɩ tɔŋnɑ-wɛɣɛ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ mpʋ, ɩlɛ yoolɑɑ tɑɑ yoolu Koliyɑtɩ lɩɩwɑɣɑlɛ nɑ ɩ́ holiɣinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋlʋmtʋ ntɩ nɑ Tɑfiiti nɩɩ. 24 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ tuliɣi tɑpǝŋ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ɩ́ nɑwɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ lɩɩkʋɣʋ ɩsǝntɔ tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɣɑ ɩ kɔŋ kʋtʋɣʋ. Ye wei ɩ́ pǝsɑ-ɩ nɑ ɩ́ kʋ-ɩ, wulɑʋ kɑ́ sʋsɩ pʋntʋ kɛ toŋ. Ɩ kɑ hɑ-ɩ ɩ pɛɛlɔ. Pǝyele ɩ kɑ́ cɛ ɩ tǝyɑɣɑ tǝnɑɣɑ lɑmpuu.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pɔɔsɑ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ sɩ: Ye wei ɩ kʋwɑ Filiisi tʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ kɛɛlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ fɛɛlɛ pepeɣe pɑɑ lɑpɩ-ɩ yee? Ɩlɛ Filiisi mɑ tɑ nyɩ ɩsɔ ɩnɩ ɩ kɛ we nɑ ɩ́ tʋʋkɩ Ɩsɔ weesuɣu tʋ yoolɑɑ tintikɑ kɛ mpʋ?

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ lɛlɑ tɔm kʋlʋmtʋ ntɩ. 28 Ɩ tɑɑlʋ sɔsɔ Iliyɑpɩ nɩɩ ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ yǝlɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ tɑɑ huu kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: N cɑɑ weɣe cǝnɛ ye? Aweɣe n yelinɑ nyɑ́ kɑlǝkiyɑ kɛ nyɩɩtʋ tɑɑ? N kɛ́ tɛtɛlɑtʋ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ kɛ́. Ntɔŋ yoou kɛ n kɔmɑ feŋuɣu yɑɑ? 29 Kɛlɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Hɑ, mɑ lɑpɑ we? Pǝ tɑ mʋnɑ sɩ mɑ́ pɔɔsɩ mpʋ?

30 Ɩlɛnɑ ɩ yele ɩ́lɛ́, nɑ ɩ́ ŋmɑɑ lɛlʋ, nɑ pɑ́ cɔ-ɩ teitei ɩsɩɩ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntʋ.

31 Mpʋɣʋlɛ pɑ tɛlǝsɑ Tɑfiiti kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ Sɑyuli, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tili nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ. 32 Ntɛnɑ Tɑfiiti tɔ sɩ: Tɑ cɑɑ, nɔɣɔlʋ lɑŋlɛ ɩ́ tɑɑ tɔnɑ Filiisi tʋ ɩnɩ. Mɑɑ polo nɑ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ yoo. 33 Kɛlɛnɑ Sɑyuli tɔ sɩ: Aɑɩ, n kɔɔsɑ pǝyɑɣɑ, n kɑɑ pǝsɩ nɑ ń yoonɑ Filiisi tʋ ɩnɩ. Mpi tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ tǝmlɛ ntɛ́ yoou kɛ too ɩ kʋlʋɣʋ tɔ. 34 Tɑfiiti sɩ: Tɑ cɑɑ, wɑɑtʋ wei mɑ tiikɑɣɑ mɑ heeŋ tɔ, ye tɔɣɔlɑɣɑ yɑɑ wontuɣu nɑkʋlɩ kʋ lɩɩwɑ nɑ kʋ́ kpɑ heeŋ, 35 mɑ tɔɣɔnǝɣɩ-kʋɣʋ, nɑ mɑ́ kpɑ-kʋ, nɑ mɑ́ mɑ-kʋ, nɑ mɑ́ lɛɛkɩ heu kɛ kʋ nɔɣɔ tɑɑ. Ye kʋ tilɑ mɑ wɑɑlɩ, ɩlɛ mɑ lǝlɩ kʋ luɣu tɛɛ nɑ mɑ́ kʋ́. 36 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kʋkɑɣɑ tɔɣɔlɑsɩ nɑ wontunɑɑ lɛntɩ. Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ mɑɑ lɑ Filiisi mɑ tɑ nyɩ ɩsɔ ɩnɛɣɛ timpi ɩ tʋʋ Ɩsɔ weesuɣu tʋ yoolɑɑ tintiɣile tɔ. 37 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tɑsɑ sɩ: Tɑcɑɑ wei ɩ yɑpɑ-m tɑɑlɛ wontu sǝkpɑŋ tɑɑ tɔ, ɩ kɑ yɑ-m tɔtɔɣɔ Filiisi tʋ ɩnɛ ɩ niŋ tɑɑ. Kɛlɛnɑ Sɑyuli tɔ sɩ: Tɔʋ, polo, Tɑcɑɑ ɩ́ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ.

38 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli suu Tɑfiiti kɛ ɩ yoou wontu, nɑ ɩ́ pɑmɩ-ɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɑhukɑ. 39 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ Sɑyuli lɑɣɑtɛ nɑ ɩ́ lǝlɩ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ tɔntɛ. Mpi tɔ, too tɔ ɩ tɑ suutɑ wontu ntɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ sɩ: Tɑ cɑɑ, mɑɑ pǝsǝɣɩ wontu tǝnɛ. Mɑ tɑ mɑlǝnɑ-tɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ wɔɣɔsɩ. 40 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́, nɑ ɩ pǝntɔlʋɣʋ, nɑ ɩ́ tɔɔsɩ pɛɛ kʋsotee kɑkpɑsɩ kɛ lɔɔʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tʋ ɩ ntiɣile huluɣu tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ Koliyɑtɩ wɑɑlɩ. 41 Mpʋɣʋlɛ Koliyɑtɩ kpǝtǝnɑ Tɑfiiti kɛ pǝcɔ pǝcɔ. Nɑ ɩ kpɑlʋɣʋ tɔkʋlʋ kɛ ɩ nɔɣɔ tɔɔ. 42 Ɩ nɑ́ Tɑfiiti kɛ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɛɛnɑ-ɩ ɩ tɑɑ ɩsɩɩ pǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ sǝŋɑ teu nɑ kɑ ɩsɛntɑɑ lɩɩwɑ tɔ. 43 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɛɛsɑ-ɩ sɩ: Mɑ kɛ́ hɑɣɑ yɑɑ we nɑ ń kɔŋ mɑ kiŋ nɑ kpɑtǝŋ? Ɩ tɛmɑ ɩ tɩɩŋ kɛ yɑɑʋ, nɑ ɩ tǝŋsɩ Tɑfiiti kɛ mpusinɑɑ, ɩlɛnɑ 44 ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kɔɔ cǝnɛ nɑ mɑ́ tʋ nyɑ́ nɑntʋ kɛ kpeliŋ nɑ tɑɑlɛ wontu. 45 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti cɔ-ɩ sɩ: Lɑɣɑtɛ nɑ ŋmɑntɑɑsɩ kɛ nyɑ́ tɔkɑɑ nɑ ń kɔŋnɑ mɑ wɑɑlɩ. Amɑ mɑ kɔŋ nyɑ́ wɑɑlɩ nɑ Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ Ɩsɔ wei n tʋʋwɑ tɔ ɩ toŋ tɑɑ kɛ́. 46 Sɑŋɑ, ɩ kɑ́ tʋ-ŋ mɑ niŋ tɑɑ, nɑ mɑ́ kʋ-ŋ, nɑ mɑ sɛtɩ nyɑ́ nyʋɣʋ. Nɑ mɑ́ tʋ Filiisi yoolɑɑ nɑntʋ kɛ kpeliŋ nɑ tɑɑlɛ wontu. Ɩlɛnɑ tɛtʋ tǝnɑ nyɩ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɛnɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ wɑɑsǝɣɩ-wɛ. 47 Nɑ sɑmɑɑ ɩnɛ ɩ tǝnɑ ɩ cɛkǝnɑ tɔtɔ sɩ pǝ tɑɣɑ lɑɣɑtɛ yɑɑ ŋmɑntɑɑɣɑ tike kɛ Tɑcɑɑ yɑkǝnɑ. Mpi tɔ, ɩnǝɣǝlɛ ɑkɑnɑɑ cɑɑ. Ɩ kɑ tʋ-mɛɣɛ tɑ́ niŋ tɑɑ.

48 Koliyɑtɩ hɔmɑ ɩ tɩ sɩ ɩ sʋʋkɩ Tɑfiiti tɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ kɛ lɔŋ nɑ ɩ́ sǝŋɩ-ɩ. 49 Nɑ Tɑfiiti lǝsɩ pǝlɛ kɛ huluɣu tɑɑ, nɑ ɩ́ tʋ pǝntɔlʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɑɣɑ Koliyɑtɩ tokuɣu tɑɑ, nɑ tǝ́ cɑŋ nɑ ɩ fɑlɑ ɩ nɔɣɔ tɔɔ tǝmʋlʋ.

50 Pǝ lɑpɑ Tɑfiiti kǝlɑ Koliyɑtɩ nɑ pǝntɔlʋpǝlɛ ntɛ́ nɑ ɩ́ kʋ-ɩ. Pǝyele ɩ tɑ tɔkɩ lɑɣɑtɛ.

51 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ polo Koliyɑtɩ kiŋ. Ɩ kpɛɛ ɩ lɑɣɑtɛ ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛsɩ-ɩ, nɑ ɩ́ sɛtɩ ɩ nyʋɣʋ. Filiisi nyǝ́mɑ nɑwɑ sɩ pɑ ɑkɑ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kuu-tɛ. 52 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yɑɣɑ yoou kɑkiisɑsɩ, nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-wɛ nɑ pɑ́ tiinɑ-wɛɣɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Hɑlǝnɑ pɑ́ sʋʋ Ɩkoloŋ nyǝ́mɑ nɔnɔɔsɩ tɛɛ. Nɑ pɑ́ kʋ-wɛɣɛ mpʋ nɑ Sɑlɑyim mpɑɑʋ, hɑlǝnɑ Ɩkoloŋ nɑ Kɑtɩ pǝ ɑcɑlɛɛ.

53 Kɛlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mǝlɩ Filiisi nyǝ́mɑ tǝsikile nɑ pɑ́ kuu wontunɑɑ. 54 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti ponɑ Koliyɑtɩ nyʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ ɩ tǝɣɩ ɩ yoou wontu.

Sonɑtɑŋ nɑ Tɑfiiti pɑ hɔkɑ tɑɑpɑllɛ

55 Wɑɑtʋ wei Tɑfiiti pukɑɣɑ Koliyɑtɩ yoonɑʋ tɔ, Sɑyuli pɔɔsɑ ɩ yoolɑɑ wulɑʋ Apǝnɛɛ sɩ: Awe pǝyɑlʋ kɛ ɩfepu ɩnɛ ɩnɩ ye? Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, nɑ mɑ́ sǝŋnɑ ntɛɣɛ cǝnɛ, mɑ tɑ nyɩ. 56 Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli sɩ: Pɔɔsɩ nɑ ń nyɩ ɩ cɑɑ.

57 Tɑfiiti tɛmɑ Koliyɑtɩ kɛ kʋɣʋ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ mǝlɩ. Ɩlɛnɑ Apǝnɛɛ kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ ponɑ Sɑyuli kiŋ. 58 Ɩlɛnɑ ɩ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Ɩfepu nyɑ́, ɑwe pǝyɑlʋ kɛ-ŋ? Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti sɩ: Mɑ cɑɑ kɛlɛ nyɑ́ pǝyɑlʋ Pɛtǝlɛhɛm tʋ Sesee.

18

1 Too ɩsɩɩ Tɑfiiti tɛmɑ Sɑyuli kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ mpʋ tɔ, Sonɑtɑŋ luɣu sʋʋ-ɩ kɛlɛ ɩsɩɩ yem nɑ kpɛtɛ. 2 Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Sɑyuli sɩɩ Tɑfiiti kɛ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Tɑfiiti tɑ tɑsɑ ɩ cɑɑ tɛɣɛ mǝlʋɣʋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɑ Sonɑtɑŋ pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ sɩ pɑ tɑɑpɑllɛ ɩ wɛɛ tɑm tɔɔ. Mpi tɔ, Sonɑtɑŋ luɣu kɑ sʋʋ Tɑfiiti kɛ teu kɛ́. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sonɑtɑŋ hɑ Tɑfiiti kɛ ɩ kpɑɩ, nɑ ɩ tokonɑɑ. Nɑ ɩ́ hɑ-ɩ tɔtɔɣɔ ɩ lɑɣɑtɛ nɑ ɩ tɔɔʋ nɑ ɩ tɑmpɑlɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli kpɑ Tɑfiiti kɛ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ. Mpi tɔ, pɑɑ timpiɣi ɩ tilɑ-ɩ yoou, ɩ lɑkɩ ɑkɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ luɣu lɑ Tɑfiiti.

Sɑyuli cɛŋǝɣɩ Tɑfiiti nɑ kʋɣʋ

6 Wɑɑtʋ wei Tɑfiiti kɑ kʋwɑ Koliyɑtɩ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɩɩnɑ yoou, ɩlɛnɑ pɑ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ tɑɑ ɑlɑɑ lɩɩ Sɑyuli sǝŋʋɣʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑkɩ wontu, nɑ pɑ́ yooki yontu nɑ pɑ́ pɑɑkɩ, nɑ pɑ́ wilitiɣi. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tʋ kɑwǝyɑɣɑ sɩ:

Sɑyuli kʋwɑ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000) kɛ huɣule.

Tɑfiiti kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) kɛ huɣule.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ yontu ntɩ tǝ tɑ mɑɣɑ Sɑyuli nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-ɩ sɔsɔm. Mpi pǝ tɔɔ tɔ pɑ yooki sɩ, Tɑfiiti kʋwɑ nɑ pǝ tɛɛ-ɩ. Ye mpʋ kɑwulɑɣɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ tike ntɛ́ pǝ kɑɑsɑ-ɩ mʋɣʋ. 9 Pǝ kpɑɣɑʋ hɑtoo kʋyɑkʋ ŋkʋ nɑ pǝ puki tɔ, Sɑyuli sʋʋ Tɑfiiti kɛlɛ ɩsɛ cɩɩlʋɣʋ.

10 Tɛʋ femɑ ɩlɛ, lǝmɑɣɑsǝlɛ ɩsɑɣɑlɛ nte Tɑcɑɑ tʋ Sɑyuli tɔ, tǝ kʋlǝnɑ-ɩ kɛlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ yem yem kɛ tǝyɑɣɑ tɑɑ ɩsɩɩ kpɑŋtʋ, nɑ ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. Tɑfiiti nɑ́ mɑkɑɣɑ cǝmʋɣʋ ɩsɩɩ ɩ tɩɩ lɑkɩ-ɩ tɔ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli mɑɣɑsɑ ɩ tɑɑ sɩ: Ɩsɩɩ mɑ kɑmɑ-ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ nɑ kutuluɣu. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɔɣɔ-ɩ-kɛɣɛ tɔm nɑɑlɛ, nɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ fɛɛkɩ-kɛɣɛ mpʋ. 12 Ɩlɛnɑ Sɑyuli sʋʋ Tɑfiiti kɛ nyɑmnɑʋ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑ yelɑ Sɑyuli kɛ́ nɑ ɩ́ wɛɛ Tɑfiiti wɑɑlɩ. 13 Ntɛnɑ Sɑyuli lǝsɩ Tɑfiiti kɛ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000) nyʋɣʋ tʋ, nɑ ɩ pukinɑ-wɛɣɛ yoou. 14 Nɑ Tɑcɑɑ wɛ Tɑfiiti wɑɑlɩ nɑ ɩ́ wɑɑkɩ ɩ yoou tǝnɑ tɑɑ. 15 Sɑyuli nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ sɔɔsɩ-ɩ kpɑʋ. 16 Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ pǝ nyǝ́mɑ luɣu kɑ wɛ Tɑfiiti kɛ teu. Mpi tɔ, ɩnɩ ɩ kɑ kɛnɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ, nɑ ɩ́ pukinɑ-wɛɣɛ yoou nɑ ɩ́ lɑkɩ ɑkɑ.

Tɑfiiti kpɑɣɑ Sɑyuli pɛɛlɔ Mikɑɑlɩ

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli tɔmɑ Tɑfiiti sɩ: Ye n lɑpɑ mɑ tǝmlɛ kɛ teu nɑ kpelikpekɑ nɑ ń yooki Tɑcɑɑ yoou. Mɑɑ hɑ-ŋ mɑ pɛɛlɔ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Melɑpɩ nɑ ń lɑ ɑlʋ. Nɑ Sɑyuli yɔɣɔtǝɣɩ ɩ tɑɑ sɩ: Tǝnɑɣɑ Filiisi nyǝ́mɑ kɑ́ kʋnɑ-ɩ. Mɑ niŋ kɑɑ kpɑ ɩ tɔɔ. 18 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑfiiti cɔwɑ sɩ: Mɑɣɑlɛ ɑwe? Nɑ mɑ cɑɑ tǝyɑɣɑ ntɛ́ ŋkɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ? Nɑ hɑlɩ mɑ́ɑ́ lɑkɩ wulɑʋ yǝtɩ?

19 Pǝ tɑlɑ wɑɑtʋ wei sɩ Tɑfiiti kpɑkǝɣɩ Melɑpɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ hɑ-ɩ Apɛɛlɩ-Meholɑ tʋ Atǝlǝyɛlɩ.

20 Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli pɛɛlɔ nɑɑlɛ nyǝŋ Mikɑɑlɩ luɣu sʋʋ Tɑfiiti. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑsɩ wulɑʋ nɑ pǝ́ mɑɣɑ-ɩ teu. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tʋ ɩ tɑɑ sɩ: Mɑ hɑɑkɩ-ɩ Mikɑɑlɩ kɛ́. Ɩ kiŋ kɛ pɩɩ kpɑnɑ-ɩ kɑtɔkɑ nyǝm, nɑ Filiisi nyǝ́mɑ hiki-ɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli tɑsɑ Tɑfiiti kɛ heeluɣu kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm sɩ: Sɑŋɑ n kɑ́ pǝsɩ mɑ yǝtɩ. 22 Nɑ ɩ́ sɔsɩ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ heeli Tɑfiiti kɛ mukɑɣɑ sɩ, wulɑʋ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-ŋ teu kɛ́. Pǝ́cɔ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ luɣu sʋʋ-ŋ. Pǝ tɔɔ tɔ, kpɑɣɑ ɩ pɛɛlɔ ɩnǝɣɩ pǝnɛntɛ.

23 Pɑ heelɑ Tɑfiiti kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔ sɩ: Sɩ yʋlʋ ɩ́ lɑ wulɑʋ yǝtɩ tɔ, pǝ wɛ nyʋɣʋ kɛ́. Amɑ mɑ tɑ tɑlɑ pʋlʋ, pǝ́cɔ́ mɑ kɛ kʋnyɔntʋ kɛ́.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɛɛsɑ wulɑʋ kɛ nti Tɑfiiti cɔwɑ tɔ. 25 Ntɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mpi mɑ cɑɑ sɩ Tɑfiiti ɩ́ suu mɑ pɛɛlɔ tɔɔ tɔɣɔlɛ sɩ, ɩ́ kʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnʋwɑ (100). Ɩlɛnɑ ɩ́ kɔnɑ-m pɑ hǝnnɔɔsɩ, nɑ pǝ́ lɛɛtɩ mɑ kolontunɑɑ.

Nɑ Sɑyuli lʋkɩ kɛlɛ sɩ ntɑnyɩ pɑ hiki Tɑfiiti nɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. 26 Wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ heelɑ Tɑfiiti kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ tisi sɩ ɩ kɑ́ lɑ wulɑʋ yǝtɩ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kpɑɣɑ ɩ yoolɑɑ nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ kʋ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ (200), nɑ kʋyɑkʋ ŋku pɑ sɩɩwɑ tɔ kʋ tɑ tɑtɑ. Nɑ ɩ́ ponɑ pɑ hǝnnɔɔsɩ nɑ ɩ́ kɑlɑ-sɩ tǝcʋŋŋ nɑ ɩ́ cɛlɑ wulɑʋ kɛ teitei ɩsɩɩ ɩlɛ ɩ cɑɑkɑɣɑ tɔ, nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩ yǝtɩ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ hɑ-ɩ ɩ pɛɛlɔ Mikɑɑlɩ nɑ tǝlɑsɩ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli cɛkǝnɑɑ tǝfoo sɩ Tɑcɑɑ wɛ Tɑfiiti wɑɑlɩ. Pǝ kɑɑsɩ Mikɑɑlɩ nɑ́ sɔɔlɑ-ɩ teu. 29 Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɑŋnɑ Tɑfiiti, nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩ kolontu kɛ hɑlǝnɑ ɩ sǝm.

30 Filiisi ɑwulɑɑ lɩɩkɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋlɩɩʋ kɛ́, nɑ Tɑfiiti kɑ kʋkɑɣɑnɑ-wɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ Sɑyuli yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ hǝtɛ tɔŋnɑ yɑɑʋ nɑ pǝ́ puki.

19

Sɑyuli tɔɣɔnʋɣʋ kɛ Tɑfiiti

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli tɔmɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ sɩ pɑ́ kʋ́ Tɑfiiti. Amɑ Sonɑtɑŋ luɣu nɑ́ sʋʋ Tɑfiiti kɛ teu, ɩlɛnɑ ɩ tɑɣɑsɩ-ɩ sɩ: 2 Mɑ cɑɑ lʋkɩ sɩ ɩ́ kʋ-ŋ yoo. Mpʋ tɔ, cele tɑnɑŋ lɑ lɑɑkɑlɩ, kpɑ tɑɑlɛ nɑ ń ŋmɛlɩ. 3 Mɑ́ lɩɩwɑ mɑɑ polo mɑ cɑɑ kiŋ kɛ tɑɑlɛ nte tǝ tɑɑ n wɛ mpʋ tɔ, nɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ nyɑ́ tɔm, ɩ́ yɔɣɔtɑɑ suwe ɩlɛ mɑ kɛɛsɩ-ŋ.

4-5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sonɑtɑŋ sɑmɑ Tɑfiiti kɛ ɩ cɑɑ Sɑyuli kiŋ sɩ: Pɑɑpɑ, nyɑ́ kʋlʋkʋ kɛ Tɑfiiti ɩnɩ ɩ lʋkɑɣɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ lɑ ɩ weesuɣu kɛ ɑwusɑ nɑ ɩ́ kʋ Koliyɑtɩ. Ɩ lɑpɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɩ pɑ kolontunɑɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ, nɑ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n nɑ mpʋ nɑ nyɑ́ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ. Mpʋ tɔ, pepe tɔɔ kɛ́ n kɑ kʋ-ɩ mʋsʋŋ kɛ yem kɛ mpʋ? Tɑɑ wɑkǝlǝnɑ-ɩ. Mpi tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ tɑ wɑkǝlǝnɑ nyɑ́.

6 Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli nɩɩnɑ ɩ pǝyɑlʋ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ nɑ ɩ́ tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ: Mɑ kɑɑ kʋ Tɑfiiti.

7 Ɩlɛnɑ Sonɑtɑŋ yɑɑ Tɑfiiti nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝŋnɑ-ɩ Sɑyuli kiŋ nɑ ɩ́ lɑkɩ tǝmɑ nnɑ tuu ɩ lɑkɑɣɑ tɔ.

Mikɑɑlɩ wɑɑsɑ Tɑfiiti

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ yoou tɑsɑ kʋlʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ hɛkʋ tɑɑ. Ntɛnɑ Tɑfiiti yoonɑ-wɛ nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ tǝcɑɣɑcɑɣɑ, nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ.

9 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tʋ Sɑyuli kɛ lǝmɑɣɑsǝlɛ ɩsɑɣɑlɛ nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Nɑ ɩ́ tɔkɑ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ ɩ niŋ tɑɑ, 10 nɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ tɔŋnɑ-ɩ cǝmʋɣʋ mɑpʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑɣɑsɑɑ sɩ ɩ yɑkɩ Tɑfiiti kɛ ŋmɑntɑɑɣɑ nɑ ɩ́ kpǝnɑ kutuluɣu. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ fɛɛ-kɛ. Ɩlɛnɑ kɑ́ yɑɣɑ kutuluɣu, nɑ Tɑfiiti se ɑhoo ɑnɩ. 11 Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli tilɑ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ feŋ Tɑfiiti tǝyɑɣɑ. Ye kʋ femɑ tɑnɑŋ, ɩlɛ pɑ kʋ-ɩ. Kɛnɑ ɩ ɑlʋ Mikɑɑlɩ heeli-ɩ sɩ: Ye n tɑ se ɑhoo ɑnɛ, cele ɩsǝntɔ n sǝpɑ.

12 Ɩlɛnɑ Mikɑɑlɩ lǝsɩ Tɑfiiti nɑ pǝtote nɑ ɩ́ se. Pǝ lɑpɑ ɩ tʋlɑɑ kɛlɛ. 13 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Mikɑɑlɩ kpɑɣɑ yʋlʋ lɛɛsʋɣʋ ŋku pɑ sɑɑkɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ hɩɩsɩ kɑto tɔɔ nɑ ɩ́ tʋ pǝ́ŋ́ tɔnʋɣʋ kɛ nyʋɣʋ cɔlɔ, nɑ ɩ́ tɑkɩ pʋʋɣʋ. 14 Pǝ kɔmɑ nɑ Sɑyuli tili sɩ pɑ́ kpɑ-ɩ, ɩlɛnɑ Mikɑɑlɩ heeli-wɛ sɩ pǝ wɩɩkɩ-ɩ. 15 Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli mǝlǝnɑ tillɑɑ sɩ pɑ́ polo pɑ́ nɑ-ɩ, nɑ pɑ́ kɔnɑ-ɩ nɑ ɩ kʋhǝntʋɣʋ nɑ ɩnɩ ɩ́ kʋ-ɩ.

16 Yǝlɑɑ mpɛ pɑ mǝlɑɑ ɩlɛ sɛsɛ yʋlʋ lɛɛsʋɣʋ ntɛ́, nɑ pɑ́ tʋ pǝ́ŋ́ hʋntʋ kɛ kʋ nyʋɣʋ. 17 Ntɛnɑ Sɑyuli tɔ Mikɑɑlɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n puɣusɑ-m nɑ ń yele nɑ mɑ kolontu fiti?

Kɛnɑ Mikɑɑlɩ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Tɑfiiti tɔmɑ-m kɛ́ sɩ ye mɑ tɑ yele-ɩ ɩ kɑ́ kʋ-m.

Tɑfiiti nɑ Sɑyuli kɛ Nɑyɔtɩ

18 Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ nɑ Tɑfiiti se nɑ ɩ́ polo Sɑmiyɛɛlɩ kiŋ kɛ Lɑmɑ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ mpi Sɑyuli lɑpɑ-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝŋ Sɑmiyɛɛlɩ kɛ Nɑyɔtɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑ. 19 Mpʋɣʋlɛ pɑ tɑɣɑsɑ Sɑyuli sɩ: Tɑfiiti wɛ Nɑyɔtɩ kɛ Lɑmɑ cɔlɔ. 20 Ɩlɛnɑ ɩ́ tili sɩ pɑ́ kpɑ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ mɑɣɑnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kpekǝle kɛ tǝnɑ nɑ Sɑmiyɛɛlɩ kɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ. Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ Feesuɣu tii tillɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ sʋʋ pɑɑlɛ nɑ Ɩsɔ sɑm. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɣɑsɑ Sɑyuli kɛ tɔm ntɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tili kʋfɑmɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ pɑɑkɩ nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ. Nɑ ɩ́ tɑsɑ lɛlɑɑ kɛ tiluɣu kɛ tɔm tooso nyǝm, nɑ pɛlɛ pɑ́ pɑɑkɩ nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli kpɛsɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ ɩ́ polo Lɑmɑ. Ɩ tɑlɑ lɔkɔ sɔsɔ wei ɩ wɛ Seku cɔlɔ tɔ ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Leɣe Sɑmiyɛɛlɩ nɑ Tɑfiiti pɑ wɛɛ? Ntɛnɑ pɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Pɑ wɛ Nɑyɔtɩ.

23 Sɑyuli kpɑɣɑ Nɑyɔtɩ mpɑɑʋ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu tii ɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ tɔŋ nɑ ɩ́ pɑɑkɩ nɑ ɩ́ sɑŋ Ɩsɔ, hɑlǝnɑ ɩ́ tɑlɑ tǝnɑ. 24 Ɩ tɑlɑ Sɑmiyɛɛlɩ pɑ kiŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ wɔɣɔsɩ wontu nɑ ɩ́ pɑɑkɩ nɑ ɩ́ sɑŋ Ɩsɔ kɛ mpʋ. Hɑlǝnɑ ɩ́ hǝntɩ ɑtɛɣɛ ilim nɑ pǝ tɛm nɑ ɑhoo tǝnɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ pɔɔsǝɣɩ tǝmɑ sɩ: Sɑyuli nɑ́ wɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ tɔtɔɣɔ?

20

Sonɑtɑŋ sɛɛkǝnɑ Tɑfiiti tɔɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti sewɑ Nɑyɔtɩ kɛ Lɑmɑ kiŋ nɑ ɩ́ polo ɩ́ mɑɣɑnɑ Sonɑtɑŋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Mɑ lɑpɑ we? Pepeɣe mɑ wɑkǝlɑɑ? Ɩsɑɣɑtʋ ntiɣi mɑ lɑpɑ nyɑ́ cɑɑ nɑ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ mɑ weesuɣu? 2 Tǝnɑɣɑlɛ Sonɑtɑŋ cɔwɑ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ ponɑ pooluŋ. Pɔpɔtʋ kɛ́, n kɑɑ sɩ. Mɑ cɑɑ ɩɩ lɑkɩ pʋlʋ cǝcǝkɑ nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ-m. Ɩlɛ pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ lɑ mpʋ nɑ mɑ́ tɑ́ nɩɩ. 3 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti cɔwɑ sɩ: Nyɑ́ cɑɑ cɛkǝnɑɑ sɩ n cɑɑkɩ mɑ tɔm kɛ teu. Ntɑnyɩ ɩ mɑɣɑsɑ ɩ tɑɑ kɛ́ sɩ ń tɑɑ nɩɩ-tɩ nɑ pǝ́ kɔɔ nɑ nyɑ́ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ. Mpʋ tɔ, mɑ tuukinɑ Tɑcɑɑ nɑ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ sɩ pǝ kɑɑsɑ-m pǝcɔɣɔ nɑ mɑ́ sɩ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sonɑtɑŋ tɔmɑ-ɩ sɩ: Mɑɑ lɑ-ŋ pǝ tǝnɑ mpi n sɔɔlɑɑ tɔ. 5 Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Cele ntɛ́ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ ɑcimɑ. Pɩɩ wɛɛ sɩ mɑ nɑ wulɑʋ tǝ́ tɔɣɔnɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, yele mɑ kpɑ tɑɑlɛ nɑ mɑ́ ŋmɛlɩ. Hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ tɑɑnɑɣɑ. 6 Ye nyɑ́ cɑɑ pɔɔsɑ mɑ tɔɔ, ɩlɛ n heeli-ɩ sɩ: Tɑfiiti wiinɑ-m sɩ mɑ́ yele-ɩ nɑ ɩ́ lɔɣɔ ɩ tǝɣɩ ɩ tɛ Pɛtǝlɛhɛm. Pɑ lɑkɩ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ pǝnɑɣɑ kɔtɑɣɑ. 7 Ye ɩ tɔmɑ sɩ pǝ wɛ teu, ɩlɛ nyɑ́ pǝyɑlʋ mɑ́, mɑ kɑɑ nyɑnɑ pʋlʋ tɔtɔ. Amɑ ye ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ huuwɑ, ɩlɛ nyɩ kpɑkpɑɑ sɩ nyɑ́ cɑɑ tɛmɑ ɩ tɑɑ kɛlɛ sɩ ɩ lɑkɩ-m ɩsɑɣɑtʋ. 8 Mpʋ tɔ, lɑ-m kʋpɑntʋ kɛ teitei ɩsɩɩ n kɑ sɩɩʋ nyɑ́ nɔɣɔ kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ tɔ. Nɑ ye mɑ tɩɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ, kʋ-m nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ. Pepe tɔɔ kɛ́ n kɑ́ nɔkɩ-m nyɑ́ cɑɑ kiŋ kɛ ponɑʋ?

9 Kɛlɛnɑ Sonɑtɑŋ sɩ: Mpusi ɩ́ polo pooluŋ, nɑ mpi mɑɑ nɩɩ sɩ mɑ cɑɑ lʋkɩ nyɑ́ weesuɣu lǝsʋɣʋ nɑ mɑ́ ŋmɛsɩ-ŋ tɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Ye nyɑ́ cɑɑ lɑŋlɛ tɑ hɛɛ ɑwe kɑ heeli-m? 11 Ntɛnɑ Sonɑtɑŋ yɑɑ-ɩ sɩ: Kɔɔ nɑ tǝ́ lɩɩ nɑ tǝ́ kpɑ tɑɑlɛ.

Ɩlɛnɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ kpɑ tɑɑlɛ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sonɑtɑŋ tɔmɑ Tɑfiiti sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛlɛ mɑ ɑseetɑ tʋ. Ɩlɛ mɑɑ nɑ mɑ cɑɑ kɛ cele, yɑɑ celeŋkufe. Ye ɩ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-ŋ nɑ mɑ́ tɑ́ tili nɑ pɑ́ heeli-ŋ, 13 Tɑcɑɑ ɩ́ kʋ-m. Pɑɑ ɩ tʋ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kɑ́ tɩɩ lɑ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ mɑɑ heeli-ŋ. Pǝ́cɔ́ mɑɑ yele-ŋ tɔtɔ, nɑ ń tɛɛnɑ ɑlɑɑfǝyɑ. Tɑcɑɑ ɩ́ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ, ɩsɩɩ ɩ kɑ wɛʋ mɑ cɑɑ wɑɑlɩ tɔ. 14 Nɑ ye mɑɑ wɛɛnɑ weesuɣu, ɩlɛ n lɑ-m kʋpɑntʋ nti Ɩsɔ lɑpɑ-ŋ tɔ nɑ pɑɑ mɑ tɩɩ sǝpɑ, 15 nɑ pǝ́ kɔɔ nɑ Tɑcɑɑ kpiisi nyɑ́ kolontunɑɑ tǝnɑɣɑ kʋlʋm kʋlʋm, tɑɑ yele mɑ tǝyɑɣɑ kɛ kʋpɑntʋ lɑpʋ.

16 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Sonɑtɑŋ nɑ Tɑfiiti pɑɑ sɩɩ nɔɣɔ kɛ́ nɑ ye Tɑfiiti nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ pɑ yɔkɑ-kɛ Tɑcɑɑ kɑ́ yele nɑ ɩ kolontunɑɑ lɛɛtɩ-wɛ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑsɑ tǝmɑɣɑ nɔɔsɩ sɩɩʋ. Mpi tɔ, Sonɑtɑŋ kɑ sɔɔlɑ-ɩ kɛ́ ɩsɩɩ yem nɑ kpɛtɛ.

18 Nɑ Sonɑtɑŋ tɔmɩ-ɩ sɩ: Cele ntɛ́ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ ɑcimɑ. Pɩɩ nɑ́ sɩ n fɛɩ. Mpi tɔ, nyɑ́ tǝcɑɣɑlɛ kɑ́ wɛɛ kpɛtɛ. 19 N kɑ́ polo kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ wule nɑ ń ŋmɛlɩ kɑŋmɑɑɣɑ ŋkɑ kɑ kiŋ n kɑ tɛmɑ ŋmɛlʋɣʋ tɔ. 20 Mɑɑ tɔ nyǝ́mɑ tooso, nɑ pǝlɛ ntɛ́ tǝ kiŋ tɔɔ, ɩsɩɩ mɑ nɑ pʋlʋ. 21 Ɩlɛnɑ mɑ́ tili ɩwɑɑsǝlɛ nɑtǝlɩ sɩ tǝ́ pɛɛkɩ-yɛ. Ye mɑ heelɑ-tɛ sɩ nyǝmɑ́ ntɛ́ mɑ tɔɔ mɑ tɔɔ cǝnɛ. Kpɑɣɑ-yɛ nɑ ń kɔnɑ. Ɩlɛ n kɔɔ, tɑɑ nyɑ́, nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ kɛlɛ. Nɑ Ɩsɔ, mɑɑ looliɣi. 22 Amɑ ye mɑ tɔmɑ ɩwɑɑsǝlɛ sɩ nyǝmɑ́ ntɛ́ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ, ɩlɛ n tɛɛ. Tɑcɑɑ tɔɣɔnǝɣɩ-ŋ kɛlɛ. 23 Tɑcɑɑ kɛlɛ mɑ́ nɑ-ŋ tɑ́ ɑseetɑ tʋ kɛ tɑm tɔɔ, kɛ tɔm nti tǝ yɔɣɔtɑ ɩsǝntɔ tɔ tǝ tɑɑ.

Tɑfiiti sewɑ

24-25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti sewɑ nɑ ɩ́ ŋmɛlɩ tɑɑlɛ. Pǝ tɑlɑ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ ɑcimɑ tɑɑnɑɣɑ ɩlɛnɑ wulɑʋ cɑɣɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ kɛ koluŋɑ kite kɛ tɔɣɔʋ. Apǝnɛɛ nɑ́ cɑɣɑ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ, nɑ Sonɑtɑŋ kɛ ɩsɛntɑɑ, nɑ Tɑfiiti tǝcɑɣɑlɛ kɛ kpɛtɛ. 26 Wulɑʋ tɑ yɔɣɔtɩ sɩ pʋlʋɣʋ kʋyɑkʋ ŋkʋ. Mpi tɔ, ɩ hʋʋkɑɣɑ sɩ ntɑnyɩ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ tǝ mɑɣɑnɑ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ kɑɑ kɔɔ ɑcimɑ. 27 Tɛʋ femɑ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ kʋyɑkʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ wule nɑ Tɑfiiti fɛɩ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ Sɑyuli pɔɔsɩ ɩ pǝyɑlʋ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ Sesee pǝyɑlʋ ɩnɩ ɩ tɑ kɔɔ tɔɣɔʋ kɛ tete nɑ sɑŋɑ?

28 Ntɛnɑ Sonɑtɑŋ sɩ: Ɩ sǝlǝmɑ-m sɩ yele-m nɑ mɑ́ polo Pɛtǝlɛhɛm. 29 Mɑ tɑɑlʋ heelɑ-m sɩ mɑ nyǝ́mɑ lɑkɩ kɔtɑɣɑ kɛ tɑ tɛ. Ye n kɛ́ mɑ tɑɑpɑlʋ yele-m nɑ mɑ́ lɔɣɔ mɑ tɩ nɑ mɑ́ nɑ́ mɑ tɑɑlʋnɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ fɛɩ tǝtɔɣɔlɛ cǝnɛ.

30 Tǝnɑɣɑlɛ Sɑyuli pɑ́ɑ́nɑ́ huuwɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Alʋ tɛtɛlɑtʋ pǝyɑɣɑ nyɑ́. Mɑ tɑ nyɩ tɑɑ sɩ nyɑ́ cɑmnɑ kɛlɛ Sesee pǝyɑlʋ? Nyɑ́ nɑ nyɑ́ too mǝ fɛɛlɛ kɛ́. 31 Nyɩ sɩ ye Tɑfiiti wɛnɑ ɩ weesuɣu, ɑsolɑ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ nɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ ɩ́ wɛɛ. Mpʋ tɔ, tili nɑ pɑ́ kɔnɑ-mɩ-ɩ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ sɩ kɛ́. 32 Mpʋɣʋlɛ Sonɑtɑŋ pɔɔsɑ ɩ cɑɑ sɩ: Ɩ lɑpɑ we nɑ pɑ́ kʋɣʋ-ɩ?

33 Ɩlɛnɑ Sɑyuli lɔɣɔ Sonɑtɑŋ kɛ ŋmɑntɑɑɣɑ. Tǝnɑɣɑlɛ Sonɑtɑŋ cɛkǝnɑɑ sɩ ɩ cɑɑ tɛmɑ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kʋɣɩ Tɑfiiti. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yelɑ tɔɣɔʋ kɛ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ kʋyɑkʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ ŋkʋ nɑ ɩ́ kʋlǝnɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Mpi tɔ, ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlǝnɑ Tɑfiiti kɛ sɔsɔm kɛ mpi pǝ tɔɔ ɩ cɑɑ tʋʋ-ɩ tɔɣɔ.

35 Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ, ɩlɛnɑ Sonɑtɑŋ nɑ ɩwɑɑsǝlɛ nɑtǝlɩ pɑ́ polo timpi ɩ nɑ Tɑfiiti pɑɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ pɑ sɩɩ tɔ. 36 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli ɩwɑɑsǝlɛ sɩ: Polo nɑ ń tɔɔsɩ nyǝmɑ́ nnɑ mɑɑ tɔ́ tɔ.

Ɩwɑɑsǝlɛ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Sonɑtɑŋ tɔ nyǝmɑ́ kɛ tǝ nɔɣɔ tɔɔ. 37 Ɩwɑɑsǝlɛ tɔmɑ ɩsɩɩ tǝ tɑkɩ nyǝmlɛ cɔlɔ, ɩlɛnɑ Sonɑtɑŋ kpɛɛsɩ-tɛ sɩ: Ɩsɩɩ hɑtoo nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ nyǝmlɛ wɛɛ? 38 Lɑ lɔŋ tɑɑ sǝŋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩwɑɑsǝlɛ tɔɔsɑ nyǝmɑ́ nɑ tǝ́ kɔnɑ. 39 Sonɑtɑŋ nɑ Tɑfiiti pɑ nɑɑlɛ pɑ nyǝmnɑ mpi pǝ lɑkɩ tɔ, ɩwɑɑsǝlɛ nɑ́ tɑ́ nyɩ. 40 Ɩlɛnɑ Sonɑtɑŋ cɛlɑ ɩwɑɑsǝlɛ kɛ ɩ yoou wontu sɩ tǝ́ kpeenɑ. 41 Ɩwɑɑsǝlɛ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Tɑfiiti lɩɩ ɩ tǝŋmɛllɛ kɛ kɑŋmɑɑɣɑ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ hǝntɩ Sonɑtɑŋ kɛ ɑtɛɣɛ tɔm tooso. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpipɑ tǝmɑ nɑ pɑ́ wii tǝkpoo, nɑ Tɑfiiti wulɑ wɔ.

42 Ɩlɛnɑ Sonɑtɑŋ tɔmɩ-ɩ sɩ: Polo, Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ mɑ́ nɑ-ŋ nɑ tɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝ́ tɔkɩ nɔɣɔ ŋkɑ tǝ́ sɩɩwɑ tɔɣɔ tɑm tɔɔ.

21

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ nɑ Sonɑtɑŋ nɑ́ɑ́ mǝlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Tɑfiiti pote kɛ kɔtʋlʋ Ahimelɛkɩ tɛ

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti polɑ Nopɩ kɛ kɔtʋlʋ Ahimelɛkɩ tɛ. Ɩ́lɛ́ ɩ loosɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ sɔɣɔntʋ nɑ ɩ́ sǝŋɩ-ɩ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛlɛ nɑ ń tɔ nyɑ́ tike kɛ mpʋ, nɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ nyɑ́ wɑɑlɩ?

3 Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Wulɑʋ kʋsǝnɑ-m nɑ tɔm kʋŋmɛsǝtʋ nɑtǝlɩ. Ye pǝ kɑɑsɑ mɑ yǝlɑɑ ɩlɛ, mɑ́ nɑ pɛlɛ tǝ nyǝmɑ́ tɑ́ suluɣu wɑɑtʋ. 4 Kʋtɔtɔɣɔm nɑpǝlɩ pǝ fɛɩ? Hɑ-m potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ, yɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ n wɛnɑ tɔ. 5 Ntɛnɑ kɔtʋlʋ sɩ: Mɑ fɛɩnɑ potopotonɑɑ nɑpǝlǝɣɩ yem. Ɩsɔ nyǝ́mɑ wɛnnɑ. Ye nyɑ́ yǝlɑɑ ɩ tɑ tokinɑ ɑlɑɑ, ɩlɛ mɑ cɛlɛ-ŋ pɛlɛ.

6 Ntɛnɑ Tɑfiiti nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Pɑɑ tǝ lɩɩkɩ tɑ lɩɩʋ mɑ yǝlɑɑ wɛ tǝnɑŋŋ kɛ́. Hɑlɩ sɑŋɑ tɑ́ lɩɩʋ pǝnɛ pǝ tɑ kɛ sǝkpem ɩsǝntɔ tɔ pǝ tɛɛsɑɑ kɛlɛ.

7 Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ hɑ Tɑfiiti kɛ potopotonɑɑ. Mpi tɔ, pɑ tike pɑ wɛnnɑ nɑ mpɛɣɛ pɑ lǝsɑɑ sɩ pɑ lɑɣɑsǝɣɩ kʋfɑmɑ.

8 Pǝ pɑmnɑ Sɑyuli tiikilɑɑ nyʋɣʋ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ. Pɑ yɑɑkɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ sɩ Towɛkɩ. Ɩ kɛ́ Ɩtɔm tʋ, nɑ pɑ tǝkɑ ɩ tɔɔ sɩ ɩ́ lɑ Ɩsɔ sɛɛʋ kɔtɑɣɑ nɑkǝlɩ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pɔɔsɑ Ahimelɛkɩ sɩ n wɛnɑ ŋmɑntɑɑɣɑ yɑɑ lɑɣɑtɛ nɑ ń cɛlɛ-m? Mpi tɔ, wulɑʋ tilitu tɔm kpɛtǝlɑ-m, ɩlɛ mɑ tɑ kpɑɣɑ lɑɣɑtɛ yɑɑ yoou wontuɣu nɑkʋlɩ. 10 Ntɛnɑ kɔtʋlʋ sɩ: Filiisi tʋ Koliyɑtɩ wei n kʋwɑ Ɩlɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ, ɩ lɑɣɑtɛ kɛ pɑ mɛɛlɑ sɑɑlɑɣɑ, nɑ pɑ́ sɩɩ kɔtʋlʋ toko wɑɑlɩ. Ye n cɑɑ n kpɑɣɑ-tɛ, tǝ tike tǝ wɛnɑ cǝnɛ. Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Cɛlɛ-m-tɛ tǝ fɛɩnɑ sɑɑlɑ.

Tɑfiiti pote kɛ Kɑtɩ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɑɣɑnɑ sewɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ, nɑ ɩ́ polo wulɑʋ Akisi tɛɣɛ Kɑtɩ. 12 Ntɛnɑ Akisi wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɔ sɩ: Ɩsɩɩ tɛtʋ wulɑʋ Tɑfiiti kɛlɛ ɩnɛ ɩnɩ? Pǝ tɑɣɑ ɩ nɑ Sɑyuli kɛ pɑ tʋnɑ yontu nɑ pɑ́ pɑɑkɩ sɩ:

Sɑyuli kʋwɑ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000) kɛ huɣule,

nɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ kʋ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) kɛ huɣule.

13 Tɑfiiti mɑɣɑsɑ tɔm ntǝɣɩ ɩ tɑɑ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ Akisi tɔm lɑpɩ-ɩ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pǝsɑ ɩsɩɩ kpɑŋtʋ, nɑ ɩ́ lɑkɩ yem yem kɛ́ pɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ ɩ́ ŋmɑɑkɩ kɑmpʋnɑɑ tɔɔ nɑ ɩ́ yele nɑ ɩ ntɑɣɑmɑ kpeŋ ɩ tɑntʋɣʋ tɔɔ. 15 Kɛlɛnɑ Akisi tɔ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ nɑwɑɣɑ sɩ pǝ lɑkɩ yʋlʋ ɩnǝɣɩ yɛlɛyɛlɛ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ kɔŋnɑ-m? 16 Ɩsɩɩ mɑ lɑŋɑ kpɑŋtʋnɑɑ ntɛ́ nɑ ɩ́ kɔŋnɑ-m ɩnɛ ɩnɩ sɩ ɩ́ lɑkɩ yem yem nɑ mɑ́ nɑɑkɩ-ɩ? Ɩ tɑ mʋnɑ ɩ́ sʋʋ mɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

22

Tɑfiiti pǝsɑ yǝlɑɑ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti sewɑ Kɑtɩ, nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ ŋmɛlɩ Atulɑm kʋkpɑmʋɣʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ. Mpʋɣʋlɛ ɩ tɛɛtʋnɑɑ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɩɩwɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo ɩ kiŋ. 2 Pǝ kpɑɣɑʋ mpɑ pɑ lɑŋɑ wɑkǝlɑɑ tɔ, nɑ kǝmɑ nyǝ́mɑ, nɑ nǝɣǝsɛɛ nyǝ́mɑ, pɑ kotinɑ ɩ kiŋ, ɩsɩɩ yǝlɑɑ nɑsǝlɛ (400) kɛ mpʋ, nɑ ɩ́ pǝsɩ pɑ nyʋɣʋ tʋ.

3 Tǝnɑɣɑ Tɑfiiti lɩɩwɑ nɑ ɩ́ polo Misipɑ kɛ Mowɑpʋ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ tǝnɑ wulɑʋ sɩ: Yele nɑ mɑ cɑɑ nɑ mɑ too pɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ cɔɔsɩ nyɑ́ tɛ. Hɑlǝnɑ mɑ́ cɛkǝnɑ mpi Tɑcɑɑ kɑ́ lɑ-m tɔ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti ponɑ ɩ nyǝ́mɑ mpɛɣɛ Mowɑpʋ wulɑʋ kiŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ wei ɩnɩ ɩ tɔŋnɑ cɔɔsʋɣʋ tɔ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Kɑtɩ heelɑ Tɑfiiti sɩ: Lɩɩ tǝcɔɔsǝlɛ tǝnɑ nɑ ń polo Yutɑ tɛtʋ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ polo Hɛlɛtɩ hɔtʋɣʋ tɑɑ.

Sɑyuli kʋɣʋ kɛ Nopɩ kɔtǝlɑɑ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sɑyuli cɑɣɑ Kipeyɑ tontoŋle tɔɔ kɛ́ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɛɛ. Ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ ɩ niŋ tɑɑ, nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ ɩ kiŋ. 7 Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ-wɛ sɩ: Ntɔŋ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ tɛŋ mǝ tɑɑ sɩ Sesee pǝyɑlʋ Tɑfiiti kɑ́ hɑ mǝ tǝnɑɣɑ tɩɩŋ tɑwɑ, nɑ ɩ́ kpɑ mǝ tǝnɑɣɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ yɛɛ? 8 Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, pepe tɔɔ kɛ́ mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ ɩ́ kpɛntɑ nɔɣɔ kɛ mɑ tɔɔ. Mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ tɩɩ cǝkɩ-m sǝkpɑlʋɣʋ kɛ mɑ pǝyɑlʋ nɑ Tɑfiiti pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔm? Pepe tɔɔ kɛ́ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ tɩɩ tɔɣɔ mɑ wɑhɑlɑ. Nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-m ɩsǝnɑ mɑ pǝyɑlʋ yoosiɣi mɑ nɑ mɑ tǝmlɛ tʋ tɔ. Hɑlɩ ɩ́lɛ́ ɩ́ nyǝkɩ-m kɑtɔsɩ ɩsɩɩ ɩ tɔŋnɑ lɑpʋ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ tɔ.

9 Pǝ pɑmnɑ Towɛkɩ Ɩtɔm tʋ kɑ wɛ Sɑyuli wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ. Mpʋɣʋlɛ ɩ cɔwɑ sɩ: Mɑ nɑwɑ Tɑfiiti polɑ Nopɩ kɛ Ahitupi pǝyɑlʋ Ahimelɛkɩ kiŋ. 10 Hɑlɩ ɩ́lɛ́ ɩ pɔɔsɩ Tɑcɑɑ sɩ, pepeɣe Tɑfiiti kɑ́ lɑ. Nɑ Ahimelɛkɩ hɑ Tɑfiiti kɛ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ Koliyɑtɩ lɑɣɑtɛ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli tilɑ Nopɩ nɑ pɑ́ yɑɑ kɔtʋlʋ Ahimelɛkɩ, nɑ ɩ tǝyɑɣɑ kɔtǝlɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ polo. 12 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ Ahimelɛkɩ sɩ: Ke ŋkpɑŋŋ. Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔ sɩ: Mɑ nɩɩwɑ, tɑ cɑɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ nɑ Tɑfiiti ɩ́ kpɛntɑ nɔɣɔ kɛ mɑ tɔɔ? Hɑlǝnɑ ń hɑ-ɩ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ lɑɣɑtɛ. Nɑ ń yɔɣɔtǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ ɩ tɔm, nɑ ɩ́ kʋlɩ mɑ tɔɔ nɑ ɩ́ nyǝkɩ-m kɑtɔsɩ, ɩsɩɩ ɩ́ tɔŋnɑ lɑpʋ kɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ?

14 Ntɛnɑ kɔtʋlʋ cɔ sɩ: Nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ ɑwe kɑ́ kɛɛsǝnɑ ɩ tǝɣɩ nyɑ́ yǝtɩ Tɑfiiti. Ɩ nɩɩkǝnɑ-ŋ nɑ ɩ nyʋɣʋ kʋlɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́. 15 Pǝ tɑɣɑ sɑŋɑ kɛ mɑ cɑɑlɑ Tɑcɑɑ kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ ɩ tɔm. Ye mɑ nɑ-ɩ tɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔm, tɑɑ sʋkɩ tǝlɛɣɛ mɑ́ nɑ mɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tɑ́ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ. Mɑ tɑ nyɩ-tǝɣɩ pɑɑ pǝcɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli tɔmɑ Ahimelɛkɩ sɩ: Ɩsɩɩ mɑ kʋwɑ nyɑ́ nɑ nyɑ́ cɑɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ.

17 Ɩlɛnɑ Sɑyuli tɔ ɩ yoolɑɑ mpɑ pɑɑ sǝŋɑ ɩ kiŋ tɔ sɩ: Ɩ́ kʋ Tɑcɑɑ kɔtǝlɑɑ. Mpi tɔ, pɑ nyǝ́mɑ teu sɩ Tɑfiiti seekɑɣɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ nɑ-ɩ pɑ́ lɑ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ nɑ pɑ́ kisi-m heeluɣu.

Amɑ pɛlɛ pɑ kisɑ Tɑcɑɑ kɔtǝlɑɑ kɛ kʋɣʋ. 18 Ntɛnɑ Sɑyuli tɔ Towɛkɩ Ɩtɔm tʋ sɩ: Nyɑɑ kʋ-wɛ.

Ɩlɛnɑ Towɛkɩ kʋ kɔtǝlɑɑ mpɛ pɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ kɑkpɑsɩ, nɑ pɑ́ suuwɑ kɔtɑɣɑ wontu. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli kʋwɑ tɔtɔɣɔ Nopɩ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ ɑpɑlɑɑ, nɑ ɑlɑɑ, nɑ piyɑ tǝnɑ, nɑ ɑhʋlʋmnɑɑ nɑ tɔlɑ tɔ. 20 Amɑ Ahitupi pǝyɑlʋ Ahimelɛkɩ pǝyɑlʋ Apiyɑtɑɑ ŋmɛlɑɑ nɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ polo Tɑfiiti kiŋ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑɣɑsɑ-ɩ sɩ: Sɑyuli kʋwɑ Tɑcɑɑ kɔtǝlɑɑ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɔmɑ sɩ: Kʋyɑŋku mɑ nɑwɑ Towɛkɩ kɛ tǝnɑ tɔ, mɑɑ nyǝmɑ mpʋ sɩ ɩ kɑɑ lɑŋ Sɑyuli kɛ tɑɣɑsʋɣʋ. Mɑ́ yelinɑ ntɛɣɛ pɑ kʋ nyɑ́ cɑɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ. 23 Cɑɣɑ mɑ kiŋ cǝnɛ, tɑɑ nyɑ́. Ye wei ɩ pɛɛkǝɣɩ nyɑ́ weesuɣu pǝ wɛ ɩsɩɩ mɑ nyǝŋkʋ kɛ pʋntʋ pɛɛkǝɣɩ, mɑɑ pɑɑsǝnɑ-ŋ.

23

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɣɑsɑ Tɑfiiti sɩ: Filiisi nyǝ́mɑ yoonɑ Keilɑ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kuu tɔɣɔnɑɣɑ kɛ kpeeŋ tɑɑ. 2 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti sǝlǝmɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ polo mɑ́ yoonɑ Filiisi nyǝ́mɑ mpɛ? Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Ɛɛ, polo nɑ ń yoonɑ-wɛ, nɑ ń wɑɑsɩ Keilɑ nyǝ́mɑ.

3 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti yǝlɑɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Yutɑ cǝnɛɣɛlɛ tǝ wɛɛ tǝ tɑ kisi cɑɣɑʋ nɑ sɔɣɔntʋ. Hɑlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɩɩ puki Keilɑ kɛ Filiisi nyǝ́mɑ suluɣu nɑ?

4 Tɑfiiti tɑsɑ Tɑcɑɑ kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ cɔ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń tɛɛ Keilɑ. Mpi tɔ, mɑ tʋ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɑɣɑ ɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ polo Keilɑ nɑ ɩ́ yoonɑ Filiisi nyǝ́mɑ. Ɩ kʋ-wɛɣɛ sɔsɔm nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ pɑ tɔlɑ. Pǝ lɑpɑ Tɑfiiti wɑɑsɑ-wɛɣɛlɛ.

6 Pǝ́cɔ́ wɑɑtʋ wei Ahimelɛkɩ pǝyɑlʋ Apiyɑtɑɑ kɑ sewɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Tɑfiiti tɔ, nɑ ɩ́ tɔkɑ kɔtǝlɑɑ toko wei pɑ pɔɔsǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ tɔm tɔɣɔ.

7 Sɑyuli nɩɩwɑ sɩ Tɑfiiti polɑ Keilɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩsɔ cɑɑ ɩ tʋ-ɩ mɑ niŋ tɑɑ kɛ́. Mpi tɔ, ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ tǝkɩ ɩ tǝɣɩ ɩcɑtɛ nte tǝ wɛnɑ koluŋɑ nɑ kɑmpʋnɑɑ nɑ kʋkɑlǝsǝŋ kʋpɑŋ tɔ tǝ tɑɑ.

8 Ntɛnɑ Sɑyuli koti ɩ yoolɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ polo Keilɑ sɩ pɑ nyɑlɑ Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ. 9 Tɑfiiti nɩɩ ɩsɑɣɑtʋ nti Sɑyuli tɔŋnɑ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ ɩ tɑɑ kɛ́ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ kɔtʋlʋ Apiyɑtɑɑ sɩ: Kɔnɑ toko wei pɑ pɔɔsǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ tɔm tɔ. 10 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti sǝlǝmɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Mɑ nɩɩwɑ sɩ Sɑyuli kɔŋ ɩcɑtɛ yɔkʋɣʋ kɛ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ nyʋɣʋ tɔɔ. 11 Ɩ kɑ́ kɔɔ tɑmpɑnɑ ɩsɩɩ mɑ nɩɩʋ tɔ? Ye ɩ kɔmɑ Keilɑ nyǝ́mɑ kɑ́ tʋ-m ɩ niŋ tɑɑ? Hɑɩ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, lɑ suulu nɑ ń heeli-m. Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Ɛɛ, ɩ kɑ́ kɔɔ. 12 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Ɩlɛ Keilɑ nyǝ́mɑ kɑ́ tʋ mɑ nɑ mɑ yǝlɑɑ kɛ ɩ niŋ tɑɑ? Tɑcɑɑ sɩ: Ɛɛ, pɑɑ tʋ-mɛ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ lɩɩ Keilɑ kɛ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ tɛɛ tiili. Pɑ wɛ ɩsɩɩ yʋlʋnyɔɔŋ nɑsǝtoso (600) kɛ mpʋ. Sɑyuli nɩɩwɑ sɩ Tɑfiiti sewɑ, ɩlɛ ɩ tɑ tɑsɑ pote tɔtɔ.

14 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti sɑɑlɩ pʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kʋkpɑmʋɣʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ nɑ Sifɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔɔ. Sɑyuli pɛɛkɑɣɑ-ɩ tɑm kɛ́. Amɑ Ɩsɔ tɑ tʋ-ɩ ɩ niŋ tɑɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɑwɑ sɩ Sɑyuli pɛɛkǝɣɩ sɩ ɩ́ kʋ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɑɑlɩ Sifɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ hɔtʋɣʋ tɑɑ.

16-17 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Sonɑtɑŋ polɑ Tɑfiiti kiŋ kɛ tǝnɑ nɑ ɩ́ sɔɔsɩ-ɩ ɑpɑlʋtʋ sɩ: Tɑɑ nyɑnɑ pʋlʋ, Ɩsɔ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ, nɑ mɑ cɑɑ kɑɑ tokinɑ-ŋ. Ɩ nyǝmɑ́ teu tɔtɔ sɩ nyɑɑ tɔɣɔnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ, nɑ mɑɣɑlɛ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝŋ.

18 Ɩlɛnɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti sɑɑlɑ hɔtʋɣʋ tɑɑ, nɑ Sonɑtɑŋ nɑ́ɑ́ kpe ɩ tɛ.

Sɑyuli tɔɣɔnǝɣɩ Tɑfiiti

19 Mpʋɣʋlɛ Sifɩ nyǝ́mɑ polɑ Sɑyuli kiŋ kɛ Kipeyɑ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑfiiti ŋmɛlɑ tɑ tɛɣɛ Hɑkilɑ pʋɣʋ hɔtʋɣʋ tɑɑ, kɛ́ kʋkpɑmǝŋ tɑɑ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ. 20 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ n cɑɑ n kpɑ-ɩ. Mpʋ tɔ, kɔɔ tǝ́ kpɑ-ɩ nɑ tǝ́ cɛlɛ-ŋ. 21 Tǝnɑɣɑlɛ Sɑyuli tɔmɑ sɩ: Timpi ɩ́ wɛnɑ mɑ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ ɩsǝntɔ tɔ, Tɑcɑɑ ɩ́ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ. 22 Mpʋ tɔ, ɩ́ polo nɑ ɩ́ tɑsɑ pɛɛkʋɣʋ kɛ timpi ɩ wɛɛ tɔ, nɑ wei ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nɑ-ɩ tɔ. Mpi tɔ, pɑ heelɑ-m sɩ ɩ ɑcilɑɣɑtʋ wɛ sɔɣɔntʋ. 23 Ɩ́ pɛɛkɩ teu nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ lonɑ nnɑ nnɑ ɑ tɑɑ ɩ ŋmɛlǝɣɩ tɔ. Ɩ́ wɛɛnɑ nɑɑni, ɩlɛnɑ ɩ́ kɔɔ nɑ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ polo. Ye tɛtʋ tɑɑ cǝnɛɣɛ ɩ wɛɛ, mɑɑ pɛɛkɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɑɑ nɑ mɑ́ nɑ-ɩ.

24 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ Sɑyuli kɛ nɔɣɔ nɑ pɑ́ polo Sifɩ. Amɑ Tɑfiiti nɑ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝ́mɑ pɑ wɛ Mɑwɔŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ Yutɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ polɑ Tɑfiiti pɛɛkʋɣʋ. Ɩlɛnɑ nɔɣɔlʋ tɑɣɑsɩ-tǝɣɩ Tɑfiiti nɑ ɩ́ tii pʋɣʋ nɑ ɩ́ polo ɩ́ cɑɣɑ Mɑwɔŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Sɑyuli nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tǝŋ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ tǝnɑ. 26 Nɑ ɩ́ nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ wɛ pʋɣʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ, nɑ Tɑfiiti nɑ ɩ nyǝ́mɑ nɑ lɛŋkʋ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sewɑ kpɑkpɑɑ sɩ pɑ fitiɣi Sɑyuli. Amɑ ɩ́lɛ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑɑ tɛmɑ Tɑfiiti-wɛɣɛlɛ tɑm sɩ pɑ kpɑɑkɩ-wɛ. 27 Tǝnɑɣɑ tillu kɔmɑ nɑ ɩ́ heeli Sɑyuli sɩ: Kɔɔ lɔŋ, Filiisi nyǝ́mɑ wɑtɑ tɛtʋ.

28 Ntɛnɑ ɩ́ mǝlɩ Filiisi nyǝ́mɑ wɑɑlɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ hɑ tǝnɑɣɑ hǝtɛ sɩ pɑ yɑ tǝmɑ kʋkpɑmʋɣʋ.

24

Tɑfiiti kisɑ Sɑyuli kɛ kʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kʋlɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ polo Aŋ-Ketii kʋkpɑmʋɣʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑ. 2 Sɑyuli lɩɩnɑ Filiisi nyǝ́mɑ tǝtɔɣɔnlɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑsɩ-ɩ sɩ Tɑfiiti wɛ Aŋ-Ketii wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli tɔɔsɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ iyisi tooso (3000) kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ polo Tɑfiiti pɛɛkʋɣʋ. Hɑlǝnɑ ɩ́ tɑlɑ tɑɑlɛ pǝŋtʋlʋŋ kʋkpɑmʋɣʋ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑlɑ heeŋ tǝtǝkǝlɛ nte tǝ wɛ mpɑɑʋ nɔɣɔ tɔ. Kʋkpɑmʋɣʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ nɑkʋlɩ kɩɩ wɛ tǝnɑ. Ntɛnɑ Sɑyuli sʋʋ kʋ tɑɑ sɩ ɩ lɩɩkɩ hǝm, nɑ Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ ŋmɛlɑ lɔlɔ kɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́ kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ. 5 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑfiiti yǝlɑɑ wɛlǝtɑ-ɩ sɩ: Nyʋleleŋ ntɛ́ yɑɑ, Tɑcɑɑ kɑ tɛmɑ-ŋ heeluɣu sɩ ɩ kɑ́ tʋ nyɑ́ kolontunɑɑ kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ. Tɔʋ, lɑnɑ-ɩ ɩsǝnɑ n cɑɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ Tɑfiiti kʋlɩ tǝhɛɛ nɑ ɩ́ cooli Sɑyuli cɑpɑ ntompǝle. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑŋlɛ ŋmɑɑwɑ mpi pǝ tɔɔ ɩ lɑpɑ mpʋ tɔ. 7 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tɔ ɩ yǝlɑɑ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ tɑɑ yele nɑ mɑ́ tokinɑ mɑ sɔsɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ lǝsǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ wulɑʋ.

8 Tɔm ntǝɣɩ Tɑfiiti tɑŋnɑ ɩ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ tɑɑ kʋ Sɑyuli. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Sɑyuli lɩɩwɑ nɑ ɩ́ tʋ ɩ mpɑɑʋ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pɛlɛ pɑ lɩɩwɑ tɔtɔ, nɑ pɑ́ kpɛɛsɩ Sɑyuli sɩ: Hɑɩ, mɑ cɑɑ wulɑʋ.

Sɑyuli pǝsɑ ɩ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ Tɑfiiti hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. 10 Nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n nɩɩkɩ nti yǝlɑɑ looliɣi sɩ mɑ cɑɑkɩ nyɑ́ wɑkǝlʋɣʋ tɔ ye? 11 Pǝ tɑɣɑ mpʋ se. Mpi tɔ, sɑŋɑ n nɑnɑ nyɑ́ ɩsǝpǝle ntɛ́ ɩsǝnɑ Tɑcɑɑ tʋ-ŋ mɑ niŋ tɑɑ tɔ. Yǝlɑɑ sɔsɑ-m sɩ mɑ́ kʋ-ŋ. Amɑ mɑ́ kisinɑ sɩ pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ tʋ mɑ sɔsɔ tɔɔ kɛ́ niŋ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ lǝsǝnɑ-ŋ nɑ ɩ́ kpɑ-ŋ wulɑʋ. 12 Tɔʋ, mɑ cɑɑ, nn nɑɑkɩ nyɑ́ toko ntompǝle ntɛ́ mɑ niŋ tɑɑ, ye mɑɑ nɔkɑɑ mɑɑ kʋ-ŋ. Amɑ timpi mɑ coolɑ nyɑ́ toko tike nɑ mɑ́ tɑ́ kʋ-ŋ tɔ, nyɩ sɩ mɑ tɑɑ ɩɩ kpɑɑkǝnɑ-ŋ. Pǝyele mɑ tɑ sɔɔlǝnɑ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ. Amɑ nyɑ́ nyǝkǝnɑ-m kɑtɔsɩ sɩ n cɑɑ ń lǝsɩ mɑ luɣu tɛɛ. Pǝyele mɑ tɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ nɑtǝlɩ. 13 Tɑcɑɑ kɑ́ hʋʋnɑ mɑ́ nɑ-ŋ tɑ tɔm nɑ ɩ́ lɛɛtɩ-ŋ. Amɑ mɑ kɑɑ kpɑɑsɩ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ niŋ. 14 Pɑ tukɑ ɩtuule sɩ: Ɩsɑɣɑlɑtɑɑ lɑkǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ. Mpʋ ɩnɩ, tɔtɔɣɔ mɑ kɑɑ tokinɑ-ŋ. 15 Mɑ tɑ tɩɩ tɑlʋ hɑɣɑ kʋsǝpɑɣɑ, yɑɑ ɩpɛɛlɑʋ, nɑ hɑlɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tɑkɑ tɔɣɔnǝɣɩ-m mpʋ. 16 Tɑcɑɑ kɑ́ hʋʋnɑ mɑ́ nɑ-ŋ tɑ́ tɔm nɑ ɩ́ sɛɛnɑ mɑ tɔɔ. Ɩ kɑ́ hɑ-m tɑmpɑnɑ, nɑ ɩ́ yɑ-m nyɑ́ niŋ tɑɑ.

17 Tɑfiiti tɛmɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ Sɑyuli pɔɔsɩ sɩ: Ɩlɛ mɑ pǝyɑlʋ Tɑfiiti nɔɣɔ kɛ mɑ nɩɩkɩ mpʋ?

Ɩlɛnɑ Sɑyuli tʋlɩ nɔɣɔ nɑ ɩ́ wii tǝkpoo. 18 Nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Nyɑɣɑlɛ tɑmpɑnɑ tʋ, mɑ tɔm sǝpǝnɑ. Mpi tɔ, mɑ́ lɑpǝnɑ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ń lɛɛtɩ-m kʋpɑntʋ. 19 Kʋpɑntʋ nti n lɑpɑ-m tɔɣɔ n kɛɛsɑ sɑŋɑ ɩsǝntɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ tʋ-m nyɑ́ niŋ tɑɑ nɑ ń kisi-m kʋɣʋ. 20 Ye yʋlʋ sulɑ ɩ kolontu ɩ kʋɣʋ-ɩ kɛ́, ɩɩ yeki-ɩ. Tɑcɑɑ ɩ́ lɛɛtɩ-ŋ kʋpɑntʋ nti n lɑpɑ-m sɑŋɑ kʋyɑkʋ kʋnɛ tɔ. 21 Pǝnɛntɛ mɑ nyǝ́mɑ sɩ nyɑɣɑlɛ wulɑʋ. Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑ kɑ́ wɛɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ. 22 Mpʋ tɔ, yɔɣɔtɩ nɑ ń tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ, n kɑɑ kʋ mɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ mɑ sǝm wɑɑlɩ. Pǝyele n kɑɑ kpiisi mɑ hǝtɛ kɛ mɑ cɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

23 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tuunɑ mpʋ. Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli mǝlɑ kpente. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ mǝlɩ ɩ kʋkpɑmʋɣʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ.

25

Nɑpɑɑlɩ lɛɛʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sɑmiyɛɛlɩ sǝpɑ. Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ koti nɑ pɑ́ cɑɣɑ ɩ lǝyɑɣɑ, nɑ pɑ́ pimi-ɩ ɩ tɛ Lɑmɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Tɑfiiti kʋlɑɑ nɑ ɩ́ polo Pɑlɑŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

2-3 Kɑlɛpʋ lʋlʋɣʋ tɑɑ ɑpɑlʋ toŋ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ Mɑwɔŋ. Ɩlɛnɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ wɛ Kɑmɛɛlɩ nɑ pɑ́ lɑkɩ ɩ tǝmlɛ. Ɩ heeŋ kɑ wɛ iyisi tooso (3000) nɑ pǝ́ŋ́ kɛ iyɑɣɑ (1000). Apɑlʋ ɩnɩ ɩ hǝtɛ ntɛ́ Nɑpɑɑlɩ, nɑ ɩ ɑlʋ sɩ Apikɑɑlɩ. Alʋ ɩnɩ ɩ kɑ wɛ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ́ nɑ ɩ ɩsɛntɑɑ lɩɩwɑ. Amɑ ɩ pɑɑlʋ nɑ́ kɛ́ yʋlʋ nyǝmǝŋ tʋ nɑ ɩsɑɣɑʋ. Kɑmɛɛlɩ kɛ pɑɑ wɛ wɑɑtʋ ɩnɩ nɑ pɑ́ kɔɔkɩ pɑ heeŋ hʋntʋ.

4 Tɑfiiti pɛlɛ pɑɑ wɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti nɩɩ sɩ Nɑpɑɑlɩ kɔɔkɩ ɩ heeŋ hʋntʋ. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ ɩfepiyɑ nɑɑnʋwɑ sɩ, pɑ́ polo Kɑmɛɛlɩ kɛ Nɑpɑɑlɩ tɛ, nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ sɩ: Mɑ sɛɛ-ŋ. 6 Ɩsɔ ɩ́ hɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ nɑ nyɑ́ nyǝm tǝnɑɣɑ ɑlɑɑfǝyɑ. 7-8 Ɩ heeli-ɩ tɔtɔ sɩ: Tɑ nɑ nyɑ́ tiikilɑɑ tɩɩ wɛnnɑ Kɑmɛɛlɩ. Tǝ tɑ lɑ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ. Pǝ́cɔ́ pɑ tɔlɑ tɑɑ nɑtǝlɩ tǝ tɑ le. Ye n cɑɑ, n pɔɔsɩ-tǝɣɩ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ ń nɑ. Tɔʋ, mɑ nɩɩwɑ sɩ pɑ tɔŋnɑ nyɑ́ heeŋ hʋntʋ kɔʋ tɔ, lɑŋhʋlʋmlɛ kʋyɑkʋ kɛ mɑ nyǝ́mɑ polɑ nyɑ́ tɛ. Mɑ wiikinɑ-ŋ sɩ ń hɑ mɑ́ nɑ mɑ nyǝ́mɑ kɛ mpi n wɛnɑ sɩ n hɑɑkɩ-tʋ tɔ.

9 Ɩfepiyɑ mpɛ pɑ tɑlɑ Nɑpɑɑlɩ tɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsɩ-ɩ Tɑfiiti tɔmnɑɑ mpɛ nɑ pɑ́ tɑŋɑ ɩ kʋcɔcɔtʋ. 10 Tǝnɑɣɑlɛ Nɑpɑɑlɩ holɑɑ sɩ: Tɑfiiti yɑɑ. Mɑ tɑ nyɩ wei pɑ yɑɑ mpʋ tɔ. Kɑɣɑnɑ yomɑɑ mpɑ pɑ seeki pɑ cɑɑnɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔkɩ yem tɔ pɑ wiisɑ pɑɣɑlɛ kɛ́. 11 Ɩlɛ mɑ kɑɑ kpɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm nɑ nɑntʋ nti mɑ lɑpɑ tǝkpɛtɛkpɛtɛ kɛ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɔ, nɑ mɑ́ cɛlǝɣɩ yem cɔɔlɑɑ.

12 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑfiiti pǝyɑlɑɑ pǝsǝnɑ pɑ wɑɑlɩ. Pɑ kpemɑ ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsɩ-ɩ tɔmnɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ. 13 Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Pɑɑ wei ɩ́ lǝlɩ ɩ lɑɣɑtɛ kɛ ɩ tǝnɑɣɑ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ Tɑfiiti pǝyɑlɑɑ lǝlɩ pɑ lɑɣɑlɛɛ nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ co ɩ lɑɣɑtɛ tɔtɔ. Yǝlɑɑ ɩsɩɩ nɑsǝlɛ (400) tʋnɑ ɩ wɑɑlɩ, nɑ pǝ kɑɑsɩ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ (200) nɑ pɛlɛ pɑ tɑŋɑ wontu.

Apikɑɑlɩ sǝŋʋɣʋ kɛ Tɑfiiti

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nɑpɑɑlɩ pǝyɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ cǝpɑ ɩ ɑlʋ Apikɑɑlɩ kɛ sǝkpɑlʋɣʋ sɩ: Tɑfiiti kʋsǝnɑ ntɛɣɛ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ pɑ́ kɔɔ pɑ́ sɛɛ tɑ cɑɑ. Ntɛnɑ ɩ́ nyɑɑsɩ-wɛ. 15 Pǝ́cɔ́ wɑɑtʋ wei tɑnɑ yǝlɑɑ mpɛ tɩɩ wɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ, pɑ lɑpɑ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ kɛ teu kɛ́. Pɑ tɑ lɑ-tʋɣʋ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ. Pǝ́cɔ́ tɑ pʋlʋpʋ tɑ le. 16 Mpɛ pɑ kentinɑ tɑ tɔɔ kɛ́ tɑm nɑ tǝ́ tiikiɣi tɑ kɑlǝkǝŋ. 17 Mpʋ tɔ, nyɩ ɩsǝnɑ n kɑ́ lɑ tɔ. Mpi tɔ, pɑ tɛmɑ tɑ cɑɑ nɑ ɩ nyǝm tǝnɑ pǝ tomle tɑm kɛ́. Pǝyele ɩ nyǝmǝŋ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ, pɑɑ tɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ ɩ kɑɑ nɩɩ.

18 Tǝnɑɣɑlɛ Apikɑɑlɩ kpɑɣɑ potopotonɑɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ (200). Ɩlɛnɑ ɩ kpɑɣɑ sʋlʋm huluŋ nɑɑlɛ, nɑ heeŋ wei pɑ tɛmɑ tǝsʋɣʋ tɔɣɔ kɑkpɑsɩ. Ɩ kpɑɣɑ tɔtɔɣɔ pee kʋtoŋee ɩsɩɩ sɑɑkɩ, nɑ lɛsɛŋ pɑɣɑ kɛ nɩɩnʋwɑ (100), nɑ fikinɑɑ pɑɣɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ (200), nɑ ɩ́ hɔkɔ kpɑŋɑsɩ tɔɔ. 19 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ tɛɛ-m nɔɣɔ nɑ mɑ́ tǝŋ mǝ wɑɑlɩ.

Amɑ Apikɑɑlɩ tɑ heeli ɩ pɑɑlʋ kɛ́ nɑtǝlɩ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɑ ɩ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ pulɑsɩ mpɑɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ nɑ Tɑfiiti nɑ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝ́mɑ pɑ́ suli kpɑkpɑɑ.

21 Nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ Tɑfiiti nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ ɩ tɑɑ sɩ: Ɩsɩɩ mɑ tɑŋʋɣʋ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ nyǝm tǝnɑɣɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ, mɑ ɩwɩɩlɛ tǝnɑ tʋ-m lʋm ntɛ́ yem. Pǝyele ɩ nyǝm tɑɑ pʋlʋ tɑ le. Ɩlɛnɑ ɩ́ fɛlɩ-m ɩsɑɣɑtʋ kɛ mɑ kʋpɑntʋ lonte. 22 Ye pǝ nyɑɑlɑɑ nɑ mɑ́ tɑ kpiisitɑ ɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ Ɩsɔ ɩ́ kʋ-m.

23 Apikɑɑlɩ loosɑ Tɑfiiti, ɩlɛnɑ ɩ́ tii ɩ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ kɛ lɔŋ, nɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. 24 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsɑ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ hotuɣu nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɛ, mɑ́ wɑkǝlǝnɑ. Ɩlɛ yele nɑ nyɑ́ pɛɛlɔ mɑ́, mɑ́ yɔɣɔtɩ nɑ ń nɩɩ. 25 Tɑɑ kpɑɣɑ mɑ pɑɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔm nɑ n yɑɑ-tɩ sɩ pʋlʋ. Pɑ yɑɑkʋɣʋ-ɩ sɩ Nɑpɑɑlɩ tɔ, pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ kpɑŋtʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɩɩ wɛ teitei. Mɑ́ tɑ́ nɑnɑ mpɑ n tilɑɑ tɔ nɑ pǝ́ lɑ́ mpʋ. 26 Mɑ cɛ, Tɑcɑɑ kpɑnɑ nyɑ́ niŋ sɩ ń tɑɑ lɛɛtɩ nyɑ́ kolontunɑɑ. Mɑ tuunɑ nyɑ́ nɑ Tɑcɑɑ sɩ Ɩsɔ kɑ́ wɑkǝlɩ nyɑ́ kolontunɑɑ nɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ kɛ ɩsɩɩ Nɑpɑɑlɩ. 27 Hɑɩ, mɑ cɛ, mʋ kʋcɔɔʋ ŋku mɑ kɔnɑ-ŋ ɩsǝntɔ tɔ nɑ ń tɑlɑ nyɑ́ yǝlɑɑ. 28 Tɑɑ nyǝnɩ mɑ ɩsɑɣɑtʋ, Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ-ŋ kɑwulɑɣɑ nɑ kɑ́ wɛɛ tɑm. Mpi tɔ, nyɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ nɑ Tɑcɑɑ yoou. Pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ kɑɑ kʋ nyɑ́ tɔm. 29 Ɩsɔ kɑ́ ŋmɛsɩ nyɑ́ weesuɣu kɛ tǝkulɑkulɑ. Ye nɔɣɔlʋ kʋlɑ nyɑ́ tɔɔ sɩ ɩ kʋɣʋ-ŋ ɩ kɑɑ nɑ-kʋ. Amɑ ɩ kɑ́ lɔ nyɑ́ kolontunɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ tɔɔkʋɣʋ pǝntɔlʋpɛɛ tɔ. 30 Ye pǝ kɔmɑ nɑ Tɑcɑɑ lɑ-ŋ kʋpɑntʋ nti ɩ kɑ sɩɩ-ŋ tɔ, nɑ ɩ́ kpɑ-ŋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ, 31 ɩlɛ n kɑɑ wii nyɑ́ tɩ sɩ n kʋwɑ tulum, yɑɑ n lɛɛtɑ nyɑ́ tǝɣɩ nyɑ́ kolontunɑɑ. Hɑɩ, mɑ cɛ, ye pǝ kɔmɑ nɑ Ɩsɔ lɑ-ŋ kʋpɑntʋ, ɩlɛ n tɔɔsɩ mɑ tɔɔ.

32 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti tɔmɑ Apikɑɑlɩ sɩ: Mɑ sɑmɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ kʋsɑ-ŋ nɑ ń sǝŋɩ-m sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. 33 Nɑ mɑ́ sɛɛ nyɑ́ tɔtɔɣɔ ɩsǝnɑ n lɑpɑ lǝmɑɣɑsɛɛ, nɑ ń kpɑ mɑ niŋ nɑ mɑ́ tɑ́ kʋ nɑ mɑ́ lɛɛtɩ tɔ. 34 Mɑ tuukinɑ Tɑcɑɑ wei ɩ kpɑ mɑ niŋ sɩ mɑ́ tɑɑ lɑ-mɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ tɔ sɩ, ye n tɑɑ sǝŋɩ-m lɔŋ, mpi sɩ pɩɩ nyɑɑlɑɣɑ tɔ, pǝ tɑɑ kɑɑsɩ Nɑpɑɑlɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ.

35 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti mʋ Apikɑɑlɩ niŋ tɑɑ kɛ́ mpi ɩ kɑ hɑ-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑɑ nyɑ́, mǝlɩ nyɑ́ tɛ, mɑ nɩɩ nyɑ́ tɔm, mɑ hʋlɑ-ŋ suulu.

Nɑpɑɑlɩ sǝm

36 Apikɑɑlɩ mǝlɑ tǝyɑɣɑ, ɩlɛ ɩ mɑɣɑnɑ ɩ pɑɑlʋ tɔkɩ kɛlɛ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ ɩsɩɩ wulɑʋ, nɑ sʋlʋm kʋ-ɩ nɑ ɩ́ ŋmɑɑlǝɣɩ. Ɩlɛ ɩ tɑ heeli-ɩ nɑtǝlɩ tǝfɩ, hɑlǝnɑ pǝ fe tɑnɑŋ. 37 Tɛʋ femɑ nɑ ɩ sʋlʋm cɛ ɩ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ ɑlʋ kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑŋlɛ cɛpɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ, nɑ pǝ́ mǝlɩ-ɩ tʋʋlʋɣʋ. 38 Kʋyɛɛŋ lɑpɑ ɩsɩɩ nɑɑnʋwɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ yele nɑ ɩ́ tɛɛsɩ sǝpʋ.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɩɩwɑ sɩ Nɑpɑɑlɩ sǝpɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ sɛɛ Tɑcɑɑ wei ɩ sɛɛnɑ mɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ nti Nɑpɑɑlɩ lɑpɑ-m tɔ tǝ tɑɑ tɔ. Ɩsɔ ɩnɩ ɩ kpɑnɑ mɑ niŋ sɩ mɑ́ tɑɑ wɑkǝlɩ, nɑ ɩ́ lɛɛtɩ Nɑpɑɑlɩ kɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ.

Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑfiiti tilɑɑ sɩ ɩ hɔŋ Apikɑɑlɩ kɛ leelu. 40 Tillɑɑ tɑlɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛɣɛ Kɑmɛɛlɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑfiiti tilinɑ-tʋɣʋ nyɑ́ kiŋ sɩ ɩ hɔŋɩ-ŋ leelu.

41 Mpʋɣʋlɛ Apikɑɑlɩ hǝntɑ-wɛɣɛ ɑtɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑɑ pǝsɩ tɑ cɑɑ yom, nɑ mɑ́ kɔɔkɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɔɔhɛɛ kɛ lʋm.

42 Ɩlɛnɑ Apikɑɑlɩ kʋlɩ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ kpɑ ɩ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ. Nɑ ɩ pɛɛlɑɑ kɑkpɑsɩ wei ɩ lɑkɑɣɑ-ɩ tǝmlɛ tɔɣɔ ɩ wɑɑlɩ, nɑ ɩ tǝŋ Tɑfiiti tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ pǝsɩ Tɑfiiti ɑlʋ.

43 Tɑfiiti kɑ tɛmɑ Sisilee tʋ Ahinowɑm kɛ kpɑɣɑʋ kɛ ɑlʋ. Ɩ ɑlɑɑ lɑpɑ nɑɑlɛ. 44 Pǝ kɑɑsɑ ɩ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑlʋ Mikɑɑlɩ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ cɑɑ Sɑyuli kɑ lɛɛkɑ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ hɑ Kɑlim tʋ Lɑyisi pǝyɑlʋ Pɑlǝti.

26

Tɑfiiti kisɑ Sɑyuli kʋɣʋ tɔtɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sifɩ nyǝ́mɑ polɑ Sɑyuli kiŋ kɛ Kipeyɑ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑfiiti polɑɑ nɑ ɩ́ ŋmɛlɩ Hɑkilɑ pulɑɣɑ tɔɔ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ ɩsɛntɑɑ.

2 Tǝnɑɣɑlɛ Sɑyuli kʋlɑɑ, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ iyisi tooso (3000) nɑ pɑ́ polo Tɑfiiti pɛɛkʋɣʋ kɛ Sifɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 3 Pɑ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ siki Hɑkilɑ pulɑɣɑ tɔɔ kɛ́ mpɑɑʋ nɔɣɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɩɩwɑ sɩ Sɑyuli tǝŋɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ tǝnɑ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ tili feŋlɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ sɩ tɑmpɑnɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti polɑ pɑ tǝsikile tǝnɑɣɑ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ Sɑyuli nɑ ɩ yoou wulɑʋ Apǝnɛɛ pɑ tǝhǝntǝlɛ. Sɑyuli nɑ hǝntɑɣɑ hɛkʋ tɑɑ kɛ́, nɑ yoolɑɑ nɑ́ɑ́ hǝntɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ-ɩ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pɔɔsɑ Hiti tʋ Ahimelɛkɩ, nɑ Seluyɑ pǝyɑlʋ Sowɑpɩ neu Apǝsɑyi sɩ: Mǝ tɑɑ ɑwe cɑɑ sɩ mɑ nɑ-ɩ tǝ́ polo Sɑyuli pɑ tǝsikile? Ntɛnɑ Apǝsɑyi cɔ-ɩ sɩ: Mɑɑ tǝŋɩ-ŋ.

7 Mpʋɣʋlɛ pɑ kʋlɑ ɑhoo ɑnɩ nɑ pɑ́ polo pɑ mɑɣɑnɑ Sɑyuli hǝntɑ hɛkʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tooki. Ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kɑ sikɑ ɩ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́, nɑ Apǝnɛɛ nɑ yoolɑɑ pɑ hǝntɑɑ nɑ pɑ́ tɑmɩ-ɩ kotɑɣɑ. 8 Tǝnɑɣɑlɛ Apǝsɑyi tɔmɑ Tɑfiiti sɩ: Sɑŋɑ ntɛ́ Tɑcɑɑ tʋwɑ nyɑ́ kolontu kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ. Lɑ suulu nɑ ń yele nɑ mɑ́ kɑmɩ-ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ tɔm kʋlʋm tike tǝkoŋ nɑ mɑ́ kpǝnɑ tɛtʋ. 9 Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Tɑɑ kʋ-ɩ yoo. Ye yʋlʋ kʋwɑ Tɑcɑɑ kʋlǝsʋ, Ɩsɔ ɩɩ yeki pʋntʋ. 10 Mɑ tuukinɑ sɩ, Tɑcɑɑ tike wɛnnɑ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ kʋ-ɩ. Ntɑnyɩ ɩ kʋyɑkʋ kɑ́ tɑlɑ nɑ ɩ́ sɩ́ ɩ sǝm, yɑɑ pɑ́ kʋ-ɩ tǝyoole. 11 Sɩ mɑ́ tʋ́ niŋ kɛ Tɑcɑɑ kʋlǝsʋ tɔɔ tɔ, Ɩsɔ ɩ́ ponɑ mpusi kɛ pooluŋ. Ɩlɛ kpɑɣɑ ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ nɑ ɩ lʋm fulɑɣɑ nɑ tǝ́ tɛɛ.

12 Tɑfiiti pɑ kpɑɣɑ wontu ntɩ nɑ pɑ́ tɛɛ tɔ, nɔɣɔlʋ tɑ fe nɑ ɩ́ nɩɩ pɑ tɑŋ yɑɑ ɩ́ nɑ-wɛ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ lɑpɑɣɑ nɑ pɑ́ too ɩsɩɩ pɑ sǝpɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pɑ polɑ pooluŋ nɑ pɑ́ kpɑ pulɑɣɑ lɛŋkɑ tɔɔ. 14 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɛɛsɩ Apǝnɛɛ nɑ yoolɑɑ lɛmpɑ sɩ: He hee, ɩɩ nɩɩ tɑɑ? Ntɛnɑ Apǝnɛɛ sɩ: Nyɑɣɑ ɑweɣe nɑ ń holiɣi wulɑʋ tɔɔ kɛ́ mpʋ ye? 15 Kɛlɛnɑ Tɑfiiti cɔ-ɩ sɩ: Nyɑnɑ ɑwe ɩ́ mɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ? Pepe tɔɔ kɛ́ n tɑ feŋ nyɑ́ cɑɑ wulɑʋ tɔɔ kɛ́ teu? Tɔʋ, nɔɣɔlʋ polɑɑ sɩ ɩ́ kʋɣɩ-ɩ. 16 Amɑ nti n lɑpɑ mpʋ tɔ tǝ tɑ kɛɛsɩ yoo. Mɑ tuukinɑ Tɑcɑɑ sɩ timpi ɩ́ tɑ́ feŋ mǝ cɑɑ wei Tɑcɑɑ lǝsɑɑ tɔ ɩ tɔɔ tɔ, ɩ́ mʋnɑ sǝm kɛ mǝ tǝnɑɣɑ. Nyǝnɩ, wulɑʋ ŋmɑntɑɑɣɑ nɑ ɩ lʋm fulɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ wɛ ɩ nyʋɣʋ tɔɔ tɔɣɔlɔ cǝnɛ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli nyǝmɑ́ Tɑfiiti nɔɣɔ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Mɑ pǝyɑlʋ Tɑfiiti nɔɣɔ kɛ mɑ nɩɩkɩ mpʋ? Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɑɑ wulɑʋ, mɑ nɔɣɔ kɛ́.

18 Tɑ cɑɑ, pepe tɔɔ kɛ́ n tɔɣɔnǝɣɩ-m mpʋ? Mɑ lɑpɑ-ŋ we? Ntiɣi mɑ pǝntǝnɑ-ŋ? 19 Hɑɩ, tɑ cɑɑ, ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ mɑ tɔm. Ye Tɑcɑɑ tʋnɑ-ŋ sɩ ń tɔɣɔnɩ-m, ɩlɛ kʋhɑʋ kɑ hɛɛsɩ ɩ lɑŋlɛ. Amɑ ye yǝlɑɑ sɔsǝɣǝnɑ-ŋ, Tɑcɑɑ ɩ́ tǝŋsɩ-wɛɣɛ mpusi. Mpi tɔ, pɑ tɔɣɔnǝɣɩ-m kɛ́ sɩ mɑ́ lɩɩ Ɩsɔ tɛtʋ tɑɑ, nɑ mɑ́ polo tɩɩŋ tǝlɑɑlɛ. 20 Amɑ mɑɑ cɑɑkɩ sɩ mɑ sɩ lɛlɑɑ tɛ́. Pepe tɔɔ kɛ́ n pɛɛkǝɣɩ-m ɩsɩɩ ɩsɛsǝlɑʋ, yɑɑ ɩsɩɩ pɑ tɔɣɔnʋɣʋ lǝyɑɣɑ kɛ pulɑsɩ tɑɑ tɔ?

21 Mpʋɣʋlɛ Sɑyuli cɔwɑ sɩ: Mɑ wɑkǝlɑɑ kɛ́. Mǝlɩ mɑ pǝyɑlʋ. Mɑ kɑɑ tɑsɑ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ kɛ lɑpʋ. Mpi tɔ, n tɑ kʋ-m. Mɑ́ lɑpǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ ɩsɩɩ kʋmɛlǝmʋɣʋ.

22 Kɛlɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Tɑ cɑɑ, nyɑ́ ŋmɑntɑɑɣɑ ntɔ cǝnɛ. Nyɑ́ yǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ kɔɔ ɩ́ mʋ. 23 Tɑcɑɑ ɩ́ fɛlɩ mpɑ pɑ tǝŋɑ siɣisuɣu nɑ pɑ́ lɑ́ kʋpɑntʋ tɔ. Mpi tɔ, sɑŋɑ ɩ tʋ-ŋ mɑ niŋ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ mɑ́ kisi sɩ mɑ tɑɑ tokinɑ wulɑʋ wei Tɑcɑɑ lǝsɑɑ nɑ ɩ́ kpɑ tɔ. 24 Ɩsɩɩ sɑŋɑ mɑ yelɑ-ŋ kʋɣʋ tɔ, Tɑcɑɑ ɩ́ lɑ mɑɣɑ mpʋ tɔtɔ, nɑ ɩ́ fiti-m wɑhɑlɑnɑɑ tǝnɑ tɑɑ.

25 Ntɛnɑ Sɑyuli sɩ: Mɑ pǝyɑlʋ, Ɩsɔ ɩ́ kooli-ŋ kʋpɑntʋ nɑ ń wɑɑ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli mǝlɑ kpente nɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ tɛɛ ɩ nyǝŋkʋ.

27

Tɑfiiti kpʋlʋɣʋ tʋɣʋ kɛ Filiisi nyǝ́mɑ tɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti mɑɣɑsɑ ɩ tɑɑ sɩ: Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sɑyuli tɛŋ nɑ ɩ́ kʋ-m yoo. Ɩlɛ sɑnɑ kɛlɛ sɩ mɑ́ polo mɑ́ tʋ kpʋlʋɣʋ kɛ Filiisi nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ kɑ́ yele-m pɛɛkʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ cǝnɛ. Ɩlɛ mɑ fitɑ ɩ niŋ tɑɑ kɛlɛ. 2 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ nɑsǝtoso (600), pɑ kʋlɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝŋnɑ Mɑwɔkɩ pǝyɑlʋ Akisi wei ɩ kɛ́ Kɑtɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ tɔ ɩ tɛ. 3 Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ pɑ ɑlɑɑ, nɑ pɑ piyɑ, nɑ pɑ́ polo pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑ. Pɑɑ nɑ Tɑfiiti nɑ ɩ́lɛ́ ɩ ɑlɑɑ nɑɑlɛ, Sisilee tʋ Ahinowɑm, nɑ Kɑmɛɛlɩ tʋ Apikɑɑlɩ wei ɩ kɛ́ Nɑpɑɑlɩ leelu tɔ. 4 Sɑyuli nɩɩwɑ sɩ Tɑfiiti tʋ kpʋlʋɣʋ kɛ Kɑtɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ yele-ɩ pɛɛkʋɣʋ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Tɑfiiti tɔmɑ wulɑʋ Akisi sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, ye n lɑpɑ-m nɑɑni, ɩlɛ n nyǝnɩ ɩcɑliyɑ nɑkǝlǝɣɩ nyɑ́ tɛtʋ tɑɑ cǝnɛ nɑ mɑ́ cɑɣɑ tǝnɑ. Tɔfɔ pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ cɑɣɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ mpʋ?

6 Ɩlɛnɑ Akisi hʋlɩ-ɩ ɩcɑtɛ nte pɑ yɑɑ sɩ, Sikǝlɑkɩ tɔɣɔ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩcɑtɛ ntɛ́ tǝ pǝsɑ Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ nyǝntɛ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

7 Pǝnɑɣɑ nɑ ɩsɔtʋnɑɑ liɣiti tǝcu kɛ Tɑfiiti cɑɣɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ. 8 Tɑfiiti pɑ lɩɩkɑɣɑ kʋlɩɩʋ kɛ Kesuli nyǝ́mɑ, nɑ Kiiisi nyǝ́mɑ, nɑ Amɑleke nyǝ́mɑ kɛ́. Mpi tɔ, piitimnɑɑ mpɛ pɑɑ cɑɣɑnɑ hɑtoo lɔŋ tɑɑ kɛ́ Suli kɔŋkɔŋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ pǝ́ polo Icipiti tɛtʋ tɑɑ. 9 Pɑ kʋkɑɣɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ kɛ́. Pǝ kpɑɣɑʋ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑkǝɣɩ pɑ tɔlɑ nɑ pɑ nyǝm nɑ pɑ́ pukinɑ Akisi. 10 Ye ɩ́lɛ́ ɩ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Leɣe ɩ polɑ mǝ kʋlɩɩʋ kɛ sɑŋɑ? Ɩlɛ ntɑnyɩ ɩ looli sɩ Yutɑ tɛtʋ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ. Yɑɑ ɩ tɔ sɩ Yelɑmeli tɛtʋ tɑɑ, yɑɑ Keni tɛtʋ tɑɑ kɛ́ tǝ polɑɑ. 11 Tɑfiiti ɩɩ yeki ɑpɑlʋ yɑɑ ɑlʋ nɑ ɩ weesuɣu, sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ tɑɣɑsɩ Akisi kɛ nti ɩ lɑkɩ tɔ. Ɩsǝnɑ Tɑfiiti lɑkɑɣɑ sɑɑ wei ɩ kɑ wɛ Filiisi nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 12 Akisi kɑ lɑpɑ Tɑfiiti kɛ nɑɑni kɛ́ teu kɛ́ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Nɔɔnɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ kpɑɑnɑ Tɑfiiti. Mpʋ tɔ, tǝlɑsɩ ɩ kɑ́ pǝsɩ mɑ tǝmlɛ tʋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

28

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ kotɑ pɑ yoolɑɑ tintikɑ sɩ pɑ yookinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ Akisi pɔɔsɩ Tɑfiiti sɩ: Ntɔŋ n nyǝ́mɑ sɩ nyɑnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ ɩ kɑ sǝnɑ-m nɑ tǝ́ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ? 2 Ntɛnɑ Tɑfiiti cɔ-ɩ sɩ: N kɑ́ nɑnɑ nyɑ́ ɩsǝpǝle kɛ nti mɑɑ lɑ tɔ. Kɛlɛnɑ Akisi sɩ: Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ yele nɑ ń tɑŋǝɣɩ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ.

Sɑyuli kɔɣɔnɑŋ sʋsʋɣʋ

3 Sɑmiyɛɛlɩ kɑ tɛmɑ sǝpʋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pimi-ɩ ɩ tɛ Lɑmɑ. Hɑlɩ pɑ́ cɑɣɑ ɩ lǝyɑɣɑ. Pǝyele Sɑyuli kɑ tɔɣɔnɑ kɔɣɔnɑmǝŋ sʋsǝlɑɑ, nɑ pee pɔɔsǝlɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi yoolɑɑ kotɑɑ nɑ pɑ́ siki Sunem, nɑ Sɑyuli nɑ́ɑ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ siki Kilipʋwɑ. 5 Sɑyuli nɑwɑ kolontunɑɑ yoolɑɑ pɑɣɑlɛ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-ɩ nɑ ɩ́ seliɣi ɩsɩɩ lʋm tɑɑ kpɑtɛ. 6 Ɩlɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ Tɑcɑɑ. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɑ cɔ-ɩ. Pɑɑ toosee tɑɑ, pɑɑ kɔtǝlɑɑ mɑɣɑsʋɣʋ tɑɑ. Pǝyele Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ heeli-ɩ sɩ pʋlʋ. 7 Ntɛnɑ ɩ́ tʋ́ nɔɣɔ sɩ pɑ́ pɛɛkɩ-ɩ ɑlʋ wei ɩ sʋsǝɣɩ kɔɣɔnɑmǝŋ tɔ nɑ ɩnɩ ɩ polo ɩ kiŋ. Ɩlɛnɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ heeli-ɩ sɩ: Alʋ nɔɣɔlʋ ɩ wɛ An-Tɔɔɔ nɑ ɩ́ sʋsǝɣɩ.

8 Ahoo yuwɑ ɩlɛnɑ Sɑyuli lɑɣɑsɩ wontu, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ polo ɑlʋ ɩnɩ ɩ kiŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli tɔmɑ-ɩ sɩ: Mɑ cɑɑ sɩ ń yɑɑ-m ɑtɛtʋ wei mɑɑ kɛɛsɩ-ŋ tɔ nɑ ɩ́ heeli-m mɑ nyʋɣʋ tɔm. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Ntɔŋ n nyǝmɑ́ sɩ Sɑyuli tɔɣɔnɑ kɔɣɔnɑmǝŋ sʋsǝlɑɑ, nɑ pee pɔɔsǝlɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ tɛtʋ tɑɑ? Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n nyǝkɩ-m kɑtɔkɑ sɩ ń kpɑ-m nɑ pɑ́ kʋ-m. 10 Ntɛnɑ Sɑyuli yɔɣɔtɩ nɑ ɩ tuu sɩ: Nɑ Ɩsɔ, pʋlʋ kɑɑ lɑ-ŋ. 11 Ntɛnɑ ɑlʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Aweɣe n cɑɑ sɩ mɑ́ yɑɑ? Sɑyuli sɩ yɑɑ Sɑmiyɛɛlɩ.

12 Wɑɑtʋ wei ɑlʋ nɑwɑ Sɑmiyɛɛlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ nɑ ɩ́ tɔ́ Sɑyuli sɩ: Hei, sɛsɛ nyɑɣɑlɛ Sɑyuli nɑ ń puɣusu-m mpʋ? 13 Ntɛnɑ wulɑʋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Nyɑ́ lɑŋlɛ ɩ́ tɑɑ tɔ. N nɑ pʋlʋɣʋ? Ntɛnɑ ɑlʋ sɩ: Atɛtʋ nɔɣɔlʋɣʋ mɑ nɑɑkɩ nɑ ɩ́ lɩɩkǝnɑ tɛtʋ tɛɛ. 14 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Ɩ ɩsɛntɑɑ wɛ ɩsǝnɑ tɔɔ? Alʋ sɩ: Kʋkpɑtʋlʋ kɛ́, nɑ ɩ́ suu cɑpɑ.

Tǝnɑɣɑ Sɑyuli cɛkǝnɑɑ sɩ Sɑmiyɛɛlɩ, nɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. 15 Mpʋɣʋlɛ Sɑmiyɛɛlɩ pɔɔsɑ Sɑyuli sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n cɑɑlǝɣɩ-m mpʋ? Ntɛnɑ Sɑyuli sɩ: Mɑ tɔm tɛmɑɣɑ. Mpi tɔ, Filiisi nyǝ́mɑ kɔmɑ-m yoonɑʋ. Pǝyele Ɩsɔ ɩɩ tɑsǝɣɩ-m yɔɣɔtǝnɑʋ. Pɑɑ toosee tɑɑ, pɑɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ ɩɩ heeliɣi-wɛɣɛ mɑ tɔm. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ yɑɑ-ŋ sɩ ń heeli-m nti pǝ wɛɛ sɩ mɑɑ lɑ tɔ. 16 Ntɛnɑ Sɑmiyɛɛlɩ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ lɔ-ŋ nɑ ɩ́ pǝsɩ nyɑ́ kolontu, ɩlɛnɑ ń yɑɑkɩ mɑ́ suwe? 17 Ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heelɑ-ŋ nɑ mɑ kɛɛsɩ-ŋ tɔɣɔ ɩ lɑkɩ-ŋ. Ɩ lɛɛkɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ́ hɑ-kɛɣɛ Tɑfiiti. 18 N tɑ tɔkɩ Tɑcɑɑ tɔm nɑ ń kpiisi Amɑleke nyǝ́mɑ. Mpʋ pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ lɑkɩ-ŋ ḿpʋ́ɣʋ́ sɑŋɑ. 19 Cele ɩ kɑ́ tʋ nyɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kɛ Filiisi nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ, nɑ nyɑnɑ nyɑ́ piyɑ ɩ kɑ́ lɑ sɔlʋnɑɑ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmiyɛɛlɩ tɔm ntɩ tǝ sʋsɑ Sɑyuli kɛ wɑtʋ nɑ ɩ́ yele ɩ tɩ nɑ ɩ́ fɑlɑ ɑtɛ tǝmʋlʋ ɩsɩɩ tɑɑʋ. Mpi tɔ, ɩ tɑɑ tɔɣɔ pʋlʋɣʋ kʋyɑkʋ ŋkʋ nɑ ɑhoo tǝnɑ, ɩlɛ ɩ tɔnʋɣʋ kɑ hoowɑɣɑ. 21 Mpʋɣʋlɛ ɑlʋ ɩnɩ ɩ polɑ Sɑyuli kiŋ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ-ɩ nɑ sɔɣɔntʋ pɩɩ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ kɑtɑtǝlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, nyɑ́ pɛɛlɔ mɑ́, mɑ nɩɩnɑ-ŋ teu nɑ mɑ́ mʋ sǝm nɑ mɑ́ lɑ́ nti n heelɑ-m tɔ. 22 Mpʋ tɔ, yele mɑ́ hɑ-ŋ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ pǝcɔ nɑ ń tɔɣɔ, nɑ pǝ́ cɛ nyɑ́ ɩsɛntɔɔ nɑ ń tʋ́ nyɑ́ mpɑɑʋ.

23 Ɩlɛnɑ Sɑyuli kisi sɩ ɩ kɑɑ tǝŋ pʋlʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɑlʋ ɩnɩ pɑ kɑɑnɑ-ɩ, hɑlǝnɑ ɩ́ kɔɔ ɩ kʋlɩ ɑtɛ nɑ ɩ́ cɑɣɑ kʋhǝntʋɣʋ tɔɔ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ kpɑ nɑʋ ɩfɑtɛ nte tǝ yɑsǝlɑ teu tǝlǝpǝlǝpɩ tɔɣɔ lɔŋ, nɑ ɩ́ kʋ nɑ ɩ́ tʋ pɛtɛpɛtɑsɩ. 25 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɑ Sɑyuli nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋlɑ ɑhoo ɑnɩ nɑ pɑ́ kpe.

29

Filiisi nyǝ́mɑ tɔɣɔnʋɣʋ kɛ Tɑfiiti

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ kotɑ pɑ yoolɑɑ kɛ timpi pɑ yɑɑkɩ sɩ, Afekɑ tɔ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ koti pɑ nyǝ́mɑ kɛ Sisilee hite nɔɣɔ. 2 Ɩlɛnɑ Filiisi ɑwulɑɑ nɑ yoolɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) kpekǝle, nɑ iyɑɣɑ (1000) kpekǝle pɑ tɔ́ nɑ pɑ́ tɛɛ. Pǝ kɑɑsɑ Tɑfiiti nɑ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝ́mɑ nɑ Akisi kɛ wɑɑlɩ. 3 Ntɛnɑ Filiisi yoolɑɑ sɔsɑɑ pɔɔsɩ Akisi sɩ: Hepǝlɑ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ cɑɑ weɣe cǝnɛ?

Kɛlɛnɑ Akisi sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti kɛ́ té. Ɩ wɛʋ mɑ kiŋ tɔ pǝ tɑɑŋɑɑ kɛ́. Pǝ́cɔ́ mɑ tɑ keesi-ɩ nɑ ɩsɑɣɑtiyɑ nɑkǝlǝɣɩ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

4 Tǝnɑɣɑ pɑ mʋ Akisi nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mǝlǝnɑ-ɩ lonte nte tǝ tɑɑ n kɑ hʋlɑ-ɩ sɩ ɩ́ cɑɣɑ tɔ. Ɩ́ tɑɑ tǝŋ tɑ́ wɑɑlɩ kɛ tǝyoole, nɑ pǝ́ kɔɔ nɑ yoou hɑŋ ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsɩ tɑ kolontu. N tɑ nyɩ tɑɑ sɩ tɑ yǝlɑɑ pɑnɛɣɛ ɩ kɑ́ kʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ ciiki ɩ́ nɑ ɩ cɑɑ? 5 Mɑtɔŋ Tɑfiiti ɩnǝɣɩ pɑɑ yookɑɣɑnɑ yontu nɑ pɑɑlɛ sɩ:

Sɑyuli kʋwɑ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000) kɛ huɣule.

Tɑfiiti nɑ́ɑ́ kʋ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) kɛ huɣule.

6 Mpʋɣʋlɛ Akisi yɑɑ Tɑfiiti nɑ ɩ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ n kɛ́ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ kɛ́, nɑ mɑ nyɩɩlǝɣɩ sɩ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ puki yoou. Mpi tɔ, hɑtoo n kɔm mɑ kiŋ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ sɑŋɑ tɔ, mɑ tɑ nɑtɑ ɩsɑɣɑtiyɑ nɑkǝlǝɣɩ nyɑ́ kiŋ. Amɑ Filiisi ɑwulɑɑ lɛlɑɑ ɩɩ cɑɑkǝnɑ-ŋ. 7 Mpʋ tɔ, mǝlɩ tǝhɛɛ, pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ń lɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ-wɛ tɔ.

8 Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Tɑ cɑɑ, wulɑʋ, ɩlɛ pepeɣe mɑ lɑpɑ? Tuu mɑ kɔm nyɑ́ kiŋ cǝnɛ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ sɑŋɑ tɔ, ɩsɑɣɑtʋ ntiɣi n nɑwɑ mɑ kiŋ nɑ pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ polo yoou? 9 Mpʋɣʋlɛ Akisi sɩ: Nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ mɑ kiŋ, hɑlɩ n tɩɩ wɛ mɑɣɑ teu kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ tillu. Amɑ ɑwulɑɑ sǝkpemɑ mpɛ pɑ tɔmnɑ sɩ pǝ fɛɩ sɩ tɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ polo yoou. 10 Mpʋ tɔ, nyɑ́ nɑ mpɑ ɩ́ lɩɩ Sɑyuli kiŋ nɑ ɩ́ kɔɔ tɔ, cele tɑnɑŋ ye pǝ nyɑɑlɑɑ ɩ́ kʋlɩ lɔŋ nɑ ɩ́ tɛɛ.

11 Tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ Tɑfiiti-wɛ pɑ́ kʋlɩ lɔŋ nɑ pɑ́ mǝlɩ timpi pɑɑ wɛɛ tɔ. Ɩlɛnɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ polo Sisilee.

30

Tɑfiiti yoonɑʋ kɛ Amɑleke nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tɑlɑ pɑ tǝcɑɣɑlɛ kɛ kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ wule. Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Amɑleke nyǝmɑ wɑtɑ Yutɑ nɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ, nɑ pɑ́ sɔ Sikǝlɑkɩ ɩcɑtɛ. 2 Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ ɑlɑɑ nɑ sɔsɑɑ nɑ piyɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝ tɑɑ tɔ. Pɑ kuu pɑ tǝnɑɣɑ nɑ pɑ́ tʋnɑ mpɑɑʋ. Amɑ pɑ tɑ kʋ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. 3 Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tɑlɑ ɩcɑtɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ pɑ sɔpɑ-tɛɣɛ kɔkɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑ pɑ ɑlɑɑ nɑ pɑ ɑlʋpiyɑ nɑ pɑ ɑpɑlʋpiyɑ kɛ yomle. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tʋlɑ nɔɔsɩ nɑ pɑ́ wii tǝkpoo ɩsɩɩ pɑ sǝkɩ pɑ sǝkɩ. 5 Pɑ kpɛŋnɑ Tɑfiiti ɑlɑɑ nɑɑlɛɣɛ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ. Sisilee tʋ Ahinowɑm nɑ Kɑmɛɛlɩ tʋ Apikɑɑlɩ wei ɩ kɛ́ Nɑpɑɑlɩ leelu tɔ.

6 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti lɑŋlɛ pǝsɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ. Mpi tɔ, ɩ yǝlɑɑ kɑ wɛnɑ-ɩ nɑ hʋwɛɛ nyɑŋ nyǝnɑ kɛ pɑ piyɑ tɔɔ kɛ́. Hɑlɩ pɑ́ kʋlɩ sɩ pɑ yɑkɩ-ɩ pɛɛ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ sɔɔsɩ-ɩ ɑpɑlʋtʋ.

7 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tɔ Ahimelɛkɩ pǝyɑlʋ Apiyɑtɑɑ wei ɩ kɛ́ kɔtʋlʋ tɔ sɩ: Kɔnɑ-m kɔtǝlɑɑ toko wei pɑ pɔɔsǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ tɔm tɔ.

Apiyɑtɑɑ ponɑ-ɩ, 8 ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ Tɑcɑɑ sɩ: Ye mɑ tǝŋɑ kolontunɑɑ mpɛ mɑɑ hiki-wɛ? Tɑcɑɑ sɩ: Tɔɣɔnɩ-wɛ n kɑ́ hiki-wɛ nɑ ń wɑɑsɩ yǝlɑɑ mpɛ.

9 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ nɑsǝtoso (600) pɑ́ tʋ pɑ wɑɑlɩ. Pɑ tɑlɑ Pesɔɔ lɔɔʋ 10 ɩlɛnɑ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ (200) sɑɑlɩ tǝnɑ. Mpi tɔ, pɑ sulɑ kɑʋ. Pǝ kɑɑsɑ nɑsǝlɛ (400), ɩlɛnɑ pɛlɛ nɑ Tɑfiiti pɑ́ tʋɣʋtɩ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sulɑ Icipiti tʋ nɔɣɔlʋ, nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Tɑfiiti kiŋ nɑ pɑ́ hɑ-ɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm. 12 Pɑ hɑ-ɩ tɔtɔɣɔ fiki pee kʋwʋlɛɛ pɑɣɑlɛ, nɑ lɛsɛŋ kʋwʋlʋ pɑɣɑ kɛ nɑɑlɛ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ lɑ́ ɑlɑɑfǝyɑ. Mpi tɔ, kʋyɛɛŋ tooso kɛ ɩ tɑ tɔɣɔ ɩ tɑ nyɔɔ. 13 Ntɛnɑ Tɑfiiti pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Awe tǝnɑ-ŋ nɑ leɣe n lɩɩnɑɑ? Kɛlɛnɑ ɩ́lɛ́ sɩ: Mɑ kɛ́ Icipiti tʋ kɛ́, Amɑleke tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ tɔkǝnɑ-m yomle. Sɑŋɑ tɑɑ kʋyɛɛŋ tooso kɔlɔ pǝ wɩɩkɑɣɑ-m nɑ ɩ́ lɔ-m tɔ. 14 Tɑ wɑtǝnɑ Kǝletɩ nyǝ́mɑ tɛtʋ ilim mpǝtǝŋ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ kɛ́ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ Kɑlɛpʋ tɛtʋ, nɑ tǝ́ sɔ Sikǝlɑkɩ ɩcɑtɛ. 15 Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: N kɑ ponɑ-m yoolɑɑ mpɛ ɩnɩ pɑ kiŋ nɑ?

Kɛlɛnɑ yom cɔ sɩ: Tuunɑ Ɩsɔ hǝtɛ sɩ n kɑɑ kʋ-m. Pǝyele n kɑɑ cɛlɛ-m mɑ cɑɑ, ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ mɑ́ ponɑ-ŋ pɑ kiŋ.

Tɑfiiti kʋwɑ Amɑleke nyǝ́mɑ

16 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kpɑɣɑ Tɑfiiti nɑ ɩ́ ponɑ-ɩ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Amɑleke nyǝ́mɑ kɛ sɔsɔm kɛ tǝnɑ, nɑ pɑ́ tɔkɩ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ nɑ pɑ́ pɑɑkɩ. Wontu nti pɑɑ lɛɛkɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ tǝ tɔɔ kɛ́ pɑ lɑkɑɣɑ mpʋ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kʋ-wɛɣɛ tɑnɑŋ ŋkʋ. Hɑlǝnɑ tɛʋ kʋfemuɣu tɑɑnɑɣɑ, pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ fiti. Ye pǝ tɑɣɑ ɩfepiyɑ nɑsǝlɛ (400) wei ɩ cɑɣɑ yooyoonɑɑ nɑ ɩ́ se tɔ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɛɛkɑ pɑ tǝnɑ mpɑ Amɑleke nyǝ́mɑ kɑ kpɑwɑ tɔ, nɑ ɩ ɑlɑɑ nɑɑlɛ. 19 Tɑfiiti lɛɛkɑ pɑ piyɑ tǝnɑɣɑ tǝcɛɩcɛɩ, nɑ pɑ wontunɑɑ mpɑ kolontunɑɑ kɑ kuuwɑ tɔ. 20 Nɑ ɩ́ lɛɛkɩ Amɑleke nyǝ́mɑ tɔlɑ tǝnɑ nɑ ɑ tiikilɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Tɑfiiti tɔlɑ ntɔ cǝnɛ.

21 Pɑ kɔmɑ pɑ tɑlɑ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ (200) ŋku kɩɩ kɑwɑ nɑ kʋ́ sɑɑlɩ Pesɔɔ lɔɔʋ nɔɣɔ tɔ, ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ polo-wɛɣɛ sǝŋʋɣʋ, nɑ Tɑfiiti kpǝtǝnɑ-wɛ nɑ ɩ́ sɛɛ-wɛ. 22 Mpʋɣʋlɛ mpɑ pɑɑ tǝŋɑ Tɑfiiti tɔ, pɑ tɑɑ tɛtɛlɑtɑɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ tɔmɑ sɩ: Timpi pɑnɛ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ polo kolontunɑɑ tǝkʋlɛ tɔ, tɑ kɑɑ hɑ-wɛɣɛ mpi tǝ hikɑ tǝnɑ tɔ pǝ tɑɑ pʋlʋ. Amɑ pɑ ɑlɑɑ nɑ pɑ piyɑ tike kɛ pɑɑ kɛlɩ nɑ pɑ́ tɛɛ.

23 Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Apɑlɑɑ mɛ, ɩ́ tɑɑ lɑ mpʋ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ yɑpǝnɑ-tʋ nɑ ɩ́ tʋ́ tɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ tɑ kolontunɑɑ nɑ ɩ́ hɑ-tʋɣʋ pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ. 24 Nɔɣɔlʋ kɑɑ mʋ mǝ tɔm ntɩ.

Ɩlɛ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ mpɑ pɑ polɑ tǝyoole tɔ,

nɑ mpɑ pɑ tɑŋɑ wontu tɔ pɑ́ tɑlɑ wontunɑɑ mpɛɣɛ teitei.

25 Pǝ kpɑɣɑʋ kʋyɑkʋ ŋkʋ nɑ pǝ́ puki tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sʋʋ ḿpʋ́ɣʋ́ lɑpʋ, nɑ pǝ́ pǝsɩ ɩsɩɩ kiiu.

26 Pɑ mǝlɑ Sikǝlɑkɩ, ɩlɛnɑ Tɑfiiti cosi kolontunɑɑ wontu nti pɑ hikɑ mpʋ tɔ tǝ tɑɑ, nɑ ɩ́ hɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ sɩ: Tɑcɑɑ kolontunɑɑ kɛ tǝ lɛɛkɑɑ nɑ tǝ́ cosi nɑ tǝ́ hɑ-mɛ. 27 Mpɑ mpɑ ɩ hɑwɑ tɔɣɔlɛ, Petɛɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ Lɑmɑ nyǝ́mɑ kɛ Nekɛfɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ Yɑtii nyǝ́mɑ, 28 nɑ Alʋwɛɛ nyǝ́mɑ, nɑ Sifimɔtɩ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsǝtemʋwɑ nyǝ́mɑ, 29 nɑ Lɑkɑɑlɩ nɑ Yelɑmeli ɑcɑlɛɛ nyǝ́mɑ nɑ Keni nyǝ́mɑ, 30 nɑ Hoomɑ nyǝ́mɑ nɑ Pɔɔ-Asɑŋ nyǝ́mɑ nɑ Atɑkɩ nɑ Hepǝlɔŋ nyǝ́mɑ, 31 nɑ timpi timpi Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑɑ cɔɔsɑɑ tɔ pǝ nyǝ́mɑnɑɑ.

31

Sɑyuli sǝm

1 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Filiisi nyǝ́mɑ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-wɛ nɑ pɑ́ kʋ-wɛɣɛ Kilipʋwɑ pʋɣʋ tɑɑ. 2 Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ Sɑyuli pɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kʋ ɩ pǝyɑlɑɑ Sonɑtɑŋ nɑ Apinɑtɑpɩ nɑ Mɑlǝkisuwɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wiisinɑ Sɑyuli nɑ pɑ́ yɑɣɑ-ɩ nyǝ́mɑ kɛ teu. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ɩ yoou wontu tɔkʋlʋ sɩ: Kpɛɛ nyɑ́ lɑɣɑtɛ nɑ ń tɛɛsɩ-m. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ Filiisi mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mpɛ pɑ́ kɔɔ pɑ́ tɛɛsɩ-m nɑ pɑ́ pɑɑnɑ-m.

Amɑ sɔɣɔntʋ kpɑ yoou wontu tɔkʋlʋ nɑ ɩ́ kisi. Tǝnɑɣɑlɛ Sɑyuli sikɑ ɩ lɑɣɑtɛ nɑ ɩ́ yele ɩ tɩ nɑ ɩ́ hoti tǝ tɔɔ. 5 Yoou wontu tɔkʋlʋ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ hoti ɩ nyǝntɛ tɔɔ kɛ́ mpʋ tɔtɔ nɑ ɩ́ sɩ.

6 Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ tooso, nɑ ɩ yoou wontu tɔkʋlʋ, nɑ ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ pɑ sǝpǝnɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ Sisilee lɔɔʋ wɑɑlɩ, nɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ tɔ, pɑ nɩɩwɑ sɩ Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ sǝpɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ seeki. Tǝnɑɣɑ pɛlɛ pɑ lɩɩ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ pɑ́ se tɔtɔ. Ɩlɛnɑ Filiisi nyǝ́mɑ polo nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑ.

8 Tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ Filiisi nyǝ́mɑ polo sɩ pɑ kpɑkǝɣɩ sǝtɑɑ wontu. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ mɑɣɑnɑ Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ tooso pɑ sǝpɑ Kilipʋwɑ pʋɣʋ tɑɑ. 9 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɛtɩ Sɑyuli nyʋɣʋ nɑ pɑ́ wɔɣɔsɩ ɩ yoou wontu. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ yɑsɑ tɔm kʋpɑntʋ ntǝɣɩ Filiisi nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ pɑ tɩɩŋ kutuluŋ tɑɑ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɩɩ. 10 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ Sɑyuli wontu kɛ tʋɣʋ Asǝtɑtɩ kutuluɣu tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɑmɑ Sɑyuli mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩcɑtɛ nte pɑ yɑɑ sɩ Pɛtɩ-Seyɑŋ tɔ tǝ koluŋɑ tɔɔ.

11 Wɑɑtʋ wei Yɑpɛɛsɩ nyǝ́mɑ nɩɩwɑ ɩsǝnɑ Filiisi nyǝ́mɑ lɑpɑ Sɑyuli tɔ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlɑɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ kotɑɑ, nɑ pɑ́ tɔ ɑhoo tǝnɑ nɑ pɑ́ polo Pɛtɩ-Seyɑŋ nɑ pɑ́ lǝsɩ Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ, nɑ pɑ́ ponɑ-wɛɣɛ Yɑpɛɛsɩ nɑ pɑ́ wɔ-wɛɣɛ kɔkɔ. 13 Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ pɑ mʋwɑ nɑ pɑ́ pi tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɛɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hɔkɔ nɔɔsɩ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

ɑ 13:1 pɩɩsɩ: Hepǝlɑ tɑɑ ɩlɛ, lonte tǝnɛ tǝ tɑɑ pɑ tɑ yɔɣɔtɩ pɩɩsɩ

Sɑmiyɛɛlɩ II

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

SAMIYƐƐLƖ

TƆM TAKƎLAƔA NAALƐ NYƎŊKA

Kʋtʋlʋtʋ

Sɑmiyɛɛlɩ tɑkǝlɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɔsɔ tɔm. Ɩnɩ ɩ tɛɛnɑ ɑwulɑɑ tǝnɑɣɑ nyʋɣʋ kʋlʋɣʋ nɑ toŋ. Pɑ kɛɛsɑ tɔtɔɣɔ ɩ ɩcɑntʋ, nɑ ɩsǝnɑ ɩ hotɑ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ tɑɑ tɔ. Ɩ sɔsɔɔntʋ lɛntɩ ntɛ́, ɩ cɛkǝnɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ tǝ tɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ tisi sɩ tǝ fɛɩ teu, nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ kɛ́ suulu, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ wii-ɩ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Sɑmiyɛɛlɩ II tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Tɑfiiti pǝsɑ Yutɑ kpekǝle wulɑʋ, titite 1–4

Tɑfiiti kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔɔ, titite 5–20

Tɑfiiti kɑwulɑɣɑ kɑntǝkɑɣɑ pɩɩsɩ, titite 21–24

1

Tɑfiiti nɩɩ Sɑyuli sǝm

1 Sɑyuli sǝm wɑɑlɩ kɛ́ Tɑfiiti lɩɩnɑ Amɑleke nyǝ́mɑ tǝkʋlɛ nɑ ɩ́ mǝlɩ Sikǝlɑkɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ kʋyɛɛŋ nɑɑlɛ. 2 Kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ wule kɛ nɔɣɔlʋ sewɑ Sɑyuli pɑ tǝsikile nɑ ɩ́ cǝlɑ ɩ wontu nɑ lɑŋwɑkǝllɛ, nɑ ɩ́ pǝlɑ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ. Ɩ tɑlɑ Tɑfiiti, ɩlɛnɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. 3 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti pɔɔsɑ-ɩ sɩ: N lɩɩnɑ le? Ɩlɛnɑ Selu cɔ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝsikile kɛ mɑ sewɑ. 4 Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Heeli-m mpi pǝ lɑpɑ tɔ. Kɛlɛnɑ Selu sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sewɑ pɑ kolontunɑɑ nɑ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ sǝpɑ. Hɑlɩ Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ pɛlɛ pɑ sǝpɑ tɔtɔ. 5 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti pɔɔsɑ ɩfepu wei ɩnɩ ɩ kɔnɑ-ɩ tɔm ntɩ tɔ sɩ: Sɑyuli nɑ Sonɑtɑŋ pɑ sǝpɑ yɑɑ, ɑwe heelɑ-ŋ? 6 Ntɛnɑ ɩfepu ɩnɩ sɩ: Mɑ mɑɣɑnɑ Sɑyuli sǝŋnɑ ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ Kilipʋwɑ pʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nɑ kolontunɑɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ kpɛɣɛtǝnɑ-ɩ. 7 Ɩ pǝsɑ ɩ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ nɑ-m ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ-m nɑ mɑ́ polo. 8 Ntɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-m sɩ: N kɛ́ le tʋ? Mɑ sɩ: Mɑ kɛ́ Amɑleke tʋ. 9 Kɛlɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Pɑɑ nɑ mɑ tɔŋnɑ feesuɣu tɔ kɔɔ ń tɛɛsɩ-m. Mɑ ɩsɛntɔɔ tɔŋnɑ piluɣu kɛ́. 10 Tɔʋ, tɑ cɑɑ, mɑ nɑwɑ sɩ pɑɑ mɑ yelɑ-ɩ ɩ kɑɑ lɑ weesuɣu, ɩlɛnɑ mɑɑ kʋ-ɩ. Kɛnɑ mɑ́ wɔɣɔsɩ ɩ ntenuɣu nɑ ɩ kpɑlɑɣɑ nɑ mɑ́ kɔnɑ-ŋ.

11 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑfiiti kpɑ ɩ tɔɔ wontu kʋsusuutu nɑ ɩ́ cǝlǝnɑ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ lɑ mpʋ tɔtɔ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ wii Sɑyuli nɑ Sonɑtɑŋ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɣɑ pɑ lǝyɑɣɑ nɑ pɑ́ hɔkɔ nɔɔsɩ hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. 13 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti tɑsɑ ɩfepu wei ɩ kɔnɑ-ɩ tɔm ntɩ tɔɣɔ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Nyɑ́ sɩ n kɛ́ le tʋ yee? Ɩ́lɛ́ sɩ: Mɑ cɑɑ kɛ́ Amɑleke tʋ kɛ́ nɑ ɩ́ cɑɣɑ cɑɣɑlǝtʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ. 14 Kɛlɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ń mɑ kɑŋkɑntɛ nɑ ń kʋ́ Ɩsɔ kʋlǝsʋ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɑɑ ɩ yǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Kʋ Amɑleke tʋ ɩnɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ kʋlɩ nɑ ɩ́ kʋ-ɩ. 16 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti sɩ: Nyɑ́ sǝm ɩ́ wɛɛ nyɑ́ tɔm. Mpi tɔ, nyɑ́ nɔɣɔ pɛɛtǝnɑ-ŋ, timpi n yɔɣɔtɑɑ sɩ n kʋ́ Tɑcɑɑ kʋlǝsʋ tɔ.

Tɑfiiti wiiki Sɑyuli nɑ Sonɑtɑŋ pɑ sǝm

17-18 Lǝyɑɣɑ wulɑ nnɑ Tɑfiiti wiiwɑ Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ pɑ tɔɔ nɑ pɑ́ ŋmɑɑ-yɛɣɛ Siɣisuɣu Tǝŋlʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ. Tɑfiiti cɑɑkɩ sɩ pɑɑ Yutɑ tʋ wei ɩ́ nyɩ-yɛ.

19 Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kpisɑ nɑntʋ kɛ pulɑsɩ tɑɑ.

Hɑlɩ ɑkɑnɑɑ tɑɑ ɑkɑnɑɑ hotinɑ ntɛ́.

20 Ɩ́ tɑɑ heeli-tǝɣɩ Kɑtɩ nyǝ́mɑ.

Pǝyele ɩ́ tɑɑ yɔɣɔtɩ-tǝɣɩ Asǝkɑlɔŋ mpɑɑŋ tɑɑ.

Pǝ fɛɩ sɩ Filiisi mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ ɑlɑɑ nɑ pɑ pɛɛlɑɑ

ɩ́ ŋmɑɑlǝnɑ-tɩ.

21 Kilipʋwɑ pulɑsɩ kɑɑ tɑsɑ ɩhunte kɛ nɑʋ.

Pǝyele sɩ kɑɑ nɑ tɛʋ tɔtɔ.

Sɩ tɛtʋ tǝnɑ ɩ́ sɩ.

Tǝnɑɣɑ ɑkɑnɑɑ kpɑlǝŋ wɑkǝlɑɑ.

Pɑ kɑɑ tɑsɑ Sɑyuli kpɑlʋɣʋ kɛ nim sɑlʋɣʋ.

22 Sonɑtɑŋ ɩɩ tɔɔkɩ nyǝmlɛ nɑ ɩ́ tii ɑtɛ.

Pǝyele Sɑyuli nɑ́ɑ́ kpɛɛkɩ lɑɣɑtɛ nɑ tǝ́ mǝlɩ yem.

Pɑ kʋwɑ kolontunɑɑ tuutuumɑ kɛ́.

23 Sɑyuli nɑ Sonɑtɑŋ pɑ luuŋ kɑ sʋʋ tǝmɑɣɑ.

Pɑ kpɛntɑ kʋlʋm kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ pɑ sǝm.

Pɑ lɔŋlɔŋ lɑpʋ tɛɛ ŋmɑkǝlɛ.

Pǝyele pɑ kǝlɑ tɔɣɔlɑsɩ kɛ toŋ.

24 Ɩsɛɣɛlɩ ɑlɑɑ mɛ, ɩ́ wii Sɑyuli.

Ɩnɩ ɩ suukɑɣɑnɑ-mɛɣɛ wontu kʋpɑntʋ,

nɑ ɩ tʋɣɩ mǝ tɔɔ kɛ́ kɑcɔkɑ nyǝmnɑɑ.

25 Akɑnɑɑ tɑɑ ɑkɑnɑɑ hotɑ tǝyoole.

Sonɑtɑŋ kpisɑ tɔnʋɣʋ kɛ pulɑsɩ tɑɑ.

26 Mɑ ceu Sonɑtɑŋ, nyɑ́ sǝm tɔm wɩɩ-m kɛ́.

N kɑ sɔɔlɑ-m kɛ́ nɑ pǝ kǝlɩ ɩsɩɩ ɑlʋ,

nɑ n hɛɛsǝɣɩ mɑ lɑŋlɛ.

27 Yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ sǝpɑ.

Akɑnɑɑ lepɑ yem.

2

Pɑ kpɑ Tɑfiiti kɛ Yutɑ wulɑʋ kɛ Hepǝlɔŋ

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑfiiti pɔɔsɑ Tɑcɑɑ sɩ: Mɑ́ mǝlɩ Yutɑ? Tɑcɑɑ sɩ: Ɛɛ, mǝlɩ. Nɑ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ kɛ́ mɑɑ cɑɣɑ? Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Polo Hepǝlɔŋ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kpɑɣɑ ɩ ɑlɑɑ nɑɑlɛ, Sisilee tʋ Ahinowɑm nɑ Kɑmɛɛlɩ tʋ Apikɑɑlɩ wei ɩ kɛ́ Nɑpɑɑlɩ leelu tɔ nɑ ɩ́ kpɛŋnɑ. 3 Nɑ ɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ kiŋ tɔ, nɑ pɑ ɑlɑɑ nɑ pɑ piyɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ cɑɣɑ Hepǝlɔŋ. 4 Ɩlɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ polo nɑ pɑ́ kpɑ Tɑfiiti kɛ wulɑʋ kɛ Yutɑ tɑɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ Tɑfiiti sɩ Yɑpɛɛsɩ Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ pimnɑ Sɑyuli. 5-6 Ntɛnɑ ɩ́ tili sɩ pɑ́ heeli-wɛ sɩ: Tɑcɑɑ ɩ́ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ fɛlɩ-mɛɣɛ timpi ɩ́ pimɑ mǝ cɑɑ Sɑyuli tɔ. Ɩlɛ mɑɑ sɔɔsɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ lɑpʋ. 7 Mpʋ tɔ, Yɑpɛɛsɩ nyǝ́mɑ ɩ́ kɑɑsɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ. Mpi tɔ, mǝ cɑɑ Sɑyuli sǝpɑ tɔ mɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩɩ ɩ lonte kɛ Yutɑ tɑɑ.

Pɑ kpɑ Ɩsǝpɑɑlɩ kɛ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɔɔ

8 Amɑ Nɛɛ pǝyɑlʋ Apǝnɛɛ wei ɩ kɛ́ Sɑyuli yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ tɔ ɩ seenɑ Sɑyuli pǝyɑlʋ Ɩsǝpɑɑlɩ nɑ ɩ́ ponɑ-ɩ Mɑhɑnɑyim, 9 nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ wulɑʋ kɛ Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ nɑ Asɛɛ nyǝ́mɑ nɑ Sisilee nyǝ́mɑ nɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ tɔɔ. Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ wulɑʋ kɛ ɩ́ kpɑ-ɩ. 10 Wɑɑtʋ wei pɑ kpɑ Ɩsǝpɑɑlɩ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ tɔ ɩ pɩɩsɩ kɑ wɛ nɩɩlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ nɑɑlɛ. Yutɑ kpekǝle nyǝ́mɑ tike kɑ wɛnnɑ Tɑfiiti wɑɑlɩ. 11 Pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtoso tǝcu kɛ Tɑfiiti tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yutɑ kpekǝle nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ Hepǝlɔŋ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ yoou kɛ Kɑpɑwɔŋ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nɛɛ pǝyɑlʋ Apǝnɛɛ nɑ Ɩsǝpɑɑlɩ pɑ yǝlɑɑ lɩɩ timpi pɑ yɑɑ sɩ Mɑhɑnɑyim tɔ nɑ pɑ́ polo Kɑpɑwɔŋ nyǝ́mɑ tɔɔ. 13 Mpʋɣʋlɛ Seluyɑ pǝyɑlʋ Sowɑpɩ nɑ Tɑfiiti yǝlɑɑ pɑ tʋ mpɑɑʋ, nɑ pɑ́ polo pɑ́ suli Kɑpɑwɔŋ lɩɩlɛ nɔɣɔ, lɛlɑɑ nɑ kʋteŋ kʋnɛ lɛlɑɑ nɑ kʋnɛ. 14 Ntɛnɑ Apǝnɛɛ tɔ Sowɑpɩ sɩ: Tɑ ɩfepiyɑ tɑɑ nɑpǝlɩ pɑ́ suli nɑ pɑ́ yoo nɑ tǝ́ nyǝnɩ. Sowɑpɩ sɩ: Ɛɛ, pɑ́ polo.

15 Ɩlɛnɑ Pɛncɑmɛɛ ɩfepiyɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ lɩɩ Ɩsǝpɑɑlɩ yǝlɑɑ tɑɑ, nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ Tɑfiiti nyǝ́mɑ tɑɑ. 16 Ɩlɛnɑ pɑ́ suli nɑɑlɛ nɑɑlɛ nɑ pɑɑ ɑwe tɔkɩ ɩ tɔɣɔntǝlɛ nyʋɣʋ nɑ pɑ́ sɔ tǝmɑ kɔŋkɔmǝŋ tɑɑ kɛ́ lɑɣɑlɛɛ nɑ pɑ́ hoti nɑ pɑ́ sɩ. Mpʋɣʋlɛ pɑ hɑ Kɑpɑwɔŋ cɔlɔ tǝnɛ ɩnǝɣɩ hǝtɛ sɩ: Lɑɣɑlɛɛ kʋsɛŋtɛɛ tɛ́.

17 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɑcufu tiiwɑ nɑ hɑlɩ Tɑfiiti yǝlɑɑ kʋ Apǝnɛɛ pɑ yǝlɑɑ kɛ teu. 18 Sowɑpɩ nɑ ɩ newɑɑ Apǝsɑyi nɑ Asɑyɛɛlɩ pɑɑ wɛ pɑ tǝnɑ, nɑ Asɑyɛɛlɩ kɑ pǝsɑ sewɑ kɛ́ ɩsɩɩ nɑm. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tʋ Apǝnɛɛ wɑɑlɩ sɩ ɩ kʋɣɩ-ɩ. 20 Ntɛnɑ Apǝnɛɛ pǝsɩ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Asɑyɛɛlɩ tɔɣɔnǝɣǝnɑ-m mpʋ? Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Ɛɛ, mɑɣɑ. 21 Mpʋɣʋlɛ Apǝnɛɛ sɩ: Tʋ́ nyɑ́ ntɔɣɔŋ yɑɑ nyɑ́ mpǝtǝŋ tɔɔ ɩfepiyɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ wɑɑlɩ nɑ ń kpɑ-ɩ nɑ ń lɛɛkɩ ɩ wontu.

Amɑ Asɑyɛɛlɩ tɑ tisi mpʋ. 22 Ɩlɛnɑ Apǝnɛɛ tɑsɑ-ɩ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Mǝlɩ mɑ wɑɑlɩ yoo. Tɔfɔ, ye mɑ kʋ-ŋ mɑɑ heeli nyɑ́ tɑɑlʋ Sowɑpɩ suwe?

23 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ Asɑyɛɛlɩ tɑ nɩɩ. Tǝnɑɣɑlɛ Apǝnɛɛ culɑ-ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ ɩ lotu tɑɑ, nɑ wɑɑlɩ tɔɔ nɑ kɑ́ lɩɩ nɑ ɩ́ sɩ́ kpɑkpɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɑlɑ Asɑyɛɛlɩ tǝsǝtɛ tǝnɑ tɔ pɑ sǝŋɑɑ.

24 Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ nɑ Apǝsɑyi pɑ́ tʋ́ Apǝnɛɛ wɑɑlɩ, pǝ kɔmɑ ɩsɩɩ ilim tʋɣɩ ɩlɛ pɑ tɑlɑ Kipeyɑ-Ammɑ tontoŋle nte tǝ wɛ Kiyɑ ɩsɛntɑɑ kɛ Kɑpɑwɔŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ mpɑɑʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 25 Mpʋɣʋlɛ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ tɑsɑ kotuɣu kɛ Apǝnɛɛ kiŋ kɛ pulɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ nyʋɣʋ tɑɑ. 26 Ntɛnɑ Apǝnɛɛ kpɛɛsɩ Sowɑpɩ sɩ: Kʋɣʋ kɑɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ mpʋ? N tɑ nyɩ tɑɑ sɩ pǝ kɑɑ tɛɛsǝnɑ kʋpɑntʋ? Heeli nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ lɔŋ sɩ pɑ́ yele pɑ tɛɛtʋnɑɑ kʋɣʋ kɛ mpʋ. 27 Kɛlɛnɑ Sowɑpɩ tuunɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Ye n tɑɑ yɔɣɔtɩ ɩsǝntɔ, yǝlɑɑ kɑ tɔɣɔnɑ-mɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ pǝ fe.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ hʋlɑ tutuɣu nɑ yoolɑɑ sǝŋ nɑ pɑ́ yele Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɔɣɔnʋɣʋ nɑ yoonɑʋ. 29 Ɩlɛnɑ Apǝnɛɛ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ́ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ ɑhoo tǝnɑɣɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ nɑ pɑ́ fɑɣɑnɑ Pitǝlɔŋ tɑɑ hɑlǝnɑ pɑ́ tɑlɑ Mɑhɑnɑyim. 30 Sowɑpɩ lɩɩnɑ Apǝnɛɛ tǝtɔɣɔnlɛ nɑ ɩ́ kɑlɑ yoolɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ yǝlɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ hiu fɛɩ Tɑfiiti yǝlɑɑ tɑɑ nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Asɑyɛɛlɩ. 31 Amɑ Tɑfiiti nyǝ́mɑ kɑ kʋwɑ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso (360) kɛ Pɛncɑmɛɛ nɑ Apǝnɛɛ pɑ yoolɑɑ tɑɑ. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ-wɛ pɑ kpɑɣɑ Asɑyɛɛlɩ nɑ pɑ́ pimi-ɩ ɩ cɑɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Pɛtǝlɛhɛm. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ ɑhoo tǝnɑ, pǝ kɔmɑ ɩsɩɩ pǝ nyɑɑlǝɣɩ ɩlɛ pɑ tɑlɑ Hepǝlɔŋ.

3

1 Tɑfiiti yǝlɑɑ nɑ Sɑyuli nyǝ́mɑ pɑ yoou tɑɑŋɑ sɔsɔm kɛ́, nɑ Tɑfiiti nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ toŋ sɔɔsǝɣɩ nɑ Sɑyuli yǝlɑɑ toŋ nɑ́ɑ́ sǝkɩ.

Tɑfiiti piyɑ nsi ɩ lʋlɑ Hepǝlɔŋ tɔ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 3:1-4)

2 Piyɑ mpɑ Tɑfiiti ɑlɑɑ lʋlɑ-ɩ Hepǝlɔŋ tɑɑ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ, pɑ yɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ sɩ Amǝnɔŋ ɩ too kɛlɛ Tɑfiiti ɑlʋ Sisilee nyǝŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Ahinowɑm tɔ. 3 Nɑɑlɛ nyǝŋ sɩ Kiliyɑpɩ, ɩ́lɛ́ ɩ too kɛlɛ Kɑmɛɛlɩ tʋ Nɑpɑɑlɩ leelu Apikɑɑlɩ. Tooso nyǝŋ sɩ Apǝsɑlɔm, ɩ́lɛ́ ɩ too kɛlɛ Kesuli wulɑʋ Tɑlǝmɑyi pɛɛlɔ Mɑɑkɑ. 4 Liɣiti nyǝŋ sɩ Atoniyɑ, ɩ́lɛ́ ɩ too kɛlɛ Hɑkiti. Kɑkpɑsɩ nyǝŋ sɩ Sefɑtiyɑ, ɩ́lɛ́ ɩ too kɛlɛ Apitɑlɩ. 5 Nɑɑtoso nyǝŋ sɩ Ɩtǝleyɑm, ɩ́lɛ́ ɩ too kɛlɛ Ɩkǝlɑ. Ɩ piyɑ nsi ɩ lʋlɑ Hepǝlɔŋ tɔɣɔlɛ.

Pǝ yoosɑ Apǝnɛɛ nɑ Ɩsǝpɑɑlɩ

6 Tɑfiiti yǝlɑɑ nɑ Sɑyuli nyǝ́mɑ pɑ yoou tɑɑ kɛ́ Apǝnɛɛ nɑ́ tɑɣɑnɑ ɩ tǝɣɩ teu kɛ Sɑyuli tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsǝpɑɑlɩ kɑlǝnɑ Apǝnɛɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n sʋʋnɑ Ayɑ pɛɛlɔ Lisipɑ wei mɑ cɑɑ Sɑyuli kɑ kpɑɣɑɑ tɔ?

8 Tǝnɑɣɑlɛ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ Apǝnɛɛ kɛ sɔsɔm nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ tɑ kɛ mǝnɑɑfiki tʋ sɩ mɑ lɩɩkɩ Sɑyuli yǝlɑɑ wɑɑlɩ se. Mɑ tɔŋnɑ kʋpɑntʋ lɑpʋ kɛ nyɑ́ cɑɑ Sɑyuli nyǝ́mɑ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ. Mɑ tɑ tʋ-ŋ Tɑfiiti niŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ sɑŋɑ ń kɑlǝɣǝnɑ-m sɩ mɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɑlʋ tɔm tɑɑ. 9-10 Mɑ tuukinɑ Ɩsɔ sɩ ɩsɩɩ mɑ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Tɑfiiti nɑ tuunɑʋ sɩ ɩ kɑ́ cɛlɛ-ɩ Sɑyuli kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ pǝ wulɑʋ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Tɑŋ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ Pɛɛsepɑ tɔ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ Ɩsɔ ɩ́ kʋ-m.

11 Ɩsǝpɑɑlɩ tɑ cɔ Apǝnɛɛ kɛ pɑɑ tɔmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. Mpi tɔ, ɩ nyɑŋɑɣɑnɑ-ɩ kɛ́.

Apǝnɛɛ tǝŋʋɣʋ kɛ Tɑfiiti

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝnɛɛ tilɑɑ nɑ pɑ heeli Tɑfiiti sɩ: Nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ pǝ tʋ tɛtʋ. Mpʋ tɔ, tǝ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ. Mɑɑ sǝnɑ-ŋ nɑ tǝ́ kɛɛsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɛ nɑ nyɑ́ tɔɔ. 13 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti sɩ: Pǝ wɛ teu, mɑ nɑ-ŋ tɩɩ pɛɛlɩ nɔɣɔ yɑɑ. Amɑ kʋlʋmtʋ kɛ́ sɩ ye n tɑ kɔnɑ mɑ ɑlʋ Mikɑɑlɩ n kɑɑ keesi mɑ ɩsǝlɛ tɑɑ kɛ́. 14 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tili nɑ pɑ́ heeli Ɩsǝpɑɑlɩ sɩ ɩ́ cɛlɛ-ɩ ɩ ɑlʋ Mikɑɑlɩ wei ɩ tɔɔ ɩ suu Filiisi nyǝ́mɑ hǝnnɔɔsɩ nɩɩnʋwɑ (100) tɔ. 15 Ntɛnɑ Ɩsǝpɑɑlɩ tili nɑ pɑ́ mʋ ɑlʋ kɛ ɩ pɑɑlʋ Lɑyisi pǝyɑlʋ Pɑtiyɛɛlɩ kiŋ. 16 Nɑ ɩ pɑɑlʋ tǝŋǝɣɩ ɩ ɑlʋ wɑɑlɩ nɑ wulɑ, hɑlǝnɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Pɑhulim tɔ. Kɛlɛnɑ Apǝnɛɛ tɔɣɔnɩ-ɩ sɩ: Polo ń mǝlɩ. Ɩ́lɛnɑ ɩ́ mǝlɩ.

17 Mpʋɣʋlɛ Apǝnɛɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Hɑtoo lɔŋ Tɑfiiti kɛ ɩ́ cɑɑkɑɣɑ sɩ ɩ́ kpɑ mǝ wulɑʋ, 18 pǝ tɑlɑ ɩ kpɑʋ ntɛ́. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti niŋ kɛ mɑɑ fitinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɑ kolontunɑɑ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ.

19 Ɩlɛnɑ Apǝnɛɛ heeli-tǝɣɩ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ Tɑfiiti kɛ nti nti Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ kpekǝle tǝnɑ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ tɔ. 20 Apǝnɛɛ tɑlɑ Tɑfiiti tɛ tɔ nɑ yǝlɑɑ hiu kɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ mʋʋllɛ kɛ teu. 21 Mpʋɣʋlɛ Apǝnɛɛ tɔmɑ Tɑfiiti sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, mɑɑ polo nɑ mɑ́ kpeɣeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ mɑ́ kɔnɑ nɑ nyɑ́ nɑ-wɛ ɩ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ, ɩlɛnɑ ń tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ tɛtʋ tǝnɑ tɔɔ ɩsɩɩ n cɑɑkɩ tɔ.

Ɩlɛnɑ Tɑfiiti cɛ Apǝnɛɛ nɑ ɩ kpeenɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Sowɑpɩ kʋwɑ Apǝnɛɛ

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ nɑ Tɑfiiti yoolɑɑ pɑ lɩɩnɑ kʋlɩɩʋ nɑ pɑ́ kuuwɑ kolontunɑɑ wontu kɛ sɔsɔm. Ɩlɛ pɑ tɑ mɑɣɑnɑ Apǝnɛɛ kɛ Hepǝlɔŋ. Tɑfiiti tɛmɑ-ɩ yeluɣu nɑ ɩ́ tɛɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. 23 Sowɑpɩ nɑ yoolɑɑ pɑ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ tɑɣɑsɩ-ɩ sɩ: Apǝnɛɛ kɔmɑ wulɑʋ kiŋ nɑ wulɑʋ yele-ɩ nɑ ɩ́ kpenɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. 24 Kɛlɛnɑ Sowɑpɩ polo wulɑʋ kiŋ nɑ ɩ́ pɔɔsǝɣɩ-ɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, Apǝnɛɛ kɔmɑ nyɑ́ kiŋ nɑ ń yele-ɩ nɑ ɩ́ kpe yɑɑ? 25 Anɩ n nyǝ́mɑ ɩ tɔɔ, ɩ kɔmɑ-ŋ feŋuɣu kɛ́ sɩ ɩ nyǝŋ nyɑ́ lɑɣɑtʋ nɑ pǝ tǝnɑ mpi n lɑkɩ tɔ.

26 Sowɑpɩ lɩɩ Tɑfiiti tɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ tili Apǝnɛɛ wɑɑlɩ kɛ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ hiki-ɩ Silɑ lɔkɔ kiŋ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ-ɩ, Tɑfiiti nɑ́ tɑ́ nyɩ pǝ tɑɑ pʋlʋ. 27 Apǝnɛɛ tɑlɑɑ ɩlɛnɑ Sowɑpɩ hɔmɩ-ɩ nɑ ɩ́ lɩɩnɑ kpeeŋɑ ɩsɩɩ ɩ wɛlǝtǝɣɩ-ɩ tɔm, nɑ ɩ́ sɔ ɩ lotu tɑɑ kɛ́ sǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ sɩ. Ɩ lɛɛtɑ-ɩ kʋɣʋ mpi ɩ kɑ kʋ ɩ neu Asɑyɛɛlɩ tɔɣɔlɛ.

28 Tɑfiiti nɩɩ-tɩ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ nyǝ́mɑ sɩ Nɛɛ pǝyɑlʋ Apǝnɛɛ sǝm tɔm fɛɩ mɑ́ nɑ mɑ kɑwulɑɣɑ tɑ́ tɔɔ tɔtɔ. 29 Ɩ sǝm tɔm ɩ́ wɛɛ Sowɑpɩ nɑ ɩ cɑɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ pɑ tɔm. Pǝ tɔɔ tɔ Sowɑpɩ lʋlʋɣʋ tɑɑ kɑɑ lɑŋ cɑsɑɣɑ tʋ, yɑɑ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ, yɑɑ ɩcɑm, yɑɑ wei ɩ sǝpǝnɑ lɑɣɑtɛ tɔ, yɑɑ nyɔɣɔtʋ.

30 Apǝnɛɛ kɑ kʋwɑ Sowɑpɩ nɑ Apǝsɑyi pɑ neu Asɑyɛɛlɩ kɛ Kɑpɑwɔŋ kɛ yoou tɑɑ tɔɣɔ pɛlɛ pɑ lɛɛtɑ-ɩ.

31 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑfiiti tɔmɑ Sowɑpɩ nɑ ɩ wɑɑlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ sɩ: Ɩ́ cǝlɩ mǝ wontu nɑ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ɩ́ suu fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ nɑ ɩ wii Apǝnɛɛ sǝm.

Pɑ pukɑɣɑnɑ-ɩ pim, ɩlɛnɑ Tɑfiiti tǝŋ nɑ ɩ́ polo pǝlɑɑʋ tɔɔ. 32 Pɑ pimɑ Apǝnɛɛ kɛ Hepǝlɔŋ, ɩlɛnɑ wulɑʋ Tɑfiiti tʋlɩ nɔɣɔ nɑ ɩ́ wii ɩ pǝlɑɑʋ tɔɔ tǝkpoo, nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ wii mpʋ tɔtɔ. 33 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ tɑsɑ-ɩ wulɑ sɩ:

Apǝnɛɛ n sǝpɑ mpʋ ɩsɩɩ kʋmɛlɛŋ suwe?

34 Anɩ pɑ tɑ hɔkɔ nyɑ́ niŋ kɛ ŋmɩɩsɩ.

Pǝyele pɑ tɑ hɔkɔ nyɑ́ nɔɔhɛɛ kɛ ɑlukpɑlɑ.

Pǝ́cɔ́ n hotɑɑ ɩsɩɩ ɩsɑɣɑʋ.

Mpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ tǝnɑ tɑsɑ-ɩ wulɑ 35 nɑ pɑ́ ponɑ Tɑfiiti kɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ ilim tɑɑ. Tǝnɑɣɑlɛ Tɑfiiti tuuwɑ sɩ: Ye mɑ tǝŋɑ pʋlʋ nɑ ilim tɑ tʋtɑ Ɩsɔ ɩ́ kʋ-m.

36 Yǝlɑɑ nɩɩ wulɑʋ kʋlɑpʋtʋ ntɩ ɩlɛnɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ-tɩ. 37 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ cɛkǝnɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ sɩ pǝ tɑɣɑ wulɑʋ yelinɑ nɑ pɑ́ kʋ́ Apǝnɛɛ. 38 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti heelɑ yǝlɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yoolɑɑ wulɑʋ sɔsɔ hotinɑ sɑŋɑ ɩsǝntɔ. 39 Pɑɑ nɑ Ɩsɔ lǝsɑ-m sɩ mɑ́ lɑ wulɑʋ tɔ, mɑ kɛ́ ɩcɑm kɛ́, nɑ Seluyɑ pǝyɑlɑɑ mpɛ pɑ kǝlɑ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩsɔ ɩ́ fɛlɩ-wɛ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ.

4

Pɑɑnɑ nɑ Lekɑpii pɑ kʋwɑ Ɩsǝpɑɑlɩ

1 Sɑyuli pǝyɑlʋ Ɩsǝpɑɑlɩ nɩɩwɑ sɩ Apǝnɛɛ sǝpɑ Hepǝlɔŋ, ɩlɛnɑ pǝ́ yɔɔlɩ-ɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ lɑŋɑ pǝsɩ kɑtɑtǝlɑɣɑ.

2 Ɩsǝpɑɑlɩ kɑ wɛnɑ ɩ kʋlɩɩʋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ nɑɑlɛ kɛ́. Pɑ yɑɑ lɛlʋ sɩ Pɑɑnɑ nɑ lɛlʋ sɩ Lekɑpii pɑ cɑɑ kɛlɛ Pɛncɑmɛɛ tʋ Limɔŋ wei ɩ wɛ Pelɔtɩ tɔ. Mpi tɔ, ɩcɑtɛ ntɛ́ pɑ nyǝnɑɣɑ-tɛɣɛ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ nyǝntɛ kɛ́. 3 Pelɔtɩ nyǝ́mɑ kɑ sewɑ nɑ pɑ́ cɔɔsɩ Kitɑyim nɑ pɑ́ pǝsɩ tǝnɑ nyǝ́mɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 4 Sɑyuli pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ kɑ wɛnɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ pɑ yɑɑ-kɛ sɩ Mefipɑɑlɩ. Kʋyɑkʋ ŋku kɑ cɑɑ Sonɑtɑŋ nɑ Sɑyuli pɑ sǝpɑ tɔɣɔ kɑ nʋkʋlʋ seekɑɣɑnɑ-kɛ nɑ kɑ́ hoti kɑ nɔɔhɛɛ tɔɔ nɑ pǝ́ kɑɑnɩ-kɛ́. Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, kɑɑ wɛnɑ pɩɩsɩ kɑkpɑsɩ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lekɑpii nɑ Pɑɑnɑ pɑ polɑ Ɩsǝpɑɑlɩ tǝyɑɣɑ kɛ ilim tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei Ɩsǝpɑɑlɩ nɑ́ hǝntɑɑ sɩ ɩ hɛɛsǝɣɩ tɔ. 6-7 Pɑ kɛɛsǝnɑ ilim hɛkɑ kɛ́ nɑ pɑ́ cɛsɩ nɑ pɑ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ ɩsɩɩ pɑ polɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee kpɑɣɑʋ, nɑ Ɩsǝpɑɑlɩ hǝntɑ nɑŋ tɑɑ nɑ ɩ́ hɛɛsǝɣɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ-ɩ nɑ pɑ́ sɛtɩ ɩ nyʋɣʋ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ-kʋ nɑ pɑ́ fɑɣɑnɑ Yɑɑtɑnɩ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ ɑhoo tǝnɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ponɑ-kʋɣʋ Tɑfiiti kɛ Hepǝlɔŋ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: N nɑɑkɩ nyɑ́ kolontu Sɑyuli wei ɩ pɛɛkɑɣɑ-ŋ kʋɣʋ tɔ ɩ pǝyɑlʋ Ɩsǝpɑɑlɩ nyʋɣʋ ntɔ? Hɑɩ, tɑ cɑɑ wulɑʋ, Ɩsɔ lɛɛtǝɣǝnɑ Sɑyuli nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ nyɑ́ nɔɣɔ. 9 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti cɔwɑ sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ wei ɩ yɑpɑ-m ɑsolɑ ɑnɩ ɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔ sɩ, 10 yʋlʋ wei ɩ kɑ kɔmɑ nɑ ɩ́ heeli-m Sɑyuli sǝm, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ mɑɣɑsǝɣɩ ɩ tɑɑ sɩ mɑ lɑŋlɛ kɑ́ hɛɛnɑ-tɩ tɔ, mɑ yelɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. Mɑ sɩ ɩ tɔm heeluɣu kɑsǝyɑɣɑ ntɛ́. 11 Hɑlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ ɑsɑɣɑɑ kɑ polo nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ yʋlʋ kɛ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩ tǝhǝntǝlɛ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ tulum nɑ? Ɩsǝnɑɣɑ pɩɩ lɑ nɑ mɑ́ kɑɑ lɛɛtɩ-wɛ nɑ mɑ́ kpiisi-wɛɣɛ tɛtʋ tɔɔ?

12 Ntɛnɑ Tɑfiiti tɔ ɩ yǝlɑɑ sɩ: Ɩ́ kʋ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sɛtɩ pɑ niŋ nɑ pɑ nɔɔhɛɛ nɑ pɑ́ pusi-wɛɣɛ tɩɩŋ tɔɔ kɛ́ Hepǝlɔŋ lɩɩlɛ nɔɣɔ. Nɑ pɑ́ pi Ɩsǝpɑɑlɩ nyʋɣʋ kɛ Apǝnɛɛ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Hepǝlɔŋ.

5

Tɑfiiti pǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ pǝ wulɑʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 11:1-3)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tǝnɑ kotɑ Tɑfiiti kiŋ kɛ Hepǝlɔŋ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑ nɑ-ŋ tɑ cɑlǝm kʋlʋmǝm kɛ́. 2 Pɑɑ hɑtoo wɑɑtʋ wei Sɑyuli kɑ kɛ́ tɑ wulɑʋ tɔ, kʋlʋm nyɑ́ ɩnɩ n pɑɑsɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ. Tɑcɑɑ kɑ tɛmɑ-ŋ heeluɣu kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ń pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ ń lɑ́ pɑ wulɑʋ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ kotɑ Tɑfiiti kiŋ kɛ Hepǝlɔŋ nɑ pɑ́ nɑ-ɩ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ pǝlɩ-ɩ nim nɑ ɩ́ pǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ. 4 Tɑfiiti pɩɩsɩ kɑ wɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ wɑɑtʋ wei pɑ kpɑ-ɩ wulɑʋ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ nɩɩlɛ. 5 Ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Hepǝlɔŋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtoso, nɑ Yosɑlɛm kɛ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ́ kʋkpɛntʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso.

Tɑfiiti lɛɛkɑ Yosɑlɛm

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 11:4-9; 14:1-2)

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Tɑfiiti nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ polɑ Yosɑlɛm kɛ Yepusi nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kɛ́ tɛtʋ nyǝ́mɑ tɔ pɑ yoonɑʋ. Tǝnɑɣɑlɛ pɛlɛ pɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: N kɑɑ pǝsɩ nɑ ń sʋʋ tɑ ɩcɑtɛ tɑɑ. Pɑɑ yʋlʋmɑɑ nɑ kɑɑkɑlɑsɩ pɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɑŋ-mɛ. Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ ɩcɑtɛ wɛ toŋ, Tɑfiiti kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ sʋʋ tǝ tɑɑ. 7 Amɑ Tɑfiiti lɛɛkɑ koloŋɑ sɔsɑɣɑ ɩcɑtɛ nɑ ɩ́ kɑntɑ nɑ pɑ́ hɑ-tɛɣɛ hǝtɛ sɩ Tɑfiiti tɛ.

8 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Tɑfiiti tɔmɑ ɩ yoolɑɑ sɩ: Ye wei ɩ cɑɑ sɩ ɩ́ yoonɑ Yepusi nyǝ́mɑ pʋntʋ ɩ́ tǝŋ lʋm sɩɩlʋɣʋ nɑ ɩ́ kʋ́ mɑ kolontunɑɑ kɑɑkɑlɑsɩ nɑ yʋlʋmɑɑ mpɑ pɑ woŋɑɣɑ-m tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ pǝsɑ ɩtuule sɩ: Kɑɑkɑlɑɣɑ yɑɑ yʋlʋm kɑɑ sʋʋ Tɑfiiti tǝyɑɣɑ tɑɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti lɛɛkɑ koluŋɑ sɔsɑɣɑ ɩcɑtɛ ntɛ́ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝ tɑɑ nɑ ɩ́ hɑ-tɛ sɩ: Tɑfiiti tɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑ́ koluŋɑ nɑ Milo nɑ ɩ́ sɔɔsɩ kutuluŋ nɑ pǝ tɑɑ tɔɔ.

10 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti toŋ sɔɔsǝɣɩ nɑ pǝ́ puki nɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ wɛ ɩ wɑɑlɩ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tiii wulɑʋ Hilɑm ponɑ Tɑfiiti kɛ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ kpoŋkpolonɑɑ kʋpɑmɑ nɑ kɑɑfǝntɑnɑɑ nɑ pɛɛ sɑɑkǝlɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑ́ Tɑfiiti kɛ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ. 12 Tǝnɑɣɑ ɩ cɛkǝnɑɑ sɩ Tɑcɑɑ kpɑ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ. Pǝyele ɩ kʋsɑ ɩ kɑwulɑɣɑ nyʋɣʋ kɛ ɩ kɑ sɔɔlɑ ɩ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ pǝ tɔɔ.

Tɑfiiti piyɑ mpɑ ɩ lʋlɑ Yosɑlɛm tɔ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 3:5-9; 14:3-7)

13 Tɑfiiti tɑlɑ Yosɑlɛm ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑlɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ lʋlɩ-ɩ piyɑ kɛ tǝnɑ. 14 Pɑ hǝlɑ ntɛ́ Sɑmʋwɑ nɑ Sopɑpɩ nɑ Nɑtɑŋ nɑ Sɑlʋmɔŋ 15 nɑ Ɩpɑɑlɩ nɑ Ɩlisuwɑ nɑ Nefɛkɩ nɑ Yɑfiyɑ 16 nɑ Ɩlisɑmɑ nɑ Ɩliyɑtɑ nɑ Ɩlifɛlɛtɩ.

Tɑfiiti kǝlʋɣʋ kɛ Filiisi nyǝ́mɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 14:8-16)

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ nɩɩwɑ sɩ pɑ kpɑ Tɑfiiti kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ tǝnɑɣɑ ɩ wɑɑlɩ. Tɑfiiti nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ koloŋɑ ɩcɑtɛ tɑɑ. 18 Filiisi nyǝ́mɑ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ wɑtɩ Lefɑyim tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. 19 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti pɔɔsɩ Tɑcɑɑ sɩ: Mɑ́ polo Filiisi nyǝ́mɑ wɑɑlɩ? N kɑ́ tʋ-wɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ? Tɑcɑɑ sɩ: Ɛɛ, polo, mɑɑ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti polɑ Filiisi nyǝ́mɑ kiŋ kɛ timpi pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑlɩ-Pelɑsim tɔ nɑ ɩ́ kʋ-wɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ hɛɛ-m mpɑɑʋ kɛ mɑ kolontunɑɑ cɑŋɑ tɑɑ ɩsɩɩ lʋm fɑkʋɣʋ ɑkʋlɑ sɔsɔɔnɑ tɔ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ hɑ lonte ntɛɣɛ hǝtɛ sɩ Ɩsɔ mpɑɑʋ tǝfɑɣɑlɛ. 21 Filiisi nyǝ́mɑ sewɑ nɑ pɑ yele pɑ tɩɩŋ ɩlɛnɑ Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ kpɑɣɑ nɑ pɑ́ wɔ kɔkɔ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ tɑsɑ wɑtʋɣʋ kɛ Lefɑyim tɛtɛkǝlɛ sɩ pɑ yookinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 23 Tɑfiiti pɔɔsɑ Tɑcɑɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ heeli-ɩ sɩ: Tɑɑ ponɑ pɑ ɩsɛntɑɑ tɔɔ. Cɛ nɑ ń lɩɩnɑ pɑ wɑɑlɩ tɔɔ kɛ́ tuluŋɑ kɛ tɩɩŋ tɑɑlɛ ɩsɛntɑɑ. 24 Ye n kɔmɑ nɑ ń nɩɩ yǝlɑɑ nɔɔhɛɛ kɛ tɩɩŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ ɩsɩɩ yoolɑɑ nɔɔhɛɛ, ɩlɛ n tii pɑ tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ tɛɛnɑ-ŋ nɔɣɔ sɩ ɩ yookinɑ Filiisi nyǝ́mɑ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti lɑpɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heelɑ-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ kʋ́ ɩ kolontunɑɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Kepɑ tɔ hɑlǝnɑ Kesɛɛ.

6

Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ ponɑʋ kɛ Yosɑlɛm

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 13:4-14)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ kpeɣeluɣu kɛ yǝlɑɑ ɩsɩɩ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (30000). 2 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ timpi pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑlɑ tɔɣɔ Yutɑ sɩ pɑ kpɑkǝɣɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ. Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ tǝnnɑ ɑtɑkɑɑ ɩnɩ nɑ ɩ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ tɔɔ. 3-4 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ Apinɑtɑpɩ tɛɣɛ pulɑɣɑ tɔɔ nɑ pɑ́ tʋ-ɩ kɛɛkɛ kʋfɑlʋ tɑɑ, nɑ Apinɑtɑpɩ pǝyɑlɑɑ Ahiyo kɛ lɔlɔ nɑ Yusɑ kɛ kɔŋkɔŋ tɔɔ nɑ pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ-ɩ. 5 Nɑ pɑ́ mɑkɩ wontu nɑ hǝsɩ nɑ Tɑfiiti nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ́ pɑɑkɩ. 6 Pɑ tɑlɑ tǝfɑllɛ nte tǝ wɛ timpi pɑ yɑɑ sɩ Nɑkɔŋ tɔ, ɩlɛnɑ nɑɑŋ kpilisi kɛɛkɛ nɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɑŋ hotuɣu nɑ Yusɑ temi-ɩ. 7 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ mʋ-ɩ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ kʋ-ɩ tǝnɑɣɑ ɑtɑkɑɑ kite kɛ mpi pǝ tɔɔ ɩ tɑ nyɑnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tokinɑʋ tɔ.

8 Amɑ Tɑfiiti lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ Yusɑ kʋɣʋ mpɩ, nɑ pɑ́ hɑ lonte ntɛɣɛ hǝtɛ sɩ Yusɑ tǝkʋlɛ. Nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔɣɔntʋ kpɑ wulɑʋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ye mpʋ mɑɑ pǝsɩ mɑ ponɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ mɑ tɛɣɛlɛ?

10 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti kisi Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ ponɑʋ kɛ ɩ tɛ nɑ ɩ́ ponɑ-ɩ Kɑtɩ tʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Opɛtɩ-Ɩtɔm tɔ ɩ tɛ. 11 Nɑ ɑtɑkɑɑ cɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛɣɛ ɩsɔtʋnɑɑ tooso. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ nɑ́ɑ́ kooli ɩ́lɛ́ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ kʋpɑntʋ.

Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ ponɑʋ kɛ Yosɑlɛm

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 15:25–16:3)

12 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑsɩ Tɑfiiti sɩ Tɑcɑɑ koolɑ Opɛtɩ-Ɩtɔm nɑ ɩ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ kʋpɑntʋ kɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔɔ. Ntɛnɑ wulɑʋ polo Opɛtɩ-Ɩtɔm tɛ nɑ ɩ kpɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ pɑ́ ponɑ ɩ tɛ nɑ ɑŋmɑɑlɑ. 13 Atɑkɑɑ sǝɣǝllɑɑ ɩ́ kpɛsɑ nɔɔhɛɛ nɑɑtoso nɑ ɑlɑɑfǝyɑ, ɩlɛ kɔtǝlɑɑ lɑ nɑʋ nɑ nɑʋle nim nyǝntɛ kɛ kɔtɑɣɑ. 14 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti fɛlɩ pɑɑlɛ kɛ teu kɛ ɑtɑkɑɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ suuwɑ kɔtǝlɑɑ toko tike. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ ponɑ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ kɛ Yosɑlɛm nɑ ɑkɑntɛɛ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑkiisɑsɩ.

16 Pɑ tɔŋnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ sʋʋnɑʋ kɛ wulɑʋ ɩcɑtɛ tɑɑ, ɩlɛ Tɑfiiti ɑlʋ Mikɑɑlɩ Sɑyuli pɛɛlɔ sǝŋnɑ pǝtote ntɛ́ nɑ ɩ́ nɑ́ ɩ pɑɑkɩ nɑ ɩ́ ŋmɑɑkɩ ɑtɑkɑɑ ɩsɛntɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Mikɑɑlɩ tʋʋ Tɑfiiti kɛ ɩ tɑɑ. 17 Pɑ tɑnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ-ɩ ɩ lonte tɑɑ kɛ́ cokǝle nte Tɑfiiti kɑ lɑpɑ tɔ tǝ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑ́ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ nɑ ciikuɣu nyǝnsɩ. 18 Pɑ tɛmɑ kɔtɑsɩ nsǝɣɩ lɑpʋ ɩlɛnɑ Tɑfiiti kooli yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ kʋpɑntʋ kɛ Tomɑ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ hǝtɛ tɑɑ. 19 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tɑlɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑɑ kotɑ tǝnɑ tɔɣɔ tɔɣɔnɑɣɑ. Pɑɑ wei kɛ potopoto, nɑ nɑntʋɣʋ, nɑ sʋlʋm, nɑ pɑ́ kpe.

20 Tɑfiiti mǝlɑ tǝyɑɣɑ sɩ ɩ kooliɣi ɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋpɑntʋ, ɩlɛnɑ Mikɑɑlɩ lɩɩ nɑ ɩ́ sǝŋɩ-ɩ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ teeli ɩnɛɣɛ sɑŋɑ pɔpɔtʋ kɛ́. N wɔɣɔsɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ wontu nɑ ń pɑɑkɩ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ yomɑɑ ɑlʋ nyǝ́mɑ ɩsɛntɑɑ ɩsɩɩ yʋlʋ kɛ yem.

21 Ntɛnɑ Tɑfiiti cɔ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ wei ɩ kisɑ nyɑ́ cɑɑ nɑ ɩ́ lǝsɩ-m sɩ mɑ́ lɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ tɔ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́ mɑ pɑɑwɑ. 22 Mɑ cɑɑ mɑ pɑsɑ mɑ tɩ nɑ mɑ́ pǝsɩ kpɛtɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ mpʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, mɑ nyʋɣʋ kɑ́ kʋlɩ yomɑɑ ɑlʋ nyǝ́mɑ mpɑ n yɔɣɔtǝɣɩ tɔ pɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́.

23 Sɑyuli pɛɛlɔ Mikɑɑlɩ nɑ ɩ sǝm tɔ ɩ tɑ lʋlɩ pǝyɑɣɑ.

7

Ɩsɔ sɩɩwɑ nɔɣɔ kɛ Tɑfiiti nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 17:1-15)

1 Tɑcɑɑ yɑpɑ wulɑʋ kɛ ɩ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kʋfɑlɑɣɑ tɑɑ nɑ hɛɛsʋɣʋ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ tɔmɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ sɩ: Pǝ tɑ mʋnɑ sɩ mɑ́ɑ́ wɛɛ kutuluɣu kʋpɑŋkʋ tɑɑ nɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ́ɑ́ wɛ cokǝle tɑɑ. 3 Ntɛnɑ Nɑtɑŋ cɔ wulɑʋ sɩ: Polo nɑ ń lɑ pǝ tǝnɑ mpi n mɑɣɑsǝɣɩ nyɑ́ tɑɑ tɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́.

4 Ahoo yuwɑ ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Nɑtɑŋ sɩ: 5 Polo nɑ ń heeli mɑ pǝyɑlʋ Tɑfiiti sɩ pǝ tɑɣɑ ɩnɩ ɩ kɑ ŋmɑnɑ-m tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ mɑɑ cɑɣɑ tɔ. 6 Hɑtoo mɑ lǝsʋɣʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Icipiti tɑɑ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ sɑŋɑ tɔ mɑ tɑ sʋʋtɑ kutuluɣu tɑɑ. Cokǝle tɑɑ kɛ́ mɑ wɛ mpʋ. 7 Too mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝ lɩɩʋ tɔ, mɑ tɑ pɔɔsǝtɑ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ mɑ lǝsɑɑ tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ sɩ pepe tɔɔ kɛ́ pɑ tɑ ŋmɑ-m kutuluɣu kʋpɑŋkʋ.

8 Mpʋ tɔ, heeli mɑ pǝyɑlʋ Tɑfiiti sɩ Tomɑ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ ntiɣile tɑɑ kɛ́ mɑ kpɑɣɑ-ɩ heeŋ wɑɑlɩ sɩ ɩ́ lɑ mɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ 9 nɑ mɑ́ɑ́ wɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ tɔntɛ tǝnɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ kpiisi ɩ kolontunɑɑ tǝnɑ nɑ mɑ́ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ ɩsɩɩ ɑtɛ sɔsɑɑ lɛlɑɑ. 10 Ɩlɛnɑ mɑ́ hɑ mɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tǝcɑɣɑlɛ sɩ pɑ́ cɑɣɑ teu nɑ pʋlʋ ɩ́ tɑɑ peɣeli-wɛ. Yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ pɑ ɩsɛ, 11 ɩsɩɩ sɑɑ wei mɑɑ kpɑ pɑɑsǝnlɑɑ kɛ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ. Pǝyele mɑ yɑpɑ-ɩ ɩ kolontunɑɑ tǝnɑ niŋ tɑɑ sɩ ɩ́ hɛɛsɩ. Tɑcɑɑ sɩ: Pʋntʋ ɩnɩ ɩ kɑ sɩɩnɑ-m tǝyɑɣɑ, pǝ tɑɣɑ Tɑfiiti kɑ́ ŋmɑnɑ-kɛ. 12 Ye pǝ tɑlɑ nyɑ́ kʋyɑkʋ nɑ n sǝpɑ ɩlɛ mɑɑ lǝsɩ nyɑ́ piyɑ mpɑ n lʋlǝnɑ nyɑ́ tɑpʋɣʋ tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ mɑ́ kpɑ-ɩ wulɑʋ. 13 Ɩnɩ ɩ kɑ́ ŋmɑnɑ-m tǝyɑɣɑ nɑ mɑɑ yele nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kumte wɛɛ tɑm tɔɔ. 14 Ɩ kɑ́ nyǝnǝɣɩ-m ɩ cɑɑ nɑ mɑɑ nyǝnǝɣɩ-ɩ mɑ pǝyɑɣɑ. Ye ɩ pǝntǝnɑ-m mɑɑ hɔ ɩ kpɑŋʋɣʋ ɩsɩɩ pɑ lɑkʋɣʋ pǝyɑɣɑ tɔ. 15 Amɑ mɑ kɑɑ yele-ɩ pɛɛlɛɛ hʋlʋɣʋ ɩsɩɩ mɑ lɑpʋ Sɑyuli nɑ mɑ́ lɔ-ɩ nɑ mɑ́ lɛɛtɩ-ŋ ɩ lonte tɔ. 16 Nyɑ́ kɑwulɑɣɑ nɑ nyɑ́ kumte nɑ nyɑ́ piitim pɩɩ wɛɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

17 Nti nti Ɩsɔ heelɑ Tɑfiiti nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ nɔɣɔ tɔɣɔlɛ.

Tɑfiiti sɛɛʋ kɛ Ɩsɔ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 17:16-27)

18 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti polɑ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ tɑ Ɩsɔ, mɑ́ nɑ mɑ tǝyɑɣɑ tǝ kɛ́ we nɑ ń kɔŋnɑ-m timpi tɑɑ mɑ wɛ ɩsǝntɔ tɔ? 19 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi nɑ ń tɑsǝɣɩ mɑ tǝyɑɣɑ sɩɩʋ tɔm nɑ? Ye pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ, yʋlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ mpʋ pǝ tɑkɑ. 20 Wentiɣi mɑ tɑkɑ mɑ wɛnɑ sɩ mɑ heeliɣi-ŋ? N nyǝmɑ-m kɛ́. 21 Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n sɔɔlǝnɑ nɑ ń lɑ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ ɑnɛ, nɑ ń kuli-m tɔm tǝnɛ tǝ tɔɔ ɩsɩɩ n kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 22 Tɑcɑɑ Ɩsɔ n kɛ́ Sɔsɔ kɛ́. Mpi tɔ, nɔɣɔlʋ tɑ nǝɣǝsǝnɑ-ŋ. Ye tǝ kɛɛsǝnɑ nti ɩnɩ tǝ nɩɩnɑ tɑ ŋkpɑŋŋ tɔ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ ɩsɩɩ nyɑ́. 23 Piitim nɑpǝlɩ pǝ fɛɩ nɑ pǝ́ nǝɣǝsǝnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ n kɔmɑ nɑ ń yɑ sɩ tǝ pǝsɩ nyɑ́ nyǝ́mɑ nɑ nyɑ́ hǝtɛ yɑɑ nɑ ń lɑ-tʋɣʋ piti tǝmɑ nɑ kɔkɔlɔ nyǝm nɑ ń yɑ-tʋɣʋ Icipiti tɑɑ nɑ ń tɔɣɔnɩ piitimnɑɑ lɛlɑɑ nɑ pɑ tɩɩŋ. 24 Nɑ tǝ pǝsɩ nyɑ́ nyǝ́mɑ kɛ tɑm tɔɔ, nɑ nyɑɑ pǝsɩ tɑ Ɩsɔ. 25 Mpʋ tɔ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ yele nɑ tɔm nti n yɔɣɔtɑ mɑ nɑ mɑ tǝyɑɣɑ tɑ́ tɔɔ tɔ tǝ́ lɑ nɑ tǝ́ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm tɔɔ. 26 Nyɑ́ hǝtɛ ɩ́ wɛɛ sɔsɔɔlɛ nɑ yǝlɑɑ pʋɣʋlǝɣɩ tɑm sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ kɛlɛ Tomɑ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ nɑ ń pɑɑsǝɣǝnɑ mɑ tǝyɑɣɑ. 27 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ, nyɑ́ tʋnɑ nyɑ́ tɔm kɛ mɑ ŋkpɑŋŋ tɑɑ sɩ n kɑ́ sɩɩ mɑ tǝyɑɣɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑsɑ mɑ tɩ nɑ mɑ́ sǝlǝmɩ-ŋ sǝlǝmʋɣʋ kʋnɛ. 28 Tɑcɑɑ Ɩsɔ, n kɛ́ Ɩsɔ kɛ́. Nɑ ń yɔɣɔtɑ nti n lɑkɩ-tǝɣɩ. Nyɑ́ kɛɛsǝnɑ-m nyɑ́ kʋpɑntʋ tǝnɛ tǝ tɔm. 29 Kooli mɑ tǝyɑɣɑ kɛ kʋpɑntʋ nɑ kɑ́ wɛɛ tɑm tɔɔ ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔ, nɑ kʋpɑntʋ ntɩ tǝ́ wɛɛ kɑ tɔɔ kɛ́ tɑm.

8

Tɑfiiti kǝlɑ ɩ kolontunɑɑ lɛlɑɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 18:1-13)

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑfiiti tɑsɑ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ yoonɑʋ nɑ ɩ́ ŋmɑkǝlɩ-wɛ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ pɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ nte pɛlɛ pɑɑ tɔɣɑɑ tɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti yoonɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kpɑ-wɛɣɛ yomle. Ɩlɛnɑ ɩ́ hɩɩsɩ-wɛɣɛ ɑtɛ, nɑ pɑ́ kɑlɑ yǝlɑɑ tooso, ɩlɛ pɑ kʋ nɑɑlɛ. Pɑ́ kɑlɑ yǝlɑɑ tooso, pɑ kʋ nɑɑlɛ. Pǝ kɑɑsɑ mpɑ ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ lɑkɩ Tɑfiiti kɛ tǝmlɛ nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ-ɩ lɑmpuu. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti yoonɑ Lehopɩ pǝyɑlʋ Hɑtǝsɛɛ wei ɩ kɛ́ Sopɑ wulɑʋ tɔ nɑ ɩ́ kǝlɩ-ɩ wɑɑtʋ wei ɩ́lɛ́ ɩ kʋlɑɑ sɩ ɩ mʋɣɩ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ nɔɣɔ tɛtʋ tɔ. 4 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti lɛɛkɩ ɩ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ iyɑɣɑ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (1700) nɑ yoolɑɑ nɔɔhɛɛ tɔntɑɑ kɛ iyisi hiu (20000), nɑ ɩ́ sɛtɩ kpɑɣɑnǝŋ tǝnɑ nɔɔhɛɛ holɑ nɑ pǝ́ kɑɑsɩ ɩsɩɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) kpɑɣɑnǝŋ tike. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑmɑsɩ Silii nyǝ́mɑ polɑ wulɑʋ kɛ sǝnɑʋ, ɩlɛnɑ Tɑfiiti kʋ pɛlɛɣɛ yoolɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑlɛ (22000). 6 Nɑ ɩ́ ponɑ yoolɑɑ kɛ Tɑmɑsɩ Silii tɑɑ, nɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ lɑkɩ-ɩ tǝmlɛ nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ-ɩ lɑmpuu. Pɑɑ timpiɣi Tɑfiiti polɑɑ, Tɑcɑɑ kentɑɣɑɑ ɩ tɔɔ kɛ́. 7 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti kpɑɣɑ Hɑtǝsɛɛ yoolɑɑ kpɑlǝŋ wʋlɑ nyǝŋ nɑ ɩ́ ponɑ Yosɑlɛm. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kuu nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nyǝɣǝtʋ kɛ sɔsɔm kɛ Hɑtǝsɛɛ ɑcɑlɛɛ nnɑ pɑ yɑɑ sɩ Petɑ nɑ Pelotɑyi tɔ ɑ tɑɑ.

9 Mpʋɣʋlɛ Hɑmɑtɩ wulɑʋ Tou nɩɩwɑ sɩ Tɑfiiti kʋwɑ Hɑtǝsɛɛ yoolɑɑ tǝnɑ. 10 Ntɛnɑ ɩ́ tili ɩ pǝyɑlʋ Yolɑm kɛ Tɑfiiti tɛ sɩ: Polo nɑ ń sɛɛ-ɩ nɑ ń sɑmɩ-ɩ timpi ɩ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ kpili Hɑtǝsɛɛ nɑ ɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kʋ-wɛ tɔ. Mpi tɔ, Tou yookɑɣɑnɑ Hɑtǝsɛɛ kɛ́. Ɩlɛnɑ Solɑm ponɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑ wʋlɑ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ hɛɛsɩ hɛɛsɩ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti sɩɩ nyǝɣǝtʋ ntǝɣɩ Tɑcɑɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ sɩɩʋ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑ wʋlɑnɑɑ mpɑ ɩ lɛɛkɑ piitimnɑɑ mpɑ ɩ yoonɑɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ tɔ. 12 Ɩsɩɩ Silii nyǝ́mɑ nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ Amoni nyǝ́mɑ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ Amɑleke nyǝ́mɑ nɑ Sopɑ wulɑʋ Hɑtǝsɛɛ nɑ ɩ nyǝ́mɑ. 13 Ɩsǝnɑ Tɑfiiti lɑpɑ nɑ ɩ nyʋɣʋ kʋlɩ tɔɣɔlɛ.

Tɑfiiti kǝlɑ Silii nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ mǝlǝɣɩ kpente, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ Ɩtɔm nyǝ́mɑ kɛ yǝlɑɑ iyisi pǝlefɛɩ hiu (18000) kɛ timpi pɑ yɑɑ sɩ Tɔm tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ. 14 Ɩ kǝlɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ yoolɑɑ kɛ pɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ nɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ lɑkɩ-ɩ tǝmlɛ. Pɑɑ timpiɣi Tɑfiiti polɑɑ, Tɑcɑɑ kentɑɣɑɑ ɩ tɔɔ kɛ́.

Tɑfiiti wɑɑlɩ nyǝ́mɑ hǝlɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 18:14-17)

15 Tɑfiiti tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ-wɛ. 16 Seluyɑ pǝyɑlʋ Sowɑpɩ kɛlɛ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ, nɑ Ahiluti pǝyɑlʋ Yosɑfɑtɩ kɛlɛ tɑkǝlɑsɩ sɩɩlʋ. 17 Ahitupi pǝyɑlʋ Sɑtɔkɩ nɑ Apiyɑtɑɑ pǝyɑlʋ Ahimelɛkɩ kɛlɛ kɔtǝlɑɑ. 18 Selɑyɑ kɛlɛ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ nɑ Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ kɛlɛ yoolɑɑ mpɑ pɑ tɑŋɑɣɑ wulɑʋ tɔ pɑ nyʋɣʋ tʋ. Tɑfiiti pǝyɑlɑɑ ntɛ́ sɔpɑɑpǝnɑɑ.

9

Mefipɑɑlɩ pote kɛ Tɑfiiti tɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Tɑfiiti pɔɔsɑɑ sɩ pǝ tɑ kɑɑsɩ Sɑyuli tǝyɑɣɑ tʋ nɔɣɔlʋ nɑ mɑ́ lɑpɩ-ɩ kʋpɑntʋ kɛ Sonɑtɑŋ tɔɔ?

2 Sɑyuli tǝyɑɣɑ tǝmlɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Sipɑ. Mpʋɣʋlɛ pɑ kpɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Tɑfiiti kiŋ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑɣɑ pɑ yɑɑkɩ sɩ Sipɑ? Apɑlʋ ɩnɩ ɩ tisɑɑ, 3 ɩlɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pǝ tɑ kɑɑsɩ Sɑyuli tǝyɑɣɑ tʋ nɔɣɔlʋ nɑ mɑ́ lɑpɩ-ɩ kʋpɑntʋ kɛ Ɩsɔ tɔɔ? Ntɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ sɩ Sonɑtɑŋ pǝyɑlʋ wɛɛ nɑ pǝ́ kɑɑnɑ-ɩ. 4 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Ɩ wɛ le? Sipɑ sɩ: Ɩ wɛ Amiyɛlɩ pǝyɑlʋ Mɑkii tɛɣɛ timpi pɑ yɑɑ sɩ Lo-Tɑpɑɑ tɔ.

5 Ɩlɛnɑ wulɑʋ tili nɑ pɑ́ kɔnɑ-ɩ. 6 Sonɑtɑŋ pǝyɑlʋ Mefipɑɑlɩ tɑlɑ Tɑfiiti tɛ ɩlɛnɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɑɑ ɩ hǝtɛ ɩlɛnɑ ɩ sɛɛ sɩ: Mɑɣɑlɔ tɑ cɑɑ. 7 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Tɑɑ nyɑ́, mɑ cɑɑ mɑ lɑ-ŋ kʋpɑntʋ kɛ nyɑ́ cɑɑ Sonɑtɑŋ tɔɔ. Mɑɑ cɛlɛ-ŋ nyɑ́ cɔsɔ Sɑyuli tɛtʋnɑɑ tǝnɑ nɑ mɑ́ nɑ-ŋ tɩɩ tɔkǝnɑ tǝntǝmlɛ kɛ tɑm.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mefipɑɑlɩ tɑsɑ hǝntʋɣʋ kɛ ɑtɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, mɑɣɑlɛ ɑwe, mɑ wɛ ɩsɩɩ hɑɣɑ kʋsǝpɑɣɑ kɛ́ nɑ ń pɑɑsǝɣǝnɑ-m mpʋ ɩnɩ?

9 Kɛlɛnɑ wulɑʋ yɑɑ Sipɑ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Mɑ cɛlǝɣɩ nyɑ́ cɑɑ Sɑyuli nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ nyǝm tǝnɑɣɑ Mefipɑɑlɩ. 10 Nyɑ́ nɑ nyɑ́ piyɑ nɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɩ kɑ́ hɑlǝɣɩ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ tɑɑ lɑŋ kʋhɑlǝm. Ɩlɛ mɑ nɑ-ɩ tɩɩ tɔkǝnɑ tǝntǝmlɛ kɛ tɑm.

Pǝyele Sipɑ kɑ wɛnɑ piyɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ kɛ́, nɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ hiu. 11 Ntɛnɑ Sipɑ cɔ wulɑʋ sɩ: Tɑ cɑɑ, mɑɑ lɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ n heelɑ-m tɔ. Ɩlɛnɑ Mefipɑɑlɩ sʋʋ wulɑʋ kiŋ kɛ tɔɣɔʋ ɩsɩɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kʋlʋlʋ.

12 Mefipɑɑlɩ kɑ wɛnɑ pǝyɑɣɑ sǝkpelɑɣɑ nɑkǝlɩ nɑ pɑ́ yɑɑ-kɛ sɩ Mikɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sipɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ pǝsɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ. 13 Yosɑlɛm kɛ ɩ kɑ wɛɛ. Mpi tɔ, ɩ nɑ wulɑʋ pɑ tɔkɑɣɑnɑ. Pǝyele pɩɩ kɑɑnɑ Mefipɑɑlɩ nɔɔhɛɛ nɑɑlɛɣɛ.

10

Tɑfiiti kǝlʋɣʋ kɛ Amɑleke nyǝ́mɑ nɑ Silii nyǝ́mɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 19:1-5)

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Amoni wulɑʋ Nɑhɑsɩ sǝpɑ nɑ ɩ pǝyɑlʋ Hɑnuŋ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ. 2 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti tɔmɑ sɩ: Mɑɑ lɛɛtɩ Hɑnuŋ kɛ kʋpɑntʋ kɛ nti ɩ cɑɑ kɑ lɑpɑ-m tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tili sɩ pɑ́ sɛɛ-ɩ ɩ cɑɑ lǝyɑɣɑ. Tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑlɑ Amoni nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ, 3 ɩlɛnɑ tɛtʋ ntɩ tǝ ɑwulɑɑ sǝkpemɑ tɔ pɑ wulɑʋ Hɑnuŋ sɩ: N nyǝ́mɑ sɩ lǝyɑɣɑ sɛɛʋ tɔɔ kɛ́ Tɑfiiti tilɑ ɩ yǝlɑɑ nɑ? Ɩ tilɑ-wɛɣɛ sɩ pɑ́ feŋ tɑ ɩcɑtɛ nɑ pɑ́ nyɩ-tɛ nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ-tɛ.

4 Tǝnɑɣɑlɛ Hɑnuŋ kpɑ Tɑfiiti tillɑɑ mpɛ nɑ ɩ́ hʋ pɑ tɑntǝŋ kɛ nnyɛnyɛkǝŋ, nɑ ɩ́ sɛtɩ pɑ tokonɑɑ nɑ pǝ́ kpɑ pɑ tɑpɑnɔɔsɩ. Ɩlɛnɑ ɩ yele-wɛ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ fɛɛlɛ kpɑ-wɛɣɛ sɔsɔm. Tɑfiiti nɩɩ mpi pɑ lɑpɑ-wɛ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tili sɩ pɑ́ sɑɑlɩ Yeliko hɑlǝnɑ pɑ tɑntǝŋ nyɔ, ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ kpe.

Amoni nyǝ́mɑ nɑ Silii nyǝ́mɑ pɑ yoonɑʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 19:6-19)

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amoni nyǝ́mɑ cɛkǝnɑɑ sɩ Tɑfiiti hɑɣɑ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ tǝ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo Pɛtɩ-Lehopɩ nɑ Sopɑ Silii nyǝ́mɑ kiŋ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ yoolɑɑ ɑpɑɑ nyǝ́mɑ kɛ iyisi hiu (20000), nɑ Mɑɑkɑ wulɑʋ tɛɣɛ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000), nɑ Topi nyǝ́mɑ tɛɣɛ yoolɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). 7 Tɑfiiti nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tili ɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ Sowɑpɩ nɑ yoolɑɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ. 8 Mpʋɣʋlɛ Amoni nyǝ́mɑ lɩɩwɑ nɑ pɑ́ pɩɩlɩ pɑ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ, nɑ Sopɑ nɑ Pɛtɩ-Lehopɩ Silii nyǝ́mɑ nɑ Topi nɑ Mɑɑkɑ pǝ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ wɛ tɑwɑ tɑɑ nɑ pɑ mpɑɑ. 9 Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ cɛkǝnɑ sɩ ɩ kɑ́ yoo tɑɑ nɑ wɑɑlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ yookinɑ Silii nyǝ́mɑ. 10 Pǝ kɑɑsɑ mpɑ ɩlɛnɑ ɩ́ yelinɑ pɛlɛɣɛ ɩ neu Apisɑyi sɩ pɛlɛ pɑ́ yoonɑ Amoni nyǝ́mɑ. 11 Nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Ye Silii nyǝ́mɑ ɩ́ kpilɑ-m, ɩlɛ n kɔɔ nɑ ń sǝnɑ-m, yɑɑ ye Amoni nyǝ́mɑ kpilinɑ nyɑ́, ɩlɛ mɑ́ɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ sǝnɑ-ŋ. 12 Tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ nɑ tǝ́ kɑɑsɩ tɑ tǝɣɩ tɑ yǝlɑɑ nɑ tɑ Ɩsɔ ɑcɑlɛɛ tɔɔ. Ɩlɛ Tɑcɑɑ ɩ́ lɑ ɩ luɣu nyǝntʋ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ sʋʋ Silii nyǝ́mɑ tɛɛ sɩ pɑ́ yookinɑ-wɛ nɑ pɛlɛ pɑ́ tʋ cɑsǝlɛ. 14 Amoni nyǝ́mɑ nɑ́ nɑwɑ sɩ Silii nyǝ́mɑ sewɑ, ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ tʋ-tɛ nɑ pɑ́ sʋʋ ɩcɑtɛ. Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ mǝlɩ nɑ ɩ́ kpe Yosɑlɛm.

15 Silii nyǝ́mɑ nɑwɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɑ-wɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ koti pɑ yoolɑɑ tɔtɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Hɑtǝsɛɛ tilɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ Silii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ nɑ ɩ yoolɑɑ wulɑʋ Sopɑkɩ kpɑɣɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɛɛ Helɑm. 17 Pɑ heelɑ-tǝɣɩ Tɑfiiti, ɩlɛnɑ ɩ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ nɑ pɑ́ polo Helɑm. Ḿpʋ́ɣʋ́ Silii nyǝ́mɑ tɑɣɑnɑ pɑ tɩ nɑ pɑ́ nɑ Tɑfiiti pɑ́ suli nɑ pɑ́ yoo. 18 Amɑ pɑ kuu-tɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ Tɑfiiti kʋ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (700) pɑɑsǝnlɑɑ nɑ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ kɛ iyisi nɩɩlɛ (40000) nɑ ɩ́ kʋ pɑ yoou wulɑʋ Sopɑkɩ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑtǝsɛɛ wɑɑlɩ ɑwulɑɑ sǝkpemɑ nɑwɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋ pɑ yǝlɑɑ kɛ sɔsɔm, ɩlɛnɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ nɑ-wɛ pɑ́ ciiki nɑ pɑ́ lɑkɩ-wɛɣɛ tǝmlɛ. Silii nyǝ́mɑ tɑ pǝsɩ tɔtɔ sɩ pɑ́ sǝnɑ Amoni nyǝ́mɑ.

11

Tɑfiiti nɑ Pɑsepɑ pɑ tɔm

1 Pǝnɑɣɑ sikɑɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ wɑɑtʋ wei ɑwulɑɑ tɛɛkɩ yoou tɔ, ɩlɛnɑ Tɑfiiti kʋsɩ ɩ yoolɑɑ wulɑʋ Sowɑpɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tǝnɑ sɩ pɑ́ polo pɑ́ kʋ Amoni nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ Lɑpɑ ɩcɑtɛ. Amɑ Tɑfiiti mɑɣɑmɑɣɑ tɑ polo.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Tɑfiiti lɩɩnɑ tǝhǝntǝlɛ kɛ tɑɑnɑɣɑ, nɑ ɩ́ cɔɔkɩ kutuluɣu pɑtɑ tɔɔ. Ɩlɛ ɩ loosɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ sɔɔkɩ lʋm ntɛ, nɑ ɩ ɩsɛntɑɑ lɩɩwɑ pǝ tɩɩ fɛɩ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tilɑɑ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ ɩ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔ-ɩ sɩ Ɩliyɑm pɛɛlɔ Pɑsepɑ kɛ́. Ɩ pɑɑlʋ kɛlɛ Hiti tʋ Yulii. 4 Ntɛnɑ ɩ́ tili nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ ɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ sʋʋnɑ-ɩ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ. Pǝyele ɩ kɑ tɛmɑ ɩsɔtʋ nɑʋ ntɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ lɑ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ.

5 Alʋ nɑwɑ ɩ tɩ nɑ teu ɩlɛnɑ ɩ́ tili nɑ ɩ́ heeli Tɑfiiti.

6 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti tilɑɑ nɑ ɩ́ heeli Sowɑpɩ sɩ ɩ́ yele Hiti tʋ Yulii nɑ ɩ́ kɔɔ.

Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ nɑ́ɑ́ yele Yulii. 7 Yulii kɔmɑ ɩlɛnɑ Tɑfiiti pɔɔsɩ-ɩ Sowɑpɩ nɑ yoolɑɑ nɑ yoou pɑ ɑlɑɑfǝyɑ tɔɔ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti heelɑ Yulii sɩ: Polo nyɑ́ tɛ nɑ ń hɛɛsɩ.

Yulii lɩɩwɑ ɩlɛnɑ wulɑʋ lɑpɩ-ɩ kʋcɔɔʋ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ. 9 Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɑ sʋʋ ɩ tɛ. Ɩ nɑ wulɑʋ tɑŋlɑɑ pɑ hǝntǝnɑ nɔnɔɣɔ tɛɛ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɣɑsɑ-tǝɣɩ wulɑʋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Anɩ n lɩɩnɑ mpɑɑʋ kɛ́. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n tɑ sʋʋ tǝyɑɣɑ? 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yulii cɔ-ɩ sɩ: Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ hǝntǝɣɩ cokɑ tɑɑ kɛ́. Mɑ cɑɑ Sowɑpɩ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ wɛ nyɩɩtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ sʋʋ mɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ mɑ́ tɔɣɔ nɑ mɑ́ nyɔɔ, nɑ mɑ́ hǝntǝnɑ mɑ ɑlʋ nɑ? Mɑ tuunɑ-ŋ sɩ mɑ kɑɑ lɑ mpʋ. 12 Ntɛnɑ Tɑfiiti heeli-ɩ sɩ: Tɔʋ, hɛɛsɩ sɑŋɑ, cele ɩlɛ mɑɑ yele nɑ ń mǝlɩ.

Ɩlɛnɑ Yulii cɑɣɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti yɑɑ-ɩ ɩ tɛ nɑ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ nyɔɔ nɑ pǝ́ kʋ-ɩ. Pɑɑ nɑ mpʋ, ɑhoo yuwɑ tɔ, ɩ tɑ polo ɩ tɛ, ɩ́ nɑ tɑŋlɑɑ pɑ hǝntǝnɑ.

14 Tɛʋ femɑ ɩlɛnɑ Tɑfiiti ŋmɑɑ Sowɑpɩ kɛ tɑkǝlɑɣɑ nɑ ɩ́ tilinɑ-kɛɣɛ Yulii mɑɣɑmɑɣɑ 15 sɩ pɑ́ tɛlǝsɩ-ɩ timpi yoou hɑŋɑ teu tɔ nɑ pɑ́ yele-ɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ.

Pɑsepɑ pɑɑlʋ Yulii sǝm

16 Sowɑpɩ nyɑlɑ ɩcɑtɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ Yulii kɛ timpi yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ tɑŋɑɑ tɔ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ lɩɩwɑ nɑ pɑ́ yoonɑ Sowɑpɩ nɑ ɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kʋ Tɑfiiti yoolɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ kpɛŋnɑ Yulii nɑ pɑ́ kʋ tɔtɔ. 18 Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ ŋmɑɑ Tɑfiiti kɛ tɑkǝlɑɣɑ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ tǝyoole tɔ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti lɛlɑ tillu kɛ heeluɣu sɩ: Ye ń kɛɛsɑ wulɑʋ kɛ tɑ cɑkǝlɛ tɔm kɛ cǝnɛ, 20 ntɑnyɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ kpɑ-ɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ pepe tɔɔ kɛ́ tǝ sʋʋ ɩcɑtɛ tɛɛ sɩ tǝ yookinɑ-tɛ. Anɩ tǝ nyǝmɑɣɑ sɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ tɔɔkɩ nyǝ́mɑ́. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ kɑ kʋnɑ Ketiyɔŋ pǝyɑlʋ Apimelɛkɩ. Tɛpɛɛsɩ ɩcɑtɛ tɛɛ kɛ́ ɩ kɑ sʋʋ mpʋ nɑ ɑlʋ yɑɣɑ-ɩ nɑmlɛ hɔɣɔlʋɣʋ nɑ koluŋɑ nyʋɣʋ tɑɑ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ tɑ́ kpǝtǝnɑ koluŋɑ kɛ mpʋ? Ɩlɛ n cɔ-ɩ sɩ nyɑ́ pǝyɑlʋ Yulii nɑ́ sǝpɑ tɔtɔ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillu kɛɛsɑ Tɑfiiti kɛ nti Sowɑpɩ kɛɛsɑ-ɩ tɔ sɩ: 23 Kolontunɑɑ mpɛ pɑ kpilɑ-tʋɣʋ. Pɑ lɩɩ-tʋɣʋ kʋlɩɩʋ kɛ tɑwɑ tɑɑ nɑ tɑɑ tɔɣɔnɩ-wɛ nɑ tǝ́ tɑnɑ-wɛɣɛ pɑ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ. 24 Ɩlɛnɑ koluŋɑ tɔɔ sǝŋlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔ-tʋɣʋ nyǝ́mɑ́ nɑ pɑ́ kʋ tɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ. Hɑlɩ nyɑ́ pǝyɑlʋ Yulii nɑ́ sǝpɑ tɔtɔ.

25 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑfiiti cɔwɑ tillu sɩ: Polo nɑ ń heeli Sowɑpɩ sɩ, pɑɑ pǝ kʋwɑ ɩ yǝlɑɑ tɔ pǝ tɑɑ kǝlɩ-ɩ cɑɑlʋɣʋ. Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ polo ɩcɑtɛ tɔɔ nɑ toŋ nɑ ɩ́ kǝlɩ-tɛ. Nyɑɑ polɑɑ ń tɑsɑ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋtʋ.

26 Yulii ɑlʋ nɩɩwɑ sɩ ɩ pɑɑlʋ sǝpɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ wii-ɩ. 27 Lǝyɑɣɑ tɛmɑ, ɩlɛnɑ Tɑfiiti tili nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑlʋ nɑ ɩ́ lʋlɩ-ɩ ɑpɑlʋ pǝyɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kʋlɑpǝtʋ ntɩ tǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

12

Nɑtɑŋ heeliɣi Tɑfiiti kɛ ɩ sɑlǝkɑ tʋɣʋ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tilɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ kɛ Tɑfiiti kiŋ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Apɑlɑɑ nɑpǝlɩ pɑɑ wɛnɑ nɑɑlɛ kɛ ɩcɑtɛ kʋlʋmtǝlɛ tɑɑ, lɛlʋ kɛ toŋ tʋ nɑ lɛlʋ kɛ kʋnyɔntʋ. 2 Toŋ tʋ ɩnɩ ɩ kɑ wɛnɑ nɑɑŋ nɑ heeŋ kɛ sɔsɔm pǝ fɛɩ nyǝnʋɣʋ. 3 Hewɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ kɛ kʋnyɔntʋ nɑ́ɑ́ wɛnɑ nɑ ɩ́ tɔɔkɩ, nɑ kɑ́ nɑ ɩ piyɑ pɑ wɛɛ nɑ pɑ́ tɔkɩ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ tǝntǝmlɛ, nɑ kɑ́ hǝntǝɣɩ ɩ tɑtɛ tɑɑ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ-kɛ ɩsɩɩ ɩ pɛɛlɔ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩkɔm kɔmɑ toŋ tʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ lɑ ɩ tɔlɑ pǝtɔɔtǝlɛ, nɑ ɩ́ kisi ɑ tɑɑ kɛ́ lǝsʋɣʋ sɩ ɩ lɑkǝnɑ ɩkɔm ɩnǝɣɩ mʋʋllɛ. Nɑ ɩ́ kpɑ kʋnyɔntʋ hewɑɣɑ ŋkɛ nɑ ɩ́ kʋ-ɩ.

5-6 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑfiiti pɑ́ɑ́nɑ́ huuwɑ kpɑkpɑɑ tǝfɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ yʋlʋ wei ɩnɩ ɩ lɑpɑ mpʋ tɔ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ fɛlɩ heeŋ liɣiti kɛ yɑɑsi wei ɩ lɑpɑ mpʋ nɑ ɩ́ fɛɩnɑ pǝtɔɔtǝlɛ tɔ. Pǝyele pǝ tɩɩ mʋnɑ pɑ́ kʋ-ɩ kɛ́. 7 Ntɛnɑ Nɑtɑŋ sɩ: Nyɑɣɑlɛ yʋlʋ ɩnɩ. Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩnɩ ɩ kpɑnɑ-ŋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ nɑ ɩ́ yɑ-ŋ Sɑyuli niŋ tɑɑ 8 nɑ ɩ́ hɑ-ŋ tǝyɑɣɑ nɑ ɑlɑɑ nɑ ɩ́ tʋ nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ. Ye n kɑ heelɑ-ɩ sɩ pǝlɛ pǝ tɑ tɔɔ-ŋ ɩ kɑ sɔɔsɑ-ŋ. 9 Pepe tɔɔ kɛ́ n nyǝnɑ Tɑcɑɑ tɔm kɛ yem nɑ ń lɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ-ɩ tɔ? N kʋ Yulii nɑ Amoni nyǝ́mɑ lɑɣɑtɛ, nɑ ń kpɑɣɑ ɩ ɑlʋ. 10 Timpi n nyǝnɑ-ɩ yem kɛ mpʋ nɑ ń kpɑɣɑ Yulii ɑlʋ tɔ, yoou kɑɑ hɑtǝlǝnɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɔtɔ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Mɑɑ yele nɑ nyɑ́ piyɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ wɑkǝlɩ nyɑ́ lɑŋlɛ. Mɑɑ hɑ nɔɣɔlʋɣʋ nyɑ́ ɑlɑɑ kɛ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ sʋʋnɑ-wɛ nɑ ilim nɑ pǝ ɩsǝlɛ. 12 Nyɑ́ ŋmɛlɑɑ kɛ́ nɑ n lɑ nɔɣɔlʋ tɑ nɑ. Amɑ ilim tɑɑ kɛ́ mɑɑ lɑ mɑ nyǝntʋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ.

13 Tǝnɑɣɑ Tɑfiiti tɔmɑ sɩ: Mɑ wɑkǝlǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ Nɑtɑŋ nɑ́ɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ hɩɩsɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ, n kɑɑ tɑsɑ sǝm. 14 Amɑ timpi n yelɑɑ nɑ Tɑcɑɑ kolontunɑɑ kpɑ ɩ tɔɔ nɑ pɑ́ nɩ pʋntʋ tɔ, pǝyɑɣɑ ŋkɑ pǝ lʋlɑ-ŋ tɔ ŋkɛ kɑɑ sǝnɑ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ kpemɑ ɩ tɛ.

Pɑsepɑ pǝyɑɣɑ sǝm

Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ kʋtɔŋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ kpɑ Yulii leelu pǝyɑɣɑ ŋkɛ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti hɔkɑ nɔɣɔ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ kɛ pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɔɔ. Atɛɣɛ ɩ hǝntɑɣɑ pɑɑ ɑhoo nnɑ, nyɑɑlʋɣʋ fɛɩ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ tǝyɑɣɑ sɔsɑɑ kɑɑnɑ-ɩ sɩ ɩ́ kʋlɩ ɑtɛ ɩ tɑ tisi. Pǝ́cɔ́ ɩ kisɑ tɔɣɔʋ. 18 Ɩlɛnɑ pǝyɑɣɑ sɩ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Amɑ Tɑfiiti wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nyɑmnɑ-ɩ kɑ sǝm tɔm kɛ heeluɣu. Mpi tɔ, pɑ mɑɣɑsɑɣɑ pɑ tɑɑ kɛ́ sɩ, wʋsɑsɩ tɑɑ kɛlɛ tǝ yɔɣɔtɑɣɑnɑ-ɩ ɩ tɑ cɔ, kɑ lɑɑlɑɑ nɑ kɑ́ sɩ́ ɩsǝntɔ tɔ ye tǝ heelɑ-ɩ ɩ lɑŋlɛ kɑ́ tɛɛsɩ wɑkǝlʋɣʋ tǝtɔɣɔtɔɣɔ. 19 Ɩlɛ Tɑfiiti nɩɩwɑ pɑ wɛlǝtǝɣɩ tǝmɑɣɑlɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ pǝyɑɣɑ sǝpɑ. Ntɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Kɑ sǝpɑɣɑ? Pɛlɛ sɩ: Ɛɛ.

20 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑfiiti kʋlɑ ɑtɛ nɑ ɩ́ sɔ lʋm nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ wontu. Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. Ɩ mǝlɑ tǝyɑɣɑ ɩlɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ nɑ pɑ́ kɔnɑ-ɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ. 21 Mpʋɣʋlɛ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Wenti n lɑpɑ mpʋ tɔ, tǝ tɑpʋɣʋ suweɣelɛ? Pǝ tɔkɑ pǝyɑɣɑ kɛ kʋtɔkʋ kɑ tɑ sǝtɑ ɩlɛnɑ ń mǝlɩ n wiiki nɑ ń kisiɣi tɔɣɔʋ. Pǝ mǝlɑɑ nɑ pǝyɑɣɑ sɩ ɩlɛnɑ ń kʋlɩ nɑ ń nɑɑlɩ tɔɣɔʋ nɑ? 22 Ntɛnɑ Tɑfiiti cɔ-wɛ sɩ: Mɑ wiikɑɣɑ nɑ mɑ́ hɔkǝɣɩ nɔɣɔ kɛ mpʋ tɔ nɑ mɑ́ tɛɛlǝɣɩ kɛ́ sɩ ntɑnyɩ Tɑcɑɑ kɑ́ nɑ́ mɑ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ ɩ́ wɑɑ-kɛ. 23 Tɔʋ, nɔɔnɔɔ kɑ sǝpɑ tɔ, pepe tɔɔ kɛ́ mɑɑ tɑsɑ nɔɣɔ hɔkʋɣʋ? Anɩ mɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ tɑɣɑnɩ-kɛɣɛ kʋsʋɣʋ. Amɑ mɑ́ɑ́ tɛnɑ nɑ mɑ́ polo kɑ kiŋ. Tɔfɔ kɑ fɛɩ sɩ kɑ tɑsǝɣɩ mǝlʋɣʋ kɛ mɑ kiŋ tɔtɔ.

Sɑlʋmɔŋ lʋlʋɣʋ

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti hɛɛsɑ ɩ ɑlʋ Pɑsepɑ lɑŋlɛ nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ Sɑlʋmɔŋ, nɑ Tɑcɑɑ luɣu sʋʋ-kɛɣɛ teu. 25 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti cɛlɛ-kɛɣɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ Tɑcɑɑ sɔɔlɑ-ɩ.

Lɑpɑ ɩcɑtɛ lɛɛkʋɣʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 20:1-3)

26 Tɑfiiti yoolɑɑ wulɑʋ Sowɑpɩ kɑ tɑmɑ Amoni nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Lɑpɑ. Wɑɑtʋ wei ɩ lɛɛkɑ-tɛ 27 ɩlɛnɑ ɩ́ tili nɑ pɑ́ heeli Tɑfiiti sɩ: Mɑ tɛɛsɑ lʋm hɔɣɔlʋɣʋ ɩcɑtɛ kɛ lɛɛkʋɣʋ. 28 Mpʋ tɔ, kpeɣeli yoolɑɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔ nɑ ŋ́ kɔɔ nɑ ŋ́ mʋ-tɛ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ sʋʋ tǝ tɑɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ-m sɑm. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kpeɣelɑ yoolɑɑ nɑ pɑ́ kpɑ Lɑpɑ tɔɔ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ-tɛ. 30 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti kuli tǝ wulɑʋ kɑwulɑɣɑ ntenuɣu. Wʋlɑ kɛ pɑ lupɑ-kʋ, kʋ yuŋ wɛ ɩsɩɩ kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti kɛ mpʋ, nɑ pɑ́ tʋ kʋ tɔɔ kɛ́ liɣitee pɛɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ temɑ-kʋɣʋ Tɑfiiti nyʋɣʋ nɑ ɩ́ kuu ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ wontu tuutuumɑ tɔtɔ. 31 Pǝ kɑɑsɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ lɛlɑɑ kɛ kɑɑfǝntɑnɑɑ tǝmlɛ nɑ lɛlɑɑ kɛ nyǝɣǝtʋ hɑlǝnɑʋ nɑ lɛlɑɑ kɛ tɑwɑ tǝmɑ nɑ lɛlɑɑ kɛ pilikinɑɑ wɔpʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti lɑpǝnɑ Amoni ɩcɑtɛ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm.

13

Tɑfiiti piyɑ ɑcɑɑlǝtʋ

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɑcɑɑlǝtʋ lɑpɑ wulɑʋ tɛ. Tɑfiiti pǝyɑlʋ Apǝsɑlɔm kɑ wɛnɑ neu ɑlʋ nyǝŋ nɔɣɔlʋ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Tɑmɑɑ nɑ ɩ ɩsɛntɑɑ lɩɩwɑ teu. Mpʋɣʋlɛ Apǝsɑlɔm neu yɔtɔtɛ nyǝŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Amǝnɔŋ tɔ ɩ luɣu sʋʋ Tɑmɑɑ ɩnɩ. 2 Amǝnɔŋ kɑ sɔɔlɑ ɩ neu ɩnǝɣɩ hɑlǝnɑ ɩ́ cɑŋ ɩ́ tʋ ɩ tǝɣɩ kʋtɔŋ kɛ ɩ tɔm tɑɑ. Mpi tɔ, pɛɛlɔ ɩnɩ ɩ tɑɑ nyɩ ɑpɑlʋ, ɩlɛ pɩɩ wɛ Amǝnɔŋ kɛ kɑtɛ sɩ ɩ́ tokinɑ-ɩ. 3 Amǝnɔŋ tɑɑpɑlʋ ntɛ́ Tɑfiiti tɑɑlʋ Sɑmmɑ pǝyɑlʋ Yonɑtɑpɩ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ kɛ́ yʋlʋ lɑɣɑtʋ kɛ́. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́lɛ́ ɩ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ hɑlɩ nyɑɣɑ wulɑʋ pǝyɑlʋ tɑkɑ nɑ pɑɑ tɑnɑŋ ŋku ń tɛŋ tɑɑsɩ kɛ mpʋ? Mpʋɣʋlɛ sɩ: Mɑ sɔɔlɑ mɑ tɑɑlʋ Apǝsɑlɔm neu Tɑmɑɑ kɛ́. 5 Ntɛnɑ Yonɑtɑpɩ sɩ: Cɛsɩ ɩsɩɩ pǝ wɩɩkɩ-ŋ, nɑ nyɑ́ cɑɑ ɩ́ kɔmɑ-ŋ wiiluɣu, ɩlɛ n tɔmɩ-ɩ sɩ ɩ́ yele nɑ nyɑ́ neu Tɑmɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ lɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ tʋ-ŋ nɑ ń tɔɣɔ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amǝnɔŋ cɛsɑɑ sɩ pǝ wɩɩkɩ-ɩ nɑ ɩ́ hǝntɩ nɑ wulɑʋ polo-ɩ wiiluɣu. Ɩlɛnɑ Amǝnɔŋ sǝlǝmɩ wulɑʋ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɑɑ sɩ mɑ neu Tɑmɑɑ ɩ́ kɔɔ cǝnɛ nɑ ɩ́ tʋ-m kɑkɑlɑsɩ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ cɛlɛ-m nɑ mɑ́ tɔɣɔ.

7 Ntɛnɑ Tɑfiiti tili nɑ pɑ́ heeli Tɑmɑɑ sɩ ɩ́ polo ɩ tɑɑlʋ Amǝnɔŋ nɑŋ tɑɑ nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ tɔɣɔnɑɣɑ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑmɑɑ polɑ Amǝnɔŋ nɑŋ tɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Amǝnɔŋ hǝntɑɑ, nɑ Tɑmɑɑ lɑ somtu nɑ ɩ́ huɣuti nɑ ɩ́ tʋ kɑkɑlɑsɩ, 9 kɛ tǝnɛ ɩnɩ nɑ ɩ́ kuuli nɑ ɩ́ sɩɩ Amǝnɔŋ nɑ ɩ́ kisi tɔɣɔʋ. Ɩlɛnɑ Amǝnɔŋ tɔ Tɑmɑɑ sɩ: Lǝsɩ yǝlɑɑ tǝnɑ, nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ lɩɩ. 10 Mpʋɣʋlɛ Amǝnɔŋ tɔmɑ Tɑmɑɑ sɩ: Kɔnɑ-m tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɛɣɛ nɑŋ tɑɑ nɑ mɑ́ tɔɣɔ ɩlɛ.

Ɩlɛnɑ Tɑmɑɑ kpɑɣɑ kɑkɑlɑsɩ nsɩ nɑ ɩ́ ponɑ Amǝnɔŋ nɑŋ tɑɑ. 11 Pɛɛlɔ sɩɩ-ɩ tɔɣɔnɑɣɑ, ɩlɛnɑ Amǝnɔŋ tɔkɩ ɩ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ neu, kɔɔ tǝ sʋʋ. 12 Ntɛnɑ pɛɛlɔ sɩ: Aɑɩ, tɑɑ wɑkǝlɩ-m mɑ tɑɑlʋ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩɩ lɑkɩ mpʋ. Ɩlɛ tɑɑ lɑ ɑcɑɑlǝtʋ ntɩ. 13 Ye n lɑpɑ mpʋ leɣe mɑɑ sɩɩ mɑ fɛɛlɛ? Pǝyele nyɑ́ɑ́ pǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ ɑcɑɑlǝŋ tɑɑ lɛŋkʋ. Polo ń sǝlǝmɩ wulɑʋ, pɑɑ pǝ lɑ ɩsǝnɑ ɩ kɑ tisi nɑ mɑ́ sɑɑ-ŋ.

14 Amɑ Amǝnɔŋ tɑ nɩɩnɑ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpipɑ Tɑmɑɑ nɑ toŋ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-ɩ. 15 Tǝnɑɣɑ Amǝnɔŋ luɣu lɩɩ-ɩ nɑ ɩ tɑɑ kpɑnɑ-ɩ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsɩɩ ɩ kɑ sɔɔlɑ-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-ɩ sɩ ɩ́ lɩɩ. 16 Ntɛnɑ pɛɛlɔ mɑ kɑpukɑ sɩ: Hɑ, n tɔɣɔnǝɣɩ-m mpʋ tɔ n sɔɔsǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ nti n tɛmɑ-m lɑpʋ tɔ tǝ tɔɔ kɛ́.

Amɑ Amǝnɔŋ tɑ nɩɩ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɑɑ tǝmlɛ tʋ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Tɔɣɔnɩ ɑlʋ ɩnɛ nɑ ɩ́ lɩɩ nɑ ń kɑlǝsɩ nɔnɔɣɔ.

18 Ɩlɛnɑ tǝmlɛ tʋ lǝsɩ-ɩ ɑwɑlɩ nɑ ɩ́ tǝkɩ nɑ ɩ́ kɑlǝsɩ.

Pɛɛlɔ ɩnɩ ɩ kɑ suu ŋkpɑlɑsɩ cɑpɑ kʋcɔɔcɔlʋ kɛ́ ɩsɩɩ ɑwulɑɑ pɛɛlɑɑ mpɑ pɑ tɑ sɑɑtɑ tɔ pɑ suuki tɔ. 19 Tǝnɑɣɑlɛ Tɑmɑɑ cǝlɑ ɩ cɑpɑ nɑ ɩ́ tʋ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ tɔlʋmɑ nɑ ɩ́ te nyʋɣʋ nɑ ɩ́ mɑkɩ kɑpusi nɑ ɩ́ tɛɛkɩ. 20 Tɑmɑɑ tɑɑlʋ Apǝsɑlɔm nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ tɑɑlʋ Amǝnɔŋ wɑkǝlɑ-ŋ kɛ? Mɑ neu, su. Tɑɑ suli tɔm ntǝɣɩ kpɑɣɑʋ nɑ ń yɑɑ-tǝɣɩ pʋlʋ, nyɑ́ tɑɑlʋ kɛ́.

Ɩlɛnɑ Tɑmɑɑ sɑɑlɩ Apǝsɑlɔm tǝyɑɣɑ tɑɑ ɩsɩɩ kɑtɑyǝlɑɣɑ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ nɩɩ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-ɩ sɔsɔm. 22 Ɩlɛnɑ Apǝsɑlɔm hɑɣɑ Amǝnɔŋ nɑ ɩ tɑɑ. Ɩɩ tɑsǝɣɩ-ɩ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ mpi pǝ tɔɔ ɩ wɑkǝlɑ ɩ neu tɔ.

Apǝsɑlɔm kʋwɑ Amǝnɔŋ

23 Pɩɩsɩ nɑɑlɛ sikɑɑ ɩlɛ pɑ kɔɔkɩ Apǝsɑlɔm heeŋ hʋntʋ ntɛ́ timpi pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑlɩ-Hɑsɔɔ tɔɣɔ Ɩfǝlɑyim. Ɩlɛnɑ Apǝsɑlɔm yɑɑ wulɑʋ pǝyɑlɑɑ tǝnɑɣɑ tɔɣɔʋ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ polɑɑ nɑ ɩ́ heeli wulɑʋ sɩ: Tɑ cɑɑ, pɑ kɔɔkɩ mɑ heeŋ hʋntʋ. Ɩlɛ mɑ cɑɑkɩ sɩ nyɑnɑ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ́ tɔɣɔ pǝ ɑcimɑ. 25 Ɩlɛnɑ wulɑʋ tɔ sɩ: Aɑɩ, mɑ pǝyɑlʋ, tɑ tǝnɑ tǝ kɑɑ polo, pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ tǝ́ sʋkɩ-ŋ sǝɣǝlɑ kɛ yem.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm cɑɑlɑ-ɩ, ɩlɛnɑ wulɑʋ kisi tǝsɑɣɑsɑɣɑ nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ pǝ lɑpɑ wulee. 26 Ntɛnɑ Apǝsɑlɔm sɩ: Ɩlɛ yele nɑ mɑ neu Amǝnɔŋ tǝŋ-tʋ. Wulɑʋ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n cɑɑ sɩ ɩ́ polo nyɑ́ tɛ?

27 Ɩ cɑɑlɑ wulɑʋ kɛ teu, ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ yele nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ tǝnɑ polo. Hɑlǝnɑ pǝ́ kpɛŋnɑ Amǝnɔŋ mɑɣɑmɑɣɑ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm heelɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ teu, nɑ pǝ́ kɔmɑ nɑ Amǝnɔŋ hɑɣɑ sʋlʋm nɑ mɑ́ heeli-mɛ sɩ ɩ́ kʋ-ɩ, ɩlɛ ɩ́ kʋ-ɩ, ɩ́ tɑɑ nyɑ́, mɑ heelinɑ-mɛ. Mpʋ tɔ, ɩ́ kɑɑsɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ.

29 Wɑɑtʋ wei Amǝnɔŋ hɑɣɑ sʋlʋm, ɩlɛnɑ Apǝsɑlɔm tǝmlɛ nyǝ́mɑ lɑ teitei ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu-wɛ tɔ. Nɑ wulɑʋ pǝyɑlɑɑ tǝnɑ kʋlɩ nɑ pɑɑ wei ɩ́ kpɑ ɩ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ nɑ ɩ́ se.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɣɑsɑ wulɑʋ kɛ kpɑkpɑɑ sɩ Apǝsɑlɔm kʋwɑ ɩ pǝyɑlɑɑ tǝnɑ pǝ tɑ kɑɑsɩ pɑɑ kʋlʋm. Pǝyele pɛlɛ pɑ wɛ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ tɔŋɑ kpente. 31 Tǝnɑɣɑlɛ wulɑʋ kʋlɑ kpɑkpɑɑ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ wontu nɑ ɩ́ hǝntɩ ɑtɛ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ cǝlɩ pɛlɛ pɑ nyǝntʋ tɔtɔ. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɑɑlʋ Sɑmmɑ pǝyɑlʋ Yonɑtɑpɩ tɔmɑ sɩ: Tɑ cɑɑ, Amǝnɔŋ tike kɛ pɑ kʋwɑ, pǝ tɑɣɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ tǝnɑ. Apǝsɑlɔm kɑ hɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ tɑɑ kɛ́ timpi ɩ kɑ wɑkǝlɑ ɩ́lɛ́ ɩ neu tɔɣɔ. 33 Ɩlɛ wulɑʋ, tɑɑ huɣuti lotu sɩ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ tǝnɑ sǝpǝnɑ, Amǝnɔŋ tike kɛ́. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm sewɑ.

Wulɑʋ tɑŋlʋ kʋsɑ ɩsɛ kɛ kpɑkpɑɑ, ɩlɛ ɩ nɑ sɑmɑɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ tɔɔ kɛlɛ pʋɣʋ cɔlɔ mpɑɑʋ tɑɑ.

35 Tǝnɑɣɑlɛ Yonɑtɑpɩ tɔmɑ sɩ: Aŋhɑ, wulɑʋ, nyɑ́ pǝyɑlɑɑ tɑpǝnɑ ntɛ́ ɩsɩɩ mɑ heeluɣu-ŋ tɔ.

36 Yonɑtɑpɩ nɔɣɔ tɑ tiitɑ ɑtɛ, ɩlɛ wulɑʋ pǝyɑlɑɑ tɑpɑɣɑlɛ, nɑ pɑ́ tʋlɩ nɔɔsɩ nɑ pɑ́ wii tǝkpoo nɑ wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɛlɛ pɑ luki ɩsǝlʋm.

37-38 Apǝsɑlɔm kɑ sewɑ tɔ Amihuti pǝyɑlʋ Tɑlǝmɑyi wei ɩ kɑ kɛ́ Kesuli wulɑʋ tɔ ɩ tɛɣɛ ɩ kɑ polɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ pɩɩsɩ tooso. Nɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ wiiki ɩ pǝyɑlʋ Amǝnɔŋ tɔɔ kɛ́ tɑm. 39 Wulɑʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ ɩ tɩ lɑŋlɛ kɛ Amǝnɔŋ sǝm tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ yele Apǝsɑlɔm kʋɣʋ tɔm kɛ pɛɛkʋɣʋ.

14

Apǝsɑlɔm mǝlʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ Sowɑpɩ cɛkǝnɑɑ sɩ wulɑʋ hɑɣɑ Apǝsɑlɔm nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ tili timpi pɑ yɑɑ sɩ Tɛkʋwɑ tɔ nɑ pɑ́ kɔnɑ-ɩ ɑlʋ lɑɣɑtʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Cɛsɩ ɩsɩɩ nyɑ́ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ nɑ ń suu lǝyɑɣɑ wontu ɩsɩɩ yʋlʋ cɑkʋɣʋ lǝyɑɣɑ nɑ pǝ́ tɑɑŋɩ tɔ, ɩlɛ tɑɑ sɑɣɑlɩ nim. 3 Nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-ɩ tɔm nti ɩ kɑ yɔɣɔtɩ wulɑʋ kiŋ tɔ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ polɑ wulɑʋ tɛ nɑ ɩ́ hoti ɩ tɛɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, yɑ-m. 5 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Pepe lɑpɑ ye? Ntɛnɑ ɑlʋ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, mɑ pɑɑlʋ sǝpɑɣɑ nɑ pǝ́ yele-m leelu. 6 Pǝyele mɑɑ wɛnɑ ɑpɑlʋpiyɑ kɛ nɑɑlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ yoo tɑɑlɛ, nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ́ loli-sɩ. Ɩlɛnɑ lɛlʋ kʋ ɩ tɑɑpɑlʋ. 7 Tǝnɑɣɑlɛ mɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ sǝŋ mɑ tɔɔ sɩ mɑ́ yele nɑ pɑ́ kʋ kʋlʋ. Sɩ pɑɑ kʋlʋ ɩnɩ ɩ kɑ kpɑɣɑnɑ ɩ cɑɑ wɛnɑʋ, ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ. Ɩsǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ nte tɩɩ kɑɑsɑ-m tɔɣɔlɛ pɑ tɛɛsǝɣɩ nɑŋtʋɣʋ. Pǝ kɑɑ kɑɑsɩ mɑ pɑɑlʋ kɛ́ pǝyɑɣɑ ŋkɑ pɑɑ yɑɑkǝnɑ ɩ hǝtɛ tɔɣɔ tɛtʋ tɑɑ.

8 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Kpe nyɑ́ tɛ nɑ mɑ́ pɑɑsǝnɑ nyɑ́ tɔm. 9 Mpʋɣʋlɛ ɑlʋ cɔ-ɩ sɩ: Pɑɑ mpi pǝ lɑpɑ pǝ́ wɛɛ mɑ nɑ mɑ cɑɑ tǝyɑɣɑ tɑ tɔm pǝ tɑɑ wɛɛ nyɑ́ nɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ mǝ nyǝntʋ. 10 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ tɔmɑ sɩ: Ye nɔɣɔlʋ lɑkɩ nyɑ́ tɔm kɛ tɔm ntɩ tǝ tɑɑ, ɩlɛ n kɔnɑ-ɩ mɑ kiŋ, ɩ kɑɑ tɑsɑ-ŋ tokinɑʋ. 11 Ntɛnɑ ɑlʋ tɑsɑ sɩ: Tɑ cɑɑ wulɑʋ, tuunɑ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ yʋlʋ lɛɛtʋlʋ ɩnɩ ɩ kɑɑ kʋ mɑ pǝyɑɣɑ nɑ pǝ́ yele ncɑɑlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ nɑ́ tuuwɑ sɩ: Nɑ Ɩsɔ, nɔɣɔlʋ kɑɑ kpɑɣɑ nyɑ́ pǝyɑlʋ tɔɔ kɛ́ nyɩɩlʋɣʋ.

12 Mpʋɣʋlɛ ɑlʋ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, yele nɑ mɑ́ tɑsɑ tɔmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ yɔɣɔtʋɣʋ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ sɩ: Yɔɣɔtɩ. 13 Kɛlɛnɑ ɑlʋ tɔ sɩ: Nɑ pepe tɔɔ kɛ́ n cɑɑ n wɑkǝlɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ kɛ mpʋ? Mpi tɔ, nyɑ́ kʋnɑ nyɑ́ tɩ tɔm kɛ timpi nn cɑɑkɩ sɩ ń mǝlǝnɑ nyɑ́ pǝyɑɣɑ ŋkɑ n tɔɣɔnɑɑ tɔ. 14 Tɑ tǝnɑ tɩɩ sɩ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pɑ pǝlʋɣʋ lʋm kɛ ɑtɛ nɑ pǝ́ fɛɩ kpɑʋ tɔ. Amɑ Ɩsɔ nɑɑ kʋɣɩ, ɩ́lɛ́ ɩ cɑɑkɩ kɛ́ sɩ pɑ́ hʋ́lɩ́ suulu kɛ wei pɑ lɔwɑ tɔ nɑ pɑ́ mǝlǝnɑ-ɩ. 15 Tɑcɑɑ, nɔɔnɔɔ mɑ kɔm ɩsǝntɔ tɔ, mɑ tɑ kɔɔ yem, nyɑ́ yǝlɑɑ nyɑɑsǝnɑ-m. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɔmɑ sɩ mɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ŋ nɑ ntɑnyɩ n kɑ tisi. 16 N kɑ́ mʋ mɑ tɔm nɑ ń yɑ-m mpɑ pɑ lʋkɩ sɩ pɑ́ kpiisi mɑ nɑ mɑ pǝyɑɣɑ sɩ tǝ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kpɑncoou tɔ pɑ niŋ tɑɑ. 17 Mɑ tʋ mɑ tɑɑ sɩ nyɑ́ tɔm kɑ yele nɑ mɑ́ hɛɛsɩ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ, n wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillu. N fɑkɩ kʋpɑntʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ. Nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩ́ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɔmɑ ɑlʋ sɩ: Tɑɑ ŋmɛsɩ-m nti mɑ pɔɔsǝɣɩ-ŋ ɩsǝntɔ tɔ. Alʋ sɩ: Yɛɛ, yɔɣɔtɩ mɑ cɛ. 19 Ɩlɛnɑ wulɑʋ sɩ: Ɩsǝntɔ Sowɑpɩ nɔɣɔ fɛɩ tɔm tǝnɛ tǝ tɑɑ? Ntɛnɑ ɑlʋ sɩ: Hɑɩ tɑ cɑɑ wulɑʋ, mɑ tuukinɑ-ŋ sɩ ntɔŋkpɛɛsɑɣɑ fɛɩ. Tɑmpɑnɑ yɑɑ, nyɑ́ tǝmlɛ tʋ Sowɑpɩ tʋnɑ-m tǝmlɛ tǝnɛ nɑ ɩ́ heeli-m tǝ tǝnɑ nti mɑ yɔɣɔtǝɣɩ ɩsǝntɔ tɔ. 20 Sowɑpɩ tukɑ ɩtuule kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ n kɑ́ cɛkǝnɑ nɑ ń mǝlǝnɑ Apǝsɑlɔm. Mpi tɔ, n kɛ́ lǝmɑɣɑsǝlɛ tʋ kɛ́ nɑ ń nyǝmɑ́ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑkɩ tɔ ɩsɩɩ Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillu.

21 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wulɑʋ tɔmɑ Sowɑpɩ sɩ: Tɔm ntɩ tǝ tɛmɑ, polo nɑ ń kɔnɑ Apǝsɑlɔm.

22 Tǝnɑɣɑlɛ Sowɑpɩ hotɑ wulɑʋ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ kooli-ɩ kʋpɑntʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, sɑŋɑ ntɛ́ mɑ nɑwɑ sɩ n hʋlɑ-m suulu kɛ timpi n tisuɣu mɑ tɔm tǝnɛ tɔ.

23 Mpʋɣʋlɛ Sowɑpɩ tɛɛ Kesuu nɑ ɩ́ kɔnɑ Apǝsɑlɔm kɛ Yosɑlɛm. 24 Kɛlɛnɑ wulɑʋ sɩ: Apǝsɑlɔm ɩ́ cɑɣɑ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ, mɑ́ nɑ-ɩ tɑ ɩsɛ ɩ́ tɑɑ suli.

Ɩlɛnɑ Apǝsɑlɔm mǝlɩ ɩ tǝyɑɣɑ, ɩ nɑ wulɑʋ pɑɑ nɑɑkɩ tǝmɑ.

Tɑfiiti nɑ Apǝsɑlɔm pɑ ciikuɣu

25 Nɔɣɔlʋ tɑ hɑŋnɑ Apǝsɑlɔm kɛ teu kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ tɑɑ. Ɩ ŋmɑtʋ tǝnɑ kɑ tewɑɣɑ, ɩ tiili fɛɩ pɑɑ kpǝtiyɑ mɑɣɑmɑɣɑ. 26 Ɩ kɑ wɛnɑ nyɔɔsɩ kɛ sɔsɔm kɛ́, nɑ pɩɩ wɛɛ sɩ pɑ́ hʋmɩ-ɩ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ. Mpi tɔ, ɩ nyɔɔsɩ ɩ́ kɔmɑ sɩ wɛ yuŋ kɛ́. Ye pɑ hʋmɑ-ɩ sɩ yuŋ wɛɛkɩ kiloonɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ ɩsɩɩ wulɑʋ mɑɣɑsǝlɑɣɑ wɛʋ tɔ. 27 Apǝsɑlɔm lʋlɑ ɑpɑlʋpiyɑ tooso nɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ. Pɑ yɑɑ-kɛ sɩ Tɑmɑɑ, kɑ ɩsɛntɑɑ kɑ lɩɩwɑɣɑ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm cɑɣɑ pɩɩsɩ nɑɑlɛɣɛ Yosɑlɛm. Ɩlɛ ɩ́ nɑ wulɑʋ pɑɑ keesiɣi tǝmɑ. 29 Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ Sowɑpɩ sɩ ɩ tiliɣi-ɩ wulɑʋ kiŋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ kisi, nɑ ɩ́ tɑsɑ-ɩ yɑɑʋ kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm nɑ ɩ́lɛ́ ɩ kisi tɔtɔ. 30 Ntɛnɑ Apǝsɑlɔm tɔ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ: Sowɑpɩ tɑɑlɛ ntɛ́ mɑ nyǝntɛ kɔŋkɔŋ tɑɑ, ɩ́ polo nɑ ɩ́ sɔ-tɛɣɛ kɔkɔ.

Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ polo nɑ pɑ́ sɔ-tɛɣɛ kɔkɔ. 31 Mpʋɣʋlɛ Sowɑpɩ polɑ Apǝsɑlɔm tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɔpɑ mɑ tɑɑlɛ kɛ kɔkɔ? 32 Kɛlɛnɑ Apǝsɑlɔm sɩ: Mɑ tilɑ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ tɔm pɑɣɑlɛ sɩ ń kɔɔ nɑ mɑ́ tili-ŋ wulɑʋ kiŋ nɑ ń pɔɔsɩ-ɩ sɩ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ tilɑ mɑ wɑɑlɩ kɛ Kesuu? Pɩɩ kǝlɑ teu sɩ mɑ́ sɑɑlɩ tǝnɑ. Mɑ cɑɑ sɩ mɑ nɑ wulɑʋ tǝ́ nɑ́ nɑ ye mɑ lɑpɑ-ɩ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ kʋ-m.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ nɑ́ polɑɑ nɑ ɩ́ heeli-tǝɣɩ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ yɑɑ Apǝsɑlɔm nɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ hǝntɩ wulɑʋ kɛ ɑtɛ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ wɑɣɑlɩ-ɩ.

15

Apǝsɑlɔm kʋlʋɣʋ kɛ wulɑʋ tɔɔ

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Apǝsɑlɔm hikɑ yoou kɛɛkɛ nɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ tɑŋlɑɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (50). 2 Tɑnɑŋ tɑnɑŋ kɛ Apǝsɑlɔm lɩɩkɑɣɑ lɔŋ nɑ ɩ́ puki ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ sɔsɑɣɑ mpɑɑʋ kpeeŋɑ, ye nɔɣɔlʋ hikɑ tɔm sɩ ɩ puki wulɑʋ tɛɣɛ hʋʋlɛ, ɩlɛ ɩ yɑɑ-ɩ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Ɩcɑtɛ nteɣe n lɩɩnɑ? Ye ɩ́lɛ́ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Mɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle tǝnɛ tǝ tʋ 3 ɩlɛ ɩ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyǝnɩ, n wɛnɑ tɑmpɑnɑ kɛ́. Pǝ́cɔ́ ye n polɑ wulɑʋ tɛ nɔɣɔlʋ kɑɑ pɑɑsǝnɑ-ŋ.

4 Kɑsɑ, ye mɑɑ kɛnɑ hʋʋlʋ ntɔ, mɑ kiŋ ntɛ́ tɔm nyǝ́mɑ kɑ kɔŋɑɣɑ nɑ mɑ tɑɣɑnǝɣɩ pɑ tɔmnɑɑ.

5 Ye yʋlʋ ɩ́ kpǝtǝɣǝnɑ-ɩ sɩ ɩ hǝntǝɣɩ ɑtɛ ɩlɛ ɩ kpipi-ɩ nɑ ɩ́ wɑɣɑlɩ-ɩ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm lɑkɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑ pukɑɣɑnɑ tɔmnɑɑ kɛ wulɑʋ tɛ tɔ. Nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑŋɑ hɛɛkɑɣɑnɑ-ɩ kɛ́.

7 Pǝnɑɣɑ liɣiti nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Apǝsɑlɔm tɔmɑ wulɑʋ sɩ: Tɑcɑɑ, yele nɑ mɑ́ polo Hepǝlɔŋ nɑ mɑ́ lɑ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ mɑɑ sɩɩ Tɑcɑɑ kɛ nɔɣɔ sɩ mɑɑ lɑpɩ-ɩ tɔ. 8 Mpi tɔ, wɑɑtʋ wei mɑɑ wɛ Kesuu tɔɣɔ mɑ sɩɩ Tɑcɑɑ kɛ nɔɣɔ sɩ ye ɩ yelɑɑ nɑ mɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm, ɩnǝɣɩ mɑɑ lɑ tǝmlɛ. 9 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Polo.

Ɩlɛnɑ Apǝsɑlɔm kʋlɩ nɑ ɩ́ tɛɛ Hepǝlɔŋ. 10 Mpʋɣʋlɛ Apǝsɑlɔm tilɑ tillɑɑ kɛ mukɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ sɩ ye pɑ nɩɩ tutuɣu ɩlɛ pɑ yɔɣɔtɩ sɩ: Apǝsɑlɔm kɛlɛ wulɑʋ nɑ ɩ́ wɛ Hepǝlɔŋ. 11 Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kɑ sɩɩ-ɩ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ (200) pɛlɛ pɑ nɩɩnɑ-ɩ teu kɛ́, pɑ tɑ cɛkǝnɑ nti ɩ hɔkɑɑ tɔ.

12 Wɑɑtʋ wei Apǝsɑlɔm lɑkɑɣɑ kɔtɑsɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tili nɑ pɑ́ yɑɑ Kilo tʋ Ahitofɛlɩ wei ɩ kɑ kɛ́ Tɑfiiti sɔpɑɑpɩ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ hukɑ sɔsɔm kɛ ɩ kiŋ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ wulɑʋ ɑcɑɣɑ kɛ cɑɣɑʋ.

Tɑfiiti sewɑ kɛ Yosɑlɛm

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɣɔlʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ cɩ Tɑfiiti kɛ sǝkpɑlʋɣʋ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɛɛsɑ ɩsɛ nɑ Apǝsɑlɔm tɔɔ. 14 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti yɔɣɔtɩ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ kiŋ kɛ Yosɑlɛm tɔ sɩ: Ɩ́ kʋlɩ nɑ tǝ́ se, tɔfɔ Apǝsɑlɔm ɩɩ yeki-tʋ. Ɩ́ lɑ tǝcɑʋ, ye pǝ tɑɣɑ mpʋ ɩ kɑ́ tuti-tʋ nɑ ɩ́ kʋ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ. 15 Ntɛnɑ wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɔ sɩ: Ɛɛ, Tɑcɑɑ tɩɩ lɑ tǝ tǝnɑ nti n heeliɣi-tʋ tɔ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ lɩɩwɑ, nɑ ɩ́ kɑɑsɩ ɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ sɩ pɛlɛ pɑ́ tɑŋ tǝyɑɣɑ.

17 Wulɑʋ lɩɩ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ tʋ ɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ sǝŋ tǝyɑɣɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋkɑ kiŋ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ ɩ tɑŋlɑɑ tǝnɑ tʋ-ɩ hɛkʋ, nɑ Kɑtɩ yoolɑɑ nɑ́ɑ́ kɔɔ yǝlɑɑ nɑsǝtoso (600) nɑ pɑ́ tɛɛ-ɩ nɔɣɔ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ pɔɔsɑ Kɑtɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ Ɩtɑyi sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ mǝ kɔmɑ tɑ kiŋ tɔtɔ? Ɩ mǝlɩ Apǝsɑlɔm cɔlɔ. Mpi tɔ, mǝ kɛ́ cɔɔsǝlɑɑ kɛ́ ɩ tɑ kɛ́ tɛtʋ nyǝ́mɑ. 20 Anɩ nɔɔnɔɔ kɛlɛ ɩ tɑpɑ, ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ kpɑkǝɣɩ-mɛɣɛ kpɑkpɑɑ nɑ mɑ́ cɔɔkǝnɑ. Pǝ́cɔ́ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ tɑ nyɩ mɑ tǝpote. Mpʋ tɔ, ɩ́ mǝlɩ. Tɑcɑɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ-mɛ nɑ ɩ́ lɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

21 Tǝnɑɣɑlɛ Ɩtɑyi cɔ wulɑʋ sɩ: Mɑ tuunɑ Ɩsɔ nɑ nyɑ́ sɩ: Timpi n kɑ polo tɔ tǝnɑɣɑ tɩɩ polo, pɑɑ sǝm mɑɣɑmɑɣɑ tɩɩ sɩ. 22 Ntɛnɑ wulɑʋ tɔ Ɩtɑyi sɩ: Ye mpʋ tɛɛ nɔɣɔ.

Ɩlɛnɑ Ɩtɑyi nɑ ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ ɩ piyɑ tǝnɑ pɑ́ tɛɛ nɔɣɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tʋ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ tɛɛkɩ. Ye ɩ tɑlɑ ɩcɑtɛ nte, tǝlɛ tǝ yǝlɑɑ pǝlɩ ɩsǝlʋm nɑ pɑ́ mɑkɩ kɑpusi. Ɩlɛnɑ wulɑʋ nɑ́ɑ́ tɛɛ Setǝlɔŋ lɔɔʋ nɑ ɩ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ tǝŋnɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔɔ tɔɔ. 24 Kɔtʋlʋ Sɑtɔkɩ nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ sǝɣǝlɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ pɑɑ wɛ tǝnɛ ɩnɩ tɔtɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sɩɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ Apiyɑtɑɑ sǝŋɑɑ nɑ yǝlɑɑ tɔŋɑ lɩɩʋ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ. 25 Ɩlɛnɑ wulɑʋ tɔ Sɑtɔkɩ sɩ: Mǝŋnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ. Ye Tɑcɑɑ kɑ́ hʋlɩ-m suulu, ɩ kɑ́ mǝlǝnɑ-m nɑ mɑɑ tɑsɑ-ɩ nɑʋ kɛ ɩ lonte tɑɑ. 26 Amɑ ye ɩ kɑ tɔ sɩ: Aɑɩ, mɑɑ cɑɑkɩ-ŋ, ɩlɛ ɩ́ lɑ-m ɩsǝnɑ ɩ cɑɑkɩ tɔ.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɑsɑ Sɑtɔkɩ kɛ heeluɣu sɩ: Nyɑnɑ nyɑ́ pǝyɑlʋ Ahimɑɑsɩ nɑ Apiyɑtɑɑ pǝyɑlʋ Yonɑtɑŋ ɩ́ mǝlǝnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ɩ́ feŋiɣi. 28 Tɩɩ tɑŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ pɔɣɔ tǝtɛsǝlɛnɑɑ, nɑ mɑ́ nɩɩ ɩcɑtɛ ɑlɑɑfǝyɑ tɔm.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑtɔkɩ nɑ Apiyɑtɑɑ pɑ mǝlǝnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ Yosɑlɛm nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑ.

Tɑfiiti tilɑ feŋlu

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɑkɑ ɩ ɩsɛntɔɔ kɛ sɑɑlɑɣɑ nɑ ɩ́ wiiki nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ Olifinɑɑ pulɑɣɑ tɔɔ kɛ́ nɔɔhɛɛ kpɛtɛ. Nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ tɑkɩ pɛlɛ pɑ ɩsɛntɔɔ nɑ pɑ́ wiiki mpʋ tɔtɔ. 31 Ɩlɛnɑ pɑ́ kɔɔ pɑ́ heeli wulɑʋ sɩ Ahitofɛlɩ tǝŋɑ Apǝsɑlɔm. Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, wɑkǝlɩ Ahitofɛlɩ lɑɣɑtʋ.

32 Wɑɑtʋ wei Tɑfiiti tɑlɑ pulɑɣɑ nyʋɣʋ tɑɑ timpi pɑ sɛɛkɩ Ɩsɔ tɔ, ɩlɛ ɩ tɑɑpɑlʋ nɑ ɩ lɑɣɑtʋ tɑsʋlʋ Akii tʋ Husɑyi kɔmɑɣɑlɛ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ɩ cɑpɑ cǝlɑɑ nɑ ɩ nyʋɣʋ nɑ tɛtʋ. 33 Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Ye n tǝŋǝɣɩ-m pǝ kɑɑ wɑɑsɩ-m. 34 Mǝlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ń heeli Apǝsɑlɔm sɩ n kɑ kɛ́ mɑ tǝmlɛ tʋ kɛ lɔŋ kɛ́, ɩlɛ nɔɔnɔɔ n cɑɑ sɩ ń nyǝnǝɣɩ ɩnǝɣɩ nyɑ́ cɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ n kɑ wɑkǝlɩ lɑɣɑtʋ nti Ahitofɛlɩ tɑsǝɣɩ-ɩ tɔ. 35 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi kɔtǝlɑɑ Sɑtɔkɩ nɑ Apiyɑtɑɑ pɑ wɛ tǝnɑɣɑ. Ye n nɩɩ ntiɣi Apǝsɑlɔm pɑ tɔɔ n polo ń heeli-wɛ. 36 Pɑ pǝyɑlɑɑ Ahimɑɑsɩ nɑ Yonɑtɑŋ pɑ wɛ tǝnɑɣɑ, n kɑ tili-wɛ nɑ pɑ́ kɔɔ pɑ heeli-m.

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɑɑpɑlʋ Husɑyi mǝlɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei Apǝsɑlɔm kɔmɑ tɔ.

16

Tɑfiiti tɑɑpɑlɑɑ nɑ ɩ kolontunɑɑ

1 Wɑɑtʋ wei Tɑfiiti tɛɛ Olifinɑɑ pulɑɣɑ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ pǝcɔ, ɩlɛ Mefipɑɑlɩ tǝmlɛ tʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Sipɑ tɔ ɩ kɑtɑ-ɩ kɛlɛ nɑ ɩ kpɑŋɑsɩ nɑɑlɛ. Nɑ pɑ́ hɔkɑ sɩ tɔɔ kɛ́ potopotonɑɑ ŋmʋnʋɣʋ (200) nɑ lɛsɛŋ kʋwʋlʋ pɑɣɑ kɛ nɩɩnʋwɑ (100) nɑ tɩɩŋ pee lʋm nyǝnɑ kɛ tukuŋ nɩɩnʋwɑ (100) nɑ sʋlʋm huluɣu. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepeɣe n lɑkǝnɑ? Ntɛnɑ Sipɑ sɩ: Nyɑ́ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɑ cɑkɩ kpɑŋɑsɩ. Ɩfepiyɑ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ potopotonɑɑ nɑ tɩɩŋ pee ɑnɛ. Mpɑ pɑ́ kɑwɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, ɩlɛ pɑ kʋnɑ sʋlʋm pǝnɛɣɛ lʋkɔtʋ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Leɣe Mefipɑɑlɩ wɛɛ? Mpʋɣʋlɛ sɩ: Mefipɑɑlɩ polɑ Yosɑlɛm sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ ɩ cɔsɔ Sɑyuli kɑwulɑɣɑ kɛ pǝnɛntɛ. 4 Ntɛnɑ wulɑʋ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mefipɑɑlɩ nyǝm tǝnɑ pǝsɑ nyɑ́ nyǝm.

Mpʋɣʋlɛ Sipɑ hǝntɑ Tɑfiiti kɛ ɑtɛ nɑ ɩ tɔ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ wulɑʋ, mɑ sɑmɑ, hʋlʋ-m suulu kɛ mpʋ.

Simeyi tǝŋsǝɣɩ Tɑfiiti kɛ mpusi

5 Tɑfiiti tɑlɑ Pɑhulim ɩlɛ Sɑyuli lʋlʋɣʋ tʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Kelɑɑ tɔ ɩ pǝyɑlʋ Simeyi lɩɩwɑɣɑlɛ nɑ ɩ́ tǝŋsǝɣɩ-ɩ mpusi. 6 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɔɣɔ ɩ́ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ pɛɛ. Pǝyele ɩ́lɛ́ ɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ yoolɑɑ kɑ tʋ-ɩ hɛkʋ kɛ́. 7 Simeyi nyɑɑsɑɣɑ Tɑfiiti kɛ́ sɩ: Polo polo ń tɛɛ, yʋlʋkʋlʋ nɑ ɩsɑɣɑʋ nyɑ́. 8 Tɑcɑɑ ɩ́ mǝŋnɑ Sɑyuli wei ɩ kɑwulɑɣɑ n lɛɛkɑɑ tɔ ɩ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ pɑ sǝm tɔm kɛ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ lɛɛkɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ́ cɛlɑ-kɛɣɛ nyɑ́ pǝyɑɣɑ. N pǝsʋɣʋ yem kɛ́ ɩsǝntɔ nɑ ń cɔɔkɩ tɔ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ fɛlǝɣǝnɑ-ŋ. Mpi tɔ, n kɛ́ yʋlʋkʋlʋ kɛ́.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Seluyɑ pǝyɑlʋ Apisɑyi tɔmɑ wulɑʋ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ hɑɣɑ kɑnɛ kɑ tʋʋkɩ tɑ́ cɑɑ wulɑʋ kɛ mpʋ? Lɑ suulu nɑ ń yele nɑ mɑ́ sɛtɩ ɩ nyʋɣʋ. 10 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Sowɑpɩ nɑ ɩ neu Apisɑyi mǝ tɔm suwe? Ye ɩ tʋʋkɩ-m Ɩsɔ heelinɑ-ɩ sɩ ɩ́ tʋʋ-m. Ɩlɛ ɑwe kɑ́ kpɛɛsǝnɑ-ɩ sɩ pepe tɔɔ? 11 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti tɔmɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ Apisɑyi sɩ: Mɑ tɑpʋɣʋ tɛɛ pǝyɑɣɑ nɑ́ tɑ́ kisi mɑ weesuɣu kɛ pɛɛkʋɣʋ, hɑlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛncɑmɛɛ tʋ nɑ? Ɩ́ yele-ɩ nɑ ɩ́ tʋʋ-m. Tɑcɑɑ hɑnɑ-ɩ pǝ mpɑɑʋ. 12 Ntɑnyɩ Tɑcɑɑ kɑ́ nɑ́ mɑ wɑhɑlɑ nɑ ɩ́ lɛɛtɩ-m kʋpɑntʋ kɛ mpusi ɩnɛ ɩ lonte.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tʋɣʋtɑ pɑ mpɑɑʋ nɑ Simeyi nɑ́ɑ́ wɛ pʋɣʋ kɔŋkɔŋ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ wulɑʋ mpusi tǝŋsʋɣʋ nɑ ɩ́ lɔkɩ-ɩ pɛɛ nɑ ɩ́ kʋsǝɣɩ mʋsʋɣʋ nɑ ɩ tɔɔ. 14 Wulɑʋ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tɑlɑ Yɑɑtɑnɩ nɔɣɔ ɩlɛnɑ pɑ́ hɛɛsɩ tǝnɑ.

Husɑyi tǝŋɑ Apǝsɑlɔm

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm nɑ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ tǝnɑ pɑ sʋʋ Yosɑlɛm tɑɑ nɑ Ahitofɛlɩ kɛ ɩ wɑɑlɩ. 16 Wɑɑtʋ wei Tɑfiiti tɑɑpɑlʋ Husɑyi tɑlɑ Apǝsɑlɔm ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ sɩ: Mǝ nɑ tɛtʋ, mǝ nɑ tɛtʋ.

17 Ntɛnɑ Apǝsɑlɔm pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Anɩ nyɑ́ tɑɑpɑlʋ ntɛ́ mɑ cɑɑ. Pepe tɔɔ kɛ́ n tɑ tǝŋ ɩ́lɛ́?

18 Ntɛnɑ Husɑyi cɔ sɩ: Wei Tɑcɑɑ nɑ yǝlɑɑ pɑnɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ lǝsɑɑ tɔɣɔ mɑ cɑɑ tǝŋʋɣʋ. 19 Pǝ tɩɩ wɛɛ sɩ ɩ pǝyɑlʋ nyɑɣɑ mɑɑ lɑ tǝmlɛ kɛ teitei ɩsɩɩ mɑɑ lɑpʋ nyɑ́ cɑɑ kɛ tǝmlɛ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑɑ lɑ nyɑ́.

Apǝsɑlɔm nɑ Tɑfiiti ɑlɑɑ pɑ tɔm

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm tɔmɑ Ahitofɛlɩ sɩ: Ɩ́ mɑɣɑsɩ nɑ tǝ́ nɑ́ mpi pǝ wɛ lɑpʋ tɔ.

21 Kɛlɛnɑ Ahitofɛlɩ sɩ: Sʋʋnɑ nyɑ́ cɑɑ ɑlɑɑ mpɑ ɩ yelɑɑ sɩ pɑ́ tɑŋ tǝyɑɣɑ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kɑ́ nɑ́ sɩ n pǝsɑ nyɑ́ tǝɣɩ nyɑ́ cɑɑ kolontu. Ɩlɛnɑ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ nyɔɔ toŋ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sikɑ Apǝsɑlɔm kɛ cokǝle kɛ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ pɑtɑ tɔɔ. Nɑ ɩ́ nɑ ɩ cɑɑ ɑlɑɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ.

23 Lɑɣɑtʋ nti Ahitofɛlɩ tɑsɑɣɑ Apǝsɑlɔm kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ tɩɩ wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣǝnɑ. Pɑɑ Tɑfiiti mɑɣɑmɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ wɛɛ.

17

Husɑyi nɑ Ahitofɛlɩ pɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ fɑɣɑʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ahitofɛlɩ tɔmɑ Apǝsɑlɔm sɩ: Yele nɑ mɑ́ lǝsɩ yoolɑɑ kɛ yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000) nɑ mɑ́ tʋ Tɑfiiti wɑɑlɩ kɛ ɑhoo ɑnɛ. 2 Ntɑnyɩ mɑɑ kpǝlɩ-ɩ tiili nɑ ɩ́ kɑwɑ nɑ ɩ yǝlɑɑ yɑ, ɩlɛnɑ mɑ́ kʋ-ɩ ɩ tike. 3 Ɩlɛnɑ mɑ́ kuu yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ mɑ́ kɔnɑ-ŋ. Nyɑ́ kolontu ɩ́ sǝpɑ, pɑ tǝnɑ pɑ mǝlǝɣɩ nyɑ́ kiŋ kɛ́ nɑ yǝlɑɑ hɛɛsɩ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm nɑ Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ tǝnɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ tɔm ntɩ. 5 Amɑ Apǝsɑlɔm sisɑ tǝ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ yɑɑ Husɑyi nɑ tǝ nɩɩ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝntʋ.

6 Husɑyi kɔmɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-ɩ Ahitofɛlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɩɩ lɑ mpʋ yɑɑ ɩsǝnɑ? Nyɑ́ɑ́ yɔɣɔtɩ nyɑ́ nyǝntʋ.

7 Ntɛnɑ Husɑyi sɩ: Ahitofɛlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tǝnɛ tǝ tɑ tǝŋ pǝnɛntɛ. 8 Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n nyǝ́mɑ sɩ nyɑ́ cɑɑ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ kɛ́ ɑpɑlɑɑ kɛ́. Pǝ́cɔ́ pɑ wɛ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ kpɑkʋɣʋʋ tɔɣɔlɑɣɑ pǝyɑɣɑ nɑ kɑ́ wɛ ɩsǝnɑ tɔ. Nyɑ́ cɑɑ kɛ́ yoolu kɛ́. Ɩɩ hǝntǝɣɩ yem kɛ́ ɑhoo. 9 Pǝ nɔkɑɑ ɩsǝntɔ ɩ ŋmɛlɑ lɔɔʋ yɑɑ tiili tɑɑ kɛ́, nɑ ye pɑ kʋ tɑ́ tɑɑ lɛlɑɑ, yǝlɑɑ ɩ́ nɩɩwɑ pɑɑ tɔ sɩ Apǝsɑlɔm wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kpisɑɑ. 10 Hɑlɩ sɔɣɔntʋ kpɑ tɑ́ tɑɑ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ wɛ ɑpɑlʋtʋ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ tɔ. Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nyǝ́mɑ sɩ nyɑ́ cɑɑ kɛ́ ɑkɑ. Pǝyele ɩ wɛnɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ. 11 Mpʋ tɔ, mɑ tɑsǝɣɩ-ŋ lɑɣɑtʋ sɩ ń koti Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ tuutuumɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ Tɑŋ nɑ pǝ́ polo Pɛɛsepɑ tɔ. Ɩlɛnɑ nyɑnɑ wɛ ɩ́ polo nyɑ́ cɑɑ kɛ yoonɑʋ. 12 Tɩɩ mɑɣɑnɑ-ɩ tiili nɑ tǝ́ hoti ɩ tɔɔ ɩsɩɩ tɛʋ. Ɩlɛ ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ fiti. 13 Ye pɑ sewɑ, nɑ pɑ́ sʋʋ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, ɩlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ponɑ ŋmɩɩsɩ nɑ pɑ́ tuu ɩcɑtɛ ntɛ́ nɑ pɑ́ tiinɑ lɔɔʋ. Hɑlɩ pǝ kɑɑ kɑɑsɩ koloŋiyɑ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔmɑ sɩ: Husɑyi nyǝntʋ lɑpɑ sɑnɑ nɑ Ahitofɛlɩ nyǝntʋ.

Pǝyele Tɑcɑɑ nɑ́ tʋ ɩ tɑɑ kɛ́ sɩ ɩ wɑkǝlǝɣɩ Ahitofɛlɩ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ mpǝɣɩ nɑ pǝ kɔnɑ mpusi kɛ Apǝsɑlɔm tɔɔ.

Tɑfiiti sewɑ nɑ ɩ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Husɑyi polɑɑ nɑ ɩ́ heeli kɔtǝlɑɑ Sɑtɔkɩ nɑ Apiyɑtɑɑ kɛ lɑɣɑtʋ nti Ahitofɛlɩ tɑsɑ Apǝsɑlɔm nɑ Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ tɔ, nɑ lɑɣɑtʋ nti ɩnɩ ɩ tɑsɑ-wɛ tɔ. 16 Sɩ pɑ́ tili lɔŋ nɑ pɑ́ heeli Tɑfiiti sɩ ɩ́ tɑɑ sʋʋ ɑhoo ɑnɛɣɛ Yɑɑtɑnɩ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tǝnɑ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ́ wɛɛ ɑsolɑ tɑɑ.

17 Yonɑtɑŋ nɑ Ahimɑɑsɩ pɛlɛ pɑ wɛ hite nɔɣɔ kɛ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ nɑ-wɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝmlɛ tʋ ɑlʋ nyǝŋ nɔɣɔlʋ ɩ polɑɑ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ polo mǝ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ ɩ́ heeli-tǝɣɩ wulɑʋ Tɑfiiti. 18 Amɑ ɩfepu nɔɣɔlʋ nɑ́ nɑ-wɛ nɑ ɩ́ polo ɩ tɑɣɑsɩ Apǝsɑlɔm. Mpɛ pɑ cɛkǝnɑɑ sɩ pɑ nɑ-wɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ se lɔŋ nɑ pɑ́ polo Pɑhulim ɩcɑtɛ kɛ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɛ nɑ pɑ́ ŋmɛlɩ ɩ lɔkɔ tɑɑ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ nɔɣɔlʋ kpɑɣɑ pʋʋɣʋ nɑ ɩ́ tɑkɩ lɔkɔ tɔɔ nɑ ɩ́ le kʋtɔɣɔʋ pee, sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ cɛkǝnɑ sɩ pʋlʋpʋ wɛ tǝnɑ. 20 Ntɛnɑ Apǝsɑlɔm tǝmlɛ nyǝ́mɑ sʋʋ tǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ ɑlʋ kɛ Ahimɑɑsɩ nɑ Yonɑtɑŋ pɑ tɔɔ. Alʋ sɩ: Pɑ tɛsɑ lɔɔʋ.

Tǝmlɛ nyǝ́mɑ pɛɛkɑɑ pɑ tɑ nɑ pʋlʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. 21 Pɑ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Ahimɑɑsɩ nɑ Yonɑtɑŋ pɑ́ lɩɩ lɔkɔ tɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ heeli Tɑfiiti sɩ: Kʋlɩ nɑ ń tɛsɩ pɔɣɔ kɛ lɔŋ, nɑ pɑ́ kɛɛsɩ-ɩ nti Ahitofɛlɩ kɛɛsɑ Apǝsɑlɔm sɩ pɑ́ lɑ Tɑfiiti-wɛ tɔ.

22 Tǝnɑɣɑ Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ kʋlɑ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ. Pǝ kɔmɑ sɩ pǝ nyɑɑlǝɣɩ tɔ pǝ tɑ kɑɑsɩ nɔɣɔlʋ. Pɑ tɛsɑ pɑ tǝnɑ.

23 Ahitofɛlɩ nɑwɑ sɩ pɑ tɑ mʋ ɩ tɔm, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ kpɛɛlɩ ɩ kpɑŋɑɣɑ nɑ ɩ́ kpe ɩ tɛ. Ɩ heelɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ nti tǝ wɛ lɑpʋ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ ɩ tǝɣɩ ŋmǝnɑɣɑ nɑ ɩ́ sɩ́ nɑ pɑ́ pimi-ɩ ɩ cɑɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ.

Tɑfiiti kɛ Mɑhɑnɑyim

24 Tɑfiiti pɑ tɑlɑ Mɑhɑnɑyim, ɩlɛ Apǝsɑlɔm nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ ɩ wɑɑlɩ tɔ pɑ tɛsɑ Yɑɑtɑnɩ kɛlɛ. 25 Apɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Amɑsɑ tɔɣɔ Apǝsɑlɔm lɛɛtɑ yoolɑɑ wulɑʋ Sowɑpɩ lonte. Amɑsɑ ɩnɩ ɩ cɑɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ kɛ́ nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Yetɛɛ. Ɩ too kɛlɛ Nɑhɑsɩ pɛɛlɔ Apikɑɑlɩ, ɩ́lɛ́ ɩ neu ntɛ́ Sowɑpɩ pɑ too Seluyɑ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm-wɛ pɑ sikɑ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ.

27 Tɑfiiti pɑ tɑlɑ Mɑhɑnɑyim, ɩlɛnɑ Amoni tɛtʋ ɩcɑtɛ Lɑpɑ tʋ Nɑhɑsɩ pǝyɑlʋ Sopi, nɑ Lo-Tɑpɑɑ tʋ Amiyɛlɩ pǝyɑlʋ Mɑkii, nɑ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ ɩcɑtɛ Lokelim tʋ Pɑɑsilɑyi 28 pɑ ponɑ Tɑfiiti-wɛɣɛ kʋhǝntǝŋ nɑ cɛmsɛnɑɑ nɑ hɛɛsɩ, nɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee, nɑ mʋlʋm, nɑ pee kʋtoŋee, nɑ soonɑ kɛ loosi nɑɑlɛ. 29 Nɑ tɩɩŋ nim nɑ nɑɑnim nɑ heeŋ, nɑ wɑɑkɑsǝnɑɑ. Mpi tɔ, pɑ tɔŋɑɣɑ kɛ́ sɩ ɩkɑɑlɛ nɑ nyɔɣɔsɩ nɑ lʋkɔtʋ pǝ pɩɩ-wɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

18

Apǝsɑlɔm nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ kpisuɣu

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kotɑ ɩ yoolɑɑ nɑ ɩ́ kpɑ pɑ tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɑ Sowɑpɩ kɛ tintiɣile, nɑ Sowɑpɩ neu kɛ tintiɣile, nɑ Kɑtɩ tʋ Ɩtɑyi kɛ tintiɣile nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ́ nɑ-mɛ tɩɩ ponɑ yoou. 3 Tǝnɑɣɑlɛ sɑmɑɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: Aɑɩ, pǝ fɛɩ sɩ ń lɩɩ. Mpi tɔ, pɑɑ pǝ kǝlɑ-tʋ nɑ tǝ́ se nɔɣɔlʋ ɩɩ pɑɑsǝɣǝnɑ-tʋ. Pɑɑ tɑ tɑɑ yǝlɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ sǝpǝnɑ ɑwusɑ. Amɑ nyɑ́ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɑ tɑɑ yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000). Mpʋ tɔ, pǝ kǝlɑ teu sɩ ń sɑɑlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ pǝ́ kǝlɑ-tʋ ɩlɛ n sǝnɑ-tʋ. 4 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Tɔʋ, mɑɑ lɑ nti tǝ mɑɣɑ-mɛɣɛ teu tɔ.

Ɩlɛnɑ wulɑʋ sǝŋ nɔnɔɣɔ nɑ yǝlɑɑ lɩɩkɩ iyisi iyisi nɑ nɩɩnʋwɑ nɩɩnʋwɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɔmɑ Sowɑpɩ nɑ Apisɑyi nɑ Ɩtɑyi sɩ: Ɩ́ nyǝnɩ mɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ lɑ mɑ pu Apǝsɑlɔm tǝpɑmm.

Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɩɩ mpʋ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti yǝlɑɑ polɑɑ sɩ pɑ yookinɑ Apǝsɑlɔm-wɛɣɛ Ɩfǝlɑyim hɔtʋɣʋ tɑɑ. 7 Yǝlɑɑ iyisi hiu (20000) tǝcu kɛ Tɑfiiti nyǝ́mɑ kʋwɑ Apǝsɑlɔm nyǝ́mɑ tɑɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ yoou yɑwɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Hɔtʋɣʋ tɔɣɔ yǝlɑɑ mpɑɣɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ tɔ pǝ kǝlɑ mpɑ lɑɣɑtɛ tɔɣɑɑ tɔ.

Sowɑpɩ kʋwɑ Apǝsɑlɔm

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝsɑlɔm tutɑ ɩ tǝɣɩ Tɑfiiti yǝlɑɑ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ kpɑɣɑnʋ. Ɩlɛnɑ kpɑɣɑnʋ seenɑ-ɩ nɑ ɩ́ sʋsɩ-ɩ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ piliŋɑsɩ tɑɑ, nɑ ɩ nyɔɔsɩ hɔkǝnɑ-sɩ nɑ ɩ́ susi nɑ kpɑɣɑnʋ nɑ́ɑ́ tɛɛ. 10 Nɔɣɔlʋ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli Sowɑpɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, mɑ nɑwɑ Apǝsɑlɔm nɑ ɩ́ susinɑ tʋɣʋ. 11 Ntɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: N nɑ-ɩ ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n tɑ kʋ-ɩ tǝnɑɣɑ kpɑkpɑɑ. Hɑlɩ mɑɑ hɑ-ŋ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑɑnʋwɑ kɛlɛ nɑ tɑmpɑlɑ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ cɔwɑ sɩ: Pɑɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ iyɑɣɑ (1000) kɛ n tɩɩ hɑ-m mɑ niŋ kɑɑ kpɑ wulɑʋ pǝyɑlʋ tɔɔ. Mpi tɔ, tǝ nɩɩwɑ nti wulɑʋ heelɑ nyɑ́ nɑ Apisɑyi nɑ Ɩtɑyi sɩ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ ɩnɩ ɩ pǝyɑlʋ Apǝsɑlɔm tɔ. 13 Pɑɑ mɑɑ lɑpɑ kɑɑnɩɩtʋ nɑ mɑ́ kʋ-ɩ, wulɑʋ kɑ nɩɩ-tǝɣɩ. Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n tɑɑ wɑɑsɩ-m.

14 Ntɛnɑ Sowɑpɩ sɩ: Mɑɑ sǝŋǝɣɩ nyɑ́ kiŋ kɛ yem.

Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ŋmɑntɑɑsɩ tooso nɑ ɩ́ polo ɩ́ yɑɣɑ-sǝɣɩ Apǝsɑlɔm fulɑɣɑ tɔɔ. Mpi tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ tɑɑ sǝtɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ yoolɑɑ nɑɑnʋwɑ wei ɩ tɔkɑɣɑ Sowɑpɩ yoou wontu tɔ pɑ tɑmɑ Apǝsɑlɔm nɑ pɑ́ tɛɛsɩ-ɩ kʋɣʋ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ hʋlɑ tutuɣu nɑ yǝlɑɑ koti nɑ pɑ́ hɛɛsɩ pɑ kolontunɑɑ tɔɣɔnʋɣʋ. 17 Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ sǝtʋ nɑ pɑ́ pɛtɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ kɛ́ hɔtʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ́ kɑɑ ɩ tɔɔ kɛ́ kɑŋmɑɑɣɑ tǝkelem, nɑ Apǝsɑlɔm yoolɑɑ tǝnɑ se nɑ pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ.

18 Wɑɑtʋ wei Apǝsɑlɔm kɑ wɛnɑ ɩ ɩsɛ tɔɣɔ ɩ yelɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑ-ɩ ɑkele kɛ wulɑʋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ Yosɑlɛm kiŋ, nɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ sɩ Apǝsɑlɔm ɑkele, sɩ ɩnɩ ɩ fɛɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ tɔ pɑɑ yɑɑkǝnɑ ɩ hǝtɛ. Nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

Tɑfiiti nɩɩwɑ Apǝsɑlɔm sǝm

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑtɔkɩ pǝyɑlʋ Ahimɑɑsɩ tɔmɑ sɩ: Ɩ́ yele nɑ mɑ́ lɔɣɔ mɑ tɩ nɑ mɑ́ ponɑ wulɑʋ kɛ tɔm kʋpɑntʋ sɩ Tɑcɑɑ hɑ-ɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ yɑpɩ-ɩ ɩ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ. 20 Ntɛnɑ Sowɑpɩ tɔ sɩ: Pǝ tɑɣɑ nyɑɑ heelinɑ wulɑʋ kɛ tɔm kʋpɑntʋ kɛ sɑŋɑ. Mpi tɔ, ɩ pǝyɑɣɑ sǝpǝnɑ. 21 Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ tɔ Ɩtiyopii tʋ sɩ: Polo nɑ ń heeli wulɑʋ kɛ mpi n nɑwɑ tɔ.

Ntɛnɑ Ɩtiyopii tʋ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ nɑ ɩ́ tʋ́ cɑsǝlɛ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ahimɑɑsɩ tɑsɑ Sowɑpɩ kɛ tɔm sɩ: Pɑɑ pɩɩ lɑ ɩsǝnɑ yele nɑ mɑ́ se Ɩtiyopii tʋ wɑɑlɩ. Sowɑpɩ sɩ: Mɑ pǝyɑlʋ, pepe nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ n cɑɑ pote? N kɑɑ wɑɑ pǝ tɑɑ se. 23 Ahimɑɑsɩ sɩ: Pɑɑ pɩɩ lɑ ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ polo kɛ́. Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ sɩ: Tɔʋ, polo.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Ahimɑɑsɩ kpɑɣɑ tɛtɛkǝlɛ mpɑɑʋ nɑ ɩ́ polo ɩ́ lɑɑlɩ Ɩtiyopii tʋ.

24 Wɑɑtʋ ɩnɩ Tɑfiiti kɑ cɑɣɑ nɔnɔɔsɩ nɑɑlɛ hɛkʋ nɑ ɩ́ tɑŋɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑŋlʋ kpɑ nɔnɔɣɔ nyʋɣʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ loosi nɔɣɔlʋ ɩ seeki ɩ tike nɑ ɩ́ kɔŋ. 25 Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ nɑ ɩ́ heeli wulɑʋ, nɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔŋnɑ sewɑ nɑ ɩ́ kɔŋ. Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Ye ɩ tike ɩ seekinɑ tɔm kʋpɑntʋ kɛ ɩ kɔŋnɑ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑŋlʋ tɑsɑ lɛlʋ kɛ nɑʋ nɑ ɩ́ seeki nɑ ɩ́ kɔŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ nɑ ɩ́ heeli nɔnɔɣɔ tɑŋlʋ sɩ: Nɔɣɔlʋ nɑ́ kɔŋnɑ ntɛɣɛ ɩ tike tǝkoŋ tɔtɔ. Wulɑʋ sɩ: Tɔm kʋpɑntʋ tɔtɔɣɔ ɩ́lɛ́ ɩ kɔŋnɑ.

27 Mpʋɣʋlɛ tɑŋlʋ sɩ: Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ sewɑ nǝɣǝsǝnɑ Ahimɑɑsɩ sewɑ kɛ́. Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Yʋlʋ kʋpɑŋ kɛ́, nɑ tɔm kʋpɑntʋ kɛ ɩ kɔŋnɑ.

28 Ahimɑɑsɩ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛ́ yoo, tɑ cɑɑ.

Ɩlɛnɑ Ahimɑɑsɩ hǝntɩ wulɑʋ kɛ ɑtɛ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ yɑpɑ-ŋ nyɑ́ kolontunɑɑ mpɑ pɑ kʋlɑɣɑɑ nyɑ́ tɔɔ tɔɣɔlɛ teeli tʋ. 29 Ntɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Apǝsɑlɔm wɛnɑ ɑlɑɑfǝyɑ?

Ahimɑɑsɩ sɩ: Mɑ nɑwɑ sɑmɑɑ tuutuumɑ kɛ wɑɑtʋ wei Sowɑpɩ tilɑ-tʋ tɔ, ɩlɛ mɑ tɑ nyɩ mpi pɑ lɑkɑɣɑ tɔ. 30 Wulɑʋ sɩ: Nyɑ́ɑ́ sǝŋnɑ kpeeŋɑ tɔɔ cǝnɛ.

Ɩlɛnɑ Ahimɑɑsɩ kɛɛ nɑ ɩ́ sǝŋ. 31 Ɩtiyopii tʋ tɑlɑ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑ cɑɑ, tɔm kʋpɑntʋ kɛ mɑ kɔŋnɑ-ŋ. Sɑŋɑ Tɑcɑɑ hɑ-ŋ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ yɑ-ŋ mpɑ pɑ kʋlɑɣɑɑ nyɑ́ tɔɔ tɔ pɑ niŋ tɑɑ. 32 Ntɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nɑ Apǝsɑlɔm wɛnɑ ɑlɑɑfǝyɑ? Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑ cɑɑ, nyɑ́ kolontunɑɑ tǝnɑ nɑ mpɑ pɑ lʋkǝnɑ-ŋ ɑsɑlɑʋ tɔ pɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ Apǝsɑlɔm.

19

Tɑfiiti lɑŋwɑkǝllɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ lɑɑkɑlɩ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ kutuluɣu tɑɑ nɑ ɩ́ wiiki nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Hɑɩ, mɑ pu Apǝsɑlɔm, mɑ pu Apǝsɑlɔm. Ye mɑɑ sǝpǝnɑ nyɑ́ lonte pǝ tɑɑ kǝlɩ teu? Mɑ pu Apǝsɑlɔm, hɑɩ, mɑ pu.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ heeli Sowɑpɩ sɩ wulɑʋ wiikinɑ ntɛ́ nɑ ɩ́ huɣutiɣi lotu kɛ Apǝsɑlɔm tɔɔ. 3 Ɩlɛnɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ lɑŋhʋlʋmlɛ pǝsɩ lǝyɑɣɑ kɛ yǝlɑɑ tɑɑ. Mpi tɔ, yǝlɑɑ nɩɩkɑɣɑ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ wulɑʋ cɑɣɑ ɩ pǝyɑɣɑ lǝyɑɣɑ. 4 Fɛɛlɛ lɑpɑ yǝlɑɑ nɑ yoou ŋku pɑ yoowɑ tɔɣɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ ɩcɑtɛ tɑɑ tǝhɛɛ. 5 Nɑ wulɑʋ nɑ́ɑ́ hɔkɑ ɩ ɩsɛntɔɔ kɛ́ sɑɑlɑɣɑ nɑ ɩ́ kiisiɣinɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Hɑɩ, mɑ pu Apǝsɑlɔm, hɑɩ, mɑ pu, hɑɩ, mɑ pu.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ sʋʋ wulɑʋ kiŋ kɛ nɑŋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Sɑŋɑ n tʋɣɩ fɛɛlɛ kɛ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ yɑpɑ nyɑ́ nɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ nyɑ́ pɛɛlɑɑ nɑ nyɑ́ ɑlɑɑ tɔɣɔ. 7 Mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-ŋ tɔɣɔ n sɔɔlɑɑ nɑ nyɑ́ tɑɑ kpɑɑkǝnɑ mpɑ pɑ cɑɑkɩ-ŋ tɔ. N lɑkʋɣʋ ɩsǝntɔ tɔ pǝ hʋlǝɣɩ kɛ́ sɩ n nyǝnǝɣɩ nyɑ́ yoolɑɑ nɑ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ yem. Pǝ lɑkɩ-m ɩsɩɩ ye tɑɑ sǝpǝnɑ nɑ Apǝsɑlɔm wɛnɑ ɩ weesuɣu pɩɩ kǝlɑ-ŋ teu. 8 Mpʋ tɔ, kʋlɩ nɑ ń lɩɩ nɑ ń yɔɣɔtǝnɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛ. Mɑ tuukinɑ Tɑcɑɑ sɩ ye n tɑ lɩɩ pǝ kɑɑ kɑɑsɩ pɑɑ yʋlʋ kʋlʋm kɛ nyɑ́ kiŋ kɛ ɑhoo ɑnɛ. Nɑ mpi pǝ tɛmɑ-ŋ mɑɣɑnɑʋ kɛ hɑtoo nyɑ́ pǝcɑɑtʋ tɔ pɩɩ lɑ sɑnɑ nɑ nɔɔnɔɔ nyǝntʋ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ nɔnɔɣɔ. Nɑ pɑ́ heeli yǝlɑɑ sɩ ɩ lɩɩwɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ polo ɩ kiŋ.

Tɑfiiti mǝlʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm

Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ Apǝsɑlɔm nyǝ́mɑ kɑ tɛmɑ sewɑ nɑ pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ yǝlɑɑ kpekɑ tǝnɑ lɑŋɑ tɑ hɛɛ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Wulɑʋ yɑpɑ-tʋɣʋ tɑ́ kolontunɑɑ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ nɑ nɔɔnɔɔ ɩ́ seeki ɩcɑtɛ kɛ Apǝsɑlɔm tɔɔ? 11 Apǝsɑlɔm wei tǝ lǝsɑɑ nɑ tǝ kpɑ wulɑʋ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ sǝpɑ yoou tɑɑ, ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ tǝ kɑɑ mǝlǝnɑ Tɑfiiti?

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Tɑfiiti nɩɩ tǝ tǝnɑ nti Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tili kɔtǝlɑɑ Sɑtɔkɩ nɑ Apiyɑtɑɑ sɩ pɑ́ pɔɔsɩ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ pɑ wɛɛ nɑ pɑ́ niɣitiɣi mɑ mǝlǝnɑʋ tɔm tɑɑ? 13 Anɩ mɛɣɛlɛ mɑ yǝlɑɑ nɑ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ kɑɑ cɑlǝm. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ lɛlɑɑ ŋmɑɑkɩ tɑ tɔɔ? 14 Ɩ́ heeli Amɑsɑ tɔtɔ sɩ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ kɑɑnɑ cɑlǝm, nɑ ɩnɩ ɩ kɑ lɛɛtǝnɑ Sowɑpɩ lonte tɑɑ nɑ ɩ́ pǝsɩ yoolɑɑ wulɑʋ. Ye pǝ tɑ lɑ mpʋ Ɩsɔ ɩ́ kʋ-m.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pǝsɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ yʋlʋ kʋlʋm. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ tili nɑ pɑ́ heelɩ-ɩ sɩ ɩ́ nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ́ mǝlɩ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ mǝlɑɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ.

Tɑfiiti kentiɣi Simeyi tɔɔ

Ɩlɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ polo Kilikɑɑ nɑ pɑ́ sǝŋɩ-ɩ nɑ pɑ́ tɛsǝnɑ-ɩ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛncɑmɛɛ tʋ Simeyi wei ɩ kɑ́ tʋʋ wulɑʋ nɑ ɩ́ wɛ timpi pɑ yɑɑ sɩ Pɑhulim tɔ, ɩ lɔɣɔ ɩ tɩ nɑ ɩ́ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑ́ polo wulɑʋ Tɑfiiti sǝŋʋɣʋ. 18 Ɩ wɑɑlɩ kɑ wɛ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ kɛ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000) nɑ Sɑyuli tǝmlɛ tʋ Sipɑ, nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ, nɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ hiu, nɑ pɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ kɛ wulɑʋ ɩsɛntɑɑ. 19 Kpɩɩlʋɣʋ ŋku pɑɑ cɛlɑ wulɑʋ sɩ ɩ tɛsǝnɑ tɔ kʋlɛ kʋ tɔŋnɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ tɛsǝnɑʋ.

Wɑɑtʋ wei Tɑfiiti cɑɑkɑɣɑ tɛsʋɣʋ, ɩlɛ Simeyi kɔmɑɣɑlɛ nɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. 20 Nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ wulɑʋ, tɑɑ tɔkɩ ɩsɑɣɑtʋ nti mɑɑ lɑpɑ-ŋ kʋyɑkʋ ŋku n lɩɩkɑɣɑ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ. Hɑɩ, kʋ-tǝɣɩ nyɑ́ tɑɑ. 21 Mɑ nyǝ́mɑ sɩ mɑ wɑkǝlɑ-ŋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ cɑɑlɑ lɩɩʋ kɛ Yosɛɛfʋ kpekɑ tɑɑ nɑ mɑ́ kɔɔ-ŋ sǝŋʋɣʋ.

22 Ntɛnɑ Apisɑyi cɛ Tɑfiiti nɔɣɔ tɔɔ sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ kʋ Simeyi kɛ́. Mpi tɔ, ɩ kɑ tǝŋsɑ Tɑcɑɑ kʋlǝsʋ kɛ mpusi.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pɔɔsɑ Apisɑyi nɑ ɩ tɑɑlʋ Sowɑpɩ sɩ: Mǝ tɔm suwe? Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ cɑɑlǝɣɩ-m mpʋ? Mɑ tɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ kɛ́ mǝlʋɣʋ kɛ́. Ɩlɛ pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ kʋ nɔɣɔlʋɣʋ sɑŋɑ.

24 Ɩlɛnɑ wulɑʋ heeli Simeyi nɑ tuunɑʋ sɩ: N kɑɑ sɩ.

Tɑfiiti nɑ Mefipɑɑlɩ pɑ ciikuɣu

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli sɑɑlɩ Mefipɑɑlɩ polɑ wulɑʋ sǝŋʋɣʋ tɔtɔ. Ɩ lɑŋlɛ kɑ wɑkǝlɑ Tɑfiiti sewɑ tɔɔ kɛ́, ɩlɛ ɩ tɑ pɑɑsǝnɑ ɩ nɔɔhɛɛ yɑɑ ɩ tɑntʋɣʋ. Pǝyele ɩ tɑ cɔtɔ ɩ wontu kɛ pǝ kpɑɣɑʋ kʋyɑkʋ ŋku wulɑʋ lɩɩ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ pǝ sɩɩnɑ kʋyɑkʋ ŋku ɩ mǝlɑɑ tɔ. 26 Wulɑʋ kɔmɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Mefipɑɑlɩ, pepe tɔɔ kɛ́ n tɑɑ tǝŋɩ-m? 27 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, mɑ tǝmlɛ tʋ pǝntǝnɑ-m. Mɑ sɩ ɩ́ kpɛɛlɩ-m mɑ kpɑŋɑɣɑ sɩ mɑ kɛ́ ɩcɑm, nɑ mɑ́ cɑɣɑ-kɛ nɑ mɑ́ tǝŋɩ-ŋ. 28 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ-m kɔlǝmɔtɔ kɛ nyɑ́ kiŋ. Nyɑ́ tɩɩ wɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillu kɛ́, lɑ mpi pǝ wɛ-ŋ teu tɔ. 29 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, mɑ cɑɑ tǝyɑɣɑ tǝnɑ mʋnɑ sǝm kɛ́. Pɑɑ nɑ mpʋ n yelɑɑ nɑ mɑ́ wɛɛ nyɑ́ nɑ mpɑ ɩ́ tɔkɩ tɔ pɑ hɛkʋ. Mɑ fɛɩnɑ mpɑɑʋ sɩ mɑ́ pɔɔsɩ nɑtǝlɩ se. 30 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ sɩ: N kǝlǝɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ. Mɑ tɛmɑ sɩɩʋ sɩ nyɑ́ nɑ Sipɑ ɩ́ kɑ́ tɑlɑ tɛtʋ ɩlɛ. 31 Ntɛnɑ Mefipɑɑlɩ sɩ: Sipɑ ɩ tɩɩ kpɑɣɑ pǝ tǝnɑ. Mɑ cɑɑ wulɑʋ n mǝlǝɣɩ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ ɩlɛ mɑ pɑɑ ye.

Tɑfiiti lɑkɩ Pɑɑsilɑyi kɛ kʋpɑntʋ

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑlɑɑtɩ tʋ Pɑɑsilɑyi kɔmnɑ Lokelim nɑ ɩ́ sɩɩ wulɑʋ nɑ pɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ. 33 Pɑɑsilɑyi ɩnɩ ɩ pɩɩsɩ kɑ wɛ nɩɩnɑɑsɑ kɛ́. Ɩ kɑ sǝnɑ wulɑʋ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ wɛ Mɑhɑnɑyim tɔɣɔ nɑ tɔɣɔnɑɣɑ. Mpi tɔ, ɩ kɑ wɛnɑ liɣitee kɛ sɔsɔm kɛ́. 34 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ tɔmɑ Pɑɑsilɑyi sɩ: Mɑ nɑ-ŋ tǝ polo Yosɑlɛm nɑ mɑ́ tɔɔ-ŋ tǝnɑ. 35 Tǝnɑɣɑlɛ Pɑɑsilɑyi pɔɔsɑ wulɑʋ sɩ: Pǝ kɑɑsɑ-m pɩɩsɩ ɩsǝnɑ nɑ mɑ́ sɩ́ nɑ mɑ́ tǝŋǝɣɩ-ŋ Yosɑlɛm? 36 Sɑŋɑ tɑɑ, mɑ pɩɩsɩ wɛ nɩɩnɑɑsɑ kɛ́. Mɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ nyɩ tɔɣɔnɑɣɑ yɑɑ kʋnyɔnyɔɔm leleŋ. Pǝyele mɑɑ nyǝŋ yonyoolɑɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ pɑ yontu fɑɣɑʋ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ mɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ tʋɣʋ-ŋ sǝɣǝlɑ kɛ yem. 37 Pepe tɔɔ kɛ́ n lɑkɩ-m kʋpɑntʋ ntɩ tǝ tɑkɑ? Mɑɑ tɑsɑ-ŋ sɩɩʋ nɑ mɑ́ tɛsǝnɑ Yɑɑtɑnɩ. 38 Mpi mɑ cɑɑ sɩ ń lɑ-m tɔɣɔlɛ sɩ mɑ́ mǝlɩ nɑ mɑ́ sɩ mɑ ɩcɑtɛ tɑɑ timpi pɑ pimɑ mɑ cɑɑ nɑ mɑ too tɔ. Amɑ kpɑɣɑ mɑ pǝyɑlʋ Kimhɑm nɑ ɩ́ pǝsɩ nyɑ́ nyǝŋ nɑ ń lɑpɩ-ɩ kʋpɑntʋ nti n cɑɑkɩ tɔ. 39 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Pǝ wɛ teu, Kimhɑm ɩ́ tǝŋɩ-m nɑ ń heeli-m pǝ tǝnɑ mpi n cɑɑnɑ-ɩ tɔ nɑ mɑ́ lɑpɩ-ɩ.

40 Tɑfiiti yǝlɑɑ tǝnɑ tɛsɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ, ɩlɛnɑ wulɑʋ nɑ́ɑ́ tɛsɩ nɑ ɩ́ wɑɣɑlɩ Pɑɑsilɑyi nɑ ɩ́ kooli-ɩ kʋpɑntʋ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ mǝlɩ ɩ tɛ. 41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ hɔɣɔlʋɣʋ sɩɩ wulɑʋ nɑ ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ nɑ Kimhɑm pɑ́ tɛɛ.

Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ yoou

42 Ntɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kotinɑ wulɑʋ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ tɑ́ tɛɛtʋnɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ ŋmɩɩlɑ nyɑ́ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ mǝlǝnɑ-mɛ?

43 Mpʋɣʋlɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ́ cɔwɑ sɩ: Mpi tɔ, tɑ yʋlʋ kɛ́. Ɩlɛ pepe mɑɣɑmɑɣɑ hɑŋǝɣǝnɑ-mɛɣɛ pǝ tɑɑ? Wulɑʋ tɑ tɔɔ-tʋ. Pǝyele ɩ tɑ hɑ-tʋɣʋ pʋlʋ.

44 Tǝnɑɣɑlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɔwɑ sɩ: Pɑɑ ɩ kɛ́ mǝ nyǝŋ tɔ, tǝ kǝlɑ-mɛɣɛ tɔm nɑɑnʋwɑ. Mpi tɔ, tɑ́ cɑɑlǝnɑ mɑɣɑsʋɣʋ sɩ tɑ́ wulɑʋ ɩ́ mǝlɩ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ nyǝnɑ-tʋɣʋ yem kɛ́ mpʋ?

Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ holɑɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

20

Sepɑ kʋlʋɣʋ kɛ Tɑfiiti tɔɔ

1 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Pɛncɑmɛɛ ɑpɑlʋ tɛtɛlɑtʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ Kilikɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Sepɑ, nɑ ɩ cɑɑ sɩ Pikili. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ hʋlɑ ɑpɑlʋtutuɣu nɑ ɩ́ tɔ sɩ:

Tɑ́ nɑ Tɑfiiti tǝ tɑ kɑɑ.

Pǝ́cɔ́ ɩ kɑɑ hɑ-tʋɣʋ pʋlʋ.

Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ cokǝle tɑɑ.

2 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ sewɑ Tɑfiiti nɑ pɑ́ tʋ Sepɑ wɑɑlɩ. Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ tɑ́ lɩɩ pɑ wulɑʋ wɑɑlɩ. Pɑ nɑ-ɩ pɑ tɔmnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑtoo Yɑɑtɑnɩ, hɑlǝnɑ Yosɑlɛm.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ mǝlɑ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ Yosɑlɛm, nɑ ɩ́ kuu ɑlɑɑ mpɑ ɩ kɑ́ yelɑɑ sɩ pɑ́ tɑŋ tǝyɑɣɑ tɔ nɑ ɩ́ tǝkɩ-wɛɣɛ kutuluɣu nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tɑŋ-wɛ, nɑ pɑ́ pɑɑsǝnɑ-wɛ. Amɑ ɩɩ kpǝtǝɣǝnɑ-wɛ. Pɑ tǝkɑ-wɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ pɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ leelɑɑ hɑlǝnɑ pɑ sǝm.

Sowɑpɩ kʋɣʋ kɛ Amɑsɑ

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɔmɑ Amɑsɑ sɩ: Pɩɩ lɑkɩ kʋyɛɛŋ tooso tɔ, yɑɑ-m Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ nyɑ́ nɑ-wɛ ɩ́ kɔɔ.

5 Ɩlɛnɑ Amɑsɑ tɛɛ. Amɑ kʋyɛɛŋ wei wulɑʋ kɑ tʋ-ɩ tɔ ɩ tɛɛwɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ mǝlɩ. 6 Tǝnɑɣɑlɛ wulɑʋ tɔmɑ Apisɑyi sɩ: Sepɑ kɑ lɑ-tʋɣʋ ɩsɑɣɑtʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ Apǝsɑlɔm. Pǝ tɔɔ tɔ kpɑɣɑ mɑ yǝlɑɑ nɑ ń tǝŋ ɩ wɑɑlɩ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ tɑlɑ ɑcɑlɛɛ toŋ nyǝnɑ nɑ ɩ́ fiti-tʋ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apisɑyi kpɑɣɑ Sowɑpɩ yoolɑɑ nɑ wulɑʋ tɑŋlɑɑ nɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tʋ Sepɑ wɑɑlɩ.

8 Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ kpɛɣɛtǝnɑ Kɑpɑwɔŋ pɩɩʋ ɩlɛ Amɑsɑ sǝŋɑ-wɛɣɛlɛ. Nɑ Sowɑpɩ lǝlɑ ɩ lɑɣɑtɛ kɛ ɩ tokonɑɑ tɔɔ nɑ tǝ́ wɛ tǝ suɣute tɑɑ. Ɩ tɔŋɑɣɑ mpʋ ɩlɛnɑ lɑɣɑtɛ hoti*fɑ*.ɑ kpɛɛ lɑɣɑtɛ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ sɛɛ-ɩ sɩ: N wɛ ɑlɑɑfǝyɑ ɑpɑŋnyɑ?

Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ kpɑ Amɑsɑ tɑntʋɣʋ nɑ ɩ niŋ ntɔɣɔŋ sɩ ɩ wɑɣɑlǝɣɩ-ɩ. 10 Amɑsɑ tɑ pɑɑsǝnɑ lɑɣɑtɛ nte tɩɩ wɛ ɩ niŋ lɛlǝŋ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ sɔ-tɛɣɛ ɩ lotu tɑɑ kɛ́ tɔm kʋlʋm nɑ ɩ tɑɑ pʋntʋ luli ɑtɛ nɑ ɩ́ sɩ kpɑkpɑɑ.

Sepɑ kʋlʋɣʋ kɛ Tɑfiiti tɔɔ sɩɩ tǝnɑɣɑ

Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ nɑ ɩ neu Apisɑyi pɑ tʋ Sepɑ wɑɑlɩ. 11 Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ yoolɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ cɑɣɑ Amɑsɑ kiŋ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Mpɑ pɑ wɛ Sowɑpɩ nɑ Tɑfiiti pɑ tɔɔ tɔ pʋntʋnɑɑ ɩ́ tǝŋ Sowɑpɩ.

12 Nɑ Amɑsɑ nɑ́ɑ́ tɔŋnɑ ɩ cɑlǝm tɑɑ kɛ pilimuɣu kɛ hɑpǝlɛ tɔɔ. Yoolu ɩnɩ ɩ nɑwɑ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ kɔŋ nɑ pɑ́ sǝŋǝɣɩ ɩlɛnɑ ɩ́ tuli Amɑsɑ nɑ ɩ́ ponɑ hɑpǝlɛ kpeeŋɑ nɑ ɩ́ tɑkɩ-ɩ pǝcɛkǝlɛ. 13 Ɩ lǝsɑ-ɩ mpɑɑʋ tɑɑ tǝnɑ ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ tǝŋ Sowɑpɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Sepɑ.

14 Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ fɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tǝnɑ tɑɑ nɑ ɩ́ mǝlǝɣǝnɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Apɛɛlɩ-Pɛtɩ-Mɑɑkɑ nɑ ɩ cɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ koti nɑ pɑ́ tʋ́ ɩ wɑɑlɩ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ-wɛ pɑ tɑmɑ Sepɑ kɛ ɩcɑtɛ ntɛ́ tǝ tɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑ́ pʋlʋ nɑ pǝ́ kʋlɩ ɩsɩɩ koluŋɑ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ cɑsɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ kite tɛɛ sɩ pɑ pɛtǝɣɩ-kɛ.

16 Mpʋɣʋlɛ ɑlʋ kpelikpekɑ tʋ nɔɣɔlʋ mɑpɑ kɑpukɑ nɑ koluŋɑ tɑɑ sɩ: Hɑɩ, hɑɩ, mɑ wiikinɑ-mɛ sɩ ɩ́ heeli Sowɑpɩ sɩ mɑ cɑɑ mɑ heeli-ɩ tɔm.

17 Sowɑpɩ kpǝtǝnɑ-ɩ ɩlɛnɑ ɑlʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑɣɑ pɑ yɑɑ Sowɑpɩ? Sɩ yɛɛ mɑɣɑ. Alʋ sɩ: Hɑɩ, nɩɩ mɑ tɔm. Sowɑpɩ sɩ: Yɔɣɔtɩ.

18 Ntɛnɑ ɑlʋ sɩ: Pǝ tɩɩ wɛ lɔŋtɑɑ ɩlɛ ye nɔɣɔlʋ wɛnɑ tɔm ɩ kɔŋ Apɛɛlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ cǝnɛɣɛ nɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ tɑsɑ-ɩ lɑɣɑtʋ ɩlɛ pǝ tɛmɑ. 19 Mpi tɔ, tɑ́ ɩcɑtɛ wɛ teu kɛ́ nɑ tǝ tɑɑ wɛ tǝpɑmm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ nyɑɑ cɑɑkɩ sɩ n wɑkǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ ɑcɑlɛɛ too? Pepe tɔɔ kɛ́ n cɑɑ sɩ n wɑkǝlɩ kpɑncoou ŋku Tɑcɑɑ hɑ-tʋ tɔ? 20 Ntɛnɑ Sowɑpɩ sɩ: Mpusi ɩ́ polo pooluŋ, mɑɑ pɛɛkǝɣɩ ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ wɑkǝlʋɣʋ se. 21 Aɑɩ, pǝ fɛɩ mpʋ. Amɑ Ɩfǝlɑyim pʋɣʋ tɑɑ tʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Sepɑ tɔ ɩnɩ ɩ kʋlǝnɑ wulɑʋ Tɑfiiti tɔɔ. Ɩ́ cɛlɛ-m ɩnɩɩnɩ ɩ tike ɩlɛnɑ mɑ́ yele mǝ ɩcɑtɛ nɑ mɑ́ tɛɛ. Ntɛnɑ ɑlʋ ɩnɩ sɩ: Pɑɑ lɔɣɔ-ŋ ɩ nyʋɣʋ nɑ koluŋɑ.

22 Mpʋɣʋlɛ ɑlʋ polɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kiŋ nɑ lɑɣɑtʋ nɑ pɑ́ sɛtɩ Sepɑ nyʋɣʋ nɑ pɑ́ lɔɣɔ-kʋɣʋ Sowɑpɩ nɑ koluŋɑ. Tǝnɑɣɑlɛ Sowɑpɩ hʋlɑ tutuɣu nɑ ɩ́ yɑsɩ yǝlɑɑ nɑ pɑɑ ɑwe kpe ɩ tɛ nɑ ɩnɩ ɩ mǝlɩ Yosɑlɛm kɛ wulɑʋ kiŋ.

Tɑfiiti wɑɑlɩ nyǝ́mɑ hǝlɑ

23 Sowɑpɩ kɛlɛ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tǝnɑ nyʋɣʋ tʋ. Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ kɛlɛ wulɑʋ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ. 24 Atolɑm kɛlɛ lɑmpuu mʋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ, nɑ Ahiluti pǝyɑlʋ Yosɑfɑtɩ kɛlɛ Tɑkǝlɑsɩ sɩɩlʋ, 25 nɑ Sefɑ kɛlɛ sɩ ŋmɑɑlʋ. Sɑtɔkɩ nɑ Apiyɑtɑɑ kɛlɛ kɔtǝlɑɑ. 26 Nɑ Yɑyii tʋ Ɩlɑ kɛlɛ Tɑfiiti Sɔpɑɑpɩ.

21

Kɑpɑwɔŋ nyǝ́mɑ nɑ Sɑyuli tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɣɔsɩ lɩɩwɑ pɩɩsɩ tooso kɛ Tɑfiiti wɑɑtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti pɔɔsɩ Tɑcɑɑ ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ sɩ: Sɑyuli nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ pɑ yʋlʋkʋlɛ tɔɔ kɛ́. Mpi tɔ, pɑ kʋwɑ Kɑpɑwɔŋ nyǝ́mɑ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ yɑɑ Kɑpɑwɔŋ nyǝ́mɑ sɩ ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-wɛ. Pɑ tɑɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, Amolii nyǝ́mɑ kɑkɑɑsɑɣɑ kɛ́. Ɩlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ sɩɩwɑ pɑ nɔɣɔ kɛ́ sɩ pɑ kɑɑ kʋ-wɛ. Pɑɑ nɑ mpʋ Sɑyuli kɑ nyɑŋɑɣɑ kɛ́ sɩ pɑ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ pǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑ kolontunɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lʋ sɩ ɩ kʋɣɩ-wɛ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pɔɔsɑ Kɑpɑwɔŋ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ tɑɣɑnɩ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ kooli Tɑcɑɑ yǝlɑɑ kɛ kʋpɑntʋ?

4 Mpʋɣʋlɛ Kɑpɑwɔŋ nyǝ́mɑ cɔwɑ sɩ: Liɣitee yɑɑ wʋlɑ kɑɑ tɑɣɑnɩ tɑ́ nɑ Sɑyuli nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tɑ tɔm. Pǝyele tɑɑ cɑɑkɩ sɩ ń kʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ nɔɣɔlʋ. Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Ɩlɛ pepe mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ́ tɩɩ cɑɑkɩ mɑ́ lɑ-mɛ tǝkpem?

5 Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔ sɩ: Timpi Sɑyuli wɑkǝlɑ-tʋɣʋ sɔsɔm nɑ ɩ́ tʋ́ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kpiisiɣi-tʋ tǝkpɑtɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ tɔ, 6 mpʋ tɔ, pɑ́ cɛlɑ-tʋɣʋ ɩ piyɑ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ tǝ́ pusi-wɛ nɑ tɩɩŋ kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ kɛ Sɑyuli ɩcɑtɛ tɑɑ. Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Mɑɑ cɛlɛ-mɛɣɛ-wɛ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ kisɑ Sɑyuli sɑɑlɩ Mefipɑɑlɩ tɔɔ kɛ́ nɔɔsɩ nsi ɩ́ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɑɑ Sonɑtɑŋ pɑɑ pɛɛlɑ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ tɔ sɩ tɔɔ. 8 Ɩlɛnɑ wulɑʋ kpɑ Ayɑ pɛɛlɔ Lisipɑ kɑ lʋlɑ piyɑ nsiɣi Sɑyuli tɔ. Pɑ yɑɑ lɛlʋ sɩ Alǝmoni nɑ lɛlʋ sɩ Mefiposɛtɩ, nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ piyɑ kɑkpɑsɩ wei Sɑyuli pɛɛlɔ Mikɑɑlɩ kɑ lʋlɑ Apɛɛlɩ-Meholɑ tʋ Pɑɑsilɑyi pǝyɑlʋ Atiliyɛɛlɩ tɔ, 9 nɑ ɩ́ cɛlɛ-wɛɣɛ Kɑpɑwɔŋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ pusi-wɛɣɛ tɩɩŋ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́ pulɑɣɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ sɩ́ pɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnǝɣɩ sɑɑ wei pɑ cɑɑlǝɣɩ kʋmtʋ tɔ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑyuli leelu Lisipɑ kpɑɣɑ fɔlǝtɔ tɑkɑ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ɩ́ pɔ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ kɛ́ sǝtɑɑ cɔlɔ kɛ kʋmtʋ cɑɑlʋɣʋ wɑɑtʋ hɑlǝnɑ tɛʋ nɩɩʋ, nɑ ɩ́ tɔɣɔnǝɣɩ sumɑsɩ kɛ ilim sɩ sɩ́ tɑɑ tɔɣɔ-wɛ. Nɑ ɩ́ tɔɣɔnǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlɛ wontu kɛ ɑhoo.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ Tɑfiiti kɛ mpi Lisipɑ lɑpɑ tɔ. 12 Ntɛnɑ Tɑfiiti tili Yɑpɛɛsɩ nyǝ́mɑ tɛɣɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ pɑ mʋwɑ. Mpɛ ɩnɩ pɑɑ ŋmɩɩlǝnɑ-yɛɣɛ Pɛtɩ-Seyɑŋ nyǝ́mɑ kɑtɑɣɑ tɑɑ timpi Filiisi nyǝ́mɑ kɑ kʋ-wɛɣɛ Kilipʋwɑ nɑ pɑ́ pusi tɔ. 13 Pɑ kpɑɣɑ Sɑyuli nɑ Sonɑtɑŋ pɑ mʋwɑ kɛ tǝnɑ ɩlɛnɑ pɑ́ kuu yǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ ɩ nyǝnɑ tɔtɔ. 14 Ɩlɛnɑ pɑ́ pi Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlʋ pɑ mʋwɑ kɛ Selɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ Pɛncɑmɛɛ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ Sɑyuli cɑɑ Kisi pǝlɑɑʋ tɑɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ lɑpɑ pǝ tǝnɑ mpi wulɑʋ tʋ-wɛ sɩ pɑ́ lɑ tɔ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ hɛɛwɑ tɛtʋ nyǝ́mɑ tɔɔ.

Filiisi nyǝ́mɑ yoonɑʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 20:4-8)

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ yoonɑ-wɛ nɑ ɩkɑɑlɛ kpɑ-ɩ. 16 Ntɛnɑ tooko wei pɑ yɑɑkɑɣɑ Isipi-Penɔpɩ tɔ ɩ́ mɑɣɑsɩ ɩ tɑɑ sɩ ɩ́ kʋ́ Tɑfiiti. Pɑɑ lupɑ ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ́ nɑ kɑ yuŋ sɛkɑ kiloonɑɑ liɣiti kɛ́ pǝcɔ, nɑ ɩ́ lǝlɑ ɩ tǝnɑɣɑ tɑɑ kɛ́ lɑɣɑtɛ kʋfɑtɛ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Seluyɑ pǝyɑlʋ Apisɑyi polɑ Tɑfiiti wɑɑsʋɣʋ nɑ ɩ́ kʋ Filiisi tʋ. Tǝnɑɣɑlɛ Tɑfiiti yǝlɑɑ kisinɑ-ɩ nɑ tuunɑʋ sɩ: Pǝ fɛɩ sɩ ń tɑsɑ-tʋɣʋ tǝŋʋɣʋ kɛ yoou. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ kʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɔɣɔ tɔɔ tʋ.

18 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ pɑ tɑsɑ yoou kɛ Kɔpɩ. Tǝnɑɣɑ Hosɑ tʋ Sipekɑɑ kʋwɑ tooko Sɑfi. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ pɑ tɑsɑ yoou tɔtɔɣɔ kɔpɩ nɑ Pɛtǝlɛhɛm tʋ Yɑlii pǝyɑlʋ Ɩlɑnɑŋ kʋ Kɑtɩ tʋ Koliyɑtɩ wei ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kɑ wɛ ɩsɩɩ sɑɣɑtɑ kpɑtǝlɛ tɔ. 20 Pɑ tɑsɑ yoou kɛ Kɑtɩ nɑ tooko nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ nɑ ɩ mpee nɑ ɩ nɔmpee wɛ nɑɑtoso nɑɑtoso, pǝ kpɛntɑ hiu nɑ liɣiti. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, ɩlɛnɑ Tɑfiiti tɑɑlʋ Sɑmmɑ pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ kʋ-ɩ.

22 Apɑlɑɑ mpɛ pɑɑ kɛ́ Kɑtɩ tookonɑɑ kɛ́. Tɑfiiti nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ kʋnɑ-wɛ.

22

Tɑfiiti kɑwǝyɑɣɑ

(Yontu 18)

1 Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ yɑpɑ Tɑfiiti kɛ Sɑyuli nɑ ɩ kolontunɑɑ lɛlɑɑ niŋ tɑɑ tɔɣɔ Tɑfiiti sɑmɑ Ɩsɔ nɑ yontu sɩ:

2 Tɑcɑɑ kɛlɛ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ

nɑ mɑ tǝcɔɔsǝlɛ toŋ nyǝntɛ,

nyɑ́ wɑɑsǝɣǝnɑ-m.

3 Nyɑɣɑlɛ mɑ Ɩsɔ nɑ mɑ́ cɔɔsǝɣǝnɑ-ŋ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ kpɑlʋɣʋ nɑ toŋ wei ɩ wɑɑsǝɣɩ-m tɔ.

Nɑ mɑ tǝcɔɔsǝlɛ nte tǝ wɛ pʋɣʋ tɑɑ tɔ,

nɑ mɑ kpʋlʋɣʋ tǝtʋlɛ.

N kɛ́ mɑ wɑɑsʋlʋ, n yɑkɩ-m mʋsʋntʋnɑɑ niŋ tɑɑ.

4 Mɑ sɑmɑ Tɑcɑɑ nɑ kɑwilitɑɣɑ.

Nyɑ́ yɑpǝnɑ-m kolontunɑɑ niŋ tɑɑ.

5 Sǝm tɑmɑ-m kɛ́ ɩsɩɩ lʋm sɔsɔɔm holɑ,

nɑ pǝ́ nyɑɑsǝɣɩ-m ɩsɩɩ pusi sɔsɔɔnsɩ.

6 Atɛtǝlɛ kɑ hɔkɑ-m tǝ ŋmɩɩsɩ kɛ́.

Nɑ sǝm nɑ́ɑ́ tuti-m nɑ pǝ puluɣu.

7 Mɑ yɑɑ Tɑcɑɑ kɛ mɑ lɑŋwɑkǝllɛ wɑɑtʋ

sɩ ń wɑɑsɩ-m.

Mɑ kiisɑɑ nɑ ń nɩɩ mɑ nɔɣɔ kɛ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

8 Pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ Ɩsɔ nɑ tɛtʋ sele,

nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ kite ciɣiti,

nɑ pɔɔŋ nɑ́ɑ́ sele ɩ kilɑ tɛɛ.

9 Kɔkɔ nyɔɔsɩ lɩɩnɑ Ɩsɔ nyɑ́ mɩɩnɑ tɛɛ,

nɑ ń tɔ kɔkɔ mɑmɑlɑ nɑ nɔɣɔ.

10 N lumsɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ ń tii,

nɑ nyɑ́ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ kpɩɩsǝŋ nyǝŋkʋ.

11 Ɩsɔtɑɑ tɑŋlʋ kpɑɣɑnɑ-ŋ nɑ ń kʋlǝɣɩ hʋntʋ,

nɑ heelim tɛɛkǝnɑ-ŋ.

12 N tɑkɑ nyɑ́ tǝɣɩ sǝkpɛtʋɣʋ,

nɑ ŋ wɛ tɛʋ ŋmʋntʋɣʋ tɛɛ.

13 Nyɑ́ nyɑlɑmǝlɛ tɛɛ-ŋ nɔɣɔ

nɑ tǝ tɔɔkɩ mɑmɑcǝɣǝlɑsɩ.

14 Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ nɔɣɔ nɩɩ

ɩsɔtɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ holɑ.

15 N tɔ mɑ kolontunɑɑ kɛ nyǝmɑ́ nɑ ń yɑsɩ-wɛ.

N tisɑ pɑ tɔɔ kɛ́ cɑlɑnɑɑ nɑ pɑ́ se yem yem.

16 Tɑcɑɑ ń mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ń woso nyɑ́ mɩɩnɑ tɛɛ,

nɑ teŋku tɛtʋ nyɩɩ nɑ pǝ́ nɑ́ ɑntulinyɑ kite.

17 Ɩlɛnɑ ń tisi nyɑ́ niŋ nɑ ɩsɔtɑɑ

nɑ ń lǝsɩ-m lʋm sɔsɔɔm tɑɑ.

18 Nɑ ń yɑ-m kolontunɑɑ toŋ nyǝ́mɑ

mpɑ ɩnɩ pɑ tɛɛ-m tɔ pɑ niŋ tɑɑ.

19 Mɑ wɑhɑlɑ wule kɛ pɑ tutɑ-m.

Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ wɑɑsɩ-m.

20 N sɔɔlɑ-m tɔɣɔ n wɑɑsɑ-m sɩ mɑ́ cɑɣɑnɑ mɑ tɩ.

21 Mɑ tǝŋɑ tɑmpɑnɑ tɔɣɔ n lɑpɑ-m mpʋ,

mɑ kʋsiɣisim lɑpʋ kɑsǝyɑɣɑ ntɛ́.

22 Mɑ tǝŋɑ Tɑcɑɑ tɔm kɛ́,

mɑ tɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ.

23 Mɑ tǝŋɑ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ tɔɣɔ.

Mɑ tɑ yɔkɩ nyɑ́ kiiu nɑkʋlɩ.

24 Mɑ luɣu fɛɩ tɑɑlɩ nɔɣɔlʋ,

tɔɣɔ mɑ kpɑ mɑ tǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ tǝlɑtɛ.

25 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ fɛlɩ-m mɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ tɔɔ.

Mɑ kʋsiɣisim lɑpʋ kɑsǝyɑɣɑ ntɛ́.

26 Kʋpɑntʋ kɛ Tɑcɑɑ n fɛlǝɣɩ tǝ lɑtʋ,

nɑ ń tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ ń lɑnɑ ɑ tǝŋlʋ.

27 Yʋlʋ ɩ́ wɛ tǝnɑŋŋ ḿpʋ́ɣʋ́ n lɑkɩ-ɩ,

ɩlɛnɑ ń kisi ɩsɑɣɑʋ.

28 N wɑɑsǝɣɩ tǝpɑsǝlɑɑ,

ɩlɛnɑ ń tisiɣi kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩsɛ cɩɩlʋɣʋ.

29 Tɑcɑɑ kɛlɛ mɑ nyɑɑlǝm,

nɑ ń kɛɛlǝɣɩ mɑ sǝkpɛtʋɣʋ.

30 Nyɑ́ toŋ kɛ mɑ ŋmɑɑkǝnɑ

kolontunɑɑ koloosi nɑ mɑ́ sʋʋkɩ.

31 Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋlɑpʋtʋ wɛ kɛ́ tǝcʋŋŋ,

nɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ fɛɩ sikɑ.

N kentiɣi mpɑ pɑ cɔɔsǝɣǝnɑ-ŋ tɔ ɩsɩɩ kpɑ́lʋ́ɣʋ́.

32 Tɑcɑɑ nyɑ́ tike tǝkoŋ ntɛ́ Ɩsɔ.

Tɑ Ɩsɔ tike tǝkoŋ ntɛ́ kʋkpɑmʋɣʋ

ŋku kʋ kentiɣi-tʋ tɔ.

33 Nyɑɣɑlɛ mɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ toŋ nyǝŋkɑ.

Nɑ ń tiikiɣi-m mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu tɑɑ.

34 Nɑ ń yeki nɑ mɑ́ pǝsǝɣɩ sewɑ kɛ pulɑsɩ tɔɔ

ɩsɩɩ nɑm nɑ nɑɑni.

35 N fɑlǝsɑ mɑ niŋ nɑ yoou,

nɑ mɑ́ nyɩ tɔɔʋ toŋ nyǝŋkʋ tɔʋ.

36 N yɑpɑ mɑ nyʋɣʋ nɑ pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ kʋkentuɣu.

Nɑ mɑ pǝsɩ sɔsɔ kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

37 Nyɑ́ hɑsǝɣǝnɑ mɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ.

Pʋlʋpʋ ɩɩ tuuliɣi-m.

38 Mɑ tɔɣɔnǝɣɩ mɑ kolontunɑɑ nɑ mɑ́

wɑkǝlǝɣɩ-wɛ.

Ye mɑ tɑ kpiisi-wɛ mɑɑ mǝlǝɣɩ.

39 Mɑ wɑkǝlǝɣɩ-wɛɣɛ nɑ mɑ́ kpiisi-wɛ,

nɑ pɑ́ wɛɛ mɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ, pɑɑ tɑsǝɣɩ kʋlʋɣʋ.

40 Nyɑ́ hɑɑkǝnɑ-m yoou toŋ,

nɑ ń yeki nɑ mɑ kolontunɑɑ hǝntǝɣɩ-m ɑtɛ.

41 N yeki nɑ pɑ́ seeki-m,

nɑ mɑ́ wɑkǝlǝɣɩ-wɛ tǝnɑŋnɑŋ.

42 Pɑ cɑɑkɩ pɑ tɑɑ nɑ pɑ wɑɑlɩ pɑɑ nɑɑ wɑɑsʋlʋ.

Ɩlɛnɑ pɑ wiinɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ kisi cɔʋ.

43 Mɑ nuɣutiɣi-wɛ nɑ pɑ́ pǝsɩ mʋsʋɣʋ.

Nɑ mɑ́ fɛlɩ-wɛ nɑ pɑ́ pǝsɩ ɩsɩɩ mpɑɑʋ ɑfǝlɑ.

44 N yɑpɑ-m mɑ yǝlɑɑ nɔɔhɔntɛ tɑɑ,

nɑ ń sɩɩ-m kɑteŋɑsɩ yǝlɑɑ nyʋɣʋ tʋ.

Yǝlɑɑ mpɑ mɑ tɑɑ nyɩ tɔ pɑ lɑpɑ-m tǝmlɛ.

45 Kpɑɩ nyǝ́mɑ piyɑ seekinɑ-m,

nɑ mɑ́ nyǝnɑ-wɛɣɛ ɩsǝlɛ pɑ nɩɩkɩ kɛ́.

46 Pɑ nɑntʋ tiliɣi kɛ́,

nɑ pɑ́ lɩɩkǝnɑ pɑ tǝŋmɛllɛ nɑ seluɣu.

47 Tɑcɑɑ wɛnnɑ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ ŋku kʋ kentiɣi-m tɔ

mɑɑ sɑ-ŋ.

Mɑ tɑlɑ mɑ Ɩsɔ mɑ wɑɑsʋlʋ.

48 Nyɑ́ lɛɛtǝɣǝnɑ nɑ mɑ nɔɣɔ.

Nɑ ń tisiɣi piitimnɑɑ kɛ mɑ tɛɛ.

49 Nyɑ́ fitiɣinɑ-m mɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ,

nɑ ń lɑkɩ nɑ mɑ́ kǝlǝɣɩ-wɛ,

nɑ ń yɑkɩ-m mʋsʋŋtʋ niŋ tɑɑ.

50 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ sɑ-ŋ piitimnɑɑ tɑɑ

nɑ mɑ́ pʋɣʋlɩ nyɑ́ hǝtɛ.

51 N tʋɣɩ nyɑ́ wulɑʋ kɛ ɑkɑɩtʋ sɔsɔɔntʋ.

Nɑ ń lɑ kʋpɑntʋ kɛ nyɑ́ kʋlǝsʋ nɑ Tɑfiiti,

nɑ ɩ́lɛ́ ɩ piitim nyǝ́mɑ kɛ tɑm tɔɔ.

23

Tɑfiiti kɑntǝkɑɣɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ

1 Yontu nti Tɑfiiti tǝkǝnɑ yoou tɔɣɔlɔ:

Ɩ́ nɩɩ Sesee pǝyɑlʋ Tɑfiiti nɔɣɔ.

Tɑcɑɑ kʋsǝnɑ mɑ nyʋɣʋ.

Yɑkɔpʋ Ɩsɔ lǝsǝnɑ-m nɑ ɩ́ kpɑ-m wulɑʋ.

Mɑɣɑlɛ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ yonyoolu kʋpɑŋ.

2 Tɑcɑɑ Feesuɣu tʋwɑ kʋ tɔm kɛ mɑ tɑɑ

nɑ mɑ yɔɣɔtǝnɑ kʋ nɔɣɔ.

3 Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kentulu nyɑ́ nyɑ́ heelinɑ sɩ:

Wulɑʋ wei ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ

nɑ ɩ́ tɔkɩ yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ

nɑ Ɩsɔ sɔɣɔntʋ tɔ,

4 ɩ wɛ teitei kɛ ɩsɩɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ cɛkʋɣʋ tɑnɑŋ

nɑ ilim lɩɩ tǝyɛɩyɛɩ tɔ.

Nɑ pǝ́ lɑkɩ nɑ kʋnyɔnyɔm nyɔɔkɩ

tɛʋ nɩɩʋ wɑɑlɩ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ n koolɑ mɑ tǝyɑɣɑ kɛ kʋpɑntʋ.

Mɑ nɑ-ŋ tǝ pɛɛlɑ tɑm tɔɔ nɔɣɔ kɛ́,

nɑ ń tɑɣɑnɩ-kɛɣɛ teu nɑ ń nyǝ́mɑ́ kɑ tɔɔ.

N kɑ yɑ mɑ nyʋɣʋ nɑ ń lɑ-m kʋpɑntʋ tǝnɑ.

6 Amɑ Ɩsɔ nyɑ́ footilɑɑ nɑ́ wɛ ɩsɩɩ sɔwɑ

kʋlɔlɔnɑ kɛ́.

Pɑɑ tokiɣinɑ-yɛɣɛ niŋ kpɛtɛ.

7 Kpɑ́tʋ́ɣʋ́ yɑɑ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ pɑ kpɑkǝɣǝnɑ-yɛ

nɑ pɑ́ wɔ-yɛɣɛ kɔkɔ kɛ ɑ lonte tɑɑ.

Tɑfiiti yoolɑɑ sɔsɑɑ hǝlɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 11:10-47)

8 Tɑfiiti yoolɑɑ sɔsɑɑ mpɑ pɑ lɑkɑɣɑ ɩ tǝmlɛ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ. Ɩ yoolɑɑ sɔsɑɑ tooso tɑɑ sɔsɔ ntɛ́ Hɑkǝmoni tʋ Ɩsǝpɑɑlɩ. Ɩnɩ ɩ kʋnɑ yoou kʋlʋmʋɣʋ tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ nɑsǝnɑɑsɑ (800).

9 Ɩsǝpɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ Tooto pǝyɑlʋ Ahowɑ sɑɑlɩ Ɩliyɑsɑɑ. Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tooso wei nɑ Tɑfiiti pɑɑ tɑmɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ yoonɑ-wɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ nɑ́ɑ́ seeki kʋlʋm kʋlʋm tɔ pɑ tɑɑ lɛlʋ. 10 Ɩliyɑsɑɑ kʋ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ kʋyɑkʋ nɑkʋlǝɣɩ kɑtɑtǝlɑɣɑ kɛ́, hɑlǝnɑ ɩ niŋ nyɔkǝlǝnɑ lɑɣɑtɛ. Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Tɑcɑɑ yɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ teu nɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ nɔɣɔ. Hɑlǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tǝŋǝɣɩ ɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ tɔɔsǝɣɩ sǝtɑɑ yoou wontu.

11 Ɩliyɑsɑɑ wɑɑlɩ kɛ́ Hɑlɑɑ tʋ Akee pǝyɑlʋ Sɑmmɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ kotɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Lehii tɔ sɩ pɑ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ se. 12 Amɑ Sɑmmɑ sʋʋ soonɑ nɑɑlɩ ɑ tɑɑlɛ tɑɑ kɛ́ tǝnɑ nɑ ɩ́ yoonɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kʋ-wɛ nɑ Tɑcɑɑ yɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ teu.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ yoolɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ wei ɩ tǝŋɑɣɑ Tɑfiiti tɔ pɑ tɑɑ tooso polɑ ɩ kiŋ kɛ Atulɑm kʋkpɑmʋɣʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ kɛ kʋmtʋ wɑɑtʋ. Nɑ Filiisi yoolɑɑ nɑ́ɑ́ sikɑ Lefɑyi nyǝ́mɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. 14 Nɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ wɛ koluŋɑ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ Filiisi yoolɑɑ nɑ́ɑ́ sikɑ Pɛtǝlɛhɛm. 15 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti tɔmɑ sɩ: Mɑ nyɩɩlɑ Pɛtǝlɛhɛm ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ hite tɑɑ lʋm kɛ́ ɩsɩɩ yem nɑ kpɛtɛ.

16 Tǝnɑɣɑlɛ yoolɑɑ sɔsɑɑ tooso ɩnɩ pɑ fɑɣɑnɑ Filiisi nyǝ́mɑ tǝsikile nɑ pɑ́ lu Pɛtǝlɛhɛm hite ńtɛ́ tǝ tɑɑ lʋm nɑ pɑ́ ponɑ Tɑfiiti. Amɑ ɩ kisɑ pǝ nyɔɔʋ nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ-wɩ nɑ ɩ́ liisi Tɑcɑɑ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ nyɔɔ lʋm pǝnɛ. Mpi tɔ, pǝ wɛ ɩsɩɩ yoolɑɑ pɑnɛ pɑ cɑlǝm kɛ́. Pɑ weesiŋ kɛ pɑ lɑpɑ ɑwusɑ.

Ɩlɛnɑ Tɑfiiti kisi lʋm mpɩ pǝ nyɔɔʋ.

Tǝmlɛ sɔsɔɔlɛ nte yoolɑɑ tooso ɩnɩ ɩ lɑpɑ tɔɣɔlɛ.

18 Sowɑpɩ neu Apisɑyi kɛlɛ yoolɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ nyʋɣʋ tʋ. Ɩnɩ ɩ kʋnɑ kolontunɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ (300) nɑ ŋmɑntɑɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ nyʋɣʋ kʋlɩ. 19 Ɩnɩ ɩ kɑ tɛɛnɑ pɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ tɑɑ hɑlɩ ɩ lɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ ɩ tɑ tɑlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ yoolɑɑ tooso.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑpǝseli tʋ Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ, ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ nyʋɣʋ kɑ kʋlɑ ɩ kookɑlǝnɑɑ tɔɔ kɛ́. Ɩnɩ ɩ kɑ kʋnɑ Mowɑpʋ yoolɑɑ sɔsɑɑ nɑɑlɛ. Kʋyɑkʋ lɛŋkʋ ɩ tii hite tɑɑ nɑ ɩ́ kʋ tɔɣɔlɑɣɑ kɛ wɑtʋ wɑɑtʋ. 21 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ nɑ Icipiti yoolu tooko nɔɣɔlʋ pɑ sulinɑ nɑ ɩnɩ ɩ́ tɔkɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ɩlɛɣɛ ŋmɑntɑɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɛɛkɑ tooko ɩnɩ ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ nɑ ɩ́ kʋnɑ-ɩ. 22 Mpi Penɑyɑ lɑpɑ nɑ ɩ nyʋɣʋ kʋlɩ yǝlɑɑ tooso ɩnɩ ɩ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 23 Ɩnɩ ɩ tɛɛnɑ pɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ ɩnɩ. Amɑ ɩ tɑ tɑlɑ tooso kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kpɑ-ɩ ɩ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ.

24 Yoolɑɑ sɔsɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ tɑɑ lɛlɑɑ ntɛ́ Sowɑpɩ neu Asɑyɛɛlɩ, nɑ Pɛtǝlɛhɛm tʋ Tooto pǝyɑlʋ Ɩlɑnɑŋ, 25 nɑ Hɑlotɩ nyǝ́mɑ Sɑmmɑ nɑ Ɩlikɑ, 26 nɑ Pelɛtɩ tʋ Helɛsɩ, nɑ Tekʋwɑ tʋ Ɩkɛsɩ pǝyɑlʋ Ɩlɑ, 27 nɑ Anɑtɔtɩ tʋ Apiyesɛɛ, nɑ Husɑ tʋ Mepunɑyi, 28 nɑ Ahowɑ tʋ Sɑlʋmɔŋ, nɑ Netofɑ tʋ Mɑlɑyi, 29 nɑ Netofɑ tʋ Pɑɑnɑ pǝyɑlʋ Helɛpɩ, nɑ Pɛncɑmɛɛ tʋ Lipɑyi pǝyɑlʋ Ɩtɑyi kɛ Kipeyɑ, 30 nɑ Pilɑtɔŋ tʋ Penɑyɑ, nɑ Hitɑyi kɛ Kɑɑsɩ lɔɔʋ nɔɣɔ 31 nɑ Pɛtɩ-Alɑpɑ tʋ Apiyɑlǝpɔŋ, nɑ Pɑhulim tʋ Asǝmɑfɛtɩ, 32 nɑ Sɑɑlǝpɔŋ tʋ Ɩliyɑpɑ, nɑ Yɑsɛɛ pǝyɑlʋ lɛlʋ Yonɑtɑŋ, 33 nɑ Hɑlɑɑ tʋ Sɑmmɑ nɑ Hɑlɑɑ tʋ Sɑlɑɑ pǝyɑlʋ Ahiyɑm, 34 nɑ Mɑkɑtɩ tʋ Ahɑsǝpɑyi pǝyɑlʋ Ɩlifɛlɛtɩ, nɑ Kilo tʋ Ahitofɛlɩ pǝyɑlʋ Ɩliyɑm, 35 nɑ Kɑmɛɛlɩ tʋ Hɛsǝlɑyi, nɑ Alɑpʋ tʋ Pɑɑlɑyi, 36 nɑ Sopɑ tʋ Nɑtɑŋ pǝyɑlʋ Ikɑɑlɩ, nɑ Kɑtɩ tʋ Pɑni, 37 nɑ Amoni tʋ Selɛkɩ, nɑ Pelɔtɩ tʋ Nɑlɑyi mpɑ pɑ tɔkɑɣɑ Sowɑpɩ yoou wontu tɔ, 38 nɑ Yetɛɛ nyǝ́mɑ Ɩlɑ nɑ Kɑlɛpʋ, 39 nɑ Hiti tʋ Yulii. Tɑfiiti yoolɑɑ sɔsɑɑ tǝnɑ kpɛntɑ yǝlɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

24

Kʋkɑlʋɣʋ nɑ yʋlʋkʋsǝkʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 21:1-6)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ huunɑʋ, nɑ ɩ́ tʋ́ Tɑfiiti tɑɑ sɩ ɩ́ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ. 2 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tɔ ɩ yoou wulɑʋ Sowɑpɩ sɩ: Cɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tǝnɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Tɑŋ nɑ pǝ́ polo Pɛɛsepɑ tɔ nɑ ń kɑlɑ yǝlɑɑ nɑ mɑ́ nyɩ pɑ nyʋɣʋ.

3 Mpʋɣʋlɛ Sowɑpɩ sɩ: Tɑcɑɑ ɩ́ lɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ huki tɔm nɩɩnʋwɑ (100) nɑ ń nɑ́. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n tɩɩ kɑlǝɣɩ yǝlɑɑ?

4 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Sowɑpɩ ɩ́ kɑlɑ kɛ ɩ́ kɑlɑ. Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ polo nɑ ɩ́ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɛsɑ Yɑɑtɑnɩ nɑ ɩ́ polo ɩ siki timpi pɑ yɑɑ sɩ Alʋwɛɛ tɔɣɔ ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ Kɑtɩ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ tǝ ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ Yɑsɛɛ cɔlɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ polɑ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ polo Hiti nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ Kɑtɛɛsɩ nɑ Tɑŋ-Yɑɑŋ kɛ Sitɔŋ cɔlɔ, 7 nɑ pɑ́ polo Tiii koluŋɑ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ Hifi nyǝ́mɑ nɑ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ pɑ́ tɛɛsǝnɑ Yutɑ ilim tǝtʋlɛ ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ Pɛɛsepɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔɔ tɛtʋ tǝnɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. Ɩlɛ pǝ yoosɑ ɩsɔtʋnɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ, nɑ kʋyɛɛŋ hiu. 9 Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ heeli wulɑʋ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ wɛ yǝlɑɑ iyisi nɑsǝnɑɑsɑ (800000) nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ yoolɑɑ iyisi nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500000).

Ɩsɔ hɔmɑ Tɑfiiti ŋkpɑŋʋɣʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 21:7-17)

10 Tɑfiiti tɛmɑ kʋkɑlʋɣʋ ŋkʋ ɩlɛ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ kɛlɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ lɑpɑ mpʋ tɔ mɑ wɑkǝlɑɑ kɛ́, ɩlɛ wii-m mɑ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ. Mɑ lɑpɑ kʋmɛlɛntʋ kɛ́.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Tɑfiiti lɑɣɑtʋ tɑsǝlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Kɑtɩ sɩ: 12-13 Polo ń heeli Tɑfiiti sɩ mɑ sɩɩ wɑhɑlɑnɑɑ tooso sɩ ɩ́ lǝsɩ wei ɩ sɔɔlɑɑ tɔ. Nyɔɣɔsɩ ɩ́ lɩɩ-ɩ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, yɑɑ ɩ́ se ɩ kolontunɑɑ kɛ ɩsɔtʋnɑɑ tooso, yɑɑ yʋlʋkʋsǝkʋ ɩ́ lɩɩnɑ kʋyɛɛŋ tooso? Wulɑʋ ɩ́ cɔ-m nɑ mɑ́ heeli Tɑcɑɑ. Tɑfiiti femɑ tɑnɑŋ tɛɛ ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɔɔ.

14 Ntɛnɑ Tɑfiiti cɔ-ɩ sɩ: Mɑ lɑŋlɛ pǝsɑɑ kɛ́. Ɩlɛ Tɑcɑɑ kɛ tǝ pɛtɑ tɑ tɩ. Sɑnɑ ɩnɩ ɩ́ hɔ tɑ ŋkpɑŋŋ nɑ mpi yʋlʋ kɑ hɔmɩ-ɩ tɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ tɔɔwɑɣɑ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ yʋlʋkʋsǝkʋ sʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́ hɑtoo tɑnɑŋ tɛɛ nɑ pǝ́ polo wɑɑtʋ wei ɩ sɩɩwɑ tɔɣɔ pǝ kpɑɣɑʋ Tɑŋ nɑ pǝ́ polo Pɛɛsepɑ tɔ, nɑ yǝlɑɑ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ (70000) sɩ. 16 Ɩsɔtɑɑ tillu tiikɑɣɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɔɔ sɩ ɩ wɑkǝlǝɣɩ-tɛ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ yele ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Yele mpʋ, pǝ mɑɣɑnɑɑ.

Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ nɑ ɩsɔtɑɑ tillu wɛ Yepusi tʋ Alɑfǝnɑ tǝfɑllɛ. 17 Tɑfiiti nɑwɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɑ ɩ́ kʋɣɩ yǝlɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ Tɑcɑɑ sɩ: Hɑɩ, mɑ́ wɑkǝlǝnɑ, yǝlɑɑ mpɛ pɑ tɑ lɑ pʋlʋ. Kʋ mɑ́ nɑ mɑ cɑɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ.

Tɑfiiti ŋmɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 21:18-26)

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ polɑ Tɑfiiti kiŋ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Polo Alɑfǝnɑ tǝfɑllɛ nɑ ń ŋmɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ.

19 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti polo ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heeluɣu-ɩ tɔ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Alɑfǝnɑ lɩɩwɑ nɑ ɩ́ loosi wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ puki ɩ tɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. 21 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ wulɑʋ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ, ɑlɑɑfǝyɑ kɛlɛ? Kɛlɛnɑ wulɑʋ sɩ: Mɑ kɔŋ kɛ́ sɩ mɑ yɑkɩ nyɑ́ tǝfɑllɛ nɑ mɑ́ ŋmɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ mpusi ɩnɛ ɩ́ kɛɛlɩ yǝlɑɑ tɔɔ. 22 Ntɛnɑ Alɑfǝnɑ sɩ: Tɑ cɑɑ, kpɑɣɑ-tɛ nɑ ń lɑ kɔtɑsɩ nsi n nɔkɑɑ tɔ. Kpɑɣɑ nɑɑŋ ɩnɛ nɑ ń hɛtɩ ɑkuɣu kpɑtǝŋ nɑ ń lɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑɑ tɔ. 23 Pǝ tǝnɑɣɑ ɩ hɑ wulɑʋ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩ́ mʋ nyɑ́ sǝlǝmʋɣʋ.

24 Tǝnɑɣɑlɛ wulɑʋ cɔ-ɩ sɩ: Aɑɩ, mɑɑ yɑnɑ liɣitee kɛ́, mɑ kɑɑ hɑ Tɑcɑɑ kɛ mpi pǝ tɔɔ mɑ tɑ wɩɩ tɔ.

Ɩlɛnɑ Tɑfiiti fɛlɩ tǝfɑllɛ nɑ nɑɑŋ pǝ tɔɔ kɛ́ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ŋmɑwɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ ɩ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑɑ tɔ nɑ ciikuɣu nyǝnsɩ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ hɛɛ nɑ mpusi kɛɛlɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ.

ɑ 20:8 Lɑɣɑtɛ hoti: Hepǝlɑ Piipili tɑɑ pɑ tɛlǝsɑɑ sɩ lɑɣɑtɛ hotɑɑ. Kǝlɛɛkɩ Piipili tɑɑ nɑ́ wɛɛ sɩ: ...ɩlɛnɑ ɩ

Awulɑɑ I

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

AWULAA

TƆM TAKƎLAƔA KANCAALAƔA NYƎŊKA

Kʋtʋlʋtʋ

Awulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Tɑfiiti pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔm. Kɑncɑɑlɑɣɑ tɑɑ, ɩ tǝŋɑ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ kɛ́ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ lɑ teu pǝ tɩɩ fɛɩ. Amɑ ɑlɑɑ hɛlǝsɑ-ɩ tɩɩŋ lɑɑʋ tɔm tɑɑ kɛ́ wɑɑlɩ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ fɑɣɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kɛ tɔm nɑɑlɛ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ hɔɣɔlʋɣʋ nɑ Selopʋwɑm kɛlɛ pɑ wulɑʋ. Nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ hɔɣɔlʋɣʋ nɑ Lʋpʋwɑm kɛlɛ pɑ wulɑʋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Awulɑɑ I tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Tɑfiiti kɑwulɑɣɑ tɛm, titite 1:1–2:12

Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ, titite 2:13–11:43

Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ fɑɣɑʋ, titite 12:1–14:20

Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ nɑɑlɛ yoou nɑ pɑ ciikuɣu, titite 14:21–22:53

1

Atoniyɑ nyɩɩlǝɣɩ kɑwulɑɣɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Tɑfiiti kpɑtǝlɑɑ tǝkuŋkuŋku, nɑ pɑ́ tɑkǝɣɩ-ɩ pɔɔŋ pɩɩ hɑŋǝɣɩ-ɩ. 2 Ntɛnɑ wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɔ sɩ: Tɑ́ cɑɑ wulɑʋ, tɩɩ cɑɑ-ŋ pɛɛlɔ wei ɩ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlʋ tɔ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ-ŋ, nɑ ɩ́ hǝntǝɣɩ nyɑ́ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Pɩɩ hɑŋɩ-ŋ.

3 Ɩlɛnɑ pɑ́ pɛɛkɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ pɛɛlɔ telu, nɑ pɑ́ hiki Sunem tʋ nɔɣɔlʋ. Pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Apisɑkɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ-ɩ wulɑʋ. 4 Pɛɛlɔ ɩnɩ ɩ ɩsɛntɑɑ kɑ lɩɩwɑɣɑ tǝkpɑpɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɑɑsǝnɑ wulɑʋ. Amɑ wulɑʋ tɑ nyǝmɩ-ɩ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ.

5-6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑkii pǝyɑlʋ Atoniyɑ, Apǝsɑlɔm neu yɔtɔtɛ nyǝŋ lɑpɑ kɑlɑmpɑɑnɩ, sɩ ɩnɩ ɩ kɑ́ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ. Ɩ ɩsɛntɑɑ kɑ lɩɩwɑɣɑ. Pǝ́cɔ́ too ɩ kʋlʋɣʋ tɔ, ɩ cɑɑ tɑ kɑlǝnɑ-ɩ pɑɑ tɔm kʋlʋm sɩ pʋlʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ cɑɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ, nɑ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ, nɑ ɩ tɑŋlɑɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nɑwɑ Sowɑpɩ, nɑ kɔtʋlʋ Apiyɑtɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ ɩ tɔm ntɩ. 8 Amɑ kɔtʋlʋ Sɑtɔkɩ, nɑ Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ, nɑ Simeyi, nɑ Leyi, nɑ Tɑfiiti tɑŋlɑɑ fɛɩ Atoniyɑ tɔɔ.

Nɑtɑŋ nɑ Pɑsepɑ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ tɔm

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Atoniyɑ yelɑɑ nɑ pɑ́ kʋ heeŋ, nɑ nɑɑŋ kʋfɑŋ nim nyǝŋ kɛ Solɛɛtɩ pǝlɛ nte tǝ wɛ hite kɔŋkɔŋ tɑɑ tɔ tǝ tɔɔ. Nɑ ɩ́ lɑ́ ɑcimɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ ɩ newɑɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɑkɩ wulɑʋ kɛ tǝmlɛ tɔɣɔ tɔɣɔʋ. 10 Amɑ Atoniyɑ tɑ yɑɑ ɩ neu yɔtɔtɛ nyǝŋ Sɑlʋmɔŋ, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ nɑ Penɑyɑ nɑ wulɑʋ tɑŋlɑɑ.

11 Mpʋɣʋlɛ Nɑtɑŋ polɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ Sɑlʋmɔŋ too Pɑsepɑ sɩ: N nɩɩwɑ sɩ Hɑkii pǝyɑlʋ Atoniyɑ pǝsɑ wulɑʋ nɑ? Pǝyele tɑ́ cɑɑ Tɑfiiti nɑ́ tɑ́ nyɩ-tɩ. 12 Mpʋ tɔ, yele mɑ tɑsɑ-ŋ lɑɣɑtʋ kɛ ɩsǝnɑ n kɑ́ yɑ nyɑnɑ nyɑ́ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ mǝ nyɔɔŋ tɔ. 13 Polo ń nɑ́ wulɑʋ kɛ lɔŋ, nɑ ń pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ wulɑʋ, ɩsɩɩ n heelɑ-m nɑ tuunɑʋ sɩ, nyɑ́ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɑ́ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ, nɑ ɩ́ lɛɛtɩ nyɑ́ kumte tɔɔ? Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ Atoniyɑ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ?

14 Ɩlɛ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ kɔɔ wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mǝ kiŋ, nɑ mɑ́ sɔɔsɩ nyɑ́ tɔm tɔɔ.

15 Mpʋɣʋlɛ Pɑsepɑ sʋʋ wulɑʋ nɑŋ tɑɑ. Wulɑʋ kɑ kpɑtǝlɑ sɔsɔm kɛ́, nɑ Sunem tʋ Apisɑkɩ pɑɑsǝɣǝnɑ-ɩ. 16 Ɩlɛnɑ Pɑsepɑ hǝntɩ wulɑʋ kɛ ɑtɛ. Nɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛlɛ? 17 Ntɛnɑ Pɑsepɑ cɔ sɩ: Ɛɛ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ́. Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ, n kɑ heelɑ-m nɑ ń tuunɑ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ, mɑ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɑ́ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ, nɑ ɩ́ lɛɛtɩ nyɑ́ kumte tɔɔ ɩlɛ? 18 Tɔʋ, nɔɔnɔɔ Atoniyɑ tɔkǝnɑ ntɛ́, pǝ́cɔ́ n tɑ nɩɩ. 19 Ɩ lɑpɑ kɔtɑɣɑ kɛ nɑɑŋ, nɑ heeŋ, nɑ nɑɑŋ kʋfɑŋ nim nyǝŋ kɛ sɔsɔm. Nɑ ɩ́ lɑ́ ɑcimɑ, nɑ ɩ́ yɑɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ tǝnɑ, nɑ kɔtʋlʋ Apiyɑtɑɑ, nɑ yoolɑɑ wulɑʋ Sowɑpɩ. Amɑ ɩ tɑ yɑɑ nyɑ́ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ. 20 Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ, nyɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nyǝnǝɣɩ sɩ ń hʋlɩ-wɛɣɛ wei ɩ kɑ́ lɛɛtɩ nyɑ́ kumte tɔɔ kɛ́ nyɑ́ sǝm wɑɑlɩ tɔ. 21 Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, wɑɑtʋ wei n kɔŋ n sɩ tɔ, yǝlɑɑ kɑ́ lɩɩ mɑ nɑ mɑ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ koloŋɑ.

22-23 Wɑɑtʋ wei ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔŋɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ tɔɣɔ pɑ heelɑ wulɑʋ sɩ Nɑtɑŋ kɔmɑ. Ɩlɛnɑ Nɑtɑŋ sʋʋ nɑ ɩ́ hǝntɩ wulɑʋ kɛ ɑtɛ. 24 Nɑ Nɑtɑŋ pɔɔsɩ wulɑʋ sɩ: Tɑ́ cɑɑ, nyɑ́ heelinɑ Atoniyɑ sɩ ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ nyɑ́ kumte tɔɔ? 25 Mpi tɔ, sɑŋɑ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ lɑ́ kɔtɑɣɑ kɛ nɑɑŋ, nɑ heeŋ, nɑ nɑɑŋ kʋfɑŋ nim nyǝŋ kɛ sɔsɔm. Ɩ yɑɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ tǝnɑ, nɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ kɔtʋlʋ Apiyɑtɑɑ, nɑ pɑ́ nɑ-ɩ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ nyɔɔ nɑ pɑ́ wilitiɣi sɩ: Atoniyɑ nyɑnɑ tɛtʋ. 26 Amɑ ɩ tɑ yɑɑ kɔtʋlʋ Sɑtɔkɩ, yɑɑ Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ, yɑɑ nyɑ́ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ. 27 Ɩlɛ, tɑ́ cɑɑ nyɑ́ heelinɑ-ɩ sɩ ɩ kɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ nyɑ́ sǝm wɑɑlɩ nɑ ń ŋmɛsɩ-tʋ?

Tɑfiiti kpɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ kɑwulɑɣɑ

28 Ntɛnɑ wulɑʋ tɔ sɩ: Ɩ́ yɑɑ-m Pɑsepɑ.

Ɩlɛnɑ Pɑseyɑ mǝlɩ. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɔmɑ sɩ: Mɑ tuukinɑ Tɑcɑɑ wei ɩ wɑɑsɑ-m mɑ lɑŋwɑkǝllɛ tǝnɑ tɑɑ tɔ. 30 Sɑŋɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ lɑ nti mɑɑ tɛmɑ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ mɑ́ sɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ sɩ, nyɑ́ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɑ́ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ mɑ kumte tɔɔ kɛ́ mɑ sǝm wɑɑlɩ tɔ.

31 Ɩlɛnɑ Pɑsepɑ hǝntɩ wulɑʋ kɛ ɑtɛ nɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ, nyɑnɑ tɛtʋ.

32 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ Tɑfiiti tilɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ kɔtʋlʋ Sɑtɔkɩ, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ, nɑ Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ nɑ pɑ́ kɔɔ. 33 Nɑ wulɑʋ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ koti yoolɑɑ mpɑ pɑ lɑpɑ-m nɑɑni tɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑsɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ mɑ kɑwulɑɣɑ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ nɑ ɩ́ ponɑ-ɩ Kihɔŋ hite. 34 Tǝnɑɣɑ kɔtʋlʋ Sɑtɔkɩ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ pɑɑ pǝlɩ-ɩ nim, nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hʋ́lɩ tutuɣu nɑ pɑ́ wiliti sɩ: Sɑlʋmɔŋ, mǝ nɑ tɛtʋ. 35 Ɩlɛnɑ mɩɩ tǝŋ ɩ wɑɑlɩ, nɑ Sɑlʋmɔŋ kɔɔ ɩ́ cɑɣɑ mɑ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ mɑ lonte. Ɩnǝɣɩ mɑ kpɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ pǝ wulɑʋ.

36 Tǝnɑɣɑlɛ Penɑyɑ cɔwɑ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ kɔnɑ mpʋ. Nyɑ́ Cɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ-tɩ nɑ nyɑ́ nɔɣɔ. 37 Ɩlɛ Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ Sɑlʋmɔŋ wɑɑlɩ, ɩsɩɩ ɩ kɑ wɛʋ nyɑ́ wɑɑlɩ tɔ. Nɑ ɩ́ kʋsɩ Sɑlʋmɔŋ nyʋɣʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ-ŋ.

Pɑ kpɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ kɑwulɑɣɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 29:21-25)

38 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑtɔkɩ nɑ Nɑtɑŋ nɑ Penɑyɑ nɑ wulɑʋ tɑŋlɑɑ pɑ cɑɣɑsɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ kɑwulɑɣɑ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Kihɔŋ hite. 39 Ɩlɛnɑ Sɑtɔkɩ kpɑɣɑ nim nɑ hǝlʋɣʋ kɛ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ, nɑ ɩ́ pǝlɩ-wǝɣɩ Sɑlʋmɔŋ, nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ wulɑʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hʋlɑ tutuɣu, ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ wiliti sɩ: Sɑlʋmɔŋ nyɑnɑ tɛtʋ. 40 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tʋ ɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kpeenɑ-ɩ nɑ hǝsɩ, nɑ pɑ́ kiisiɣinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Hɑlǝnɑ tɛtʋ nyɑmsǝɣɩ.

Sɑlʋmɔŋ hʋlǝɣɩ Atoniyɑ kɛ suulu

41 Atoniyɑ nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɛlɛ pɑ tɛɛsɑɣɑ tɔɣɔʋ, ɩlɛ pɑ nɩɩ Sɑlʋmɔŋ pɑ kɔkɔtɛ ntɛ́. Nɑ Sowɑpɩ nɩɩ tutuɣu, nɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩcɑtɛ cʋkɑɑ nɑ kɔkɔtɛ nyɑlɑ mpʋ?

42 Pɑ tɔŋnɑ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ mpʋ, ɩlɛ Apiyɑtɑɑ pǝyɑlʋ Yonɑtɑŋ tɑpɑɣɑlɛ. Ɩlɛnɑ Atoniyɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Sʋʋ, mpi tɔ, n kɛ yʋlʋ wei ɩ wɛnɑ nyʋɣʋ tɔɣɔ. Ɩsǝntɔ tɔm kʋpɑntʋ kɛ n kɔnɑɑ. 43 Kɛlɛnɑ Yonɑtɑŋ sɩ: Aɑɩ yoo, tɑ́ cɑɑ wulɑʋ tʋnɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ kɑwulɑɣɑ. 44 Ɩ tɔmɑ Sɑtɔkɩ, nɑ Nɑtɑŋ, nɑ Penɑyɑ, nɑ tɑŋlɑɑ sɩ, pɑ́ cɑɣɑsɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ kɑwulɑɣɑ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ. 45 Nɑ Sɑtɔkɩ nɑ Nɑtɑŋ pɑ́ pǝlɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ nim kɛ Kihɔŋ hite, nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ wulɑʋ. Tǝnɑɣɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ lɩɩnɑɑ, nɑ pɑ́ kiisiɣinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Mpi pǝ cʋkɑ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 46 Hɑlɩ Sɑlʋmɔŋ nɑ́ tɛmɑ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ kɛ́ cɑɣɑlɛ kɛ́. 47 Ɩlɛnɑ wulɑʋ Tɑfiiti wɑɑlɩ nyǝ́mɑ polo nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ, nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Tɑ́ cɑɑ, nyɑ́ Ɩsɔ ɩ́ kʋsɩ Sɑlʋmɔŋ nyʋɣʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsɩɩ nyɑ́. Ɩ kɑwulɑɣɑ ɩ́ kǝlɩ nyɑ́ nyǝŋkɑ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ hǝntɩ Ɩsɔ kɛ́ ɑtɛɣɛ ɩ kɑto tɔɔ. 48 Nɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Mɑ sɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, wei ɩ yelɑɑ sɩ mɑ́ nɑ́ mɑ lonte tɑɑ lɛɛtǝlʋ tɔ.

49 Tǝnɑɣɑlɛ sɔɣɔntʋ kpɑ Atoniyɑ yǝlɑɑ tǝnɑ, nɑ pɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ yɑ yemyem. 50 Ɩlɛnɑ Sɑlʋmɔŋ tɔm kpɑ Atoniyɑ kɛ sɔɣɔntʋ, nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ tʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ kpʋlʋɣʋ sɩ, pɑ́ tɑɑ lɛɛtɩ-ɩ. 51 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ heeli Sɑlʋmɔŋ sɩ: Nyɑ́ tɔm kpɑ Atoniyɑ kɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ́ polo ɩ́ tʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ kpʋlʋɣʋ. Ɩ tɔmɑ sɩ: Ye Sɑlʋmɔŋ tɑ tuunɑ sɩ ɩ kɑɑ kʋ-m, mɑ kɑɑ lɩɩ cǝnɛ.

52 Ntɛnɑ Sɑlʋmɔŋ sɩ: Ye ɩɩ hɔŋ ɩ tɩ, pʋlʋpʋ kɑɑ tokinɑ-ɩ pɑɑ pǝcɔ. Amɑ ye ɩ lɑkɩ kɑlɑmpɑɑnɩ, ɩsɩɩ ɩ sǝpɑ.

53 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ tilɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ lǝsɩ-ɩ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ Atoniyɑ polo ɩ́ hǝntɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ ɑtɛ, ɩlɛnɑ wulɑʋ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kpe nyɑ́ tɛ.

2

Tɑfiiti kɑntǝkɑɣɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ ɩ sǝm

1 Pǝ kpɛɣɛtǝnɑ wulɑʋ Tɑfiiti sǝm, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli ɩ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ sɩ: 2 Mɑ wʋlɛ pʋwɑ. Mpʋ tɔ, kɑɑsɩ nyɑ́ tɩ nɑ ń lɑ́ ɩsɩɩ yʋlʋ. 3 Tɔkɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ Ɩsɔ tɔm kɛ teu. Lɑkɩ ɩ luɣu nyǝntʋ kɛ tɑm, nɑ ń tǝŋǝɣɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ, nɑ ɩ kʋtʋtʋtʋ, ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑʋ Moisi kiiŋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ n kɑ́ wɑɑ pǝ tǝnɑ mpi n lɑkɩ tɔ pǝ tɑɑ. 4 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ lɑ́ ɩsɩɩ ɩ kɑ sɩɩ-m tɔ sɩ, ye mɑ piyɑ tɔŋnɑ lɑɑkɑlɩ, nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ lotu kʋlʋmtʋ, nɑ pɑ lǝsɑɣɑ sʋʋ-ɩ teu, mpɛ pɑɑ tɔkǝnɑ mɑ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm kɛ́ mɑ sǝm wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ.

5 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi, n nyǝmɑ́ nti Seluyɑ pǝyɑlʋ Sowɑpɩ lɑpɑ-m tɔ. Ɩsǝnɑ ɩ kʋwɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoou nyʋɣʋ nyǝ́mɑ Nɛɛ pǝyɑlʋ Apǝnɛɛ, nɑ Yetɛɛ pǝyɑlʋ Amɑsɑ tɔ. Yoou hɛɛʋ wɑɑtʋ kɛ ɩ kʋwɑ yǝlɑɑ mpɛ, nɑ pǝ́ kʋ́ ɩ yoou nyʋɣʋ. 6 Mpʋ tɔ, lɑnɑ nyɑ́ lɑɣɑtʋ. Tɑɑ yele-ɩ nɑ ɩ́ sɩ́ sǝm kʋpɑm. 7 Pǝ kɑɑsɑ Kɑlɑɑtɩ tʋ Pɑɑsilɑyi pǝyɑlʋ tɔ, tɔkɩ pɛlɛɣɛ teu, nɑ ń cɑlǝsǝɣɩ-wɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ mɑɣɑ wɑɑtʋ wei nyɑ́ tɑɑlʋ Apǝsɑlɔm tɔɣɔnɑɣɑ-m tɔ. 8 Kelɑɑ pǝyɑlʋ Simeyi wei ɩ wɛ Pɑhulim kɛ Pɛncɑmɛɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ tǝŋsɑ-m mpusi kɛ́ teu kɛ kʋyɑkʋ ŋku mɑ pukɑɣɑ Mɑhɑnɑyim tɔɣɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ sǝŋɑ-m Yɑɑtɑnɩ nɔɣɔ kɛ mɑ mǝlɑɣɑ tɔ, nɑ mɑ́ tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ mɑ kɑɑ kʋ-ɩ. 9 Pǝnɛntɛ tɑɑ hʋlɩ-ɩ suulu. N kɛ́ yʋlʋ lɑɣɑtʋ kɛ́. N nyǝmɑ́ ɩsǝnɑ n kɑ́ lɑ́ nɑ pɑɑ ɩ kpɑtǝlɑɑ tɔ, ɩ́ sɩ́ sǝm ɩsɑɣɑm tɔ.

Tɑfiiti sǝm nɑ ɩ pǝyɑlʋ lɛɛtʋɣʋ kɛ ɩ lonte

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 29:26-28)

10 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wulɑʋ Tɑfiiti sǝpɑ, nɑ pɑ́ pimi-ɩ timpi pɑ yɑɑ sɩ, Tɑfiiti tɛ tɔ. 11 Pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu kɛ́ Tɑfiiti tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ tɔɔ. Ɩ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ Hepǝlɔŋ, nɑ Yosɑlɛm kɛ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ lɛɛtɑ ɩ cɑɑ Tɑfiiti lonte nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ lɑ teu pǝ tɩɩ fɛɩ.

Atoniyɑ sǝm

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑkii tʋ pǝyɑlʋ Atoniyɑ polɑ Sɑlʋmɔŋ too Pɑsepɑ kiŋ, nɑ Pɑsepɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛlɛ? Nɑ ɩ́ cɔ sɩ: Ɛɛ. 14 Nɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ: Fɑɑci nɔɣɔlʋɣʋ mɑ kɔmnɑɑ. Ntɛnɑ ɑlʋ sɩ: Yɔɣɔtɩ.

15 Ɩlɛnɑ Atoniyɑ tɔ́ sɩ: Ntɔŋ n nyǝmɑ́ sɩ mɑ́ tǝnnɑ kɑwulɑɣɑ ŋkɛ, nɑ mɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ kpɑɑkɑɣɑ wulɑʋ. Amɑ mɑ lɑŋɑɑ nɑ pǝ́ mǝlɩ mɑ neu tɔɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ cɛlǝnɑ-ɩ kɛ́. 16 Pǝnɛntɑɑ mɑ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ pʋlʋ. Ɩlɛ tɑɑ pɛ-m-wɩ. Alʋ sɩ yɔɣɔtɩ. 17 Mpʋɣʋlɛ sɩ: Heeli wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ sɩ ɩ́ hɑ-m Sunem tʋ Apisɑkɩ nɑ mɑ́ lɑ́ ɑlʋ. Ye nyɑɑ yɔɣɔtǝnɑ ɩ kɑɑ kisi. 18 Ɩlɛnɑ Pɑsepɑ tɔ́ sɩ: Pǝ wɛ teu, mɑɑ heeli-ɩ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑsepɑ polɑ wulɑʋ kiŋ sɩ ɩ heeliɣi-ɩ Atoniyɑ tɔm. Wulɑʋ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ sǝŋɩ-ɩ, nɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ kumte tɔɔ. Nɑ pɑ́ sɩɩ toto kɛ́ kɑwulɑɣɑ kpelɑɣɑ, nɑ wulɑʋ ntɔɣɔŋ tɔɔ nɑ toto cɑɣɑ. 20 Ntɛnɑ toto sɩ: Mɑ kɔmɑ-ŋ nɑtǝlǝɣɩ sǝlǝmʋɣʋ kɛ pǝcɔɣɔ, tɑɑ kisinɑ-m. Sɑlʋmɔŋ sɩ: Hɑɩ, nyɑɑ sǝlǝmɩ, mɑ kɑɑ kisi. 21 Mpʋɣʋlɛ sɩ: Yele nɑ nyɑ́ tɑɑlʋ Atoniyɑ kpɑɣɑ Sunem tʋ Apisɑkɩ.

22 Mpʋɣʋlɛ Sɑlʋmɔŋ sɩ: Pepee? Pepe tɔɔ kɛ nyɑ́ cɑɑ sɩ ɩ́ kpɑɣɑ-ɩ? Aŋhɑ, ɩlɛ sɑnɑ n kɑ sǝlǝmɑɑ sɩ mɑ́ cɛlɛ-ɩ kɑwulɑɣɑ. Ɩ kɛ́ mɑ tɑɑlʋ kɛ te. Mpi Apiyɑtɑɑ nɑ Sowɑpɩ pɑ kooliɣi tɔɣɔlɛ.

23 Tǝnɑɣɑlɛ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ yɔɣɔtɑɑ nɑ ɩ tuu sɩ: Ye mɑ tɑ kʋ Atoniyɑ kɛ tɔm tǝnɛ tǝ tɔɔ, Tɑcɑɑ ɩ́ kʋ-m. 24 Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ wei ɩ tʋ mɑ́ nɑ mɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ kɑwulɑɣɑ, nɑ ɩ́ lɛɛtɩ-m mɑ cɑɑ lonte tɔ sɩ, ɩsɩɩ sɑŋɑ mɑ kʋwɑ Atoniyɑ. 25 Ɩlɛnɑ Sɑlʋmɔŋ tili Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ nɑ ɩ́ kʋ Atoniyɑ.

Sɑlʋmɔŋ tɔɣɔnǝɣɩ Apiyɑtɑɑ kɛ Yosɑlɛm

26 Ye Apiyɑtɑɑ, wulɑʋ heelɑ ɩlɛɣɛ sɩ: Kpe nyɑ́ tɛ Anɑtɔtɩ. N mʋnɑ sǝm yɑɑ, ɩlɛ mɑ kɑɑ kʋ-ŋ sɑŋɑ kɛ́. Mpi tɔ, n pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ mɑ cɑɑ Tɑfiiti wɑɑtʋ tɑɑ. Hɑlɩ nyɑ́ nɑ mɑ cɑɑ Tɑfiiti ɩ́ tɔɣɔnɑ pǝ wɑhɑlɑ.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ lǝsɑ Apiyɑtɑɑ kɛ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ lɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ Ɩlii tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ Silo tɔ.

Sɑlʋmɔŋ yelɑɑ nɑ pɑ́ kʋ́ Sowɑpɩ

28 Wɑɑtʋ wei Sowɑpɩ nɩɩwɑ Atoniyɑ sǝm nɑ Apiyɑtɑɑ tɔɣɔnʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ, nɑ ɩ́ tʋ́ kpʋlʋɣʋ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ. Mpi tɔ, ɩ kɑ wɛ Atoniyɑ tɔɔ kɛ́. Amɑ ɩ tɑɑ tǝŋ Apǝsɑlɔm kɛ́. 29 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑsɩ wulɑʋ sɩ Sowɑpɩ sʋʋ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ, nɑ ɩ́ tʋ́ kpʋlʋɣʋ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ.

Ntɛnɑ wulɑʋ tili Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ sɩ: Polo nɑ ń kʋ-ɩ.

30 Penɑyɑ polɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ Sowɑpɩ sɩ: Wulɑʋ tɔmɑ sɩ ń lɩɩ. Ntɛnɑ Sowɑpɩ sɩ: Hɑɩ, cǝnɛɣɛ mɑ cɑɑ sɩ mɑ́ sɩ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Penɑyɑ mǝlɑɑ nɑ ɩ́ heeli wulɑʋ kɛ nti Sowɑpɩ yɔɣɔtɑɑ tɔ. 31 Kɛlɛnɑ wulɑʋ sɩ: Polo nɑ ń kʋ-ɩ tǝnɑ ɩsɩɩ ɩ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ, nɑ ń pimi-ɩ. Ɩlɛ n kɛɛlɑ mɑ́ nɑ mɑ cɑɑ tǝyɑɣɑ tɑ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ mpɑ ɩ kʋwɑ mʋsʋŋ tɔ, pɑ mpusi kɛlɛ. 32 Ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kɑ́ mǝŋnɑ yǝlɑɑ kʋpɑmɑ nɑɑlɛ wei ɩ kʋwɑ tɔ pɑ sǝm tɔm. Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ wulɑʋ Apǝnɛɛ, nɑ Yutɑ yoolɑɑ wulɑʋ Amɑsɑ. 33 Mpɛ ɩnɩ pɑ sǝm tɔm kɑ́ mǝlɩ Sowɑpɩ nɑ ɩ piitim nyǝ́mɑ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ tɑm tɔɔ kɛ́. Amɑ Tɑcɑɑ kɑ́ yele nɑ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ lɛɛtǝɣɩ ɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ tɔ, pɑ́ hɛɛsɩ tɑm tɔɔ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Penɑyɑ kʋwɑ Sowɑpɩ nɑ ɩ́ kpeenɑ-ɩ ɩ cɑcɑkʋ tɛɛ, nɑ ɩ́ pimi-ɩ. 35 Ɩlɛnɑ wulɑʋ kpɑ Penɑyɑ kɛ yoolɑɑ wulɑʋ kɛ Sowɑpɩ lonte. Nɑ ɩ́ kpɑ Sɑtɔkɩ kɛ kɔtʋlʋ kɛ Apiyɑtɑɑ lonte.

Sɑlʋmɔŋ yelɑɑ nɑ pɑ́ kʋ́ Simeyi

36 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ wulɑʋ yɑɑ Simeyi nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nmɑ tǝyɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ nɑ ń cɑɣɑ. Pǝ fɛɩ sɩ ń lɩɩ sɩ ń puki tiili. 37 Ye kʋyɑkʋ ŋku pǝ cǝpɑ-ŋ nɑ ń lɩɩ, nɑ ń tɛsɩ Setǝlɔŋ lɔɔʋ, nɑ ń hikɑ mpi, n yɑpɑ.

38 Ntɛnɑ Simeyi sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ wulɑʋ, mɑɑ lɑ ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

Ɩlɛnɑ Simeyi cɑɣɑ Yosɑlɛm tɑɑ nɑ pǝ́ leeli. 39 Pɩɩsɩ tooso sikɑɑ, ɩlɛnɑ Simeyi tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑɑlɛ se nɑ pɑ́ polo Kɑtɩ wulɑʋ Mɑɑkɑ pǝyɑlʋ Akisi tɛ́. 40 Wɑɑtʋ wei Simeyi nɩɩwɑ sɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ wɛ Kɑtɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɛɛlɩ ɩ kpɑŋɑɣɑ nɑ ɩ́ polo ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ kɔnɑ-wɛ. 41 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɣɑsɑ Sɑlʋmɔŋ sɩ Simeyi polɑ Kɑtɩ nɑ ɩ́ kɔɔ. 42 Ntɛnɑ wulɑʋ yɑɑ-ɩ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Ɩsɩɩ mɑ́ kisinɑ-ŋ tǝsɑɣɑsɑɣɑ, nɑ mɑ́ yele nɑ ń tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ, ye kʋyɑŋku ń lɩɩwɑ nɑ ń polo tiili n kɑ́ sɩ nɑ? Hɑlǝnɑ ń cɔ-m sɩ, pǝ wɛ teu n nɩɩwɑ? 43 Pepe tɔɔ kɛ́ n tɑ tɔkɩ nyɑ́ tuunɑʋ nɑ ń kpɛɛnɑ nti mɑ́ kisinɑ-ŋ tɔ? 44 N nyǝmɑ́ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ nti n lɑpɑ mɑ cɑɑ Tɑfiiti tɔ, Tɑcɑɑ kɑ́ lɛɛtǝnɑ-ŋ. 45 Ɩlɛnɑ ɩ́ kooli mɑɣɑ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ sɩɩ Tɑfiiti tǝyɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ.

46 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ kʋsɑ Penɑyɑ nɑ ɩ́ kʋ́ Simeyi.

Ɩlɛnɑ kɑwulɑɣɑ nɑ́ɑ́ sʋʋ toŋ sɔɔsʋɣʋ kɛ Sɑlʋmɔŋ niŋ tɑɑ.

3

Sɑlʋmɔŋ kpɑkǝɣɩ Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ kpɑɣɑ Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ. Ɩlɛnɑ ɑkpɑɣɑlɛ ntɛ́ tǝ́ kpɛntɩ ɑwulɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ. Ntɛnɑ Sɑlʋmɔŋ ponɑ ɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ sɩɩ-ɩ Tɑfiiti tɛɣɛ Yosɑlɛm. Hɑlǝnɑ ɩ́ tɛɛsɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ kɛ ŋmɑʋ.

2-3 Sɑlʋmɔŋ kɑ sɔɔlɑ Tɑcɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ ɩ cɑɑ Tɑfiiti ɩkpɑtɛ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, lonɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ kɛ́ ɩ nɑ yǝlɑɑ pɑ lɑkɑɣɑ pɑ kɔtɑsɩ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. Mpi tɔ, pɑ tɑ ŋmɑtɑ Tɑcɑɑ kɛ ɩ tǝsɛɛlɛ.

Sɑlʋmɔŋ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ lǝmɑɣɑsɛɛ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 1:2-13)

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sɑlʋmɔŋ polɑ Kɑpɑwɔŋ kɛ kɔtɑɣɑ lɑpʋ. Tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ sɔsɔɔlɛ ntɛ́ tǝnɑ. Hɑlɩ Sɑlʋmɔŋ lɑpɑ tǝnɑɣɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 5 Kɑpɑwɔŋ tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ lɩɩ Sɑlʋmɔŋ tɔɔ kɛ́ ɑhoo kɛ toosee tɑɑ, nɑ ɩ tɔmɩ-ɩ sɩ: Sǝlǝmɩ-m mpi n cɑɑ tɔ.

6 Ntɛnɑ Sɑlʋmɔŋ sɩ: Kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ kɛ n lɑpɑ mɑ cɑɑ Tɑfiiti, kɛ timpi ɩ tǝŋɑ tɑmpɑnɑ nɑ lotu kʋlʋmtʋ, nɑ ɩ́ lɑkɩ kʋpɑntʋ tɔ. Hɑlɩ n hɑ-ɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, nɑ kɛlɛ kɑ́ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ, ɩsɩɩ pǝ wɛʋ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. 7 Hɑɩ mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, mɑɣɑlɛ n kpɑɣɑɑ nɑ ń lɛɛtɩ mɑ cɑɑ lonte tɑɑ. Anɩ mɑ kɛ́ pǝyɑɣɑ kɛ́ nɑ hǝlǝm nɑ nɔɣɔ. 8 Pǝyele nyɑ́ yǝlɑɑ kʋlǝsɑɑ mpɑ pɑ tɔɔ mɑ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ tɔ, pɑ́ wɛ tuutuumɑ kɛ́ pɑ fɛɩ kɑlʋɣʋ. 9 Mpʋ tɔ, hɑ-m lɑɣɑtʋ, nɑ kʋpɑntʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ pǝ cɛkǝnɑʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ pǝsɩ nɑ mɑ́ pɑɑsǝnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tuutuumɑ ɩnɛ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ Sɑlʋmɔŋ sǝlǝmʋɣʋ ŋkʋ. 11 Ntɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Timpi n sǝlǝmɑ lɑɣɑtʋ sɩ n tǝŋǝɣǝnɑ tɑmpɑnɑ, n tɑ sǝlǝmɩ weesuɣu kʋtɑɣɑlʋɣʋ, yɑɑ wɛnɑʋ, yɑɑ nyɑ́ kolontunɑɑ ɩ́ sɩ tɔ. 12 Mɑɑ tʋ-ŋ lɑɣɑtʋ nɑ nyǝm mpi too nɔɣɔlʋ tɑ hikitɑ tɔ. Pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ-wǝɣɩ hikuɣu tɔ. 13 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi, mɑɑ hɑ-ŋ mpi n tɑ sǝlǝmɩ tɔ. Wɛnɑʋ nɑ teeli, wulɑʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑɑ nǝɣǝsǝnɑ-ŋ, hɑlǝnɑ nyɑ́ sǝm. 14 Ye n tɔŋ mɑ mpɑɑŋ tɑɑ, nɑ n tɔkɑ mɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ, ɩsɩɩ nyɑ́ cɑɑ Tɑfiiti, ɩlɛ mɑɑ yele nɑ nyɑ́ weesuɣu tɑɣɑlɩ.

15 Sɑlʋmɔŋ femɑ, ɩlɛ sɛsɛ toosee ntɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ Yosɑlɛm, nɑ ɩ́ lɑ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ ɑcimɑ.

Sɑlʋmɔŋ hʋʋkǝnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ polɑ wulɑʋ tɛɣɛ nɑɑlɛ. 17 Ɩlɛnɑ pɑ tɑɑ lɛlʋ tɔ sɩ: Hɑɩ, mɑ́ lɑ-ŋ kɑɑfɑlɑ tɑ́ cɑɑ. Mɑ nɑ ɑlʋ ɩnɛ tǝ wɛnnɑ tǝyɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ tɑɑ, nɑ mɑ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. 18 Kʋyɛɛŋ nɑɑlɛ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ ɩnɩ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋ tɔtɔ. Nɑ tɑ nɑɑlɛ tǝ́ wɛɛ mpʋ. Kpɑɩ tʋ nɔɣɔlʋ tɑ sɔɔsɩ tɑ tɔɔ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hǝntɑ ɩ pǝyɑɣɑ tɔɔ kɛ́ ɑhoo nɑ kɑ́ sɩ́. 20 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ mɑ pǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ hɩɩsɩ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ hɩɩsɩ kʋsǝpɑɣɑ kɛ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ, nɑ mɑ́ɑ́ tɔŋnɑ tom. 21 Pǝ nyɑɑlɑɑ sɩ mɑ́ cɛlǝɣɩ pǝyɑɣɑ kɛ hǝtɛ, ɩlɛnɑ mɑ́ mɑɣɑnɑ sǝtʋ. Mɑ nyǝnɑ-kɛɣɛ teu, ɩlɛnɑ mɑ́ cɛkǝnɑ sɩ pǝ tɑɣɑ mɑ nyǝŋkɑ.

22 Tǝnɑɣɑlɛ ɑlʋ lɛlʋ sɩ: Aɑɩ yoo, mɑ pǝyɑɣɑ ntɛ́ weesuɣu nyǝŋkɑ, nyɑ́ nyǝŋkɑ ntɛ́ kʋsǝpɑɣɑ.

Ntɛnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ sɩ: Pɔpɔtʋ kɛ́. Nyɑ́ pǝyɑɣɑ sǝpǝnɑ, mɑ nyǝŋkɑ ntɛ́ weesuɣu nyǝŋkɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ nɑɑlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ hɔm kɛ wulɑʋ ɩsɛntɑɑ tǝnɑ. 23 Ntɛnɑ wulɑʋ tɔ́ sɩ: Lɛlʋ nɑ́ tɔŋ sɩ, mɑ pǝyɑɣɑ ntɛ́ weesuɣu nyǝŋkɑ, nyɑ́ nyǝŋkɑ ntɛ́ kʋsǝpɑɣɑ. Ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ, pɔpɔtʋ kɛ́, nyɑ́ pǝyɑɣɑ ntɛ́ kʋsǝpɑɣɑ, mɑ nyǝŋkɑ ntɛ́ weesuɣu nyǝŋkɑ. 24 Tɔʋ, ye mpʋ ɩ́ kɔnɑ-m lɑɣɑtɛ.

Pɑ ponɑ wulɑʋ kɛ lɑɣɑtɛ, 25 ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ fɑɣɑ weesuɣu nyǝŋkɑ kɛ cɑlɩ nɑ ɩ́ tɑlɑ-wɛɣɛ hɔɣɔlʋɣʋ hɔɣɔlʋɣʋ.

26 Tǝnɑɣɑlɛ pǝ lɑpɑ weesuɣu pǝyɑɣɑ too tɑɑ kɛ́ pʋlʋɣʋ ɩ pǝyɑɣɑ tɔm, nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, wulɑʋ cɛlɛ-ɩ pǝyɑɣɑ ŋkɛ, tɑɑ kʋ-kɛ.

Ntɛnɑ ɑlʋ lɛlʋ sɩ: Yɛɛ, sɛtɩ-kɛ, nɑ tɑ nɑɑlɛ tǝ lɑŋ.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sɩ: Ɩ́ cɛlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kɛ pǝyɑɣɑ, ɩ́ tɑɑ kʋ-kɛ, kɑ too kɛlɛ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɩɩ wulɑʋ hʋʋlɛ ntɛ́, nɑ pɑ́ nɑ́ sɩ, Tɑcɑɑ tʋ-ɩ lɑɣɑtʋ, nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑŋnɑ wulɑʋ.

4

Sɑlʋmɔŋ tɑɣɑnǝɣɩ ɩ kɑwulɑɣɑ

1 Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ. 2 Ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ hǝlɑ nɑ pɑ tǝmɑ ntɔ. Sɑtɔkɩ pǝyɑlʋ Asɑliyɑ kɛlɛ kɔtʋlʋ. 3 Sisɑ pǝyɑlʋ Ɩliholɛfɩ nɑ Ahiyɑ pɛlɛɣɛlɛ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlɑɑ. Ahiluti pǝyɑlʋ Yosɑfɑtɩ kɛlɛ tɑkǝlɑsɩ sɩɩlʋ. 4 Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ kɛlɛ yoolɑɑ wulɑʋ. Sɑtɔkɩ nɑ Apiyɑtɑɑ kɛlɛ kɔtǝlɑɑ. 5 Nɑtɑŋ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Asɑliyɑ kɛlɛ kʋmɑtɑŋnɑɑ nyʋɣʋ tʋ. Nɑɑlɛ nyǝŋ Sɑpu kɛlɛ wulɑʋ kʋpɑɣɑlʋ. 6 Ahisɑɑ kɛlɛ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ. Apitɑ pǝyɑlʋ Atonilɑm kɛlɛ tǝlɑsɩ tǝmɑ nyʋɣʋ tʋ.

7 Sɑlʋmɔŋ kɑ wɛnɑ kʋmɑtɑŋnɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́. Pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ wei ɩ́ cɛlɑ wulɑʋ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ pɑ ɩsɔtʋ kʋlʋm tɔɣɔnɑɣɑ kɛ pǝnɑɣɑ tɑɑ. 8 Hɑlɩ pɑ hǝlɑ nɑ pɑ tɛtʋnɑɑ hǝlɑ ntɔ. Huuu pǝyɑlʋ kɛ́ Ɩfǝlɑyim pɔɔŋ tɑɑ. 9 Teke pǝyɑlʋ kɛ́ Mɑkɑtɩ, nɑ Sɑɑlǝpim, nɑ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ, nɑ Ɩlɔŋ-Pɛtɩ-Hɑnɑŋ tɛtʋ tɑɑ. 10 Hɛsɛtɩ pǝyɑlʋ kɛ́ Alupotɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ tǝnnɑ Soko nɑ Hefɛɛ tɛtʋ tǝnɑ. 11 Apinɑtɑpɩ pǝyɑlʋ kɑ tǝnnɑ ntɛɣɛ Tɔɔɔ pɔɔŋ hɔɣɔlʋɣʋ tǝnɑ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ kpɑɣɑnɑ Sɑlʋmɔŋ pɛɛlɔ Tɑfɑ. 12 Ahiluti pǝyɑlʋ Pɑɑnɑ kɑ tǝnnɑ Tɑɑnɑkɩ, nɑ Mekito, nɑ Pɛtɩ-Seyɑŋ tɛtʋ tǝnɑ. Hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ kpǝtǝnɑ Sɑɑtɑŋ kɛ Sisilee tɑpʋɣʋ tɛɛ kɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Pɛtɩ-Seyɑŋ tɔ, nɑ pǝ́ polo Apɛɛlɩ-Meholɑ, hɑlǝnɑ Yɔkǝneyɑm. 13 Lɑmɔtɩ tʋ Kepɛɛ pǝyɑlʋ kɑ tǝnnɑ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tǝnɑ, nɑ Mɑnɑsee pǝyɑlʋ Yɑyii ɑcɑlisi tǝnɑɣɑ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ, nɑ Alǝkɔpɩ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ Pɑsɑŋ, nɑ pǝ koloosi ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ nɩɩtoso, wenɑ pɑ tǝkɑ nyǝɣǝtʋ kʋsɛɛmtʋ tɔ. 14 Itoo pǝyɑlʋ Ahinɑtɑpɩ tǝnnɑ Mɑhɑnɑyim tɛtʋ. 15 Asimɑɑtɩ tǝnnɑ ntɛɣɛ Nɛfǝtɑli tɛtʋ, ɩ́lɛ́ ɩ kpɑɣɑ tɔtɔɣɔ Sɑlʋmɔŋ pɛɛlɔ lɛlʋ Pɑsǝmɑtɩ. 16 Husɑyi pǝyɑlʋ Pɑɑnɑ tǝnnɑ Asɛɛ nɑ Peyɑlɔtɩ pǝ tɛtʋ. 17 Pɑluyɑ pǝyɑlʋ Yosɑfɑtɩ tǝnnɑ ntɛɣɛ Ɩsɑkɑɑ tɛtʋ. 18 Ɩlɑ pǝyɑlʋ Simeyi kɛlɛ Pɛncɑmɛɛ nyǝntʋ. 19 Ulii pǝyɑlʋ Kepɛɛ kɛlɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ nɑ pǝ́ kpɛnnɑ Amolii nyǝ́mɑ wulɑʋ Sihoŋ, nɑ Pɑsɑŋ wulɑʋ Oki pɑ tɛtʋ. Pǝ́cɔ́ pǝ́ kɑɑsɩ kʋmɑtɑŋnɑɑ nyʋɣʋ tʋ lɛlʋ kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ.

20 Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pǝ yǝlɑɑ kɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɑnyǝŋɑ, nɑ pɑ́ tɔkɩ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ nɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛwɑ.

5

1 Sɑlʋmɔŋ kɑ ŋmɑkǝlǝnɑ tɛtʋ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ ɩnɩ. Pǝ kpɑɣɑʋ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ, nɑ pǝ́ yoosinɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɛtʋ, hɑlǝnɑ Icipiti tɛtʋ toŋɑ tɔ. Nɑ tɛtʋ ntɩ tǝ nyǝ́mɑ fɛlǝɣɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ lɑmpuunɑɑ, hɑlǝnɑ ɩ sǝm.

2 Pɑɑ ɩfemle nte tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ Sɑlʋmɔŋ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ pɑ́ tɔkɩ tɔɣɔlɔ. Mʋlʋm kʋnyɑɑlǝm tɔɔnǝnɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ, nɑ mʋlʋm kʋkpǝsǝm kɛ tɔɔnǝnɑɑ pǝlefɛɩ hiu. 3 Nɑ nɑɑŋ wei pɑ tʋ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ nɑ ɩ́ lɑ́ nim tɔɣɔ nɑɑnʋwɑ, nɑ nɑɑŋ wei pɑ lǝsɑ ntiɣile tɑɑ tɔɣɔ hiu, nɑ heeŋ kɛ nɩɩnʋwɑ (100). Pǝ́cɔ́ pǝ́ kɑɑsɩ nɑmǝŋ wɑɑnɩ wɑɑnɩ kɛ tɔm tooso, nɑ kɑmpee kʋpɑnɑ.

4 Sɑlʋmɔŋ ŋmɑkǝlɑɣɑnɑ pɔɣɔ Ɩfǝlɑtɩ ilim tǝtʋlɛ tɛtʋ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ Tifǝsɑ nɑ pǝ́ polo Kɑsɑ tɔ, nɑ pɑ ɑwulɑɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ ɩ tǝɣɩ tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-ɩ tɔ pɑ tɑɑ. 5 Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kɑ cɑɣɑnɑ pɑ tǝɣɩ, nɑ pɑɑ wei ɩ́ hɑlǝɣɩ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ nɑ fikinɑɑ tɔɣɔ ɩsǝnɑ ɩ cɑɑkɩ tɔ, hɑlǝnɑ Sɑlʋmɔŋ sǝm.

6 Sɑlʋmɔŋ kɑ wɛnɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ kpɑɣɑnǝŋ kɛ iyisi nɩɩlɛ (40000) nɑ kpɑɣɑnǝŋ kʋcɑcɑɣɑŋ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000).

7 Kʋmɑtɑŋnɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɑ pɑɑsɑɣɑnɑnɑ wulɑʋ tǝyɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɔm. Pɑɑ wei nɑ ɩ ɩsɔtʋ, pʋlʋ tɑɑ lɑŋǝɣɩ. 8 Pɑ kɔŋɑɣɑnɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee, nɑ cɑmtʋ kɛ kpɑɣɑnǝŋ, nɑ tɔlɑ wenɑ ɑ lɑkɩ tǝmɑ tɔɣɔ timpi wulɑʋ kɑ wɛɛ tɔɣɔ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsɑ-wɛ tɔ.

Sɑlʋmɔŋ tɛɛ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ lǝmɑɣɑsɛɛ

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ hɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ nyǝm nɑ lɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ nɑ ɩ́ nyɩ yɑɑsinɑɑ kɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ, pǝ fɛɩ kɑlʋɣʋ. 10 Ɩ kɑ́ kǝlɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ lɑɑlupunɑɑ nɑ Icipiti nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ nyǝm kɛ́. 11 Ɩ́ nɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋ pɑ tɑɑ kɛɛsǝɣɩ nyǝm. Hɑlɩ ɩ tɛɛ Ɩsǝlɑhi tʋ Ɩtɑŋ nɑ Mɑhɔɔlɩ pǝyɑlɑɑ Hemɑŋ nɑ Kɑlǝkɔlɩ nɑ Tɑɑtɑ. Ɩ hǝtɛ yɑɑwɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-ɩ tɔ pɑ tɑɑ kɛ́. 12 Atuwɑ iyisi toosoɣo (3000) Sɑlʋmɔŋ tukɑɑ nɑ ɩ́ lu yontunɑɑ iyɑɣɑ (1000). 13 Sɑlʋmɔŋ yɔɣɔtɑ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ kʋpɑmpɑŋ tɔm, nɑ ɩ́ kpɛnnɑ nyɩɩlisi nsi sɩ nyɔɔkɩ kutuluŋ kilɑ tɔ sɩ tɔm nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ. Nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ tɔlɑ, nɑ tɑɑlɛ wontu, nɑ sumɑsɩ nɑ ɑtɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ nɑ tiinɑ pǝ tɔm. 14 Antulinyɑ ɑwulɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ kɔŋɑɣɑ kɛ́ nɑ pɑ́ nɩɩkɩ Sɑlʋmɔŋ nyǝm tɔm.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ tɔm tɑɣɑnʋɣʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 2:2-15)

15 Tiii wulɑʋ Hilɑm nɩɩwɑ sɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ pɑ kpɑ kɑwulɑɣɑ, nɑ pɑ́ lɛɛtɩ ɩ cɑɑ Tɑfiiti lonte, ɩlɛnɑ Hilɑm tili ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ sɛɛ-ɩ. Mpi tɔ, ɩ ceu ntɛ́ Tɑfiiti. 16 Mpʋɣʋlɛ Sɑlʋmɔŋ tilɑɑ nɑ pɑ heeli Hilɑm sɩ:

17 Mɑ cɑɑ Tɑfiiti tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ ŋmɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ tǝsɛɛlɛ. Mpi tɔ, ɩ kolontunɑɑ kɑ tɑmɑ-ɩ kɛ́, nɑ pɑ́ yookinɑ-ɩ tɑm. Hɑlǝnɑ Ɩsɔ yele nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ. 18 Amɑ pǝnɛntɛ mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ mɑ hɛɛsɩ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. Mɑ fɛɩ kolontu, pǝ́cɔ́ mpusi nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ. 19 Hɑlɩ mɑ́ mɑɣɑsɩ mɑ tɑɑ sɩ mɑɑ ŋmɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ tǝsɛɛlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kɑ heelɑ mɑ cɑɑ sɩ: Nyɑ́ pǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ lɛɛtɩ nyɑ́ lonte tɔ ŋkɛ kɑɑ ŋmɑnɑ-tɛ. 20 Mpʋ tɔ, yele nɑ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mɑɣɑnɑ nyɑ́ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ sɛtɩ-m tɩɩŋ sɔsɔɔŋ wei ɩ wɛ Lipɑŋ tɔ. Ɩlɛnɑ n heeli-m ɩsǝnɑ mɑɑ fɛlɩ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɔ. Mpi tɔ, nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ tɩɩŋ sɛtʋɣʋ, ɩsɩɩ Fenisii nyǝ́mɑ mpɛ.

21 Hilɑm nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ sɔsɔm nɑ ɩ́ sɑ Ɩsɔ sɩ: Tɑcɑɑ kɛlɛ teeli tʋ. Ɩnɩ ɩ hɑnɑ Tɑfiiti kɛ pǝyɑɣɑ nyǝntʋ ɩnɛ sɩ, ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ. 22 Ɩlɛnɑ ɩ́ tili nɑ ɩ́ heeli Sɑlʋmɔŋ sɩ:

Mɑ nɩɩwɑ nti n tilɑɑ sɩ pɑ́ heeli-m tɔ. Mɑɑ lɑ teitei ɩsɩɩ n cɑɑ tɔɣɔ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ ɩnɩ ɩ tɔm tɑɑ. 23 Mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɑ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ pɑ́ tiinɑ teŋku nɔɣɔ. Ɩlɛ kɛɛsɩ-m timpi n cɑɑ-ɩ tɔ. Nɑ mɑ́ tʋ-ɩ lʋm tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑlɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ń kpɑɣɑ. Mpi mɑ cɑɑ sɩ ń fɛlɩ-m tɔɣɔlɛ mɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hilɑm hɑwɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ kʋpɑŋ ɩnǝɣɩ ɩsǝnɑ Sɑlʋmɔŋ cɑɑkɩ tɔ. 25 Ɩlɛnɑ Sɑlʋmɔŋ nɑ́ɑ́ hɑɑkɩ-ɩ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee kɛ tɔɔnǝnɑɑ kɛ iyisi nɑɑtoso (6000) nɑ olifinɑɑ nim kʋpɑm kɛ liitilinɑɑ iyisi pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ (8000).

26 Tɑcɑɑ kɑ hɑwɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ nyǝm kɛ́ ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ hɛɛsʋɣʋ kɔɔ ɩ́ nɑ Hilɑm pɑ hɛkʋ nɑ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ.

Sɑlʋmɔŋ tɑɣɑnɑ tǝlɑsɩ tǝmɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 1:18; 2:1,16-17)

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ lǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ tǝmlɛ lɑtɑɑ kɛ yǝlɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (30000). 28 Nɑ pɑ́ puki Lipɑŋ kɛ yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ (10000) kɛ́ ɩsɔtʋ ɩsɔtʋ, nɑ pɑ́ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ Atonilɑm kiŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpeŋ pɑ tɛɣɛ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑlɛ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ hɛɛsǝɣɩ. 29 Pǝ kɑɑsɑ sǝɣǝllɑɑ kɛ yǝlɑɑ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ (70000) nɑ pɛɛ sɑɑkǝlɑɑ kɛ yǝlɑɑ iyisi nɩɩnɑɑsɑ (80000) kɛ́ pʋɣʋ tɑɑ. 30 Pǝ́cɔ́ pǝ́ kɑɑsɩ kʋmɑtɑŋnɑɑ sɔsɑɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kɛ iyisi tooso nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (3300). Sɑlʋmɔŋ kɑ sɩɩnɑ-wɛ sɩ pɑ́ feŋiɣi tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɔɔ. 31 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɔmɑ sɩ pɑ́ lǝsɩ pɛɛ sɔsɔɔnɑ kʋpɑnɑ nnɑ pɑ sɑɑkɑɑ tɔ, nɑ pɑ́ sɩɩnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kite. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ, nɑ Hilɑm tǝmlɛ nyǝ́mɑ, nɑ Pipǝlɔsɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ pɑ́ sɑɑkɑ pɛɛ ɑnɩ nɑ kpoŋkpolonɑɑ mpɑ pɑɑ ŋmɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ.

6

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 3:1-14)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ cɑɑlɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ tǝmlɛ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Icipiti tɑɑ lɩɩʋ pǝnɑɣɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnɑɑsɑ (480) nyǝŋkɑ tɑɑ. Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ liɣiti nyǝŋkɑ ntɛ́ nɑ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑlɛ.

2 Kutuluɣu ŋku Sɑlʋmɔŋ ŋmɑ́ Tɑcɑɑ tɔ kʋ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ kʋ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ kʋ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. 3 Nɑŋ sǝkpeluɣu ŋku n tɑkɩ nɑ pǝ́cɔ́ ń tɛɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ mɑɣɑmɑɣɑ tɑɑ tɔ, kʋlɛ kʋ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wɑŋ wɛʋ tɔ. Nɑ kʋ wɑŋ tɔɔ kɛ́ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ. 4 Nɑ pɑ́ tʋ́ kʋ pǝtolee kɛ nyǝɣǝtʋ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑlǝsǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ, nɑ ɩ nɑŋ lɔlɔ nyǝŋkʋ koloosi nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ kɛ́ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu nɑ pǝ́ cɔɔ. Kʋ kutuluŋ wɛ nɑɑlɛ, ɑtɛ nyǝŋkʋ pɑɑsi. 6 Atɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu ɑtɛ nyǝŋkʋ wɑŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso. Pǝ tɔɔ nyǝŋkʋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ koluŋɑ yɑsǝlɑɣɑ fɛɩ kʋlʋmɑɣɑ. Kɑ yɑsǝlɑ pǝ tɛɛ kɛ́ nɑ kɑ́ ŋmɩɩkǝnɑ ɩsɔ. Pɑ ŋmɑ-kɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ pɑ́ sɛkǝɣɩ sɩ pɑ́ hiki lonɑ wenɑ ɑ tɑɑ pɑɑ tǝnɩ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ pɑtɑnɑɑ kpɑtǝŋ tɔ. 7 Pɑɑ tɛmɑ pɛɛ wenɑ pɑ ŋmɑɑkɑɣɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ mpʋ tɔɣɔ sɑɑkʋɣʋ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ tɑ lɑnɑ lɑɑlɛ, yɑɑ mɑɑlǝtoo, yɑɑ nyǝɣǝlʋɣʋ nɑkʋlǝɣɩ ŋmɑʋ wɑɑtʋ. 8 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ kɛ́ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu ɑtɛ nyǝŋkʋ nɔnɔɔsɩ kɑ wɛnnɑɑ. Nɑ tǝnɑɣɑ pɑ lɑpɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ ɩnɩ ɩ tǝkpɑlɛ nte yʋlʋ kpɑɑkɩ nɑ ɩ́ cɔɔkɩ kilikite tɔ. 9 Pɑ tɛmɑ-ɩ ŋmɑʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ ɩ pɑtɑnɑɑ kɛ tɩɩŋ kʋpɑŋ kpeŋkpelɑsɩ. 10 Atɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu ŋku pɑ mɑlǝsǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ koloosi kɛ mpʋ, nɑ pǝ́ cɔɔ tɔ, kʋ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ hɔɣɔlʋɣʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑtɑnɑɑ kpɑtǝŋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ koluŋɑ tɔɔ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Sɑlʋmɔŋ sɩ: 12 Ɩsɩɩ n ŋmɑɑkʋɣʋ-m Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝnɛ ɩsǝntɔ tɔ, ye n tǝŋɑ mɑ kiiŋ, nɑ ń tɔkǝɣɩ mɑ kʋtʋtʋtʋ, nɑ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ, mɑɑ lɑ-ŋ nti mɑɑ sɩɩ nyɑ́ cɑɑ Tɑfiiti tɔ. 13 Mɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ cɑɣɑ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɛkʋ, mɑ kɑɑ lɔ-wɛ.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɑɣɑnʋɣʋ

14 Pɑ tɛmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ, ɩsɩɩ Sɑlʋmɔŋ kɑ́ kɛɛsʋɣʋ-wɛ tɔ. Ɩlɛnɑ 15 pɑ́ mɑtɩ kpeŋkpelɑsɩ toŋ nyǝnsɩ kɛ kutuluɣu koloosi tɔɔ nɑ pǝ tɑɑ tɔɔ kɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ ɑtɛ nɑ pǝ́ yoosinɑ pɑtɑ tɔ, nɑ pɑ́ pɔ-sɩ tɔtɔɣɔ ɑtɛ. 16 Ɩlɛnɑ pɑ́ cosi Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ pɑ́ kɑɣɑ kpeŋkpelɑsɩ toŋ nyǝnsɩ sɩ pɑ sɩɩkɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hɑ tǝnɑɣɑ hǝtɛ sɩ tǝcɑɣɑlɛ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nyǝntɛ. 17 Ɩlɛnɑ pǝ́ kɑɑsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu. 18 Kpeŋkpelɑsɩ toŋ nyǝnsɩ tike wɑɑsǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔɔ. Pɩɩ nɑɑkɩ pɛɛ wenɑ pɑ́ ŋmɑnɑ-tɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ kpeŋkpelɑsɩ tɔɔ kɛ́ yɑɑyenɑɑ nɑ tɩɩŋ nɩɩlɩ ɩ pee fotoonɑɑ. 19 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tǝcɑɣɑlɛ ńtɛ́ sɩ pɑ sɩɩkɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ. 20-21 Kutuluɣu ŋkʋ kʋ tɑɣɑlǝŋ nɑ kʋ wɑŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́. Nɑ pɑ́ pɔ wʋlɑ kɛ kʋ tɑɑ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kɑɣɑ wʋlɑ ɑlukpɑlɑ kɛ kʋ nɔɣɔ. Nɑ pɑ́ sɩɩ tǝnɑ tɔtɔɣɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte pɑ kɑmɑ tɑɑsɩ nɑ pɑ́ wɑɑsɩ-tɛɣɛ wʋlɑ tɔ. 22 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝnɑ nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ pɑ pɔwɑ wʋlɑ.

23-26 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sɑɑkɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Olifi tɔɣɔ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ mpɑ pɑ yɑɑ sɩ Selupɛŋnɑɑ tɔ pɑ lɛɛsǝŋ nɑɑlɛ nɑ pǝ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ sɩ pɑ sɩɩkɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ cɔlɔ. Pɑɑ wei ɩ keŋ nɑɑlɛ tɑɣɑlǝŋ kpɛntǝɣɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ kɑkpɑsɩ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sɩɩ-wɛɣɛ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ kutuluɣu hɛkʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ hɛtɩ pɑ keŋ nɑ pɑ kenɔɔsɩ nɑɑlɛ suli hɛkʋ tɑɑ. Nɑ ɩnɛ ɩ nyǝŋkɑ yoosinɑ kutuluɣu nɑ cǝnɛ, nɑ ɩnɛ nɑ cǝnɛ. 28 Ɩlɛnɑ pɑ́ wɑɑsɩ-wɛɣɛ wʋlɑ.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lǝsɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ, nɑ pɑɑŋ fotoonɑɑ nɑ yɑɑyenɑɑ kɛ kutuluɣu koloosi tǝnɑ tɑɑ nɑ sɩ wɑɑlɩ. 30 Nɑ pɑ́ wɑɑsɩ wʋlɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tǝcɑɣɑlɛ pǝ ɑtɛ.

31 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɑɑkɩ Olifi tʋɣʋ kɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kutuluɣu nɔnɔɣɔ kɑmpʋ kɛ kʋtǝkǝŋ nɑɑlɛ. Pɑɑ sɑɑkɑ-ɩ tuusolɑ kɑkpɑsɩ kɛ́, nɑ ɩ́ wɛ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩsɔtɑɑ tɔɔ. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lǝsɑ ɩ tɔɔ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ, nɑ pɑɑŋ fotoonɑɑ, nɑ yɑɑyenɑɑ, nɑ pɑ́ wɑɑsɩ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ nɑ pɑɑŋ kɛ wʋlɑ. 33 Tʋɣʋ ŋkʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ pɑ sɑɑkɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɑmpʋ. Ɩlɛ tuusolɑ liɣiti tike kɛ pɑ tʋ́ ɩ́lɛ́. 34 Kʋtǝkǝŋ nɑɑlɛɣɛ pɑ sɑɑkɑ-ɩ. Pɑɑ kʋtǝkʋɣʋ ŋku kʋ kpiliɣi tɔm nɑɑlɛ. 35 Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ pǝ tɔɔ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ, nɑ pɑɑŋ fotoonɑɑ nɑ yɑɑyenɑɑ, nɑ pɑ́ wɑɑsɩ pɑ tɔɔ kɛ́ wʋlɑ.

36 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑ koluŋɑ nɑ pɛɛ kʋsɑɑkɛɛ loosi tooso, nɑ kpeŋkpelɑsɩ toŋ nyǝnsɩ kɛ looŋɑ kʋlʋmɑɣɑ nɑ pǝ cɔɔ nɑ pǝ tɑ́.

37 Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ liɣiti nyǝŋkɑ kɛ pɑ ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ tɑɑ kɛ́ pɑ sɩɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kite. 38 Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋmɑɣɑ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ tɑɑ kɛ́ pɑ́ tɛɛsɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ. Nɑ tǝ wɛ teitei ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsɑ-wɛɣɛ tǝ tɔm tɔ.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ pɩɩsɩ kpɛntɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ntɛ́.

7

Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ ŋmɑʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ ŋmɑwɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tǝyɑɣɑ. Pɩɩsɩ sikɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso, ɩlɛ ɩ tɛmɑ-kɛɣɛlɛ. 2 Kutuluɣu ŋku pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ, Lipɑŋ hɔtʋɣʋ tɔɣɔ Sɑlʋmɔŋ cɑɑlǝnɑ ŋmɑʋ. Kʋ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Kʋ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. Pɑɑ temɑ kʋ pɑtɑ kpeŋkpelɑsɩ toŋ nyǝnsɩ nɑ tesikɑsɩ kʋpɑŋsɩ kɛ loosi liɣiti tɔɣɔ pɑ yɑɑkɑɣɑ-kʋɣʋ mpʋ. 3 Kpeŋkpelɑsɩ toŋ nyǝnsɩ nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ kɛ pɑ kɑɣɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tǝnɩ pɑtɑ kpɑtǝŋ. Pɑɑ looŋɑ ŋkɑɣɑ kpeŋkpelɑsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ, nɑ sɩ́ lɩɩ loosi tooso nɑ sɩ́ tǝnɑ tesikɑsɩ tɔɔ. 4 Pǝ kɑɑsɩ nɑ pɑ́ tʋlɩ pǝtolee loosi tooso tooso kɛ́ kutuluɣu ŋkʋ kʋ kɔŋkɔmǝŋ nɑɑlɛ tɔɔ, nɑ ɑ́ nyǝnǝɣɩ tǝmɑ. 5 Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́lɩ́ kʋ kɔŋkɔmǝŋ nɑɑlɛ tɔɔ kɛ́ nɔɔnɔɔsɩ kootɑnɑɑ nyǝnsɩ kɛ tooso tooso nɑ sɩ́ nyǝnǝɣɩ tǝmɑ.

6 Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑ́ ɑkelenɑɑ kutuluɣu nɑ kʋ tɑɣɑlǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ, nɑ kʋ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. Kʋ nɑ kʋ ɑkelenɑɑ nɑ kʋ sɑkɑɣɑ. Kʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kutuluɣu ŋku pɑ yɑɑ sɩ Lipɑŋ hɔtʋɣʋ tɔ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ŋmɑwɑ kɑwulɑɣɑ kpɑɑŋ tɔtɔ. Tǝnɑɣɑ Sɑlʋmɔŋ hʋʋkɑɣɑ tɔm nɑ ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɑmpɑnɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔ kʋ tǝnɑɣɑ kpeŋkpelɑsɩ toŋ nyǝnsɩ, kɛ pǝ kpɑɣɑʋ ɑtɛ tɔ, nɑ pǝ́ yoosinɑ pɑtɑ.

8 Pɑ ŋmɑwɑ ɩ kutuluɣu kʋsʋsʋʋʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ teitei kɛ́ Lipɑŋ hɔtʋɣʋ kutuluɣu wɑɑlɩ nɑ wɑɑʋ lɛŋkʋ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ Sɑlʋmɔŋ ŋmɑ́ kutuluɣu lɛŋkʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ teitei kɛ́ ɩ ɑlʋ Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ.

9 Pɛɛ kʋsɑɑkɛɛ kʋpɑmpɑnɑ kɛ pɑ ŋmɑwɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ, nɑ pǝ koloosi kɛ too kite tɛɛ hɑlǝnɑ kʋ ɩmɑɑlɛ. Pɑ sɑɑkɑ-yɛɣɛ ɑ tɑɑ nɑ ɑ wɑɑlɩ kɛ́ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsɑɑ tɔ. 10 Kʋkpɑmǝŋ kʋpɑŋ wei ɩ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ kɑkpɑsɩ nɑ liɣiti liɣiti tɔɣɔ pɑ sɩɩnɑ kite. 11 Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑnɑ pɛɛ kʋsɑɑkɛɛ nɑ kpeŋkpelɑsɩ toŋ nyǝnsɩ. 12 Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑ́ koluŋɑ sɔsɑɣɑ nɑ pɛɛ loosi tooso, nɑ kpeŋkpelɑsɩ looŋɑ kɛ teitei ɩsɩɩ pɑ ŋmɑʋ tɑɣɑ ŋkɑ n tɑkɩ nɑ ń tɛlǝsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ, nɑ pǝ tɑɑ tɔɔ koluŋɑ.

Koolu Hilɑm tǝmɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 2:12-13)

13-14 Koolu nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Hilɑm, ɩ cɑɑ kɛ Tiii tʋ, nɑ ɩ too kɛ Nɛfǝtɑli kpekǝle tɑɑ tʋ, ɩlɛ ɩ too ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ leelu. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ nyǝmɑ́ nyǝɣǝtʋ kʋsɛɛmtʋ lupu kɛ teu kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ tilɑɑ sɩ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ lupi-ɩ wontunɑɑ.

Nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ɑkelenɑɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 3:15-17)

15 Hilɑm lupǝnɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ɑkelenɑɑ kɛ nɑɑlɛ. Pɑ kʋŋkʋlʋmǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ. Pɑ yɑsǝlɑɣɑ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑtoso. 16 Ɩlɛnɑ ɩ́ lu kɑhusi tɑkɑ kɛ́ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ŋkʋ nɑ ɩ́ tǝnɩ ɑkelenɑɑ mpɛ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ. Pɑɑ ŋku kʋ wɛnɑ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 17 Nɑ Hilɑm lu cɑŋǝm wontu kɛ tɔm nɑɑlɛ. Lɛntɩ wɛ ɩsɩɩ puluɣu, lɛntɩ ɩsɩɩ yɔm nɑ ɑtʋɣʋsɑ, nɑ ɩ́ tʋ́ pɑɑ ɑkele wei ɩ kɑhukɑ tɔɔ kɛ́ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 18 Ɩlɛnɑ ɩ́ lu cɑŋǝm wontu, ɩsɩɩ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ pee tɑkɑ, nɑ ɩ́ tʋ-yɛɣɛ ɑkelenɑɑ kɑhusi puluŋ ɩnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ loosi nɑɑlɛ nɑ pǝ́ tɑkɩ. 19 Nɑ pɑ́ tɑsɑ cɑŋǝm wontu nɑɑlɛɣɛ lupu, tǝ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ yɑɑyenɑɑ, nɑ tǝ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑɑlɛ, nɑ pɑ́ tǝnɩ pɑɑ ɑkele wei ɩ tɔɔ. 20 Pɑɑ lɑpɑ cɑŋǝm pʋlʋpʋnɑɑ kɛ kpɑɣɑmɑ kpɑɣɑmɑ kɛ ɑkele kɑhukɑ tɔɔ kɛ́ puluɣu nɑ tɩɩŋ pee lɛɛsǝŋ ŋmʋnʋɣʋ (200) loosi nɑɑlɛ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sikɑ ɑkelenɑɑ mpɛɣɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ. Lɛlʋ nɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ, nɑ pɑ́ hɑ-ɩ hǝtɛ sɩ Yɑkɛŋ. (Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ Ɩsɔ nyɔɔsǝɣɩ nɑ pɑ tɛ tɑɑ). Nɑ pɑ́ hɑ mpǝtǝŋ tɔɔ nyǝŋ kɛ hǝtɛ sɩ Poosi. (Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ ɩnǝɣǝlɛ toŋ tʋ, nɑ pɑ tɛ tɑɑ).

22 Ɩlɛ Hilɑm tɛmɑ ɑkelenɑɑ mpɛ pɑ lupu ntɛ́.

Nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nyɑmpɑɑni

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 4:2-5)

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lupɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ nyɑmpɑɑni ɑnɑɑm tɑkɑ kɛ́ ɩkulutɑʋ, nɑ pɑ́ pǝlǝɣɩ lʋm, ɩsɩɩ lɩɩlɛ. Nyɑmpɑɑni ɩnɩ ɩ wɑŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ ɩ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ titite. Nɑ ɩ ɩkulutɑʋ tɔɔ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. 24 Nɑ pɑ́ lǝsɩ nyɩɩtʋ nɑtǝlɩ tǝ pee fotoonɑɑ kɛ nyɑmpɑɑni tɔɔ kɛ́ ɩ lupu wɑɑtʋ, nɑ pǝ́ cɔɔ nɑ pǝ́ tɑ́. Pɑɑ mɛɛtǝlɩ wei kɛ́ pee hiu. 25 Ɩlɛnɑ pɑ́ lu nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ nɑɑŋ lɛɛsǝŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, nɑ pɑ́ pɩɩlɩ-ɩ tooso tooso kɛ tɔm liɣiti. Lɛlǝŋ nyǝnǝɣǝnɑ ilim tǝlɩɩlɛ, lɛlǝŋ nɑ pǝ tǝtʋlɛ, lɛlǝŋ nɑ pǝ ntɔɣɔŋ nɑ lɛlǝŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝnɩ nyɑmpɑɑni ɩnǝɣɩ nɑɑŋ lɛɛsǝŋ ɩnɩ ɩ tɔɔ. 26 Nyɑmpɑɑni ɩnɩ ɩ kpɩɩsǝŋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ ntɑntɑkʋ wɑŋ. Nɑ ɩ ntompee ɩsɩɩ poosiyɑ, nɑ ɑ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ yɑɑyenɑɑ. Nyɑmpɑɑni ɩnɩ ɩ tɔkɩ ɩsɩɩ lʋm liitilinɑɑ iyisi nɩɩnɑɑsɑ (80000).

Nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛɛkɛnɑɑ

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lupɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ lʋm kɛɛkɛnɑɑ kɛ nɑɑnʋwɑ. Pɑ tɑɣɑlǝŋ nɑ pɑ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑɑlɛ. Pɑ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 28 Pɑ lupɑ nyǝɣǝtʋ kɛ́, ɩlɛnɑ pɑ́ tǝnɩ tǝ tɔɔ kɛ́ lɛntɩ. 29 Nɑ pɑ́ lǝsɩ tǝlɛ tǝ tɔɔ kɛ́ tɔɣɔlɑsɩ nɑ lɑtǝcɛnɑɑ nɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ fotoonɑɑ. Nɑ pɑ́ lɑ mpʋ tɔtɔɣɔ lɛntɩ tɔɔ, nɑ pɑ́ susi cɑŋǝm ɑtʋɣʋsɑ tɑkɑ kɛ́ fotoonɑɑ mpɛ pɑ pǝtɛɛ nɑ pɑ ɩsɔtɑɑ. 30 Pɑɑ kɛɛkɛ wei ɩ kɑ wɛnɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kpɑtǝŋ nɑɑlɛɣɛ, nɑ tǝ tɔɔ kɛ́ pɔpɔlɛɛ liɣiti. Nɑ pɑ tɑmsǝnɑ kpɑtǝŋ ɩnǝɣɩ nyǝɣǝtʋ liɣiti ɩsɩɩ nɔɔhɛɛ tɑkɑ kɛ́ ŋkuluŋɑsɩ tɑɑ. Ɩlɛ nɔɔhɛɛ ɑnɩ nɑ kɛɛkɛ pɩɩ kɛ́ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ́. Amɑ ɑ tɑ tɛɛ ɑtʋɣʋsɑ kɛ tɑɣɑlǝŋ. 31 Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ pʋlʋpʋ ɩsɩɩ pɔpɔtɛ tɑkɑ nɑ tǝ tɑpʋɣʋ kɛ kootɑ nɑ tǝ́ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ tǝnɩ nyɑmpɑɑni. Tǝ wɑŋ sɛkɑ pǝcɔ sɩ pǝ́ lɑ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm. Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ tǝ tɔɔ kɛ́ fotoonɑɑ. 32 Kɛɛkɛ tɛɛ kɛ́ ɩ pɔpɔlɛɛ liɣiti wɛɛ. A kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mpiiŋ tooso, nɑ ɑ nyǝɣǝtʋ kpɑtǝŋ nɑ kɛɛkɛ pǝ tɑmsɑ kʋlʋm. 33 Pɑɑ lupɑ kɛɛkɛ ɩnɩ ɩ pɔpɔlɛɛ kɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ yoou kɛɛkɛ nyǝnɑ. Pǝ́ kpɑɣɑʋ ɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ ɑkpɑtǝŋ, nɑ ɑ nyǝɣǝlʋkpɑtɑsɩ, nɑ ɑ tiipee tɔ, nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ pɑ lupɑ. 34 Nyǝɣǝtʋ nti tǝ wɛ ɩsɩɩ kɛɛkɛ nɔɔhɛɛ tɑkɑ kɛ́ ɩ ŋkuluŋɑsɩ tɑɑ tɔ, pǝ kpɛntɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ́. 35 Pɑɑ kɛɛkɛ wei ɩ tɔɔ kɑ wɛ pɔpɔtɛ tɑkɑ, nɑ tǝ wɑŋ kɛ mpiiu kʋlʋmʋɣʋ. Nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kʋkʋtʋŋ nɑ kʋ hɔɣɔlɑsɩ tɔkɑ-tɛ. Nyǝɣǝtʋ ntɩ nɑ kɛɛkɛ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ kpɛntɑ kʋlʋm. 36 Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ, nɑ tɔɣɔlɑsɩ, nɑ pɑɑŋ fotoonɑɑ kɛ kʋkʋtʋŋ nɑ nyǝɣǝtʋ hɔɣɔlɑsɩ nsɩ sɩ tɔɔ. Nɑ pɑ́ lǝsɩ ɑtʋɣʋsɑ fotoonɑɑ nɑ pǝ́ cɔɔ nɑ pǝ́ tɑ́. 37 Pɑ lupɑ kɛɛkɛnɑɑ mpɛ pɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ teitei kɛ́. Pɑɑ wei kɛ́ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ ɩtɑmsɑʋ, nɑ pɑ wɑŋ nɑ pɑ tɑɣɑlǝŋ nɑ pɑ wɛɛtʋ wɛ teitei.

38 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lupɑ cɛmsɛnɑɑ sɔsɑɑ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ pɑ́ tǝnɩ kɛɛkɛnɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ. Pɑɑ cɛmsɛ wei ɩ kʋŋkʋlʋmǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ, nɑ pɑɑ wei ɩ tɔkɩ lʋm tonoonɑɑ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ. 39 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ lʋm kɛɛkɛnɑɑ kɑkpɑsɩ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ ilim mpǝtǝŋ ŋkuluŋɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nyǝɣǝtʋ wontu

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 4:7–5:1)

40 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hilɑm tɛmɑ cɛmsɛnɑɑ nɑ cɛmsisi nsi pɑ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔ, nɑ tɔlʋmɑ lɔɣɔlɑsɩ, nɑ pǝ tǝnɑ mpi Sɑlʋmɔŋ kɑ́ tʋ-ɩ sɩ, ɩ́ lɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ.

41-42 Pǝ kpɑɣɑʋ ɑkelenɑɑ nɑɑlɛ, nɑ pɑ kɑhusi nɑ sɩ

cɑŋǝm wontu, ɩsɩɩ sɩ tɔɔ puluŋ tɔm nɑɑlɛ, nɑ puluŋ ɩnɩ ɩ tɔɔ

tʋɣʋ pee nɑsǝlɛ (400). Pɑɑ ɑkele wei kɛ́ loosi nɑɑlɛ.

43 Nɑ lʋm kɛɛkɛnɑɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ pɑ tɔɔ cɛmsɛnɑɑ

nɑɑnʋwɑ tɔtɔ.

44 Nɑ nyɑmpɑɑni ɑnɑɑm wei pɑ tǝnɑ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑnʋwɑ

nɑ nɑɑlɛ tɔɔ tɔ.

45-47 Nɑ wontu nti pɑ kuukinɑ tɔlʋmɑ tɔ, nɑ pǝ

lɔɣɔlɑsɩ nɑ poosiyɑnɑɑ mpɑ pɑ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔ.

Nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ tuutuumɑ wei Hilɑm lupɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wontunɑɑ mpɛ nɑ ɩ́ sotiti tɔ, tǝ nyʋɣʋ. Ɩ lɑpɑ-tǝɣɩ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Sɑlʋmɔŋ kɛɛsɑ-ɩ tɔ. Yɑɑtɑnɩ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ pɑ yɑɑ sɩ Sukɔtɩ nɑ Sɑɑtɑŋ tɔ ɑ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ pɑ lupɑ-tɩ, nɑ pɑ́ tʋ́-tǝɣɩ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

48 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ lɑpɑ nɑ pɑ́ lu wʋlɑ nyǝmnɑɑ nɑ pɑ́ tʋ́ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ tɑɑ:

Ɩsɩɩ tulɑɑlʋnɑɑ tǝwɔtɛ,

nɑ tɑɑpǝlɩ wei ɩ tɔɔ pɑ sɩɩkɩ Ɩsɔ potopotonɑɑ tɔ.

49-50 Nɑ fǝtǝlɑnɑɑ kpelee nɑɑnʋwɑ, nɑ pɑ́ sɩɩ-wɛɣɛ

kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ kutuluɣu ɩsɛntɑɑ. Kɑkpɑsɩ nɑ ntɔɣɔŋ

tɔɔ, kɑkpɑsɩ nɑ mpǝtǝŋ tɔɔ. Nɑ pɑ́ lu fǝtǝlɑnɑɑ

mɑɣɑmɑɣɑ nɑ pɑ tɔɔ cɑŋǝm nɑ pɑ kpǝtǝlǝŋ tɔm

nɑɑlɛ. Nɑ pɑ́ lu cɛmsɛnɑɑ nɑ poosiyɑnɑɑ mpɑ pɑ

ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔ, nɑ kɔpʋnɑɑ, nɑ cofolonɑɑ, nɑ

kɑmpʋnɑɑ mpɑ pɑ tǝkɑ tǝcɑɣɑlɛ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nɔnɔɣɔ

tɔ, pɑ nyǝɣǝtʋ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɑmpʋnɑɑ nyǝntʋ tɔtɔ.

51 Wɑɑtʋ wei Sɑlʋmɔŋ tɛmɑ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ mpi ɩ cɑɑ Tɑfiiti kɑ sɩɩwɑ Tɑcɑɑ tɔ nɑ ɩ́ tʋ pǝ tǝnɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kpɑncoou kutuluɣu tɑɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ wʋlɑ, nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ wontu lɛntǝnɑɑ kɛ mpʋ.

8

Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ sɩɩʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 5:2–6:2)

1 Wɑɑtʋ wei Sɑlʋmɔŋ tɛmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ ŋmɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ kʋpɑɣɑlɑɑ, nɑ pɑ kpekɑ, nɑ pɑ lʋlʋŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ Yosɑlɛm sɩ, pɑ́ kpɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ Tɑfiiti tɛ, timpi pɑ yɑɑ sɩ Siyɔŋ tɔ, nɑ pɑ́ ponɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kotɑ wulɑʋ tɛɣɛ pɑ ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ kɛ cokɑ ɑcimɑ tɔɣɔʋ. 3 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kʋpɑɣɑlɑɑ sɩɩ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ sǝɣǝlɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ kpɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ, nɑ pǝ cokǝle, nɑ pǝ wontu. 5 Ɩlɛnɑ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ kotinɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ, pɑ́ lɑ́ kɔtɑɣɑ kɛ heeŋ nɑ nɑɑŋ tuutuumɑ pǝ fɛɩ kɑlʋɣʋ.

6-7 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ kɔtǝlɑɑ sʋʋnɑ-ɩ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tǝcɑɣɑlɛ kɛ ɩ lonte kɛ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ keŋ tɛɛ, nɑ pǝ́ kenti ɩ nɑ ɩ kpɑtǝŋ wei pɑ kpɑkǝɣǝnɑ-ɩ tɔ ɩ tɔɔ. 8 Kpɑtǝŋ ɩnɩ ɩ kɑ tɑɣɑlɑɑ kɛ́. Hɑlǝnɑ ye n wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, n nɑɑkɩ-ɩ kɛ́. Amɑ ye ɑwɑlɩ tɔɔ, ɩlɛ nn nɑɑkɩ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 9 Moisi kʋsǝsɩɩtʋ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ nɑɑlɛ wei Ɩsɔ kɑ cɛlɑ-ɩ Holɛpʋ pʋɣʋ tɔɔ tɔ, pɑ tike pɑ wɛnnɑ pǝ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ kɛ pɑ Icipiti lɩɩʋ wɑɑlɩ.

10 Wɑɑtʋ wei kɔtǝlɑɑ lɩɩnɑ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩsɔŋmʋntʋ hɑɣɑ kutuluɣu tɑɑ. 11 Hɑlɩ kɔtǝlɑɑ tɑ pǝsɩ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ teu kɑ sunɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ mɑpɑ kɑpukɑ sɩ:

Hɑlɩ Tɑcɑɑ nyɑɑ tɔmnɑ sɩ,

sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɛ́ n kɑ́ cɑɣɑ.

13 Amɑ mɑ ŋmɑ-ŋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ

nte tǝ tɑɑ n kɑ́ cɑɣɑ tɑm tɔɔ tɔ.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tʋlʋɣʋ fɑɑci

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 6:3-11)

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ kɛɛsǝnɑ kotilɑɑ tɔɔ nɑ ɩ́ sɛɛ-wɛ. 15 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Mɑ sɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Mpi tɔ, n lɑpɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ n kɑ sɩɩʋ mɑ cɑɑ Tɑfiiti kɛ nɔɣɔ tɔ sɩ, 16 hɑtoo kʋyɑkʋ ŋku ɩnɩ n lǝsʋɣʋ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Icipiti tɑɑ tɔ, n tɑ lǝsǝtɑ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑtǝlɩ sɩ pɑ́ ŋmɑ-ŋ nyɑ́ tǝsɛɛlɛ nɑ ń cɑɣɑ. Amɑ Tɑfiiti kɛ n lǝsɑɑ sɩ ɩ́ lɑ pɑ wulɑʋ. 17 Hɑlɩ ɩ́lɛ́ ɩ mɑɣɑsɑɣɑ sɩ ɩ ŋmɑɑkɩ-ŋ tǝsɛɛlɛ. 18 Amɑ Ɩsɔ nyɑ́ n tɔmɑ-ɩ sɩ: N mɑɣɑsʋɣʋ mpʋ tɔ, pǝ wɛ teu yɑɑ, 19 ɩlɛ nyɑ́ pǝyɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ́ ŋmɑnɑ-m, pǝ tɑɣɑ nyɑ́. 20 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ tɔkɑ ɩsǝnɑ ɩ kɑ sɩɩwɑ tɔ, nɑ mɑ́ lɛɛtɩ mɑ cɑɑ lonte tɑɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ, nɑ mɑ́ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝnɛ. 21 Hɑlǝnɑ mɑ́ lɑ nyɑ́ ɑtɑkɑɑ tǝcɑɣɑlɛ. Ɩ tɑɑ kɛ́ nɔɣɔ ŋkɑ nyɑ́ nɑ tɑ cɑɑnɑɑ ɩ́ pɛɛlɑ pɑ Icipiti tɑɑ lǝsʋɣʋ wɑɑtʋ tɔ, kɑ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ wɛɛ.

Sɑlʋmɔŋ sǝlǝmʋɣʋ sɔsɔɔʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 6:12-40)

22 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Sɑlʋmɔŋ sǝŋɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kite kɛ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɑsɩ ɩ niŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: 23 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ. Ɩsɔ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ ɩsɩɩ nyɑ́. Pɑɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ kɛ́ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, pɑɑ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ ɑtɛ cǝnɛ. N sɔɔlɑ mpɑ pɑ lɑkɩ nyɑ́ tǝmlɛ nɑ lotu kʋlʋmtʋ tɔɣɔ, nɑ ń lɑkɩ-wɛɣɛ ɩsǝnɑ n kɑ sɩɩwɑ tɔ. 24 Mpʋ ɩnǝɣɩ n lɑpɑ mpi n kɑ sɩɩ mɑ cɑɑ Tɑfiiti tɔɣɔ sɑŋɑ. 25 Hɑɩ Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ, lɑ tɔtɔɣɔ nɔɣɔ ŋkɑ n kɑ sɩɩ-ɩ tɔ sɩ, ye ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔmɑ teu ɩsɩɩ ɩnɩ ɩ tɔm tɔ, mpɛ pɑɑ tɔkǝnɑ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ tɑm nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tɔɔ. 26 Hɑɩ, mɑ wiikinɑ-ŋ sɩ ń lɑ nɔɣɔ ŋkɑ n kɑ sɩɩ mɑ cɑɑ tɔ.

27 Ɩlɛ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɑtɛɣɛlɛ? Mpi tɔ, pɑɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ kʋ tɔɔmǝŋ tɔ, ɩ tɑ mɑɣɑ kʋ tɑɑ. Pǝyele Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte mɑ ŋmɑ-ŋ tɔ, tǝ tɑ hɑŋnɑ mpʋ. 28 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pɑɑ nɑ mpʋ kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ mɑ tɔɔ, nɑ ń nɩɩ mɑ wiinɑʋ nɑ mɑ yɑɑʋ mpi mɑ yɑɑkɩ-ŋ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ. 29 Kuli nyɑ́ ɩsɛ nɑ ń pɑɑsǝnɑ kutuluɣu kʋnɛɣɛ ilim nɑ ɑhoo. Mpi tɔ, tǝnɑɣɑ n tɔmɑ sɩ n kɑ́ cɑɣɑ. Ɩlɛ nɩɩ mɑ kʋsǝlǝmʋtʋ. 30 Nɩɩ yɑɑʋ mpi mɑ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝ yɑɑkɩ-ŋ cǝnɛ tɔ. Hɑɩ, nɩɩ tɑ kʋsǝlǝmʋtʋ kɛ ɩsɔtɑɑ timpi n wɛɛ tɔ, nɑ ń hɩɩsɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ.

31 Ye nɔɣɔlʋ pǝntǝnɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ, ɩlɛnɑ pɑ yɑɑ-ɩ sɩ ɩ́ kɔɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ nɑ ɩ́ tuunɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ɩsɛntɑɑ sɩ ɩ tɑ nɑ. 32 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nɩɩ pɑ tɔm kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, nɑ ń fɑɣɑsɩ-wɛ, nɑ ń kʋ tɑsǝkǝlɛ tʋ tɔm, nɑ ń hʋ́lɩ́ tɑmpɑnɑ tʋ.

33 Yɑɑ ye pǝ kɔmɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ, ɩlɛnɑ pɑ kolontunɑɑ kǝlɩ-wɛ, nɑ pɑ́ kɔɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ cǝnɛ sɩ, ń tɑɣɑnɩ-wɛ, nɑ pɑ́ sɛɛ-ŋ nɑ pɑ́ wiinɑ-ŋ. 34 Ɩlɛ hɑɩ, Tɑcɑɑ, nɩɩ pɑ tɔm kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, nɑ ń tɑɣɑnɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ, nɑ ń mǝŋnɑ-wɛɣɛ pɑ tɛtʋnɑɑ mpɑ ń kɑ hɑ pɑ cɑɑnɑɑ tɔ. Mpi tɔ, pɑ kɛ́ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ́.

35 Yɑɑ ye pɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ nɑ ń yele nɑ tɛʋ wʋlɩ-wɛ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ mpʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝnɛ tǝ tɔɔ, nɑ pɑ́ sǝlǝmɩ-ŋ, nɑ pɑ́ sɛɛ-ŋ, nɑ pɑ́ pɑsɑ pɑ tɩ, nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ timpi pɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ tɔ. 36 Ɩlɛ Tɑcɑɑ, nɩɩ pɑ tɔm kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, nɑ ń hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. Mpi tɔ, pɑ kɛ́ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ́, nɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛ hʋlɩ-wɛɣɛ ɩsǝnɑ pɑɑ tɔ teu tɔ. Ɩlɛnɑ ń yele nɑ tɛʋ nɩɩ tɛtʋ nti n hɑ-wɛ sɩ tǝ́ pǝsɩ pɑ nyǝntʋ tɔ tǝ tɔɔ.

37 Yɑɑ ye yʋlʋkʋsǝkʋ lɩɩnɑ, yɑɑ kʋtɔɣɔʋ mɔɔnɑɑ, yɑɑ kʋ sǝpɑ, yɑɑ kʋtoloŋ yɑɑ nyɔɣɔsɩ lɩɩnɑ, yɑɑ kolontunɑɑ sʋʋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑkǝlǝɣɩ-wɛ. Pɑɑ wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ, yɑɑ kʋtɔŋ nɑkʋlɩ kʋ tɩɩ kɔmnɑ, 38 nɑ pǝ́ hɑŋ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɩɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ sɔŋ nɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ nyɑ́ tǝsɛɛlɛ tǝnɛ tǝ tɔɔ nɑ ɩ́ wiinɑ-ŋ, nɑ ɩ́ tɛɣɛ-ŋ niŋ. 39 Ɩlɛ hɑɩ, Tɑcɑɑ, nɩɩ ɩ tɔm kɛ nyɑ́ tǝcɑɣɑlɛ kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, nɑ ń tɑɣɑnɩ pɑɑ wei ɩ tǝwɑkǝllɛ nɑ ń kɛɛsǝnɑ ɩ tɔntɛ. Mpi tɔ, nyɑ́ nyǝmnɑ pɑɑ wei ɩ lotu. 40 Lɑkɩ-wɛɣɛ mpʋ, ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ seekɩ-ŋ tɑm kɛ́ tɛtʋ nti n hɑ pɑ cɑɑnɑɑ tɔ tǝ tɑɑ.

41-42 Yɑɑ ye kpɑɩ nyǝ́mɑ nɩɩ nyɑ́ hǝtɛ teu tɔm, nɑ tomɑ sɔsɔɔnɑ wenɑ n lɑkǝnɑ tɔ, nɑ pɑ́ lɩɩ pɑ tɛ nɑ pɑ́ sɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ kɔɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ cǝnɛ nɑ pɑ́ sǝlǝmɩ-ŋ. 43 Ɩlɛ Tɑcɑɑ, nɩɩ pɑ tɔm kɛ nyɑ́ tǝcɑɣɑlɛ kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, nɑ ń lɑ-wɛɣɛ pɑ kʋsǝlǝmǝm. Mpʋ pɩɩ yelinɑ nɑ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ nyɩ-ŋ, nɑ pɑ́ seekɩ-ŋ ɩsɩɩ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ seekuɣu-ŋ tɔ. Pɑɑ nyɩ tɔtɔ sɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte mɑ ŋmɑ-ŋ tɔ, tǝ kɛ́ nyɑ́ nyǝntɛ tǝkpɑtɑɑ.

44 Yɑɑ ye ń tʋ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ yoonɑ pɑ kolontunɑɑ, nɑ pɑ́ kɛɛsǝnɑ nyɑ́ ɩcɑtɛ kʋlǝsǝlɛ tǝnɛ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte mɑ ŋmɑ-ŋ ɩsǝntɔ tɔ, pɑ tɔɔ nɑ pɑ́ sǝlǝmɩ-ŋ. Ɩlɛ hɑɩ, Tɑcɑɑ 45 nɩɩ pɑ wiinɑʋ kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ nɑ ń wɑɑsɩ-wɛ.

46 Yɑɑ ye pǝ kɔmɑ nɑ pɑ́ wɑkǝlǝnɑ-ŋ. Mpi tɔ, yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ sɩ ɩɩ wɑkǝlǝɣɩ. Ntɑnyɩ n kɑ́ mʋ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ ń yele nɑ pɑ kolontunɑɑ kǝlɩ-wɛ, nɑ pɑ́ kpɑ-wɛɣɛ yomle, nɑ pɑ́ ponɑ-wɛɣɛ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ́ pǝcɔlɔ pǝcɔlɔ yɑɑ pooluŋ tɑɑ. 47 Ɩlɛnɑ pɑ́ pǝsǝnɑ lɑɑkɑlɩ kɛ tǝnɑ sɩ pɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ, pɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ, pɑ tɔm sǝpɑ. 48 Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ-ŋ nɑ pɑ lotu tǝnɑɣɑ timpi ɩnɩ pɑ wɛ mpʋ tɔ. Nɑ pɑ́ kɛɛsɩ pɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ nyɑ́ ɩcɑtɛ tǝnɛ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte mɑ ŋmɑ-ŋ ɩsǝntɔ tɔ pɑ tɔɔ, kɛ tɛtʋ nti n hɑ pɑ cɑɑnɑɑ tɔ tǝ tɑɑ cǝnɛ. 49 Ɩlɛ hɑɩ, Tɑcɑɑ, nɩɩ pɑ wiinɑʋ kɛ nyɑ́ tǝcɑɣɑlɛ kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, nɑ ń wɑɑsɩ-wɛ. 50 Ɩlɛnɑ ń tɑɣɑnɩ timpi pɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ tɔ, nɑ ń yele nɑ pɑ kolontunɑɑ nɑ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ. 51 Pɔpɔtʋ fɛɩ, pɑ kɛ́ nyɑ́ piyɑ kɛ hɑtoo kʋyɑŋku n lǝsɑ-wɛɣɛ Icipiti wɑhɑlɑ sɔsɔ tɑɑ tɔɣɔ.

52 Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ, nɩɩkɩ sǝlǝmǝŋ wei mɑ́ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ tɩɩ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ pɑɑ wɑɑtʋ wei tɔ. 53 Mpi tɔ, nyɑ́ lǝsǝnɑ-tʋɣʋ piitimnɑɑ tǝnɑ hɛkʋ sɩ tǝ́ pǝsɩ nyɑ́ nyǝ́mɑ ɩsɩɩ n yeluɣu nɑ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ Moisi heeli-wɛɣɛ sɑɑ wei n lǝsɑ tɑ cɑɑnɑɑ kɛ Icipiti tɑɑ tɔ.

Sɑlʋmɔŋ kooliɣi sɑmɑɑ kɛ Ɩsɔ koolee

54 Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kite kɛ Sɑlʋmɔŋ kɑ luŋɑɑ, nɑ ɩ́ kpɑɑsɩ ɩ niŋ nɑ ɩsɔtɑɑ, nɑ ɩ́ wiikinɑ Tɑcɑɑ. Ɩ tɛmɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ 55 nɑ ɩ́ kooli sɑmɑɑ wei ɩ kɑ kotɑ tǝnɑ tɔɣɔ kʋpɑntʋ sɩ: 56 Mɑ sɛɛ Tɑcɑɑ nyɑ́ wei n yelɑɑ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɛɛsɩ, ɩsɩɩ n kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, n lɑpɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ n kɑ́ sɩɩʋ nyɑ́ nɔɣɔ kʋpɑŋkɑ nɑ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ Moisi nɔɣɔ tɔ. 57 Tɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wɛɛ tɑ wɑɑlɩ, ɩsɩɩ n kɑ wɛʋ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ wɑɑlɩ tɔ. Tɑɑ lɔ-tʋ. Pǝ́cɔ́ tɑɑ yele-tʋɣʋ wɑɑsʋɣʋ. 58 Yele nɑ tǝ́ nɩɩkǝnɑ-ŋ tɑm, nɑ tǝ́ tɔŋ nyɑ́ mpɑɑŋ tɑɑ ɩsɩɩ n cɑɑkɩ tɔ, nɑ tǝ́ tɔkɩ nyɑ́ kiiŋ, nɑ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ, nɑ nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ nti n kɑ tʋ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ tɔ. 59 Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔɔsǝɣɩ mɑ wiinɑʋ pǝnɛ pǝ tɔɔ kɛ́ ilim nɑ ɑhoo, nɑ n sǝŋnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ tɑɣɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku. 60 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ nyǝnɑ sɩ, Tɑcɑɑ tike ntɛ́ Ɩsɔ, nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔtɔ. 61 Nɑ mǝ lǝsɑsɩ nɑ́ɑ́ sʋʋ-ɩ teu tǝmɑmmɑm nɑ ɩ́ tɔkǝɣɩ ɩ kiiŋ, nɑ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ, ɩsɩɩ ɩ́ lɑkʋɣʋ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ.

Kɔtɑsɩ nsi pɑ lɑpɑ Tɑcɑɑ tɔ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 7:4-10)

62 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ kotɑ tǝnɑ tɔ, pɑ lɑpɑ Tɑcɑɑ kɛ 63 ciikuɣu kɔtɑsɩ kɛ nɑɑŋ iyisi hiu nɑ nɑɑlɛ (22000) nɑ heeŋ nɑ pǝ́ŋ kɛ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120000) kɛ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ tʋlʋɣʋ tɔɔ. 64 Kɔtɑsɩ tɑ mɑɣɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́ kʋyɑkʋ ŋkʋ. Ɩlɛnɑ Sɑlʋmɔŋ yele nɑ pɑ́ lɑ́ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ nɑ tɔɣɔnɑɣɑ nyǝnsɩ nɑ ciikuɣu nyǝnsɩ nim cɔlɔ nim cɔlɔ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑ tɔɔ.

65 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Sɑlʋmɔŋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ tuutuumɑ wei ɩ lɩɩnɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ tɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ Lepo-Hɑmɑtɩ hɑlǝnɑ pǝ́ sɩɩnɑ Icipiti lɔɔʋ tɔ, pɑ tɔɣɔ cokɑ ɑcimɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 66 Kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule kɛ wulɑʋ yɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ́ sɛɛ-ɩ, nɑ pɑɑ wei ɩ́ kpe ɩ tɛ nɑ lɑŋhɛɛlɛ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ lɑpɑ ɩ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti nɑ ɩ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋpɑntʋ.

9

Tɑcɑɑ lɩɩ Sɑlʋmɔŋ tɔɔ kɛ́ tɔm nɑɑlɛ nyǝm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 7:11-22)

1 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ tɛmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ cɑɑkɑɣɑ tɔɣɔ ŋmɑʋ tɔ. 2 Ɩlɛnɑ, Tɑcɑɑ lɩɩ ɩ tɔɔ kɛ́ tɔm nɑɑlɛ nyǝm kɛ teitei ɩsɩɩ ɩ kɑ lɩɩʋ ɩ tɔɔ kɛ́ Kɑpɑwɔŋ tɔ. 3 Nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Mɑ nɩɩwɑ nyɑ́ wiinɑʋ, ɩlɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte n ŋmɑ́ ɩsǝntɔ tɔ tǝ pǝsɑ mɑ nyǝntɛ. Mɑɑ wɛɛ tǝ tɑɑ kɛ́ tɑm nɑ mɑ́ pɑɑsǝnɑ-tɛ, nɑ mɑ́ lɑkɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ tɑm. 4 Ye nyɑɑ tɔmɑ teu nɑ lotu kʋlʋmtʋ, ɩsɩɩ nyɑ́ cɑɑ Tɑfiiti, nɑ ń tǝŋǝɣɩ mɑ kiiŋ nɑ ń tɔkǝɣɩ mɑ kʋtʋtʋtʋ nti mɑ tʋ-ŋ tɔ, 5 ɩlɛ mɑɑ yele nɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ nyɔɔ toŋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑɑ sɩɩ nɔɣɔ kɛ nyɑ́ cɑɑ Tɑfiiti sɩ, ɩ lʋlʋɣʋ tɑɑ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔkǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩ sǝm wɑɑlɩ. 6 Amɑ ye nyɑnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ nɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ɩ́ lɔ-m, nɑ ɩ́ kisi mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ mɑ kiiŋ wei mɑ tʋ-mɛ tɔ, nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ tɩɩŋ tɔɔ nɑ ɩ́ lɑɑkɩ-ɩ. 7 Ɩlɛ mɑɑ kpiisi-mɛɣɛ tɛtʋ nti mɑ hɑ-mɛ ɩsǝntɔ tɔ tǝ tɔɔ, nɑ mɑ́ lɔ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte mɑ pǝsɑ mɑ nyǝntɛ ɩsǝntɔ tɔ, nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ woŋ-mɛ nɑ pɑ́ pɑɑnɑ-mɛ. 8 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ yǝlɑɑ kɑ tǝŋǝɣǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte tɩɩ te teu kɛ mpʋ tɔ tǝ kiŋ, nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ nɑ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ piti, nɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ pɑ tɩ sɩ: Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ tɛtʋ tǝnɛ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝnɛɣɛ mpʋ? 9 Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɔwɑ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Ɩnɩ ɩ lǝsǝnɑ pɑ cɑɑnɑɑ kɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ tɩɩŋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tǝŋsɑ-wɛɣɛ mpusinɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ.

Sɑlʋmɔŋ tǝmɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 8:1-18)

10-11 Tiii wulɑʋ Hilɑm kɑ hɑnɑ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ tɑɑsɩ kʋpɑŋsɩ tǝnɑ, nɑ wʋlɑnɑɑ tǝnɑ mpɑ ɩ nyɩɩlɑɣɑ sɩ ɩ ŋmɑɑkǝnɑ tɔ. Pɩɩsɩ sikɑ hiu nɑ Sɑlʋmɔŋ tɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kɛ ŋmɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ Hilɑm kɛ ɑcɑlɛɛ hiu kɛ Kɑlilee tɛtʋ tɑɑ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɩɩ Tiii nɑ ɩ́ kɔɔ ɑcɑlɛɛ ɑnǝɣɩ nɑʋ. Amɑ ɩ lɑŋlɛ tɑ hɛɛ. 13 Ntɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ tɑɑpɑlʋ Sɑlʋmɔŋ, ɑcɑlɛɛ nnɑ n hɑ-m ɩsǝntɔ tɔ ɑ tɑ nii ɩsǝlɛ. Pǝ tɔɔ kɛ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ pɑ sʋʋ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋɣʋ yɑɑʋ sɩ: Tɛtʋ tɑ nii ɩsǝlɛ. 14 Pǝyele wʋlɑ tɔɔnǝnɑɑ tooso nɑ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ Hilɑm kɑ tilinɑ Sɑlʋmɔŋ.

15 Tǝlɑsɩ tǝmɑ kɛ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ kɑ tʋwɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ, nɑ Milo, nɑ Yosɑlɛm koloosi. Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑ́ Hɑsɔɔ nɑ Mekito nɑ Kesɛɛ pǝ ɑcɑlɛɛ. 16 Icipiti wulɑʋ kɑ yoonɑ Kesɛɛ ɩcɑtɛ kɛ́, nɑ ɩ́ kʋ́ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝ tɑɑ tɔ nɑ ɩ́ sɔ-tɛɣɛ kɔkɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ sɑɑ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ ɩlɛnɑ Icipiti wulɑʋ hɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ ɩcɑtɛ ntɛ. 17 Pǝ tɔɔ kɛ́ Sɑlʋmɔŋ tɑɣɑnɑ-tɛɣɛ ŋmɑʋ, nɑ ɩ́ ŋmɑ́ tɔtɔɣɔ Pɛtɩ-Holoŋ-Pǝtɛɛ nyǝŋ, 18 nɑ Pɑɑlɑ nɑ Tɑmɑɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ. 19 Nɑ ɑcɑlɛɛ wenɑ ɑ tɑɑ ɩ sɩɩkɑɣɑ ɩ tɔɣɔnɑsɩ tɔ. Nɑ wenɑ ɑ tɑɑ ɩ sɩɩkɑɣɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ, nɑ kpɑɣɑnǝŋ tɔ. Nɑ Sɑlʋmɔŋ ŋmɑ́ pǝ tǝnɑ mpi ɩ cɑɑ tɔɣɔ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ Lipɑŋ pʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

Ɩsǝnɑ Sɑlʋmɔŋ kɑ tɑɣɑnɑ tǝlɑsɩ tǝmɑ ɑnɩ tɔɣɔlɔ. 20 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ pɑ wɛ tɛtʋ tɑɑ kɛ́. Ɩsɩɩ Amolii nyǝ́mɑ, nɑ Hiti nyǝ́mɑ, nɑ Peliisi nyǝ́mɑ, nɑ Hifi nyǝ́mɑ, nɑ Yepusi nyǝ́mɑ. 21 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ kʋ-wɛ tɔɣɔ pɑ kɑɑsɑɑ. Mpɛɣɛ Sɑlʋmɔŋ tʋwɑ tǝlɑsɩ tǝmɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 22 Amɑ pǝ kɑɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ, wulɑʋ tɑ tʋ pɛlɛɣɛ tǝmɑ kɛ mpʋ. Pɛlɛɣɛlɛ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ yoolɑɑ sɔsɑɑ, nɑ sǝkpemɑ, nɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ kpɑɣɑnǝŋ pɑɑsǝnlɑɑ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝmlɛ pɑɑsǝnlɑɑ kpɑ tǝmɑ lɑtɑɑ kpekɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (550) nɑ pɑ́ feŋiɣi Sɑlʋmɔŋ tǝmlɛ lɑtɑɑ.

24 Wɑɑtʋ wei Sɑlʋmɔŋ ɑlʋ Icipiti nyǝŋ lɩɩ Tɑfiiti tɛ, nɑ ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ ŋkɑ ɩ pɑɑlʋ ŋmɑ-ɩ tɔ kɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ wulɑʋ tɑɣɑnɩ lonte ntɛ́ nɑ ɩ́ ŋmɑ́ tɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑnɑ pɑ tɛ tɑɑ sɩ Milo tɔ.

25 Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ tɔm toosoɣo Sɑlʋmɔŋ lɑkɑɣɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ, nɑ ciikuɣu nyǝnsɩ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte ɩ ŋmɑ-ɩ tɔ tǝ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑkɑɣɑ tǝmɑ wenɑ ɑ tɔɔ pɑ́ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ntɛ́ tɔ.

26 Ɩlɛnɑ Sɑlʋmɔŋ yele, nɑ pɑ́ sɑɑkɩ kpɩɩlǝŋ kɛ Ɩsǝyɔŋ-Kepɛɛ, kɛ Ɩlɑ cɔlɔɣɔ teŋku kʋsɛɛm nɔɣɔ kɛ Ɩtɔm tɛtʋ tɑɑ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hilɑm ponɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ kpɩɩlǝŋ sɑɑlɑɑ kʋpɑmɑ, nɑ pɑ́ sǝŋnɑ ɩ nyǝ́mɑ. 28 Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ polo Ofii tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ wʋlɑ kɛ kiloonɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000) nɑ pɑ́ ponɑ Sɑlʋmɔŋ.

10

Sɑpɑ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ polɑ Sɑlʋmɔŋ wiiluɣu

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 9:1-12)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑpɑ tɛtʋ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ nɩɩwɑ Sɑlʋmɔŋ hǝtɛ yɑɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo sɩ ɩ pɔɔsǝɣɩ-ɩ tɔmnɑɑ kɑtɛ nyǝntʋ, nɑ ɩ́ nɑ́ ɩ nyǝm tǝnɑɣɑ. 2 Alʋ ɩnɩ ɩ tɑlɑ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ, nɑ ɩ yomɑɑ kɛ tuutuumɑ, nɑ yooyoonɑɑ nɑ́ɑ́ sǝɣǝlɑ tulɑɑlʋnɑɑ, nɑ wʋlɑnɑɑ, nɑ liɣitee pɛɛ kɛ tuutuumɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ tɔmnɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ ɩ kɑ tɑɣɑnɑɑ tɔ. 3 Nɑ Sɑlʋmɔŋ cɔ tǝ tǝnɑ, ɩ tɑ sɔɔ kʋlʋmʋɣʋ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ nɩɩnɑ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ sɑlʋmɔŋ nyǝm tɔm, nɑ ɩ́ sɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ ŋkɑ ɩ ŋmɑwɑ tɔ. 5 Nɑ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ pɑ sɑɑkɑɣɑ tɔ. Nɑ yɑɑsi wei Sɑlʋmɔŋ kɑ tɑɣɑnnɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ tǝmɑ tɔ. Nɑ kʋtɔɣɔʋ nɑ kʋnyɔnyɔɔm tɑllɑɑ wontu. Nɑ kɔtɑsɩ nsi pɑ lɑkɑɣɑ Tɑcɑɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ, nɑ pǝ́ lɑ Sɑpɑ wulɑʋ ɩnǝɣɩ piti nɑ pǝ́ mɔtɩ ɩ nɔɣɔ.

6-7 Ntɛnɑ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ ɩnɩ ɩ tɔ sɩ: Pɑ kɛɛsɑ-m nyɑ́ nyǝm tɔm kɛ hɑtoo mɑ tɛ. Amɑ mɑ ɩsɛ tɑɑ nɑtɑ, ɩlɛ mɑ tɑ mʋ-tɩ. Amɑ nɔɔnɔɔ mɑ nɑwɑ sɩ tɑmpɑnɑ kɛ pɑ heelɑ-m tǝcʋŋŋ. Nyɑ́ nyʋɣʋ kʋlʋɣʋ nɑ nyɑ́ nyǝm tɛɛwɑ ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsɑ-m tɔ tǝyɑmyɑm. 8 Nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ lɑpɑ nyʋleleŋ kɛ́. Mpi tɔ, pɑ wɛ nyɑ́ kiŋ nɑ pɑ́ nɩɩkɩ nyǝm tɔm kɛ tɑm. 9 Mɑ sɑmɑ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ lǝsɑ-ŋ sɩ ń tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ tɔ. Ɩsɔ sɔɔlɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ tɑm tɔɔ tɔɣɔ ɩ kpɑ-ŋ pɑ wulɑʋ, nɑ ɩ́ tʋ-ŋ sɩ ń tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ ń lɑkɩ kʋsiɣisim.

10 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Sɑpɑ wulɑʋ ɩnɩ ɩ hɑwɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ wʋlɑ tɔɔnǝnɑɑ tooso nɑ hɔɔlʋɣʋ nɑ tulɑɑlʋ kɛ sɔsɔm, nɑ liɣitee pɛɛ tɔtɔ. Too tɔ, nɔɣɔlʋ tɑ nɑtɑ tulɑɑlʋ ɩsɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Hilɑm kpɩɩlǝŋ polɑ Ofii tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ wʋlɑ, nɑ kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ nɑsǝlɩ nɑ liɣitee pɛɛ. 12 Kpeŋkpelɑsɩ nsǝɣɩ Sɑlʋmɔŋ yelɑɑ nɑ pɑ́ kɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ pɑ́ sɑɑkɩ yonyoolɑɑ kɛ sɑŋkʋnɑɑ. Too tɔ, nɔɣɔlʋ tɑ nɑtɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́ kpeŋkpelɑsɩ nɑ sɩ tɔɔʋ tɑlɑ mpʋ pǝ tɑkɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ hɑwɑ ɑlʋ ɩnǝɣɩ pǝ tǝnɑ mpi ɩ nɑwɑ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ tɔ. Nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ kʋcɔɔŋ tɔtɔɣɔ ɩsǝnɑ ɩ pǝsɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ ɩnɩ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ tɛtʋ tɑɑ.

Sɑlʋmɔŋ toŋ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 1:14-17; 9:13-28)

14 Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ wʋlɑ kiloonɑɑ iyisi hiu (20000) kɛ pɑ kɔŋnɑ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ. 15 Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ kɑɑsɩ mpi mpi tɑɑtǝlɑɑ fɛlɑɣɑ-ɩ wontunɑɑ tɔɔ tɔ, nɑ lɑmpuunɑɑ mpɑ ɩ kʋmɑtɑŋnɑɑ sɔsɑɑ, nɑ Lɑɑlupunɑɑ ɑwulɑɑ fɛlɑɣɑ-ɩ tɔ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ yelɑɑ nɑ pɑ́ lu wʋlɑ kpɑlǝŋ kɛ ŋmʋnʋɣʋ (200). Pɑɑ ŋku kʋ tɔɣɔ wʋlɑ kiloonɑɑ nɑɑtoso. 17 Kpɑlǝŋ sǝkpeŋ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ (300). Pɑɑ ŋku kʋ tɔɣɔ wʋlɑ kiloo kʋlʋm nɑ titite. Nɑ pɑ́ sɩɩ kutuluɣu ŋku pɑ yɑɑ sɩ Lipɑŋ hɔtʋɣʋ tɔ kʋ tɑɑ.

18 Nɑ wulɑʋ yele nɑ pɑ́ sɑɑkɩ kɑwulɑɣɑ kpelɑɣɑ nɑ tuu kelɑ, nɑ pɑ́ tʋ́ kɑ tɔɔ kɛ́ wʋlɑ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑpɑ tǝkpɑlɛ kɛ kumlee nɑɑtoso kɛ tǝmɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ sɩɩ kpelɑɣɑ ŋkɛ́. Pɑɑ sɑɑkɑ-kɛɣɛ nɑ pɑ́ tʋ tǝteesile kukulukulle, nɑ pɑ́ tʋ́ tɔɣɔlɑsɩ lɛɛsǝŋ kɛ ŋkpɑlɑsɩ tǝsɩɩlɛ. 20 Nɑ tɔɣɔlɑsɩ lɛɛsǝŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ kumlee ɑnɩ ɑ tɔɔ. Nɑɑtoso kɛ ntɔɣɔŋ tɔɔ, nɑ nɑɑtoso kɛ mpǝtǝŋ tɔɔ. Wulɑʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ sɑɑkǝtɑ kɑwulɑɣɑ kpelɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑkɑ.

21 Wʋlɑ kɛ pɑɑ lupɑ Sɑlʋmɔŋ tǝyɑɣɑ tɑɑ lʋm poosiyɑnɑɑ tǝnɑ, nɑ Lipɑŋ hɔtʋɣʋ kutuluɣu tɑɑ wontunɑɑ kʋtǝsǝtʋ. 22 Wulɑʋ kɑ wɛnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kpɩɩlǝŋ kɛ́. Nɑ ɩ nɑ Hilɑm nyǝŋ pɑ́ puki pooluŋ. Pɑɑ pɩɩsɩ tooso wei, pɑ kɔŋnɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ tuu kelɑ, nɑ tǝkpɑɑlǝŋ nɑ kɑcɔkɑ sumɑsɩ sɔsɔɔnsɩ nɑsǝlɩ.

23 Sɑlʋmɔŋ kɑ tɛɛ ɑntulinyɑ tǝnɑ ɑwulɑɑ tǝnɑɣɑ toŋ kɛ́ nɑ nyǝm. 24 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, Ɩsɔ kɑ hɑ-ɩ nyǝm kɛ́ nɑ yǝlɑɑ lɩɩkǝnɑ pɑɑ timpi nɑ pɑ́ kɔŋɩ-ɩ tɔmnɑɑ pɔɔsʋɣʋ. 25 Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ, yǝlɑɑ mpɛ pɑ kɔŋɑɣɑnɑ-ɩ kʋcɔɔŋ kɛ liɣitee wontu, nɑ wʋlɑ, nɑ wontu kʋsusuutu, nɑ yoou wontu, nɑ tulɑɑlʋnɑɑ, nɑ kpɑɣɑnǝŋ, nɑ kpɑŋɑsɩ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ kpeɣelɑ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ, nɑ pǝ kpɑɣɑnǝŋ, nɑ pǝ́ lɩɩ kɛɛkɛnɑɑ iyɑɣɑ nɑ nɑsǝlɛ (1400), nɑ kpɑɣɑnǝŋ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). Ɩlɛnɑ Sɑlʋmɔŋ cosi pǝ tɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ ɩ kiŋ kɛ Yosɑlɛm. Pǝ kɑɑsɑ nti ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ tǝlɛɣɛ timpi timpi pɑɑ tɑɣɑnɑɑ sɩ pɑɑ sɩɩ-tɩ tɔ. 27 Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ, liɣitee kɑ wɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɛɛ. Nɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ nɑ́ɑ́ tɔlɩ yem ɩsɩɩ tɩɩŋ kpɑɩ nyǝŋ wei ɩ nyɔɔkɩ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ. 28 Icipiti nɑ Silisii pǝ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ́ pɑɣɑtǝlɑɑ pukɑɣɑ nɑ pɑ́ yɑkɩ wulɑʋ kɛ kpɑɣɑnǝŋ nɑ pɑ́ kɔŋnɑ. 29 Liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑsǝtoso (600) kɛ pɑ yɑkɑɣɑ Icipiti yoou kɛɛkɛnɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑ kpɑɣɑnǝŋ kɛ nyǝɣǝtʋ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (150). Pɑɣɑtǝlɑɑ kʋlʋmɑɑ mpɛ pɑ́ yɑkɑɣɑnɑ nɑ pɑ́ pukinɑ Hiti ɑwulɑɑ nɑ Silii nyǝ́mɑ.

11

Sɑlʋmɔŋ tɑ tǝŋ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 11:18–12:1)

1 Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ pɑɑsi, Sɑlʋmɔŋ tɑsɑ piitimnɑɑ kpɑɩ nyǝm pɑɣɑlɛ ɑlɑɑ kɛlʋɣʋ kɛ́. Pɑɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ, pɑɑ Amoni nyǝ́mɑ, pɑɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ, pɑɑ Sitɔŋ nyǝ́mɑ, pɑɑ Hiti nyǝ́mɑ. 2 Pǝyele Tɑcɑɑ kɑ tɛmɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kisinɑʋ kɛ piitim kpɑɩ nyǝmnɑɑ mpɛ pɑ tɔm kɛ́ sɩ, pɑ́ nɑ wɛ pɑ́ tɑɑ kpɑɣɑ tǝmɑ pǝ́cɔ́ pɑ tɑɑ sɑɑ tǝmɑ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pɛlɛ pɑ́ sʋsɩ-wɛɣɛ pɑ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ. Amɑ Sɑlʋmɔŋ luɣu nɑ́ sʋʋ piitim kpɑɩ nyǝm mpɩ pǝ ɑlɑɑ kɛ́. 3 Hɑlǝnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑwulumpiyɑ ɑlɑɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (700), nɑ ɑlɑɑ lɛlɑɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300). Mpɛ ɩnɩ pɑ tolisinɑ-ɩ sɔsɔm. 4 Tɑmpɑnɑ tɔɔ pǝ kɔmɑ nɑ Sɑlʋmɔŋ kpɑtǝlɩ, ɩlɛnɑ ɩ ɑlɑɑ mpɛ pɑ́ sʋsɩ-ɩ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ yele ɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ sɔɔlʋɣʋ nɑ lotu kʋlʋmtʋ ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Tɑfiiti. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ lɑɑ Sitɔŋ nyǝ́mɑ tʋɣʋ ɑlʋ nyǝŋkʋ Asǝtɑtɩ nɑ Amoni nyǝ́mɑ tʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ Milikom. 6 Tǝnɑɣɑ ɩ lɑpǝnɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Mpi tɔ, ɩɩ tɑsǝɣɩ-ɩ nɩɩnɑʋ kɛ teu ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Tɑfiiti. 7 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Sɑlʋmɔŋ ŋmɑ́ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ tʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ Kɛmɔsɩ kɛ kutuluɣu kɛ pulɑɣɑ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm ɩsɛntɑɑ, nɑ ɩ́ ŋmɑ́ Amoni nyǝ́mɑ tʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ Milikom kutuluɣu tɔtɔ. 8 Nɑ ɩ́ ŋmɑ́ mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ ɑlɑɑ mpɑ pɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ tɔ pɑ tɩɩŋ sɩ pɑ́ wɔkɩ-ɩ tulɑɑlʋnɑɑ, nɑ pɑ́ lɑɑkɩ-ɩ. 9-10 Tɔm nɑɑlɛɣɛ Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ kɑ́ lɩɩ Sɑlʋmɔŋ tɔɔ, nɑ ɩ́ heeli-ɩ tǝsiɣisiɣi sɩ: Tɑɑ luŋ tɩɩŋ. Amɑ Sɑlʋmɔŋ tɑ́ nɩɩnɑ Tɑcɑɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ nɑ́ɑ́ mʋ-ɩ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 11 Nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ-ɩ sɩ: Timpi ń tɔmɑ mpʋ pǝ tɑkɑ nɑ ń kisi mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ń yɔkɩ mɑ nɑ-ŋ tɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tǝfɑɑ tɔ, mɑɑ lɛɛkɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ nɑ mɑ́ cɛlɑ-kɛɣɛ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. 12 Pɑɑ nɑ mpʋ nyɑ́ cɑɑ Tɑfiiti tɔɔ mɑ kɑɑ lɑ-ŋ mpʋ, hɑlǝnɑ nyɑ́ sǝm. Amɑ nyɑ́ pǝyɑɣɑ kɛ mɑɑ lɛɛkɩ kɑwulɑɣɑ. 13 Tɑfiiti kʋlʋm ɩnɩ nɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nte mɑ́ lǝsɑɑ tɔ, pɑ tɔɔ tɔtɔɣɔ mɑɑ kɑɑsɩ-ɩ kpekǝle kʋlʋmtǝlɛ.

Sɑlʋmɔŋ kolontunɑɑ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ Ɩtɔm ɑwulumpu Hɑtɑtɩ lɩɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ koloŋɑ.

15-16 Wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Tɑfiiti kɑ́ yoonɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ. Ɩlɛnɑ ɩ yoolɑɑ wulɑʋ Sowɑpɩ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ́ polo Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ́ sǝpɑ tǝyoole tɔɣɔ pim. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ pɑ́ kʋ Ɩtɔm ɑpɑlɑɑ nɑ pɑ́ kpɛnnɑ ɑpɑlʋpiyɑ. 17 Wɑɑtʋ ɩnɩ Hɑtɑtɩ kɑ kɛ́ pǝyɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nɑ ɩ cɑɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ́ sewɑ nɑ pɑ́ polo Icipiti. 18 Pɑ kʋlɑ Mɑtiyɑŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ fɑɣɑnɑ Pɑlɑŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Pɑ kpɛŋnɑ ɑpɑlɑɑ nɑpǝlɩ nɑ pɑ́ ponɑ Icipiti. Ntɛnɑ Icipiti wulɑʋ hɑ Hɑtɑtɩ kɛ tǝyɑɣɑ nɑ tɛtʋ, nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Mɑɑ tɔɔ-ŋ. 19 Icipiti wulɑʋ lɑpɑ Hɑtɑtɩ kɛ kʋpɑntʋ kɛ́. Ɩ hɑ-ɩ ɩ ɑlʋ Tɑpǝnɛsɩ neu nɑ ɩ́ lɑ ɑlʋ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ lʋlɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ Hɑtɑtɩ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ Kenupɑ. Kɑ cɛpɑ hǝtɛ, ɩlɛnɑ Tɑpǝnɛsɩ mʋ-kɛ nɑ ɩ́ tɔɔ-kɛɣɛ wulɑʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

21 Wɑɑtʋ wei Hɑtɑtɩ nɩɩwɑ sɩ Tɑfiiti nɑ ɩ yoolɑɑ wulɑʋ Sowɑpɩ pɑ́ sǝpɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Icipiti wulɑʋ sɩ: Yele nɑ mɑ́ mǝlɩ mɑ tɛtʋ tɑɑ.

22 Ntɛnɑ Icipiti wulɑʋ pɔɔsɩ Hɑtɑtɩ sɩ: Pepeɣe ń lɑŋɑ mɑ kiŋ nɑ ń nyɩɩlǝɣɩ kpente? Mpʋɣʋlɛ sɩ: Mɑ tɑ lɑŋ pʋlʋ yɑɑ. Ɩlɛ yele-m nɑ mɑ́ mǝlɩ te.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ Sɑlʋmɔŋ wɛɛnɑ kolontu lɛlʋ. Ɩlɛɣɛlɛ Iliyɑtɑ pǝyɑlʋ Lesɔŋ wei ɩ kɑ sewɑ ɩ cɑɑ Hɑtɑtǝsɛɛ wei ɩ kɛ Sopɑ wulɑʋ tɔ. 24 Wɑɑtʋ wei Tɑfiiti kɑ kʋwɑ Hɑtɑtǝsɛɛ yoolɑɑ tɔɣɔ Lesɔŋ kotɑ tɛtɛlɑtɑɑ kɛ ɩ kiŋ, nɑ ɩ́ pǝsɩ pɑ nyʋɣʋ tʋ nɑ pɑ́ polo Tɑmɑsɩ nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑ, nɑ ɩ́ cɑŋ ɩ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ 25 kɛ Silii tɛtʋ tɑɑ. Ɩ lɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kolontu kɛ Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ pɩɩsɩ tǝnɑɣɑ, nɑ ɩ́ footiɣi-wɛ nɑ ɩ́ lɑkɩ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ ɩsɩɩ Hɑtɑtɩ.

Solopʋwɑm kʋlʋɣʋ kɛ wulɑʋ tɔɔ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 9:29-31)

26-27 Sɑlʋmɔŋ kɑ wɛnɑ tǝmlɛ tʋ nɔɣɔlʋ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Solopʋwɑm. Ɩ tɛɣɛlɛ Seletɑ kɛ Ɩfǝlɑyim tɛtʋ tɑɑ. Pɑ yɑɑ ɩ cɑɑ sɩ Nepɑ, nɑ ɩ too sɩ Seluyɑ, ɩ too ɩnɩ ɩ kɛ́ leelu. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Solopʋwɑm kʋlɑ Sɑlʋmɔŋ tɔɔ.

Wɑɑtʋ wei Sɑlʋmɔŋ ŋmɑɑkɑɣɑ Milo*fɑ* nɑ Tɑfiiti tɛ koluŋɑ tɔ, ɑ sɔɔsɩ tɔɣɔ pɑ yɑɑ mpʋ. 28 Solopʋwɑm kɑ kɛ́ ɩfepu kʋpɑŋ kɛ́. Wulɑʋ pɑɑsǝnɑ mpʋ sɩ ɩ lɑkɩ ɩ tǝmlɛ kɛ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ-ɩ Ɩfǝlɑyim nɑ Mɑnɑsee pɑ kpekɑ tǝlɑsɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ feŋlu. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Solopʋwɑm lɩɩnɑ Yosɑlɛm, nɑ ɩ́ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wei ɩ wɛ Silo nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Ahiyɑ tɔ pɑ́ suli mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ pɑ nɑɑlɛɣɛ nyɩɩtʋ tɑɑ, nɑ Ahiyɑ suu kpɑɩ kʋfɑlʋ. 30 Tǝnɑɣɑlɛ Ahiyɑ cǝlɑ ɩ kpɑɩ kɛ hɔɣɔlɑsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 31 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ́ tɔmɑ Solopʋwɑm sɩ: Mʋ hɔɣɔlɑsɩ nɑɑnʋwɑ. Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ tɔŋnɑ Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ lɛɛkʋɣʋ sɩ, mɑ cɛlǝɣɩ-ŋ nɑ ń tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑɑnʋwɑ tɔɔ. 32 Kpekǝle kʋlʋmtǝlɛ kɛ mɑɑ kɑɑsɩ-ɩ mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti nɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ pɑ tɔɔ. Mpi tɔ, tǝ tike kɛ mɑ lǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. 33 Mpi pǝ tɔɔ mɑ lɑkɩ mpʋ tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɔ-m nɑ pɑ́ luŋ Sitɔŋ nyǝ́mɑ tʋɣʋ ɑlʋ nyǝŋkʋ Asǝtɑtɩ, nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ tʋɣʋ Kɛmɔsɩ, nɑ Amoni nyǝ́mɑ tʋɣʋ Milikom. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kisɑ mpɑɑʋ ŋku mɑɑ hʋlɑ-wɛ tɔɣɔ tǝŋʋɣʋ. Pɑ tɑ lɑ nti tǝ kɛɛsǝnɑ-m tɔ. Pǝyele pɑ tɑ tɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ nti nti mɑ tʋ-wɛ tɔ, ɩsɩɩ Tɑfiiti lɑkɑɣɑ tɔ. 34 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ kɑɑ lɛɛkɩ Sɑlʋmɔŋ niŋ tɑɑ kɛ́ kɑwulɑɣɑ. Mɑɑ nyǝnǝɣɩ-ɩ ɩ yǝlɑɑ wulɑʋ kɛ tɑm kɛ́, hɑlǝnɑ ɩ sǝm. Mɑɑ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti wei mɑ lǝsɑɑ, nɑ ɩ́ tɔkɩ mɑ kiiŋ nɑ mɑ kʋtʋtʋtʋ tɔ ɩ tɔɔ. 35 Amɑ Sɑlʋmɔŋ pǝyɑlʋ kɛ́ mɑɑ lɛɛkɩ ɑwulumpiitu, nɑ mɑ́ cɛlɑ nyɑ́, nɑ ń tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑɑnʋwɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ. 36 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑɑ yelinɑ ɩ pǝyɑlʋ kɛ́ kpekǝle kʋlʋmtǝlɛ. Ɩlɛ pɩɩ lɑ nɑ Tɑfiiti tǝyɑɣɑ tʋ wɛɛ kɑwulɑɣɑ tɑɑ kɛ́ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nte mɑ lǝsɑɑ sɩ pɑ́ sɛɛ-m tɔ tǝ tɑɑ.

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Solopʋwɑm, mɑɑ cɛlɛ-ŋ kɑwulɑɣɑ ɩsɩɩ n sɔɔlɑɑ tɔ, nɑ ń tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑɑnʋwɑ tɔɔ. 38 Ye ń tɔkǝɣɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ, nɑ ń tǝŋǝɣɩ mpɑɑʋ ŋku mɑ hʋlǝɣɩ-ŋ tɔ, nɑ ń lɑkɩ mpi pǝ kɛɛsǝnɑ-m tɔ, nɑ ń tǝŋǝɣɩ mɑ kiiŋ nɑ mɑ kʋtʋtʋtʋ, ɩsɩɩ mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti. Ɩlɛ mɑɑ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlǝɣɩ tɑm nɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm, ɩsɩɩ Tɑfiiti nyǝ́mɑ. Mɑɑ cɛlɛ-ŋ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, 39 nɑ pɑ́ nɑ́ nɑ pǝ́ wɩɩ-wɛ. Amɑ pǝ kɑɑ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm.

40 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ pɛɛkɑɑ sɩ ɩ kʋɣʋ Solopʋwɑm. Ɩlɛnɑ Solopʋwɑm se nɑ ɩ́ polo Icipiti wulɑʋ Sisɑkɩ tɛ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ kpʋlʋɣʋ. Hɑlǝnɑ Sɑlʋmɔŋ sǝm.

41 Pɑ kɛɛsɑ Sɑlʋmɔŋ tɔm lɛntǝnɑɑ nɑ ɩ kʋlɑpǝm tǝnɑ, nɑ ɩ nyǝm tǝnɑɣɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ pɑ́ yɑɑ sɩ, Sɑlʋmɔŋ Tɔm tɑkǝlɑɣɑ tɔ kɑ tɑɑ. 42 Pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu kɛ́ Sɑlʋmɔŋ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔɔ kɛ Yosɑlɛm. 43 Sɑlʋmɔŋ kɔmɑ nɑ ɩ́ sɩ́, ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Lʋpʋwɑm lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

12

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kotuɣu kɛ Sikɛm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 10:1-15)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Ɩsɛɣɛlɩ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kpekɑ kotɑ Sikɛm, ɩlɛnɑ Lʋpʋwɑm polo, sɩ pɑ́ kpɑɑkɩ-ɩ wulɑʋ. 2 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, Nepɑ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm wei ɩ́ kɑ́ sewɑ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ nɑ ɩ́ cɔɔsɩ Icipiti tɔ, ɩ wɛ tǝnɑɣɑ tɑm. Ɩ nɩɩwɑ Sikɛm kotuɣu ŋkʋ kʋ tɔm, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ ɩ tɑɑ sɩ, ɩ kɑ́ sɑɑlɩ tǝnɑ. 3 Amɑ pɑ tilɑ ɩ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kpekɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ Lʋpʋwɑm sɩ: 4 Nyɑ́ cɑɑ kɑ tʋ-tʋɣʋ tǝlɑsɩ tǝmɑ kɛ́, nɑ tǝ́ fɛlǝɣɩ-ɩ lɑmpuunɑɑ. Ɩlɛ ye nyɑɑ wɑɑsɩ-tʋ nɑ ń sʋkɩ-tʋɣʋ tɑ́ sǝɣǝlɑ ɑnɩ, tɑ́ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ tǝ́ nyǝnɩ-ŋ tɑ́ wulɑʋ. 5 Mpʋɣʋlɛ Lʋpʋwɑm sɩ: Ɩ́ yele mɑ́ mɑɣɑsɩ mɑ tɑɑ, nɑ cele nɑ kʋ fe ɩ́ kɔɔ nɑ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ nɑ́.

Ɩlɛnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kpekɑ nyǝ́mɑ tɛɛ. 6 Ntɛnɑ Lʋpʋwɑm pɔɔsɩ sɔsɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ cɑɑ cɔlɔɣɔ wɑɑtʋ wei ɩ́lɛ́ ɩ́ kɑ́ wɛnɑ ɩ weesuɣu tɔ sɩ: Suweɣe mɑ́ cɔ yǝlɑɑ mpɛ?

7 Sɔsɑɑ sɩ: Ye n hʋlɑ-wɛ sɩ nyɑ́ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ n kɑ́ pɑɑsǝnɑ-wɛ, nɑ ń yɔɣɔtǝnɑ-wɛɣɛ tɔm kʋpɑntʋ, nyɑɣɑ pɑɑ nyǝnɩ pɑ wulɑʋ kɛ tɑm tɔɔ.

8 Amɑ Lʋpʋwɑm tɑ mʋ sɔsɑɑ tɔm ntɩ. Ɩlɛnɑ Lʋpʋwɑm polo ɩ́ pɔɔsɩ ɩ mɑlɑnɑɑ ɩfepiyɑ mpɑ pɑ wɛ ɩnɩ ɩ kiŋ tɔ sɩ: 9 Yǝlɑɑ mpɛ sɩ mɑ́ pɑsɑ-wɛɣɛ sǝɣǝlɑ nnɑ mɑ cɑɑ kɑ sʋkɑ-wɛ tɔ. Ɩlɛ mɑ́ cɔ-wɛ suwe?

10 Mpʋɣʋlɛ ɩ ɩfepu tɔɣɔntǝlɛnɑɑ mpɛ pɑ́ tɔmɑ sɩ: Cɔ-wɛ sɩ, mpɑlʋm tɑ kisi-wɛɣɛ tɔɣɔʋ, kɑcɑŋfɑnɑ pɔɣɔ nɑ? 11 Sǝɣǝlɑ wenɑ mɑɑ sʋkɩ-mɛ tɔ, ɑ kɑ́ kǝlɩ mɑ cɑɑ nyǝnɑ. Pǝ́cɔ́ tǝpilɑ kɛ mɑ cɑɑ kɑ cɑsɑ-mɛ. Amɑ ɑlukpɑlɑ kɛ mɑɑ cɑsɑ-mɛ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Solopʋwɑm nɑ yǝlɑɑ pɑ mǝlɑ Lʋpʋwɑm kiŋ kɛ kʋyɛɛŋ tooso wule, ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu-wɛ tɔ. 13 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ kisɑ lɑɣɑtʋ nti sɔsɑɑ kɑ tɑsɑ-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ holinɑ 14 sɑmɑɑ, ɩsɩɩ ɩ ɩfepu tɔɣɔntǝlɛnɑɑ kɑ́ sɛɣɛsɑ-ɩ tɔ sɩ: Ɛɛ, mɑ cɑɑ kɑ́ sʋkɑ-mɛɣɛ sǝɣǝlɑ yuŋ nyǝnɑ. Amɑ mɑɑ sʋkɩ-mɛɣɛ wenɑ ɑ tɛɛ mpʋ tɔ. Pǝ́cɔ́ tǝpilɑ kɛ mɑ cɑɑ kɑ cɑsɑ-mɛ. Amɑ ɑlukpɑlɑ kɛ mɑ́ɑ́ cɑsɑ-mɛ.

15 Ɩlɛnɑ Lʋpʋwɑm kisi sɑmɑɑ kɛ nɩɩnɑʋ. Ɩlɛ Tɑcɑɑ kɑ lɑpǝnɑ mpʋ sɩ pǝ́ lɑ teitei ɩsɩɩ ɩ kɑ́ heeluɣu Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ahiyɑ kɛ Silo sɩ ɩ́ tɛlǝsɩ Solopʋwɑm tɔ.

Kɑwulɑɣɑ fɑɣɑʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 10:16–11:4)

16 Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɛkǝnɑɑ sɩ wulɑʋ kisɑ pɑ tɔm kɛ mʋɣʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ:

Tɑnɑ Tɑfiiti tǝ fɛɩnɑ nɑtǝlɩ.

Tɑnɑ-ɩ tǝ kɑɑ we?

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ,

mɩ́ɩ́ kɔɔ tɑɑ mǝlɩ tɑ́ tɛ́.

Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tʋ nyɑ́,

nyɑɑ tɔɣɔ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑ́. 17 Yutɑ tɛtʋ yǝlɑɑ tike nyǝnɑɣɑnɑ Lʋpʋwɑm kɛ pɑ wulɑʋ. 18 Pɑɑ nɑ mpʋ, nɑ ɩ́ tili tǝlɑsɩ tǝmɑ nyʋɣʋ tʋ Atolɑm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ pɑ kiŋ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ yɑɣɑ Atolɑm kɛ pɛɛ nɑ pɑ́ kʋ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ Lʋpʋwɑm kpɑ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ polo Yosɑlɛm. 19 Ɩsǝnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kisinɑ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔlɛ. Nɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

20 Wɑɑtʋ wei pɑ nɩɩwɑ sɩ Solopʋwɑm mǝlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ koti pɑ tɑɑ pɑ tike. Nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tǝnɑ wulɑʋ. Yutɑ kpekǝle tike tɑ lɩɩnɑ Tɑfiiti tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ.

21 Wɑɑtʋ wei Lʋpʋwɑm tɑlɑ Yosɑlɛm, ɩlɛnɑ ɩ́ koti Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ pǝ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ (180000) sɩ: Ɩ́ polo nɑ ɩ́ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ-m mɑ kɑwulɑɣɑ. 22 Amɑ Ɩsɔ heelɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Semɑyɑ sɩ: Polo ń heeli 23 Lʋpʋwɑm nɑ Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ pǝ yǝlɑɑ sɩ: 24 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑɑ polo Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yoonɑʋ. Mpi tɔ, pɑ kɛ́ mǝ tɛɛtʋnɑɑ kɛ́. Mɑ́ yelinɑ sɩ pǝ́ lɑ ɩsɩɩ pǝ lɑpʋ tɔ.

Pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ. Pɑ nɩɩ Ɩsɔ Tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ hɛɛ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Solopʋwɑm ŋmɑ́ koloosi nɑ ɩ́ cɔɔnɑ Ɩfǝlɑyim pulɑsɩ tɑɑ ɩcɑtɛ Sikɛm nɑ ɩ́ cɑɣɑ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kʋlɑ Sikɛm nɑ ɩ́ ŋmɑ́ koloosi nɑ ɩ́ cɔɔnɑ Penuwɛlɩ ɩcɑtɛ.

Solopʋwɑm ɩsɑɣɑtʋ

26-27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Solopʋwɑm mɑɣɑsɑ ɩ tɑɑ sɩ: Ye Yosɑlɛm kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ puki nɑ pɑ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ kɛ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, pǝ kɔŋ nɑ mɑ kɑwulɑɣɑ yǝlɑɑ luuŋ sʋʋ pɑ cɑɑ kʋpǝŋ Yutɑ wulɑʋ Lʋpʋwɑm. Ɩlɛnɑ pɑ kʋ-m nɑ pɑ́ tǝŋɩ-ɩ. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yelɑɑ nɑ pɑ́ lupi-ɩ wʋlɑ nɑwee lɛɛsǝŋ nɑɑlɛ, nɑ ɩ́ hʋlɩ ɩ yǝlɑɑ sɩ: Hɑtoo ɩ́ poluɣu Yosɑlɛm kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ tɔ pǝ tɑɑŋɑɑ tǝcɑm. Ɩlɛ ɩɩ nɑɑkɩ mǝ Ɩsɔ wei ɩ lǝsɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

29 Ɩlɛnɑ pɑ́ siki lɛɛsʋɣʋ lɛŋkʋ kɛ Petɛɛlɩ, nɑ lɛŋkʋ kɛ Tɑŋ. 30 Ɩsǝnɑ Solopʋwɑm tolisɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔlɛ. Nɑ yǝlɑɑ tuutuumɑ nɑ́ɑ́ ponɑ lɛɛsʋɣʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ kɛ Tɑŋ.

31 Ɩlɛnɑ Solopʋwɑm yele nɑ pɑ́ ŋmɑ́ tɩɩŋ kutuluŋ, nɑ ɩ́ kpɑ yǝlɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Lefii nyǝ́mɑ tɔɣɔ kɔtǝlɑɑ. 32 Nɑ pɑ́ sɩɩ ɑcimɑ kɛ pɑ ɩsɔtʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ wule, ɩsɩɩ ɑcimɑ wenɑ pɑ tɔkɑɣɑ Yutɑ tɔ. Nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ lɑ́ kɔtɑsɩ kɛ wʋlɑ nɑwee lɛɛsǝŋ wei ɩ yepɑ nɑ pɑ́ lu tɔ ɩ tɔɔ. Nɑ ɩ́ tʋ́ kɔtǝlɑɑ mpɑ ɩ kpɑwɑ tɔɣɔ tǝkɔtǝlɛnɑɑ. Mpi ɩ lɑpɑ Petɛɛlɩ tɔɣɔlɛ.

Petɛɛlɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ mpusi tǝŋsʋɣʋ

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Solopʋwɑm lǝsɑ ɩsɔtʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkʋ wule, nɑ ɩ́ lɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɛ ɑcimɑ kɛ Petɛɛlɩ. Nɑ ɩ́ lɑ́ kɔtɑsɩ kɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɑcimɑ ɑnɩ ɑ tɔɔ.

13

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋsɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑlɑ Petɛɛlɩ kɛ wɑɑtʋ wei Solopʋwɑm ɩsǝlɛ sɛɛnɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ lɑpʋ tɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tǝŋsɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ mpusi wei Tɑcɑɑ kɑ́ heelɑ-ɩ sɩ ɩ́ tǝŋsɩ-tɛ tɔ sɩ: Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nyɑ́, kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nyɑ́, nɩɩ. Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ, pɑɑ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ kɛ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ Sosiyɑsɩ. Kɑɑ wɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nyɑ́ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ tɩɩŋ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ wɔkɑɣɑ tulɑɑlʋnɑɑ kɛ nyɑ́ tɔɔ tɔ, nɑ kɑ́ kpɛnnɑ yǝlɑɑ mʋwɑ nɑ kɑ́ wɔ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɑsɑɑ sɩ: Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɑ́ yɔkɩ nɑ tǝ tɔɔ tɔlʋmɑ yɑɑsɩ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ tɑmpɑnɑ.

4 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ Solopʋwɑm nɩɩwɑ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ yɔɣɔtɑ Petɛɛlɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔm tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ mpǝle, nɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Ɩ́ kpɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ.

Tǝnɑɣɑ Solopʋwɑm ŋkpɑlɑɣɑ tʋʋlɑɑ nɑ kɑ́ sɑɑlɩ mpʋ. Ɩ tɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ kooti-kɛ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ yɔkɑ kpɑkpɑɑ ɩnɩ, nɑ tɔlʋmɑ yɑɑsɩ teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ́ kɛɛsʋɣʋ tɔ. 6 Ntɛnɑ wulɑʋ tɔ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ tǝnɛ ɩnɩ sɩ: Hɑɩ, lɑ suulu nɑ ń wiinɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ Ɩsɔ sɩ, ɩ́ hɩɩsɩ mɑ ɩsɑɣɑtʋ, nɑ ɩ́ wɑɑ-m mɑ ŋkpɑlɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wiinɑ Tɑcɑɑ, nɑ wulɑʋ ŋkpɑlɑɣɑ mǝlɩ ɩsɩɩ kɑɑ wɛʋ tɔ. 7 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ tɔmɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ: Kɔɔ nɑ tǝ́ polo tǝyɑɣɑ nɑ ń nyɔɔ lʋm, nɑ mɑ́ lɑ-ŋ ɩkɔntʋ.

8 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ cɔ wulɑʋ sɩ: Mɑ sɑmɑ. Amɑ mɑ nɔɔhǝlɛ kɑɑ fɛlɩ nyɑ́ tɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɑ sɩ mɑ tǝŋɑ pʋlʋ. Pɑɑ nyɑ́ wɛnɑʋ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ ń hɑ-m mɑ kisɑɑ. 9 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi Tɑcɑɑ kisinɑ-m sɩ mɑ́ tɑɑ tɔɣɔ. Pǝ́cɔ́ mɑ́ tɑɑ nyɔɔ pʋlʋɣʋ cǝnɛ. Pǝyele ye mɑ́ kʋlɑ kpente, mɑ́ tɑɑ tǝŋ ŋku mɑɑ tǝŋɑɑ nɑ mɑ́ kɔɔ tɔ.

10 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kpɑɣɑ mpɑɑʋ kʋfɑlʋɣʋ nɑ ɩ́ mǝlɩ kpente.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ liɣituɣu nɑ ɩ sǝm

11 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kʋkpɑtʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ wɛnnɑ Petɛɛlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pǝyɑlɑɑ polɑɑ nɑ pɑ́ kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ mpi Yutɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ lɑ́ pɑ tɛ tɔ. Nɑ mpi ɩ́ nɑ wulɑʋ pǝ́ tɛɛsǝnɑɑ tɔ. 12 Mpʋɣʋlɛ cɛcɛ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Lé tɔɔ kɛ́ ɩ kpemnɑɑ?

Ntɛnɑ Petɛɛlɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ pǝyɑlɑɑ polo nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ timpi tɔɔ ɩ́ tɛɛnɑɑ tɔ. 13 Ɩlɛnɑ pɑ cɑɑ sɩ: Ɩ́ kpɛɛlɩ-m kpɑŋɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɛɛlɩ-ɩ nɑ ɩ́ kpɑ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɑɣɑ mpɑɑʋ kʋlʋmʋɣʋ ŋku Yutɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ́ tǝŋɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ hiki-ɩ. Mpi tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ hɛɛsɑɣɑ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ tɛɛ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wei ɩ lɩɩnɑ Yutɑ tɔ? Ɩ́lɛ́ sɩ: Yɛɛ, mɑɣɑ.

15 Mpʋɣʋlɛ sɩ: Tǝ́ mǝlɩ nɑ ń nyɔɔ lʋm. 16 Kɛlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ mǝlɩ nɑ mɑ́ tɔɣɔ pʋlʋɣʋ tǝnɑ. 17 Ɩsɔ kisinɑ-m kɛ́ tǝkpɑtɑɑ sɩ, mɑ tɑɑ tǝŋ pʋlʋɣʋ tǝnɑ. Pǝ́cɔ́ pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ tǝŋ mpɑɑʋ kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋ nɑ mɑ́ kpe.

18 Ntɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kʋkpɑtʋlʋ cɑɑlɩ-ɩ sɩ: Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɔtɔɣɔ ɩsɩɩ nyɑ́. Tɑcɑɑ tilinɑ ɩ tillu nɑ ɩ́ heeli-m sɩ mɑ́ mǝlǝnɑ-ŋ nɑ mɑ́ lɑ-ŋ ɩkɔntʋ.

Sɛsɛ ɩlɛ kɑloolɑɣɑ ntɛ́. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɩnɩ ɩ́ tǝŋɑ-ɩ nɑ pɑ́ mǝlɩ.

Yutɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sǝm tɔm

20 Pɑ tɔŋnɑ tɔɣɔʋ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ heeli Petɛɛlɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kʋkpɑtʋlʋ ɩnǝɣɩ tɔm. Ɩlɛnɑ 21 ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ nɑ ɩ tɔ ɩ mʋʋlʋ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, n kisɑ nti mɑ tʋ-ŋ tɔɣɔ tɔkʋɣʋ. 22 Mpi tɔ, n kɔmɑ cǝnɛ nɑ ń tɔɣɔ nɑ ń nyɔɔ. Pǝ́cɔ́ mɑɑ kisinɑ-ŋ kɛ́ sɩ pʋlʋpʋ ɩ́ tɑɑ kpɑ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ. Pǝ tɔɔ ɩlɛ, n kɑ́ sɩ hɑɣɑ sǝm.

23 Pɑ tɛmɑ tɔɣɔʋ nɑ nyɔɔʋ, ɩlɛnɑ kʋkpɑtʋlʋ ɩnɩ ɩ́ kpɛɛlɩ ɩ tɑɑpɑlʋ kɛ kpɑŋɑɣɑ, 24 nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tʋ mpɑɑʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔɣɔlɑɣɑ lɩɩ ɩ tɔɔ nɑ kɑ́ kʋ-ɩ nɑ kɑ́ pɛtɩ mpɑɑʋ tɑɑ, nɑ kɑ́ nɑ kpɑŋɑɣɑ pɑ́ tʋ-ɩ hɛkʋ. 25 Mpɑtɔntɑɑ mɑɣɑnɑ mpʋ nɑ pɑ́ tɑlɑ Petɛɛlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ. Kʋkpɑtʋlʋ 26 wei ɩ kɑ́ yɑɑ Yutɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ tɔɣɔʋ tɔ ɩ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Yutɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́. Ɩnɩ ɩ kisinɑ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ tɔkʋɣʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ tɔɣɔlɑɣɑ kʋ-ɩ teitei ɩsɩɩ ɩ kɑ́ heelɑ-ɩ tɔ.

27 Ɩlɛnɑ kʋkpɑtʋlʋ tɔ́ ɩ pǝyɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ kpɛɛlɩ mɑ kpɑŋɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ 28 ɩ́ kpɑɣɑ-kɛ nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ sǝtʋ kɛ mpɑɑʋ tɑɑ. Nɑ kpɑŋɑɣɑ nɑ tɔɣɔlɑɣɑ kɛ pɑ lonɑ tɑɑ. Amɑ kɑ tɑ́ tɔɣɔ-ɩ, pǝyele kɑ tɑ kpɑ kpɑŋɑɣɑ. 29-30 Ɩlɛnɑ kʋkpɑtʋlʋ ɩnɩ ɩ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ tǝnɩ ɩ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ mǝŋnɑ Petɛɛlɩ, nɑ ɩ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑ́ lǝyɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ nɑ ɩ piyɑ pɑ wii-ɩ sɩ: Aɑ, kɑsɑ, sǝm tɑ nyɩ.

31 Lǝyɑɣɑ tɛmɑ, ɩlɛnɑ kʋkpɑtʋlʋ heeli ɩ pǝyɑlɑɑ sɩ: Ye mɑ sǝpɑ ɩ́ pi-m tɑ́ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ tǝnɑ. 32 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ tilɑ-ɩ nɑ nɔɣɔ ɩsɑɣɑɑ ŋkɑ sɩ ɩ́ tǝŋsɩ Petɛɛlɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, nɑ Sɑmɑlii ɑcɑlɛɛ tǝkɔtǝlɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tɔ, ɩ nɔɣɔ ŋkɛ kɑɑ tɔɣɔ kɛ́.

33 Pɑɑ nɑ pɑ kpɑɑlɑ Solopʋwɑm tɔ, ɩ tɑ nɩɩ. Pǝ́cɔ́ ɩ tɑ yele kpɑʋ kɛ kpɑɩ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ tɔ. 34 Solopʋwɑm yɑɑsi ɩnɩ, ɩ sʋsɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ kpiisɑ pɑ tǝnɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ kɛ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

14

Solopʋwɑm I kɑwulɑɣɑ tɛm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Solopʋwɑm pǝyɑlʋ Apiyɑ hǝntɑ wʋsɑsɩ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ. 2 Ɩlɛnɑ wulɑʋ tɔ ɩ ɑlʋ sɩ: Yʋsɩ nyɑ́ tɩ pɑ tɑɑ nyɩ-ŋ, nɑ ń polo Silo nɑ ń mɑɣɑnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ahiyɑ wei ɩ kɑ́ kpɑ-m kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tɔɔ tɔ. 3 Kpɑɣɑ potopotonɑɑ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkɑlɑsɩ, nɑ tɩɩŋ nim hɛɛʋ nɑ ń kpɛntǝnɑ-ɩ. Ɩ kɑ́ heeli-ŋ nti tɑ́ pǝyɑɣɑ kɑ́ tɛnɑ tɔ.

4 Ɩlɛnɑ ɑlʋ lɑ ɩsɩɩ ɩ pɑɑlʋ heeluɣu-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ polo Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ahiyɑ tɛɣɛ Silo. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ kpɑtǝlɑ teu kɛ́, hɑlǝnɑ ɩ́ yʋlʋmɩ. 5 Amɑ Tɑcɑɑ yepɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wɛɛnɑ pǝ nyǝm, nɑ ɩ́ heeli-ɩ nti nti ɩ kɑ́ cɔ ɑlʋ ɩnɩ tɔ.

6 Ahiyɑ nɩɩ ɩ tɑŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Sʋʋ yoo, Solopʋwɑm ɑlʋ. Pepe tɔɔ kɛ́ n nɔkɑɑ nɑ ń lɑkɩ ɩsɩɩ pǝ tɑɣɑ nyɑ́? Mɑ tɩɩ wɛnɑ lɑŋwɑkǝllɛ tɔm nɑtǝlɩ sɩ mɑ heeliɣi-ŋ. 7 Mǝlɩ nɑ ń heeli nyɑ́ pɑɑlʋ sɩ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Wɑɑtʋ wei mɑ kpɑ-ŋ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ tɔ, n wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pɑɑ yʋlʋ wei. 8 Tɑfiiti tǝyɑɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ mɑ mʋwɑ nɑ mɑ́ cɛlɛ-ŋ. Amɑ n tɑ lɑ mɑ luɣu nyǝntʋ. Pǝ́cɔ́ n tɑ́ tɔkɩ mɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ ń lɑkɩ mɑ tǝmlɛ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ ɩsɩɩ Tɑfiiti. 9 N lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-ŋ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔ, nɑ ń hɑ-m siɣile nɑ ń kʋsɩ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ tɩɩŋ wei n lupɑ tɔ. 10 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele nɑ mpusi sʋʋ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Mɑɑ kpiisi nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ sɔsɑɑ nɑ piyɑ tɔ, nɑ pǝ́ sɑɑlɩ yem. Ɩsɩɩ pɑ hɑsʋɣʋ nyɩɩtʋ nɑ sɑŋ tɔ. 11 Ye nyɑ́ tǝyɑɣɑ tʋ wei ɩ́ sǝpɑ tǝyɑɣɑ, hɑsɩ kɑ́ tɔɣɔnɑ-ɩ. Nɑ wei ɩ́ sǝpɑ tɑɑlɛ, kpeliŋ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ. Nti Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔlɛ.

12 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɑsɑ ɑlʋ ɩnǝɣɩ heeluɣu sɩ: Nyɑɑ kʋlɩ nɑ ń mǝlɩ tǝyɑɣɑ. N kɑ́ kɔɔ ɩsɩɩ n sʋʋkɩ ɩcɑtɛ ɩlɛ pǝyɑɣɑ kɑ́ sɩ. 13 Nkɛ kɑ tike kɑɑ nyǝnɑ pǝlɑɑʋ kɛ Solopʋwɑm lʋlʋɣʋ tɑɑ. Kɑ tike kɑ lǝyɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ cɑɣɑ. Mpi tɔ, kɑ tike kɛ Tɑcɑɑ nɑwɑ sooci tʋ. 14 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi mɑɑ kpɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kʋfɑlʋ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ kpiisinɑ Solopʋwɑm lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Ntɩ ɩnɩ tǝ kɔmnɑ ntɛɣɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ. 15 Tɑcɑɑ kɑ́ hɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ, nɑ pɑɑ sele, ɩsɩɩ lʋm tɑɑ sǝsǝncɑŋɑ. Ɩ kɑ́ lɛɛkɩ-wɛɣɛ tɛtʋ kʋpɑntʋ nti ɩ́ hɑ pɑ cɑɑnɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ yɑsɩ-wɛ nɑ pɑ́ tɛsɩ Pɑpiloni pɔɣɔ Ɩfǝlɑtɩ wɑɑlɩ. Mpi tɔ, pɑ sikɑ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ kɛ́ nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 16 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Solopʋwɑm lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ nti nɑ ɩ́ tusi yǝlɑɑ kɛ tǝ tɑɑ tɔ tǝ kʋfɛlʋɣʋ ntɛ́.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ ɑlʋ mǝlɑ Tiisɑ. Ɩ sʋʋ tǝyɑɣɑ nɔnɔkeelɑsɩ ɩlɛ ɩ pǝyɑlʋ hɛɛwɑɣɑlɛ. 18 Ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ cɑɣɑ ɩ lǝyɑɣɑ kɛ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ́ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ahiyɑ nɔɣɔ tɔ.

19 Pɑ kɛɛsɑ Solopʋwɑm tɔmnɑɑ lɛntɩ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsɑ ɩsǝnɑ ɩ yoowɑ, nɑ ɩsǝnɑ ɩ tɔɣɔ ɩ kɑwulɑɣɑ tɔ. 20 Ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑlɛ ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pǝyɑlʋ Nɑtɑpɩ lɛɛtɑ ɩ lonte tɑɑ.

Yutɑ wulɑʋ Lʋpʋwɑm kɑwulɑɣɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 12:1-16)

21 Wɑɑtʋ wei Sɑlʋmɔŋ pǝyɑlʋ Lʋpʋwɑm tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ tɔ, ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ wɛ nɩɩlɛ nɑ kʋlʋmɑɣɑ. Ɩ too kɑ kɛ́ Amoni tʋ nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Nɑɑmɑ. Pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ ɩ tɔɣɔ ɩ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ kɑ lǝsɑɑ sɩ pɑɑ sɛɛkɩ-ɩ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ kpekǝle nyǝ́mɑ tɑsɑ lɑpʋ kɛ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Pɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋlɩ, nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsɩɩ pɑ cɔsɔnɑɑ kɑ lɑpʋ tɔ. 23 Pɛlɛ pɑ́ ŋmɑ́ tǝkɔtǝlɛ tɔtɔɣɔ, nɑ pɑ́ siki pɛɛ, nɑ pɑ kɑ́ kɑŋkɑnɑsɩ kɛ pulɑsɩ nyɔɔŋ tɑɑ hɔtʋ tɛɛ. 24 Hɑlɩ ɑlɑɑ nɑ ɑpɑlɑɑ kɑ lɑkɑɣɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ lonɑ ɑnɩ ɑ tɑɑ kɛ́, nɑ ɑcɑɑlǝtʋ ɩsɩɩ piitimnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔnɑɑ nɑ mpɛ pɑ́ cɑɣɑ tɔ.

25 Lʋpʋwɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Icipiti wulɑʋ Sisɑkɩ polɑɑ nɑ ɩ́ yoonɑ Yosɑlɛm. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sisɑkɩ koosɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kpɑncoou tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pǝ tɩ́ɩ́ kǝlǝnɑ wʋlɑ kpɑlǝŋ wei Sɑlʋmɔŋ kɑ lupɑ tɔ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Lʋpʋwɑm lupɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kpɑlǝŋ, nɑ ɩ́ lɛɛtɩ wʋlɑ nyǝŋ ɩnɩ ɩ lonte, nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. 28 Ye wulɑʋ ɩ́ puki Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ, ɩlɛ tɑŋlɑɑ sɩɩ-ɩ nɑ kpɑlǝŋ ɩnɩ. Ye pɑ tɛmɑ, ɩlɛ pɑ mǝŋnɑ-ɩ ɩ tǝcɑɣɑlɛ.

29 Pɑ́ kɛɛsɑ Lʋpʋwɑm tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 30 Ɩ́ nɑ Solopʋwɑm pɑ yookɑɣɑ tɑm kɛ́. 31 Ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ. Ɩ ɩkpenɑɑ ntɛ́ Amoni nyǝ́mɑ. Pɑ yɑɑkɩ ɩ too sɩ Nɑɑmɑ. Ɩ pǝyɑlʋ Apiyɑm lɛɛtǝnɑ ɩ lonte tɑɑ.

15

Yutɑ wulɑʋ Apiyɑm tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 13:1-3,22-23)

1-2 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Solopʋwɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pǝlefɛɩ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Apiyɑm tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm, kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ tooso. Pɑ yɑɑkɑɣɑ ɩ too sɩ Mɑɑkɑ. Ɩ too ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ Apisɑlɔm pɛɛlɔ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apiyɑm tǝŋɑ ɩ cɑɑ nɔɔhɛɛ tɑɑ. Ɩ tɑ tǝŋ ɩ cɔsɔ Tɑfiiti ɩkpɑtɛ. Pǝ́cɔ́ ɩ tɑ sɔɔlɩ ɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɑ lotu kʋlʋmtʋ. 4 Pɑɑ nɑ mpʋ Tɑcɑɑ hɑ-ɩ pǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ lɛɛtɩ ɩ lonte tɔ, sɩ Tɑfiiti tǝyɑɣɑ ɩ́ tɑɑ sɑɑlɩ yem. Pǝyele Yosɑlɛm ɩ́ wɛɛ tɑm kɛ́ kɑwulɑɣɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ kɛ Tɑfiiti tɔɔ. 5 Mpi tɔ, ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ kɛ teu tɔ. Ɩ tɑ wɑkǝlɩ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ nɑtǝlɩ. Ye pǝ tɑɣɑ Hiti tʋ Yulii tɔm tɑɑ.

6 Lʋpʋwɑm nɑ́ yookɑɣɑnɑ Solopʋwɑm kɛ tɑm kɛ́.

7 Pɑ kɛɛsɑ Apiyɑm tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Ɩ́lɛ́ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ yoonɑ Solopʋwɑm tɔtɔɣɔ. 8 Ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Tɑfiiti tɛ nɑ ɩ pǝyɑlʋ Asɑ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

Yutɑ wulɑʋ Asɑ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 14:1-2; 15:16-19; 16:1-6,11-14)

9 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Solopʋwɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Asɑ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ. 10 Ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm kɛ pɩɩsɩ nɩɩlɛ nɑ kʋlʋmɑɣɑ. Ɩ nese kɛlɛ Apisɑlɔm pɛɛlɔ Mɑɑkɑ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asɑ lɑpɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩsɩɩ ɩ cɔsɔ Tɑfiiti. 12 Ɩ tɔɣɔnɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ lɑkɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ tǝkɔtǝlɛnɑɑ tɔɣɔ tɛtʋ tɑɑ. Ɩ wɑkǝlɑ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ wei ɩ cɔsɔnɑɑ kɑ́ lupɑ tɔ. 13 Hɑlǝnɑ ɩ́ lǝsɩ ɩ nese Mɑɑkɑ kɛ ɩ ɑlʋkɑwulɑɣɑ tɑɑ. Mpi tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ sikɑ tʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Aselɑ tɔɣɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Asɑ tɔmɑ sɩ pɑ́ kpɛsɩ tʋɣʋ ŋkʋ nɑ pɑ́ wɔ-kʋɣʋ Setǝlɔŋ lɔɔʋ nɔɣɔ. 14 Pɑɑ nɑ wulɑʋ ɩnɩ ɩ sɔɔlɑ Tɑcɑɑ nɑ lotu kʋlʋmtʋ tɔ, ɩ tɑ wɑkǝlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ. 15 Amɑ ɩ yelɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ wʋlɑ, nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ wontunɑɑ lɛmpɑ mpɑ ɩ nɑ ɩ cɑɑ pɑɑ hɑwɑ Tɑcɑɑ kɛ kʋcɔɔʋ tɔ.

16 Asɑ yookɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Pɑsɑ kɛ tɑm kɛ́. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Asɑ polɑɑ nɑ ɩ́ niki Yutɑ kɛ yoonɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑɑkɩ Lɑmɑ ɩcɑtɛ kɛ koluŋɑ sɩ Asɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑ tɑɑ yɛlǝnɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋɣʋ ɩsǝnɑ pɑ sɔɔlɑɑ tɔ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asɑ koosɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kpɑncoou wʋlɑnɑɑ tǝnɑ, nɑ ɩ́ tilinɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ, sɩ pɑ́ ponɑ Silii wulɑʋ Tɑpilimoŋ pǝyɑlʋ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ. Ɩ́lɛ́ ɩ cɔsɔ kɛlɛ Hesiyo. Sɩ pɑ́ cɛlɛ-ɩ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: 19 Mɑ hɑ-ŋ kʋcɔɔʋ ŋkʋɣʋ sɩ mɑ nɑ-ŋ tǝ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ, nɑ nyɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ ɩ́ yɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ lǝsɩ ɩ yoolɑɑ kɛ mɑ tɛtʋ tɑɑ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ mʋ Asɑ tɔm ntɩ, nɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ yoolɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ lɛɛkɩ pɑ ɑcɑlɛɛ, Yoŋ, nɑ Tɑŋ, nɑ Apɛɛlɩ-Pɛtɩ-Mɑɑkɑ, nɑ Kinelee hɔɣɔlʋɣʋ nɑ Nɛfǝtɑli tɛtʋ kʋkɑɑsǝtʋ tǝnɑ. 21 Pɑsɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ yele Lɑmɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ ŋmɑʋ nɑ ɩ́ mǝlɩ nɑ ɩ cɑɣɑ Tiisɑ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asɑ kotɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ, pǝ tɑ sɔɔ ɩlɔɣɔʋ pǝyɑɣɑ, nɑ pɑ́ kuu pɛɛ nɑ tɑɑsɩ nsi Pɑsɑ kɑ kɑɑwɑ sɩ ɩ ŋmɑɑkǝnɑ Lɑmɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ tɔ sɩ, pɑ tɑɣɑnǝɣǝnɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ, Pɛncɑmɛɛ-Kepɑ nɑ Misipɑ pɑ ɑcɑlɛɛ tɔ.

23 Pɑ kɛɛsɑ Asɑ tɔm lɛntǝnɑɑ, nɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ tɔm, nɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ lɑpɑ tɔ. Nɑ ɑcɑlɛɛ wenɑ ɩ tɑɣɑnɑɑ tɔ, pǝ tɔm kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Pǝ kpɛɣɛtǝnɑ ɩ sǝm, ɩlɛnɑ kʋtɔŋ kpɑ ɩ nɔntɑɑlǝŋ. 24 Ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pǝyɑlʋ Sosɑfɑtɩ lɛɛtɑ ɩ lonte.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Nɑtɑpɩ tɔm

25 Yutɑ wulɑʋ Asɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Solopʋwɑm pǝyɑlʋ Nɑtɑpɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɑɑlɛ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ tɔmɑ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ kɛ teitei, ɩsɩɩ ɩ cɑɑ wei ɩ tʋsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ tɔ. 27 Ɩlɛnɑ Ɩsɑkɑɑ kpekǝle tʋ Ahiyɑ pǝyɑlʋ Pɑsɑ cɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Nɑtɑpɩ ɑcɑɣɑ nɑ ɩ́ kʋ-ɩ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Nɑtɑpɩ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ́ nyɑlɑ Filiisi nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ Kipetɔŋ. 28 Ɩlɛnɑ Pɑsɑ nɑ́ɑ́ pǝsɩ wulɑʋ, nɑ Asɑ wɛ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ kɛ Yutɑ. 29 Ɩ tɔɣɔ-kɛɣɛ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ kʋ́ Solopʋwɑm tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ. Ɩ tɑ́ yele pɑɑ kʋlʋm kɛ ɩ lʋlʋɣʋ tɑɑ kɛ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ́ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ahiyɑ nɔɣɔ kɛ Silo tɔ. 30 Solopʋwɑm lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ-tǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɣɔ pǝ kpɑɑsɑ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ sɔsɔm.

31 Pɑ kɛɛsɑ Nɑtɑpɩ tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

32 Yutɑ wulɑʋ Asɑ yookɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝŋ Nɑtɑpɩ kɛ tɑm kɛ́.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Pɑsɑ tɔm

33 Yutɑ wulɑʋ Asɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Ahiyɑ pǝyɑlʋ Pɑsɑ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ. Tiisɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔɣɔ-kɛɣɛ pɩɩsɩ hiu nɑ liɣiti. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔ teitei ɩsɩɩ Solopʋwɑm kɑ tusuɣu Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ tɔ.

16

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kʋsɑ Hɑnɑni pǝyɑlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Yehu sɩ ɩ́ polo ɩ́ heeli Pɑsɑ sɩ: 2 Mɑ kpɑ-ŋ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ tɔ, n kɛ́ yʋlʋ kɛ yem kɛ́. Amɑ n tǝŋɑ Solopʋwɑm ɩkpɑtɛ nɑ n tusi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ nɑ pǝ́ kʋsɩ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 3 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele nɑ nyɑ́ nɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ ɩ́ sɑɑlɩ yem. Ɩsɩɩ mɑɑ lɑpʋ Nepɑtɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm nɑ ɩ nyǝ́mɑ tɔ. 4 Ye nyɑ́ tǝyɑɣɑ tʋ wei ɩ sǝpɑ tǝyɑɣɑ, hɑsɩ kɑ́ tɔɣɔnɑ-ɩ, nɑ wei ɩ sǝpɑ tɑɑlɛ, kpeliŋ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ.

5 Pɑ kɛɛsɑ Pɑsɑ tɔm lɛntǝnɑɑ nɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ tɔm nɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ lɑpɑ tɔ. Pǝ tɔm wɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 6 Ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Tiisɑ, nɑ ɩ pǝyɑlʋ Ɩlɑ mǝlɩ ɩ lonte tɑɑ.

7 Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ kɑ kʋsɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Yehu tɔ, tɔm nɑɑlɛɣɛ ɩ́ heelɑ-ɩ sɩ ɩ́ polo ɩ́ tɛlǝsɩ Pɑsɑ. Kɑncɑɑlɑɣɑ ɩlɛ, Pɑsɑ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, nɑ pǝ́ kʋsɩ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ teitei ɩsɩɩ Solopʋwɑm nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Nɑɑlɛ nyǝntʋ ntɛ́ ɩsǝnɑ Pɑsɑ kɑ kʋɣʋ Solopʋwɑm tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Ɩlɑ tɔm

8 Yutɑ wulɑʋ Asɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑtoso nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Pɑsɑ pǝyɑlʋ Ɩlɑ nɑ́ tɔɣɔ ɩ nyǝŋkɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɑɑlɛ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yoolɑɑ sɔsɑɑ tɑɑ lɛlʋ Simili, wei ɩ pɑɑsǝɣǝnɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ tɔ, ɩ kʋlɑ wulɑʋ tɔɔ. Nɑ wulɑʋ wɛ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ Alǝsɑ tɛɣɛ Tiisɑ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ nɑ pǝ́ kʋɣɩ-ɩ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Simili polɑɑ nɑ ɩ́ kʋ-ɩ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ kumte. Asɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ pǝ lɑpɑ mpʋ. 11-12 Wɑɑtʋ wei ɩ mʋ-kɛɣɛ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ Pɑsɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ. Ɩ tɑ sɔɔ nɔɣɔlʋ, pɑɑ sɔsɔ pɑɑ pǝyɑɣɑ. Pɑɑ ɩ nyǝ́mɑ yɑɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. Pǝ lɑpɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ́ heeluɣu Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Yehu nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ tɔ. 13 Pɑsɑ nɑ ɩ pǝyɑlʋ Ɩlɑ pɑ́ tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔɣɔ pǝ́ lɑpɑ nɑ Simili kʋ-wɛɣɛ mpʋ.

14 Pɑ kɛɛsɑ Ɩlɑ tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Simili tɔm

15 Yutɑ wulɑʋ Asɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɑɑ, Simili tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́ kɑwulɑɣɑ kɛ Tiisɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ polɑɑ sɩ pɑ yookinɑ Filiisi nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ Kipetɔŋ. 16 Ntɛnɑ yoolɑɑ nɩɩ sɩ Simili kʋlɑ wulɑʋ tɔɔ, nɑ hɑlǝnɑ ɩ́ kʋ-ɩ. Tǝnɑɣɑ pɑ kpɛntɑ nɔɣɔ kɛ tǝyoole tǝnɑ nɑ pɑ́ kpɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ Omili kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ kpɑkpɑɑ. 17 Ɩlɛnɑ Omili nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ́ kʋlɩ Kipetɔŋ nɑ pɑ́ polo pɑ́ nyɑlɑ Tiisɑ. 18 Simili nɑwɑ sɩ pɑ lɛɛkɑ ɩcɑtɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kutuluɣu nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tʋ-kʋɣʋ kɔkɔ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ-ɩ kʋ tɑɑ tǝnɑ. 19 Simili lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔ. Ɩ tǝŋɑ Solopʋwɑm wei ɩ kɑ́ tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ tɔ ɩ ɩkpɑtɛ tɑɑ, pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ lɑpɑ mpʋ.

20 Pɑ kɛɛsɑ Simili tɔm lɛntǝnɑɑ, nɑ ɩsǝnɑ ɩ kʋlɑ wulɑʋ tɔɔ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

21 Ɩ sǝm wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ fɑɣɑ tɔm nɑɑlɛ. Lɛlɑɑ sɩ pɑ́ kpɑ Kinɑtɩ pǝyɑlʋ Tipini kɛ wulɑʋ. Lɛlɑɑ sɩ Omili kɛ pɑɑ kpɑ. 22 Amɑ Omili yǝlɑɑ kǝlɑ tɔɔʋ kɛ Tipini nyǝ́mɑ. Pǝ́ kɔmɑ nɑ Tipini sɩ́, ɩlɛnɑ Omili nɑ́ɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Omili tɔm

23 Yutɑ wulɑʋ Asɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋmɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Omili tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Tiisɑ kɛ ɩ cɑɑlǝnɑ cɑɣɑʋ kɛ pɩɩsɩ nɑɑtoso. 24 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ polɑ Seme kiŋ nɑ ɩ́ yɑ Sɑmɑlii pulɑɣɑ kɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ iyisi nɑɑtoso (6000) nɑ ɩ́ ŋmɑ ɩcɑtɛ nɑ ɩ́ hɑ-tɛɣɛ tǝ tʋ Seme hǝtɛ sɩ Sɑmɑlii. 25 Amɑ Omili lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, nɑ pǝ́ tɛɛ ɑwulɑɑ mpɑ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-ɩ tɔ. 26 Ɩ tɔmɑ Solopʋwɑm wei ɩ tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ tɔ, ɩ ɩkpɑtɛ tɑɑ kɛ́ teitei kɛ́ nɑ pǝ́ kʋsɩ Tɑcɑɑ pɑɑnɑ.

27 Pɑ kɛɛsɑ Omili tɔm lɛntǝnɑɑ, nɑ ɩ́ kʋlɑpǝm nɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ nti ɩ hʋlɑɑ tɔ, pǝ tɔm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 28 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Sɑmɑlii. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Akɑpɩ lɛɛtɩ ɩ lonte.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ tɔm

29 Yutɑ wulɑʋ Asɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋmɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Omili pǝyɑlʋ Akɑpɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Sɑmɑlii, kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑlɛ. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, nɑ pǝ́ kǝlɩ ɑwulɑɑ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-ɩ tɔ. 31 Pǝ tɑɣɑ Solopʋwɑm ɩsɑɣɑtʋ tike kɛ Akɑpɩ kɛɛnɑɑ. Ɩ polɑ Sitɔŋ nyǝ́mɑ tɛɣɛ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ tǝnɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ Ɩpɑɑlɩ pɛɛlɔ Sesɑpɛɛlɩ kɛ ɑlʋ. Hɑlǝnɑ ɩ́ luŋ pɛlɛ pɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ nɑ ɩ́ lɑɑ-kʋ. 32 Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑ́ Sɑmɑlii ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ kʋ kutuluɣu nɑ pǝ tǝkɔtǝlɛ. 33 Nɑ ɩ́ siki kʋ ɑlʋnyǝŋkʋ. Ɩ kʋsɑ Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́ nɑ ɩ kʋlɑpʋtʋ, nɑ pǝ́ kǝlɩ ɑwulɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ lɑɑlɑ-ɩ tɔ.

34 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ, Hiyɛlɩ kɛ Petɛɛlɩ tɔ ɩ ŋmɑwɑ Yeliko ɩcɑtɛ. Amɑ nti Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtǝnɑ Nuŋ pǝyɑlʋ Yosuwee nɔɣɔ tɔ, tǝ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ teitei kɛ́. Hiyɛlɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Apilɑm sǝpɑ wɑɑtʋ wei pɑ hulɑ ɩcɑtɛ ntɛ́ tǝ kutuluŋ kilɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ nɑɑlɛ nyǝŋ Seku nɑ́ɑ́ sɩ́ wɑɑtʋ wei pɑ tʋ tǝ kɑmpʋnɑɑ tɔ.

17

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilii kpɑɑlǝɣɩ wʋlɑɣɑ tɔm

1 Apɑlʋ nɔɣɔlʋɣʋ pɑ yɑɑkɑɣɑ Ilii. Ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ, nɑ ɩ́ wɛ Tisipe ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, ɩ heelɑ wulɑʋ Akɑpɩ sɩ: Mɑ tuunɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ tǝmlɛ mɑ lɑkɩ tɔ. Cɔlɔʋ kɑɑ kpɑ pɩɩsɩ nsi sɩ kɔŋ tɔ sɩ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɑ sɩ tɛʋ kɑ́ nɩɩ. Hɑlǝnɑ mɑ́ tɑɣɑnɩ sǝlǝmʋɣʋ nɑ pǝ́cɔ́.

Ilii kɛ Keli lɔɔʋ nɔɣɔ

2 Pǝ wɑɑlɩ kɛ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ilii sɩ: 3 Se nɑ ń polo ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ, kɛ́ Keli lɔɔʋ nɔɣɔ nɑ ń ŋmɛlɩ tǝnɑ. 4 N kɑ́ hiki lʋm kɛ lɔɔʋ tɑɑ tǝnɑ nɑ ń nyɔɔ. Mɑɑ heeli kɑtǝkɑtǝŋ nɑ ɩ́ kɔnɑ-ŋ tɔɣɔnɑɣɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii tɛɛ Keli lɔɔʋ nɔɣɔ tǝnɑ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heelɑ-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ. 6 Ɩlɛnɑ kɑtǝkɑtǝŋ kɔŋnɑ-ɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ nɑntʋ kɛ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ lɔɔʋ lʋm.

Ilii nɑ Sɑlɛpǝtɑ leelu pɑ tɔm

7 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ kɛɛsɩ, ɩlɛnɑ lɔɔʋ lʋm nyɔɔ. Mpi tɔ, tɛʋ tɑ nɩɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. 8 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Ilii sɩ: 9 Polo Sɑlɛpǝtɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ Sitɔŋ cɔlɔ, nɑ ń cɑɣɑ tǝnɑ. Mɑ heelɑ tǝnɑ leelu sɩ ɩ́ lɑ-ŋ tɔɣɔnɑɣɑ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii tʋ Sɑlɛpǝtɑ mpɑɑʋ. Ɩ kɔmɑ ɩsɩɩ ɩ sʋʋkɩ ɩcɑtɛ, ɩlɛ ɩ mɑɣɑnɑ ɑlʋ leelu nɔɣɔlʋɣʋlɛ nɑ ɩ́ cɑɑkɩ tɑɑsɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ, nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ: Hɑ-m lʋm kʋnyɔnyɔɔm.

11 Alʋ tɛɛ lʋm wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ Ilii tɑɣɑnɩ-ɩ yɑɑʋ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Lɑ suulu kpɛntǝnɑ-m tɔɣɔnɑɣɑ kɛ pǝcɔ. 12 Ntɛnɑ ɑlʋ sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ Ɩsɔ sɩ mɑ fɛɩnɑ tɔɣɔnɑɣɑ. Mʋlʋmɑɣɑ kɑɑsǝnɑ-m ŋkute tɑɑ ɩsǝntɔɣɔ nyǝnɑɣɑ tɑɑ, nɑ nim kɛ heeu tɑɑ. Mɑ kɔmɑɣɑlɛ sɩ mɑ cɑɑkɩ tuputu nɑ mɑ́ tɛɛsɩ cɑlǝsʋɣʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ mɑ pǝyɑɣɑ tǝ́ tɔɣɔ nɑ tǝ́ tɑŋ sǝm. 13 Ntɛnɑ Ilii sɩ: Tɑɑ nǝɣǝsɩ, polo nɑ ń lɑ ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Amɑ cɑɑlǝnɑ-m tɔɣɔnɑɣɑ kɛ pǝcɔ nɑ ń kɔnɑ-m. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ń lɑ nyɑ́ nɑ nyɑ́ pǝyɑɣɑ mǝ nyǝŋkɑ. 14 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ sɩɩwɑɣɑ sɩ nyɑ́ mʋlʋmɑɣɑ nɑ nyɑ́ nimɑɣɑ pǝ kɑɑ tɛ. Hɑlǝnɑ ɩ́ yele nɑ tɛʋ nɩɩ tɛtʋ tɔɔ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ polɑɑ nɑ ɩ́ lɑ ɩsɩɩ Ilii kɑ heelɑ-ɩ tɔ. Nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pǝ́ kɑɑsɩ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ tɑmpɑnɑ nɑ pǝ́ leeli. 16 Mʋlʋmɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑ́ tɛ́ nyǝnɑɣɑ tɑɑ, pǝ́cɔ́ nimɑɣɑ nɑ́ tɑ́ tɛ́ heeu tɑɑ tɔtɔ. Teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ́ heelɑ-ɩ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔ tɔ.

Ilii feesuɣu kɛ leelu pǝyɑɣɑ

17 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ pǝ wɩɩ ɑlʋ leelu pǝyɑɣɑ ŋkɛɣɛ teu, hɑlǝnɑ kɑ́ cɑŋ kɑ́ sɩ́. 18 Mpʋɣʋlɛ kɑ too tɔmɑ Ilii sɩ: Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ, pepe tɔɔ kɛ́ ń lɑpɑ-m mpʋ? N kɔmɑ nɑ ń kuli mɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ nɑ ń hʋ́lɩ́ Ɩsɔ, nɑ pǝ́ kʋ́ mɑ pǝyɑɣɑ.

19 Nɑ pǝyɑɣɑ wɛ ɑlʋ niŋ tɑɑ. Kɛlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ: Cɛlɛ-m-kɛ́.

Ɩlɛnɑ Ilii kpɑɑnɑ-kɛɣɛ ɩsɔtɑɑ kutuluɣu tɑɑ timpi ɩ hǝntǝɣɩ tɔ, nɑ ɩ́ hɩɩsɩ-kɛɣɛ ɩ kɑto tɔɔ. 20 Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ Ɩsɔ, ɑlʋ ɩnɛ ɩ mʋ-m ɩ tɛɣɛ niŋ nɑɑlɛɣɛ. Ɩlɛ n cɑɑ sɩ n kʋ ɩ pǝyɑɣɑ nɑ ń lɛɛtɩ-ɩ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ?

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii hǝntɑ kɑ tɔɔ kɛ́ tɔm tooso, nɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ Ɩsɔ, mɑ wiikinɑ-ŋ sɩ ń hɑ pǝyɑɣɑ kɑnɛɣɛ weesuɣu.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ mʋ Ilii kʋsǝlǝmʋtʋ, nɑ ɩ́ feesi pǝyɑɣɑ ŋkɛ. 23 Ɩlɛnɑ Ilii mǝŋnɑ-kɛɣɛ ɑlʋ kɛ pǝtɛɛ kutuluɣu tɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Nyɑ́ pǝyɑɣɑ femɑ.

24 Ntɛnɑ ɑlʋ sɩ: Pǝnɛntɛɣɛlɛ mɑ cɛkǝnɑɑ sɩ n kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ. Nɑ nti nti n yɔɣɔtǝɣɩ tɔ, Tɑcɑɑ heeliɣinɑ-ŋ-tɩ.

18

Ilii kpɑɑlɑɑ sɩ wʋlɑɣɑ tɛŋ

1 Wʋlɑɣɑ leelɑ sɔsɔm, nɑ kɑ́ tɑlɑ kɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ heeli Ilii sɩ: Polo wulɑʋ Akɑpɩ tɛ nɑ ń heeli-ɩ sɩ, mɑɑ yele nɑ tɛʋ nɩɩ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii polɑ wulɑʋ tɛɣɛ Sɑmɑlii, nɑ nyɔɣɔsɩ hɑŋɑ teu kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. 3 Ɩlɛnɑ wulɑʋ yɑɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ Opɑtiyɑ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ sɛɛkɑɣɑ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ́. 4 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ ɑlʋ Sesɑpɛɛlɩ kʋkɑɣɑ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɔ, Opɑtiyɑ ɩnɩ ɩ kɑ wɑɑsǝnɑ pɑ tɑɑ nɩɩnʋwɑ (100), nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ-wɛɣɛ kpekɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ kʋkpɑmǝŋ pɔɔŋ tɑɑ. Nɑ ɩ́ cɛlǝɣɩ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ yɑɑ Opɑtiyɑ nɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Tǝ́ cɔɔ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ hilɑ nɑ lɔɔŋ tɔɔ. Ntɑnyɩ tɩɩ nɑ́ tiiliɣi nyɩɩtʋ nɑ tǝ́ tʋ́ tɑ́ kpɑɣɑnǝŋ nɑ tɑ́ kpɑŋɑsɩ. Ɩlɛ tǝ kɑɑ kʋ tɑ́ tɔlɑ.

6 Ɩlɛnɑ pɑ́ hʋ́lɩ́ timpi timpi pɑɑ wei ɩ kɑ́ cɔɔ tɔ. Nɑ Akɑpɩ nɑ́ɑ́ tɛɛ ɩ́lɛ́ ɩ hɔɣɔlʋɣʋ. Nɑ Opɑtiyɑ nɑ́ɑ́ tɛɛ ɩ nyǝŋkʋ. 7 Opɑtiyɑ lɩɩ mpɑɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sulinɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilii kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ nyǝmɩ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ, nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ Ilii? 8 Ilii sɩ: Ɛɛ, mɑɣɑ. Polo ń heeli nyɑ́ cɑɑ Akɑpɩ sɩ n nɑ-m. 9 Ntɛnɑ Opɑtiyɑ sɩ: Ɩlɛ ɩsɑɣɑtʋ ntiɣi mɑ lɑpɑ nɑ ń tʋɣʋ-m Akɑpɩ niŋ tɑɑ? Sǝm tɑɑ kɛ́ n tiliɣi-m mpʋ. 10 Mɑ tuunɑ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ Akɑpɩ tilɑ yǝlɑɑ kɛ ɑntulinyɑ piitimnɑɑ tǝnɑ tɑɑ, sɩ pɑ́ pɛɛkɩ-ŋ. Ye pɑ tɑlɑ mpɑ pɑ tɛ, nɑ pɛlɛ pɑ́ tɔ́ sɩ pɑ tɑ nɑ-ŋ, ɩlɛ ɩ tɔ sɩ pɛlɛ pɑ wulɑʋ ɩ́ tuunɑ Ɩsɔ. 11 Ɩlɛnɑ nɔɔnɔɔ nyɑɑ tɑsǝɣɩ sɩ mɑ́ polo mɑ heeli-ɩ sɩ n kɔŋ yɑɑ? 12 Amɑ ye mɑ hɑtǝlǝnɑ-ŋ, Tɑcɑɑ Feesuɣu kɑ́ kpɑɣɑ-ŋ nɑ kʋ́ tɛɛnɑ timpi mɑ tɑ nyɩ tɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ polo nɑ mɑ́ kɛɛsɩ-tǝɣɩ Akɑpɩ. Pɑ kɑɑ nɑ-ŋ, ɩlɛ pɑɑ kʋ́ mɑ́. Pǝyele mɑ sɛɛkɩ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ hɑtoo mɑ pǝcɑɑtʋ kɛ́. 13 Tɑcɑɑ, pɑ tɑ kɛɛsɩ-ŋ ɩsǝnɑ mɑ ŋmɛsɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) kɛ kpekɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ kʋkpɑmǝŋ pɔɔŋ tɑɑ tɔ? Hɑlǝnɑ mɑ́ cɛlɛ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm kɛ wɑɑtʋ wei Sesɑpɛɛlɩ kʋkɑɣɑ-wɛ tɔ. 14 Ɩlɛnɑ nɔɔnɔɔ ń tɔŋ sɩ mɑ́ polo mɑ́ heeli Akɑpɩ sɩ mɑ nɑ-ŋ tɔ, ɩ kɑ́ kʋ-m kɛ́. 15 Ntɛnɑ Ilii sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ wei ɩ tǝmlɛ mɑ lɑkɩ tɔ, sɩ sɑŋɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ polo Akɑpɩ tɛ.

Ilii pote kɛ Akɑpɩ tɛ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Opɑtiyɑ polɑɑ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ Akɑpɩ kɛ tǝ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ Akɑpɩ polo Ilii sǝŋʋɣʋ. 17 Akɑpɩ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Nyɑ́ kɔnnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ mpusi.

18 Ntɛnɑ Ilii sɩ: Pǝ tɑɣɑ mɑ́, nyɑɣɑ. Mpi tɔ, nyɑnɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ ɩ́ kisɑ Tɑcɑɑ kʋtʋtʋtʋ kɛ tɔkʋɣʋ, nɑ ɩ́ lɑɑkɩ Pɑɑlǝnɑɑ. 19 Amɑ tili nɔɔnɔɔ nɑ pɑ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɛ mɑ kiŋ kɛ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ tɔɔ, nɑ pǝ́ kpɛnnɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (450) nɑ kʋ ɑlʋnyǝŋkʋ nyǝ́mɑ nɑsǝlɛ (400) mpɑ Sesɑpɛɛlɩ tɔɔkɩ tɔ.

Ilii nɑ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ tɑɑ

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ kotɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tǝnɑ, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ tɔɔ. Pɑ kotɑɑ, ɩlɛnɑ 21 Ilii lɩɩ sɑmɑɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Pǝlee kɛ́ ɩ́ kɑ́ hɛɛsɩ yɛlɛyɛlɛ ɩnɛ? Ye Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ́ sɛɛkɩ, ɩ́ sɛɛ-ɩ. Yɑɑ ye tʋɣʋ Pɑɑlɩ kɛ ɩ́ cɑɑkɩ, ɩlɛ ɩ́ lɑɑ kʋlɛ.

Amɑ sɑmɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ cɔ. 22 Ntɛnɑ Ilii tɑsɑ sɩ: Mɑ tike tǝkoŋ mɑ kɛnɑ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ. Amɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ́ wɛ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (450). 23 Pɑ́ kɔnɑ mɑ nɑ-wɛɣɛ lɑtǝcɛ lɑtǝcɛ, nɑ mpɛ pɑ́ kʋ́ pɑ nyǝŋ nɑ pɑ́ tǝnɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɑɑsɩ tɔɔ. Amɑ pɑ́ tɑɑ mʋsɩ kɔkɔ. 24 Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ pɑ tʋɣʋ, nɑ mɑ́ɑ́ sǝlǝmɩ mɑ Ɩsɔ tɔtɔ. Wei ɩ nyǝŋ kɑ́ tisi kɔkɔ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ kɔtɑɣɑ ŋkɛ tɔɣɔlɛ sɔsɔ.

Ɩlɛnɑ sɑmɑɑ tǝnɑ tisi sɩ, pǝ wɛ teu.

25 Ntɛnɑ Ilii tɔ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ sɩ: Ɩ́ lǝsɩ lɑtǝcɛnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ lɛlʋ nɑ ɩ́ cɑɑlɩ. Mpi tɔ, mǝ kǝlǝnɑ pɑɣɑlɛ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ mǝ tʋɣʋ nɑ kʋ́ tisi kɔkɔ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ mʋ lɑtǝcɛ nɑ pɑ́ kʋ́, nɑ pɑ́ hiisi, nɑ pɑ́ tʋ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ, nɑ pɑ́ sǝlǝmǝɣɩ pɑ tʋɣʋ sɩ: Hɑɩ, Pɑɑlɩ, cɔ-tʋ. Nɑ pɑ́ pɑɑkɩ nɑ pɑ́ cɔɔkǝnɑ pɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, hɑlǝnɑ ilim sikuɣu. Amɑ Pɑɑlɩ tɑ cɔ-wɛɣɛ pɑɑ tɔmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. 27 Ilim sikuɣu wɑɑlɩ kɛ́ Ilii woŋɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ kiisi sɔsɔm, ɩsǝntɔ kʋ hʋwɛɛ tɛɛnɑ tiiliɣi, yɑɑ ɩsǝntɔ pʋlʋpʋ tɔm cɑɑlǝnɑ-kʋ. Yɑɑ ntɑnyɩ kʋ polɑ mpɑɑʋ, yɑɑ kʋ tooki, ɩlɛ ɩ́ feesi-kʋ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sɔɔsɑ koou, nɑ pɑ́ sɔkɩ pɑ tǝɣɩ pɑ lɑɣɑlɛɛ, nɑ pɑ ŋmɑntɑɑsɩ, ɩsɩɩ pɑ tɩɩ lɑkɩ tɔ. Hɑlǝnɑ cɑlǝm kpeŋ. 29 Ilim sikɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ sɔɔsɩ koou ɩsɩɩ kpɑŋtʋnɑɑ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ pɑ tʋɣʋ, hɑlǝnɑ ilim kpiluɣu kɔtɑsɩ lɑpʋ wɑɑtʋ. Amɑ pǝ tɑ cɔ-wɛɣɛ pɑɑ tɔmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. Pǝ́cɔ́ pǝ tɑ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ yɑɑsi nɔɣɔlʋ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii kotɑ yǝlɑɑ kɛ ɩ kiŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte pɑ yɔkɑɑ tɔ. 31 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kulɑ pɛɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Yɑkɔpʋ ɩnǝɣɩ Tɑcɑɑ kɑ heelɑɑ sɩ, pɑɑ yɑɑ-ɩ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ. 32 Pɛɛ ɑnǝɣɩ ɩ ŋmɑnɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. Nɑ ɩ́ hɛɛ lonte nɑ ɩ́ cɔɔnɑ-tɛ. Lonte ntɛ́ tǝ tɔkɩ ɩsɩɩ lʋm liitilinɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ mpʋ. 33 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑɣɑnɑ tɑɑsɩ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ, nɑ ɩ́ hiisi lɑtǝcɛ nɑ ɩ́ tǝnɩ. 34 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ sɩ: Ɩ́ lu lʋm hɛɛsɩ liɣiti nɑ ɩ́ pǝlɩ nɑntʋ nɑ pǝ tɑɑsɩ tɔɔ.

Pɑ lɑpɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Ilii sɩ: Ɩ́ lɛlɩ tɔm nɑɑlɛ nyǝm. Ilii sɩ: Ɩ́ tɑsɑ tɔm tooso nyǝm.

Ɩlɛnɑ pɑ́ lu lʋm nɑ pɑ́ pǝlɩ mpʋ. 35 Ɩlɛnɑ lʋm kpe. Hɑlǝnɑ pǝ́ su lonte nte ɩ kɑ hɛɛwɑ nɑ ɩ́ cɔɔnɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔ.

36 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ tɑlɑ wɑɑtʋ wei pɑ lɑkɩ ilim kpiluɣu kɔtɑsɩ tɔ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilii kpǝtǝnɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ. Hʋlɩ sɑŋɑ sɩ nyɑɣɑlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ, nɑ mɑɣɑlɛ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ. Nyɑ́ tɔmnɑ sɩ mɑ́ lɑ ɩsǝntɔ. 37 Tɑcɑɑ, mʋ mɑ sǝlǝmʋɣʋ. Hɑɩ, mʋ mɑ sǝlǝmʋɣʋ. Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ́ nyɩ sɩ, nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Nyɑ́ cɑɑkǝnɑ sɩ ń mǝŋnɑ-wɛɣɛ tɑmpɑnɑ nnɑ pɑ tǝŋɑɣɑ hɑtoo lɔŋ tɔ ɑ tɑɑ.

38 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tisɑ kɔkɔ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ kɔtɑɣɑ nɑntʋ, nɑ pǝ tɑɑsɩ, nɑ pɛɛ, nɑ tɛtʋ, nɑ kɑ́ kpɛnnɑ lonte tɑɑ lʋm. 39 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ hǝntɩ pɑ tǝnɑɣɑ ɑtɛ nɑ pɑ́ mɑ́ kɑpusi sɩ: Hei, Tɑcɑɑ kɛlɛ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ. 40 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ kpɑ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tǝnɑ, nɔɣɔlʋ ɩ tɑɑ fiti.

Pɑ kpɑ-wɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ tiinɑ-wɛɣɛ Kisɔŋ lɔɔʋ nɔɣɔ nɑ ɩ́ lɛntɩ-wɛɣɛ tǝnɑ.

Tɛʋ kɔntɛ

41 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ilii tɔmɑ Akɑpɩ sɩ: Polo ń tɔɣɔ nɑ ń nyɔɔ. Mpi tɔ, mɑ nɩɩkɩ tɛʋ tɑŋ.

42 Wulɑʋ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Ilii kpɑ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ hǝntɩ Tɑcɑɑ kɛ ɑtɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ ɩ nyʋɣʋ kɛ ɩ yoo tɑɑ. 43 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ ɩ wɑɑlɩ tǝŋlʋ sɩ: Kpɑ nɑ ń nyǝnnɑ teŋku hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ.

Ɩ wɑɑlɩ tǝŋlʋ kpɑwɑ nɑ ɩ́ kɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ heelɩ-ɩ sɩ: Pʋlʋ fɛɩ.

Tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ ɩ tilɑ-ɩ mpʋ, nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ. 44 Nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝm kɛ tǝmlɛ tʋ mǝlɑɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Mɑ nɑwɑ ɩsɔŋmʋntiyɑ lɩɩnɑ teŋku tɑɑ, nɑ kɑ́ kpɑɑkɩ, kɑ tɑ kǝlɩ yʋlʋ ntɑntɑkʋ.

Ntɛnɑ Ilii tɔmɩ-ɩ sɩ: Polo ń heeli Akɑpɩ sɩ ɩ́ kpɛɛlɩ ɩ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ́ tii lɔŋ, tɛʋ ɩ tɑɑ tǝkɩ-ɩ.

45 Ɩlɛnɑ tɛʋ kpɑ teu, nɑ kʋ́ hɩɩkɩ sɔsɔm nɑ wulɑʋ wɛ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ nɑ ɩ kpeŋ Sisilee. 46 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii lǝlɑ ɩ tɑmpɑlɑ nɑ Tɑcɑɑ hɑ-ɩ tomɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ kɛ Akɑpɩ kɛɛkɛ nɔɣɔ tɔɔ, hɑlǝnɑ pɑ́ sʋʋ ɩcɑtɛ.

19

Ilii ɑpɑlʋtʋ lɔʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ kɛɛsɑ ɩ ɑlʋ Sesɑpɛɛlɩ kɛ pǝ tǝnɑ mpi Ilii lɑpɑ tɔ. Nɑ ɩsǝnɑ ɩ kʋwɑ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɔ. 2 Ɩlɛnɑ Sesɑpɛɛlɩ tili nɑ pɑ́ heeli Ilii sɩ: Ye cele ɩsǝntɔ tɑkɑ mɑ tɑ kʋ-ŋ teitei ɩsɩɩ n kʋɣʋ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɛ tɔ, tɩɩŋ ɩ́ hɔ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ wɑhɑlɑ sɔsɔ nɔɣɔlʋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔɣɔntʋ kpɑ Ilii, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ tǝmlɛ tʋ nɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ polo Pɛɛsepɑ kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ yele ɩ tǝmlɛ tʋ kɛ tǝnɑ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tiikɑsɩ nɑsǝlɩ sɩ tɛɛ, nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ sǝm sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pǝ nɩɩ-m, kpɑɣɑ-m mpʋ. Mpi tɔ, mɑ tɑ kǝlɩ tɑ cɑɑnɑɑ kɛ teu.

5 Ɩlɛnɑ Ilii hǝntɩ tǝnɑ nɑ ɩ́ too. Nɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ ɩ kɔɔ nɑ ɩ́ mɑ ɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ feesi-ɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń tɔɣɔ.

6 Ilii femɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ pɛtɛpɛtɑɣɑ pɩɩwɑ pǝlɛ tɔɔ, nɑ lʋm fulɑɣɑ. Ɩ tɛmɑ tɔɣɔʋ nɑ nyɔɔʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ hǝntʋɣʋ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tillu kɔmɑ nɑ ɩ́ mɑ́ ɩ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń tɔɣɔ. Mpi tɔ, nyɑ́ mpɑɑʋ tɑɣɑlɑɑ kɛ́.

8 Ilii kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ nɑ ɩ́ tɔ́ ilim nɑ ɑhoo kɛ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ tǝcu. Hɑlǝnɑ ɩ́ tɑlɑ Ɩsɔ pʋɣʋ Holɛpʋ.

Ilii ɑpɑlʋtʋ nyɔɔʋ

9 Ilii tɑlɑ Holɛpʋ pʋɣʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ kʋkpɑmʋɣʋ pʋʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɑhoo, nɑ Tɑcɑɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N lɑkɩ weɣe cǝnɛ?

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ, Tomɑ tǝnɑ tʋ, mɑ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ nɑ nyɑ́ tǝmlɛ kɛ́. Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yɔkǝnɑ nyɑnɑ-wɛ mǝ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ. Nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛnɑɑ, nɑ pɑ́ kʋ́ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ. Mɑ tike kɛ pǝ sɔɔwɑ, nɑ pɑ tɩɩ tɔŋnɑ pɛɛkʋɣʋ sɩ pɑ́ kʋ-m. 11 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Lɩɩ nɑ ń kpɑ pʋɣʋ tɔɔ nɑ ń sǝŋ mɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ mɑ́ tɔ́ nɑ mɑ́ tɛɛ.

Pǝ tɑsɑɑ ɩlɛ heelumuɣu nɑkʋlɩ kʋ hɔkɑɑ kɛlɛ nɑ kʋ fɑkɩ pɔɔŋ. Amɑ Tɑcɑɑ fɛɩ pǝ tɑɑ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ tɛtʋ selɑɑ, Tɑcɑɑ fɛɩ pǝ tɑɑ tɔtɔ. 12 Tɛtʋ seluɣu mpɩ pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ kɔkɔ nɑ́ hɔkɑɑ. Tɑcɑɑ fɛɩ kɛlɛ kɑ tɑɑ tɔtɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ heelimɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ fɛtɑɑ, nɑ Ilii nɩɩ kɑ tɑŋ. 13 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑkɩ ɩ ɩsɛntɔɔ kɛ́ ɩ kpɑɩ nɑ ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ sǝŋ kʋkpɑmʋɣʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ nɔɣɔ. Nɑ ɩ́ nɩɩ pǝ tɑsɑ-ɩ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Ilii n lɑkɩ weɣe cǝnɛ?

14 Ntɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ, Tomɑ tǝnɑ tʋ, mɑ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ nɑ nyɑ́ tǝmlɛ kɛ́. Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yɔkǝnɑ nyɑnɑ-wɛ mǝ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛnɑɑ, nɑ pɑ́ kʋ́ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ. Mɑ tike kɛ pǝ sɔɔwɑ, nɑ pɑ tɩɩ tɔŋnɑ pɛɛkʋɣʋ sɩ pɑ́ kʋ-m.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ilii sɩ: Mǝlɩ nyɑ́ nɔɔhɛɛ tɔɔ. Polo Tɑmɑsɩ nɑ ń kpɑ Hɑsɑyɛlɩ kɛ Silii nyǝ́mɑ wulɑʋ. 16 Ɩlɛnɑ ń polo nɑ ń kpɑ Nimsi pǝyɑlʋ Yehu kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ. Nɑ ń kpɑ Sɑfɑ pǝyɑlʋ Ilisee kɛ Apɛɛlɩ-Meholɑ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wei ɩ kɑ́ lɛɛtɩ nyɑ́ lonte tɑɑ tɔ. 17 Hɑsɑyɛlɩ ɩ́ kpisɑ mpɑ pɑ tɔm, ɩlɛ Yehu nɑ́ɑ́ kʋ́ pɛlɛ. Yehu ɩ́ kpisɑ mpɑ, ɩlɛ Ilisee nɑ́ɑ́ kʋ́ pɛlɛ. 18 Amɑ mɑɑ yele yǝlɑɑ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7000) mpɑ pɑ tɑ luŋ tʋɣʋ Pɑɑlɩ nɑ pɑ́ mʋsɩ-kʋ tɔ, nɑ pɑ weesiŋ.

Ilii lǝsʋɣʋ kɛ ɩ wɑɑlɩ tǝŋlʋ Ilisee

19 Ilii kʋlɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo ɩ́ mɑɣɑnɑ Sɑfɑ pǝyɑlʋ Ilisee nɑ pɑ hɑlǝɣǝnɑ nɑɑŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Nɑ Ilisee tɔkɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ. Ɩlɛnɑ Ilii kpǝtǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ lɔɣɔ ɩ tɔɔ kɛ́ kpɑɩ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee lɔ ɑkuɣu tǝyɑ, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ Ilii wɑɑlɩ kɛ́ ɑsewɑ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Hɑɩ, yele-m, nɑ mɑ́ polo nɑ mɑ́ lɑ́ mɑ cɑɑ nɑ mɑ too kɛ pǝ lɑpɑ wulee. Ɩlɛnɑ mɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ tǝŋɩ-ŋ. Ntɛnɑ Ilii sɩ: Polo. Mɑ tɑ tɑŋɩ-ŋ se. Ń kɔɔ.

21 Ɩlɛnɑ Ilisee mǝlɩ ɩ nɑɑŋ kʋhɑlǝŋ cɔlɔ, nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ nɑ ɩ́ lɑ kɔtɑɣɑ, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑkuɣu kpɑtǝŋ nɑ ɩ́ tɑɣɑnǝnɑ kɔkɔ nɑ ɩ́ tǝsɩ nɑntʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝŋ Ilii, nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩ pǝyɑlʋ.

20

Silii nyǝ́mɑ nɑ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ pɑ yoou

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Silii wulɑʋ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ kpeɣelɑ ɩ yoolɑɑ, nɑ pɑ kpɑɣɑnǝŋ, nɑ pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ. Nɑ pɑ cɔlɔ ɑwulɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Nɑ pɑ́ polo Sɑmɑlii nyǝ́mɑ kɛ yoonɑʋ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Silii wulɑʋ tilɑɑ nɑ pɑ́ heeli Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ sɩ: 3 Cɛlɛ-m nyɑ́ liɣitee, nɑ nyɑ́ wʋlɑ, nɑ nyɑ́ ɑlɑɑ nɑ nyɑ́ piyɑ mpɑ pɑ kǝlɑ ɑlɑɑfǝyɑ tɔ. 4 Ntɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tili sɩ pɑ heeli-ɩ sɩ: Mɑ́ sɑmɑ. Ɩlɛ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mɑɑ hɑ-ŋ, nɑ pǝ́ kpɛnnɑ mɑ kʋwɛnɑm. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ tɑsɑ tiluɣu kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm. Nɑ pɑ́ polo pɑ́ heeli Akɑpɩ sɩ: Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ sɩ pǝ tɑɣɑ nyɑ́ liɣitee nɑ nyɑ́ wʋlɑ nɑ nyɑ́ ɑlɑɑ nɑ nyɑ́ piyɑ tike kɛ ɩ cɑɑkɩ. 6 Akɑpɩ nyɩ teu sɩ cele ɩsǝntɔ wɑɑtʋ mɑɑ tili mɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ yɑsɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ, nɑ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nyǝŋsɩ tɑɑ, nɑ pɑ́ kpɑɣɑ nyɑ́ wontunɑɑ kʋpɑntʋ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kotɑ tɛtʋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nɑwɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩnɛ ɩnɩ ɩ pɛɛkǝɣǝnɑ-tʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tilɑɑ sɩ mɑ́ cɛlɛ-ɩ mɑ ɑlɑɑ, nɑ mɑ piyɑ, nɑ mɑ liɣitee, nɑ mɑ wʋlɑ. Pǝ́cɔ́ mɑ tɑ tɩɩ kisinɑ-ɩ pʋlʋ.

8 Ntɛnɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩcɑtɛ tǝnɑ yǝlɑɑ tɔ sɩ: Tɑɑ tisi nɑ ń nɩɩnɑ-ɩ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ heelɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ tillɑɑ sɩ: Ɩ́ heeli-ɩ sɩ mɑ cɛlɑɣɑ-ɩ mpi ɩ kɑ sǝlǝmɑ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔɣɔ. Amɑ mpi ɩ pɛɛkǝɣɩ nɔɔnɔɔ tɔ, mɑ kisɑɑ yoo.

Ɩlɛnɑ tillɑɑ nɑ́ɑ́ polo nɑ pɑ́ heeli Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ kɛ mpʋ. 10 Mpʋɣʋlɛ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ tɑsɑ tillɑɑ tooso nyǝ́mɑ kɛ tiluɣu nɑ pɑ́ heeli Akɑpɩ sɩ: Ye mɑ tɑ yɔkɩ Sɑmɑlii ɩcɑtɛ tǝmʋɣʋmʋɣʋ, nɑ mɑ yoolɑɑ cosi tǝ tɛtʋ kɛ pɑ ŋkulee tɑɑ nɑ pɑ́ kpeenɑ. Tɩɩŋ ɩ́ tʋ-m wɑhɑlɑ. 11 Kɛlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɩ: Pɑ tukɑ ɩtuule sɩ, pɑ kʋɣɩ tɔɣɔlɑɣɑ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ pɑɑnɑ kɑ kɔŋlɛ.

12 Pɑ ponɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ kɛ tɔm ntɩ tɔ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ ɩ nɑ ɑwulɑɑ lɛmpɑ kɛ cokɑ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ sʋlʋm. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ ɩ yoolɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ niki yoou. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ lɑ mpʋ.

Akɑpɩ ɑkɑɩtʋ

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ polɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ sɩ mɑ́ heeli-ŋ sɩ yoolɑɑ tuutuumɑ wei n nɑɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ, mɑɑ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ sɑŋɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ń nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

14 Ntɛnɑ Akɑpɩ pɔɔsɩ sɩ: Awe toŋ tɑɑ kɛ́ pɩɩ tʋnɑ-wɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ? Tɑcɑɑ sɩ: Yoolɑɑ kʋfɑmɑ mpɑ kʋmɑtɑŋnɑɑ sɔsɑɑ kpɑɣɑɑ tɔ mpɛ pɑ toŋ tɑɑ kɛ́.

Akɑpɩ sɩ: Nɑ ɑwe kɑ́ cɑɑlǝnɑ yoou? Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ: Nyɑɣɑ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ kɑlɑ yoolɑɑ mpɛ, pɑ wɛ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (232). Ɩlɛnɑ ɩ́ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tǝnɑ. Pɛlɛ pɑ wɛ yǝlɑɑ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7000). 16-17 Ɩlɛnɑ yoolɑɑ mpɛ pɑ́ tii kolontunɑɑ tɔɔ kɛ́ ilim sikuɣu wɑɑtʋ. Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ nɑ ɩ ɑwulɑɑ pɑ tɔŋnɑ sʋlʋm lipu kɛ cokɑ tɑɑ. Ɩ kʋsɑ feŋlɑɑ sɩ pɑ́ nɑ́ mpi pǝ lɑkɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Sɑmɑlii yoolɑɑ tɛmɑ lɩɩʋ kɛ́. 18 Ntɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sʋlʋm tɔm sɩ: Ye ciikuɣu kɛ pɑ kɔŋ, ɩlɛ ɩ́ kpɑ-wɛ nɑ pɑ ɩsɛ. Yɑɑ ye yoou kɛ pɑ tɩɩ kɔŋ ɩ́ kpɑ-wɛ nɑ pɑ ɩsɛ tɔtɔ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ yoolɑɑ kʋfɑmɑ mpɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ, pɑ lɩɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, 20 nɑ pɑɑ wei ɩ kʋ kolontu. Amɑ Silii nyǝ́mɑ kuu-tɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tʋ pɑ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ nɑ lɛlɑɑ pɑ́ cɑɣɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ pɑ́ se. 21 Ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ yoonɑ Silii nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kpiisi pɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ, nɑ ɩ́ pɛlɩ pɑ niŋ kɛ sɔsɔm tɔɣɔlɛ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ mǝlɑɑ nɑ ɩ́ heeli Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɩ: Kɑɑsɩ nyɑ́ tɩ nɑ ń mɑɣɑsɩ teu kɛ mpi n kɑ́ lɑ tɔ. Mpi tɔ, Silii wulɑʋ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑɑ mǝlɩ pǝnte ɩsǝntɔ wɑɑtʋ sɩ pɑ yookinɑ-ŋ.

Akɑpɩ ɑkɑɩtʋ tɔtɔ

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Silii wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ kɛ pɔɔŋ nyǝŋ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ kǝlɑ-tʋ. Mpʋ tɔ, tǝ́ polo tǝ́ yoonɑ-wɛɣɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Ɩsɩɩ tǝ kǝlɑ-wɛ. 24 Lǝsɩ ɑwulɑɑ mpɛ nɑ ń lɛɛtɩ pɑ lonɑ tɑɑ kɛ́ kʋfǝnɛɛnɑɑ. 25 Ɩlɛnɑ ń kpɑɣɑ yoolɑɑ kʋfɑmɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ sǝpɑ tɔ, nɑ ń cɑɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ, ɩsɩɩ lɔŋ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ tǝ́ suli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Ɩsɩɩ tǝ kǝlɑ-wɛ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ mʋ mpɛ ɩnɩ pɑ tɔm ntɩ. 26 Pǝnɑɣɑ sikɑɑ ɩsɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kɑlɑ ɩ yoolɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ-wɛ nɑ ɩ́ ponɑ Afɛkɩ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yoonɑʋ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ nɑ́ kɑlɑ ɩ yoolɑɑ, nɑ pɑ́ polo pɑ kolontunɑɑ kɛ yoonɑʋ. Nɑ pɑ́ siki kpekɑ nɑɑlɛ, ɩsɩɩ pǝ́ŋ́ kɑlɑkisi. Nɑ Silii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ wɑɑsɑ tɛtʋ tǝnɑ. 28 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ mǝlɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kiŋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ timpi Silii nyǝ́mɑ tɔmɑ sɩ, mɑɣɑ pɔɔŋ tɑɑ Ɩsɔ tɔ, mɑɑ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sikɑ tǝmɑ kiŋ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtoso tǝcu nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ tǝmɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yoo nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ kʋ Silii yoolɑɑ kɛ iyisi nɩɩnʋwɑ (100000) kɛ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ. 30 Pǝ kɑɑsɑ yoolɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (27000) wei ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ kuu-tɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ Afɛkɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ ti nɑ pǝ́ nyǝkɩ-wɛ.

Akɑpɩ yelɑ Silii wulɑʋ kɛ kʋɣʋ

Amɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ nɑ́ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ ŋmɛlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ kutuliyɑ nɑkǝlɩ kɑ tɑɑ. 31 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ polɑɑ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Tǝ nɩɩwɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ wɛnɑ yǝlɑɑ pǝtɔɔtɛɛ kɛ́. Ɩlɛ tɩɩ tɑkɩ fɔlǝtɔnɑɑ nɑ tǝ́ tʋ́ tɑ luuŋ tɛɛ kɛ́ ŋmɩɩsɩ, nɑ tǝ́ polo tǝ́ mɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ, ntɑnyɩ ɩ kɑɑ kʋ-ŋ.

32 Mpʋɣʋlɛ pɑ tɑkɑ pɑ lɑŋwɑkǝllɛ wontu ntɩ, nɑ pɑ́ tʋ pɑ luuŋ tɛɛ kɛ́ ŋmɩɩsɩ nɑ pɑ́ polo Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ cɔlɔ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Nyɑ́ yom Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ wiikinɑ-ŋ sɩ ń tɑɑ kʋ-ɩ. Ntɛnɑ Akɑpɩ sɩ: Hɑ, ɩ tɑ sɩ tɑɑ? Hɔɔ, mɑ tɑɑpɑlʋ kɛ́ te.

33 Tǝnɑɣɑlɛ Silii wulɑʋ tillɑɑ mɑpɑ kɑpukɑ sɩ: Hɑ, nyɑ́ tɑɑpɑlʋ kɛ? Akɑpɩ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ kɔnɑ-ɩ.

Ɩlɛnɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ lɩɩ nɑ ɩ́ kɔɔ, nɑ Akɑpɩ kpɑɑsɩ-ɩ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ. 34 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ Akɑpɩ sɩ: Mɑɑ mǝlǝnɑ-ŋ ɑcɑlɛɛ wenɑ mɑ cɑɑ kɑ́ lɛɛkɑ nyɑ́ cɑɑ tɔ. Ye n nɔkɑɑ n pɛɛtǝnɑ Tɑmɑsɩ nyǝ́mɑ kɛ nyɑ́ tɛtʋ kʋlʋlʋm ɩsɩɩ mɑ cɑɑ pɛɛtɑɣɑnɑ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ tɔ. Ɩlɛnɑ Akɑpɩ sɩ: Ɩlɛ mɑ́ nɑ-ŋ tɩɩ pɛɛlɩ nɔɣɔ, nɑ mɑ́ yele-ŋ nɑ ń kpe.

Pɑ tɛmɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ ɩlɛnɑ Akɑpɩ yele Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ nɑ ɩ́ tɛɛ.

Ɩsɔ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ Akɑpɩ yɑɑsi

35 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɔmɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ ń mɑ-m. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɑ tisi. 36 Ntɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Timpi ń kpɛɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔ, ye n kʋlɑ kpente, tɔɣɔlɑɣɑ kɑ́ kɑtɩ-ŋ nɑ kɑ́ kʋ-ŋ.

Kʋpɑmpǝlɛ nɑ ɩ́ tɛɛ nɑ ɩ́ suli tɔɣɔlɑɣɑ nɑ kɑ́ kʋ-ɩ. 37 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋlʋm ɩnɩ ɩ polɑ lɛlʋ kiŋ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ-m.

Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ mɑpɩ-ɩ nɑ cɑlǝm lɩɩ. 38 Ɩlɛnɑ ɩ́ hɔkɔ sɑɑlɑɣɑ kɛ ɩ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ polo ɩ́ ŋmɛlɩ mpɑɑʋ ŋku ɑkɑpɩ kɑ́ tǝŋ tɔ kʋ nɔɣɔ. 39 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ tɛɛkɑɣɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ mɑ kɑpukɑ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ ɩsǝlɛ kɑ sɛɛnɑ yoou kɛ́. Ɩlɛnɑ nɔɣɔlʋ lɩɩ nɑ ɩ́ kɔnɑ-m yom sɩ mɑ́ tɔkɩ-ɩ. Nɑ ɩ́ heeli-m sɩ ye ɩ fitɑɑ pɑɑ kʋ-m. Yɑɑ mɑ fɛlɩ-ɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ iyisi tooso (3000). 40 Tɔʋ, pǝ kɔmɑ nɑ mɑ ɩsǝlɛ sɛɛ teu, ɩlɛnɑ yom nɑ́ɑ́ se. Ntɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɩ: Hɑ, n kʋ nyɑ́ tɩ tɔm kɛ́ té.

41 Tǝnɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ kɔɔlɑ ɩ ɩsɛntɔɔ sɑɑlɑɣɑ, nɑ wulɑʋ cɛkǝnɑ sɩ ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. 42 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ, Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Timpi mɑ tɔmɑ sɩ pɑ́ kʋ́ yʋlʋ, nɑ Akɑpɩ ń yele-ɩ nɑ ɩ́ tɛɛ tɔ, nyɑɑ sǝnɑ ɩ lonte, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ sɩ yʋlʋ ɩnɩ ɩ nyǝ́mɑ lonte.

43 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Akɑpɩ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ tɔm ntɩ, nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

21

Akɑpɩ yelɑɑ nɑ pɑ́ kʋ Nɑpɔtɩ

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnɑ Sisilee, nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Nɑpɔtɩ. Ɩ wɛnɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ ɩ tɑɑlɛ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tǝyɑɣɑ cɔlɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ wulɑʋ tɔmɑ Nɑpɔtɩ sɩ: Cɛlɛ-m nyɑ́ lɛsɛŋ tɑɑlɛ nte tǝ wɛ mɑ tǝyɑɣɑ cɔlɔ tɔ, nɑ mɑ́ hɑlɑ tuusi. Mɑɑ lɑɣɑsɩ-ŋ nte tǝ kǝlɑ mpʋ tɔ. Yɑɑ ye n tɩɩ sɔɔlɑɑ, mɑ fɛlɩ-ŋ pǝ liɣitee.

3 Ntɛnɑ Nɑpɔtɩ sɩ: Tɑcɑɑ ɩ́ ponɑ mpusi kɛ́ pooluŋ, nɑ mpi mɑɑ cɛlɛ-ŋ kpɑncoou ŋku mɑ cɑɑnɑɑ yelinɑ-m tɔ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ Nɑpɔtɩ tɔm ntɩ, nɑ ɩ́ hɑɣɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ ɩ́ polo ɩ́ hǝntɩ ɩ kɑto tɔɔ, nɑ ɩ́ hɑ yǝlɑɑ kɛ siɣile nɑ ɩ́ kisi tɔɣɔʋ. 5 Ntɛnɑ ɩ ɑlʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe lɑpɑ nɑ ń kisi tɔɣɔʋ? 6 Mpʋɣʋlɛ sɩ: Mɑ yɔɣɔtɑ Nɑpɔtɩ kɛ Sisilee kɛ́ sɩ ɩ́ cɛlɛ-m ɩ lɛsɛŋ tɑɑlɛ, nɑ mɑ fɛlɩ-ɩ liɣitee, yɑɑ ye ɩ cɑɑkɩ mɑ lɑɣɑsɩ-ɩ kʋfɑtɛ nɑ ɩ́ kisi.

7 Kɛlɛnɑ Sesɑpɛɛlɩ sɩ: Pʋwɛ, ntɔŋ n sɔɔkɩ sɩ ń kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ nɑ? Kʋlɩ nɑ ń tɔɣɔ. Mɑɑ cɛlɛ-ŋ Nɑpɔtɩ tɑɑlɛ.

8-10 Ɩlɛnɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ ŋmɑɑ Sisilee ɩcɑtɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ lɛɛtǝlǝnɑɑ nɑ Akɑpɩ hǝtɛ tɑɑ sɩ: Ɩ́ koti sɑmɑɑ kɛ nɔhɔkʋtʋ kotuɣu, nɑ ɩ́ tʋ Nɑpɔtɩ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ kotuɣu ŋkʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ tɛtɛlɑtɑɑ nɑpǝlǝɣɩ ɩ kiŋ nɑ pɑ́ suu-ɩ tɔm sɩ, ɩ tǝŋsɑ Ɩsɔ nɑ wulɑʋ kɛ mpusi. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩnɑ-ɩ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ nɑ pɛɛ. Ɩ tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ wulɑʋ kʋyʋsʋm, nɑ ɩ́ tilinɑ Sisilee ɩcɑtɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ pǝ sɔsɑɑ sɩ pɑ́ pɑɑsǝnɑ-tɩ.

11 Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ lɑ́ teitei ɩsɩɩ Sesɑpɛɛlɩ tʋɣʋ-wɛɣɛ ɩ lɛɛtǝlǝnɑɑ tɑɑ tɔ. 12 Pɑ kotɑ sɑmɑɑ kɛ nɔhɔkʋtʋ kotuɣu nɑ pɑ́ tʋ́ Nɑpɔtɩ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ-kʋ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtɛlɑtɑɑ nɑɑlɛ kɔmɑ kotuɣu tɑɑ tǝnɑ, nɑ pɑ́ tɔ́ sɩ: Nɑpɔtɩ tǝŋsɑ Ɩsɔ, nɑ wulɑʋ kɛ mpusi.

Tete ɩsɩɩ sɑŋɑ tɔ, pɑ lɩɩnɑ-ɩ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ yɑɣɑ-ɩ pɛɛ nɑ pɑ́ kʋ́. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tilɑɑ nɑ pɑ́ heeli Sesɑpɛɛlɩ sɩ pɑ kʋwɑ Nɑpɔtɩ nɑ pɛɛ. 15 Wɑɑtʋ wei ɑlʋ ɩnɩ ɩ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli ɩ pɑɑlʋ sɩ: Polo ń kpɑɣɑ tɑɑlɛ nte Nɑpɔtɩ kɑ kisɑ-ŋ pɛɛtǝnɑʋ tɔ. Ɩ sǝpɑ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ polɑ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ kpɑɣɑ tɑɑlɛ ńtɛ́.

Akɑpɩ nɑ ɩ ɑlʋ pɑ sǝm tɔm

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilii wei ɩ kɛ́ Tisipe ɩcɑtɛ tʋ tɔ sɩ: 18 Polo Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tɛɣɛ Sɑmɑlii. Ɩ wɛ Nɑpɔtɩ tɑɑlɛ nte ɩ lɛɛkɑɑ tɔ tǝ tɑɑ. 19 Ye n tɑlɑɑ ɩlɛ n tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ n kʋ́ yʋlʋ ntɛ́, nɑ ń kɔɔ ɩ wontu tɔɣɔʋ nɑ? Timpi tɑɑ hɑsɩ niisɑ Nɑpɔtɩ cɑlǝm tɔ, tǝnɑɣɑ sɩɩ niisi nyɑ́ nyǝm tɔtɔ.

20 Ilii tɑlɑ Akɑpɩ kiŋ ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Mɑ kolontu n kɔmɑɣɑ? Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ: Yɛɛ mɑ kɔmɑ. Timpi nyɑ́ lɑŋlɛ hɛɛnɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ pǝ lɑpʋ tɔ. 21 Ɩ tɔmɑ sɩ: Mɑɑ kpiisi nyɑnɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ sɔsɑɑ nɑ piyɑ tɔ. 22 Mɑɑ lɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ teitei ɩsɩɩ mɑɑ lɑpʋ Solopʋwɑm nɑ Pɑsɑ pɑ nyǝŋsɩ tɔ. Mpi tɔ, n kǝlɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ kʋsʋɣʋ. Pǝ́cɔ́ n tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ lɑɑtʋ tɑɑ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii tɑsɑɑ sɩ: Nyɑ́ ɑlʋ Sesɑpɛɛlɩ nyǝntʋ wɛɛ tɔtɔ. Hɑsɩ kɑ́ tɔɣɔnɑ-ɩ Sisilee koloŋɑ kite. 24 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi, ye nyɑ́ tǝyɑɣɑ tʋ wei ɩ́ sǝpɑ tǝyɑɣɑ, hɑsɩ kɑ tɔɣɔnɑ-ɩ. Nɑ wei ɩ́ sǝpɑ tɑɑlɛ, kpeliŋ tɔɣɔ ɩ́lɛ́.

25 Too tɔ, nɔɣɔlʋ tɑ lɑtɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩsɩɩ Akɑpɩ. Ɩ ɑlʋ Sesɑpɛɛlɩ tʋsǝnɑ-ɩ. 26 Ɩ́ nɑ nɔɣɔlʋ pɑ tɑ mɑɣɑ ɑcɑɑlǝtʋ. Mpi tɔ, ɩ lɑɑkɑɣɑ tɩɩŋ kɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Amolii nyǝ́mɑ, mpɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔnɑɑ nɑ pǝ́ fɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ.

Akɑpɩ lɑŋlɛ wɑkǝlǝnɑ ɩ yɑɑsi

27 Akɑpɩ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ sɔsɔm. Nɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ wontu nɑ lɑŋwɑkǝllɛ, nɑ ɩ́ suu fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ nɑ ɩ́ hǝntǝɣǝnɑ. Nɑ ɩ́ hɔkɔ nɔɣɔ, nɑ ɩ́ tɔŋ nɔɔhǝlɛ nɔɔhǝlɛ. 28 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ heelɑ Ilii sɩ: 29 Timpi ɑkɑpɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ kɛ ɩsǝntɔ tɔ. Mɑɑ tɑsǝɣɩ mpusi kɔnɑʋ kɛ ɩ tǝyɑɣɑ tɔɔ kɛ́ ɩ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ. Amɑ ɩ pǝyɑlʋ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ mɑɑ lɑ mpʋ.

22

Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ lɛɛkʋɣʋ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 18:1-3)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩsɩ nɑɑlɛ tɛɛwɑ, yoou tɑ kɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Silii nyǝ́mɑ pɑ hɛkʋ. 2 Pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ polɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ kɛ nɑʋ. 3 Pǝyele Akɑpɩ kɑ tɛmɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kɛ heeluɣu sɩ: Ɩ́ nyǝ́mɑ́ teu sɩ tɑ́ tǝnnɑ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛ pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ lɑ sikɑ nɑ tǝ lɛɛkʋɣʋ kɛ Silii nyǝ́mɑ. 4 Mpʋɣʋlɛ Akɑpɩ pɔɔsɑ Sosɑfɑtɩ sɩ: N kɑɑ kɔɔ nɑ ń sǝnɑ-m nɑ tǝ́ lɛɛkɩ-tɛ?

Sosɑfɑtɩ sɩ mɑ́ nɑ mɑ yoolɑɑ nɑ mɑ kpɑɣɑnǝŋ tɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ tɩɩ sǝnɑ-ŋ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ kɑloolɑɣɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 18:4-11)

5 Pɑɑ nɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Sosɑfɑtɩ sɩ: Pɔɔsɩ Tɑcɑɑ nɑ pǝ́cɔ́.

6 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kotɑ ɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ. Pɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ nɑsǝlɛ (400) kɛ mpʋ, nɑ ɩ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ polo mɑ́ lɛɛkɩ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ yɑɑ mɑ́ yele? Ntɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ sɩ: Polo, Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ.

7 Pɑɑ nɑ mpʋ Sosɑfɑtɩ tɑ nyɔlɔ-tɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Pǝ tɑ kɑɑsɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ, wei ɩ kɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-tʋɣʋ Tɑcɑɑ tɔ? 8 Ntɛnɑ Akɑpɩ sɩ: Teu, Imilɑ pǝyɑlʋ Misee wɛɛ. Amɑ mɑɑ cɑɑkɩ-ɩ kɛ́. Mpi tɔ, ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ heeliɣi-m tɑm.

Ntɛnɑ Sosɑfɑtɩ mɑ kɑpukɑ sɩ: Pɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ mpʋ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ yɑɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tǝmlɛ tʋ nɔɣɔlʋ, nɑ ɩ tili-ɩ sɩ: Polo nɑ ń yɑɑ Misee kɛ lɔŋ.

10 Awulɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ pɑ suu pɑ kɑwulɑɣɑ wontu kɛ́, nɑ pɑ́ cɑɣɑ pɑ kpelɑsɩ tɔɔ kɛ́ Sɑmɑlii tɔm tǝhʋʋlɛ cɔlɔ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kpɑɑlǝɣɩ pɑ tɔmnɑɑ. 11 Kenɑɑnɑ pǝyɑlʋ wei pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ Setekiyɑ tɔ, ɩ kɑ kɛ́ pɑ tɑɑ lɛlʋ kɛ́. Ɩ kɑ lupɑ ɩ tǝɣɩ nyǝɣǝlʋɣʋ hǝŋ kɛ́ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Hǝŋ ɩnɛ ɩ hʋlǝɣǝnɑ toŋ wei n kɑ́ kǝlǝnɑ Silii yoolɑɑ tɔ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ yɔɣɔtɑ tɔm kʋlʋmtʋ ntɩ tɔtɔ sɩ: Tɑ cɑɑ, polo ń lɛɛkɩ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ. Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ-tɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ nɑ ń pǝsɩ-tɛ.

Misee kpɑɑlɑ Akɑpɩ kpisuɣu

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 18:12-27)

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillu wei ɩ polɑ Misee wɑɑlɩ tɔ ɩ heelɑ-ɩ sɩ: Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tǝnɑ kpɛntɑ nɔɣɔ kɛ́, nɑ pɑ́ heeliɣi wulɑʋ sɩ ɩ kɑ́ lɑ ɑkɑ. Pǝ tɔɔ tɔ, nyɑnɑ-wɛ ɩ́ kpɛntɩ nɔɣɔ.

14 Ntɛnɑ Misee sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ, nti Ɩsɔ kɑ́ heeli-m tɔɣɔ mɑɑ yɔɣɔtɩ.

15 Ɩ tɑlɑ wulɑʋ kiŋ, ɩlɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Misee, tǝ́ polo nɑ tǝ́ lɛɛkɩ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ yɑɑ tǝ tɑɑ polo? Ntɛnɑ Misee sɩ: Mɑ tɑ tɑŋɩ-ŋ se. Polo, Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ-tɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́.

16 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ sɩ: Aweɣe n sɩɩwɑ sɩ ɩ́ pɔɔlǝɣɩ-ŋ nɑ pǝ́cɔ́ ń tɛlǝsɩ-m tɔm nti Tɑcɑɑ heelɑ-ŋ tɔ?

17 Ntɛnɑ Misee sɩ:

Mɑ nɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ yɑwɑ yem kɛ́ pɔɔŋ tɑɑ,

ɩsɩɩ heeŋ wei ɩ fɛɩnɑ tiikilu tɔ.

Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɩ sɩ, pɑ fɛɩnɑ wulɑʋ.

Yoou tɛmɑ, pɑɑ wei ɩ́ kpe.

18 Kɛlɛnɑ Akɑpɩ pǝsǝnɑ Sosɑfɑtɩ tɔɔ sɩ: Ntɔŋ mɑɑ heelɑ-ŋ sɩ ɩsɑɣɑtʋ tike kɛ ɩ heeliɣi-m tɑm?

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Misee tɑsɑɑ sɩ: Tɔʋ, nɩɩ Tɑcɑɑ tɔm. Mɑ nɑ-ɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ, nɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ sǝŋɑɑ nɑ pɑ́ tʋ-ɩ hɛkʋ. 20 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Awe kɑ́ polo nɑ ɩ́ tʋsɩ Akɑpɩ sɩ ɩ lɛɛkɩ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ? Ɩnɛ sɩ ɩ nyǝntʋ ntɔ. Ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝntʋ ntɔ. 21 Mpʋɣʋlɛ feesuɣu nɑkʋlɩ kʋ kʋlɑɑ sɩ ŋkʋ kɩɩ polo. Tɑcɑɑ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ n kɑ́ lɑ? 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ŋkʋ kɩɩ tʋ Akɑpɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ kɛ́ pɔpɔtʋ. Tɑcɑɑ sɩ: Tɔʋ, polo nɑ ń lɑ mpʋ. 23 Ɩlɛnɑ Misee tɑsɑ sɩ: Ntǝɣǝlɛ, Tɑcɑɑ yelinɑ sɩ pǝ́ tʋ́ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ kɛ́ pɔpɔtʋ. Tɔfɔ mpusi kɛ́ ɩ cɑɑ ɩ kɔnɑ-ŋ.

24 Tǝnɑɣɑlɛ Sitekiyɑ kpǝtǝnɑ Misee, nɑ ɩ́ mɑpɩ-ɩ kɑtɑŋɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ Feesuɣu lɩɩnɑ mɑ tɑɑ, nɑ kʋ́ kɔɔ nɑ kʋ́ heeli-ŋ yɑɑ?

25 Mpʋɣʋlɛ Misee sɩ: Kʋyɑkʋ ŋku ń kɑ́ se nɑ ń ŋmɛlɩ nyɑ́ nɑŋ lɔkǝtǝlɔkɑɣɑ tɑɑ ɩlɛ, kʋyɑŋkʋɣʋlɛ n kɑ́ tisi.

26 Ɩlɛnɑ Akɑpɩ tɔ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ sɩ: Kpɑ Misee nɑ ń cɛlɑ ɩcɑtɛ nyʋɣʋ tʋ Amoŋ, nɑ wulɑʋ pǝyɑlʋ Yowɑsɩ. 27 Heeli-wɛ sɩ mɑ tɔmɑ sɩ ɩ́ tʋ-ɩ sɑlǝkɑ, nɑ ɩ́ hɑɑkɩ-ɩ potopoto hɔɣɔliyɑ nɑ lʋm. Hɑlǝnɑ mɑ́ kɔnnɑ tǝyoole nɑ ɑlɑɑfǝyɑ.

28 Mpʋɣʋlɛ Misee cɔ-ɩ sɩ: Ye sɩ ń kɔmnɑ ɑlɑɑfǝyɑ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ Tɑcɑɑ heelinɑ-m tɔm sɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ.

Wulɑʋ Akɑpɩ sǝm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 18:28-34)

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ nɑ Yutɑ nyǝŋ pɑ polɑ Lɑmɔtɩ kɛ yoonɑʋ. 30 Ɩlɛnɑ Akɑpɩ tɔ Sosɑfɑtɩ sɩ: Mɑ yʋsǝɣɩ mɑ tɩ nɑ mɑ́ polo yoou. Amɑ nyɑɑ suu nyɑ́ kɑwulɑɣɑ wontu.

Ɩlɛnɑ Akɑpɩ lɑ mpʋ. 31 Pǝyele Silii wulɑʋ kɑ heelɑ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɛ́ sɩ, pɑ́ tɑɑ pɑɑsǝnɑ yoolɑɑ sǝkpemɑ yɑɑ sɔsɑɑ. Amɑ pɑ́ pɛɛkɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ. 32 Pǝ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei Silii yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ nɑ Sosɑfɑtɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ ɩ wɑɑlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑpɑ kɑpukɑ. 33 Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ pǝ tɑɣɑ Akɑpɩ, nɑ pɑ́ mǝlɩ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Silii yoolɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ tɔ́ nyǝmlɛ kɛ yem. Ɩlɛnɑ tǝ́ polo nɑ tǝ́ yɑɣɑ Akɑpɩ kɛ timpi tɑɑ ɩ yoou toko fɛɛwɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ ɩ kɛɛkɛ sɑɑlʋ sɩ: Kɛɛ nɑ tǝ́ mǝlɩ, pǝ hikɑ-m.

35 Amɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ yoou lɑpɑ toŋ kɛ́, nɑ kolontunɑɑ tɔŋɑ-ɩ yoonɑʋ. Ɩlɛnɑ nɔɣɔlʋ nɑɑ tɔkɑ Akɑpɩ, nɑ cɑlǝm kpeŋ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ. Pǝ tɑɑnɑɑ ɩlɛnɑ Akɑpɩ hɛɛ. 36 Ilim tʋkɑɣɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ yɑɣɑ kɑkiisɑɣɑ kɛ tesikile tɑɑ sɩ pɑɑ wei ɩ́ kpe. 37 Mpi tɔ wulɑʋ fɛɩ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kpeenɑ Akɑpɩ kɛ Sɑmɑlii nɑ pɑ́ pimi-ɩ. 38 Wɑɑtʋ wei pɑ nyɑɑlɑɣɑ wulɑʋ kɛɛkɛ kɛ́ lɩɩlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ hɑsɩ niisi ɩ cɑlǝm, nɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlɑɑ nɑ́ɑ́ sɔɔkɩ tǝnɑ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kpɑɑlɑɑ tɔ.

39 Pɑ kɛɛsɑ Akɑpɩ tɔm lɛntǝnɑɑ, nɑ ɩ kʋlɑpǝm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ, pɑɑ ɩsǝnɑ ɩ́ ŋmɑ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ lɑ́ cɑŋǝm kɛ pǝ tɑɑ nɑ tuuŋ kelɑ tɔ. Nɑ ɩsǝnɑ ɩ ŋmɑ́ ɩ tǝɣɩ ɑcɑlɛɛnɑɑ tɔ. 40 Akɑpɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Ahɑsiyɑ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 20:31–21:1)

41 Akɑpɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ liɣiti nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Asɑ pǝyɑlʋ Sosɑfɑtɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yutɑ. 42 Sosɑfɑtɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ kɑ wɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ hiu nɑ kɑkpɑsɩ kɛ Yosɑlɛm. Ɩ too kɛlɛ Sili pɛɛlɔ Asupɑ. 43 Sosɑfɑtɩ tɔntɛ kɑ siɣisɑɑ kɛ́, nɑ ɩ́ kɛɛkǝnɑ ɩ cɑɑ Asɑ, nɑ ɩ́ lɑkɩ mpi Tɑcɑɑ cɑɑkɩ tɔ. 44 Amɑ ɩ tɑ wɑkǝlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ. Yǝlɑɑ pukɑɣɑ kɛ́ nɑ pɑ́ lɑkɩ tɔlɑ kɛ kɔtɑɣɑ nɑ pǝ tulɑɑlʋnɑɑ. 45 Sosɑfɑtɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ pɑɑ wɛ leleŋ kɛ́.

46-47 Pɑ kɛɛsɑ Sosɑfɑtɩ tɔmnɑɑ lɛntǝnɑɑ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Pɑɑ ɩsǝnɑ ɩ lɑpɑ ɑpɑlʋtʋ tɔ, nɑ ɩ yooŋ. Nɑ ɩsǝnɑ ɩ tɔɣɔnɑ ɑpɑlɑɑ, nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑɑ kɑɑsɑ ɩ cɑɑ wɑɑtʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ tǝkɔtǝlɛnɑɑ tɑɑ tɔ. 48 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, wulɑʋ tɑɑ fɛɩ Ɩtɔm tɛtʋ tɑɑ. Amɑ Yutɑ wulɑʋ kpɑɑkɑɣɑnɑ-wɛɣɛ kʋmɑtɑŋ sɔsɔ. 49 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosɑfɑtɩ sɑɑkɑ kpɩɩlǝŋ sɔsɔɔŋ kɛ Isiyɔŋ-Kepɛɛ sɩ pɑ́ puki Ofii kɛ wʋlɑnɑɑ cɔlɔ. Amɑ lʋm tɔɣɔ kpɩɩlǝŋ kɛ Isiyɔŋ-Kepɛɛ kiŋ ɩlɛ pɑ tɑ pǝsɩ pɑ tǝmlɛ. 50 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ pǝyɑlʋ Ahɑsiyɑ tɔmɑ Sosɑfɑtɩ sɩ: Mɑ kpɩɩlǝŋ sɑɑlɑɑ kɑ́ tǝŋǝɣɩ nyɑ́ nyǝ́mɑ. Amɑ Sosɑfɑtɩ tɑ tisi. 51 Sosɑfɑtɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ. Nɑ ɩ pǝyɑlʋ Solɑm lɛɛtɩ ɩ lonte.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Ahɑsiyɑ tɔm

52 Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ, nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, Akɑpɩ pǝyɑlʋ Ahɑsiyɑ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́ Sɑmɑlii kɛ pɩɩsɩ nɑɑlɛ. 53 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ kɛɛnɑ ɩ cɑɑ nɑ ɩ too, nɑ Solopʋwɑm wei ɩ tʋsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ tɔ. 54 Ɩ luŋɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ kɛ́ nɑ ɩ́ lɑɑ-kʋ, nɑ ɩ́ kpɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ ɩsɩɩ ɩ cɑɑ.

ɑ 11:26-27 Milo: Pulɑsɩ hɛkʋ tɑɑ lʋmpʋɣʋ ŋku pɑ suulɑɑ sɩ Yosɑlɛm pɑtǝmɑ ɩ́

Awulɑɑ II

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

AWULAA

TƆM TAKƎLAƔA NAALƐ NYƎŊKA

Kʋtʋlʋtʋ

Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔm kɛ pɑ kɛɛsǝɣɩ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ. Pɑ kɛɛsǝɣɩ kɑ tɑɑ kɛ́ ɩsǝnɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ lɔ Ɩsɔ nɑ pɑ sʋʋ tɩɩŋ lɑɑtʋ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ yele nɑ Asilii nyǝ́mɑ yoonɑ-wɛ. Kolontunɑɑ kuu pɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ wɛnɑʋ tǝnɑ nɑ pɑ ɑcɑlɛɛ pǝsɩ ncɑɑ. Pǝ yelɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tike ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ tɑɣɑnɩ lɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ hɛlʋɣʋ tɔtɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni wulɑʋ nɑ kɔmɑ nɑ ɩ́ kuu pɛlɛ nɑ ɩ́ tɛɛnɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Awulɑɑ II tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ fɑɣɑʋ, titite 1–17

Yutɑ kɑwulɑɣɑ tɔm, titite 18–24

Pɑpiloni wulɑʋ yɔkʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ, titite 25

1

Ahɑsiyɑ sǝm tɔm heeluɣu

1 Wɑɑtʋ wei Akɑpɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ kisi sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ pɑ tɔɔ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, wulɑʋ Ahɑsiyɑ lɩɩ ɩ kɑwulɑɣɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu nyʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ hoti nɑ pǝ́ kʋ-ɩ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ tili sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ yɑɑ Ɩkoloŋ nyǝ́mɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ-Sepu. Ɩ́ pɔɔsɩ-kʋ sɩ mɑɑ sɩ yɑɑ mɑɑ kʋlɩ? 3 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ ɩ kʋsɩ Ilii sɩ: Polo nɑ ń pɔɔsɩ wulɑʋ tillɑɑ mpɛ sɩ, ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ fɛɩ kɛlɛ nɑ ɩ́ puki Ɩkoloŋ nyǝ́mɑ tʋɣʋ kɛ pɔɔsʋɣʋ nɑ? 4 Pǝ tɔɔ, ɩsɩɩ wulɑʋ sǝpɑ, ɩ kɑɑ kʋlɩ.

Ɩlɛnɑ Ilii nɑ́ɑ́ polo ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kʋsʋɣʋ-ɩ tɔ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ mǝlɑ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ mǝlɑɑ suwe? 6 Ntɛnɑ pɛlɛ sɩ: Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑtǝnɑ-tʋ sɩ, tǝ́ mǝlɩ nɑ tǝ́ heeli-ŋ sɩ Tɑcɑɑ pɔɔsǝɣɩ-ŋ sɩ: Ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ fɛɩ kɛlɛ nɑ ń puki Ɩkoloŋ nyǝ́mɑ tʋɣʋ kɛ pɔɔsʋɣʋ nɑ? Pǝ tɔɔ tɔ, ɩsɩɩ n sǝpɑ n kɑɑ kʋlɩ.

7 Kɛlɛnɑ wulɑʋ sɩ: Apɑlʋ wei ɩ heelɑ-mɛɣɛ tɔm ntɩ tɔ, ɩsǝnɑ tɔɔ kɛ́ ɩ wɛɛ?

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ mpɛ sɩ: Yooyoonɑɑ hʋntʋ toko kɛ ɩ suuwɑ, nɑ ɩ́ lǝlɑ tɑmpɑlɑ kɛ ɩ tǝnɑɣɑ tɑɑ.

Ntɛnɑ wulɑʋ mɑ kɑpukɑ sɩ: Hei, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilii kɛ́.

Ahɑsiyɑ mɑɣɑsǝɣɩ sɩ ɩ́ kpɑ Ilii

9 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ kʋsɑ yoolɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ sɩ: Ɩ́ kpɑ hɑtoo pʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ, timpi Ilii kɑ wɛɛ tɔ, nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ. Pɛlɛ pɑ tɑlɑ ɩ kiŋ, ɩlɛnɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ tɔ sɩ: Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ yoou, wulɑʋ sɩ ń tii lɔŋ.

10 Ntɛnɑ Ilii sɩ: Timpi mɑ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɔ, mɑ sǝlǝmǝɣɩ sɩ, kɔkɔ ɩ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ, nɑ kɑ́ nyɑɣɑ nyɑnɑ nyɑ́ yoolɑɑ.

Ɩlɛnɑ kɔkɔ tiinɑ ɩsɔ, nɑ kɑ́ nyɑɣɑ-wɛ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɑsɑ kʋsʋɣʋ kɛ yoolɑɑ lɛlɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ sɩ: Ɩ́ polo Ilii wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ nyʋɣʋ tʋ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ yoou, wulɑʋ sɩ ń tii lɔŋ tǝcɑʋ.

12 Ntɛnɑ Ilii sɩ: Timpi mɑ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɔ, mɑ sǝlǝmǝɣɩ sɩ kɔkɔ ɩ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ, nɑ kɑ́ nyɑɣɑ nyɑnɑ nyɑ́ yoolɑɑ.

Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tisi kɔkɔ kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ kɑ́ nyɑɣɑ-wɛ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɑsɑ yoolɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ kʋsʋɣʋ kɛ tɔm tooso nyǝm, nɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ. Nyʋɣʋ tʋ tɑlɑ Ilii kiŋ, ɩlɛnɑ ɩ luŋ ɑkulɑ nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ sɩ: Hɑɩ, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ, kenti mɑ́ nɑ mɑ yǝlɑɑ tɑ tɔɔ. 14 Mɑ nyǝmɑ́ sɩ kɔkɔ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ yoolɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ nɑ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑɑlɛ. Ɩlɛ hɑɩ, tɑɑ kɔnɑ tɑɣɑ mpusi ɩnɩ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillu heelɑ Ilii sɩ: Tǝŋ-wɛ, tɑɑ nyɑ́.

Ɩlɛnɑ Ilii tǝŋ-wɛ nɑ ɩ́ tii. 16 Nɑ ɩ́ tɔ wulɑʋ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, timpi n kʋsɑ tillɑɑ sɩ, pɑ́ polo pɑ́ pɔɔsɩ Ɩkoloŋ nyǝ́mɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ-Sepu kɛ tɔm, ɩsɩɩ Ɩsɔ fɛɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ tɔ, n kɑɑ kʋlɩ, ɩsɩɩ n sǝpɑ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ahɑsiyɑ sǝpɑ tɑmpɑnɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Ilii tɔ. Amɑ ɩ tɑɑ fɛɩnɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ neu Solɑm lɛɛtɩ ɩ lonte. Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ pǝyɑlʋ Solɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛlɛ.

18 Pɑ kɛɛsɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ tɔm lɛntǝnɑɑ tǝnɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

2

Ɩsɔ kpɑɣɑ Ilii nɑ Ilisee lɛɛtɩ ɩ lonte

1 Wɑɑtʋ wei pǝ kɔmɑ nɑ Tɑcɑɑ kpɑɣɑ Ilii nɑ kɑcuculɑɣɑ tɔ, ɩsǝnɑ pǝ lɑpɑ tɔɣɔlɔ.

Kʋyɑkʋ nɑkʋlǝɣɩ Ilii nɑ Ilisee pɑ lɩɩ Kilikɑɑ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ tǝmɑ. 2 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ kɛɛsɩ ɩlɛnɑ Ilii tɔ Ilisee sɩ: Tɑcɑɑ tiliɣi-m Petɛɛlɩ. Cɑɣɑ cǝnɛ, nɑ mɑ́ kɔɔ.

Ntɛnɑ Ilisee sɩ: Mɑ tuukinɑ Tɑcɑɑ sɩ mɑ kɑɑ yele-ŋ.

Ɩlɛnɑ Ilii nɑ Ilisee pɑ́ polo Petɛɛlɩ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔɔsɑ Ilisee sɩ: Sɑŋɑ Tɑcɑɑ kpɑkǝɣɩ nyɑ́ cɑɑ tɔ, n nyǝmɑ́ mpʋ? Ilisee sɩ: Ɛɛ, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ nyǝmɑ́ mpʋ. Mɩɩ tɑɑ heeli-m.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii tɑsɑ tɔm sɩ: Tɑcɑɑ tiliɣi-m Yeliko. Ɩlɛ cɑɣɑ cǝnɛ, nɑ mɑ́ kɔɔ.

Ntɛnɑ Ilisee tuu sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ, mɑ kɑɑ yele-ŋ.

Ɩlɛnɑ Ilii nɑ Ilisee pɑ tǝnɑ pɑ́ tɛɛ Yeliko. 5 Kɛlɛnɑ tǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔɔsɩ Ilisee sɩ: Sɑŋɑ Tɑcɑɑ kpɑkǝɣɩ nyɑ́ cɑɑ tɔ, n nyǝmɑ́ mpʋ? Ilisee sɩ: Ɛɛ, mɑ nyǝmɑ́ mpʋ. Mɩɩ tɑɑ heeli-m.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii tɑsɑ-ɩ heeluɣu sɩ: Tɑcɑɑ tiliɣi-m Yɑɑtɑnɩ nɔɣɔ. Cɑɣɑ cǝnɛ, nɑ mɑ́ kɔɔ.

Ntɛnɑ Ilisee tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ: Mɑ kɑɑ yele-ŋ.

Ɩlɛnɑ Ilii nɑ Ilisee pɑ́ tɛɛ tǝnɑɣɑ pɑ tǝnɑ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ ɩsɩɩ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ tǝŋɑ-wɛ, nɑ pɑ́ sǝŋ tɑɑlǝm. Nɑ Ilii nɑ Ilisee pɛlɛ pɑ wɛ kʋteŋ tɔɔ. 8 Ɩlɛnɑ Ilii wɔɣɔsɩ ɩ kpɑɩ nɑ ɩ́ mɑ lʋm tɔɔ, nɑ pǝ́ hɛɛ mpɑɑʋ. Nɑ pɑ́ tɔ́ kɑnyǝŋɑ tɔɔ nɑ pɑ́ tɛsɩ.

9 Pɑ nɑɑlɛ pɑ tɛsɑɑ, ɩlɛnɑ Ilii pɔɔsɩ Ilisee sɩ: Pepeɣe n cɑɑ sɩ mɑ́ lɑ-ŋ nɑ pǝ́cɔ́ Tɑcɑɑ kpɑɣɑ-m?

Ntɛnɑ Ilisee sɩ: Mɑ cɑɑ sɩ mɑ́ hiki nyɑ́ feesuɣu tomɑ kɛ tɔm nɑɑlɛ. 10 Mpʋɣʋlɛ Ilii sɩ: Mpi pǝ wɛ kɑtɛ tɔɣɔ n sǝlǝmǝɣɩ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ye Tɑcɑɑ yelɑɑ sɩ ń nɑ́ mɑ tǝkpɑɣɑlɛ, ɩlɛ n hikɑ mpi n sǝlǝmǝɣɩ tɔɣɔlɛ. Amɑ ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, ɩlɛ n lɑŋɑɑ kɛlɛ.

11 Ilii nɑ Ilisee pɑ tɔŋnɑ mpʋ, ɩlɛ kɔkɔ kɛɛkɛ nɑ pǝ kpɑɣɑnǝŋ pǝ yɑsɑ-wɛɣɛlɛ. Nɑ kɑcuculɑɣɑ kpɑɣɑ Ilii kɛ kpɑkpɑɑ. 12 Ilisee nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ kɑpusi mɑpʋ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɑɑ, hɑɩ, mɑ cɑɑ. Ɩsɛɣɛlɩ kɛɛkɛ nɑ ɩ sɑɑlʋ tɛɛwɑ.

Ilii tɛɛwɑ nɑ pǝ sɑɑlɩ ɩlɛnɑ Ilisee cǝlɩ ɩ wontu kɛ tɔm nɑɑlɛ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ. 13 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kpɑɣɑ kpɑɩ wei Ilii pɛtɑ-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ sǝŋ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɔɣɔ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee mɑpɑ kpɑɩ ɩnǝɣɩ lʋm tɔɔ, nɑ ɩ́ kiisi sɩ: Ilii Ɩsɔ Tɑcɑɑ wɛ le?

Ɩlɛnɑ lʋm fɑɣɑ, nɑ Ilisee tɛsɩ. 15 Mpʋɣʋlɛ Yeliko Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɑ pɑɑ sǝŋɑ tɑɑlǝm tɔ, pɑ loosɑ mpi Ilisee lɑpɑ mpʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Tomɑ wenɑ ɑ kɑ wɛ Ilii tɑɑ tɔ, nɔɔnɔɔ ɑ mǝlɑ Ilisee kiŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝŋɩ-ɩ, nɑ pɑ́ luŋɩ-ɩ, 16 nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Tǝ wɛnɑ yǝlɑɑ ɑpɑlʋtʋ nyǝ́mɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. Tɩɩ tili-wɛ nɑ pɑ́ pɛɛkɩ nyɑ́ cɑɑ. Ntɑnyɩ Tɑcɑɑ Feesuɣu kpɑɣɑ-ɩ mpʋ tɔ, kʋ pɛtɑ-ɩ pʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ nyʋɣʋ tɑɑ, yɑɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ tiiliɣi.

Ɩlɛnɑ Ilisee kisi sɩ pɑ́ tɑɑ tili. 17 Pɑ cɑɑlɑ-ɩ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ cɑŋ nɑ ɩ́ tisi, nɑ pɑ́ tili pɑ yǝlɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ pɑ́ pɛɛkɩ Ilii kɛ kʋyɛɛŋ tooso, pɑ tɑ nɑ-ɩ. 18 Pɑ mǝlɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Ilisee kɛ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Mɑɑ heelɑ-mɛ sɩ ɩ́ tɑɑ polo.

Ilisee tɑɣɑnǝɣɩ Yeliko lʋm

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yeliko nyǝ́mɑ tɔmɑ Ilisee sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, tɑ ɩcɑtɛ wɛ teu. Amɑ tǝ lʋm wɑkǝlǝɣɩ ɑlɑɑ, nɑ pǝ́ lɑkɩ nɑ tɔlɑ hɔlǝsǝɣɩ*fɑ*. ɑ 20 Ntɛnɑ Ilisee sɩ: Ɩ́ tʋ tɔm kɛ nyɑnɑɣɑ kʋfɑlɑɣɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ kɔnɑ-m.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɔnɑ-ɩ. 21 Ilisee mʋwɑ tɔm mpɩ ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ tʋ-wǝɣɩ hite tɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ sɩ mɑ tɑɣɑnɑ mǝ lʋm. Pǝ kɑɑ tɑsɑ mǝ yǝlɑɑ nɑ mǝ tɔlɑ kɛ wɑkǝlʋɣʋ.

22 Ɩlɛnɑ lʋm mpɩ pǝ́ lɑ teu kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ kɛ́ teitei ɩsɩɩ Ilisee yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

Piyɑ tʋʋwɑ Ilisee nɑ sɩ́ sɩ́

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee lɩɩ Yeliko nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ Petɛɛlɩ. Ɩlɛnɑ piyɑ lɩɩ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ sɩ́ tʋʋkɩ-ɩ sɩ: Nyʋnlɛɛsʋɣʋ kpɑ, nyʋnlɛɛsʋɣʋ kpɑ.

24 Ntɛnɑ Ilisee pǝsɩ nɑ ɩ́ tǝŋsɩ-sǝɣɩ mpusi, nɑ tɑɑlɛ wontu ɩsɑɣɑtʋ nti pɑ yɑɑ sɩ Wusi tɔ, tǝ́ lɩɩ nɑɑlɛ nɑ tǝ́ cǝlɩ piyɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ. 25 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ilisee kpɑwɑ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ tɑɑ. Ɩ lɩɩ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝŋnɑ Sɑmɑlii.

3

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Solɑm tɔm

1 Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ, pǝlefɛɩ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, Akɑpɩ pǝyɑlʋ Solɑm tɔɣɔ ɩ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́ Sɑmɑlii, kɛ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 2-3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ kɛɛnɑ Solopʋwɑm wei ɩ tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ tɔ. Amɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑ tɑlɑ ɩ cɑɑ nɑ ɩ too pɑ nyǝntʋ kɛ́. Mpi tɔ, ɩ kpɛsɑ pǝlɛ kʋlɑlɑɑlɛ nte ɩ cɑɑ kɑ sikɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ tɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Mowɑpʋ pɑ yoou

4 Mowɑpʋ wulɑʋ Mesɑ kɑ tɔɔkɑɣɑ heeŋ kɛ tuutuumɑ kɛ́. Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ fɛlɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ lɑmpuu kɛ ɩwɛɛsɩ iyisi nɩɩnʋwɑ (100000), nɑ ɩwɑɑŋ kɛ iyisi nɩɩnʋwɑ (100000) nɑ ɩ hʋntʋ. 5 Amɑ wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ sǝpɑ nɑ Solɑm lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ, ɩlɛnɑ Mesɑ kʋlɩ ɩ tɔɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Solɑm cɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ, nɑ ɩ́ kɑlɑ ɩ yoolɑɑ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ tili nɑ ɩ́ heeli Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ sɩ: Mowɑpʋ wulɑʋ kʋlɑ mɑ tɔɔ. Kɔɔ ń sǝnɑ-m nɑ tǝ́ yoonɑ-ɩ. Sosɑfɑtɩ sɩ: Mɑ́ nɑ mɑ yoolɑɑ nɑ mɑ kpɑɣɑnǝŋ tɑ́ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ tɩɩ sǝnɑ-ŋ. 8 Ɩlɛnɑ Sosɑfɑtɩ tili nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Le tɔɔ kɛ́ tɩɩ tǝŋnɑ? Mpʋɣʋlɛ sɩ: Tǝ́ tǝŋnɑ Ɩtɔm wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ nɑ Ɩtɔm pɑ ɑwulɑɑ tʋ mpɑɑʋ, nɑ pɑ́ tɔ́ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑŋ lʋm sɩ pɑ́ cɛlɑ pɑ yoolɑɑ nɑ pɑ kpɑɣɑnǝŋ. 10 Ntɛnɑ Solɑm mɑ kɑpukɑ sɩ: Hei, tɑ tɔm tɛmɑɣɑ. Ɩsɔ kɔnnɑ tɑ toosoɣo cǝnɛ sɩ ɩ tʋɣʋ-tʋɣʋ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosɑfɑtɩ pɔɔsɑɑ sɩ: Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ cǝnɛ sɩ ɩ́ pɔɔsɩ-tʋɣʋ Tɑcɑɑ kɛ tɔm?

Ɩlɛnɑ ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ cɔ sɩ: Ilisee wei nɑ Ilii pɑɑ tǝŋɑɣɑ tǝmɑ tɔ, ɩ wɛ cǝnɛ. 12 Kɛlɛnɑ Sosɑfɑtɩ sɩ: Pǝ wɛ teu, ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ kɛɛsǝnɑ-tʋɣʋ mpi Tɑcɑɑ cɑɑnɑ-tʋ tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑwulɑɑ tooso ɩnɩ ɩ polɑ Ilisee kiŋ kɛ kpɑkpɑɑ. 13 Ntɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ pɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n kɔmɑ nɑ ń cɑɑlǝɣɩ-m mpʋ? Polo nɑ ń pɔɔsɩ nyɑ́ cɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ yɑɑ nyɑ́ too nyǝ́mɑ. Kɛlɛnɑ wulɑʋ sɩ: Aɑɩ, Tɑcɑɑ kɔnnɑ tɑ toosoɣo cǝnɛ sɩ ɩ tʋɣʋ-tʋɣʋ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ.

14 Mpʋɣʋlɛ Ilisee tɑsɑɑ sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ wei ɩ tǝmlɛ mɑ lɑkɩ tɔ sɩ, Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ tɔɔ kɛ́ mɑ cɔɔkɩ, tɔfɔ mɑ tɑɑ kenɑ-ŋ. 15 Tɔʋ, ɩ́ kɔnɑ-m yonyoolu nɔɣɔlʋ kɛ nɔɔnɔɔ.

Yonyoolu sʋʋ ɩ cǝmʋɣʋ mɑpʋ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ tomɑ tii Ilisee tɔɔ 16 nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩ́ huli hilɑ pɑɣɑlɛ kɛ lɔɔʋ kʋnɛ kʋ tɑɑ. 17 Ɩ kɑɑ nɩɩ tɛʋ yɑɑ kʋ heelim pǝ tɑŋ. Pǝ́cɔ́ lʋm kɑ́ su lɔɔʋ kʋnɛ. Nɑ mǝnɑ mǝ yoolɑɑ nɑ mǝ kɑlɑkǝŋ nɑ mǝ tɔlɑ wenɑ ɑ sǝɣǝlǝɣɩ wontu tɔ ɩ́ nyɔɔ. 18 Ɩlɛ pǝcɔɣɔlɛ tǝnɑ. Hɑlɩ Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ́ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́ Mowɑpʋ tɛtʋ. 19 Ɩ́ kɑ́ yɔkɩ pɑ koloosi ɑcɑlɛɛ kʋpɑnɑ, nɑ ɩ́ sɛtɩ pɑ tɩɩŋ kʋlʋlʋŋ tǝnɑ. Ɩ kɑ́ suuli pɑ hilɑ tǝnɑ, nɑ ɩ́ lɔɣɔ pɛɛ kɛ pɑ tɑwɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ pɑ kʋhɑlǝm.

20 Tɛʋ femɑ ɩsɩɩ wɑɑtʋ wei pɑ lɑkɩ tɑnɑŋ kɔtɑsɩ tɔ. Ɩlɛ pɑ nɑwɑ lʋm lɩɩnɑ Ɩtɔm kɛlɛ, nɑ pǝ́ wɑtɑɑ nɑ pǝ́ kɔŋ.

21 Wɑɑtʋ wei Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ́ nɩɩwɑ sɩ, ɑwulɑɑ mpɛ pɑ tooso kɔŋ-wɛɣɛ yoonɑʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ suu ɑpɑlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ mʋnɑ yoou pote tɔ, nɑ pɑ́ sɩɩ-wɛɣɛ tɛtʋ toŋɑ tɔɔ. 22 Tɛʋ femɑ, ɩlɛ pɑ nɑ́ ilim ɩlɛɛmʋɣʋ kɛ lʋm mpɩ pǝ tɑɑ kɛlɛ nɑ pǝ sɛɛwɑ ɩsɩɩ cɑlǝm. 23 Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Heɩyeiyei, ɑwulɑɑ tooso ɩnɩ pɑ yoonɑ tǝmɑɣɑ pɑ tɑɑ pɑ tike kɛ́ nɑ pɑ́ kʋ́ tǝmɑ nɑ pɑ cɑlǝm kpe, ɩ́ loosi yee. Tǝ́ polo tǝ́ kuu pɑ wontunɑɑ.

24 Wɑɑtʋ wei pɑ tɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝsikile, ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ lɩɩ pɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ kʋ-wɛ, nɑ lɛlɑɑ se. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝŋ pɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ sʋʋ pɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ lɑ-wɛɣɛ nɑŋɑnɑŋɑ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ yɔkɑ pɑ ɑcɑlɛɛ, nɑ pɑ́ lɔɣɔ pɑ tɑwɑ tɑɑ kɛ́ pǝlɛ pǝlɛ, nɑ pǝ wɑkǝlɩ pɑ kʋhɑlǝm. Nɑ pɑ́ suuli pɑ hilɑ, nɑ pɑ́ sɛtɩ pɑ tɩɩŋ kʋlʋlʋŋ tǝnɑ.

Amɑ Kii-Helɛsɩ ɩcɑtɛ tike kɛ pɑ tɑ tokinɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ, ɩlɛnɑ pǝntɔlǝŋ lɔɣɔlɑɑ polo nɑ pɑ́ tɑ-tɛɣɛ kotɑɣɑ. 26 Mowɑpʋ wulɑʋ cɛkǝnɑɑ sɩ ɩ kɑɑ tʋlɩ-tɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpeɣeli ɩ lɑɣɑlɛɛ yoolɑɑ nɑsǝtoso nɩɩnʋwɑ (700) sɩ, pɑ́ fɑɣɑnɑ Ɩtɔm tɔɔ nɑ pɑ́ lɩɩ. Amɑ pɑ tɑ pǝsɩ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mowɑpʋ wulɑʋ yɑɑ ɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ, wei pɩɩ wɛɛ sɩ ɩ́ lɛɛtɩ ɩ lonte tɔ nɑ ɩ kʋ-ɩ, nɑ ɩ lɑ ɩ tʋɣʋ kɛ kɔtɑɣɑ kɛ ɩcɑtɛ koluŋɑ tɔɔ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛɣɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ, nɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ tɛ.

4

Ilisee wɑɑsǝɣɩ ɑlʋ leelu

1 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ sǝpǝnɑ nɑ ɩ́ yele leelu. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ polɑ Ilisee kiŋ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, mɑ pɑɑlʋ kɑ kɛ́ Ɩsɔ tǝmlɛ tʋ kɛ́. Ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ ɩ kǝmlɛ tʋ kɔɔ sɩ ɩ kpɑkǝɣɩ tɑ piyɑ nɑɑlɛ kɛ yomɑɑ. Ɩlɛ hɑɩ, sǝnɑ-m.

2 Ntɛnɑ Ilisee pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepeɣe n cɑɑ sɩ mɑ́ lɑ-ŋ? Heeli-m mpi n wɛnɑ tɔ. Alʋ sɩ: Mɑ fɛɩnɑ pʋlʋ cǝcǝkɑ. Nimɑɣɑ kɑɑsǝnɑ-m nyɑnɑɣɑ tɑɑ. 3 Kɛlɛnɑ Ilisee sɩ: Tɔʋ, polo nyɑ́ ɑsǝmɑɑ cɔlɔ nɑ ń kǝntɩ pɑ kiŋ kɛ nyɑnɑsɩ kɛ sɔsɔm. 4 Ɩlɛnɑ nyɑnɑ nyɑ́ piyɑ ɩ́ sʋʋ mǝ nɑŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tǝkɩ mǝ tɔɔ, nɑ ń pǝlǝɣɩ nimɑɣɑ ŋkɛɣɛ nyɑnɑsɩ tɑɑ nɑ pǝ́ suɣi nɑ ń sɩɩkɩ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ tɛɛwɑ nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ nɑ ɩ piyɑ pɑ́ tǝkɩ pɑ tɔɔ. Nɑ ɩ piyɑ cɛlǝɣɩ-ɩ nyɑnɑsɩ, nɑ ɩ́ suuliɣi nim. 6 Pǝ kɛɛsɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ ɩ pǝyɑɣɑ lɛŋkɑ sɩ: Cɛlɛ-m nyɑnɑɣɑ.

Amɑ nyɑnɑsɩ tǝnɑ suwɑ. Ɩlɛnɑ pǝyɑɣɑ tɔ sɩ: Pǝ tɑ kɑɑsɩ nɑkǝlɩ. Ɩlɛnɑ nim nɑ́ɑ́ yele lɩɩʋ. 7 Ɩlɛnɑ ɑlʋ polo nɑ ɩ́ heeli Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ mpi pǝ lɑpɑ tɔ. Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔ sɩ: Polo nɑ ń pɛɛtɩ nim mpɩ nɑ ń fɛlɩ nyɑ́ kǝmɑ. Ye pǝ kɑɑsɑ-ŋ wenɑ, ɩlɛ nyɑnɑ nyɑ́ piyɑ ɩ́ tɔɣɔ.

Ilisee kɛ Sunem ɑlʋ toŋ tʋ tɛ

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Ilisee tǝŋnɑ Sunem ɩcɑtɛ tɑɑ. Alʋ toŋ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́ cɑɑlɩ-ɩ sɩ ɩ́ polo ɩ tɛ nɑ ɩ́ nyɔɔ lʋm. Pǝ tɔɔ kɛ́ ye Ilisee ɩ tǝŋnɑ tǝnɑ tɔɔ, ɩ hɛlǝɣɩ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛ nɑ ɩ́ tɔkɩ.

9 Kɛlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́ tɔ ɩ pɑɑlʋ sɩ: Mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ ɑpɑlʋ wei ɩnɩ ɩ kɔŋ tɑ́ tɛ tɔ, ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɔsɔ kɛ́. 10 Tǝ́ ŋmɑ-ɩ kutuluɣu kɛ tɑ nyǝŋkʋ pɑtɑ tɔɔ. Tǝ́ sɩɩ-ɩ kʋhǝntʋɣʋ, nɑ tɑɑpǝlɩ, nɑ kpelɑɣɑ, nɑ fǝtǝlɑ. Ye kʋyɑŋku ɩ́ tɛɛnɑ cǝnɛ, ɩ hɛlɩ nɑ ɩ́ sʋʋ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ilisee tɛɛkɑɣɑ nɑ ɩ́ hɛlɩ kutuliyɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ. 12 Ɩlɛnɑ ɩ́ tili ɩ tǝmlɛ tʋ Kehɑsi sɩ: Polo ń yɑɑ ɑlʋ tǝyɑɣɑ tʋ ɩnɩ. Alʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ sǝŋ kutuluɣu nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ 13 Ilisee tɔ Kehɑsi sɩ tɛlǝsɩ-ɩ sɩ: N lɑpɑ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ kɛ sɔsɔm, ɩlɛ pepeɣe tɑɑ lɑ-ŋ? Tǝ yɔɣɔtɩ nyɑ́ tɔm kɛ wulɑʋ yɑɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ kiŋ nɑ? Alʋ sɩ: Mɑ sɑmɑ. Ɩlɛ mɑ tɑ lɑŋ pʋlʋɣʋ mɑ nyǝ́mɑ tɑɑ.

14 Ntɛnɑ Ilisee pɔɔsɩ Kehɑsi sɩ: Pepeɣe tɩɩ lɑpɩ-ɩ? Kehɑsi sɩ: Ɩ fɛɩnɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Pǝyele ɩ pɑɑlʋ kpɑtǝlɑɑ. 15 Mpʋɣʋlɛ Ilisee sɩ: Tɔʋ, yɑɑ-ɩ.

Alʋ mǝlɑɑ 16 ɩlɛnɑ Ilisee tɔ sɩ: Pǝnɑɣɑ kɑ́ sikiɣi ɩsɩɩ ɩsǝntɔ tɑkɑ teitei tɔ, n kɑ́ nʋkɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ.

Ntɛnɑ ɑlʋ mɑ kɑpukɑ sɩ: Hei, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ, tɑɑ puɣusu-m yoo.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ lɑpɑ teu, nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, kɛ wɑɑtʋ wei teitei Ilisee kɑ́ kɛɛsɑɑ tɔ.

Sunem ɑlʋ pǝyɑɣɑ fem

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ́ lɑpɑ yʋlʋ. Ɩlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ kɑ́ tǝŋ kɑ cɑɑ wɑɑlɩ kɛ́ tɑɑlɛ kɛ tǝkʋntɛ. 19 Pǝ tɑsɑɑ, ɩlɛ kɑ mɑpɑ kɑpukɑ ntɛ́ sɩ: Wɑɑɩ, pɑɑpɑ, mɑ nyʋɣʋ, mɑ nyʋɣʋ.

Ntɛnɑ cɛcɛ kʋsɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ sɩ: Ponɑ-kɛɣɛ kɑ too kiŋ.

20 Tǝmlɛ tʋ tɑnɑ pǝyɑɣɑ kɛ kɑ too, nɑ toto nʋkɩ-kɛɣɛ ɩ nɔɔhɛɛ tɔɔ. Pǝ kɔmɑ ilim sikuɣu, ɩlɛnɑ kɑ́ hɛɛ. 21 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɑnɑ-kɛɣɛ kutuluɣu ŋku kʋ tɑɑ Ilisee kɔŋ nɑ ɩ́ hǝntǝɣɩ tɔ. Nɑ ɩ́ hɩɩsɩ-kɛɣɛ Ilisee kɑto tɔɔ, nɑ ɩ́ tǝkɩ nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ tɑɑlɛ 22 nɑ ɩ́ tɔ ɩ pɑɑlʋ sɩ: Cɛlɛ-m tǝmlɛ tʋ nɑ kpɑŋɑɣɑ ɑlʋnyǝŋkɑ. Mɑ lɔkɩ mɑ tǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɛ, nɑ mɑ́ kɔɔ.

23 Ntɛnɑ ɩ pɑɑlʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛlɛ n puki Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɛɣɛ sɑŋɑ nɑ? Anɩ pǝ tɑɣɑ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ ɑcimɑ, yɑɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ. Ntɛnɑ ɑlʋ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛ́.

24 Ɩlɛnɑ ɑlʋ tɔ́ tǝmlɛ tʋ sɩ: Polo tǝ polo. Ye mɑ tɑ tɔ́ sɩ ń sǝŋ, tɑɑ sǝŋ yoo.

25 Mpʋɣʋlɛ pɑ́ tʋ́ Kɑmɛɛlɩ mpɑɑʋ, nɑ pɑ́ polo Ilisee tɛ́. Wɑɑtʋ wei Ilisee loosɑ-ɩ pooluŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli ɩ tǝmlɛ tʋ Kehɑsi sɩ: Alʋ wei ɩ lɑkɩ-tʋɣʋ ɩkɔntʋ kɛ Sunem tɔɣɔlɛ. 26 Sǝŋɩ-ɩ nɑ ń pɔɔsɩ ɩ́ nɑ ɩ pɑɑlʋ, nɑ ɩ pǝyɑɣɑ, pɑ ɑlɑɑfǝyɑ tɔɔ.

Kehɑsi sǝŋɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɑlʋ cɔ-ɩ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛ́. 27 Alʋ tɑlɑ Ilisee kiŋ kɛ pʋɣʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ hoti Ilisee tɛɛ, nɑ ɩ́ kpɑ ɩ nɔɔhɛɛ, nɑ Kehɑsi mɑɣɑsɩ ɩsɩɩ ɩ tɔɣɔnǝɣɩ-ɩ. Ntɛnɑ Ilisee sɩ: Yele-ɩ, ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ kɛ́. Amɑ Tɑcɑɑ tɑ yele sɩ mɑ nyɩ mpi pǝ tɔɔ tɔ.

28 Mpʋɣʋlɛ ɑlʋ mɑpɑ kɑpukɑ kɛ kpɑkpɑɑ sɩ: Tɑ cɑɑ, ntɔŋ mɑ tɑɑ sǝlǝmɩ-ŋ pǝyɑɣɑ? Hɑlɩ mɑɑ tɩɩ kisɑɑ kɛ́ sɩ ń tɑɑ puɣusu-m.

29 Ntɛnɑ Ilisee tɔ Kehɑsi sɩ: Kpɑɣɑ mɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ń lɔɣɔ nyɑ́ tǝɣɩ Sunem tǝcɑʋ. Tɑɑ sǝŋ mpɑɑʋ tɑɑ sɩ n sɛɛkɩ nɔɣɔlʋ, yɑɑ pʋntʋ sɛɛkɩ-ŋ. Ye n tɑlɑɑ, ɩlɛ n tǝnɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ pǝyɑɣɑ ɩsɛntɔɔ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝyɑɣɑ too tɔmɑ Ilisee sɩ: Mɑ tuukinɑ Tɑcɑɑ sɩ ye n tɑ kʋlɩ, mɑɑ mǝlǝɣɩ mɑ tike.

Ɩlɛnɑ Ilisee kʋlɩ nɑ ɩ́ tǝŋɩ-ɩ. 31 Kehɑsi nɑ́ lɑɑlɑ-wɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ tǝnɩ Ilisee kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ pǝyɑɣɑ ɩsɛntɔɔ. Amɑ pǝyɑɣɑ tɑ tɩɩ kʋɣʋlɩ kʋɣʋlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Kehɑsi mǝlɑɑ nɑ ɩ́ heeli Ilisee sɩ: Pǝyɑɣɑ tɑ fe.

32-33 Ilisee tɑlɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ kutuluɣu tɑɑ, nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ pɑ hɩɩsɑ-kɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɑto tɔɔ nɑ kɑ sǝpɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝkɩ ɩ tɔɔ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ. 34 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɑpɩ pǝyɑɣɑ tɔɔ, nɑ pɑ nɔɔsɩ nɑ pɑ ɩsɛ nɑ pɑ niŋ kɛ tǝmɑ tɔɔ, nɑ kɑ tɔnʋɣʋ tɑɣɑnɩ hɑŋʋɣʋ. 35 Ɩlɛnɑ Ilisee kʋlɩ nɑ ɩ́ tɔŋ nɑ ɩ́ cɔɔkǝnɑ kutuluɣu, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ kɑ tɔɔ kɛ́ luŋuɣu. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝyɑɣɑ cimsɑ kpɑkpɑɑ kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ kɑ́ kuli ɩsɛ. 36 Tǝnɑɣɑ Ilisee tilɑ Kehɑsi sɩ: Polo ń yɑɑ pǝyɑɣɑ too.

Toto kɔmɑ, ɩlɛnɑ Ilisee tɔmɩ-ɩ sɩ: Kɔɔ ń mʋ nyɑ́ pǝyɑɣɑ.

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ hǝntɑ Ilisee kɛ ɑtɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ pǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ tɛɛ.

Tuusi nsi sɩ fɛɩ tɔɣɔʋ tɔ

38 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɣɔsɩ wɑɑtʋ tɑɑ, kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ilisee kɔmɑ Kilikɑɑ, nɑ ɩ́ koti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ ɩ kiŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ɩ tǝmlɛ tʋ sɩ: Tǝsɩ tiyɑɣɑ sɔsɑɣɑ nɑ ń hili-wɛɣɛ tuusi.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɑ lɛlʋ yɛlɑ tuusi kɛ hɑlǝm tɑɑ, nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ ɑloolɑɣɑ nɑkǝlɩ, nɑ ɩ́ kooli kɑ pee, nɑ ɩ́ hɔkɔ ɩ toko tɑɑ, nɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ pɛlɩ-yɛ nɑ ɩ tǝsɩ. Amɑ nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ-yɛ. 40 Tuusi pɩɩwɑ nɑ pɑ́ tʋ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ tǝŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑ́ kɑpusi sɩ: Hei, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ, tuusi nsɩ sɔtʋ kɛ́.

Nɔɣɔlʋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ. 41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee tɔmɑ sɩ: Ɩ́ kɔnɑ mʋlʋm. Pɑ kɔnɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ tuusi nsɩ sɩ tɑɑ nɑ sɩ́ lɑ́ tɔɣɔʋ. Ɩlɛnɑ Ilisee heeli ɩ tǝmlɛ tʋ sɩ: Tʋ yǝlɑɑ.

Tiipile tɑɑ tuusi tɑ kɛ sɔtʋ tɔtɔ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) cɑlǝsʋɣʋ

42 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩnɑ Pɑɑlɩ-Sɑlisɑ. Nɑ ɩ́ kpɛnnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ ɩ kʋhɑlǝm kɑlɑɑlɑsɩ. Ɩsɩɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee potopotonɑɑ kɛ hiu, nɑ pee kʋtoŋee kɛ huluɣu tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee tɔmɑ ɩ tǝmlɛ tʋ sɩ: Tɑlɑ pɑ tǝnɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɛ. 43 Ntɛnɑ tǝmlɛ tʋ sɩ: Mɑ tɑlǝɣɩ kɑnɛ ɩnǝɣɩ yǝlɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) nɑ pǝ́ tɑlɑ pɑ le? Ilisee sɩ: Nyɑɑ tɑlɑ-wɛ te. Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ kɛ́ sɩ, pɑɑ tɔɣɔ nɑ pɑ́ hɑɣɑ nɑ pǝ́ kɑɑsɩ.

44 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝmlɛ tʋ tɑlɑ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɛɣɛ ɩ tɑɑpɑlɑɑ. Nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ hɑɣɑ nɑ pǝ́ kɑɑsɩ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

5

Asilimɑ kʋtɔŋ tʋ Nɑɑmɑŋ wɑɑʋ

1 Silii tɛtʋ wulɑʋ kɑ wɛnnɑ ɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Nɑɑmɑŋ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ yoolu kɛ́. Ɩ́ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ toŋ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kɑ yelɑɑ, nɑ Silii nyǝ́mɑ kǝlɩ. Hɑlǝnɑ pɑ wulɑʋ sɑŋɩ-ɩ. Amɑ ɑsilimɑ kʋtɔŋ kɑ wɛnnɑ-ɩ. 2 Pǝ́cɔ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ, Silii nyǝ́mɑ kɑ lɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ́ kʋlɩɩʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɛɛliyɑ nɑkǝlɩ nɑ Nɑɑmɑŋ ɑlʋ tiliɣi. 3 Mpʋɣʋlɛ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ pɛɛliyɑ ŋkɛ kɑ heelɑ kɑ too sɩ: Hɑɩ, kɑsɑ. Ye ɩsɩɩ tɑ cɑɑ kɑ polɑ Sɑmɑlii Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ cɔlɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ wɑɑ-ɩ ɑsilimɑ kʋtɔŋ ŋkʋɣʋ lɔŋ kɛ́.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nɑɑmɑŋ heelɑ wulɑʋ kɛ pɛɛliyɑ ŋkɛ kɑ tɔm ntɩ. 5 Wulɑʋ sɩ: Tɔʋ, pǝ wɛ teu. Mɑɑ cɛlɛ-ŋ lɛɛtǝlɩ nɑ ń kpɛnnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ.

Nɑɑmɑŋ tɛɛkɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɛnnɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ kɛ kiloonɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300). 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ponɑ lɛɛtǝlɩ, nɑ ɩ́ cɛlɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ. Pɑ ŋmɑɑ ɩ tɑɑ sɩ: Mɑ́ kʋsǝnɑ mɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ Nɑɑmɑŋ nɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ sɩ, ń wɑɑ-ɩ ɩ ɑsilimɑ kʋtɔŋ. 7 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tɛmɑ-kɛɣɛ kɑlʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ wontu, nɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Hɑ, ɩlɛ mɑ kɛ́ Ɩsɔ nɑ mɑ́ kʋɣɩ yǝlɑɑ nɑ mɑ́ feesiɣi-wɛ? Ɩ́ nɑwɑ Silii wulɑʋ kɔnɑ-m kʋtɔntʋ sɩ mɑ́ wɑɑ-ɩ tɔ. Mɑ nɔɣɔ kɛ ɩ pɛɛkǝɣɩ mpʋ yoo.

8 Wɑɑtʋ wei Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɩɩwɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ cǝlɑ ɩ wontu, ɩlɛnɑ ɩ́ tili sɩ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ pǝ cɑɑlɑ-ŋ mpʋ pǝ tɑkɑ? Yele-ɩ nɑ ɩ́ kɔɔ mɑ kiŋ, nɑ ɩ́ nyɩ sɩ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nɑɑmɑŋ kpɑɣɑ ɩ kɛɛkɛ, nɑ ɩ kpɑɣɑnǝŋ, nɑ ɩ́ polo ɩ́ sǝŋ Ilisee tǝyɑɣɑ nɔɣɔ. 10 Ntɛnɑ Ilisee tili nɔɣɔlʋ sɩ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Polo ń ŋmilisi nyɑ́ tǝɣɩ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ tɑɑ kɛ́ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Pɩɩ tɛ-ŋ tǝkpɑtɑkpɑtɑ.

11 Tǝnɑɣɑlɛ Nɑɑmɑŋ tʋ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Pʋwɛ, mɑɑ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ́ lɩɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́, nɑ ɩ́ sǝŋ mɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ ɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, nɑ ɩ́ tokinɑ timpi tɑɑ kʋtɔŋ wɛɛ tɔ nɑ ɩ́ wɑɑ-m. 12 Ɩlɛ Tɑmɑsɩ pusi Apɑnɑ nɑ Pɑɑpɑɑ pɑ tɑ kǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ lɔɔŋ. Ye mɑ cɑɑkɩ mɑɑ yɑɑkɩ tǝnɑ nɑ pǝ́ wɑɑ-m?

Ɩlɛnɑ Nɑɑmɑŋ hɑ siɣile nɑ ɩ́ tɛɛkǝnɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 13 Mpʋɣʋlɛ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ se ɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, ye Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ tʋ-ŋ tǝmlɛ sɔsɔɔlɛ nɑtǝlɩ sɩ ń lɑ, n kɑ́ kpisɑɑ? Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ tɔmɑ sɩ ń yɑ lʋm nɑ pǝ́ wɑɑ-ŋ, nɑ ń kisiɣi?

14 Ɩlɛnɑ Nɑɑmɑŋ tisi nɑ ɩ́ tii Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ lʋm tɑɑ, nɑ ɩ́ ŋmilisi ɩ tǝɣɩ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, ɩsɩɩ Ilisee heelɑ-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ kʋtɔŋ tɛ, nɑ ɩ tɔnʋɣʋ mǝlɩ tǝsotosoto, ɩsɩɩ pǝyɑɣɑ sǝkpelɑɣɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nɑɑmɑŋ nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ mǝlɑ kpɑkpɑɑ kɛ Ilisee tɛ, nɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Pǝnɛntɛ mɑ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ nɔɣɔlʋ fɛɩ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ tiili, ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ. Ɩlɛ mɑ sɛɛkǝnɑ-ŋ nɑ wontu tǝnɛ.

16 Amɑ Ilisee tuuwɑ sɩ: Nɑ Ɩsɔ wei ɩ tǝmlɛ mɑ lɑkɩ tɔ, mɑ kɑɑ mʋ pǝ tɑɑ pʋlʋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Nɑɑmɑŋ cɑɑlɑ-ɩ, ɩlɛnɑ Ilisee kisi. 17 Ɩlɛnɑ Nɑɑmɑŋ tɑsɑ sɩ: N kisɑ mɑ kʋhɑhɑm tɔ, yele nɑ mɑ́ cosi mǝ tɛtʋ kɛ pǝcɔ, ɩsɩɩ kpɑŋɑsɩ nɑɑlɛ sǝɣǝlɑ. Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ tike kɛ mɑɑ lɑkɩ ciikuɣu kɔtɑɣɑ nɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 18 Amɑ kʋlʋmtʋ kɛ mɑ sǝlǝmǝɣɩ sɩ Tɑcɑɑ ɩ́ wii-m. Ye mɑ cɑɑ Silii wulɑʋ sʋʋkɩ ɩ tʋɣʋ Limɔŋ kutuluɣu tɑɑ sɩ ɩ lɑɑkɩ, mɑɑ sɩɩ-ɩ. Hɑɩ, Tɑcɑɑ tɑɣɑnɩ-m ntɩ ɩnɩ.

19 Mpʋɣʋlɛ Ilisee sɩ: Kpe, Ɩsɔ ɩ́ sɩɩ-ŋ.

Ɩlɛnɑ Nɑɑmɑŋ tʋ mpɑɑʋ.

Kehɑsi kʋpǝntʋɣʋ

Nɑɑmɑŋ tɛɛwɑ ɩ tɑ tɩɩ hɑtǝlǝtɑ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ 20 Kehɑsi mɑɣɑsɩ ɩ tɑɑ sɩ: Mɑ cɑɑ kisɑ Silii toŋ tʋ ɩnɩ ɩ wontu ntɛ́ yem. Nɑ Ɩsɔ, ɩsɩɩ mɑ se ɩ wɑɑlɩ nɑ mɑ́ mʋ pʋlʋpʋ. 21 Ntɛnɑ ɩ́ se ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ. Nɑɑmɑŋ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ nɑ-ɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ nɑ ɩ́ ŋmɑɑ ɑtɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝŋɩ-ɩ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛlɛ? 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛ́. Mɑ cɑɑ kʋsǝnɑ-m sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kpekǝle nyǝ́mɑ nɑɑlɛ lɩɩnɑ Ɩfǝlɑyim pulɑsɩ tɑɑ, nɑ pɑ́ kɔɔ ɩ tɛ. Sɩ ń hɑ-wɛɣɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ ɑcimɑ wontu kɛ nɑɑlɛ. 23 Ntɛnɑ Nɑɑmɑŋ sɩ: Yele mɑ cɛlɛ-ŋ kiloonɑɑ nɩɩtoso.

Ɩlɛnɑ Nɑɑmɑŋ kɑɑnɑ Kehɑsi nɑ Nɑɑmɑŋ tʋ nyǝɣǝtʋ ntǝɣɩ huluŋ tɑɑ nɑ ɩ́ hɔkɔ. Nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ tɔtɔɣɔ ɑcimɑ wontu, nɑ ɩ́ sʋkɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ tǝŋnɑ Kehɑsi. 24 Pɑ tɑlɑ pulɑɣɑ nɑkǝlɩ, ɩlɛnɑ Kehɑsi mʋ huluŋ nɑ wontu nɑ ɩ́ sʋʋnɑ ɩ tɛ. Ɩlɛnɑ Nɑɑmɑŋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ mǝlɩ.

25 Wɑɑtʋ wei Kehɑsi mǝlɑ ɩ cɑɑ kiŋ, ɩlɛnɑ Ilisee pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Leɣe n lɩɩnɑɑ? Mpʋɣʋlɛ sɩ: Tɑ cɑɑ, mɑ tɑ polo tiili se.

26 Ntɛnɑ Ilisee sɩ: Sɑɑ wei ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ nɑ-ŋ nɑ ɩ́ lɩɩ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ nɑ ɩ́ ŋmɑɑ ɑtɛ tɔ, pǝ hʋlɑ-m kɛ́ te. Ɩlɛ pǝ tɑ tɑtɑ sɩ ń hiki wontu kʋpɑntʋ nɑ liɣitee, nɑ ń yɑnɑ Olifinɑɑ nɑ lɛsɛŋnɑɑ tɑwɑ, nɑ tɔlɑ nɑ yomɑɑ ɑpɑlʋnyǝmɑ nɑ ɑlʋnyǝmɑ. 27 Pǝ tɔɔ tɔ, Nɑɑmɑŋ kʋtɔŋ kɑ́ mǝlɩ nyɑnɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mǝ tɔɔ kɛ́ tɑm tɔɔ.

Wɑɑtʋ wei Kehɑsi lɩɩ Ilisee kiŋ ɩlɛnɑ ɑsilimɑ kʋtɔŋ wɑɑsɩ ɩ tɔnʋɣʋ tǝnɑ nɑ ɩ́ hʋlʋmɩ tǝlɑɩlɑɩ ɩsɩɩ kponkpomʋlʋm.

6

Lɑɑlɛ kʋlepile hiiu

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kpekǝle nyǝ́mɑ polɑ Ilisee kiŋ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, tɑ kutuluɣu ŋku kʋ tɑɑ tǝ kotiɣi tɔ kɩɩ tɑkɩ-tʋ. 2 Ɩlɛ yele nɑ tǝ́ tii Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɔɣɔ, nɑ pɑɑ wei ɩ́ sɛtɩ tɑɑʋ, nɑ tǝ́ siki kutuluɣu lɛŋkʋ. Ilisee sɩ: Ɩ́ polo.

3 Mpʋɣʋlɛ pɑ tɑɑ lɛlʋ pǝsǝnɑɑ sɩ: Tɑ cɑɑ, tɑ nɑ-ŋ tɩɩ ponɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ: Pǝ wɛ teu, mɑɑ tǝŋ-mɛ.

4 Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ tii Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɔɣɔ nɑ pɑ́ sɛtɩ tɩɩŋ. 5 Pɑ tɑɑ lɛlʋ sɛtɑɣɑɑ ɩ tɑɑʋ, ɩlɛnɑ lɑɑlɛ holi nɑ tǝ́ hoti lʋm tɑɑ. Ntɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Hei tɑ cɑɑ, mɑ lepɑ. Lɑɑlɛ kʋkǝntǝlɛ kɛ́.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Le tɑɑ kɛ́ tǝ hotɑɑ?

Apɑlʋ ɩnɩ ɩ hʋlɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɛtɩ tʋɣʋ piliŋɑ nɑ ɩ́ lɔɣɔ tǝnɑ ɩnɩ, nɑ lɑɑlɛ kpɑ lʋm tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ. 7 Ntɛnɑ Ilisee sɩ: Kpɑɣɑ-tɛ.

Ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ siisi nɑ ɩ́ kpɑɣɑ-tɛ.

Ilisee kpɑ Silii yoolɑɑ

8 Wɑɑtʋ wei Silii wulɑʋ yookɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, ɩ́ nɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ lǝsɩ timpi pɑɑ siki tɔ. 9 Amɑ Ilisee tilɑɑ nɑ pɑ́ kɛɛsɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ lonɑ nnɑ nnɑ ɑ tɑɑ pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ polo tɔ, sɩ Silii yoolɑɑ wɛ tǝnɑ.

10 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tili ɩ yoolɑɑ nɑ pɑ́ feŋ lonɑ ɑnɩ.

Tɔm pɑɣɑlɛ kɛ pǝ lɑpɑ mpʋ, nɑ Ilisee nɑ́ɑ́ kɛɛsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ nyǝŋ ɩ tɔntɛ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ hɑŋɑ Silii wulɑʋ, nɑ ɩ́ koti ɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mǝnɑɑfiki wɛ tɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑɣɑsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ. Ɩ́ kuli ɩ wɑɑlɩ.

12 Ntɛnɑ ɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ sɩ: Mǝnɑɑfiki fɛɩ tɑ́ tɑɑ yoo. Amɑ Ilisee tɛlǝsǝɣǝnɑ wulɑʋ, kɛ nti nti n yɔɣɔtǝɣɩ nyɑ́ nɑŋ kʋhǝntʋɣʋ tɑɑ tɔ.

13 Kɛlɛnɑ Silii wulɑʋ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo nɑ ɩ́ nyɩ timpi Ilisee wɛɛ tɔ, nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ.

Pɛlɛ pɑ kɔmɑ ɩlɛnɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ ɩ wɛ Totɑŋ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Silii wulɑʋ tilɑ yoolɑɑ tuutuumɑ, nɑ kɛɛkɛnɑɑ, nɑ kpɑɣɑnǝŋ, nɑ pɑ́ polo pɑ́ nyɑlɑ ɩcɑtɛ.

15 Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ tǝhulu, nɑ Ilisee tǝmlɛ tʋ lɩɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ yoolɑɑ, nɑ kɛɛkɛnɑɑ, nɑ kpɑɣɑnǝŋ tɑmɑ ɩcɑtɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Hei, tɑ cɑɑ, tǝ lepɑ. Tɩɩ tǝŋ ŋku? 16 Mpʋɣʋlɛ Ilisee sɩ: Tɑɑ nyɑ́. Mpɑ pɑ wɛ tɑ wɑɑlɩ tɔ pɑ kǝlɑ-wɛɣɛ pɑɣɑlɛ.

17 Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, kuli ɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ nɑ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kulɑ ɩ ɩsɛ, nɑ ɩ́ nɑ́ kɔkɔ kɛɛkɛnɑɑ, nɑ pǝ kpɑɣɑnǝŋ wɑɑsɑ pulɑɣɑ tɔɔ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Silii yoolɑɑ sʋʋ tɔntɛ, nɑ pɑ́ tiikinɑ Ilisee tɔɔ. Ɩlɛnɑ Ilisee sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: Yʋlʋsɩ pɑ ɩsɛ.

Ntɛnɑ Silii yoolɑɑ yʋlʋmɩ ɩsɩɩ Ilisee sǝlǝmʋɣʋ tɔ. 19 Ɩlɛnɑ Ilisee tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ toolɑɑ kɛ́, pǝ tɑɣɑ cǝnɛɣɛ pɑ hʋlɑ-mɛ. Ɩ́ tǝŋɩ-m nɑ mɑ́ ponɑ-mɛɣɛ wei ɩ́ pɛɛkǝɣɩ tɔ ɩ kiŋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee ponɑ-wɛɣɛ Sɑmɑlii. 20 Pɑ sʋʋ ɩcɑtɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ sɩ: Tɑcɑɑ kuli pɑ ɩsɛ nɑ pɑ́ nɑ́ ɩlɛ.

Silii yoolɑɑ ɩsɛ kulɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ Sɑmɑlii ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ pɑ wɛɛ.

21 Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ nɑwɑ yoolɑɑ mpɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ Ilisee sɩ: Mɑ kʋ-wɛɣɛ, mɑ cɑɑ? 22 Ilisee sɩ: Aɑɩ, yoo. Pɩɩ wɛɛ tɔ, ye yoolɑɑ kpɑwɑ yomɑɑ, pɑɑ kʋɣʋ-wɛ. Ɩlɛ cɑlɩ-wɛ nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ nyɔɔ, ɩlɛnɑ ń yele-wɛ nɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ wulɑʋ kiŋ.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ lɑpɑ-wɛɣɛ mʋʋllɛ tǝkpɛtɛkpɛtɛ, nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ nyɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yele-wɛ nɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ cɑɑ tɛ. Pǝ kpɑɣɑʋ hɑtoo wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ yoolɑɑ ŋmɩɩlɑɑ yelɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ sʋʋʋ.

Sɑmɑlii nyɔɣɔsɩ

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ, Silii wulɑʋ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ kpeɣelɑ ɩ yoolɑɑ, nɑ pɑ́ polo pɑ́ nyɑlɑ Sɑmɑlii ɩcɑtɛ. 25 Ɩlɛnɑ nyɔɣɔsɩ ɑnɑɑm lɩɩ tǝ tɑɑ. Nɑ hɑlɩ pɑ́ pɛɛtǝɣɩ kpɑŋɑɣɑ nyʋɣʋ kɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɩɩnɑɑsɑ nɑ pɑ tɛ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑɑlɩ ɑ ŋkute kɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɑkpɑsɩ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tɔŋɑɣɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ wɑɑsɩ-m.

27 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Ye Tɑcɑɑ tɑ wɑɑsɩ-ŋ, mɑɑ pǝsǝɣɩ. Pǝ tɑ kɑɑsɩ pʋlʋ, pɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee pɑɑ sʋlʋm.

28 Pepeɣe n cɑɑ?

Alʋ sɩ: N nɑwɑ ɑlʋ ɩnɛ? Tete wɑɑlɩ kɛ́ ɩ tɔmɑ sɩ: Tǝ́ tɔɣɔ mɑ pǝyɑɣɑ, ye pǝ femɑ, ɩlɛ tɩɩ tɛɛsɩ ɩ nyǝŋkɑ. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ tǝsɑ mɑ pǝyɑɣɑ ŋkɛ nɑ tǝ́ tɔɣɔ. Tɛʋ femɑ nɑ mɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ, ɩ́ kɔnɑ ɩ nyǝŋkɑ nɑ tǝ́ tɔɣɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɛsɩ-kɛ.

30 Wulɑʋ nɩɩ ɑlʋ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ wontu nɑ lɑŋwɑkǝllɛ kɛ koluŋɑ tɔɔ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ nɑ́ sɩ ɩ kɑ suu fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ kɛ́ pǝ tɛɛ. 31 Ɩlɛnɑ wulɑʋ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Ye mɑ tɑ sɛtɩ Ilisee nyʋɣʋ kɛ sɑŋɑ Ɩsɔ ɩ́ tʋ-m wɑhɑlɑ sɔsɔ.

Ilisee kpɑɑlɑ nyɔɣɔsɩ tɛm

32 Ilisee nɑ ɩcɑtɛ sɔsɑɑ pɑ wɛ ɩ tɛ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ kotuɣu. Ɩlɛ wulɑʋ kʋsɑ nɔɣɔlʋɣʋlɛ, nɑ ɩnɩ ɩ tǝŋǝɣɩ wɑɑlɩ. Tillu tɑ tɩɩ tɑtɑ, ɩlɛnɑ Ilisee heeli sɔsɑɑ mpɛ sɩ: Yʋlʋkʋlʋ ɩ́lɛ́ ɩ kʋsǝnɑ ntɛɣɛ nɔɣɔlʋ sɩ ɩ́ kɔɔ ɩ́ sɛtɩ mɑ nyʋɣʋ. Ɩ́ tǝkɩ nɔnɔɣɔ, ɩ́ tɑɑ yele nɑ ɩ́ sʋʋ. Ɩɩ tɩɩ nɩɩkɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nɔɔhɛɛ tɑŋ kɛ tillu wɑɑlɩ.

33 Ilisee nɔɣɔ tɑ tiitɑ ɑtɛ, ɩlɛ wulɑʋ yɔɣɔtɑɑ kɛlɛ sɩ: Tɑcɑɑ kɔnnɑ-tʋɣʋ mpusi ɩnɛ. Ɩlɛ pepeɣe tɩɩ tɑsɑ tɛɛlʋɣʋ kɛ ɩ kiŋ?

7

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee cɔwɑ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ cele ɩsǝntɔ tɑkɑ, liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ pɑɑ yɑ mʋlʋm kiloonɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, yɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee kiloonɑɑ hiu nɑ liɣiti kɛ Sɑmɑlii kʋyɑkʋ tɑɑ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ yoou wontu tɔkʋlʋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Pɑɑ Tɑcɑɑ kɑ́ tʋlɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ pɔɔŋ nɑ kʋtɔɣɔʋ pee luli, pɩɩ lɑ ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔɣɔlɛ? Ntɛnɑ Ilisee sɩ: N kɑ́ nɑ́ nɑ́ nyɑ́ ɩsǝpǝle. Amɑ n kɑɑ wɑɑ pǝ tɑɑ kɛ́.

Silii yoolɑɑ sewɑ, nɑ nyɔɣɔsɩ tɛm

3 Asilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ liɣiti nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ wɛnnɑ Sɑmɑlii ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ, nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ. Mpʋɣʋlɛ pɑ tɔmɑ tǝmɑ sɩ: Ye tǝ cɑɣɑ cǝnɛ, ɩsɩɩ tǝ sǝpɑ yem. 4 Tɔʋ, ɑnɩ ye tǝ tɔmɑ sɩ tǝ sʋʋkɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, tɩɩ sɩ nyɔɣɔsɩ kɛ́, tɔɣɔnɑɣɑ fɛɩ. Tǝ́ tɩɩ cɑɣɑ cǝnɛ, pǝ tɑɑ pǝ tɑɑ ɩnǝɣɩ. Pǝ tɔɔ ɩlɛ, tǝ́ tii kolontunɑɑ tǝsikile. Ye pɑ tɩɩ kʋ-tʋ ɑwusɑ.

5 Pǝ tɑɑnɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tii Silii nyǝ́mɑ tǝsikile pɑ tɑ nɩɩ nɔɣɔlʋ tɑŋ.

6 Silii yoolɑɑ kɑ́ nɩɩwɑ kɔkɔtɛ nɑtǝlǝɣɩ, ɩsɩɩ yoolɑɑ tuutuumɑ, nɑ pɑ kɛɛkɛnɑɑ nɑ pǝ kpɑɣɑnǝŋ tɑŋ. Ntɛnɑ pɑ́ heeli tǝmɑ sɩ: Ɩsǝntɔ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ fɛlɑ Icipiti nɑ Hiti pǝ nyǝ́mɑ kɛ liɣitee kɛ́, nɑ pɑ́ kɔŋ-tʋɣʋ yoonɑʋ. 7 Ilim tʋkɑɣɑ, ɩlɛnɑ Silii yoolɑɑ se nɑ pɑ́ yele pɑ cokɑ, nɑ pɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ pɑ kpɑŋɑsɩ.

8 Asilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ liɣiti ɩnɩ ɩ tɑlɑ Silii nyǝ́mɑ tǝsikile nɑ pɑ́ sʋʋ cokǝle nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ nyɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kuu liɣitee nɑ wʋlɑ nɑ wontu kususuutu, nɑ pɑ́ polo pɑ́ ŋmɛsɩ tiili. Ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlɩ nɑ pɑ́ sʋʋ lɛntɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ kpɑɣɑ wontunɑɑ kʋpɑntʋ kɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ, nɑ pɑ́ polo pɑ́ ŋmɛsɩ tɔtɔ.

Asilii yoolɑɑ sewɑ nɑ nyɔɣɔsɩ tɛ

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɔmɑ sɩ: Ɩsɩɩ tǝ hikuɣu tɔm kʋpɑntʋ kɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ nɑ tǝ́ sɩɩnɑ tɑ tɩ tɔ pǝ fɛɩ teu. Ye tǝ yelɑɑ sɩ pǝ nyɑɑlɩ nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ heeli-tɩ, Ɩsɔ kɑ́ hɔ tɑ ŋkpɑŋʋɣʋ. Tǝ́ polo tǝ́ heeli-tǝɣɩ wulɑʋ tɛ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑsilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ sʋʋ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ yɑɑ yoolɑɑ mpɑ pɑ tɑŋǝɣɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ tɔ, nɑ pɑ́ heeli-wɛ sɩ: Tǝ polɑ Silii yoolɑɑ tǝsikile ntɛ́ tǝ tɑ nɑ nɔɣɔlʋ. Pǝ́cɔ́ tǝ tɑ tɩɩ nɩɩ yʋlʋ nɔɣɔlʋ tɑŋ. Kpɑɣɑnǝŋ nɑ kpɑŋɑsɩ tike kɛ́ pɑ tɑmsɑɑ, nɑ cokɑ wɛ kpɛtɛ.

11 Ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ tɑŋlɑɑ mpɛ pɑ́ yɑɑ nɔɣɔlʋ, nɑ pɑ́ tilinɑ-ɩ tɔm ntǝɣɩ wulɑʋ tɛ.

12 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ kʋlɑ ɑhoo hɛkɑ, nɑ ɩ́ tɔ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Mɑ nyǝmɑ́ Silii nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɑɑ lɑɣɑtʋ. Pɑ nyǝmɑ́ sɩ nyɔɣɔsɩ pɩɩ-tʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ lɩɩ pɑ tǝsikile nɑ pɑ́ polo pɑ́ ŋmɛlɩ tɑwɑ tɑɑ sɩ, ye tǝ́ lɩɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, ɩlɛ pɑ kpɑ-tʋ nɑ tɑ́ ɩsɛ. Nɑ pɑ́ sʋʋ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔtɔ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ tɔmɑ sɩ: Tǝ́ lǝsɩ kpɑɣɑnǝŋ kɑkpɑsɩ nɑ tǝ́ tilinɑ yǝlɑɑ nɑpǝlɩ, nɑ tǝ́ nɑ́ mpi pǝ lɑkɩ tǝnɑ tɔ. Pɑɑ tǝ tɩɩ yelɑ-wɛ, pɑɑ sɩ teitei kɛ́ ɩsɩɩ ɩcɑtɛ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ.

14 Ɩlɛnɑ wulɑʋ cɛlɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑɑlɛɣɛ yoolɑɑ, nɑ pɑ́ polo Silii nyǝ́mɑ kɛ pɛɛkʋɣʋ sɩ pɑ nɑɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝŋɑ pɑ nɔɔhɛɛ, hɑlǝnɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ. Nɑ pɑ́ hiiki wontunɑɑ tuutuumɑ wei Silii nyǝ́mɑ lɔnɑ mpɑɑʋ sɩ, pǝ́ kɑɑsɩ-wɛ tǝfɑɣɑfɑɣɑ nɑ pɑ́ se lɔŋlɔŋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ mǝlɩ nɑ pɑ́ heeli-tǝɣɩ wulɑʋ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ lɩɩ kpɑkpɑɑ, nɑ pɑ́ tii Silii nyǝ́mɑ tǝsikile, nɑ pɑ́ kuu wontu. Hɑlǝnɑ yǝlɑɑ pɛɛtɩ mʋlʋm kiloonɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, yɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee kiloonɑɑ hiu nɑ liɣiti kɛ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu-wɛ tɔ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ kʋsɑ ɩ yoou wontu tɔkʋlʋ wei ɩ tǝŋɑɣɑ-ɩ tɑm tɔ, sɩ ɩ́ polo nɑ ɩ́ feŋ nɑ ɩ́ nɑ́ mpi pǝ lɑkɩ kʋyɑkʋ tɑɑ kɛ́ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ tɔ. Amɑ sɑmɑɑ wei ɩ kɑ wɛ tǝnɑ tɔ, ɩ pɑɑ-ɩ nɔɔhɛɛ nɑ ɩ́ sɩ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilisee kɑ yɔɣɔtɑ wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ-ɩ tɔ.

18 Wɑɑtʋ wei Ilisee kɑ́ heelɑ wulɑʋ sɩ: Cele ɩsǝntɔ wɑɑtʋ pɑɑ pɛɛtɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee kiloonɑɑ hiu nɑ liɣiti, yɑɑ mʋlʋm kiloonɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ Sɑmɑlii kʋyɑkʋ tɑɑ tɔ. 19 Yoou wontu tɔkʋlʋ ɩnɩ ɩ cɔnɑ sɩ: Pɑɑ Tɑcɑɑ kɑ́ tʋlɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ pɔɔŋ nɑ kʋtɔɣɔʋ pee luli, pɩɩ lɑ ɩsɩɩ n yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔlɛ? Hɑlɩ Ilisee tɔmɩ-ɩ sɩ: N kɑ́ nɑ́ nɑ́ nyɑ́ ɩsǝpǝle, ɩlɛ n kɑɑ wɑɑ pǝ tɑɑ kɛ́. 20 Nɑ tɑmpɑnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ. Ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ sɑmɑɑ fɛlɑ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ sɩ́.

8

Sunem ɑlʋ tɔm tǝnɑɣɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Ilisee tɔmɑ Sunem ɑlʋ wei ɩ pǝyɑɣɑ ɩ kɑ feesɑɑ tɔ sɩ: Nyɑnɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ, ɩ́ lɩɩ cǝnɛ. Ɩ́ polo timpi ɩ́ cɑɑkɩ tɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ cɑɑ ɩ kɔnɑ nyɔɣɔsɩ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

2 Ɩlɛnɑ ɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ́ polo pɑ́ cɑɣɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ. Pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ pɑ cɑɣɑɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ heeluɣu-ɩ tɔ. 3 Pɩɩsɩ nsɩ sɩ sikɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ wulɑʋ kɛ pɑ tǝyɑɣɑ nɑ pɑ tɑwɑ tɔm.

4 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ wulɑʋ yɔɣɔtɑɣɑnɑ Ilisee tǝmlɛ tʋ Kehɑsi. Nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Kɛɛsɩ piti tǝmɑ nnɑ Ilisee kɑ lɑpɑ tɔ. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ kɛɛsǝɣɩ-ɩ pǝyɑɣɑ ŋkɑ Ilisee kɑ feesɑɑ tɔ kɑ tɔm. Ɩlɛ ɑlʋ nɑ ɩ pǝyɑɣɑ ŋkɛ pɑ tɑlɑ wulɑʋ tɛɣɛlɛ, nɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ nɑ pɑ tɑwɑ tɔm. Ntɛnɑ Kehɑsi sɩ: Aŋhɑɑ, tɑ cɑɑ, ɑlʋ ɩnɛ ɩ pǝyɑɣɑ kɑnɛɣɛ Ilisee kɑ feesɑɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ pɔɔsɑ ɑlʋ nɑ ɑlʋ kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli ɩ yǝlɑɑ tɑɑ wei ɩ wɛnɑ nɑɑni kɛ teu tɔ sɩ: Pɑɑsǝnɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔm ntɩ. Pɑ́ mǝŋnɑ-ɩ ɩ nyǝm tǝnɑ. Pɑ́ cɛlɛ-ɩ ɩ tɑwɑ kʋlʋlʋm kɑsǝyɑɣɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ too ɩ fɛɩ tɔ.

Ilisee nɑ Hɑsɑyɛlɩ pɑ tɔm

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ, Ilisee polɑ Tɑmɑsɩ. Ɩlɛnɑ pǝ́ pɑnɑ pǝ́ wɩɩkɑɣɑ Silii wulɑʋ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nɩɩ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɔmɑ ɩcɑtɛ tɑɑ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ wɑɑlɩ tʋ Hɑsɑyɛlɩ sɩ: Ponɑ Ilisee kɛ kʋcɔɔʋ. Pɔɔsǝnɑ-ɩ sɩ: Mɑɑ sɩ yɑɑ mɑɑ kʋlɩ?

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑsɑyɛlɩ sǝɣǝlɑ Tɑmɑsɩ tɑɑ kʋpɑmpɑm kɛ́ yooyoonɑɑ nɩɩlɛ sɩ ɩ hɑɑkɩ Ilisee. Ɩ tɑlɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kiŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Nyɑ́ pǝyɑlʋ Silii wulɑʋ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ kʋsǝnɑ-m sɩ, mɑ́ kɔɔ mɑ́ pɔɔsɩ-ŋ sɩ ɩ kɑ́ sɩ yɑɑ ɩ kɑ́ kʋlɩ?

10 Ntɛnɑ Ilisee sɩ: Polo nɑ ń heeli-ɩ sɩ, ɩ kɑ́ kʋlɩ. Amɑ Tɑcɑɑ hʋlɑ-m sɩ, pɑɑ pɩɩ lɑ ɩsǝnɑ ɩ kɑ́ sɩ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee ɩsɛntɑɑ lɑɣɑsɑ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ nyǝnɩ Hɑsɑyɛlɩ tǝpiŋŋ nɑ ɩ́ nɑɑlɩ wulɑ. 12 Ntɛnɑ Hɑsɑyɛlɩ sɩ: Pepe lɑpɑ tɑ cɑɑ?

Mpʋɣʋlɛ Ilisee sɩ: Mɑ tɛmɑ nɑʋ kɛ ɩsǝnɑ ń kɑ́ sɔ kɔkɔ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tɔ. N kɑ́ lɛntɩ pɑ ɩfepiyɑ, nɑ ń fɛlɩ pɑ piyɑ kɛ nɔɔhɛɛ, nɑ ń yɔkɩ ɑhusitonɑɑ lotu. 13 Kɛlɛnɑ Hɑsɑyɛlɩ sɩ: Hɑɣɑ kʋhʋlʋmɑɣɑ mɑ́, leɣe mɑ nɑwɑ pǝ toŋ? Ilisee sɩ: Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ n kɑ́ pǝsɩ Silii nyǝ́mɑ wulɑʋ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑsɑyɛlɩ kpemɑ, ɩlɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ heelɑ-ŋ suwe? Mpʋɣʋlɛ sɩ: Ɩ heelɑ-m kɛ́ sɩ n kɑ́ kʋlɩ.

15 Amɑ tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ Hɑsɑyɛlɩ lii kunti kɛ lʋm nɑ ɩ́ tɑkɩ wulɑʋ ɩsɛntɔɔ nɑ ɩ́ sɩ́. Ɩlɛnɑ ɩnɩ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩ lonte.

Yutɑ wulɑʋ Solɑm tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 21:2-20)

16-17 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ pǝyɑlʋ Solɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ pǝyɑlʋ Solɑm, nɑ́ tɔɣɔ Yutɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ. Ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ wɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ teitei ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ Akɑpɩ wɛ. Hɑlɩ ɩnɩ ɩ tɩɩ kpɑɣɑnɑ ɩ́lɛ́ ɩ pɛɛlɔ, nɑ ɩ́ lɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. 19 Pɑɑ nɑ mpʋ Tɑcɑɑ tɑ tisi nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ Yutɑ kɑwulɑɣɑ. Mpi tɔ, ɩ kɑ tɛmɑ ɩ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti kɛ heeluɣu kɛ́ sɩ, nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm kɛ tɑm nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ.

20 Yutɑ wulɑʋ Solɑm ɩnɩ ɩ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ Ɩtɔm nyǝ́mɑ kʋlɑ ɩ tɔɔ, nɑ pɑ́ kpɑ pɑ tǝɣɩ pɑ wulɑʋ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Solɑm nɑ ɩ yoolɑɑ nɑ pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ, pɑ polɑ-wɛɣɛ yoonɑʋ kɛ Sɑyii tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ tɑ-wɛɣɛ kotɑɣɑ. Amɑ ɑhoo nɑɑlɩ mpɛ pɑ tii Ɩtɔm nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ tɑmɑ-wɛɣɛ kotɑɣɑ tɔ pɑ tɔɔ nɑ pɑ́ yoonɑ-wɛ́. Ɩlɛnɑ Yutɑ yoolɑɑ se nɑ pɑ́ kpé. 22 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ Ɩtɔm nyǝ́mɑ lɩɩ Yutɑ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ wɛɛ pɑ tɩ tɔɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Lipinɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ nɑ́ lɑpɑ mpʋ tɔtɔɣɔ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ.

23 Pɑ kɛɛsɑ Solɑm tɔmnɑɑ lɛntǝnɑɑ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 24 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ.

Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 22:1-6)

25-26 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ pǝyɑlʋ Solɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Yutɑ wulɑʋ Solɑm pǝyɑlʋ Ahɑsiyɑ nɑ́ pǝsɑ wulɑʋ kɛ Yosɑlɛm kɛ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ tike. Ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ kɑ wɛ hiu nɑ nɑɑlɛ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ. Ɩ too kɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Omili lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ, pɑ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Atɑlii. 27 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́ teitei ɩsɩɩ ɩ ɑlʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Akɑpɩ wɛ. Nɑ ɩ́ lɑ́ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Solɑm nɑ Ahɑsiyɑ pɑ lɑpɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɑ pɑ́ polo Silii wulɑʋ Hɑsɑyɛlɩ kɛ yoonɑʋ kɛ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ, nɑ pǝ́ kʋ́ Solɑm. 29 Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ Sisilee sɩ pɑ́ lɑpɩ-ɩ kɔɔlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ polɑ-ɩ sɛɛʋ.

9

Pɑ kpɑ Yehu kɛ kɑwulɑɣɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Ilisee yɑɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ sǝkpelu nɔɣɔlʋ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mʋ nim kɑtɛ nyǝm pǝnɛ, nɑ ń lɔɣɔ nyɑ́ tɩ tǝcɑʋ kɛ Lɑmɔtɩ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ. 2 Nɑ ń mɑɣɑnɑ Sosɑfɑtɩ pǝyɑlʋ Yehu, ɩnɩ ɩ kɛnɑ Nimsi sɑɑlɩ. Ye n tɑlɑɑ ɩlɛ n yɑɑ-ɩ ɩ tike kɛ nɑŋ nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ. 3 Ɩlɛnɑ ń pǝlɩ nim kɛ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ń heeli-ɩ sɩ: Mɑ kpɑ-ŋ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ. Ń tɛmɑ mpʋ, n tʋlɩ nɔnɔɣɔ nɑ ń se kpɑkpɑɑ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sǝkpelu ɩnɩ ɩ tɛɛwɑ Lɑmɔtɩ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ. 5 Ɩ tɑlɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kotɑɑ. Ntɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Tɑ cɑɑ, mɑ cɑɑ mɑ nɑ-ŋ tɔm. Ɩlɛnɑ Yehu sɩ: Tɑ tɑɑ ɑwe? Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ: Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu kʋlɑɑ nɑ ɩ́ ponɑ-ɩ tǝyɑɣɑ, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ pǝlɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nim. Nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, mɑ́ kpɑnɑ-ŋ sɩ ń pǝsɩ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ. 7 Nɑ ń kʋ́ nyɑ́ cɑɑ kʋpǝŋ Akɑpɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ. Ɩlɛ pǝ lɛɛtɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɑ mpɑ Sesɑpɛɛlɩ kʋwɑ tɔ pɑ sǝm ntɛ́. 8 Mɑɑ kʋ Akɑpɩ tǝyɑɣɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑɣɑ. Pɑɑ piyɑ pɑɑ sɔsɑɑ. 9 Mɑɑ lɑnɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ mɑ lɑpǝnɑ Nepɑtɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm nɑ Ahiyɑ pǝyɑlʋ Pɑsɑ pɑ nyǝ́mɑ tɔ. 10 Pǝ kɑɑsɑ Sesɑpɛɛlɩ tɔ, nɔɣɔlʋ kɑɑ pimi-ɩ. Hɑsɩ kɑ́ tɔɣɔnɑ-ɩ Sisilee hɑlǝm tɑɑ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋlɩ nɔnɔɣɔ nɑ ɩ́ se.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu lɩɩwɑ nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ tɑɑpɑlɑɑ kiŋ, nɑ pɛlɛ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pʋlʋpʋ lɑpɑɣɑ? Wentiɣi kpɑŋtʋ ɩnɩ ɩ cɑɑkǝnɑ-ŋ ye? Yehu sɩ: Ɔɔ, pǝ tɑɣɑ nɑtǝlɩ se. Anɩ ɩ́ nyǝmɑ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ. 12 Ɩ tɑɑpɑlɑɑ sɩ: N cɛsǝɣɩ kɛ́. Heeli-tʋɣʋ nti ɩ heelɑ-ŋ tɔ. Yehu sɩ: Ɩ heelɑ-m tɔmnɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-m mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ nyǝntʋ sɩ, Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ ɩ kpɑ-m Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ.

13 Tǝnɑɣɑlɛ pɑ tǝnɑ pɑ wɔɣɔsɑ pɑ kpɑɩnɑɑ, nɑ pɑ́ pɔ-wɛɣɛ kumte tɔɔ nɑ Yehu cɑɣɑ, nɑ pɑ́ hʋlɩ ɑkɑntǝlɛ nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ wiliti nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Yehu, mǝ nɑ tɛtʋ.

Yehu kʋɣʋ kɛ Solɑm nɑ Ahɑsiyɑ

14-15 Wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tǝnɑ kɑ tɑŋɑ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ kɛ Silii wulɑʋ Hɑsɑyɛlɩ tɔɔ. Hɑlɩ pǝ́ kʋ́ Solɑm nɑ ɩ́ polo Sisilee nɑ pɑ́ fɛkɩ-ɩ.

Yosɑfɑtɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Yehu, pǝyele Nɛmsi sɑɑlɩ kɛlɛ. Pɑ tɛmɑ Yehu kɛ kɑwulɑɣɑ kpɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ Solɑm tɔɔ. Nɑ ɩ́ tɔ́ ɩ tɑɑpɑlɑɑ sɩ: Ye ɩ́ wɛ mɑ tɔɔ, ɩlɛ ɩ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ fiti nɑ ɩ́ polo Sisilee, nɑ ɩ́ heeli nti tǝ lɑpɑ cǝnɛ tɔ.

16 Ɩ tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ ɩ kɛɛkɛ tɔɔ nɑ ɩ́ tɛɛ Sisilee. Tǝnɑɣɑ Solɑm hǝntɑɑ, nɑ Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ polo-ɩ wiiluɣu. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sisilee kutuluɣu sɔsɔɔʋ nyʋɣʋ tɑɑ tɑŋlʋ loosɑ Yehu nɑ nɑpǝlǝɣɩ ɩ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tili nɑ pɑ́ heeli wulɑʋ sɩ: Mɑ loosɑ nɑpǝlɩ nɑ pɑ́ kɔŋ. Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Tili kpɑɣɑnʋ cɑɣɑlʋ nɑ ɩ́ sǝŋ-wɛ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛlɛ?

18 Ntɛnɑ kpɑɣɑnʋ cɑɣɑlʋ nɑ́ɑ́ tɛɛ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Wulɑʋ sɩ mɑ́ pɔɔsɩ-mɛ sɩ ɑlɑɑfǝyɑ kɛlɛ? Ntɛnɑ Yehu pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ tɔm suweɣe pǝ tɑɑ? Tʋ tɑ wɑɑlɩ.

Mpʋɣʋlɛ kutuluɣu sɔsɔɔʋ tɑŋlʋ sɩ: Tillu sulɑ-wɛ nɑ ɩ́ sɑɑlɩ tǝnɑ.

19 Ɩlɛnɑ Solɑm tili kpɑɣɑnʋ nɑɑlɛ nyǝŋ nɑ ɩ́ suli-wɛ, nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ tɔtɔ sɩ wulɑʋ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛlɛ? Ntɛnɑ Yehu pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ tɔm suweɣe pǝ tɑɑ? Tʋ tɑ wɑɑlɩ.

20 Ɩlɛnɑ tɑŋlʋ sɩ: Tillu nɑɑlɛ nyǝŋ sulɑ-wɛ, nɑ ɩ́ sɑɑlɩ tǝnɑ. Pǝyele pɑ nɔɣɔ tɔɔ tʋ cɑɣɑ ɩ kɛɛkɛ kɛ́ ɩsɩɩ kpɑŋtʋ, pǝ kɑɑ lɑŋ Yehu.

21 Tǝnɑɣɑlɛ wulɑʋ yelɑɑ nɑ pɑ́ kpɛɛlɩ ɩ kɛɛkɛ nɑ ɩ́ kpɑ. Nɑ Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ nɑɑ kpɑ ɩ nyǝŋ tɔɔ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ suli Yehu kɛ Nɑpɔtɩ hɑlǝm kiŋ kɛ Sisilee.

Yutɑ wulɑʋ Solɑm sǝm

22 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ pɔɔsɑ Yehu sɩ: Alɑɑfǝyɑ wɛɛ? Ntɛnɑ Yehu sɩ: Anɩ n nyǝmɑ́ teu sɩ nyɑ́ too Sesɑpɛɛlɩ wɛɛ nɑ ɩ́ tɔŋɑ tɩɩŋ lɑɑʋ nɑ topotopo tǝmɑ. Ɩlɛnɑ ń pɔɔsǝɣɩ-m sɩ: Alɑɑfǝyɑ wɛɛ?

23 Tǝnɑɣɑ Solɑm pǝsɑɑ nɑ ɩ́ seeki nɑ ɩ́ kiisiɣi sɩ: Ahɑsiyɑ se yoo, ɩ lɩɩkɩ mɑ wɑɑlɩ kɛ́.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu yelɑ nyǝmlɛ kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ yɑɣɑ-tɛɣɛ Solɑm ɑsǝŋkpekiŋ hɛkʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tʋlɩ ɩ fulɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hoti ɩ kɛɛkɛ tɑɑ tǝkpilim. 25 Ntɛnɑ Yehu yɔɣɔtɩ ɩ sǝnlʋ Pitikɑɑ sɩ: Kpɑɣɑ-ɩ nɑ ń pɛtɩ Nɑpɔtɩ hɑlǝm tɑɑ. Tɔɔsɩ nti Tɑcɑɑ kɑ heelɑ ɩ cɑɑ Akɑpɩ kɛ kʋyɑŋku tɑ nɑɑlɛ tǝ cɑɣɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ tǝ sɩɩkɩ-ɩ tɔ 26 sɩ: Tete mɑ nɑwɑ ɩsǝnɑ n kʋwɑ Nɑpɔtɩ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ tɔ. Ɩlɛ mɑ tuuki sɩ, ɩsɩɩ mɑ hɔmɑ Solɑm ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ tɑɑlɛ ntɛ́ tǝ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Yehu tɑsɑ sɩ: Pǝ tɔɔ tɔ, kpɑɣɑ-ɩ nɑ ń pɛtɩ tɑɑlɛ ntɛ́ tǝ tɑɑ kɛ́ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu-ɩ tɔ.

Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ sǝm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 22:7-9)

27 Wɑɑtʋ wei Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ nɑwɑ Solɑm sǝm, ɩlɛnɑ ɩ́ seeki nɑ ɩ́ mǝlǝɣǝnɑ Pɛtɩ-Kɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ. Nɑ Yehu nɑ́ɑ́ tʋ́ ɩ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ tɔ́ ɩ tɑɑpɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ kʋ́ ɩ́lɛ́ tɔtɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ yɑɣɑ-ɩ nyǝmɑ́, nɑ ɩ́ wɛ kɛɛkɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ Kuuli kɛ Ipǝleyɑm cɔlɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ, nɑ Ahɑsiyɑ se nɑ ɩ́ tɑlɑ Mekito nɑ ɩ́ sɩ́ tǝnɑ. 28 Ɩlɛnɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tʋ-ɩ kɛɛkɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Yosɑlɛm. Nɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ.

29 Akɑpɩ pǝyɑlʋ Solɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Ahɑsiyɑ kɑ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ.

Sesɑpɛɛlɩ sǝm

30-31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sesɑpɛɛlɩ nɩɩwɑ tǝ tǝnɑ nti tǝ lɑpɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lʋʋ ɩ nyɔɔsɩ, nɑ ɩ́ tʋ́ kɑcɔkɑ wontu, nɑ cǝlɑʋnɑɑ. Yehu tɑlɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋkɩ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Wulɑʋ kʋlʋ Simili nyɑ́. Alɑɑfǝyɑ wɛɛ?

32 Yehu kʋsɑ ɩsɛ, ɩlɛnɑ ɩ mɑ kɑpukɑ sɩ: Awe wɛnnɑ mɑ tɔɔ?

Ḿpʋ́ɣʋ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ nɑɑni nyǝ́mɑ nɑpǝlǝɣɩ nɑɑlɛ, nɑ tooso nyǝnnɑ pǝtote. 33 Ntɛnɑ Yehu tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ lɔɣɔ ɑlʋ ɩnɩ nɑ pǝtote.

Ɩlɛnɑ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ́ tusi Sesɑpɛɛlɩ, nɑ ɩ́ hoti nɑ Yehu tǝŋ ɩ tɔɔ nɑ kɛɛkɛ. Nɑ cɑlǝm yɑ koloŋɑ nɑ kpɑɣɑnǝŋ tɔɔ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu sʋʋ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ nyɔɔ, nɑ ɩ́ tɔ ɩ tɑɑpɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ pi ɑlʋ mpusi tʋ ɩnɩ. Mpi tɔ, ɩ kɑ kɛ́ wulɑʋ pɛɛlɔ.

35 Pɑ lɩɩwɑ Sesɑpɛɛlɩ pim, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ nyʋmpɔɣɔlɑɣɑ nɑ ntɑntɑkǝŋ nɑ nɔntɑɑlǝŋ tike. 36 Pɑ mǝlɑɑ nɑ pɑ heeli-tǝɣɩ Yehu, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kɑ heelɑ Tisipe Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilii nɑ ɩ yɔɣɔtɩ sɩ: Hɑsɩ kɑ́ tɑɣɑmɩ Sesɑpɛɛlɩ kɛ Sisilee hɑlǝm tɑɑ. 37 Nɑ pɑ lɔ ɩ timpi wɛ kɑɑsɑɑ tɔɣɔ hɑlǝm tɑɑ, ɩsɩɩ pɑ hutuɣu hute tɔ. Nɔɣɔlʋ kɑɑ nyǝmɩ-ɩ.

10

Akɑpɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kʋɣʋ

1 Akɑpɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ wɛ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ Sɑmɑlii tɑɑ kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu ŋmɑɑ lɛɛtǝlɩ kɛ ɩcɑtɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ tǝ sɔsɑɑ, nɑ mpɑ pɑ tʋwɑ sɩ pɑ sɛɣɛsǝɣɩ Akɑpɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɛ tɔ sɩ: 2 Mǝ pɑɑsǝɣǝnɑ nɑ wulɑʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ piyɑ. Nɑ ɩ́ wɛnɑ kɛɛkɛnɑɑ, nɑ kpɑɣɑnǝŋ, nɑ yoou wontu nɑ ɩ́ wɛ koluŋɑ ɩcɑtɛ tɑɑ. Mpʋ tɔ, ye ɩ́ hikɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ, 3 ɩlɛ ɩ́ nyǝnɩ wulɑʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ kpɑ wulɑʋ kɛ wei ɩ pǝsǝɣɩ, nɑ ɩ́ mʋnɑ kɑwulɑɣɑ tɔ nɑ ɩ́ kentiɣi ɩ́ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ tɔɔ.

4 Mpʋɣʋlɛ sɔɣɔntʋ kpɑ pɑ tǝnɑ nɑ pɑ tɔŋ tǝmɑ sɩ: Tɑɣɑlɛ mpɑ? Awulɑɑ nɑɑlɛ nɑ́ tɑ́ pǝsɩ-ɩ kɑcɑŋfɑnɑ tɑ́ nɑ? 5 Ɩlɛnɑ wulɑʋ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ, nɑ ɩcɑtɛ sɔsɔ nɑ sɔsɑɑ, nɑ sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ heeli Yehu sɩ: Tǝ kɛ́ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ́. Ɩlɛ nti n kɑ́ tʋ-tʋ tɔɣɔ tɩɩ lɑ. Tɩɩ tɑsǝɣɩ nɔɣɔlʋɣʋ kpɑʋ. Lɑ mpi pǝ mɑɣɑ-ŋ tɔ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu ŋmɑɑ-wɛɣɛ lɛɛtǝlɩ nɑɑlɛ nyǝŋ sɩ: Ye ɩ́ kɑ́ wɛɛ mɑ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ tɔkǝɣɩ mɑ kʋtʋtʋtʋ, ɩlɛ ɩ́ sɛtɩ wulɑʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ nyɔɔŋ, nɑ ɩ́ kɔnɑ-m cele ɩsǝntɔ teitei.

Pǝyele Sɑmɑlii wulɑʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ kɑ wɛ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ sɔsɑɑ kiŋ nɑ pɑ́ tɔɔkɩ-wɛ.

7 Wɑɑtʋ wei sɔsɑɑ mpɛ pɑ nɑwɑ Yehu lɛɛtǝlɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ koti wulɑʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ ɩnɩ. Nɑ pɑ́ siki pɑ nyɔɔŋ kɛ tɔkǝŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ ponɑ Yehu kɛ Sisilee. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillu heelɑ Yehu sɩ: Pɑ kɔnɑ nyɔɔŋ ɩnɩ. Ɩlɛnɑ Yehu tɔ́ sɩ: Ɩ́ kɑɑ-ɩ huwɑ nɑɑlɛɣɛ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ. Hɑlǝnɑ pǝ́ nyɑɑlɩ. 9-10 Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ, nɑ ɩ́ tɔ́ sɑmɑɑ sɩ: Mǝ pɑɑ fɛɩ tɔm tǝnɛ tǝ tɑɑ, mɑɣɑlɛ tɔm tʋ. Mpi tɔ, mɑ́ kʋlǝnɑ Solɑm tɔɔ nɑ mɑ́ kʋ-ɩ. Amɑ pɑnɛ pɑ tǝnɑ ɩsǝntɔ, ɑwe nɑ́ kʋ́ pɛlɛ? Mpʋ tɔ, mɑ cɑɑ sɩ ɩ́ nyɩ sɩ nti Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ Akɑpɩ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ, tǝ tɑ sɑɑlɩ yem. Ɩ yoosɑ-tǝɣɩ ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilii nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ tɔ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu kʋwɑ Akɑpɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ nɑ pɑ́ wɛ Sisilee tɔ. Pɑɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ ɩ lʋlǝtɑnɑɑ, nɑ ɩ kɔtǝlɑɑ, ɩ tɑ yele pɑɑ kʋlʋm.

Yutɑ ɑwulumpiyɑ kʋɣʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 22:8)

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu tʋ Sɑmɑlii mpɑɑʋ, nɑ ɩ́ tɑlɑ Tiikilɑɑ tǝsikile. 13 Ɩlɛnɑ ɩ́ suli Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ kɛ́ le nyǝ́mɑ kɛ ye? Pɛlɛ sɩ: Tǝ kɛ́ Ahɑsiyɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ́. Tǝ kɔmɑ Sesɑpɛɛlɩ piyɑ nɑ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pǝ́ kɑɑsɑɑ tɔɣɔ sɛɛʋ kɛ́. 14 Tǝnɑɣɑlɛ Yehu mɑpɑ kɑpukɑ sɩ: Ɩ́ kpɑ-wɛ nɑ pɑ ɩsɛ.

Ɩlɛnɑ Yehu tɑɑpɑlɑɑ kpɑ-wɛ, nɑ pɑ́ lɛntɩ-wɛɣɛ Tiikilɑɑ tǝsikile lɔkɔ kiŋ, nɑ pɑ́ pɛtɩ-wɛɣɛ lɔkɔ ɩnɩ ɩ tɑɑ. Pɑ wɛ yǝlɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ, nɔɣɔlʋ tɑ fiti.

Yehu suluɣu kɛ Yonɑtɑpɩ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu tɔmɑ pǝcɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ Lekɑpii pǝyɑlʋ Yonɑtɑpɩ nɑ ɩ́ kɔŋnɑ ɩ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N wɛ mɑ tɔɔ ɩsɩɩ mɑ wɛʋ nyɑ́ tɔɔ tɔ? Ɩ́lɛ́ sɩ: Ɛɛ. Yehu sɩ: Ye mpʋ tǝ hɑ tǝmɑɣɑ niŋ.

Pɑ tɛmɑ tǝmɑɣɑ niŋ hɑʋ, ɩlɛnɑ Yehu kpɑɣɑ-ɩ kɛɛkɛ tɑɑ 16 nɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Tǝŋɩ-m nɑ ń nɑ́ ɩsǝnɑ mɑ luɣu sʋʋ Tɑcɑɑ tǝmlɛ lɑpʋ tɔ.

Ɩlɛnɑ Yehu kpɑɣɑ-ɩ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ. 17 Wɑɑtʋ wei pɑ tɑlɑ Sɑmɑlii ɩlɛnɑ Yehu tɛɛsɩ kʋɣʋ kɛ Akɑpɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, mpɑ pɑɑ kɑɑsɑ tǝnɑ tɔ. Ɩ kʋ-wɛɣɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilii tɔ.

Yehu kʋɣʋ kɛ Pɑɑlɩ lɑɑtʋ

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu kotɑ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Wulɑʋ Akɑpɩ kɑ lɑɑwɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ kɛ́. Amɑ mɑɑ lɑɑ-ɩ nɑ pǝ́ kǝlɩ mpʋ. 19 Ɩlɛnɑ Yehu tɔ́ sɩ: Ɩ́ koti Pɑɑlɩ ɩnɩ ɩ kɔtǝlɑɑ, nɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, nɑ lɑɑlɑɑ tǝnɑɣɑ mɑ kiŋ. Pǝ́ tɑɑ sɔɔ nɔɣɔlʋ. Mɑ lɑkɩ tʋɣʋ ŋkʋɣʋ ɑcimɑ kɛ́. Mpʋ tɔ, ye wei ɩ fɛɩ ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ.

Acilɑɣɑtʋ kɛ Yehu lɑkɑɣɑ mpʋ sɩ ɩ́ hiki tʋɣʋ ŋkʋ kʋ lɑɑlɑɑ tǝnɑ. 20 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ kotɑ yǝlɑɑ kɛ Pɑɑlɩ kotuɣu sɔsɔɔʋ. 21 Ɩlɛnɑ pɑ́ tili Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ tɑɑ nɑ kʋ lɑɑlɑɑ koti, pǝ tɑ sɔɔ pɑɑ kʋlʋm. Nɑ pɑ́ su kutuluɣu. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu tɔmɑ tʋɣʋ ŋkʋ kʋ pɑɑsǝnlɑɑ sɩ: Ɩ́ cɛlɑ lɑɑlɑɑ tǝnɑɣɑ pɑ wontu kʋsusuutu. 23 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yehu nɑ Lekɑpii pǝyɑlʋ Yonɑtɑpɩ pɑ sʋʋ tʋɣʋ kutuluɣu tɑɑ, nɑ pɑ́ pɔɔsɩ kʋ lɑɑlɑɑ tǝnɑ sɩ: Ntɔŋ ɩ́ wɛnɑ nɑɑni kɛ́ teu sɩ Ɩsɛɣɛlɩ ɩsɔ sɛɛlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ siti mǝ tɑɑ cǝnɛ?

24 Mpʋ tɔ, nɑ Yehu sɩɩ yoolɑɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ. Nɑ ɩ́ heelɑ-wɛ sɩ: Mɑɑ tʋ́ tʋɣʋ lɑɑlɑɑ tǝnɑɣɑ mǝ niŋ tɑɑ. Ye wei ɩ yelɑ kʋlʋm nɑ ɩ́ fiti pʋntʋ kɑ́ sɩ ɩ lonte. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nɑ Yonɑtɑpɩ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ lɑ ciikuɣu kɔtɑɣɑ nɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 25 Pɑ tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Yehu heeli yoolɑɑ nɑ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ sʋʋ nɑ ɩ́ kʋ́ pɑ tǝnɑ. Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ fiti nɑ ɩ́ lɩɩ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋ-wɛ nɑ pɑ́ lɔ-wɛ nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ kutuluɣu ŋkʋ kʋ nɑŋ lɔlɔ nyǝŋkʋ tɑɑ 26 nɑ pɑ́ lǝsɩ tesikɑsɩ kʋlɑlɑɑsɩ nɑ ɑwɑlɩ, nɑ pɑ́ wɔ kɔkɔ. 27 Nɑ pɑ́ yɔkɩ pǝlɛ kʋsikile nɑ kutuluɣu, nɑ pǝ́ pǝsɩ ɩcɑtɛ hute kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Yehu tɔm

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu kpiisɑ tɩɩŋ lɑɑʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ. 29 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ teitei ɩsɩɩ Solopʋwɑm. Solopʋwɑm kɑ tusinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ lɑɑ wʋlɑ nɑwee kɛ Petɛɛlɩ nɑ Tɑŋ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Yehu sɩ: Mɑ sɑmɑ, n lɑpɑ nti mɑɑ sɩɩwɑ sɩ mɑɑ hɔnɑ Akɑpɩ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ nyɑ́ piyɑ piyɑ kɑ́ lɛɛtɩ nyɑ́ lonte tɑɑ, nɑ pɑ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ. Hɑlǝnɑ pɑ lʋlʋŋ loosi kɛ liɣiti.

31 Amɑ Yehu tɑ tǝŋ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kiiŋ kɛ teu nɑ lotu kʋlʋmtʋ. Ɩ tɑ lɔ tɩɩŋ lɑɑʋ mpi pǝ tɑɑ Solopʋwɑm kɑ tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ.

32 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ Silii wulɑʋ Hɑsɑyɛlɩ sʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɛtʋ tɔɣɔʋ. 33 Nɑ pɑ́ lɛɛkɩ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nɑ Alʋwɛɛ tɛtʋ nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ nyǝntʋ. Pǝ kpɑɣɑʋ Kɑlɑɑtɩ nɑ Pɑsɑŋ pɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ nɑ Mɑnɑsee pǝ nyǝ́mɑ kɑ wɛɛ tɔ.

34 Pɑ kɛɛsɑ Yehu tɔmnɑɑ lɛntǝnɑɑ, nɑ ɩ kʋlɑpǝm, nɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ tɔm kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 35-36 Ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ hiu kɛ Sɑmɑlii kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. Ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Sɑmɑlii. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Sowɑkɑsɩ lɛɛtɩ ɩ lonte.

11

Yutɑ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ Atɑlii tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 22:10-12)

1 Wɑɑtʋ wei Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ too Atɑlii nɩɩwɑ sɩ ɩ pǝyɑlʋ Ahɑsiyɑ sǝpɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ́ wulɑʋ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ. 2 Pɑ kʋkɑɣɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Solɑm pɛɛlɔ Yosepɑ, Ahɑsiyɑ neu, lɑ kookɑlɩ nɑ ɩ́ ŋmɩɩlɩ ɩ tɑɑlʋ pǝyɑɣɑ Sowɑsɩ. Nɑ ɩ́ seenɑ nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ ɩ́ nɑ ɩ nʋkʋlʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑŋ kʋhǝntʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ. Atɑlii tɑ nyɩ kɑ tɔɔ, hɑlǝnɑ kɑ́ fiti kʋlɑɑ mpɛ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sɑɑlɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝnɑɣɑ pɩɩsɩ nɑɑtoso, nɑ Atɑlii tɔkɩ kɑwulɑɣɑ.

Pɑ kpɑ Sowɑsɩ kɛ kɑwulɑɣɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 23:1-21)

4 Pǝnɑɣɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ kɔtʋlʋ Yoyɑtɑ kotɑ wulɑʋ tɑŋlɑɑ, nɑ tɑŋlɑɑ lɛlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ ponɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ nɑ tuunɑʋ, nɑ ɩ́ hʋlɩ-wɛɣɛ wulɑʋ pǝyɑlʋ. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ fɑɣɑ mǝ tɑɑ mpɑ pɑ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ, pɑ tɑɑ kɛ́ kpekɑ tooso. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntɛ ɩ́ tɑŋ wulɑʋ tǝyɑɣɑ. 6 Nɑɑlɛ nyǝntɛ kɛ Suuu nɔnɔɣɔ, nɑ tooso nyǝntɛ kɛ tɑŋlɑɑ wɑɑlɩ nɔnɔɣɔ tɔtɔ. Kpekɑ ɑnɩ ɑ tooso, ɑ́ kɑ́ tɑŋǝɣǝnɑ wulɑʋ tǝyɑɣɑ, nɑ ɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ. 7 Pǝ kɑɑsɑ mǝ kpekɑ sɔsɔɔnɑ nɑɑlɛ, wei ɩɩ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ. Pɛlɛ pɑɑ tɑŋnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ timpi wulɑʋ kʋfɑlʋ wɛɛ tɔ. 8 Yoolɑɑ tǝnɑ kɑ́ tɔkɩ pɑ yoou wontu kɛ pɑ niŋ tɑɑ kɛ́, nɑ wulɑʋ ɩ́ wɛ timpi, pɑ wɛ ɩ wɑɑlɩ. Ye yʋlʋ kpɑɩ tʋ ɩ́ kpǝtǝnɑ-wɛ pɑ́ kʋ-ɩ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ kɔtʋlʋ Yoyɑtɑ kɑ́ heeluɣu-wɛ tɔ. Pɑ kotɑ yoolɑɑ mpɑ pɑ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ, nɑ mpɑ pɑɑ lɑkɩ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ tǝmlɛ tɔ, nɑ pɑ́ polo Yoyɑtɑ kiŋ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yoyɑtɑ cɛlɑ-wɛɣɛ wulɑʋ Tɑfiiti ŋmɑntɑɑsɩ, nɑ ɩ kpɑlǝŋ wei ɩ kɑ wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ. 11 Ɩlɛnɑ yoolɑɑ pɩɩlɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ɩsɛntɑɑ ŋkuluŋɑ kɑnɛ, nɑ pǝ́ polo lɛŋkɑ, nɑ pɑ́ tɑŋɑ wulɑʋ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yoyɑtɑ lǝsɑ Sowɑsɩ nɑ pɑ́ temi-ɩ kɑwulɑɣɑ ntenuɣu. Nɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ kiiŋ tɑkǝlɑɣɑ, nɑ pɑ́ pǝlɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nim, nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ sʋʋ pɑ niŋ tɑɑ kɛ́ mɑpʋ nɑ pɑ́ wilitiɣi nɑ pɑ́ sɛɛkɩ-ɩ sɩ: Mǝ nɑ tɛtʋ wulɑʋ.

13 Wɑɑtʋ wei Atɑlii nɩɩ tɑŋlɑɑ nɑ sɑmɑɑ kɔkɔtɛ ńtɛ́, ɩlɛnɑ ɩ́ polo pɑ kiŋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ loosɑ pǝyɑɣɑ kɛ ɑwulɑɑ tǝsǝŋlɛ. Nɑ wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ, nɑ ɑkɑntɛɛ hʋllɑɑ sǝŋɑ kɑ kiŋ, nɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ ɑkɑntɛɛ nɑ sɑmɑɑ nɑ́ɑ́ ŋmɑɑlǝɣɩ. Tǝnɑɣɑ Atɑlii cǝlɑ ɩ wontu, nɑ ɩ́ mɑ kɑpukɑ sɩ: Wɑɑlɩ lɩɩʋ ntɛ́, wɑɑlɩ lɩɩʋ ntɛ́.

15 Yoyɑtɑ tɑ sɔɔlɩ sɩ pɑ́ kʋ-ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tɔmɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ lǝsɩ-ɩ kpeeŋɑ, nɑ wei ɩ́ tǝŋɑ-mɛ, ɩlɛ ɩ́ kʋ́ pʋntʋ.

16 Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ Atɑlii nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kpɑɣɑnǝŋ nɔnɔɣɔ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yoyɑtɑ lɑpɑ nɑ Tɑcɑɑ, nɑ wulɑʋ, nɑ sɑmɑɑ, pɑ pɛɛlɩ nɔɣɔ sɩ, pǝ́ lɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ ɩ nyǝ́mɑ. Nɑ ɩ́ lɑ tɔtɔ nɑ wulɑʋ nɑ sɑmɑɑ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ lɛŋkɑ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ polɑɑ nɑ pɑ́ yɔkɩ tʋɣʋ Pɑɑlɩ kutuluɣu, nɑ kɔtɑsɩ tǝlɑtɛnɑɑ nɑ pǝ lɛɛsǝŋ. Nɑ pɑ́ kʋ́ pǝ kɔtʋlʋ Mɑtɑŋ kɛ kɔtɑsɩ tǝlɑtɛnɑɑ kiŋ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yoyɑtɑ kpɑwɑ mpɑ pɑɑ tɑŋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yoyɑtɑ kotɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ wulɑʋ tɑŋlɑɑ, nɑ tɑŋlɑɑ lɛlɑɑ, nɑ sɑmɑɑ tǝnɑ sɩ pɑ́ kpɑɣɑ wulɑʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ sɩɩ-ɩ nɑ pɑ́ tǝŋnɑ tɑŋlɑɑ nɔnɔɣɔ, nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Wɑɑtʋ wei Sowɑsɩ cɑɣɑ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ, 20 ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ ŋmɑɑlǝnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ cɑɣɑ tǝpɑmm kɛ Atɑlii sǝm wɑɑlɩ.

12

Yutɑ wulɑʋ Sowɑsɩ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 24:1-3)

1-2 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Yehu pǝnɑɣɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Sowɑsɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ nɑ́ yoosɑ nɑɑtompɔɣɔlɑɣɑ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ pɩɩsɩ nɩɩlɛ. Ɩ too kɑ kɛ́ Pɛɛsepɑ tʋ kɛ́, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Sipiyɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑsɩ lɑpɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔ hɑlǝnɑ ɩ sǝm. Mpi tɔ, Yoyɑtɑ kɑ sɛɣɛsɑ-ɩ teu kɛ́. 4 Pɑɑ nɑ mpʋ ɩ tɑ wɑkǝlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ, yǝlɑɑ pukɑɣɑ tɑm kɛ́ nɑ pɑ́ lɑɑkɩ nɑ pɑ́ wɔkɩ tulɑɑlʋnɑɑ.

Sowɑsɩ tɑɣɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 24:4-14)

5-6 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sowɑsɩ tɔmɑ kɔtǝlɑɑ mpɛ sɩ: Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ, liɣitee pɑɑsǝnlɑɑ ɩ́ kpeɣeli liɣitee nnɑ pɑ kɔŋnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ sɩ pɑ́ lɑnɑ tǝmlɛ tɔ. Yɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ lɑmpuu, yɑɑ wenɑ pɑ hɑnɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ, nɑ pɑ́ tɑɣɑnnɑ timpi timpi pǝ nǝɣǝsǝnɑɑ tɔ.

7 Hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ Sowɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ tooso nyǝŋkɑ, kɔtǝlɑɑ tɑ tɑɣɑnǝtɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tiili. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ yɑɑ kɔtʋlʋ Yoyɑtɑ, nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ tɑ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ? Pǝ tɔɔ tɔ, liɣitee pɑɑsǝnlɑɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ-yɛɣɛ cɛlʋɣʋ. Pɑɑ sɩɩ-yɛɣɛ nɑ pɑ́ tɑɣɑnnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ntɛ́.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ tisɑɑ sɩ pɑ kɑɑ tɑsɑ liɣitee mʋɣʋ kɛ pɑɑsǝnlɑɑ kiŋ. Pǝ́cɔ́ pɑ kɑɑ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑnʋɣʋ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtʋlʋ Yoyɑtɑ cɑɑ ɑtɑkɑɑ nɔɣɔlʋ, nɑ ɩ́ tʋlɩ-ɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ nɑ ɩ́ sɩɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kiŋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ ntɔɣɔŋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ kɔtǝlɑɑ nɔnɔɣɔ tɑŋlɑɑ sɩ ye wei ɩ́ kɔnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ liɣitee, ɩlɛ pɑ tʋ-yɛɣɛ ɑtɑkɑɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ. 11 Pǝ́ suwɑ ɩlɛ pɑ yɑɑ wulɑʋ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ, nɑ kɔtǝlɑɑ nyʋɣʋ tʋ, nɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ-yɛ. 12 Pɑ́ nyǝ́mɑ́ wenɑ ɑ nyʋɣʋ, ɩlɛ pɑ cɛlɑ-yɛɣɛ tǝmɑ lɑtɑɑ tɔɔ feŋlɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ fɛlɩ tɑɣɑnlɑɑ, nɑ kɑɑfǝntɑnɑɑ, 13 nɑ tɛtʋ ŋmɑlɑɑ, nɑ pɛɛ sɑɑkǝlɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑnɑ tɑɑsɩ nɑ pɛɛ kʋsɑɑkɛɛ, nɑ pɑ́ fɛlɩ kǝmɑ lɛnnɑ nnɑ pɑ tɔɣɔ pǝ tɔm tɑɑ tɔ.

14 Pɑ tɑ kpɑɣɑ liɣitee ɑnɩ ɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ lunɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ cɛmsɛnɑɑ yɑɑ sɛɛsɩ, yɑɑ nyɑnɑsɩ nsi pɑ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔ, yɑɑ ɑkɑntɛɛ, yɑɑ pɑ́ lú wʋlɑ pʋlʋpʋ, yɑɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ pʋlʋ. 15 Tǝmlɑtɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ pɑ cɛlǝɣɩ, nɑ pɛlɛ pɑ́ lɑkǝnɑ mpi pǝ wɛ lɑpʋ tɔ. 16 Yǝlɑɑ mpɑ pɑ fɛlǝɣɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɔ, pɑɑ feŋiɣi-wɛ. Mpi tɔ, pɑ lɑkɩ teu kɛ́.

17 Liɣitee nnɑ yǝlɑɑ kɔŋnɑ pɑ kʋpǝntǝŋ kɔtɑɣɑ lonte tɔ, kɔtǝlɑɑ kɛ pɑ cɛlǝɣɩ ɑlɛ, pɑɑ tʋɣʋ-yɛɣɛ ɑtɑkɑɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ.

Sowɑsɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑɣɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 24:23-27)

18 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Silii wulɑʋ Hɑsɑyɛlɩ polɑɑ, nɑ ɩ́ yoonɑ Kɑtɩ ɩcɑtɛ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-tɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kpɑɑkɩ Yosɑlɛm tɔɔ. 19 Tǝnɑɣɑlɛ Sowɑsɩ kpeɣelɑ ɩnɩ nɑ ɩ cɔsɔnɑɑ Yutɑ ɑwulɑɑ, ɩsɩɩ Sosɑfɑtɩ nɑ Solɑm, nɑ Ahɑsiyɑ, pɑɑ lɑpɑ mpiɣi Tɑcɑɑ kɛ kʋcɔɔʋ tɔ, nɑ wʋlɑ wei pɑ sɩɩwɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kpɑncooŋ tɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ tilinɑ nɑ pɑ́ cɛlɑ Hɑsɑyɛlɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ yele Yosɑlɛm kɛ yoonɑʋ.

20 Pɑ kɛɛsɑ Sowɑsɩ tɔmnɑɑ lɛntǝnɑɑ tǝnɑɣɑ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 21-22 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ ɩ tɔɔ, nɑ pɑ tɑɑ nɑɑlɛ Simeyɑtɩ pǝyɑlʋ Yosɑpɑtɩ, nɑ Somee pǝyɑlʋ Yehosɑpɑtɩ pɑ kʋ-ɩ Pɛtɩ-Milo kɛ Silɑ mpɑɑʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Amɑsiyɑ lɛɛtɩ ɩ lonte.

13

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑkɑsɩ tɔm

1 Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ pǝyɑlʋ Sowɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, Yehu pǝyɑlʋ Sowɑkɑsɩ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ kɛ Sɑmɑlii, kɛ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ kɛɛnɑ Solopʋwɑm wei ɩ tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ lɑɑtʋ tɑɑ tɔ ɩ ɩsɑɣɑtʋ. 3 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ mʋ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ Silii wulɑʋ Hɑsɑyɛlɩ niŋ tɑɑ. Pǝ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ tɑsɑ-wɛɣɛ tʋɣʋ kɛ Hɑsɑyɛlɩ pǝyɑlʋ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ niŋ tɑɑ tɔtɔ, nɑ pǝ́ tɑɑŋɩ sɔsɔm.

4 Amɑ Sowɑkɑsɩ sǝlǝmɑ Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ kʋ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ nyǝnɩ ɩsǝnɑ Silii wulɑʋ cɔɔsɑ-wɛ tɔ, 5 nɑ ɩ́ kʋsɩ wɑɑsʋlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ hɛtɩ-wɛɣɛ pɑ niŋ tɑɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ pɑ cɑɣɑnɑ hɛɛsʋɣʋ ɩsɩɩ too pɑɑ wɛʋ tɔ. 6 Pɑɑ nɑ mpʋ, pɑ kɛɛnɑ Solopʋwɑm nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ pɑ tɩɩŋ lɑɑʋ, nɑ pɑ́ yele tʋɣʋ ɑlʋnyǝŋkʋ tesikɑ kʋlɑlɑɑɣɑ kɛ Sɑmɑlii ɩcɑtɛ tɑɑ.

7 Silii wulɑʋ kɑ nɑŋɑ Sowɑkɑsɩ yoolɑɑ tǝnɑɣɑ, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ-ɩ pǝcɔ tike. Kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ kɛɛkɛnɑɑ kɛ nɑɑnʋwɑ, nɑ yoolɑɑ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000).

8 Pɑ kɛɛsɑ Sowɑkɑsɩ tɔm lɛntǝnɑɑ, nɑ ɩ kʋlɑpǝm nɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ tɔm kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 9 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Sɑmɑlii nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sowɑsɩ lɛɛtɩ ɩ lonte.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑsɩ tɔm

10 Yutɑ wulɑʋ Sowɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, Sowɑkɑsɩ pǝyɑlʋ Sowɑsɩ pǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ Sɑmɑlii tɑɑ. Nɑ ɩ́ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ kɛɛnɑ Solopʋwɑm wei ɩ tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ tɔ.

12 Pɑ kɛɛsɑ Sowɑsɩ tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Pǝ kpɑɣɑ ɩ kʋlɑpǝm nɑ ɩsǝnɑ ɩ yoonɑ Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ nɑ ɑpɑlʋtʋ tɔ. 13 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Sɑmɑlii kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm lɛɛtɩ ɩ lonte.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilisee sǝm

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋtɔŋ nɑkʋlɩ kʋ kpɑ Ilisee. Ɩ cɑɑkɑɣɑ sǝm, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑsɩ polo ɩ wiiluɣu, nɑ ɩ́ luŋ ɩ tɔɔ nɑ ɩ́ wiiki, nɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɑɑ, Ɩsɛɣɛlɩ kɛɛkɛ nɑ ɩ sɑɑlʋ.

15 Ntɛnɑ Ilisee sɩ: Cɑɑ tɔɔʋ nɑ nyǝmɑ́.

Ɩlɛnɑ wulɑʋ cɑɑ nɑ ɩ́ kɔnɑ. 16-17 Ntɛnɑ Ilisee sɩ: Tʋlɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ pǝtote.

Ɩlɛnɑ wulɑʋ tʋlɩ. Ilisee sɩ: Kpɑɑsɩ nyɑ́ tɔɔʋ.

Wulɑʋ kpɑɑsɑ ɩ tɔɔʋ ɩlɛnɑ Ilisee tǝnɩ ɩ niŋ kɛ wulɑʋ nyǝŋ tɔɔ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɔ́. Wulɑʋ tɔwɑ, ɩlɛnɑ Ilisee mɑ kɑpukɑ sɩ: Nyǝmlɛ tǝnɛ tǝ hʋlǝɣǝnɑ ɩsǝnɑ ń kɑ́ kǝlɩ Silii yoolɑɑ nɑ ń kʋ-wɛɣɛ Afɛkɩ tɔ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee tɑsɑ wulɑʋ kɛ heeluɣu sɩ: Kpɑɣɑ nyǝmɑ́ lɛnnɑ.

Wulɑʋ kpɑɣɑ nyǝmɑ, ɩlɛnɑ Ilisee sɩ: Tɔ́ ɑtɛ.

Ɩlɛnɑ wulɑʋ tɔ́ ɑtɛɣɛ tɔm tooso, nɑ ɩ́ yele mpʋ. 19 Ntɛnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ Ilisee nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Aɑ, kɑsɑ, ye n kɑ́ tɔwɑ tɔm kɑkpɑsɩ, yɑɑ nɑɑtoso n kɑ́ kǝlɑ Silii nyǝ́mɑ ntɛ́ tǝnɑŋnɑŋ. Tɔʋ, tɔm tooso tike ńtɛ́ ń kɑ́ kǝlɩ-wɛ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilisee sǝpɑ nɑ pɑ́ pimi-ɩ.

Pǝnɑɣɑ sikɑɑ, ɩlɛnɑ Mowɑpʋ yoolɑɑ ŋmɩɩlɑɑ sʋʋkɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ. 21 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ nɑpǝlɩ pɑ sǝɣǝlɑ pɑ sǝtʋ nɑ pɑ́ pukinɑ pim. Ɩlɛ pɑ sulinɑ ŋmɩɩlɑɑ mpɛ pɑ kpekǝle nɑtǝlǝɣǝlɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɔɣɔ pɑ sǝtʋ kɛ Ilisee pǝlɑɑʋ tɑɑ nɑ pɑ́ se. Sǝtʋ hotɑ Ilisee mʋwɑ tɔɔ, ɩlɛnɑ sǝtʋ fe nɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ sǝŋ.

Silii nyǝ́mɑ kǝlʋɣʋ

22 Silii wulɑʋ Hɑsɑyɛlɩ kɑ ŋmɑkǝlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Sowɑkɑsɩ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tǝnɑɣɑ. 23 Amɑ Tɑcɑɑ nyǝnɑ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ nɔɣɔ ŋkɑ ɩ nɑ Apǝlɑhɑm, nɑ Ɩsɑɑkɑ, nɑ Yɑkɔpʋ pɑɑ pɛɛlɑɑ tɔ kɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ yele-wɛɣɛ kpiisuɣu. Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, ɩ tɑ yelitɑ sɩ kolontunɑɑ ɩ́ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ ponɑ pooluŋ tiili.

24 Silii wulɑʋ Hɑsɑyɛlɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑsɩ lɛɛkɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑcɑlɛɛ nnɑ Hɑsɑyɛlɩ kɑ tɔɣɔ Sowɑkɑsɩ tɔ. Tɔm toosoɣo Sowɑsɩ yoonɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ ɩ ɑcɑlɛɛɛ tǝnɑ.

14

Yutɑ wulɑʋ Amɑsiyɑ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 25:1-4,11-12,17-28; 26:1-2)

1 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑkɑsɩ pǝyɑlʋ Sowɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, Yutɑ wulɑʋ Sowɑsɩ pǝyɑlʋ Amɑsiyɑ, nɑ́ lɛɛtɑ ɩ cɑɑ lonte tɑɑ. 2 Ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ kɑ wɛ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ, kɛ Yosɑlɛm kɛ Yutɑ tɑɑ. Ɩ too tɛɣɛlɛ Yosɑlɛm tǝnɑ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Yowɑtɑŋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩlɛ ɩ tɑ tɑlɑ ɩ cɔsɔ Tɑfiiti kɛ́. Ɩ lɑpɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Sowɑsɩ. 4 Ɩ tɑ wɑkǝlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ, yǝlɑɑ tɔŋɑ pote kɛ́ nɑ pɑ́ lɑɑkɩ nɑ pɑ́ wɔkɩ tulɑɑlʋnɑɑ.

5 Wɑɑtʋ wei Amɑsiyɑ lɑpɑ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ cɑɣɑ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ kʋwɑ ɩ cɑɑ Sowɑsɩ tɔ. 6 Amɑ ɩ yelɑ kʋlɑɑ piyɑ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ yepu nɑ pɑ́ ŋmɑɑ Moisi kiiu tɑɑ tɔ sɩ: Pɑ kɑɑ kʋ pǝyɑɣɑ kɛ kɑ cɑɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. 7 Amɑsiyɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ kʋnɑ Ɩtɔm yoolɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) kɛ́ tɔm tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ Selɑ ɩcɑtɛ. Nɑ ɩ́ hɑ-tɛɣɛ hǝtɛ sɩ Yɔkǝtɛɛlɩ. Nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tilɑɑ nɑ ɩ́ heeli Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑkɑsɩ, wei ɩ kɛ́ Yehu sɑɑlɩ tɔ sɩ: Kɔɔ nɑ tǝ suli yoou. 9 Ntɛnɑ Sowɑsɩ cɔ-ɩ sɩ: Lipɑŋ pʋɣʋ tɔɔ tiikɑ sɔwɑ nyǝŋkɑ kɑ sǝlǝmɑ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ sɩ kʋ́ hɑ ɩ pǝyɑlʋ kɛ́ kʋ pɛɛlɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlɛ wontuɣu nɑkʋlɩ kʋ tɔmɑ sɔsɔʋ tɔɔ nɑ kʋ́ pʋɣʋtɩ-ɩ. Ɩlɛnɑ Sowɑsɩ tɑsɑ sɩ: 10 N nyǝmɑ́ sɩ n kǝlɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɔɣɔlɛ n tɔkɩ nyɑ́ tɑntǝŋ yɛɛ? Tɔʋ, cɑɣɑnɑ tǝlɛ tǝ tike yɑɑ. Tɔfɔ, ye mɑ́ nɑ-ŋ tǝ sulɑɑ, pɩɩ kɔnɑ nyɑnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ mǝ tɔɔ kɛ́ pulɑɣɑ.

11 Amɑ Amɑsiyɑ tɑ mʋ Sowɑpɩ tɔm ntɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑsɩ kpɑɣɑ ɩ yoolɑɑ, nɑ Amɑsiyɑ nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ ɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ suli Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ. 12 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɩ Yutɑ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ kpe. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑsɩ kpɑ Yutɑ wulɑʋ Amɑsiyɑ kɛ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ nɑ ɩ́ tǝkɩ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo Yosɑlɛm nɑ ɩ́ kʋ́ koloŋɑ kɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ ŋmʋnʋɣʋ (200) kɛ́ Ɩfǝlɑyim nɔnɔɣɔ kiŋ. Hɑlǝnɑ ŋkuluŋɑ tɑɑ nɔnɔɣɔ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kuu wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑ wontunɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ pɑɑ wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ pǝ kpɑncooŋ tɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ kpɑ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ ponɑ Sɑmɑlii.

15 Pɑ kɛɛsɑ Sowɑsɩ tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ ɩ kʋlɑpǝm nɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩsǝnɑ ɩ yoonɑ Yutɑ wulɑʋ Amɑsiyɑ tɔ. 16 Sowɑpɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Sɑmɑlii kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ, nɑ ɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm lɛɛtɩ ɩ lonte.

17 Pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ kɛ Yutɑ wulɑʋ Amɑsiyɑ tɑsɑ tɔɣɔʋ, kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑsɩ sǝm wɑɑlɩ. 18 Pɑ kɛɛsɑ Amɑsiyɑ tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ yǝlɑɑ kʋlɑ Amɑsiyɑ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm tɑɑ, nɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ polo Lɑkisi. Amɑ pɛlɛ pɑ tǝŋɑ-ɩ tǝnɑ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. 20 Ɩlɛnɑ pɑ́ kɔnɑ-ɩ nɑ kɛɛkɛ nɑ kpɑɣɑnǝŋ pɑɣɑlɛ, nɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ. 21 Ntɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kpɑ Amɑsiyɑ pǝyɑlʋ Asɑliyɑ kɛ wulɑʋ, nɑ ɩ́ lɛɛtɩ ɩ cɑɑ lonte tɑɑ. Asɑliyɑ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ kɑ wɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. 22 Asɑliyɑ ɩnɩ ɩ lɛɛkǝnɑ Ɩlɑ ɩcɑtɛ, kɛ ɩ cɑɑ sǝm wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-tɛɣɛ ŋmɑʋ.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Solopʋwɑm II, tɔm

23 Yutɑ wulɑʋ Amɑsiyɑ kɑwulɑɣɑ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ, Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑsɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm pǝsɑ wulɑʋ kɛ Sɑmɑlii. Nɑ ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ nɩɩlɛ nɑ kʋlʋmɑɣɑ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Solopʋwɑm lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ wɛ lɑɑtʋ nti tǝ tɑɑ ɩ ɑkpele tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. 25 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɛɛkɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑɣɑ pǝ kpɑɣɑʋ Lepo-Hɑmɑtɩ, hɑlǝnɑ pǝ́ polo Lʋcɑɣɑm teŋku kɛ teitei, ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Amitɑyi pǝyɑlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Yonɑɑsɩ kɛ Kɑtɩ-Hefɛɛ tɔ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ nɑwɑ ɩsǝnɑ pǝ kǝlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. Pǝ́cɔ́ pɑɑ yʋlʋ kʋlʋm tǝkoŋ, fɛɩ sɩ ɩ kɑ́ wɑɑsɩ-wɛ. 27 Amɑ ɩ tɑɑ sɔɔlɩ sɩ ɩ́ kpiisi-wɛ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ yelɑɑ nɑ Sowɑsɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm wɑɑsɩ-wɛ.

28 Pɑ kɛɛsɑ Solopʋwɑm tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ ɩ́ kʋlɑpǝm, nɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ kɛ yoou tɑɑ, nɑ ɩsǝnɑ ɩ lɛɛkɑ Tɑmɑsɩ nɑ Hɑmɑtɩ pǝ ɑcɑlɛɛ tɔ. 29 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Sɑmɑlii kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ, nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sɑkɑlɩ lɛɛtɩ ɩ lonte.

15

Yutɑ wulɑʋ Asɑliyɑ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 26:3-4,21-23)

1 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Solopʋwɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ, Amɑsiyɑ pǝyɑlʋ Asɑliyɑ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ 2 kɛ Yosɑlɛm tɑɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Wɑɑtʋ ɩnɩ, ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ kɑ wɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso. Ɩ too kɑ kɛ́ tǝnɑ tʋ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Yekoliyɑ. 3 Asɑliyɑ lɑpɑ Tɑcɑɑ luɣu tɛɛ nyǝntʋ kɛ́, ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Amɑsiyɑ. 4 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ɩ tɑ wɑkǝlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ, yǝlɑɑ tɔŋɑ pote kɛ́, nɑ pɑ́ lɑɑkɩ nɑ pɑ́ wɔkɩ tulɑɑlʋnɑɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ hɔmɑ wulɑʋ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ɑsilimɑ kʋtɔŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ-ɩ kpeeŋɑ kɛ tiili, hɑlǝnɑ ɩ sǝm. Ɩ pǝyɑlʋ Yotɑm wei ɩ kɑ kɛ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ tɔ, ɩnɩ ɩ kɑ pɑɑsɑɣɑnɑ nɑ kɑwulɑɣɑ.

6 Pɑ kɛɛsɑ Asɑliyɑ tɔm lɛntǝnɑɑ tǝnɑ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 7 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ, nɑ ɩ pǝyɑlʋ Yotɑm lɛɛtɩ ɩ lonte.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sɑkɑlɩ tɔm

8 Yutɑ wulɑʋ Asɑliyɑ pǝnɑɣɑ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Solopʋwɑm pǝyɑlʋ Sɑkɑlɩ pǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ Sɑmɑlii kɛ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtoso. 9 Ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔ teitei, ɩsɩɩ ɩ cɔsɔnɑɑ, nɑ ɩ́ wɛ tɑm kɛ́ lɑɑtʋ nti tǝ tɑɑ Nepɑtɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Yɑpɛɛsɩ tɔ, ɩ pǝyɑlʋ Sɑlum kʋ-ɩ Ipǝleyɑm, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ kɑwulɑɣɑ.

11 Pɑ kɛɛsɑ Sɑkɑlɩ tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

12 Pǝ lɑpɑ teitei kɛlɛ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Yehu tɔ sɩ, ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩ wɑɑlɩ, nɑ pǝ́ tɑlɑ pɑ lʋlʋɣʋ loosi liɣiti.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sɑlum tɔm

13 Yutɑ wulɑʋ Asɑliyɑ pǝnɑɣɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Yɑpɛɛsɩ pǝyɑlʋ Sɑlum pǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ ɩsɔtʋ kʋlʋm kɛ Sɑmɑlii tɑɑ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Kɑti tɔ, ɩ pǝyɑlʋ Menɑhem lɩɩnɑ Tiisɑ nɑ ɩ́ kɔɔ Sɑmɑlii, nɑ ɩ́ kʋ-ɩ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ ɩ kɑwulɑɣɑ.

15 Pɑ kɛɛsɑ Sɑlum tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Pɑɑ ɩsǝnɑ ɩ kʋlɑ Sɑkɑlɩ tɔɔ tɔ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Menɑhem yoonɑ Tɑpuwɑ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ kpiisi pɑ nɑ Tiisɑ hɔɣɔlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Nɑ ɩ́ yɔkɩ ɑhusitonɑɑ lotu sɩ, pɑ tɑ tʋlɩ-ɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Menɑhem tɔm

17 Yutɑ wulɑʋ Asɑliyɑ pǝnɑɣɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Kɑti pǝyɑlʋ Menɑhem pǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ Sɑmɑlii kɛ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, hɑlǝnɑ ɩ sǝm. Ɩ wɛ tɑm kɛ́ lɑɑtʋ nti tǝ tɑɑ Nepɑtɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm kɑ tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɣɔ.

19 Wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Asilii wulɑʋ Puli sʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Menɑhem hɑ-ɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ tɔɔnǝnɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ sɩ, ɩ́lɛ́ ɩ́ sǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ nyɔɔsɩ ɩ kɑwulɑɣɑ kɛ teu. 20 Lɑmpuu kɛ ɩ tʋwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ fɛlʋɣʋ, nɑ toŋtʋnɑɑ tʋ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ hiki-yɛ. Pɑ tɛmɑ Asilii wulɑʋ kɛ fɛlʋɣʋ, kɛ ɩsǝnɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɑɑkɩ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpe.

21 Pɑ kɛɛsɑ Menɑhem tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 22 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ tɔ, ɩ pǝyɑlʋ Pekɑhiyɑ lɛɛtǝnɑ ɩ lonte tɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Pekɑhiyɑ tɔm

23 Yutɑ wulɑʋ Asɑliyɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ tɑɑ, kɛ́ Menɑhem pǝyɑlʋ Pekɑhiyɑ pǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ Sɑmɑlii kɛ pɩɩsɩ nɑɑlɛ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ wɛ tɑm kɛ́ lɑɑtʋ nti tǝ tɑɑ Nepɑtɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɣɔ. 25 Ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Lemɑliyɑ tɔ, ɩ pǝyɑlʋ Pekɑ wei ɩ́ pɑɑsɑɣɑnɑ Pekɑhiyɑ yoolɑɑ tɔ, ɩ́ kpɑɣɑ Kɑlɑɑtɩ yoolɑɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ pɑ́ polo pɑ kʋ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kutuluɣu nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Pekɑ lɛɛkɩ kɑwulɑɣɑ.

26 Pɑ kɛɛsɑ Pekɑhiyɑ tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Pekɑ tɔm

27 Yutɑ wulɑʋ Asɑliyɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ, Lemɑliyɑ pǝyɑlʋ Pekɑ pǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ Sɑmɑlii kɛ pɩɩsɩ hiu. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ wɛ lɑɑtʋ nti tǝ tɑɑ Nepɑtɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm kɑ tusɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ.

29 Pekɑ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ Asilii wulɑʋ Tekǝlɑ-Fɑlɑsɑɑ lɛɛkɑ Yoŋ nɑ Apɛɛlɩ-Pɛtɩ-Mɑɑkɑ nɑ Yɑnʋwɑ, nɑ Ketɛɛsɩ nɑ Hɑsɔɔ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ Kɑlɑɑtɩ nɑ Kɑlilee nɑ Nɛfǝtɑli pǝ tɛtʋnɑɑ tǝnɑ, nɑ ɩ́ kpɑ pǝ yǝlɑɑ kɛ yomle. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Ɩlɑ tɔ, ɩ pǝyɑlʋ Osee kʋlɑ Pekɑ tɔɔ nɑ ɩ́ kʋ-ɩ, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ Yutɑ wulɑʋ Asɑliyɑ pǝyɑlʋ Yotɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ.

31 Pɑ kɛɛsɑ Pekɑ tɔm lɛntǝnɑɑ tǝnɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

Yutɑ wulɑʋ Yotɑm tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 27:1-3,7-9)

32 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Lemɑliyɑ pǝyɑlʋ Pekɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, Yutɑ wulɑʋ Asɑliyɑ pǝyɑlʋ Yotɑm lɛɛtɑ ɩ cɑɑ lonte. 33 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ wɛ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Ɩ too kɛlɛ Sɑtɔkɩ pɛɛlɔ Yelusɑ. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yotɑm lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Asɑliyɑ. 35 Pǝyele ɩ tɑ wɑkǝlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ. Yǝlɑɑ pukɑɣɑ tɑm kɛ́ nɑ pɑ́ lɑɑkɩ, nɑ pɑ́ wɔkɩ tulɑɑlʋnɑɑ.

Yotɑm ŋmɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ sɔsɑɣɑ.

36 Pɑ kɛɛsɑ Yotɑm tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 37 Ɩ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ kɛ Tɑcɑɑ yelɑɑ, nɑ Silii wulɑʋ Lesɛɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Pekɑ pɑ́ yoonɑ Yutɑ nyǝ́mɑ. 38 Yotɑm sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ. Nɑ ɩ pǝyɑlʋ Ahɑsɩ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

16

Yutɑ wulɑʋ Ahɑsɩ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 28:1-27)

1 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Lemɑliyɑ pǝyɑlʋ Pekɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, Yotɑm pǝyɑlʋ Ahɑsɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso kɛ Yosɑlɛm. Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ wɛnɑ pɩɩsɩ hiu. Amɑ ɩ tɑ lɑ mpi Tɑcɑɑ sɔɔlɑɑ tɔ, ɩsɩɩ ɩ lɔŋcɛ Tɑfiiti. 3 Ɩ mǝlɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ kɛɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ kʋlɑpǝlɛ ɩsɑɣɑlɛ. Hɑlǝnɑ ɩ́ cɑŋ nɑ ɩ́ lɑɑ ɩ pǝyɑlʋ kɛ́ tʋɣʋ kɛ teitei ɩsɩɩ ɑcɑɑlǝtʋ nti tɛtʋ nyǝ́mɑ lɑkɑɣɑ lɔŋ nɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔnɩ-wɛ nɑ pǝ́ fɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. 4 Nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tɔlɑ nɑ pɑ́ wɔkɩ pǝ tulɑɑlʋnɑɑ kɛ tǝkɔtǝlɛnɑɑ, nɑ pulɑsɩ nyɔɔŋ tɑɑ hɔtʋ tɛɛ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Silii wulɑʋ Lesɛɛ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Pekɑ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ yoonɑ Yutɑ wulɑʋ Ahɑsɩ, nɑ pɑ́ nyɑlɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ. Amɑ pɑ tɑ pǝsɩ-ɩ. 6 Wɑɑtʋ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Silii wulɑʋ ɩnɩ ɩ tɔɣɔnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ Ɩlɑ ɩcɑtɛ tɑɑ. Nɑ ɩ́ hɑ-tɛɣɛ Ɩtɔm nyǝ́mɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ahɑsɩ tilɑɑ nɑ ɩ́ heeli Asilii wulɑʋ Tekǝlɑ-Fɑlɑsɑɑ sɩ: Hɑɩ, kɔɔ nɑ ń yɑ-m Silii nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ ɑwulɑɑ niŋ tɑɑ. Mpi tɔ, mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ yɑɑ nyɑ́ pǝyɑɣɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kuu Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kpɑncooŋ tɑɑ kɛ́ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ ɩ́ lɑ Asilii wulɑʋ kɛ kʋcɔɔʋ. 9 Ntɛnɑ Asilii wulɑʋ lɑ teitei, ɩsɩɩ Ahɑsɩ sǝlǝmɑ-ɩ tɔ. Ɩ polɑɑ nɑ ɩ́ yoonɑ Tɑmɑsɩ ɩcɑtɛ, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-tɛ, nɑ ɩ́ kpɑ tǝ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ ponɑ Kiii. Pǝ yelɑ wulɑʋ Lesɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ́ ɩ́lɛ́.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ahɑsɩ polɑ Tɑmɑsɩ kɛ Tekǝlɑ-Fɑlɑsɑɑ nɑʋ. Ntɛnɑ ɩ́ nɑ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ Tɑmɑsɩ tʋɣʋ kutuluɣu tɑɑ, nɑ ɩ́ lǝsɩ tǝ fotoo nɑ tǝ wɛɛtʋ kɛ teitei, nɑ ɩ́ ponɑ Yosɑlɛm kɔtʋlʋ Wuliyɑ. 11 Ɩlɛnɑ Wuliyɑ ŋmɑ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kʋfɑtɛ kɛ teitei ɩsɩɩ Ahɑsɩ tilinɑ-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ tɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ wulɑʋ mǝlɩ Yosɑlɛm. 12 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ lɩɩnɑ Tɑmɑsɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo ɩ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ 13 ɩ́ lɑ ciikuɣu nɑ tɔɣɔnɑɣɑ pǝ kɔtɑsɩ nɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑɑ tɔ. Nɑ ɩ́ liisi sʋlʋm, nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ pǝ cɑlǝm kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 14 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wulɑʋ lɑɣɑsɑ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nyǝntɛ nte tɩɩ wɛ kʋfɑtɛ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ pɑ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ nɔnɔɣɔ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ-tɛɣɛ kʋfɑtɛ ńtɛ́ tǝ wɑɑlɩ nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ. 15 Ɩlɛnɑ wulɑʋ tɔ kɔtʋlʋ Wuliyɑ sɩ: Sɑŋɑ wɑɑlɩ, kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kʋfɑtɛ tɔɔ kɛ́ ń kɑ́ lɑkɩ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ pǝ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑɑ tɔ, nɑ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pǝ sʋlʋm nyǝnsɩ, nɑ ń ŋmɩɩsǝɣɩ pǝ cɑlǝm. Pɑɑ wulɑʋ kɔtɑsɩ, pɑɑ sɑmɑɑ nyǝnsɩ. Ye pǝ kɑɑsɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kʋpǝntɛ tɔm ɩlɛ, tǝlɛɣɛ mɑɑ pɛɛkǝɣǝnɑ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtʋlʋ Wuliyɑ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Ahɑsɩ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 17 Ɩlɛnɑ wulɑʋ hɛtɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ lʋm kɛɛkɛnɑɑ nyǝɣǝtʋ nɑ pɑ lʋm cɛmsɛnɑɑ. Nɑ ɩ́ tisi lʋm nyɑmpɑɑni ɑnɑɑm wei ɩ kɑ wɛ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ lɛɛsǝŋ tɔɔ tɔ nɑ ɩ́ sɩɩ ɑtɛ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ yɔkɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ nte pɑ yɑɑ sɩ, kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kumte tɔɣɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ tǝkɩ pǝ nɔnɔɣɔ ŋkɑ ɩ́ sʋʋkǝnɑ tɔ sɩ, pǝ́ lɑ Asilii kɛ teu.

19 Pɑ kɛɛsɑ Ahɑsɩ tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 20 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ. Nɑ ɩ pǝyɑlʋ Ɩsekiyɑsɩ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

17

Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Osee tɔm nɑ Sɑmɑlii lɛɛkʋɣʋ

1 Yutɑ wulɑʋ Ahɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, Ɩlɑ pǝyɑlʋ Osee pǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ Sɑmɑlii tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔɣɔ pɩɩsɩ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Amɑ ɩ nyǝntʋ tɑ tɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-ɩ tɔ. 3 Wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Asilii wulɑʋ Sɑlǝmɑnɑsɑɑ yoonɑ-ɩ nɑ ɩ́ kpili-ɩ, nɑ ɩ́ fɛlǝɣɩ-ɩ lɑmpuu kɛ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ. 4 Amɑ pǝ kɛɛsɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ Asilii wulɑʋ tɔɔ, nɑ ɩ́ kisi-ɩ lɑmpuu fɛlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ tili Icipiti wulɑʋ kiŋ kɛ Sɑyii sɩ ɩ́lɛ́ ɩ́ sǝnɑ-ɩ. Pǝ kɔmɑ nɑ Sɑlǝmɑnɑsɑɑ cɛkǝnɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ Osee nɑ ɩ́ tʋ́ sɑlǝkɑ. 5 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ wɑtɑ Sɑmɑlii, nɑ pɑ́ tɑmɩ-ɩ kotɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ tooso. 6 Osee kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Asilii wulɑʋ lɛɛkɑ Sɑmɑlii. Nɑ ɩ́ ponɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩ tɛ, nɑ ɩ́ sɩɩ-wɛɣɛ Hɑlɑ nɑ Kosɑŋ pɑ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ kɛ́ Hɑpɔɔ pɔɣɔ nɔɣɔ, nɑ Metii ɑcɑlɛɛ tɑɑ.

Mpi pǝ wɑkǝlɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ tɔ

7 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pǝntǝnɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ wɑɑsɑ-wɛɣɛ Icipiti wulɑʋ niŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ lǝsɩ-wɛɣɛ ɩ tɛtʋ tɑɑ tɔɣɔ, nɑ pɑ́ lɑɑ tɩɩŋ. 8 Pɑ mʋ piitimnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔnɑɑ nɑ pǝ fɛɛ-wɛ tɔ pɑ kʋlɑpǝlɛ, nɑ yɑɑsinɑɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ kpɑɣɑɑ tɔ. 9 Ɩsɩɩ nti nti pɑ Ɩsɔ kisɑɑ tɔ tǝ yɔɣɔtʋɣʋ. Hɑlɩ pɑ ŋmɑ́ pɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ kɛ pɑɑ timpiɣi. Pǝ kpɑɣɑʋ ɑcɑlisi tɑɑ, nɑ pɑ koloosi ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ tɑɑ tɔ. 10 Pɑ sikɑ pɛɛ nɑ tesikɑsɩ kʋlɑlɑɑsɩ kɛ pulɑsɩ nyɔɔŋ tɑɑ hɔtʋ tɛɛ. 11 Nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ kɛ teitei ɩsɩɩ piitimnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔnɑɑ nɑ pǝ́ fɛɛ mpɛ tɔ. Ɩsɑɣɑtʋ ntǝɣɩ pɑ́ lɑpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ Ɩsɔ. 12 Pɑɑ nɑ ɩ kɑ́ kisinɑ-wɛɣɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɔ pɑ tɑ nɩɩ tǝlɛ.

13 Pǝyele Tɑcɑɑ kɑ kpɑɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ nɔɔsɩ kɛ sɩ: Pɑ́ yele pɑ ɩsɑɣɑtʋ mpɑɑŋ nɑ pɑ́ mʋ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ nti nti ɩ tʋ-wɛɣɛ ɩ Tɔm tɑɑ tɔ. Ntǝɣɩ ɩ kɑ cɛlɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ pɑ́ heeli pɑ lɔŋcɛnɑɑ.

14 Pɑɑ nɑ mpʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kisɑ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ heelɑ-wɛ tɔɣɔ nɩɩʋ, nɑ pɑ́ lɑ́ lɑŋkpɩɩsǝŋ kɛ teitei, ɩsɩɩ pɑ lɔŋcɛnɑɑ kɑ kisuɣu pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni tʋɣʋ tɔ. 15 Pɑ lɔ Ɩsɔ kiiŋ nɑ nɔɣɔ ŋkɑ ɩ nɑ pɑ cɔsɔnɑɑ pɑɑ pɛɛlɑɑ tɔ, nɑ kpɑɑlʋɣʋ mpi ɩ kɑ kpɑɑlɑ-wɛ tɔ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɑtǝnɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ tɩɩŋ, nɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ́ pǝsɩ kpɑɩ nyǝ́mɑ. Nɑ pɑ́ tǝŋ piitimnɑɑ mpɑ Ɩsɔ kɑ kisinɑ-wɛ tɔ pɑ ɩkpɑtɛ. 16 Pɑ lɑpɑ ɑwusɑ kɛ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kiiŋ, nɑ pɑ́ lú nɑwee nɑɑlɛ lɛɛsǝŋ, nɑ pɑ́ siki tesikɑ kʋlɑlɑɑɣɑ, nɑ pɑ́ luŋiɣi ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ, nɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ. 17 Hɑlǝnɑ pɑ́ lɑɑ pɑ piyɑ kɛ tɩɩŋ, nɑ pɑ́ lɑkɩ topotopo tǝmɑ, nɑ pɑ́ hɑ pɑ tǝɣɩ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ pǝ tɑɑ, nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ ɩ́lɛ́ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́. 18 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ tɑɑ huunɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ. Ɩ tɑ sɔɔlɩ sɩ ɩ́ tɑsɑ-wɛɣɛ nɑʋ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ yele Yutɑ kpekǝle tike.

19 Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ kisɑ pɑ Cɑɑ Ɩsɔ kiiŋ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yɑɑsi. 20 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kpɛntɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ lɔ, nɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ kuu-wɛ nɑ pɑ́ hɑtǝlǝnɑ-ɩ.

21 Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ kɑ fɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ Solopʋwɑm kɛ pɑ kpɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ Solopʋwɑm kisi Tɑcɑɑ, nɑ ɩ́ tusi-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ tɑɑ. 22 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ pɑ sʋʋ Solopʋwɑm ɩsɑɣɑtʋ kɛ kɛɛnɑʋ. 23 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ tɑ sɔɔlɩ sɩ ɩ́ tɑsɑ-wɛɣɛ nɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ Asilii nyǝ́mɑ kuu-wɛ nɑ pɑ́ wɛ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pǝ lɑ teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

Sɑmɑlii cɑɣɑlɑɑ tɔm

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asilii wulɑʋ kɔnɑ Pɑpiloni, nɑ Kutɑ, nɑ Afɑ, nɑ Hɑmɑtɩ, nɑ Sefɑfɑyim pǝ yǝlɑɑ, nɑ ɩ́ sɩɩ-wɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lonte kɛ Sɑmɑlii, nɑ pɛlɛ pɑ́ cɑɣɑ. 25 Wɑɑtʋ wei yǝlɑɑ mpɛ pɑ sʋʋ tǝnɑ tɔ, pɑɑ sɛɛkɩ Tɑcɑɑ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ ponɑ tɔɣɔlɑsɩ nɑ sɩ́ kʋ́ pɑ tɑɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ Asilii wulɑʋ sɩ: Yǝlɑɑ mpɑ n ponɑ Sɑmɑlii tɔ, pɑ tɑ nyɩ tɛtʋ ntɩ tǝ Ɩsɔ kɛ sɛɛʋ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ ponɑ tɔɣɔlɑsɩ nɑ sɩ́ kʋ-wɛ. 27 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Ɩ́ mǝŋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɔtǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ Sɑmɑlii, nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ yǝlɑɑ mpɛɣɛ Ɩsɔ sɛɛʋ. 28 Kɛnɑ Sɑmɑlii kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ mǝlɩ Petɛɛlɩ, nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ tǝnɑ yǝlɑɑ kɛ Tɑcɑɑ sɛɛʋ.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmɑlii tɑɑ cɑɣɑlɑɑ mpɛ, pɑɑ wei ɩ lupɑ ɩ tɛ tʋɣʋ, nɑ pɑ́ sɩɩ ɑcɑlɛɛ wenɑ ɑ tɑɑ pɑɑ cɑɣɑɑ tɔ ɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ mpɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ ŋmɑwɑ tɔ pɑ tɑɑ. 30 Pɑpiloni nyǝ́mɑ nɑ́ Sɑɑkɑ pɑ tʋɣʋ Sukɔtɩ-Penoti lɛɛsʋɣʋ, nɑ Kutɑ nyǝ́mɑ kɛ pɛlɛ pɑ nyǝŋkʋ Nɛɛkɑɑlɩ, nɑ Hɑmɑtɩ nyǝ́mɑ kɛ pɑ nyǝŋkʋ Asimɑ. 31 Afɑ nyǝ́mɑ kɛ pɑ nyǝŋkʋ Nipɑsɩ nɑ Tɑɑtɑkɩ. Hɑlǝnɑ Sefɑfɑyim nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ lɑɑ pɑ piyɑ kɛ pɑ tɩɩŋ Atǝlɑmelɛkɩ, nɑ Anɑmelɛkɩ. 32 Pǝyele Tɑcɑɑ sɛɛlɑɑ ntɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɛ pɑ tɩɩŋ kɔtǝlɑɑ nɑ pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ pɑ kɔtɑsɩ. 33 Kʋlʋmɑɑ mpɛɣɛlɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ. Pǝyele pɑɑ wei ɩ tɔŋnɑ ɩ tɛ tʋɣʋ kɛ lɑɑʋ.

34 Hɑlǝnɑ sɑŋɑ ɩsǝntɔ, lɑɑtʋ ntǝɣɩ pɛlɛ pɑ tɔkɑɑ, pɑɑ sɛɛkɩ Tɑcɑɑ. Pǝyele pɑɑ tǝŋǝɣɩ ɩ kiiŋ, yɑɑ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ nti nti ɩ kɑ́ tʋwɑ Yɑkɔpʋ wei ɩ cuɣusɑɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɔ, ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ. 35 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, Tɑcɑɑ nɑ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ kɛ́. Nɑ ɩ́ sɩɩ-wɛɣɛ kiiŋ sɩ pɑ́ tɑɑ lɑɑ tɩɩŋ. Pǝyele pɑ tɑɑ luŋ ɩ tɛɛ. Pɑ́ tɑɑ lɑpɩ-ɩ tǝmlɛ nɑtǝlɩ. 36 Tɑcɑɑ mɑ wei mɑ lǝsɑ-mɛɣɛ Icipiti tɑɑ, nɑ mɑ toŋ sɔsɔɔŋ tɔ, mɑ tike kɛ ɩ́ kɑ́ sɛɛ nɑ ɩ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ. 37-38 Pɑɑ ɩfemle nteɣe ɩ́ kɑ́ tɔkǝɣɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ, nɑ mɑ kʋtʋtʋtʋ, nɑ mɑ kiiŋ wei mɑ ŋmɑɑ-mɛ tɔ. Ɩ́ tɑɑ sɔɔ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ́ nɑ mɛ tǝ pɛɛlɑɑ tɔ. Nɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ tɩɩŋ lɑɑʋ tɔm. 39 Mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ tike kɛ ɩ́ kɑ́ sɛɛ. Mpi tɔ, mɑ tike mɑ pǝsǝɣǝnɑ nɑ mɑ́ wɑɑsɩ-mɛɣɛ mǝ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ.

40 Amɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ́ kisɑ nɩɩʋ, nɑ pɑ́ lɑkɩ ɩsɩɩ too pɑɑ lɑkɑɣɑ tɔ. 41 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpǝkɑɣɑ Ɩsɔ nɑ tɩɩŋ lɑɑʋ, nɑ pɑ piyɑ tǝnɑ nɑ́ɑ́ wɛ pǝ tɑɑ kɛ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

18

Yutɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 29:1-2; 31:1)

1 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Ɩlɑ pǝyɑlʋ Osee kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, Ahɑsɩ pǝyɑlʋ Ɩsekiyɑsɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔɣɔ pɩɩsɩ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ pɩɩsɩ kɑ wɛ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Ɩ too kɛlɛ Sɑkɑlɩ pɛɛlɔ Api. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ lɑpɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔ teitei, ɩsɩɩ ɩ lɔŋcɛ Tɑfiiti. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ wɑkǝlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ, nɑ ɩ́ yɔkɩ pɛɛ kʋsikee, nɑ ɩ́ sɛtɩ tesikɑsɩ kʋlɑlɑɑsɩ. Nɑ ɩ́ yɔkɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ tʋm wei Moisi kɑ lupɑ tɔ. Mpi tɔ, hɑlǝnɑ wɑɑtʋ ɩnɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑɑkɑɣɑ tʋm ɩnǝɣɩ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ: Nehukǝtɑɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ lɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni, nɑ pǝ kǝlɩ ɩsɩɩ Yutɑ ɑwulɑɑ mpɑ pɑɑ lɑɑlɑ-ɩ nɑ mpɑ pɑ tǝŋɑ ɩ wɑɑlɩ tɔ. 6 Ɩ tɑmsǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́, ɩ tɑ hɛlɩ. Nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ kiiŋ wei Ɩsɔ kɑ tʋwɑ Moisi tɔ. 7 Ɩsɔ kɑ wɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́, nɑ ɩ́ wɑɑkɩ ɩ kʋlɑpǝm tǝnɑ tɑɑ. Ɩ kʋlɑ Asilii nyǝ́mɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ fiti pɑ niŋ tɑɑ. 8 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi, nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ Filiisi nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ tɑnɑ-wɛɣɛ Kɑsɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ pɑ koloosi ɑcɑlɛɛ nɑ pɑ tǝfeŋlenɑɑ.

Sɑmɑlii ɩcɑtɛ lɛɛkʋɣʋ tɔm

9 Yutɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ liɣiti nyǝŋkɑ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Osee kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, Asilii wulɑʋ Sɑlǝmɑnɑsɑɑ kɔmɑ, nɑ ɩ́ nyɑlɑ Sɑmɑlii ɩcɑtɛ. 10 Pɩɩsɩ tooso sikɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɛɛkɩ ɩcɑtɛ ńtɛ́. Ɩsekiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑtoso nyǝŋkɑ tɑɑ kɛlɛ. Pǝyele Osee kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kɛlɛ. 11 Ɩlɛnɑ Asilii wulɑʋ ponɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩ tɛ, nɑ ɩ́ sɩɩ-wɛɣɛ Hɑlɑ, nɑ Kosɑŋ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ kɛ́ pɔɣɔ Hɑpɔɔ nɔɣɔ, nɑ Metii ɑcɑlɛɛ tɑɑ. 12 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kisɑ nti mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ tʋ-mɛ tɔ, nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ mɑ nɑ-mɛ tɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ, nɑ ɩ́ kisi kiiŋ wei mɑɑ cɛlɑ Moisi kɛ tɔkʋɣʋ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ yelɑɑ nɑ pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ pǝ́ mɑɣɑnɑ-mɛ.

Asilii nyǝ́mɑ wɑtʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm

(Ɩsɑyii 36:1; Kʋtɔɔsʋtʋ II 32:1)

13 Ɩsekiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Asilii wulɑʋ Senɑkelipi kɔmɑ, nɑ ɩ́ yoonɑ Yutɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tǝnɑ, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-yɛ.

14 Ntɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ tiili nɑ pɑ́ heeli Asilii wulɑʋ kɛ Lɑkisi sɩ: Mɑ tɔm sǝpǝnɑ-ŋ, tɑɑ yoonɑ-m, ye n cɑɑ mɑɑ fɛlɩ-ŋ.

Ɩlɛnɑ Asilii wulɑʋ sɩ Ɩsekiyɑsɩ ɩ́ fɛlɩ-ɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ kiloonɑɑ iyisi pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ (9000) nɑ wʋlɑ kiloonɑɑ kɛ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ (900). 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ kuu Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kpɑncooŋ tǝnɑ. 16 Hɑlǝnɑ ɩ́ kɔɔlɩ wʋlɑnɑɑ mpɑ pɑɑ lɑpǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɔsɩ kɛ cɑŋǝm tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɑ pǝ tǝnɑɣɑ Asilii wulɑʋ.

Asilii yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ fɑɑci

(Ɩsɑyii 36:2-22; Kʋtɔɔsʋtʋ II 32:9-16)

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asilii wulɑʋ kʋsɑ Lɑkisi kɛ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɔsɔ, nɑ yoou wontu pɑɑsǝnlʋ, nɑ yoolɑɑ pɑɑsǝnlʋ, nɑ yoolɑɑ kpekǝle sɔsɔɔlɛ nɑ ɩ́ tili-wɛɣɛ Yutɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kiŋ kɛ Yosɑlɛm. Pɑ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ sǝŋ lɩɩlɛ lɔɔʋ ɩsɔtɑɑ nyǝŋkʋ kiŋ kɛ cɔtǝlɑɑ tɑɑlɛ hɑpǝlɛ tɔɔ, 18 nɑ pɑ́ pɔɔsɩ sɩ: Tǝ cɑɑ tǝ nɑ́ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ Hilikiyɑ pǝyɑlʋ Ɩliyɑkim, lɩɩ pɑ sǝŋʋɣʋ, nɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Sepǝnɑ, nɑ wulɑʋ tɔm yɔɣɔtʋlʋ Asɑfɩ pǝyɑlʋ Yowɑ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asilii yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ tɔmɑ sɩ: Ɩ́ heeli Ɩsekiyɑsɩ sɩ Asilii wulɑʋ sɔsɔ pɔɔsǝɣɩ-ɩ sɩ: Pepeɣe n lɑkɩ nɑ ń tɑɑkɩ? 20 Aweɣe ń tɑɑkɩ nɑ ń kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ? N tɑ nyɩ sɩ kokoole ɩɩ tʋlǝɣɩ tɔnʋɣʋ? 21 Icipiti wulɑʋ kɛ ń tɛɛlǝɣɩ yɑɑ? Ɩ́lɛ́ ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kpɑtɛ yɑɑkʋɣʋ, nɑ pɑɑ wei ɩ́ kpɑwɑ pǝ hɛɛ-ɩ tɔ.

22 Pɑɑ pɩɩ lɑ ɩsǝnɑ, n kɑ́ cɔ-m kɛ́ sɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ n lɑkɩ nɑ ń tɑɑkɩ. Pǝyele Ɩsekiyɑsɩ kʋlʋm nyɑ́ n wɑkǝlǝnɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ, nɑ tǝlɑɑlɛnɑɑ, nɑ ń heeli Yutɑ yǝlɑɑ sɩ Yosɑlɛm kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ tike kɛ pɑ́ sɛɛ-ɩ.

23 Pǝ tɔɔ tɔ, nyɑ́ nɑ mɑ cɑɑ Asilii wulɑʋ ɩ́ sɩɩ nɔɔsɩ. Ye n kɑ́ hiki kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ, ɩlɛ mɑ hɑ-ŋ kpɑɣɑnǝŋ iyisi nɑɑlɛ (2000). 24 Icipiti nyǝ́mɑ kɛ n tɛɛlǝɣɩ sɩ pɛlɛ pɑɑ hɑ-ŋ kpɑɣɑnǝŋ nɑ kɛɛkɛnɑɑ. Pǝyele n kɑɑ pǝsɩ mɑ cɑɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ sǝkpelu mɑɣɑmɑɣɑ. 25 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi Asilii wulɑʋ tɑ kɔntɑ cǝnɛ, nɑ ɩ́ yoonɑ tɛtʋ tǝnɛ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-tɩ nɑ pǝ́ tɑ́ kɛ́ Tɑcɑɑ luɣu nyǝntʋ. Hɑlɩ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ tɩɩ hɑnɑ-ɩ pǝ mpɑɑʋ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩliyɑkim, nɑ Sepǝnɑ, nɑ Yowɑ pɑ cɛpɑ Asilii yoolɑɑ pɑɑsǝnlʋ nɔɣɔ tɔɔ sɩ: Tɑɑ yɔɣɔtǝnɑ-tʋɣʋ Hepǝlɑ tɔm. Yɔɣɔtǝnɑ-tʋɣʋ Alɑɑmee tɔm, nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ tɔɔ yǝlɑɑ ɩ́ tɑɑ nɩɩ.

27 Ntɛnɑ yoolɑɑ pɑɑsǝnlʋ pɔɔsɩ sɩ: N nyǝmɑ́ sɩ mǝ nɑ mǝ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ mǝ tike mǝ tɔɔ kɛ́ mɑ cɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔm tǝnɛ? Amɑ nɑ mpɑ pɑ wɛ koluŋɑ tɔɔ, nɑ mǝ nɑ-wɛ ɩ́ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ tɔɣɔ mǝ pʋntʋ, nɑ ɩ́ nyɔɔ mǝ hǝm tɔɣɔ.

28 Ɩlɛnɑ yoolɑɑ pɑɑsǝnlʋ nɑ́ɑ́ kpǝtǝnɑ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ Hepǝlɑ tɔm tɑɑ sɩ: Ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ yoo. Asilii wulɑʋ sɔsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: 29 Ɩ́ tɑɑ yele nɑ Ɩsekiyɑsɩ tʋsɩ-mɛ yoo. Ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ-mɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ. 30 Tɑcɑɑ kɛ ɩ́ tɛɛlǝɣɩ sɩ ɩ kɑ́ lɑ nɑ mɑ́ tɑɑ pǝsɩ mǝ ɩcɑtɛ, ɩlɛ mɩɩ tɑɑ nɩɩ. 31 Ɩ́ tɑɑ nɩɩnɑ Ɩsekiyɑsɩ yoo. Amɑ ɩ́ nɩɩ Asilii wulɑʋ nyǝntʋ, nɑ ɩ́ pɛtɩ-ɩ mǝ tɩ. Ɩlɛ pɑɑ wei ɩ kɑ́ tɔɣɔ ɩ lɛsɛŋ nɑ ɩ fikinɑɑ tɑwɑ. Nɑ ɩ́ nyɔɔ ɩ lɔkɔ lʋm. 32 Hɑlɩ ɩ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ-mɛ, nɑ ɩ́ ponɑ-mɛɣɛ mǝ tɛtʋ kʋpɑntʋ tǝnɛ tǝ nǝɣǝsǝlɛ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ sʋlʋm nɑ nim nɑ tɩɩŋ pǝ wɛ sɔsɔm. Ɩlɛ ɩ́ kɑɑ sɩ cǝnɛɣɛ yem. Mpʋ tɔ, ɩ́ tɑɑ nɩɩnɑ Ɩsekiyɑsɩ kɛ timpi ɩ tɔŋʋɣʋ sɩ Tɑcɑɑ kɑ́ wɑɑsɩ-mɛ tɔ, ɩ tʋsǝɣɩ-mɛɣɛ. 33 Ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ tʋɣʋ tɑ pǝsɩ nɑ kʋ́ wɑɑsɩ kʋ yǝlɑɑ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. 34 Hɑmɑtɩ, nɑ Aɑpɑ, nɑ Sefɑfɑyim, nɑ Henɑ, nɑ Afɑ pɑ tɩɩŋ wɑɑsɑ-wɛɣɛ we? Awe pǝsɑɑ nɑ ɩ́ tɑŋ-tʋɣʋ Sɑmɑlii tǝlɛɛkǝlɛ? 35 Tɩɩŋ ɩnɩ ɩ tǝnɑ ɩ tɑɑ nɑkʋlɩ kʋ tɑ kpɑ ɩ niŋ kɛ kʋ tɛtʋ tɔɔ. Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɑŋɩ-ɩ sɩ ɩ́ tɑɑ lɛɛkɩ Yosɑlɛm?

36 Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ cɔ pɑɑ fǝŋ. Ɩsɩɩ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kɑ heeluɣu-wɛ tɔ. 37 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩliyɑkim, nɑ Sepǝnɑ, nɑ Yowɑ pɑ cǝlɑ pɑ wontu nɑ lɑŋwɑkǝllɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo wulɑʋ kiŋ nɑ pɑ́ kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ mpi Asilii yoolɑɑ pɑɑsǝnlʋ yɔɣɔtɑɑ tɔ.

19

Wulɑʋ tilɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kiŋ

(Ɩsɑyii 37:1-7)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ wei Ɩsekiyɑsɩ nɩɩ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ wontu tɔtɔ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ. Nɑ ɩ́ suu lǝyɑɣɑ nyǝntʋ, ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ, nɑ ɩ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. 2 Tǝnɑɣɑ ɩ kʋsɑ Ɩliyɑkim, nɑ Sepǝnɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ tɑɑ sɔsɑɑ sɩ pɑ́ polo Amɔtɩ pǝyɑlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii tɛ, nɑ pɑ lǝyɑɣɑ wontu kɛ mpʋ. 3 Nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kʋsǝnɑ-tʋ sɩ tǝ́ kɔɔ sɩ, sɑŋɑ pǝ hɔmɑ ɩnɩ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ, nɑ tɑ lɑŋɑ wɑkǝlɩ tǝtɔɣɔtɔɣɔ. Tǝ wɛɛ kɛ ɩsɩɩ lʋlʋɣʋ tɑkʋɣʋ ɑlɑɑ sɩ pɑ lʋlɩ, ɩlɛ tomɑ fɛɩ sɩ pɑ lʋlʋnɑ pɑ piyɑ tɔ. 4 Asilii wulɑʋ kʋsǝnɑ ntɛɣɛ ɩ yoolɑɑ pɑɑsǝnlʋ sɩ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ tʋʋ Ɩsɔ weesuɣu tʋ. Hɑɩ, ye Tɑcɑɑ, nyɑ́ Ɩsɔ kɑ́ nɩɩ ɩ kʋtʋɣʋ ŋkʋ, nɑ ɩ́ hɔ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ. Nyɑɑ sǝlǝmɩ-ɩ ɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kɑɑsɑɑ tɔ pɑ tɔɔ.

5 Wɑɑtʋ wei Ɩsekiyɑsɩ tillɑɑ heelɑ Ɩsɑyii kɛ mpʋ, 6 ɩlɛnɑ Ɩsɑyii cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo nɑ ɩ́ heeli mǝ cɑɑ sɩ, Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ nyɑ́ lɑŋlɛ ɩ tɑɑ ŋmɑɑnɑ kʋtʋɣʋ ŋku Asilii wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tʋʋ-m tɔ. 7 Mɑɑ yele nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ nɑ tɔm nɑtǝlɩ, nɑ ɩ́ kpe. Ɩlɛnɑ nɔɣɔlʋ kʋ-ɩ.

Senɑkelipi nyɑɑsʋɣʋ lɛmpɩ

(Ɩsɑyii 37:8-13; Kʋtɔɔsʋtʋ II 32:17)

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asilii yoolɑɑ pɑɑsǝnlʋ nɩɩwɑ sɩ ɩ cɑɑ kʋlɑ Lɑkisi nɑ ɩ́ polo ɩ́ nyɑlɑ Lipinɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo ɩ kiŋ kɛ tǝnɑ. 9 Tǝnɑɣɑ pɑ heelɑ Asilii wulɑʋ sɩ Ɩtiyopii wulɑʋ Tilɑkɑ polɑ-ɩ yoonɑʋ. Ntɛnɑ Asilii wulɑʋ tilinɑ Ɩsekiyɑsɩ kɛ lɛɛtǝlɩ sɩ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: 10 N tɑɑkɩ Ɩsɔ sɩ ɩ kɑ́ kɑɣɑtɩ-m Yosɑlɛm tǝlɛɛkǝlɛ yɑɑ? N kɑ́ tʋsɩ nyɑ́ tɩ yoo. 11 Anɩ n nɩɩwɑ teu kɛ ɩsǝnɑ mɑ kpiisɑ tɛtʋnɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ń hʋʋkɩ sɩ n kɑ́ tʋlɩ-tɩ? 12 Awulɑɑ mpɑ pɑ kɑɑsɑ-m tɔ, wɑɑtʋ wei pɛlɛ pɑ kʋkɑɣɑ Kosɑŋ, nɑ Hɑlɑŋ, nɑ Lesɛfɩ, nɑ Ɩteni nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Telɑsɑɑ tɔ, mpɛ ɩnɩ pɑ tɩɩŋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kenti pɑ ɑcɑlɛɛ. 13 Tɔɔsɩ mpi pǝ mɑɣɑnɑ Hɑmɑtɩ, nɑ Aɑpɑtɩ, nɑ Lɑyii, nɑ Sefɑfɑyim, nɑ Henɑ, nɑ Afɑ ɑwulɑɑ tɔ.

Ɩsekiyɑsɩ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ

(Ɩsɑyii 37:14-20)

14 Wɑɑtʋ wei Ɩsekiyɑsɩ tɛmɑ Asilii wulɑʋ lɛɛtǝlɩ ɩnǝɣɩ kɑlʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ-ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ hʋlɩ-ɩ Tɑcɑɑ. 15 Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: Hɑɩ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, wei nyɑ́ n cɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ kɛ kpɑɣɑnʋ tɔ, nyɑ́ tike ntɛ́ Ɩsɔ kɛ́ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ. Nyɑ́ lɑpǝnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ. 16 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ nɑ ń pɑɑsǝnɑ kʋtʋɣʋ ŋku Senɑkelipi tillɑɑ tʋʋ weesuɣu tʋ nyɑ́ tɔ. 17 Tɑmpɑnɑ Asilii ɑwulɑɑ kʋwɑ piitim lɛmpɩ, nɑ pɑ́ kpiisi pɑ tɛtʋ tǝnɑ, 18 nɑ pɑ́ wɔ pɑ tɩɩŋ kɛ kɔkɔ. Mpi tɔ, tɑɑsɩ yɑɑ pɛɛ kɛ yǝlɑɑ kɑ sɑɑkɑ kʋsɑɑkʋ pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ nyɑ́. 19 Ɩlɛ hɑɩ, Tɑcɑɑ, tɑ Ɩsɔ wɑɑsɩ-tʋɣʋ Senɑkelipi niŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɑntulinyɑ ɑwulɑɑ tǝnɑ nyɩ sɩ nyɑ́ tike ntɛ́ Ɩsɔ.

Ɩsɑyii tɛlǝsǝɣɩ wulɑʋ kɛ Tɑcɑɑ tɔm

(Ɩsɑyii 37:21-35)

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɑyii polɑɑ nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ Ɩsekiyɑsɩ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ, mɑ nɩɩwɑ sǝlǝmʋɣʋ ŋku n sǝlǝmɑ-m Asilii wulɑʋ Senɑkelipi tɔm tɑɑ tɔ. 21 Ɩlɛ tʋ ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ:

Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kpɛɛnɑ-ŋ kɛ́,

nɑ tǝ́ pɑɑkǝnɑ-ŋ.

22 Hɑlɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Nɑŋŋtʋ mɑɣɑlɛ

n kpesinɑɑ, nɑ n tʋʋ

nɑ n toosi ɩsɛ nɑ?

23 N tilɑ tillɑɑ

nɑ pɑ́ tʋʋ Tɑcɑɑ mɑ́.

Hɑlɩ n tɔ sɩ nyɑ́ yoou kɛɛkɛnɑɑ

tuutuumɑ tɔɔ kɛ́ n kpɑwɑ Lipɑŋ pʋɣʋ,

nɑ ń sɛtɩ Lipɑŋ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ kʋpɑŋ.

Aɑɩyee sɩ, n kɑ́ kpɑ comcom nɔɣɔ tɑɑ

kɛ hɔtʋɣʋ kʋpɑŋkʋ tɑɑ.

24 Nyɑ́ sɩ n hulɑ lɔkɔ, pǝ́cɔ́ n nyɔɔ lɛlɑɑ lʋm.

Nyɑ́ yoolɑɑ kɑ́ fɛlɩ Icipiti tɛtʋ tɔɔ kɛ́

nɔɔhɛɛ nɑ pɑ pusi nyɔɔ.

25 Senɑkelipi, n tɑ nyɩ tɑɑ sɩ

mɑ́ lɑpǝnɑ yɑɑsinɑɑ pɑnɛ nɑ mɑ́ sɩɩ too lɔŋ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ tǝŋǝɣɩ nɑ mɑ́ lɑkɩ nɔɔnɔɔ.

Mɑ́ tʋnɑ-ŋ sɩ ń lɑ nɑ koloosi ɑcɑlɛɛ pǝsɩ ncɑɑ.

26 Sɔɣɔntʋ pɩɩ ɑ tɑɑ yǝlɑɑ,

nɑ pɑ́ pǝsɩ ɩsɩɩ ŋkpɑlǝtitilee nyǝ́mɑ.

Pɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɑwɑ nyɩɩtʋ,

ɩsɩɩ tɛtɛkɑ tɑɑ nyɩɩtʋ kʋlɛkǝlɛkǝtʋ.

Yɑɑ kutuluŋ tɔɔ nyɩɩtʋ nti tǝ wʋlǝɣɩ

nɑ tǝ́ tɑ tɛntɑ nyɔʋ tɔ.

27 Ɩlɛ mɑ nyǝmɑ-ŋ kɛ́ tǝyelele.

Ye n cɑɣɑɑ, yɑɑ n lɩɩkɩ, yɑɑ n sʋʋkɩ, mɑ nyǝmɑ́.

Ye n mʋ-m nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ mɑ nyǝmɑɣɑ.

28 N tɩɩ mʋ-m nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ ntɔ,

nɑ ń lɑkɩ-m nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ ŋmɑkǝlɩ-ŋ ɩsɩɩ

pɑ tʋkʋɣʋ wontuɣu mɩɩnɑ tɛɛ kɛ́

kukuule, yɑɑ kpɑɣɑnʋkpɑsɩ tɔ.

Mpɑɑʋ ŋku n tǝŋɑɑ nɑ n kɔɔ tɔɣɔ

mɑɑ kpeenɑnɑ-ŋ.

29 Ɩsekiyɑsɩ, mɑɑ heeli nyɑɣɑ mpi mɑɑ lɑ tɔ. Tɔɣɔnɑɣɑ pee ɑlɛɛlɑ kɛ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ pǝntɔ nɑ pǝnte. Amɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ tuu tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ɩ́ kʋ́-kɛ́. Nɑ ɩ́ hɑlɑ mǝ lɛsɛŋnɑɑ, nɑ ɩ́ kooli-wɛ. 30 Pɩɩ kɑɑsɩ mpɑ nɑ pɑ ɩsɛ kɛ Yutɑ tɑɑ tɔ, pɛlɛ pɑɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ kɑŋʋɣʋ kʋ lilɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ nɑ kʋ́ lʋlǝɣɩ teu tɔ. 31 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, pɩɩ kɑɑsɩ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ ɩsɛ nyǝ́mɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɑyii tɑsɑɑ sɩ: Ɩsǝnɑ Tɑcɑɑ kɑ́ lɑnɑ ɩ sɔɔlʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ tɔɣɔlɛ. 32 Tɑcɑɑ sɩ, Asilii wulɑʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lo hɑpǝlɛ, nɑ ɩ́ sǝŋ tǝ tɔɔ nɑ ɩ́ kenti ɩ kpɑlʋɣʋ, nɑ ɩ́ tɔ́ nyǝ́mɑ́ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ sʋʋ tǝ tɑɑ. 33 Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ sɩ ye ɩ tǝŋɑ mpɑɑʋ ŋku nɑ ɩ kɔɔ cǝnɛ, ŋkʋɣʋ ɩ kɑ tǝŋ nɑ ɩ́ kpe, ɩ kɑɑ sʋʋ cǝnɛ. 34 Mɑɑ kenti Yosɑlɛm tɔɔ, nɑ mɑ́ wɑɑsɩ-ɩ mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti tɔɔ, nɑ pǝ́ kʋsɩ mɑ nyʋɣʋ.

Asilii yoolɑɑ sewɑ, Senɑkelipi sǝm

(Ɩsɑyii 37:36-38; Kʋtɔɔsʋtʋ II 32:21-22)

35 Ahoo yuwɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillu tii Asilii yoolɑɑ tǝsikile, nɑ ɩ́ kʋ́ yoolɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ kɑkpɑsɩ (185000). Tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ ɩsɛ nyǝ́mɑ mɑɣɑnɑ sǝtɑɑ sɛlǝtɑɑ. 36 Ḿpʋ́ɣʋ́ Senɑkelipi kpɛsɑ tǝsikile, nɑ ɩ́ polo ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Ninifi tɑɑ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑ. 37 Ɩlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, ɩ́ sʋʋ ɩ tʋɣʋ Nisǝlɔkɩ kutuluɣu tɑɑ kɛ lɑɑtʋ, nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ tɑɑ nɑɑlɛ, Atǝlɑmelɛkɩ nɑ Sɑlǝsɛɛ pɑ kʋ-ɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ se nɑ pɑ polo Alɑlɑɑ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ piyɑ tɑɑ lɛŋkɑ Asɑhɑtɔŋ lɛɛtɩ ɩ lonte.

20

Ɩsekiyɑsɩ wʋsɑsɩ nɑ ɩ wɑɑʋ

(Ɩsɑyii 38:1-8; Kʋtɔɔsʋtʋ II 32:24)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋtɔŋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ kpɑ Ɩsekiyɑsɩ kɛ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii polo ɩ wiiluɣu nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, n kɑɑ kʋlɩ. Ɩlɛ tɑɣɑnɩ nyɑ́ tɩ.

2 Ntɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ koloŋɑ tɔɔ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: 3 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, tɔɔsɩ sɩ mɑ tɔmɑ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ kɛ́ nɑ lotu kʋlʋmtʋ. Nɑ mɑ́ lɑkɩ tɑm kɛ́ mpi pǝ wɛ-ŋ teu tɔ.

Ɩlɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ tʋlɩ nɔɣɔ nɑ ɩ́ wii tǝkpoo. 4 Ɩsɑyii kʋlɑ wulɑʋ kiŋ ɩsɩɩ ɩ kɑ́ lɩɩ tɑɣɑ tɔɔ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: 5 Mǝlɩ mɑ yǝlɑɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kiŋ nɑ ń heeli-ɩ sɩ: Nyɑ́ cɔsɔ Tɑfiiti Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ nɩɩwɑ nyɑ́ kʋsǝlǝmʋtʋ, nɑ mɑ́ nɑ́ nyɑ́ ɩsǝlʋm. Pǝ tɔɔ tɔ, celeŋkufe mɑɑ wɑɑ-ŋ, nɑ hɑlɩ ń tɑsɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ pote. 6 Mɑɑ sɔɔsɩ-ŋ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ, nɑ mɑ́ fiti nyɑ́ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kɛ Asilii nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ. Nɑ mɑ́ kenti ɩcɑtɛ tǝnɛɣɛ mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti tɔɔ, nɑ pǝ́ kʋsɩ mɑ nyʋɣʋ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɑyii nɑŋɑ fiki pee, nɑ ɩ́ tɑɑ wulɑʋ timpi wɩɩkɩ-ɩ tɔ nɑ pǝ́ wɑɑ-ɩ.

8 Ntɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ: Pepeɣe Tɑcɑɑ kɑ́ hʋlɩ-m, nɑ mɑ́ nyǝnɑ sɩ celeŋkufe pɩɩ wɑɑ-m, nɑ mɑ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ?

9 Ɩsɑyii sɩ: Tɑcɑɑ kɑ́ lɑ pʋlʋ, nɑ ɩ́ hʋlǝnɑ-ŋ sɩ, ɩ kɑ́ lɑ nti ɩ sɩɩwɑ tɔ. Ɩlɛ n cɑɑ sɩ ɩsotom wɑɑci ɩ́ polo tǝkpɑlɛ ɩsɛntɑɑ, yɑɑ pǝ́ mǝlɩ wɑɑlɩ? 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ sɩ: Ɩsotom pote kɛ ɩsɛntɑɑ fɛɩ kɑtɛ. Mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ pǝ́ mǝlɩ wɑɑlɩ.

11 Ntɛnɑ Ɩsɑyii sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ ɩsotom nɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ tǝkpɑlɛ kumlee nɑɑnʋwɑ.

Pɑpiloni wulɑʋ tillɑɑ kɔntɛ kɛ Ɩsekiyɑsɩ tɛ

(Ɩsɑyii 39)

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni wulɑʋ Melotɑkɩ-Pɑlɑtɑŋ nɩɩwɑ Ɩsekiyɑsɩ wʋsɑsɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tilinɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋcɔɔʋ nɑ lɛɛtǝlɩ sɩ pɑ́ ponɑ-ɩ. 13 Nɑ Ɩsekiyɑsɩ mʋ-wɛ nɑ ɩ́ cɔɔnɑ-wɛɣɛ kutuluŋ wei ɩ tɑɑ pɑ sɩɩkɩ wontunɑɑ kʋpɑntʋ tɔ. Ɩsɩɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ wʋlɑ, nɑ tulɑɑlʋnɑɑ, nɑ sɔɔsʋŋ nimnɑɑ tɔ. Nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ ɩ yoou wontu tǝsɩɩlɛ, nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ tǝnɑ tɔ. Ɩ tɑ ŋmɛsɩ-wɛɣɛ pʋlʋ. Pɑɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑ, yɑɑ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

14 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii polɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ Ɩsekiyɑsɩ sɩ: Leɣe yǝlɑɑ mpɛ pɑ lɩɩnɑɑ? Nɑ weɣe pɑ cɑɑkɩ? Ɩsekiyɑsɩ sɩ: Pɑ lɩɩnɑ hɑtoo Pɑpiloni kɛ́. 15 Ɩsɑyii sɩ: Pepeɣe pɑ nɑwɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ? Ɩsekiyɑsɩ sɩ: Mɑ hʋlɑ-wɛɣɛ pǝ tǝnɑɣɑ. Mɑ tɑ ŋmɛsɩ-wɛɣɛ mɑ kpɑncoou.

16 Ntɛnɑ Ɩsɑyii sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: 17 Pǝ tǝnɑ mpi ɑwulɑɑ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-ŋ tɔ, pɑ kɑɑsɑɑ nɑ ń mɑɣɑnɑ tɔ, kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Pɑpiloni nyǝ́mɑ kɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ kuu-wɩ. Pǝ kɑɑ kɑɑsɩ-ŋ pʋlʋ. 18 Hɑlɩ pɑɑ kpɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ, nɑ pɑ́ lɑ-wɛɣɛ yǝlɑɑ kɑtɑɑsɩ, nɑ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ Pɑpiloni wulɑʋ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tǝmlɛ tɑɑ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ cɔwɑ sɩ: Mɑ sɑmɑ.

Ɩlɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ tɑsɑ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ tɩɩ nyǝntɩ nɑ ɩ́ kenti tɑ́ tɔɔ, nɑ tǝ́ cɑɣɑnɑ hɛɛsʋɣʋ, hɑlǝnɑ mɑ sǝm te.

20 Pɑ kɛɛsɑ Ɩsekiyɑsɩ tɔm lɛntɩ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Pɑɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ tɔm, nɑ ɩsǝnɑ ɩ lɑpɑ lɩɩlɛ, nɑ ɩ́ huli lɔɔʋ nɑ ɩ́ kɔnɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ lʋm tɔ. 21 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Mɑnɑsee lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

21

Yutɑ wulɑʋ Mɑnɑsee tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 33:1-10,18-20)

1 Mɑnɑsee lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ kɛ Yosɑlɛm. Pɑ yɑɑkɑɣɑ ɩ too sɩ Hefisi-Pɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑnɑsee lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ kɛɛnɑ piitimnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔnɑɑ nɑ pǝ́ fɛɛ-wɛ tɔ, pɑ lɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ. 3 Hɑlɩ ɩ́ tɑɣɑnɩ ŋmɑʋ kɛ tǝkɔtǝlɛnɑɑ mpɑ ɩ cɑɑ Ɩsekiyɑsɩ nɑ́ɑ́ yɔkɑɑ tɔ. Ɩ́ ŋmɑ́ tʋɣʋ Pɑɑlɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ, nɑ ɩ́ sɑɑkɩ tesikɑ kʋlɑlɑɑɣɑ, ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ lɑpʋ tɔ, nɑ ɩ́ luŋiɣi ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ. 4 Nɑ ɩ́ ŋmɑ́ tǝlɑɑlɛnɑɑ lɛmpɑ kɛ Yosɑlɛm Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte Tɑcɑɑ kɑ tɔmɑ sɩ ɩnɩ ɩ kɑ́ cɑɣɑ tɔ tǝ tɑɑ. 5 Nɑ ɩ́ siki ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑsɩ nɑɑlɛ tɔɔ. 6 Hɑlǝnɑ ɩ́ lɑɑ ɩ pǝyɑlʋ kɛ tʋɣʋ, nɑ ɩ́ lɑ́ topotopo tǝmɑ ɑnɩ ɑ tǝnɑ, nɑ ɩ́ sʋsɩ kɔɣɔnɑmǝŋ. Mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔ ɩ lɑkɑɣɑ tɑm. Ɩlɛnɑ pǝ kpɑ ɩlɛɣɛ pɑ́ɑ́nɑ́. 7 Nɑ ɩ́ sɑɑkɩ tʋɣʋ ɑlʋnyǝŋkʋ Aselɑ lɛɛsʋɣʋ nɑ ɩ́ sɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Pǝyele Tɑcɑɑ kɑ tɛmɑ Tɑfiiti nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ heeluɣu sɩ: Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nte mɑ lǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ tɔ tǝ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ mɑɑ cɑɣɑ tɑm kɛ mɑ yǝlɑɑ hɛkʋ. 8 Ye Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tɔkǝɣɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ, nɑ mɑ kiiŋ wei mɑ tǝmlɛ tʋ Moisi cɛlɑ-wɛ tɔ, mɑ kɑɑ yele nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-wɛɣɛ tɛtʋ nti mɑ hɑ pɑ cɔsɔnɑɑ tɔ tǝ tɑɑ. 9 Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kisɑ Tɑcɑɑ kɛ nɩɩnɑʋ. Hɑlɩ Mɑnɑsee nɑ́ yelɑɑ kɛ́ nɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kǝlɩ, ɩsɩɩ piitimnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ kpiisɑɑ nɑ pǝ́ fɛɛ mpɛ tɔ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ sɩ pɑ́ heeli Mɑnɑsee sɩ: 11 N lɑpɑ ɑcɑɑlǝtʋ. N tɔmɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ lɔŋ Amolii nyǝ́mɑ. Hɑlǝnɑ ń tusi Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ. 12 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ, mɑɑ kɔnɑ ɑlɑɑmɑli nɔɣɔlʋɣʋ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ. Pɑɑ wei ɩ́ nɩɩ-tɩ pɩɩ sʋsɩ-ɩ wɑtʋ. 13 Mɑɑ hɔ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ, ɩsɩɩ mɑ lɑpʋ Sɑmɑlii nɑ Akɑpɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ. Mɑɑ kpiisi ɩcɑtɛ yǝlɑɑ, ɩsɩɩ pɑ nyɑɑlʋɣʋ nyɑnɑɣɑ tǝcɛɩcɛɩ nɑ pɑ́ pɑ́ tɔ. 14 Mɑɑ lɔ yǝlɑɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔ. Mɑɑ tʋ-wɛɣɛ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ kuu pɑ nɑ pɑ wontu. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑɑ lɑ. Mpi tɔ, hɑtoo kʋyɑŋku mǝ cɔsɔnɑɑ lɩɩ Icipiti tɔ, hɑlǝnɑ sɑŋɑ, pɑ tɑ yele mpi pǝ fɛɩ teu tɔɣɔ lɑpʋ, nɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑɑsʋɣʋ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑnɑsee lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ tusi Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ lɑɑtʋ tɑɑ, nɑ mɑ yǝlɑɑ kʋpɑmɑ tuutuumɑ tɔtɔɣɔ ɩcɑtɛ tǝnɑ tɑɑ.

17 Pɑ kɛɛsɑ Mɑnɑsee tɔm lɛntɩ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. Pɑɑ ɩ kʋlɑpǝm nɑ ɩ tɩɩŋ lɑɑʋ tɔm. 18 Wɑɑtʋ wei Mɑnɑsee sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ hɑlǝm mpi pɑ yɑɑ sɩ Wusɑ hɑlǝm tɔ pǝ tɑɑ, nɑ ɩ pǝyɑlʋ Amoŋ lɛɛtɩ ɩ lonte.

Yutɑ wulɑʋ Amoŋ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 33:21-25)

19 Amoŋ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɑɑlɛɣɛ Yosɑlɛm. Ɩ too kɛlɛ Yopɑ tʋ Hɑlu pɛɛlɔ Mesuleme. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Mɑnɑsee. 21 Ɩ kɛɛnɑ-ɩ teitei kɛ́, nɑ ɩ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ ɩsɩɩ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ lɑpʋ tɔ. 22 Amoŋ lɔwɑ ɩ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑɣɑ, ɩ tɑ tɔ ɩsɩɩ mɑ cɑɑkɩ tɔ.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Amoŋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ ɩ tɔɔ, nɑ pɑ́ kʋ-ɩ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 24 Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ kʋ́ mpɑ pɑ kʋ-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ ɩ pǝyɑlʋ Sosiyɑsɩ kɛ wulɑʋ.

25 Pɑ kɛɛsɑ Amoŋ tɔm lɛntɩ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ pimɑ-ɩ ɩ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Wusɑ hɑlǝm tɑɑ. Nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sosiyɑsɩ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

22

Yutɑ wulɑʋ Sosiyɑsɩ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 34:1-2)

1 Sosiyɑsɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋmɑɣɑ. Ɩ too kɛlɛ Posikɑ tʋ Atɑyɑ pɛɛlɔ Yetitɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ lɑpɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ tɔmɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ ɩ lɔŋcɛ Tɑfiiti, ɩ tɑ lɩɩ ɩ ɩkpɑtɛ tɑɑ.

Kɔtʋlʋ sɔsɔ hii kiiu tɑkǝlɑɣɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 34:8-18)

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sosiyɑsɩ kʋsɑ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Asɑliyɑ pǝyɑlʋ Sɑfɑŋ, Mesulɑm sɑɑlɩ kɛlɛ sɩ: Polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ, 4 nɑ ń heeli kɔtʋlʋ sɔsɔ Hilikiyɑ sɩ kɑlɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ liɣitee wenɑ kɔtǝlɑɑ nɔnɔɣɔ tɑŋlɑɑ kpeɣelɑɑ tɔ. 5-6 Nɑ ń cɛlɑ-yɛɣɛ tǝmɑ lɑtɑɑ tɔɔ feŋlɑɑ, mpɑ pɑ tɑɣɑnǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ, nɑ pɑ́ fɛlɩ sɑɑkǝlɑɑ, nɑ tɛtʋ ŋmɑlɑɑ, nɑ tǝmɑ lɑtɑɑ lɛlɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑnɑ tɑɑsɩ nɑ pɛɛ kʋsɑɑkɛɛ wenɑ pɑɑ tɑɣɑnnɑ tɔ. 7 Tɑɑ pɔɔsɩ-wɛ sɩ pɑ́ kɛɛsɩ mpi pɑ lɑpǝnɑɑ tɔ. Mpi tɔ, yǝlɑɑ mpɛ pɑ lɑkɩ teu kɛ́.

8 Kɔtʋlʋ sɔsɔ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli Sɑfɑŋ sɩ: Mɑ hikɑ kiiu tɑkǝlɑɣɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ cɛlɑ Sɑfɑŋ kɛ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɑlɑ. 9 Ɩlɛnɑ Sɑfɑŋ mǝlɩ nɑ ɩ́ heeli wulɑʋ sɩ: Kɔtǝlɑɑ koosɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ɑtɑkɑɑ tɑɑ liɣitee nɑ pɑ́ cɛlɑ tǝmlɑtɑɑ feŋlɑɑ.

10 Ɩlɛnɑ Sɑfɑŋ tɑsɑ sɩ: Kɔtʋlʋ sɔsɔ Hilikiyɑ cɛlǝnɑ-m tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑfɑŋ kɑlɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛɣɛ wulɑʋ.

Sosiyɑsɩ pɔɔsɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɑlʋnyǝŋ Hulǝtɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 34:19-28)

11 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ nɩɩ kiiu tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɔm, ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ nɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ wontu. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɑɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ Hilikiyɑ, nɑ Sɑfɑŋ pǝyɑlʋ Ahikɑm, nɑ Mikɑyɑ pǝyɑlʋ Akǝpɔɔ, nɑ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Sɑfɑŋ, nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Asɑyɑ tɔ, nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: 13 Ɩ́ polo ɩ́ pɔɔsɩ Tɑcɑɑ kɛ mɑ́ nɑ Yutɑ yǝlɑɑ tɑ tɔm, nɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ pɑ hii ɩsǝntɔ tɔ kɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔɔ. Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, tɑ cɔsɔnɑɑ tɑ tɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ nti pɑ ŋmɑɑ kɑ tɑɑ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ huunɑ-tʋɣʋ sɔsɔm.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlɑɑ kɑkpɑsɩ ɩnɩ ɩ polɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɑlʋnyǝŋ Hulǝtɑ tɛɣɛ Yosɑlɛm kpekǝle kʋfɑtɛ tɑɑ. Alʋ ɩnɩ ɩ pɑɑlʋ kɛlɛ Tifɑ pǝyɑlʋ Sɑlum, Hɑlɑ sɑɑlɩ. Ɩ́lɛ́ ɩ pɑɑsɑɣɑnɑnɑ kɔtǝlɑɑ wontu kususuutu. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ kɛɛsɑ pɑ tɔm kɛ Hulǝtɑ. 15 Ntɛnɑ Hulǝtɑ tɔ-wɛ sɩ, pɑ́ tɛlǝsɩ wulɑʋ sɩ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ: 16 Mɑɑ yele nɑ mpusi kɔɔ Yosɑlɛm nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tɔɔ, ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑʋ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔ. 17 Mpi tɔ, pɑ lɔ-m nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ. Ɩlɛnɑ pɑ lɑkɑsɩ nsɩ sɩ kpɑ-m pɑ́ɑ́nɑ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huunɑ ɩcɑtɛ tǝnɛɣɛ sɔsɔm, ɑ tɑ tiitɑ. 18 Ye pǝ kɑɑsɑ wulɑʋ ɩlɛ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ heeliɣi-ɩ sɩ, ɩsɩɩ ɩ nɩɩʋ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ tɔm kɛ teu, 19 nɑ nti mɑ yɔɣɔtɑ Yosɑlɛm nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tɔm tɔ, tɩɩ tɛɛsǝnɑ sɔɣɔntʋ. Hɑlɩ tǝ́ pǝsɩ mpusi tɔm. Ɩlɛ mɑ nɑwɑ ɩsǝnɑ nyɑ́ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ nɑ ń cǝlɩ nyɑ́ wontu nɑ ń pǝlɩ ɩsǝlʋm tɔ, mɑɑ mʋ nyɑ́ kʋsǝlǝmʋtʋ. 20 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele nɑ ń sɩ sǝm kʋpɑm, nɑ pɑ́ pi-ŋ nyɑ́ pǝlɑɑʋ tɑɑ. N kɑɑ nɑ mpusi wei mɑɑ kɔnɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ.

Sosiyɑsɩ nɑ Ɩsɔ pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 34:29-32)

Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ Hilikiyɑ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ, pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ heeli tɔm ntǝɣɩ wulɑʋ Sosiyɑsɩ.

23

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ kotɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ ɩ kiŋ kɛ kpɑkpɑɑ. 2 Nɑ pɑ́ nɑ pɑ sɑmɑɑ pɑ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. Pǝ kpɑɣɑʋ kɔtǝlɑɑ, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ, pɑɑ mpɑ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ kɑlɑ-wɛɣɛ kiiu tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ pɑ hiiwɑ tɔ. 3 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wulɑʋ sǝŋɑ ɩ kumte tɔɔ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ Tɑcɑɑ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ, nɑ sɑmɑɑ tisi sɩ mpɛ pɑɑ tɔkɩ Tɑcɑɑ kiiŋ, nɑ ɩ kʋsɛɣɛsǝtʋ, nɑ ɩ kʋtʋtʋtʋ, nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, nɑ lotu kʋlʋmtʋ. Nɑ pɑ́ lɑkɩ pǝ tǝnɑ mpi pɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ tɔ.

Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɣɑnʋɣʋ kɛ Yutɑ tɑɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 34:3-5)

4 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wulɑʋ tɔmɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ Hilikiyɑ, nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ tɑŋǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ tɔ sɩ: Ɩ́ lɔ tʋɣʋ Pɑɑlɩ nɑ Aselɑ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ wontu kʋlɑlɑɑtʋ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ wɔ-tǝɣɩ kɔkɔ kɛ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ wɑɑlɩ kɛ Setǝlɔŋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ cosi pǝ tɔlʋmɑ nɑ pɑ́ ponɑ Petɛɛlɩ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ tɔɣɔnɑ tɩɩŋ kɔtǝlɑɑ mpɑ Yutɑ ɑwulɑɑ kɑ́ kpɑwɑ tɔ. Mpɛ pɑ fɛɛnǝɣǝnɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ mpɑ pɑ wɛ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ cɔɔnɑ Yosɑlɛm tɔ ɑ tɑɑ tɔ. Mpi tɔ, tʋɣʋ Pɑɑlɩ, nɑ ilim, nɑ ɩsɔtʋ, nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tǝnɑɣɑ pɑ fɛɛnɑɣɑɑ. 6 Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ Aselɑ tesikɑ kʋlɑlɑɑɣɑ, nɑ pɑ́ wɔ-kɛɣɛ Yosɑlɛm wɑɑlɩ kɛ Setǝlɔŋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, nɑ pǝ́ nyɑɣɑ tǝkpɑtɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɩɩsɩ pǝ tɔlʋmɑ kɛ pǝlɑɑŋ tɑɑ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ yɔkɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ cɔlɔ kutuluŋ wei ɩ tɑɑ pɑ lɑkɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔ. Tǝnɑɣɑ ɑlɑɑ nɑ́ lʋʋkɩ tʋɣʋ Aselɑ kɔtɑɣɑ wontu.

8 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Sosiyɑsɩ kɔnɑ Yutɑ ɑcɑlɛɛ kɔtǝlɑɑ tǝnɑ, nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ pɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ pɑ fɛɛnɑɣɑɑ nɑ pɑ́ wɔkɩ tulɑɑlʋnɑɑ tɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ Kepɑ nɑ pǝ polo Pɛɛsepɑ tɔ. Nɑ pɑ́ yɔkɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nɔnɔɔsɩ tɔ. Nɑ tǝlɑɑlɛ nte tɩɩ wɛ ɩcɑtɛ nyʋɣʋ tʋ Yosuwɑ nɔnɔɣɔ tɔ. Ye ń sʋʋkɩ ɩcɑtɛ nyɑ́ niŋ mpǝtǝŋ tɔɔ. 9 Amɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ fɛɛnɑɣɑɑ tɩɩŋ tǝkɔtǝlɛnɑɑ tɔ, pɑ tɑ hɑ-wɛɣɛ mpɑɑʋ sɩ pɑ́ lɑ kɔtɑsɩ kɛ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm. Amɑ pɑ́ nɑ kɔtǝlɑɑ lɛlɑɑ pɑ tɔkɑɣɑnɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ wɑkǝlɑ tǝlɑɑlɛ Tofe timpi yǝlɑɑ wɔkɑɣɑ pɑ piyɑ kɛ tʋɣʋ Molɛkɩ kɛ Hinom tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ. 11 Nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ tɔtɔɣɔ kpɑɣɑnǝŋ lɛɛsǝŋ wei Yutɑ ɑwulɑɑ kɑ hɑwɑ nɑ pɑ́ sɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ kutuluɣu tɑɑ kɛ́ ɑkewe Netɑŋ-Melɛkɩ tǝyɑɣɑ cɔlɔ tɔ. Nɑ Sosiyɑsɩ wɔ ɩ kɛɛkɛnɑɑ kɛ kɔkɔ tɔtɔ. 12 Nɑ ɩ́ yɔkɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ mpɑ Yutɑ ɑwulɑɑ kɑ ŋmɑwɑ Ahɑsɩ kutuluɣu pɑtɑ tɔɔ tɔ tǝpʋtʋpʋtʋ. Nɑ mpɑ wulɑʋ Mɑnɑsee ŋmɑwɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑsɩ nɑɑlɛ tɔɔ tɔ. Nɑ ɩ́ lɔ pǝ hɔɣɔlɑsɩ kɛ Setǝlɔŋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. 13 Nɑ Sosiyɑsɩ wɑkǝlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ mpɑ Sɑlʋmɔŋ kɑ ŋmɑwɑ Olifinɑɑ pulɑɣɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm ɩsɛntɑɑ tɔ. Pɑɑ Sitɔŋ nyǝ́mɑ tʋɣʋ ɑlʋnyǝŋkʋ ɩsɑɣɑʋ Asǝtɑtɩ, nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ tʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ Kɛmɔsɩ, nɑ Amoni nyǝ́mɑ tʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ Milikom. 14 Nɑ Sosiyɑsɩ yɔkɩ pɛɛ kʋsikee, nɑ ɩ́ sɛtɩ tesikɑsɩ, nɑ ɩ́ wɑɑsɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ mʋwɑ.

Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɣɑnʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 34:6-7)

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ wɑkǝlɑ Petɛɛlɩ tǝkɔtǝlɛ, nte Nepɑ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm kɑ ŋmɑwɑ nɑ ɩ́ tusi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ lɑɑtʋ tɑɑ tɔ. Sosiyɑsɩ wɔpɑ tesikɑ kɛ kɔkɔ, nɑ ɩ́ yɔkɩ tǝlɑɑlɛ tǝnɑŋnɑŋ.

16 Sosiyɑsɩ tɔŋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ lɑpʋ tɔɣɔ ɩ loosɑ pǝlɑɑŋ kɛ pulɑɣɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ tili yǝlɑɑ nɑ pɑ́ kuu mʋwɑ nɑ pɑ́ wɔ-yɛɣɛ kɔkɔ kɛ tǝkɔtǝlɛ nɑ tǝ́ pilisi, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ kpɑɑlʋɣʋ tɔ. 17 Mpʋɣʋlɛ Sosiyɑsɩ tɑsɑ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Pǝlɑɑʋ pǝlɛ nteɣe mɑ loosiɣi ɩsǝntɔ?

Ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ cɔ sɩ: Yutɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wei ɩ kɑ kpɑɑlɑ nti tǝ tǝnɑ n lɑpɑ tǝkɔtǝlɛ tǝnɛ tɔ ɩ pǝlɑɑʋ kɛ́.

18 Ntɛnɑ Sosiyɑsɩ sɩ: Ɩ́ yele Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɩnɩ ɩ pǝlɑɑʋ ŋkʋ. Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ tokinɑ-kʋ.

Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ nɑ pɑ́ yele Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɩnɩ nɑ Sɑmɑlii nyǝŋ pɑ mʋwɑ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Sosiyɑsɩ yɔkɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ, mpɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ kɑ ŋmɑwɑ Sɑmɑlii ɑcɑlɛɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑɑkɩ nɑ pǝ́ kʋsɩ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ. Teitei ɩsɩɩ ɩ lɑpʋ Petɛɛlɩ tɔ. 20 Nɑ ɩ́ lɛntɩ pɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ fɛɛnɑɣɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ mpɛ tɔ. Nɑ ɩ́ wɔ pǝ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ mʋwɑ.

Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Sosiyɑsɩ mǝlɑ Yosɑlɛm.

Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɣɔʋ kɛ Tɛɛʋ ɑcimɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 35:1,18-19)

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ tɔmɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ sɩ: Ɩ́ tɔɣɔ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ. Ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsʋɣʋ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ. 22 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, pǝ kpɑɣɑʋ hɑtoo pɑɑsǝnlɑɑ wɑɑtʋ, nɑ pǝ́ polo Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ ɑwulɑɑ wɑɑtʋ tɔ, pɑ tɑ tɔɣɔtɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑ. 23 Sosiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pǝlefɛɩ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ pɑ tɔɣɔ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɑlɛm tɑɑ.

Sosiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ kʋtǝkǝtʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 35:20-27; 36:1)

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ kpiisɑ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ pee pɔɔsǝlɑɑ, nɑ kɔɣɔnɑŋ sʋsǝlɑɑ. Nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ kʋlɑlɑɑm, nɑ lɛɛsǝŋ, nɑ lɑɑtʋ wontu lɛntǝnɑɑ, ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ kiiŋ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ kɔtʋlʋ Hilikiyɑ hiiwɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ, kɑ tɑɑ tɔ.

25 Too tɔ, wulɑʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ cɑɣɑtɑ ɩsɩɩ Sosiyɑsɩ, nɑ ɩ́ sɔɔlɑ Tɑcɑɑ nɑ lotu kʋlʋmtʋ nɑ ɩ lǝsɑɣɑ sʋʋ-ɩ tǝmɑmmɑm. Ɩsɩɩ pɑ kɛɛsɑ Moisi kiiu tɑɑ tɔ. Pǝyele pɑ kɑɑ nɑ wulɑʋ nɔɣɔlʋɣʋ mpʋ tɔtɔ.

26 Ɩsǝnɑ Mɑnɑsee kɑ kʋsɑ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ Yutɑ tɔɔ tɔ ɑ tɑ tii. 27 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Ɩsɩɩ mɑ yeluɣu nɑ kolontunɑɑ kuu Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. Mpʋ tɔtɔɣɔ mɑɑ yele nɑ pɑ́ kuu Yutɑ, mɑ tɑɑ nɑ-wɛɣɛ mɑ ɩsɛntɑɑ. Mɑɑ lɔ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nte mɑɑ lǝsɑɑ tɔ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte mɑɑ tɔmɑ sɩ pɑɑ sɛɛkɩ-m tǝ tɑɑ tɔ.

28 Pɑ kɛɛsɑ Sosiyɑsɩ tɔm lɛntɩ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 29 Sosiyɑsɩ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ Icipiti wulɑʋ Neko nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ pukɑɣɑ Asilii nyǝ́mɑ wɑɑsʋɣʋ kɛ Ɩfǝlɑtɩ kiŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ kʋlɑɑ sɩ ɩ kɑɣɑtǝɣɩ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ Sosiyɑsɩ kɛ Mekito kɛ yoou kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ tɑɑ. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tʋ-ɩ kɛɛkɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Yosɑlɛm nɑ pɑ́ pimi-ɩ ɩ pǝlɑɑʋ tɑɑ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ kpɑwɑ Sosiyɑsɩ pǝyɑlʋ Sowɑkɑsɩ kɛ wulɑʋ, nɑ ɩ́ lɛɛtɩ ɩ cɑɑ lonte tɑɑ.

Yutɑ wulɑʋ Sowɑkɑsɩ tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 36:2-4)

31 Sowɑkɑsɩ lʋlʋɣʋ pǝnɑɣɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ ɩsɔtʋnɑɑ tooso kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. Ɩ too kɛlɛ Lipinɑ tʋ Ɩlimeyɑ pɛɛlɔ Hɑmutɑlɩ. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑkɑsɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩsɩɩ ɩ cɔsɔnɑɑ. 33 Ɩlɛnɑ Icipiti wulɑʋ Neko kpɑ-ɩ nɑ ɩ́ ponɑ yomle kɛ Lipǝlɑ kɛ Hɑmɑtɩ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Neko tʋ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ fɛlɩ-ɩ lɑmpuu kɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ kiloonɑɑ iyisi tooso (3000), nɑ wʋlɑ kɛ kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ.

34 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Icipiti wulɑʋ Neko kpɑ Sosiyɑsɩ pǝyɑlʋ Ɩliyɑkim sɩ ɩ́ lɛɛtɩ ɩ cɑɑ lonte. Nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ-ɩ hǝtɛ sɩ Sowɑkim. Pǝ kɑɑsɑ Sowɑkɑsɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ-ɩ Icipiti nɑ ɩ́ sɩ́ tǝnɑ. 35 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑkim tʋwɑ ɩ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ lɑmpuunɑɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ kʋhikim. Ɩlɛnɑ Sowɑkim nɑɑ fɛlɩ Icipiti wulɑʋ kɛ mpi ɩ́ pɔɔsɑɑ tɔ. Ye tɛtʋ tʋ ɩ́ fɛlɑ ɩ nyǝm, ɩlɛ Sowɑkim nɑ́ɑ́ ponɑ Icipiti wulɑʋ kɛ liɣitee nɑ wʋlɑ wei Icipiti wulɑʋ pɔɔsǝɣɩ tɔ.

Yutɑ wulɑʋ Sowɑkim tɔm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 36:5-8)

36 Sowɑkim lʋlʋɣʋ pǝnɑɣɑ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ kɛ Yosɑlɛm. Ɩ too kɛlɛ Lumɑ tʋ Petɑyɑ pɛɛlɔ Seputɑ. 37 Sowɑkim lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩsɩɩ ɩ cɔsɔnɑɑ.

24

1 Sowɑkim kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ kɛ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ, nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ wɑtɑ Yutɑ tɛtʋ nɑ pɑ́ ŋmɑkǝlɩ Sowɑkim. Amɑ pɩɩsɩ tooso sikɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ pɑ tɔɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kɔnɑ Sowɑkim kɛ Pɑpiloni, nɑ Silii, nɑ Mowɑpʋ, nɑ Amoni yoolɑɑ, nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ nɑ pɑ́ ŋmɩɩlɩ Yutɑ nyǝ́mɑ. Ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ heeluɣu ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ tɔ. 3-4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Mɑnɑsee kɑ wɑkǝlɑ sɔsɔm kɛ́. Ɩ kʋ́ yǝlɑɑ kʋpiŋ kɛ mʋsʋŋ, nɑ ɩsɑɣɑtʋ sʋʋ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ nɑ́ɑ́ kisi-wɛɣɛ suulu hʋlʋɣʋ, nɑ ɩ́ yele nɑ mpusinɑɑ mpɛ pɑ kɔŋ-wɛ. Mpi tɔ, ɩ tɑɑ cɑɑkɩ sɩ ɩ́ tɑsɑ-wɛɣɛ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́ nɑʋ.

5 Pɑ kɛɛsɑ Sowɑkim tɔm lɛntǝnɑɑ kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 6 Wɑɑtʋ wei Sowɑkim sǝpɑ, ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Sowɑkɛŋ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

7 Amɑ Icipiti wulɑʋ nɑ́ tɑ́ nɔkɩ lɩɩʋ. Mpi tɔ, Pɑpiloni wulɑʋ kɑ lɛɛkɑ-ɩ tɛtʋnɑɑ mpɑ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ lɔŋ tɔɣɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ Icipiti tɛtʋ toŋɑ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ tɔ.

Yutɑ wulɑʋ Sowɑkɛŋ tɔm: Yǝlɑɑ kuuu kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm

(Kʋtɔɔsʋtʋ II 36:9-10)

8 Sowɑkɛŋ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ pǝle fɛɩ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ ɩsɔtʋnɑɑ toosoɣo Yosɑlɛm. Ɩ too kɛlɛ Yosɑlɛm tʋ Ɩlǝnɑtɑŋ pɛɛlɔ Nehusetɑ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑkɛŋ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩsɩɩ ɩ cɑɑ.

10 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ yoolɑɑ polɑɑ nɑ pɑ́ nyɑlɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɔmɑ sɑɑ wei ɩ yoolɑɑ nyɑlɑ ɩcɑtɛ kɛ mpʋ tɔ. 12 Ɩlɛnɑ wulɑʋ Sowɑkɛŋ, nɑ ɩ too, nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ ɑkewenɑɑ, nɑ ɩ yǝlɑɑ mpɑ ɩ wɛnɑ nɑɑni tɔ, pɑ́ lɩɩ nɑ pɑ́ polo pɑ́ hɑ Nepukɑnɛsɑɑ kɛ pɑ tɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ lɑ-wɛɣɛ yomɑɑ kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ tɑɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nepukɑnɛsɑɑ kuu Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ pǝ kpɑncooŋ tǝnɑ. Nɑ ɩ́ yɔkɩ wʋlɑ wontu nti Sɑlʋmɔŋ kɑ lupɑ nɑ pɑ́ lɑkǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 14 Nɑ pɑ́ kuu Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. Nɑ pɑ́ lɩɩ yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000). Pɑ tɑ kɑlǝnɑ cɑŋǝm tǝmɑ lɑtɑɑ nɑ koolɑɑ. Nɑ pǝ́ yele kʋnyɔntʋnɑɑ tike. 15 Nɑ ɩ́ kpɑɣɑ tɔtɔɣɔ Sowɑkɛŋ, nɑ ɩ ɑlɑɑ, nɑ ɩ yǝlɑɑ mpɑ ɩ wɛnɑ nɑɑni tɔ, nɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ ponɑ Pɑpiloni. 16 Yǝlɑɑ kʋpɑmɑ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7000) kɛ ɩ kpɑɣɑɑ. Nɑ cɑŋǝm tǝmɑ lɑtɑɑ, nɑ koolɑɑ kɛ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000). Mpɑ pɑ mʋnɑ yoou tɔɣɔ ɩ kpɑɣɑ mpʋ nɑ ɩ́ ponɑ Pɑpiloni.

17 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Nepukɑnɛsɑɑ kpɑ Sowɑkɛŋ ɩkpele Mɑtɑniyɑ kɛ wulɑʋ. Nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ-ɩ hǝtɛ sɩ Setesiyɑsɩ.

Yutɑ wulɑʋ Setesiyɑsɩ tɔm

(Selemii 52:1-3; Kʋtɔɔsʋtʋ II 36:11-12)

18 Setesiyɑsɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ kʋlʋmɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm kɛ Yosɑlɛm. Ɩ too kɛlɛ Lipinɑ tʋ Ɩlǝmeyɑ pɛɛlɔ Hɑmutɑlɩ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ ɩnɩ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Sowɑkim.

20 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ kɔnɑ mpusi kɛ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ nyǝ́mɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ lɔ-wɛɣɛ pooluŋ.

25

Nepukɑnɛsɑɑ lɛɛkʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm

(Selemii 39:1-7; 52:3-11)

Ḿpʋ́ɣʋ́ Setesiyɑsɩ kʋlɑ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ tɔɔ. 1 Ɩlɛnɑ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ nɑ ɩ yoolɑɑ, pɑ́ polo Yosɑlɛm nɑ pɑ́ tɑ-tɛɣɛ kotɑɣɑ. Pɑ lomɑ hɑpǝlɛ tɑkɑ kɛ́ nɑ pɑ́ cɔɔ-tɛɣɛ Setesiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ, ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule. 2 Nɑ pǝ́ polo ɩ kɑwulɑɣɑ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nyǝŋkɑ.

3-4 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɣɔsɩ ɑnɑɑm lɩɩwɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ. Yǝlɑɑ ɩɩ nɑɑkɩ tɔɣɔnɑɣɑ. Ɩlɛnɑ Pɑpiloni nyǝ́mɑ tʋlɩ ɩcɑtɛ koluŋɑ kɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́, kɛ ɩsɔtʋ liɣiti nyǝŋ kʋyɑkʋ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule. Pɑɑ nɑ Pɑpiloni nyǝ́mɑ kɑ tɑmɑ Yosɑlɛm tɔ, Setesiyɑsɩ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ pǝsɑɑ nɑ pɑ́ tǝŋnɑ wulɑʋ hɑlǝm nɔnɔɣɔ kɛ koloosi nɑɑlɛ hɛkʋ. Nɑ pɑ́ kpɑɣɑ Yɑɑtɑnɩ tɛtɛkǝlɛ mpɑɑʋ, nɑ pɑ́ se ɑhoo. 5 Amɑ Pɑpiloni nyǝ́mɑ tʋ Setesiyɑsɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ Yeliko tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ yoolɑɑ yele-ɩ ɩ tike. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑ-ɩ yomle nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Pɑpiloni wulɑʋ kiŋ kɛ Lipǝlɑ. Tǝnɑɣɑ pɑ hʋʋnɑ-ɩ tɔm. 7 Nɑ pɑ́ kʋ́ ɩ piyɑ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ wɔɣɔsɩ ɩ ɩsɛ, nɑ pɑ́ hɔkɔ-ɩ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Pɑpiloni.

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kuuu nɑɑlɛ nyǝm

(Selemii 39:8-10; 52:12-30; Kʋtɔɔsʋtʋ II 36:17-21)

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni wulɑʋ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ, wei ɩ kɛ́ wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝŋ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Nepusɑlɑtɑŋ tɔ, ɩ sʋʋ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ Nepukɑnɛsɑɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ, ɩsɔtʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋ, kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. 9 Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ. Nɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nyǝŋsɩ. 10 Nɑ ɩ yoolɑɑ yɔkɩ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ.

11 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Nepukɑnɛsɑɑ tɛɛsɑ kuuu kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ yǝlɑɑ, mpɑ pɑɑ hɑwɑ Pɑpiloni nyǝ́mɑ kɛ pɑ tɩ tɔ, nɑ cɑŋǝm tǝmɑ lɑtɑɑ mpɑ pɩɩ kɑɑsɑɑ tɔ. 12 Ɩlɛnɑ Nepukɑnɛsɑɑ yele kʋnyɔntʋnɑɑ sɩ pɛlɛ pɑ́ hɑlǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lɛsɛŋnɑɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni nyǝ́mɑ yɔkɑ ɑkelenɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ tɔ, nɑ pɑ́ kɔɔlɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ. Nɑ pɑ́ kpɑɣɑ pǝ lʋm kɛɛkɛnɑɑ, nɑ pǝ nyɑmpɑɑni ɑnɑɑm wei pɑ sɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑ tɔɔ tɔ, nɑ pɑ́ tɛɛnɑ Pɑpiloni. 14 Nɑ pɑ́ kpɛŋnɑ tɔtɔɣɔ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ wontu nti pɑ lɑkǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ. Ɩsɩɩ nti pɑ kuukinɑ tɔlʋmɑ tɔ, nɑ pǝ lɔɣɔlɑsɩ nɑ kpǝtǝlǝŋ nɑ kɔpʋnɑɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ kpɑɣɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ wontu. Nɑ cofolonɑɑ nɑ cɛmsɛnɑɑ mpɑ pɑ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔ.

16 Nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ŋku Sɑlʋmɔŋ kɑ lɑpǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wontu, nɑ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ nyǝntʋ tɔ. Ɩsɩɩ lʋm nyɑmpɑɑni ɑnɑɑm, nɑ lʋm kɛɛkɛnɑɑ tɔ, kʋ tɔɔwɑ sɔsɔm kɛ́. 17 Akelenɑɑ mpɛ pɑ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́. Pɑɑ wei ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ cɑŋǝm kɑhukɑ kɛ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm nɑ titite. Nɑ pǝ puluɣu nɑ kʋ tɔɔ kɛ́ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ pee tɑkɑ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ kpɑ kɔtʋlʋ Selɑyɑ, nɑ ɩ wɑɑlɩ tʋ Sefɑniyɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ tɑŋǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ tɔ. 19 Nɑ ɩ́ kpɑ tɔtɔɣɔ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ, nɑ wulɑʋ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ nɑpǝlǝɣɩ kɑkpɑsɩ. Nɑ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ wei ɩ kpɑkǝɣɩ yoolɑɑ kʋfɑmɑ tɔ, nɑ Yutɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩtoso. Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ pɑɑ wɛɛ. 20 Ɩlɛnɑ Nɑpusɑlɑtɑŋ ponɑ-wɛɣɛ Pɑpiloni wulɑʋ kiŋ kɛ Lipǝlɑ. 21 Nɑ Pɑpiloni wulɑʋ kʋ-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ kɛ Hɑmɑtɩ tɛtʋ tɑɑ tǝnɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ ponɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ hɑtoo Pɑpiloni tɔɣɔlɛ.

Yutɑ tɛtʋ nyʋɣʋ tʋ Ketɑliyɑ tɔm

(Selemii 40:7–41:18)

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ kɑɑsɑ Yutɑ yǝlɑɑ kɛ pǝcɔɣɔ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ Ahikɑm pǝyɑlʋ Ketɑliyɑ, Sɑfɑŋ sɑɑlɩ kɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ. 23 Yutɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɑ hɑ pɑ tǝɣɩ Pɑpiloni nyǝ́mɑ tɔ, pɑ nɩɩ nti Nepukɑnɛsɑɑ tʋ ɩ tɑɑ kɛ mpʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo Ketɑliyɑ kiŋ kɛ Misipɑ. Nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɛɣɛlɛ Netɑniyɑ pǝyɑlʋ Ɩsǝmɑyɛlɩ, nɑ Kɑleyɑ pǝyɑlʋ Yohɑnɑŋ nɑ Netofɑ tʋ Tɑnehumɛtɩ pǝyɑlʋ Selɑyɑ nɑ Mɑɑkɑ tʋ Yɑsɑniyɑ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ketɑliyɑ tɔmɑ pɑ tǝnɑ nɑ tuunɑʋ sɩ: Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ Pɑpiloni nyǝ́mɑ. Ɩ́ cɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ nɩɩkǝnɑ-wɛ te, ɩ́ kɑ́ wɑɑ.

25 Ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ sikɑɑ, ɩlɛnɑ ɑwulumpu Nɑtɑniyɑ pǝyɑlʋ Ɩsǝmɑyɛlɩ, Ilisɑmɑ sɑɑlɩ kɛlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝmɑyɛlɩ kpɑɣɑ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ ɩ́ polo Misipɑ nɑ ɩ́ kʋ́ Ketɑliyɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Pɑpiloni nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ kiŋ tɔ. 26 Mpʋɣʋlɛ sɔɣɔntʋ kpɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ nɑ Pɑpiloni tɔm, nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ́ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ lɛɛtɩ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ polo Icipiti.

Sowɑkɛŋ sɑlǝkɑ tʋlʋɣʋ

(Selemii 52:31-34)

27 Yutɑ wulɑʋ Sowɑkɛŋ sɑlǝkɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ sikɑɑ, ɩlɛnɑ Ɩfilɩ-Melotɑ pǝsɩ Pɑpiloni wulɑʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tʋlɑ Sowɑkɛŋ kɛ pǝ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ kʋyɑkʋ hiu nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ. 28 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ kʋpɑntʋ. Ɩ́ kpɑ-ɩ ɑwulɑɑ lɛmpɑ mpɑ pɑ wɛ Pɑpiloni tɔ pɑ nyʋɣʋ tʋ. 29 Nɑ pɑ́ wɔɣɔsɩ ɩ sɑlǝkɑ wontu, nɑ ɩ nɑ Pɑpiloni wulɑʋ pɑ́ tɔkɩ tǝntǝmlɛ. 30 Nɑ Pɑpiloni wulɑʋ pɑɑsǝɣǝnɑ-ɩ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku, hɑlǝnɑ ɩ sǝm.

ɑ 2:19 hɔlǝsǝɣɩ: Piipilinɑɑ lɛlɑɑ nɑ tɛlǝsɑɑ sɩ: Lʋm kɛ́ ɩsɑɣɑm nɑ tɛtʋ kɛ kɑɑlʋlɑɣɑ.

Kʋtɔɔsʋtʋ I

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

KƲTƆƆSƲTƲ

TAKƎLAƔA KANCAALAƔA NYƎŊKA

Kʋtʋlʋtʋ

Kʋtɔɔsʋtʋ tɑkǝlɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lʋlʋŋ loosi tɔm nɑ Tɑfiiti kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔm. Pɑ kɛɛsǝɣɩ kɑ tɑɑ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ ŋmɑʋ tɑɣɑnʋɣʋ tɔm tɔtɔ. Tɑkǝlɑɣɑ ŋmɑɑlʋ hʋlǝɣɩ-tʋ sɩ Ɩsɔ sɛɛtʋ ńtɛ́ pǝ tǝnɑ pǝ kite.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Kʋtɔɔsʋtʋ I tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Atɑm lʋlɑɑ nɑ pǝ lʋlɩ Tɑfiiti, titite 1–9

Tɑfiiti kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔm, titite 10–29

LƲLƲŊ LOOSI TAMSƲƔƲ

1

Pǝ kpɑɣɑʋ Atɑm nɑ pǝ́ polo Ɩsɑʋ lʋlʋɣʋ tɔ

1 Atɑm pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɛtɩ, Sɛtɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩnɔɔsɩ. 2 Ɩnɔɔsɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Kenɑŋ, Kenɑŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Mɑlɑleyɛlɩ, Mɑlɑleyɛlɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Yelɛtɩ. 3 Yelɛtɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Henɔkɩ, Henɔkɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Mɑtusɑlɛm, Mɑtusɑlɛm pǝyɑlʋ kɛlɛ Lemɛkɩ. 4 Lemɛkɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Nowee, Nowee pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sem nɑ Kɑm nɑ Yɛfɛtɛ.

5 Yɛfɛtɛ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Komɛɛ, nɑ Mɑkɔkɩ, nɑ Mɑtɑyi, nɑ Yɑfɑŋ, nɑ Tupɑɑlɩ, nɑ Mesɛkɩ, nɑ Tilɑsɩ. 6 Komɛɛ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Asǝkǝnɑɑsɩ, nɑ Tifɑtɩ, nɑ Tokɑɑmɑ. 7 Yɑfɑŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ilisɑ nɑ Tɑɑsisi, nɑ Kitim, nɑ Lotɑnim.

8 Kɑm pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Kusi, nɑ Misilɑyim, nɑ Puti, nɑ Kɑnɑɑŋ. 9 Kusi pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sepɑ, nɑ Hɑfilɑ, nɑ Sɑpǝtɑ, nɑ Lɑkǝmɑ, nɑ Sɑpǝtekɑ. Lɑkǝmɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sɑpɑ, nɑ Tetɑŋ. 10 Tɛtʋ tɑɑ wulɑʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Nemloti cɑɑ kɛlɛ Kusi tɔtɔ. 11-12 Lutɩ, nɑ Anem, nɑ Lehɑpɩ, nɑ Nɑfutu, nɑ Pɑtǝlɔsɩ, nɑ Kɑsulu, nɑ Kɑfǝtɔɔ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kɛ́ Filiisi nyǝ́mɑ tɔ pɑ cɔsɔ kɛlɛ Misilɑyim. 13-15 Kɑnɑɑŋ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Sitɔŋ. Sitɔŋ wɑɑlɩ kɛ́ Hɛtɩ. Pǝyele Yepusi nyǝ́mɑ, nɑ Amolii nyǝ́mɑ, nɑ Kilikɑsɩ nyǝ́mɑ, nɑ Hifi nyǝ́mɑ, nɑ Alǝkitɩ nyǝ́mɑ, nɑ Sini nyǝ́mɑ 16 nɑ Afɑtɩ nyǝ́mɑ, nɑ Semɑlii nyǝ́mɑ, nɑ Hɑmɑtɩ nyǝ́mɑ cɔsɔ kɛlɛ.

17 Sem pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ɩlɑm, nɑ Asuu, nɑ Alǝpɑsɑtɩ, nɑ Lutɩ, nɑ Alɑm, nɑ Usi, nɑ Huulɩ, nɑ Ketɛɛ, nɑ Mesɛkɩ. 18 Alǝpɑsɑtɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Selɑ, Selɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩpɛɛ. 19 Piyɑ nɑɑlɛɣɛ Ɩpɛɛ lʋlɑɑ, pɑ yɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ sɩ Pelɛkɩ. Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ fɑɣɑʋ. Mpi tɔ, ɩ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ ɑtɛ yǝlɑɑ fɑɣɑɑ. Pɑ yɑɑ Pelɛkɩ neu sɩ Yɔkǝtɑŋ. 20 Yɔkǝtɑŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Alǝmotɑtɩ, nɑ Selɛfɩ, nɑ Hɑsɑmɑfɛtɩ, nɑ Yelɑ. 21 Nɑ Hɑtolɑm, nɑ Usɑlɩ, nɑ Tikǝlɑ, 22 nɑ Ɩpɑɑlɩ, nɑ Apimɑyɛlɩ, nɑ Sɑpɑ. 23 Nɑ Ofii, nɑ Hɑfilɑ, nɑ Yopɑpɩ. Yɔkǝtɑŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ.

24 Sem pǝyɑlʋ kɛlɛ Alǝpɑsɑtɩ, Alǝpɑsɑtɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Selɑ. 25 Selɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩpɛɛ, Ɩpɛɛ pǝyɑlʋ kɛlɛ Pelɛkɩ, Pelɛkɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Lewu. 26 Lewu pǝyɑlʋ kɛlɛ Selu, Selu pǝyɑlʋ kɛlɛ Nɑhoo, Nɑhoo pǝyɑlʋ kɛlɛ Telɑ. 27 Telɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Apǝlɑm wei pɑ́ kɔmɑ nɑ pɑ́ cuɣusi sɩ Apǝlɑhɑm tɔ.

28 Apǝlɑhɑm pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ɩsɑɑkɑ nɑ Ɩsǝmɑyɛlɩ. 29 Pɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɔ.

Ɩsǝmɑyɛlɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Nepɑyɔtɩ, Nepɑyɔtɩ wɑɑlɩ kɛ́ Ketɑɑ, nɑ Atǝpelɛlɩ, nɑ Mipisɑm. 30 Nɑ Misemɑ, nɑ Tumɑ, nɑ Mɑsɑ, nɑ Hɑtɑtɩ, nɑ Temɑ. 31 Nɑ Yetuu, nɑ Nɑfisi, nɑ Ketǝmɑ. Ɩsǝmɑyɛlɩ nyǝ́mɑ ntɛ́.

32 Apǝlɑhɑm ɑlʋ nɑɑlɛ nyǝŋ Ketulɑ nɑ́ lʋlɑ-ɩ Similɑŋ nɑ Yɔkǝsɑŋ nɑ Metɑŋ, nɑ Mɑtiyɑŋ, nɑ Ɩsepɑkɩ, nɑ Suwɑ. Yɔkǝsɑŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sɑpɑ nɑ Tetɑŋ. 33 Mɑtiyɑŋ piyɑ ntɛ́ Ɩfɑ nɑ Ɩfɛɛ, nɑ Hɑnɔkɩ, nɑ Apitɑ nɑ Ɩlǝtɑ. Ketulɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ.

34 Apǝlɑhɑm lʋlʋnɑ Ɩsɑɑkɑ. Ɩsɑɑkɑ nɑ́ lʋlɑ Ɩsɑʋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ. 35 Ɩsɑʋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ɩlifɑsɩ nɑ Lewɛlɩ nɑ Yewusi nɑ Yɑyelɑm nɑ Kolɑ. 36 Ɩlifɑsɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Temɑŋ nɑ Omɑɑ nɑ Sefi nɑ Kɑtɑm nɑ Kenɑsɩ nɑ Timnɑ nɑ Amɑleke. 37 Lewɛlɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Nɑhɑtɩ nɑ Selɑ nɑ Sɑmmɑ nɑ Misɑ. 38 Seyii pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Lotɑŋ nɑ Sopɑlɩ nɑ Sipeyoŋ nɑ Anɑ nɑ Tisɔŋ nɑ Ɩsɛɛ nɑ Tisɑŋ. 39 Lotɑŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Holi nɑ Homɑm nɑ ɩ neu ɑlʋnyǝŋ ntɛ́ Timnɑ. 40 Sopɑlɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Aliyɑŋ, nɑ Mɑnɑhɑtɩ, nɑ Ɩpɑɑlɩ, nɑ Sefi, nɑ Onɑm. Sipiyɔŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ayɑ, nɑ Anɑ. 41 Anɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Tisɔŋ, Tisɔŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Hɑmǝlɑŋ, nɑ Ɩsepɑŋ, nɑ Ɩtǝlɑŋ, nɑ Kelɑŋ. 42 Ɩsɛɛ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Pilehɑŋ, nɑ Sɑfɑŋ, nɑ Yɑkɑŋ. Tisɑŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Usi, nɑ Alɑŋ.

Ɩtɔm nyǝ́mɑ ɑwulɑɑ nɑ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ

(Kɑncɑɑlɑɣɑ 36:31-43)

43-50 Awulɑɑ mpɑ pɑ́ tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩtɔm tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ, nɑ pǝ́cɔ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔkɩ pɑ kɑwulɑɣɑ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ. Tinɑpɑ tɛtʋ tʋ Peyɔɔ pǝyɑlʋ Pelɑ. Pelɑ sǝpɑ, ɩlɛnɑ Posolɑ tɛtʋ tʋ Selɑ pǝyɑlʋ Yopɑpɩ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Temɑŋ tɛtʋ tʋ Husɑm nɑ Afi tɛtʋ tʋ Petɑtɩ pǝyɑlʋ Hɑtɑtɩ. Ɩnɩ ɩ yoonnɑ Mɑtiyɑŋ tɛtʋ nyǝ́mɑ kɛ Mowɑpʋ tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ. Nɑ Mɑsǝlǝkɑ tɛtʋ tʋ Sɑmǝlɑ nɑ Lehopoti tɛtʋ tʋ Sɑwuli kɛ pɔɣɔ nɔɣɔ. Nɑ Akǝpɔɔ pǝyɑlʋ Pɑɑlɩ Hɑnɑŋ, nɑ Pɑyi tɛtʋ tʋ Hɑtɑtɩ wei ɩ́ kpɑɣɑ Mɑtǝlɛtɩ pɛɛlɔ Mɑtɑpeeli tɔ, Me-Sɑhɑpɩ sɑɑlɩ kɛlɛ.

51 Wulɑʋ Hɑtɑtɩ sǝm wɑɑlɩ kɛ́ lʋlʋŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩtɔm tɔɔ. Hɑlɩ pɛlɛ pɑ hǝlɑ ntɛ́ Timnɑ, nɑ Alǝfɑ, nɑ Yetɛtɩ, 52 nɑ Oholipɑmɑ, nɑ Ɩlɑ, nɑ Pinoŋ. 53 Nɑ Kenɑsɩ, nɑ Temɑŋ, nɑ Mipisɑɑ, 54 nɑ Mɑkǝtǝyɛlɩ nɑ Ɩlɑm. Ɩtɔm lʋlʋŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́.

2

Yɑkɔpʋ pǝyɑlʋ Yutɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

1 Yɑkɔpʋ wei pɑ́ cuɣusɑɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɔ, ɩ pǝyɑlɑɑ hǝlɑ ntɔ. Lupɛŋ, nɑ Simiyɔŋ, nɑ Lefii, nɑ Yutɑ, nɑ Ɩsɑkɑɑ, nɑ Sɑpulɔŋ. 2 Nɑ Tɑŋ, nɑ Yosɛɛfʋ, nɑ Pɛncɑmɛɛ, nɑ Nɛfǝtɑli, nɑ Kɑtɩ, nɑ Asɛɛ.

3 Yutɑ nɑ́ hikɑ ɑpɑlʋpiyɑ tooso nɑ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tʋ Suwɑ pɛɛlɔ. Pɛlɛɣɛlɛ Ɛɛlɩ, nɑ Onɑŋ, nɑ Selɑ. Amɑ kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ Ɛɛlɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ kɛ pɑɑ pǝcɔ tɔ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋ-ɩ. 4 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yutɑ hikinɑ ɩ poolu Tɑmɑɑ kɛ ɑpɑlʋpiyɑ nɑɑlɛ tɔtɔ. Pɛlɛsɩ, nɑ Selɑ. Ɩ pǝyɑlɑɑ tǝnɑ kpɛntɑ kɑkpɑsɩ. 5 Pɛlɛsɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Hɛsǝlɔŋ, nɑ Hɑmuli. 6 Selɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Simili, nɑ Ɩtɑŋ, nɑ Hemɑŋ, nɑ Kɑlǝkɔtɩ, nɑ Tɑlɑ. Pɑ kpɛntɑ kɑkpɑsɩ. 7 Kɑɑmi pǝyɑlʋ kɛlɛ Akɑɑ. Ɩnɩ ɩ kɑ́ kpɑɣɑnɑ mpi Tɑcɑɑ kɑ́ kisɑɑ sɩ pɑ́ tɑɑ sɩɩ pɑ tɩ tɔ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ tǝŋsɩ-wɛɣɛ mpusi. 8 Ɩtɑŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Asɑliyɑ. 9 Hɛsǝlɔŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Yelɑmeyɛlɩ, nɑ Lɑm, nɑ Kɑlɛpʋ.

10 Lɑm pǝyɑlʋ kɛlɛ Aminɑtɑpɩ, Aminɑtɑpɩ lʋlǝnɑ Yutɑ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ Nɑsɔŋ. 11 Nɑsɔŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɑlǝmɑ, Sɑlǝmɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Poosi. 12 Poosi pǝyɑlʋ kɛlɛ Opɛtɩ, Opɛtɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Sesee. 13 Ɩlɛnɑ Sesee nɑ́ɑ́ lʋlɩ piyɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Hɑlɩ pɑ hǝlɑ ntɔ, ɩsɩɩ pɑ tǝŋɑ tǝmɑ tɔ. Ɩliyɑpɩ, nɑ Apinɑtɑpɩ, nɑ Sɑmmɑ, 14 nɑ Netɑneyɛlɩ, nɑ Lɑtɑyi, 15 nɑ Osɛm, nɑ Tɑfiiti. 16 Pɑ newɑɑ ɑlʋnyǝmɑ ntɛ́ Seluyɑ, nɑ Apikɑɑlɩ. Seluyɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Apisɑyi, nɑ Sowɑpɩ, nɑ Asɑyɛɛlɩ. Pɑ kpɛntɑ tooso. 17 Pǝyɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ kɛ Apikɑɑlɩ nɑ́ lʋlɑɑ, pɑ yɑɑ-kɛ sɩ Amɑsɑ. Kɑ cɑɑ kɛlɛ Ɩsǝmɑyɛlɩ tʋ Yetɛɛ.

18 Hɛsǝlɔŋ pǝyɑlʋ Kɑlɛpʋ nɑ́ hikɑ piyɑ liɣiti nɑ ɩ ɑlʋ Asupɑ. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ kɛ ɑlʋpǝyɑɣɑ, pɑ yɑɑ-kɛ sɩ Yeliyɔtɩ. Kɛlɛ kɑ wɑɑlɩ kɛ́ ɑpɑlʋpiyɑ tooso. Yesɛɛ, nɑ Sopɑpɩ, nɑ Atɔŋ. 19 Asupɑ sǝpɑɣɑ, ɩlɛnɑ Kɑlɛpʋ kpɑɣɑ Ɩfǝlɑtɑ kɛ ɑlʋ, nɑ ɩ́ lʋlɩ-ɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, nɑ ɩ́ hɑ-kɛ sɩ Huuu. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Huuu nɑ́ lʋlɑ Ulii, nɑ Ulii lʋlɩ Pǝsɑlɛlɩ.

21 Hɛsǝlɔŋ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ sikɑ nɩɩtoso, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ Kɑlɑɑtɩ cɑɑ Mɑkii pɛɛlɔ, nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ hɑ-kɛ sɩ Sekupɩ. 22 Sekupɩ ɩnɩ ɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Yɑyii. Yɑyii kɑ tǝnnɑ ɑcɑlɛɛ hiu nɑ toosoɣo Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ. 23 Amɑ Kesuu nɑ Alɑm pǝ ɑwulɑɑ lɛɛkɑ Yɑyii ɑcɑlɛɛ nɑ Kenɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ, nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ nɑ ɑ́ kpɛntɩ nɩɩtoso. Mɑkii lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ wɛnnɑ tǝnɛ ɩnɩ. 24 Apiyɑ pɑɑlʋ Hɛsǝlɔŋ sǝpǝnɑ, ɩlɛnɑ Kɑlɛpʋ tɑsɑ Ɩfǝlɑtɑ kɛ́ kpǝtǝnɑʋ nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ hɑ-kɛ sɩ Asuu. Asuu ɩnɩ ɩ ŋmɑnɑ Tekʋwɑ ɩcɑtɛ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɛsǝlɔŋ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Yelɑmeyɛlɩ lʋlɑ piyɑ pɑɣɑlɛ. Sɔsɔ nyǝŋ ntɛ́ Lɑm. Lɑm wɑɑlɩ kɛ́ Punɑ, nɑ Olɛnɩ, nɑ Osɛm, nɑ Ahiyɑ. 26 Ɩlɛnɑ Yelɑmeyɛlɩ kpɑɣɑ Atɑlɑ tɔtɔ, nɑ ɩ́ lʋlɩ Onɑm. 27 Lɑm pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Yelɑmeyɛlɩ piyɑ ntɛ́ Mɑɑsɩ, nɑ Yɑmɛŋ, nɑ Ɩkɛɛ. 28 Onɑm pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sɑmmɑyi, nɑ Yɑtɑ. Sɑmmɑyi pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Nɑtɑpɩ, nɑ Apisuu. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apisuu kpɑɣɑ Apihɑyili nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlɩ-ɩ Apɑŋ nɑ Molitɩ. 30 Nɑtɑpɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Selɛtɩ, nɑ Apɑyim. Amɑ Selɛtɩ nɑ́ sǝpɑ ɩ fɛɩnɑ pǝyɑɣɑ. 31 Apɑyim pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩseyi, Ɩseyi pǝyɑlʋ kɛlɛ Sesɑŋ, Sesɑŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Alɑyi. 32 Sɑmmɑyi tɑɑlʋ Yɑtɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Yetɛɛ, nɑ Yonɑtɑŋ. Amɑ Yetɛɛ nɑ́ sǝpɑ ɩ fɛɩnɑ pǝyɑɣɑ. 33 Yonɑtɑŋ piyɑ ntɛ́ Pɛlɛtɩ, nɑ Sɑsɑ. Yelɑmeyɛlɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́.

34-35 Alʋpiyɑ tike kɛ Sesɑŋ kɑ́ lʋlɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ ɩ pɛɛlɔ lɛlʋ kɛ ɩ yom Icipiti tʋ Yɑɑhɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ hɑ-kɛ sɩ Atɑyi. 36 Atɑyi pǝyɑlʋ kɛlɛ Nɑtɑŋ, Nɑtɑŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɑpɑtɩ, 37 Sɑpɑtɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩfǝlɑlɩ, Ɩfǝlɑlɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Opɛtɩ. 38 Opɛtɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Yehu, Yehu pǝyɑlʋ kɛlɛ Asɑliyɑ. 39 Asɑliyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Helɛsɩ, Helɛsɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩlɑsɑ. 40 Ɩlɑsɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Sisimɑyi, Sisimɑyi pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɑlum. 41 Sɑlum pǝyɑlʋ kɛlɛ Yekɑmiyɑ, nɑ Yekɑmiyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩlisɑmɑ.

42 Yelɑmeyɛlɩ tɑɑlʋ Kɑlɛpʋ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Mesɑ, Mesɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Sifɩ. Nɑɑlɛ nyǝŋ ntɛ́ Mɑlesɑ, Mɑlesɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Hepǝlɔŋ. 43 Hepǝlɔŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Kolɑ, nɑ Tɑpuwɑ, nɑ Lekem, nɑ Semɑ. 44 Semɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Lɑhɑm, Lɑhɑm pǝyɑlʋ kɛlɛ Yɔɔkowɑm, Lekem pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɑmmɑyi. 45 Sɑmmɑyi pǝyɑlʋ kɛlɛ Mɑwɔŋ, Mɑwɔŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Pɛtɩ-Suu. 46 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑlɛpʋ tɑsɑ Ɩfɑ kɛ kpɑɣɑʋ nɑ ɩ́ lʋlɩ Hɑlɑŋ, nɑ Mosɑ, nɑ Kɑsɛsɩ. Ɩlɛnɑ Hɑlɑŋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ tɔtɔ sɩ Kɑsɛsɩ. 47 Yɑtɑyi pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Lekem, nɑ Yotɑm, nɑ Kesɑŋ, nɑ Pɛlɛtɩ, nɑ Ɩfɑ, nɑ Sɑɑfʋ. 48 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑlɛpʋ tɑsɑ Mɑɑkɑ kɛ kpɑɣɑʋ tɔtɔ, nɑ ɩ́ lʋlɩ Sepɛɛ, nɑ Tilɑnɑ. 49 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ tɑsɑ Sɑɑfɩ kɛ lʋlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ Sɑɑfʋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Mɑtǝmɑnɑ, nɑ Sefɑ. Sefɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Mɑkǝpenɑ, nɑ Kipeyɑ. Pǝlɛ pǝ pɑɑsi Kɑlɛpʋ lʋlɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ hɑ-kɛ sɩ Akǝsɑ.

50 Kɑlɛpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ hǝlɑ ntɔ, ɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Huuu ɑlʋ Ɩfǝlɑtɑ pǝyɑlɑɑ wɛ tooso kɛ́. Sopɑlɩ wei ɩ ŋmɑwɑ Kiliyɑtɩ-Yeyɑlim ɩcɑtɛ tɔ, 51 nɑ Sɑlǝmɑ wei ɩ ŋmɑ́ Pɛtǝlɛhɛm ɩcɑtɛ tɔ, nɑ Hɑlefɩ wei ɩ ŋmɑ́ Pɛtɛ-Ketɛɛ nyǝntɛ tɔ. 52 Sopɑlɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Hɑlowe nyǝ́mɑ, nɑ Menuhoti nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlɑɑ. 53 Kiliyɑtɩ-Yeyɑlim lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Ɩti tɛtʋ nyǝ́mɑ, nɑ Puti tɛtʋ nyǝ́mɑ, nɑ Sumɑtɩ tɛtʋ nyǝ́mɑ, nɑ Miselɑyi tɛtʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ cɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Solɑ nɑ Ɩsǝtɑwɔlɩ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ tɔ.

54 Sɑlǝmɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Pɛtǝlɛhɛm nyǝ́mɑ, nɑ Netofɑ nyǝ́mɑ, nɑ Atǝlɔtɩ-Pɛtɩ-Yowɑpɩ tɛtʋ nyǝ́mɑ, nɑ Mɑnɑhɑ tɛtʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ, nɑ Solɑ tɛtʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ. 55 Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ tɑkǝlɑsɩ nyǝntɑɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Yɑpɛɛsɩ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ. Ɩsɩɩ Tilɑti tɛtʋ nyǝ́mɑ, nɑ Simɑti tɛtʋ nyǝ́mɑ. Mpɛ ɩnɩ pɑ kɛ́ Lekɑpii tɛtʋ nyǝ́mɑ cɔsɔ Hɑmɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Keni tɛtʋ nyǝ́mɑ kɛ́.

3

Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

1 Tɑfiiti pǝyɑlɑɑ mpɑ ɩ lʋlɑ Hepǝlɔŋ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ. Ɩ ɑlʋ Sisilee tʋ Ahinowɑm pǝyɑlʋ Amǝnɔŋ kɛlɛ kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ. Amǝnɔŋ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ ɑlʋ Kɑmɛɛlɩ tʋ Apihɑyili pǝyɑlʋ Tɑniyɛɛlɩ. 2 Tooso nyǝŋ ntɛ́ ɩ ɑlʋ Mɑɑkɑ, Kesuu tɛtʋ wulɑʋ Tɑlǝmɑyi pɛɛlɔ pǝyɑɣɑ Apǝsɑlɔm. Liɣiti nyǝŋ ntɛ́ ɩ ɑlʋ Hɑkii tɛtʋ tʋ pǝyɑlʋ Atoniyɑ. 3 Kɑkpɑsɩ nyǝŋ ntɛ́ ɩ ɑlʋ Apitɑlɩ pǝyɑlʋ Sefɑtiyɑ. Nɑɑtoso nyǝŋ ntɛ́ ɩ ɑlʋ Ɩkǝlɑ pǝyɑlʋ Ɩtǝleyɑm. 4 Pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Hepǝlɔŋ tɔɣɔ ɩ lʋlɑ-wɛ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm kɛ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso. 5 Ɩ lʋlɑ tǝnɑɣɑ piyɑ tɔtɔ. Ɩ ɑlʋ Pɑsepɑ Amiyɛlɩ pɛɛlɔ nɑ́ lʋlɑ-ɩ ɑpɑlʋpiyɑ liɣiti. Pɛlɛɣɛlɛ Simɑ, nɑ Sopɑpɩ, nɑ Nɑtɑŋ, nɑ Sɑlʋmɔŋ. 6-8 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lʋlɑ piyɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ tɔtɔ. Pɛlɛɣɛlɛ Ɩpɑɑ, nɑ Ɩlisuwɑ, nɑ Ɩlipelɛtɩ, nɑ Nokɑ, nɑ Nefɛkɩ, nɑ Yɑfiyɑ, nɑ Ɩlisɑmɑ, nɑ Ɩliyɑtɑ, nɑ Ɩlifelɛtɩ. 9 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi ɩ ɑlɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ lʋlɑ-ɩ ɑpɑlʋpiyɑ tɔtɔ, nɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ pɑ yɑɑ kɛlɛ sɩ Tɑmɑɑ.

10 Sɑlʋmɔŋ kʋlʋlɑɑ siɣisiɣi kɛlɛ Lʋpʋwɑm, nɑ Apiyɑ, nɑ Asɑ, nɑ Sosɑfɑtɩ. 11 Nɑ Solɑm, nɑ Ahɑsiyɑ, nɑ Sowɑsɩ, 12 nɑ Amɑsiyɑ, nɑ Asɑliyɑ, nɑ Yotɑm. 13 Nɑ Ahɑsɩ, nɑ Ɩsekiyɑsɩ, nɑ Mɑnɑsee, 14 nɑ Amɔŋ, nɑ Sosiyɑsɩ. 15 Sosiyɑsɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Yohɑnɑŋ, nɑɑlɛ nyǝŋ ntɛ́ Sowɑkim, tooso nyǝŋ ntɛ́ Setesiyɑsɩ, nɑ liɣiti nyǝŋ ntɛ́ Sɑlum. 16 Sowɑkim pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Yekoniyɑ nɑ Setesiyɑsɩ.

17 Yekoniyɑ wei Pɑpiloni nyǝ́mɑ kuuwɑ tɔ ɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Seyɑtiyɛlɩ, 18 nɑ Mɑlǝkilɑm, nɑ Petɑyɑ, nɑ Senɑsɑɑ, nɑ Yekɑmiyɑ, nɑ Hosɑmɑ, nɑ Netɑpiyɑ. 19 Petɑyɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́, Solopɑpɛɛlɩ nɑ Simeyi. Solopɑpɛɛlɩ pǝyɑlɑɑ wɛ nɑɑlɛɣɛ. Mesulɑm, nɑ Hɑnɑniyɑ, nɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ, pɑ yɑɑ kɛlɛ sɩ Selomitɩ. 20 Pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ piyɑ kɑkpɑsɩ tɔtɔ. Hɑsupɑ, nɑ Ohɛlɩ, nɑ Pelekiyɑ, nɑ Hɑsɑtiyɑ, nɑ Yusɑpu-Hesɛtɩ.

21 Hɑnɑniyɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Pelɑtiyɑ, nɑ Yesɑyɑ nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Lefɑyɑ, nɑ Alǝnɑŋ, nɑ Opɑtiyɑ, nɑ Sekɑniyɑ, pɑ pǝyɑlɑɑ. 22 Piyɑ nɑɑtoso kɛ Sekɑniyɑ nɑ́ lʋlɑɑ, mpɛɣɛlɛ Semɑyɑ, nɑ Hɑtusi, nɑ Ɩkɑɑlɩ, nɑ Pɑliyɑ, nɑ Neyɑliyɑ, nɑ Sɑfɑtɩ. 23 Neyɑliyɑ nɑ́ lʋlɑ piyɑ tooso, Ɩliyohenɑyi, nɑ Hisikiyɑ, nɑ Asǝlikɑm. 24 Ɩliyohenɑyi nɑ́ lʋlɑ piyɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Hotɑfiyɑ, nɑ Ɩliyɑsipɩ, nɑ Pelɑyɑ, nɑ Akupi, nɑ Yohɑnɑŋ, nɑ Telɑyɑ, nɑ Anɑni.

4

Yutɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ hǝlɑ

1 Yutɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ hǝlɑ ntɛ́ Pɛlɛsɩ nɑ Hɛsǝlɔŋ, nɑ Kɑɑmi, nɑ Huuu, nɑ Sopɑlɩ. 2 Sopɑlɩ pǝyɑlʋ Leyɑyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Yɑhɑtɩ. Nɑ Yɑhɑtɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Ahumɑyi, nɑ Lɑhɑtɩ. Solɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ cɔsɔnɑɑ ntɛ́.

3-4 Ɩfɑfɔlɑ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Huuu wei ɩ ŋmɑ́ Pɛtǝlɛhɛm ɩcɑtɛ tɔ ɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ɩtɑm, nɑ Sisileyɛlɩ, nɑ Ɩsemɑ, nɑ Ɩtǝpɑsɩ, nɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ, pɑ yɑɑ-kɛ sɩ Hɑsǝleponi. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ lʋlɑ Penuwɛlɩ wei ɩ ŋmɑ́ Ketɔɔ ɩcɑtɛ tɔ nɑ Ɩsɛɛ wei ɩ ŋmɑ́ Husɑ nyǝntɛ tɔ.

5 Asehuu wei ɩ ŋmɑ́ Tekʋwɑ ɩcɑtɛ tɔ ɩ kɑ wɛnɑ ɑlɑɑ nɑɑlɛ kɛ́. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Helɑ, nɑɑlɛ nyǝŋ kɛ Nɑɑlɑ. 6 Nɑɑlɑ lʋlɑ-ɩ ɑpɑlʋpiyɑ liɣiti kɛ́. Ahusɑm, nɑ Hefɛɛ, nɑ Temini, nɑ Ahɑsetɑli. 7 Helɑ nɑ́ lʋlɑ-ɩ ɑpɑlʋpiyɑ tooso kɛ́. Selɛtɩ, nɑ Sohɑɑ, nɑ Ɩtǝnɑŋ.

8 Kɔɔsɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Anupi, nɑ Sopepɑ. Kʋlʋm ɩnǝɣǝlɛ Hɑlum pǝyɑlʋ Ahɑlehelɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ cɔsɔ.

9 Yɑpɛɛsɩ nyʋɣʋ kɑ́ kʋlɑɑ kɛ́ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩ tɑɑlʋnɑɑ. Pǝyele ɩ too nɑwɑ wɑhɑlɑ kɛ ɩ lʋlʋɣʋ wɑɑtʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ-ɩ sɩ Yɑpɛɛsɩ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sǝlǝmɑ Ɩsɔ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ, koolu-m kʋpɑntʋ nɑ ń sɔɔsɩ mɑ kʋwɛnɑm nɑ ń kenti mɑ tɔɔ kɛ́ nyɑ́ niŋ nɑ ń hɑtǝlǝnɑ-m mpusi nɑ wɑhɑlɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ hɑ-ɩ mpi ɩ sǝlǝmɑɑ tɔ.

11 Supɑ tɑɑlʋ Kelupɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Mehii. Mehii nyǝŋ ntɛ́ Ɩsetɔŋ. 12 Nɑ Ɩsetɔŋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Pɛtɩ-Lɑfɑ, nɑ Pɑseyɑ, nɑ Tehinɑ. Tehinɑ ŋmɑnɑ Nɑhɑsɩ ɩcɑtɛ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ cɑɣɑ Lekɑ.

13 Kenɑsɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Otiniyɛɛ, nɑ Selɑyɑ. Otiniyɛɛ nyǝ́mɑ ntɛ́ Hɑtɑtɩ nɑ Meyonotɑyi. 14 Meyonotɑyi pǝyɑlʋ kɛlɛ Ofǝlɑ. Selɑyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ, cɑŋǝm tǝmɑ lɑtɑɑ cɔsɔ Yopɑpɩ wei ɩ kɑ́ wɛ cɑŋǝm nyǝ́mɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ.

15 Yefune pǝyɑlʋ Kɑlɛpʋ nyǝ́mɑ nɑ́ wɛ tooso. Ɩlu, nɑ Ɩlɑ nɑ Nɑɑm. Kenɑsɩ cɑɑ kɛlɛ Ɩlɑ.

16 Yɑhɑlelɛlɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sifɩ, nɑ Sifɑ, nɑ Tiliyɑ, nɑ Asɑlɛlɩ.

17-18 Ɩsǝlɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Yetɛɛ, nɑ Melɛtɩ, nɑ Ɩfɛɛ, nɑ Yɑlɔŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Melɛtɩ kpɑɣɑ Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ Pitiyɑ, nɑ ɩ́ lʋlɩ Milǝyɑm, nɑ Sɑmmɑyi, nɑ Ɩsepɑ wei ɩ ŋmɑwɑ Ɩsɛtɑmʋwɑ ɩcɑtɛ tɔ. Melɛtɩ kɑ wɛnɑ Yutɑ ɑlʋ wei ɩ lʋlɑ-ɩ Yelɛtɩ wei ɩ ŋmɑ́ Ketɔɔ ɩcɑtɛ tɔ, nɑ Hepɛɛ wei ɩ ŋmɑwɑ Soko ɩcɑtɛ tɔ, nɑ Yekotiyɛlɩ wei ɩ ŋmɑwɑ Sɑnʋwɑ ɩcɑtɛ tɔ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hotiyɑ kpɑɣɑ Nɑhɑm neu nɔɣɔlʋ. Pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Kɑɑmi nyǝ́mɑ mpɑ pɑ hukɑ Keilɑ, nɑ Mɑɑkɑti nyǝ́mɑ mpɑ pɑ hukɑ Ɩsǝtemʋwɑ tɔ.

20 Simɔŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Amǝnɔŋ nɑ Linnɑ nɑ Pɛnɩ-Hɑnɑŋ, nɑ Tilɔŋ. Ɩseyi lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Sohɛtɩ nɑ ɩ pǝyɑlʋ.

21 Yutɑ pǝyɑlʋ Selɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Ɛɛlɩ wei ɩ ŋmɑ́ Lekɑ ɩcɑtɛ tɔ, nɑ Lɑyetɑ wei ɩ ŋmɑwɑ Mɑlesɑ ɩcɑtɛ tɔ, nɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ pɔɔŋ lʋʋlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Pɛtɩ-Asepeyɑ tɔ. 22 Selɑ kɛlɛ Yokim nɑ Kosepɑ nyǝ́mɑ nɑ Yowɑsɩ nɑ Sɑlɑfɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kpɑɣɑ Mowɑpʋ ɑlɑɑ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ mǝlɩ Lehem tɔ pɑ cɔsɔ. Tɔm tǝnɛ tǝ pǝnɑɑ kɛ́. 23 Pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ tiisi ŋmɑlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ Netɑyim nɑ Ketelɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ wulɑʋ kɛ tǝmlɛ tɔ.

Simiyɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

24 Simiyɔŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́, Menuwɛlɩ nɑ Yɑmɛŋ, nɑ Yɑlipɩ, nɑ Selɑ, nɑ Sɑwuli. 25 Sɑwuli lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ siɣisiɣi kɛlɛ Sɑlum nɑ Mipisɑm, nɑ Misemɑ. 26 Misemɑ nyǝ́mɑ ntɛ́ Hɑmuwɛlɩ nɑ Sɑkuu, nɑ Simeyi. 27 Simeyi nɑ́ lʋlɑ ɑpɑlʋpiyɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso nɑ ɑlʋpiyɑ nɑɑtoso. Amɑ ɩ tɑɑlʋnɑɑ nɑ́ tɑ́ lʋlɩ sɔsɔm. Pǝ tɔɔ kɛ́ Simiyɔŋ kpekǝle nyǝ́mɑ tɑ tɑlɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ pɑɣɑlɛ.

28-32 Pɑ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ, nɑ pǝcɔlɔ sǝkpenɑ wenɑ ɑ tɑɑ pɑɑ wɛɛ nɑ pǝ́cɔ́ Tɑfiiti tɔkɩ ɩ kɑwulɑɣɑ tɔ ɑ hǝlɑ ntɛ́ Pɛɛsepɑ, nɑ Molɑtɑ, nɑ Hɑsɑɑ-Suwɑlɩ, nɑ Pilɑ, nɑ Ɩsɛm, nɑ Tolɑ, nɑ Petuyɛlɩ. Nɑ Hoomɑ, nɑ Sikǝlɑkɩ, nɑ Pɛtɩ-Mɑlǝkɑpɔtɩ, nɑ Hɑsɑɑ-Susim, nɑ Pɛtɩ-Pili, nɑ Sɑlɑyim. Pɑ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ ntɛ́ Ɩtɑm, nɑ Ayɛŋ, nɑ Limɔŋ, nɑ Tokɛŋ, nɑ Asɑŋ. 33 Nɑ pǝcɔlɔ ɑcɑlɛɛ, hɑlǝnɑ Pɑɑlɑtɩ. Pɑ ɑcɑlɛɛ ntɛ́ nɑ pɑ lʋlʋŋ.

34-38 Simiyɔŋ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɔ. Mesopɑpɩ, nɑ Yɑmǝlɛkɩ, nɑ Amɑsiyɑ pǝyɑlʋ Yosɑŋ, nɑ Sowɛɛlɩ, nɑ Selɑyɑ pǝyɑlʋ Yosipiyɑ pǝyɑlʋ Yehu. Asiyɛlɩ sɑɑlɩ kɛlɛ, nɑ Ɩliyohenɑyi, nɑ Yɑkopɑ, nɑ Yesohɑyɑ, nɑ Asɑyɑ, nɑ Atiyɛlɩ. Nɑ Yesimiyɛlɩ, nɑ Penɑyɑ, nɑ Yetɑyɑ lʋlʋɣʋ tʋ Alloŋ sɑɑlɩ Sifeyi pǝyɑlʋ Sisɑ, nɑ Simili, nɑ Semɑyɑ. Pɑ hukɑ sɔsɔm kɛ́. 39 Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑ́ nɑ pɑ́ polo tɛtɛkǝlɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ Ketɔɔ cɔlɔɣɔ pɑ heeŋ tiikuɣu. 40 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ mɑɣɑnɑ nyɩɩtʋ kʋpɑntʋ nɑ tɛtʋ wɑlɑɑ, nɑ pɑ́ cɑɣɑnɑ pɑ tɩ. Kɑm lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ cɑɣɑnɑ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ kɛ́ hɑtoo lɔŋ. 41 Yutɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ pɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ mpɛ ɩnɩ pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ yoonɑ Kɑm nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kpiisi-wɛ tǝnɑŋnɑŋ, nɑ mpɛ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, nyɩɩtʋ kɑ wɛ tǝnɑɣɑ sɩ pɑ tɔlɑ ɩ́ tɔɣɔ.

42 Simiyɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ ɩsɩɩ yǝlɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) nɑ́ kpɑwɑ Ɩtɔm pʋɣʋ tɑɑ. Mpɛɣɛlɛ Ɩseyi pǝyɑlɑɑ liɣiti Pelɑtiyɑ, nɑ Neyɑliyɑ, nɑ Lefɑyɑ, nɑ Usiyɛlɩ. 43 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋwɑ Amɑleke nyǝ́mɑ mpɑ pɩɩ kɑɑsɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔsɩ tǝnɑ tɔ, nɑ mpɛ pɑ́ cɑɣɑ nɑ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ wɛ tǝnɑɣɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

5

Lupɛŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

1-2 Lupɛŋ kɑ́ kɛnɑ Yɑkɔpʋ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ. Amɑ wɑɑtʋ wei ɩ sʋʋnɑ ɩ cɑɑ ɑlɑɑ tɑɑ lɛlʋ, ɩlɛnɑ ɩ neu Yosɛɛfʋ pǝsɩ kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ Lupɛŋ neu Yutɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ sɔsɑɑ. Hɑlɩ pɛlɛ pɑ tɑɑ lɛlʋ tɔɣɔnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ.

3 Lupɛŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́, Hɑnɔkɩ, nɑ Pɑlu, nɑ Hɛsǝlɔŋ, nɑ Kɑlimi.

4 Sowɛɛlɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Semɑyɑ, nɑ Kɔkɩ, nɑ Simeyi, 5 nɑ Mikɑ, nɑ Leyɑyɑ, nɑ Pɑɑlɩ, 6 nɑ Peelɑ. Kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ ɩnǝɣǝlɛ Lupɛŋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ wei Asilii wulɑʋ Tekǝlɑ-Fɑlɑsɑɑ kɑ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́ ponɑ ɩ tɛ tɔ.

7 Peelɑ tɛɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ pɑ lʋlʋŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Yeiyɛlɩ, nɑɑlɛ nyǝŋ kɛ Sɑkɑlɩ, 8 tooso nyǝŋ kɛ́ Sowɛɛlɩ sɑɑlɩ kʋlɛlʋɣʋ Semɑ, nɑ Semɑ sɑɑlɩ Anɑsɩ pǝyɑlʋ Pelɑ.

Lupɛŋ nyǝ́mɑ kɑ wɛnnɑ tɛtʋ nti tǝ wɛ Alʋwɛɛ nɑ ilim mpǝtǝŋ nɑ Nepo pʋɣʋ nɑ Pɑɑlɩ-Meyɔŋ ɩcɑtɛ nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ. 9 Pɑ tǝcɑɣɑlɛ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛlɛ pǝ kpɑɣɑʋ Pɑpiloni pɔɣɔ Ɩfǝlɑtɩ nɔɣɔ kɛ timpi wʋlɑɣɑ tɛtʋ cɑɑlǝɣɩ tɔ. Mpi tɔ, pɑ tɔlɑ kɑ tɔɔwɑ sɔsɔm kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ kɛ́. 10 Pɑɑ yoonɑ Hɑkili nyǝ́mɑ kɛ Sɑyuli pɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kǝlɩ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ́ cɑɣɑ Kɑlɑɑtɩ ilim tǝlɩɩlɛ hɔɣɔlʋŋ tǝnɑ tɑɑ.

Kɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

11 Kɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ cɑɣɑnɑ Lupɛŋ nyǝ́mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ Pɑsɑŋ tɛtʋ tɑɑ, hɑlǝnɑ Sɑlikɑ tɛtʋ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. 12 Sowɛɛlɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ ntɛ́ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ. Nɑɑlɛ nyǝ́mɑ ntɛ́ Sɑfɑŋ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ, pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Yɑnɑyi, nɑ Sɑfɑtɩ. 13 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi pǝ kɑɑsɑ lʋlʋŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. Pɛlɛɣɛlɛ Mikɑyɛɛlɩ, nɑ Mesulɑm, nɑ Sepɑ, nɑ Yolɑyi, nɑ Yɑkɑŋ, nɑ Siyɑ, nɑ Ɩpɛɛ. 14 Pɑɑ kɛ́ Apihɑyili lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ́. Apihɑyili cɔsɔnɑɑ siɣisiɣi hǝlɑ ntɛ́ Huli, nɑ Yɑlʋwɑ, nɑ Kɑlɑɑtɩ, nɑ Mikɑyɛɛlɩ, nɑ Yesisɑyi, nɑ Yɑto, nɑ Puusɩ. 15 Pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Kuni sɑɑlɩ Apitiyɛlɩ pǝyɑlʋ Ahi. 16 Kɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ cɑɣɑnɑ Kɑlɑɑtɩ nɑ Pɑsɑŋ pɑ tɛtʋnɑɑ nɑ pǝ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ Sɑlɔŋ tǝtiikile tǝnɑɣɑ.

17 Yutɑ wulɑʋ Yotɑm nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝŋ Solopʋwɑm pɑ pɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ pɑ tʋwɑ Kɑtɩ kpekǝle nyǝ́mɑ pɑnɛ pɑ hǝlɑ kɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

18 Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ pɑ kpekɑ nɑ Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ kɑ wɛnɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ liɣiti nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso (44760) kpekǝle. Pɑ nyǝmɑ́ kpɑ́lǝ́ŋ nɑ lɑɣɑlɛɛ yɑɑ tɔɔŋ tɔm kɛ teu. Nɑ pɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ pɑ́ yoo. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ yoonɑ Hɑkili nyǝ́mɑ nɑ Yetuu nɑ Nɑfisi nɑ Notɑpɩ pɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ. 20 Ɩlɛnɑ pɑ́ wiinɑ Ɩsɔ nɑ nɑɑni sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ mʋ pɑ sǝlǝmʋɣʋ nɑ pɑ́ kǝlɩ Hɑkili nyǝ́mɑ, nɑ pɑ cɔlɔ nyǝ́mɑ. 21 Nɑ pɑ́ kuu pɑ tɔlɑ, yooyoonɑɑ kɛ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (50000) nɑ heeŋ nɑ pǝ́ŋ kɛ iyisi ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (250000). Kpɑŋɑsɩ kɛ iyisi nɑɑlɛ (2000) nɑ pɑ́ kpɑ yǝlɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ (100000) kɛ́ sɑlǝkɑ. 22 Nɑ Ɩsɔ sǝnɑ-wɛ nɑ pɑ́ kʋ́ kolontunɑɑ pɑɣɑlɛ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ mpɛ pɑ́ cɑɣɑ Hɑkili nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ wɑɑtʋ wei kolontunɑɑ kpɑɣɑ mpɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ.

Mɑnɑsee lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ tɔ

23 Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyǝ́mɑ kɑ cɑɣɑnɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Pɑsɑŋ hɑlǝnɑ Pɑɑlɩ-Hɛɛmɔŋ. Nɑ pǝ́ polo Senii nɑ Hɛɛmɔŋ pʋɣʋ tɔ, pɑɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́. 24 Pɑ lʋlʋŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɛ́ Ɩfɛɛ nɑ Ɩseyi, nɑ Ɩliyɛlɩ, nɑ Asǝliyɛlɩ, nɑ Ɩlǝmeyɑ, nɑ Hotɑfiyɑ, nɑ Yɑtiyɛlɩ. Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ pɑɑ kɛ́ yoolɑɑ kʋpɑmɑ kɛ́ nɑ pɑ nyʋɣʋ kʋlɑɑ.

25-26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyǝ́mɑ mpɛ, nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ kpekɑ nyǝ́mɑ, pɑ́ lɔwɑ pɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ nɑ pɑ́ lɑɑkɩ piitimnɑɑ mpɑ Ɩsɔ tɔɣɔnɑɑ nɑ mpɛ pɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ cɑɣɑ tɔ pɛlɛ pɑ tɩɩŋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ Asilii nyǝ́mɑ wulɑʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Puli nɑ pɑ́ cuɣusi-ɩ sɩ Tekǝlɑ-Fɑlɑsɑɑ tɔ, ɩ́ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ́ wɑtɩ kpekɑ ɑnɩ ɑ tɛtʋ nɑ pɑ́ kuu-wɛ nɑ pɑ́ ponɑ Hɑlɑsɩ kɛ Hɑpɔɔ pɔɣɔ nɔɣɔ kɛ Hɑlɑ tɛtʋ kɛ Kosɑŋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ pɑ wɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

Lefii kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ

27 Lefii pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Kɛɛsɔŋ nɑ Kehɑtɩ, nɑ Melɑli. 28 Kehɑtɩ nyǝ́mɑ ntɛ́ Amǝlɑm, nɑ Ɩsɑɑ, nɑ Hepǝlɔŋ, nɑ Usiyɛlɩ. 29 Apɑlʋpiyɑ nɑɑlɛ nɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ kɛ Amǝlɑm lʋlɑɑ. Mpɛɣɛlɛ Alɔŋ, nɑ Moisi, nɑ Mɑlǝyɑm. Alɔŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́, Nɑtɑpɩ, nɑ Apihu, nɑ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Ɩtɑmɑɑ. 30 Ɩlɑsɑɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Pɛnhɑsɩ, Pɛnhɑsɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Apisuwɑ, 31 Apisuwɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Puki, Puki pǝyɑlʋ kɛlɛ Usi. 32 Usi pǝyɑlʋ kɛlɛ Selɑyɑ, Selɑyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Melɑyɔtɩ. 33 Melɑyɔtɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Amɑliyɑ, Amɑliyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ahitupi. 34 Ahitupi pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɑtɔkɩ, Sɑtɔkɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ahimɑɑsɩ. 35 Ahimɑɑsɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Asɑliyɑ, Asɑliyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Yohɑnɑŋ. 36 Yohɑnɑŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Asɑliyɑ. Nɑ Asɑliyɑ ɩnɩ ɩ kɑ kɛnɑ kɔtʋlʋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte Sɑlʋmɔŋ ŋmɑwɑ tɔ tǝ tɑɑ. 37 Asɑliyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Amɑliyɑ, Amɑliyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ahitupi. 38 Ahitupi pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɑtɔkɩ, Sɑtɔkɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɑlum. 39 Sɑlum pǝyɑlʋ kɛlɛ Hilikiyɑ, Hilikiyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Asɑliyɑ. 40 Asɑliyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Selɑyɑ, Selɑyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Yosɑtɑkɩ. 41 Ɩnɩ nɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ Nepukɑnɛsɑɑ pɑ́ kuu nɑ pɑ́ tɛɛnɑ pɑ tɛ.

6

Lefii lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ

1 Lefii pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Kɛɛsɔŋ, nɑ Kehɑtɩ, nɑ Melɑli. 2 Kɛɛsɔŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Lipini nɑ Simeyi. 3 Kehɑtɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Amǝlɑm, nɑ Ɩsɑɑ, nɑ Hepǝlɔŋ nɑ Usiyɛlɩ. 4 Melɑli pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Mɑlii, nɑ Musi. Lefii kpekɑ wenɑ ɑ kpeɣelɑɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ cɑɑnɑɑ tɔɣɔlɛ.

5 Kɛɛsɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ siɣisiɣi kɛlɛ Lipini, nɑ Yɑhɑtɩ, nɑ Simmɑ, 6 nɑ Yowɑ, nɑ Itoo, nɑ Selɑ, nɑ Yeyɑtǝlɑyi.

7 Kehɑtɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Aminɑtɑpɩ, nɑ Kolee, nɑ Asii, 8 nɑ Ɩlǝkɑnɑ, nɑ Apiyɑsɑfɩ, nɑ Asii. 9 Nɑ Tɑhɑtɩ, nɑ Uliyɛlɩ, nɑ Osiyɑsɩ, nɑ Sɑwuli.

10 Ɩlǝkɑnɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Amɑsɑyi, nɑ Ahimɔtɩ. 11 Ahimɔtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Ɩlǝkɑnɑ, nɑ Sofɑyi, nɑ Nɑhɑtɩ, 12 nɑ Ɩliyɑpɩ, nɑ Yelowɑm, nɑ Ɩlǝkɑnɑ. 13 Sɑmiyɛɛlɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Sowɛɛlɩ, nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ ntɛ́ Apiyɑ.

14 Melɑli lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ siɣisiɣi kɛlɛ Mɑlii, nɑ Lipini, nɑ Simeyi, nɑ Usɑ, 15 nɑ Simɑ, nɑ Hɑkiyɑ, nɑ Asɑyɑ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kpɑwɑ Lefii lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ kɛ yonyoolɑɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ wei pɑ sɩɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ cokǝle tɑɑ kɛ Yosɑlɛm tɔ. 17 Cokǝle ntɛ́ tǝ nɔnɔɣɔ tǝnɑɣɑ mpɛ ɩnɩ pɑ yookɑɣɑ pɑ yontu, ɩsɩɩ pɑɑ sɩɩ-wɛ tɔ, nɑ pǝ́cɔ́ Sɑlʋmɔŋ ŋmɑɑkɩ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ Yosɑlɛm.

18 Mpɑ pɑɑ kɛ́ tǝmlɛ lɑtɑɑ tɔ pɑnɑ pɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́. Kehɑtɩ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ yonyoolu Hemɑŋ nɑ Hemɑŋ cɑɑ kɛlɛ Sowɛɛlɩ nɑ Sowɛɛlɩ cɑɑ kɛlɛ Sɑmiyɛɛlɩ. 19 Sɑmiyɛɛlɩ cɑɑ kɛlɛ Ɩlǝkɑnɑ, Ɩlǝkɑnɑ cɑɑ kɛlɛ Yelowɑm, Yelowɑm cɑɑ kɛlɛ Ɩliyɛlɩ, Ɩliyɛlɩ cɑɑ kɛlɛ Towɑ. 20 Towɑ cɑɑ kɛlɛ Sufɩ, Sufɩ cɑɑ kɛlɛ Ɩlǝkɑnɑ, Ɩlǝkɑnɑ cɑɑ kɛlɛ Mɑhɑtɩ, Mɑhɑtɩ cɑɑ kɛlɛ Amɑsɑyi. 21 Amɑsɑyi cɑɑ kɛlɛ Ɩlǝkɑnɑ, Ɩlǝkɑnɑ cɑɑ kɛlɛ Sowɛɛlɩ, Sowɛɛlɩ cɑɑ kɛlɛ Asɑliyɑ, Asɑliyɑ cɑɑ kɛlɛ Sefɑniyɑ. 22 Sefɑniyɑ cɑɑ kɛlɛ Tɑhɑtɩ, Tɑhɑtɩ cɑɑ kɛlɛ Asii, Asii cɑɑ kɛlɛ Apiyɑsɑfɩ, Apiyɑsɑfɩ cɑɑ kɛlɛ Kolee. 23 Kolee cɑɑ kɛlɛ Ɩsɑɑ, Ɩsɑɑ cɑɑ kɛlɛ Kehɑtɩ, Kehɑtɩ cɑɑ kɛlɛ Lefii, Lefii cɑɑ kɛlɛ Yɑkɔpʋ.

24 Yonyoolɑɑ kpekǝle nɑɑlɛ nyǝntɛ nyʋɣʋ tʋ Asɑfɩ kɑ wɛnnɑ Hemɑŋ ntɔɣɔŋ tɔɔ. Ɩ cɑɑ kɛlɛ Pelekiyɑ, Pelekiyɑ cɑɑ kɛlɛ Simɑ. 25 Simɑ cɑɑ kɛlɛ Mikɑyɛɛlɩ, Mikɑyɛɛlɩ cɑɑ kɛlɛ Pɑseyɑ, Pɑseyɑ cɑɑ kɛlɛ Mɑlǝkiyɑ. 26 Mɑlǝkiyɑ cɑɑ kɛlɛ Ɩtǝni, Ɩtǝni cɑɑ kɛlɛ Selɑ, Selɑ cɑɑ kɛlɛ Atɑyɑ. 27 Atɑyɑ cɑɑ kɛlɛ Ɩtɑŋ, Ɩtɑŋ cɑɑ kɛlɛ Simmɑ, Simmɑ cɑɑ kɛlɛ Simeyi. 28 Simeyi cɑɑ kɛlɛ Yɑhɑtɩ, Yɑhɑtɩ cɑɑ kɛlɛ Kɛɛsɔŋ, Kɛɛsɔŋ cɑɑ kɛlɛ Lefii.

29 Yonyoolɑɑ kpekǝle tooso nyǝntɛ nyʋɣʋ tʋ Melɑli lʋlʋɣʋ tʋ Ɩtɑŋ kɑ́ wɛnnɑ pɑ mpǝtǝŋ tɔɔ. Ɩtɑŋ cɑɑ kɛlɛ Kisi, Kisi cɑɑ kɛlɛ Apiti, Apiti cɑɑ kɛlɛ Mɑlukɩ. 30 Mɑlukɩ cɑɑ kɛlɛ Hɑsɑpiyɑ, Hɑsɑpiyɑ cɑɑ kɛlɛ Amɑsiyɑ, Amɑsiyɑ cɑɑ kɛlɛ Hilikiyɑ. 31 Hilikiyɑ cɑɑ kɛlɛ Amsi, Amsi cɑɑ kɛlɛ Pɑni, Pɑni cɑɑ kɛlɛ Semɛɛ. 32 Semɛɛ cɑɑ kɛlɛ Mɑlii, Mɑlii cɑɑ kɛlɛ Musi, Musi cɑɑ kɛlɛ Melɑli, Melɑli cɑɑ kɛlɛ Lefii.

33 Pɑ tɛɛtʋnɑɑ Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ kɑ́ lɑkɑɣɑnɑ tǝmɑ lɛnnɑ tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

34 Alɔŋ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ tǝmlɛ ntɛ́ tɔlɑ nɑ tulɑɑlʋnɑɑ pǝ kɔtɑsɩ lɑpʋ. Mpɛ pɑ tike pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ nɑ Ɩsɔ wontu kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑsɩ kɛ teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ tǝmlɛ tʋ Moisi kɑ sɩɩʋ tɔ. 35 Alɔŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩlɑsɑɑ, Ɩlɑsɑɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Pɛnhɑsɩ, Pɛnhɑsɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Apisuwɑ. 36 Apisuwɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Puki. Puki pǝyɑlʋ kɛlɛ Usi, Usi pǝyɑlʋ kɛlɛ Selɑyɑ. 37 Selɑyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Melɑyɔtɩ, Melɑyɔtɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Amɑliyɑ, Amɑliyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ahitupi. 38 Ahitupi pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɑtɔkɩ, Sɑtɔkɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ahimɑɑsɩ.

Lefii nyǝ́mɑ ɑcɑlɛɛ

39 Tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ wei ɩ tɑɑ Alɔŋ piitim nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kɛ́ Kehɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ pɑɑ wɛɛ tɔɣɔlɔ. Mpɛɣɛ pɑ tɔwɑ tɛtɛ nɑ pɑ́ cɑɑlɩ-wɛɣɛ pɑ tɛtʋ cɛlʋɣʋ. 40 Pɑ cɛlɑ-wɛɣɛ Yutɑ tɛtʋ ɩcɑtɛ Hepǝlɔŋ nɑ tǝ nɔnɔkilɑ tǝtiikile. 41 Amɑ Yefune pǝyɑlʋ Kɑlɛpʋ kɛ pɑɑ tɛmɑ cɛlʋɣʋ kɛ tɑwɑ tɑɑ ɑcɑlɛɛ nɑ pǝ hɑlǝmnɑɑ. 42-45 Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ yʋlʋkʋlɑɑ tǝcɔɔsǝlɛnɑɑ nɑ pǝ nɔnɔkilɑ tǝtiikilenɑɑ mpɑ pɑɑ hikɑɑ tɔɣɔlɛ Hepǝlɔŋ, nɑ Lipinɑ, nɑ Yɑtii, nɑ Ɩsǝtemʋwɑ, nɑ Hileŋ, nɑ Tepii, nɑ Akɑŋ, nɑ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ. Pɛncɑmɛɛ kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɛ́ Kepɑ, nɑ Alemɛtɩ, nɑ Anɑtɔtɩ. A kpɛntɑ ɑcɑlɛɛ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso.

46 Pɑ tɔwɑ tɛtɛ nɑ pɑ́ hɑ Kehɑtɩ lʋlʋŋ yǝlɑɑ lɛlɑɑ kɛ ɑcɑlɛɛ nɑɑnʋwɑ wei tɔɣɔlɛ. Ɩfǝlɑyim, nɑ Tɑŋ, nɑ Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ ŋku kʋ wɛnnɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ tɔ. 47 Nɑ Kɛɛsɔŋ lʋlʋŋ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ hiki ɑcɑlɛɛ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso tɔtɔɣɔ Ɩsɑkɑɑ nyǝ́mɑ, nɑ Asɛɛ nyǝ́mɑ, nɑ Nɛfǝtɑli nyǝ́mɑ, nɑ Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Pɑsɑŋ tɔ pɑ tɛtʋ tɑɑ. 48 Tɛtɛ kɛ́ pɑ tɔwɑ nɑ pɑ́ hɑ Melɑli lʋlʋŋ yǝlɑɑ kɛ ɑcɑlɛɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Lupɛŋ nyǝ́mɑ nɑ Kɑtɩ nyǝ́mɑ nɑ Sɑpulɔŋ nyǝ́mɑ pɑ tɛtʋnɑɑ tɑɑ kɛ́ ɑ wɛɛ. 49 Lefii lʋlʋŋ nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɑwɑ ɑcɑlɛɛ ɑnɩ nɑ ɑ nɔnɔkilɑ hɑlǝmnɑɑ. 50 Tɛtɛ kɛ́ pɑ tɔwɑ nɑ pɑ́ tɑlǝnɑ Yutɑ nɑ Simiyɔŋ nɑ Pɛncɑmɛɛ pɑ tɛtʋnɑɑ tɑɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ tɔm pɑɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ.

51-55 Yʋlʋkʋlɑɑ tǝcɔɔsǝlɛnɑɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ Kehɑtɩ lʋlʋŋ yǝlɑɑ hikɑɑ tɔ ɑ hǝlɑ ntɔ. Ɩfǝlɑyim tɛtʋ tɑɑ nyǝ́mɑ ntɛ́ Sikɛm kɛ pulɑsɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ, nɑ Kesɛɛ nɑ Yɔkǝneyɑm nɑ Pɛtɛ-Holoŋ nɑ Ayɑlɔŋ, nɑ Kɑtɩ-Limɔŋ. Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyǝnɑ ntɛ́ Anɛɛ nɑ Pileyɑm. Acɑlɛɛ ɑnɩ nɑ ɑ nɔnɔkilɑ hɑlǝmnɑɑ kɛ pɑ́ cɛlɑ-wɛ.

56-61 Acɑlɛɛ nnɑ Kɛɛsɔŋ kpekǝle yǝlɑɑ hikɑɑ tɔɣɔlɔ, Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ tɑɑ nyǝnɑ ntɛ́ Kolɑŋ nɑ Asǝtɑlɔtɩ kɛ Pɑsɑŋ tɑɑ. Ɩsɑkɑɑ tɛtʋ tɑɑ nyǝnɑ ntɛ́ Ketɛɛsɩ nɑ Tɑpǝlɑtɩ nɑ Lɑmɔtɩ, nɑ Anem. Asɛɛ tɛtʋ nyǝnɑ ntɛ́, Mɑsɑɑlɩ, nɑ Apǝtɔŋ, nɑ Hukɔkɩ, nɑ Lehopɩ. Nefǝtɑli tɛtʋ tɑɑ nyǝnɑ ntɛ́ Ketɛɛsɩ kɛ Kɑlilee tɑɑ nɑ Hɑmmɔŋ nɑ Kiliyɑtɑyim. Acɑlɛɛ ɑnɩ nɑ ɑ nɔnɔkilɑ hɑlǝmnɑɑ kɛ pɑ hɑwɑ.

62-66 Lefii tʋ Melɑli lʋlʋŋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ nɑ́ hikɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ tɔɣɔlɔ. Sɑpulɔŋ tɛtʋ tɑɑ nyǝnɑ ntɛ́ Limmono nɑ Tɑpɔɔ. Lupɛŋ tɛtʋ tɑɑ nyǝnɑ nnɑ ɑ wɛ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ kɛ Yeliko ɩsɛntɑɑ tɔɣɔlɛ. Pesɛɛ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ, nɑ Yɑhɑsɩ, nɑ ketemɔtɩ, nɑ Mefɑɑtɩ. Kɑtɩ tɛtʋ tɑɑ nyǝnɑ ntɛ́ Lɑmɔtɩ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɑɑ, nɑ Mɑhɑnɑyim nɑ Hɛsǝpɔŋ nɑ Yɑsɛɛ. Acɑlɛɛ ɑnɩ nɑ ɑ nɔnɔkilɑ hɑlǝmnɑɑ kɛ pɑ hɑwɑ.

7

Ɩsɑkɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

1 Apɑlʋpiyɑ liɣiti kɛ́ Ɩsɑkɑɑ lʋlɑɑ. Mpɛɣɛlɛ, Tolɑ, nɑ Pufɑ, nɑ Yɑsupi, nɑ Similoŋ. 2 Tolɑ lʋlʋŋ nɑ pɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ ntɛ́, Usi, nɑ Lefɑyɑ, nɑ Yeliyɛlɩ, nɑ Yɑmɑyi, nɑ Ɩpǝsɑm, nɑ Semuwɛlɩ. Pɑɑ kɛ́ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ kɛ pɑ yǝlɑɑ tɑɑ kɛ́. Nɑ pɑɑ wɛ iyisi hiu nɑ nɑɑlɛ nɑ nɑsǝtoso (22600) kɛ Tɑfiiti wɑɑtʋ tɑɑ. 3 Usi pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩsǝlɑhiyɑ. Ɩsǝlɑhiyɑ pǝyɑlɑɑ Mikɑyɛɛlɩ, nɑ Opɑtiyɑ, nɑ Sowɛɛlɩ, nɑ Ɩsiyɑ pɑɑ kɛ́ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. 4 Yoolɑɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɑ wɛ ɑpɑlɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso (36000) kɛ́, nɑ pɑ fɑɣɑ-wɛ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nɑ pɑ tɛɛsɩ. Pǝyele pɑɑ wɛnɑ ɑlɑɑ nɑ piyɑ pɑɣɑlɛ kɛ́.

5 Ɩsɑkɑɑ kpekɑ yǝlɑɑ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ hǝlɑ wɛ kʋkɑlʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ pɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ iyisi nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (87000) kɛ́.

Pɛncɑmɛɛ nɑ Nɛfǝtɑli pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

6 Apɑlʋpiyɑ tooso kɛ Pɛncɑmɛɛ lʋlɑɑ. Mpɛɣɛlɛ Pelɑ, nɑ Pekɛɛ, nɑ Yetiyɑyɛlɩ. 7 Pelɑ nɑ́ɑ́ wɛnɑ piyɑ kɑkpɑsɩ kɛ́. Mpɛɣɛlɛ, Ɩsǝpɔŋ, nɑ Usi, nɑ Usiyɛlɩ, nɑ Yelimɔtɩ, nɑ Ili. Pɑɑ kɛ́ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ kɛ́. Mpɛ pɑ pǝsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. Nɑ pɑ hǝlɑ wɛ kʋkɑlʋɣʋ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ kɛ́ yʋlʋnyɔɔŋ iyisi hiu nɑ nɑɑlɛ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti (22034). 8 Pekɛɛ piyɑ ntɛ́, Semilɑ, nɑ Yowɑsɩ, nɑ Ɩliyesɛɛ, nɑ Ɩliyohenɑyi, nɑ Omili, nɑ Yelemɔtɩ, nɑ Apiyɑ, nɑ Anɑtɔtɩ, nɑ Alemɛtɩ. Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ 9 pɑɑ kɛ́ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ kɛ́. Mpɛ pɑ pǝsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. Pɑ hǝlɑ wɛ kʋkɑlʋɣʋ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ kɛ́ yʋlʋnyɔɔŋ iyisi hiu nɑ ŋmʋnʋɣʋ (20200). 10 Yetiyɑyɛlɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Pilehɑŋ. Pilehɑŋ piyɑ ntɛ́ Yewusi, nɑ Pɛncɑmɛɛ, nɑ Ɩhuti, nɑ Kenɑɑnɑ, nɑ Setɑŋ, nɑ Tɑɑsisi, nɑ Ahisɑhɑ. 11 Yɑyɛlɩ piyɑ mpɛ pɑ tǝnɑ, pɑɑ kɛ́ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ kɛ́. Mpɛ pɑ pǝsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ tɑɑ kɑ wɛ yoolɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ (17200). Nɑ pɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ pɑ́ yoo.

12 Iii*fɑ* pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Supim nɑ Hupim. Ahɛɛ pǝyɑlʋ kɛlɛ Husim. ɑ

13 Nɛfǝtɑli pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Yɑsiyɛlɩ, nɑ Kuni, nɑ Yesɛɛ, nɑ Sɑlum. Pilɑ sɑɑlǝnɑɑ ntɛ́.

Mɑnɑsee lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

14 Mɑnɑsee piyɑ ntɛ́ Asǝliyɛlɩ, nɑ Mɑkii. Mpɛɣɛ ɩ ɑlʋ nɑɑlɛ nyǝŋ Silii tʋ lʋlɑ-ɩ. Ɩlɛnɑ Mɑkii nɑ́ɑ́ lʋlɩ Kɑlɑɑtɩ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑkii cɑ́ɑ́ ɑlɑɑ kɛ Hupim nɑ Supim. Ɩ kɑ́ wɛnɑ neu kɛ́ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Mɑɑkɑ. Mɑkii kɑ́ wɛnɑ pǝyɑlʋ nɑɑlɛ nyǝŋ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Selofɑtɩ. Alʋpiyɑ kɛ Selofɑtɩ nɑ́ lʋlɑɑ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑkii ɑlʋ Mɑɑkɑ tɑsɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ kɛ lʋlʋɣʋ nɑ ɩ́ yɑɑ-kɛ sɩ Pɛlɛsɩ. Ɩ tɑsɑ lɛŋkɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ kɛlɛ sɩ Sɛlɛsɩ. Ntɛnɑ Sɛlɛsɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Ulɑm nɑ Lekem. 17 Ulɑm pǝyɑlʋ kɛlɛ Petɑŋ.

Mɑkii pǝyɑlʋ Kɑlɑɑtɩ wei ɩ kɛ́ Mɑnɑsee sɑɑlɩ tɔ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́.

18 Kɑlɑɑtɩ neu ɑlʋ nyǝŋ Hɑmmoleketɩ nɑ́ lʋlǝnɑ ntɛɣɛ Ɩsotɩ nɑ Apiyesɛɛ, nɑ Mɑlɑ. 19 Semitɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ahiyɑŋ, nɑ Sekem, nɑ Liki, nɑ Aniyɑŋ.

Ɩfǝlɑyim Lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

20 Ɩfǝlɑyim kʋlʋlɑɑ ntɛ́ Sutelɑ, nɑ Pelɛtɩ, nɑ Tɑhɑtɩ, nɑ Ɩlɑtɑ, nɑ Tɑhɑtɩ, 21 nɑ Sɑpɑtɩ, nɑ Sutelɑ. Ɩfǝlɑyim pǝyɑlɑɑ lɛlɑɑ ntɛ́ Ɩsɛɛ nɑ Ɩlɑtɩ. Mpɛ pɑɑ mɑɣɑsǝnɑ sɩ pɑ lɛɛkǝɣɩ Kɑtɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ nyǝ́mɑ kɑlǝkǝŋ nɑ pɛlɛ pɑ́ kʋ-wɛ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩfǝlɑyim cɑɣɑ lǝyɑɣɑ nɑ pǝ́ leeli nɑ ɩ nyǝ́mɑ kɔɔ ɩ puɣusuɣu. 23 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩ́ tɑsɑ ɩ ɑlʋ kɛ nyǝm nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ hɑ-kɛ sɩ Peliyɑ*fɑ*. Mpi tɔ, ɩ tǝyɑɣɑ kɑ wɛ wɑhɑlɑ tɑɑ kɛ́. ɑ 24 Ɩ lʋlɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ tɔtɔ, pɑ́ yɑɑ-kɛ sɩ Selɑ. Nkɛ kɑ́ ŋmɑnɑ Pɛtɩ-Holoŋ ɩsɔtɑɑ nɑ pǝtɛɛ nɑ Usɑŋ-Selɑ. 25 Peliyɑ kʋlʋlɑɑ ntɛ́ Lefɑ, nɑ Lesɛfɩ, nɑ Telɑ, nɑ Tɑhɑŋ, 26 nɑ Lɑtɑŋ, nɑ Amihuti, nɑ Ɩlisɑmɑ, 27 nɑ Nuŋ, nɑ Yosuwee.

28 Acɑlɛɛ nnɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ hikɑɑ sɩ pɑ́ cɑɣɑ tɔɣɔlɛ Petɛɛlɩ nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ. Nɑ Nɑɑlɑŋ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ, nɑ Kesɛɛ nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ nɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ. Nɑ Sikɛm, nɑ Ayɑ pǝ hɛkʋ tɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ.

29 Mɑnɑsee lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ɑcɑlɛɛ ntɛ́ Pɛtɩ-Seyɑŋ, nɑ Tɑɑnɑkɩ, nɑ Mekito, nɑ Tɔɔɔ, nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ.

Yɑkɔpʋ pǝyɑlʋ Yosɛɛfʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ɑcɑlɛɛ ntɛ́.

Asɛɛ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

30 Asɛɛ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ɩmǝnɑ, nɑ Ɩsefɑ, nɑ Ɩsefi, nɑ Peliyɑ. Pɑ neu ɑlʋ nyǝŋ ntɛ́ Selɑ. 31 Peliyɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Hepɛɛ nɑ Mɑlǝkǝyɛlɩ. Mɑlǝkǝyɛlɩ ŋmɑnɑ Piisɑyitɩ ɩcɑtɛ. 32 Hepɛɛ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Yɑfǝlɛtɩ, nɑ Semɛɛ, nɑ Hotɑm, nɑ pɑ neu ɑlʋ nyǝŋ Suwɑ. 33 Yɑfǝlɛtɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Pɑsɑkɩ, nɑ Pimɑlɩ, nɑ Asefɑtɩ. 34 Semɛɛ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ahi, nɑ Lokɑ, nɑ Hupɑ, nɑ Alɑm. 35 Ɩ neu Hotɑm pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sofɑ, nɑ Ɩmǝnɑ, nɑ Selɛsɩ, nɑ Amɑlɩ. 36 Sofɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Suwɑ, nɑ Hɑɑnefɛɛ, nɑ Suwɑɑlɩ, nɑ Peeli, nɑ Ɩmǝlɑ. 37 Pesɛɛ, nɑ Hotɩ, nɑ Sɑmmɑ, nɑ Silesɑ, nɑ Ɩtǝlɑŋ, nɑ Peelɑ. 38 Ɩtǝlɑŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Yefune, nɑ Pisepɑ, nɑ Ɩlɑ.

39 Ullɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Alɑ, nɑ Hɑnǝyɛlɩ, nɑ Lisiyɑ.

40 Asɛɛ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ. Pɑɑ kɛ́ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kʋpɑmpɑmɑ kɛ́, nɑ pɑ́ wɛnɑ kpelikpekɑ. Pɑ ŋmɑɑ pɑ hǝlɑ kɛ yoolɑɑ kʋkɑlʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ pɑ tɑɑ wɛ yoolɑɑ yʋlʋnyɔɔŋ iyisi hiu nɑ nɑɑtoso (26000).

8

Pɛncɑmɛɛ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ hǝlɑ

1 Pɛncɑmɛɛ pǝyɑlɑɑ kɑ wɛ kɑkpɑsɩ kɛ́. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Pelɑ, Pelɑ wɑɑlɩ kɛ́ Asǝpɛɛlɩ, Asǝpɛɛlɩ wɑɑlɩ kɛ́ Alɑ, 2 Alɑ wɑɑlɩ kɛ́ Nohɑ, Nohɑ wɑɑlɩ kɛ́ Lɑfɑ. 3 Pelɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Atɑɑ, nɑ Kelɑɑ, nɑ Apihutɩ. 4 Nɑ Apisuwɑ, nɑ Nɑɑmɑŋ, nɑ Ahowɑ, 5 nɑ Kelɑɑ, nɑ Sefufɑŋ, nɑ Hulɑm.

6 Ɩhutɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Kepɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ tɛɛsɩ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ponɑ-wɛɣɛ Mɑnɑhɑtɩ nɑ toŋ. Pɑ hǝlɑ ntɛ́, 7 Nɑɑmɑŋ, nɑ Ahiyɑ, nɑ Kelɑɑ. Usɑ nɑ Ahihuti pɑ cɑɑ kɛlɛ Kelɑɑ. Ɩnɩ ɩ tiikinɑ-wɛɣɛ pɑ kuuu wɑɑtʋ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlɑyim tɔɣɔnɑ ɩ ɑlɑɑ nɑɑlɛ, Husim, nɑ Pɑɑlɑ. Pǝ wɑɑlǝɣɩ ɩ kpɑɣɑ Mowɑpʋ 9 tɛtʋ tɑɑ kɛ́ ɑlʋ lɛlʋ, pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Hotɛsɩ. Ɩ́lɛ́ ɩ lʋlʋnɑ Yopɑpɩ, nɑ Sipiyɑ, nɑ Mesɑ, nɑ Mɑlǝkɑm, 10 nɑ Yewusɩ, nɑ Sɑkiyɑ, nɑ Miimɑ. Ɩ pǝyɑlɑɑ pǝsǝnɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. 11 Sɑlɑyim ɑlʋ Husim kɑ lʋlɑ-ɩ piyɑ nɑɑlɛɣɛ kɑncɑɑlɑɣɑ kɛ́. Mpɛɣɛlɛ, Apitupɩ, nɑ Ɩlǝpɑɑlɩ. 12 Ɩlǝpɑɑlɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Hepɛɛ, nɑ Misɑm, nɑ Semɛtɩ. Semɛtɩ ŋmɑnɑ Ono, nɑ Lotɩ pǝ ɑcɑlɛɛ nɑ pǝ cɔlɔ nyǝnɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ayɑlɔŋ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ Peliyɑ, nɑ Semɑ pɑ tɔɣɔnɑ Kɑtɩ nyǝ́mɑ. 14-16 Peliyɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ahiyo, nɑ Sɑsɑkɩ, nɑ Yelemɔtɩ, nɑ Sepɑtiyɑ, nɑ Alɑtɩ, nɑ Ɩtɛɛ, nɑ Mikɑyɛɛlɩ, nɑ Ɩsepɑ, nɑ Yohɑ.

17-18 Ɩlǝpɑɑlɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sepɑtiyɑ, nɑ Mesulɑm, nɑ Hisǝki, nɑ Hepɛɛ, nɑ Ɩsemelɑyi, nɑ Ɩsǝliyɑ, nɑ Yopɑpɩ.

19-21 Simeyi pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Yɑkim, nɑ Sikǝli, nɑ Sɑpǝti, nɑ Ɩliyenɑyi, nɑ Siletɑyi, nɑ Ɩliyɛlɩ, nɑ Atɑyɑ, nɑ Pelɑyɑ, nɑ Similɑtɩ.

22-25 Sɑsɑkɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́, Ɩsepɑŋ, nɑ Ɩpɛɛ, nɑ Ɩliyɛlɩ, nɑ Apǝtɔŋ, nɑ Sikǝli, nɑ Hɑnɑŋ, nɑ Hɑnɑniyɑ, nɑ Ɩlɑm, nɑ Anetotiyɑ, nɑ Ɩfǝteyɑ, nɑ Penuwɛlɩ.

26-27 Yelowɑm pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sɑmeselɑyi, nɑ Sehɑliyɑ, nɑ Atɑliyɑ, nɑ Yɑlesiyɑ, nɑ Ɩliyɑ, nɑ Sikǝli.

28 Pɑ kpekɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ pǝ kɛɛsǝnɑ pɑ wɑɑtʋnɑɑ, nɑ pɑ́ wɛ Yosɑlɛm tɑɑ.

29 Kɑpɑwɔŋ ɩcɑtɛ ŋmɑlʋ nɑ ɩ ɑlʋ Mɑɑkɑ pɑɑ cɑɣɑ Kɑpɑwɔŋ ɩcɑtɛ ntɛ́ tǝ tɑɑ kɛ́. 30 Ɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ hǝtɛ ntɛ́ Apǝtɔŋ. Ɩ pǝyɑlɑɑ lɛlɑɑ hǝlɑ ntɛ́ Suuu, nɑ Kisi, nɑ Pɑɑlɩ, nɑ Nɑtɑpɩ, 31 nɑ Ketɔɔ, nɑ Ahiyo, nɑ Sekɛɛ, 32 nɑ Mikǝlɔtɩ. Simɑ cɑɑ kɛlɛ. Pɑnɛ ɩnɩ pɑ cɑɣɑ pɑ nyǝ́mɑ kiŋ kɛ Yosɑlɛm kɛ́ ɩsɩɩ pɑ tɛɛtʋnɑɑ.

Sɑyuli lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 9:39-44)

33 Nɛɛ pǝyɑlʋ kɛlɛ Kisi, nɑ Kisi pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɑyuli. Sɑyuli pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sonɑtɑŋ, nɑ Mɑlǝkisuwɑ, nɑ Apinɑtɑpɩ, nɑ Ɩsepɑɑlɩ. 34 Sonɑtɑŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Melipɑɑlɩ. Melipɑɑlɩ nyǝŋ ntɛ́ Mikɑ. 35 Mikɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Pitɔŋ, nɑ Melɛkɩ, nɑ Tɑleyɑ, nɑ Ahɑsɩ. 36 Ahɑsɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Yowɑtɑ. Yowɑtɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Alemɛtɩ, nɑ Asǝmɑfɛtɩ, nɑ Simili. Simili pǝyɑlʋ kɛlɛ Mosɑ. 37 Mosɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Pineyɑ, Pineyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Lɑfɑ, Lɑfɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩlɑsɑɑ, Ɩlɑsɑɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Asɛɛlɩ. 38 Asɛɛlɩ pǝyɑlɑɑ wɛ nɑɑtoso, pɑ hǝlɑ ntɛ́ Asǝlikɑm, nɑ Pokulu, nɑ Ɩsǝmɑyɛlɩ, nɑ Seyɑliyɑ, nɑ Opɑtiyɑ, nɑ Hɑnɑŋ. 39 Asɛɛlɩ neu ntɛ́ Ɩsɛkɩ. Ɩsɛkɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Ulɑm, nɑɑlɛ nyǝŋ ntɛ́ Yewusi, tooso nyǝŋ ntɛ́ Ɩlifelɛtɩ. 40 Ulɑm pǝyɑlɑɑ kɛ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ kɛ́ nɑ tɔtɔlɑɑ. Pɑ wɛnɑ piyɑ nɑ sɑɑlǝnɑɑ kɛ sɔsɔm. Pɑ tǝnɑ pɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (150).

Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ pɑ tǝnɑ ɩsǝntɔ pɑ wɛɛ.

9

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hǝlɑ kɛ pɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ ɩsɩɩ pɑ kpekɑ tǝŋɑ tǝmɑ tɔ.

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tɔm

Yutɑ nyǝ́mɑ wɑkǝlǝnɑ Ɩsɔ, ɩlɛnɑ Pɑpiloni nyǝ́mɑ kuu-wɛ. 2 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ yem, nɑ kɔtǝlɑɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmlɑtɑɑ cɑɑlǝnɑ mǝlʋɣʋ kɛ pɑ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ mʋ pɑ tɛtʋnɑɑ.

3 Yutɑ nyǝ́mɑ, nɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ, nɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ, nɑ Mɑnɑsee nyǝ́mɑ tɑɑ yǝlɑɑ mǝlǝnɑ Yosɑlɛm tɑɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ.

4 Yutɑ kpekǝle tʋ Utɑyi kɑ wɛɛ, Utɑyi cɑɑ kɛlɛ Amihuti, Amihuti cɑɑ kɛlɛ Omili, Omili cɔsɔ kɛlɛ Imili, Imili cɔsɔ cɔsɔ kɛlɛ Pɛlɛsɩ kpekǝle tʋ Pɑni. 5 Selɑ kpekǝle tʋ Asɑyɑ wei ɩ kɛ́ pɑ lʋlʋɣʋ kɑncɑɑlɑɣɑ pǝyɑɣɑ tɔ ɩ́ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑɑ wɛɛ. 6 Nɑ kpekǝle ntɛ́ tǝ tʋ Yeuwɛlɩ kɑ wɛɛ tɔtɔ. Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ Yosɑlɛm tɔ pɑɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ (690).

7 Pɛncɑmɛɛ kpekǝle tɑɑ tʋ Sɑlu kɑ wɛɛ. Sɑlu ɩnɩ ɩ cɑɑ kɛlɛ Mesulɑm. Mesulɑm cɑɑ kɛlɛ Hotɑfiyɑ, Hotɑfiyɑ cɔsɔ kɛlɛ Hɑsenuwɑ. 8 Nɑ Yelowɑm pǝyɑlʋ Ɩpǝneyɑ, nɑ Usi pǝyɑlʋ Ɩlɑ. Mikili sɑɑlɩ kɛlɛ. Nɑ Sefɑtiyɑ pǝyɑlʋ Mesulɑm, Lewɛlɩ sɑɑlɩ kɛlɛ. Pǝ́cɔ́ Ɩpǝnɑ sɑɑlɩ kʋlɛlʋɣʋ tɔtɔɣɔlɛ. 9 Pɑ tǝnɑ pɑɑ kɛ́ pɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɛ́. Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Yosɑlɛm tɔ pɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso (956).

10 Kɔtǝlɑɑ looŋɑ tɑɑ nyǝ́mɑ ntɛ́ Yetɑyɑ, nɑ Yoyɑlipɩ, nɑ Yɑkɛŋ, 11 nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ pɑɑsǝnlʋ Asɑliyɑ. Asɑliyɑ cɔsɔnɑɑ ntɛ́ Hilikiyɑ, nɑ Mesulɑm, nɑ Sɑtɔkɩ, nɑ Melɑyɔtɩ, nɑ Ahitupi, 12 nɑ Atɑyɑ. Atɑyɑ cɔsɔnɑɑ ntɛ́ Yelowɑm, nɑ Pɑsehuu, nɑ Mɑlǝkiyɑ, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ tɔtɔɣɔ Mɑsɑyi. Mɑsɑyi cɔsɔnɑɑ ntɛ́ Atiyɛlɩ, nɑ Yɑselɑ, nɑ Mesulɑm, nɑ Mesilemitɩ, nɑ Ɩmɛɛ. 13 Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ kɔtǝlɑɑ lɛlɑɑ nɑ pɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. Pɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ iyɑɣɑ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso (1760). Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ pɑ kɛ́ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ kɛ́, nɑ pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ.

14 Lefii nyǝ́mɑ looŋɑ tɑɑ tʋ ntɛ́ Semɑyɑ, nɑ ɩ cɔsɔnɑɑ ntɛ́ Hɑsupɩ, nɑ Asǝlikɑm, nɑ Melɑli kpekǝle tʋ Hɑsɑpiyɑ. 15 Nɑ pǝ́ kɑɑsɩ tɔtɔɣɔ Pɑkǝpɑkɑɑ, nɑ Hɛlɛsɩ, nɑ Kɑlɑlɩ, nɑ Mɑtɑniyɑ. Mɑtɑniyɑ cɔsɔnɑɑ ntɛ́ Mikɑ, nɑ Sikǝli, nɑ Asɑfɩ. 16 Ɩlɛnɑ pǝ́ kɑɑsɩ tɔtɔɣɔ Opɑtiyɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɔsɔnɑɑ Semɑyɑ, nɑ Kɑlɑlɩ, nɑ Yetutuŋ. Nɑ Asɑ pǝyɑlʋ Pelekiyɑ, wei ɩ kɛ́ Ɩlǝkɑnɑ sɑɑlɩ, nɑ ɩ́ wɛ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ tɑmsǝnɑ Netofɑ ɩcɑtɛ tɔ kʋ tɑɑ tɔ.

17 Nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ tɑɑ kɑ wɛ nyʋɣʋ tʋ Sɑlum nɑ ɩ newɑɑ Akupi, nɑ Tɑlǝmɔŋ, nɑ Ahimɑŋ. 18 Pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ lɑkǝnɑ tǝmlɛ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ kɛ wulɑʋ nɔnɔɣɔ ŋkɑ kɑ wɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔ. Pɑ cɔsɔnɑɑ kɑ tɑŋɑɣɑnɑ Lefii nyǝ́mɑ tǝsikile nɔnɔɔsɩ. 19 Kolee pǝyɑlʋ Sɑlum, Apiyɑsɑfɩ sɑɑlɩ wei ɩ kɛ́ Kolee sɑɑlɩ kʋlɛlʋɣʋ tɔ, nɑ Kolee ɩnɩ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ pɑ́ feŋɑɣɑnɑ tǝsulle nɔnɔɣɔ ɩsɩɩ pɑ cɔsɔnɑɑ kɑ́ feŋuɣu Tɑcɑɑ yǝlɑɑ tǝsikile tɔ. 20 Ɩlɑsɑɑ pǝyɑlʋ Pɛnhɑsɩ kɑ kɛnɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ kɛ lɔŋ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑ́ wɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́. 21 Meselemiyɑ pǝyɑlʋ Sɑkɑlɩ kɑ kɛnɑ tǝsulle nɔnɔɣɔ tɑŋlɑɑ tɑɑ lɛlʋ tɔtɔ.

22 Nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ mpɑ pɑɑ lǝsɑɑ tɔ pɑ kpɛntɑ yʋlʋnyɔɔŋ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (212). Pɑɑ ŋmɑɑwɑ pɑ hǝlɑ kɛ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ́. Nɑ Tɑfiiti nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Sɑmiyɛɛlɩ pɑ lɑpǝnɑ-wɛɣɛ nɑɑni nɑ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ tǝmɑ ɑnɩ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɔkɑ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɔsɩ tɑŋʋɣʋ tǝmlɛ nɑ pɑ́ tɛlǝsǝɣɩ tǝmɑ.

24 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɔŋkɔmǝŋ liɣiti nɔnɔɔsɩ tɔɔ. Pɑɑ ilim tǝlɩɩlɛ hɔɣɔlʋɣʋ nɑ pǝ tǝtʋlɛ nyǝŋkʋ, nɑ pǝ ntɔɣɔŋ nyǝŋkʋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ nyǝŋkʋ. 25 Tɑŋlɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ wɛ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kɛɛsǝɣɩ nɑ pɑ́ kɔŋ wɑɑtʋ wɑɑtʋ nɑ pɑ́ sɔɔsǝɣɩ pɑ tɔɔ nɑ pɑ́ sǝŋnɑ-wɛɣɛ tɑŋʋɣʋ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ mpɔɣɔlɑɣɑ. 26 Tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ liɣiti kɑ wɛ tɑm kɛ́ tǝtɑŋlɛ. Mpɛɣɛlɛ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kutuluŋ lɛlǝŋ nɑ pǝ kpɑncooŋ tɔ. 27 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kiŋ kɛ pɑ hǝntɑɣɑ. Mpi tɔ, mpɛ pɑ feŋiɣinɑ-tɛ nɑ pɑ́ tʋlǝɣɩ tǝ nɔnɔɔsɩ kɛ pɑɑ tɑnɑŋ ŋku.

28 Lefii tɑŋlɑɑ lɛlɑɑ tǝmlɛ ntɛ́ Ɩsɔ sɛɛʋ wontu nti pɑ kɔŋɑɣɑnɑ nɑ nti pɑ kpɑkɑɣɑɑ tɔ tǝ kɑlʋɣʋ. 29 Lɛlɑɑ pɑɑsɑɣɑnɑ nyɑnɑsɩ kʋkɑɑsɑsɩ nɑ kɔtɑɣɑ wontu nɑ mʋlʋm nɑ sʋlʋm nɑ nim nɑ tulɑɑlʋnɑɑ pǝ tɔm. 30 Amɑ kɔtǝlɑɑ tike sitɑɣɑnɑ tulɑɑlʋnɑɑ.

31 Kolee kpekǝle tʋ Lefii tʋ Sɑlum pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ Mɑtitiyɑ kɛlɛ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ kɑkɑlɑsɩ tʋlʋ. 32 Kehɑtɩ kpekǝle tɑɑ Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ tʋkɑɣɑnɑ kɔtɑɣɑ potopotonɑɑ, mpɑ pɑ hɑɑkɩ Ɩsɔ kɛ́ pɑɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ ŋku tɔ.

33 Lefii lʋlʋɣʋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ yontu tɔ pɑ tɛɛsɩ kɑ wɛ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kutuluŋ lɛlǝŋ tɑɑ kɛ́. Pɑ fɛɩnɑ tǝmlɛ lɛntɛ. Mpi tɔ, ilim nɑ ɑhoo kɛ pɑ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ.

34 Lefii lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ wɑɑtʋnɑɑ, nɑ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ pɑ́ɑ́ wɛɛ.

Sɑyuli tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 8:29-38)

35 Kɑpɑwɔŋ ɩcɑtɛ ŋmɑlʋ Yeiyɛlɩ nɑ ɩ ɑlʋ Mɑɑkɑ pɑɑ cɑɣɑ Kɑpɑwɔŋ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́. 36 Ɩ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ hǝtɛ ntɛ́ Apǝtɔŋ. Ɩ pǝyɑlɑɑ lɛlɑɑ ntɛ́ Suuu, nɑ Kisi, nɑ Pɑɑlɩ, nɑ Nɛɛ, nɑ Nɑtɑpɩ, 37 nɑ Ketɔɔ, nɑ Ahiyo, nɑ Sɑkɑlɩ, nɑ Mikǝlɔtɩ. 38 Simɑm cɑɑ kɛlɛ Mikǝlɔtɩ. Pɑnɛ ɩnɩ pɑ cɑɣɑ pɑ nyǝ́mɑ kiŋ kɛ́ Yosɑlɛm kɛ́, ɩsɩɩ pɑ kpekɑ yǝlɑɑ.

39 Nɛɛ pǝyɑlʋ kɛlɛ Kisi, Kisi pǝyɑlʋ kɛlɛ Sɑyuli, Sɑyuli pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Sonɑtɑŋ, nɑ Mɑlǝkisuwɑ, nɑ Apinɑtɑpɩ, nɑ Ɩsepɑɑlɩ. 40 Sonɑtɑŋ pǝyɑlʋ kɛlɛ Melipɑɑlɩ, Melipɑɑlɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Mikɑ. 41 Mikɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Pitɔŋ, nɑ Melekɩ, nɑ Tɑleyɑ. 42 Ahɑsɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Yɑyelɑ, Yɑyelɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Mosɑ 43 nɑ Mosɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Pineyɑ, Pineyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Lefɑyɑ, Lefɑyɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Ɩlɑsɑɑ, Ɩlɑsɑɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ Asɛɛlɩ. 44 Asɛɛlɩ pǝyɑlɑɑ wɛ nɑɑtoso. Pɑ hǝlɑ ntɛ Asǝlikɑm, nɑ Pokulu, nɑ Ɩsǝmɑyɛlɩ, nɑ Seyɑliyɑ, nɑ Opɑtiyɑ, nɑ Hɑnɑŋ.

ƖSƐƔƐLƖ WULAƲ TAFIITI TƆM

10

Sɑyuli sǝm

(Sɑmiyɛɛlɩ I 31:1-13)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Filiisi nyǝ́mɑ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-wɛ. Nɑ pɑ́ kʋ́ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ Kilipʋwɑ pʋɣʋ tɑɑ, nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ se. 2 Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ Sɑyuli pɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kʋ́ ɩ pǝyɑlɑɑ Sonɑtɑŋ nɑ Apinɑtɑpɩ, nɑ Mɑlǝkisuyɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wiisinɑ Sɑyuli nɑ tɔtɔlɑɑ kpǝlɩ-ɩ nɑ pɑ́ yɑɣɑ-ɩ nyǝmɑ́. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ ɩ yoou wontu tɔkʋlʋ sɩ: Kpɛɛ nyɑ́ lɑɣɑtɛ nɑ ń tɛɛsɩ-m. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ tɔ pɑ́ kɔɔ pɑ tɛɛsɩ-m nɑ pɑ́ pɑɑnɑ-m.

Amɑ sɔɣɔntʋ kpɑ ɩ yoou wontu tɔkʋlʋ nɑ ɩ́ kisi. Tǝnɑɣɑlɛ Sɑyuli sikɑ ɩ lɑɣɑtɛ nɑ ɩ́ yele ɩ tɩ nɑ ɩ́ hoti tǝ tɔɔ. 5 Yoou wontu tɔkʋlʋ nɑwɑ sɩ ɩ cɑɑ sǝpɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ hoti ɩ nyǝntɛ tɔɔ tɔtɔ nɑ ɩ́ sɩ́.

6 Ɩsǝnɑ Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ tooso pɑ kpɛntɑ sǝm tɔɣɔlɛ. Nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ, pɑ nɩɩwɑ sɩ Sɑyuli nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ sǝpɑ, nɑ yoolɑɑ yɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ yele pɑ ɑcɑlɛɛ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ polo nɑ pɑ́ cɑɣɑ.

8 Tɛʋ femɑ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ polo sǝtɑɑ wontu tɔɔsʋɣʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Sɑyuli nɑ ɩ piyɑ tooso kɛ Kilipʋwɑ pʋɣʋ tɑɑ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑɣɑ Sɑyuli yoou wontu nɑ pɑ́ sɛtɩ ɩ nyʋɣʋ nɑ pɑ́ kpeenɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑsɩ pǝ tɔm kɛ pɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ pɑ tɩɩŋ tɛɛ, nɑ yǝlɑɑ tɑɑ. 10 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ sɩɩ ɩ yoou wontu kɛ pɑ tɩɩŋ tɑɑ nɑkʋlɩ kʋ kutuluɣu tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pusi ɩ nyʋmpɔɣɔlɑɣɑ kɛ pɑ tʋɣʋ Tɑkɔŋ kutuluɣu tɑɑ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yɑpɛɛsɩ nyǝ́mɑ kɛ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ nɩɩwɑ pǝ tǝnɑ mpi Filiisi nyǝ́mɑ lɑpɑ Sɑyuli tɔ. 12 Ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ tɑɑ ɑpɑlɑɑ lɩɩ nɑ pɑ́ polo pɑ́ kpɑɣɑ ɩ́ nɑ ɩ piyɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ Yɑpɛɛsɩ nɑ pɑ́ pi-wɛɣɛ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ tɛɛ nɑ pɑ́ hɔkɔ nɔɔsɩ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

13-14 Sɑyuli tɑ tɔkɩ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ pǝyele ɩ yelɑ Ɩsɔ kɛ́ yɔɣɔtǝnɑʋ nɑ ɩ́ sʋsɩ kɔɣɔnɑŋ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ ɑtɛ tʋ tɔɣɔ ɩ sǝpɑ. Tɑcɑɑ kʋ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́, ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Sesee pǝyɑlʋ Tɑfiiti.

11

Tɑfiiti kɑwulɑɣɑ kpɑʋ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 5:1-3)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ kotɑ Tɑfiiti kiŋ kɛ Hepǝlɔŋ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tǝ kɛ́ cɑlǝm kʋlʋmǝm nɑ tɔɣɔnʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ́. 2 Hɑtoo wɑɑtʋ wei Sɑyuli kɑ kɛ́ wulɑʋ tɔ, nyɑɑ kɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ. Hɑlɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ Ɩsɔ tɔ́ sɩ, nyɑɑ tɔɣɔnɑ ɩ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ tǝnɑ polɑ Tɑfiiti kiŋ kɛ Hepǝlɔŋ nɑ pɑ́ nɑ-ɩ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ kɛ Tɑcɑɑ kiŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ Tɑfiiti kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɛ teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ heeluɣu Sɑmiyɛɛlɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ tɔ.

Tɑfiiti lɛɛkʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm

(Sɑmiyɛɛlɩ II 5:6-10)

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ polɑɑ sɩ pɑ nyɑlǝɣɩ Yosɑlɛm. Pɑ yɑɑkɑɣɑ ɩcɑtɛ ntɛ́ sɩ Yepusi, nɑ Yepusi nyǝ́mɑ kɑ wɛnnɑ tǝ tɑɑ. 5 Ntɛnɑ pɑ́ tɔ́ Tɑfiiti sɩ: N kɑɑ sʋʋ tɑ́ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Pɑɑ nɑ mpʋ nɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ lɛɛkɩ Siyɔŋ koluŋɑ ɩcɑtɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hɑ-tɛɣɛ hǝtɛ sɩ Tɑfiiti tɛ. 6 Tɑfiiti kɑ yɔɣɔtɑɑ kɛ́ sɩ: Ye wei ɩ lɑɑlɑ Yepusi tʋ kɛ kʋɣʋ pʋntʋ kɑ́ lɑnɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ. Ntɛnɑ Seluyɑ pǝyɑlʋ Sowɑpɩ lɑɑlɩ yoonɑʋ, nɑ ɩ́ pǝsɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ.

7 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti cɑɣɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ tɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ hɑ-tɛ sɩ Tɑfiiti tɛ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ŋmɑwɑ nɑ ɩ́ cɔɔ ɩcɑtɛ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Milo tɔ nɑ pǝ́ cɔɔ nɑ pǝ tɑ. Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ nɑ́ɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ ɩcɑtɛ kɑkɑɑsɑɣɑ.

9 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti toŋ sɔɔsǝɣɩ nɑ pǝ́ puki. Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ kɑ wɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́.

Tɑfiiti yoolɑɑ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 23:8-39)

10 Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ kpɑnɑ Tɑfiiti kɛ wulɑʋ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ nɩɩnɑ-ɩ teu kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tǝnɑ. Hɑlɩ ɩ yoolɑɑ sɔsɑɑ hǝlɑ ntɔ. 11 Ɩ yoolɑɑ ntɛ́: Yoolɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ Hɑkǝmoni tʋ pǝyɑlʋ Ɩsepɑɑlɩ. Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩnɩ ɩ kɑ́ sulinɑ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300) nɑ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ yoou kʋlʋmʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ kʋ́ pɑ tǝnɑ.

12 Ɩsepɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ Ahʋwɑ tʋ Toto pǝyɑlʋ Ɩlɑsɑɑ. Ɩlɑsɑɑ kɑ kɛnɑ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ tooso tɑɑ lɛlʋ. 13 Ɩnɩ ɩ kɑ wɛnnɑ Tɑfiiti kiŋ kɛ Pɑ-Tɑmim kɛ wɑɑtʋ wei Filiisi nyǝ́mɑ lɩɩwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ yoonɑʋ nɑ pɛlɛ pɑ́ se kolontunɑɑ tɔ. Tɔɣɔnɑɣɑ pee tɑɑlɛ nɑtǝlɩ tɩɩ wɛ tǝnɑ. 14 Nɑ ɩ́ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ́ sǝŋ hɑlǝm hɛkʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ yoonɑ Filiisi nyǝ́mɑ, nɑ Tɑcɑɑ yele nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɩ pɑ kolontunɑɑ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ yǝlɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kpekǝle yǝlɑɑ tooso polɑ Atulɑm kʋkpɑmʋɣʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ cɔlɔ, nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Tɑfiiti. Mpi tɔ, Filiisi nyǝ́mɑ kɑ pɩɩlɑ Lefɑyi nyǝ́mɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́. 16 Nɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ wɛ koluŋɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ ɩ tǝŋmɛllɛ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ sɔsɔ wɛ Pɛtǝlɛhɛm. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ lʋkɔtʋ kpɑ Tɑfiiti nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Awe kɔŋnɑ-m Pɛtǝlɛhɛm ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ lɔkɔ lʋm nɑ mɑ́ nyɔɔ?

18 Ntɛnɑ yoolɑɑ tooso fɑɣɑnɑ Filiisi nyǝ́mɑ yoolɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ cosi lɔkɔ ɩnɩ ɩ tɑɑ lʋm nɑ pɑ́ ponɑ Tɑfiiti. Amɑ ɩ kisɑ pǝ nyɔɔʋ, nɑ ɩ́ pǝlɩ-wǝɣɩ ɑtɛɣɛ Tɑcɑɑ. 19 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ Ɩsɔ, mɑ fɛɩnɑ mpɑɑʋ sɩ mɑ́ nyɔɔ lʋm pǝnɛ.

Pǝ wɛ ɩsɩɩ mpɑ pɑ lɑpɑ pɑ weesiŋ kɛ ɑwusɑ nɑ pɑ polo pǝ luɣu tɔ pɑ cɑlǝm kɛ́.

Kookɑlɩ wei yoolɑɑ tooso ɩnɩ ɩ lɑpɑ tɔɣɔlɛ.

20 Yǝlɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ Sowɑpɩ neu Apisɑyi. Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩnɩ ɩ yoonnɑ kolontunɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300) nɑ ŋmɑntɑɑɣɑ nɑ ɩ́ kʋ-wɛ. Tǝnɑɣɑ ɩ hikinɑ nyʋɣʋ kɛ yǝlɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kpekǝle tɑɑ. 21 Tɔm nɑɑlɛɣɛ ɩ nyʋɣʋ kʋlɑɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ pǝsɩ pɑ nyʋɣʋ tʋ. Amɑ ɩ tɑ hɑŋnɑ yǝlɑɑ tooso kpekǝle kɛ́.

22 Nɑ Kɑpǝseli tʋ Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ. Yoolɑɑ tɑɑ yoolu wei ɩ lɑpɑ kookɑlǝnɑɑ pɑɣɑlɛ tɔ ɩ sɑɑlɩ. Ɩnɩ ɩ kɑ kʋnɑ Mowɑpʋ yoolɑɑ sɔsɑɑ nɑɑlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ lɛŋkʋ ɩ tii hite tɑɑ kɛ́ wɑtʋ wɑɑtʋ kɛ sɑɑ wei tɛʋ tɔmpɛɛ kpɑɑkpɑɑcɑʋ hotɑɣɑ tɔ nɑ ɩ́ kʋ tɔɣɔlɑɣɑ. 23 Ɩnɩ ɩ kɑ kʋnɑ Icipiti tooko nɔɣɔlʋ. Tooko ɩnɩ ɩ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ mpʋ. Ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ yɑsǝlɑɣɑ wɛ ɩsɩɩ kpɑlɑntɑɑʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Penɑyɑ yoonɑ tooko ɩnɩ nɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ ɩ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ kʋnɑ-ɩ. 24 Kookɑlǝnɑɑ mpɑ Penɑyɑ lɑpɑ tɔɣɔlɛ nɑ ɩ nyʋɣʋ kʋlɩ yoolɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ tɑɑ. 25 Pɑɑ nɑ Penɑyɑ nyʋɣʋ kʋlɑ yoolɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kpekǝle tɑɑ tɔ, ɩ tɑ hɑŋnɑ yǝlɑɑ tooso kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kpekǝle. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti sɩɩ Penɑyɑ kɛ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ.

26 Ɩlɛnɑ pǝ́ kɑɑsɩ yoolɑɑ lɛlɑɑ, ɩsɩɩ Sowɑpɩ neu Asɑyɛɛlɩ nɑ Pɛtǝlɛhɛm tʋ Toto pǝyɑlʋ Ɩlɑnɑŋ 27 nɑ Hɑloo tʋ Sɑmɔtɩ nɑ Pɑlɔŋ tʋ Helɛsɩ, 28 nɑ Tekʋwɑ tʋ Ɩkɛsɩ pǝyɑlʋ Ɩlɑ. Nɑ Anɑtɔtɩ tʋ Apiyesɛɛ, 29 nɑ Husɑ tʋ Sipikɑyi, nɑ Ahʋwɑ tʋ Ɩlɑyi. 30 Nɑ Netofɑ nyǝ́mɑ Mɑlɑyi nɑ Pɑɑnɑ pǝyɑlʋ Helɛtɩ, 31 nɑ Pɛncɑmɛɛ tɛtʋ Kipeyɑ tʋ Lipɑyi pǝyɑlʋ Ɩtɑyi, nɑ Pǝlɑtɔŋ tʋ Penɑyɑ. 32 Nɑ Kɑɑsɩ lɔɔʋ tɑɑ tʋ Hulɑyi nɑ Pɛtɩ-Alɑpɑ tʋ Apiyɛlɩ, 33 nɑ Pɑhulim tʋ Asǝmɑfɛtɩ, nɑ Sɑɑlǝpɔŋ tʋ Ɩliyɑpɑ. 34 Nɑ Hɑsem pǝyɑlʋ Kisɔŋ, nɑ Hɑlɑɑ nyǝ́mɑ Sɑkee pǝyɑlʋ Yonɑtɑŋ, 35 nɑ Hɑlɑɑ tʋ Sɑkɑɑ pǝyɑlʋ Ahiyɑm, nɑ Uu pǝyɑlʋ Ɩlifɑlɩ. 36 Nɑ Mekelɑ tʋ Hefɛɛ, nɑ Pɑlɔŋ tʋ Ahiyɑ, 37 nɑ Kɑmɛɛlɩ tʋ Hɛsǝlo, nɑ Ɩsǝpɑyi pǝyɑlʋ Nɑɑlɑyi, 38 nɑ Nɑtɑŋ neu Sowɛɛlɩ, nɑ Hɑkili tʋ pǝyɑlʋ Mipɑɑ. 39 Nɑ Amoni tʋ Selɛkɩ, nɑ Pelɔtɩ tʋ Nɑlɑ wei ɩ tɔ́kɑɣɑ Seluyɑ pǝyɑlʋ Sowɑpɩ yoou wontu tɔ, 40 nɑ Yetɛɛ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ Ɩlɑ nɑ Kɑlɛpʋ. 41 Nɑ pǝ́ kɑɑsɩ Hiti tʋ Ulii nɑ Alɑyi pǝyɑlʋ Sɑpɑtɩ, nɑ 42 Lupɛŋ kpekǝle nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ Sisɑ pǝyɑlʋ Atinɑ, nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ yoolɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. 43 Nɑ Mɑɑkɑ pǝyɑlʋ Hɑnɑŋ, nɑ Meteŋ tʋ Yosɑfɑtɩ, 44 nɑ Asǝtɑlɔtɩ tʋ Usiyɑ, nɑ Alowɛɛ tʋ pǝyɑlɑɑ Sɑmɑ, nɑ Yeiyɛlɩ. 45 Nɑ Simili pǝyɑlɑɑ Yetiyɑyɛlɩ, nɑ ɩ neu Tisɩ tʋ Yohɑ, 46 nɑ Mɑhɑfɑ tʋ Ɩliyɛlɩ, nɑ Ɩlǝnɑm pǝyɑlɑɑ Yelipɑyi, nɑ Yosɑfiyɑ, nɑ Mowɑpʋ tʋ Ɩtǝmɑ, 47 nɑ Sopɑ nyǝ́mɑ Ɩliyɛlɩ, nɑ Opɛtɩ, nɑ Yɑsiyɛlɩ.

12

Tɑfiiti cɑmnɑnɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ Sikǝlɑkɩ

1 Wɑɑtʋ wei ɩ tɑɑ Tɑfiiti seekɑɣɑ Kisi pǝyɑlʋ Sɑyuli nɑ ɩ́ ŋmɛlǝɣɩ tɔ, yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ nɑpǝlɩ pɑ polɑ ɩ kiŋ nɑ pɑ́ sǝŋnɑ-ɩ. 2 Pɑ́ nɑ pɑ tɔɔŋ nɑ pɑ pǝntɔlǝŋ. Pɑ nyǝmɑ́ pǝ tɔʋ nɑ ŋwɑɑŋ nɑ mpǝlɛ.

Sɑyuli cɔsɔ Pɛncɑmɛɛ kpekǝle tɑɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ polɑ Tɑfiiti kiŋ tɔɣɔlɛ 3 Kipeyɑ tʋ Semɑ pǝyɑlʋ nyʋɣʋ tʋ Ahiyesɛɛ. Nɑ ɩ neu Yowɑsɩ, nɑ Asǝmɑfɛtɩ pǝyɑlɑɑ Yesiyɛlɩ, nɑ Pele, nɑ Anɑtɔtɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ Pelɑkɑ, nɑ Yehu. 4 Nɑ yoolɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kpekǝle nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ Kɑpɑwɔŋ tʋ Ɩsǝmɑyɑ. 5 Nɑ Ketelɑ nyǝ́mɑ Ɩlǝmeyɑ, nɑ Yɑsiyɛlɩ, nɑ Yohɑnɑŋ, nɑ Yosɑpɑtɩ. 6 Nɑ Hɑlufu nyǝ́mɑ Ɩlusɑyi, nɑ Yelimɔtɩ nɑ Peyɑliyɑ, nɑ Semɑliyɑ, nɑ Sefɑtiyɑ. 7 Nɑ Kolɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Ɩlǝkɑnɑ, nɑ Ɩsiyɑ, nɑ Asɑlɛlɩ, nɑ Yowesɛɛ, nɑ Yɑsopɑm. 8 Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Ketɔɔ tʋ Yelowɑm pǝyɑlɑɑ Yowelɑ, nɑ Sepɑtiyɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɛlɑɑ nɑ́ lɩ́ɩ́ Kɑtɩ kpekǝle tɑɑ, nɑ pɑ́ polo Tɑfiiti kiŋ kɛ ɩ tǝŋmɛllɛ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Pɑɑ kɛ́ yoolɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ pɑ nyǝmɑ́ yoou tɔɣɔ, nɑ pɑ́ nyǝmɑ́ kpɑlǝŋ nɑ ŋmɑntɑɑsɩ pǝ tɔm. Pɑ wɛnɑ ɑpɑlʋtʋ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ, nɑ pɑ́ nyǝmɑ́ lɔŋlɔŋ lɑpʋ ɩsɩɩ nɑmǝŋ kɛ pʋɣʋ tɑɑ. 10-14 Pɑɑ wɛ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ. Hɑlɩ pɑ hǝlɑ ntɛ́ Ɩsɛɛ, nɑ Opɑtiyɑ, nɑ Ɩliyɑpɩ nɑ Misemɑnɑ, nɑ Ɩlǝmeyɑ, nɑ Atɑyi, nɑ Ɩliyɛlɩ, nɑ Yohɑnɑŋ, nɑ Ɩlǝsɑpɑtɩ, nɑ Ɩlǝmeyɑ, nɑ Mɑkǝpɑnɑyi. 15 Kɑtɩ kpekǝle nyǝ́mɑ ntɛ́. Pɑɑ kɛ́ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ́. Pɑ tɑɑ sǝkpelu kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yǝlɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) nɑ sɔsɔ ɩsɩɩ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000). 16 Mpɛ pɑɑ tɛsǝnɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ kɛ pǝnɑɣɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnɩ kɑ su teu kɛ́ nɑ kɑ́ lɩɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ mpɑ pɑɑ cɑɣɑ ilim tǝlɩɩlɛ nɑ pǝ tǝtʋlɛ tɔɔ tɛtɛkɑ tɑɑ tɔ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛncɑmɛɛ nɑ Yutɑ kpekɑ nyǝ́mɑ polɑ Tɑfiiti tǝŋmɛllɛ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ-ɩ. 18 Ntɛnɑ ɩ́ sǝŋ-wɛ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ye lǝmɑɣɑsǝlɛ kʋpɑntɛ kɛ ɩ́ kɔŋnɑ mɑ kiŋ sɩ ɩ́ sǝŋnɑ-m, ɩlɛ mɑ́ mʋ-mɛ nɑ lotu kʋlʋmtʋ. Amɑ ye ɩ́ kɔŋ mɑ kɔlɔmɔtɔ lɑpʋ kɛ́ sɩ ɩ́ tʋ-m mɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ. Pǝyele mɑ tɑ wɑkǝlɩ pʋlʋ. Ɩlɛ tɑ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ tɑ ɑseetɑ tʋ nɑ ɩ́ hʋʋ tɑ tɔm.

19 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ Feesuɣu tii yoolɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ Amɑsɑyi tɔɔ nɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ:

Sesee pǝyɑlʋ, tɑ́ nɑ-ŋ kɛ́.

Tǝ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́.

Nyɑnɑ mpɑ pɑ sǝŋnɑ-ŋ tɔ.

Ɩ́ wɛ ɑlɑɑfǝyɑ tɑɑ kɛ́.

Mpi tɔ, nyɑ́ Ɩsɔ sǝŋnɑ-ŋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti mʋ-wɛ nɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝmɑ kɛ ɩ kpekǝle tɑɑ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑnɑsee kpekǝle nyǝ́mɑ polɑ Tɑfiiti kiŋ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ mǝlɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɔɔ sɩ pɑ yookinɑ Sɑyuli tɔ. Ɩlɛ tɑmpɑnɑ tɔɔ, Tɑfiiti nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ tɑ sǝnɑ Filiisi nyǝ́mɑ. Filiisi nyǝ́mɑ kɑ tɔɣɔnɑ Tɑfiiti-wɛɣɛ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ Tɑfiiti mǝlɩ ɩ cɑɑ kʋpǝŋ tɔɔ nɑ ɩ́ tʋ mpɛɣɛ ɩ́lɛ́ ɩ niŋ tɑɑ. 21 Wɑɑtʋ wei Tɑfiiti pukɑɣɑ Sikǝlɑkɩ tɔɣɔ Mɑnɑsee nyǝ́mɑ nɑ́ polɑ ɩ kiŋ. Pɑ hǝlɑ ntɛ́ Atǝnɑ, nɑ Yosɑpɑtɩ, nɑ Yetiyɑyɛlɩ, nɑ Mikɑyɛɛlɩ, nɑ Yosɑpɑtɩ, nɑ Ɩlihu, nɑ Mɑnɑsee yoolɑɑ iyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ Siletɑyi. 22 Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ pɑɑ kɛ́ yoolɑɑ kʋpɑmɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ Tɑfiiti yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ sǝnɑ-ɩ teu. 23 Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu yǝlɑɑ kɔŋɑɣɑ nɑ pɑ́ sɔɔsǝɣɩ Tɑfiiti yoolɑɑ tɔɔ nɑ pɑ́ sǝŋnɑ-ɩ. Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ nɑ ɩ yoolɑɑ tɔɔ sɔsɔm ɩsɩɩ Ɩsɔ yoolɑɑ.

Mpɑ mpɑ pɑ polɑ Tɑfiiti sǝnɑʋ kɛ Hepǝlɔŋ tɔ

24 Yoolɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ pɑ polɑ Tɑfiiti kiŋ kɛ Hepǝlɔŋ sɩ pɑ cɛlǝɣɩ-ɩ Sɑyuli kɑwulɑɣɑ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ pɑ nyɔɔŋ ntɔ.

25 Yutɑ kpekǝle tɑɑ yoolɑɑ wɛ iyisi nɑɑtoso nɑ nɑsǝnɑɑsɑ (6800) nɑ pɑ kpɑlǝŋ nɑ pɑ ŋmɑntɑɑsɩ. 26 Simiyɔŋ nyǝ́mɑ kɛ yoolɑɑ kʋpɑmɑ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɩɩnʋwɑ (7100). 27 Lefii nyǝ́mɑ kɛ iyisi liɣiti nɑ nɑsǝtoso (4600). 28 Alɔŋ lʋlʋɣʋ tʋ nyʋɣʋ tʋ Yoyɑtɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kɛ iyisi tooso nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (3700). 29 Ɩlɛnɑ pǝ́ kɑɑsɩ ɩfepu Sɑtɔkɩ wei ɩ kɑ kɛ́ yoolu kʋpɑŋ tɔ, nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ hiu nɑ nɑɑlɛ. 30 Nɑ Pɛncɑmɛɛ kpekǝle nte tǝ kɛ́ Sɑyuli nyǝntɛ tɔɣɔ iyisi tooso (3000). Pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ lɑkɑɣɑ Sɑyuli lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ tǝmlɛ. 31 Ɩfǝlɑyim kpekǝle tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ kʋpɑmɑ iyisi hiu nɑ nɑsǝnɑɑsɑ (20800). Pɑ tǝnɑ pɑ nyɔɔŋ kʋlɑ pɑ lʋlʋŋ tɑɑ kɛ́. 32 Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ wɛnɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ tɔɣɔ iyisi pǝlefɛɩ hiu (18000). Pɑɑ lǝsɑ yǝlɑɑ mpɛɣɛ kʋlǝsʋ kɛ́ sɩ pɑ́ polo pɑ́ kpɑ Tɑfiiti kɛ wulɑʋ. 33 Ɩsɑkɑɑ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ (200), nɑ pɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ. Pɑ tǝnɑ pɑ nyǝmɑ́ ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑkɩ tɔ. 34 Sɑpulɔŋ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ mpɑ pɑ nyǝmɑ́ yoou kɛ teu tɔɣɔ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (50000). Pɑ wɛnɑ yoou wontu tǝnɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ teu. 35 Nɛfǝtɑli nyǝ́mɑ kɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ iyɑɣɑ (1000) nɑ pɑ́ yoolɑɑ kɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (37000) nɑ pɑ́ tɔkɑ kpɑlǝŋ nɑ ŋmɑntɑɑsɩ. 36 Nɑ Tɑŋ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ mpɑ pɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ pɑ́ pɩɩlɩ yoou tɔɣɔ iyisi pǝlefɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑsǝtoso (28600). 37 Nɑ Asɛɛ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ mpɑ pɑ nyǝmɑ́ yoou kɛ teu nɑ pɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ tɔɣɔ iyisi nɩɩlɛ (40000). 38 Kpekɑ wenɑ ɑ wɛ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ, ɩsɩɩ Lupɛŋ, nɑ Kɑtɩ, nɑ Mɑnɑsee hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyǝ́mɑ tɔɣɔ yoolɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120000) nɑ pɑ́ wɛnɑ yoou wontu tǝnɑ.

39 Yoolɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ pɑ polǝnɑ Hepǝlɔŋ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, nɑ pɑ́ kpɑ Tɑfiiti kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ lɑŋlɛ hɛɛwɑ sɩ ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ ŋkɛ́. 40 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɑɣɑ Tɑfiiti kiŋ kɛ kʋyɛɛŋ tooso, nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ nyɔɔ mpi pɑ tɑɑpɑlɑɑ lɑpɑ tɔ. 41 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi, pǝcɔlɔ pǝcɔlɔ kpekɑ, ɩsɩɩ Ɩsɑkɑɑ nɑ Sɑpulɔŋ nɑ Nɛfǝtɑli pǝ nyǝ́mɑ nɑ́ sǝɣǝlɑɣɑnɑ mʋlʋm, nɑ kɑkɑlɑsɩ, nɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ fiki nɑ lɛsɛŋ tɔ ɩ pee kʋwʋlɛɛ, nɑ sʋlʋm nɑ nim nɑ pɑ́ kɔŋnɑ. Hɑlǝnɑ pɑ́ kɔnɑ tɔtɔɣɔ nɑɑŋ nɑ heeŋ. Mpi tɔ, tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ lɑŋɑ kɑ hʋlʋmɑɑ kɛ́.

13

Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ ponɑʋ kɛ Yosɑlɛm

(Sɑmiyɛɛlɩ II 6:1-11)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɑ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ pɑ lɑpɑ kotuɣu. 2 Nɑ Tɑfiiti heeli pɑ tǝnɑ sɩ: Ye pǝ mɑɣɑ-mɛ, nɑ Tɑcɑɑ lɑŋlɛ hɛɛwɑ, ɩlɛ tǝ́ tili lɔŋ kɛ tɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kɑɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ tɔ pɑ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ hɔɣɔlǝŋ wei ɩ cɔɔnɑ-tʋ tɔ ɩ tɑɑ tɔ. Tǝ́ yɑɑ-wɛ nɑ pɑ́ kɔɔ. 3 Ɩlɛnɑ tǝ́ kɔnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ tɑ́ tɛ. Mpi tɔ, tǝ tɑɑ pɑɑsǝnɑ ɩ tɔm kɛ Sɑyuli wɑɑtʋ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔm ntɩ tǝ mɑɣɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ tǝnɑ pɑ tisi sɩ pɑ́ lɑ mpʋ. 5 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti koti Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ yǝlɑɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Icipiti tɛtʋ toŋɑ nɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ. Hɑlǝnɑ Lepo-Hɑmɑtɩ kɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ sɩ, pɑ́ polo pɑ́ kpɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ Kiliyɑtɩ-Yeyɑlim. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ polɑ Pɑɑlɑ timpi pɑ cuɣusɑɑ sɩ, Kiliyɑtɩ-Yeyɑlim tɔɣɔ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ pɑ kpɑkǝɣɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ. Atɑkɑɑ ɩnɩ ɩ tɔɔ kɑ wɛ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ lɛɛsǝŋ. Atɑkɑɑ ɩnɩ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́ pɑ sɛɛkɑɣɑ Ɩsɔ. 7 Apinɑtɑpɩ tɛɣɛ ɑtɑkɑɑ ɩnɩ ɩ kɑ wɛɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tʋ-ɩ kɛɛkɛ kʋfɑlʋ tɑɑ nɑ Usɑ nɑ Ahiyo pɑ́ hɔŋɩ-ɩ. 8 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ hʋlɩ pɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, nɑ pɑ́ yooki yontu nɑ cǝmǝŋ, nɑ sɑŋkʋnɑɑ, nɑ ɑkilimɑnɑɑ, nɑ kpɛŋkpɛŋnɑɑ, nɑ ɑkɑntɛɛ. 9 Wɑɑtʋ wei pɑ tɑlɑ Kitɔŋ tǝfɑllɛ, ɩlɛnɑ nɑɑŋ cɛɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ pɛtʋɣʋ. Tǝnɑɣɑ Usɑ siisɑɑ nɑ ɩ́ te Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ. 10 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ mʋ Usɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ timpi ɩ mɑpɑ lɑŋlɛ nɑ ɩ́ tokinɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ kʋ-ɩ tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ ɩsǝnɑ mpi Tɑcɑɑ kʋɣʋ Usɑ kɛ mpʋ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ lonte ntɛɣɛ hǝtɛ sɩ Pɛlɛsɩ-Usɑ. Usɑ tǝkʋlɛ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ. Nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 12 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Ɩsɔ tɔm lɑpɑ Tɑfiiti kɛ sɔɣɔntʋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ ponɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ mɑ tɛ.

13 Tɑfiiti tɑ ponɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ ɩ tɛɣɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ, Kɑtɩ tʋ Opɛtɩ-Ɩtɔm tɛɣɛ ɩ sɩɩ-ɩ. 14 Nɑ ɑtɑkɑɑ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ ɩsɔtʋnɑɑ tooso. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ kooli ɑpɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ nyǝm tǝnɑɣɑ kʋpɑntʋ.

14

Tɑfiiti cɑɣɑlɛ kɛ Yosɑlɛm

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 3:5-9; Sɑmiyɛɛlɩ II 5:11-16)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tiii wulɑʋ Hilɑm kʋsɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ polo Tɑfiiti kɛ sɛɛʋ, nɑ ɩ́ hɑnɑ-ɩ kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ nɑ pɛɛ sɑɑkǝlɑɑ, nɑ kɑɑfǝntɑnɑɑ, sɩ pɑ́ ŋmɑ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ. 2 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti cɛkǝnɑ sɩ Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kpɑnɑ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ. Nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ toŋ tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ kɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ tɔɔ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kpɑɣɑ ɑlɑɑ lɛlɑɑ kɛ Yosɑlɛm nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ. 4 Hɑlɩ ɩ pǝyɑlɑɑ mpɑ ɩ lʋlɑ tǝnɑ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ: Sɑmʋwɑ, nɑ Sopɑpɩ, nɑ Nɑtɑŋ, nɑ Sɑlʋmɔŋ, 5 nɑ Ɩpɑɑ, nɑ Ɩlisuwɑ, nɑ Ɩlǝpelɛtɩ, 6 nɑ Nokɑ, nɑ Nefɛkɩ, nɑ Yɑfiyɑ, 7 nɑ Ɩlǝsɑmɑ, nɑ Peeliyɑtɑ, nɑ Ɩlǝfelɛtɩ.

Tɑfiiti kǝlʋɣʋ kɛ Filiisi nyǝ́mɑ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 5:17-25)

8 Filiisi nyǝ́mɑ nɩɩwɑ sɩ Tɑfiiti tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ tɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ polo-ɩ yoonɑʋ. Tɑfiiti nɑ́ nɩ́ɩ́ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝŋ-wɛ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ wɑtɑ Lefɑyi nyǝ́mɑ tɛtɛkǝlɛ. 10 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti pɔɔsɩ Ɩsɔ sɩ: Mɑ́ polo mɑ́ yoonɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ? N kɑ́ tʋ-wɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ? Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Polo nɑ ń yoonɑ-wɛ. Mɑɑ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ tuusɑɑ nɑ pɑ́ tɑlɑ Pɑɑlɩ-Pelɑsim. Tǝnɑɣɑ Tɑfiiti kʋ-wɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ hɛɛ mɑ kolontunɑɑ tɑɑ kɛ́ ɩkpɑtɛ nɑ mɑ niŋ. Ɩsɩɩ lɔɔʋ fɑkʋɣʋ hɑpǝlɛ tɔ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ hɑ tǝnɛ ɩnǝɣɩ hǝtɛ sɩ: Pɑɑlɩ-Pelɑsim. Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ ɑkpɑɑ hɛɛlʋ, nɑ pɑ tɛ tɑɑ. 12 Filiisi nyǝ́mɑ seekɑɣɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ yele pɑ lɛɛsǝŋ kʋlɑlɑɑŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɔmɑ sɩ pɑ́ sɔ lɛɛsǝŋ kʋlɑlɑɑŋ ɩnǝɣɩ kɔkɔ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ tɑɣɑnɑ Lefɑyi tɛtɛkǝlɛ kɛ wɑ́tʋ́ɣʋ́. 14 Ntɛnɑ Tɑfiiti tɑsɑ Tɑcɑɑ kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ, nɑ Ɩsɔ cɔ-ɩ sɩ: Tɑɑ polo pɑ tɔɔ nɑ pɑ wɑɑlɩ tɔɔ. Amɑ cɛ-wɛ nɑ ń kpǝtǝnɑ-wɛɣɛ tɩɩŋ tɑɑlɛ hɔtʋɣʋ nɔɣɔ. 15 Ye n nɩɩwɑ yǝlɑɑ nɔɔhɛɛ kɛ tɩɩŋ nyɔɔŋ tɑɑ, ɩlɛ n tii pɑ tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ. Mpi tɔ, wɑɑtʋ ɩnǝɣǝlɛ mɑ kɔmɑ sɩ mɑ yookinɑ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ.

16 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heeluɣu-ɩ tɔ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yoonɑ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Kɑpɑwɔŋ tɔ, hɑlǝnɑ Kesɛɛ. 17 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ Tɑfiiti hǝtɛ yɑɑwɑ tɛtʋnɑɑ tǝnɑ tɑɑ, nɑ Tɑcɑɑ yele nɑ piitimnɑɑ tǝnɑ nyɑŋnɑ-ɩ.

15

Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ ponɑʋ kɛ Yosɑlɛm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti ŋmɑwɑ tɛɛsɩ kɛ timpi pɑ yɑɑ sɩ Tɑfiiti tɛ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ lonte nɑtǝlɩ nɑ ɩ́ siki Ɩsɔ cokǝle sɩ pɑɑ sɩɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɑlɩ sɩ: Lefii nyǝ́mɑ tike tǝkoŋ kɑ́ sǝɣǝlǝnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ. Mpɛɣɛ Ɩsɔ lǝsɑɑ sɩ pɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑ-ɩ tɑm tɔɔ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kotɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ Yosɑlɛm sɩ pɑ́ ponɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ timpi pɑ tɑɣɑnɑ ɩ lonte tɔ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ koti Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ. 5 Kehɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ wɛ yǝlɑɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120) kɛ́, pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Uliyɛlɩ. 6 Melɑli lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ hiu (220), pɑ nyʋɣʋ tʋ kɛ Asɑyɑ. 7 Kɛɛsɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (130), pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Sowɛɛlɩ. 8 Ɩlǝsɑfɑŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ (200), pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Semɑyɑ. 9 Hepǝlɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnɑɑsɑ, pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Ɩlǝyɛlɩ. 10 Usiyɛlɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ wɛ nɩɩnʋwɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (112), pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Aminɑtɑpɩ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti yɑɑ kɔtǝlɑɑ Sɑtɔkɩ, nɑ Apiyɑtɑɑ, nɑ Lefii nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, Uliyɛlɩ, nɑ Asɑyɑ, nɑ Sowɛɛlɩ, nɑ Semɑyɑ, nɑ Ɩlǝyɛlɩ, nɑ Aminɑtɑpɩ. 12 Nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mpɑ mɛ, ɩ́ kɛ́ Lefii nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ, mǝ nɑ mǝ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ lɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ kpɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ ɩ́ kɔnɑ-ɩ lonte nte tǝ tɑɑ mɑ tɑɣɑnɑ-ɩ tɔ. 13 Mpi tɔ, mǝ tɑɑ fɛɩ, wɑɑtʋ wei tǝ polɑ ɩ kpɑɣɑʋ kɛ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ. Pǝyele tǝ tɑ tɩɩ pɔɔsɩ Tɑcɑɑ sɩ pʋlʋ, ɩsɩɩ pɩɩ mʋnɑɑ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kʋ́ tɑ́ tɑɑ yʋlʋ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ lɑpɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ pɑ́ polo sɩ pɑ kpɑkǝɣɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ. 15 Ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ kpɑɣɑ ɩ kpɑtǝŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ hɔɣɔlɩ pɑ ɑsǝŋkpekiŋ tɔɔ kɛ́ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi tɔ. 16 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti heeli Lefii nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ pɩɩlɩ mǝ tɛɛtʋnɑɑ wɑɑlɩ. Pɛlɛ pɑɑ yoonɑ yontu nɑ Sɑŋkʋnɑɑ nɑ cǝmǝŋ nɑ kpɛŋkpɛŋnɑɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ. 17 Ntɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ pɩɩlɩ Sowɛɛlɩ pǝyɑlʋ Hemɑŋ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɑɑpɑlʋ Pelekiyɑ pǝyɑlʋ Asɑfɩ, nɑ pɑ tɛɛtʋ Melɑli lʋlʋɣʋ tʋ Kusɑyɑ pǝyɑlʋ Ɩtɑŋ pɑ wɑɑlɩ. 18 Pǝ́ kɑɑsɩ pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ nɔnɔɔsɩ pɑɑsǝnlɑɑ tɔ, ɩsɩɩ Sɑkɑlɩ, nɑ Pɛnɩ, nɑ Yɑsiyɛlɩ, nɑ Semilɑmɔtɩ, nɑ Yehiyɛlɩ, nɑ Uni, nɑ Ɩliyɑpɩ, nɑ Penɑyɑ, nɑ Mɑɑseyɑ, nɑ Mɑtitiyɑ, nɑ Ɩlifǝlehu, nɑ Mikineyɑ, nɑ Opɛtɩ-Ɩtɔm, nɑ Yeiyɛlɩ. 19 Yonyoolɑɑ Hemɑŋ, nɑ Asɑfɩ, nɑ Ɩtɑŋ, pɛlɛ pɑ mɑkɑɣɑnɑ ntɛɣɛ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kpɛŋkpɛŋnɑɑ mpɑ pɑ wiiki teu tɔ. 20 Sɑkɑlɩ, nɑ Asiyɛlɩ, nɑ Semilɑmɔtɩ, nɑ Yehiyɛlɩ, nɑ Uni, nɑ Ɩliyɑpɩ, nɑ Mɑɑseyɑ, nɑ Penɑyɑ pɛlɛ pɑ mɑkɩ cǝmǝŋ wei ɩ wɛ nɔɔsɩ kʋyʋllɑsɩ tɔ. 21 Mɑtitiyɑ, nɑ Ɩlifǝlehu, nɑ Mikǝneyɑ, nɑ Opɛtɩ-Ɩtɔm, nɑ Yeiyɛlɩ, nɑ Asɑsiyɑ pɛlɛ pɑ mɑkɑɣɑnɑ ntɛɣɛ ŋmɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ sɑŋkʋnɑɑ nɑ yonyoolɑɑ yooki yontu. 22 Lefii nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ Kenɑniyɑ kɛlɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kpɑɣɑʋ sɔsɔ nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ. Mpi tɔ, ɩ nyǝmɑ́ pǝ tɔm kɛ teu. 23 Nɑ Pelekiyɑ nɑ Ɩlǝkɑnɑ pɛlɛɣɛlɛ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ, nɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ sǝŋ ɑtɑkɑɑ kite. 24 Nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ lɛlɑɑ Opɛtɩ-Ɩtɔm nɑ Yehiyɑ. Pǝ kɑɑsɑ kɔtǝlɑɑ Sepɑniyɑ nɑ Yosɑfɑtɩ nɑ Netɑneyɛlɩ nɑ Amɑsɑyi nɑ Sɑkɑlɩ nɑ Penɑyɑ nɑ Ɩliyesɛɛ tɔ, pɛlɛ pɑ hʋlɑɣɑnɑ ntɛɣɛ ɑkɑntɛɛ kɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɔɣɔ tɔɔ.

Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɑtɛ kɛ Yosɑlɛm

(Sɑmiyɛɛlɩ II 6:12-19)

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɑ Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ nɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ kpɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ Opɛtɩ-Ɩtɔm tɛ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. 26 Ɩsɔ kentɑɣɑɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ sǝɣǝlɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ kɔtɑɣɑ kɛ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 27 Tɑfiiti nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ sǝɣǝlɑ ɑtɑkɑɑ tɔ, nɑ wontu mɑtɑɑ, nɑ sǝɣǝllɑɑ nyʋɣʋ tʋ Kenɑliyɑ pɑɑ suu kponkpontu toŋ nyǝntʋ wontu kɛ́. Pǝ kɑɑsɩ nɑ Tɑfiiti suu kɔtǝlɑɑ cɑpɑ kɛ pǝtɛɛ. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kpɑɑnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ, nɑ pɑ́ mɑkɩ niŋ tɑɑ, nɑ kpɛŋkpɛŋnɑɑ, nɑ sɑŋkʋnɑɑ, nɑ cǝmǝŋ, nɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ tutuuŋ nɑ ɑkɑntɛɛ.

29 Pɑ tɔŋnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ sʋʋnɑʋ kɛ wulɑʋ ɩcɑtɛ tɑɑ, ɩlɛ Tɑfiiti ɑlʋ Mikɑɑlɩ, Sɑyuli pɛɛlɔ sǝŋnɑ pǝtote ntɛ́, nɑ ɩ́ nɑ́ Tɑfiiti pɑɑkǝnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nyǝnɑ-ɩ yem kɛ́ ɩ tɑɑ.

16

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ponɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɑ pɑ́ sɩɩ-ɩ cokǝle nte Tɑfiiti kɑ sikɑɑ tɔ tǝ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝnsɩ. 2 Tɑfiiti tɛmɑ kɔtɑsɩ nsɩ sɩ lɑpʋ ɩlɛnɑ ɩ́ kooli sɑmɑɑ kɛ kʋpɑntʋ nɑ Tɑcɑɑ hǝtɛ tɑɑ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑlɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ. Pɑɑ wei kɛ potopoto kʋkulutu nɑ nɑntʋɣʋ nɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ kʋ pee kʋwʋlɛɛ kɑkɑlɑɣɑ.

Lefii nyǝ́mɑ Ɩsɔ sɑmtʋ yontu

(Yontu 96; 105:1-15; 106:1,47-48)

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tʋwɑ Lefii tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kiŋ sɩ pɑ́ sɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ nɑ pɑ́ tʋ-ɩ teeli nɑ pɑ́ sɑmɩ-ɩ. 5 Asɑfɩ kɛlɛ pɑ pɑɑsǝnlʋ nɑ Sɑkɑlɩ nɑ́ɑ́ sǝŋnɑ-ɩ. Yɑsiyɛlɩ nɑ Semilɑmɔtɩ nɑ Yehiyɛlɩ nɑ Mɑtitiyɑ nɑ Ɩliyɑpɩ nɑ Penɑyɑ nɑ Opɛtɩ-Ɩtɔm nɑ Yeiyɛlɩ pɛlɛ pɑ mɑkɑɣɑnɑ ntɛɣɛ cǝmǝŋ nɑ sɑŋkʋnɑɑ, nɑ Asɑfɩ nɑ́ɑ́ mɑkɩ kpɛŋkpɛŋnɑɑ. 6 Nɑ kɔtǝlɑɑ Penɑyɑ nɑ Yɑsiyɛlɩ pɛlɛ pɑ́ hʋlǝɣɩ ɑkɑntɛɛ kɛ tɑm kɛ́ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nɔɣɔ tɔɔ. 7 Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ wule kɛ Tɑfiiti cɑɑlɑ Asɑfɩ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ kɛ tʋɣʋ sɩ pɑ́ sɑ Tɑcɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sɑmɩ-ɩ sɩ:

8 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ, ɩ́ yɑɑ ɩ hǝtɛ.

Ɩ́ tɛlǝsɩ piitimnɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ kookɑlǝnɑɑ.

9 Ɩ́ yoo-ɩ yontu nɑ cǝmǝŋ.

Ɩ́ yɔɣɔtɩ ɩ tǝmɑ kʋpɑnɑ tɔm.

10 Mǝ lɑŋɑ ɩ́ hɛɛnɑ Ɩsɔ nɑŋŋtʋ ɩnɩ ɩ hǝtɛ.

Mɛ mpɑ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ-ɩ tɔ, mǝ lɑŋɑ ɩ́ hʋlǝmɩ.

11 Ɩ́ kɛ́ɛ́sǝ́nɑ́ Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ tɔɔ.

Ɩ́ pɛɛkǝɣɩ tɑm sɩ ɩ́ sɛɛ-ɩ.

12-13 Tɑcɑɑ tǝmlɛ tʋ Ɩsɛɣɛlɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛ.

Yɑkɔpʋ piyɑ mɛ mpɑ Ɩsɔ lǝsɑɑ tɔ.

Ɩ́ tɔɔsɩ ɩ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ tɔɔ.

Nɑ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ mpɑ ɩ lɑpɑ tɔ,

nɑ ɩ hʋʋlɛ pǝ tɔɔ.

14 Ɩnǝɣǝlɛ Tɑcɑɑ, ɩnǝɣǝlɛ tɑ́ Ɩsɔ.

Ɩnǝɣǝlɛ tɛtʋ tǝnɑ hʋʋnlʋ.

15 Ɩ́ tɔɔsɩ ɩ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɑm nyǝŋkɑ tɔɔ.

Ɩ nɔɣɔ sɩɩʋ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́,

hɑlɩ lʋlʋŋ loosi iyɑɣɑ.

16 Nɔɣɔ ŋkɛɣɛ ɩ sɩɩ Apǝlɑhɑm.

Nɑ ɩ́ heeli-tǝɣɩ Ɩsɑɑkɑ nɑ tuunɑʋ.

17 Ɩ sɩɩ-tǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ́ ɩsɩɩ kʋsǝsɩɩtʋ.

Nɑ tǝ wɛɛ-wɛ ɩsɩɩ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɑm tɔɔ nyǝm.

18 Ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu-wɛ tɔ sɩ,

ɩ kɑ́ hɑ-wɛɣɛ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ.

Pɑ nɑ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ kpɑncoou ntɛ́.

19 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ tɔ,

pɑ tɑɑ fɛɩ pɑɣɑlɛ,

pǝyele pɑɑ kɛ́ cɑɣɑlɑɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

20 Pɑ lɩɩkɑɣɑ piitimnɑɑ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ puki lɛmpɩ kiŋ.

Nɑ pɑ́ lɩɩkɩ kɑwulɑsɩ tɑɑ nɑ pɑ́ puki yǝlɑɑ lɛlɑɑ kiŋ.

21 Amɑ Ɩsɔ tɑ yele sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ.

Hɑlɩ Ɩsɔ kɑlǝnɑ ɑwulɑɑ kɛ pɑ nyʋɣʋ tɔɔ sɩ:

22 Lɑɑkɑlɩ nɑ yǝlɑɑ mpɑ mɑ lǝsɑɑ tɔ,

nɑ mpɑ pɑ tɛlǝsǝɣɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔ pɑ tokinɑʋ.

23 Antulinyɑ tǝnɑ yǝlɑɑ mɛ, ɩ́ yoo Tɑcɑɑ kɛ yontu.

Ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ pɑɑ ɩfemle nte sɩ Tɑcɑɑ kɛlɛ wɑɑsʋlʋ.

24 Ɩ́ heeli yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ teeli tɔm,

nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ ɩ tǝmɑ kʋpɑnɑ tɔm kɛ yǝlɑɑ kiŋ.

25 Tɑcɑɑ kǝlɑ ɑkɔnnɑ tǝnɑɣɑ sɔsɔɔntʋ.

Ɩ́ fɛɩnɑ sɑɑlɑ.

26 Piitimnɑɑ tɩɩŋ tǝnɑ wɛ kpɛtɛ kɛ́.

Amɑ Tɑcɑɑ lɑpǝnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ.

27 Ɩ teu nɑ ɩ sɔsɔɔntʋ wɛ sɔɣɔntʋ.

Ɩ wɛ toŋ kɛ ɩ tǝcɑɣɑlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ hɑɑkɩ lɑŋhʋlʋmlɛ.

28 Tɛtʋ tǝnɑ yǝlɑɑ, ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Ɩ́ hʋ́lɩ́ ɩ teu nɑ ɩ tomɑ.

29 Ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ sɑ ɩ teu nɑ ɩ́ kɔnɑ-ɩ mǝ kʋhɑɑŋ.

Ɩ́ hǝntɩ Tɑcɑɑ kɛ ɑtɛɣɛ sɑɑ wei ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ɩ

tǝnɑŋŋ wɛɛtʋ tɔ.

30 Antulinyɑ tǝnɑ yǝlɑɑ mɛ ɩ́ seliɣinɑ-ɩ.

Tɛtʋ cɑɣɑ teu kɛ́ tɩɩ nyǝɣǝlǝɣɩ.

31 Ɩsɔtɔnʋɣʋ lɑŋlɛ ɩ́ hʋlǝmɩ,

nɑ tɛtʋ nɑ́ɑ́ yɔɔlɩ.

Nɑ pɑ́ heeli yǝlɑɑ tǝnɑ sɩ Tɑcɑɑ kɛlɛ wulɑʋ.

32 Teŋku nɑ ɩ tɑɑ nyǝm tǝnɑ ɩ́ kɑlɑ kɔkɔtɛ.

Tɑwɑ nɑ ɑ nyǝm tǝnɑ, ɩ́ yɔɔlɩ.

33 Hɔtʋ tɑɑ tɩɩŋ, ɩ́ kiisinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ Tɑcɑɑ kiŋ.

Mpi tɔ, ɩ kɔŋ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ tɛtʋ tɑɑ.

34 Tɑcɑɑ kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́, ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

Pǝyele ɩ sɔɔlʋɣʋ fɛɩ tǝnɑɣɑ.

35 Ɩ́ wiikinɑ-ɩ sɩ:

Tɑcɑɑ wɑɑsʋlʋ Ɩsɔ, hɑɩ, wɑɑsɩ-tʋ.

Yɑ-tʋɣʋ piitimnɑɑ kpɑɩ nyǝm niŋ tɑɑ.

Kpeɣeli-tʋ nɑ tǝ́ yɑɑ nyɑ́ hǝtɛ nɑŋŋ nyǝntɛ.

Nɑ tɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ nyɑ́ sɑmtʋ.

36 Ɩ́ sɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ tɑm.

Ɩlɛnɑ sɑmɑɑ tǝnɑ tisi sɩ Ɩsɔ ɩ́ kɔnɑ mpʋ. Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɔmɑ Asɑfɩ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ tǝnɑ sɩ: Ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kiŋ, nɑ ɩ́ lɑkɩ mǝ yontu tǝmɑ kɛ tɑm kɛ́ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku, ɩsɩɩ pǝ sɩɩʋ tɔ, ɩ́ tɑɑ yele. 38 Ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ Opɛtɩ-Ɩtɔm nɑ ɩ lʋlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ pǝlefɛɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Yetutuŋ pǝyɑlʋ Opɛtɩ-Ɩtɔm, nɑ Hosɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ nɔnɔɔsɩ tɑŋʋɣʋ tǝmlɛ.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tʋ́ kɔtʋlʋ Sɑtɔkɩ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ tɑɑ kɔtǝlɑɑ sɩ: Ɩ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ cokǝle nte tǝ wɛ Kɑpɑwɔŋ tǝkɔtǝlɛ tɔ. 40 Mǝ tǝmlɛ ntɛ́ sɩ ɩ́ lɑkɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ. Nɑ ɩ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ nsi pɑ kɛɛsɑ kiiu ŋku Tɑcɑɑ hɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ kʋ tɑɑ tɔ. 41 Mǝ nɑ Hemɑŋ, nɑ Yetutuŋ, nɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ lǝsɑɑ sɩ pɑ́ sɑŋ Tɑcɑɑ kɛ ɩ sɔɔlʋɣʋ tɑm nyǝŋkʋ tɔɔ tɔ. 42 Hemɑŋ nɑ Yetutuŋ pɑ tǝmlɛ ntɛ́ ɑkɑntɛɛ hʋlʋɣʋ nɑ kpɛŋkpɛŋnɑɑ mɑpʋ. Nɑ wontu lɛntǝnɑɑ nti pɑ yookɑɣɑnɑ Ɩsɔ Tɔm yontu tɔ. Ɩlɛnɑ Yetutuŋ pǝyɑlɑɑ kɛ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ.

43 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑɑ wei ɩ kpemɑ ɩ tɛ. Nɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ kpe nɑ ɩ́ sɛɛ ɩ nyǝ́mɑ.

17

Nɑtɑŋ nɑ Tɑfiiti pɑ tɔm

(Sɑmiyɛɛlɩ II 7:1-17)

1 Tɑfiiti cɑɣɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ́ tɔ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ sɩ: Pǝ tɑ mʋnɑ sɩ mɑ́ wɛɛ kutuluɣu ŋku pɑ lɑpǝnɑ kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ tɔ kʋ tɑɑ, nɑ Tɑcɑɑ ɑtɑkɑɑ nɑ́ɑ́ wɛ cokǝle nte pɑ lɑpǝnɑ pɔɔŋ tɔ tǝ tɑɑ. 2 Ntɛnɑ Nɑtɑŋ cɔ wulɑʋ sɩ: Polo nɑ ń lɑ́ pǝ tǝnɑ mpi n mɑɣɑsǝɣɩ nyɑ́ tɑɑ tɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́.

3 Ahoo yuwɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Nɑtɑŋ sɩ: 4 Polo nɑ ń heeli mɑ pǝyɑlʋ Tɑfiiti sɩ, pǝ tɑɣɑ ɩnɩ ɩ kɑ ŋmɑnɑ-m tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ mɑɑ cɑɣɑ tɔ. 5 Hɑtoo mɑ lǝsʋɣʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Icipiti tɑɑ, nɑ pǝ́ sɩɩnɑ sɑŋɑ tɔ, mɑ tɑ cɑɣɑtɑ kutuluɣu nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ. Cokǝle tɑɑ kɛ́ mɑ wɛɛ nɑ mɑ́ lɑɣɑsǝɣɩ lonɑ. 6 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi too mɑ wɛʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ tɔ, Pɑɑsǝnlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ mɑ tʋ́ mɑ yǝlɑɑ pɑɑsǝnɑʋ. Pǝyele mɑ tɑ kɑlǝnɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ sɩ ɩ tɑ ŋmɑ-m kutuluɣu kʋpɑŋkʋ.

7 Mpʋ tɔ, heeli mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti sɩ: Tomɑ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, ntiɣile tɑɑ kɛ́ mɑ kpɑ-ŋ heeŋ wɑɑlɩ sɩ ń lɑ mɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ. 8 Nɑ mɑ́ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ nyɑ́ tɔntɛ tǝnɑ tɑɑ, nɑ mɑ́ kpiisi nyɑ́ kolontunɑɑ tǝnɑ nɑ mɑ́ kʋsɩ nyɑ́ nyʋɣʋ ɩsɩɩ ɑtɛ sɔsɑɑ lɛlɑɑ. 9 Ɩlɛnɑ mɑ́ hɑ mɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tǝcɑɣɑlɛ sɩ pɑ́ cɑɣɑ teu nɑ pʋlʋ ɩ́ tɑɑ peɣeli-wɛ, nɑ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ pɑ ɩsɛ. 10 Ɩsɩɩ sɑɑ wei mɑɑ kpɑ Pɑɑsǝnlɑɑ kɛ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ. Mɑɑ tisi mǝ kolontunɑɑ tǝnɑ tǝfɛ. Mɑ heeliɣi-ŋ sɩ Ɩsɔ mɑ, mɑɑ yele nɑ ń wɛɛnɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ nyɑ́ wɑɑlɩ. 11 Ye pǝ tɑlɑ nyɑ́ kʋyɑkʋ nɑ ń sǝpɑ, ɩlɛ mɑɑ lǝsɩ nyɑ́ piyɑ mpɑ n lʋlǝnɑ nyɑ́ tɑpʋɣʋ tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ, nɑ mɑ́ kpɑ-ɩ wulɑʋ. 12 Ɩnɩ ɩ kɑ ŋmɑnɑ-m tǝyɑɣɑ nɑ mɑ́ yele nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kumte wɛɛ tɑm tɔɔ. 13 Ɩ kɑ́ nyǝnǝɣɩ-m ɩ cɑɑ, nɑ mɑ́ɑ́ nyǝŋǝɣɩ-ɩ mɑ pǝyɑlʋ. Mɑ kɑɑ lɔ-ɩ, ɩsɩɩ mɑ lɔʋ wulɑʋ wei ɩ lɑɑlɑ-ŋ tɔ. 14 Mɑ́ɑ́ kpɑnɑ-ɩ mɑ yǝlɑɑ wulɑʋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́ mɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ mɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ, nɑ ɩ tǝyɑɣɑ kɑwulɑɣɑ toŋ kɑɑ ciɣiti.

15 Nti nti Ɩsɔ heelɑ Tɑfiiti nɑ Nɑtɑŋ nɔɣɔ tɔɣɔlɛ.

Tɑfiiti sǝlǝmʋɣʋ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 7:18-29)

16 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ Tɑfiiti polɑ Ɩsɔ cokǝle tɑɑ, nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ nɑ mɑ tǝyɑɣɑ tǝ kɛ́ we nɑ ń kɔŋnɑ-m timpi tɑɑ mɑ wɛ ɩsǝntɔ tɔ? 17 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi nɑ ń yɔɣɔtǝɣɩ ɩsǝnɑ mɑ tǝyɑɣɑ kɑ tɛɛsǝnɑ cele tɔ pǝ tɔm? N lɑkɩ-m kɛ́ ɩsɩɩ mɑ kɛ́ yʋlʋ sɔsɔ nɔɣɔlʋ, mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. 18 Mɑ fɛɩnɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ teeli wei n tʋ-m tɔ ɩ tɔɔ. Mpi tɔ, mɑ kɛ́ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ kɛ́, nɑ ń nyǝmɑ-m. 19 Tɑcɑɑ, n sɔɔlɑ-m tɔɣɔ n lɑpɑ kʋpɑntʋnɑɑ pɑnɛ pɑ tǝnɑ sɩ nyɑ́ sɔsɔɔntʋ tɑm tɔɔ nyǝntʋ ɩ́ nɑ́. 20 Tɑcɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ nǝɣǝsǝnɑ-ŋ. Ye tǝ kɛɛsǝnɑ nti ɩnɩ tǝ nɩɩnɑ tɑ ŋkpɑŋŋ tɔ, Ɩsɔ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ ɩsɩɩ nyɑ́. 21 Piitim nɑpǝlɩ pǝ fɛɩ nɑ pǝ́ nǝɣǝsǝnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ tɑ́ n kɔmɑ nɑ ń yɑ Icipiti nyǝ́mɑ ŋmɑkǝlʋɣʋ tɑɑ nɑ ń lɑ-tʋɣʋ nyɑ́ yǝlɑɑ tɔ. Lɑkɑsɩ kʋpɑŋsɩ nɑ sɔɣɔntʋ nyǝnsɩ kɛ n tɔɣɔnnɑ piitimnɑɑ kɛ nyɑ́ yǝlɑɑ tɑ́ tɑ nɔɣɔ tɔɔ nɑ nyɑ́ hǝtɛ yɑɑ, nɑ pǝ́ wɑɑsɩ-tʋ. 22 Nɑ tǝ́ pǝsɩ nyɑ́ nyǝ́mɑ kɛ tɑm tɔɔ, nɑ nyɑɑ pǝsɩ tɑ́ Ɩsɔ. 23 Pǝnɛntɛ Tɑcɑɑ lɑ ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Yoosi nɔɣɔ ŋkɑ n sɩɩ mɑ́ nɑ mɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔɣɔ tɑm. 24 Pǝ́ lɑ teitei, ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Ɩlɛnɑ nyɑ́ hǝtɛ lɑ sɔsɔɔlɛ kɛ tɑm tɔɔ nɑ yǝlɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ ntɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ. Yele nɑ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ mɑ mɑ tǝyɑɣɑ nyɔɔ toŋ. 25 Mpi tɔ, mɑ Ɩsɔ, nyɑ́ hʋlǝnɑ-m sɩ n kɑ́ hɑ-m lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ lɛɛtɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ pǝsɑɑ nɑ mɑ́ sǝlǝmǝɣɩ nyɑ́ kiŋ. 26 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ, nyɑ́ sɩɩnɑ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ mɑɣɑ nɔɣɔ kʋpɑŋkɑ ŋkɛ. 27 Nyɑ́ koolinɑ mɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ kʋpɑntʋ sɩ mɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm kɛ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ. Ɩlɛ nyɑ́ koolee ɑnɩ ɑ kɑ tǝŋ-wɛɣɛ tɑm tɔɔ.

18

Tɑfiiti tɔɣɔ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɛtʋ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 8:1-14)

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑfiiti yoonɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ Kɑtɩ ɩcɑtɛ nɑ pǝ cɔlɔ nyǝ́mɑ. 2 Nɑ ɩ́ yoonɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ tɔtɔ nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ-ɩ lɑmpuu. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yoonɑ Silii wulɑʋ Hɑtɑtǝsɛɛ wei ɩ wɛ Sopɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ ɩ kɑwulɑɣɑ kɛ Hɑmɑtɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Hɑtɑtǝsɛɛ cɑɑkɑɣɑ sɩ ɩ tɔkɩ Ɩfǝlɑtɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɛtʋ. 4 Nɑ Tɑfiiti lɛɛkɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ iyɑɣɑ (1000) nɑ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ kɛ iyisi nɑɑtosompɔlɑɣɑ (7000) nɑ yoolɑɑ nɔɔhɛɛ nyǝ́mɑ kɛ iyisi hiu (20000) nɑ ɩ́ sɩɩ ɩ tɩ ɩsɩɩ kpɑɣɑnǝŋ nɩɩnʋwɑ (100). Pǝ kɑɑsɑ wei ɩlɛnɑ ɩ́ sɛtɩ ɩ tǝnɑ ɩ nɔɔhɛɛ holɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑmɑsɩ Silii nyǝ́mɑ polɑ wulɑʋ kɛ sǝnɑʋ. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti kʋ pɛlɛɣɛ yoolɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑlɛ (22000). 6 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti sɩɩ yoolɑɑ kpekɑ kɛ Tɑmɑsɩ kɛ Silii tɑɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ pɑ tɔɔ nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ-ɩ lɑmpuu. Nɑ Tɑcɑɑ kentiɣi Tɑfiiti tɔɔ kɛ́ timpi timpi ɩ pukɑɣɑ tɔ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ Silii wulɑʋ Hɑtɑtǝsɛɛ tɑŋlɑɑ wʋlɑ kpɑlǝŋ nɑ ɩ́ ponɑ Yosɑlɛm. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti kuu nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nyǝɣǝtʋ kɛ sɔsɔm kɛ Hɑtɑtǝsɛɛ ɑcɑlɛɛ nnɑ pɑ yɑɑ sɩ Tipɑtɩ nɑ Kuŋ tɔ ɑ tɑɑ. Nyǝɣǝtʋ ntǝɣɩ Sɑlʋmɔŋ kpɑɣɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ lu lʋm nyɑmpɑɑni ɑnɑɑm, ɩsɩɩ lɩɩlɛ nɑ ɑkelenɑɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ wontu lɛntǝnɑɑ.

9 Mpʋɣʋlɛ Hɑmɑtɩ wulɑʋ Tou nɩɩwɑ sɩ Tɑfiiti kʋwɑ Sopɑ wulɑʋ Hɑtɑtǝsɛɛ yoolɑɑ. 10 Ɩlɛnɑ ɩ́ tili ɩ pǝyɑlʋ Hɑtolɑm sɩ ɩ́ sɛɛ wulɑʋ Tɑfiiti nɑ ɩ́ sɑmɩ-ɩ. Ɩsǝnɑ ɩ yoonɑ Hɑtɑtǝsɛɛ nɑ ɩ́ kǝlɩ-ɩ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑtolɑm kpɛŋnɑ Tɑfiiti kɛ wʋlɑ wontu nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nyǝntʋ. 11 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti sɩɩ Tɑcɑɑ kɛ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ nti pɑ lɛɛkɑ piitimnɑɑ lɛmpɑnɑɑ kiŋ tɔ. Ɩsɩɩ Ɩtɔm nɑ Mowɑpʋ nɑ Amoni nɑ Filiisi nɑ Amɑleke pǝ nyǝ́mɑ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Seluyɑ pǝyɑlʋ Apisɑyi yoonɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ kɛ Tɔm tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ kʋ́ pɑ tɑɑ yǝlɑɑ iyisi pǝlefɛɩ hiu (18000). 13 Nɑ ɩ́ sɩɩ yoolɑɑ kpekɑ kɛ Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɛ nɑ Tɑfiiti tɔkɩ pɑ tɔɔ nɑ Tɑcɑɑ kentiɣi ɩ tɔɔ kɛ́ timpi timpi ɩ pukɑɣɑ tɔ.

Tɑfiiti wɑɑlɩ nyǝ́mɑ hǝlɑ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 8:15-18)

14 Tɑfiiti tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ. 15 Seluyɑ pǝyɑlʋ Sowɑpɩ kɛlɛ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ. Ahiluti pǝyɑlʋ Yosɑfɑtɩ kɛlɛ tɑkǝlɑsɩ sɩɩlʋ. 16 Ahitupi pǝyɑlʋ Sɑtɔkɩ nɑ Apiyɑtɑɑ pǝyɑlʋ Apimelɛkɩ kɛlɛ kɔtǝlɑɑ. Sɑfesɑ kɛlɛ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ. 17 Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ kɛlɛ wulɑʋ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ. Tɑfiiti pǝyɑlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ ntɛ́ ɩ sǝnlɑɑ sɔsɑɑ.

19

Tɑfiiti tillɑɑ fɛɛlɛ tʋɣʋ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 10:1-5)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Amoni nyǝ́mɑ wulɑʋ Nɑhɑsɩ sǝpɑ nɑ ɩ pǝyɑlʋ lɛɛtɩ ɩ lonte. 2 Mpʋɣʋlɛ Tɑfiiti tɔmɑ sɩ: Mɑɑ lɛɛtɩ Nɑhɑsɩ pǝyɑlʋ Hɑnuŋ kɛ kʋpɑntʋ nti ɩ cɑɑ kɑ lɑpɑ-m tɔ. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tili tillɑɑ sɩ pɑ́ polo pɑ́ sɛɛ-ɩ ɩ cɑɑ lǝyɑɣɑ. Tɑfiiti tillɑɑ tɑlɑ Amoni nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ. 3 Ɩlɛnɑ tɛtʋ ntɩ tǝ ɑwulɑɑ sǝkpemɑ tɔ Hɑnuŋ sɩ: N hʋʋ sɩ lǝyɑɣɑ sɛɛʋ tɔɔ kɛ́ Tɑfiiti tilɑ ɩ yǝlɑɑ nɑ? Ɩ tilɑ-wɛɣɛ sɩ pɑ́ feŋ tɛtʋ nɑ pɑ́ nyɩ-tɩ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ-tɩ.

4 Ntɛnɑ Hɑnuŋ kpɑ Tɑfiiti tillɑɑ nɑ ɩ́ looli pɑ tɑntǝŋ, nɑ ɩ́ sɛtɩ pɑ wontu kɛ hɑtoo pɑ tɑpɑnɔɔsɩ kiŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-wɛ, 5 nɑ pɑ́ tɛɛnɑ fɛɛlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɩɩ ɩ tillɑɑ tɔm ntɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ yǝlɑɑ sɩ: Ɩ́ sǝŋ-wɛ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ pɑ́ sɑɑlɩ Yeliko nɑ pɑ tɑntǝŋ nyɔ, ɩlɛnɑ pǝcɔ pɑ́ tɑlɑ tǝyɑɣɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yoonɑʋ kɛ Amoni nyǝ́mɑ nɑ Silii nyǝ́mɑ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 10:6-19)

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amoni nyǝ́mɑ nɑ pɑ wulɑʋ Hɑnuŋ pɑ cɛkǝnɑ fɛɛlɛ nte pɑ tʋ Tɑfiiti tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ Mesopotɑmi ɩsɔtɑɑ Silii nyǝ́mɑ, nɑ Mɑɑkɑ nɑ Sopɑ nyǝ́mɑ, pǝ yoolɑɑ kɛ ɑpɑɑ, nɑ pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ pɑ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ fɛlɩ-wɛɣɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ tɔɔnǝnɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. 7 Nɑ pɑ́ cɑɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ kɛ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (32000). Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ Mɑɑkɑ wulɑʋ nɑ ɩ yoolɑɑ kɛ ɑpɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ pɩɩlɩ Metepɑ cɔlɔ. Nɑ Amoni nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ lɩɩ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ pɩɩlɩ yoou.

8 Tɑfiiti nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ yoolɑɑ wulɑʋ Sowɑpɩ nɑ ɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ tǝnɑ. 9 Mpʋɣʋlɛ Amoni nyǝ́mɑ lɩɩwɑ nɑ pɑ́ pɩɩlɩ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ nɔɣɔ. Nɑ ɑwulɑɑ mpɑ pɑ kɔmɑ-wɛɣɛ sǝnɑʋ tɔ pɛlɛ pɑ́ pɩɩlɩ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ kɛ tɑwɑ tɑɑ. 10 Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ cɛkǝnɑ sɩ ɩ kɑ́ yoo tɑɑ nɑ wɑɑlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ yookinɑ Silii nyǝ́mɑ. 11 Pǝ kɑɑsɑ yoolɑɑ kpekǝle lɛntɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɛ tǝlɛɣɛ ɩ neu Apisɑyi nɑ pɛlɛ pɑ́ pɩɩlɩ Amoni nyǝ́mɑ ɩsɛntɑɑ. 12 Nɑ Sowɑpɩ heeli Apisɑyi sɩ: Ye Silii nyǝ́mɑ ɩ́ kpilɑ-m, ɩlɛ n kɔɔ nɑ ń sǝnɑ-m. Yɑɑ ye Amoni nyǝ́mɑ kpilinɑ nyɑ́, ɩlɛ mɑ́ɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ sǝnɑ-ŋ. 13 Tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ nɑ tǝ́ kɑɑsɩ tɑ tǝɣɩ tɑ yǝlɑɑ nɑ tɑ Ɩsɔ ɑcɑlɛɛ tɔɔ. Ɩlɛ Ɩsɔ ɩ́ lɑ ɩ luɣu nyǝntʋ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ sʋʋ Silii nyǝ́mɑ tɛɛ sɩ pɑ́ yookinɑ-wɛ nɑ Silii nyǝmɑ tʋ́ cɑsǝlɛ. 15 Amoni nyǝ́mɑ nɑwɑ Silii nyǝ́mɑ tʋ cɑsǝlɛ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ se Sowɑpɩ neu Apisɑyi nɑ pɑ́ sʋʋ ɩcɑtɛ. Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ nɑ́ɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm.

16 Silii nyǝ́mɑ nɑwɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋsɩ tillɑɑ sɩ pɑ́ polo pɑ́ lǝsɩ pɑ tɛɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ wɛ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ tɔ. Pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Hɑtɑtǝsɛɛ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ sɔsɔ Sofɑkɩ. 17 Pɑ heelɑ-tǝɣɩ Tɑfiiti, ɩlɛnɑ ɩ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tɛsɩ Yɑɑtɑnɩ, nɑ pɑ́ kpǝtǝnɑ-wɛ nɑ pɑ́ pɩɩlɩ pɑ ɩsɛntɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Silii nyǝ́mɑ tii pɑ tɔɔ. 18 Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ tʋ́ pɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ se. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑ́ kʋ́ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ kɛɛkɛnɑɑ kɛ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7000) nɑ yoolɑɑ nɔɔhɛɛ nyǝ́mɑ kɛ iyisi nɩɩlɛ (40000) nɑ pɑ́ kʋ́ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ Sofɑkɩ tɔtɔ.

19 Wɑɑtʋ wei ɑwulɑɑ mpɑ Hɑtɑtǝsɛɛ kɑ ŋmɑkǝlɑɑ tɔ pɑ nɑwɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɑ-wɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ nɑ Tɑfiiti pɑ́ ciiki nɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ pɑ tɩ. Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ Silii nyǝ́mɑ ɩɩ cɑɑkɩ Amoni nyǝ́mɑ kɛ sǝnɑʋ.

20

Sowɑpɩ lɛɛkʋɣʋ kɛ Lɑpɑ ɩcɑtɛ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 11:1; 12:26-31)

1 Pǝnɑɣɑ sikɑɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ wɑɑtʋ wei ɑwulɑɑ tɛɛkɩ yoou tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ kuu yoolɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ kʋ Amoni nyǝ́mɑ. Nɑ pɑ́ tɑ́ Lɑpɑ ɩcɑtɛ sɩ pɑ yookinɑ-tɛ. Nɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ cɑɣɑ Yosɑlɛm.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑpɩ yoonɑ Lɑpɑ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ ɩcɑtɛ. 2 Ɩlɛnɑ pɑ́ kuu tǝ tɑɑ wontunɑɑ, ɩlɛnɑ Tɑfiiti kpɑɣɑ wʋlɑ ntenuɣu ŋku kɩɩ wɛ Amoni nyǝ́mɑ tʋɣʋ Milikom tɔɔ tɔ. Ntenuɣu ŋkʋ kʋ yuŋ kɑ wɛ ɩsɩɩ kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ mpʋ. Pɑɑ tʋwɑ kʋ tɔɔ kɛ́ liɣitee pǝlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ temɑ-kʋɣʋ Tɑfiiti nyʋɣʋ. 3 Pǝ kɑɑsɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ tǝmɑ. Lɛlɑɑ kɛ tɩɩŋ fɑɣɑlɑɑ, nɑ lɛlɑɑ kɛ pɛɛ sɑɑkǝlɑɑ, yɑɑ tɑɑkukulɑsɩ sɛtǝlɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti lɑpǝnɑ Amoni ɩcɑtɛ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm.

Filiisi nyǝ́mɑ yoonɑʋ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 21:18-22)

4 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ polɑ Filiisi nyǝ́mɑ yoonɑʋ kɛ Kesɛɛ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Husɑ tʋ Sipikɑyi kʋwɑ Lefɑyi tooko Sipɑyi nɑ pǝ́ tisi Filiisi nyǝ́mɑ. 5 Yoou lɛŋkʋ tɑɑ kɛ́ Yɑyii pǝyɑlʋ Ɩlɑnɑŋ kʋwɑ Kɑtɩ tʋ Koliyɑtɩ neu Lɑmii. Ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ yɑsǝlɑɣɑ wɛ ɩsɩɩ sɑɣɑtɑ kpɑtǝlɛ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑsɑ yoou lɛŋkʋ suluɣu kɛ Kɑtɩ. Tǝnɑɣɑ pɑ́ nɑwɑ kolontu tooko nɔɣɔlʋ ɩ kɛ́ Hɑlɑfɑ lʋlʋɣʋ tʋ. Ɩ mpee nɑ ɩ nɔmpee wɛ nɑɑtoso nɑɑtoso. A kpɛntɑ hiu nɑ liɣiti. 7 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ cɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɔm, ɩlɛnɑ Tɑfiiti tɑɑlʋ Sɑmmɑ pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ kʋ-ɩ.

8 Tɑfiiti nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ kʋnɑ Filiisi ɩcɑtɛ Kɑtɩ tookonɑɑ mpɛ.

21

Kʋkɑlʋɣʋ nɑ yʋlʋkʋsǝkʋ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 24:1-9)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sɑtɑnɩ mɑɣɑsɑɑ sɩ ɩ tʋɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ wɑhɑlɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tusi Tɑfiiti sɩ ɩ́ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 2 Ntɛnɑ Tɑfiiti tɔ Sowɑpɩ nɑ yoou nyʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ yǝlɑɑ, nɑ mɑ́ nyɩ pɑ nyʋɣʋ.

3 Ntɛnɑ Sowɑpɩ cɔ-ɩ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, Ɩsɔ ɩ́ lɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ huki tɔm nɩɩnʋwɑ (100). Sɑŋɑ ɩsǝntɔ pɑ tǝnɑ pɑ kɛ́ nyɑ́ ɩfɑlɑɑ kɛ́. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n cɑɑ sɩ ń nyɩ pɑ nyʋɣʋ, nɑ ń sʋsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ?

4 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ ɩ́ kɑlɑ kɛ ɩ́ kɑlɑ. Ɩlɛnɑ Sowɑpɩ nɑ́ɑ́ cɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ nɑ ɩ́ kɑlɑ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. 5 Nɑ ɩ́ heeli wulɑʋ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ wɛ iyisi iyɑɣɑ kɛ tɔm iyɑɣɑ, nɑ iyisi nɩɩnʋwɑ (1100000) nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ iyisi nɑsǝlɛ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ (470000).

6 Sowɑpɩ lɑŋlɛ kɑ wɑkǝlǝnɑ wulɑʋ tɔm ntǝɣɩ. Ɩlɛ ɩ tɑ kɑlɑ Lefii nɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ.

Ɩsɔ hɔmɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ Tɑfiiti ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 24:10-17)

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti yɑɑsi ɩnɩ ɩ tɑ mɑɣɑ Ɩsɔ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ hɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ. 8 Ntɛnɑ Tɑfiiti sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ lɑpɑ mpʋ tɔ, mɑ wɑkǝlɑɑ kɛ́. Ɩlɛ wii-m mɑ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ. Mɑ lɑpɑ kʋmɛlɛntʋ kɛ́.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Tɑfiiti lɑɣɑtʋ tɑsǝlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Kɑtɩ sɩ: 10 Polo ń heeli Tɑfiiti sɩ mɑ sɩɩ wɑhɑlɑnɑɑ tooso sɩ ɩ́ lǝsɩ pɑ tɑɑ kʋlʋm nɑ mɑ́ kɔnɑ-ɩ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kɑtɩ polɑ Tɑfiiti kiŋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ sɩ weɣe n lǝsǝɣɩ? 12 Nyɔɣɔsɩ ɩ́ lɩɩ pɩɩsɩ tooso? Yɑɑ ń se nyɑ́ kolontunɑɑ kɛ ɩsɔtʋnɑɑ tooso? Yɑɑ Ɩsɔ ɩ́ tili ɩsɔtɑɑ tillu nɑ ɩ́ pǝlɩ yʋlʋkʋsǝkʋ kɛ kʋyɛɛŋ tooso kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ? Mɑɣɑsɩ nyɑ́ tɑɑ nɑ ń cɔ nɑ mɑ́ heeli wei ɩ tilɑ-m tɔ.

13 Ntɛnɑ Tɑfiiti cɔ-ɩ sɩ: Mɑ lɑŋlɛ pǝsɑɑ kɛ́. Pǝ kǝlɑ-m teu sɩ mɑ́ pɛtɩ mɑ tǝɣɩ Tɑcɑɑ niŋ tɑɑ. Sɑnɑ ɩnɩ ɩ́ hɔ tɑ́ ŋkpɑŋŋ nɑ mpi yʋlʋ kɑ́ hɔmɩ-ɩ tɔ. Mpi tɔ, ɩ pǝtɔɔtǝlɛ tɔɔwɑɣɑ.

14 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kɔnɑ yʋlʋkʋsǝkʋ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ yǝlɑɑ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ (70000). 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tilɑ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ kʋɣɩ tɔɣɔ Yosɑlɛm. Ɩsɔtɑɑ tillu tɑlɑɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ́ niki kʋɣʋ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ lɑɣɑsɩ hʋwɛɛ nɑ ɩ́ sǝŋsɩ-ɩ sɩ: Yele mpʋ pǝ mɑɣɑnɑɑ.

Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩlɛ, ɩsɔtɑɑ tillu wɛ Yepusi tʋ Olǝnɑŋ tɔɣɔnɑɣɑ tǝmɑtɛ ntɛ́. 16 Tɑfiiti kʋsɑ ɩsɛ, ɩlɛnɑ ɩ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillu kɛ ɑtɛ ɑtɛ nɑ ɩ́ kpɛlǝsǝɣɩ ɩ lɑɣɑtɛ nɑ Yosɑlɛm tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ nɑ sɔsɑɑ mpɑ pɑɑ suu lǝyɑɣɑ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ tɔ pɑ hotɑ pɑ ɩsɛntɔɔ. 17 Ntɛnɑ Tɑfiiti sɩ: Hɑɩ, mɑ wɑkǝlǝnɑ. Mpi tɔ, mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ sɩ pɑ́ kɑlɑ kʋkɑlʋɣʋ. Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ lɑ tɑɑlɩ nɔɣɔlʋ. Mpʋ tɔ, pɩɩ wɛɛ sɩ mɑ́ nɑ mɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tɑ́ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ ɩ́ tʋ niŋ.

Tɑfiiti ŋmɑwɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 24:18-25)

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu heelɑ Kɑtɩ sɩ: Heeli Tɑfiiti sɩ polo timpi Olǝnɑŋ mɑkɩ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ nɑ ń ŋmɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ.

19 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tɛɛ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heeluɣu Kɑtɩ sɩ ɩ́ heeli-ɩ tɔ. 20 Olǝnɑŋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ liɣiti pɑɑ wɛnnɑ tǝnɑ, nɑ pɑ́ mɑkɩ pɑ tɔɣɔnɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillu ɩlɛnɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ ŋmɛlɩ. 21 Tɑfiiti tɑlɑ tǝnɑ nɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩ kɑtɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. 22 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tɔmɩ-ɩ sɩ: Pɛɛtǝnɑ-m nyɑ́ kɑtɑɣɑ nɑ mɑ́ fɛlɩ-ŋ nɑ mɑ́ ŋmɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, nɑ yʋlʋkʋsǝkʋ kʋnɛ kʋ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ. 23 Ntɛnɑ Olǝnɑŋ sɩ: Hɑɩ, tɑcɑɑ, kpɑɣɑ nɑ ń lɑnɑ mpi n cɑɑkɩ tɔ. Mɑ kɛɛkɛ kɛlɛ nɑ pǝ nɑɑŋ, fɑɣɑ kɛɛkɛ nɑ ń lɑ kɔtɑɣɑ tɑɑsɩ. Kpɑɣɑ nɑɑŋ nɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ń lɑ kɔtɑɣɑ. Mɑ hɑ-ŋ pǝ tǝnɑ.

24 Ɩlɛnɑ wulɑʋ tɔ sɩ: Aɑɩ yoo, mɑ cɑɑ mɑ fɛlɩ-ŋ pǝ liɣitee kɛ́, tɑɑ hɑ-m. Mɑɑ cɑɑ sɩ mɑ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ kɛ nyɑ́ nyǝm, yɑɑ pʋlʋ mpi pǝ tɔɔ mɑ tɑ wɩɩ tɔ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti fɛlɑ Olǝnɑŋ kɛ wʋlɑ nyǝɣǝtʋ nɑsǝtoso (600) kɛ kɑtɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɔɔ. 26 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti ŋmɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ lonte ntɛ́ tǝ tɑɑ. Nɑ ɩ́ lɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝnsɩ. Nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ nɑ Ɩsɔ tisi kɔkɔ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ ɩ kɔtɑsɩ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Mǝŋnɑ nyɑ́ lɑɣɑtɛ kɛ tǝ suɣute tɑɑ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti cɛkǝnɑɑ sɩ Tɑcɑɑ mʋwɑ ɩ sǝlǝmʋɣʋ kɛ Yepusi tʋ Olǝnɑŋ kɑtɑɣɑ tɑɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti lɑkɩ tǝnɑɣɑ kɔtɑsɩ. 29 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ Ɩsɔ cokǝle nte Moisi kɑ lɑpɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ nɑ pǝ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ pɩɩ wɛ Kɑpɑwɔŋ tǝkɔtǝlɛ kɛ́. 30 Amɑ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu lɑɣɑtɛ tɔm kɑ kpɑwɑ Tɑfiiti kɛ sɔɣɔntʋ. Ɩlɛ ɩ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɑlɑ tǝnɑ sɩ ɩ sɛɛkɩ-ɩ.

22

1 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑfiiti tɔŋɑɣɑ sɩ: Cǝnɛɣɛ pɑɑ ŋmɑ́ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte tǝ tɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ lɑkɩ kɔtɑsɩ tɔ.

Tɑfiiti lʋpʋ sɩ ɩ ŋmɑɑkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɔmɑ sɩ: Ɩ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ cɑɣɑlɑɑ. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tʋ-wɛɣɛ tǝmlɛ sɩ pɑ́ sɑɑkɩ pɛɛ wenɑ pɑɑ ŋmɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ, 3 nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ nyǝɣǝtʋ tuutuumɑ wei pɑɑ lunɑ kɑmpʋnɑɑ nyǝmɑ́ kʋkɑmɛɛ tɔ nɑ nyǝmɑ́ kʋkolisee nnɑ pɑ tʋlǝɣǝnɑ nɔnɔɔsɩ tɔ nɑ ɩ́ kɑɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ tuutuumɑ tɔtɔ. 4 Nɑ ɩ́ kɑɑ tɑɑsɩ kʋpɑŋsɩ nsi Sitɔŋ nɑ Tiii nyǝ́mɑ kɔŋɑɣɑnɑ-ɩ tɔɣɔ tuutuumɑ. 5 Tɑfiiti mɑɣɑsɑɣɑ ɩ tɑɑ kɛ́ sɩ: Mɑ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ́ pǝyɑɣɑ, ɩ tɑ nyǝntɑ pʋlʋ. Pǝyele pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ntɛɣɛ nɑ tǝ tɑɑ wɛɛnɑ sɑɑlɑ kɛ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Mpʋ tɔ, mɑɑ tɑɣɑnɩ mpi pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ lɑnɑ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tɑɣɑnɑ wontunɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sɩ́.

Tɑfiiti tʋ Sɑlʋmɔŋ sɩ ɩ́ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti yɑɑ ɩ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ sɩ ɩ́ ŋmɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ ɩ tǝsɛɛlɛ. 7 Nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Mɑ pu, mɑɑ tʋwɑ mɑ tɑɑ kɛ́ sɩ mɑɑ ŋmɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ timpi pɑɑ sɛɛ-ɩ tɔ. 8 Amɑ Ɩsɔ cɔ-m sɩ mɑ sulɑ yǝlɑɑ kʋɣʋ kɛ yoou tɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ ŋmɑ́-ɩ timpi pɑɑ sɛɛkɩ-ɩ tɔ. 9 Mɑ pǝyɑɣɑ kʋlʋlɑɣɑ kɑɑ wɛɛ yoolu ɩsɩɩ mɑ́. Kɑɑ lɑ hɛɛsʋɣʋ tʋ kɛ́. Ɩsɔ mɑ́ mɑ kɑɑ yele nɑ mɑ pǝyɑlʋ kolontunɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-ɩ tɔ pɑ́ yoonɑ-ɩ. Hɑlɩ ɩ hǝtɛ ntɛ́ Sɑlʋmɔŋ. Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ hɛɛsʋɣʋ tʋ. Mɑɑ yele kɛ́ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɛɛsɩ nɑ pɑ́ cɑɣɑnɑ pɑ tǝɣɩ ɩ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tǝnɑ tɑɑ. 10 Ɩnɩ ɩ kɑ ŋmɑnɑ-m timpi pɑɑ sɛɛkɩ-m tɔ. Mɑɑ nyǝnǝɣɩ-ɩ mɑ pǝyɑlʋ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ nyǝnǝɣɩ mɑɣɑ ɩ cɑɑ. Mɑɑ yele nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ lɑ toŋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kɛ tɑm tɔɔ. 11 Ntɛnɑ Tɑfiiti tɑsɑ sɩ: Mɑ pu, nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩ́ sǝnɑ-ŋ nɑ ń pǝsɩ nɑ ń ŋmɑ́-ɩ timpi pɑɑ sɛɛ-ɩ tɔ. Ɩsɩɩ ɩ yɔɣɔtʋɣʋ nyɑ́ tɔɔ tɔ. 12 Ɩ́ tʋ-ŋ lɑɣɑtʋ nɑ ń cɛkǝnɑ kʋpɑntʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ tʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ń pǝsɩ nɑ ń tɔkɩ ɩ kiiu. 13 Ye n tɔkǝɣɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ kʋtʋtʋtʋ nti ɩ hʋlɑ Moisi nɑ ɩ cɛlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ nɑ ń lɑkɩ-tɩ, n kɑ́ wɑɑ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. Tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ nɑ ń nyɔɔ toŋ, tɑɑ nyɑnɑ pʋlʋ, pǝ́cɔ́ tɑɑ sele. 14 Mɑ kɑɑsɑ mɑ tɩ nɑ mɑ́ kɑɑ wʋlɑnɑɑ mpɑɣɑ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ tɔɔ tɔ, pɑ tɛɛ tɔɔnǝnɑɑ iyisi tooso (3000). Liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑ́ tɛɛ tɔɔnǝnɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (30000). Nɑ pǝ́ kɑɑsɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tuutuumɑ. Mɑ tɛmɑ kpeŋkpelɑsɩ nɑ pɛɛ kɛ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ mɑ́ sɩɩ. N pǝsǝɣɩ nɑ ń sɔɔsɩ pǝ tɔɔ tɔtɔ. 15 N kɑ wɛɛnɑ tǝmɑ lɑtɑɑ pɑɣɑlɛ, pɑɑ ŋmɑlɑɑ nɑ sɑɑkǝlɑɑ nɑ niŋ tǝmɑ lɑtɑɑ lɛlɑɑ. 16 N wɛnɑ wʋlɑnɑɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tuutuumɑ. Ɩlɛ sʋʋ nyɑ́ tǝmlɛ tɑɑ. Tɑcɑɑ ɩ́ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ.

17 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑfiiti tʋwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ sɩ pɑ́ kɔɔ pɑ́ sǝnɑ ɩ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ. 18 Nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ wɛ mǝ wɑɑlɩ kɛ́, nɑ ɩ́ yele nɑ tɛtʋ tǝnɑ cɑɣɑ tǝpɑmm kɛ hɑtoo wɑɑtʋ wei ɩ tʋ tǝ yǝlɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ mɑ niŋ tɑɑ tɔ. Mpɛ pɑ pǝsǝnɑ ntɛɣɛ Tɑcɑɑ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ. 19 Mpʋ tɔ, ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ lotu kʋlʋmtʋ nɑ ɩ́ pɛɛkɩ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ nɑ ɩ́ ŋmɑ́-ɩ timpi pɑɑ sɛɛ-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ sɩɩ ɩ ɑtɑkɑɑ nɑ wontu kɑtɛ nyǝntʋ kɛ tǝnɑ.

23

Lefii nyǝ́mɑ tǝmɑ

1 Tɑfiiti kpɑtǝlɑ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ ɩ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ. 2 Nɑ ɩ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɑlɑ Lefii nyǝ́mɑ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ pɩɩsɩ wɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ wɑɑlɩ tɔ. Pɑ wɛ yǝlɑɑ iyisi pǝlefɛɩ nɩɩlɛ (38000). 4 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti lǝsɩ pɑ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ iyisi hiu nɑ liɣiti (24000) sɩ pɑ́ feŋiɣi Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ nɑ yǝlɑɑ iyisi nɑɑtoso (6000) kɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ tɔm hʋʋlɑɑ. 5 Yǝlɑɑ iyisi liɣiti (4000) kɛ́ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ. Yǝlɑɑ iyisi liɣiti (4000) nɑ́ɑ́ sɑŋ Ɩsɔ nɑ cǝmǝŋ wei Tɑfiiti yelɑɑ nɑ pɑ́ lu tɔ. 6 Ɩlɛnɑ pɑ́ fɑɣɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ kpekɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, ɩsɩɩ Lefii pǝyɑlɑɑ Kɛɛsɔŋ nɑ Kehɑtɩ nɑ Melɑli.

7 Kɛɛsɔŋ piyɑ ntɛ́ Lɑtɑŋ nɑ Simeyi. 8 Lɑtɑŋ nɑ́ lʋlɑ piyɑ tooso kɛ́. Yehiyɛlɩ nɑ Setɑm nɑ Sowɛɛlɩ. 9 Simeyi kɛ piyɑ tooso, Selomitɩ nɑ Hɑsiyɛlɩ nɑ Hɑlɑŋ. Lɑtɑŋ pǝyɑlɑɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ ntɛ́. 10 Simeyi ɩ́lɛ́ ɩ piyɑ wɛ liɣiti tɔtɔ, Yɑhɑtɩ, nɑ Sisɑ nɑ Yewusi nɑ Peliyɑ. 11 Yɑhɑtɩ kɛlɛ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ, nɑ Sisɑ kɛ nɑɑlɛ nyǝŋ. Yewusi nɑ Peliyɑ pɑ tɑ hiki piyɑ kɛ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɛntɩ-wɛ ɩsɩɩ lʋlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ.

12 Kehɑtɩ lʋlɑ piyɑ liɣiti kɛ́. Amǝlɑm nɑ Ɩsɑɑ nɑ Hepǝlɔŋ nɑ Wusiyɛlɩ. 13 Amǝlɑm piyɑ ntɛ́ Alɔŋ nɑ Moisi. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lǝsɑ Alɔŋ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ tɑm tɔɔ sɩ pɑ tike pɑ́ pɑɑsǝnɑ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tǝcɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ lɑkɩ Tɑcɑɑ kɛ tulɑɑlʋnɑɑ kɔtɑsɩ nɑ ɩ tǝmlɛ nɑ pɑ́ kooliɣi yǝlɑɑ kɛ nɔɔsɩ kʋpɑŋsɩ nɑ Tɑcɑɑ hǝtɛ tɑɑ. 14 Moisi kɛ́ Ɩsɔ yʋlʋ kɛ́, pɑɑ nɑ mpʋ ɩ piyɑ wɛ Lefii lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ yǝlɑɑ kɛ yem. 15 Ɩ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Kɛɛsɔm nɑ Iliyesɛɛ. 16 Kɛɛsɔm pǝyɑlʋ kɛlɛ Sepuwɛlɩ. 17 Pǝyɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ kɛ Iliyesɛɛ lʋlɑɑ ɩ tɑ tɑsɑ nɑkǝlɩ. Pɑ yɑɑ-kɛ sɩ Lehɑpiyɑ. Amɑ Lehɑpiyɑ pǝyɑlɑɑ wɛnnɑ pɑɣɑlɛ. 18 Ɩsɑɑ pǝyɑɣɑ ntɛ́ Selomitɩ. 19 Hepǝlɔŋ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Yeliyɑ. Nɑɑlɛ nyǝŋ ntɛ́ Amɑliyɑ, tooso nyǝŋ ntɛ́ Yɑsiyɛlɩ, nɑ liɣiti nyǝŋ kɛ Yekɑmɑm. 20 Usiyɛlɩ pǝyɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ ntɛ́ Mikɑ, nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ kɛ Isiyɑ.

21 Melɑli piyɑ ntɛ́ Mɑlii nɑ Musi. Ɩlɛnɑ Mɑlii nɑ́ɑ́ lʋlɩ piyɑ nɑɑlɛ, Ɩlɑsɑɑ nɑ Kisi. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlɑsɑɑ nɑ́ sǝpɑ ɩ tɑ hiki ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Alʋpiyɑ tike kɛ ɩ hikɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ cɑɑ newɑɑ pǝyɑlɑɑ nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ-wɛ. 23 Piyɑ toosoɣo Musi nɑ Lʋlɑɑ. Mpɛɣɛlɛ Mɑlii nɑ Ɩtɛɛ nɑ Yelemɔtɩ.

24 Lefii lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ mpɛɣɛlɛ pɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ ɩsǝnɑ pɑ tʋ pɑ hǝlɑ kɛ kʋkɑlʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ. Pɑ pɩɩsɩ tɑkɩ hiu hiu tɔɣɔ pɑ cɑɑlǝɣɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. 25 Tɑfiiti kɑ yɔɣɔtɑ mpʋ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ yǝlɑɑ hɛɛsɩ nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ wɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ tɑm. 26 Ɩlɛ Lefii nyǝ́mɑ kɑɑ tɑsɑ Ɩsɔ cokǝle nɑ ɩsɔ sɛɛʋ wontu tǝnɑɣɑ lonɑ lɑɣɑsʋɣʋ. 27 Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑɑkɩ pɑ hǝlɑ kɛ wɑɑtʋ wei pɑ tɑkɩ pɩɩsɩ hiu hiu tɔ. Ɩsɩɩ Tɑfiiti kɑ sɩɩʋ tɔ. 28 Nɑ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ tʋɣʋ-wɛɣɛ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ pǝ pɑtǝmɑ tɑɑ nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ kɔtɑɣɑ wontu nɑ pɑ́ lɑkɩ pǝ ɩsɔ sɛɛʋ tǝmɑ lɛnnɑ. 29 Ɩsɩɩ Ɩsɔ potopotonɑɑ tʋɣʋ, nɑ kʋtɔɣɔʋ ŋku pɑ lɑkɩ kɔtɑɣɑ tɔ pǝ mʋlʋm mpi pɑ tʋɣɩ kʋkʋsʋm fɛɩ kɑkɑlɑsɩ nɑ kɑkɑlɑsɩ nsi pɑ tʋɣɩ nim tɑɑ tɔ, nɑ tinte pǝ mʋlʋm tɑɣɑnʋɣʋ. Nɑ pɑ́ feŋiɣi sɑnǝyɑnɑɑ nɑ mɑɣɑsǝlɑsɩ pǝ tɔɔ. 30 Pǝ wɛɛ sɩ yonyoolɑɑ ɩ́ wɛɛ tɑm kɛ́ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ, nɑ pɑ́ sɑŋ Tɑcɑɑ nɑ pɑ́ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ. 31 Nɑ kɔtǝlɑɑ lɑkɩ-ɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule, nɑ ɩsɔtʋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ, nɑ ɑcimɑ lɛnnɑ wule. Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii nyǝ́mɑ kɑ́ lɑkɩ pɑ tǝmɑ kɛ tɑm kɛ́ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ ɩsɩɩ pɑ tʋ-wɛ tɔ. 32 Pɑɑ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ cokǝle nɑ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nɑŋ. Ɩlɛnɑ pɑ tɛɛtʋnɑɑ Alɔŋ pǝyɑlɑɑ nɑ́ɑ́ lɑkɩ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ tǝmɑ.

24

Kɔtǝlɑɑ kpekɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ fɑɣɑ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ kpekɑ kpekɑ. Piyɑ liɣiti kɛ́ ɩ kɑ lʋlɑɑ. Mpɛɣɛlɛ Nɑtɑpɩ, nɑ Apihu, nɑ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Ɩtɑmɑɑ. 2 Amɑ sǝm kɔɔlɑ Nɑtɑpɩ nɑ Apihu nɑ pɑ́ yele pɑ cɑɑ. Pǝ́cɔ́ pɑ fɛɩnɑ pǝyɑlɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ yelɑ Ɩlɑsɑɑ nɑ Ɩtɑmɑɑ pɑ́ tike nɑ pɑ lɑkɩ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ. 3 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑfiiti nɑ Ɩlɑsɑɑ lʋlʋɣʋ tʋ Sɑtɔkɩ, nɑ Ɩtɑmɑɑ lʋlʋɣʋ tʋ Ahimelɛkɩ, pɑ fɑɣɑ kɔtǝlɑɑ kɛ kpekɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ tǝmɑ. 4 Ɩlɛnɑ pɑ́ nɑ́ sɩ Ɩlɑsɑɑ nyǝ́mɑ kǝlɑ pɑɣɑlɛ kɛ Ɩtɑmɑɑ nyǝ́mɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ fɑɣɑ Ɩlɑsɑɑ nyǝ́mɑ kɛ lʋlʋŋ kpekɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso, nɑ Ɩtɑmɑɑ nyǝ́mɑ kɛ kpekɑ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nɑ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. 5 Tɛtɛ kɛ́ pɑ tɔwɑ nɑ pɑ́ kpɑnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ lɑtɑɑ kɛ Ɩlɑsɑɑ nɑ Ɩtɑmɑɑ pɑ lʋlʋŋ tɑɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii kpekǝle tʋ Semɑyɑ pǝyɑlʋ Netɑneyɛlɩ wei ɩ kɛ́ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ tɔ, ɩ ŋmɑɑ pɑ hǝlɑ kɛ wulɑʋ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ kɔtʋlʋ Sɑtɔkɩ nɑ Apiyɑtɑɑ pǝyɑlʋ Ahimelɛkɩ nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii lʋlʋɣʋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ ɩsɛntɑɑ. Tɔm nɑɑlɛ nɑɑlɛɣɛ pɑ tɔ tɛtɛ kɛ́ Ɩlɑsɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔɔ, nɑ Ɩtɑmɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ tɔm kʋlʋm kʋlʋm. 7-18 Kpekɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɔ tɛtɛ nɑ pɑ́ kpɑ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ:

1. Yoyɑlipɩ

2. Yetɑyɑ

3. Hɑlim

4. Sewolim

5. Mɑlǝkiyɑ

6. Miyɑmɛŋ

7. Hɑkɔɔsɩ

8. Apiyɑ

9. Yesuwɑ

10. Sekɑniyɑ

11. Ɩliyɑsipɩ

12. Yɑkim

13. Hupɑ

14. Yesepɑpɩ

15. Pilǝkɑ

16. Ɩmɛɛ

17. Hesii

18. Hɑpisɛsɩ

19. Petɑhiyɑ

20. Ɩsekiyɛɛlɩ

21. Yɑkɛŋ

22. Kɑmuli

23. Telɑyɑ

24. Mɑɑsiyɑ

19 Ɩsǝnɑ pɑ pɩɩlɑ kpekɑ yǝlɑɑ kɛ pɑ tǝmlɛ tɔɔ tɔɣɔlɛ, sɩ pɑ́ tǝŋ pɑ cɑɑ Alɔŋ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ pɑ́ kɛɛsǝnɑ ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ sɩɩ-ɩ tɔ, nɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ tǝmlɛ lɑpʋ.

Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ hǝlɑ

20 Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɔ cǝnɛ.

Amǝlɑm lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ Supɑyɛlɩ. Supɑyɛlɩ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ Yetiyɑ. 21 Lehɑpiyɑ nyǝ́mɑ tɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ ntɛ́ Isiyɑ. 22 Ɩsɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ Selomɔtɩ, Selomɔtɩ nyǝ́mɑ ntɛ́ nɑ Yɑhɑtɩ. 23 Hepǝlɔŋ pǝyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Yeliyɑ, nɑɑlɛ nyǝŋ kɛ Amɑliyɑ, nɑ tooso nyǝŋ kɛ Yɑsiyɛlɩ, nɑ liɣiti nyǝŋ kɛ Yekɑmɑm. 24 Usiyɛlɩ pǝyɑlʋ kɛlɛ Mikɑ. Mikɑ lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ ntɛ́ Sɑmii. 25 Mikɑ ɩnɩ ɩ neu Ɩsiyɑ lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ ntɛ́ Sɑkɑlɩ. 26 Melɑli pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Mɑlii, nɑ Musi, nɑ Yɑsiyɑ. 27 Melɑli lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ ɩ pǝyɑlʋ Yɑsiyɑ lʋlɑɑ tɔɣɔlɛ Sohɑm, nɑ Sɑkuu nɑ Ɩpili. 28-29 Mɑlii pǝyɑlɑɑ kɑ wɛ nɑɑlɛɣɛ, Ɩlɑsɑɑ nɑ Kisi. Amɑ Ɩlɑsɑɑ nɑ́ fɛɩnɑ pǝyɑlʋ. Kisi pǝyɑlʋ kɛlɛ Yelɑmeyɛlɩ. 30 Musi pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Mɑlii nɑ Ɩtɛɛ nɑ Yelimɔtɩ.

Lefii lʋlʋŋ nyǝ́mɑ ntɛ́. 31 Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ tɔnɑ tɛtɛ nɑ pɑ́ kpɑ pɛlɛ tɔtɔɣɔ wulɑʋ Tɑfiiti nɑ Sɑtɔkɩ nɑ Ahimelɛkɩ nɑ kɔtǝlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ kiŋ. Nɑ pɑ́ lɑ́ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlʋnɑɑ nɑ newɑɑ.

25

Yonyoolɑɑ kpekɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti nɑ Ɩsɔ sɛɛʋ kpekɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, pɑ kpɑ Asɑfɩ, nɑ Hemɑŋ, nɑ Yetutuŋ, pɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ mpɑɑ sɩ, pɑ́ yoo Ɩsɔ Tɔm yontu nɑ sɑŋkʋnɑɑ, nɑ cǝmǝŋ, nɑ kpɛŋkpɛŋnɑɑ. Tǝmlɛ ńtɛ́ tǝ lɑtɑɑ hǝlɑ ntɛ́:

2 Asɑfɩ wei ɩ yookɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm yontu ɩsɩɩ wulɑʋ kɑ heeluɣu-ɩ tɔ. Ɩnɩ ɩ pɑɑsɑɣɑnɑ ɩ pǝyɑlɑɑ Sɑkuu, nɑ Yosɛɛfʋ, nɑ Netɑniyɑ, nɑ Asɑlelɑ.

3 Yetutuŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Ketɑliyɑ, nɑ Seli, nɑ Yesɑyɑ, nɑ Simeyi, nɑ Hɑsɑpiyɑ, nɑ Mɑtitiyɑ. Pɑ nɑɑtoso ɩnɩ, pɑ cɑɑ wei ɩ yookɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm nɑ sɑŋkʋ nɑ ɩ sɑŋɩ-ɩ tɔ, ɩnɩ ɩ pɑɑsɑɣɑnɑ-wɛ.

4 Hemɑŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ Pukiyɑ, nɑ Mɑtɑniyɑ, nɑ Usiyɛlɩ, nɑ Sepuwɛlɩ, nɑ Yelimɔtɩ, nɑ Hɑnɑniyɑ, nɑ Hɑnɑni, nɑ Ɩliyɑtɑ, Kitɑliti, nɑ Lomɑmeti-Ɩsɛɛ, nɑ Yosepekɑsɑ, nɑ Mɑloti, nɑ Hotii, nɑ Mɑhɑsiyɔtɩ. 5 Hemɑŋ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ, nɑ ɩnɩ ɩ kɑ kɛnɑ wulɑʋ nɑlʋ nɑ ɩ tɛlǝsǝɣɩ-ɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ. Apɑlʋpiyɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nɑ ɑlʋpiyɑ liɣiti kɛ Ɩsɔ hɑwɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ sɩ pǝ́ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ.

6 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ mpɛ ɩnɩ pɑ cɑɑnɑɑ Asɑfɩ, nɑ Yetutuŋ, nɑ Hemɑŋ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ-wɛ, nɑ pɑ́ yooki yontu nɑ kpɛŋkpɛŋnɑɑ, nɑ cǝmǝŋ, nɑ sɑŋkʋnɑɑ, ɩsɩɩ wulɑʋ kɑ sɩɩʋ tɔ. 7 Yonyoolɑɑ sɔsɑɑ mpɛ nɑ pɑ kpekǝle tɑɑ nyǝ́mɑ, mpɑ pɑɑ hʋlɑ Tɑcɑɑ sɑm yontu kɛ mpʋ tɔ, pɑɑ wɛ yǝlɑɑ pǝlefɛɩ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ (288) kɛ́.

8 Tɛtɛ kɛ́ pɑ tɔwɑ nɑ pɑ́ kpɑ pɑ tǝnɑ. Pɑ tɑ fɑɣɑ ɩfepiyɑ, nɑ ɑkpɑtǝlɑɑ, yɑɑ yonyoolɑɑ nyǝntɑɑ nɑ kpɛlǝmǝlɑɑ.

9-31 Kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɔ tɛtɛ nɑ pɑ́ kpɑ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ:

1. Asɑfɩ pǝyɑlʋ Yosɛɛfʋ

2. Ketɑliyɑ

3. Sɑkuu

4. Ɩsǝli

5. Netɑniyɑ

6. Pukiyɑ

7. Yesɑlelɑ

8. Yesɑyɑ

9. Mɑtɑniyɑ

10. Simeyi

11. Asɑlɛlɩ

12. Hɑsɑpiyɑ

13. Supɑyɛlɩ

14. Mɑtitiyɑ

15. Yelemɔtɩ

16. Hɑnɑniyɑ

17. Yosepekɑsɑ

18. Hɑnɑni

19. Mɑloti

20. Ɩliyɑtɑ

21. Hotii

22. Kitɑliti

23. Mɑhɑsiyɔtɩ

24. Lomɑmeti-Ɩsɛɛ

Pɑɑ kpekǝle nyʋɣʋ tʋ wei nɑ ɩ kpekǝle nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ wɛ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɛ́.

26

Nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ kpekɑ

1 Nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ kɑ wɛnɑ pɑ kpekɑ kɛ́. Kolee lʋlʋɣʋ tʋ Kolee pǝyɑlʋ Meselemiyɑ, Asɑfɩ sɑɑlɩ 2 pǝyɑlɑɑ wɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Pɑ hǝlɑ ntɔ ɩsɩɩ pɑ kǝlɑ tǝmɑ tɔ. Sɑkɑlɩ, nɑ Yetiyɑyɛlɩ, nɑ Sepɑtiyɑ, nɑ Yɑtǝniyɛlɩ. 3 Ɩlɑm, nɑ Yohɑnɑŋ, nɑ Ɩliyohenɑyi.

4 Opɛtɩ-Ɩtɔm nyǝ́mɑ wɛ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ. Pɑ hǝlɑ ntɔ, ɩsɩɩ pɑ kǝlɑ tǝmɑ tɔ. Semɑyɑ, nɑ Yosɑpɑtɩ, nɑ Yowɑ nɑ Sɑkɑɑ, nɑ Netɑneyɛlɩ. 5 Amiyɛlɩ, nɑ Ɩsɑkɑɑ, nɑ Pewulitɑyi. Ɩsɔ kɑ koolɑ Opɛtɩ-Ɩtɔm kɛ kʋpɑntʋ kɛ́. 6 Ɩ pǝyɑlʋ Semɑyɑ pǝyɑlɑɑ kɑ kɛ́ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ́ pɑ lʋlʋɣʋ tɑɑ kɛ́. Mpi tɔ, pɑɑ kɛ́ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ. 7 Ɩ pǝyɑlɑɑ mpɛɣɛlɛ Otini, nɑ Lefɑyɛlɩ, nɑ Opɛtɩ, nɑ Ɩlǝsɑpɑtɩ, nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ pɑ newɑɑ Ɩlihu nɑ Semɑkiyɑ, pɑɑ kɛ́ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ́. 8 Opɛtɩ-Ɩtɔm ɩnɩ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ pǝyɑlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ kɑ kɛ́ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ́. Pɑ tǝnɑ pɑɑ wɛ yǝlɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑlɛ.

9 Meselemiyɑ pǝyɑlɑɑ nɑ ɩ newɑɑ kpekǝle nyǝ́mɑ kɑ kɛ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ pǝle fɛɩ hiu kɛ́.

10-11 Melɑli lʋlʋɣʋ tʋ Hosɑ pǝyɑlɑɑ ntɛ́ liɣiti, ɩsɩɩ pɑ kǝlɑ tǝmɑ tɔ, pɑ tɑɑ sɔsɔ ntɛ́ Simili, nɑ Hilikiyɑ, nɑ Tepɑliyɑ, nɑ Sɑkɑlɩ. Pɑɑ nɑ Simili tɑɑ kɛ́ kɑncɑɑlɑɣɑ pǝyɑɣɑ tɔ, ɩ cɑɑ kɑ hɑnɑ-ɩ lonte ńtɛ́. Hosɑ pǝyɑlɑɑ nɑ ɩ newɑɑ pɑ kpekǝle tǝnɑ wɛ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso.

12 Kpekɑ ɑnɩ ɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ ɑ yǝlɑɑ pɑ lɑkɑɣɑ pɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɑɑ nɑ ɩfepiyɑ pɑ tɔ tɛtɛ nɑ pɑ́ tɑlɑ nɔnɔɔsɩ kʋtɑŋɑsɩ kɛ teitei nɑ pɑ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ, pɑ tɑ fɑɣɑsɩ nɔɣɔlʋ.

14 Pɑ mɑɣɑsɑ mpʋ ɩlɛnɑ pǝ́ kpɑ Selemiyɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nɔnɔɣɔ. Nɑ pɑ́ sɩɩ ɩ pǝyɑlʋ Sɑkɑlɩ wei ɩ kɛ́ lɑɣɑtʋ tɑsʋlʋ kʋpɑŋ tɔɣɔ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ nyǝŋkɑ. 15 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ Opɛtɩ-Ɩtɔm kɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ nyǝŋkɑ. Nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑ́ɑ́ feŋiɣi wontu tǝsɩɩlɛ kutuluŋ. 16 Supim nɑ Hosɑ pɑ tɑŋǝɣǝnɑ ilim tǝtʋlɛ nɔnɔɣɔ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ, Sɑlekɛtɩ tɔ. Mpɑɑʋ kʋkpɑkpɑʋ tɑɑ kɛ́ kɛlɛ kɑ wɛɛ.

Ɩsǝnɑ pɑɑ fɑɣɑ kpekɑ wenɑ ɑ tɑŋɑɣɑ nɔnɔɔsɩ tɔɣɔlɔ: 17 Lefii nyǝ́mɑ nɑɑtoso nɑ́ tɑŋɑɣɑ ilim tǝlɩɩlɛ nɔnɔɣɔ kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku. Nɑ yǝlɑɑ liɣiti nɑ́ɑ́ tɑŋǝɣɩ pǝ ntɔɣɔŋ tɔɔ nyǝŋkɑ kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku. Nɑ yǝlɑɑ liɣiti nɑ́ɑ́ tɑŋǝɣɩ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ nɔnɔɣɔ kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku. Nɑ yǝlɑɑ liɣiti tɔtɔɣɔ wontu tǝsɩɩlɛ kɛ nɑɑlɛ nɑɑlɛ. 18 Nɑ yǝlɑɑ liɣiti kɛ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ kɔŋkɔŋ tɑɑ kutuluɣu kʋsɔɔsʋɣʋ kiŋ kɛ hɑpǝlɛ cɔlɔ. Nɑ nɑɑlɛ nɑ kutuluɣu mɑɣɑmɑɣɑ cɔlɔ.

19 Kolee nɑ Melɑli pɑ lʋlʋŋ tɑɑ tɑŋlɑɑ kpekɑ ntɛ́.

Lefii nyǝ́mɑ tǝmɑ lɛnnɑ

20 Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ pɑɑsɑɣɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kpɑncooŋ, nɑ wontunɑɑ mpɑ pɑ lɑkǝnɑ Ɩsɔ tǝmlɛ tɔ. 21 Kɛɛsɔŋ lʋlʋɣʋ tʋ Lɑtɑŋ lʋlʋɣʋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɛ́ Yehiyɛlɩ 22 nɑ ɩ piyɑ. Ɩlɛnɑ Setɑm nɑ ɩ neu Sowɛɛlɩ, pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kpɑncooŋ. 23 Pǝ kɑɑsɑ Amǝlɑm nɑ Ɩsɑɑ nɑ Hepǝlɔŋ nɑ Usiyɛlɩ, pɑ lʋlʋŋ kpekɑ tɑɑ tɔ, 24 Moisi pǝyɑlʋ Kɛɛsɔm lʋlʋɣʋ tʋ Sepuwɛlɩ kɑ kɛnɑ kpɑncooŋ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ. 25 Lʋlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ kɛ́ Ɩliyesɛɛ wɛɛ. Ɩliyesɛɛ ɩnǝɣǝlɛ Kɛɛsɔm neu pǝyɑlʋ. Ɩliyesɛɛ pǝyɑlʋ Lehɑpiyɑ lʋlǝnɑ Yesɑyɑ, Yesɑyɑ lʋlǝnɑ Yolɑm, nɑ Yolɑm nɑ́ɑ́ lʋlɩ Sikǝli, nɑ Sikǝli nɑ́ɑ́ lʋlɩ Selomitɩ. 26 Selomitɩ nɑ ɩ newɑɑ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ wontunɑɑ mpɑ pɑ hɑwɑ Ɩsɔ tɔ. Pɑɑ wulɑʋ Tɑfiiti nɑ ɩ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ. 27 Mpɛ ɩnɩ pɑɑ hɑ Tɑcɑɑ kɛ wontunɑɑ mpɑ pɑ hikɑ yoou tɑɑ tɔɣɔ sɩ pɑ tɑɣɑnǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 28 Pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Sɑmiyɛɛlɩ nɑ Kisi pǝyɑlʋ Sɑyuli nɑ Nɛɛ pǝyɑlʋ Apǝnɛɛ nɑ Seluyɑ pǝyɑlʋ Sowɑpɩ-wɛ pɑɑ hɑwɑ Ɩsɔ tɔ, Selomitɩ nɑ ɩ newɑɑ pɑ nyǝnɑɣɑnɑ pǝ tɔɔ.

29 Ɩsɑɑ pǝyɑlʋ Keniyɑ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɔmnɑɑ nɑ hʋʋlɛ.

30 Hɑsɑpiyɑ nɑ Hepǝlɔŋ lʋlʋɣʋ tɑɑ yǝlɑɑ iyɑɣɑ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (1700) mpɑ pɑ tǝmɑ wɛ teu nɑ pɑ nyʋɣʋ kʋlɑɑ tɔ, mpɛ pɑ feŋɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ nti tɩɩ wɛ Yɑɑtɑnɩ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ tɔ, nɑ pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ tɛtʋ nɑ Ɩsɔ sɛɛʋ pǝ tɔm. 31 Yeliyɑ kɑ kɛnɑ Hepǝlɔŋ nyǝ́mɑ lʋlʋɣʋ nyʋɣʋ tʋ. Tɑfiiti kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɩɩlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ pɑ tǝŋɑ lʋlʋɣʋ ŋkʋ kʋ loosi, nɑ pɑ́ hiki Kɑlɑɑtɩ tʋ Yɑsɛɛ kɛ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tǝmɑ wɛ teu nɑ pɑ nyɔɔŋ kʋlɑɑ tɔ. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti lǝsɑ lʋlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (2700) nɑ ɩ́ sɔɔsɩ Yeliyɑ tɔɔ. Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ pɑ kɛ́ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɛ́ sɩ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ Lupɛŋ nɑ Kɑtɩ kpekɑ nɑ Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ wɛnɑ pɔɣɔ wɑɑlɩ tɔɔ tɔ, pɑ tɛtʋ nɑ pǝ Ɩsɔsɛɛlɛ tɔm.

27

Yoolɑɑ tɑɣɑnʋɣʋ

1 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɑkɑɣɑ wulɑʋ tǝmlɛ tɔɣɔlɔ. Pɑ tɑɑ kɑ wɛ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ yoolɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ tɛtʋ tɔm pɑɑsǝnlɑɑ. Pɑ tǝmlɛ ntɛ́ yoolɑɑ fɑɣɑʋ nɑ pɑ́ lɑkɩ ɩsɔtʋ ɩsɔtʋ kɛ pǝnɑɣɑ tɑɑ nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ. Pɑɑ kpekǝle nteɣe yǝlɑɑ iyisi hiu nɑ liɣiti (24000). 2-15 Nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ-wɛ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ. Ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Pɛlɛsɩ lʋlʋɣʋ tʋ Sɑpitiyɛlɩ pǝyɑlʋ Yɑsopɑm. Ɩnɩ ɩ kɑ kɛnɑ ɩ kpekǝle tɑɑ yoolɑɑ sɔsɑɑ nyʋɣʋ tʋ. Ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Ahowɑ tʋ Totɑyi nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ ɩ wɑɑlɩ tʋ Mikǝlɔŋ. Ɩsɔtʋ tooso nyǝŋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ Penɑyɑ. Penɑyɑ ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ yoolɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kpekǝle tɑɑ lɛlʋ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ pǝsɑ nyʋɣʋ tʋ tɔɣɔ. Ɩ pǝyɑlʋ Amisɑpɑtɩ kɑ mʋnɑ ɩ kpekǝle nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ. Ɩsɔtʋ liɣiti nyǝŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Sowɑpɩ pǝyɑlʋ Asɑyɛɛlɩ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ pǝyɑlʋ Sepɑtiyɑ. Ɩsɔtʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Ɩsǝlɑ lʋlʋɣʋ tʋ Sɑmutɩ. Ɩsɔtʋ nɑɑtoso nyǝŋ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Tekʋwɑ tʋ Ɩkɛsɩ pǝyɑlʋ Ɩlɑ. Ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Ɩfǝlɑyim kpekǝle tʋ Helɛsɩ kɛ Pɑlɔŋ. Ɩsɔtʋ pǝlefɛɩ nyǝŋ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Selɑ lʋlʋɣʋ tʋ Husɑ tʋ Sipikɑyi. Ɩsɔtʋ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nyǝŋ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Anɑtɔtɩ tʋ Apiyesɛɛ kɛ Pɛncɑmɛɛ kpekǝle tɑɑ. Ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Netofɑ tʋ Mɑlɑyi kɛ Selɑ lʋlʋɣʋ tɑɑ. Ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nyǝŋ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Ɩfǝlɑyim kpekǝle tʋ Penɑyɑ kɛ Pelɑtɔŋ. Ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Netofɑ tʋ Helitɑyi kɛ Otiniyɛɛ lʋlʋɣʋ tɑɑ.

Kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ

16 Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɑ wɛnɑ pɑ sɔsɑɑ, hɑlɩ pɑ hǝlɑ ntɔ. Lupɛŋ kpekǝle tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Sikǝli pǝyɑlʋ Ɩliyesɛɛ, Simiyɔŋ kpekǝle tɑɑ nyǝŋ ntɛ́ Mɑɑkɑ pǝyɑlʋ Sefɑtiyɑ.

17 Lefii kpekǝle nyǝŋ ntɛ́ Kemuwɛlɩ pǝyɑlʋ Hɑsɑpiyɑ. Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Sɑtɔkɩ.

18 Yutɑ kpekǝle nyǝŋ ntɛ́ Tɑfiiti tɑɑlʋnɑɑ tɑɑ lɛlʋ Ɩlihu. Ɩsɑkɑɑ nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Mikɑyɛɛlɩ pǝyɑlʋ Omili.

19 Sɑpulɔŋ nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Opɑtiyɑ pǝyɑlʋ Ɩsemɑyɑ. Nefǝtɑli nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Asǝliyɛlɩ pǝyɑlʋ Yelimɔtɩ.

20 Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ nyǝŋ ntɛ́ Asɑsiyɑ pǝyɑlʋ Osee. Mɑnɑsee kpekǝle hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ wɛnɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ tɔ, kʋlɛ kʋ nyǝŋ ntɛ́ Petɑyɑ pǝyɑlʋ Sowɛɛlɩ.

21 Nɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ wɛnnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ tɔ kʋ nyǝŋ ntɛ́ Sɑkɑlɩ pǝyɑlʋ Ɩtoo. Pɛncɑmɛɛ kpekǝle tʋ ntɛ́ Apǝnɛɛ pǝyɑlʋ Yɑsiyɛlɩ.

22 Tɑŋ kpekǝle tʋ ntɛ́ Yeloyɑm pǝyɑlʋ Asɑlɛlɩ.

Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ sɔsɑɑ ntɛ́.

23 Tɑfiiti tɑɑ kɑlɑ ɩfepiyɑ mpɑ pɑ wɛnɑ pɩɩsɩ hiu yɑɑ pɑ sɛkɑ mpʋ tɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑ tɔmɑɣɑ sɩ ɩ kɑ́ yele nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ huki ɩsɩɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ. 24 Seluyɑ pǝyɑlʋ Sowɑpɩ kɑ cɑɑlɑ kʋkɑlʋɣʋ ŋkʋ, ɩlɛ ɩ tɑɑ tɛ-kʋɣʋ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mʋ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ yɑɑsi ɩnɩ ɩ tɔɔ. Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ nɑ pɑ́ tɑ́ tʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ kɛ wulɑʋ Tɑfiiti tǝmɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

Tɑfiiti tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɔsɑɑ lɛlɑɑ

25 Atǝyɛlɩ pǝyɑlʋ Asǝmɑfɛtɩ kɑ kɛnɑ kɑwulɑɣɑ kpɑncoou tɔɔ nyǝnlʋ.

Nɑ Osiyɑsɩ pǝyɑlʋ Sonɑtɑŋ kɛlɛ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ nɑ sǝkpenɑ nɑ cɑcɑkǝŋ tɛɛ tɔɣɔnɑsɩ tǝsɩɩlɛ nɑ yoolɑɑ tǝtɑŋlɛnɑɑ tɔɣɔnɑsɩ tǝsɩɩlɛ nyǝnlʋ.

26 Kelupɩ pǝyɑlʋ Ɩsǝli kɛlɛ tɛtʋ tɑɑ hɑtɑɑ pɑɑsǝnlɑɑ nyʋɣʋ tʋ.

27 Lɑmɑ tʋ Simeyi kɛlɛ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ ɩ pɑɑsǝnlʋ.

Sefɑm tʋ Sɑpǝti kɛlɛ lɛsɛŋ tɩɩŋ ɩnɩ ɩ sʋlʋm pɑɑsǝnlʋ.

28 Pɛtɩ-Ketɛɛ tʋ Pɑɑlɩ-Hɑnɑŋ kɛlɛ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Olifinɑɑ nɑ Sikomɔɔ tɔ pǝ pɑɑsǝnlʋ. Nɑ Yowɑsɩ kɛlɛ nim tǝsɩɩlɛ pɑɑsǝnlʋ.

29 Sɑlɔŋ tʋ Sitilɑyi kɑ pɑɑsɑɣɑnɑnɑ tǝnɑ nɑɑŋ.

Atǝlɑyi pǝyɑlʋ Sɑfɑtɩ kɛlɛ tɛtɛkɑ tɑɑ nɑɑŋ kʋtiikiŋ pɑɑsǝnlʋ.

30 Ɩsǝmɑyɛlɩ tʋ Opilɩ kɛlɛ yooyoonɑɑ pɑsǝnlʋ.

Melono tʋ Yetiyɑ kɛlɛ kpɑŋɑsɩ ɑlʋnyǝnsɩ pɑɑsǝnlʋ.

31 Hɑkili tʋ Yɑsisɩ kɛlɛ heeŋ nɑ pǝ́ŋ pǝ pɑɑsǝnlʋ.

Yǝlɑɑ mpɑ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ wulɑʋ nyǝmnɑɑ tɔ pɑ hǝlɑ ntɛ́.

Tɑfiiti cɔlɔ nyǝ́mɑ

32 Tɑfiiti cɑɑ neu Yonɑtɑŋ kɑ kɛ́ yʋlʋ lɑɣɑtʋ kɛ́ nɑ ɩ́ wɛnɑ nyǝm. Ɩnɩ ɩ kɑ kɛnɑ wulɑʋ lɑɣɑtʋ tɑsǝlʋ. Hɑkǝmoni tʋ Yehiyɛlɩ kɛlɛ wulɑʋ piyɑ sɛɣɛsǝlʋ. 33 Ahitofɛlɩ kɑ kɛ́ wulɑʋ lɑɣɑtʋ tɑsǝlʋ tɔtɔ. Nɑ Alǝkii tʋ Husɑyi kɛlɛ ɩ tɑɑpɑlʋ nɑ ɩ tɑɑ tɔm nyǝntʋ. 34 Mpɑ pɑ lɛɛtɑ Ahitofɛlɩ lonte tɑɑ tɔɣɔlɛ Penɑyɑ pǝyɑlʋ Yoyɑtɑ nɑ Apiyɑtɑɑ. Sowɑpɩ kɛlɛ wulɑʋ yoolɑɑ tǝnɑ nyʋɣʋ tʋ.

28

Tɑfiiti hʋlǝɣɩ sɩ Sɑlʋmɔŋ kɑ́ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Tɑfiiti kotɑ Yosɑlɛm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ. Pɑɑ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ yoolɑɑ tintikɑ iyɑɣɑ (1000) iyɑɣɑ (1000) nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ nɩɩnʋwɑ (100) nɩɩnʋwɑ (100) nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ wulɑʋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ tɔlɑ nɑ tɑwɑ tɔɔ nyǝnlɑɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. Nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ tǝmlɑtɑɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. Nɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ, nɑ mpɑ pɑ nyɔɔŋ kʋlɑɑ tɔ. 2 Ɩlɛnɑ wulɑʋ kʋlɩ nɑ ɩ́ sǝŋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ yǝlɑɑ nɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, mɑɑ hʋʋwɑ sɩ mɑɑ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ mɑ́ sɩɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ wei ɩ kɛ́ ɩ nɔɔhɛɛ tǝsɩɩlɛ tɔ. Hɑlɩ mɑ tɩɩ tɛmɑ pǝ tǝnɑɣɑ tɑɣɑnʋɣʋ. 3 Amɑ Ɩsɔ heelɑ-m sɩ, pǝ tɑɣɑ mɑ́ɑ́ ŋmɑnɑ-ɩ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ pɑɑ sɛɛkɩ-ɩ tɔ. Mpi tɔ, mɑ kɛ́ yoolu kɛ́ nɑ mɑ lǝsɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ feesiŋ. 4 Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ, mɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ lǝsɑ mɑ cɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ sɩ mɑ́ nɑ mɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ tǝnɑ tɔɔ. Yutɑ kɛ ɩ kɑ tʋwɑ ɑwulumpiitu kɛ hɑtoo lɔŋtɑɑ, nɑ ɩ́ lǝsɩ ɩ kpekǝle tɑɑ kɛ́ tɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ mɑɣɑ mɑ cɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ sɩ mɑ́ lɑ Ɩsɛɣɛlɩ kʋkpɛntʋɣʋ wulɑʋ. 5 Tɔʋ, nɔɔnɔɔ, ɩlɛ Sɑlʋmɔŋ kɛ ɩ lǝsɑ mɑ piyɑ tuutuumɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ sɩ ɩ́ lɛɛtɩ mɑ lonte tɑɑ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ Tɑcɑɑ Kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ. 6 Ɩsɔ heelɑ-m tǝfoo sɩ: Nyɑ́ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ mɑ lǝsɑɑ sɩ ɩ́ ŋmɑ-m Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ, nɑ ɩ́ hǝlɩ mɑ tɑɑsɩ tǝnɑ. Ɩ kɑ́ nyǝnǝɣɩ-m ɩ cɑɑ, nɑ mɑɑ nyǝnǝɣɩ-ɩ mɑ pǝyɑlʋ. 7 Ye ɩ tɔkɑ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ mɑ Kʋtʋtʋtʋ nɑ ɩ́ lɑkɩ-tɩ, ɩsɩɩ mɑ lɑkʋɣʋ sɑŋɑ tɑɑ ɩsǝntɔ tɔ, mɑɑ yele nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ wɛɛ tɑm tɔɔ. 8 Pǝnɛntɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, ɩ́ tʋ́ mǝ tǝɣɩ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ kpɛlǝmʋɣʋ tɔm tɑɑ, nɑ Ɩsɔ wei ɩ nɩɩkɩ mǝ tɔm tɔ, ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ́ nɑɑkɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtʋ kʋpɑntʋ tǝnɛ tɩɩ pǝsɩ mǝ nɑ mǝ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ mǝ tɛtʋ kɛ tɑm tɔɔ.

9 Pǝ kɑɑsɑ mɑ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ nyɑ́ tɔ, pɛɛkɩ nɑ ń nyɩ Ɩsɔ wei mɑ lɑpɑ tǝmlɛ tɔ, nɑ ń sɛɛ-ɩ nɑ lotu kʋlʋmtʋ, nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ. Tɑcɑɑ nyǝnǝɣɩ yǝlɑɑ lotu tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ cɛkǝɣǝnɑ pɑ hʋwɛɛ tǝnɑ. Ye n pɛɛkǝɣɩ-ɩ, ɩ kɑ́ yele nɑ ń nɑ-ɩ. Amɑ ye n lɔ Ɩsɔ, ɩ́lɛ́ ɩ lɔɔkɩ-ŋ tɑm tɔɔ kɛ́. 10 Nɔɔnɔɔ n cɛkǝnɑɑ sɩ nyɑɣɑ Tɑcɑɑ lǝsɑɑ sɩ ń ŋmɑ-ɩ ɩ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ pɑɑ sɛɛkɩ-ɩ tɔ. Mpʋ tɔ, kɑɑsɩ nyɑ́ tɩ nɑ ń sʋʋ tǝmlɛ tɑɑ.

Tɑfiiti hʋlǝɣɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ ɩsǝnɑ ɩ kɑ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti cɛlɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ ɩsǝnɑ pɑɑ ŋmɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɔ pǝ fotoonɑɑ, pɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ pǝ cɔlɔ kutuluŋ, nɑ kpɑncoou kutuluɣu, nɑ ɩsɔtɑɑ nɑŋ nɑ pǝ tɛɛ nyǝŋkʋ nɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ nyǝŋkʋ. 12 Nɑ Tɑfiiti cɛlɑ Sɑlʋmɔŋ tɔtɔɣɔ pǝ tǝnɑ mpi ɩ cɑɑkɑɣɑ ŋmɑʋ tɔ pǝ fotoonɑɑ, ɩsɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑsɩ hǝlʋɣʋ nɑ pǝ kutuluŋ wei ɩ cɔɔnɑ-sɩ tɔ. Nɑ kutuluŋ wei ɩ tɑɑ pɑɑ sɩɩ kpɑncoou nɑ Ɩsɔ wontu tɔ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti cɛlɑ Sɑlʋmɔŋ tɔtɔɣɔ kɔtǝlɑɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ, pɑ kpekǝle nyǝ́mɑ hǝlɑ, nɑ tǝmɑ wenɑ pɑɑ lɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ, nɑ tǝ tɑɑ wontu hǝlɑ tɔtɔ. 14 Hɑlǝnɑ Tɑfiiti kɛɛsɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ wʋlɑnɑɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ pǝ kiloonɑɑ ɩsǝnɑ ɩsǝnɑ ɩ kɑ́ cɑɑ nɑ ɩ́ lunɑ pǝ wontunɑɑ mpɛ ɩsɩɩ pɑ lɑkǝnɑ-tɩ tɔ. 15 Nɑ pǝ́ kpɛnnɑ wʋlɑ kɔkɔ kpɑtǝŋ, nɑ pǝ tɔɔ wʋlɑ fǝtǝlɑnɑɑ, nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɔkɔ kpɑtǝŋ nɑ pǝ fǝtǝlɑnɑɑ nyǝntʋ, ɩsɩɩ pɑ lɑkǝnɑ-tɩ tɔ. 16 Nɑ Tɑfiiti cɛlɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ wʋlɑ nɑ pǝ́ mɑɣɑnɑ ɩsǝnɑ pɑɑ lu tɑɑpǝlǝnɑɑ mpɑ pɑ tɔɔ pɑ sɩɩkɩ Ɩsɔ potopotonɑɑ tɔ. Nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ tɔtɔɣɔ liɣitee nyǝɣǝtʋ sɩ pɑ́ lɑ tɑɑpǝlǝnɑɑ. 17 Nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ wʋlɑ wei pɑɑ lu kelɑ lɔɣɔlɑsɩ nsi pɑ lɑkǝnɑ nɑntʋ tɔ, nɑ poosiyɑnɑɑ mpɑ pɑ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔ, nɑ wʋlɑ mɑɣɑmɑɣɑ fusi nɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ pǝ cɛmsɛnɑɑ. Nɑ Tɑfiiti kɛɛsɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ pɑɑ wontuɣu ŋku kʋ yuŋ. 18 Nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ wʋlɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ pǝ́ mɑɣɑnɑ ɩsǝnɑ pɑɑ lu tulɑɑlʋnɑɑ tǝwɔtɛ tɔ. Nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-ɩ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ Ɩsɔ kɛɛkɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ lɛɛsǝŋ wʋlɑ nyǝŋ nɑ pɑ́ lɔpɑ pɑ keŋ kɛ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔɔ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɔmɑ sɩ: Pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ pǝ wɛ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ Tɑcɑɑ cɛlɑ-m tɔ kɑ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ pɑ́ kɛɛsɑ teu tǝcɛɩcɛɩ kɛ́ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ tǝmɑ ɑnɩ tɔ.

20 Ɩlɛnɑ Tɑfiiti tɑsɑ sɩ: Mɑ pǝyɑlʋ, kɑɑsɩ nyɑ́ tɩ nɑ ń nyɔɔ toŋ nɑ ń sʋʋ tǝmlɛ tɑɑ. Tɑɑ nyɑ́, pǝ́cɔ́ tɑɑ sele. Mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ́ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́, ɩ kɑɑ lɔ-ŋ. Hɑlǝnɑ ɩ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ tǝnɑ yoosi. 21 Kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ fɑɣɑ kpekɑ kpekɑ sɩ pɑ lɑkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmlɛ tɔ pɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ tɔtɔ. Pǝlɛ pǝ pɑɑsi yǝlɑɑ mpɑ pɑ nyǝmɑ́ tǝmlɛ lɑpʋ kɛ teu nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nɑ pɑ́ wɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ tɔ, pɑɑ tǝŋ nti n kɑ yɔɣɔtɩ tɔ.

29

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ kʋcɔɔŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Tɑfiiti yɔɣɔtɑ sɑmɑɑ tɑɑ sɩ: Mɑ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ Ɩsɔ lǝsɑɑ sɩ ɩ́ lɛɛtɩ mɑ lonte. Ɩlɛ ɩ kɛ́ pǝyɑɣɑ, ɩ tɑ nyǝntɑ pʋlʋ. Pǝyele tǝmlɛ sɔsɔɔlɛ kɛ pǝ tʋ-ɩ. Mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ yʋlʋ kɛ ɩ ŋmɑɑkɩ kutuluɣu. Amɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ́. 2 Mɑ kɑɑsɑ mɑ tǝɣɩ teu kɛ́, nɑ mɑ́ kpeɣeli mpi mpi pɑɑ ŋmɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ. Pɑɑ wʋlɑ, nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ pǝ kʋsɛɛmʋɣʋ, nɑ kpeŋkpelɑsɩ, nɑ liɣitee pɛɛ kʋkpɛɛtɛɛ, nɑ kɑcɔkɑ nyǝnɑ nnɑ ɑ teeki kɔkɔ tɔ. Nɑ nnɑ ɑ wɛnɑ ŋmɑlʋm kɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tɔ. Nɑ pɛɛ kʋhʋlʋmɛɛ kɛ sɔsɔm. 3 Ye pǝ kɑɑsɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ wɛnɑʋ ɩsɩɩ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ, ɩlɛ mɑ hɑɑkɩ-tɩ sɩ pɑ́ ŋmɑnɑ mɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. Mɑ sɔɔsǝɣɩ-tǝɣɩ pǝ tǝnɑ mpi mɑ tɛmɑ tɑɣɑnʋɣʋ sɩ pɑ́ ŋmɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte mɑ sɔɔlɑ teu tɔ pǝ tɔɔ. 4 Mɑɑ hɑ Ofii tɛtʋ nyǝ́mɑ wʋlɑ kɛ tɔɔnǝnɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ kʋpɑntʋ kɛ tɔɔnǝnɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ (240) nɑ pɑ́ mɑtɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ koloosi tɔɔ nɑ pǝ tɑɑ tɔɔ. 5 Tɔʋ, nɔɔnɔɔ ɑwe kɑ́ hɑ Tɑcɑɑ kɛ wʋlɑ yɑɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ. Ɩlɛnɑ cɑŋǝm tǝmɑ lɑtɑɑ lu Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ wontu?

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑ pǝ tɛɛsɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ wulɑʋ tǝmlɑtɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tisɑɑ sɩ pɑɑ hɑnɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, 7 kɛ wʋlɑ tɔɔnǝnɑɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ (170), nɑ wʋlɑ nyǝɣǝtʋ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000), nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ tɔɔnǝnɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300) nɑ wɑɑlɩ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ɩsɩɩ tɔɔnǝnɑɑ nɑsǝtoso (600), nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tɔɔnǝnɑɑ iyisi tooso (3000) nɑ pɑ́ lɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɛlɑɑ nɑ́ cɛlɑ liɣitee pɛɛ kɛ Kɛɛsɔŋ lʋlʋɣʋ tʋ Yehiyɛlɩ sɩ pɑ́ tʋ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kpɑncoou tɑɑ. 9 Lotu kʋlʋmtʋ kɛ mpɛ ɩnɩ pɑ tǝnɑ pɑ hɑnɑ pɑ kʋcɔɔŋ nɑ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmɑɑ. Wulɑʋ Tɑfiiti mɑɣɑmɑɣɑ lɑŋlɛ kɑ hʋlʋmɑɑ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ.

Tɑfiiti Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti sɑmɑ Ɩsɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ tǝnɑ kiŋ sɩ: Hɑɩ, Yɑkɔpʋ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, yǝlɑɑ ɩ́ sɑŋɩ-ŋ tɑm tɔɔ. 11 Nyɑɣɑlɛ sɔsɔ nɑ toŋ tʋ nɑ teeli tʋ nɑ tɑm tɔɔ tʋ. Nyɑ́ tǝnnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ nyǝm tǝnɑ. Nyɑɣɑlɛ kɑwulɑɣɑ tʋ nɑ pǝ tǝnɑ pǝ tʋ. 12 Nyɑ́ hɑɑkǝnɑ wɛnɑʋ nɑ ń tʋɣɩ teeli nɑ ń ŋmɑkǝlɑ pǝ tǝnɑ. Nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ toŋ nɑ pǝsʋɣʋ wɛɛ sɩ ń lɑ nɑ pɑɑ ɑwe nyʋɣʋ kʋlɩ yɑɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ. 13 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɑ Ɩsɔ tǝ́ sɑŋɩ-ŋ nɑ tǝ́ pʋɣʋlǝɣɩ nyɑ́ hǝtɛ sɔsɔɔlɛ. 14 Mɑ nɑ mɑ yǝlɑɑ tǝ tɑ kɛ pʋlʋ. Pǝ́cɔ́ pǝ tɑɣɑ tɑ́ toŋ tɑɑ kɛ́ tǝ pǝsɑɑ nɑ tǝ́ hɑ-ŋ kʋcɔɔŋ ɩnɛ. Nyɑ́ hɑnɑ-tʋɣʋ pǝ tǝnɑ. Mpi n hɑ-tʋ tɔɣɔ tǝ hɑɑkɩ-ŋ. 15 Tɑ́ nɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ tǝ wɛ-ŋ teitei kɛ́ ɩsɩɩ mʋʋlɑɑ nɑ cɑɣɑlɑɑ, nɑ tɑ́ weesiŋ wɛ ɑtɛ cǝnɛɣɛ ɩsɩɩ ɩsotom, nɑɑni nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ. 16 Tɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tǝ kɑɑ wontu kɛ huɣule sɩ tǝ ŋmɑɑkɩ timpi tɩɩ sɛɛkɩ-ŋ tɔ, nɑ nyɑ́ hǝtɛ Nɑŋŋ nyǝntɛ tɑɑ. Nyɑ́ tǝnnɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ. 17 Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ, mɑ nyǝmɑ́ sɩ n mɑɣɑsǝɣɩ yǝlɑɑ lotunɑɑ tɑɑ hʋwɛɛ kʋŋmɛlɛɛ nɑ ń sɑŋ tɑmpɑnɑ tǝŋlɑɑ. Nɑ lotu kʋlʋmtʋ kɛ mɑ hɑnɑ-ŋ mɑ wɛnɑʋ. Mɑ nɑwɑ nyɑ́ yǝlɑɑ kotɑɑ sɩ pɑ hɑɑkɩ-ŋ mpʋ tɔtɔ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. 18 Hɑɩ, tɑ cɑɑnɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, yele nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ wɛɛ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ tɑm kɛ́ mpʋ. 19 Hɑ mɑ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ lotu kʋlʋmtʋ nɑ ɩ́ tɔkɩ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ nyɑ́ kʋsɛɣɛsǝtʋ nɑ nyɑ́ kiiŋ nɑ ɩ́ lɑkɩ-ɩ. Ɩ́ ŋmɑ́ kutuluɣu ŋku kʋ tǝmlɛ mɑ tɑɣɑnɑ ɩsǝntɔ tɔ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti tɑsɑ kotilɑɑ kɛ heeluɣu tɔtɔ sɩ: Ɩ́ sɛɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ ɩ́ nɑ tǝmlɛ.

Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ luŋ ɑkulɑ nɑ pɑ́ sɛɛ pɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɑ pɑ́ hǝntɩ pɑ wulɑʋ kɛ ɑtɛ.

Tɑfiiti sǝm nɑ Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛʋ femɑ tɑnɑŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ, nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝnsɩ kɛ lɑtǝcɛnɑɑ iyɑɣɑ (1000), nɑ ɩwɑɑŋ kɛ iyɑɣɑ (1000), nɑ ɩwɛɛsɩ kɛ mpʋ tɔtɔ nɑ pǝ sʋlʋm. Hɑlǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ kotɑɑ tɔ pɑ́ tɔɣɔ kɔtɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ-wɛ. 22 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔɣɔ kʋyɑkʋ ŋkʋ nɑ pɑ́ nyɔɔ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ. Nɑ pɑ́ tɑsɑ Tɑfiiti pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ kɑwulɑɣɑ kpɑʋ kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm. Nɑ pɑ́ pǝlɩ-ɩ nim nɑ Tɑcɑɑ hǝtɛ tɑɑ. Nɑ pɑ́ pǝlɩ nim kɛ Sɑtɔkɩ tɔtɔ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ pǝsɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ kpɑwɑ Tɑcɑɑ Kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ nɑ ɩ́ lɛɛtɩ ɩ cɑɑ Tɑfiiti lonte, nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tɔŋ teu nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tʋnɑ-ɩ. 24 Ɩlɛnɑ tɛtʋ tɔkǝlɑɑ nɑ yoolɑɑ nɑ Tɑfiiti pǝyɑlɑɑ lɛlɑɑ nɩɩnɑ-ɩ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ sɔɔsɑ ɩ nyʋɣʋ kɛ kʋsʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ. Nɑ ɩ́ yele nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ hǝtɛ yɑɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsɩɩ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ kɛ́ cɑɣɑlɛ tɔ.

26 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋkpɛntʋɣʋ tɔɔ kɛ́ Sesee pǝyɑlʋ Tɑfiiti kɑ́ tɔɣɑ kɑwulɑɣɑ. 27 Ɩ tɔɣɑ Hepǝlɔŋ ɩcɑtɛ tɔɔ kɛ́ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɔɔ kɛ́ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso, nɑ sɩ́ kpɛntɩ nɩɩlɛ. 28 Ɩ sǝpǝnɑ kpɑtǝlɑɣɑ kʋpɑŋkɑ kɛ́, nɑ toŋ nɑ teeli. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ lɛɛtɩ ɩ lonte.

29 Pɑ ŋmɑɑ wulɑʋ Tɑfiiti tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ tǝ tǝnɑɣɑ kɛ nɑlʋ Sɑmiyɛɛlɩ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ nɑ Kɑtɩ pɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. 30 Sɩ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsɑ ɩ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ teeli nɑ ɩ tǝmɑ pǝ tɔm. Nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ, nɑ Kɑwulɑsɩ lɛnsɩ tɑɑ tɔ.

ɑ 7:12 Iii: Pǝ cɑɣɑ ɩsɩɩ yʋlʋ kʋlʋm ɩnǝɣɩ pɑ yɑɑ sɩ Ili kɛ Kʋtɔɔsʋtʋ I 7:7 tɑɑ.

ɑ 7:23 Peliyɑ: Peliyɑ hǝtɛ hʋwɛɛ ntɛ sɩ: Ɩ tǝyɑɣɑ wɛ wɑhɑlɑ tɑɑ.

Kʋtɔɔsʋtʋ II

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

KƲTƆƆSƲTƲ

TAKƎLAƔA NAALƐ NYƎŊKA

Kʋtʋlʋtʋ

Pɑ kɛɛsǝɣɩ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔtɔɣɔ Tɑfiiti pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔm. Ɩsɔ sɛɛʋ tɔm kɛnɑ pǝ tǝnɑ pǝ kite. Pǝ tɔɔ kɛ́ tɑkǝlɑɣɑ ŋmɑɑlʋ kɛɛsǝɣɩ Sɑlʋmɔŋ ŋmɑʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ Lefii kɔtǝlɑɑ kpɑʋ tɔm, nɑ Yutɑ ɑwulɑɑ lɛlɑɑ tɑɣɑnʋɣʋ kɛ ɩsɔ sɛɛʋ, nɑ ɩsɔ sɛɛlɑɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ ɩsǝnɑ pɑ hiiwɑ kiiŋ tɑkǝlɑɣɑ tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Kʋtɔɔsʋtʋ II tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ, titite 1–9

Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kuuu tɔm, titite 10–36

ƖSƐƔƐLƖ WULAƲ SALƲMƆŊ TƆM

1

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑfiiti pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ nyɔɔsɑ ɩ kɑwulɑɣɑ. Ɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ wɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ nɑ ɩ́ kʋsǝɣɩ ɩ nyʋɣʋ.

Sɑlʋmɔŋ sǝlǝmɑ Ɩsɔ kɛ́ lǝmɑɣɑsɛɛ

(Awulɑɑ I 3:4-15)

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Sɑlʋmɔŋ kotɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ yoolɑɑ iyɑɣɑ (1000) nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ tɔm hʋʋlɑɑ nɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ kotɑ ɩ kiŋ tɔ pɑ́ polo tǝfɛɛnlɛ nte tǝ wɛ Kɑpɑwɔŋ tɔ. Mpi tɔ, tǝnɑɣɑ Ɩsɔ tǝmlɛ tʋ Moisi kɑ lɑpɑ cokǝle nteɣe wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ tɩɩ wɛɛ.

4 Wɑɑtʋ ɩnɩ Tɑfiiti kɑ tɛmɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kpɑɣɑʋ kɛ Kiliyɑtɩ-Yeyɑlim nɑ ɩ́ ponɑ-ɩ Yosɑlɛm. Nɑ ɩ́ sɩɩ lonte nte tǝ tɑɑ ɩ kɑ tɑɣɑnɑ-ɩ tɔɣɔ cokǝle tɑɑ. 5 Amɑ ɩ sɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ cokǝle ɩsɛntɑɑ. Ntɛɣɛ Ulii pǝyɑlʋ Pǝsɑlɛlɩ wei ɩ kɛ́ Uu sɑɑlɩ tɔ ɩ kɑ lupɑ.

Tǝnɑɣɑ Sɑlʋmɔŋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ Ɩsɔ. 6 Nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte tɩɩ wɛ tǝsulle cokǝle kiŋ tǝnɑ tɔ tǝ tɔɔ kɛ́ Sɑlʋmɔŋ lɑpɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ nyɑɣɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ iyɑɣɑ (1000). 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɩɩ ɩ tɔɔ kɛ́ ɑhoo ɑnɩ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Sǝlǝmɩ-m mpi n cɑɑ sɩ mɑ hɑ-ŋ tɔ.

8 Ntɛnɑ Sɑlʋmɔŋ cɔ-ɩ sɩ: Kʋpɑntʋ kɛ n lɑpɑ mɑ cɑɑ Tɑfiiti nɑ ń yele sɩ mɑ́ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ. 9 Mpʋ tɔ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ, lɑ nɔɣɔ ŋkɑ n kɑ sɩɩ mɑ cɑɑ Tɑfiiti tɔ. Mpi tɔ, piitim mpi pǝ tɔɔ n kpɑ-m wulɑʋ tɔ pǝ yǝlɑɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɑnyǝŋɑ. 10 Ɩlɛ lɑ suulu nɑ ń hɑ-m lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ nyǝm nɑ mɑ́ cɛkǝnɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɔɔ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ nɔɣɔlʋ kɑɑ pǝsɩ nyɑ́ yǝlɑɑ sɑmɑɑ ɩnɛ.

11 Ntɛnɑ Ɩsɔ cɔ Sɑlʋmɔŋ sɩ: Timpi n tɑ sǝlǝmɩ-m wɛnɑʋ, yɑɑ teeli, yɑɑ nyɑ́ kolontunɑɑ ɩ́ sɩ, yɑɑ weesuɣu kʋtɑɣɑlʋɣʋ, ɩlɛnɑ ń sǝlǝmɩ-m lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ nyǝm sɩ ń pǝsɩ nɑ ń tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ kɛ mɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɔɔ mɑ kpɑ-ŋ wulɑʋ tɔ. 12 Mɑɑ hɑ-ŋ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ nyǝm mpɩ, nɑ wɛnɑʋ, nɑ teeli, nɑ pǝ kǝlɩ ɑwulɑɑ tǝnɑ. Pɑɑ kʋpǝmɑ, pɑɑ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ kʋlɑ cokǝle cɔlɔ tǝnɑɣɑ Kɑpɑwɔŋ tǝfɛɛnlɛ nɑ ɩ́ mǝlɩ Yosɑlɛm nɑ ɩ́ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ.

Sɑlʋmɔŋ toŋ nɑ ɩ wɛnɑʋ pǝ tɔm

(Awulɑɑ I 10:26-29; Kʋtɔɔsʋtʋ II 9:25-28)

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ kpeɣelɑ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ pǝ kpɑɣɑnǝŋ nɑ pǝ́ lɩɩ kɛɛkɛnɑɑ iyɑɣɑ nɑ nɑsǝlɛ (1400), nɑ kpɑɣɑnǝŋ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ pǝ tɑɑ lɛntɩ kɛ ɩ kiŋ kɛ Yosɑlɛm. Pǝ kɑɑsɑ nti ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ tǝlɛɣɛ timpi timpi pɑɑ tɑɣɑnɑɑ sɩ pɑ́ sɩɩ-tɩ tɔ. 15 Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ liɣitee kɑ wɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɛɛ. Nɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ nɑ́ɑ́ tɔɔlɩ yem ɩsɩɩ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Sikomɔɔ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ. 16 Icipiti nɑ Silisii pǝ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ́ pɑɣɑtǝlɑɑ pukɑɣɑ nɑ pɑ́ yɑkɩ Sɑlʋmɔŋ kpɑɣɑnǝŋ nɑ pɑ́ kɔŋnɑ. 17 Liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑsǝtoso nɑsǝtoso (600) kɛ pɑɣɑtǝlɑɑ yɑkɑɣɑ Icipiti yoou kɛɛkɛnɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑkɩ kpɑɣɑnǝŋ kɛ nyǝɣǝtʋ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ (150). Pɑ yɑkɑɣɑ nɑ pɑ́ pɛɛtǝɣǝnɑ mpʋ tɔtɔɣɔ Hiti nɑ Silii pǝ ɑwulɑɑ.

Sɑlʋmɔŋ tɑɣɑnǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ tɔm

(Awulɑɑ I 5:15-32; 7:13-14)

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ tʋ́ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kɑ́ ŋmɑ́ Tɑcɑɑ kɛ ɩ tǝsɛɛlɛ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ.

2

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ cɑɑ wontu sǝɣǝllɑɑ kɛ yǝlɑɑ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ (70000), nɑ pɛɛ sɑɑkǝlɑɑ kɛ iyisi nɩɩnɑɑsɑ (80000) sɩ pɑ́ lɑ tǝmlɛ kɛ pʋɣʋ tɑɑ. Nɑ yǝlɑɑ iyisi tooso nɑ nɑsǝtoso (3600) feŋiɣi pɑ tɔɔ.

2 Ntɛnɑ Sɑlʋmɔŋ tili nɑ pɑ́ heeli Tiii wulɑʋ Hilɑm sɩ: Tilinɑ-m kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ nsi n kɑ tilinɑ mɑ cɑɑ Tɑfiiti nɑ ɩ́ ŋmɑnɑ ɩ tǝyɑɣɑ tɔ. 3 Mɑ tɔŋɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ kutuluɣu ŋmɑʋ kɛ́ sɩ pɑɑ wɔkɩ-ɩ tulɑɑlʋnɑɑ nɑ pɑ́ hɑɑkɩ-ɩ potopotonɑɑ kɛ kʋtɑmsɑ. Nɑ pɑ́ lɑkɩ-ɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ, nɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ, nɑ ɩsɔtʋnɑɑ kʋyɛɛŋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ, nɑ Tɑcɑɑ ɑcimɑ kʋyɛɛŋ lɛlǝŋ. Tǝmlɛ kɛ pǝ tʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɑm tɔɔ. 4 Mpi tɔ, kutuluɣu ŋku mɑ cɑɑ ŋmɑʋ tɔ kʋ kɛ́ sɔsɔɔʋ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tɑ Ɩsɔ kǝlɑ tɩɩŋ tǝnɑɣɑ sɔsɔɔntʋ kɛ́. 5 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, nɔɣɔlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ ŋmɑ-ɩ tǝcɑɣɑlɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ kʋ tɔɔʋ tǝnɑ, kʋ tɑ tɑlɑ-ɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ hɔŋ mɑ tɩ sɩ mɑ ŋmɑɑkɩ-ɩ tǝcɑɣɑlɛ. Amɑ timpi pɑɑ sɛɛkɩ-ɩ nɑ pɑ́ lɑkɩ-ɩ kɔtɑsɩ tɔɣɔ. 6 Mpʋ tɔ, Hilɑm tilinɑ-m wei ɩ nyǝmɑ́ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ kʋsɛɛmʋɣʋ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɑɣɑnʋɣʋ tɔ. Nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ tɔtɔɣɔ pɔɔŋ kʋsɛɛmǝŋ cǝŋcǝŋ, nɑ kʋsɛɛmǝŋ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ ɑkpɑɑyɑlɑ nyǝŋ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ fotoonɑɑ lǝsʋɣʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pʋntʋ nɑ yǝlɑɑ mpɑ mɑ cɑɑ Tɑfiiti lǝsɑɑ nɑ pɑ́ wɛ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ pɑ́ lɑ́ tǝmlɛ ńtɛ́. 7 Nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɩ́ sɛtɩ-m Lipɑŋ pʋɣʋ tɑɑ tɩɩŋ kʋpɑŋ. Mpi tɔ, pɑ nyǝmɑ́ pǝ tǝmlɛ kɛ teu kɛ́. Mɑ nyǝ́mɑ kɑ́ polo nɑ pɑ́ sǝnɑ-wɛ. 8 Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ sɛtɩ-m kpeŋkpelɑsɩ kɛ sɔsɔm. Mpi tɔ, Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte mɑ ŋmɑɑkɩ tɔ tɩɩ tɔɔ sɔsɔm kɛ́ nɑ tǝ tewɑ. 9 Mɑɑ cɛlɑ tɩɩŋ sɛtǝlɑɑ mpɛɣɛ mʋlʋm tɔɔnǝnɑɑ iyisi nɑɑtoso (6000), nɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee tɔɔnǝnɑɑ iyisi nɑɑtoso (6000), nɑ sʋlʋm kɛ liitilinɑɑ iyisi nɑsǝnɑɑsɑ (80000), nɑ nim kɛ mpʋ tɔtɔ.

10-11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tiii wulɑʋ Hilɑm cɔ Sɑlʋmɔŋ nɑ tɑkǝlɑɣɑ sɩ: Mɑ sɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ lɑpɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ, nɑ ɩ́ hɑ Tɑfiiti pǝyɑɣɑ nyɑɣɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ nyǝm nɑ lɑɣɑtʋ sɩ ń ŋmɑ-ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɔ. Tɑcɑɑ sɔɔlɑ ɩ yǝlɑɑ tɔɣɔ ɩ kpɑ-ŋ pɑ wulɑʋ. 12 Mɑɑ tilinɑ-ŋ ɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Hulɑm-Api tɔ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ nyǝmɑ́ niŋ tǝmɑ kɛ́ nɑ ɩ́ wɛnɑ lɑɣɑtʋ. 13 Ɩ too kɛ Tɑŋ kpekǝle tʋ kɛ́, nɑ ɩ cɑɑ kɛ Tiii tʋ. Mpi mpi pǝ tǝmlɛ ɩ nyǝmɑ́ tɔɣɔlɛ, wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ, nɑ kʋsɛɛmʋɣʋ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ pɛɛ nɑ kpeŋkpelɑsɩ nɑ pɔɔŋ wei pɑ sɛɛsɑɑ tɔ, nɑ kʋsɛɛmǝŋ cǝŋcǝŋ nɑ wei pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ tɔ, nɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ pɔɔŋ pǝ tɑɣɑnʋɣʋ. Ɩ nyǝmɑ́ tɔtɔɣɔ lɛɛsǝŋ sɑɑkʋɣʋ tɔm. Pɑɑ tǝmlɛ nteɣe n tʋ-ɩ ɩ lɑkɩ kɛ́. Ɩ nɑ nyɑ́ nyǝ́mɑ nɑ mpɑ nyɑ́ cɑɑ wulɑʋ Tɑfiiti lǝsɑɑ tɔ pɑɑ lɑnɑ. 14 Pǝnɛntɛ tɑcɑɑ, tilinɑ-tʋɣʋ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ sʋlʋm nɑ nim mpi pǝ tɔm n yɔɣɔtɑɑ tɔ. 15 Tɩɩ polo Lipɑŋ pʋɣʋ tɑɑ, nɑ tǝ́ sɛtɩ tɩɩŋ wei ɩ tǝnɑ n cɑɑ tɔ, nɑ tǝ́ hɔkɔ-ɩ nɑ tǝ́ tʋ teŋku tɑɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ Sɑfɑ. Ɩlɛnɑ ń yele nɑ pɑ́ kpɑɣɑ nɑ pɑ́ ponɑ Yosɑlɛm.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ kɑlɑ cɑɣɑlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ wɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ tɔ, nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ kʋkɑlʋɣʋ ŋku ɩ cɑɑ Tɑfiiti kɑ lɑpɑ tɔ. Pɑɑ wɛ yǝlɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso nɑ nɑsǝtoso (153600). 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ lǝsɑ wontu sǝɣǝllɑɑ kɛ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ (70000), nɑ mpɑ pɑ sɑɑkǝɣɩ pɛɛ kɛ pʋɣʋ tɑɑ tɔɣɔ iyisi nɩɩnɑɑsɑ (80000), nɑ mpɑ pɑ tʋɣɩ lɛlɑɑ kɛ tǝmɑ nɑ pɑ́ feŋiɣi ɑ tɔɔ tɔɣɔ yǝlɑɑ iyisi tooso nɑ nɑsǝtoso (3600).

3

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ

(Awulɑɑ I 6:1-38)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ sʋʋ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ ŋmɑʋ kɛ Moliyɑ pulɑɣɑ tɔɔ. Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ kɑ lɩɩ ɩ cɑɑ Tɑfiiti tɔɔ, nɑ Tɑfiiti tɑɣɑnɩ lonte kɛ Yepusi tʋ Olǝnɑŋ kɑtɑɣɑ tɑɑ. 2 Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ liɣiti nyǝŋkɑ, ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ wule kɛ ɩ cɑɑlɑ-kɛɣɛ ŋmɑʋ.

3 Kutuluɣu ŋku Sɑlʋmɔŋ ŋmɑɑkɩ mpʋ tɔ, kʋ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ kʋ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ. 4 Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ kpɑɑŋ nɑ ɩsɛntɑɑ tɔɔ. Kʋ wɑŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ teitei, ɩsɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ, nɑ kʋ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩtoso. Nɑ pɑ́ wɑɑsɩ kʋ tɑɑ kɛ́ wʋlɑ mɑɣɑmɑɣɑ. 5 Ɩlɛnɑ pɑ́ wɑɑsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ mɑɣɑmɑɣɑ tɔɔ kɛ́ kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ. Nɑ pɑ́ pɔ sɩ tɔɔ kɛ́ wʋlɑ, nɑ pɑ́ lɑ pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑŋ nɑ ɑlukpɑlisi pǝ fotoonɑɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑpɑ kutuluɣu ŋkʋɣʋ kɑcɔkɑ nɑ liɣitee pɛɛ. Pɑɑfɑyim tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɑ hikɑ wʋlɑ wei pɑ lɑkɑɣɑnɑ tɔ. 7 Nɑ pɑ́ wɑɑsɩ-ɩ kutuluɣu kpɑtǝŋ nɑ kʋ nɔnɔkpete nɑ kʋ kɑmpʋnɑɑ nɑ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kʋ tɔɔ. Nɑ pɑ́ lǝsɩ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ lɛɛsǝŋ tɔtɔ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ŋmɑ́ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nɑŋ, kʋ tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ kɛ teitei, ɩsɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wɑŋ, nɑ kʋ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑtɩ kʋ tɑɑ tɔɔ kɛ́ wʋlɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tɔɔnǝnɑɑ hiu. 9 Wʋlɑ nyǝ́mɑ́ wenɑ pɑ lɑpǝnɑɑ tɔ ɑ kɑ wɛ kiloo hɔɣɔlʋɣʋ. Nɑ pɑ́ wɑɑsɩ wʋlɑ tɔtɔɣɔ ɩsɔtɑɑ kutuluŋ tɑɑ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lupɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ lɛɛsǝŋ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ wɑɑsɩ-ɩ wʋlɑ nɑ pɑ́ sɩɩ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ kutuluɣu tɑɑ. 11-13 Pɑɑ sǝŋsɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ kɛ tǝmɑ tɔɔ kɛ́ nɑ pɑ ɩsɛ hɑnɑ nɔnɔɣɔ nɑ pɑ́ hɛtɑ pɑ keŋ. Nɑ pɑ kenɔɔsɩ nɑɑlɛ suli hɛkʋ tɑɑ, nɑ lɛŋsɩ yoosinɑ kutuluɣu. Keluɣu kʋlʋmʋɣʋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Keŋ liɣiti kpɛntɑ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ. 14 Nɑ pɑ́ lʋʋ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ nti pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ, nɑ kʋsɛɛmtʋ, nɑ kʋsɛɛmtʋ cǝŋcǝŋ tɔɣɔ pʋʋɣʋ kʋkɑkɑɣɑʋ. Nɑ pɑ́ lǝsɩ kʋ tɔɔ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ lɛɛsǝŋ.

Nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ɑkelenɑɑ nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ

(Awulɑɑ I 7:15-22)

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ŋmɑ́ ɑkelenɑɑ sɔsɑɑ nɑɑlɛɣɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ɩsɛntɑɑ. Pɑ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Nɑ pɑ́ lɑ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ kɑhusi tɑkɑ, nɑ sɩ tɑɣɑlǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lupɑ ɑlukpɑlisi ɩsɩɩ nsi sɩ wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ nɑ pɑ́ tʋ-sǝɣɩ ɑkelenɑɑ mpɛ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ. Nɑ pɑ́ lu tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ pee lɛɛsǝŋ kɛ nɩɩnʋwɑ (100) nɑ pɑ́ tʋ́ ɑlukpɑlisi tɑɑ. 17 Ɩlɛnɑ pɑ́ siki ɑkelenɑɑ nɑɑlɛ ɩnǝɣɩ cemɑce kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ. Pɑ yɑɑkɩ ntɔɣɔŋ nyǝŋ sɩ, Ɩsɔ nyɔɔsǝɣɩ, nɑ mpǝtǝŋ nyǝŋ sɩ, ɩnǝɣǝlɛ toŋ tʋ.

4

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lupɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. Tǝ tɑɣɑlǝŋ nɑ tǝ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ tǝ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ wontu

(Awulɑɑ I 7:23-26)

2 Ɩlɛnɑ pɑ́ lu nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ nyɑmpɑɑni ɑnɑɑm tɑkɑ nɑ ɩ́ kulutɑɑ. Ɩ wɑŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ, nɑ ɩ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ titite. Ɩ ɩkulutɑʋ tɔɔ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. 3 Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑɑ lɑtǝcɛnɑɑ lɛɛsǝŋ kɛ nyɑmpɑɑni ɩnɩ ɩ luɣu tɛɛ kɛ́ ɩ lupu wɑɑtʋ nɑ pǝ́ cɔɔ nɑ pǝ́ tɑ́ loosi nɑɑlɛ. Pɑɑ mɛɛtǝlɩ wei kɛ lɛɛsǝŋ hiu. 4 Ɩlɛnɑ pɑ́ lu nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ nɑɑŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Pǝ́ nɑ nyɑmpɑɑni ɩnǝɣɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ nɑ pɑ́ pɩɩlɩ-ɩ tooso tooso kɛ tɔm liɣiti. Nɑ lʋm nyɑmpɑɑni kɛ ɩ tɔɔ. Nɑɑŋ lɛlǝŋ nyǝnǝɣǝnɑ ilim tǝlɩɩlɛ, lɛlǝŋ nɑ pǝ tǝtʋlɛ. Nɑ lɛlǝŋ nɑ pǝ ntɔɣɔŋ, nɑ lɛlǝŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ, nɑ ɩ tɑpǝŋ nyǝnǝɣɩ tǝmɑɣɑ nyɑmpɑɑni tɛɛ. 5 Nyɑmpɑɑni kpɩɩsǝŋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ ntɑntɑkʋ wɑŋ. Nɑ ɩ tompee ɩsɩɩ poosiyɑ, nɑ ɑ́ nǝɣǝsǝnɑ yɑɑyenɑɑ. Nyɑmpɑɑni ɩnɩ ɩ tɔkɩ ɩsɩɩ lʋm liitilinɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120000).

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lupɑ lʋm kʋsɑŋǝm cɛmsɛnɑɑ kɛ nɑɑnʋwɑ. Nɑ pɑ́ sɩɩ kɑkpɑsɩ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ntɔɣɔŋ tɔɔ nɑ kɑkpɑsɩ nɑ tǝ npǝtǝŋ tɔɔ. Pɑ tɑɑ kɛ́ pɑ nyɑɑlɑɣɑ kpǝnɑ wenɑ pɑ lɑkɑɣɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Nyɑmpɑɑni ɑnɑɑm tɑɑ lʋm kɛ kɔtǝlɑɑ sɔɔkɑɣɑ.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wontu nyǝɣǝtʋ nyǝntʋ

(Awulɑɑ I 7:40-51)

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lupɑ fǝtǝlɑ kpɑtǝŋ nɑɑnʋwɑ kɛ wʋlɑ, ɩsɩɩ ɩsǝnɑ pɑ kɛɛsɑ-wɛ tɔ. Nɑ pɑ́ sɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ cemɑce. Kɑkpɑsɩ nɑ ntɔɣɔŋ nɑ kɑkpɑsɩ nɑ mpǝtǝŋ.

8 Nɑ pɑ́ sɑɑkɩ tɑɑpǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ pɑ́ sɩɩ-wɛɣɛ cemɑce tɔtɔ. Kɑkpɑsɩ nɑ ntɔɣɔŋ nɑ kɑkpɑsɩ nɑ mpǝtǝŋ.

Nɑ pɑ́ lu wʋlɑ poosiyɑnɑɑ mpɑ pɑ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔɣɔ nɩɩnʋwɑ (100).

9 Nɑ pɑ́ lɑ́ kɔtǝlɑɑ kolɑɣɑ, nɑ tɑɣɑ sɔsɑɣɑ. Nɑ pɑ́ wɑɑsɩ kɑ kʋtǝkǝŋ kɛ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ.

10 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ntɔɣɔŋ ŋkuluŋɑ cɔlɔɣɔ pɑɑ sɩɩ lʋm nyɑmpɑɑni ɑnɑɑm nɑ ilim mpǝtǝŋ nɑ pǝ tǝlɩɩlɛ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ.

11 Wɑɑtʋ wei Hulɑm tɛɛsɑ tɔlʋmɑ nyǝnɑsɩ nɑ ɑ lɔɣɔlɑsɩ, nɑ cɑlǝm poosiyɑnɑɑ ɩlɛ, ɩ tɛmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmɑ wenɑ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ kɑ tʋ-ɩ tɔ ɑ lɑpʋ ntɛ́.

12-13 Pǝ kpɑɣɑʋ ɑkelenɑɑ nɑɑlɛ nɑ pɑ kɑhusi,

nɑ sɩ cɑŋǝm wontu. Ɩsɩɩ sɩ tɔɔ puluŋ tɔm nɑɑlɛ,

nɑ sɩ tɔɔ tʋɣʋ pee fotoonɑɑ nɑsǝlɛ.

Pɑɑ ɑkele wei kɛ loosi nɑɑlɛ.

14 Ɩ kɑ lupɑ tɔtɔɣɔ kɛɛkɛnɑɑ tɑkɑ,

nɑ pǝ tɔɔ lʋm cɛmsɛnɑɑ sɔsɑɑ.

15 Nɑ nyɑmpɑɑni ɑnɑɑm wei pɑ tǝnɑ lɑtǝcɛnɑɑ

lɛɛsǝŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɔɔ tɔ.

16 Nɑ tɔlʋmɑ nyǝnɑsɩ nɑ pǝ lɔɣɔlɑsɩ nɑ nɑntʋ nyǝnsɩ.

Nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ Hulɑm-Api lɑpǝnɑ wontunɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ Sɑlʋmɔŋ kɑ tʋ-ɩ sɩ ɩ́ lu Tɑcɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ sotiti-tɩ. 17 Yɑɑtɑnɩ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ pɑ pǝlɑ nyǝɣǝtʋ kɛ cʋɣʋ tɑɑ, nɑ pǝ́ lɩɩ wontu ntɩ tǝ tǝnɑɣɑ Sukɔtɩ nɑ Seletɑtɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ. 18 Wontu tuutuumɑ kɛ Sɑlʋmɔŋ yelɑɑ nɑ pɑ́ lu. Nɔɣɔlʋ kɑɑ nɔkɩ sɩ ɩ nyǝŋ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kiloonɑɑ ɩsǝnɑ pǝ tɔɣɑɑ tɔ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ lɑpɑ nɑ pɑ́ lu wʋlɑ wontunɑɑ nɑ pɑ́ tʋ́ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

Ɩsɩɩ tulɑɑlʋnɑɑ tǝwɔtɛ wʋlɑ nyǝntɛ,

nɑ tɑɑpǝlǝnɑɑ mpɑ pɑ tɔɔ pɑ sɩɩkɩ Ɩsɔ potopotonɑɑ tɔ.

20 Nɑ wʋlɑ kɔkɔ kpɑtǝŋ

nɑ pǝ fǝtǝlɑnɑɑ mpɑ pɑ mʋɣɩ kɑtɛ

tɑɑ kɑtɛ nɑŋ ɩsɛntɑɑ tɔ, ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsʋɣʋ-wɛ tɔ.

21-22 Nɑ pɑ́ lu wʋlɑ tɔtɔɣɔ pǝ tɔɔ cɑŋǝm

nɑ pǝ kpǝtǝlǝŋ tɔm nɑɑlɛ.

Nɑ cɛmsɛnɑɑ nɑ poosiyɑnɑɑ mpɑ

pɑ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔ.

Nɑ kɔpʋnɑɑ, nɑ cofolonɑɑ,

nɑ kɑmpʋnɑɑ mpɑ pɑ tǝkɑ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nɑŋ

nɔnɔɣɔ tɔ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nyǝ́mɑ tɔtɔ.

5

1 Wɑɑtʋ wei Sɑlʋmɔŋ tɛmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kɔnɑ mpi ɩ cɑɑ Tɑfiiti kɑ hɑ Tɑcɑɑ tɔ. Pɑɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ wʋlɑ, nɑ wontunɑɑ lɛntǝnɑɑ. Nɑ ɩ́ sɩɩ pǝ tǝnɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kpɑncoou tɑɑ.

Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ sɩɩʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ

(Awulɑɑ I 8:1-13)

2 Wɑɑtʋ wei Sɑlʋmɔŋ tɛmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ kʋpɑɣɑlɑɑ nɑ pɑ kpekɑ nɑ pɑ lʋlʋŋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ Yosɑlɛm. Nɑ ɩ́ tʋ-wɛ sɩ pɑ́ kpɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ timpi pɑ yɑɑ tɔtɔ sɩ Siyɔŋ tɔ, nɑ pɑ́ ponɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kotɑ wulɑʋ tɛɣɛ pɑ ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ kɛ ɑcimɑ tɔɣɔʋ. 4 Ɩsɛɣɛlɩ kʋpɑɣɑlɑɑ kotɑɑ, ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ kpɑɣɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ 5 nɑ pɑ́ ponɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Nɑ kɔtǝlɑɑ sǝnɑ-wɛ nɑ pɑ́ ponɑ cokǝle nɑ tǝ tɑɑ wontunɑɑ. 6 Ɩlɛnɑ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ kotinɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ, pɑ́ lɑ́ kɔtɑɣɑ kɛ heeŋ nɑ nɑɑŋ tuutuumɑ pǝ fɛɩ kɑlʋɣʋ.

7-8 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ kɔtǝlɑɑ sʋʋnɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nɑŋ tɑɑ kɛ́ ɩ lonte kɛ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ keŋ tɛɛ. Nɑ pǝ́ kenti ɩ́ nɑ ɩ kpɑtǝŋ wei pɑ kpɑkǝɣǝnɑ-ɩ tɔ ɩ tɔɔ. 9 Kpɑtǝŋ ɩnɩ ɩ kɑ tɑɣɑlɑɑ kɛ́. Hɑlǝnɑ ye n kpǝtǝnɑ pʋʋɣʋ kʋkɑkɑɣɑʋ n nɑɑkɩ-ɩ kɛ́. Amɑ ye n hɑtǝlɑɑ n kɑɑ nɑ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 10 Kʋsǝsɩɩtʋ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ nɑɑlɛ kɛ Ɩsɔ kɑ cɛlɑ Moisi kɛ Holɛpʋ pʋɣʋ tɔɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ kɛ pɑ Icipiti lɩɩʋ wɑɑlɩ. Pɛɛ ɑnɩ ɑ tike ɑ kɑ wɛnnɑ ɑtɑkɑɑ tɑɑ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ lɩɩnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Kɔtǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ pɑ lɑpɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ́. Ɩlɛ pɑ tɑ kɛɛsǝnɑ ɩsǝnɑ kpekɑ tǝŋɑ tǝmɑ tɔ. 12 Ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kɛ́ wontu mɑtɑɑ, ɩsɩɩ Asɑfɩ, nɑ Hemɑŋ, nɑ Yetutuŋ. Nɑ pɑ pǝyɑlɑɑ, nɑ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ suu kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ wontu tɔ, pɑ́ sǝŋɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nɑ pɑ́ tɔkɑ kpɛŋkpɛŋnɑɑ, nɑ cǝmǝŋ nɑ sɑŋkʋnɑɑ. Ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ nyǝmɑ́ ɑkɑntɛɛ hʋlʋɣʋ tɔ pɑ́ sǝŋɑ pɑ kiŋ kɛ yǝlɑɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120). 13-14 Ḿpʋ́ɣʋ́ wontu mɑtɑɑ nɑ yonyoolɑɑ pɑ kpɛntɑɑ nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ nɑ yontu sɩ: Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ, mpi tɔ ɩ kɛ́ kʋpɑŋ. Ɩ sɔɔlʋɣʋ wɛ tɑm tɔɔ. Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ teu nɑwɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Nɑ ɩsɔŋmʋntʋ nyɑlɑ nɑ kɔtǝlɑɑ kpisi pɑ tǝmlɛ lɑpʋ.

6

1 Mpʋɣʋlɛ Sɑlʋmɔŋ sɑmɑ Ɩsɔ sɩ:

Hɑɩ, Tɑcɑɑ, sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɛ́ n kɑ sɔɔlɑɑ nɑ ń cɑɣɑ.

2 Amɑ mɑ ŋmɑ-ŋ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ n kɑ cɑɣɑ tɔ.

Lonte ńtɛ́ tǝ tɑɑ kɛ́ n kɑ wɛɛ tɑm tɔɔ.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tʋlʋɣʋ fɑɑci

(Awulɑɑ I 8:14-21)

3 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kɑ kotɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ sǝŋɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ kɛɛsǝnɑ pɑ tɔɔ nɑ ɩ́ kooli-wɛɣɛ kʋpɑntʋ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ sɑmɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Mpi tɔ, tomɑ kɛ n lɑpǝnɑ teitei ɩsɩɩ n kɑ sɩɩʋ mɑ cɑɑ Tɑfiiti kɛ nɔɣɔ tɔ sɩ: 5 Hɑtoo kʋyɑŋku n lǝsʋɣʋ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ Icipiti tɑɑ tɔ, n tɑ lǝsǝtɑ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑtǝlɩ sɩ pɑ́ ŋmɑ-ŋ nyɑ́ tǝsɛɛlɛ nɑ ń cɑɣɑ. Pǝyele n tɑ kpɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ mpɑɑ sɩ pʋntʋ ɩ́ lɑ nyɑ́ yǝlɑɑ wulɑʋ. 6 Amɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kɛ n lǝsɑɑ sɩ n kɑ́ cɑɣɑ. Nɑ ń lǝsɩ Tɑfiiti sɩ ɩ́ lɑ nyɑ́ yǝlɑɑ wulɑʋ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ tɑsɑɑ sɩ: Hɑlɩ mɑ cɑɑ Tɑfiiti mɑɣɑsɑɑ sɩ ɩ ŋmɑɑkɩ kutuluɣu nɑ Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ hǝtɛ tɑɑ. 8 Amɑ Tɑcɑɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: N mɑɣɑsʋɣʋ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ mpʋ tɔ pǝ wɛ teu. 9 Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n kɑ́ ŋmɑnɑ kutuluɣu ŋkʋ. Amɑ nyɑ́ pǝyɑɣɑ kʋlʋlɑɣɑ kɑ́ ŋmɑnɑ-kʋ nɑ mɑ hǝtɛ tɑɑ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ tɑsɑɑ sɩ: Tɑcɑɑ tɔkɑ ɩsǝnɑ ɩ kɑ sɩɩwɑ tɔ, nɑ mɑ́ lɛɛtɩ mɑ cɑɑ Tɑfiiti lonte tɑɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ. Nɑ mɑ́ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝnɛ nɑ Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ hǝtɛ tɑɑ. 11 Hɑlǝnɑ mɑ́ sɩɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ nɔɣɔ ŋkɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ pɑ pɛɛlɑɑ tɔ kɑ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ.

Sɑlʋmɔŋ sǝlǝmʋɣʋ sɔsɔɔʋ

(Awulɑɑ I 8:22-53)

12-13 Sɑlʋmɔŋ kɑ lupɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kumte tɑkɑ kɛ́, nɑ ɩ́ sɩɩ tɑɣɑ hɛkʋ tɑɑ. Tǝ tɑɣɑlǝŋ nɑ tǝ wɑŋ kɑ wɛ teitei kɛ́. Mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ hɔɣɔlʋɣʋ. Tǝ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm nɑ titite. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɑwɑ tǝ tɔɔ, nɑ ɩ́ luŋ kotilɑɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔŋkɔŋ tɑɑ tǝnɑ. Nɑ ɩ́ kpɑɑsɩ ɩ niŋ nɑ ɩsɔ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ sɩ: 14 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ. Ɩsɔ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ ɩsɩɩ nyɑ́. Pɑɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ, pɑɑ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ ɑtɛ cǝnɛ. N sɔɔlɑ mpɑ pɑ lɑkɩ nyɑ́ tǝmlɛ nɑ lotu kʋlʋmtʋ tɔɣɔ, nɑ ń lɑkɩ-wɛɣɛ ɩsǝnɑ n kɑ sɩɩwɑ tɔ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ n tɔkɑ nɔɣɔ ŋkɑ n kɑ́ sɩɩ mɑ cɑɑ Tɑfiiti tɔ, nɑ sɑŋɑ ń yoosi nti n kɑ yɔɣɔtǝnɑ nyɑ́ nɔɣɔ tɔ nɑ nyɑ́ toŋ. 16 Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ, lɑ tɔtɔɣɔ nɔɣɔ ŋkɑ n kɑ sɩɩ mɑ cɑɑ Tɑfiiti tɔ. Sɩ ye ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔmɑ teu ɩsɩɩ ɩnɩ ɩ tɔm tɔ, mpɛ pɑɑ tɔkǝnɑ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ tɑm tɔɔ. Nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tɔɔ. 17 Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ, lɑ nɔɣɔ ŋkɑ n kɑ sɩɩ mɑ cɑɑ Tɑfiiti tɔ.

18 Ɩlɛ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ yǝlɑɑ hɛkʋ kɛ ɑtɛɣɛlɛ? Mpi tɔ, pɑɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ kʋ tɔɔmǝŋ tɔ, ɩ tɑ mɑɣɑ kʋ tɑɑ. Pǝyele kutuluɣu ŋku mɑ ŋmɑ-ɩ tɔ kʋlɛ kʋ tɑ hɑŋnɑ mpʋ. 19 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pɑɑ nɑ mpʋ kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ mɑ tɔɔ. Nɩɩ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ mɑ́ mɑ wiinɑʋ nɑ mɑ yɑɑʋ. 20 Kuli nyɑ́ ɩsɛ nɑ ń pɑɑsǝnɑ kutuluɣu kʋnɛɣɛ ilim nɑ ɑhoo. Mpi tɔ, tǝnɑɣɑ n tɔmɑ sɩ n kɑ́ cɑɣɑ. Nɩɩ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ mɑ́ mɑ kʋsǝlǝmʋtʋ. 21 Nɩɩ yɑɑʋ mpi nyɑ́ tǝmlɛ tʋ mɑ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yɑɑkɩ-ŋ cǝnɛ tɔ. Hɑɩ, nɩɩ tɑ kʋsǝlǝmʋtʋ kɛ ɩsɔtɑɑ timpi n wɛɛ tɔ, nɑ ń hɩɩsɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ.

22 Ye nɔɣɔlʋ wɑkǝlǝnɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ nɑ pɑ́ cɑɑlɩ-ɩ, sɩ ɩ́ tuunɑ. Ɩlɛnɑ pʋntʋ kɔɔ kutuluɣu kʋnɛ kʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tuunɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. 23 Nɩɩnɑ pʋntʋ kɛ ɩsɔtɑɑ nɑ ń hʋʋnɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ ń kʋ́ tɑsǝkǝlɛ tʋ tɔm nɑ pǝ́ mǝlɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ń kɛɛsǝnɑ kʋpɑŋ kʋpɑntʋ nɑ ń hɑ-ɩ tɑmpɑnɑ.

24 Yɑɑ ye pǝ kɔmɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ. Ɩlɛnɑ pɑ kolontunɑɑ kǝlɩ-wɛ, nɑ pɑ́ lɑɣɑsɩ nɑ pɑ́ mǝlɩ nyɑ́ kiŋ nɑ pɑ́ tʋ nyɑ́ hǝtɛ kɛ teeli. Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ-ŋ nɑ pɑ́ wiinɑ-ŋ kutuluɣu kʋnɛ kʋ tɑɑ cǝnɛ. 25 Ɩlɛ hɑɩ, Tɑcɑɑ, nɩɩ pɑ tɔm kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, nɑ ń tɑɣɑnɩ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɑɣɑtʋ. Nɑ ń mǝŋnɑ-wɛɣɛ pɑ tɛtʋnɑɑ mpɑ n kɑ hɑ pɑ nɑ pɑ cɑɑnɑɑ tɔ.

26 Yɑɑ ye pɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ, nɑ ń yele nɑ tɛʋ wʋlɩ-wɛ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ mpʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsǝnɑ kutuluɣu kʋnɛ kʋ tɔɔ nɑ pɑ́ sǝlǝmɩ-ŋ nɑ pɑ́ sɛɛ-ŋ, nɑ pɑ́ pɑsɑ pɑ tɩ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ timpi tɑɑ pɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ tɔ. 27 Ɩlɛ Tɑcɑɑ, nɩɩ pɑ tɔm kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, nɑ ń hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. Mpi tɔ, pɑ kɛ́ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ́ nɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ. Ɩlɛ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ ɩsǝnɑ pɑɑ tɔ teu tɔ. Ɩlɛnɑ ń yele nɑ tɛʋ nɩɩ tɛtʋ nti n hɑ-wɛ sɩ tǝ́ pǝsɩ pɑ nyǝntʋ tɔ.

28 Yɑɑ ye yʋlʋkʋsʋkʋ lɩɩnɑ, yɑɑ kʋtɔɣɔʋ mɔɔnɑɑ yɑɑ kʋ sǝpɑ. Pɑɑ kʋtoloŋ yɑɑ nyɔɣɔsɩ lɩɩnɑ, yɑɑ kolontunɑɑ sʋʋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑkǝlɩ-wɛ. Pɑɑ wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ yɑɑ kʋtɔŋ nɑkʋlɩ kʋ tɩɩ kɔmnɑ, 29 nɑ pǝ́ hɑ-ŋ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɩɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ sɔŋ, nɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ nyɑ́ kutuluɣu kʋnɛ kʋ tɔɔ, nɑ ɩ́ wiinɑ-ŋ, nɑ ɩ́ tɛɣɛ-ŋ niŋ. 30 Ɩlɛ hɑɩ, Tɑcɑɑ, nɩɩ ɩ tɔm kɛ nyɑ́ tǝcɑɣɑlɛ kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ nɑ ń tɑɣɑnɩ pɑɑ wei ɩ tǝwɑkǝllɛ nɑ ń kɛɛsǝnɑ ɩ tɔntɛ. Mpi tɔ, nyɑ́ tike n nyǝmnɑ pɑɑ yʋlʋ wei ɩ lotu. 31 Lɑkɩ mpʋ, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ́ ɩsɩɩ n sɔɔlɑɑ tɔ, nɑ pɑ́ seeki-ŋ tɑm kɛ́ tɛtʋ nti n hɑ pɑ cɑɑnɑɑ tɔ tǝ tɑɑ.

32 Ye ɩsɩɩ kpɑɩ tʋ wei ɩ tɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ tɔ ɩ nɩɩ nyɑ́ hǝtɛ sɔsɔɔlɛ nɑ nyɑ́ toŋ wei n lɑkǝnɑ tɔ ɩ tɔm, nɑ ɩ́ lɩɩnɑ tɛtʋ pooluŋ nɑ ɩ́ kɔɔ kutuluɣu kʋnɛ kʋ tɑɑ sɩ ɩ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ. 33 Ɩlɛ Tɑcɑɑ, nɩɩ ɩ tɔm kɛ nyɑ́ tǝcɑɣɑlɛ kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, nɑ ń lɑpɩ-ɩ ɩ kʋsǝlǝmǝm. Mpʋ pɩɩ yelinɑ nɑ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ nyɩ-ŋ nɑ pɑ́ seeki-ŋ, ɩsɩɩ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ seekuɣu-ŋ tɔ. Pɑɑ nyɩ tɔtɔ sɩ kutuluɣu ŋku mɑ ŋmɑ-ŋ tɔ kʋ kɛ́ nyɑ́ nyǝŋkʋ tǝkpɑtɑɑ.

34 Yɑɑ ye n tʋ́ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ yoonɑ pɑ kolontunɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsǝnɑ nyɑ́ ɩcɑtɛ kʋlǝsǝlɛ tǝnɛ tǝ kutuluɣu ŋku mɑ ŋmɑ-ŋ ɩsǝntɔ tɔ kʋ tɔɔ nɑ pɑ́ sǝlǝmɩ-ŋ. Ɩlɛ, 35 nɩɩ pɑ wiinɑʋ kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ nɑ ń wɑɑsɩ-wɛ.

36 Yɑɑ ye pǝ kɔmɑ nɑ pɑ́ wɑkǝlǝnɑ-ŋ. Mpi tɔ, yʋlʋ nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩɩ wɑkǝlǝɣɩ. Ntɑnyɩ n kɑ mʋ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ ń yele nɑ pɑ kolontunɑɑ kǝlɩ-wɛ, nɑ pɑ́ kpɑ-wɛ, nɑ pɑ́ ponɑ-wɛɣɛ kolontunɑɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ pǝ cɔlɔ pǝ cɔlɔ, yɑɑ pooluŋ tɑɑ. 37 Ye pɑ pǝsǝnɑ lɑɑkɑlɩ kɛ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ pɑ ponɑ-wɛ tɔ, nɑ pɑ́ mǝlɩ nyɑ́ tɛɛ nɑ pɑ́ wiinɑ-ŋ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ pɑ wɛ mpʋ tɔ nɑ pɑ́ tɔ́ sɩ pɑ pǝntɑɑ, pɑ lɑpɑ mpi pǝ fɛɩ teu tɔ, pɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ. 38 Ɩlɛnɑ pɑ mǝlɩ nyɑ́ tɛɛ nɑ pɑ lotu tǝnɑ nɑ pɑ lǝsɑsɩ tǝnɑ kɛ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ pɑ ponɑ-wɛ tɔ. Nɑ pɑ́ kɛɛsɩ pɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ nyɑ́ ɩcɑtɛ tǝnɛ nɑ kutuluɣu ŋku mɑ ŋmɑnɑ nyɑ́ hǝtɛ ɩsǝntɔ tɔ kʋ tɔɔ kɛ́ tɛtʋ nti n hɑ pɑ cɑɑnɑɑ tɔ tǝ tɑɑ cǝnɛ. 39 Ɩlɛ hɑɩ, Tɑcɑɑ, nɩɩ pɑ wiinɑʋ kɛ nyɑ́ tǝcɑɣɑlɛ kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ. Nɑ ń wɑɑsɩ-wɛ nɑ ń tɑɣɑnɩ timpi pɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ tɔ.

40 Mɑ Ɩsɔ kuli nyɑ́ ɩsɛ nɑ ń ké ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ sǝlǝmʋɣʋ ŋku mɑ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ nɔɔnɔɔ ɩsǝntɔɣɔ cǝnɛ tɔ.

41 Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ, kʋlɩ

nɑ ń tǝŋ nyɑ́ ɑtɑkɑɑ wei ɩ hʋlǝɣɩ

nyɑ́ toŋ tɔ, nɑ ń kɔɔ nyɑ́ tǝhɛɛsǝlɛ cǝnɛ.

Nyɑ́ kɔtǝlɑɑ ɩ́ suu nyʋɣʋ yɑpʋ ɩsɩɩ toko.

Nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ kʋpɑmɑ nɑ́ɑ́ hʋ́lɩ́

pɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ pɑ leleŋ.

42 Tɑcɑɑ, Ɩsɔ, tɑɑ lɔ wulɑʋ wei n lǝsɑɑ tɔ.

Tɔɔsɩ kʋpɑntʋ nti n kɑ lɑpɑ nyɑ́ yʋlʋ Tɑfiiti tɔ tǝ tɔɔ.

7

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tʋlʋɣʋ kɔtɑsɩ

(Awulɑɑ I 8:62-66)

1 Wɑɑtʋ wei Sɑlʋmɔŋ tɛmɑ sǝlǝmʋɣʋ ŋkʋ, ɩlɛnɑ kɔkɔ tiinɑ ɩsɔ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusiɣi kɑ tǝnɑ tɔ nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝŋsɩ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ teeli su Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 2 Hɑlǝnɑ kɔtǝlɑɑ kpisi tǝ tɑɑ sʋʋʋ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ teeli kɑ su tǝ tɑɑ kɛ́. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑwɑ kɔkɔ tiinɑ ɩsɔ nɑ Ɩsɔ teu kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hoti pɑ ɩsɛntɔɔ kɛ tɑɣɑ tɔɔ. Nɑ pɑ́ sɛɛ Tɑcɑɑ nɑ pɑ́ sɑmɩ-ɩ ɩ kʋpɑntʋ nɑ ɩ sɔɔlʋɣʋ tɑm nyǝŋkʋ tɔɔ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ lɑpɑ kɔtɑsɩ kɛ Tɑcɑɑ. 5 Nɑɑŋ iyisi hiu nɑ nɑɑlɛ (22000), nɑ heeŋ kɛ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120000). Ɩsǝnɑ wulɑʋ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ pɑ tʋlɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔɣɔlɛ. 6 Kɔtǝlɑɑ kɑ sǝŋɑ pɑ tǝsǝŋlɛnɑɑ kɛ́. Nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ mɑkɩ wontu nti Tɑfiiti kɑ sɑɑkɑ Ɩsɔ tɔ. Nɑ pɑ́ sɑŋnɑ Tɑcɑɑ kɛ ɩ sɔɔlʋɣʋ tɑm nyǝŋkʋ tɔɔ nɑ yontu nti Tɑfiiti kɑ hʋlɑ-wɛ tɔ. Nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ́ɑ́ pɩɩlɑ pɑ ɩsɛntɑɑ nɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ ɑkɑntɛɛ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ sǝŋɑ ɩsɔ. 7 Kɔtɑsɩ tɑ mɑɣɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́ kʋyɑkʋ ŋkʋ. Ɩlɛnɑ Sɑlʋmɔŋ yele nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɑtɑɣɑ hɛkʋ tɑɑ nɑ pɑ́ lɑ́ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. Nɑ tɔɣɔnɑɣɑ nyǝnsɩ, nɑ ciikuɣu nyǝnsɩ nɑ nim cɔlɔ nim cɔlɔ kɛ tǝnɑ.

8 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Sɑlʋmɔŋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ tuutuumɑ, mpɑ pɑ lɩɩnɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Lepo-Hɑmɑtɩ hɑlǝnɑ pǝ́ sɩɩnɑ Icipiti lɔɔʋ nɑ pǝtɛɛ tɔɔ tɔ, pɑ tɔɣɑ cokɑ ɑcimɑ. 9 Ɩlɛnɑ pɑ́ koti kotuɣu sɔsɔɔʋ kɛ ɑcimɑ kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ. Nɑ pɑ́ tɔɣɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tʋlʋɣʋ ɑcimɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ cokɑ nyǝnɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔtɔ. 10 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wulɑʋ yɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ hiu nɑ tooso nyǝŋkʋ wule. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpenɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ lɑpɑ kʋpɑntʋ kɛ Tɑfiiti nɑ Sɑlʋmɔŋ nɑ ɩ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

Tɑcɑɑ tɑsɑ Sɑlʋmɔŋ tɔɔ kɛ́ lɩɩʋ

(Awulɑɑ I 9:1-9; Kʋtɔɔsʋtʋ II 1:7-12)

11 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ tɛmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ kɛ ŋmɑʋ, nɑ mpi ɩ kɑ tʋ́ ɩ tɑɑ sɩ ɩ lɑkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tǝyɑɣɑ pǝ tɑɑ tɔ. 12 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ lɩɩ ɩ tɔɔ kɛ́ ɑhoo nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ nɩɩ nyɑ́ sǝlǝmʋɣʋ nɑ mɑ́ tisi nɑ mɑ́ lǝsɩ lonte tǝnɛ sɩ pɑ́ lɑkɩ-m kɔtɑsɩ. 13 Ye ɩsɩɩ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mɑ tǝkɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛʋ yele nɩɩʋ, nɑ mɑ́ kɔnɑ kʋtoloŋ nɑ kʋ́ wɑkǝlɩ tɛtʋ, yɑɑ mɑ tisi yʋlʋkʋsʋkʋ kɛ mɑ yǝlɑɑ tɔɔ. 14 Ye mɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ yɑɑkɩ mɑ hǝtɛ tɔ, pɑ pɑsɑ pɑ tɩ nɑ pɑ́ sǝlǝmɩ nɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ-m. Ye pɑ yelɑ pɑ mpɑɑŋ ɩsɑɣɑŋ, mɑɑ nɩɩnɑ-wɛɣɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ, nɑ mɑ́ wii-wɛɣɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ mɑ́ tɑɣɑnɩ pɑ tɛtʋ. 15 Pǝ kpɑɣɑʋ pǝnɛntɛ tɔ, mɑɑ kuli ɩsɛ nɑ mɑ́ ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ mɑ́ nɩɩkɩ sǝlǝmǝŋ wei ɩ tǝnɑ pɑ sǝlǝmǝɣɩ-m lonte tǝnɛ tǝ tɑɑ tɔ. 16 Mɑ́ lǝsǝnɑ-tɛ nɑ mɑ́ pǝsɩ-tɛɣɛ mɑ nyǝntɛ sɩ mɑɑ wɛɛ tǝ tɑɑ kɛ́ mǝ hɛkʋ kɛ tɑm tɔɔ nɑ mɑ́ feŋiɣi tǝ tɔɔ, nɑ mɑ́ lɑkɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ. 17 Pǝ kɑɑsɑ nyɑ́ tɔ, ye n tɔŋ teu, ɩsɩɩ nyɑ́ cɑɑ Tɑfiiti, nɑ ń lɑkɩ pǝ tǝnɑ mpi mɑ tʋɣʋ-ŋ tɔ. 18 Ɩlɛ nyɩ sɩ mɑɑ yele nɑ nyɑ́ ɑwulumpiitu lɑ toŋ ɩsɩɩ nɔɣɔ ŋkɑ mɑɑ sɩ́ɩ́ nyɑ́ cɑɑ Tɑfiiti sɩ, ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔkǝnɑ ɩ kɑwulɑɣɑ nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ. 19 Amɑ ye ɩ́ kisɑ mɑ́ nɑ mɑ kiiŋ nɑ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ɩ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ nɑ ɩ́ luŋiɣi-ɩ. 20 Ɩlɛ mɑɑ lɛɛkɩ tɛtʋ nti mɑ hɑ-mɛ tɔ, nɑ mɑ́ lɔ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte pɑ yɑɑkǝnɑ mɑ hǝtɛ tɔ. Ɩlɛnɑ piitimnɑɑ tǝnɑ pɑɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ woŋ-wɛ. 21 Wɑɑtʋ wei yǝlɑɑ kɑ́ tǝŋǝɣǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte tɩɩ tewɑ teu kɛ mpʋ tɔ tǝ kiŋ tɔ, sɔɣɔntʋ kɑ́ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ pɑ tɩ sɩ: Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ wɑkǝlɑ tɛtʋ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝnɛɣɛ mpʋ? 22 Ɩlɛ pɑɑ cɔ-wɛ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɔwɑ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ lǝsɑ pɑ cɑɑnɑɑ kɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ tɔ. Nɑ pɑ́ mɑtǝnɑ tɩɩŋ nɑ pɑ́ luŋiɣi-ɩ nɑ pɑ́ sɛɛkɩ-ɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kɔnɑ mpusinɑɑ pɑnɛ pɑ tǝnɑɣɑ pɑ tɔɔ.

8

Sɑlʋmɔŋ tǝmɑ

(Awulɑɑ I 9:10-28)

1 Pɩɩsɩ hiu yoosɑɑ, ɩlɛ Sɑlʋmɔŋ tɛmɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tǝyɑɣɑ ŋmɑʋ ntɛ́. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑɣɑnɑ ŋmɑʋ kɛ ɑcɑlɛɛ nnɑ Tiii wulɑʋ Hilɑm kɑ hɑ-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ sɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

3 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ yoonɑ Hɑmɑtɩ-Sopɑ pǝ ɑcɑlɛɛ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-yɛ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑ́ Tɑtǝmɔɔ ɩcɑtɛ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ tǝnɑ ɩ kɑ ŋmɑ́ Hɑmɑtɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ sɩɩkɩ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ŋmɑwɑ Pɛtɩ-Holoŋ ɩcɑtɛ ɩsɔtɑɑ nyǝntɛ nɑ pǝtɛɛ nyǝntɛ. Acɑlɛɛ ɑnɩ ɑ kɑ kɛ́ koloosi nyǝnɑ kɛ́ nɑ pɑ́ tʋ ɑ nɔnɔɔsɩ kɛ kʋkɑlǝsǝŋ, 6 nɑ Pɑlɑtɩ ɩcɑtɛ nɑ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ nnɑ ɑ tɑɑ pɑ sɩɩkɑɣɑ wontu nɑ ɑ́ kɛ́ Sɑlʋmɔŋ nyǝnɑ tɔ. Nɑ nnɑ ɑ tǝnɑ ɑ tɑɑ pɑ sɩɩkɑɣɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ kpɑɣɑnǝŋ tɔ. Nɑ Sɑlʋmɔŋ ŋmɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ sɔɔlɑɑ tɔɣɔ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ Lipɑŋ tɛtʋ tɑɑ nɑ tɛtʋ tǝnɑ nti tǝ tɑɑ ɩ tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ tɔ.

7 Piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ, ɩsɩɩ Hiti nyǝ́mɑ, nɑ Amolii nyǝ́mɑ, nɑ Peliisi nyǝ́mɑ, nɑ Hifi nyǝ́mɑ, nɑ Yepusi nyǝ́mɑ, pɑɑ kɑɑsɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́. 8 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ kpiisi pɑ tǝnɑ. Mpɛɣɛ Sɑlʋmɔŋ kɑ tʋ́ tǝlɑsɩ tǝmɑ, nɑ pɑ́ tɔŋɑ-yɛɣɛ lɑpʋ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ tɔtɔ. 9 Amɑ pǝ kɑɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ, wulɑʋ tɑ tʋ pɛlɛɣɛ tǝmɑ kɛ mpʋ. Pɛlɛɣɛlɛ ɩ yoolɑɑ, nɑ pɑ sɔsɑɑ, nɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ kpɑɣɑnǝŋ pǝ pɑɑsǝnlɑɑ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ kpɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (250) sɩ pɑ́ feŋiɣi sɑmɑɑ wei ɩ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ tɔ.

11 Ɩlɛnɑ Sɑlʋmɔŋ lǝsɩ ɩ ɑlʋ Icipiti wulɑʋ pɛɛlɔ kɛ Tɑfiiti ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝyɑɣɑ ŋkɑ pɑ ŋmɑ-ɩ tɔ kɑ tɑɑ. Mpi tɔ, ɩ tɔŋɑɣɑ kɛ́ sɩ: Pǝ fɛɩ sɩ mɑ ɑlʋ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Tɑfiiti tǝyɑɣɑ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kutuluŋ wei ɩ tɑɑ pɑ sɩɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔ ɩ kɛ́ Ɩsɔ nyǝŋ tɔtɔɣɔ.

12 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ tɛmɑ tɔɣɔ Sɑlʋmɔŋ sʋʋ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ lɑpʋ, kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte ɩ kɑ ŋmɑ-ɩ tɔ tǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ɩsɛntɑɑ. 13 Teitei ɩsɩɩ Moisi sɩɩʋ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ kɔtɑɣɑ lɑpʋ tɔɔ tɔ. Pɑ lɑkɑɣɑ kɔtɑsɩ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule kɛ́. Nɑ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ, nɑ pǝnɑɣɑ tɑɑ ɑcimɑ sɔsɔɔnɑ kʋyɛɛŋ, ɩsɩɩ kʋkʋsʋm fɛɩ potopotonɑɑ ɑcimɑ, nɑ Pɛntɑkɔntɑ ɑcimɑ nɑ Cokɑ nyǝnɑ. 14 Sɑlʋmɔŋ tǝŋɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Tɑfiiti kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ kɔtǝlɑɑ kpekɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ sɑŋ Tɑcɑɑ kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku nɑ pɑ́ sɔɔsɩ kɔtǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ pɑ tǝmɑ tɑɑ tɔ, nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ tǝmɑ kɛ pɑɑ nɔnɔɣɔ ŋkɑ. Ɩsǝnɑ Ɩsɔ yʋlʋ Tɑfiiti kɑ́ sɩɩwɑ tɔɣɔlɛ. 15 Sɑlʋmɔŋ tɑ cɔlɔ tǝ tɑɑ nɑtǝlɩ. Pɑɑ kɔtǝlɑɑ yɑɑ Lefii nyǝ́mɑ yɑɑ kpɑncooŋ tɔm tɑɑ.

16 Ɩsǝnɑ Sɑlʋmɔŋ tɑɣɑnɑ ɩ tǝmɑ tɔɣɔlɛ. Pǝ kpɑɣɑʋ kʋyɑkʋ ŋku pɑ sɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kite tɔ, hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ ŋku pɑ tɛmɑ-tɛ tɔ. Kutuluɣu ŋkʋ kʋ tǝmlɛ tɛmɑ teu kɛ́.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ polɑ sǝsǝncɑɑsɩ teŋku nɔɣɔ ɩcɑtɛ kɛ Ɩsiyɔŋ-Kepɛɛ, nɑ Ɩlɑtɩ ɩcɑtɛ kɛ Ɩtɔm tɛtʋ tɑɑ. 18 Ɩlɛnɑ wulɑʋ Hilɑm tilinɑ-ɩ kpɩɩlǝŋ nɑ ɩ sɑɑlɑɑ kʋpɑmɑ, mpɑ pɑ kɛ Fenisii nyǝ́mɑ tɔ nɑ pɑ́ nɑ Sɑlʋmɔŋ nyǝ́mɑ pɑ́ polo Ofii tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ wʋlɑ tɔɔnǝnɑɑ ɩsɩɩ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso nɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ ponɑ ɩ tɛ́.

9

Sɑpɑ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ pote kɛ Sɑlʋmɔŋ wiiluɣu

(Awulɑɑ I 10:1-13)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑpɑ tɛtʋ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ nɩɩwɑ Sɑlʋmɔŋ hǝtɛ yɑɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo Yosɑlɛm sɩ ɩ pɔɔsǝɣɩ-ɩ tɔmnɑɑ kɑtɛ nyǝntʋ, nɑ ɩ́ nɑ ɩ nyǝm tǝnɑɣɑ. Ɩ wɑɑlɩ sɑmɑɑ kɑ wɛ tuutuumɑ kɛ́. Yooyoonɑɑ sǝɣǝlɑ tulɑɑlʋnɑɑ nɑ wʋlɑ kɛ sɔsɔm, nɑ liɣitee pɛɛ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ ɩnɩ ɩ́ pɔɔsɩ Sɑlʋmɔŋ kɛ tɔmnɑɑ mpɑ ɩ kɑ tɑɣɑnɑɑ tɔ. 2 Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ cɔ tǝ tǝnɑ ɩ tɑ sɔɔ pɑɑ kʋlʋmʋɣʋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ nɩɩnɑ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ Sɑlʋmɔŋ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔm, nɑ ɩ́ sɑ́ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ ŋkɑ ɩ ŋmɑwɑ tɔ. 4 Nɑ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ pɑ sɑɑkɑɣɑ tɔ, nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝsʋʋlɛnɑɑ, nɑ kʋtɔɣɔʋ nɑ kʋnyɔnyɔɔm tɑllɑɑ wontu kususuutu. Nɑ ɩ́ nɑ́ tɔtɔɣɔ ɩsǝnɑ wulɑʋ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ pɩɩlǝɣɩ nɑ pɑ́ kpɑɑkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ, nɑ pǝ́ lɑpɩ-ɩ piti nɑ pǝ́ mɔtɩ ɩ nɔɣɔ. 5-6 Ntɛnɑ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ ɩnɩ ɩ́ tɔ sɩ: Pɑ kɛɛsɑ-m nyɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔm kɛ hɑtoo mɑ tɛtʋ tɑɑ. Amɑ mɑ ɩsɛ tɑɑ nɑtɑ, ɩlɛ mɑ tɑ mʋ-tɩ. Pǝyele pɩɩ kɛ́ tɑmpɑnɑ kɛ́. Hɑlɩ pɑ tɑ tɩɩ heelim nyɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ hɔɣɔlʋɣʋ. Pǝ tɛɛwɑ ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsɑ-m tɔ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. 7 Nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɩɩwɑ leleŋ kɛ́. Mpi tɔ, pɑ wɛ nyɑ́ kiŋ nɑ pɑ́ nɩɩkɩ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔm kɛ tɑm. 8 Mɑ sɑmɑ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ lǝsɑ-ŋ sɩ ń tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ hǝtɛ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ. Ɩsɔ ɩnɩ ɩ sɔɔlɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ́, nɑ ɩ cɑɑ sɩ pɑ́ wɛɛ tɑm tɔɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ kpɑ-ŋ pɑ wulɑʋ nɑ ɩ́ tʋ-ŋ sɩ ń tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ ń lɑkɩ kʋsiɣisim.

9 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Sɑpɑ wulɑʋ ɩnɩ ɩ hɑwɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ wʋlɑ kɛ tɔɔnǝnɑɑ tooso nɑ hɔɣɔlʋɣʋ nɑ tulɑɑlʋ kɛ sɔsɔm, nɑ liɣitee pɛɛ tɔtɔ. Too tɔ nɔɣɔlʋ tɑ nɑtɑ tulɑɑlʋ ɩsɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Hilɑm tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ Sɑlʋmɔŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ polɑ Ofii tɔ, pɑ kɔnɑ wʋlɑ nɑ kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ nɑ liɣitee pɛɛ. 11 Kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ kɛ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ kɑ lɑpɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ, nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tǝkpɑlɛ. Nɑ pɑ́ sɑɑkɩ-sɩ tɔtɔɣɔ sɑŋkʋnɑɑ nɑ cǝmǝŋ kɛ yonyoolɑɑ. Too tɔ, pɑ tɑ nɑtɑ pʋlʋ ɩsɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ hɑwɑ ɑlʋ ɩnǝɣɩ pǝ tǝnɑ mpi ɩ nɑwɑ nɑ ɩ sǝlǝmɩ-ɩ tɔ. Hɑlǝnɑ pǝ́ tɛɛ ɩsɩɩ ɑlʋ kɑ hɑ ɩnɩ tɔ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ ɩnɩ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ tɛtʋ tɑɑ.

Sɑlʋmɔŋ toŋ tɔm

(Awulɑɑ I 10:14-29)

13 Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ, wʋlɑ tɔɔnǝnɑɑ hiu kɛ pɑ kɔŋnɑ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ. 14 Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ kɑɑsɩ mpi mpi tɑɑtǝlɑɑ fɛlɑɣɑ-ɩ wontunɑɑ tɔɔ tɔ. Nɑ wʋlɑnɑɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ nti ɩ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ lɑɑlupunɑɑ ɑwulɑɑ nɑ́ fɛlǝɣɩ-ɩ tɔ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ yelɑɑ nɑ pɑ́ lu wʋlɑ kʋsitu kɛ kpɑlǝŋ kɛ ŋmʋnʋɣʋ (200). Pɑɑ ŋku kʋ tɔɣɑ kiloonɑɑ nɑɑtoso. 16 Nɑ kpɑlǝŋ sǝkpeŋ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ (300). Pɑɑ ŋkuɣu nyǝɣǝtʋ kiloonɑɑ tooso. Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ kutuluɣu ŋku pɑ yɑɑ sɩ Lipɑŋ hɔtʋɣʋ tɔ kʋ tɑɑ.

17 Nɑ Sɑlʋmɔŋ yele nɑ pɑ́ sɑɑkɩ kɑwulɑɣɑ kpelɑɣɑ nɑ tuu kelɑ, nɑ pɑ́ tʋ́ kɑ tɔɔ kɛ́ wʋlɑ mɑɣɑmɑɣɑ. 18 Nɑ pɑ́ sɩɩ-kɛɣɛ kumte nte tǝ wɛnɑ kumlisi kʋkpɑkpɑsɩ nɑɑtoso tɔ tǝ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́-kɛɣɛ nɔɔhɛɛ tǝsɩɩlɛ kɛ wʋlɑ. Pɑɑ sɑɑkɑ-kɛɣɛ nɑ pɑ́ tʋ́ tǝteesile kukulukulle, nɑ pɑ́ tʋ́ tɔɣɔlɑsɩ lɛɛsǝŋ kɛ tǝ ŋkpɑlɑsɩ tǝsɩɩlɛ. 19 Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ tɔɣɔlɑsɩ lɛɛsǝŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ kumlee ɑnɩ ɑ tɔɔ. Nɑɑtoso kɛ ntɔɣɔŋ tɔɔ, nɑ nɑɑtoso nɑ mpǝtǝŋ tɔɔ. Wulɑʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ sɑɑkǝtɑ kɑwulɑɣɑ kumte ńtɛ́ tǝ tɑkɑ.

20 Wʋlɑ kɛ pɑɑ lupɑ Sɑlʋmɔŋ tǝyɑɣɑ tɑɑ lʋm poosiyɑnɑɑ tǝnɑ, nɑ Lipɑŋ hɔtʋɣʋ kutuluɣu tɑɑ wontunɑɑ kʋtǝsǝtʋ. Liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑ́ tɑ́ɑ́ fɛɩnɑ teeli nɔɣɔlʋɣʋ Sɑlʋmɔŋ wɑɑtʋ tɑɑ. 21 Wulɑʋ kɑ wɛnɑ ɩ kpɩɩlǝŋ kɛ́, nɑ Hilɑm nyǝŋ sɑɑlɑɑ yɛlǝɣǝnɑ-ɩ. Pɑɑ pɩɩsɩ tooso wei, pɑ kɔŋnɑ wʋlɑ, nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ tuu kelɑ, nɑ tǝkpɑɑlǝŋ, nɑ kɑcɔkɑ sumɑsɩ sɔsɔɔnsɩ nɑsǝlɩ.

22 Sɑlʋmɔŋ kɑ tɛ́ɛ́ ɑntulinyɑ tǝnɑ ɑwulɑɑ tǝnɑɣɑ toŋ kɛ́ nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ. 23 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, Ɩsɔ kɑ hɑ-ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ́. Nɑ ɑwulɑɑ lɩɩkǝnɑ pɑɑ timpi nɑ pɑ́ kɔŋɩ-ɩ tɔmnɑɑ pɔɔsʋɣʋ. 24 Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ, yǝlɑɑ mpɛ pɑ kɔŋɑɣɑnɑ-ɩ kʋcɔɔŋ kɛ́, nɑ liɣitee wontu, nɑ wʋlɑ, nɑ wontu kʋsusuutu, nɑ yoou wontu, nɑ tulɑɑlʋnɑɑ, nɑ kpɑɣɑnǝŋ, nɑ kpɑŋɑsɩ.

25 Sɑlʋmɔŋ kɑ wɛnɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ kpɑɣɑnǝŋ kɛ iyisi liɣiti (4000) kɛ́. Kpɑɣɑnǝŋ kʋcɑcɑɣɑŋ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000) wei Sɑlʋmɔŋ kɑ sɩɩwɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ tɑɑ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ kɑ wɛɛ tɔ, nɑ lɛlǝŋ kɛ ɩ cɔlɔɣɔ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ. 26 Sɑlʋmɔŋ kɑ ŋmɑkǝlɑ ɑwulɑɑ tǝnɑɣɑ. Mpɑ pɑ tɛtʋ pɔwɑ pǝ kpɑɣɑʋ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ Ɩfǝlɑtɩ tɔ. Hɑlǝnɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɛtʋ nɑ pǝ́ yoosinɑ Icipiti nyǝ́mɑ nyǝntʋ toŋɑ. 27 Sɑlʋmɔŋ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tɔ, liɣitee nyǝɣǝtʋ kɑ wɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɛɛ. Nɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ nɑ́ɑ́ tɔɔlɩ yem, ɩsɩɩ pɑ tɛ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑkɩ sɩ Sikomɔɔ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ. 28 Icipiti nɑ tɛtʋnɑɑ lɛntɩ kɛ pɑɣɑtǝlɑɑ pukɑɣɑ nɑ pɑ́ kɔŋnɑ Sɑlʋmɔŋ kɛ ɩ kpɑɣɑnǝŋ.

Sɑlʋmɔŋ sǝm

(Awulɑɑ I 11:41-43)

29 Pɑ kɛɛsɑ Sɑlʋmɔŋ tɔm lɛntɩ, pǝ kpɑɣɑʋ tǝ kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ tǝ tǝnɑɣɑ tɔɣɔ tɑkǝlɑsɩ nsi pɑ yɑɑ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Nɑtɑŋ tǝmɑ tɑkǝlɑɣɑ tɔ kɑ tɑɑ. Nɑ nti pǝ hʋlɑ Silo tʋ Ahiyɑ tɔ pǝ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ, nɑ Yeto kʋnɑnɑtʋ nyǝŋkɑ tɑɑ. Tɑkǝlɑɣɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋkɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ Nepɑtɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm wei ɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tɔ ɩ tɔm. 30 Pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu kɛ́ Sɑlʋmɔŋ tɔɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kʋkpɛntʋɣʋ tǝnɑ yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm. 31 Ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ sɩ́, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-i ɩ cɑɑ kiŋ kɛ Tɑfiiti tɛ. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Lʋpʋwɑm lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

YUTA AWULAA TƆM

10

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kotuɣu kɛ Sikɛm

(Awulɑɑ I 12:1-15)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lʋpʋwɑm polɑ Sikɛm. Mpi tɔ, tǝnɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nnɑ ɑ wɛnnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ, ɑ kotɑɑ sɩ ɑ kpɑɑkɩ-ɩ wulɑʋ. 2 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, Nepɑtɩ pǝyɑlʋ Selopʋwɑm wei ɩ kɑ sewɑ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ nɑ ɩ́ cɔɔsɩ Icipiti tɔ ɩ wɛ tǝnɑɣɑ tɑm. Ɩ nɩɩwɑ Sikɛm kotuɣu ŋkʋ kʋ tɔm, ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩ Icipiti nɑ ɩ́ kpe. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tilɑ ɩ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ sɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ ilim ntɔɣɔŋ kpekɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ Lʋpʋwɑm sɩ: 4 Nyɑ́ cɑɑ kɑ lɑkɑɣɑ-tʋɣʋ ɩsɩɩ yomɑɑ, ye nɔɔnɔɔ nyɑɑ pɑsɑ tɑ sǝɣǝlɑ wenɑ ɑ nɩɩ-tʋɣʋ ɩsǝntɔ tɔ, tɑ́ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ tǝ́ lɑ-ŋ tǝmlɛ. 5 Mpʋɣʋlɛ Lʋpʋwɑm sɩ: Ɩ́ tɑŋ nɑ kʋyɛɛŋ tooso tɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ́ nɑ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ tɛɛwɑ. 6 Ntɛnɑ Lʋpʋwɑm pɔɔsɩ sɔsɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ cɑɑ cɔlɔɣɔ wɑɑtʋ wei ɩ́lɛ́ ɩ kɑ wɛnɑ ɩ weesuɣu tɔ sɩ: Suweɣe mɑ́ cɔ yǝlɑɑ mpɛ?

7 Nti pɑ cɔ-ɩ tɔɣɔlɛ sɩ: Ye n lɑkɩ yǝlɑɑ mpɛɣɛ kʋpɑntʋ nɑ ń mʋɣɩ-wɛɣɛ teu nɑ ń yɔɣɔtǝɣǝnɑ-wɛɣɛ tɔm leleŋ nyǝntʋ. Pɑɑ wɛɛ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

8 Amɑ Lʋpʋwɑm tɑ mʋ sɔsɑɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ mpɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo ɩ́ pɔɔsɩ ɩ mɑlɑnɑɑ ɩfepiyɑ mpɑ pɑ wɛ ɩnɩ ɩ kiŋ tɔ sɩ: 9 Yǝlɑɑ mpɛ sɩ mɑ́ pɑsɑ-wɛɣɛ sǝɣǝlɑ nnɑ mɑ cɑɑ kɑ sʋkɑ-wɛ tɔ. Ɩlɛ mɑ́ cɔ-wɛ suwe?

10 Mpʋɣʋlɛ Lʋpʋwɑm ɩfepu tɔɣɔntǝlɛnɑɑ mpɛ pɑ tɔmɑ sɩ: Cɔ-wɛ sɩ, mpɑlʋm tɑ kisi-mɛɣɛ tɔɣɔʋ, kɑcɑŋfɑnɑ pɔɣɔ nɑ? 11 Mpʋ tɔ, sǝɣǝlɑ yuŋ nyǝnɑ kɛ mɑ cɑɑ kɑ sʋkɑ-mɛ, mɑɑ sɔɔsɩ-mɛɣɛ sǝɣǝlɑ lɛnnɑ tɔtɔ. Hikɑsɩ kɛ mɑ cɑɑ hɔmnɑ mǝ ŋkpɑŋŋ. Amɑ mɑɑ hɔ mǝ nyǝŋ nɑ hikɑsɩ nsi sɩ tɔɔ wɛ nyǝmɑ́ tɔ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Selopʋwɑm nɑ yǝlɑɑ pɑ mǝlɑ Lʋpʋwɑm kiŋ kɛ kʋyɛɛŋ tooso wule, ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu-wɛ tɔ. 13 Nɑ wulɑʋ kisi lɑɣɑtʋ nti sɔsɑɑ kɑ tɑsɑ-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ holinɑ yǝlɑɑ 14 ɩsɩɩ ɩfepiyɑ kɑ tɑsʋɣʋ-ɩ lɑɣɑtʋ tɔ sɩ: Sǝɣǝlɑ yuŋ nyǝnɑ kɛ mɑ cɑɑ kɑ sʋkɑ-mɛ. Mɑɑ sɔɔsɩ-mɛɣɛ sǝɣǝlɑ tɔtɔ. Hikɑsɩ kɛ mɑ cɑɑ hɔmnɑ mǝ ŋkpɑŋŋ. Amɑ mɑɑ hɔ mǝ nyǝŋ nɑ hikɑsɩ nsi sɩ tɔɔ wɛ nyǝmɑ́ tɔ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Lʋpʋwɑm kisɑ yǝlɑɑ kʋsǝlǝmʋtʋ. Ɩlɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑ lɑpǝnɑ mpʋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ sɩɩʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ahiyɑ kɛ nɔɣɔ sɩ ɩ́ tɛlǝsɩ Selopʋwɑm tɔ.

Kɑwulɑɣɑ fɑɣɑʋ

(Awulɑɑ I 12:16-25)

16 Wɑɑtʋ wei ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɛkǝnɑɑ sɩ wulɑʋ kisɑ pɑ tɔm kɛ mʋɣʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ:

Tɑ́ nɑ Tɑfiiti tǝ fɛɩnɑ nɑtǝlɩ.

Tɑ nɑ Sesee pǝyɑlʋ tǝ kɑɑ we?

Pɑɑ wei ɩ́ kpe ɩ tɛ.

Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tʋ nyɑ́,

nyɑɑ pɑɑsǝnɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ yɑ. 17 Yutɑ tɛtʋ tike yǝlɑɑ nyǝnɑɣɑnɑ Lʋpʋwɑm kɛ pɑ wulɑʋ. 18 Pɑɑ nɑ mpʋ nɑ ɩ́ tili tǝlɑsɩ tǝmɑ nyʋɣʋ tʋ Atolɑm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ pɑ tɛ́. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ yɑɣɑ Atolɑm kɛ pɛɛ nɑ pɑ́ kʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Lʋpʋwɑm kpɑ ɩ kɛɛkɛ tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ polo Yosɑlɛm. 19 Ɩsǝnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ nyǝ́mɑ kisinɑ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔlɛ. Nɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

11

1 Wɑɑtʋ wei Lʋpʋwɑm tɑlɑ Yosɑlɛm, ɩlɛnɑ ɩ́ koti Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ pǝ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ (180000) sɩ pɑ́ polo pɑ́ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ-ɩ ɩ kɑwulɑɣɑ. 2 Amɑ Ɩsɔ heelɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Semɑyɑ sɩ: 3 Heeli Sɑlʋmɔŋ pǝyɑlʋ Lʋpʋwɑm wei ɩ kɛ́ Yutɑ wulɑʋ tɔ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ Pɛncɑmɛɛ nɑ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ sɩ: 4 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩ́ tɑɑ yoonɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ tɛɛtʋnɑɑ. Mɑ́ yelinɑ sɩ pǝ́ lɑ ɩsɩɩ pǝ lɑpʋ mpʋ tɔ. Pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ́.

Pɑ nɩɩ Tɑcɑɑ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ́ pɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ Selopʋwɑm tɔɔ.

Lʋpʋwɑm ŋmɑʋ kɛ koloosi ɑcɑlɛɛ

5 Wɑɑtʋ wei Lʋpʋwɑm cɑɣɑ Yosɑlɛm tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑ́ koloosi nɑ ɩ́ cɔɔnɑ Yutɑ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ. 6 Pǝ kpɑɣɑʋ Pɛtǝlɛhɛm, nɑ Ɩtɑm, nɑ Tekʋwɑ. 7 Nɑ Pɛtɩ-Suu, nɑ Soko, nɑ Atulɑm. 8 Nɑ Kɑtɩ, nɑ Mɑlesɑ, nɑ Sifɩ. 9 Nɑ Atolɑyim, nɑ Lɑkisi, nɑ Asekɑ. 10 Nɑ Solɑ, nɑ Ayɑlɔŋ, nɑ Hepǝlɔŋ tɔ. Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ pǝ koloosi ɑcɑlɛɛ ntɛ́. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lʋpʋwɑm ŋmɑ́ koloosi kʋpɑŋsɩ nɑ ɩ́ cɔɔnɑ-yɛ. Nɑ ɩ́ sɩɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ ɑ tɑɑ. Nɑ ɩ́ nyǝkɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ nim nɑ sʋlʋm. 12 Acɑlɛɛ ɑnɩ pɑɑ nte tǝ tɑɑ kɑ wɛ kpɑlǝŋ kɛ́ nɑ ŋmɑntɑɑsɩ. Nɑ ɑ toŋ tɔɔ kɛ́ ɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑŋɑ Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ pǝ tɛtʋ tɑɑ.

Lefii nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ pɑ tǝnɑ Lʋpʋwɑm tɔɔ

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ pǝ Lefii nyǝ́mɑ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ kpɛntǝnɑ Lʋpʋwɑm. 14 Pɑɑ yelɑ pɑ nyǝmnɑɑ kɛ pǝcɔlɔ pǝcɔlɔ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo Yosɑlɛm kɛ Yutɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ. Mpi tɔ, Selopʋwɑm tɑŋɑɣɑ-wɛɣɛ sɩ pɑ́ tɑɑ lɑ Tɑcɑɑ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ. 15 Tɑmpɑnɑ tɔɔ, Selopʋwɑm kɑ kpɑwɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pǝŋtʋlʋŋ, nɑ nɑwee lɛɛsǝŋ wei pɑ lɑɑkɑɣɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ tɑɑ tɔ pǝ kɔtɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ́. 16 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ luɣu kɑ wɛ pɑ ɩsɔ sɛɛʋ kɛ teu tɔ, pɑ́ tǝŋ Lefii nyǝ́mɑ wɑɑlɩ kɛ́ Yosɑlɛm sɩ pɑ lɑkɩ pɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑsɩ. 17 Nɑ pɑ́ sǝnɑ Yutɑ kɑwulɑɣɑ nɑ Lʋpʋwɑm nyɔɔ toŋ. Pɑ tɔmɑ Tɑfiiti nɑ Sɑlʋmɔŋ pɑ ɩkpɑtɛ tɑɑ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩsɩ tooso kɛ́.

Lʋpʋwɑm lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lʋpʋwɑm kpɑɣɑ Tɑfiiti pǝyɑlʋ Yelimɔtɩ pɛɛlɔ Mɑhɑlɑtɩ. Mɑhɑlɑtɩ too kɛlɛ Sesee pǝyɑlʋ Ɩliyɑpɩ nɑ ɩ ɑlʋ Apihɑyili pɑ pɛɛlɔ. 19 Ɩlɛnɑ Mɑhɑlɑtɩ lʋlɩ-ɩ ɑpɑlʋpiyɑ tooso. Yewusi, nɑ Semɑliyɑ, nɑ Sɑhɑm. 20 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Lʋpʋwɑm kpɑɣɑ Apǝsɑlɔm pɛɛlɔ Mɑɑkɑ. Nɑ ɩ́ lʋlɩ-ɩ ɑpɑlʋpiyɑ liɣiti. Apiyɑ, nɑ Atɑyi, nɑ Sisɑ, nɑ Selomitɩ. 21 Amɑ Lʋpʋwɑm kɑ sɔɔlɑ Mɑɑkɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ lɛlɑɑ. Lʋpʋwɑm ɑlɑɑ sɔsɑɑ kɑ wɛ pǝlefɛɩ hiu nɑ sǝkpemɑ kɛ nɩɩtoso. Ɩ lʋlɑ ɑpɑlʋpiyɑ kɛ pǝlefɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ nɩɩtoso (60). 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lʋpʋwɑm kʋsɑ ɩ ɑlʋ Mɑɑkɑ pǝyɑlʋ Apiyɑ nyʋɣʋ, nɑ Apiyɑ pǝsɩ lɛlɑɑ nyʋɣʋ tʋ. Mpi tɔ, Lʋpʋwɑm cɑɑkɑɣɑ kɛ́ sɩ Apiyɑ ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ. 23 Ɩlɛnɑ Lʋpʋwɑm lɑ lɑɣɑtʋ, nɑ ɩ́ yɑsɩ ɩ pǝyɑlɑɑ lɛlɑɑ kɛ Yutɑ, nɑ Pɛncɑmɛɛ pǝ koloosi ɑcɑlɛɛ tɑɑ. Nɑ ɩ́ cɛlɛ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ sɔsɔm, nɑ ɑlɑɑ kɛ tuutuumɑ.

12

Icipiti wulɑʋ Sisɑkɩ yoonɑʋ kɛ Yutɑ

(Awulɑɑ I 14:25-28)

1 Wɑɑtʋ wei Lʋpʋwɑm kɑwulɑɣɑ cɑɣɑ teu nɑ ɩ́ yoo toŋ ɩlɛnɑ ɩ́ lɔ Tɑcɑɑ kiiŋ, nɑ ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ́ɑ́ lɑ mpʋ tɔtɔ. 2-3 Lʋpʋwɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Icipiti wulɑʋ Sisɑkɩ polɑɑ nɑ ɩ́ yoonɑ Yosɑlɛm. Pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ kɑ wɛ iyɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ (1200). Nɑ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ kɛ iyisi nɩɩtoso (60000). Nɑ Lipii nɑ Suki nɑ Ɩtiyopii pǝ yoolɑɑ kɛ tuutuumɑ. Lʋpʋwɑm nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑ lɔʋ Tɑcɑɑ tɔ pǝ kɑsǝyɑɣɑ ntɛ́. 4 Icipiti wulɑʋ ɩnɩ ɩ lɛɛkɑ Yutɑ koloosi ɑcɑlɛɛ kɛ́, hɑlǝnɑ ɩ́ tɑlɑ Yosɑlɛm. 5 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Semɑyɑ polo nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Lʋpʋwɑm nɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ kotɑ Yosɑlɛm. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Sisɑkɩ kpɛɣɛtɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ, timpi ɩ́ lɔ-m tɔ, mɑɑ tʋ-mɛɣɛ Icipiti wulɑʋ Sisɑkɩ niŋ tɑɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Lʋpʋwɑm nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ nɑ́ pɑ tɑsǝkǝlɛ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ kɛlɛ tɑmpɑnɑ tʋ.

7 Tɑcɑɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Semɑyɑ kɛ heeluɣu sɩ: Timpi pɑ nɑ́ pɑ tɑsǝkǝlɛ tɔ, mɑ kʋ́ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ pɑ tɔɔ. Mɑ kɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ kpiisuɣu. Mɑɑ wɑɑsɩ-wɛɣɛ nɔɔnɔɔ. Mɑ kɑɑ tʋ Yosɑlɛm kɛ Sisɑkɩ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-tɛ. 8 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, mɑɑ yele nɑ Icipiti wulɑʋ ŋmɑkǝlɩ-wɛ. Wɑɑtʋ ɩnɩ pɑɑ cɛkǝnɑ sɩ ye yʋlʋ pɛtɑ-m ɩ tɩ, pǝ fɑɣɑnɑ ye ɩ pɛtɑ ɩ tǝɣɩ ɑtɛ ɑwulɑɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Icipiti wulɑʋ Sisɑkɩ yoonɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ koosi Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kpɑncoou tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ wʋlɑ kpɑlǝŋ wei Sɑlʋmɔŋ kɑ lupɑ tɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Lʋpʋwɑm lupɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kpɑlǝŋ, nɑ ɩ́ lɛɛtɩ wʋlɑ nyǝŋ ɩnɩ ɩ lonte. Nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. 11 Nɑ wulɑʋ ɩ́ puki Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ, ɩlɛ tɑŋlɑɑ polo nɑ pɑ́ kpɑɣɑ kpɑlǝŋ ɩnɩ nɑ pɑ́ sɩɩnɑ-ɩ. Ye pɑ tɛmɑ, ɩlɛ pɑ mǝŋnɑ-ɩ ɩ tǝcɑɣɑlɛ.

12 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ hɛɛ Lʋpʋwɑm tɔɔ, nɑ ɩ́ yele-wɛɣɛ kpiisuɣu. Mpi tɔ, ɩ kɑ nɑwɑ ɩ tɑsǝkǝlɛ nɑ ɩ́ tisi. Ɩlɛnɑ kʋpɑntʋ wɛɛ Yutɑ tɑɑ.

Lʋpʋwɑm kɑwulɑɣɑ tǝnɑɣɑ

(Awulɑɑ I 14:21-24,29-31)

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Lʋpʋwɑm tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ nɩɩlɛ nɑ kʋlʋmɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ. Pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ ɩ tɔɣɑ ɩ kɑwulɑɣɑ ŋkɛ. Nɑ ɩ́ nyɔɔsɩ ɩ kɑwulɑɣɑ kɛ teu. Ɩ too kɑ kɛ́ Amoni tʋ, nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Nɑɑmɑ. Yosɑlɛm kɛ Tɑcɑɑ lǝsɑ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ pɑɑ sɛɛkɩ-ɩ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lʋpʋwɑm lɑpɑ mpi pǝ fɛɩ Tɑcɑɑ kɛ teu tɔ. Ɩ tɑ lɑnɑ lotu kʋlʋmtʋ sɩ ɩ́ nyɩ ɩ luɣu nyǝntʋ.

15 Pɑ kɛɛsɑ Lʋpʋwɑm tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ tǝ tǝnɑɣɑ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Semɑyɑ nɑ nɑlʋ Ɩtoo pɑ tǝmɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ pɑ ŋmɑɑ lʋlʋŋ loosi. Lʋpʋwɑm nɑ Selopʋwɑm pɑ yookɑɣɑ tɑm kɛ́. 16 Wɑɑtʋ wei Lʋpʋwɑm sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Tɑfiiti tɛ. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Apiyɑ lɛɛtɩ ɩ lonte.

13

Apiyɑ kɑwulɑɣɑ

(Awulɑɑ I 15:1-8)

1 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Selopʋwɑm kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pǝlefɛɩ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Apiyɑ pǝsɑ Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔɣɔ pɩɩsɩ tooso kɛ́ Yosɑlɛm. Ɩ too kɛlɛ Kipeyɑ tʋ Uliyɛlɩ pɛɛlɔ Mikɑyɑ.

Apiyɑ nɑ Selopʋwɑm pɑ yookɑɣɑnɑ tǝmɑɣɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apiyɑ kpɑɣɑ ɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ iyisi nɑsǝlɛ (400000) sɩ ɩ yookinɑ Selopʋwɑm. Nɑ Selopʋwɑm tɑɣɑnɩ ɩ nyǝ́mɑ kɛ iyisi nɑsǝnɑɑsɑ (800000) sɩ ɩ suliɣi-ɩ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apiyɑ kpɑwɑ Semɑlɑyim pulɑɣɑ tɔɔ kɛ́ Ɩfǝlɑyim pɔɔŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ holinɑ Selopʋwɑm nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ nɩɩ mɑ tɔm yoo. 5 Ɩ́ tɑ nyɩ tɑɑ sɩ Tɑfiiti nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tʋwɑ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ, pɩɩ lɑɣɑsǝɣɩ. 6 Pǝyele Nepɑtɩ pǝyɑlʋ Selopʋwɑm nɑ́ kʋlɑ ɩ cɑɑ Sɑlʋmɔŋ wei ɩ tǝmlɛ ɩ lɑkɑɣɑ tɔ ɩ tɔɔ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋyemnɑɑ nɑ tɛtɛlɑtɑɑ kotinɑ Selopʋwɑm nɑ pɑ́ lɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ Sɑlʋmɔŋ pǝyɑlʋ Lʋpʋwɑm. Mpi tɔ, Lʋpʋwɑm kɑ́ kɛ́ pǝyɑɣɑ kɛ́, ɩ tɑ nyɩ pʋlʋ ɩlɛ ɩ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ sǝŋ pɑ ɩsɛntɑɑ. 8 Ɩlɛnɑ nɔɔnɔɔ mɩɩ cɑɑkɩ sɩ ɩ́ yoonɑ kɑwulɑɣɑ ŋkɑ Tɑcɑɑ tʋwɑ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ. Ɩ́ lɑpɑ yoolɑɑ kpekǝle sɔsɔɔlɛ. Pǝyele ɩ́ tɔkɑ wʋlɑ nɑwee nnɑ Selopʋwɑm lupɑ tɔ, nɑ ɩ́ lɑɑkɩ. 9 Ɩ́ tɔɣɔnɑ Tɑcɑɑ kɔtǝlɑɑ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ kpɑ mǝ tǝɣɩ kɔtǝlɑɑ, ɩsɩɩ tɛtʋnɑɑ lɛntɩ yǝlɑɑ lɑpʋ tɔ. Ye wei ɩ́lɛ́ ɩ́ kɔnɑ lɑtǝcɛ, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, ɩ pǝsɑ tɩɩŋ kɔtʋlʋ ntɛ́ mpʋ. 10 Amɑ tɑ́ ɩlɛ, Ɩsɔ Tɑcɑɑ tike kɛ tɑ́ nyǝnǝɣɩ, tǝ tɑ kpɛɛsǝnɑ-ɩ. Nɑ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Tɑcɑɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ lɑkɩ pɑ tǝmɑ. 11 Tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ kɛ́ tǝ lɑkɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. Nɑ tǝ́ wɔkɩ tulɑɑlunɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Nɑ tǝ́ sɩɩkɩ Ɩsɔ potopotonɑɑ kɛ ɩ tɑɑpǝlɩ tɔɔ. Nɑ tǝ́ mʋsǝɣɩ fǝtǝlɑ sɔsɔ kɛ tɑɑnɑsɩ. Tɑ́ lɑkɩ teu kɛ Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ́. Amɑ mǝ kisinɑ-ɩ. 12 Tɔʋ, pǝnɛntɛ Tɑcɑɑ kɛlɛ tɑ́ nyʋɣʋ tʋ. Nɑ ɩ kɔtǝlɑɑ ntɔ́, sɩ pɑ́ hʋlǝɣɩ yoou tutuɣu, nɑ mǝ nɑ-ɩ ɩ́ suliɣi. Ɩlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ tɑɑ yoonɑ mǝ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Mpi tɔ, ɩ́ kɑɑ kpɑɣɑ ɩ tɔɔ kɛ́ nyɩɩlʋɣʋ.

13 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Selopʋwɑm fɑɣɑ ɩ yoolɑɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ polo pɑ pɑpɩ Yutɑ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ. Nɑ ɩ yoolɑɑ lɛlɑɑ nɑ ɩsɛntɑɑ tɔɔ, nɑ pǝ́ tʋ-wɛɣɛ hɛkʋ. 14 Yutɑ nyǝ́mɑ pǝsɑɑ ɩlɛ, pɑ cɛkǝnɑɑ kɛlɛ sɩ pɑɑ yoo tɑɑ nɑ wɑɑlɩ. Ntɛnɑ pɑ́ wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. Wɑɑtʋ wei kɔtǝlɑɑ yɑɣɑ tutuuŋ, 15 ɩlɛnɑ pɑ yoolɑɑ kiisi. Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ Selopʋwɑm nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ tuli tɑpǝŋ. 16 Nɑ pɑ́ se nɑ Ɩsɔ tʋ-wɛɣɛ Yutɑ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apiyɑ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ kǝlɑ-wɛ tǝkpɑtɑɑ, nɑ pɑ́ kʋ pɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ iyisi nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500000). 18 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ kpisɑ mpʋ tɔ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ ɑkɑɩtʋ. Mpi tɔ, pɑ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ pɑ tɛɛlɑɣɑ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apiyɑ tɔɣɔnɑ Selopʋwɑm, nɑ ɩ́ lɛɛkɩ Petɛɛlɩ, nɑ Yesɑnɑ, nɑ Ɩfǝlɔŋ nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛnɑɑ.

20 Hɑlǝnɑ Apiyɑ sǝm, Selopʋwɑm tɑ tɑsɑ ɩ toŋ kʋpǝŋ tɑɑ kɛ́ mǝlʋɣʋ. Amɑ Tɑcɑɑ tɛɛsǝnɑ-ɩ kʋɣʋ kɛ́. 21 Ɩlɛnɑ Apiyɑ toŋ nɑ́ɑ́ sɔɔsǝɣɩ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lʋlɑ ɑpɑlʋpiyɑ kɛ hiu nɑ nɑɑlɛ, nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso.

22 Apiyɑ tɔm lɛntɩ wɛ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩtoo kʋtɔɔsʋtʋ tɑkǝlɑɣɑ tɔ kɑ tɑɑ. Kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsɑ ɩ kʋlɑpʋtʋ nɑ ɩ tǝmɑ. 23 Apiyɑ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-i Tɑfiiti tɛ, nɑ ɩ pǝyɑlʋ Asɑ lɛɛtɩ ɩ lonte.

14

Asɑ kɑwulɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ

(Awulɑɑ I 15:9-11)

Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtʋ cɑɣɑ tǝpɑmm kɛ Asɑ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ kɛ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ. 1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asɑ lɑpɑ mpi pǝ wɛ teu nɑ pǝ́ mɑɣɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔ. 2 Ɩ kpiisɑ tǝfɛɛnlɛnɑɑ nɑ timpi timpi cefelinɑɑ lɑɑkɩ tɔ. Nɑ ɩ́ yɔkɩ pɛɛ kʋsikee, nɑ ɩ́ sɛtɩ tesikɑsɩ kʋlɑlɑɑsɩ. 3 Nɑ ɩ́ tʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ sɛɛ pɑ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɑ pɑ́ tɔkɩ ɩ kiiu nɑ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ. 4 Asɑ kɑ kpiisɑ cefelinɑɑ tǝlɑɑlɛnɑɑ tǝnɑ, nɑ tulɑɑlʋ tǝwɔtɛnɑɑ tǝnɑɣɑ Yutɑ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ kɑwulɑɣɑ cɑɣɑ tǝpɑmm. 5 Nɔɣɔlʋ tɑ yoonɑ Asɑ kɛ pɩɩsɩ nsɩ sɩ tɑɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ yelinɑ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ. Hɛɛsʋɣʋ pɩɩsɩ nsɩ sɩ tɑɑ kɛ́ Asɑ tɑɣɑnɑ Yutɑ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ. 6 Asɑ tɔmɑ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ: Tǝ́ ŋmɑ́ koloosi nɑ tǝ́ cɔɔnɑ ɑcɑlɛɛ ɑnɩ nɑ tǝ́ tʋ́ kʋkɑlǝsǝŋ. Mpi tɔ, tǝ tɔkɑ tɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔm kɛ teu, nɑ ɩ́ yele nɑ tɑ́ tɛtʋ wɛ tɑ́ niŋ tɑɑ nɑ tǝ́ hɛɛsɩ.

Ntɛnɑ pɑ́ sʋʋ tǝmlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ tʋ́ tǝ nyʋɣʋ.

7 Asɑ yoolɑɑ Yutɑ kpekǝle nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɔkɑɣɑ kpɑlǝŋ sɔsɔɔŋ nɑ ŋmɑntɑɑsɩ tɔ, pɑɑ wɛ iyisi ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300000) kɛ́. Nɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ kɛ iyisi ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnɑɑsɑ (280000) nɑ pɑ́ tɔkɑ kpɑlǝŋ sǝkpeŋ, nɑ pɑ́ nyǝ́mɑ tɔɔŋ tɔm. Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ, pɑɑ kɛ́ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ́. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩtiyopii tʋ Selɑ kpɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɔ, nɑ ɩ yoolɑɑ kɛ iyisi iyɑɣɑ (1000000). Ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300). Hɑlǝnɑ ɩ́ tɑlɑ Mɑlesɑ ɩcɑtɛ. 9 Nɑ Asɑ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ́ pɩɩlɩ Sefɑtɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ Mɑlesɑ kiŋ. 10 Ntɛnɑ Asɑ wiinɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ pǝ fɛɩ-ŋ kɑtɛ sɩ ń wɑɑsɩ ɩcɑmiyɑ ɩsɩɩ toŋ tʋ. Mpʋ tɔ, kɔɔ nɑ ń wɑɑsɩ-tʋ. Mpi tɔ, nyɑɣɑ tǝ tɛɛlǝɣɩ. Nyɑ́ hǝtɛ tɑɑ kɛ́ tǝ kpɑɑkɩ yoolɑɑ tuutuumɑ ɩnɛ ɩ tɔɔ. Hɑɩ, Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ tɑ́ Ɩsɔ, tɑɑ yele sɩ yʋlʋ ɩ́ kǝlɩ-ŋ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ Ɩtiyopii yoolɑɑ tuli tɑpǝŋ, nɑ pɑ́ se Asɑ nɑ ɩ yoolɑɑ. 12 Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ tʋ́ pɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ tɑnɑ-wɛɣɛ Kelɑɑ. Nɑ pɑ́ kʋ-wɛɣɛ tuutuumɑ, nɑ pǝ́ pɛlɩ pɑ niŋ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kʋnɑ-wɛ nɑ ɩ yoolɑɑ nɔɣɔ. Nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ kuu pɑ wontu kɛ sɔsɔm. 13 Nɑ pɑ́ lɛɛkɩ Kelɑɑ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ sɔɣɔntʋ kɑ́ pɩɩ ɑ tɑɑ yǝlɑɑ kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kuu ɑ wontu kɛ tuutuumɑ. 14 Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋlɩ tiikilɑɑ piitim tɔɔ, nɑ pɑ́ kuu heeŋ nɑ yooyoonɑɑ kɛ sɔsɔm. Nɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm.

15

Asɑ tɑɣɑnʋɣʋ kɛ Ɩsɔsɛɛlɛ

(Awulɑɑ I 15:12-15)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Feesuɣu kʋlǝnɑ Otɛtɩ pǝyɑlʋ Asɑliyɑ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ polo ɩ́ mɑɣɑnɑ Asɑ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ wulɑʋ. Yutɑ nyǝ́mɑ, nɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm. Ye ɩ́ wɛ Tɑcɑɑ wɑɑlɩ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́. Ye ɩ́ pɛɛkǝɣɩ-ɩ ɩ kɑ́ yele nɑ ɩ́ nɑ-ɩ. Amɑ ye ɩ́ lɔ Ɩsɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ lɔ-mɛ tɔtɔ. 3 Ɩsɔ yelɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ, pǝ leelɑɑ kɛ́. Kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ sɩ ɩ kɑ́ sɛɣɛsɩ-wɛ. Pǝyele pɑ fɛɩnɑ kiiu. 4 Amɑ pɑ mǝlɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kiŋ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ, nɑ pɑ́ pɛɛkɩ-ɩ nɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ nɑ-ɩ. 5 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, yʋlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ polo tiili nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ weesuɣu. Pɩɩ kɛ́ wɑhɑlɑ wɑɑtʋ kɛ tɛtʋ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ. 6 Piitim lɛmpɩ nɑ́ kʋɣɩ lɛmpɩ kɛ́. Nɑ ɩcɑtɛ lɛntɛ nɑ́ɑ́ kʋ́ lɛntɛ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ ciɣitɑɣɑ yǝlɑɑ kɛ́ nɑ wɑhɑlɑnɑɑ tǝnɑ. 7 Amɑ mɩɩ nyɔɔ toŋ, ɩ́ tɑɑ yele nɑ mǝ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlɩ. Ɩ́ kɑ́ hiki mǝ tǝmlɛ kɑsǝyɑɣɑ.

8 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ Asɑ nɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Asɑliyɑ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ kɑɑsɩ ɩ tɩ nɑ ɩ́ kpiisi Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ pɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ tɩɩŋ. Nɑ ɩ́ lɑ mpʋ tɔtɔɣɔ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɩ kɑ lɛɛkɑ Ɩfǝlɑyim pɔɔŋ tɑɑ tɔ ɑ tɑɑ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte tɩɩ wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ kotɑ Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ Ɩfǝlɑyim nɑ Mɑnɑsee nɑ Simiyɔŋ pǝ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ pɑ tɛ tɔ. Pɑ nɑwɑ sɩ Tɑcɑɑ wɛ ɩ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ polo ɩ kiŋ. 10 Ɩlɛnɑ pɑ́ koti Yosɑlɛm kɛ Asɑ kɑwulɑɣɑ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ tooso nyǝŋ tɑɑ. 11 Kʋyɑŋku pɑ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ kɛ tɔlɑ nnɑ pɑ kpɑ kolontunɑɑ kiŋ tɔ. Nɑɑŋ kɑ wɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (700) nɑ heeŋ kɛ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7000). 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sɩɩ pɑ nɔɣɔ sɩ pɑɑ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ kɛ́ sɛɛʋ nɑ lotu kʋlʋmtʋ. Nɑ pɑ lǝsɑɣɑ sʋʋ pɑ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ teu. 13 Ye wei ɩ tɑ tɑɣɑnɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ sɛɛʋ, ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ. Pɑɑ ɑpɑlʋ, yɑɑ ɑlʋ, yɑɑ sɔsɔ, yɑɑ pǝyɑɣɑ. 14 Ɩlɛnɑ pɑ́ tuunɑ nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ nɑ pɑ́ hʋlɩ tutuuŋ nɑ ɑkɑntɛɛ nɑ pɑ́ wiliti. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ lɑŋlɛ hʋlʋmǝnɑ pɑ lotu kʋlʋmtʋ tuunɑʋ mpɩ. Nɑ ɩsǝnɑ pɑ tɑɣɑnɑ pɑ Ɩsɔsɛɛlɛ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ. Nɑ Tɑcɑɑ mʋ nɑ ɩ́ yele nɑ tɛtʋ hɛɛsɩ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asɑ lǝsɑ ɩ too Mɑɑkɑ tɔɔ kɛ́ ɩ ɑlʋ kɑwulɑɣɑ toŋ. Mpi tɔ, Mɑɑkɑ kɑ sikɑ tʋɣʋ, ɩsɑɣɑʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Aselɑ tɔɣɔ. Ntɛnɑ wulɑʋ tɔ sɩ: Ɩ́ kpɛsɩ tʋɣʋ ŋkʋ nɑ ɩ́ yɔkɩ-kʋ nɑ ɩ́ wɔ-kʋɣʋ Setǝlɔŋ lɔɔʋ nɔɣɔ. 17 Pɑɑ nɑ wulɑʋ ɩnɩ ɩ sɔɔlɑ Tɑcɑɑ nɑ lotu kʋlʋmtʋ tɔ, ɩ tɑ wɑkǝlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ tɔ. 18 Amɑ ɩ yelɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ wʋlɑ, nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ wontunɑɑ lɛmpɑ mpɑ ɩ nɑ ɩ cɑɑ pɑɑ hɑwɑ Tɑcɑɑ tɔ.

19 Yoou tɑ tɑsɑ kʋlʋɣʋ, hɑlǝnɑ Asɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ.

16

Asɑ yoonɑʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Pɑsɑ

(Awulɑɑ I 15:16-22)

1 Asɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Pɑsɑ polɑ Yutɑ tɛtʋ yoonɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ koluŋɑ ŋmɑʋ, nɑ ɩ́ cɔɔkǝnɑ Lɑmɑ ɩcɑtɛ sɩ Yutɑ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ sʋʋ yɑɑ pɑ́ lɩɩkɩ. 2 Mpʋɣʋlɛ Asɑ cosɑ wʋlɑ nɑ liɣitee kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ kpɑncoou pǝ tɑɑ. Nɑ ɩ́ tilinɑ Tɑmɑsɩ kɛ Silii wulɑʋ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ sɩ: 3 Mɑ nɑ-ŋ tǝ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ, ɩsɩɩ tɑ́ cɑɑnɑɑ kɑ lɑpɑ tɔ. Mɑ hɑ-ŋ kʋcɔɔʋ ŋkʋɣʋ sɩ tǝ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ nyɑ́ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ ɩ́ yɑ́, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lǝsɩ ɩ yoolɑɑ kɛ mɑ tɛtʋ tɑɑ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ nɑ́ mʋ Asɑ tɔm ntɩ, nɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ yoolɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ lɛɛkɩ pɑ ɑcɑlɛɛ. Ɩsɩɩ Yoŋ, nɑ Tɑŋ, nɑ Apɛɛlɩ-Mɑyim. Nɑ pǝ́ kpɛnnɑ Nɛfǝtɑli ɑcɑlɛɛ tǝnɑ nnɑ ɑ tɑɑ pɑ sɩɩkɑɣɑ wontu tɔ. 5 Pɑsɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ yele Lɑmɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ ŋmɑʋ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asɑ kotɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ pǝ tɑ sɔɔ pɑɑ ɩlɔɣɔʋ pǝyɑɣɑ. Nɑ pɑ́ kuu pɛɛ nɑ kpeŋkpelɑsɩ nsi ɩ kɑ kɑɑwɑ sɩ ɩ ŋmɑɑkǝnɑ Lɑmɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ tɔ sɩ, pɑ́ tɑɣɑnɩ timpi pɑ yɑɑ sɩ Kepɑ nɑ Misipɑ tɔ.

Asɑ tǝkɑ sɑlǝkɑ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Hɑnɑni

7 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Hɑnɑni polɑ Yutɑ wulɑʋ Asɑ kiŋ, nɑ ɩ́ kɑlǝnɑ-ɩ sɩ: N kisɑ Tɑcɑɑ kɛ pɛɛkʋɣʋ, nɑ ń sɔɔlɩ sɩ Silii wulɑʋ ɩ́ tʋ-ŋ niŋ tɔ. N lǝsɑ Silii yoolɑɑ kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́. 8 Ɩtiyopii nɑ Lipii nyǝ́mɑ kɑ kɛ́ yoolɑɑ sɔsɑɑ kɛ́. Pɑ kɛɛkɛnɑɑ nɑ pɑ kpɑɣɑnǝŋ fɛɩ kɑlʋɣʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ, n lɑpɑ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ. 9 Tɑcɑɑ nyǝnǝɣɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ sǝŋnɑ mpɑ pɑ yekinɑ-ɩ pɑ tǝɣɩ teu tɔ. Amɑ pǝnɛntɛ ń lɑpɑ kʋmɛlɛntʋ kɛ́. N kɑɑ tɑsɑ yoou kɛ lɑŋʋɣʋ tɔtɔ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɔm ntɩ tǝ wɩɩ Asɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ-ɩ sɑlǝkɑ. Nɑ ɩ́ sʋʋ tɛtʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ kɛ kʋnyɔŋ tʋɣʋ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ.

Asɑ kɑwulɑɣɑ tǝnɑɣɑ

(Awulɑɑ I 15:23-24)

11 Pɑ kɛɛsɑ Asɑ tɔm kɛ pǝ kpɑɣɑʋ tǝ kɑncɑɑlɑɣɑ, nɑ tǝ tǝnɑɣɑ tɔɣɔ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pǝ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋtɔŋ ɩsɑɣɑʋ nɑkʋlɩ, kʋ kpɑ ɩ nɔɔhɛɛ kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yele Tɑcɑɑ kɛ sǝlǝmʋɣʋ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ nɑ ɩ́ polo lokotulonɑɑ kiŋ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asɑ sǝpɑ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɩɩlɛ nɑ kʋlʋmɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ. 14 Ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ ɩ pǝlɑɑŋ wei ɩ kɑ hulɑ Tɑfiiti ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ ɩ tɑɑ lɛŋkʋ tɑɑ. Pɑɑ tʋwɑ kʋ tɑɑ kɛ́ tulɑɑlunɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ́, ɩsɩɩ tulɑɑlʋ lɑtɑɑ lɑkʋɣʋ tɔ. Nɑ pɑ́ wɔ tulɑɑlʋnɑɑ tɔtɔɣɔ sɔsɔm kɛ ɩ lǝyɑɣɑ tɔɔ.

17

Sosɑfɑtɩ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ tǝmlɛ kʋpɑntɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ wulɑʋ Asɑ pǝyɑlʋ Sosɑfɑtɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩ cɑɑ lonte nɑ ɩ́ nyɔɔsɩ ɩ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ yoolɑɑ kpekɑ kɛ Yutɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tǝnɑ tɑɑ. Nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɩ cɑɑ Asɑ kɑ lɛɛkɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ tɔ ɑ tɑɑ tɔtɔ. 3 Tɑcɑɑ kɑ wɛ Sosɑfɑtɩ wɑɑlɩ kɛ́. Mpi tɔ, Sosɑfɑtɩ tɔmɑ ɩ cɔsɔ Tɑfiiti ɩkpɑtɛ tɑɑ kɛ́ ɩ kɑwulɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ kɛ́, ɩ tɑ lɑɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ. 4 Amɑ ɩ cɑɑlɑ ɩ tǝɣɩ sɩ ɩ́ nyɩ ɩ cɔsɔ Tɑfiiti Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ, nɑ ɩ́ tɔkɩ ɩ kiiŋ. Ɩ tɑ kɛɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ. 5 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ lɑ nɑ Sosɑfɑtɩ kɑwulɑɣɑ lɑ toŋ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ hɑɑkɩ kʋcɔɔŋ, nɑ ɩ́ sʋʋ toŋ kɛ teu nɑ teeli. 6 Nɑ Sosɑfɑtɩ lɑŋlɛ hɛɛnɑ Ɩsɔ tǝmlɛ lɑpʋ nɑ ɩ́ kpiisi Yutɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ kɛ́ tǝkɔtǝlɛnɑɑ nɑ pǝ tɩɩŋ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋsɑ ɩ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ tili-wɛ sɩ pɑ́ sɛɣɛsɩ Yutɑ ɑcɑlɛɛ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ kiiŋ. Tillɑɑ mpɛ pɑ hǝlɑ ntɛ́ Pɛnɩ-Hɑyilɩ, nɑ Opɑtiyɑ, nɑ Sɑkɑlɩ, nɑ Netɑneyɛlɩ, nɑ Mikɑyɑ. 8 Nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ sɩɩ-wɛ. Pɛlɛ pɑ hǝlɑ ntɛ́ Semɑyɑ, nɑ Netɑniyɑ, nɑ Sepɑtiyɑ, nɑ Asɑyɛɛlɩ, nɑ Semilɑmɔtɩ, nɑ Yonɑtɑŋ, nɑ Atoniyɑ, nɑ Topiyɑ, nɑ Topɩ-Atoniyɑ. Nɑ kɔtǝlɑɑ nɑɑlɛ, Ɩlisɑmɑ nɑ Yolɑm. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɛnnɑ Tɑcɑɑ kiiu tɑkǝlɑɣɑ nɑ pɑ́ cɔɔ Yutɑ ɑcɑlɛɛ nɑ pɑ́ sɛɣɛsɩ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ.

Sosɑfɑtɩ toŋ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ sɔɣɔntʋ kpɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ Yutɑ tɔ pɑ kɑwulɑsɩ tǝnɑɣɑ sɔsɔm. Ɩlɛ pɑ tɑ yoonɑ Sosɑfɑtɩ. 11 Hɑlǝnɑ Filiisi nyǝ́mɑ hɑ-ɩ kʋcɔɔŋ nɑ pɑ́ fɛlɩ-ɩ lɑmpuu kɛ liɣitee. Lɑɑlupunɑɑ nɑ́ kɔnɑ-ɩ ɩwɑɑŋ kɛ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ (7700), nɑ pǝŋtʋlʋŋ kɛ mpʋ tɔtɔ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosɑfɑtɩ toŋ sɔɔsɑɑ nɑ pǝ́ puki. Sosɑfɑtɩ ŋmɑ́ Yutɑ tɑɑ kɛ́ ɑcɑlɛɛ nɑ tɔɣɔnɑsɩ tǝsɩɩlɛ. 13 Nɑ ɩ́ wɛɛnɑ wontu kɛ sɔsɔm kɛ Yutɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ. Nɑ ɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. 14 Pɛlɛ pɑ kpekɑ ntɔ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ. Yutɑ kpekǝle tɑɑ sɔsɑɑ ntɛ́ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ iyisi ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300000) nyʋɣʋ tʋ Atǝnɑ. 15 Atǝnɑ wɑɑlɩ kɛ́ yoolɑɑ iyisi ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnɑɑsɑ (280000) nyʋɣʋ tʋ Yohɑnɑŋ. 16 Nɑ yoolɑɑ iyisi ŋmʋnʋɣʋ (200000) nyʋɣʋ tʋ Sikǝli pǝyɑlʋ Amɑsiyɑ. Amɑsiyɑ sɔɔlǝnɑ nɑ ɩ́ sʋʋ Tɑcɑɑ tǝmlɛ tɑɑ. 17 Pɛncɑmɛɛ kpekǝle tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ tɔtɔlɑɑ iyisi ŋmʋnʋɣʋ (200000) nyʋɣʋ tʋ Iliyɑtɑ. 18 Iliyɑtɑ wɑɑlɩ nyǝŋ ntɛ́ yoou wontu tɔkǝlɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ (180000) nyʋɣʋ tʋ Yosɑpɑtɩ. 19 Mpɑ pɑɑ kɛ́ wulɑʋ yoolɑɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ tɔɣɔlɛ. Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ mpɑ ɩ kɑ sɩɩ koloosi ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ́ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ tɔ.

18

Sosɑfɑtɩ nɑ Akɑpɩ pɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ lɑpʋ

(Awulɑɑ I 22:1-4)

1 Wulɑʋ Sosɑfɑtɩ kɑ sʋʋ toŋ kɛ́ nɑ ɩ́ wɛnɑ teeli. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɑɑ ɩ pǝyɑlʋ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ pɛɛlɔ kɛ ɑlʋ. 2 Pɩɩsɩ cɔɔwɑ pǝcɔ, ɩlɛnɑ Sosɑfɑtɩ polo Akɑpɩ tɛɣɛ Sɑmɑlii. Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ kʋwɑ heeŋ nɑ nɑɑŋ kɛ tuutuumɑ sɩ ɩ sɑɑkǝnɑ ɩ́ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kɑɑnɑ Sosɑfɑtɩ sɩ ɩ́ sɔɔsɩ ɩ tɔɔ nɑ pɑ́ polo pɑ́ yoonɑ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ kɛ Kɑlɑɑtɩ. 3 Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ sǝlǝmɑ Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ sɩ: Tǝ́ polo nɑ tǝ́ yoonɑ Lɑmɔtɩ kɛ Kɑlɑɑtɩ.

Ɩlɛnɑ Sosɑfɑtɩ cɔ Akɑpɩ sɩ: Mɑ nɑ-ŋ tǝ kɛ́ kʋlʋm kɛ́ mɛɛ. Ye nyɑ́ yǝlɑɑ kʋlɑɑ, mɑ nyǝ́mɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑɣɑ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ

(Awulɑɑ I 22:5-12)

4 Pɑɑ nɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Sosɑfɑtɩ sɩ: Pɔɔsɩ Tɑcɑɑ nɑ pǝ́cɔ́.

5 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kotɑ ɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ. Pɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ nɑsǝlɛ (400) kɛ mpʋ. Nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ polo tǝ́ lɛɛkɩ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ kɛ Kɑlɑɑtɩ yɑɑ tǝ yele? Ntɛnɑ pɛlɛ sɩ: Ɩ́ polo, Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ́-tɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ.

6 Pɑɑ nɑ mpʋ Sosɑfɑtɩ tɑ nyɔlɔ-tɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Pǝ tɑ kɑɑsɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wei ɩ kɑ yɔɣɔtǝnɑ-tʋɣʋ Tɑcɑɑ tɔ? 7 Ntɛnɑ Akɑpɩ sɩ: Ɛɛ, Ɩmǝlɑ pǝyɑlʋ Misee wɛɛ yɑɑ. Amɑ mɑɑ cɑɑkɩ-ɩ kɛ́. Ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ heeliɣi-m tɑm.

Ntɛnɑ Sosɑfɑtɩ mɑ kɑpukɑ sɩ: Pɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ mpʋ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ yɑɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tǝmlɛ tʋ nɔɣɔlʋ, nɑ ɩ́ tili-ɩ sɩ: Polo ń yɑɑ Misee kɛ lɔŋ.

9 Awulɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ pɑ suu pɑ kɑwulɑɣɑ wontu kɛ́ nɑ pɑ́ cɑɣɑ pɑ kpelɑsɩ tɔɔ kɛ́ Sɑmɑlii tɔm tǝhʋʋlɛ cɔlɔ, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kpɑɑlǝɣɩ pɑ tɔmnɑɑ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kenɑnɑ pǝyɑlʋ wei pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ Sitekiyɑ tɔ ɩ́ kɛ́ pɑ tɑɑ lɛlʋ kɛ́. Ɩnɩ ɩ kɑ lupinɑ ɩ tǝɣɩ nyǝɣǝlʋɣʋ hǝŋ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Hǝŋ ɩnɛ ɩ hʋlǝɣǝnɑ toŋ wei n kɑ́ kǝlǝnɑ Silii yoolɑɑ tɔ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ yɔɣɔtɑ tɔm kʋlʋmtʋ ntɩ tɔtɔ sɩ: Tɑ́ cɑɑ, polo ń lɛɛkɩ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ kɛ Kɑlɑɑtɩ. Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ́-tɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ nɑ ń pǝsɩ-tɛ.

Misee kpɑɑlʋɣʋ kɛ Akɑpɩ kpisuɣu

(Awulɑɑ I 22:13-28)

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillu wei ɩ polɑ Misee wɑɑlɩ tɔ ɩ heelɑ-ɩ sɩ: Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tǝnɑ kpɛntɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ heeli wulɑʋ sɩ ɩ kɑ́ lɑ ɑkɑ. Pǝ tɔɔ tɔ, nyɑnɑ-wɛ ɩ́ kpɛntɩ nɔɣɔ.

13 Ntɛnɑ Misee sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ sɩ nti mɑ Ɩsɔ cɑɑ tɔɣɔ mɑɑ yɔɣɔtɩ.

14 Misee tɑlɑ wulɑʋ kiŋ, ɩlɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Misee, tǝ́ polo nɑ tǝ́ lɛɛkɩ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ, yɑɑ mɑ́ tɑɑ polo? Ntɛnɑ Misee sɩ: Mɑ tɑ tɑŋ-mɛ se. Ɩ́ polo. Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ-tɛɣɛ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́.

15 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ sɩ: Aweɣe n sɩɩwɑ sɩ ɩ́ pɔɔlǝɣɩ-ŋ nɑ pǝ́cɔ́ ń tɛlǝsǝɣɩ-m tɔm nti Tɑcɑɑ heelɑ-ŋ tɔ?

16 Ntɛnɑ Misee sɩ:

Mɑ nɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ yɑwɑ yem

kɛ́ pɔɔŋ tɑɑ, ɩsɩɩ heeŋ wei ɩ fɛɩnɑ tiikilu tɔ.

Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɩ sɩ, pɑ fɛɩnɑ wulɑʋ.

Pɑɑ wei ɩ́ kpe.

17 Kɛlɛnɑ Akɑpɩ pǝsǝnɑ Sosɑfɑtɩ tɔɔ sɩ: Ntɔŋ mɑɑ heelɑ-ŋ sɩ ɩsɑɣɑtʋ tike kɛ ɩ heeliɣɩ-m tɑm?

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Misee tɑsɑɑ sɩ: Tɔʋ, ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ tɔm. Mɑ nɑ́-ɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ. Nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ sǝŋɑɑ nɑ pɑ́ tʋ-ɩ hɛkʋ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Awe kɑ́ polo nɑ ɩ́ tʋsɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ sɩ ɩ́ lɛɛkɩ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ? Ɩnɛ sɩ ɩ nyǝntʋ ntɔ. Ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ ɩ nyǝntʋ ntɔ. 20 Mpʋɣʋlɛ feesuɣu nɑkʋlɩ kʋ kʋlɑɑ sɩ ŋkʋ kɩɩ polo. Tɑcɑɑ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ n kɑ́ lɑ? 21 Mpʋɣʋlɛ sɩ, ŋkʋ kɩɩ tʋ́ Akɑpɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ kɛ́ pɔpɔtʋ. Tɑcɑɑ sɩ: Tɔʋ, polo nɑ ń lɑ́ mpʋ. 22 Ɩlɛnɑ Misee tɑsɑ sɩ: Ntǝɣǝlɛ, Tɑcɑɑ yelinɑ sɩ pǝ́ tʋ́ nyɑ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ kɛ́ pɔpɔtʋ. Tɔfɔ, mpusi kɛ́ ɩ cɑɑ ɩ kɔnɑ-ŋ.

23 Tǝnɑɣɑlɛ Sitekiyɑ kpǝtǝnɑ Misee nɑ ɩ́ mɑpɩ-ɩ kɑtɑŋɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ Feesuɣu lɩɩnɑ mɑ tɑɑ nɑ kʋ́ heeli-ŋ yɑɑ?

24 Mpʋɣʋlɛ Misee sɩ: Kʋyɑkʋ ŋku n kɑ́ se nɑ ń ŋmɛlɩ nyɑ́ nɑŋ lɔkǝtǝlɔkɑɣɑ tɑɑ ɩlɛ, kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋlɛ n kɑ́ tisi.

25 Ɩlɛnɑ Akɑpɩ tɔ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ kpɑ Misee nɑ í cɛlɑ ɩcɑtɛ nyʋɣʋ tʋ Amɔŋ, nɑ wulɑʋ pǝyɑlʋ Yowɑsɩ. 26 Ɩ́ heeli-wɛ sɩ pɑ́ tʋ-ɩ sɑlǝkɑ nɑ pɑ́ hɑɑkɩ-ɩ potopoto hɔɣɔliyɑ nɑ lʋm. Nɑ hɑlǝnɑ mɑ́ kɔnnɑ tǝyoole nɑ ɑlɑɑfǝyɑ.

27 Mpʋɣʋlɛ Misee cɔ-ɩ sɩ: Ye n kɔmnɑ ɑlɑɑfǝyɑ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ Tɑcɑɑ heelinɑ-m tɔm sɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ.

Wulɑʋ Akɑpɩ sǝm kɛ yoou tɑɑ

(Awulɑɑ I 22:29-40)

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ nɑ Yutɑ nyǝŋ Sosɑfɑtɩ pɑ polɑ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ ɩcɑtɛ Lɑmɔtɩ kɛ yoonɑʋ. 29 Ɩlɛnɑ Akɑpɩ tɔ Sosɑfɑtɩ sɩ: Mɑ yʋsǝɣɩ mɑ tɩ nɑ mɑ́ polo yoou. Amɑ nyɑɑ suu nyɑ́ kɑwulɑɣɑ wontu.

Ɩlɛnɑ Akɑpɩ lɑ mpʋ. 30 Pǝyele Silii wulɑʋ kɑ heelɑ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ tɑɑ pɑɑsǝnɑ yoolɑɑ sǝkpemɑ yɑɑ sɔsɑɑ. Amɑ pɑ́ pɛɛkɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ.

31 Pǝ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei Silii yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ nɑ́ Sosɑfɑtɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ hʋʋ pɑ tɑɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ. Nɑ pɑ́ tɑmɩ-ɩ sɩ pɑ yookinɑ-ɩ. Amɑ Sosɑfɑtɩ yɑɑ Ɩsɔ sɩ ɩ́ yɑpɩ-ɩ. Nɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wɑɑsɩ-ɩ nɑ ɩ́ yele nɑ kolontunɑɑ mǝlɩ. 32 Kolontunɑɑ cɛkǝnɑɑ sɩ pǝ tɑɣɑ Akɑpɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlɩ.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ Silii tʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɔ́ nyǝmlɛ kɛ yem, nɑ tǝ́ yɑɣɑ Akɑpɩ kɛ timpi tɑɑ ɩ yoou toko fɛɛ-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ ɩ kɛɛkɛ sɑɑlʋ sɩ: Kɛɛ nɑ tǝ mǝlɩ pǝ hikɑ-m.

34 Amɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ yoou lɑpɑ toŋ kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sǝŋɑ ɩsɔ kɛ́ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ, hɑlǝnɑ tɑɑnɑɣɑ. Nɑ Silii yoolɑɑ nyǝnǝɣɩ mpʋ. Ilim tʋkɑɣɑ, ɩlɛnɑ wulɑʋ hɛɛ.

19

Sosɑfɑtɩ kpɑwɑ hʋʋlɑɑ kɛ Yutɑ tɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ kpemɑ ɩ tɛ Yosɑlɛm nɑ ɑlɑɑfǝyɑ. 2 Ɩlɛnɑ Hɑnɑni pǝyɑlʋ Yehu wei ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɔ, ɩ́ polo ɩ sǝŋʋɣʋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n polɑɑ sɩ n sǝŋnɑ yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ? Pɑɑ sɔɔlǝɣɩ wei ɩɩ cɑɑkɩ Tɑcɑɑ tɔ se. N lɑpɑ mpʋ tɔ Ɩsɔ tɑɑ kpɑnɑ-ŋ kɛ́. 3 Pɑɑ nɑ mpʋ n lɑpɑ teu kɛ timpi n kpiisɑ tɩɩŋ kɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ. Pǝyele n hɑ nyɑ́ tǝɣɩ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ tǝŋʋɣʋ tɑɑ.

4 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ Sosɑfɑtɩ sɑɑlɑɑ. Ɩ tɑ mǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosɑfɑtɩ cɔɔ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Pɛɛsepɑ, nɑ Ɩfǝlɑyim pulɑsɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɔ, sɩ ɩ mǝlǝɣǝnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ pɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kiŋ. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ hʋʋlɑɑ kɛ Yutɑ kɑwulɑɣɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tǝnɑ tɑɑ. 6 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ mǝ tǝmlɛ. Mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ ɩ́ hʋʋkɩ mǝ hʋʋlɛ. Amɑ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ́ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ kɛ́ pǝ tɑɑ. 7 Mpʋ tɔ, ɩ́ nyɑnɑ Tɑcɑɑ kɛ sɔsɔm nɑ ɩ́ feŋ mǝ tǝmlɛ tɔɔ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ lɑŋlɛ ɩɩ hɛɛkǝnɑ mpi pǝ tɑ siɣisi tɔ, yɑɑ yǝlɑɑ fɑɣɑsʋɣʋ yɑɑ kʋcɔɔʋ mʋɣʋ nɑ tɑmpɑnɑ tɔɔ tɑkʋɣʋ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosɑfɑtɩ tɑsɑ kpɑʋ kɛ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ sɩ pɑ́ hʋʋkɩ yǝlɑɑ tɔmnɑɑ nɑ Tɑcɑɑ hǝtɛ tɑɑ. Nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ yooŋ. 9 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ kɛ teu, nɑ ɩ́ lɑkɩ pǝ tǝnɑ tǝcʋŋŋ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ. 10 Ye mǝ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ ɑcɑlɛɛ tɑɑ tɔ pɑ kɔnɑ-mɛɣɛ tɔm sɔsɔɔntʋ. Ɩsɩɩ yʋlʋkʋlɛ yɑɑ yoou tɔm, nɑ pǝ́ kɛ́ kiiu, yɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ, yɑɑ kʋtʋtʋtʋ, yɑɑ kʋlɑpʋtʋnɑɑ wɑkǝlʋɣʋ tɔm. Ɩlɛ ɩ́ kilisi-wɛɣɛ-tɩ. Ɩlɛ mǝ nɑ-wɛ mǝ tɔm kɑɑ sǝnɑ Tɑcɑɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 11 Kɔtʋlʋ sɔsɔ Amɑliyɑ kɑ́ feŋiɣinɑ mǝ Ɩsɔ sɛɛʋ tǝmɑ tǝnɑ tɔɔ. Nɑ Ɩsǝmɑyɛlɩ pǝyɑlʋ Sepɑtiyɑ wei ɩ kɛ́ Yutɑ kɑwulɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ́ feŋiɣi mǝ tɔɔ kɛ́ tɛtʋ tɔkʋɣʋ tɔm tɑɑ. Ye pǝ kɑɑsɑ Lefii nyǝ́mɑ, ɩlɛ pɛlɛɣɛlɛ hʋʋlɛ tǝmɑ lɑtɑɑ. Ɩ kɑɑsɩ mǝ tɩ nɑ tǝmlɛ. Tɑcɑɑ wɛ kʋpɑntʋ lɑtɑɑ wɑɑlɩ kɛ́.

20

Kolontu yoonɑʋ kɛ Yutɑ nyǝmɑ, Sosɑfɑtɩ sǝlǝmʋɣʋ

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ, nɑ Amoni nyǝ́mɑ, nɑ Meuni nyǝ́mɑ lɛlɑɑ pɑ kʋlɑɑ sɩ pɑ yookinɑ Sosɑfɑtɩ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ wulɑʋ sɩ: Yoolɑɑ tuutuumɑ lɩɩnɑ Ɩtɔm tɛtʋ tɑɑ kɛ́ teŋku kʋsǝpʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ kɔŋ nyɑ́ wɑɑlɩ. Pɑ wɛ Hɑsɑsɔŋ-Tɑmɑɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Aŋ-Ketii tɔ.

3 Sɔɣɔntʋ pɩɩ Sosɑfɑtɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ Yutɑ kɑwulɑɣɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ nɔhɔkʋtʋ sɩ ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ ɑcɑlɛɛ kotɑɑ sɩ pɑ wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ sǝnɑ-wɛ. 5 Ɩlɛnɑ Sosɑfɑtɩ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ, nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ pɑ koti Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑ kʋfɑlɑɣɑ tɔɔ. 6 Ɩlɛnɑ Sosɑfɑtɩ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei nyɑ́ n tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩsɔtɑɑ, nɑ n tɩ piitimnɑɑ tǝnɑ tɔ. Nyɑɣɑlɛ toŋ tʋ nɑ pǝsǝlʋ. Nɔɣɔlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ sǝŋ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ. 7 Tɑ Ɩsɔ nyɑ́, nyɑ́ tɔɣɔnnɑ tɛtʋ tǝnɛ tǝ yǝlɑɑ, nɑ ń hɑ-tǝɣɩ nyɑ́ tɑɑpɑlʋ Apǝlɑhɑm lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɣɑ tɑm tɔɔ. 8 Nɑ tɑ́ cɔsɔnɑɑ cɑɣɑ tǝ tɑɑ, nɑ pɑ́ ŋmɑ́-ŋ kutuluɣu nɑ pɑ́ tɔ sɩ: 9 Ye ɩsɩɩ n hɔmɑ tɑ́ ŋkpɑŋʋɣʋ, nɑ wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ, ɩsɩɩ yoou, yɑɑ yʋlʋkʋsǝkʋ, yɑɑ nyɔɣɔsɩ, tɩɩ kɔɔ tǝ́ sǝŋ kutuluɣu kʋnɛ kʋ kiŋ kɛ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ. Mpi tɔ, nyɑ́ hǝtɛ wɛ kʋ tɑɑ kɛ́. Tɩɩ yɑɑ-ŋ tɑ lɑŋwɑkǝllɛ tɑɑ sɩ ń wɑɑsɩ-tʋ. Ɩlɛnɑ nyɑɑ nɩɩ nɑ ń wɑɑsɩ-tʋ. 10 Tɔʋ, nɔɔnɔɔ nyǝnɩ ɩsǝnɑ Amoni nyǝ́mɑ, nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ, nɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ, yookuɣunɑ-tʋ tɔ. Pǝyele wɑɑtʋ wei tɑ́ cɔsɔnɑɑ lɩɩ Icipiti tɔ n kisinɑ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ fɑɣɑnɑ piitimnɑɑ mpɛ pɑ tɛtʋnɑɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ kɛɛ nɑ pɑ́ yele-wɛɣɛ kʋɣʋ. 11 Amɑ tɑ́ kʋcɔɔʋ pǝsɑ ɩkpɑtǝlɛ. Pɛlɛ pɑ tɔɣɔnǝɣɩ-tʋɣʋ tɛtʋ nti n hɑ-tʋ tɔ tǝ tɑɑ. 12 Tɑcɑɑ Ɩsɔ, hɔ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ. Tǝ kɛ́ ɑcɑmɑɑ kɛ kolontunɑɑ tuutuumɑ ɩnɛ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́. Tǝ tɑ nyɩ ɩsǝnɑ tǝ́ lɑ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ kɛɛsɑ ɩsɛ nɑ nyɑ́ tɔɔ.

13 Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ pɑ ɑlɑɑ nɑ pɑ piyɑ pɑɑ sǝŋnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kiŋ.

Yutɑ nyǝ́mɑ ɑkɑɩtʋ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Feesuɣu kʋlǝnɑ Lefii tʋ Sɑkɑlɩ pǝyɑlʋ Yɑsiyɛlɩ kɛ sɑmɑɑ tɑɑ tǝnɑ. Sɑkɑlɩ ɩnɩ ɩ cɑɑ kɛlɛ Penɑyɑ. Penɑyɑ cɑɑ kɛlɛ Yeiyɛlɩ. Yeiyɛlɩ cɑɑ kɛlɛ Asɑfɩ lʋlʋɣʋ tʋ Mɑtɑniyɑ. 15 Ntɛnɑ Yɑsiyɛlɩ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Yutɑ nɑ Yosɑlɛm yǝlɑɑ mɛ, ɩ́ tʋ́ ŋkpɑŋŋ kɛ teu. Ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ nyɑ́. Tɑcɑɑ sɩ, ɩ́ tɑɑ nyɑ́. Pǝ́cɔ́ yoolɑɑ tuutuumɑ ɩnɛ ɩ tɔm ɩ́ tɑɑ lɑ-mɛɣɛ sɔɣɔntʋ. Pǝ tɑɣɑ mǝ tɔm kɛ yoou ŋkʋ. Amɑ Tɑcɑɑ nyǝntʋ kɛ́. 16 Cele ɩ́ kɑ́ polo mǝ kolontunɑɑ tɔɔ. Pɑ tɔŋnɑ ntɛɣɛ kpɑʋ nɑ yɑɑyenɑɑ mpɑɑʋ. Ɩ́ kɑ́ suli-wɛɣɛ tɛtɛkǝlɛ nyʋɣʋ kɛ Yeluwɛlɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ kiŋ. 17 Yutɑ nɑ Yosɑlɛm yǝlɑɑ mɛ, ɩ́ kɑɑ nɔkɩ mǝ kolontunɑɑ mpɛ pɑ yoonɑʋ. Mɩɩ sǝŋ mǝ tǝsǝŋlɛ. Ɩ́ kɑ́ nɑ́ ɩsǝnɑ mɑɑ wɑɑsɩ-mɛ tɔ. Ɩ́ tɑɑ nyɑ́. Pǝ́cɔ́ sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ lɑ-mɛ. Cele ɩ́ polo pɑ tɔɔ, mɑɑ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosɑfɑtɩ hǝntɑ Tɑcɑɑ kɛ ɑtɛ. Nɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ hǝntɩ mpʋ tɔtɔ, nɑ pɑ́ sɛɛ Ɩsɔ. 19 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Lefii lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Kehɑtɩ nɑ Kolee pɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ sɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɑ nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ.

20 Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ tɛɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ pɑ tǝnɑɣɑ Tekʋwɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ mpɑɑʋ. Pɑ tɛɛkɑɣɑ, ɩlɛnɑ Sosɑfɑtɩ tɔ-wɛ sɩ: Yutɑ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ. Ɩ́ lɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ nɑɑni. Ɩ́ nyɔɔ toŋ, nɑ ɩ́ lɑ́ ɑkɑnɑɑ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosɑfɑtɩ nɑ sɑmɑɑ pɑ kpɛntɑɑ nɑ pɑ́ tɛlǝsɩ yonyoolɑɑ kɛ yoolɑɑ nɔɣɔ tɔɔ. Nɑ pɑ́ sɑŋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ yontu sɩ: Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ, ɩ sɔɔlʋɣʋ fɛɩ tǝnɑɣɑ.

22 Pɑ kpɑɣɑ yontu ntǝɣɩ mpʋ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tisi ɑcufu kɛ Amoni nyǝ́mɑ, nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ, nɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ, mpɑ ɩnɩ pɑɑ pukɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ yoonɑʋ tɔ pɑ hɛkʋ tɑɑ. Nɑ pɑ́ kʋ́ tǝmɑɣɑ pɑ tɑɑ pɑ tike. 23 Amoni nyǝ́mɑ nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ́ kʋlɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ nɑ pɑ́ kʋ-wɛ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ kʋ́ tǝmɑɣɑ sɔsɔm. 24 Wɑɑtʋ wei Yutɑ nyǝ́mɑ kpɑ tontoŋle tɔɔ timpi pɑ loosiɣi wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nyǝnnɑ pɑ kolontunɑɑ tɔɔ. Amɑ sǝtɑɑ tike kɛ pɑ nɑwɑ nɑ pɑ́ sɛlǝtɑɑ. Pɑɑ kʋlʋm ɩ tɑ fiti. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosɑfɑtɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ nikɑ kolontunɑɑ tɔlɑ kɛ kuuu kɛ tuutuumɑ, nɑ wɛnɑʋ, nɑ wontu kʋsusuutu, nɑ liɣitee nyǝm. Pɩɩ kǝlɑ tɔɔʋ, ɩlɛ kʋyɛɛŋ toosoɣo pɑ kuuwɑ, pɑ tɑ tɩɩ tɛm.

26 Ɩlɛnɑ pɑ́ koti kʋyɑkʋ liɣiti nyǝŋkʋ wule kɛ Pelɑkɑ kʋpɑntʋ tǝkoolle tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Mpi tɔ, tǝnɑɣɑ pɑ koolɑ Tɑcɑɑ kɛ kʋpɑntʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hɑ lonte ntɛɣɛ hǝtɛ sɩ kʋpɑntʋ kooluɣu tɛtɛkǝlɛ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ, nɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ Sosɑfɑtɩ pɑ tʋ́ mpɑɑʋ, nɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Tɑcɑɑ yɑpɑ-wɛɣɛ pɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ kɛ́. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sʋʋ ɩcɑtɛ nɑ cǝmǝŋ nɑ sɑŋkʋnɑɑ nɑ ɑkɑntɛɛ hɑŋɑɑ. Nɑ pɑ́ polo Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

29 Wɑɑtʋ wei piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ nɩɩwɑ sɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kolontunɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ tɔm kpɑ pɑ tǝnɑɣɑ sɔɣɔntʋ. 30 Ɩlɛnɑ Sosɑfɑtɩ tɔɣɔ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝpɑmm. Mpi tɔ, Ɩsɔ kɑ yelɑɑ kɛ́ nɑ tɛtʋ tǝnɑ hɛɛsɩ.

Sosɑfɑtɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑɣɑ

(Awulɑɑ I 22:41-51)

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ. Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Ɩ too kɛlɛ Sili pɛɛlɔ Asupɑ. 32 Ɩ tɔntɛ kɑ siɣisɑɑ kɛ́, nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ ɩ cɑɑ Asɑ ɩkpɑtɛ nɑ ɩ́ lɑkɩ mpi Tɑcɑɑ cɑɑkɩ tɔ. 33 Amɑ ɩ tɑ wɑkǝlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ yǝlɑɑ lǝsɑɣɑ tɑɑ sʋʋ Ɩsɔ ɩsɩɩ pɑ cɑɑnɑɑ. 34 Pɑ kɛɛsɑ Sosɑfɑtɩ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ, nɑ tǝ tǝnɑɣɑ kɛ Hɑnɑni pǝyɑlʋ Yehu tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Nkɛɣɛ pɑ sɔtɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

35 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ ɩsɑɣɑʋ Ahɑsiyɑ pɑ kpɛntɑɑ. 36 Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ nɑ pɑ́ sɑɑkɩ kpɩɩlǝŋ kɛ Ɩsiyoŋ-Kepɛɛ teesɑŋ tɑɑ. Nɑ pɑ́ pukinɑ-ɩ pooluŋ. 37 Amɑ Mɑlesɑ tʋ Totɑfɑ pǝyɑlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Iliyesɛɛ heelɑ Sosɑfɑtɩ sɩ: Timpi n kpɛntǝnɑ Ahɑsiyɑ tɔ, Tɑcɑɑ kɑ́ wɑkǝlɩ mpi n lɑpɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ lʋm tɔɣɔ kpɩɩlǝŋ ɩnǝɣɩ tɑmpɑnɑ, ɩ tɑ tɑlɑ tiili.

21

1 Wɑɑtʋ wei Sosɑfɑtɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ. Nɑ ɩ pǝyɑlʋ Solɑm lɛɛtɩ ɩ lonte.

Solɑm kɑwulɑɣɑ

(Awulɑɑ II 8:16-24)

2 Solɑm kɑ wɛnɑ newɑɑ mpɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ kɑɑ cɑɑ kʋlʋm tɔɣɔ. Pɑ hǝlɑ ntɛ́ Asɑliyɑ, nɑ Yehiyɛlɩ, nɑ Sɑkɑlɩ, nɑ Asɑliyɑhu, nɑ Mikɑyɛɛlɩ, nɑ Sefɑtiyɑ. 3 Pɑ cɑɑ kɑ hɑ-wɛɣɛ wɛnɑʋ kɛ sɔsɔm kɛ́. Pɑɑ liɣitee, pɑɑ wʋlɑ, nɑ liɣitee wontunɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ Yutɑ ɑcɑlɛɛ feŋuɣu. Nɑ ɩ́ kpɑ pɑ tɑɑlʋ Solɑm sɩ ɩ́ lɛɛtɩ ɩ lonte kɛ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ tɑɑ.

4 Pǝ kɔmɑ nɑ kɑwulɑɣɑ sʋʋ Solɑm niŋ tɑɑ kɛ́ teu nɑ ɩ́ kɑ́ lilɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ́ ɩ newɑɑ tǝnɑ, nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ kɛ kɑwulɑɣɑ tɑɑ. 5 Wɑɑtʋ wei ɩ tɔɣɑ kɑwulɑɣɑ tɔ, ɩ pɩɩsɩ wɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Nɑ ɩ́ cɑɣɑ kɑ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ kɛ́ Yosɑlɛm tɑɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́ teitei ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ, Akɑpɩ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Mpi tɔ, Akɑpɩ pɛɛlɔ kɛ ɩ kɑ tɔkɑɑ. Solɑm lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. 7 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, Tɑcɑɑ tɑ sɔɔlɩ sɩ ɩ́ kpiisi Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ nɑ Tɑfiiti pɑɑ pɛɛlɑ nɔɔsɩ kɛ́ sɩ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔkǝnɑ kɑwulɑɣɑ kɛ́ tɑm tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm.

8 Yutɑ wulɑʋ Solɑm ɩnɩ ɩ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ Ɩtɔm nyǝ́mɑ kʋlɑ ɩ tɔɔ, nɑ pɑ́ kpɑ pɑ tǝɣɩ pɑ wulɑʋ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Solɑm kpɑɣɑ ɩ yoolɑɑ sɔsɑɑ, nɑ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tii Ɩtɔm nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ tɑmɑ-wɛɣɛ kotɑɣɑ tɔ pɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ kǝlɩ-wɛ. 10 Pǝ kpɑɣɑʋ kʋyɑkʋ ŋkʋ tɔɣɔ Ɩtɔm nyǝ́mɑ cɛpɑ Yutɑ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ cɑɣɑnɑ pɑ tɩ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Lipinɑ ɩcɑtɛ nɑ́ kisɑ cei tɔtɔɣɔ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ. Nɑ pɑ́ fiti Solɑm niŋ tɑɑ. Mpi tɔ, Solɑm kɑ kisɑ ɩ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ nɩɩnɑʋ tɔɣɔ pǝ lɑpɑ mpʋ. 11 Solɑm kɑ ŋmɑwɑ tɩɩŋ tǝkɔtǝlɛnɑɑ kɛ Yutɑ pɔɔŋ tɑɑ kɛ́. Mpʋ pǝ tusinɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ lɔ Ɩsɔ nɑ pɑ́ lɑɑkɩ pɑɑ tʋɣʋ ŋku.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩlii ŋmɑɑ Solɑm kɛ tɑkǝlɑɣɑ sɩ: Nyɑ́ cɔsɔ Tɑfiiti Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, n tɑ tǝŋ nyɑ́ cɑɑ Sosɑfɑtɩ nɑ ɩ cɑɑ Asɑ mpɑ pɑ kɛ́ Yutɑ ɑwulɑɑ tɔ pɑ ɩkpɑtɛ. 13 Hɑlɩ n mǝlɑɑ kɛ́ nɑ ń kpɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ yɑɑsi. Nɑ ń kʋsɩ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ yǝlɑɑ kʋnyɩɩlʋɣʋ, nɑ pɑ́ kɛɛsǝnɑ tɩɩŋ tɔɔ, ɩsɩɩ Akɑpɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Hɑlǝnɑ ń kʋ́ nyɑ́ newɑɑ. Pǝ́cɔ́ pɛlɛ pɑ́ kǝlɑ-ŋ teu. 14 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ nyɑ́ yǝlɑɑ nɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ nyɑ́ ɑlɑɑ nɑ nyɑ́ nyǝm tǝnɑɣɑ wɑhɑlɑ sɔsɔ. 15 Lotu kʋtɔŋ ɩsɑɣɑʋ nɑkʋlǝɣɩ ɩ kɑ́ tʋ́ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ. Nɑ kʋ́ sɔɔsǝɣɩ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku. Hɑlǝnɑ nyɑ́ tɑɑ lotu lɩɩ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tulɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ Lɑɑlupunɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ Ɩtiyopii nyǝ́mɑ tɔ, nɑ pɑ́ yoonɑ Solɑm. 17 Nɑ pɑ́ sʋʋ Yutɑ, nɑ pɑ́ kuu pǝ tǝnɑ mpi pɩɩ wɛ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔ. Nɑ pɑ́ kpɑ wulɑʋ piyɑ nɑ ɩ ɑlɑɑ kɛ yomɑɑ. Ɩ pǝyɑɣɑ sǝkpelɑɣɑ Ahɑsiyɑ tike kɛ pǝ sɔɔwɑ.

18 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑcɑɑ tʋ́ Solɑm kɛ lotu kʋtɔŋ ŋku kʋ fɛɩ wɑɑʋ tɔ. 19 Pɩɩsɩ sikɑ ɩsɩɩ nɑɑlɛ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ kʋtɔŋ ŋkʋ kʋ́ yɑsɩ ɩ lotu nɑ tǝ́ lɩɩ, nɑ ɩ́ sǝnɑ wʋsɑsɩ sɔsɔɔnsɩ. Amɑ ɩ yǝlɑɑ tɑ wɔ ɩ lǝyɑɣɑ wule kɛ tulɑɑlʋnɑɑ, ɩsɩɩ pɑ lɑpʋ ɩ cɔsɔnɑɑ tɔ.

20 Solɑm lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ kɛ ɩ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ. Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ ɩ tɔɣɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ pǝlefɛi nɑɑnʋwɑ. Wɑɑtʋ wei Solɑm sǝpɑ tɔ nɔɣɔlʋ tɑ wii-ɩ. Tɑfiiti tɛɣɛ pɑ pimɑ-ɩ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ kɑwulɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ.

22

Ahɑsiyɑ kɑwulɑɣɑ

(Awulɑɑ II 8:25-29; 9:27-29)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kpɑ Solɑm pǝyɑlʋ sǝkpelu Ahɑsiyɑ kɛ kɑwulɑɣɑ nɑ pɑ́ lɛɛtɩ ɩ cɑɑ lonte tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Lɑɑlupunɑɑ kpekǝle nɑtǝlɩ tɩɩ sʋ́ʋ́ Yutɑ yoolɑɑ tɛɣɛ, nɑ pɑ́ kʋ́ Ahɑsiyɑ tɑɑlʋnɑɑ tǝnɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Ahɑsiyɑ hikɑ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ. 2 Ahɑsiyɑ lʋlʋɣʋ pǝnɑɣɑ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm kɛ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ. Ɩ too kɑ kɛ́ Omili lʋlʋɣʋ tʋ kɛ́. Pɑ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Atɑlii. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ahɑsiyɑ tɔmɑ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ kɛ teitei ɩsɩɩ Akɑpɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Mpi tɔ, ɩ too tɑsɑɣɑnɑ-ɩ lɑɣɑtʋ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔ teitei, ɩsɩɩ Akɑpɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Mpi tɔ, mpɛ pɑɑ kɛnɑ Ahɑsiyɑ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ kɛ ɩ cɑɑ sǝm wɑɑlɩ sɩ pǝ́ tʋsɩ-ɩ. 5 Hɑlǝnɑ pɑ́ tɑsɑ-ɩ lɑɣɑtʋ sɩ, ɩ́ polo ɩ sɔɔsɩ Akɑpɩ pǝyɑlʋ Solɑm wei ɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tɔ ɩ tɔɔ. Nɑ pɑ́ yoonɑ Silii wulɑʋ Asɑyɛɛlɩ kɛ Lɑmɔtɩ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ Kɑlɑɑtɩ tɛtʋ tɑɑ. Yoou ŋkʋ kʋ tɑɑ kɛ́ Silii nyǝ́mɑ yɑɣɑ Solɑm. 6 Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ Sisilee sɩ pɑ́ lɑpɩ-ɩ kɔɔlɛ. Ɩlɛnɑ Yutɑ wulɑʋ Ahɑsiyɑ polo ɩ ɑlɑɑfǝyɑ nɑʋ. Mpi tɔ, ɩ sɑlǝmɑɣɑɑ kɛ́.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ Solɑm ɑlɑɑfǝyɑ nɑʋ mpɩ pǝ́ kɔnɑ Ahɑsiyɑ kɛ sǝm. Ɩ tɑlɑ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ Solɑm pɑ́ polo Nimsi pǝyɑlʋ Yehu kiŋ. Pǝyele Tɑcɑɑ kɑ tɛmɑ ɩlɛɣɛ kɑwulɑɣɑ kpɑʋ kɛ́ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ sɩ ɩ́ kʋ Akɑpɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yehu sulɑ Ahɑsiyɑ tɑɑlʋ piyɑ mpɑ pɑ kɛ́ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kɛ́ wulɑʋ tǝmlɛ lɑtɑɑ tɔ. Nɑ ɩ́ kʋ́ pɑ tǝnɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ sɩɩʋ tɔ. 9 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yehu tilɑɑ nɑ pɑ́ pɛɛkɩ Ahɑsiyɑ nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ Sɑmɑlii timpi ɩ kɑ ŋmɛlɑɑ tɔ nɑ Yehu kʋ-ɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-i. Mpi tɔ, ɩ kɑ kɛ́ wulɑʋ Sosɑfɑtɩ wei ɩ nɩɩkɑɣɑnɑ Tɑcɑɑ nɑ lotu kʋlʋmtʋ tɔ ɩ lʋlʋɣʋ tʋ kɛ́.

Amɑ Ahɑsiyɑ lʋlʋɣʋ tʋ nɔɣɔlʋ tɑɑ mʋnɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ.

Atɑlii tɔɣɔʋ kɛ kɑwulɑɣɑ

(Awulɑɑ II 11:1-3)

10 Wɑɑtʋ wei Ahɑsiyɑ too Atɑlii nɩɩwɑ sɩ ɩ pǝyɑlʋ sǝpɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kɑ́ kʋ Yutɑ wulɑʋ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ. 11 Pɑ kʋkɑɣɑ wulɑʋ nyǝ́mɑ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ Solɑm pɛɛlɔ Yosepɑ, kɔtʋlʋ Yoyɑtɑ ɑlʋ, ɩnɩ ɩ kɛnɑ Ahɑsiyɑ neu. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ lɑpɑ kookɑlɩ, nɑ ɩ́ ŋmɩɩlɩ ɩ tɑɑlʋ pǝyɑɣɑ Sowɑsɩ, nɑ ɩ́ seenɑ nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ kɑ́ nɑ kɑ nʋkʋlʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑŋ kʋhǝntʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ. Atɑlii tɑ nyɩ kɑ tɔɔ. Hɑlǝnɑ kɑ́ fiti kʋlɑɑ mpɛ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑsɩ nɑ ɩ tɔɔ feŋlɑɑ pɑ sɑɑlɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝnɑɣɑ pɩɩsɩ nɑɑtoso. Nɑ Atɑlii nɑ́ɑ́ tɔŋɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ.

23

Sowɑsɩ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ

(Awulɑɑ II 11:4-20)

1 Pǝnɑɣɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ kɔtʋlʋ Yoyɑtɑ kɑɑsɑ ɩ tɩ, nɑ ɩ́ nɑ́ yoolɑɑ sɔsɑɑ, Yelowɑm pǝyɑlʋ Asɑliyɑ, nɑ Yohɑnɑŋ pǝyɑlʋ Ɩsǝmɑyɛlɩ, nɑ Opɛtɩ pǝyɑlʋ Asɑliyɑ, nɑ Atɑyɑ pǝyɑlʋ Mɑɑseyɑ, nɑ Sikǝli pǝyɑlʋ Ɩlǝsɑfɑtɩ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑnɛ ɩnɩ pɑ cɔɔ Yutɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ yɑɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ nɑ-wɛ pɑ́ polo Yosɑlɛm. 3 Yǝlɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ pɑ kotɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɛntɩ nɔɣɔ kɛ wulɑʋ tɔm tɑɑ, nɑ Yoyɑtɑ heeli-wɛ sɩ: Pɩɩ mʋnɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ wulɑʋ pǝyɑlʋ Sowɑsɩ ɩnɛ ɩ́ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ. Ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ sɩɩʋ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ. 4 Mpʋ tɔ, ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ lɑ tɔɣɔlɔ. Wɑɑtʋ wei kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ sʋʋkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ tǝmlɛ lɑpʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ, ɩ́ kɑ́ fɑɣɑ yǝlɑɑ kɛ kpekɑ tooso kɛ́, kpekǝle kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntɛ kɑ́ tɑŋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɔsɩ. 5 Nɑ kpekǝle nɑɑlɛ nyǝntɛ kɛ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ. Nɑ tooso nyǝntɛ kɛ Kite nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ́ɑ́ sǝŋɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑ tɔɔ. 6 Kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ tike pɑ wɛnnɑ mpɑɑʋ sɩ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Mpi tɔ, mpɛɣɛ pɑɑ tʋwɑ. Pǝ kɑɑsɑ yǝlɑɑ mpɑ tɔ pɛlɛ pɑ́ sɑɑlɩ ɑwɑlɩ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ sɩɩʋ tɔ. 7 Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ kɑ tɔkɑ pɑ yoou wontu kɛ pɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ tʋ wulɑʋ kɛ hɛkʋ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ-ɩ. Ye pǝ cǝpɑ wei nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ sɩ ɩ sʋʋkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, pɑɑ kʋ-ɩ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii nyǝ́mɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ lɑpɑ ɩsɩɩ kɔtʋlʋ Yoyɑtɑ kɑ tʋɣʋ-wɛ tɔ. Nɑ pɑɑ nyʋɣʋ tʋ wei ɩ́ koti ɩ yǝlɑɑ. Pɑɑ mpɑ pɑ cɑɑlǝɣɩ pɑ tǝmlɛ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ, yɑɑ mpɑ pɑ tɛɛsǝɣɩ-tɛ tɔ. Mpi tɔ, Yoyɑtɑ tɑ hɑ nɔɣɔlʋɣʋ hɛɛsʋɣʋ kɛ pǝ wule ńtɛ́. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yoyɑtɑ cɛlɑ yoolɑɑ sɔsɑɑ kɛ ŋmɑntɑɑsɩ, nɑ Tɑfiiti kpɑlǝŋ wei ɩ kɑ wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tɔ. 10 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɩɩlɩ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ntɔɣɔŋ ŋkuluŋɑ nɑ pǝ yoosinɑ mpǝtǝŋ nyǝŋkɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, nɑ kutuluɣu pɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Nɑ pɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ pɑ́ tɑ wulɑʋ kɛ kotɑɣɑ. Nɑ pɑɑ wei nɑ ɩ ŋmɑntɑɑɣɑ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɩɩnɑ Sowɑsɩ, nɑ pɑ́ pɑmɩ-ɩ kɑwulɑɣɑ kɑhukɑ, nɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ tɑkǝlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ Yoyɑtɑ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ́ pǝlɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nim nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ wulɑʋ. Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑɑlɑ kɑwilitɑɣɑ nɑ pɑ sɛɛkɩ-ɩ sɩ: Mǝnɑ tɛtʋ wulɑʋ.

12 Wɑɑtʋ wei Atɑlii nɩɩwɑ sɑmɑɑ kɔkɔtɛ, nɑ pɑ sewɑ nɑ pɑ kɑwilitɑsɩ kɛ mpʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo pɑ kiŋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ cɔlɔ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ loosɑ wulɑʋ kʋfɑlʋ sǝŋɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ɑkele cɔlɔɣɔ nɔnɔɣɔ, nɑ yoolɑɑ sɔsɑɑ nɑ ɑkɑntɛɛ hʋllɑɑ wɛ ɩ kiŋ. Nɑ sɑmɑɑ nɑ́ɑ́ ŋmɑɑlǝɣɩ, nɑ yonyoolɑɑ nɑ́ɑ́ hʋlǝɣɩ ɑkɑntɛɛ. Nɑ wilitilɑɑ nɑ́ɑ́ kɛɛsǝɣǝnɑ soo mɑtɑɑ. Tǝnɑɣɑ Atɑlii cǝlɑ ɩ wontu, nɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Wɑɑlɩ lɩɩʋ ntɛ́, wɑɑlɩ lɩɩʋ ntɛ́.

14 Yoyɑtɑ tɑ sɔɔlɩ sɩ pɑ́ kʋ Atɑlii kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ cɔlɔ tǝnɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tɔmɑ yoolɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ lǝsɩ-ɩ kpeeŋɑ. Wei ɩ́ tǝŋɑ-wɛ, ɩlɛ pɑ kʋ pʋntʋ.

15 Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ Atɑlii nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kpɑɣɑnǝŋ nɔnɔɣɔ, nɑ pɑ́ kʋ-ɩ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yoyɑtɑ nɑ sɑmɑɑ nɑ wulɑʋ pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ sɩ: Tɑcɑɑ nyǝnǝɣɩ-tʋɣʋ nyɑ́ yǝlɑɑ. 17 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ polo pɑ́ yɔkɩ tʋɣʋ Pɑɑlɩ kutuluɣu, nɑ pǝ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, nɑ pǝ tɩɩŋ. Nɑ pɑ́ kʋ́ pǝ kɔtʋlʋ Mɑtɑŋ kɛ pǝ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ɩsɛntɑɑ. 18 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yoyɑtɑ tʋwɑ Lefii kɔtǝlɑɑ sɩ pɑ́ feŋiɣi Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔɔ. Tɑfiiti nɑɑ fɑɣɑ-wɛɣɛ kpekɑ kɛ́, nɑ pɑ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi kiiu tɑɑ tɔ. Ɩ kɑ tʋ-wɛɣɛ sɩ pɑ́ lɑkɩ-tɛ nɑ yoŋkpɑɑmɑ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yoyɑtɑ sɩɩ tɑŋlɑɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ sɩ, ɑsilimɑ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ sʋʋ.

20 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ Yoyɑtɑ kotɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ kʋpɑɣɑlɑɑ, nɑ sɔsɑɑ, nɑ sɑmɑɑ tǝnɑ, nɑ pɑ́ kpɑɣɑ wulɑʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ tǝŋnɑ nɔnɔɣɔ sɔsɑɣɑ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Pɑ sɩɩ wulɑʋ kɛ ɩ kumte tɔɔ, ɩlɛnɑ 21 pɑ tǝnɑ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmɩ nɑ pɑ́ ŋmɑɑlɩ.

Pɑ kʋwɑ Atɑlii kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ cɑɣɑ tǝpɑmm.

24

Sowɑsɩ tɑɣɑnʋɣʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ

(Awulɑɑ II 12:1-17)

1 Sowɑsɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ kɛ ɩ tɔɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ́ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ. Ɩ too kɑ kɛ́ Pɛɛsepɑ tʋ nɑ pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Sipiyɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑsɩ lɑpɑ Tɑcɑɑ luɣu tɛɛ nyǝntʋ kɛ kɔtʋlʋ Yoyɑtɑ weesuɣu pɩɩsɩ tǝnɑ tɑɑ. 3 Ɩlɛnɑ Yoyɑtɑ yele nɑ wulɑʋ kpɑɣɑ ɑlɑɑ nɑɑlɛ, nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ pɑɣɑlɛ.

4 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Sowɑsɩ mɑɣɑsɑ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kɑ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ koti kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ cɔɔkɩ Yutɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ́ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ, nɑ ɩ́ mʋɣɩ liɣitee kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kiŋ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnǝnɑ mǝ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ.

Amɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ́ tɑ́ pɑɑsǝnɑ lɔŋ. 6 Pǝ tɔɔ kɛ́ wulɑʋ yɑɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ Yoyɑtɑ, nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n tɑ cɑɑlɩ Lefii nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ mʋɣɩ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ yǝlɑɑ kiŋ kɛ liɣitee, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ tʋ Moisi nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ sɩɩʋ tɔ. Nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝnɑ Ɩsɔ kutuluɣu ŋku kʋ tɑɑ wɛ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɑkǝlɑsɩ tɔ? 7 Mpi tɔ, ɑlʋ ɩsɑɣɑʋ Atɑlii nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ yelɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ́ nɑ tǝ wɑkǝlɩ. Hɑlǝnɑ pɑ́ kpɑɣɑ Ɩsɔ wontu kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑɑnɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Sowɑsɩ yɔɣɔtɑɑ nɑ pɑ́ sɑɑkɩ ɑtɑkɑɑ, nɑ pɑ́ sɩɩ-ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ. 9 Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɑlɩ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ kɑwulɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ sɩ, pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei ɩ́ kɔnɑ lɑmpuu wei Ɩsɔ tǝmlɛ tʋ Moisi kɑ sɩɩwɑ wɑɑtʋ wei pɑ tɛsɑɣɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ sɑmɑɑ tǝnɑ tǝpɑɩ ponɑ pɑ lɑmpuu nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Hɑlǝnɑ ɑtɑkɑɑ su. 11 Wɑɑtʋ wei pɑ pukinɑ ɑtɑkɑɑ kɛ́ Lefii nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ wiili ɩ tɑɑ nɑ wulɑʋ nɔɣɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ liɣitee kɛ sɔsɔm. Nɑ wulɑʋ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ tǝmɑ pɑɑsǝnlʋ pɑ́ huti. Nɑ pɑ́ mǝŋnɑ ɑtɑkɑɑ kɛ ɩ lonte. Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, yɑɑsi ɩnǝɣɩ pɑ lɑkɑɣɑ pɑɑ ɩfemle nte, nɑ pɑ́ hikiɣi liɣitee kɛ tuutuumɑ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ nɑ Yoyɑtɑ pɑ cɛlɑ liɣitee ɑnǝɣɩ tǝmlɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ kpɑɣɑ pɛɛ sɑɑkǝlɑɑ, nɑ kɑɑfǝntɑnɑɑ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ pǝ kʋsɛɛmʋɣʋ pǝ lutɑɑ sɩ, pɑ́ tɑɣɑnǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ tǝ́ lɑ́ teu. 13 Ntɛnɑ tǝmlɑtɑɑ niki pɑ tǝmɑ nɑ pɑ nyǝm tǝnɑ. Nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ teu nɑ tǝ́ mǝlɩ ɩsɩɩ tǝ wule tɑɑ.

14 Wɑɑtʋ wei tǝmɑ tɛmɑ, ɩlɛnɑ ɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔnɑ liɣitee kʋkɑɑsɛɛ, nɑ pɑ́ cɛlɑ wulɑʋ nɑ Yoyɑtɑ. Nɑ pɑ́ lu wontu nti pɑ lɑkǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ. Ɩsɩɩ Ɩsɔ sɛɛʋ wontu, nɑ kɔtʋɣʋ nyǝntʋ, nɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɔpʋnɑɑ. Pɑ lɑkɑɣɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ́, hɑlǝnɑ Yoyɑtɑ sǝm.

Sowɑsɩ wɑkǝlǝnɑ Ɩsɔ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yoyɑtɑ kpɑtǝlɑ teu tǝkuŋkuŋku. Ɩ pɩɩsɩ yoosɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (130) ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́. 16 Ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ kɑwulɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti tɛ. Mpi tɔ, ɩ kɑ lɑpɑ kʋpɑntʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ kʋsɩ Ɩsɔ nɑ ɩ tǝsɛɛlɛ pǝ nyʋɣʋ.

17 Yoyɑtɑ sǝm wɑɑlɩ kɛ́ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ polɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Sowɑsɩ nɑ pɑ́ sɑmɩ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ nɩɩ pɑ tɔm ntɩ. 18 Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɔ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ tɔm. Nɑ pɑ́ yele pɑ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ kɛ́ sɛɛʋ, nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tesikɑsɩ nɑ tɩɩŋ lɛlǝŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ tǝ yelɑɑ nɑ Tɑcɑɑ mʋnɑ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 19 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɔ kpɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ sɩ pɑ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ. Amɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ nɩɩnɑ-wɛ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Feesuɣu kʋlǝnɑ Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ kɔtʋlʋ Sɑkɑlɩ. Nɑ ɩ́ sǝŋ sɑmɑɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ pepe tɔɔ kɛ́ ɩɩ tɔkǝɣɩ mɑ kiiŋ? Tɔʋ, timpi ɩ́ lɔ-m tɔ, ɩ́ kɑɑ wɑɑ. Mɑɑ lɔ-mɛ tɔtɔ.

21 Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ kɛ kɔtʋlʋ Sɑkɑlɩ tɔɔ. Nɑ wulɑʋ yele nɑ pɑ́ yɑɣɑ-ɩ pɛɛ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɑtɑɣɑ tɑɑ. 22 Wulɑʋ kɑ sɔɔwɑ kʋpɑntʋ nti Yoyɑtɑ kɑ lɑpɑ-ɩ tɔ. Nɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ kʋ́ ɩ pǝyɑlʋ Sɑkɑlɩ. Wɑɑtʋ wei Sɑkɑlɩ cɑɑkɑɣɑ hɛɛʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Tɑcɑɑ nɑ́ nti pɑ lɑkɩ-m ɩsǝntɔ tɔ, nɑ ń hɔ pɑ ŋkpɑŋŋ.

Sowɑsɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑɣɑ

(Awulɑɑ II 12:18-22)

23 Pǝnɑɣɑ sikɑɑ, ɩlɛnɑ Silii nyǝ́mɑ yoolɑɑ polo Sowɑsɩ kɛ yoonɑʋ, nɑ pɑ́ wɑtɩ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tilinɑ pɑ wontu tǝnɑɣɑ pɑ wulɑʋ kɛ Tɑmɑsɩ. 24 Silii yoolɑɑ tɑɑ wɛɛ pɑɣɑlɛ. Yutɑ nyǝ́mɑ kɑ lɔwɑ pɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ tɔɣɔ ɩ́lɛ́ ɩ tʋ-wɛɣɛ Silii yoolɑɑ mpɛ pɑ niŋ tɑɑ. Sɑlǝkɑ wei Tɑcɑɑ tʋwɑ Sowɑsɩ tɔɣɔlɛ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Silii nyǝ́mɑ tɛɛwɑ nɑ pɑ́ yele-ɩ wɑhɑlɑ sɔsɔ tɑɑ, nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kʋlɩ ɩ tɔɔ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ ɩ kɑto tɔɔ kɛ́ kɔtʋlʋ Yoyɑtɑ pǝyɑlʋ sǝm tɔɔ. Nɑ pɑ́ pimi-ɩ Tɑfiiti ɩcɑtɛ tɑɑ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ kɑwulɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ. 26 Mpɑ pɑ kʋlɑ Sowɑsɩ tɔɔ tɔɣɔlɛ Amoni ɑlʋ Simeyɑtɩ pǝyɑlʋ Sɑpɑtɩ. Nɑ Mowɑpʋ ɑlʋ Simǝlitɩ pǝyɑlʋ Yosɑpɑtɩ.

27 Pɑ ŋmɑɑ Sowɑsɩ pǝyɑlɑɑ hǝlɑ nɑ tɔmnɑɑ mpɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ yɔɣɔtɑ ɩ tɔɔ tɔ. Nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑnʋɣʋ tɔm kɛ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ, Awulɑɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ tɑkǝlɑɣɑ tɔ kɑ tɑɑ. Sowɑsɩ pǝyɑlʋ Amɑsiyɑ lɛɛtǝnɑ ɩ lonte kɛ ɩ sǝm wɑɑlɩ.

25

Amɑsiyɑ kɑwulɑɣɑ

(Awulɑɑ II 14:1-7)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amɑsiyɑ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ. Yosɑlɛm kɛ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. Ɩ too kɑ kɛ́ Yosɑlɛm tʋ kɛ́, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Yowɑtɑŋ. 2 Amɑsiyɑ lɑpɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ yɑɑ, ɑmɑ ɩ tɑ lɑnɑ ɩ lotu tǝnɑɣɑ.

3 Wɑɑtʋ wei Amɑsiyɑ kɑwulɑɣɑ cɑɣɑ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ kʋwɑ ɩ cɑɑ Sowɑsɩ tɔ. 4 Amɑ ɩ yelɑ pɑ piyɑ. Ɩsɩɩ Tɑcɑɑ yepu nɑ pɑ́ ŋmɑɑ Moisi kiiu tɑɑ tɔ sɩ: Pɑ kɑɑ kʋ cɛcɛ kɛ́ ɩ pǝyɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. Yɑɑ pɑ́ kʋ́ pǝyɑɣɑ kɛ kɑ cɑɑ nyǝntʋ tɔɔ. Amɑ wei ɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ, ɩnɩ ɩ kɑ́ sǝnɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amɑsiyɑ kotɑ Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ pɑ kpekɑ nnɑ ɑ tɔɔ ɩ tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ tɔ pǝ ɑpɑlɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ yoolɑɑ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kɑlɑ mpɑ pɑ pɩɩsɩ wɛ ɩsɩɩ hiu tɔ. Nɑ pɑ́ hiki yǝlɑɑ iyisi ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300000), mpɑ pɑ mʋnɑ yoou pote nɑ pɑ́ nyǝ́mɑ ŋmɑntɑɑsɩ nɑ kpɑlǝŋ pǝ tɔm tɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amɑsiyɑ kpɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɛ ɑpɑlɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ (100000), nɑ ɩ́ fɛlɩ pɑ tɔɔ kɛ́ liɣitee nyǝɣǝtʋ ɩsɩɩ tɔɔnǝnɑɑ tooso. 7 Amɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑ Cɑɑ, pǝ fɛɩ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ ɩ́ tǝŋɩ-ŋ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑɑ sǝnɑ mpɛ ɩnɩ. 8 Ye nyɑnɑ-wɛ ɩ́ polɑɑ, pɑɑ n kɑ́ yoo ɩsǝnɑ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ ń se nyɑ́ kolontunɑɑ. Ɩ tike ɩ wɛnnɑ toŋ sɩ ɩ́ lɑ nɑ ń kǝlɩ yɑɑ ń kpisi.

9 Ntɛnɑ Amɑsiyɑ pɔɔsɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ: Nɑ ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ lɑ liɣitee nnɑ ɑ tǝnɑ mɑ tɛmɑ fɛlʋɣʋ tɔ ɑ tɔm? Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ: Tɑcɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɛɛtɩ-ŋ-yɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ mpʋ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amɑsiyɑ mǝlǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ. Pɑ tɑɑ kɑ hɑŋnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ́, nɑ pɑ́ kpenɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ.

11 Ɩlɛnɑ Amɑsiyɑ tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ yoolɑɑ nɑ pɑ́ tɛɛ tɔm tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Nɑ ɩ́ kʋ́ Ɩtɔm yoolɑɑ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000). 12 Nɑ pɑ́ kpɑ yoolɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) lɛlʋ nɑ pɑ ɩsɛ, nɑ pɑ́ kpɑɑnɑ-wɛɣɛ pulɑɣɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tusi-wɛɣɛ ɩpilisɑʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ hoti pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ sɩ́.

13 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ mpɑ Amɑsiyɑ kɑ tɔɣɔnɑɑ sɩ, pɑ́ tɑɑ tǝŋɩ-ɩ yoou tɔ, pɑ wɑtɑ Yutɑ ɑcɑlɛɛ wenɑ ɑ wɛ Sɑmɑlii nɑ Pɛtɩ-Holoŋ pɑ hɛkʋ tɑɑ tɔ. Nɑ pɑ́ kʋ́ yǝlɑɑ iyisi tooso (3000) nɑ pɑ́ kuu pɑ wontu kɛ tuutuumɑ.

Sowɑsɩ yoonɑʋ kɛ Amɑsiyɑ

(Awulɑɑ II 14:8-14)

14 Wɑɑtʋ wei Amɑsiyɑ lɩɩnɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ tǝyoole nɑ ɑkɑɩtʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɛnnɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɩɩŋ nɑ ɩ́ lɑɑkɩ nɑ ɩ́ wɔkɩ-ɩ tulɑɑlʋnɑɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ mʋ Amɑsiyɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ tili Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋɣʋ ɩ kiŋ. Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ pɔɔsɩ Amɑsiyɑ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n tǝŋǝɣɩ tɩɩŋ wei ɩ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ yɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ tɔ?

16 Tǝnɑɣɑ wulɑʋ cɛpɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔ tɔɔ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Ɩlɛ mɑ kpɑ-ŋ sɩ ń lɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ tɔm tɑsǝlʋ nɑ? Ye nn cɑɑkɩ mɑ́ nyǝŋsɩ nyɑ́ ɩsɛ su.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sumɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ kpɑɣɑʋ sɩ: Mɑ nyǝ́mɑ sɩ Ɩsɔ tʋ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kɑ́ kʋ-ŋ. Mpi pǝ tɔɔ n lɑpɑ yɑɑsi ɩnɩ ɩ tɑkɑ, nɑ ń kisi mɑ tɔm tɔ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amɑsiyɑ cɑɑ ɩ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tili nɑ pɑ́ heeli Yehu pǝyɑlʋ Sowɑkɑsɩ pǝyɑlʋ Sowɑsɩ sɩ: Mɑ nɑ-ŋ tǝ́ suli nɑ tǝ́ yoo. 18 Ntɛnɑ Sowɑsɩ cɔ-ɩ sɩ: Lipɑŋ pʋɣʋ tɔɔ sɔsɔʋ kɑ sǝlǝmǝnɑ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ sɩ: Hɑ mɑ pǝyɑlʋ kɛ́ nyɑ́ pɛɛlɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlɛ wontuɣu nɑkʋlɩ kʋ tɔmɑ sɔsɔʋ tɔɔ nɑ kʋ́ pʋɣʋtɩ-ɩ. 19 Nɑ Sowɑsɩ tɑsɑ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n hɔŋ nyɑ́ tɩ sɩ n kǝlɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ? N lɑkɩ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́ yem kɛ́. Pɩɩ kǝlɑ teu sɩ ń cɑɣɑ nyɑ́ tɛ. Pepe tɔɔ kɛ́ n cɑɑ sɩ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ yoo nɑ nyɑ́ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ ɩ́ lɑ́ ɑsɑlɑʋ kɛ yem?

20 Amɑ Amɑsiyɑ tɑ nɩɩ. Ɩlɛ Ɩsɔ cɑɑkɑɣɑ kɛ́ sɩ ɩ́ kʋ́ ɩ́ nɑ ɩ yoolɑɑ kɛ timpi pɑ sʋ́ʋ́ Ɩtɔm tɩɩŋ kɛ lɑɑʋ tɔ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑsɩ nɑ Amɑsiyɑ pɑ yoolɑɑ sulɑ yoou kɛ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ. 22 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɩ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ kpe. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Sowɑsɩ kpɑ Yutɑ wulɑʋ Amɑsiyɑ kɛ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ nɑ ɩ́ kǝlɩ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo Yosɑlɛm nɑ ɩ́ kʋ́ koluŋɑ kɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ ŋmʋnʋɣʋ (200) cɔlɔ kɛ Ɩfǝlɑyim nɔnɔɣɔ nɑ ŋkuluŋɑ nyǝŋkɑ pǝ hɛkʋ tɑɑ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sowɑsɩ kuu wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋnɑɑ, nɑ wontunɑɑ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ Opɛtɩ-Ɩ́tɔm kiŋ tɔ. Nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kpɑncooŋ. Nɑ ɩ́ kuu yǝlɑɑ tɔtɔ, nɑ ɩ́ ponɑ Sɑmɑlii.

Amɑsiyɑ kɑwulɑɣɑ tǝnɑɣɑ

(Awulɑɑ II 14:15-20)

25 Pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ kɛ Amɑsiyɑ tɑsɑ tɔɣɔʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑsɩ sǝm wɑɑlɩ. 26 Pɑ kɛɛsɑ Amɑsiyɑ tɔm lɛntɩ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ tǝ kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ tǝ tǝnɑɣɑ tɔɣɔ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 27 Wɑɑtʋ wei Amɑsiyɑ kisɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔ yǝlɑɑ kʋlɑ ɩ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm. Ɩlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Amɑsiyɑ se nɑ ɩ́ polo Lɑkisi. Nɑ pɑ́ tǝŋɩ-ɩ tǝnɑ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. 28 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ tʋ-ɩ kɛɛkɛ tɑɑ nɑ kpɑɣɑnǝŋ pɑɣɑlɛ hɔ, nɑ pɑ́ polo pɑ́ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ.

26

Osiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ

(Awulɑɑ II 14:21-22; 15:1-3)

1 Wɑɑtʋ wei yǝlɑɑ kpɑ Amɑsiyɑ pǝyɑlʋ Osiyɑsɩ kɛ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩ cɑɑ lonte tɔ, ɩ pɩɩsɩ wɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso. 2 Ɩnɩ ɩ lɛɛkǝnɑ Ɩlɑtɩ ɩcɑtɛ kɛ ɩ cɑɑ sǝm wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-tɛɣɛ ŋmɑʋ.

3 Osiyɑsɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Ɩ too kɑ kɛ́ Yosɑlɛm tʋ kɛ́ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Yekoliyɑ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Osiyɑsɩ lɑpɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Amɑsiyɑ.

Osiyɑsɩ tɔntɛ kʋpɑntɛ nɑ ɩsɑɣɑlɛ

5 Sɑkɑlɩ nɑ ɩ sǝm tɔ, ɩ sɛɣɛsɑɣɑ Osiyɑsɩ kɛ Ɩsɔ nɩɩnɑʋ kɛ́. Nɑ Osiyɑsɩ kɑɑsǝɣɩ ɩ tɩ sɩ ɩ́ cɛkǝnɑ Tɑcɑɑ luɣu nyǝntʋ. Nɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ yele nɑ ɩ́ wɑɑkɩ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Osiyɑsɩ polɑ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ yoonɑʋ nɑ ɩ́ yɔkɩ Kɑtɩ nɑ Yɑpǝne nɑ Asǝtɔtɩ pǝ ɑcɑlɛɛ koloosi. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ ɑcɑlɛɛ kɛ Asǝtɔtɩ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ. 7 Nɑ Ɩsɔ sǝnɑ-ɩ ɩ́ nɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ Kuu-Pɑɑlɩ Lɑɑlupunɑɑ nɑ Meuni nyǝ́mɑ pɑ yoonɑʋ tɑɑ. 8 Hɑlǝnɑ Amoni nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ fɛlǝɣɩ-ɩ lɑmpuunɑɑ.

Osiyɑsɩ nyʋɣʋ kʋlɑɑ kɛ́ nɑ pǝ́ tɑlɑ Icipiti tɛtʋ toŋɑ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ŋmɑ́ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ sɔsɔɔŋ kɛ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ koluŋɑ ŋkuluŋɑ nɔnɔɣɔ, nɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ nyǝŋkɑ, nɑ koluŋɑ tǝkoŋlle, nɑ ɩ́ nyɔɔsɩ kutuluŋ ɩnǝɣɩ teu. 10 Nɑ ɩ́ ŋmɑ́ tǝtɑŋlɛnɑɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ. Nɑ ɩ́ huli lɔkɔnɑɑ pɑɣɑlɛ. Mpi tɔ, ɩ kɑ wɛnɑ kɑlǝkǝŋ pɑɣɑlɛ kɛ tɛtɛkǝlɛ nɑ tɛtʋ ɩhǝntɑʋ tɑɑ kɛ́. Pǝ́cɔ́ ɩ wɛnɑ hɑtɑɑ nɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ tɔ ɩ pɑɑsǝnlɑɑ. Mpi tɔ, ɩ kɑ sɔɔlɑ hɑlǝm kɛ́.

11 Osiyɑsɩ pɑɑsɑɣɑnɑ yoolɑɑ mpɑ pɑ nyǝ́mɑ yoou tɔɣɔ. Nɑ ɩ́ fɑɣɑ-wɛɣɛ kpekɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ kʋkɑlʋɣʋ ŋku wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ Hɑnɑniyɑ kɑ tʋ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Yeiyɛlɩ nɑ tǝmɑ tɑɣɑnlʋ Mɑɑseyɑ tɔ. 12 Yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ mpɛ pɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɑ wɛ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɑsǝtoso (2600) kɛ́. 13 Mpɛ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑnɑ yoolɑɑ iyisi ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (307500). Pɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ pɑ yookinɑ wulɑʋ kolontunɑɑ. 14 Ye pɑ tɛɛkɩ yoou wulɑʋ cɛlǝɣɩ-wɛɣɛ kpɑlǝŋ kɛ́, nɑ ŋmɑntɑɑsɩ, nɑ yoou kɑhusi, nɑ pǝ tokonɑɑ, nɑ tɔɔŋ, nɑ pǝntɔlʋpɛɛ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyǝntʋ nɔɣɔlʋ ɩ lupɑ Osiyɑsɩ kɛ yoou mɑlǝfɔnɑɑ sɔsɑɑ nɑpǝlɩ tɑkɑ nɑ pɑ́ sɩɩ-wɛɣɛ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ nɑ koloosi ŋkuluŋɑsɩ tɑɑ. Pɑ tɔɔkǝnɑ-wɛɣɛ nyǝ́mɑ́ nɑ pɑ lɔkǝnɑ pɛɛ kʋyɑsǝlɛɛ. Ɩsɔ sǝnɑ-ɩ teu kɛ́ nɑ ɩ toŋ sɔɔsǝɣɩ nɑ pǝ́ puki pooluŋ.

16 Amɑ ɩ toŋ ɩnɩ ɩ sʋsɑ-ɩ tǝhɔm tɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ wɑkǝlɩ-ɩ nɑ ɩ́ yele ɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tǝŋʋɣʋ kɛ teu. Hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ́ sʋʋ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ sɩ, ɩ wɔkɩ tulɑɑlʋnɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ Asɑliyɑ, nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnɑɑsɑ mpɑ pɑ wɛnɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ teu tɔ, pɑ tǝŋɑ ɩ wɑɑlɩ. 18 Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝŋ wulɑʋ ɩsɛntɑɑ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, n fɛɩnɑ mpɑɑʋ sɩ ń wɔ Ɩsɔ kɛ́ tulɑɑlʋnɑɑ. Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kpɑwɑ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ tɔ, pɛlɛ pɑ tǝmlɛ kɛ́. Mpʋ tɔ, lɩɩ, n tɔŋɑ wɑkǝlʋɣʋ kɛ́. Pǝ kɑɑ kʋsɩ nyɑ́ nyʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ.

19 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, nɑ Osiyɑsɩ tɔkɑ tulɑɑlʋ cofolo kɛ ɩ niŋ tɑɑ sɩ ɩ wɔkɩ. Tǝnɑɣɑlɛ ɩ mʋ kɔtǝlɑɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋtɔŋ ŋku kʋ pilisiɣi yʋlʋ tɔ kʋ lɩɩ ɩ tokuɣu tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Nɑ kɔtǝlɑɑ sǝŋɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kite tǝnɑ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ. 20 Kɔtʋlʋ sɔsɔ Asɑliyɑ nɑ lɛlɑɑ pɑ nɑ́ wulɑʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ pɩɩ-wɛ nɑ pɑ́ lǝsɩ-ɩ kpɑkpɑɑ. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nɑwɑ sɩ Tɑcɑɑ tʋ-ɩ niŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ se lɔŋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

Osiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑɣɑ

(Awulɑɑ II 15:5-7)

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Osiyɑsɩ pǝsɑ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ, hɑlǝnɑ ɩ sǝm. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ ɩ tike kɛ ɩ kʋtɔŋ ŋkʋ kʋ tɔɔ. Ɩ fɛɩnɑ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ mǝlɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Ntɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Yotɑm wei ɩ nyǝnɑɣɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɔɔ tɔ, ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ tɛtʋ yǝlɑɑ. 22 Amɔtɩ pǝyɑlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii ŋmɑɑ Osiyɑsɩ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ tǝ tǝnɑɣɑ kɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 23 Wɑɑtʋ wei Osiyɑsɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ ɑwulumpiyɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ. Amɑ pɑ tɑ pimi-ɩ pɑ tǝyɑɣɑ nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ ɩ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Yotɑm lɛɛtɩ ɩ lonte.

27

Yotɑm kɑwulɑɣɑ

(Awulɑɑ II 15:32-38)

1 Yotɑm lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm kɛ́ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso. Ɩ too kɛlɛ kɔtʋlʋ Sɑtɔkɩ pɛɛlɔ. Pɑ yɑɑkɑɣɑ-ɩ sɩ Yelusɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yotɑm lɑpɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ lɑkɑɣɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Osiyɑsɩ. Ɩlɛ ɩ tɑ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, yǝlɑɑ tɑ lɑɣɑsɩ pɑ tɔntɛ.

3 Yotɑm ŋmɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ɩsɔtɑɑ nɔnɔɣɔ nɑ ɩ́ nyɔɔsɩ koluŋɑ lonɑ pɑɣɑlɛ kɛ Ofɛlɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ŋmɑwɑ ɑcɑlɛɛ kɛ Yutɑ pulɑsɩ tɑɑ. Nɑ kutuluŋ toŋ nyǝŋ nɑ tǝtɑŋlɛnɑɑ kɛ hɔtʋŋ tɑɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yotɑm yoonɑ Amoni nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ. Nɑ pɛlɛ pɑ́ fɛlɩ-ɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ tɔɔnǝnɑɑ tooso, nɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee kɛ tɔɔnǝnɑɑ iyisi nɑɑtoso (6000). 6 Ɩlɛnɑ Yotɑm toŋ sɔɔsǝɣɩ nɑ pǝ́ puki. Mpi tɔ, ɩ tǝŋɑɣɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ teu kɛ́.

7 Pɑ kɛɛsɑ Yotɑm yooŋ nɑ ɩ tǝmɑ pǝ tɔm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ pǝ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 8 Yotɑm lʋlʋɣʋ pǝnɑɣɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ. Yosɑlɛm kɛ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso. 9 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Tɑfiiti tɛ. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Ahɑsɩ lɛɛtɩ ɩ lonte.

28

Ahɑsɩ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ

(Awulɑɑ II 16:1-6)

1 Ahɑsɩ lʋlʋɣʋ pǝnɑɣɑ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm kɛ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso. Ɩ tɑ lɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩsɩɩ ɩ cɔsɔ Tɑfiiti. 2 Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ kɛ Ahɑsɩ kɛɛnɑɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ lu tʋɣʋ Pɑɑlɩ lɛɛsǝŋ. 3 Nɑ ɩ́ wɔpɩ-ɩ tulɑɑlʋnɑɑ kɛ Hinom tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Nɑ ɩ́ wɔ ɩ piyɑ kɛ kɔkɔ, ɩsɩɩ ɑcɑɑlǝtʋ nti piitimnɑɑ lɑkɑɣɑ nɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔnɩ-wɛ nɑ pǝ́ fɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. 4 Nɑ Ahɑsɩ lɑɑ cefelinɑɑ tǝkɔtǝlɛ kɛ pulɑsɩ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ hɔtʋ tɛɛ. Nɑ ɩ́ wɔ pǝ tulɑɑlʋnɑɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tʋ Ahɑsɩ kɛ Silii wulɑʋ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ yoonɑ-ɩ. Nɑ pɑ́ kuu Ahɑsɩ yoolɑɑ tuutuumɑ kɛ yomle, nɑ pɑ́ tɛɛnɑ Tɑmɑsɩ. Nɑ Ɩsɔ tʋ Ahɑsɩ tɔtɔɣɔ Lemɑliyɑ pǝyɑlʋ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Pekɑ niŋ tɑɑ. Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ wɑkǝlɩ-ɩ tǝnɑŋnɑŋ. 6 Yutɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120000) kɛ Pekɑ kʋwɑ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ. Mpi tɔ, Ahɑsɩ kisɑ ɩ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔ pǝ tɔɔ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩfǝlɑyim tʋ Sikǝli nɑ́ kʋwɑ wulɑʋ pǝyɑlɑɑ tɑɑ lɛlʋ Mɑɑseyɑ nɑ Asǝlikɑm wei ɩ kɛ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ tɔ. Nɑ wulɑʋ wɑɑlɩ tʋ mɑɣɑmɑɣɑ Ɩlǝkɑnɑ. 8 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpɑ pɑ tɛɛtʋnɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ ɑlɑɑ nɑ piyɑ kɛ yǝlɑɑ iyisi ŋmʋnʋɣʋ (200000). Nɑ pɑ́ kuu pɑ wontu kɛ tuutuumɑ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ Sɑmɑlii.

9 Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ Sɑmɑlii nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Otɛtɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Otɛtɩ lɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ sǝŋʋɣʋ, nɑ ɩ́ heeli yoolɑɑ sɩ: Mǝ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mʋnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔɣɔ ɩ tʋ-wɛɣɛ mǝ niŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ mɩ́ɩ́ kʋ́ yǝlɑɑ kɛ sɔsɔm ɩsɩɩ tɑɑlɛ wontu nɑ Ɩsɔ nɩɩ. 10 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi ɩ́ cɑɑ sɩ ɩ́ tʋ́ yomle kɛ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ, ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ. Pǝ tɑɣɑ mǝ tɩ tɔm ntɛ́ ɩ́ cɑɑ kʋɣʋ kɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ? 11 Mpʋ tɔ, ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm nɑ ɩ́ yele Yutɑ nyǝ́mɑ mpɛ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ́ huunɑ-mɛ.

12 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ nɑ́ kisɑ-wɛ nɑ tɔm ntɩ. Pʋntʋnɑɑ ntɛ́ Yohɑnɑŋ pǝyɑlʋ Asɑliyɑ, nɑ Mesilemɔtɩ pǝyɑlʋ Pelekiyɑ, nɑ Sɑlum pǝyɑlʋ Yehisikiyɑ, nɑ Hɑtǝlɑyi pǝyɑlʋ Amɑsɑ. 13 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ kɔnɑ sɑlǝkɑtʋnɑɑ mpɛɣɛ cǝnɛ. Ɩ́ cɑɑkɩ sɩ Tɑcɑɑ ɩ́ nyǝnɩ-tʋɣʋ ɑsɑɣɑɑ kɛ pɑ tɔm tɑɑ kɛ́, nɑ pǝ́ sɔɔsɩ-tʋɣʋ tɑsǝkǝlɛ. Pǝyele tǝ tɛmɑ-tɛɣɛ wɛɛnɑʋ, nɑ Tɑcɑɑ mʋ-tʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

14 Tǝnɑɣɑ yoolɑɑ hɛtɑ sɑlǝkɑtʋnɑɑ mpɛɣɛ kpɑkpɑɑ kɛ tǝnɛ ɩnɩ. Nɑ pɑ́ kisi pɑ wontu nti pɑɑ kuuwɑ tɔɣɔ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ sɑmɑɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ mpɑ pɑ lǝsɑɑ sɩ pɑ́ pɑɑsǝnɑ tǝmlɛ ńtɛ́ tɔ pɑ sɔɔsɑ sɑlǝkɑtʋnɑɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ. Hɑlǝnɑ pɑ́ lǝsɩ pɑ wontunɑɑ mpɑ pɑɑ kuuwɑ tɔ pɑ tɑɑ kɛ́ tokonɑɑ nɑ ntɑŋkpɑlɑ nɑ pɑ́ cɛlɑ mpɑ pɑ lɑŋɑɑ tɔ. Nɑ pɑ́ hɑ pɑ tǝnɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm, nɑ pɑ́ lɑ́ mpɑ pǝ kʋwɑ tɔɣɔ kɔɔlɛ. Nɑ pɑ́ cɑɣɑsɩ mpɑ pɑɑ pǝsǝɣɩ tɔntɛ tɔɣɔ kpɑŋɑsɩ tɔɔ. Nɑ pɑ́ ponɑ pɑ tǝnɑɣɑ pɑɑŋ ɩcɑtɛ Yeliko kɛ pɑ tɛɛtʋnɑɑ cɔlɔ. Ɩlɛnɑ mpɛ pɑ́ mǝlɩ Sɑmɑlii.

Ahɑsɩ sǝlǝmʋɣʋ kɛ Asilii sǝnɑʋ

(Awulɑɑ II 16:7-20)

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ wulɑʋ Ahɑsɩ tɛɛkɑ Asilii wulɑʋ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ sɩ: Kɔɔ nɑ ń sǝnɑ-m. 17 Mpi tɔ, Ɩtɔm nyǝ́mɑ kɑ yookɑɣɑnɑ-ɩ tɔtɔɣɔ, nɑ pɑ́ kpɑɑkɩ ɩ yǝlɑɑ kɛ yomle. 18 Ɩlɛnɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ wɑtɩ Nekɛfɩ kɛ Yutɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ, nɑ Pɛtɩ-Sɛmɛsɩ, nɑ Ayɑlɔŋ, nɑ Ketelɔtɩ, nɑ Soko, nɑ Timnɑ nɑ Kimso nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ, nɑ pɑ́ cɑɣɑ ɑ tɑɑ. 19 Ɩsǝnɑ Tɑcɑɑ hɔmnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ wulɑʋ Ahɑsɩ wei ɩ tɑ tɔkɩ Tɑcɑɑ tɔm, nɑ ɩ́ tusi ɩ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ kisi Ɩsɔ tɔɣɔlɛ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asilii wulɑʋ Tekǝlɑ-Fɑlɑsɑɑ kisɑ Ahɑsɩ kɛ sǝnɑʋ nɑ ɩ́ nyǝŋsɩ ɩ ɩsɛ nɑ pǝ́ tʋ-ɩ piti tɑɑ. 21 Ɩlɛnɑ Ahɑsɩ kuu Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ wɛnɑʋ tǝnɑ nɑ ɩ́ hɑ Asilii wulɑʋ. Amɑ ɩ tɑ wɑɑ pʋlʋ. 22 Pɑɑ nɑ pǝ tʋ Ahɑsɩ kɛ piti tɑɑ tɔ, ɩ tɔŋnɑ Tɑcɑɑ kɛ kisuɣu kɛ́. 23 Nɑ ɩ́ lɑɑkɩ Tɑmɑsɩ nyǝ́mɑ tɩɩŋ wei ɩ lɑpɑ nɑ ɩ́ kpisi tɔ. Nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Tɩɩŋ wɑɑsǝɣǝnɑ Silii nyǝ́mɑ. Ɩlɛ mɑɑ lɑɑ-ɩ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ mɑ́ tɔtɔ. Amɑ kʋlʋmǝŋ ɩnɩ ɩ wɑkǝlǝɣǝnɑ ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ahɑsɩ kpeɣelɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɔtɑɣɑ wontu, nɑ ɩ́ yɔkɩ-tɩ nɑ ɩ́ tǝkɩ tǝ nɔnɔɔsɩ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ sikɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ kɛ Yosɑlɛm mpɑtɛɛ tǝnɑ tɑɑ. 25 Nɑ ɩ́ ŋmɑ́ tǝlɑɑlɛnɑɑ tɔtɔɣɔ ɩ kɑwulɑɣɑ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ tɑɑ. Nɑ ɩ́ wɔkɩ ɩ tɩɩŋ kɛ tulɑɑlʋnɑɑ, nɑ ɩ́ kpɑɑsǝɣɩ ɩ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

26 Pɑ kɛɛsɑ Ahɑsɩ tɔm nɑ ɩ tǝmɑ. Nɑ ɩ lɑkɑsɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ sɩ tǝnɑɣɑ kɛ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. 27 Wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Yosɑlɛm. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ ɑwulɑɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pǝyɑlʋ Ɩsekiyɑsɩ lɛɛtɑ ɩ lonte tɑɑ.

29

Ɩsekiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑnʋɣʋ

(Awulɑɑ II 18:1-4)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ pǝsɑ wulɑʋ kɛ ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ. Yosɑlɛm kɛ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ pɔɣɔlɑɣɑ fɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. Ɩsekiyɑsɩ too kɛlɛ Sɑkɑlɩ pɛɛlɔ Api. 2 Ɩlɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ lɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩsɩɩ ɩ lɔŋcɛ Tɑfiiti.

3 Hɑlǝnɑ Ɩsekiyɑsɩ tʋlɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɔsɩ kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-tɛ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kotɑ kɔtǝlɑɑ kɛ ilim tǝlɩɩlɛ nɔnɔɣɔ tɛɛ. 5 Nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Lefii lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm. Ɩ́ lɑ mǝ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ mǝ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Ɩ́ lɑɑsɩ tǝ tɑɑ ɑcɑɑlǝtʋ wontu nti tǝ wɛɛ tɔ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-tɛ. 6 Tɑ́ cɔsɔnɑɑ tɑ tǝŋ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ teu. Pǝ́cɔ́ pɑ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ-ɩ tɔ. Pɑ kpɛɛsɑ-ɩ nɑ pɑ́ kisi Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ nyǝnʋɣʋ, nɑ pɑ́ hɑ-ɩ siɣile. 7 Hɑlǝnɑ pɑ́ tǝkɩ tǝ nɔnɔɔsɩ, nɑ tǝ kɔkɔsɩ te. Nɑ pɑ́ yele tulɑɑlʋnɑɑ nɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ lɑpʋ kɛ Tɑcɑɑ kɛ tǝ tɑɑ. 8 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ nɑ́ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ, nɑ ɩ́ yele-wɛɣɛ wɑhɑlɑ tɑɑ, nɑ yǝlɑɑ woŋiɣi-wɛ. Nɑ pɑ tɔm wɛ sɔɣɔntʋ nɑ tǝ́ sʋsǝɣɩ wɑtʋ ɩsɩɩ ɩ́ nɑɑkʋɣʋ nɑ mǝ ɩsǝpee tɔ. 9 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɑ́ cɑɑnɑɑ sǝpɑ yoou tɑɑ, nɑ tɑ́ ɑlɑɑ nɑ tɑ́ piyɑ pǝsɩ yomɑɑ. 10 Ɩlɛ mɑ cɑɑ sɩ mɑ́ nɑ Ɩsɔ tǝ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ. Nɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑtɑtǝlɑɣɑ nyǝnɑ wenɑ ɩ mʋnɑ-tʋ tɔ ɑ́ hɛɛ. 11 Mɑ yǝlɑɑ mɛ, ɩ́ tɑɑ wɛɛ mpɑ pɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑ tɔ. Mpi tɔ, mɛɣɛ Tɑcɑɑ lǝsɑɑ sɩ ɩ́ sǝŋ ɩ kiŋ nɑ mǝ sɔɔlʋ pɩɩ sɩ ɩ́ lɑpɩ-ɩ tǝmlɛ nɑ ɩ́ wɔpɩ-ɩ tulɑɑlʋ kɛ́ ɩ hǝtɛ tɑɑ.

12 Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ polɑɑ tɔɣɔlɛ Kehɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Amɑsɑyi pǝyɑlʋ Mɑhɑtɩ, nɑ Asɑliyɑ pǝyɑlʋ Sowɛɛlɩ. Nɑ Melɑli lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Apiti pǝyɑlʋ Kisi. Nɑ Yehɑlelɛlɩ pǝyɑlʋ Asɑliyɑ, nɑ Kɛɛsɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Simmɑ pǝyɑlʋ Yowɑ, nɑ Yowɑ pǝyɑlʋ Ɩteni, 13 nɑ Ɩlǝsɑfɑŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Simli nɑ Yeiyɛlɩ, nɑ Asɑfɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Sɑkɑlɩ nɑ Mɑtɑniyɑ, 14 nɑ Hɛmɑŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Yehiyɛlɩ nɑ Simeyi, nɑ Yetutuŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Semɑyɑ nɑ Usiyɛlɩ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpeɣelɑ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ lɑ-wɛɣɛ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ lɑpɑ mpʋ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ sɩɩʋ nɑ wulɑʋ heeli-wɛ tɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ sʋʋ kutuluɣu tɑɑ, nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ. Nɑ pɑ́ kuu kʋ tɑɑ ɑsilimɑ wontu nɑ pɑ́ lɩɩnɑ tɑɣɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ-tɩ nɑ pɑ́ lɔ Setǝlɔŋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ. 17 Ɩsɔtʋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule kɛ pɑ cɑɑlɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ tɑɣɑnʋɣʋ. Pǝ tɑlɑ kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nyǝŋkʋ ɩlɛ pɑ tɑlɑ ɩ kpɑɑŋ tɑɑ kɛlɛ. Nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ ɩ tǝnɑɣɑ kʋyɛɛŋ pǝlefɛɩ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ tǝmlɛ tɛ ɩsɔtʋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso wule.

18 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Lefii nyǝ́mɑ polɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ tɛ, nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ wulɑʋ, tǝ tɑɣɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ sɩ tǝlɑtɛ. Nɑ pǝ wontu tǝnɑ nɑ Ɩsɔ potopotonɑɑ tɑɑpǝlɩ. 19 Ye pǝ kɑɑsɑ Ɩsɔ wontu nti wulɑʋ kɑɑnɩɩtʋ Ahɑsɩ kɑ pilisɑ ɩ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tɔ, tǝ tɑɣɑnɑ tǝlɛ nɑ tǝ́ sɩɩ-tɩ nɑ tǝ mpɑɑ. Ntǝɣǝlɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ɩsɛntɑɑ.

Ɩsekiyɑsɩ mǝlǝnɑʋ kɛ ɩsɔ sɛɛʋ nɑ kɔtɑsɩ

20 Tɛʋ femɑ tɑnɑŋ tǝhulu, ɩlɛnɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ koti ɩcɑtɛ sɔsɑɑ. Nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 21 Nɑ pɑ́ kpɛnnɑ lɑtǝcɛnɑɑ, nɑ ɩwɑɑŋ, nɑ ɩwɛɛsɩ, nɑ pǝŋtʋlʋŋ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ mpɔɣɔlɑɣɑ sɩ, pɑ lɑkɩ kɔtɑsɩ kɛ wulɑʋ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɣɑnʋɣʋ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ tɔmɑ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ sɩ: Ɩ́ lɑ kɔtɑsɩ nsǝɣɩ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 22 Ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɑlǝnɑ lɑtǝcɛnɑɑ kɛ lɛntʋɣʋ nɑ pɑ́ tiɣisi cɑlǝm nɑ pɑ́ ŋmɩɩsɩ-wǝɣɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Nɑ pɑ́ lɛntɩ tɔtɔɣɔ ɩwɑɑŋ, nɑ ɩwɛɛsɩ, nɑ pɑ́ lɑ mpʋ tɔtɔ. 23 Pǝ kɑɑsɑ pǝŋtʋlʋŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ-ɩ wulɑʋ nɑ sɑmɑɑ pɑ kiŋ nɑ pɑ́ tǝnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ pɑ niŋ. 24 Ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ lɛntɩ nɑ pɑ́ ŋmɩɩsɩ cɑlǝm kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ sɩ, pǝ́ hɩɩsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ. Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ wulɑʋ yelɑɑ nɑ pɑ́ lɑ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋkɑ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sɩ́ɩ́ Lefii nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑ tɔɔ nɑ kpɛŋkpɛŋnɑɑ nɑ cǝmǝŋ nɑ sɑŋkʋnɑɑ. Ɩsɩɩ Tɑfiiti nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ Kɑtɩ nɑ Nɑtɑŋ pɑ sɩɩʋ tɔ. Tɑcɑɑ heelɑɣɑnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɛ nɑ pɑ́ tɛlǝsǝɣɩ. 26 Nɑ Lefii nyǝ́mɑ cɑɣɑ pɑ tǝcɑɣɑlɛ. Nɑ cǝmǝŋ wei Tɑfiiti kɑ yelɑɑ nɑ pɑ́ lu tɔ, nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ́ɑ́ hʋlǝɣɩ pɑ ɑkɑntɛɛ. 27 Ɩlɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ tɔ sɩ: Ɩ́ lɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. Sɑɑ wei pɑ cɑɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ Tɑcɑɑ kɛ yontu nɑ ɑkɑntɛɛ nɑ cǝmǝŋ wei Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Tɑfiiti lupɑ tɔ. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ tǝnɑ hǝntɑ ɑtɛ. Nɑ yonyoolɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋnɑ yontu nɑ pɑ cǝmǝŋ mɑpʋ, nɑ ɑkɑntɛɛ hʋlʋɣʋ, hɑlǝnɑ kɔtɑɣɑ tɛm. 29 Wɑɑtʋ wei pǝ tǝnɑ pǝ tɛmɑ, ɩlɛnɑ wulɑʋ nɑ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ tǝnɑ luŋ ɑkulɑ nɑ pɑ́ hǝntɩ ɑtɛ. 30 Ɩlɛnɑ wulɑʋ nɑ sɔsɑɑ pɑ́ tɔ Lefii nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ tɔtɔ, nɑ mǝ yontu nti Tɑfiiti nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Asɑfɩ pɑɑ lupɑ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii nyǝ́mɑ yoonɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ hǝntɑ ɑtɛ nɑ pɑ́ sɛɛ Tɑcɑɑ.

31 Ntɛnɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ tɔ sɑmɑɑ sɩ: Ɩsɩɩ ɩ́ hɑʋ mǝ tǝɣɩ Tɑcɑɑ kɛ pǝnɛntɛ tɔ, ɩ́ kɔnɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nɑ sɑmtʋ pǝ kʋhɑɑŋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ kotilɑɑ kɔnɑ tɔlɑ nɑ pɑ́ lɑ́ kɔtɑsɩ nsɩ. Hɑlǝnɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ lɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. 32 Lɑtǝcɛnɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ ɩwɑɑŋ nɩɩnʋwɑ (100) nɑ ɩwɛɛsɩ ŋmʋnʋɣʋ (200) kɛ pɑ lɑpǝnɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. 33 Nɑ nɑɑŋ kɛ nɑsǝtoso (600) nɑ heeŋ nɑ pǝ́ŋ kɛ iyisi tooso (3000) nɑ pɑ́ lɑ́ kɔtɑsɩ lɛnsɩ. 34 Kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛɛ tɔ, pɑ fɛɩ pɑɣɑlɛ. Ɩlɛ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ liti kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ sɩ tɔlɑ tǝnɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ tɛɛtʋnɑɑ Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ sǝnɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɛɛsɩ pɑ tǝmlɛ. Hɑlǝnɑ kɔtǝlɑɑ lɛlɑɑ lɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑsɩ. Mpi tɔ, Lefii nyǝ́mɑ kɑ kǝlɑ sɔɔlʋɣʋ kɛ pɑ tɩ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ kɔtǝlɑɑ. 35 Kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ sɩ tuutuumɑ nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ sʋlʋm mpi pɑ hɑwɑ tɔ pǝ pɑɑsi, pɩɩ wɛɛ sɩ pɑ ponɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑsɩ nɑntʋ nim cɔlɔ nim cɔlɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ sɩɩ Ɩsɔ sɛɛʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 36 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmǝnɑ mpi Ɩsɔ hʋlɑ-wɛ sɩ pɑ́ lɑ tɔ. Mpi tɔ, pǝ lɑpɑ lɔŋ kɛ́.

30

Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔʋ

1-5 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ nɑ ɩ kʋpɑɣɑlɑɑ, nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑ kotɑɑ sɩ, pɑ nɑɑkɩ sɩ pɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɛ pǝnɑɣɑ ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ tɑɑ yɑɑ ɩsǝnɑ. Mpi tɔ, kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑɑ lɑpɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ tɔ, pɑ fɛɩ pɑɣɑlɛ. Pǝ́cɔ́ yǝlɑɑ tɑɑ koti Yosɑlɛm. Ɩlɛ pɑ tɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔ-ɩ ɩ tɔɣɔʋ nɔɣɔ tɑɑ. Mpʋɣʋlɛ lǝmɑɣɑsǝlɛ ńtɛ́ tǝ mɑɣɑ wulɑʋ nɑ ɩ yǝlɑɑ. Nɑ pɑ́ tisi nɑ pɑ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ sɩ, pɑ́ kpeɣeli Yosɑlɛm nɑ pɑ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ. Mpi tɔ, yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ tɔɣɔ-ɩ ɩsɩɩ pɑ sɩɩwɑ tɔ, pɑ wɛ pǝcɔɣɔ. Tǝnɑɣɑlɛ wulɑʋ kʋsɑ tillɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ tɛtʋ tǝnɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ ilim ntɔɣɔŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔ. Nɑ pɑ́ yɑɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ pɑ́ tɔɣɔ ɑcimɑ ɑnɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ hǝtɛ tɑɑ. Hɑlɩ Ɩsekiyɑsɩ tɩɩ ŋmɑɑ lɛɛtǝlǝnɑɑ nɑ ɩ́ yɑɑ kpekɑ wenɑ pǝ kɑɑsǝnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ nɑ ɩ kʋpɑɣɑlɑɑ pɑ tʋ niŋ kɛ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. Nɑ tillɑɑ yɑsɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ mɛ ɩ́ fitɑ Asilii yoolɑɑ niŋ tɑɑ tɔ, ɩ́ mǝlɩ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ kiŋ. Nɑ Ɩsɔ kɑ́ mǝlɩ mǝ kiŋ. 7 Ɩ́ tɑɑ kɛɛnɑ mǝ cɑɑnɑɑ nɑ mǝ tɛɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ tɑ nɩɩnɑ pɑ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ wɑkǝlɩ-wɛ ɩsɩɩ ɩ́ nɑɑkʋɣʋ tɔ. 8 Ɩ́ tɑɑ lɑ kɑɑnɩɩtʋnɑɑ ɩsɩɩ mǝ cɔsɔnɑɑ. Ɩ́ nɩɩnɑ-ɩ nɑ ɩ́ mǝlɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte ɩ tɑɣɑnɑ tɑm tɔɔ tɔ tǝ tɑɑ. Nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ. Ɩlɛ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ wenɑ ɩ mʋnɑ-mɛ tɔ ɑ kɑ́ hɛɛ. 9 Ye ɩ́ mǝlɑ Tɑcɑɑ kiŋ, kolontunɑɑ mpɑ pɑɑ kúú mǝ nyǝ́mɑ kɛ yomle tɔ, pɑɑ yele-wɛ nɑ pɑ́ mǝlɩ cǝnɛ. Ye mɩɩ kɛɛsǝnɑ Tɑcɑɑ tɔɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑɑ lɔ-mɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́ nɑ ɩ wɛ suulu.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ cɔɔwɑ Ɩfǝlɑyim nɑ Mɑnɑsee pɑ tɛtʋ ɑcɑlɛɛ tɑɑ. Hɑlǝnɑ Sɑpulɔŋ kpekǝle tɑɑ. Amɑ yǝlɑɑ tʋʋ-wɛɣɛ nɑ pɑ́ woŋ-wɛ. 11 Pɑɑ nɑ mpʋ, Asɛɛ nɑ Mɑnɑsee nɑ Sɑpulɔŋ pɑ kpekɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ nɑwɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ, nɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ nɑ pɑ́ tǝŋ wulɑʋ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ kʋsǝsɩɩtʋ ɩsɩɩ ɩ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

Ɩsekiyɑsɩ tɔkɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ tuutuumɑ nɔɣɔlʋ ɩ kotɑ Yosɑlɛm kɛ pǝnɑɣɑ ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ, nɑ pɑ́ tɔɣɔ Kʋkʋsʋm fɛɩ potopoto ɑcimɑ. 14 Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ kpɛsʋɣʋ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ tǝlɑɑlɛnɑɑ. Nɑ pɑ́ kpɛnnɑ tulɑɑlʋnɑɑ tǝwɔtɛnɑɑ, nɑ pɑ́ lɔ Setǝlɔŋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋwɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ wontu kɛ ɩsɔtʋ kʋlʋm ɩnɩ ɩ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti wule. Kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑɑ wɛ ɑsilimɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ fɛɛlɛ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ lɑ́ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Nɑ pɑ́ lɑ́ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 16 Pɑ pɑɑsǝnɑ pɑ tǝmɑ kɛ tɑm kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ yʋlʋ Moisi kiiu wɛʋ tɔ. Nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ cɛlǝɣɩ kɔtǝlɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tɔlɑ cɑlǝm. Nɑ pɛlɛ pɑ́ pǝlǝɣɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 17 Sɑmɑɑ tɑɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ lɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ sɩ pɑ́ lɑ Tɑcɑɑ tǝmlɛ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Lefii nyǝ́mɑ pɑɑsɑɣɑnɑ tɔlɑ lɛntʋɣʋ kɛ mpɑ pɑ tɑɑ mʋnɑ sɩ pɑ́ lɑ kɔtɑɣɑ tǝmɑ kɛ Tɑcɑɑ hǝtɛ tɑɑ tɔ pɑ lonɑ tɑɑ. 18 Ɩfǝlɑyim, nɑ Mɑnɑsee, nɑ Ɩsɑkɑɑ, nɑ Sɑpulɔŋ pɑ kpekɑ yǝlɑɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ tɑ lɑtɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Pǝyele pɑ tɛmɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ tɔɣɔʋ. Anɩ pǝ kisinɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ sǝlǝmǝnɑ-wɛ sɩ: 19 Hɑɩ, tɑ́ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, wii mpɑ pɑ kɑɑsǝɣɩ pɑ tɩ nɑ lotu kʋlʋmtʋ sɩ pɑ́ nyɩ nyɑ́ luɣu nyǝntʋ tɔ. Pɑɑ pɑ tɑ lɑ tɩ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ. 20 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ mʋ Ɩsekiyɑsɩ sǝlǝmʋɣʋ, nɑ ɩ́ yele pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɣɑ Yosɑlɛm kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ pɑ́ tɔkɩ kʋkʋsʋm fɛɩ potopotonɑɑ ɑcimɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ pɑ sɑŋ Tɑcɑɑ kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku nɑ cǝmǝŋ hɑŋɑɑ. 22 Ɩlɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ kpɑɑsɩ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɑkɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ pɑ ɑpɑlʋtʋ. Kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tǝcu kɛ́ yǝlɑɑ tɔkɑɣɑ ɑcimɑ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑsɩ nɑ pɑ́ sɑŋ pɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɑ yontu. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ mɑɣɑsɑɑ sɩ pɑ́ sɔɔsɩ ɑcimɑ kʋyɛɛŋ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔtɔ. Nɑ pɑ́ lɑ mpʋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. 24 Mpi tɔ, Ɩsekiyɑsɩ kɑ cɛlɑ sɑmɑɑ kɛ lɑtǝcɛnɑɑ iyɑɣɑ (1000), nɑ heeŋ kɛ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7000). Nɑ kʋpɑɣɑlɑɑ nɑ́ɑ́ cɛlɛ-ɩ lɑtǝcɛnɑɑ iyɑɣɑ (1000) nɑ heeŋ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000). Pǝlɛ pǝ pɑɑsi kɔtǝlɑɑ tuutuumɑ lɑpɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. 25 Yǝlɑɑ tǝnɑ lɑŋɑ kɑ hɛɛnɑ, pɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ. Hɑlǝnɑ pǝ́ kpɛŋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ kɔmɑ ɑcimɑ tɔɔ tɔ. Nɑ mpɑ pɑ tɛmɑ Yutɑ tɑɑ kɛ́ cɑɣɑʋ tɔ. 26 Yosɑlɛm tɑɑ yǝlɑɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑ wɛnɑ tǝ mpɑɑ kɛ́. Mpi tɔ, pǝ kpɑɣɑʋ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Tɑfiiti pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ pɔɔlɛ tɑɑ, nɑ pǝ́ kɔɔ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ. Pɑ tɑ tɔɣɔtɑ ɑcimɑ ɑnɩ ɑ tɑkɑ kɛ́ ɩcɑtɛ tɑɑ. 27 Pǝ tɛmɑ ɩlɛnɑ Lefii kɔtǝlɑɑ kʋlɩ nɑ pɑ́ wiinɑ Ɩsɔ sɩ: Kooli sɑmɑɑ kɛ kʋpɑntʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ nɩɩ pɑ kʋsǝlǝmʋtʋ nɑ ɩ́ mʋ pɑ nɔɔsɩ kɛ ɩ tǝcɑɣɑlɛ tɑɑ.

31

Ɩsekiyɑsɩ tɑɣɑnǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmɑ

1 Wɑɑtʋ wei ɑcimɑ tɛmɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ cɔɔ Yutɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ. Nɑ pɑ́ yɔkɩ pɛɛ kʋlɑlɑɑnɑ, nɑ pɑ́ sɛtɩ pǝ tesikɑsɩ, nɑ pɑ́ yɔkɩ cefelinɑɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ. Nɑ pɑ́ lɑ mpʋ tɔtɔɣɔ Yutɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Nɑ Pɛncɑmɛɛ nɑ Ɩfǝlɑyim nɑ Mɑnɑsee pɑ kpekɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ fɑɣɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ kpekɑ. Nɑ ɩ́ tʋ́ pɑɑ wei kɛ́ ɩ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Pɑ tǝmlɛ ntɛ́ sɩ pɑ́ pɑɑsǝnɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. Nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝnsɩ nɑ yontu nɑ Tɑcɑɑ sɑmtʋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ lǝsɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ liɣitee tɑɑ, nɑ ɩ́ yɑnɑ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ sɩ wontu. Nɑ pǝ́ kpɛnnɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule kɔtɑsɩ. Nɑ ɩsɔtʋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ nyǝnsɩ, nɑ ɑcimɑ lɛnnɑ nyǝnsɩ, ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ Tɑcɑɑ kiiu tɑɑ tɔ.

4 Ɩlɛnɑ wulɑʋ tɔ́ Yosɑlɛm yǝlɑɑ tǝnɑ sɩ: Ɩ́ cɛlɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ pɑ pɑɑ nyǝm. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ hɑ pɑ tǝɣɩ pɑ tǝmɑ tɑɑ, ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ Tɑcɑɑ kiiu tɑɑ tɔ. 5 Wulɑʋ heelɑ-wɛɣɛ mpʋ, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tuutuumɑ kɔnɑ pɑ kʋhɑlǝm kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlʋm, nɑ sʋlʋm, nɑ nim, nɑ tɩɩŋ nim, nɑ tɔɣɔnɑsɩ lɛnsǝnɑɑ, nɑ pɑ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔtɔ, nɑ́ ponɑ pɑ kʋwɛnɑm hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmǝŋ. Pɑɑ nɑɑŋ, pɑɑ heeŋ, pɑɑ kʋcɔɔŋ wei pɑ hɑ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔ. Nɑ pɑ́ kɑɑ huwɑ ɑnɑɑmnɑɑ kɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ. 7 Ɩsɔtʋ tooso nyǝŋ tɑɑ kɛ́ pɑ cɑɑlɑɑ, nɑ pɑ́ tɛ́ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ tɑɑ. 8 Ɩsekiyɑsɩ nɑ kʋpɑɣɑlɑɑ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ nɑ́ mpi yǝlɑɑ kɔnɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɑ ɩ yǝlɑɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ pɔɔsɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ kʋcɔɔŋ ɩnɩ ɩ tɔm. 10 Ɩlɛnɑ Sɑtɔkɩ lʋlʋɣʋ tʋ kɔtʋlʋ Asɑliyɑ cɔ sɩ: Hɑtoo kʋyɑŋku yǝlɑɑ cɑɑlɑ kɔnɑʋ kɛ pɑ kʋhɑlǝm kʋhɑʋ tɔ, tɔɣɔnɑɣɑ tɑkɩ-tʋɣʋ. Hɑlǝnɑ pǝ́ kɑɑsɩ sɔsɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ koolɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ kʋpɑntʋ kɛ́. Hɑlɩ kʋkɑɑsǝm kɑɑnɑ cǝnɛ.

11 Ɩlɛnɑ wulɑʋ tɔ sɩ: Ɩ́ ŋmɑ́ wontu tǝsɩɩlɛ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kiŋ. Pɑ tɛmɑ ŋmɑʋ, ɩlɛnɑ 12 pɑ́ ponɑ tǝnɑɣɑ pɑ kʋcɔɔŋ nɑ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ, nɑ Ɩsɔ nyǝm nɑ pɑ́ sɩɩ teu. Nɑ pɑ́ kpɑ Lefii tʋ Konɑniyɑ kɛ pɑɑsǝnlʋ, ɩ wɑɑlɩ tʋ ntɛ́ Simeyi. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nyʋɣʋ tʋ, nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ Asɑliyɑ, nɑ Konɑniyɑ nɑ Simeyi pɑ kpɑ pɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ. Mpɛɣɛlɛ Yehiyɛlɩ, nɑ Asɑsiyɑ, nɑ Nɑhɑtɩ, nɑ Asɑyɛɛlɩ, nɑ Yelimɔtɩ, nɑ Yosɑpɑtɩ, nɑ Ɩliyɛlɩ, nɑ Ɩsǝmɑkiyɑ, nɑ Mɑhɑtɩ, nɑ Penɑyɑ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tʋ́ Lefii tʋ Ɩmǝnɑ pǝyɑlʋ Kolee wei ɩ tɑŋɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ilim tǝlɩɩlɛ nɔnɔɣɔ tɔ sɩ ɩ́ mʋɣɩ kʋcɔɔŋ wei pɑ lɑkɑɣɑ Ɩsɔ tɔ, nɑ ɩ́ fɑɣɑ kɑtɛ nyǝm nɑ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nyǝm. 15 Ɩlɛ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝmɑ ntɛ́ sɩ pɑ́ tɑlɑ tɔɣɔnɑsɩ kɛ pɑ tɛɛtʋnɑɑ kɛ teu. Pɑɑ sɔsɑɑ pɑɑ sǝkpemɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ tǝmɑ kpekɑ kɛ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ tɑɑ kɔtǝlɑɑ wɛɛ tɔ. 16 Pǝ tɑɣɑ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ hǝlɑ pɑ ŋmɑɑwɑ tɔ pɑ tike pɑ tɑlɑɣɑnɑ. Amɑ nɑ ɑpɑlʋpiyɑ mpɑ pɑɑ wɛnɑ pɩɩsɩ tooso tooso tɔɣɔ. Nɑ mpɑ pɑ kɔŋɑɣɑ pɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ pɑɑ ɩfemle nte nɑ pɑ́ lɑkɩ Ɩsɔ sɛɛʋ tǝmɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ kpekɑ tɔɣɔ. 17 Pɑɑ kɛɛsǝnɑ kɔtǝlɑɑ lʋlʋŋ kɛ́ nɑ pɑ́ tʋ́ pɑ hǝlɑ. Nɑ Lefii tʋ wei ɩ́ wɛnɑ pɩɩsɩ hiu, ɩlɛ pɑ tʋ ɩ nyǝntɛ. Nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ ɩ tǝmlɛ nɑ ɩ kpekǝle. 18 Pɑ nɑ pɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ tǝnɑ hǝlɑ kɛ pɑ ŋmɑɑkɑɣɑ. Pɑɑ ɑlɑɑ, nɑ ɑpɑlʋpiyɑ, nɑ ɑlʋpiyɑ. Nɑ pɑ cɔlɔ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ tɔɣɔ Ɩsɔ kʋcɔɔŋ ɩnɩ tɔ. 19 Amɑ pǝ kɑɑsɑ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ kɔtǝlɑɑ ɑcɑlɛɛ cɔlɔ cɑcɑkǝŋ tɛɛ tɔ. Pɛlɛ pɑɑ lǝsɑ yǝlɑɑ kɛ pɑɑ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ kɛ́. Nɑ pɑ́ tɑlǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ hǝlɑ pɑ ŋmɑɑwɑ tɔ.

20 Ɩsekiyɑsɩ tǝŋɑ tɑmpɑnɑ kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ kɛ́, nɑ ɩ́ lɑkɩ kʋpɑntʋ, nɑ ɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-ɩ. 21 Wɑɑtʋ wei ɩ cɑɑlɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɣɑnʋɣʋ, nɑ ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ tǝŋ Tɑcɑɑ kiiŋ, nɑ ɩ́ cɑ́ɑ́lǝ́ɣɩ́ ɩ tɩ sɩ ɩ́ nyɩ Ɩsɔ nɑ lotu kʋlʋmtʋ ɩlɛnɑ Ɩsɔ yele nɑ ɩ́ wɑɑkɩ.

32

Senɑkelipi wɑtɑ Yutɑ kɑwulɑɣɑ

(Awulɑɑ II 18:13; Ɩsɑyii 36:1)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ nɩɩnɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ lɑ teu. Ntɛnɑ Asilii wulɑʋ Senɑkelipi nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ́ wɑtɩ Yutɑ koloosi ɑcɑlɛɛ sɩ pɑ lɛɛkǝɣɩ-yɛ. 2 Ɩsekiyɑsɩ nɑwɑ sɩ Senɑkelipi kɔŋ, nɑ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ sɩ ɩ kɑ yoonɑ Yosɑlɛm, 3 ɩlɛnɑ ɩ́ heeli ɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩ tɑŋlɑɑ sɩ pɑ́ tǝkɩ lʋm sɛɛlɑɑ mpɑ pɑ wɛ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ tɔ. Nɑ pɛlɛ pɑ́ mʋ ɩ tɔm ntɩ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ kotɑɑ nɑ pɑ́ tǝkɩ sɛɛlɑɑ tǝnɑ. Nɑ sɛɛlʋ wei ɩ kpeŋɑɣɑ tɛtʋ tɛɛ lɔɔʋ tɑɑ tɔ. Pɑ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ye Asilii nyǝ́mɑ ɩ́ kɔmɑ pɑ́ tɑɑ hiki lʋm kɛ sɔsɔm.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ nyɔɔ toŋ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ ɩcɑtɛ koloŋɑ ŋkɑ kɑɑ yɔkɑɑ tɔ. Nɑ ɩ́ ŋmɑ́ kɑ tɔɔ kɛ́ tǝfeŋlenɑɑ. Nɑ ɩ́ ŋmɑ́ koluŋɑ lɛŋkɑ nɑ pǝ tɑɑ tɔɔ. Nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Milo. Nɑ ɩ́ lu ŋmɑntɑɑsɩ nɑ kpɑlǝŋ kɛ sɔsɔm kɛ Tɑfiiti tɛ. 6 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsekiyɑsɩ kpɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ pɑɑsǝnɑ ɩcɑtɛ.

Ɩlɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ koti yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ ɩcɑtɛ pɑtǝmɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑsɑ-wɛɣɛ lɑɣɑtʋ sɩ: 7 Ɩ tɑɑ nyɑ́, ɩ́ nyɔɔ toŋ, nɑ ɩ́ kɑɑsɩ mǝ tɩ. Ɩ tɑɑ selinɑ Asilii wulɑʋ, nɑ ɩ yoolɑɑ tuutuumɑ. Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, tǝ wɛnɑ toŋ nɑ pǝ kǝlɩ-ɩ. 8 Mpi tɔ, ɩ yoolɑɑ tike kɛ ɩ wɛnɑ. Amɑ tɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ́ yoonɑ tɑ́ nɔɣɔ nɑ ɩ́ yɑ-tʋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɔm ntɩ tǝ wɑɑsɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ.

Tɔm nti Senɑkelipi heelɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tɔ

(Awulɑɑ II 18:17-37; Ɩsɑyii 36:2-22)

9 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Asilii wulɑʋ Senɑkelipi nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ tɑmɑ Lɑkisi ɩcɑtɛ. Tǝnɑɣɑ Ɩsekiyɑsɩ kʋsɑ ɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ sɩ pɑ́ polo pɑ́ pɔɔsɩ Ɩsekiyɑsɩ nɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ nyǝ́mɑ sɩ: 10 Aweɣe ɩ́ tɑɑkɩ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ tɑ́ɑ́ tɑmɑ-tɛɣɛ kotɑɣɑ? 11 Ɩsekiyɑsɩ puɣusiɣi-mɛ sɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ́ lǝsɩ-mɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ tɔ ɩ tʋsǝɣɩ-mɛɣɛ. Ɩsɩɩ nyɔɣɔsɩ nɑ lʋkɔtʋ kʋ mǝ tǝnɑ. 12 Ntɔŋ Ɩsekiyɑsɩ ɩnɩ ɩ kʋnɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ nɑ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛnɑɑ, nɑ ɩ́ heeli Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ lɑkɩ pɑ kɔtɑsɩ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kʋlʋmtǝlɛ tɔɔ, nɑ pɑ́ wɔkɩ tulɑɑlʋnɑɑ nɑ? 13 Ɩ́ tɑ́ nyɩ mpi mɑ nɑ mɑ yoolɑɑ nɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ lɑpɑ ɑtɛ yǝlɑɑnɑɑ tɔ tɑɑ? Piitimnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tʋɣʋ tɑ kɑɣɑtɩ-tʋ sɩ tǝ tɑɑ tʋ niŋ kɛ pɑ tɛtʋ tɔɔ. 14 Mɑ yoolɑɑ kpiisɑ tɛtʋnɑɑ mpɑ tɔ, pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩkɔntɛ tɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ yɑ́ tǝ yǝlɑɑ. Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ mǝ Ɩsɔ nɑ́ lɑkɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ-mɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ? 15 Ɩ́ tɑɑ yele nɑ Ɩsekiyɑsɩ looliɣi nɑ ɩ́ tʋsɩ-mɛɣɛ mpʋ. Ɩ́ tɑɑ mʋ ɩ tɔm. Mɑ lɛlǝɣɩ sɩ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑ pǝsɩ nɑ kʋ́ yɑ kʋ piitim yɑɑ kʋ kɑwulɑɣɑ nyǝ́mɑ yɑɑ kʋ tɛtʋ kɛ mɑ cɔsɔnɑɑ niŋ tɑɑ, yɑɑ mɑ nyǝŋ tɑɑ. Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ mǝ Ɩsɔ kɑɑ wɑɑsɩ-mɛ tɔtɔ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asilii wulɑʋ tillɑɑ tʋʋwɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nɑ ɩ tǝmlɛ tʋ Ɩsekiyɑsɩ.

Asilii wulɑʋ kʋtʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ

(Awulɑɑ II 19:14-19; Ɩsɑyii 37:14-20)

17 Asilii wulɑʋ kɑ ŋmɑɑ lɛɛtǝlɩ kɛ́ nɑ ɩ́ footi Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ: Atɛ piitimnɑɑ tɩɩŋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ ɩ yǝlɑɑ kɛ mɑ niŋ tɑɑ. Mpʋ tɔtɔɣɔ Ɩsekiyɑsɩ Ɩsɔ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ ɩ yǝlɑɑ tɔtɔ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asilii wulɑʋ tillɑɑ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ kɛ Hepǝlɑ tɔm tɑɑ sɩ: Mpɑ pɑ cɑɣɑ Yosɑlɛm koluŋɑ tɔɔ tɔ sɔɣɔntʋ ɩ́ kpɑ-wɛ, nɑ pɑ ɑpɑlʋtʋ le. Nɑ ɩ́ lɛɛkɩ ɩcɑtɛ tǝhɛɛ. 19 Ɩ yɔɣɔtɑɣɑ Yosɑlɛm Ɩsɔ kɛ́ ɩsɩɩ ɩ yɔɣɔtʋɣʋ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɩɩŋ wei yǝlɑɑ lupɑ kulupu tɔ.

Asilii nyǝ́mɑ sewɑ, nɑ pɑ wulɑʋ sǝm

(Awulɑɑ II 19:15,35-37; Ɩsɑyii 37:15,36-38)

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ nɑ Amɔtɩ pǝyɑlʋ Ɩsɑyii wei ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɔ pɑ wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ: Wɑɑsɩ-tʋ. 21 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kɔnɑ Silii nyǝ́mɑ tesikile tɑɑ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tillu nɑ ɩ́ kʋ́ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ tǝnɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ Asilii wulɑʋ mǝlɩ ɩ tɛtʋ tɑɑ nɑ fɛɛlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Asilii wulɑʋ sʋʋ ɩ tʋɣʋ kutuluɣu tɑɑ, nɑ ɩ piyɑ kʋlʋlɑsɩ kʋ-ɩ.

22 Ɩsǝnɑ Tɑcɑɑ yɑpɑ Ɩsekiyɑsɩ nɑ Yosɑlɛm yǝlɑɑ kɛ Asilii wulɑʋ nɑ kolontunɑɑ lɛlɑɑ niŋ tɑɑ tɔɣɔlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ hɛɛsɩ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɔnɑ Tɑcɑɑ kɛ kʋhɑɑŋ, nɑ Yutɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kɛ kʋcɔɔŋ. Nɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-wɛ tɔ pɑ́ nyɑŋnɑ wulɑʋ.

Ɩsekiyɑsɩ Kɑwulɑɣɑ tɛm

(Awulɑɑ II 20:1-21; Ɩsɑyii 38:1-8; 39)

24 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ kʋtɔŋ ɩsɑɣɑʋ nɑkʋlɩ kʋ kpɑ Ɩsekiyɑsɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ wiinɑ Tɑcɑɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ hʋlɩ-ɩ nɑ yɑɑsi nɔɣɔlʋ sɩ ɩ kɑ́ wɑɑ-ɩ. 25 Amɑ Ɩsekiyɑsɩ tɑ sɑ Ɩsɔ kɛ́ kʋpɑntʋnɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ. Hɑlɩ ɩ hɔmɑ ɩ tǝɣɩ nɑ Tɑcɑɑ nɑ́ɑ́ mʋ ɩ nɑ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 26 Ɩlɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ́ nɑ́ pɑ wɑkǝlʋɣʋ. Ɩlɛ Tɑcɑɑ tɑ tɑsɑ-wɛɣɛ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋnɑʋ kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tɑɑ.

27 Ɩsekiyɑsɩ kɑ wɛnɑ kɛ́, pǝ́cɔ́ ɩ hǝtɛ yɑɑwɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ ŋmɑ́ kutuluŋ nɑ ɩ́ sɩɩ pǝ tɑɑ kɛ́ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ wʋlɑ, nɑ liɣitee pɛɛ, nɑ sɔɔsʋŋ nimnɑɑ, nɑ kpɑlǝŋ, nɑ liɣitee wontunɑɑ lɛntɩ. 28 Nɑ ɩ́ ŋmɑ́ tɔtɔɣɔ kʋtɔɣɔŋ, nɑ sʋlʋm, nɑ nim, pǝ tǝsɩɩlɛ nɑ kɑlǝkǝŋ tǝtɔɣɔlɛ nɑ tǝtǝsǝlɛ. 29 Hɑlǝnɑ ɩ́ ŋmɑ́ ɑcɑlɛɛ, nɑ ɩ́ sɩɩ nɑɑŋ, nɑ heeŋ, nɑ pǝ́ŋ pǝ kɑlǝkǝŋ. Mpi tɔ, Ɩsɔ kɑ hɑ-ɩ wɛnɑʋ kɛ tuutuumɑ kɛ́.

30 Ɩsekiyɑsɩ ɩnɩ ɩ kɛɛnɑ Kihɔŋ lʋm sɛɛlʋ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ lɑ lɔɔʋ nɑ lʋm kpeŋnɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ kɛ́ Tɑfiiti tɛ.

Ɩsekiyɑsɩ wɑɑkɑɣɑ ɩ kʋlɑpǝm tɑɑ kɛ́. 31 Pǝ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei Pɑpiloni tɛtʋ tɔkǝlɑɑ kʋsɑ pɑ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ polo pɑ́ nɑ́ Ɩsekiyɑsɩ tɛtʋ tɑɑ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ tɔ, Ɩsɔ yelɑ-ɩ nɑ ɩ́ tǝŋ ɩ luɣu nyǝntʋ sɩ ɩ nɑɑkɩ ɩ wɑɑlɩ.

32 Pɑ kɛɛsɑ Ɩsekiyɑsɩ tɔm lɛntɩ kɛ Amɔtɩ pǝyɑlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii kʋnɑnɑtʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ, nɑ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ ɑwulɑɑ nyǝŋkɑ tɑɑ. Kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ ɩsǝnɑ ɩ tɔntɛ lɑpɑ Ɩsɔ kɛ́ teu tɔ. 33 Wɑɑtʋ wei Ɩsekiyɑsɩ sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ pǝlɑɑʋ hɔɣɔlʋɣʋ ɩsɔtɑɑ nyǝŋkʋ*fɑ* tɑɑ. Ɩlɛnɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ lɑ ɩ lǝyɑɣɑ nɑ pɑ́ yɔɔlǝnɑ-ɩ. Nɑ ɩ pǝyɑlʋ Mɑnɑsee lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ. ɑ

33

Mɑnɑsee kɑwulɑɣɑ

(Awulɑɑ II 21:1-18)

1 Mɑnɑsee lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔɣɔ pɩɩsɩ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (55) kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ kɛɛnɑ piitimnɑɑ mpɑ Ɩsɔ kɑ tɔɣɔnɑɑ nɑ pǝ́ fɛɛ-wɛ tɔ pɑ lɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ. 3 Hɑlǝnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ ŋmɑʋ kɛ tǝkɔtǝlɛnɑɑ mpɑ ɩ cɑɑ Ɩsekiyɑsɩ nɑɑ yɔkɑɑ tɔ. Nɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑlǝnɑɑ tɔ ɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ, nɑ ɩ́ sɑɑkɩ tesikɑ kʋlɑlɑɑɣɑ nɑ ɩ́ luŋiɣi ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ. 4 Nɑ ɩ́ ŋmɑ́ tǝlɑɑlɛnɑɑ lɛmpɑ kɛ Yosɑlɛm Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte Tɑcɑɑ kɑ tɔmɑ sɩ ɩnɩ ɩ kɑ cɑɣɑ tǝ tɑɑ kɛ́ tɑm tɔ. 5 Nɑ ɩ́ siki ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑsɩ nɑɑlɛ tɔɔ. 6 Hɑlǝnɑ Mɑnɑsee wɔ́ ɩ piyɑ kɛ kɔkɔ kɛ tʋɣʋ Hinom tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Nɑ ɩ́ lɑkɩ tɩɩtʋ nɑ topotopo pǝ tǝmɑ ɑnɩ ɑ tǝnɑ, nɑ ɩ́ sʋsɩ kɔɣɔnɑŋ. Mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔ ɩ lɑkɑɣɑ tɑm. Ɩlɛnɑ pǝ kpɑ Ɩsɔ kɛ pɑ́ɑ́nɑ́. 7 Nɑ ɩ́ sɑɑkɩ tʋɣʋ nɑ ɩ́ sɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Pǝyele Tɑcɑɑ kɑ tɛmɑ Tɑfiiti nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ heeluɣu sɩ: Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nte mɑ lǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tǝnɑ tɑɑ tɔ tǝ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ mɑɑ cɑɣɑ tɑm kɛ́ mɑ yǝlɑɑ hɛkʋ. 8 Ye Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tɔkǝɣɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ mɑ kiiŋ wei Moisi hʋlɑ-wɛ tɔ, mɑ kɑɑ yele nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-wɛɣɛ tɛtʋ nti mɑ hɑwɑ pɑ cɔsɔnɑɑ tɔ tǝ tɑɑ. 9 Amɑ Mɑnɑsee nɑ́ yelɑɑ kɛ́ nɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ kǝlɩ ɩsɩɩ piitimnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ kpiisɑɑ nɑ pǝ́ fɛɛ mpɛ tɔ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ wulɑʋ nɑ ɩ yǝlɑɑ. Amɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ ke ŋkpɑŋʋɣʋ. 11 Kɛnɑ ɩ́ yele nɑ Asilii wulɑʋ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔɔ, nɑ pɑ́ kpɑ Mɑnɑsee nɑ pɑ́ tʋ ɩ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ ŋkpɑsɩ, nɑ pɑ́ hɔkɔ-ɩ ɑlukpɑlɑ kɛ teu, nɑ pɑ́ tɛɛnɑ Pɑpiloni. 12 Mpʋɣʋlɛ Mɑnɑsee lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ nɑ ɩ́ pɑsɑ ɩ tǝɣɩ sɔsɔm nɑ ɩ́ wiinɑ ɩ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ: 13 Nyǝnɩ mɑ pǝtɔɔtǝlɛ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ mʋ ɩ kʋsǝlǝmʋtʋ nɑ ɩ́ mǝŋnɑ-ɩ Yosɑlɛm kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ Mɑnɑsee cɛkǝnɑɑ sɩ Tɑcɑɑ tike ntɛ́ Ɩsɔ.

14 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Mɑnɑsee ŋmɑwɑ koluŋɑ kʋkʋlɑɣɑ kɛ Tɑfiiti tɛ nɑ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ tɔɔ. Nɑ kɑ́ tǝŋnɑ Kihɔŋ lʋm sɛɛlʋ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ, nɑ kɑ́ mɑlɩ Setǝlɔŋ tɛtɛkǝlɛ nɑ Ofɛlɩ, hɑlǝnɑ tiinɑ nɔnɔɣɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sɩɩ yoolɑɑ sɔsɑɑ kɛ Yutɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tɑɑ. 15 Nɑ ɩ́ lǝsɩ tʋɣʋ Kʋsɑɑkʋɣʋ ŋku ɩ kɑ sikɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ. Nɑ ɩ́ yɔkɩ cefelinɑɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ mpɑ ɩ kɑ ŋmɑwɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ pulɑɣɑ tɔɔ nɑ Yosɑlɛm tɔ, nɑ ɩ́ lɔ pǝ hɔɣɔlǝŋ kɛ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ. 16 Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑ́ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, nɑ ɩ́ lɑ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nɑ sɑmtʋ pǝ kɔtɑsɩ. Nɑ ɩ́ tɔ́ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ sɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. 17 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, yǝlɑɑ lɑkɑɣɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tike kɛ kɔtɑsɩ kɛ tǝkɔtǝlɛnɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ tɑɑ.

18 Pɑ kɛɛsɑ Mɑnɑsee tɔm lɛntɩ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ tǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Pɑɑ sǝlǝmʋɣʋ ŋku ɩ sǝlǝmɑ Ɩsɔ nɑ tɔmnɑɑ mpɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ heelɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɑ pɑ́ heeli-ɩ tɔ. 19 Pɑɑ ɩsǝnɑ Ɩsɔ mʋwɑ ɩ kʋsǝlǝmʋtʋ tɔ, nɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔm. Nɑ ɩsǝnɑ ɩ ŋmɑwɑ cefelinɑɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ nɑ ɩ́ siki pǝ lɛɛsǝŋ tɔ. Nɑ ɩsǝnɑ ɩ nɑwɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ, pɑ kɛɛsɑ pǝ tǝnɑɣɑ Hosɑyi tǝmɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 20 Mɑnɑsee sǝpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pimi-ɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɛ. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ Amɔŋ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

Amɔŋ kɑwulɑɣɑ

(Awulɑɑ II 21:19-26)

21 Amɔŋ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ kɛ pɩɩsɩ nɑɑlɛɣɛ Yosɑlɛm. 22 Nɑ ɩ́ lɑ́ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩsɩɩ ɩ cɑɑ Mɑnɑsee. Ɩ lɑɑ ɩ cɑɑ tɩɩŋ. 23 Pǝyele ɩ tɑ nɑ sɩ ɩ wɑkǝlǝnɑ Tɑcɑɑ ɩsɩɩ ɩ cɑɑ kɑ nɑʋ ɩ́lɛ́ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ. Hɑlɩ ɩnɩ ɩ nyǝntʋ tɛɛ ɩlɛɣɛ.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Amɔŋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kʋlɑ ɩ tɔɔ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 25 Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kʋwɑ mpɑ pɑ kʋ-ɩ mpʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɛɛtɩ ɩ pǝyɑlʋ Sosiyɑsɩ kɛ ɩ lonte.

34

Sosiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ nɑ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɣɑnʋɣʋ

(Awulɑɑ II 22:1-2; 23:4-20)

1 Sosiyɑsɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́, ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ. Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ ɩ cɑɣɑ pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋmɑɣɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. Ɩ tɔmɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ ɩ lɔŋcɛ Tɑfiiti, ɩ tɑ lɩɩ ɩ ɩkpɑtɛ tɑɑ.

3 Ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ tɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ tɔŋɑ ɩfepu kɛ́. Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ ɩ cɑɑlɑ ɩ lɔŋcɛ Tɑfiiti Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ kɛ pɛɛkʋɣʋ. Pɩɩsɩ liɣiti tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ cefelinɑɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ nɑ pǝ tɩɩŋ nɑ pǝ tesikɑsɩ kɛ kpiisuɣu kɛ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ pǝ tɑɑ. 4 Pɑ yɔkɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ tǝkɔtǝlɛnɑɑ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ nɑ pǝ tulɑɑlʋ tǝwɔtɛ nte tǝ wɛ pǝ tɔɔ tɔ. Nɑ pɑ́ sɛtɩ tesikɑsɩ nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ tɩɩŋ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tǝnɑŋnɑŋ. Nɑ pǝ́ pǝsɩ mʋlʋm nɑ pɑ́ pǝlɩ ɩ lɑɑlɑɑ pǝlɑɑŋ tɔɔ. 5 Nɑ pɑ́ wɔ tɩɩŋ kɔtǝlɑɑ mʋwɑ kɛ pɑ kɔtɑsɩ tǝlɑtɛnɑɑ tɔɔ. Ɩsǝnɑ Sosiyɑsɩ tɑɣɑnɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm tɔɣɔlɛ.

6 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Sosiyɑsɩ cɔɔwɑ Mɑnɑsee, nɑ Ɩfǝlɑyim, nɑ Simiyɔŋ, nɑ Nɛfǝtɑli pǝ kpekɑ tɑɑ, nɑ pǝ cɔlɔ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ. 7 Nɑ ɩ́ yɔkɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ nɑ tulɑɑlʋnɑɑ tǝwɔtɛ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tǝnɑ tɑɑ. Nɑ ɩ́ fɑɣɑ tesikɑsɩ nɑ tɩɩŋ kɛ hɔɣɔlɑsɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ Yosɑlɛm.

Kɔtʋlʋ sɔsɔ kulusɑ kiiu tɑkǝlɑɣɑ tɔɔ

(Awulɑɑ II 22:3-10)

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pǝlefɛɩ hiu nyǝŋkɑ, kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Sosiyɑsɩ tɔŋnɑ Yutɑ tɛtʋ Ɩsɔ sɛɛʋ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ tɑɣɑnʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ Asɑliyɑ pǝyɑlʋ Sɑfɑŋ, nɑ ɩcɑtɛ pɑɑsǝnlʋ Mɑɑseyɑ, nɑ wulɑʋ tɔm yɔɣɔtʋlʋ Yowɑkɑsɩ pǝyɑlʋ Yowɑ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ tɑɣɑnɩ mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ ponɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ Hilikiyɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ liɣitee nnɑ Lefii nyǝ́mɑ tɑŋlɑɑ kɑ mʋwɑ Mɑnɑsee, nɑ Ɩfǝlɑyim, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ lɛnnɑ, nɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ pɑ kiŋ tɔ. 10-11 Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ cɛlɛ-yɛɣɛ tǝmɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑnʋɣʋ tɔ sɩ: Ɩ́ yɑnɑ pɛɛ, nɑ lɔtɑsɩ. Nɑ ɩ́ fɛlɩ ŋmɑlɑɑ, nɑ kɑntɑɑ, nɑ tǝmɑ lɑtɑɑ. Nɑ pɑ́ ŋmɑnɑ kutuluŋ lɛlǝŋ wei Yutɑ ɑwulɑɑ kɑ yelɑɑ nɑ ɩ́ hoti tɔ. 12 Lefii tʋ Melɑli lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Yɑhɑtɩ, nɑ Opɑtiyɑ, nɑ Kehɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Sɑkɑlɩ, nɑ Mesulɑm, pɑ pɑɑsɑɣɑnɑnɑ tǝmɑ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ pɑ tǝmɑ kɛ teu. Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑɑ nyǝ́mɑ cǝmǝŋ mɑpʋ tɔ, 13 pɛlɛ pɑ mɑkɑɣɑnɑ mpɑɑʋ wontu nɑ sǝɣǝllɑɑ tɔŋnɑ. Nɑ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ pɑ tǝmɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ lɑtɑɑ. Nɑ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑʋ nɑ tǝmɑ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋʋɣʋ.

14 Wɑɑtʋ wei pɑ kpɑkɑɣɑɑ liɣitee nnɑ pɑɑ sɩɩwɑ ɑtɑkɑɑ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ Hilikiyɑ mɑɣɑnɑ Tɑcɑɑ kiiu ŋku ɩ kɑ heelɑ Moisi nɑ ɩ́ ŋmɑɑ tɔ kʋ tɑkǝlɑsɩ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heelɑ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Sɑfɑŋ kɛ kɑ tɔm nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ kɛ́. 16 Sɑfɑŋ nɑ́ ponɑ-kɛɣɛ wulɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ ɩ́ tǝmɑ tɔm sɩ: Nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɛmɑ tǝmɑ wenɑ n kɑ hʋlɑ-wɛ tɔɣɔ lɑpʋ. 17 Nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ́ koosɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ɑtɑkɑɑ liɣitee nɑ pɑ́ cɛlɑ tǝmɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ tǝmɑ lɑtɑɑ.

18 Ɩlɛnɑ Sɑfɑŋ tɑsɑ sɩ: Hɑlɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ Hilikiyɑ cɛlɑ-m tɑkǝlɑɣɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑfɑŋ nɑɑlɑ-kɛɣɛ kɑlʋɣʋ kɛ wulɑʋ.

Sosiyɑsɩ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɑlʋnyǝŋ Hulǝtɑ

(Awulɑɑ II 22:11-20)

19 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ nɩɩ kiiu tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɔm, ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ nɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ wontu. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɑɑ Hilikiyɑ, nɑ Sɑfɑŋ pǝyɑlʋ Ahikɑm, nɑ Mikɑ pǝyɑlʋ Apǝtɔŋ, nɑ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Sɑfɑŋ, nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ Asɑyɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: 21 Ɩ́ polo ɩ́ pɔɔsɩ Tɑcɑɑ kɛ mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɑkɑɑsɑɣɑ nɑ Yutɑ yǝlɑɑ tɑ́ tɔm, nɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ tǝ hikɑ ɩsǝntɔ tɔ kɛlɛ kɑ tɔm tɔtɔ. Mpi tɔ, tɑ́ cɔsɔnɑɑ tɑɑ tɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ nti pɑ ŋmɑɑ kɑ tɑɑ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ huunɑ-tʋɣʋ sɔsɔm.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hilikiyɑ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ pɑ polɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɑlʋnyǝŋ Hulǝtɑ tɛɣɛ Yosɑlɛm kpekǝle kʋfɑtɛ tɑɑ. Hulǝtɑ pɑɑlʋ kɛlɛ Tokehɑtɩ pǝyɑlʋ Sɑlum, Hɑsǝlɑ sɑɑlɩ. Sɑlum ɩnɩ ɩ́ pɑɑsɑɣɑnɑnɑ kɔtǝlɑɑ wontu kususuutu. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ kɛɛsɑ pɑ tɔm kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ. 23 Ntɛnɑ Hulǝtɑ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɛlǝsɩ wulɑʋ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ: 24 Mɑɑ yele nɑ mpusi kɔɔ Yosɑlɛm nɑ yǝlɑɑ pɑ tɔɔ ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑʋ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔ. 25 Mpi tɔ, Yosɑlɛm yǝlɑɑ lɔ-m nɑ pɑ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ. Ɩlɛnɑ pɑ lɑkɑsɩ nsɩ sɩ kpɑ-m pɑ́ɑ́nɑ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huunɑ ɩcɑtɛ tǝnɛɣɛ sɔsɔm ɑ tɑ tiitɑ. 26 Ye pǝ kɑɑsɑ wulɑʋ ɩlɛ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ heeliɣi-ɩ sɩ: Ɩsɩɩ n nɩɩʋ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ tɔm kɛ teu, nɑ 27 nti mɑ yɔɣɔtɑ Yosɑlɛm nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ tɔɔ tɔ. Nɑ ń nɑ́ nyɑ́ tǝwɑkǝllɛ, nɑ ń lɑɣɑsɩ nɑ ń cǝlɩ nyɑ́ wontu nɑ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ń pǝlɩ ɩsǝlʋm tɔ, mɑɑ mʋ nyɑ́ kʋsǝlǝmʋtʋ. 28 Mɑɑ yele nɑ ń sɩ́ sǝm kʋpɑm, nɑ pɑ́ pi-ŋ nyɑ́ pǝlɑɑʋ tɑɑ. N kɑɑ nɑ mpusi wei ɩ kɑ́ kɔɔ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nɑ tǝ yǝlɑɑ tɔɔ tɔ.

Sosiyɑsɩ nɑ Ɩsɔ pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋfɑm

(Awulɑɑ II 22:20–23:3)

Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ Hilikiyɑ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ heeli ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ kotɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ ɩ kiŋ kɛ kpɑkpɑɑ. 30 Nɑ pɑ́ nɑ pɑ sɑmɑɑ pɑ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ, nɑ kɔtǝlɑɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ pɑɑ yǝlɑɑ mpɑ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ kɑlɑ-wɛɣɛ kiiu tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ pɑ hiiwɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ. 31 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ sǝŋɑ ɩ kumte tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ nɑ Tɑcɑɑ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ. Nɑ sɑmɑɑ tisi sɩ mpɛ pɑɑ tɔkɩ ɩ kiiŋ nɑ ɩ kʋsɛɣɛsǝtʋ, nɑ ɩ kʋtʋtʋtʋ, nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, nɑ lotu kʋlʋmtʋ. Nɑ pɑ́ lɑkɩ pǝ tǝnɑ mpi pɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ tɔ. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ yelɑɑ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ Yosɑlɛm tɔ pɑ́ tɔkɩ nɔɣɔ ŋkɛ, nɑ Pɛncɑmɛɛ kpekǝle nyǝ́mɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ Yosɑlɛm yǝlɑɑ tǝŋɑ nɔɣɔ ŋkɑ pɑ́ nɑ pɑ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ pɑ pɛɛlɑɑ tɔ. 33 Ɩlɛnɑ Sosiyɑsɩ kʋ ɑcɑɑlǝtʋ nti yǝlɑɑ lɑkɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ cɑ́ɑ́lɩ́-wɛ sɩ pɑ́ sɛɛ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Mpʋ pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ yele Tɑcɑɑ tǝŋʋɣʋ, hɑlǝnɑ Sosiyɑsɩ sǝm.

35

Sosiyɑsɩ tɔkɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ

(Awulɑɑ II 23:21-23)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɛ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nyǝŋkʋ wule, nɑ pɑ́ kʋ́ pǝ ɩwɛɛsɩ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ kɔtǝlɑɑ kɛ pɑ tǝmɑ nɑ ɩ́ sɔɔsɩ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ: Ɩ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 3 Nɑ ɩ́ heeli Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ sɛɣɛsǝɣɩ sɑmɑɑ kɛ kiiŋ nɑ pɑ́ lɑkɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ tɔ sɩ: Ɩ́ sɩɩ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Tɑfiiti pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ ŋmɑwɑ tɔ tǝ tɑɑ. Ɩ́ tɑɑ tɑsɑ-ɩ hɔɣɔlʋɣʋ. Pǝnɛntɛ ɩ́ pɑɑsǝnɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tǝmlɛ, nɑ ɩ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 4 Ɩ́ fɑɣɑ mǝ tɑɑ ɩsɩɩ mǝ lʋlʋŋ nɑ mǝ tǝmlɛ kpekɑ wɛʋ tɔ, ɩsɩɩ Tɑfiiti nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ pɑ kɛɛsʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ. 5 Nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ yǝlɑɑ kpekɑ nɑ ɩ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ sǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ, nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ pɑ lʋlʋŋ tɔ. 6 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ lɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɔtɑsɩ. Mpʋ tɔ, ɩ́ lɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ, nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ mǝ tɛɛtʋnɑɑ, nɑ ɑcimɑ lɑ teu ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi tɔ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ lǝsɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑlɑkǝŋ tɑɑ kɛ́ ɩwɛɛsɩ nɑ pinɑsɩ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (30000) nɑ ɩ́ hɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ kotɑɑ tɔ sɩ pɑ́ lɑnɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɔtɑsɩ, nɑ nɑɑŋ kɛ iyisi tooso (3000). 8 Ɩlɛnɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ hɑ sɑmɑɑ nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ tɔlɑ tɔtɔ. Nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ pɑɑsǝnlɑɑ, Hilikiyɑ, nɑ Sɑkɑlɩ, nɑ Yehiyɛlɩ pɛlɛ pɑ́ hɑ kɔtǝlɑɑ kɛ ɩwɛɛsɩ nɑ pinɑsɩ kɛ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɑsǝtoso (2600), nɑ nɑɑŋ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300) sɩ pɑ́ lɑnɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɔtɑsɩ. 9 Ɩlɛnɑ Lefii nyʋɣʋ nyǝ́mɑ Konɑniyɑ nɑ ɩ newɑɑ nɑ Semɑyɑ nɑ Netɑneyɛlɩ nɑ Hɑsɑpiyɑ nɑ Yeyiyɛlɩ nɑ Yosɑpɑtɩ pɛlɛ pɑ́ hɑ pɑ tɛɛtʋnɑɑ kɛ ɩwɛɛsɩ nɑ pinɑsɩ kɛ iyisi kɑkpɑsɩ (5000) nɑ nɑɑŋ kɛ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500). 10 Ɩsǝnɑ pɑ tɑɣɑnɑ ɑcimɑ tɔɣɔlɔ. Kɔtǝlɑɑ nɑ́ sǝŋɑ pɑ tǝsǝŋlɛ kɛ́, nɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ pɑ kpekɑ tɑɑ ɩsɩɩ wulɑʋ kɑ sɩɩʋ tɔ. 11 Ɩlɛnɑ pɑ́ lɛntɩ ɩwɛɛsɩ nɑ pinɑsɩ, nɑ pɑ́ cɛlǝɣɩ kɔtǝlɑɑ kɛ cɑlǝm nɑ pɑ́ pǝlǝɣɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ litiɣi wontu tɔnǝŋ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sɩɩ tɔlɑ nɑ ɑ mpɑɑ, ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ lɑtǝcɛnɑɑ mpɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lʋlʋŋ fɑɣɑɑ tɔɣɔ teitei, ɩsɩɩ pǝ wɛʋ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ Moisi cɛlɑɑ tɔ kɑ tɑɑ tɔ. 13 Nɑ pɑ́ wɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɩwɛɛsɩ ɩsɩɩ pɑ tɩɩ lɑkɩ tɔ. Pǝ kɑɑsɑ kɔtɑsɩ tɔlɑ lɛnnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tǝsɩ-yɛɣɛ tiipee nɑ sǝlǝpɑnɑɑ yɑɑ wontu lɛntɩ tɑɑ. Nɑ pɑ́ ponɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ lɔŋ. 14 Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑɑsǝnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ nyǝm. Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ wɔkɑɣɑnɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ nim cɔlɔ nim cɔlɔ kɔtɑsɩ lɛnsǝnɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Lefii nyǝ́mɑ nɑ́ lɑkɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ. 15 Asɑfɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ yonyoolɑɑ nɑ́ wɛ pɑ tǝmɑ tɑɑ, ɩsɩɩ Tɑfiiti nɑ Asɑfɩ pɑɑ sɛɣɛsʋɣʋ tɔ. Nɑ wulɑʋ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ Hemɑŋ nɑ Yetutuŋ nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ kɛ pɑ nyǝnɑ tɑɑ. Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ kʋlɩ. Mpi tɔ, Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ lɑkɑɣɑ pɛlɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ tɔtɔɣɔ. 16 Ɩsǝnɑ pɑ tɑɣɑnɑ Tɑcɑɑ ɑcimɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ tɔɣɔlɛ. A tɔɣɔʋ nɑ ɑ kɔtɑsɩ lɑpʋ lɑpɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Sosiyɑsɩ sɩɩʋ tɔ.

17 Tɛɛʋ ɑcimɑ ɑnɩ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kotilɑɑ tǝnɑ tɔɣɔ kʋkʋsʋm fɛɩ potopotonɑɑ ɑcimɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 18 Too pǝ kpɑɣɑʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Sɑmiyɛɛlɩ wɑɑtʋ tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ tɑɣɑnǝtɑ ɑcimɑ ɩsɩɩ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ sǝnɑʋ Sosiyɑsɩ nɑ pɑ́ lɑ́ tɔ. 19 Sosiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ pǝlefɛɩ hiu nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ pɑ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɑnɩ.

Sosiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑɣɑ

(Awulɑɑ II 23:28-30)

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Sosiyɑsɩ tɛmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑnʋɣʋ. Ɩlɛnɑ Icipiti wulɑʋ Neko kpɑɣɑ ɩ yoolɑɑ nɑ ɩ́ tǝŋnɑ Kɑɑkemisi kɛ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ tɔɔ nɑ pɑ́ polo yoou. Ntɛnɑ Sosiyɑsɩ mɑɣɑsɩ ɩsɩɩ ɩ́ kɑɣɑtɩ-wɛ. 21 Ɩlɛnɑ Neko tili nɑ ɩ́ pɔɔsɩ Yutɑ wulɑʋ sɩ: N tɑŋǝɣɩ-m suwe? Pǝ tɑɣɑ nyɑɣɑ mɑ kɔŋ yoonɑʋ. Amɑ mɑ kolontu lɛlʋ kɛ́. Hɑlɩ Ɩsɔ heelɑ-m sɩ mɑ́ lɑ tǝcɑʋ. Mpʋ tɔ, Ɩsɔ wɛ mɑ wɑɑlɩ kɛ́. Ye n kɑɣɑtɑ-m ɩ kɑ́ kʋ-ŋ. 22 Pɑɑ nɑ mpʋ Sosiyɑsɩ tɑ nɩɩ. Pǝ́cɔ́ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ heelinɑ-ɩ tɔm ntɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Sosiyɑsɩ yʋsɑ ɩ tɩ nɑ ɩ polo Mekito tɛtɛkǝlɛ tɑɑ sɩ pɑ́ yoo. 23 Ɩlɛnɑ nɔɣɔlʋ hiki-ɩ nyǝ́mlɛ kɛ tǝyoole tǝnɑ. Nɑ ɩ́ tɔ́ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ lɩɩnɑ-m mɑ nɩɩkɩ wʋsɑsɩ kɛ teu kɛ́.

24 Nɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ lǝsɩ-ɩ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ nɑ pɑ́ tʋ-ɩ lɛɛlʋ tɑɑ nɑ pɑ́ kpeenɑ Yosɑlɛm nɑ ɩ́ sɩ́ tǝnɑ. Nɑ pɑ pimi-ɩ ɩ cɔsɔnɑɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ nɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ wii-i.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Selemii wii-ɩ lǝyɑɣɑ wulɑ. Nɑ pǝ kpɑɣɑ kʋyɑŋku nɑ pǝ́ sɩɩnɑ sɑŋɑ tɔ yonyoolɑɑ ɑpɑlʋ nyǝ́mɑ nɑ ɑlʋ nyǝ́mɑ yookɩ-tǝɣɩ. Hɑlɩ tǝ wɛ lǝyɑɣɑ wulɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

26-27 Sosiyɑsɩ tɔm lɛntɩ, pǝ kpɑɣɑʋ tǝ kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ tǝ tǝnɑɣɑ tɔ, tǝ wɛ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ ɩsǝnɑ Sosiyɑsɩ tǝŋɑ Tɑcɑɑ kiiŋ kɛ teu tɔ.

36

Sowɑkɑsɩ nɑ Sowɑkim nɑ Sowɑkɛŋ pɑ kɑwulɑsɩ

(Awulɑɑ II 23:30–24:17)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ tɛtʋ nyǝ́mɑ kpɑwɑ Sosiyɑsɩ pǝyɑlʋ Sowɑkɑsɩ kɛ wulɑʋ nɑ pɑ́ lɛɛtɩ ɩ cɑɑ lonte kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. 2 Sowɑkɑsɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩsɔtʋnɑɑ tooso kɛ Yosɑlɛm. 3 Icipiti wulɑʋ Neko kʋsɑ-ɩ kɑwulɑɣɑ kpelɑɣɑ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm, nɑ ɩ́ tʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ fɛlɩ-ɩ lɑmpuu kɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ kiloonɑɑ iyisi tooso (3000) nɑ wʋlɑ kɛ kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. 4 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ kpɑ Sowɑkɑsɩ neu Iliyɑkim kɛ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ pǝ wulɑʋ, nɑ pɑ́ lɑɣɑsɩ-ɩ hǝtɛ sɩ Sowɑkim. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛnɑ ɩ tɑɑlʋ Sowɑkɑsɩ kɛ Icipiti.

5 Sowɑkim lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ wulɑʋ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm. Ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ ɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ wɑtɑ Yutɑ tɛtʋ. Nɑ pɑ́ kpɑ Sowɑkim nɑ pɑ́ hɔkɔ-ɩ ɑlukpɑlɑ kɛ teu nɑ pɑ́ tɛɛnɑ-ɩ Pɑpiloni. 7 Nɑ pɑ́ kuu tɔtɔɣɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ wontunɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ ponɑ Nepukɑnɛsɑɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ Pɑpiloni.

8 Sowɑkim tɔm lɛntɩ wɛ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ pǝ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsɑ ɩ ɑcɑɑlǝtʋ lɑkɑsɩ nsi sɩ tɑɑ ɩ tʋ ɩ tɩ, nɑ mpi pǝ mɑɣɑnɑ-ɩ tɔ. Ɩ pǝyɑlʋ Sowɑkɛŋ lɛɛtǝnɑ ɩ lonte tɑɑ.

9 Sowɑkɛŋ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ*fɑ* nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ wulɑʋ kɛ Yosɑlɛm kɛ ɩsɔtʋnɑɑ tooso nɑ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ. Ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔ. ɑ 10 Pǝnɑɣɑ sikɑɑ, ɩlɛnɑ Nepukɑnɛsɑɑ kuu Sowɑkɛŋ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ wontu sɔsɔɔntʋ, nɑ ɩ́ ponɑ Pɑpiloni. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ Sowɑkɛŋ lʋlʋɣʋ tʋ kɛ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ pǝ wulɑʋ.

Setesiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ nɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kuuu

(Awulɑɑ II 24:18–25:21; Selemii 39:1-10; 52:1-27)

11 Setesiyɑsɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ hiu nɑ kʋlʋmɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩ pǝsɑ Yutɑ wulɑʋ kɛ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋmɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mpi pǝ tɑ mɑɣɑ ɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔ. Hɑlǝnɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Selemii nɔɣɔ nɑ ɩ́ kisi ɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ nɑʋ. 13 Pɑɑ nɑ Nepukɑnɛsɑɑ kɑ́ lɑpɑ nɑ Setesiyɑsɩ tuunɑ Tɑcɑɑ kɛ ɩ́ nɑ Nepukɑnɛsɑɑ ɩnɩ pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔm tɑɑ tɔ, Setesiyɑsɩ kʋlɑ Nepukɑnɛsɑɑ tɔɔ nɑ ɩ́ lɑ́ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ ɩ́ kisi Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɛɛ kɛ́ mǝlʋɣʋ. 14 Nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ kɔtǝlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ sɑmɑɑ, nɑ pɑ́ lʋlǝsǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ, nɑ pɑ́ lɑkɩ piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ ɑcɑɑlǝtʋ tǝnɑ. Nɑ pɑ́ pilisi Tɑcɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ Yosɑlɛm. 15 Pɑ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kʋsɑ tillɑɑ kɛ tɔm pɑɣɑlɛ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ-wɛ nɑ mɑ nɔɣɔ. 16 Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ footɑ-wɛ nɑ pɑ́ woŋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, nɑ pɑ́ kisi Ɩsɔ Tɔm. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ nɑ́ɑ́ mʋ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ, ɑ fɛɩnɑ kɔɔlɛ. 17 Ɩsɔ yelɑɑ kɛ́ nɑ Pɑpiloni wulɑʋ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ wɑtɩ-wɛ, nɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ pɑ niŋ tɑɑ nɑ pɑ́ kʋ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ. Hɑlɩ pǝ kpɛŋnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, ɩ tɑ kenti ɩfepiyɑ nɑ pɛɛlɑɑ nɑ ɑpɑlɑɑ nɑ kʋkpɑtǝlɑɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɔɔ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kuu Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wontu sɔsɔɔntʋ nɑ sǝkpetu tǝnɑ, nɑ kpɑncoou. Nɑ pɑ́ kpɑɣɑ wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ nyǝm nɑ pɑ́ ponɑ pǝ tǝnɑɣɑ Pɑpiloni. 19 Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑɣɑsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ kɛ kɔkɔ. Nɑ pɑ́ yɔkɩ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ koluŋɑ nɑ wontu kʋpɑntʋ. 20 Mpɑ yoou kpisɑɑ tɔɣɔ Pɑpiloni wulɑʋ kuuwɑ, nɑ pɑ́ pǝsɩ ɩ yomɑɑ, nɑ pǝ kpɛŋnɑ wulɑʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Hɑlǝnɑ Pɛɛsɩ nyǝ́mɑ kɔntɛ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ kɑ heeluɣu Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Selemii kɛ tɔm nti nɑ ɩ kpɑɑlɩ tɔ sɩ: Nɔɣɔlʋ kɑɑ cɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ. Hɑlǝnɑ tǝ hɛɛsʋɣʋ wɑɑtʋ tɛ́. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɛɛtɩ hɛɛsʋɣʋ wɑɑtʋnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ pɑɑsǝnɑ tɔ.

Silusi mpɑɑʋ hɑʋ sɩ pɑ́ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ

22 Pɛɛsɩ wulɑʋ Silusi kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ tʋ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kɑ́ yele nɑ tɔm nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Selemii kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ tǝ́ lɑ́. Hɑlǝnɑ ɩ́ tʋ́ Silusi tɑɑ sɩ ɩ́ kpɑɑlǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ ŋmɑɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ sɩ: 23 Pɛɛsɩ wulɑʋ yɔɣɔtɑɑ sɩ, ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tʋ́ mɑ niŋ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ tǝnɑ kɑwulɑsɩ. Hɑlǝnɑ ɩ́ tʋ́-m sɩ mɑ́ ŋmɑ-ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ Yosɑlɛm kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ. Mǝ tǝnɑ mpɑ mɛ ɩ́ kɛ́ ɩ yǝlɑɑ tɔ ɩ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. Mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ ɩ́ sɩɩ-mɛ.

ɑ 32:33 Ɩsɔtɑɑ pǝlɑɑʋ: Yutɑ nyǝ́mɑ huliɣi pǝlɑɑʋ kɛ́ ɩlɛnɑ pǝ tɑɑ kɛ́ pǝlɑɑŋ nɑ ɩ pɩɩlɑ tǝmɑ tɔɔ, ɩsɩɩ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu.

ɑ 36:9 pɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ: Awulɑɑ II 24:8 tɑɑ pɑ yɔɣɔtɑ tǝnɑ sɩ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ hiu.

Ɩsǝtǝlɑsɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

ƖSƎTƎLASƖ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tǝ nɑɑkɩ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ sɩ, Pɛɛsɩ wulɑʋ sɔsɔ Silusi hɑwɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ nɔɣɔ sɩ, pɑ́ mǝlɩ pɑ tɛ Yosɑlɛm. Ye pɑ mǝlɑɑ ɩlɛ pɑ tɑɣɑnɩ ŋmɑʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kolontunɑɑ lɑŋɑ tɑ hɛɛnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ńtɛ́ tǝ tɑɣɑnʋɣʋ.

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ sɛɣɛsʋɣʋ sɔsɔɔʋ lɛŋkʋ ntɛ́ sɩ, Ɩsɔ yǝlɑɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ lɑɣɑsʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ pɑ́ tɔ́ tɔntɛ kʋpɑntɛ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Ɩsǝtǝlɑsɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Yutɑ nyǝ́mɑ mǝlʋɣʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm, titite 1–2

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ tǝ tʋlʋɣʋ, titite 3–6

Ɩsǝtǝlɑsɩ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ pɑ mǝlʋɣʋ, titite 7–10

1

Wulɑʋ Silusi hɑ nɔɣɔ sɩ pɑ́ tɑɣɑnɩ ŋmɑ́ʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tʋ ɩ tɑɑ sɩ ɩ yoosiɣi tɔm nti ɩ kɑ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlʋ Selemii nɔɣɔ tɔɣɔ Pɛɛsɩ wulɑʋ sɔsɔ Silusi kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tʋ Silusi tɑɑ sɩ ɩ́ kpɑɑlɩ ɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ sɩ, 2 Pɛɛsɩ wulɑʋ Silusi yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tʋnɑ mɑ niŋ tɑɑ kɛ́ ɑntulinyɑ tǝnɑ kɑwulɑsɩ, nɑ ɩ́ tʋ-m sɩ mɑ́ tɑɣɑnɩ ŋmɑʋ kɛ ɩ tǝsɛɛlɛ kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ Yosɑlɛm. 3 Mǝ tɑɑ mpɑ pɑ kɛnɑ ɩ yǝlɑɑ tɑɑ lɛlɑɑ? Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ pʋntʋnɑɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ polo Yosɑlɛm kɛ Yutɑ nɑ pɑ́ ŋmɑ́ Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ kɛ́ tǝyɑɣɑ. Ɩsɔ ɩnɩ ɩ wɛnnɑ Yosɑlɛm. 4 Timpi timpi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɛɛ tɔ, pǝ́ nyǝ́mɑ ɩ́ hɑ-wɛɣɛ liɣitee nɑ wʋlɑ nɑ wontu lɛntɩ nɑ tɔlɑ, nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ kʋcɔɔŋ nɑ pɑ́ ponɑ Yosɑlɛm nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ ŋmɑʋ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ pǝ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɑɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑ tʋwɑ sɩ pɑ́ polo Yosɑlɛm tɔ pɑ sʋʋ pɑ tǝɣɩ tɑɣɑnʋɣʋ sɩ pɑ tɛɛkɩ. 6 Ɩlɛnɑ pɑ cɔlɔ nyǝ́mɑ hɑ-wɛɣɛ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋpɑŋkʋ nɑ wʋlɑ pǝ wontu, nɑ wontu kʋpɑntʋ lɛntɩ nɑ tɔlɑ. Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nyǝntʋ nti pɑɑ hɑnɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ tǝ pɑɑsi.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sɔsɔ Silusi kotɑ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ wontu nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ Yosɑlɛm. Nepukɑnɛsɑɑ kɑ kuunɑ-tǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ ɩ́ sɩɩ-tǝɣɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tʋɣʋ kutuluɣu tɑɑ. 8 Ɩlɛnɑ wulɑʋ heeli kpɑncoou tɔɔ nyǝnlʋ Mitǝletɑtɩ sɩ: Cɛlɑ wontu ntǝɣɩ Yutɑ nyʋɣʋ tʋ Sɛɛsepɑsɑɑ. 9 Wontunɑɑ mpɑ ɩ cɛlɑ-ɩ tɔɣɔlɛ wʋlɑ pɛlɛntɛnɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ (1000), nɑ sɛɛsɩ kɛ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. 10 Nɑ wʋlɑ cɛmsɛnɑɑ kɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ toŋ nyǝŋkʋ cɛmsɛnɑɑ kɛ nɑsǝlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (410), nɑ wontu lɛntɩ kɛ iyɑɣɑ (1000). 11 Pǝ kpɛntɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ pǝ wontu kɛ iyisi kɑkpɑsɩ nɑ nɑsǝlɛ (5400). Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɛɛsepɑsɑɑ nɑ lɛlɑɑ pɑ kpɑɣɑ wontu ntɩ nɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm.

2

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ pɑ hǝlɑ

1 Yutɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ kɑ kuuwɑ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ. Pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ mǝlǝnɑ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ, pɑɑ wei kɛ́ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. 2 Mpɑ pɑ kpɑɣɑ-wɛ nɑ pɑ́ mǝlǝnɑ tɔɣɔlɛ Solopɑpɛɛlɩ, nɑ Yesuwɑ, nɑ Nehemiyɑ, nɑ Selɑyɑ, nɑ Lelɑyɑ, nɑ Motokɑyi, nɑ Pilisɑŋ, nɑ Misipɑɑ, nɑ Pikifɑyi, nɑ Lehum, nɑ Pɑɑnɑ. Ɩsɛɣɛlɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ yǝlɑɑ hǝlɑ ntɔ.

3 Pɑlɔsɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ wɛ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (2172).

4 Sefɑtiyɑ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (372).

5 Alɑ nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (775).

6 Pɑhɑtɩ-Mowɑpʋ nyǝ́mɑ kɛ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (2812). Yesuwɑ nɑ Yowɑpɩ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́.

7 Ɩlɑm nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti (1254).

8 Sɑtu nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ (945).

9 Sɑkɑyi nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso (760).

10 Pɑni nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ (642).

11 Pepɑyi nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ hiu nɑ tooso (623).

12 Asǝkɑtɩ nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ hiu nɑ nɑɑlɛ (1222).

13 Atonikɑm nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑtoso (666).

14 Pikifɑyi nyǝ́mɑ kɛ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso (2056).

15 Atɛŋ nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti (454).

16 Atɛɛ nyǝ́mɑ kɛ pǝlefɛɩ nɩɩnʋwɑ. Yehisikiyɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́.

17 Pesɑyi nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ tooso (323).

18 Yolɑ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnʋwɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (112).

19 Hɑsum nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ hiu nɑ tooso (223).

20 Kipɑɑ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ.

21 Pɛtǝlɛhɛm ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ tooso (123).

22 Netofɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso.

23 Anɑtɔtɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kɛ pǝlefɛɩ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (128).

24 Asǝmɑfɛtɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ.

25 Kiliyɑtɩ-Yeyɑlim nɑ Kefilɑ nɑ Peelɔtɩ pɑ ɑcɑlɛɛ nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ tooso (743).

26 Lɑmɑ nɑ Kepɑ pɑ ɑcɑlɛɛ nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ hiu nɑ kʋlʋm (621).

27 Mikimɑsɩ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑlɛ (122).

28 Petɛɛlɩ nɑ Ayi pǝ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ hiu nɑ tooso (223).

29 Nepo nyǝ́mɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ.

30 Mɑkpisi nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso (156).

31 Ɩlɑm lɛlʋ nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti (1254).

32 Hɑlim nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (320).

33 Lotɩ nɑ Hɑtitɩ nɑ Ono pǝ nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ (725).

34 Yeliko ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ (345).

35 Senɑɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kɛ iyisi tooso nɑ nɑsǝtoso nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (3630).

36 Kɔtǝlɑɑ kpekɑ ntɔ. Yesuwɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ Yetɑyɑ tɛɛsɩ nyǝ́mɑ wɛ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso (973).

37 Ɩmɛɛ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (1052).

38 Pɑsehuu nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (1247).

39 Hɑlim lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (1017).

40 Lefii nyǝ́mɑ kpekɑ ntɔ. Hɑtɑfǝyɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Yesuwɑ nɑ Kɑtǝmǝyɛlɩ pɛlɛ pɑ nyǝ́mɑ wɛ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti.

41 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ yonyoolɑɑ ntɔ. Asɑfɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ wɛ pǝlefɛɩ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (128).

42 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ ntɔ. Sɑlum, nɑ Atɛɛ, nɑ Tɑlǝmɔŋ, nɑ Akupi, nɑ Hɑtitɑ, nɑ Sopɑyi, pɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ wɛ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ (139).

43 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmɑ lɑtɑɑ sǝkpemɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Sihɑ, nɑ Hɑsufɑ, nɑ Tɑpɑwɔtɩ, 44 nɑ Kelɔsɩ, nɑ Siyɑhɑ, nɑ Pɑtɔŋ, 45 nɑ Lepɑnɑ, nɑ Hɑkɑpɑ, nɑ Akupi, 46 nɑ Hɑkɑpɩ, nɑ Sɑmlɑyi, nɑ Hɑnɑŋ, 47 nɑ Kitɛlɩ, nɑ Kɑhɑɑ, nɑ Leyɑyɑ, 48 nɑ Lesɛŋ, nɑ Nekotɑ, nɑ Kɑsɑm, 49 nɑ Usɑ, nɑ Pɑseyi, nɑ Pesɑyi, 50 nɑ Asǝnɑ, nɑ Meunim, nɑ Nefusim, 51 nɑ Pɑkǝpuki, nɑ Hɑkufɑ, nɑ Hɑluu, 52 nɑ Pɑsilutɩ, nɑ Mehitɑ, nɑ Hɑɑsɑ, 53 nɑ Pɑɑkɔsɩ, nɑ Siselɑ, nɑ Temɑ, 54 nɑ Nesiyɑ, nɑ Hɑtifɑ.

55 Sɑlʋmɔŋ tǝmlɛ lɑtɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Sotɑyi, nɑ Sofelɛtɩ, nɑ Pelutɑ, 56 nɑ Yɑɑlɑ, nɑ Tɑɑkɔŋ, nɑ Kitɛlɩ, 57 nɑ Sefɑtiyɑ, nɑ Hɑtilɩ, nɑ Pokɛlɛtɩ-Hɑsepɑyim, nɑ Ami.

58 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmlɛ lɑtɑɑ sǝkpemɑ nɑ Sɑlʋmɔŋ tǝmlɛ lɑtɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kpɛntɑ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (392).

59 Mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni kɛ Tɛlɩ-Melɑ, nɑ Tɛlɩ-Hɑsɩ nɑ Kelupɩ, nɑ Atɑŋ, nɑ Ɩmɛɛ tɔ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ kɛɛsɩ teu kɛ pɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ cɔsɔnɑɑ tɔm sɩ pǝ́ hʋlɩ sɩ pɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 60 Pɑ tǝnɑ pɑɑ kɛ́ Telɑyɑ, nɑ Topiyɑ, nɑ Nekotɑ pɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ kɛ́. Pɑɑ wɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (652).

61 Kɔtǝlɑɑ lɛlɑɑ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ mpɑ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ hʋ́lɩ́ sɩ pɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. Mpɛɣɛlɛ Hopɑyɑ nɑ Hɑkɔɔsɩ nɑ Pɑɑsilɑyi. Mpi pǝ tɔɔ pɑ yɑɑkɑɣɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ ɩnɛɣɛ mpʋ tɔɣɔlɛ sɩ Ɩ kpɑɣɑ Kɑlɑɑtɩ tʋ Pɑɑsilɑyi pɛɛlɑɑ tɑɑ lɛlʋ. 62 Pɑɑ pɛɛkɑ mpɛ ɩnɩ pɑ hǝlɑ kɛ kɔtǝlɑɑ nyǝnɑ tɑɑ kɛ́ pɑ tɑ nɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ nyǝnɑ-wɛɣɛ ɑsilimɑ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kisinɑ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ lɑ kɔtǝlɑɑ tǝmlɛ. 63 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋfǝnɛɛ mɑɣɑmɑɣɑ kisinɑ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ tɔɣɔ Ɩsɔ kʋhɑʋ, hɑlǝnɑ kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ mɑɣɑsɩ wɑlɑ pee tɑkɑ nnɑ pɑ nɑɑkǝnɑ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ tɔ nɑ ɩ́ nɑ nɑ pǝ́cɔ́.

64 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ pɑ kpɛntɑ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso (42360). 65 Pɑ tɑɑ kɑlǝnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7337) tɔ. Pɑ tɑɑ kɑ wɛ yonyoolɑɑ ɑpɑlʋ nyǝ́mɑ nɑ ɑlʋ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ (200). 66 Nɑ kpɑɣɑnǝŋ kɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso (736), nɑ kpɑɣɑnǝŋ kʋpǝsǝŋ*fɑ* kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ (245). ɑ wɛ hɛkʋ nɑ hɛkʋ kɛ́. Ɩ tɑ kɛ́ kpɑɣɑnʋ, pǝcɔ ɩ tɑ kɛ kpɑŋɑɣɑ. 67 Yooyoonɑɑ kɛ nɑsǝlɛ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (435), nɑ kpɑŋɑsɩ kɛ iyisi nɑɑtoso nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (6720).

68 Wɑɑtʋ wei pɑ tɑlɑ Yosɑlɛm timpi Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wɛɛ tɔ, ɩlɛnɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ hɑ kʋcɔɔŋ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ sɩ pɑ́ ŋmɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ tǝ lonte kʋpǝntɛ tɑɑ. 69 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɑwɑ ɩsǝnɑ pɑ pǝsɑɑ tɔ sɩ pɑ́ ŋmɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɩɩ wʋlɑ nyǝɣǝtʋ iyisi nɩɩtoso nɑ kʋlʋm (61000), nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ kiloonɑɑ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (2500). Nɑ pɑ́ hɑ tɔtɔɣɔ kɔtǝlɑɑ cɑpɑnɑɑ nɩɩnʋwɑ (100).

70 Ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ mpɑ pɑ sǝŋnɑ Ɩsɔ tǝmɑ tɔ, nɑ yonyoolɑɑ nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmlɛ lɑtɑɑ sǝkpemɑ cɑɣɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ pɑ hɑ-wɛ tɔ ɑ tɑɑ.

3

Yesuwɑ nɑ Solopɑpɛɛlɩ pɑ tɑɣɑnǝɣɩ Ɩsɔ sɛɛʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tɑlɑ ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ mǝlɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ tɔ pɑ́ koti nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm. 2 Ɩlɛnɑ Yosɑtɑkɩ pǝyɑlʋ kɔtʋlʋ Yesuwɑ, nɑ ɩ tɛɛtʋnɑɑ nɑ kɔtǝlɑɑ lɛlɑɑ, nɑ Selɑtǝyɛlɩ pǝyɑlʋ Solopɑpɛɛlɩ, nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ niki Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ ŋmɑʋ sɩ pɑ lɑkɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ, ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ Ɩsɔ yʋlʋ Moisi kiiŋ tɑɑ tɔ. 3 Pɑɑ nɑ pɑ cɔlɔ piitimnɑɑ cɑɑkɑɣɑ-wɛɣɛ nyɑɑsʋɣʋ tɔ, pɑ ŋmɑwɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ tǝ lonte tɑɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ tǝ tɔɔ kɛ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ. 4 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ tɔɣɑ cokɑ ɑcimɑ ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsʋɣʋ tɔ nɑ pɑ́ lɑkɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔ tɔm ɩsǝnɑ pɑɑ sɩɩwɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku tɔ. 5 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ pɑɑ sʋʋ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ kɔtɑsɩ lɑpʋ kɛ tɑm, nɑ nsi pɑ lɑkɩ pɑɑ ɩsɔtʋ wei ɩ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋyɑkʋ tɔ, nɑ Tɑcɑɑ ɑcimɑ kʋyɛɛŋ nyǝnsɩ, nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nyǝnsɩ. 6 Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ pɑ́ cɑɑlɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ lɑpʋ kɛ Tɑcɑɑ kɛ ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule, nɑ pɑ́ tɑ tɩɩ sɩɩtɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kʋfɑtɛ kite.

7 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ cɑɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ sɑɑkǝɣɩ tɑɑsɩ nɑ pɛɛ nɑ pɑ́ fɛlɩ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛlɑ Sitɔŋ nɑ Tiii nyǝ́mɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋnyɔnyɔɔm nɑ nim sɩ pɛlɛ pɑ́ tilinɑ-wɛɣɛ kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ nɑ teŋku tɑɑ sɩ pǝ́ tɑlɑ Sɑfɑŋ. Pɛɛsɩ wulɑʋ sɔsɔ Silusi hɑnɑ-wɛɣɛ pǝ mpɑɑʋ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ mǝlɑ Yosɑlɛm tɑɑ, nɑ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ nɑɑlɛ nyǝŋ siki. Ɩlɛnɑ Selɑtǝyɛlɩ pǝyɑlʋ Solopɑpɛɛlɩ, nɑ Yosɑtɑkɩ pǝyɑlʋ Yesuwɑ, nɑ ɩ tɛɛtʋnɑɑ kɔtǝlɑɑ lɛlɑɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ, pɑ niki tǝmlɛ nɑ pɑ́ lǝsɩ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɑlɑ ɩsɩɩ pɩɩsɩ hiu nɑ wɑɑlɩ tɔ sɩ pɑ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii tʋ Yesuwɑ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑ ɩ tɛɛtʋnɑɑ, nɑ Hotɑfiyɑ lʋlʋɣʋ tʋ Kɑtǝmǝyɛlɩ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ pɑ kpɛntɑ nɔɣɔ nɑ pɑ́ mʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ lɑtɑɑ pɑɑsǝnɑʋ. Nɑ Henɑtɑtɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Lefii nyǝ́mɑ sǝnɑ-wɛ.

10 Wɑɑtʋ wei Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑlɑɑ sɩɩ kite, ɩlɛnɑ pɑ́ kɔnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ pɑ́ suu pɑ kɔtɑɣɑ wontu nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kɛ́ Asɑfɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ nɑ ɑkɑntɛɛ nɑ cǝmǝŋ nɑ pɑ́ sɑŋ Tɑcɑɑ ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Tɑfiiti kɑ sɩɩʋ tɔ. 11 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɑŋ Tɑcɑɑ nɑ pɑ́ pʋɣʋlǝɣɩ-ɩ nɑ pɑ́ yooki yontu nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ sɩ: Tɑcɑɑ wɛ teu, nɑ ɩ sɔɔlʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ fɛɩ tǝnɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ nɑ́ pʋɣʋlɑ-ɩ tɔtɔ nɑ kɑwilitɑsɩ sɔsɔɔnsɩ. Mpi tɔ, pɑ sɩɩ pɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kite.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑɣɑlɛ nɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kʋkpɑtǝlɑɑ mpɑ pɑɑ nyǝmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kʋpǝntɛ tɔ pɑ wiiwɑ tǝkpoo kɛ sɑɑ wei pɑ tɔŋnɑ kʋfɑtɛ kite kɛ sɩɩʋ tɔ. Amɑ lɛlɑɑ nɑ́ wilitɑɣɑ kɛ́ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ. 13 Hɑlɩ yʋlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ fɑɣɑ lɛlɑɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ kɑwilitɑsɩ nɑ lɛlɑɑ wulɑ. Mpi tɔ, pɑ mɑkɑɣɑ kɑpusi sɔsɔɔnsɩ kɛ́ nɑ pǝ́ nɩɩkɩ pooluŋ.

4

Yutɑ nyǝ́mɑ kolontunɑɑ sǝŋsɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kolontunɑɑ nɩɩwɑ sɩ, Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ pǝ nyǝ́mɑ kɔmnɑ Pɑpiloni, nɑ pɑ́ ŋmɑɑkɩ timpi pɑɑ sɛɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔ. 2 Ɩlɛnɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Solopɑpɛɛlɩ nɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tɔ-wɛ sɩ: Tɑ́ luɣu wɛɛ sɩ tǝ́ sǝnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ńtɛ́ tǝ ŋmɑʋ. Tɑ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ sɛɛkɑɣɑ Ɩsɔ kʋlʋm ɩnǝɣɩ nɑ tǝ́ lɑkɩ-ɩ kɔtɑsɩ kɛ hɑtoo kʋyɑŋku Asilii wulɑʋ Asɑlɑtɔŋ kɔnɑ-tʋɣʋ cǝnɛ tɔ.

3 Amɑ Solopɑpɛɛlɩ nɑ Yesuwɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ pɑ cɔwɑ sɩ: Pǝ tɑ mʋnɑ sɩ ɩ́ sǝnɑ-tʋ nɑ tǝ́ ŋmɑ tɑ́ Ɩsɔ kɛ tǝsɛɛlɛ. Tɑ tike tɩɩ ŋmɑnɑ-ɩ. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ kɛ́. Pɛɛsɩ wulɑʋ sɔsɔ Silusi mɑɣɑmɑɣɑ kɑ sɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ kolontunɑɑ mpɛ pɑ mɑɣɑsɑɑ sɩ pɑ nyɑɑsǝɣɩ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ pǝ́ yɔɔlɩ pɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ pɑ́ yele Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ. 5 Hɑlǝnɑ pɑ́ hɑ wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kɛ liɣitee sɩ pɑ́ wɑkǝlɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝmlɛ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Pɛɛsɩ wulɑʋ Silusi pɔɔlɛ hɑlǝnɑ pǝ tɑlɑ Tɑliyusi wɑɑtʋ.

Pɑ kulɑ Yutɑ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ kɛ wulɑʋ Atɑkǝsɛsɛɛ kiŋ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ kolontunɑɑ ŋmɑɑ Atɑkǝsɛsɛɛ kɛ tɑkǝlɑɣɑ kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ wɑɑtʋ nɑ pɑ́ suu Yosɑlɛm nɑ Yutɑ tɛtʋ nyǝ́mɑ kɛ tɔm.

7 Ɩlɛnɑ Piselɑm, nɑ Mitǝletɑtɩ, nɑ Tɑpeyɛlɩ, nɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ pɑ́ ŋmɑɑ wulɑʋ Atɑkǝsɛsɛɛ tɔtɔ nɑ Alɑɑmee tɔm tɑɑ nɑ tǝ ŋmɑɑtʋ pee.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ kʋfǝnɛɛ Lehum nɑ ɩ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Simesɑyi pɑ ŋmɑɑwɑ wulɑʋ Atɑkǝsɛsɛɛ tɔtɔɣɔ Yosɑlɛm tɔm sɩ:

9 Tɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ kʋfǝnɛɛ Lehum nɑ ɩ wɑɑlɩ tʋ Simesɑyi, nɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ tɑ tǝ wɛ Tiŋ, nɑ Afɑsɑtɑkɩ, nɑ Tɑɑpɛlɩ nɑ Afɑlɑsɩ, nɑ Ɩlɛkɩ, nɑ Pɑpiloni, nɑ Susi, nɑ Tehɑ, nɑ Ɩlɑm pǝ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ tɔ. 10 Nɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ mpɑ Asilii wulɑʋ sɔsɔ lɛlʋ Asǝnɑpɑɑ kɑ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ Sɑmɑlii ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ tɛtʋ kʋkɑɑsǝtʋ nti tǝ wɛnɑ ilim tǝtʋlɛ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ tɔ nɑ lɛntǝnɑɑ tɔ.

11 Pɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ tɔm ntɛ́ sɩ: Tɑcɑɑ wulɑʋ Atɑkǝsɛsɛɛ, tɑɣɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛnɑ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ kʋteŋ nɑ cǝnɛ tɔɔ tɔ.

12 Tɑ heeliɣinɑ-ŋ sɩ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɩɩ nyɑ́ tɛ tɔ pɑ tɑlɑ Yosɑlɛm cǝnɛ nɑ pɑ tɑɑ wɛɛ sɩ pɑ tɑɣɑnǝɣɩ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ tɔɔ kʋllɑɑ ɩcɑtɛ ntɛɣɛ ŋmɑʋ. Hɑlɩ pɑ tɛmɑ koluŋɑ kite kɛ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ pɑ́ ŋmɑɑkɩ. 13 Tɑcɑɑ, nyɩ teu sɩ ye yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ ŋmɑ́ pɑ ɩcɑtɛ nɑ tǝ koloosi, ɩcɑtɛ nyǝmɑ kɑɑ tɑsɑ lɑmpuunɑɑ fɛlʋɣʋ nɑ liɣitee kɑɑ wɛɛ kɑwulɑɣɑ kpɑncoou tɑɑ. 14 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɑ mpɑ tǝ lɑpɑ nyʋleleŋ nɑ tǝ kɛ́ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɔ, ye tǝ nyǝnǝɣɩ ɩsǝnɑ pɑɑ tʋɣʋnɑ-ŋ tɔ pǝ wɩɩkɩ-tʋ. Ɩlɛ tǝ mɑɣɑsǝɣɩ kɛ́ sɩ 15 ń pɛɛkɩ nyɑ́ cɑɑnɑɑ tɑkǝlɑsɩ kʋpǝŋsɩ tɑɑ, n kɑ́ mɑɣɑnɑ sɩ ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ yǝlɑɑ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ kɛ́. Tuu tɔ tǝ yǝlɑɑ tɑ hɛɛsɩ wulɑʋ sɔsɔ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ kʋfǝnɛɛ kɛ wɑkǝlʋɣʋ, nɑ tǝ yǝlɑɑ kʋlǝɣɩ tǝmɑ tɔɔ kɛ́ tɑm kɛ́. Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ yɔkɑɑ. 16 Tɑcɑɑ, tǝ kpɑɑlǝɣɩ-ŋ sɩ, ye ɩcɑtɛ tǝnɛ nɑ tǝ koloosi pǝ ŋmɑwɑ, n kɑɑ pǝsɩ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ hɔɣɔlʋɣʋ kʋnɛ.

Wulɑʋ Atɑkǝsɛsɛɛ kʋcɔcɔtʋ

17 Wulɑʋ sɔsɔ ŋmɑɑwɑ kʋfǝnɛɛ Lehum nɑ ɩ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Simesɑyi nɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ sɩɩ Sɑmɑlii nɑ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ kʋteŋ tɛtʋ tɑɑ tɔ sɩ: Mɑ nyǝ́mɑ mɛ, mɑ sɛɛ-mɛ.

18 Tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ ɩ ŋmɑɑ-m tɔ pɑ tɛlǝsɑ-kɛ nɑ pɑ kɑlɑ-m. 19 Mɑ yelɑɑ nɑ pɑ pɛɛkɩ ɩcɑtɛ ntɛ tǝ tɔm nɑ pɑ́ nɑ́ tɑmpɑnɑ sɩ hɑtoo tɔ, Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kʋlǝɣɩ ɑwulɑɑ tɔɔ kɛ́ tɑm kɛ́. 20 Pǝ kɑɑsɑ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tɔ, ɑwulɑɑ nɑpǝlɩ pɑ tɔkɑɣɑnɑ kɑwulɑɣɑ nɑ pɑ́ ŋmɑkǝlǝɣɩ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ mʋɣɩ-wɛɣɛ lɑmpuunɑɑ nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ-wɛ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ sʋʋkɩ pɑ tɛtʋ tɑɑ. 21 Mpʋ tɔ, ɩ́ heeli Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ sǝŋ nɑ mɑ́ hɑwɑ nɔɣɔ ɩlɛ pǝ́cɔ́ pɑɑ ŋmɑ́. 22 Ɩ́ pɑɑsǝnɑ teu yoo, ɩ́ tɑɑ too tɔm ntɩ tǝ tɔɔ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ tɑsɑ-tʋɣʋ wɑkǝlʋɣʋ tɔtɔ.

23 Too ɩsɩɩ Lehum nɑ ɩ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Simesɑyi nɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ pɑ kɑlʋɣʋ wulɑʋ tɑkǝlɑɣɑ tɔ, pɩɩ lɑkɩ-wɛɣɛ lɔŋ. Tǝnɑɣɑ pɑ polɑ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ cɑ́ɑ́lɩ́ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ tɔm ntɩ tǝ toŋ sɩ pɑ́ yele ŋmɑʋ.

Pɑ tɑɣɑnǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ ŋmɑʋ

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɑlɛm Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ sǝŋɑɑ hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ Pɛɛsɩ wulɑʋ Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ.

5

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Asee nɑ Ɩtoo pǝyɑlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Sɑkɑlɩ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝnɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ nɔɣɔ. 2 Ɩlɛnɑ Selɑtǝyɛlɩ pǝyɑlʋ Solopɑpɛɛlɩ nɑ Yosɑtɑkɩ pǝyɑlʋ Yesuwɑ pɑ́ niki Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ kɛ Yosɑlɛm, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ sǝnɑ-wɛ.

3 Tǝnɑɣɑlɛ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ hɔɣɔlʋɣʋ kʋfǝnɛɛ Tɑtǝnɑyi, nɑ Setɑ-Posǝnɑyi, nɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ: Awe hɑ-mɛɣɛ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ koloosi? 4 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ heeli-tʋɣʋ mpɑ mpɑ pɑ ŋmɑɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ pɑ hǝlɑ.

5 Amɑ Ɩsɔ wɛ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ, ɩlɛ pɑ tɑ pǝsɩ pɑ́ sǝŋsɩ pɑ tǝmlɛ, hɑlǝnɑ pɑ́ heeli wulɑʋ Tɑliyusi kɛ pǝ tɔm nɑ ɩ́ cɔ-wɛ.

Yutɑ nyǝ́mɑ kolontunɑɑ kulɑ pɑ wɑɑlɩ

6 Tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ Ɩfǝlɑtɩ tɛtʋ kʋfǝnɛɛ Tɑtǝnɑyi nɑ Setɑ-Posǝnɑyi nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ pɑ ŋmɑɑ wulɑʋ sɔsɔ Tɑliyusi tɔɣɔlɛ 7 sɩ:

Tɑcɑɑ wulɑʋ sɔsɔ Tɑliyusi, tǝ sɛɛ-ŋ, nyɑnɑ tɛtʋ.

8 Tǝ polɑ Yutɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝŋmɑlɛ nɑ tǝ́ mɑɣɑnɑ pɑ tɔŋnɑ-tɛɣɛ ŋmɑʋ nɑ pɛɛ kʋsɑɑkɛɛ. Pɑ kɑmɑ kpeŋkpelɑsɩ kɛ koloosi tɑɑ. Pɑ tǝmlɛ tewɑɣɑ, nɑ tǝ tɔŋnɑ lɑpʋ kɛ lɔŋlɔŋ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ nɑwɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ tǝ́ pɔɔsɩ-wɛɣɛ wei ɩ hɑ-wɛɣɛ nɔɣɔ sɩ pɑ́ ŋmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ pǝ koloosi tɔ. 10 Hɑlɩ tǝ pɔɔsɑ-wɛɣɛ mpɑ pɑ kɛ́ tǝmlɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ pɑ hǝlɑ sɩ tǝ ŋmɑɑkɩ nɑ tǝ́ kɔnɑ-ŋ. 11 Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔ-tʋ sɩ: Tǝ kɛ́ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ pǝ Ɩsɔ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ́. Tǝ kʋsǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ ŋmɑwɑ lɔŋtɑɑ tɔɣɔ. 12 Amɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ kʋsɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tʋ-tʋɣʋ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ńtɛ́, nɑ ɩ́ kuu yǝlɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛnɑ ɩ tɛ. 13 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wulɑʋ Silusi nɑ́ hɑ nɔɣɔ kɛ ɩ́lɛ́ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ sɩ tǝ́ tɑɣɑnɩ-tɛɣɛ ŋmɑʋ. 14 Nepukɑnɛsɑɑ nɑ́ kuu Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ wʋlɑ nɑ nyǝɣǝtʋ kʋpɑntʋ nɑ pǝ wontu kɛ́, nɑ ɩ́ ponɑ Pɑpiloni nɑ ɩ́ sɩɩ ɩ tʋɣʋ kutuluɣu tɑɑ. Amɑ wulɑʋ sɔsɔ Silusi nɑ́ kpɑɣɑ-tɩ nɑ ɩ́ cɛlɑ Sesepɑsɑɑ wei ɩ kpɑwɑ Yutɑ kʋfǝnɛɛ tɔ. 15 Nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ ŋmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ntɛɣɛ tǝ lonte kʋpǝntɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ wontu ntǝɣɩ pǝ tɑɑ. 16 Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ nɑ Sesepɑsɑɑ polo Yosɑlɛm nɑ ɩ́ tɑɑlɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kite. Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ pɑ tǝmlɛ tɔŋnɑ pote kɛ́. Amɑ pǝ tɑ tɛntɑ. 17 Pǝnɛntɛ tɑ cɑɑ, yele nɑ pɑ́ pɛɛkɩ Pɑpiloni kɑwulɑɣɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ nɑ tǝ́ nɑ́ sɩ Silusi hɑ nɔɣɔ kɛ tɑmpɑnɑ sɩ pɑ́ ŋmɑ Yosɑlɛm Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ńtɛ́ yɑɑ ɩsǝnɑ. Ye n tɛmɑ mpʋ, ɩlɛ n heeli-tʋɣʋ nti n mɑɣɑsɑɑ tɔ.

6

Wulɑʋ Tɑliyusi kʋcɔcɔtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sɔsɔ Tɑliyusi tʋ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ pɛɛkɩ Pɑpiloni ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ timpi pɑ sɩɩkɩ lɔŋ tɑkǝlɑsɩ nɑ wontu kʋpɑntʋ tɔ. 2 Amɑ Metii hɔɣɔlʋɣʋ koloŋɑ ɩcɑtɛ Ɩpɑtɑnɩ tɑɑ kɛ́ pɑ hii tɑkǝlɑɣɑ nɑkǝlɩ nɑ pɑ́ ŋmɑɑ kɑ tɑɑ sɩ:

3 Wulɑʋ Silusi kɑ kpɑɑlɑ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ sɩ, pɑɑ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ kɛ tǝ kite kʋpǝntɛ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm nɑ pɑ́ lɑkɩ tǝ tɑɑ kɛ́ kɔtɑsɩ. Tǝ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɑ́ wɛɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tǝ wɑŋ kɛ mpʋ tɔtɔ. 4 Pɑɑ ŋmɑ pɛɛ kʋsɑɑkɛɛ kɛ cɛɛsɩ tooso kɛ́, nɑ kpeŋkpelɑsɩ kɛ cɛɛɣɑ. Kɑwulɑɣɑ kpɑncoou liɣitee kɛ pɑɑ lɑnɑ. 5 Wʋlɑ nɑ nyǝɣǝtʋ kʋpɑntʋ wontu nti wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ kɑ kpɑɣɑ Yosɑlɛm Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ ponɑ Pɑpiloni tɔ, pɑɑ mǝŋnɑ-tɩ nɑ pɑ́ sɩɩ-tǝɣɩ tǝ lonɑ tɑɑ.

6 Mpʋɣʋlɛ Tɑliyusi ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɛ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ tɛtʋ nyʋɣʋ tʋ Tɑtǝnɑyi nɑ Setɑ-Posǝnɑyi nɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ yele tɔm ntɩ. 7 Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ yele Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ́ tǝpɑmm nɑ pɑ́ ŋmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. Tɛtʋ tʋ nɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ɩ́ sǝnɑ nɑ pɑ́ ŋmɑ-tɛɣɛ tǝ lonte kʋpǝntɛ tɑɑ. 8 Mɑ cɑɑ sɩ ɩ́ sǝnɑ-wɛɣɛ tǝ ŋmɑʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ feŋ nɑ ɩ́ lǝsǝɣɩ kɑwulɑɣɑ kpɑncoou tɑɑ lɑmpuunɑɑ mpɑ yǝlɑɑ fɛlɑɑ tɔ nɑ ɩ́ cɛlǝɣɩ-wɛ, nɑ tǝmlɛ ɩ́ tɑɑ sǝŋ. 9 Ɩ́ pɑɑsǝnɑ teu nɑ ɩ́ cɛlǝɣɩ Yosɑlɛm kɔtǝlɑɑ kɛ mpi pɑ nyɩɩlǝɣɩ tɔ, ɩsɩɩ lɑtǝcɛnɑɑ nɑ ɩwɑɑŋ nɑ ɩwɛɛsɩ nsi pɑ lɑkǝnɑ kɔtɑsɩ kɛ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ tɔ, nɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ tɔm nɑ nim. 10 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ lɑkɩ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑsɩ nsi sɩ wɛ-ɩ sɔɔsʋŋ tɔ, nɑ pɑ́ sǝlǝmǝnɑ wulɑʋ sɔsɔ mɑ́ nɑ mɑ pǝyɑlɑɑ. 11 Ye wei ɩ tɑ tǝŋ mɑ tɔm tǝnɛ, mɑɑ yele nɑ pɑ́ lǝsɩ ɩ tǝyɑɣɑ tesikɑ nɑ pɑ́ siki nɑ pɑ́ hɔkɔ-ɩ kɑ nyʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ ɩ tǝyɑɣɑ kɛ hute. 12 Ye wulɑʋ nɔɣɔlʋ yɑɑ piitim nɑpǝlɩ pǝ cɑɑ pǝ yɔkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ńtɛ́ yɑɑ pǝ kisi mɑ tɔm, Ɩsɔ wei ɩnɩ ɩ wɛ Yosɑlɛm tɔ ɩnɩ ɩ kɑ hɔnɑ pʋntʋ ŋkpɑŋʋɣʋ. Tɑliyusi mɑ́, mɑ sɩɩnɑ mpʋ. Ɩ́ tǝŋ tǝ tǝnɑ tǝtetete.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ tɛtʋ nyʋɣʋ tʋ Tɑtǝnɑyi nɑ Setɑ-Posǝnɑyi nɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ pɑ tǝŋɑ Tɑliyusi tɔm ntǝɣɩ teitei.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tʋlʋɣʋ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Asee, nɑ Ɩtoo pǝyɑlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Sɑkɑlɩ pɑ tɑsɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ nɑ pɑ́ tɛɛsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ nɑ ɑlɑɑfǝyɑ, ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ kɑ sɩɩʋ nɑ Pɛɛsɩ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ Silusi nɑ Tɑliyusi nɑ Atɑkǝsɛsɛɛ pɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɛɛsɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ kɛ pɑ tɛ ɩsɔtʋ Atɑɑ kʋyɛɛŋ tooso wule kɛ Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑtoso nyǝŋkɑ tɑɑ. 16 Ɩlɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ, pɑɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ, pɑ tɔɣɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tʋlʋɣʋ ɑcimɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ. 17 Nɑ pɑ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ kɛ wʋlɛ ntɛɣɛ lɑtǝcɛnɑɑ nɩɩnʋwɑ (100), nɑ ɩwɑɑŋ kɛ ŋmʋnʋɣʋ (200), nɑ ɩwɛɛsɩ kɛ nɑsǝlɛ (400), nɑ pǝŋtʋlʋŋ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle nteɣe kʋlʋmʋɣʋ, sɩ Ɩsɔ ɩ́ hɩɩsɩ pɑ tǝnɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ fɑɣɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ kpekɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑ tǝmɑ kɛ Ɩsɔ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ Yosɑlɛm kɛ teitei ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ.

Yutɑ nyǝ́mɑ tɔkɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ pɑ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ kɛ pɑ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ tɑɑ. 20 Nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ kpɛntɩ nɑ pɑ́ lɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ. Ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ kʋ pɑ nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ tɔɔ kɛ́ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɩwɛɛsɩ ɩsɩɩ pɑ tɩɩ lɑkɩ tɔ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ, nɑ mpɑ pɑ kisɑ cefelitu nɑ pɑ́ kpɛntǝnɑ pɑ tɛɛtʋnɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ tɔ pɑ tǝnɑ pɑ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ. 22 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ tɔɣɔ kʋkʋsʋm fɛɩ kɑkɑlɑsɩ ɑcimɑ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Pɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ Tɑcɑɑ kɑ lɑpɑ nɑ wulɑʋ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-wɛ. Mpʋ pǝ hɑnɑ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ nɑ pɑ́ niki Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ.

7

Kɔtʋlʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ tɔm

1-6 Pɛɛsɩ wulɑʋ sɔsɔ Atɑkǝsɛsɛɛ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Ɩsǝtǝlɑsɩ tɔ ɩ lɩɩnɑ Pɑpiloni. Ɩ kɑ kɛ́ Selɑyɑ pǝyɑlʋ kɛ́, ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ Alɔŋ, nɑ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Pɛnhɑsɩ, nɑ Apisuwɑ, nɑ Puki, nɑ Usi, nɑ Selɑyɑ, nɑ Melɑyɔtɩ, nɑ Asɑliyɑ, nɑ Amɑlǝyɑ, nɑ Ahitupi, nɑ Sɑtɔkɩ, nɑ Sɑlum, nɑ Hilikiyɑ, nɑ Asɑliyɑ. Ɩsǝtǝlɑsɩ kɑ nyǝmɑ́ tɑkǝlɑsɩ kɑlʋɣʋ kɛ́ nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ kiiŋ wei ɩ́lɛ́ ɩ kɑ hʋlɑ Moisi tɔ. Tɑcɑɑ kɑ lɑpɑɣɑ nɑ Ɩsǝtǝlɑsɩ nyʋɣʋ kʋlɩ, nɑ ɩ́ sǝlǝmɑ wulɑʋ kɛ mpi ɩ́lɛ́ ɩ lɑ-wɩ. 7 Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ yonyoolɑɑ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ, nɑ pǝ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sǝkpemɑ mǝlɑ Yosɑlɛm kɛ Atɑkǝsɛsɛɛ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ 8 tɔɣɔ Ɩsǝtǝlɑsɩ tɑlɑ Yosɑlɛm kɛ pɑ kiŋ kɛ ɩsɔtʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋ tɑɑ. 9 Ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ kɛ ɩ kɑ sɩɩwɑ sɩ ɩ kɑ́ kʋlɩ Pɑpiloni. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kenti ɩ tɔɔ nɑ ɩ́ tɑlɑ Yosɑlɛm kɛ ɩsɔtʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ. 10 Ɩsǝtǝlɑsɩ kɑ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ nɑ Tɑcɑɑ tɔm kɑlʋɣʋ kɛ́, nɑ tǝ tɑɑ welisuɣu, nɑ ɩ́ tɔkɑ-tɩ nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɔ kiiŋ nɑ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ.

Tǝmɑ nnɑ Atɑkǝsɛsɛɛ tʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ tɔ

11 Tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ wulɑʋ Atɑkǝsɛsɛɛ ŋmɑɑ kɔtʋlʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ wei ɩ kɛ Tɑcɑɑ kiiŋ nɑ ɩ kʋtʋtʋtʋ pǝ tʋ tɔɣɔlɛ sɩ:

12 Mɑɣɑ ɑwulɑɑ wulɑʋ Atɑkǝsɛsɛɛ, mɑ́ ŋmɑɑnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ kiiŋ nyǝntʋ kɔtʋlʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ.

13 Mɑ cɑɑ sɩ pɑ́ yele mɑ tɛtʋ tǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ Yosɑlɛm pote tɔ nɑ nyɑnɑ-wɛ ɩ́ tɛɛ. Pǝ kpɑɣɑʋ Ɩsɔ tǝmlɛ sǝnlɑɑ nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ tɔ. 14 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ mɑ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tǝ tiliɣinɑ-ŋ Yosɑlɛm kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ ń nɑ́ ɩsǝnɑ yǝlɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑ nyɑ́ Ɩsɔ wei ɩ kiiŋ n tɔkɑ nyɑ́ niŋ tɑɑ tɔ ɩ tɔm tɔ. 15 Pǝyele tɩɩ cɛlɛ-ŋ wʋlɑ nɑ liɣitee nnɑ mɑ́ nɑ mɑ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ tɩɩ hɑ Ɩsɔ wei ɩ tǝsɛɛlɛ wɛ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ. 16 Nɑ ń kpɛntǝnɑ tɔtɔɣɔ liɣitee nɑ wʋlɑ wei Pɑpiloni hɔɣɔlʋɣʋ nyǝ́mɑ cɑɑwɑ nɑ nnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Ɩsɔ tǝmlɛ sǝnlɑɑ hɑnɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ sɩ pɑ́ tɑɣɑnǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ. 17 Ye n tɑlɑ tǝnɑ n kɑ́ yɑnɑ lɑtǝcɛnɑɑ, nɑ ɩwɑɑŋ yɑɑ ɩwɛɛsɩ, nɑ pǝ tǝnɑ mpi n kɑ lɑnɑ hɑtǝmʋtʋ kɔtɑsɩ nɑ sʋlʋm pǝ nyǝnsɩ kɛ mǝ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm tɔ. 18 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ nyɑnɑ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ ɩ́ kɑ́ lɑnɑ liɣitee nɑ wʋlɑ kʋkɑɑsʋ kɛ ɩsǝnɑ Ɩsɔ kɑ́ hʋlɩ-mɛ tɔ. 19 Ɩlɛnɑ ń sɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ nyǝnɑsɩ nsi pɑ cɛlɑ-ŋ tɔ. 20 Ye pǝ wɛɛ sɩ ń tɑsɑ pʋlʋpʋɣʋ yɑpʋ kɛ pǝ tɔm tɑɑ, ɩlɛ kɑwulɑɣɑ kpɑncoou tɑɑ kɛ́ n kɑ́ lǝsɩ nɑ ń yɑnɑ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sɔsɔ Atɑkǝsɛsɛɛ tɑsɑɑ sɩ: Mɑ tʋɣɩ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ tɛtʋ kpɑncooŋ nyǝ́mɑ tǝnɑ sɩ ye ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ kiiŋ nyǝ́ńtʋ́ kɔtʋlʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ ɩ́ sǝlǝmɑ mpi pɑ́ lɑpɩ-ɩ-wǝɣɩ teitei. 22 Pɑ́ cɛlɑ-ɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ tɔɔnǝnɑɑ tooso, nɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ tɔɔnǝnɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (30000), nɑ sʋlʋm kɛ liitilinɑɑ iyisi liɣiti (4000), nɑ nim kɛ liitilinɑɑ kɛ iyisi liɣiti (4000) tɔtɔ, nɑ tɔm kɛ ɩsǝnɑ pɑ sɔɔlɑɑ tɔ. 23 Pɑɑ lɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ tɑɑ Ɩsɔ kɛɛsʋɣʋ ɩ tǝsɛɛlɛ tɔm tɔɣɔ teitei kɛ́, pǝ́cɔ́ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ Ɩsɔ mʋnɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ yɑɑ mɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ yɑɑ mɑ tɛtʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 24 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi tǝ kpɑɑlǝɣɩ kpɑncooŋ nyǝ́mɑ tǝnɑ sɩ pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ mʋ lɑmpuu kɛ kɔtǝlɑɑ yɑɑ Lefii nyǝ́mɑ yɑɑ yonyoolɑɑ yɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ yɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sǝkpemɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ.

25 Ɩsǝtǝlɑsɩ nyɑɑ lɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ wei ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ n wɛnɑ tɔ, nɑ ń kpɑ mpɑ pɑɑ hʋʋkǝnɑ pɔɣɔ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ nyǝ́mɑ nyɑ́ Ɩsɔ kiiŋ tɔ, nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ tɑ nyǝmɩ-ɩ tɔ, ń hʋlɩ-wɛɣɛ-ɩ. 26 Amɑ ye wei ɩ́ kisɑ Ɩsɔ nɑ wulɑʋ pɑ kiiŋ kɛ tɔkʋɣʋ pɑ hɔ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ ɩsɩɩ pǝ mʋnɑɑ tɔ. Pɑɑ kʋɣʋ, pɑɑ tɔɣɔnʋɣʋ, pɑɑ ɩ wɛnɑʋ lɛɛkʋɣʋ, yɑɑ sɑlǝkɑ tʋɣʋ.

Ɩsǝtǝlɑsɩ sɛɛʋ kɛ Ɩsɔ

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtǝlɑsɩ sɛɛwɑ Ɩsɔ sɩ: Mɑ sɛɛ tɑ Sɔsɔ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ timpi n tʋwɑ wulɑʋ sɔsɔ tɑɑ sɩ ɩ́ kʋsɩ Yosɑlɛm Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nyʋɣʋ tɔ. 28 Tɑcɑɑ n lɑpɑ-m kʋpɑntʋ kɛ wulɑʋ nɑ ɩ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ sɔsɑɑ pɑ ɩsɛntɑɑ. Ɩlɛnɑ nyɑ́ kentuɣu mpɩ pǝ́ sɔɔsɩ mɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ, nɑ mɑ́ kpeɣeli Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ mɑ́ nɑ-wɛ tǝ́ polo Yosɑlɛm.

8

Ɩsǝtǝlɑsɩ tɑɑpɑlɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtǝlɑsɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ́ nɑ yǝlɑɑ mpɑ tǝ lɩɩ Pɑpiloni nɑ tǝ́ polo Yosɑlɛm kɛ wulɑʋ sɔsɔ Atɑkǝsɛsɛɛ kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ:

2 Pɛnhɑsɩ lʋlʋɣʋ tʋ Kɛɛsɔm, nɑ Ɩtɑmɑɑ lʋlʋɣʋ tʋ Tɑniyɛɛlɩ, nɑ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tʋ Hɑtusi,

3 nɑ Sekɑniyɑ pǝyɑlɑɑ tɑɑ lɛlʋ nɑ Pɑlɔkɩ lʋlʋɣʋ tʋ Sɑkɑlɩ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlʋɣʋ tɑɑ yǝlɑɑ kɛ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (150).

4 Nɑ Pɑhɑtɩ-Mowɑpʋ lʋlʋɣʋ tʋ Selɑyɑ pǝyɑlʋ Ɩliyohenɑyi nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ (200).

5 Nɑ Sɑtu lʋlʋɣʋ tʋ Yɑsiyɛlɩ pǝyɑlʋ Sekɑniyɑ nɑ yǝlɑɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ (300),

6 nɑ Atinɩ lʋlʋɣʋ tʋ Yonɑtɑŋ pǝyɑlʋ Ɩpɛtɩ nɑ yǝlɑɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ,

7 nɑ Ɩlɑm lʋlʋɣʋ tʋ Atɑliyɑ pǝyɑlʋ Yesɑyɑ nɑ yǝlɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ,

8 nɑ Sefɑtiyɑ lʋlʋɣʋ tʋ Mikɑyɛɛlɩ pǝyɑlʋ Sepɑtiyɑ nɑ yǝlɑɑ nɩɩnɑɑsɑ,

9 nɑ Yowɑpɩ lʋlʋɣʋ tʋ Yehiyɛlɩ pǝyɑlʋ Opɑtiyɑ, nɑ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ pǝlefɛɩ hiu (218),

10 nɑ Pɑni lʋlʋɣʋ tʋ Yosifiyɑ pǝyɑlʋ Selomitɩ nɑ yǝlɑɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso (160),

11 nɑ Pepɑyi kpekǝle tʋ Pepɑyi pǝyɑlʋ Sɑkɑlɩ nɑ yǝlɑɑ pǝlefɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ,

12 nɑ Asǝkɑtɩ lʋlʋɣʋ tʋ Hɑkɑtɑŋ pǝyɑlʋ Yohɑnɑŋ nɑ yǝlɑɑ kɛ nɩɩnʋwɑ nɑ nɑɑnʋwɑ (110),

13 nɑ Atonikɑm lʋlʋŋ nyǝ́mɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝ́mɑ Ɩlifelɛtɩ nɑ Yehiyɛlɩ nɑ Semɑyɑ nɑ yǝlɑɑ nɩɩtoso,

14 nɑ Pikifɑyi lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Utɑyi nɑ Sɑkuu nɑ yǝlɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ.

Yosɑlɛm pote mpɑɑʋ tɑɣɑnʋɣʋ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtǝlɑsɩ tɑsɑɑ sɩ: Mɑ kpeɣelɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ lɔɔʋ ŋku kʋ tǝŋǝɣǝnɑ Ahɑfɑ tɔ kʋ nɔɣɔ nɑ tǝ siki tǝnɑɣɑ kʋyɛɛŋ tooso. Tǝnɑɣɑ mɑ pɑɑsǝnɑɑ sɩ sǝnlɑɑ nɑ kɔtǝlɑɑ pɑɑ wɛ pǝ tɑɑ. Amɑ Lefii tʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ. 16 Ntɛnɑ mɑ́ tʋ tǝmlɛ kɛ nyʋɣʋ nyǝmɑ Ɩliyesɛɛ nɑ Alǝyɛlɩ nɑ Semɑyɑ nɑ Ɩlǝnɑtɑŋ nɑ Yɑlipɩ nɑ Ɩlǝnɑtɑŋ nɑ Nɑtɑŋ nɑ Sɑkɑlɩ nɑ Mesulɑm nɑ kiiu sɛɣɛsǝlɑɑ nɑɑlɛ, Yoyɑlipɩ nɑ Ɩlǝnɑtɑŋ 17 nɑ mɑ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ polo Kɑsifiyɑ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ Ɩtoo tɛ nɑ mɑ́ kɛɛsɩ-mɛɣɛ nti ɩ́ kɑ́ heeli ɩ́ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sǝnlɑɑ mpɑ pɑ wɛ tǝnɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kɔnɑ-tʋɣʋ tɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ lɑtɑɑ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑ́ Ɩsɔ kentɑ tɑ́ tɔɔ nɑ pɑ́ pǝsɩ nɑ pɑ́ kɔnɑ Mɑlii nɑ Lefii pɑ lʋlʋɣʋ tʋ Selepiyɑ. Yɑkɔpʋ pǝyɑlʋ kɛlɛ, ɩ pǝyɑlɑɑ nɑ ɩ newɑɑ pɑ wɛ pǝlefɛɩ hiu. 19 Ɩlɛnɑ pǝ́ sɔɔsɩ Melɑli lʋlʋɣʋ tʋ Hɑsɑpiyɑ nɑ Yesɑyɑ nɑ ɩ newɑɑ nɑ pɑ pǝyɑlɑɑ, pɑ wɛ hiu. 20 Nɑ pɑ́ kɔnɑ tɔtɔɣɔ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ hiu (220) mpɑ pɑ lǝsɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sǝnlɑɑ sǝkpemɑ tɑɑ tɔ. Mpɛ ɩnǝɣɩ Tɑfiiti nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ pɑɑ cɛlɑ Lefii nyǝmɑ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɔmɑ sɩ tǝ hɔkɔ nɔɔsɩ kɛ tɑ́ tǝnɑɣɑ Ahɑfɑ lɔɔʋ nɔɣɔ tǝnɑ, nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ tǝ pɑsɑ tɑ tǝɣɩ tɑ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ yele nɑ tɑ́ nɑ tɑ́ nyǝ́mɑ nɑ tɑ́ wontu nɑ tɑ́ mpɑɑʋ lɑ teu. 22 Pɩɩ wɛ-m fɛɛlɛ sɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ wulɑʋ nɑ ɩ́ yele nɑ yoolɑɑ nɑ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ sɩɩ-tʋɣʋ tɑ́ kolontunɑɑ tɔɔ. Amɑ tǝ heelɑ-ɩ tǝfoo sɩ tɑ́ Ɩsɔ kentiɣi ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɔ kɛ́, nɑ ɩ́ mʋɣʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ mpɑ pɑ lɔɔkɩ-ɩ tɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ hɔkɑ nɔɔsɩ nɑ tǝ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-tʋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ mʋ tɑ́ kʋsǝlǝmʋtʋ.

24 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ kpɑɣɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ tɑɑ kɛ́ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Selepiyɑ nɑ Hɑsɑpiyɑ nɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ kɛ nɑɑnʋwɑ. 25 Ɩlɛnɑ mɑ́ mɑɣɑsɩ pɑ ɩsɛntɑɑ kɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑ wʋlɑ nɑ wontu kʋpɑntʋ nti wulɑʋ sɔsɔ nɑ ɩ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ tɛtʋ tɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ hɑwɑ sɩ pɑ́ ŋmɑnɑ tɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ. 26 Nɑ mɑ́ cɛlɛ-wɛɣɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ tɔɔnǝnɑɑ hiu nɑ tǝ wontu kɛ tɔɔnǝnɑɑ tooso, nɑ wʋlɑ kɛ tɔɔnǝnɑɑ tooso tɔtɔ, 27 nɑ wʋlɑ cɛmsɛnɑɑ kɛ hiu, pɑ liɣitee wɛ ɩsɩɩ wʋlɑ nyǝɣǝtʋ iyɑɣɑ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ hɛɛsɩ nsi sɩ tewɑ ɩsɩɩ wʋlɑ nɑ sɩ mʋɣɩ kɔkɔ tɔɣɔ nɑɑlɛ. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ heelɑ-wɛ sɩ: Teitei ɩsɩɩ mǝ kɛʋ Ɩsɔ tǝmlɛ lɑtɑɑ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ wontu tǝnɛ tǝ kɛ́ Ɩsɔ nyǝntʋ. Liɣitee nɑ wʋlɑnɑɑ pǝ kɛ́ luɣu kʋlʋmʋɣʋ kʋcɔɔʋ ŋku yǝlɑɑ lɑpɑ mǝ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔɣɔ. 29 Ɩ́ pɑɑsǝnɑ kpɑncoou ŋkʋɣʋ teu, hɑlǝnɑ Yosɑlɛm. Ɩ́ tɑlɑ tǝnɑ ɩlɛ ɩ́ mɑɣɑsɩ-tǝɣɩ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ pɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kutuluŋ lɛlǝŋ tɑɑ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ pɑɑsǝnɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nnɑ pɑ mɑɣɑsɑ mpʋ tɔ, nɑ wontu kʋpɑntʋ ntɩ nɑ pɑ́ ponɑ-tǝɣɩ Yosɑlɛm kɛ tɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

Ɩsǝtǝlɑsɩ-wɛ pɑ tɑtɛ kɛ Yosɑlɛm

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ kʋlɑ Ahɑfɑ lɔɔʋ nɔɣɔ kɛ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ wule nɑ tǝ tɛɛ Yosɑlɛm. Tɑ́ Ɩsɔ kɑ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ tɑ́ mpɑɑʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ tɔɣɔnǝɣɩ tɑ́ kolontunɑɑ nɑ ŋmɩɩlɑɑ mpɑ pɑ cɔɔsǝɣɩ-tʋ tɔ. 32 Tǝ tɑlɑ Yosɑlɛm ɩlɛnɑ tǝ́ hɛɛsɩ kʋyɛɛŋ tooso. 33 Ɩlɛnɑ tǝ mɑɣɑsɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑ pǝ wontu kʋpɑntʋ kɛ kʋyɑkʋ liɣiti nyǝŋkʋ wule kɛ tɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ tǝ cɛlɑ Uliyɑ pǝyɑlʋ kɔtʋlʋ Melemɔtɩ wei nɑ Pɛnhɑsɩ pǝyɑlʋ Ɩlɑsɑɑ pɑɑ wɛɛ tɔ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ Yesuwɑ pǝyɑlʋ Yosɑpɑtɩ nɑ Pinuwi pǝyɑlʋ Noyɑtiyɑ. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɑlɑ pǝ tǝnɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ nɑ pɑ́ ŋmɑɑ.

35 Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ mpɛ pɑ lɑpǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑsɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ hǝtɛ tɑɑ kɛ́ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ ɩwɑɑŋ kɛ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtoso, nɑ pɑ́ lɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔɣɔ ɩwɛɛsɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝnsɩ kɛ pǝŋtʋlʋŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Tɑcɑɑ kɛ pɑ wɔpɑ wontu ntɩ tǝ tǝnɑ. 36 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ kɛɛsɑ nti wulɑʋ tʋwɑ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ nɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ tɛtʋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ sǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑʋ tɔm tɑɑ.

9

Yutɑ nyǝ́mɑ pɑɣɑlɛ kpɑɣɑʋ kɛ kpɑɩ ɑlɑɑ

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ heeli-m sɩ pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yɑɑ kɔtǝlɑɑ yɑɑ Lefii nyǝ́mɑ, pɑ tɑ fɑɣɑnɑ tɛtʋ nyǝ́mɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ, pɑ kɛɛnɑ ɑcɑɑlǝtʋ nti Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ nɑ Hiti nyǝ́mɑ nɑ Peliisi nyǝ́mɑ nɑ Yepusi nyǝ́mɑ nɑ Amoni nyǝ́mɑ nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ Amolii nyǝ́mɑ pɑ lɑkɩ tɔɣɔ. 2 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ piyɑ pɑ kpɑɣɑ piitimnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ kɛ́ ɑlɑɑ kɛ́, hɑlǝnɑ pɑnɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ piitim siti. Pǝ tɑɣɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ sɔsɑɑ mpɛ pɑ cɑɑlǝnɑ kʋtɑkɛɛsǝtʋ ntǝɣɩ lɑpʋ.

3 Wɑɑtʋ wei mɑ nɩɩ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ mɑ lɑŋlɛ pǝsɩ nɑ mɑ́ cǝlɩ mɑ kpɑɩ nɑ mɑ wontu, nɑ mɑ́ kpɛsɩ mɑ nyɔɔsɩ nɑ mɑ tɑntʋɣʋ nɑ mɑ tǝlɩ tɑmɑɣɑ 4 kɛ mpʋ, hɑlǝnɑ sɑɑ wei pɑ lɑkɩ tɑɑnɑɣɑ kɔtɑɣɑ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ nyɑŋɑɣɑ sɩ Ɩsɔ kɑ́ hɔ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ tɔ, pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ kotinɑ-m.

Ɩsǝtǝlɑsɩ sǝlǝmǝnɑʋ kɛ ɑsɑɣɑɑ

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kʋlɑ tɑɑnɑɣɑ kɔtɑɣɑ wɑɑtʋ nɑ mɑ lɑŋpǝsǝlɛ ńtɛ́, nɑ mɑ tɔɔ nɑ mɑ wontu kʋcǝlǝtʋ ntɩ, nɑ mɑ́ luŋ ɑkulɑ nɑ mɑ́ tɛɣɛ mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ niŋ 6 nɑ mɑ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ: Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ, mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ kɛ́, fɛɛlɛ ɩɩ tisiɣi sɩ mɑ́ kʋsɩ mɑ ɩsɛ nɑ mɑ́ nyǝnɩ-ŋ. Hɑɩ, tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɑɑ huɣule kɛ́ nɑ tǝ́ kɑlǝsǝnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tǝ́ liki-tʋ. 7 Too pǝ kpɑɣɑʋ tɑ́ cɑɑnɑɑ pɔɔlɛ tɑɑ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ sɑŋɑ tɔ tǝ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɑwulɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ ŋmɑkǝlɑ tɑ́ nɑ tɑ́ ɑwulɑɑ nɑ tɑ́ kɔtǝlɑɑ nɑ pɑ́ yoonɑ-tʋ nɑ pɑ́ kuu tɑnɑ tɑ́ wontu ɩsɩɩ sɑŋɑ pǝ wɛʋ ɩsǝntɔ tɔ. 8 Amɑ nɔɔnɔɔ Tɑcɑɑ tɑ́ Ɩsɔ nyɑ́, nyɑ́ hʋlɑ-tʋɣʋ pɛɛlɛɛ kɛ wɛɛ nɑɑlɛ nɑ ń yele sɩ tɑ́ tɑɑ kʋkɑɑsɑɑ ɩ́ mǝlɩ nɑ pɑ́ cɑɣɑ nyɑ́ tɛtʋ tɑɑ nɑ ń cɛ-tʋɣʋ tɑ́ yomle nɑ tɑ́ ɩsɛntɑɑ hɛtɩ nɑ tǝ feesi tǝfʋʋʋ. 9 Tɑmpɑnɑ tɔɔ, tɩɩ kɛ́ yomɑɑ kɛ́, ɩlɛ tɑ́ Ɩsɔ nyɑ́, n tɑ lɔ-tʋ. Nyɑ́ yelinɑ nɑ Pɛɛsɩ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ nɑ tɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ pɑ́ yele sɩ tǝ́ mǝlɩ tɑ́ wule tɑɑ, nɑ tǝ́ kʋsɩ nyɑ́ tǝsɛɛlɛ ncɑɑlɛ nɑ tǝ́ wɛɛnɑ tǝcɔɔsǝlɛ kʋpɑntɛ kɛ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ tɑɑ.

10 Tɔʋ, tɑ́ Ɩsɔ, wentiɣi tɩɩ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ tǝnɛ tǝ tɔɔ? Tǝ tɑɑ tɔkɩ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ 11 nti n tɛlǝsɑ-tʋ nɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɔɣɔ tɔ. Hɑlɩ n kɑ kpɑɑlɑ-tʋ sɩ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ tǝ puki mpʋ tɔ tǝ kɛ́ ɑsilimɑ kɛ́. Tǝ yǝlɑɑ kɛ́ ɑcɑɑlǝŋ kɛ́, ɩlɛnɑ pɑ́ suuli-tǝɣɩ ɑcɑɑlǝtʋ. 12 Pǝ́cɔ́ tǝ tɑɑ hɑ tɑ́ pɛɛlɑɑ kɛ tɛtʋ ntɩ tǝ yǝlɑɑ piyɑ yɑɑ tǝ́ cɑɑ pɑ pɛɛlɑɑ kɛ tɑ́ pǝyɑlɑɑ. Pǝyele tǝ́ tɑɑ pɛɛkɩ pɑ ɑlɑɑfǝyɑ yɑɑ ɩsǝnɑ pɩɩ cɑɣɑnɑ-wɛ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ tɩɩ pǝsɩ yǝlɑɑ toŋtunɑɑ, nɑ tɛtʋ tǝnɛ tǝ nyǝ́mɑ pǝsɩ tɑ́ nɑ tɑ́ piyɑ tɑ́ nyǝm. 13 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, tɑ́ yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ nɑ tɑ́ kɑwɑlɑɣɑ sɔsɑɣɑ kɔnnɑ-tʋɣʋ wɑhɑlɑ ɩnɛ, pɑɑ nɑ mpʋ n tɑ kɛɛsǝnɑ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ń fɛlɩ-tʋ. Hɑlɩ tɑɣɑ n kɑɑsɑɑ nɑ n mǝlǝnɑ-tʋɣʋ cǝnɛ. 14 Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ tɩɩ tɑɣɑnɩ kisuɣu kɛ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ tɑ́ nɑ ɑcɑɑlǝŋ piitim mpɩ tǝ́ kpɑkǝɣɩ tǝmɑ? Ye tǝ lɑpɑ mpʋ, n kɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ n kpiisi-tʋ? 15 Sɑŋɑ ɩsǝntɔ, kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ kɛ n lɑpɑ-tʋ, nɑ ń yele sɩ tɑ́ tɑɑ kʋkɑɑsɑɑ ɩ́ wɛɛnɑ weesiŋ. Tǝ sǝŋnɑ ntɛɣɛ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ nɑ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ, pǝ́cɔ́ pǝ fɛɩ sɩ ń yele yʋlʋ kɛ mpʋ nɑ ɩ weesuɣu.

10

Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɣɔnʋɣʋ kɛ kpɑɩ ɑlɑɑ

1 Wɑɑtʋ wei Ɩsǝtǝlɑsɩ nɑ́ luŋɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ nɑ ɩ́ wiikinɑ Ɩsɔ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tuutuumɑ, ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ nɑ piyɑ pɑ́ kotinɑ-ɩ, nɑ pɑ́ wii tǝkpoo. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlɑm lʋlʋɣʋ tʋ Yehiyɛlɩ pǝyɑlʋ Sekɑniyɑ tɔmɑ Ɩsǝtǝlɑsɩ sɩ: Tǝ pǝntǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ sɔsɔm kɛ timpi tǝ kpɑɣɑ ɑlɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ tɔɣɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɛɛ nɑ pɑ́ tɛɛlǝɣɩ. 3 Ɩlɛ pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ sɩɩ nɔɔsɩ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nɑ tǝ́ tɔɣɔnɩ ɑlɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ nɑ pɑ piyɑ. Tɩɩ tǝŋ lɑɣɑtʋ nti nyɑnɑ mpɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ teu tɔ ɩ́ tɑsɑ-tʋ tɔɣɔ. Pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ tɔkɩ Ɩsɔ kiiu kɛ́. 4 Mpʋ tɔ, kʋlɩ nɑ ń tɔkɩ tɔm ntǝɣɩ niŋ nɑɑlɛ. Tɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ tɩɩ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ, tɑɑ lɑ sikɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtǝlɑsɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tɔ kɔtǝlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ sɩ: Ɩ́ sɩɩ nɔɔsɩ sɩ ɩ́ kɑ́ tǝŋ nti Sekɑniyɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ sɩɩ mpʋ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtǝlɑsɩ kʋlɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɑtɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ polo Ɩliyɑsipɩ pǝyɑlʋ Yohɑnɑŋ tɛ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. Ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlǝnɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ kɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ, hɑlǝnɑ ɩ́ kisi tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm.

7 Ɩlɛnɑ pɑ́ heeli Yosɑlɛm nɑ Yutɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ sɩ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ, pɑ́ koti Yosɑlɛm. 8 Ye kʋyɛɛŋ tooso tɛɛwɑ nɑ nɔɣɔlʋ tɑ polo ɩsɩɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ sɔsɑɑ pɑ sɩɩʋ tɔ, ɩsɩɩ pɑ lɛɛkɑ pʋntʋ wɛnɑʋ tǝnɑ nɑ pɑ́ lǝsɩ-ɩ lɛlɑɑ tɑɑ.

9 Kʋyɛɛŋ tooso ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ ɑpɑlɑɑ polɑ Yosɑlɛm kɛ ɩsɔtʋ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nyǝŋ kʋyɑkʋ hiu nyǝŋkʋ wule, nɑ pɑ́ koti Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɑtɑɣɑ tɑɑ nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ seliɣi tɔm ntɩ tǝ tɔɔ. Pǝ́cɔ́ pǝ kɑɑsɩ tɛʋ tɔŋɑ nɩɩʋ tɔtɔ. 10 Mpʋɣʋlɛ Ɩsǝtǝlɑsɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ kpɑɣɑʋ kpɑɩ ɑlɑɑ mpɛ tɔ, ɩ́ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ kɛ́. Ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ́ sɔɔsǝɣɩ tɑ́ yǝlɑɑ nyǝntʋ tɔɔ. 11 Pǝnɛntɛ pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ wei ɩ́ nɑ́ kɑwɑlɑɣɑ ŋkɑ ɩ lɑpɑ tɑ́ cɔsɔnɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ tɔkɩ ɩ luɣu nyǝntʋ nɑ mǝnɑ tɛtʋ tǝnɛ tǝ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ kɑɑ pʋlʋ, nɑ ɩ́ kisi mǝ ɑlɑɑ mpɛ.

12 Ntɛnɑ kotilɑɑ tǝnɑ kpɛntɩ nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ n yɔɣɔtɑɑ, tɩɩ lɑ ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 13 Pǝyele tǝ wɛ pɑɣɑlɛ, ɑnɩ pǝ kɛ́ yolumɑ ntɔ, pǝ fɛɩ sɩ tǝ́ sǝŋ ḿpʋ́ɣʋ́ ɑwɑlɩ. Pǝ kɑɑsɩ ɩlɛ pǝ tɑɣɑ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ yɑɑ nɑɑlɛ tɑɑ kɛ́ tɑ́ tɔm kɑ́ tɑɣɑnɩ. Mpi tɔ, tɑ́ pɑɣɑlɛ wɛnnɑ tǝ tɑɑ. 14 Mpʋ tɔ, tɑ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ɩ́ sǝŋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɔɣɔ nɑ pɑ́ sɩɩ mpɑ pɑ kpɑɣɑ kpɑɩ ɑlɑɑ mpɛ tɔɣɔ kʋyɑkʋ ŋku pɑɑ polo pɑ́ nɑ pɑ ɑcɑlɛɛ sɔsɑɑ nɑ pǝ hʋʋlɑɑ pɑ kiŋ tɔ. Ɩlɛnɑ tǝ́ pɑɑsǝnɑ tɔm ntɩ, hɑlǝnɑ Tɑcɑɑ hɛɛsɩ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ kɛ tɑ́ tɔɔ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ mʋ tɔm ntɩ. Amɑ Asɑyɛɛlɩ pǝyɑlʋ Yonɑtɑŋ nɑ Tikifɑ pǝyɑlʋ Yɑsiyɑ pɑ kisinɑ. Ɩlɛnɑ Mesulɑm nɑ Lefii tʋ Sɑpetɑyi pɑ́ sɛɛnɑ pɑ tɔɔ. 16 Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ pɑ mʋ-tǝɣɩ mpʋ, ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ lǝsɩ pɑɑ lʋlʋɣʋ ŋku kʋ tɑɑ kɛ́ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ mpɛ ɩnɩ pɑ́ cɑɣɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule sɩ pɑ tɑɣɑnǝɣɩ tɔm ntɩ tǝ tǝnɑ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɛmɑ kpɑɩ ɑlɑɑ mpɛ pɑ tɔm hʋʋʋ kɛ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule.

Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kpɑɣɑ kpɑɩ ɑlɑɑ tɔ pɑ hǝlɑ

18 Kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ kpɑɣɑ cefelinɑɑ tɔɣɔlɛ Yesuwɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩ newɑɑ, Yosɑtɑkɩ pǝyɑlɑɑ, Mɑɑseyɑ, nɑ Ɩliyesɛɛ, nɑ Yɑlipɩ, nɑ Ketɑliyɑ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tisɑɑ nɑ pɑ́ kisi pɑ ɑlɑɑ mpɛ nɑ pɑ́ lɑ́ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ kɛ ɩwɑɑʋ nɑ Ɩsɔ hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ.

20 Ɩmɛɛ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Hɑnɑni, nɑ Sepɑtiyɑ,

21 nɑ Hɑlim lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Mɑɑseyɑ, Ɩliyɑ, nɑ Semɑyɑ, nɑ Yehiyɛlɩ, nɑ Usiyɑ,

22 nɑ Pɑsehuu lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Ɩliyohenɑyi, nɑ Mɑɑseyɑ, nɑ Ɩsǝmɑyɛlɩ, nɑ Netɑneyɛlɩ, nɑ Yosɑpɑtɩ, nɑ Ɩlɑsɑɑ.

23 Lefii nyǝ́mɑ tɑɑ kɑ wɛ Yosɑpɑtɩ, nɑ Simeyi, nɑ Kelɑyɑ wei pɑ yɑɑ tɔtɔ sɩ Kelitɑ tɔ, nɑ Petɑhiyɑ, nɑ Yehutɑ nɑ Ɩliyesɛɛ.

24 Yonyoolɑɑ tɑɑ kɛ́ Ɩliyɑsipɩ. Nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ tɑɑ kɛ́ Sɑlum, nɑ Telɛm, nɑ Ulii.

25 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ tɑɑ kɑ wɛ Pɑlɔsɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, Lɑmiyɑ, nɑ Ɩsiyɑ, nɑ Mɑlǝkiyɑ, nɑ Miyɑmɛŋ, nɑ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Mɑlǝkiyɑ, nɑ Penɑyɑ,

26 nɑ Ɩlɑm lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, Mɑtɑniyɑ, nɑ Sɑkɑlɩ, nɑ Yehiyɛlɩ, nɑ Apǝti, nɑ Yelemɔtɩ, nɑ Ɩliyɑ,

27 nɑ Sɑtu lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, Ɩliyohenɑyi, nɑ Ɩliyɑsipɩ, nɑ Mɑtɑniyɑ, nɑ Yelomɔtɩ, nɑ Sɑpɑtɩ, nɑ Asisɑ,

28 nɑ Pepɑyi lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, Yohɑnɑŋ, nɑ Hɑnɑniyɑ, nɑ Sɑpɑyi, nɑ Atǝlɑyi,

29 nɑ Pɑni lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, Mesulɑm, nɑ Mɑlukɩ, nɑ Atɑyɑ, nɑ Yɑsupi, nɑ Seyɑlɩ, nɑ Yelemɔtɩ,

30 nɑ Pɑhɑtɩ-Mowɑpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, Atǝnɑ, nɑ Kelɑlɩ, nɑ Penɑyɑ, nɑ Mɑɑseyɑ, nɑ Mɑtɑniyɑ, nɑ Pǝsɑlɛlɩ, nɑ Pinuwi, nɑ Mɑnɑsee,

31 nɑ Hɑlim lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, Ɩliyesɛɛ, nɑ Ɩsiyɑ, nɑ Mɑlǝkiyɑ, nɑ Semɑyɑ, nɑ Simoŋ,

32 nɑ Pɛncɑmɛɛ, nɑ Mɑlukɩ, nɑ Semɑliyɑ,

33 nɑ Hɑsum lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, Mɑtenɑyi, nɑ Mɑtɑtɑ, nɑ Sɑpɑtɩ, nɑ Ɩlifelɛtɩ, nɑ Yelemɑyi, nɑ Mɑnɑsee, nɑ Simeyi,

34 nɑ Pɑni lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, Mɑɑtɑyi, nɑ Amǝlɑm, nɑ Uwɛlɩ, 35 nɑ Penɑyɑ, nɑ Petiyɑ, nɑ Keluhu, 36 nɑ Fɑniyɑ, nɑ Melemɔtɩ, nɑ Ɩliyɑsipɩ, 37 nɑ Mɑtɑniyɑ, nɑ Mɑtenɑyi, nɑ Yɑsɑyi, 38 nɑ Pɑni, nɑ Pinuwi, nɑ Simeyi, 39 nɑ Selemiyɑ, nɑ Nɑtɑŋ, nɑ Atɑyɑ, 40 nɑ Mɑkǝnɑtepɑyi, nɑ Sɑsɑyi, Sɑlɑyi, 41 nɑ Asɑlɛlɩ, nɑ Selemiyɑ, nɑ Semɑliyɑ, 42 nɑ Sɑlum, nɑ Amɑliyɑ, nɑ Yosɛɛfʋ,

43 nɑ Nepo lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, Yeiyɛlɩ, nɑ Mɑtɑtiyɑ, nɑ Sɑpɑtɩ nɑ Sepinɑ, nɑ Yɑtɑyi, nɑ Sowɛɛlɩ, nɑ Penɑyɑ.

44 Pɑnɛ ɩnɩ pɑ tǝnɑ pɑ kpɑɣɑnɑ ɑlɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ, hɑlɩ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɑ lʋlɑ piyɑ.

ɑ 2:66 kpɑɣɑnǝŋ kʋpǝsǝŋ: Pɑ yoosɑ kpɑɣɑnʋ nɑ kpɑŋɑɣɑ nɑ pǝ lʋlɩ mpi tɔɣɔ pɑ yɑɑ mpʋ. Ɩ

Nehemii

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

NEHEMII

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Nehemii kɑ kɛ́ Pɛɛsɩ wulɑʋ Atɑkǝsɛsɛɛ kɑwulɑɣɑ tɑɑ ɑkewe sɔsɔ kɛ́. Ɩlɛnɑ wulɑʋ hɑ-ɩ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ polo Yosɑlɛm nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ tɛtʋ tɔkʋɣʋ tɔm. Ɩ́ nɑ kɔtʋlʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ pɑ lɑpǝnɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kɛ tɛtʋ tɔkʋɣʋ tǝmlɛ tɑɑ.

Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ Nehemii lɑɣɑsɩ Ɩsɔ sɛɛʋ kɛ timpi timpi pǝ tɑɑ tǝŋ tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Nehemii tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Nehemii mǝlʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm, titite 1:1–2:20

Pɑ tɑɣɑnɑ Yosɑlɛm koloosi ŋmɑʋ, titite 3:1–7:72

Pɑ kɑlɑ Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑɣɑ, titite 8:1–10:40

Nehemii tǝmɑ lɛnnɑ, titite 11:1–13:31

1

1 Hɑkɑliyɑ pǝyɑlʋ Nehemii tɔm ntɔ.

Nehemii nɩɩwɑ Yosɑlɛm tɔm

Wulɑʋ Atɑkǝsɛsɛɛ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nyǝŋkɑ kɛ pɑ ɩsɔtʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Kisileu tɔ ɩ tɑɑ, Nehemii mɑ́, mɑɑ wɛ Susi ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ. 2 Mɑ tɛɛtʋ lɛlʋ Hɑnɑni nɑ lɛlɑɑ pɑ lɩɩnɑ Yutɑ nɑ mɑ́ pɔɔsɩ-wɛɣɛ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ, nɑ Yosɑlɛm pɑ tɔm. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔ-m sɩ: Hepǝlɑ sɔsɑɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ, pɑ cɑɣɑ Yutɑ. Amɑ wɑhɑlɑ nɑ kʋnyɔŋ tɑɑ kɛ́ pɑ wɛɛ. Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɔm ɩlɛ, tǝ koloosi yɑ́ pɔɣɔlɛɛ kɛ́, nɑ kɔkɔ nɑ́ɑ́ nyɑɣɑ ɩcɑtɛ kɑmpʋnɑɑ.

Nehemii sǝlǝmʋɣʋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɔ

4 Wɑɑtʋ wei mɑ nɩɩ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ kʋyɛɛŋ pɑɣɑlɛ, nɑ mɑ́ wiiki, nɑ mɑ́ hɔkǝɣɩ nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ sǝlǝmɩ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɩ: 5 Hɑɩ, ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ, wei nyɑ́ pɑ nyɑŋnɑ tɔ. N lɑkɩ ɩsǝnɑ n sɩɩ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɣɔ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ tɔkǝlɑɑ kɛ́. Pǝ́cɔ́ nn lɩɩkɩ nyɑ́ sɔɔllɑɑ wɑɑlɩ. 6 Hɑɩ, kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ tɑ́ tɔɔ, nɑ ń ké nyɑ́ ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ nti nyɑ́ tǝmlɛ tʋ mɑ́, mɑ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ tɔ. Mɑ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ ilim nɑ ɑhoo kɛ nyɑ́ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ́, tɑ́ tɔɔ sɩ, ń tɑɣɑnɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ. Mɑ́ nɑ mɑ cɔsɔnɑɑ tǝ wɑkǝlǝnɑ-ŋ kɛ́. 7 Tǝ kisɑ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ kiiŋ wei n cɛlɑ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ Moisi nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ-tʋ tɔ. 8 Tɔɔsɩ nti n kɑ heelɑ Moisi nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-tʋ tɔ sɩ: Ye ɩ́ tɑ́ nɩɩnɑ-m, mɑɑ yɑsɩ-mɛɣɛ piitim kpɑɩ nyǝm tɑɑ. 9 Amɑ ye ɩ́ pǝsǝnɑ lɑɑkɑlɩ kɛ tǝnɑ, nɑ ɩ́ tɔkɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ, nɑ ɩ́ lɑkɩ-tɩ. Pɑɑ pǝ ponɑ-mɛɣɛ tɛtʋ tǝnɑɣɑ, mɑ́ɑ́ kɔnɑ-mɛɣɛ lonte nte mɑ lǝsɑɑ sɩ mɑ́ɑ́ cɑɣɑ tǝ tɑɑ tɔ. 10 Tɑcɑɑ, tǝ kɛ́ nyɑ́ yǝlɑɑ nɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ́. Tɑɣɑ n yɑpǝnɑ nyɑ́ toŋ nɑ nyɑ́ kǝlʋɣʋ sɔsɔɔʋ. 11 Mɑ wiikinɑ-ŋ sɩ, ń nɩɩ sǝlǝmʋɣʋ ŋku mɑ́ nɑ nyɑ́ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ tǝ kʋsǝɣǝnɑ nyɑ́ nyʋɣʋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔ. Lɑ nɑ wulɑʋ cɔ-m kʋpɑntʋ nɑ mɑ́ wɑɑ mɑ tǝmlɛ tɑɑ.

Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, mɑɑ kɛ́ wulɑʋ kʋnyɔnyɔɔm pɑɑsǝnlʋ.

2

Wulɑʋ hɑ Nehemii kɛ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ mǝlɩ Yosɑlɛm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sɔsɔ Atɑkǝsɛsɛɛ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nyǝŋkɑ kɛ pɑ ɩsɔtʋ Nisɑŋ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ wulɑʋ cɑɣɑ tɔɣɔʋ, nɑ mɑ́ tʋɣʋ-ɩ sʋlʋm. Mɑ lɑŋlɛ kɑ wɑkǝlɑɑ kɛ́. Pǝ́cɔ́ ɩ tɑ nɑtɑ-m mpʋ. 2 Ntɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-m sɩ: Pepe wɑkǝlɑ nyɑ́ lɑŋlɛ? Anɩ pɩɩ wɩɩkɩ-ŋ. Pepe nǝɣǝsɛɛ kʋɣʋnɑ-ŋ?

Tǝnɑɣɑlɛ sɔɣɔntʋ ɑnɑɑm kpɑ-m. 3 Ɩlɛnɑ mɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ wulɑʋ, mǝnɑ tɛtʋ. Tɑ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ pɑ pimɑ mɑ cɔsɔnɑɑ tɔ, tǝ pǝsɑ ncɑɑlɛ. Tǝ kɑmpʋnɑɑ nyɑɣɑ kɔkɔ. Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ mɑ lɑŋlɛ kɑɑ wɑkǝlɩ? 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ pɔɔsɑ-m sɩ: Pepeɣe n cɑɑ sɩ mɑ́ lɑ-ŋ?

Tǝnɑɣɑ mɑ sǝlǝmɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ. 5 Ɩlɛnɑ mɑ́ cɔ wulɑʋ sɩ: Hɑɩ, tɑ́ cɑɑ, lɑ suulu nɑ ń hɑ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ mɑɣɑ nɔɣɔ, nɑ mɑ́ mǝlɩ Yutɑ tɛtʋ ɩcɑtɛ tɑɑ timpi pɑ pimɑ mɑ cɔsɔnɑɑ tɔ, nɑ mɑ́ tɑɣɑnɩ-tɛɣɛ ŋmɑʋ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsɑ-m sɩ: Kʋyɛɛŋ ɩsǝnɑɣɑ n kɑ́ tɔ nyɑ́ mpɑɑʋ? Nɑ sɑɑ wei kɛ́ n kɑ́ mǝlɩ?

Ɩlɛnɑ mɑ́ heeli-ɩ mɑ kʋyɑkʋ kʋmǝlʋɣʋ, nɑ ɩ́ hɑ-m mpɑɑʋ sɩ mɑ́ tɛɛ. 7 Nɑ mɑ́ tɑsɑ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, ŋmɑɑ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ tɑkǝlɑsɩ, nɑ pɑ́ hɑ-m mpɑɑʋ nɑ mɑ́ polo Yutɑ. 8 Nɑ pɑ́ ŋmɑɑ tɔtɔɣɔ kɑwulɑɣɑ hɔtʋŋ nyʋɣʋ tʋ Asɑfɩ, nɑ ɩ́ cɑɑ-m kpeŋkpelɑsɩ nsi mɑɑ lɑ́nɑ́ koluŋɑ kutuluɣu ŋku kʋ wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kiŋ tɔ kʋ kɑmpʋnɑɑ, nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ, nɑ mɑ kutuluɣu kʋhǝntʋɣʋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ lɑpɑ-m tɑkǝlɑsɩ nsɩ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑ wɛ mɑ wɑɑlɩ kɛ́. 9 Nɑ mɑ́ polo nɑ mɑ́ cɛlɑ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ tɑkǝlɑsɩ nsɩ. Mɑ wɑɑlɩ kɛ́ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ mpɑ ɩ kɑ cɛlɑ-m tɔ. 10 Wɑɑtʋ wei Holoŋ tʋ Sɑnǝpɑlɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ tʋ Amoni tʋ Topiyɑ pɑ nɩɩ mɑ kɔntɛ, ɩlɛ pɑ lɑŋɑ tɑ hɛɛ pɑɑ pǝcɔ. Mpi pǝ tɔɔ nɔɣɔlʋ kɔŋ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pǝ́ cɑɣɑnɑ-wɛ tɔ.

Nehemii cɔɔʋ kɛ ɩcɑtɛ koloosi

11 Mɑ tɑlɑ Yosɑlɛm, ɩlɛnɑ mɑ́ cɑɣɑ kʋyɛɛŋ tooso tǝpɑmm. 12 Mɑ tɑ heeli nɔɣɔlʋɣʋ mpi Ɩsɔ tʋ-m sɩ mɑ́ lɑ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ tʋ mpɑɑʋ kɛ ɑhoo, nɑ mɑ wɑɑlǝɣɩ nɑpǝlǝɣɩ pǝcɔ. Mɑ tɑ kpɛnnɑ tɔtɛ nɑtǝlɩ. Ye pǝ tɑɣɑ kpɑŋɑɣɑ ŋkɑ mɑɑ cɑɣɑɑ tɔ. 13 Ahoo hɛkɑ kɛ mɑ lɩ́ɩ́ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ Tɛtɛkǝlɛ nɔnɔɣɔ, nɑ mɑ́ polo Tʋm sɔsɔ hite, nɑ Hute nɔnɔɣɔ pǝ kiŋ. Nɑ mɑ́ wiili Yosɑlɛm koluŋɑ kɛ teu, nɑ mɑ́ nɑ́ sɩ kɑ yɑ́ pɔɣɔlɛɛ. Pǝ́cɔ́ kɔkɔ nɑ́ nyɑɣɑ kɑ kɑmpʋnɑɑ. 14 Ɩlɛnɑ mɑ́ mǝlǝnɑ Hite nɔnɔɣɔ nɑ wulɑʋ lɩɩlɛ pǝ kiŋ. Amɑ mɑ kpɑŋɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔ mɑɑ cɑɣɑɑ tɔ, kɑ tɑ hiki mpɑɑʋ sɩ kɑ́ tɛɛ. 15 Ahoo ɑnǝɣɩ mɑ tɛsɑ Setǝlɔŋ lɔɔʋ nɑ mɑ́ nyǝnǝɣɩ koloosi. Ɩlɛnɑ mɑ́ mǝlɩ nɑ mɑ́ sʋʋnɑ Tɛtɛkǝlɛ nɔnɔɣɔ.

16 Mpʋ tɔ, ɩcɑtɛ sɔsɑɑ tɑ nyɩ timpi mɑ polɑɑ tɔ, yɑɑ mpi mɑ lɑpɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ tɑɑ heeli Yutɑ nyǝ́mɑ, yɑɑ kɔtǝlɑɑ, yɑɑ ɩcɑtɛ sɔsɑɑ, yɑɑ hʋʋlɑɑ, yɑɑ tǝmɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑpǝlǝɣɩ nɑtǝlɩ. 17 Amɑ mɑ tɔmɑ-wɛɣɛ sɩ: Ɩ́ nɑwɑ wɑhɑlɑ wei ɩ tɑɑ tǝ wɛɛ tɔ. Yosɑlɛm pǝsɑ ncɑɑlɛ, nɑ ɩ nɔnɔɔsɩ nyɑɣɑ kɔkɔ. Ɩ́ kɔɔ tǝ́ tɑɣɑnɩ Yosɑlɛm koloŋɑ ŋmɑʋ nɑ tɑ́ fɛɛlɛ yɑ́.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kɛɛsɑ-wɛɣɛ ɩsǝnɑ mɑ Ɩsɔ wɑɑsɑ-m nɑ nti wulɑʋ sɔsɔ nɑ́ heelɑ-m tɔ. Ntɛnɑ pɑ́ mɑ́ kɑpusi kɛ kpɑkpɑɑ sɩ: Tǝ́ sʋʋ tǝmlɛ tɑɑ, tǝ́ ŋmɑ́ ɩcɑtɛ.

Kɛlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ pɑ tɩ nɑ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ́ lɑkɩ tǝmlɛ kʋpɑntɛ ńtɛ́. 19 Amɑ wɑɑtʋ wei Sɑnǝpɑlɑ nɑ Topiyɑ nɑ Lɑɑlupu Kesɛm pɑ nɩ́ɩ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ-tʋɣʋ woŋɑ nɑ pɑ́ footiɣi-tʋ nɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ-tʋ sɩ: Pepeɣe ɩ́ lɑkɩ tǝnɑ? Ɩ́ cɑɑ ɩ́ kʋlǝɣɩ wulɑʋ tɔɔ kɛlɛ yɛɛ?

20 Ntɛnɑ mɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ́ hɑnɑ-tʋɣʋ pǝ toŋ. Ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑ́ tɑɑ niki ɩcɑtɛ ŋmɑʋ kɛ́. Amɑ mǝ fɛɩnɑ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ wɛɛnɑ pʋlʋɣʋ ɩcɑtɛ tɑɑ, yɑɑ ɩ́ wɛɛnɑ toŋ nɩɩlǝɣɩ tǝ tɔɔ. Mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩnɑ tǝ tɑɑ kɛ́ mpi pɑɑ yɑɑkǝnɑ ɩ hǝtɛ tɔ.

3

Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɣɑnǝɣɩ ŋmɑʋ kɛ Yosɑlɛm koloosi

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ Ɩliyɑsipɩ, nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ kɔtǝlɑɑ lɛlɑɑ pɑ sʋʋ tǝmlɛ, nɑ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ ŋmɑ́ heeŋ nɔnɔɣɔ. Pɑ tɛmɑ-kɛɣɛ fɛɛnʋɣʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ kɑ kɑmpʋnɑɑ. Nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ nɑ pɑ́ cɔɔ nɑ pɑ́ tɑlɑ Meyɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu, hɑlǝnɑ Hɑnɑneyɛɛlɩ nyǝŋkʋ. 2 Pɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ Yeliko nyǝ́mɑ nɑ́ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ. Pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Imili pǝyɑlʋ Sɑkuu. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Senɑɑ nyǝ́mɑ nɑ́ ŋmɑwɑ Tiinɑ nɔnɔɣɔ. Pɑ tʋ kɑmpʋ kpɑtǝŋ ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ kɑmpʋ pee, nɑ pǝ kʋkɑlǝsǝŋ. 4 Mpɑ pɑ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ kɛ pɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ tɔɣɔlɛ Uliyɑ pǝyɑlʋ Melemɔtɩ. Hɑkɔɔsɩ sɑɑlɩ kɛlɛ. Pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Pelekiyɑ pǝyɑlʋ Mesulɑm. Mesesɑpɛlɩ sɑɑlɩ kɛlɛ. Pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Pɑɑnɑ pǝyɑlʋ Sɑtɔkɩ. 5 Pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Tɛkʋwɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ sɔsɑɑ kisɑɑ sɩ mɑ́ tɑɑ kɔmtɩ-wɛ tɔ, pɛlɛ pɑ kɔmɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑɑseyɑ pǝyɑlʋ Yoyɑtɑ, nɑ Pesotiyɑ pǝyɑlʋ Mesulɑm pɑ ŋmɑwɑ Yesɑnɑ nɔnɔɣɔ. Pɑ tʋ kɑmpʋ kpɑtǝŋ ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ kɑmpʋ pee nɑ pǝ kʋkɑlǝsǝŋ. 7 Mpɑ pɑ lɑkɑɣɑ pɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ tǝmlɛ tɔɣɔlɛ Kɑpɑwɔŋ tʋ Melɑtiyɑ, nɑ Melonotɩ tʋ Yɑtɔŋ, nɑ Kɑpɑwɔŋ nɑ Misipɑ pǝ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ. Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ nyʋɣʋ tʋ yǝlɑɑ ntɛ́. 8 Hɑlɑyɑ pǝyɑlʋ koolu Usiyɛlɩ kɑ wɛnnɑ pǝ lɔlɔ. Pɑ wɑɑlɩ kɛ́ tulɑɑlʋ lɑtʋ Hɑnɑniyɑ. Wɑɑtʋ wei pɑ tɑlɑ timpi koluŋɑ kǝlɑ wɑŋ tɔ, sɑɑ ɩnǝɣǝlɛ pɑ tɛmɑ pɑ tǝmlɛ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. 9 Pɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ Huuu pǝyɑlʋ Lefɑyɑ wei ɩ kɛ́ Yosɑlɛm hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyʋɣʋ tʋ tɔ ɩ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ. 10 Pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Hɑlumɑfɩ pǝyɑlʋ Yetɑyɑ nɑ́ pɑɑsɑɣɑnɑ ɩ tǝyɑɣɑ ɩsɛntɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ Hɑsɑpǝneyɑ pǝyɑlʋ Hɑtusi nɑ́ɑ́ tǝŋ kpɑkpɑɑ. 11 Hɑlim pǝyɑlʋ Mɑlǝkiyɑ, nɑ Pɑhɑtɩ-Mowɑpʋ pǝyɑlʋ Hɑsupɩ, pɛlɛ pɑ lɑkɑɣɑnɑ ntɛɣɛ tǝmlɛ kɛ Mǝsɑsɩ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ. 12 Pɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ Hɑlohɛsɩ pǝyɑlʋ Sɑlum wei ɩ kɛ́ Yosɑlɛm hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyʋɣʋ tʋ tɔ, ɩ nɑ ɩ pɛɛlɑɑ pɑ lɑkɑɣɑ pɑ nyǝntɛ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑnuŋ nɑ Sɑnʋwɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ pɑ́ ŋmɑ́ tɛtɛkǝlɛ nɔnɔɣɔ. Pɑ tɛmɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ kɑmpʋnɑɑ nɑ kʋkɑlǝsǝŋ. Nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ koluŋɑ kɛ hɑlɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500), nɑ pɑ́ tɑlɑ Hute nɔnɔɣɔ. 14 Lekɑpii pǝyɑlʋ Mɑlǝkiyɑ wei ɩ kɛ́ Pɛtɩ-Kelem hɔɣɔlʋɣʋ nyʋɣʋ tʋ tɔ, ɩnɩ ɩ ŋmɑnɑ Hute nɔnɔɣɔ. Ɩ tɛmɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ kɑmpʋnɑɑ nɑ pǝ kʋkɑlǝsǝŋ.

15 Kɔlɩ-Hose pǝyɑlʋ Sɑluŋ wei ɩ kɛ́ Misipɑ hɔɣɔlʋɣʋ nyʋɣʋ tʋ tɔ, ɩnɩ ɩ ŋmɑnɑ Hite nɔnɔɣɔ. Ɩ tɛmɑ nɑ ɩ́ lɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ kɑmpʋnɑɑ, nɑ kʋkɑlǝsǝŋ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Yosɑlɛm koluŋɑ kɛ pǝ kɛɛsǝnɑʋ Silowee lɩɩlɛ kiŋ tɔ, nɑ wulɑʋ tɩɩŋ tɑɑlɛ, nɑ tǝkpɑlɛ nte tǝ tiikinɑ Tɑfiiti tɛ tɔ pǝ hɛkʋ. 16 Pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Asǝpuki pǝyɑlʋ Nehemii wei ɩ kɛ́ Pɛtɩ-Suu hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyʋɣʋ tʋ tɔ, ɩ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ kɛ Tɑfiiti pǝlɑɑŋ ɩsɛntɑɑ. Hɑlǝnɑ lɩɩlɛ nte pɑ hulɑ kuhulu tɔ, nɑ pǝ́ polo kɑwulɑɣɑ tɑŋlɑɑ tǝcɑɣɑlɛ. 17 Lefii nyǝ́mɑ lɑpǝnɑ ntɛɣɛ tǝmlɛ kɛ pǝ lɔlɔ. Pɛlɛɣɛ Pɑni pǝyɑlʋ Lehum, nɑ Hɑsɑpiyɑ wei ɩ kɛ́ Keilɑ hɔɣɔlʋɣʋ nɑ ɩ nyǝŋkʋ pǝ nyʋɣʋ tʋ tɔ. 18 Pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Henɑtɑtɩ pǝyɑlʋ Pɑfɑyi wei ɩ kɛ́ Keilɑ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyʋɣʋ tʋ tɔ, 19 nɑ Yesuwɑ pǝyɑlʋ Ɩsɛɛ wei ɩ kɛ́ Misipɑ nyʋɣʋ tʋ tɔ. Ɩnɩ ɩ tɑɣɑnɑɣɑnɑ yoou wontu tǝsɩɩlɛ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ timpi koluŋɑ lɑpɑ ŋkuluŋɑ tɔ. 20 Ɩ́lɛ́ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ Sɑpɑyi pǝyɑlʋ Pɑɑluuki. Ɩnɩ ɩ lɑkɑɣɑnɑ tǝmlɛ nɑ toŋ kɛ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ wɛ koluŋɑ ŋkuluŋɑ nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ Ɩliyɑsipɩ tǝyɑɣɑ pǝ hɛkʋ tɔ. 21 Pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Uliyɑ pǝyɑlʋ Melemɔtɩ wei ɩ kɛ́ Hɑkɔɔsɩ sɑɑlɩ, nɑ ɩ́ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Ɩliyɑsipɩ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ, hɑlǝnɑ pǝ́ sɩɩnɑ kɑ tǝnɑɣɑ tɔ.

22 Kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Yosɑlɛm tɔ, mpɛ pɑ lɑkɑɣɑnɑ tǝmlɛ kɛ pɑ wɑɑlɩ. 23 Pɛncɑmɛɛ nɑ Hɑsupɩ pɛlɛ pɑ tɑɣɑnɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ wɛ pɑ tǝyɑɣɑ ɩsɛntɑɑ tɔ. Nɑ Mɑɑseyɑ pǝyɑlʋ Asɑliyɑ wei ɩ kɛ́ Anɑniyɑ sɑɑlɩ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ ɩ tǝyɑɣɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ. 24 Henɑtɑtɩ pǝyɑlʋ Pinuwi nɑ́ ŋmɑɑkɑɣɑnɑ Asɑliyɑ tǝyɑɣɑ nɑ koluŋɑ ŋkuluŋɑ pǝ hɛkʋ tɑɑ. 25 Wusɑyi pǝyɑlʋ Pɑlɑɑlɩ kɛlɛ koluŋɑ ŋkuluŋɑ, nɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu sɔsɔɔʋ ŋku kʋ wɛ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ ɩsɛntɑɑ tɔ, pɑ hɛkʋ kɛ yoolɑɑ tǝtɑŋlɛ kɑtɑɣɑ cɔlɔ. Pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Pɑlosɩ pǝyɑlʋ Petɑyɑ 26 nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sǝkpemɑ mpɑ pɑ wɛ pulɑɣɑ tɑɑ tɔ, pɑ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu tɔ, hɑlǝnɑ lʋm nɔnɔɣɔ kɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. 27 Tɛkʋwɑ nyǝ́mɑ nɑ́ lɑkɑɣɑ pɑ nyǝntɛ kɛ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu sɔsɔɔʋ, hɑlǝnɑ pulɑɣɑ koluŋɑ pǝ ɩsɛntɑɑ.

28 Kɔtǝlɑɑ nɑ́ lɑkɑɣɑ pɑ nyǝntɛ kɛ kpɑɣɑnǝŋ nɔnɔɣɔ kɛ́, pɑɑ wei nɑ ɩ lonte kɛ ɩ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ. 29 Nɑ Ɩmɛɛ pǝyɑlʋ Sɑtɔkɩ nɑ́ɑ́ lɑkɩ pǝ lɔlɔ tɔtɔɣɔ ɩ tǝyɑɣɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Sekɑniyɑ pǝyɑlʋ Semɑyɑ wei ɩ tɑŋǝɣɩ ilim tǝlɩɩlɛ nɔnɔɣɔ tɔ, 30 nɑ Selemiyɑ pǝyɑlʋ Hɑnɑniyɑ nɑ Sɑlɑfɩ pǝyɑlʋ nɑɑtoso nyǝŋ Hɑnuŋ wei ɩ tɑɣɑnɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ tɔ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ Pelekiyɑ pǝyɑlʋ Mesulɑm. Ɩ́lɛ́ ɩ lɑkɑɣɑnɑ timpi ɩ kɑ wɛɛ tɔ pǝ ɩsɛntɑɑ. 31 Pɑ wɑɑlɩ kɛ́ koolu Mɑlǝkiyɑ, wei ɩ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ lɑtɑɑ sǝkpemɑ nɑ tɑɑtǝlɑɑ pɑ tǝyɑɣɑ kɛ Mifikɑtɩ nɔnɔɣɔ. Hɑlǝnɑ ŋkuluŋɑ tɑɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu ɩsɛntɑɑ. 32 Koolɑɑ lɛlɑɑ nɑ tɑɑtǝlɑɑ pɑ lɑkɑɣɑnɑ pɑ tǝmɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ tǝnɑ tɔ, hɑlǝnɑ heeŋ nɔnɔɣɔ pǝ hɛkʋ tɑɑ.

Kolontunɑɑ nyɩɩlǝɣɩ sɩ pɑ́ sǝŋsɩ tǝmlɛ

33 Wɑɑtʋ wei Sɑnǝpɑlɑ nɩɩwɑ sɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑ́, tǝ nikɑ tɑ́ koluŋɑ ŋmɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ. Nɑ ɩ́ woŋiɣi-tʋ. 34 Nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ ɩ tɑɑpɑlɑɑ Sɑmɑlii yoolɑɑ kiŋ sɩ: Pepeɣe Yutɑ ɑcɑmisi nsɩ sɩ cɑɑ lɑpʋ? Pɑɑ tɛ pɑ tǝmlɛ ntɛɣɛ sɑŋɑ nɑ pɑ́ lɑ́ pɑ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑsɩ nɑ? Pɑɑ tɩɩ pǝsɩ nɑ pɑ́ kuli pɛɛ nnɑ kɔkɔ pimɑ tɔ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ-yɛ?

35 Tǝnɑɣɑlɛ Amoni tʋ Topiyɑ nɑ́ cɔwɑ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ sɩ: Nmɑtʋ ntiɣilɛ tǝnɑ ye? Tɑɑlɛ hɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ ŋmɑɑnɑ pɑ pɛɛ koluŋɑ ŋkɛ kɑ tɔɔ kɑ yele tim nɑ?

36 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ mɑpɑ kɑpukɑ sɩ, hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɩɩ ɩsǝnɑ pɑ woŋiɣi-tʋ tɔ? Mǝŋnɑ pɑ footuɣu kɛ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ. Yele nɑ kolontunɑɑ kpɑ-wɛɣɛ yomle nɑ pɑ́ lɛɛkɩ pɑ wontu. 37 Tɑɑ wii pɑ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ ń tɑɣɑnɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. Tǝ ŋmɑɑkɩ koluŋɑ tɔɣɔ pɑ tʋʋkɩ-tʋ ɩsǝntɔ.

38 Ɩsǝnɑ tǝ lɑpɑ tǝmlɛ kɛ tɑ koluŋɑ ŋmɑʋ tɔm tɑɑ tɔɣɔlɛ. Hɑlɩ tǝ́ ŋmɑ́ nɑ tǝ́ cɔɔ nɑ kɑ́ kpɑ ɩsɩɩ kɑɑ wɛʋ tɔ pǝ hɛkʋ tɑɑ. Mpi tɔ, pɑɑ wei ɩ kɑ nikɑ tǝmlɛ kɛ́ nɑ lotu kʋlʋmtʋ.

4

1 Amɑ wɑɑtʋ wei Sɑnǝpɑlɑ, nɑ Topiyɑ, nɑ Lɑɑlupunɑɑ, nɑ Amoni nyǝ́mɑ, nɑ Asǝtɔtɩ nyǝ́mɑ pɑ nɩɩwɑ sɩ tǝ tɔŋɑ Yosɑlɛm koluŋɑ ŋmɑʋ nɑ pɔɣɔlɛɛ tɔŋɑ tǝkʋɣʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-wɛɣɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ. 2 Nɑ pɑ́ lɑ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kɛ pɑ tǝnɑ sɩ pɑ kɔŋ Yosɑlɛm tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑ́ nɑ pǝ́ cʋkɩ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ sǝlǝmɑ tɑ́ Ɩsɔ nɑ tǝ sɩɩ tɑŋlɑɑ kɛ ilim nɑ ɑhoo sɩ, kolontunɑɑ ɩ́ tɑɑ tii tɑ́ tɔɔ nɑ tiili. 4 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ tɔŋ sɩ:

Tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɑwɑ pǝnɛntɛɣɛ tǝtɔɣɔtɔɣɔ,

pǝ́cɔ́ ncɑɑlɛ kǝlɑ kɑɑʋ.

Tǝ kɑ́ɑ́ pǝsɩ nɑ tǝ́ tɛ koloosi sǝnɛ sɩ ŋmɑʋ.

5 Tɑ́ kolontunɑɑ nɑ́ mɑɣɑsǝɣɩ kɛ́ sɩ mpɛ pɑɑ tii tɑ tɔɔ kɛ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ tǝ kɑɑ nyɩ. Nɑ pɑ́ kpiisi-tʋ nɑ tɑ́ tǝmlɛ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

Nehemii suu yoou wontu kɛ tǝmɑ lɑtɑɑ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑ́ tɛɛtʋnɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ kolontunɑɑ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ tɔ, pɑ kɔmɑ tɔm nɑɑnʋwɑ, nɑ pɑ́ kpɑɑlǝɣɩ-tʋ sɩ: Asolɑ wɛɛ, ɩ́ kɔɔ tɑ́ tɛ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ sɩɩwɑ lʋlʋŋ yoolɑɑ kpekɑ nɑ pɑ ŋmɑntɑɑsɩ nɑ pɑ tɔɔŋ kɛ koluŋɑ kɑfɛɛŋ tɑɑ. 8 Mɑ cɛkǝnɑ pɑ yɑɑsinɑɑ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ sɔsɑɑ nɑ hʋʋlɑɑ, nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ sɩ: Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ mǝ kolontunɑɑ, ɩ́ tɔɔsɩ sɩ Tɑcɑɑ kɛlɛ sɔsɔ nɑ toŋ tʋ. Ɩ́ yoonɑ mǝ tɛɛtʋnɑɑ, nɑ mǝ pǝyɑlɑɑ, nɑ mǝ pɛɛlɑɑ, nɑ mǝ ɑlɑɑ, nɑ mǝ tɛɛsɩ nyǝ́mɑ nɔɔsɩ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑ́ kolontunɑɑ cɛkǝnɑɑ sɩ, tǝ nɩɩwɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm ntɩ. Pǝyele Ɩsɔ lɑpɑ nɑ pɑ́ kpisi nti pɑ cɑɑkɑɣɑ tɔ. Ɩlɛnɑ tɑ́ tǝnɑ tɑ́ɑ́ mǝlɩ koluŋɑ tǝŋmɑlɛ nɑ tǝ́ niki tɑ tǝmlɛ. 10 Pǝ kpɑɣɑʋ kʋyɑkʋ ŋkʋ tɔɣɔ mɑ tɑɑpɑlɑɑ tɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ sʋ́ʋ́ tǝmɑ lɑpʋ. Nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔkɑ ŋmɑntɑɑsɩ, nɑ kpɑlǝŋ, nɑ tɔɔŋ, nɑ pɑ́ suu yoou wontu. Ɩlɛnɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ feŋiɣi yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɔ. 11 Nɑ pɛlɛ pɑ́ pɑɑsǝnɑ koluŋɑ ŋmɑʋ. Nɑ wontu sǝɣǝllɑɑ nɑ́ɑ́ tɔkɑ pɑ sǝɣǝlɑ nɑ niŋ ɩnɛ, nɑ yoou wontu nɑ niŋ lɛlǝŋ. 12 Nɑ ŋmɑlɑɑ nɑ́ɑ́ lǝlɑ pɑ lɑɣɑlɛɛ kɛ pɑ tɩɩsɩ tɑɑ, nɑ pɑ́ tɔŋɑ koluŋɑ kɛ tɑɣɑnʋɣʋ. Nɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ tǝŋǝɣɩ mɑ wɑɑlɩ, nɑ ɩ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ ye pǝ ciɣitɑɑ, ɩ yɑɣɑ ɑpɑlʋtutuɣu. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɔmɑ sɔsɑɑ nɑ hʋʋlɑɑ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ wɛɛ tɔ sɩ: Koluŋɑ tǝmlɛ kɑɑsɑ sɔsɔm. Pǝyele kɑ ɩtɑɣɑlɑʋ tɔɔ kɛ́ tǝ wɛɛ nɑ tǝ́ hɑtǝlǝnɑ tǝmɑ. 14 Pɑɑ timpiɣi ɩ́ wɛɛ nɑ ɩ́ nɩɩ tutuɣu, ɩlɛ ɩ́ kotinɑ-m nɑ tɑ́ Ɩsɔ yoonɑ tɑ́ nɔɣɔ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ lɑkɑɣɑ tǝmlɛ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ tefemle tɔ. Hɑlǝnɑ ɑhoo, nɑ tɑ́ tɑɑ lɛlɑɑ tɔkɑ ŋmɑntɑɑsɩ. 16 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑ heelɑɣɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ pɑɑ wei ɩ́ sʋʋ ɩ kpekǝle kiŋ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ ɑhoo, nɑ pɑ́ feŋiɣi tɑ́ tɔɔ nɑ pɑ́ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ ilim tɑɑ. 17 Pǝ kɑɑsɑ mɑ́ nɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ, nɑ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ tɑŋlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ mɑ wɑɑlɩ tɔ. Ye pǝ tɑɣɑ tǝ cɑɑ lʋm sɔʋ, tɩɩ wɔɣɔsǝɣɩ tɑ́ wontu.

5

Nehemii sǝŋsʋɣʋ kɛ kɑmuɣulɑsɩ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ pɑ lɑŋɑ wɑkǝlǝnɑ pɑ tɛɛtʋnɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ. 2 Nɑ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ tɔŋ sɩ: Tɑnɑ tɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ tɑ́ pɛɛlɑɑ tǝ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́. Tɔɣɔnɑɣɑ ɩɩ tɑkɩ-tʋ. Ɩlɛ tǝ cɑɑ sɩ tǝ́ hiki tɔɣɔnɑɣɑ nɑ tǝ́ tɔɣɔ nɑ tǝ́ tɑɑ sɩ. 3 Ɩlɛnɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋ sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ sɩɩ tɑ́ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ tɔ ɩ tɑwɑ nɑ tɑ́ tɛɛsɩ kɛ tɔlʋmɑ kɛ sɑɑ wei tǝ nyɩɩlǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ nyɔɣɔsɩ wɑɑtʋ tɔ. 4 Nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋ tɔtɔ sɩ: Pǝ cɑɑlɑ-tʋ sɩ tǝ́ kǝntɩ liɣitee kɛ tɑ́ tɑwɑ tɔɔ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ pǝsɩ nɑ tǝ́ fɛlɩ wulɑʋ lɑmpuu. 5 Pǝyele tǝ kɛ́ piitim kʋlʋmǝm kɛ́. Tɑ́ piyɑ tɑ fɑɣɑnɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ nyǝŋsɩ. Tǝ tʋɣɩ yomle kɛ tɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ tɑ́ pɛɛlɑɑ. Hɑlɩ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ pɑsɑɑ. Anɩ tɑ́ toŋ tɛmɑ. Pǝ́cɔ́ tɑ́ tɑwɑ pǝsɑ lɛlɑɑ nyǝnɑ.

6 Mɑ nɩ́ɩ́ tɔmnɑɑ mpɛ, ɩlɛnɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huu sɔsɔm. 7 Nɑ mɑ́ tʋ́ mɑ tɑɑ sɩ mɑɑ kɑlǝnɑ sɔsɑɑ nɑ hʋʋlɑɑ kɛ timpi pɑ tʋɣɩ pɑ tɛɛtʋnɑɑ kɛ sǝɣǝlɑ sɔsɔɔnɑ tɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ koti-wɛ. 8 Nɑ mɑ́ tɔ-wɛ sɩ: Tǝ yɑpɑ tɑ́ tɛɛtʋnɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kpɑ yomle tɔ, ɩsɩɩ tɑ́ toŋ wɛɛ tɔ. Ɩlɛnɑ nɔɔnɔɔ mɩɩ tɑɣɑnǝɣɩ-wɛɣɛ pɛɛtʋɣʋ, pǝ́cɔ́ tɑ́ yǝlɑɑ kɛ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sumɑ, pɑ tɑ nɑ kʋcɔcɔtʋ. 9 Nɑ mɑ́ tɑsɑ sɩ mǝ tɔm sǝpɑɣɑ, pɩɩ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ wɛɛnɑ Ɩsɔ sɔɣɔntʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ fiti tɑ́ kolontunɑɑ kʋtʋɣʋ. 10 Yǝlɑɑ kǝntɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kiŋ kɛ liɣitee nɑ tɔɣɔnɑɣɑ. Ɩsɩɩ tɑ́ cɔlɔ nyǝ́mɑ nɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ lɑpʋ tɔ. Ɩlɛ tǝ́ kisi sɩ pɑ́ tɑɑ fɛlɩ-tʋ. 11 Sɑŋɑ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ mǝŋnɑ mǝ kǝmɑ nyǝ́mɑ kɛ pɑ hɑlǝm, nɑ pɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Olifinɑɑ tɔ ɩ tɑwɑ, nɑ pɑ tɛɛsɩ. Ɩ́ kisi kɑsǝyɑɣɑ ŋkɑ pɩɩ wɛɛ sɩ pɑ́ cɛlɑ-mɛ tɔ. Pɑɑ liɣitee, yɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ, yɑɑ sʋlʋm, yɑɑ nim. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔwɑ sɩ: Tɩɩ lɑ nti n hʋlɑ-tʋ tɔ, tɩɩ mǝlǝnɑ-wɛɣɛ pɑ nyǝm, tǝ kɑɑ pɔɔsɩ-wɛɣɛ pʋlʋ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ koti kɔtǝlɑɑ nɑ mɑ́ yele nɑ pɑ́ tuu sɩ pɑɑ lɑ ɩsǝnɑ pɑ sɩɩwɑ tɔ. 13 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ fiɣitɑ mɑ cɑpɑ nɑ mɑ́ tɔ sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kɑ́ fiɣiti mpɑ pɑ kɑɑ tǝŋ ɩsɩɩ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-wɛɣɛ pɑ tɛɛsɩ nɑ pɑ wɛnɑʋ nɑ pǝ́ yele-wɛɣɛ kpɛtɛ. Ɩlɛnɑ sɑmɑɑ cɔ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ kɔnɑ mpʋ. Nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ sɑ Tɑcɑɑ nɑ pɑ́ tɔkɩ ɩsɩɩ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

14 Hɑtoo kʋyɑŋku wulɑʋ Atɑkǝsɛsɛɛ kpɑ-m Yutɑ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nyǝŋkɑ, hɑlǝnɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɔ. Pǝ yoosɑ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɛlɛ. Pɑɑ mɑ́, yɑɑ mɑ tɛɛtʋnɑɑ, tɑ́ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ tɔɣɔ sɔsɔɔntʋ tǝtɔɣɔlɛ. 15 Mpɑ pɑ lɑɑlɑ mɑɣɑ sɔsɔɔntʋ tɔɣɔʋ tɔ, pɑ cɑɑlɑɣɑɑ yǝlɑɑ kɛ́, nɑ pɛlɛ pɑ́ cɛlǝɣɩ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ sʋlʋm nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ nɩɩlɛ. Hɑlǝnɑ pɑ tǝmlɑtɑɑ muɣuliɣi sɑmɑɑ. Amɑ Ɩsɔ sɔɣɔntʋ tɔɔ ɩlɛ mɑ tɑ lɑ mpʋ. 16 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ lɑpɑ tǝmlɛ kɛ koluŋɑ ŋmɑʋ tɔɔ kɛ́. Mɑ tɑ lʋ sɩ mɑ́ yɑ tɛtʋ kɛ fɑɑlɑɑ kɛ mɑ sɔsɔɔntʋ tɔɔ. Mɑ nɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ tǝ lɑkɑɣɑ koluŋɑ ŋmɑʋ tǝmlɛ tɔ, pɛlɛ pɑ tɑ lɑ mpʋ tɔtɔ. 17 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, mɑ nɑ Yutɑ hʋʋlɑɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (150) tǝ́ tɔkɑɣɑnɑ. Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-tʋ tɔ pɑ mʋʋlɑɑ mpɑ pɑ kɔŋɑɣɑ-tʋ tɔ. 18 Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku mɑ liɣitee kɛ mɑ yɑkǝnɑ nɑʋ nɑ pɑ́ kʋ, nɑ heeŋ kʋpɑŋ kɛ nɑɑtoso, nɑ kɑmpee. Nɑ pɑɑ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ wei ɩ́ tɛɛwɑ pɑ kɔnɑ-m sʋlʋm kɛ tuutuumɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, mɑ tɑ pɔɔsɩ sɩ pɑ́ cɛlɛ-m mpi pɩɩ wɛɛ sɩ mɑ́ mʋ tɔ. Mpi tɔ, koluŋɑ ŋmɑʋ kɛ́ sɑmɑɑ kɛ tǝmlɛ sɔsɔɔlɛ kɛ́.

19 Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ, tɔɔsɩ kʋpɑntʋ nti mɑ lɑpɑ yǝlɑɑ pɑnɛ tɔ, nɑ ń lɑ-m nyɑ́ pɛɛlɛɛ.

6

Kolontunɑɑ lʋkɩ tɔtɔ sɩ pɑ́ wɑkǝlɩ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑnǝpɑlɑ nɑ Topiyɑ nɑ Lɑɑlupu Kesɛm nɑ tɑ́ kolontunɑɑ lɛlɑɑ nɩɩwɑ sɩ, mɑ ŋmɑwɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ, pǝ tɑ kɑɑsɩ kɑfɛɛʋ. Pǝyele wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, mɑ tɑ tʋtɑ kɑmpʋnɑɑ. 2 Ntɛnɑ Sɑnǝpɑlɑ nɑ Kesɛm pɑ́ tili nɑ pɑ́ yɑɑ-m sɩ mɑ́ nɑ-wɛ tǝ́ suli Kefilim kɛ Ono tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Pɑ tɑɑ kɑ wɛɛ kɛ́ sɩ pɑ lɑkɩ-m ɩsɑɣɑtʋ. 3 Amɑ mɑ cɔ-wɛ sɩ mɑ niŋ tɔkǝnɑ tǝmlɛ, mɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ polo. Ye mɑ tɛɛwɑ tǝ sɑɑlǝɣɩ kɛ́.

4 Tɔm liɣiti kɛ́ pɑ yɑɑ-m nɑ mɑ́ɑ́ cɔ-wɛɣɛ kʋlʋmtʋ ntɩ. 5 Tɔm kɑkpɑsɩ nyǝm kɛ Sɑnǝpɑlɑ tilinɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ kɛ nɔholo. 6 Nɑ pɑ́ ŋmɑɑ kɑ tɑɑ sɩ: Tǝ nɩɩnɑ nɩɩlɑɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ, ɩsɩɩ Kesɛm-wɛ sɩ, nyɑnɑ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ ɩ́ lʋkɩ kɛ́ sɩ ɩ́ kʋlɩ tɑ́ tɔɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ n ŋmɑɑkɩ koluŋɑ sɩ ń pǝsɩ pɑ wulɑʋ. 7 Hɑlɩ pɑ yɔɣɔtɑɑ tɔtɔ sɩ n kpɑwɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, nɑ pɑ́ heeli-ŋ sɩ nyɑɣɑlɛ Yutɑ wulɑʋ. Ɩlɛ wulɑʋ sɔsɔ kɑɑ lɑŋ-tǝɣɩ nɩɩʋ kɛ nɔɔnɔɔ. Mpʋ tɔ, kɔɔ nɑ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ nɑ́. 8 Ntɛnɑ mɑ́ cɔ-ɩ nɑ mɑ́ tilinɑ sɩ: Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n loolinɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ. Nɑtǝlɩ tǝ tɑ kɛ tɑmpɑnɑ. 9 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, pɑ tǝnɑ pɑ lʋpɑɣɑ sɩ pɑ nyɑɑsǝɣɩ-tʋ nɑ tɑ́ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlɩ, ɩlɛnɑ tǝ́ yele tǝmlɛ.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ, yele nɑ mɑ́ kɑɑsɩ mɑ tǝɣɩ mɑ tǝmlɛ tɑɑ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mɑ polɑ Telɑyɑ pǝyɑlʋ Semɑyɑ tɛ, Metɑpɛlɩ sɑɑlɩ kɛlɛ. Mpi tɔ, ɩ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kɔɔ mɑ tɛ. Kɛlɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Tǝ́ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ tǝ́ tǝkɩ tɑ tɔɔ kɛ́ teu. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, mɑ kolontunɑɑ kɑ́ kɔɔ ɑhoo nɑ pɑ́ kʋ-m. 11 Ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Mɑ tɛɛ mɑ́ se. Pǝlɛ pǝ pɑɑsi ye mɑ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, mɑ kɑɑ lɑ yʋlʋ. Aɑɩ, mɑ kɑɑ sʋʋ tǝnɑ.

12 Mɑ nyǝ́mɑ teu sɩ pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ heelinɑ-ɩ nti ɩ heelɑ-m mpʋ tɔ. Sɑnǝpɑlɑ nɑ Topiyɑ pɑ fɛlǝnɑ-ɩ liɣitee sɩ ɩ́ yɔɣɔtɩ mpʋ. 13 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ fɛɩ sɩ sɔɣɔntʋ ɩ́ kpɑ-m nɑ mɑ́ tǝŋ ɩ sɛɣɛsɛɛ nɑ mɑ́ pǝntǝnɑ Ɩsɔ nɑ pǝ́ kʋ́ mɑ nyʋɣʋ nɑ pǝ́ tʋ́-m fɛɛlɛ.

14 Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ, tɔɔsɩ nti Topiyɑ nɑ Sɑnǝpɑlɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɑlʋ nyǝŋ Noyɑtiyɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ lɛlɑɑ pɑ lɑpɑ tɔ. Nɑ ɩsǝnɑ pɑ cɑɑ pɑ́ tʋ-m sɔɣɔntʋ tɔ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ koluŋɑ tɛmɑ pɑ ɩsɔtʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Ɩluuli tɔ ɩ kʋyɛɛŋ hiu nɑ kɑkpɑsɩ wule. Koluŋɑ tǝmlɛ kʋyɛɛŋ lɩ́ɩ́ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 16 Wɑɑtʋ wei tɑ kolontunɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-tʋ tɔ pɑ nɩɩ-tɩ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛɣɛ sɔsɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ pɔpɔtʋ tɛmɑ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ Ɩsɔ toŋ tɑɑ kɛ́ tǝ lɑpǝnɑ tǝmlɛ ńtɛ́.

17 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ Topiyɑ pɑ ŋmɑɑkɑɣɑ tǝmɑɣɑ tɑkǝlɑsɩ kɛ sɔsɔm. 18 Ɩlɛ tɑmpɑnɑ tɔɔ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑɣɑlɛ lɑŋɑ kɑ hɛɛnɑ-ɩ kɛ́. Mpi tɔ, Yutɑ tʋ Alɑ pǝyɑlʋ Sekɑniyɑ kɑ hɑ-ɩ ɩ pɛɛlɔ. Pǝyele ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ pǝyɑlʋ Yohɑnɑŋ kɑ kpɑɣɑ Pelekiyɑ pǝyɑlʋ Mesulɑm pɛɛlɔ. 19 Pɑ sɑŋɑɣɑ-ɩ mɑ kiŋ kɛ́, nɑ pɑ́ tɑɣɑsǝɣɩ-ɩ mɑ tɔm. Topiyɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ ŋmɑɑkɑɣɑ-m tɑkǝlɑsɩ kɛ́ sɩ sɔɣɔntʋ ɩ́ kpɑ-m.

7

Pɑ sɩ́ɩ́ tɑŋlɑɑ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ

1 Wɑɑtʋ wei koluŋɑ tɛmɑ nɑ pɑ́ tʋ́ kɑmpʋnɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ, nɑ yonyoolɑɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ pɑ tǝmɑ tɑɑ. 2 Ɩlɛnɑ mɑ́ cɛlɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ pɑɑsǝnɑʋ kɛ mɑ neu Hɑnɑni nɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ Hɑnɑniyɑ. Mɑɑ wɛnɑ-ɩ nɑɑni kɛ́, pǝ́cɔ́ ɩ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ nɑ pǝ́ kǝlɩ lɛlɑɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ heelɑ-wɛ sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ ilim ɩ́ lɩɩ kɛ́ nɑ pǝ́ kpɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tʋlɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɔsɩ. Tɑɑnɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tǝkɩ-sɩ nɑ pǝ́cɔ́ sɩ tɑŋlɑɑ kʋlɩ pɑ tǝmɑ tɑɑ. Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ tɑŋǝɣɩ nɑ lɛlɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑ pɑ kutuluŋ kilɑ.

Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ mǝlɑ Pɑlɛsǝtini tɛtʋ tɑɑ tɔ pɑ hǝlɑ

4 Pɑɑ nɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kɑ́ wɑlɑɑ tɔ, tǝ tɑɑ yǝlɑɑ fɛɩ pɑɣɑlɛ. Pǝ́cɔ́ pɑ tɑɑ ŋmɑ́ kutuluŋ lɛlǝŋ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ Ɩsɔ heelɑ-m nɑ mɑ́ koti ɩcɑtɛ sɔsɑɑ nɑ hʋʋlɑɑ nɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ sɩ pɑ́ kɑlɑ yǝlɑɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ wiili tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni kɛ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ pɑ hǝlɑ kɑ wɛɛ tɔ, hɑlɩ pɑ kɛɛsɑ kɑ tɑɑ sɩ:

6 Ɩsɛɣɛlɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ mpɑ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ kɑ kpɑwɑ tɔ, pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ mǝlǝnɑ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ. Pɑɑ wei ɩ mǝlɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. 7 Mpɑ pɑ kɔnɑ-wɛ tɔɣɔlɛ Solopɑpɛɛlɩ, nɑ Yesuwɑ, nɑ Nehemiyɑ, nɑ Asɑliyɑ, nɑ Lɑɑmiyɑ, nɑ Nɑhɑmɑnɩ, nɑ Motokɑyi, nɑ Pilisɑŋ, nɑ Misipelɛtɩ, nɑ Pikifɑyi, nɑ Nehum, nɑ Pɑɑnɑ. Pɑ lʋlʋŋ kpekɑ ntɔ nɑ yǝlɑɑ pee nyɔɔŋ.

8 Pɑlɔsɩ lʋlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (2172).

9 Sefɑtiyɑ nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (372).

10 Alɑ nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ nɑsǝtoso nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (652).

11 Pɑhɑtɩ-Mowɑpʋ nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ pǝlefɛɩ hiu (2818). Yesuwɑ nɑ Yowɑpɩ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́.

12 Ɩlɑm nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ iyɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti (1254).

13 Sɑtu nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ (845).

14 Sɑkɑyi nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso (760).

15 Pinuwi nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɑsǝtoso nɑ pǝlefɛɩ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (648).

16 Pepɑyi nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɑsǝtoso nɑ pǝlefɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (628).

17 Asǝkɑtɩ nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ iyisi nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑlɛ (2322).

18 Atonikɑm nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (667).

19 Pikifɑyi nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ iyisi nɑɑlɛ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (2067).

20 Atɛŋ nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (655).

21 Hisikiyɑ lʋlʋɣʋ tʋ Atɛɛ nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ pǝlefɛɩ nɩɩnʋwɑ.

22 Hɑsum nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ pǝlefɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (328).

23 Pesɑyi nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ liɣiti (324).

24 Hɑlifɩ nyǝŋkʋ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (112).

25 Kɑpɑwɔŋ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ kɛ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ.

26 Pɛtǝlɛhɛm nɑ Netofɑ pǝ yǝlɑɑ kɛ pǝlefɛɩ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ (188).

27 Anɑtɔtɩ nyǝ́mɑ kɛ pǝlefɛɩ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (128).

28 Pɛtɩ-Asǝmɑfɛtɩ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ.

29 Kiliyɑtɩ-Yeyɑlim nɑ Kefilɑ nɑ Pelɔtɩ nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ tooso (743).

30 Lɑmɑ nɑ Kepɑ nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ hiu nɑ kʋlʋm (621).

31 Mikimɑsɩ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑlɛ (122).

32 Petɛɛlɩ nɑ Ayi pǝ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ tooso (123).

33 Nepo ɩcɑtɛ lɛntɛ nyǝ́mɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ.

34 Ɩlɑm lɛlʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti (1254).

35 Hɑlim lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (320).

36 Yeliko ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ (345).

37 Lotɩ nɑ Hɑtitɩ nɑ Ono pǝ ɑcɑlɛɛ nyǝ́mɑ kɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ kʋlʋm (721).

38 Senɑɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kɛ iyisi tooso nɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (3930).

39 Kɔtǝlɑɑ kpekɑ ntɔ. Yesuwɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ Yetɑyɑ yǝlɑɑ wɛ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso (973).

40 Ɩmɛɛ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ wɛ iyɑɣɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (1052).

41 Pɑsehuu lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (1247).

42 Hɑlim lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ iyɑɣɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (1017).

43 Lefii nyǝ́mɑ kpekɑ ntɔ. Hɑtefɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Yesuwɑ nɑ Kɑtǝmǝyɛlɩ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ wɛ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti.

44 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ yonyoolɑɑ kpekɑ ntɔ. Asɑfɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ wɛ pǝlefɛɩ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (148).

45 Nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ kpekɑ ntɔ. Sɑlum, nɑ Atɛɛ, nɑ Tɑlǝmɔŋ, nɑ Akupi, nɑ Hɑtitɑ, nɑ Sopɑyi, pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ wɛ pǝlefɛɩ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ (138).

46 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ lɑtɑɑ sǝkpemɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Sihɑ, nɑ Hɑsufɑ, nɑ Tɑpɑwɔtɩ. 47 Nɑ Kelɔsɩ, nɑ Siyɑ, nɑ Pɑtɔŋ. 48 Nɑ Lepɑnɑ, nɑ Hɑkɑpɑ, nɑ Sɑlǝmɑyi. 49 Nɑ Hɑnɑŋ, nɑ Kitɛlɩ, nɑ Kɑhɑɑ. 50 Nɑ Leyɑyɑ, nɑ Lesɛŋ, nɑ Nekotɑ. 51 Nɑ Kɑsɑm, nɑ Usɑ, nɑ Pɑseyɑ. 52 Nɑ Pesɑyi, nɑ Meunim, nɑ Nefusesim. 53 Nɑ Pɑkǝpuki, nɑ Hɑkufɑ, nɑ Hɑluu. 54 Nɑ Pɑɑsilitɩ, nɑ Mehitɑ, nɑ Hɑɑsɑ. 55 Nɑ Pɑɑkɔsi, nɑ Siselɑ, nɑ Temɑ. 56 Nɑ Nesiyɑ, nɑ Hɑtifɑ.

57 Sɑlʋmɔŋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ lʋlʋŋ kpekɑ ntɛ́ Sotɑyi, nɑ Sofelɛtɩ, nɑ Pelitɑ. 58 Nɑ Yɑɑlɑ, nɑ Tɑɑkɔŋ, nɑ Kitɛlɩ. 59 Nɑ Sefɑtiyɑ, nɑ Hɑtilɩ, nɑ Pokɛlɛtɩ-Hɑsepɑyim, nɑ Amɔŋ.

60 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmlɛ lɑtɑɑ nɑ Sɑlʋmɔŋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ pɑ kpɛntɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (392).

61 Mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni ɑcɑlɛɛ Tɛɛlɩ-Melɑ, nɑ Tɛɛlɩ-Hɑɑsɑ, nɑ Kelupɩ-Atɔŋ, nɑ Ɩmɛɛ tɔ, pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ kɛɛsɩ pɑ cɔsɔnɑɑ lʋlʋŋ loosi sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ tɑmpɑnɑ sɩ pɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 62 Pɑ tǝnɑ pɑ kpɛntɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ (642). Pɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Telɑyɑ, nɑ Topiyɑ, nɑ Nekotɑ.

63 Kɔtǝlɑɑ lɛlɑɑ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ mpɑ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ hʋ́lɩ́ sɩ pɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. Mpɛɣɛlɛ Hopɑyɑ, nɑ Hɑkɔɔsɩ, nɑ Pɑɑsilɑyi. Mpi pǝ tɔɔ pɑ yɑɑkɑɣɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ ɩnɛɣɛ mpʋ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ kpɑɣɑ Pɑɑsilɑyi pɛɛlɑɑ tɑɑ lɛlʋ. 64 Pɑɑ pɛɛkɑ mpɛ ɩnɩ pɑ hǝlɑ kɛ kɔtǝlɑɑ nyǝnɑ tɑɑ kɛ́ pɑ tɑ nɑ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ nyǝnɩ-wɛɣɛ ɑsilimɑ nyǝ́mɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ kisinɑ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ lɑ kɔtǝlɑɑ tǝmlɛ. 65 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋfǝnɛɛ mɑɣɑmɑɣɑ kisinɑ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ tɔɣɔ Ɩsɔ kʋhɑʋ. Hɑlǝnɑ kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ mɑɣɑsɩ wɑlɑ pee tɑkɑ nnɑ pɑ nɑɑnɑ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ tɔ nɑ pǝ́cɔ́.

66 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ pɑ kpɛntɑ iyisi nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso (42360). 67 Pɑ tɑɑ kɑ wɛ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ kɛ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7337). Nɑ yonyoolɑɑ ɑpɑlʋ nyǝ́mɑ nɑ ɑlʋ nyǝ́mɑ kɛ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ (245). 68 Nɑ yooyoonɑɑ nɑsǝlɛ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (235), nɑ kpɑŋɑsɩ kɛ iyisi nɑɑtoso nɑ nɑsǝtoso nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (6720). 69 Lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlɑɑ hɑwɑ kʋcɔɔŋ sɩ pɑ́ tɑɣɑnɩ ŋmɑʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. Nɑ tɛtʋ kʋfǝnɛɛ nɑ́ɑ́ hɑ wʋlɑ nyǝɣǝtʋ iyɑɣɑ (1000), nɑ poosiisi nsi pɑ ŋmɩɩsǝɣǝnɑ cɑlǝm tɔɣɔ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ cɑpɑnɑɑ kɛ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (530), sɩ pɑ́ lɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ. 70 Lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ lɑpɑ kʋcɔɔŋ wei tɔ ɩ kpɛntɑ wʋlɑ nyǝɣǝtʋ kɛ iyisi hiu (20000), nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ kiloonɑɑ iyɑɣɑ nɑ nɩɩnʋwɑ (1100). 71 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ hɑ wʋlɑ nyǝɣǝtʋ iyisi hiu (20000). Liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ kiloonɑɑ iyɑɣɑ (1000). Kɔtǝlɑɑ cɑpɑnɑɑ kɛ nɩɩtoso nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

72 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ, nɑ yonyoolɑɑ, nɑ yǝlɑɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmlɛ lɑtɑɑ sǝkpemɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ tǝnɑ, pɑ cɑɣɑ pɑɑ wei kɛ́ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Ɩsǝtǝlɑsɩ kɑlǝɣɩ kiiu tɑkǝlɑɣɑ kɛ sɑmɑɑ tɑɑ

Wɑɑtʋ wei pǝ tɑlɑ ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ, ɩlɛnɑ pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei ɩ́ lɩɩnɑ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ɩ́ kɔɔ.

8

1-2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtʋ ɩnɩ ɩ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule, pɑ kotɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ lʋm nɔnɔɣɔ ɩsɛntɑɑ. Nɑ pɑ́ tɔ́ Ɩsɔ Tɔm nyǝntʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ sɩ: Kɔnɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ Tɑcɑɑ cɛlɑ Moisi sɩ ɩ́ tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. Ɩlɛnɑ kɔtʋlʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ lɩɩnɑ-kɛɣɛ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ, nɑ piyɑ mpɑ pɑ tɑlɑ pʋlʋ cɛkǝnɑʋ tɔ pɑ sɑmɑɑ tɑɑ. 3 Nɑ ɩ́ kɑlɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ nɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ kɛ tǝnɛ ɩnǝɣɩ tɑnɑŋ tɛɛ. Hɑlǝnɑ ilim sikuɣu, nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ ké ŋkpɑŋŋ kɛ teu.

4 Pɑɑ kɑmɑ kpɑtǝŋ kɛ́ ɩsɩɩ kumte tɑkɑ, nɑ Ɩsǝtǝlɑsɩ sǝŋ pǝ tɔɔ kɛ́ kotuɣu ŋkʋ kʋ tɑɑ. Ɩ ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ Mɑtitiyɑ, nɑ Semɑ, nɑ Anɑyɑ, nɑ Uliyɑ, nɑ Hilikiyɑ, nɑ Mɑɑseyɑ. Ɩ mpǝtǝŋ tɔɔ kɛ́ Petɑyɑ, nɑ Mikɑyɛɛlɩ, nɑ Mɑlǝkiyɑ, nɑ Hɑsum, nɑ Hɑsepɑtɑnɑ, nɑ Sɑkɑlɩ, nɑ Mesulɑm. 5 Ɩsǝtǝlɑsɩ tǝsǝŋlɛ kʋlɑɑ kɛ́ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑɑkɩ-ɩ. Wɑɑtʋ wei ɩ kulɑ tɑkǝlɑɣɑ, ɩlɛnɑ sɑmɑɑ tǝnɑ sǝŋ ɩsɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtǝlɑsɩ sɛɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ, nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ cɔ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ mʋ, Ɩsɔ ɩ́ mʋ. Nɑ pɑ́ tiɣisɑ niŋ nɑ ɩsɔtɑɑ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ hǝntɩ ɑtɛ nɑ pɑ́ sɛɛ Tɑcɑɑ. 7 Pɑ kʋlɑɑ, ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ Yesuwɑ, nɑ Pɑni, nɑ Selepiyɑ, nɑ Yɑmɛŋ, nɑ Akupi, nɑ Sepetɑyi, nɑ Hotiyɑ, nɑ Mɑɑseyɑ, nɑ Kelitɑ, nɑ Asɑliyɑ, nɑ Yosɑpɑtɩ, nɑ Hɑnɑŋ, nɑ Pelɑyɑ pɑ́ sʋʋ-wɛɣɛ kiiu ŋkʋɣʋ sɛɣɛsʋɣʋ. 8 Pɑ kɑlɑɣɑ kiiu tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛɣɛ nɑ pǝ́ nɩɩkɩ teu, nɑ pɑ́ kilisiɣi pǝ hʋwɛɛ sɩ pɑɑ wei ɩ́ cɛkǝnɑ.

9 Yǝlɑɑ tǝnɑ nɩɩ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ niki wulɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ kʋfǝnɛɛ Nehemii, nɑ Ɩsɔ Tɔm nyǝntʋ kɔtʋlʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kilisɑɣɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ Tɔm ntɩ tɔ, pɑ tɔmɑ-wɛ sɩ: Kʋyɑkʋ kʋnɛ kʋ kɛ́ Ɩsɔ nyǝŋkʋ kɛ́, ɩlɛ pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ huɣutiɣi lotu nɑ ɩ́ wiiki.

10 Ntɛnɑ Ɩsǝtǝlɑsɩ tɑsɑ sɩ: Ɩ́ kpe mǝ tɛɛsɩ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ teu nɑ ɩ́ nyɔɔ kʋnyɔnyɔɔm kʋpɑm, nɑ ɩ́ hɑ mpɑ pɑ lɑŋɑɑ tɔ. Mpi tɔ, kʋyɑkʋ kʋnɛ kʋ kɛ́ Tɑcɑɑ nyǝŋkʋ kɛ́. Mǝ lɑŋɑ ɩ́ tɑɑ wɑkǝlɩ. Tɑcɑɑ kɑ́ hɛɛsɩ mǝ lɑŋlɛ nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ toŋ.

11 Nɑ Lefii nyǝ́mɑ tɔtɔ nɑ́ɑ́ puɣusiɣi-wɛ sɩ: Ɩ́ su, Ɩsɔ kʋyɑkʋ kɛ sɑŋɑ kɛ́. Mǝ lɑŋɑ ɩ́ tɑɑ wɑkǝlɩ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ kpemɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ nyɔɔ, nɑ pɑ́ hɑ mpɑ pɑ lɑŋɑɑ tɔ nɑ pɑ́ ŋmɑɑlɩ. Mpi tɔ, pɑ nɩɩwɑ sɛɣɛsʋɣʋ ŋku pɑ sɛɣɛsɑ-wɛ tɔ.

Cokɑ ɑcimɑ

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ lɛŋkʋ Ɩsɛɣɛlɩ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ kotinɑ Ɩsɔ Tɔm nyǝntʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ sɩ: Kilisi-tʋɣʋ Ɩsɔ Tɔm kɛ teu. 14 Kiiu ŋku ɩnɩ Ɩsɔ kɑ hʋlɑ Moisi tɔ, kʋ tɑɑ kɛ́ pɑ nɑwɑ timpi pɑ heelɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ cɑɣɑ cokɑ tɑɑ kɛ́ cokɑ ɑcimɑ ɑnɩ ɑ kʋyɛɛŋ tɑɑ kɛ́ ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ tɑɑ tɔ. 15 Pɑɑ kpɑɑlɩ ɑcimɑ ɑnɩ ɑ tɔm kɛ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ tɑɑ kɛ́, nɑ pǝ́ kpɛnnɑ Yosɑlɛm. Ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ kpɑ pʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ́ pɛlɩ tʋɣʋ ŋku pɑ hɑlǝɣɩ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-kʋ sɩ Olifinɑɑ tɔ kʋ piliŋɑsɩ. Nɑ kʋ nǝɣǝsǝlɛ wei ɩ wɛ tɑɑlɛ tɔ kʋ nyǝnsɩ, nɑ tɩɩŋ kʋlɔpǝŋ piliŋɑsɩ nɑ tiikɑsɩ nɑ pɑcʋntʋ nɑ pɑ́ lɔ cokɑ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ polɑɑ nɑ pɑ́ pɛlɩ piliŋɑsɩ nɑ pɑ́ lɔkɩ cokɑ. Lɛlɑɑ kɛ pɑ kutuluŋ pɑtɑnɑɑ tɔɔ, lɛlɑɑ kɛ nɔnɔɔsɩ tɛɛ, lɛlɑɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɑtɑɣɑ tɑɑ, lɛlɑɑ kɛ lʋm nɔnɔɣɔ nɑ Ɩfǝlɑyim nyǝŋkɑ tɛɛ. 17 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑpiloni tɔ pɑ́ lɔ cokɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ. Pɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑ wɛ sɔɣɔntʋ. Mpi tɔ, too pǝ kpɑɣɑʋ Nuŋ pǝyɑlʋ Yosuwee wɑɑtʋ tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ tɑsɑ ɑcimɑ ɑnǝɣɩ tɔɣɔʋ. 18 Pɑ kɑlɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu, ɑcimɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝkǝnɑ kotuɣu sɔsɔɔʋ kɛ kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule, ɩsɩɩ pɑɑ sɩɩʋ pǝ kiiu tɔ.

9

Sɑmɑɑ lɑkɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tisuɣu kɔtɑɣɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtʋ kʋlʋm ɩnɩ ɩ kʋyɛɛŋ hiu nɑ liɣiti wule, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kotɑ nɔhɔkʋtʋ. Pɑ́ suuwɑ lɑŋwɑkǝllɛ wontu, nɑ pɑ́ pǝlɑ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ. 2 Nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ fɑɣɑnɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ wɛɛ kpeeŋɑ nɑ pɑ́ tisiɣi pɑ́ nɑ pɑ cɔsɔnɑɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sǝŋɑ kɑlǝfunɑɑ tooso tǝcu, nɑ pɑ́ nɩɩkɩ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kiiu. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑsɑ-ɩ hǝntʋɣʋ kɛ ɑtɛɣɛ kɑlǝfunɑɑ tooso tɔtɔ nɑ pɑ́ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ suulu.

4 Nɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ Yesuwɑ, nɑ Pɑni, nɑ Kɑtǝmǝyɛlɩ, nɑ Sepɑniyɑ, nɑ Puni, nɑ Selepiyɑ, nɑ Pɑni, nɑ Kenɑni pɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ sǝlǝmǝnɑ nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ sɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. 5 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Lefii nyǝ́mɑ nɑ Yesuwɑ, nɑ Kɑtǝmǝyɛlɩ, nɑ Pɑni, nɑ Hɑsɑpǝneyɑ, nɑ Selepiyɑ, nɑ Hotiyɑ, nɑ Sepɑniyɑ, nɑ Petɑhiyɑ pɛlɛ pɑ cɔnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ sɛɛ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ nɑ ɩ́ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm tɔɔ.

Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ sɔsɔɔʋ

Pɑɑ wei ɩ́ sɑ nyɑ́ hǝtɛ sɔsɔɔlɛ,

tǝ sɔsɔɔntʋ kǝlɑ yʋlʋ hʋwɛɛ tǝnɑ.

6 Ɩlɛnɑ sɑmɑɑ sɑ Ɩsɔ sɩ:

Nyɑ́ tike tǝkoŋ ntɛ́ Tɑcɑɑ,

nyɑ́ lɑpǝnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ sɔsɔɔʋ,

nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ, nɑ tɛtʋ,

nɑ tǝ tɑɑ nyǝm tǝnɑ, nɑ teŋkunɑɑ

nɑ pɑ tɑɑ nyǝm tǝnɑ.

Nyɑ́ hɑɑkǝnɑ pɑɑ kʋŋmɑŋmɑm mpiɣi weesuɣu.

Nɑ ɩsɔtɑɑ toŋ nyǝ́mɑ tǝnɑ hǝntǝɣɩ-ŋ ɑtɛ.

7 Tɑcɑɑ Ɩsɔ, nyɑ́ yɑɑnɑ Apǝlɑm

nɑ ń lǝsɩ-ɩ Uu ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́

Pɑpiloni tɛtʋ tɑɑ nɑ ń cuɣusɩ-ɩ hǝtɛ sɩ Apǝlɑhɑm.

8 Ɩ tɔntɛ kɛɛsǝnɑ-ŋ teu,

ɩlɛnɑ nyɑnɑ-ɩ ɩ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ nɑ ń

yɔɣɔtɩ nɑ ń sɩɩ sɩ

n kɑ́ hɑ-ɩ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ Hiti nyǝ́mɑ,

nɑ Amolii nyǝ́mɑ, nɑ Peliisi nyǝ́mɑ,

nɑ Yepusi nyǝ́mɑ, nɑ Kilikɑsɩ nyǝ́mɑ pɑ tɛtʋnɑɑ,

nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ cɑɣɑ.

N kɛ́ siɣisilu tɔɣɔ n tɔkɑ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ.

9 N nɑwɑ tɑ́ cɔsɔnɑɑ wɑhɑlɑ kɛ Icipiti,

nɑ ɩsǝnɑ pɑ yɑɑkɑɣɑ-ŋ sɩ ń wɑɑsɩ-wɛɣɛ Sǝsǝncɑɑsɩ teŋku nɔɣɔ tɔ.

10 N lɑpɑ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ sɔsɔɔm kɛ

Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ,

nɑ ɩ tɛtʋ tǝnɑ yǝlɑɑ.

Ɩlɛnɑ nyɑ́ hǝtɛ yɑɑ sɔsɔm kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

Mpi tɔ, n nyǝmɑ́ kɑlɑmpɑɑnɩ wei pɑ lɑkɑɣɑ tɑ́ cɔsɔnɑɑ tɔ.

11 N fɑɣɑ lʋm kɛ cɑlɩ kɛ́

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɛntɑɑ nɑ pɑ́ tɛsɩ nɔɔhɛɛ.

N tʋsɑ pɑ wɑɑlɩ tǝŋlɑɑ kɛ lumɑŋ sɔsɔɔŋ tɑɑ,

nɑ pɑ́ tii tǝsii ɩsɩɩ pǝlɛ.

12 Ɩsɔŋmʋntʋɣʋ kɛ pɑ nyǝnɑɣɑ,

nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ ilim tɑɑ.

Ɩlɛnɑ kʋ kɔkɔ nɑ́ɑ́ nɑɑkɩ-wɛɣɛ ɑhoo nɑ pɑ́ tɔŋnɑ.

13 Ɩsɔtɑɑ kɛ́ n tiinɑɑ nɑ ń yɔɣɔtǝnɑ-wɛɣɛ Sinɑyi pʋɣʋ tɑɑ.

Nɑ ń tʋ-wɛɣɛ kʋtʋtʋtʋ nɑ kʋsǝsɩɩtʋ kʋsiɣisitu

nɑ kiiŋ nɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ tɑmpɑnɑ nyǝntʋ.

14 Ɩlɛnɑ ń hʋ́lɩ́ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ Moisi kɛ

kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tɔkʋɣʋ tɔm,

nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ kɛɛsɩ-wɛ.

Nɑ ń hʋlɩ-wɛɣɛ kiiu tɔm lɛntǝnɑɑ.

15 Nɑ ń kʋ́ pɑ nyɔɣɔsɩ nɑ ɩsɔtɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

Nɑ ń tʋlɩ kʋkpɑmʋɣʋ tɑɑ lʋm nɑ ń kʋnɑ pɑ lʋkɔtʋ.

Nɑ ń yele nɑ pɑ́ lɛɛkɩ tɛtʋ nti n kɑ sɩɩ nɔɣɔ

nɑ tuunɑʋ sɩ n kɑ́ hɑ-wɛ tɔ.

16 Amɑ tɑ́ cɔsɔnɑɑ lɑpɑ kɑlɑmpɑɑnɩ

nɑ pɑ́ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ. Pɑ lɔɣɔ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ

nɑ pɑ lumɑɣɑ wɑɑlɩ.

17 Pɑ kisɑ-tǝɣɩ tɔkʋɣʋ,

pɑ́ sɔɔ piti tǝmɑ nnɑ n lɑpɑ-wɛ tɔ.

Pɑ lɑpɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ sɩ,

pɑ mǝlǝɣɩ pɑ yomle tɑɑ kɛ́ Icipiti.

Amɑ Ɩsɔ nyɑ́ wiiki pǝtɔɔtǝlɛ,

nɑ ń wɛnɑ suulu, nn mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ lɔŋ,

nɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ wɛ sɔɣɔntʋ, ɩlɛ n tɑ lɔ-wɛ.

18 Pɑɑ nɑ wɑɑtʋ wei pɑ lupɑ nɑʋle nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ:

Tɑ́ Ɩsɔ wei ɩ lǝsɑ-tʋɣʋ Icipiti tɑɑ tɔɣɔlɛ.

Pɑ sɑɣɑtɑɣɑ-ŋ sɔsɔm kɛ́.

19 Nyɑ́ suulu kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ,

n tɑ lɔ-wɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɑ yele-wɛɣɛ

mpɑɑʋ hʋlʋɣʋ kɛ ilim tɑɑ.

Pǝyele kʋ kɔkɔ nɑ́ tɑ́ yele-wɛɣɛ nɑʋ kɛ ɑhoo.

20 N hɑ-wɛɣɛ nyɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ,

nɑ ń tɑsɑ-wɛɣɛ lɑɣɑtʋ.

N hɑ-wɛɣɛ mɑnnɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ lʋm nɑ pɑ́ nyɔɔ.

21 Pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu kɛ́ n pɑɑsǝnɑ-wɛɣɛ

wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɑ tɔntɛ tɑɑ, pɑ tɑ lɑŋ pʋlʋ.

Pɑ kususuutu tɑ sɩ́, pǝyele pɑ nɔɔhɛɛ tɑ mʋlɩ.

22 N tʋ́ pɑ niŋ tɑɑ kɛ́ piitimnɑɑ nɑ ɑwulɑɑ,

nɑ pɑ́ lɛɛkɩ tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-wɛ tɔ,

ɩsɩɩ Hɛsǝpɔŋ tɛtʋ wulɑʋ Sihoŋ,

nɑ Pɑsɑŋ tɛtʋ nyǝŋ Oki.

23 Nɑ ń hɑ-wɛɣɛ piyɑ kɛ pɑɣɑlɛ,

ɩsɩɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ,

nɑ ń ponɑ-wɛɣɛ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ nti n kɑ heelɑ

pɑ cɔsɔnɑɑ sɩ pɑ́ polo pɑ́ lɛɛkɩ tɔ tǝ tɑɑ.

24 Pɑ sʋʋ tǝ tɑɑ kɛ́ tɑmpɑnɑ, nɑ pɑ́ tɔɣɔ-tɩ.

Nɑ ń tɔɣɔnɩ Kɑnɑɑŋ nyǝ́mɑ nɑ mpɛ pɑ́ ŋmɑkǝlɩ-wɛ.

Pɑ lɑpǝnɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ yǝlɑɑ nɑ kʋ ɑwulɑɑ

kɛ ɩsǝnɑ pɑ cɑɑ tɔ.

25 Pɑ lɛɛkɑ koloosi ɑcɑlɛɛ nɑ mʋsʋŋ tɛtʋ,

nɑ tɛɛsɩ nɑ sɩ tɑɑ sunɑ wɛnɑʋ, nɑ lɔkɔnɑɑ mpɑ

pɑ tɛmɑ huluɣu tɔ. Nɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ

nɑ Olifinɑɑ tɔ nɑ lɛlǝŋ.

Nyɑ́ pɛɛlɛɛ tɔɔ kɛ́ pɑ tɔɣɑɑ

nɑ pɑ́ hɑɣɑ nɑ pǝ́ cɑɣɑnɑ-wɛ.

26 Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ lɑpɑ ɩsǝtoosile nyǝ́mɑ.

Pɑ kʋlɑ nyɑ́ tɔɔ. Pɑ kisɑ nyɑ́ kiiŋ,

pɑ kʋ́ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ.

Pɛlɛ pɑ cɑɑlɑɣɑɑnɑ-wɛ sɩ pɑ́ mǝlǝnɑ nyɑ́ tɔɔ sɩ,

pɑ tɔntɛ tɑ kɛɛsɩ.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ n tʋ-wɛɣɛ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ,

nɑ pɛlɛ pɑ́ tɔkɩ pɑ ɩsɛ. Pɑ lɑŋɑ wɑkǝlɑɑ,

ɩlɛnɑ pɑ kɛɛsǝnɑ nyɑ́ tɔɔ nɑ ń nɩɩ pɑ tɑŋ.

Ɩlɛnɑ nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ tɔɔ ń tilinɑ-wɛɣɛ yǝlɑɑ,

nɑ pɑ́ lɛɛkɩ-wɛɣɛ pɑ kolontunɑɑ ŋmɑkʋlʋɣʋ tɑɑ.

28 N tɛmɑ-wɛɣɛ lǝsʋɣʋ kɛ

ŋmɑkǝllɑɑ niŋ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ,

ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ-ŋ pǝntǝnɑʋ.

Nɑ ń tɑɣɑnɩ-wɛɣɛ kolontunɑɑ

sǝkpɑŋ tɑɑ kɛ́ pɛtʋɣʋ.

Nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ-ŋ wiinɑʋ nɑ ń nɩɩ,

nɑ ń tɑɣɑnɩ-wɛɣɛ wɑɑsʋɣʋ kɛ

tɔm pɑɣɑlɛ kɛ nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ tɔɔ.

29 Nyɑ́ cɑɑlɑ-wɛ sɩ pɑ́ tǝŋ nyɑ́ kiiŋ.

Amɑ ɩsǝcɑʋ pɩɩ mpɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ kisi

nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ.

Pǝ́cɔ́ tǝ hɑɑkɩ tǝ tǝŋlɑɑ kɛ weesiŋ kɛ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kisɑ nyɑ́ nɩɩnɑʋ

nɑ pɑ́ lɑ́ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ pɑ́ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ.

30 Pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ kɛ n pɑɑsǝnɑ-wɛ,

nyɑ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kʋlǝnɑ

nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ,

nɑ pɑ́ yɑɑ-wɛ nɑ nyɑ́ nɔɣɔ. Amɑ pɑ tɑ nɩɩ,

ɩlɛnɑ ń tʋ-wɛɣɛ piitim kpɑɩ nyǝm niŋ tɑɑ.

31 Pɑɑ nɑ mpʋ, nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ,

n tɑ kpiisi-wɛ. Pǝ́cɔ́ n tɑ lɔ-wɛ.

Mpi tɔ, Ɩsɔ nyɑ́ n sɔɔlǝɣɩ kɛ́ nɑ ń kɛ́ suulu tʋ.

32 Tɑ Ɩsɔ nyɑ́, n kɛ́ sɔsɔ kɛ́

nɑ ń wɛ toŋ nɑ sɔɣɔntʋ, nɑ ń

tɔkɑ tɑ́ nɑ-ŋ tɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kɛ teu.

Pɑɑsǝnɑ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ tǝ tɔkɩ tɔ,

pɑɑ tɑ́ cɔsɔnɑɑ, nɑ tɑ́ ɑwulɑɑ,

nɑ tɑ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ tɑ́ kɔtǝlɑɑ,

nɑ tɑ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ,

nɑ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Asilii

ɑwulɑɑ pɔɔlɛ tɑɑ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ sɑŋɑ tɔ.

33 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ tɑɑ,

n pɑɑsǝnɑ-tʋɣʋ teu kɛ́.

Amɑ tɑɣɑlɛ tɛtɛlɑtɑɑ.

34 Tɑ́ cɔcɔnɑɑ, nɑ tɑ́ ɑwulɑɑ,

nɑ tɑ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ tɑ́

kɔtǝlɑɑ tɑ tɔkɩ nyɑ́ kiiu,

pɑ kisɑ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ

kpɑɑlʋɣʋ mpi n kpɑɑlɑ-wɛ tɔɣɔ.

35 Pɑɑ nɑ n kɑtɑ-wɛɣɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ nɑ ń sɩɩ-wɛɣɛ tɛtʋ

sɔsɔɔntʋ mʋsʋŋ nyǝntʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ tɔ,

pɑ tɑ kisi ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ sɩ pɑ́ pɑɑsǝnɑ nyɑ́ tǝmlɛ.

36 Sɑŋɑ tɑɑ tǝ pǝsɑ tɛtʋ nti n hɑ

tɑ́ cɔsɔnɑɑ tɔ tǝ yomɑɑ ntɛ́.

Pǝyele n kɑ hɑ-wɛɣɛ tǝɣɩ sɩ

pɑ́ yɔɔlǝnɑ tǝ kʋlʋlʋm nɑ tǝ kʋpɑntʋ.

37 Awulɑɑ mpɑ pɑ niŋ tɑɑ n tʋ-tʋ tɔ,

mpɛɣɛ tɛtʋ ntɩ tǝ lʋlǝɣɩ kʋpɑntʋnɑɑ kɛ sɔsɔm.

Mpi tɔ, tǝ pǝntǝnɑ-ŋ tɔ pǝ tɔɔ.

Pɑ lɑkǝnɑ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ tɔlɑ kɛ ɩsǝnɑ pɑ sɔɔlɑɑ tɔɣɔ,

nɑ tǝ́ wɛ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ.

10

Yǝlɑɑ tʋ pɑ tǝɣɩ kiiŋ tǝŋʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑsɑɑ sɩ: Wɑhɑlɑ wei ɩ mɑɣɑnɑ-tʋ tɔ, ɩ tɔɔ kɛ́ tǝ tʋ tɑ́ tɑɑ sɩ, tɩɩ tǝŋ nyɑ́ kiiŋ, hɑlǝnɑ tǝ ŋmɑɑ-tɩ. Tɑ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ tɑ́ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ tɑ́ kɔtǝlɑɑ pɑ tʋnɑ niŋ.

2 Hɑlɩ niŋ tʋlɑɑ mpɛ pɑ hǝlɑ ntɔ: Hɑkɑliyɑ pǝyɑlʋ kʋfǝnɛɛ Nehemii, nɑ Sitekiyɑ. 3 Nɑ Selɑyɑ, nɑ Asɑliyɑ, nɑ Imeyɑ.

4 Nɑ Pɑsehuu, nɑ Amɑliyɑ, nɑ Mɑlǝkiyɑ. 5 Nɑ Hɑtusi, nɑ Sepɑniyɑ, nɑ Mɑlukɩ. 6 Nɑ Hɑlim, nɑ Melemɔtɩ, nɑ Opɑtiyɑ. 7 Nɑ Tɑniyɛɛlɩ, nɑ Kinetɔŋ, nɑ Pɑɑluuki. 8 Nɑ Mesulɑm, nɑ Apiyɑ, nɑ Miyɑmɛŋ. 9 Nɑ Mɑɑsiyɑ, nɑ Pilikɑyi, nɑ Semɑyɑ. Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ kɔtǝlɑɑ.

10-14 Lefii nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ Asɑniyɑ pǝyɑlʋ Yesuwɑ, nɑ Hɑtɑtɩ lʋlʋɣʋ tʋ Pinuwi, nɑ Kɑtǝmǝyɛlɩ, nɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ. Nɑ Sepɑniyɑ, nɑ Hotiyɑ, nɑ Kelitɑ, nɑ Pelɑyɑ, nɑ Hɑnɑŋ. Nɑ Mikɑ, nɑ Lehopɩ, nɑ Hɑsɑpiyɑ, nɑ Sɑkuu, nɑ Selepiyɑ, nɑ Sepɑniyɑ, nɑ Hotiyɑ, nɑ Pɑni, nɑ Pininu. Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ Lefii nyǝ́mɑ.

15-28 Nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ Pɑlɔsɩ, nɑ Pɑhɑtɩ-Mowɑpʋ, nɑ Ɩlɑm, nɑ Sɑtu, nɑ Pɑni. Nɑ Puni, nɑ Asǝkɑtɩ, nɑ Pepɑyi, nɑ Atoniyɑ, nɑ Pikifɑyi, nɑ Atɛŋ, nɑ Atɛɛ, nɑ Hisikiyɑ. Nɑ Asuu, nɑ Hotiyɑ, nɑ Hɑsum, nɑ Pesɑyi, nɑ Hɑlifɩ, nɑ Anɑtɔtɩ, nɑ Nepɑyi, nɑ Mɑkǝpǝyɑsɩ. Nɑ Mesulɑm, nɑ Hesii, nɑ Mesesɑpɛlɩ, nɑ Sɑtɔkɩ, nɑ Yɑtuwɑ, nɑ Pelɑtiyɑ, nɑ Hɑnɑŋ, nɑ Anɑniyɑ, nɑ Osee. Nɑ Hɑnɑniyɑ, nɑ Hɑsupɩ, nɑ Hɑlohɛsɩ, nɑ Pilɑ, nɑ Sopɛkɩ, nɑ Lehum, nɑ Hɑsɑpǝnɑ, nɑ Mɑɑseyɑ. Nɑ Ahiyɑ, nɑ Hɑnɑŋ, nɑ Anɑŋ, nɑ Mɑlukɩ, nɑ Hɑlim, nɑ Pɑɑnɑ.

29 Nɑ pǝ́ sɔɔsɩ pɛlɛ pɑ tɔɔ kɛ́ tɛtʋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ nɑ kɔtǝlɑɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ, nɑ yonyoolɑɑ. Nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmlɛ lɑtɑɑ nɑ tɑ́ mpɑ tǝ fɑɣɑnɑ tɛtʋ tɑɑ cɑɣɑlɑɑ kɛ Pɑpiloni ponɑʋ wɑɑtʋ tǝnɑ nɑ tǝ́ tɔkɑ Ɩsɔ kiiu kɛ teu tɔ. Nɑ tɑ́ ɑlɑɑ nɑ tɑ́ ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋnyǝmɑ mpɑ pɑ ɩsɛ nyɑɑlɑɑ tɔ. 30 Tɑ́ nɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ tǝ sɩɩ tɑ́ nɔɔsɩ kɛ́ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ sɩ tɩɩ tɔ kiiu ŋku Ɩsɔ tǝmlɛ tʋ Moisi cɛlɑ-tʋ tɔ kʋ tɑɑ. Tɩɩ tɔkɩ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ɩ kʋtʋtʋtʋ.

31 Nɑ tǝ́ sɩɩ tɑ́ nɔɔsɩ sɩ tǝ kɑɑ hɑ tɑ́ pɛɛlɑɑ kɛ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ Pɑpiloni pote wɑɑtʋ tɔ. Pǝ́cɔ́ tǝ kɑɑ cɑɑ pɑ pɛɛlɑɑ kɛ tɑ́ pǝyɑlɑɑ. 32 Ye yǝlɑɑ mpɛ pɑ pɛɛtǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ, yɑɑ pʋlʋɣʋ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule, yɑɑ ɑcimɑ wule, tǝ kɑɑ yɑ pǝ tɑɑ pʋlʋ. Pɑɑ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei, tɩɩ yele tɛtʋ nɑ tǝ́ hɛɛsɩ nɑ tǝ́ kisi sɩ pɑ́ tɑɑ cɑɑlɩ nɔɣɔlʋ sɩ ɩ́ fɛlɩ ɩ kǝmlɛ. 33 Tɩɩ tʋ tɑ́ tɩ sɩ, pɑɑ wei ɩ́ fɛlɩ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ ŋku kʋ yuŋ wɛ cɑcɑɑsɩ liɣiti tɔɣɔ, pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ tɔɔ. 34 Liɣitee ɑnǝɣɩ pɑɑ yɑnɑ Ɩsɔ potopotonɑɑ, nɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ kɑ wontu, nɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ ŋku pɑɑ kɔnɑ pɑɑ ɩfemle nte tɔ. Nɑ kɔtɑsɩ nsi pɑ lɑkɩ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ, nɑ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ ɑcimɑ nɑ ɑcimɑnɑɑ lɛlɑɑ nyǝnsɩ. Nɑ kɔtɑsɩ nsi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ lɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɣɑnʋɣʋ tɔɔ tɔ, nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝnɑ liɣitee ɑnɩ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 35 Kɔtǝlɑɑ tɑ́, nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ sɑmɑɑ, tɛtɛ kɛ́ tǝ tɔwɑ nɑ tǝ́ fɑɣɑnɑ tɑ́ lʋlʋŋ nɑ tǝ́ sɩɩ wɑɑtʋnɑɑ mpɑ tɩɩ hɑ kpeŋkpelɑsɩ, nɑ tǝ́ kɔnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ ɩsɩɩ pɑ kɛɛsɑ kiiu tɑɑ tɔ. Nɑ tǝ́ ponɑ tɑɑsɩ nsi pɑɑ wɔnɑ kɔtɑsɩ kɛ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ tɔ. 36 Tǝ sɩɩwɑ sɩ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ tɩɩ ponɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ tɑ́ tɑwɑ nɑ tɑ́ tɩɩŋ kʋlʋlʋm. 37 Tɩɩ hɑ Ɩsɔ kɛ́ tɑ́ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ, nɑ tɑ́ tɔlɑ nyǝnsɩ, ɩsɩɩ pɑ kɛɛsɑ Ɩsɔ kiiu tɑɑ tɔ. Pɑɑ nɑɑŋ, yɑɑ heeŋ, yɑɑ pǝ́ŋ nɑ tǝ́ cɛlɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ lɑkɩ Ɩsɔ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ. 38 Tɩɩ cosi tɑ́ kʋhɑlǝm kɑlɑɑlɑsɩ tɑɑ nɑ tǝ́ cɛlɑ-wɛ. Pɑɑ tɩɩŋ pee, pɑɑ sʋlʋm, pɑɑ nim, nɑ tǝ́ sɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ kutuluŋ lɛlǝŋ tɑɑ. Lefii nyǝ́mɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ ntɛɣɛ tɑ́ tɛtʋ kʋlʋlʋm hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ. Mpɛ pɑɑ cɔɔnɑ timpiwɛ tǝ wɛɛ tɔ, nɑ pɑ́ lǝsɩ hɔɣɔlǝŋ ɩnɩ. 39 Alɔŋ lʋlʋŋ kɔtǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑ́ tǝŋ Lefii nyǝ́mɑ kɛ wɑɑtʋ wei pɑ mʋɣɩ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ tɔ. Ɩlɛnɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ lǝsɩ pǝ tɑɑ tɔtɔɣɔ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ nɑ pɑ́ ponɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ kpɑncoou kutuluŋ tɑɑ. 40 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑɑ ponɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ sʋlʋm kʋfɑm nɑ nim pǝ kɔtɑɣɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kutuluŋ tɑɑ. Kutuluŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ pɑ sɩɩkɩ wontu, nɑ kɔtǝlɑɑ tǝmlɑtɑɑ nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ nɑ yonyoolɑɑ nɑ́ɑ́ cɑkɩ.

Wɑɑtʋ ɩnɩ tǝ kɑɑ yele Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ yem.

11

Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ mǝlɑ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ pɑ hǝlɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ cɑɣɑ Yosɑlɛm tɑɑ. Pǝ yelɑ sɑmɑɑ wei, ɩlɛnɑ pɑ́ kɑlǝɣɩ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ pɑ́ lǝsǝɣɩ kʋlʋm kʋlʋm wei pɑ tɔ tɛtɛ nɑ pǝ́ kpɑ tɔ sɩ, pɛlɛ pɑ́ polo Ɩsɔ ɩcɑtɛ Yosɑlɛm tɑɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ. Pǝ kɑɑsɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ wei tɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ polo tɛtʋ tɑɑ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ tɑɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ. 2 Ɩlɛnɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ mpɑ pɑ hɑ pɑ tǝɣɩ kpɑkpɑɑ sɩ, pɑ puki pɑ́ cɑɣɑ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ.

3 Tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ nɑ́ cɑɣɑ Yosɑlɛm kɛ́, ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɑtɑɑ sǝkpemɑ, nɑ Sɑlʋmɔŋ tǝmlɑtɑɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ cɑɣɑ pɑɑ wei nɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ. 4 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, Yutɑ nɑ Pɛncɑmɛɛ pǝ yǝlɑɑ lɛlɑɑ cɑɣɑ Yosɑlɛm.

Yutɑ yǝlɑɑ tɑɑ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɛ́, Pɛlɛsɩ piitim tʋ Atɑyɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlʋɣʋ tʋ Mɑlɑleyɛlɩ, nɑ Sefɑtiyɑ, nɑ Amɑliyɑ, nɑ Sɑkɑlɩ, nɑ Usiyɑ. 5 Nɑ Sɑkɑlɩ lʋlʋɣʋ tʋ Siloni nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlʋɣʋ tʋ Mɑɑseyɑ, nɑ Yoyɑlipɩ, nɑ Atɑyɑ, nɑ Hɑsɑyɑ, nɑ Kolɩ-Hose, nɑ Pɑɑluuki. 6 Pɛlɛsɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kpɛntɑ nɑsǝlɛ nɑ pǝlefɛɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ (468) kɛlɛ Yosɑlɛm tɑɑ. Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ pɑ kɛ́ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ.

7 Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ tɑɑ kɑ wɛ Yesɑyɑ lʋlʋɣʋ tʋ Sɑlu nɑ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlʋɣʋ tʋ Ɩtǝyɛɛlɩ, nɑ Mɑɑseyɑ, nɑ Kolɑyɑ, nɑ Petɑyɑ, nɑ Yowɛtɩ, nɑ Mesulɑm. 8 Nɑ Kɑpɑyi, nɑ Sɑlɑyi. Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ kpɛntɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ nɩɩnʋwɑ nɑ pǝlefɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (928). 9 Sikǝli pǝyɑlʋ Sowɛɛlɩ kɑ́ kɛnɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ, nɑ Hɑsenuwɑ pǝyɑlʋ Yehutɑ kɛlɛ ɩcɑtɛ wulɑʋ wɑɑlɩ tʋ.

10 Kɔtǝlɑɑ tɑɑ nyǝ́mɑ ntɛ́ Yoyɑlipɩ pǝyɑlʋ Yetɑyɑ nɑ Yɑkɛŋ. 11 Nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ Ahitupi lʋlʋɣʋ tʋ Selɑyɑ, nɑ Selɑyɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Melɑyɔtɩ, nɑ Sɑtɔkɩ, nɑ Mesulɑm, nɑ Hilikiyɑ. 12 Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ pɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ nɑsǝnɑɑsɑ nɑ hiu nɑ nɑɑlɛ (822). Mpɑ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmɑ tɔ nɑ Mɑlǝkiyɑ lʋlʋɣʋ tʋ Atɑyɑ, nɑ Atɑyɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Pɑsehuu, nɑ Sɑkɑlɩ, nɑ Amsi, nɑ Pelɑliyɑ, nɑ Yelowɑm. 13 Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ (242) mpɑ pɑ kɛ́ ɩ nyǝ́mɑ tɔ. Nɑ Ɩmɛɛ lʋlʋɣʋ tʋ Amɑsesɑyi, nɑ Amɑsesɑyi lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Misilemɔtɩ, nɑ Asɑyi, nɑ Asɑlɛlɩ. 14 Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ nɩɩnʋwɑ nɑ pǝlefɛɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (128), mpɑ pɑ kɛ́ ɩ nyǝ́mɑ tɔ. Pɛlɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Hɑketolim pǝyɑlʋ Sɑpitiyɛlɩ.

15 Lefii nyǝ́mɑ tɑɑ kɑ wɛ Puni lʋlʋɣʋ tʋ Semɑyɑ, nɑ Semɑyɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Hɑsɑpiyɑ, nɑ Asǝlikɑm, nɑ Hɑsupɩ. 16 Nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Lefii nyʋɣʋ nyǝ́mɑ Sɑpǝtɑyi, nɑ Yosɑpɑtɩ mpɑ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wɑɑlɩ tǝmɑ tɔ. 17 Nɑ Asɑfɩ lʋlʋɣʋ tʋ Mɑtɑniyɑ nɑ Mɑtɑniyɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Sɑpǝti, nɑ Mikɑ wei ɩ cɑɑlǝɣɩ sɑmtʋ yontu kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ wɑɑtʋ tɔ, nɑ Mɑtɑniyɑ newɑɑ tɑɑ lɛlʋ Pɑsukiyɑ wei ɩ wɛ Mikɑ wɑɑlɩ tɔ nɑ Yetutuŋ lʋlʋɣʋ tʋ Apǝtɑ, nɑ Apǝtɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Kɑlɑlɩ nɑ Sɑmʋwɑ. 18 Lefii nyǝ́mɑ kpɛntɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ liɣiti (284) kɛ́ Ɩsɔ ɩcɑtɛ tɑɑ.

19 Pǝ́ kɑɑsɩ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ Akupi, nɑ Tɑlǝmɔŋ mpɑ nɑ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ nɔnɔɔsɩ tɔ. Pɑ kpɛntɑ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (172).

20 Pǝ́ kɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ, pɑɑ wei ɩ kɑ wɛ ɩ tǝcɑɣɑlɛ kɛ Yutɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ. 21 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝmlɑtɑɑ kɑ wɛ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Ofɛlɩ tɔ kʋ tɑɑ, nɑ Sihɑ, nɑ Kisepɑ pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ-wɛ.

22 Yosɑlɛm tɑɑ Lefii nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ ntɛ́ Mikɑ lʋlʋɣʋ tʋ Usi, nɑ Usi lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Mɑtɑniyɑ nɑ Hɑsɑpiyɑ nɑ Pɑni. Pɑni kɑ kɛ́ Asɑfɩ lʋlʋɣʋ tʋ kɛ́. Mpɛ pɑɑ kɛnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ yontu pɑɑsǝnlɑɑ. 23 Yonyoolɑɑ tǝŋɑɣɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ́. Nɑ ɩsǝnɑ pɑɑ sɩɩ-wɛ sɩ pɑ́ lɑ pɑ tǝmɑ kɛ pɑɑ ɩfemle nte tɔ.

24 Yutɑ pǝyɑlʋ Selɑ lʋlʋɣʋ tʋ Mesesɑpɛlɩ pǝyɑlʋ Petɑhiyɑ kɑ kɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ kɛ Pɛɛsɩ nyǝ́mɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ.

Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ fɛɩ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ

25 Yutɑ kpekɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ kɑ cɑɣɑ tɑwɑ tɑɑ kɛ́ Kiliyɑtɩ-Aɑpɑ, nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlisi, nɑ Tipɔŋ nɑ pǝ cɔlɔ nyǝnsɩ nɑ Yekɑpǝseyɛlɩ, nɑ pǝ cɔlɔ nyǝnsɩ. 26 Nɑ Yesuwɑ, nɑ Molɑtɑ, nɑ Pɛtɩ-Pɛlɛtɩ. 27 Nɑ Hɑsɑɑ-Suwɑlɩ, nɑ Pɛɛsepɑ nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ. 28 Nɑ Sikǝlɑkɩ nɑ Mekonɑ nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ. 29 Nɑ Aŋ-Limɔŋ, nɑ Solɑ, nɑ Yɑɑmutɩ. 30 Nɑ Sɑnowɑ, nɑ Atulɑm, nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ, nɑ Lɑkisi nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ, nɑ Asekɑ nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ. Mpʋ tɔ, pǝ kpɑɣɑʋ Pɛɛsepɑ kɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ nɑ pǝ́ polo Hinom tɛtɛkǝlɛ kɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔɣɔ pɑɑ cɑɣɑɑ.

31 Pɛncɑmɛɛ kpekɑ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ kɑ cɑɣɑnɑ Kepɑ nɑ Mikimɑsɩ nɑ Ayɑ nɑ Petɛɛlɩ nɑ pǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ. 32 Nɑ Anɑtɔtɩ, nɑ Nopɩ, nɑ Anɑniyɑ. 33 Nɑ Hɑsɔɔ, nɑ Lɑmɑ, nɑ Kitɑyim. 34 Nɑ Hɑtitɩ, nɑ Sepoyim, nɑ Nepɑlɑtɩ. 35 Nɑ Lotɩ, nɑ Ono nɑ niŋ tǝmɑ lɑtɑɑ tɛtɛkǝlɛ.

36 Lefii kpekɑ lɛnnɑ lɩ́ɩ́ Yutɑ tɑɑ nɑ ɑ́ sʋ́ʋ́ Pɛncɑmɛɛ nyǝntɛ tɑɑ.

12

Kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ hǝlɑ

1 Kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ nɑ Selɑtǝyɛlɩ pǝyɑlʋ Solopɑpɛɛlɩ nɑ Yesuwɑ pɑ lɩɩnɑ timpi pɑɑ ponɑ-wɛ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ. Selɑyɑ, nɑ Ɩmeyɑ, nɑ Ɩsǝlɑ. 2 Nɑ Amɑliyɑ, nɑ Mɑlukɩ, nɑ Hɑtusi. 3 Nɑ Sekɑniyɑ, nɑ Lehum, nɑ Melemɔtɩ. 4 Nɑ Ɩtoo, nɑ Kinetɔyi, nɑ Apiyɑ. 5 Nɑ Miyɑmɛŋ, nɑ Mɑɑtiyɑ, nɑ Pilikɑ. 6 Nɑ Semɑyɑ, nɑ Yoyɑlipɩ, nɑ Yetɑyɑ. 7 Nɑ Sɑlu, nɑ Amokɩ, nɑ Hilikiyɑ, nɑ Yetɑyɑ. Pɑnɛ ɩnɩ pɑ tǝnɑ pɑɑ kɛ́ Lefii nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɛ Yesuwɑ pɔɔlɛ tɑɑ kɛ́. 8 Lefii nyǝ́mɑ tɑɑ yǝlɑɑ ntɛ́ Yesuwɑ, nɑ Pinuwi, nɑ Kɑtǝmǝyɛlɩ, nɑ Selepiyɑ, nɑ Yehutɑ, nɑ Mɑtɑniyɑ. Mɑtɑniyɑ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ yǝlɑɑ pɑ yookɑɣɑnɑ sɑmtʋ yontu. 9 Nɑ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ pɑ kiŋ nɑ pɑ́ lɑkɩ Ɩsɔ tǝmlɛ tɔ pɛlɛ pɑ́ cɔɔkɩ.

10 Yesuwɑ lʋlǝnɑ Yoyɑkim, nɑ Yoyɑkim lʋlɩ Ɩliyɑsipɩ, nɑ Ɩliyɑsipɩ lʋlɩ Yoyɑtɑ. 11 Nɑ Yoyɑtɑ lʋlɩ Yonɑtɑŋ, nɑ Yonɑtɑŋ lʋlɩ Yɑtuwɑ.

12 Kɔtʋlʋ sɔsɔ Yoyɑkim pɔɔlɛ tɑɑ kɔtǝlɑɑ lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɔ. Selɑyɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Melɑyɑ, nɑ Ɩmeyɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Hɑnɑniyɑ. 13 Ɩsǝlɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Mesulɑm, nɑ Amɑliyɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Yohɑnɑŋ. 14 Nɑ Mɛliku lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Yonɑtɑŋ, nɑ Sepɑniyɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Yosɛɛfʋ. 15 Nɑ Hɑlim lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Atǝnɑ, nɑ Melɑyɔtɩ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Hɛlǝkɑyi. 16 Nɑ Ɩtoo lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Sɑkɑlɩ, nɑ Kinetɔŋ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Mesulɑm. 17 Nɑ Apiyɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Sikǝli, Pilitɑyi lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Miniyɑni, nɑ Motiyɑ. 18 Nɑ Pilikɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Sɑmʋwɑ, nɑ Semɑyɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Yonɑtɑŋ. 19 Nɑ Yoyɑlipɩ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Mɑtǝnɑyi, nɑ Yoyɑtɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Usi. 20 Nɑ Sɑlɑyi lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Kɑlɑyi, nɑ Amokɩ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Ɩpɛɛ. 21 Nɑ Hilikiyɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Hɑsɑpiyɑ, nɑ Yetɑyɑ lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Netɑneyɛlɩ.

22 Kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ Ɩliyɑsipɩ, nɑ Yoyɑtɑ, nɑ Yohɑnɑŋ, nɑ Yɑtuwɑ pɑ wɑɑtʋnɑɑ tɑɑ kɛ́ pɑ ŋmɑɑ Lefii lʋlʋŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ pɑ hǝlɑ kɛ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. Hɑlǝnɑ Pɛɛsɩ wulɑʋ sɔsɔ Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ.

23 Pɑɑ ŋmɑɑwɑ Lefii lʋlʋɣʋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ hǝlɑ tɔtɔɣɔ Kʋtɔɔsʋtʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Ɩlɛ Ɩliyɑsipɩ sɑɑlɩ Yohɑnɑŋ pɔɔlɛ tɑɑ tike kɛ pǝ sɩɩnɑɑ.

24 Lefii nyɔɔŋ nyǝ́mɑ Hɑsɑpiyɑ, nɑ Selepiyɑ, nɑ Kɑtǝmǝyɛlɩ pǝyɑlʋ Yesuwɑ, nɑ Lefii nyǝ́mɑ lɛlɑɑ pɑɑ sǝŋnɑ nɑ pɑ́ yooki Ɩsɔ sɑm yontu. Pǝ tɑlɑ pɑ nyǝntʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ yʋlʋ Tɑfiiti kɑ sɛɣɛsʋɣʋ tɔ.

25 Nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ Mɑtɑniyɑ, nɑ Pɑkǝpukiyɑ, nɑ Opɑtiyɑ, nɑ Mesulɑm, nɑ Tɑlǝmɔŋ, nɑ Akupi pɑ tǝmlɛ ntɛ́ sɩ pɑ́ feŋ wontu tǝsɩɩlɛnɑɑ mpɑ pɑ wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ tɔ. 26 Yesuwɑ pǝyɑlʋ Yoyɑkim, Yosɑtɑkɩ sɑɑlɩ, nɑ tɛtʋ nyʋɣʋ tʋ Nehemii nɑ kiiu nyǝntʋ kɔtʋlʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ pɑ pɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ pɑ lɑkɑɣɑ pɑ tǝmɑ.

Yosɑlɛm koluŋɑ tɛm sɔɔsɩ

27 Wɑɑtʋ wei pɑ tɛmɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ kɛ ŋmɑʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ yɑɑ Lefii nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ timpiwɛ pɑɑ wɛɛ tɔɣɔ Yosɑlɛm, nɑ pɑ́ lɑ́ ɑcimɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ, nɑ sɑmtʋ yontu, nɑ kpɛŋkpɛŋnɑɑ, nɑ cǝmǝŋ, nɑ sɑŋkʋnɑɑ. 28-29 Nɑ yonyoolɑɑ lɩɩnɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ pɑɑ ŋmɑwɑ pǝ cɔɔnɑʋ Yosɑlɛm, nɑ Netofɑ cɔlɔ, nɑ Pɛtɩ-Kilikɑɑ kɛ Kepɑ nɑ Asǝmɑfɛtɩ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ tɔ. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ lɑpɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Nɑ pɑ́ koti yǝlɑɑ tǝnɑ sɩ, pɛlɛ pɑ́ lɑ́ mpʋ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ koluŋɑ nɑ kɑ nɔnɔɔsɩ.

31 Tǝnɑɣɑ Nehemii mɑ́, mɑ kpɑɑsɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ koluŋɑ tɔɔ, nɑ mɑ́ fɑɣɑ yonyoolɑɑ kɛ tɔm nɑɑlɛ. Nɑ kɑncɑɑlɑɣɑ kpekǝle nɑ́ɑ́ mǝŋnɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ koluŋɑ tɔɔ, nɑ Hute nɔnɔɣɔ kiŋ. 32 Pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ Hosɑyɑ nɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ pɑ tɔŋɑɣɑ. 33 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Asɑliyɑ, nɑ Ɩsǝlɑ, nɑ Mesulɑm, 34 nɑ Yehutɑ, nɑ Pɛncɑmɛɛ, nɑ Semɑyɑ, nɑ Ɩmeyɑ. 35 Pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ kɔtǝlɑɑ ɑkɑntɛɛ tɔkǝlɑɑ, nɑ Sɑkuu, nɑ Asɑfɩ pɑ lʋlʋɣʋ tʋ Sɑkɑlɩ, nɑ Mikɑyɑ, nɑ Mɑtɑniyɑ, nɑ Semɑyɑ, nɑ Yonɑtɑŋ. 36 Nɑ ɩ tɛɛtʋnɑɑ Semɑyɑ, nɑ Asɑlɛlɩ, nɑ Milɑlɑyi, nɑ Kilɑlɑyi, nɑ Mɑɑyi, nɑ Netɑneyɛlɩ, nɑ Yehutɑ, nɑ Hɑnɑni, pɛlɛ pɑ tǝŋǝɣɩ nɑ pɑ́ tɔkɑ cǝmǝŋ wei Ɩsɔ yʋlʋ Tɑfiiti kɑ lupɑ tɔ. Kiiu nyǝntʋ Ɩsǝtǝlɑsɩ kɛlɛ kpekǝle ńtɛ́ tǝ nyʋɣʋ tʋ. 37 Pɑ tɑlɑ hite nɔnɔɣɔ kɛ Tɑfiiti tɛ tontoŋle ɩsɛntɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ koluŋɑ tɔɔ. Hɑlǝnɑ lʋmnɑɑ nɔnɔɣɔ kɛ ɩcɑtɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ.

38 Ḿpʋ́ɣʋ́ yonyoolɑɑ nɑɑlɛ nyǝ́mɑ mǝlǝnɑ mpǝlɛ tɔɔ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ sɑmɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ tǝ́ tǝŋ pɑ wɑɑlɩ nɑ Mǝsɑsɩ ɑkele cɔlɔ, nɑ tǝ́ lɩɩ timpi koluŋɑ lɑpɑ ɩwɑlɑʋ tɔ. 39 Nɑ tǝ́ tǝŋnɑ Ɩfǝlɑyim nɔnɔɣɔ ɩsɔtɑɑ tɔɔ nɑ tǝ́ tɑlɑ Yesɑnɑ nɔnɔɣɔ nɑ tiinɑ nyǝŋkɑ. Tǝ tɛɛ Hɑnɑneyɛɛlɩ ɑkele nɑ nɩɩnʋwɑ (100) nyǝŋ nɑ tǝ́ tɛɛ heeŋ nɔnɔɣɔ nɑ kʋtɑŋɑɣɑ. 40 Ɩlɛnɑ yonyoolɑɑ kpekɑ nɑɑlɛ sǝŋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kiŋ, nɑ mɑ́ nɑ hʋʋlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ mɑ wɑɑlɩ tɔ tɑ́ɑ́ sǝŋ tɔtɔ. 41 Nɑ kɔtǝlɑɑ Ɩliyɑkim, nɑ Mɑɑseyɑ, nɑ Miniyɑmɛŋ, nɑ Mikɑyɑ, nɑ Ɩliyohenɑyi, nɑ Sɑkɑlɩ, nɑ Hɑnɑniyɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ ɑkɑntɛɛ. 42 Mɑɑseyɑ, nɑ Semɑyɑ, nɑ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Usi, nɑ Yohɑnɑŋ, nɑ Mɑlǝkiyɑ, nɑ Ɩlɑm, nɑ Ɩsɛɛ pɑɑ wɛɛ tɔtɔ. Nɑ Ɩsǝlɑhiyɑ pɑɑsǝɣǝnɑ yonyoolɑɑ nɑ pɑ yontu nɩɩkɩ.

43 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑŋku Ɩsɔ lɑpɑ nɑ pɑ tǝnɑ pɑ lɑŋɑ hʋlǝmǝnɑ ɑcimɑ kɛ teu, nɑ pɑ́ lɑ́ kɔtɑsɩ kɛ sɔsɔm. Hɑlǝnɑ pǝ́ kpɛnnɑ Yosɑlɛm tɑɑ ɑlɑɑ nɑ piyɑ tɔtɔ, nɑ pɛlɛ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmɩ. Nɑ pɑ ɑŋmɑɑlɑ kɔkɔtɛ nɩɩkɩ pooluŋ.

Lefii nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ pɑ pɑɑ nyǝm

44 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɑɑ pɑ kpɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ feŋiɣi tɩɩŋ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlʋm, nɑ kʋhɑlǝm hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋm tǝsɩɩlɛ tɔ. Mpɛ ɩnɩ pɑ tǝmlɛ ntɛ́ sɩ pɑ́ kpeɣeli kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ kɑ́ lɩɩkǝnɑ nɔnɔkilɑ hɑlǝm tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ Yutɑ sɑmɑɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ tǝmɑ. 45 Mpi tɔ, pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ pɑ Ɩsɔ tǝmlɛ kɛ́. Nɑ pɑ́ lɑkɩ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑsɩ. Nɑ yonyoolɑɑ, nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ tɔtɔ nɑ́ɑ́ tǝŋǝɣɩ wulɑʋ Tɑfiiti nɑ ɩ pǝyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ pɑ kʋsǝsɩɩtʋ. 46 Tɑmpɑnɑ tɔɔ pǝ kpɑɣɑʋ hɑtoo Tɑfiiti nɑ Asɑfɩ pɑ wɑɑtʋ tɔ, yonyoolɑɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ pɑɑsɑɣɑnɑ Ɩsɔ sɑm nɑ ɩ sɛɛʋ pǝ yontu kɛ́. 47 Solopɑpɛɛlɩ nɑ Nehemii pɑ wɑɑtʋnɑɑ tɑɑ tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɛlɑɣɑɑ yonyoolɑɑ nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ kɛ pɑ pɑɑ nyǝm, nɑ pɑ́ cɛlǝɣɩ Lefii nyǝ́mɑ kɛ pɑ Ɩsɔ kʋcɔɔŋ. Nɑ pɛlɛ pɑ́ cɛlǝɣɩ Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ kɛ pɑ pɑɑ nyǝmnɑɑ.

13

Nehemii feesiɣi Ɩsɔ sɛɛʋ

1 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ pɑ kɑlɑ sɑmɑɑ kɛ Moisi tɑkǝlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑlɑ lonte nte tǝ tɑɑ pɑ ŋmɑɑwɑ sɩ Amoni nyǝ́mɑ nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ pɑ kɑɑ sʋʋ mpɑ pɑ sɛɛkɩ Ɩsɔ tɔ pɑ kpekǝle tɑɑ tɔ. 2 Tɑmpɑnɑ tɔɔ, pɛlɛ pɑ tɑɑ mʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ hɑ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋnyɔnyɔɔm. Hɑlǝnɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ fɛlɩ Pɑlɑɑm kɛ liɣitee sɩ, ɩ́ tǝŋsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ mpusi. Amɑ tɑ́ Ɩsɔ nɑ́ lɑɣɑsɑ mpusi ɩnǝɣɩ koolee kʋpɑnɑ. 3 Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɩ́ɩ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ pɑ tɑɑ sɩ pɑ tɔɣɔnǝɣɩ pɑ kpekǝle tɑɑ kɛ́ kpɑɩ nyǝ́mɑ.

4 Nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ tɑkɩ mpʋ tɔ, kɔtʋlʋ Ɩliyɑsipɩ kɛ pɑɑ kpɑwɑ sɩ, ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kutuluŋ lɛlǝŋ. Pǝyele Ɩliyɑsipɩ lʋlǝtɑ kɛlɛ Topiyɑ. 5 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩliyɑsipɩ hʋlɑ Topiyɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kutuluɣu sɔsɔɔʋ ŋku kʋ tɑɑ pɑ sɩɩwɑ kʋtɔɣɔʋ ŋku pɑ hɑwɑ tɔ, nɑ tulɑɑlʋ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wontu nɑ kɔtǝlɑɑ pɑɑ tete nɑ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ sʋlʋm kʋfɑm, nɑ nim pǝ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ ŋku Lefii nyǝ́mɑ, nɑ yonyoolɑɑ, nɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ pɑ tɩ tɔ.

6 Pǝ lɑkɑɣɑ mpʋ tɔ mɑ fɛɩ Yosɑlɛm. Mɑ polɑ Pɑpiloni wulɑʋ sɔsɔ Atɑkǝsɛsɛɛ tɛɣɛ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ. Pǝ lɑpɑ wɛɛ nɑɑlɛ, ɩlɛnɑ wulɑʋ hɑ-m nɔɣɔ 7 nɑ mɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑwɑ ɩsǝnɑ Ɩliyɑsipɩ hɑwɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kutuluɣu lɛŋkʋ kɛ Topiyɑ tɔ, pǝ fɛɩ teu. 8 Tǝnɑɣɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huu mɑ tɑɑ nɑ mɑ́ lɔɣɔ Topiyɑ wontu nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ. 9 Ɩlɛnɑ mɑ́ yele nɑ pɑ́ nyɑɑlɩ kutuluŋ ɩnǝɣɩ teu, nɑ pɑ́ mǝŋnɑ ɩ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wontu nɑ kʋhɑɑŋ nɑ tulɑɑlʋnɑɑ.

10 Mɑ nɩɩwɑ tɔtɔ sɩ pɑɑ cɛlǝɣɩ Lefii nyǝ́mɑ kɛ pɑ pɑɑ nyǝm. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɛlɛ pɑ yelɑ pɑ tǝmɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ hɑlǝm tɑɑ, nɑ yonyoolɑɑ nɑ́ɑ́ lɑ́ mpʋ tɔtɔ. 11 Ɩlɛnɑ mɑ́ kɑlǝnɑ hʋʋlɑɑ kɛ ɩsǝnɑ pɑ lɔwɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔ. Kɛnɑ mɑ́ koti yonyoolɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ tǝmɑ tɑɑ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ sʋʋ ponɑʋ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ pee, nɑ sʋlʋm kʋfɑm, nɑ nim pǝ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ kɛ pǝ kutuluŋ tɑɑ. 13 Ɩlɛnɑ mɑ́ kpɑ kɔtʋlʋ Selemiyɑ nɑ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Sɑtɔkɩ nɑ Lefii tʋ Petɑyɑ nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Sɑkuu pǝyɑlʋ Hɑnɑŋ, Mɑtɑniyɑ sɑɑlɩ sɩ pɑ́ feŋiɣi kutuluŋ ɩnɩ. Mpi tɔ, yǝlɑɑ kɑ lɑpɑ-wɛɣɛ nɑɑni kɛ́, nɑ pɑ tǝmlɛ ntɛ́ kʋhɑɑŋ tɑlʋɣʋ kɛ pɑ tɑɑpɑlɑɑ.

14 Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ, tɔɔsɩ pǝ tǝnɑ mpi mɑ lɑpɑ tɔ. Tɑɑ sɔɔ ɩsǝnɑ mɑ lʋpɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝmlɛ nɑ Ɩsɔ sɛɛʋ pǝ tɔɔ tɔ.

15 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ mɑ nɑwɑ Yutɑ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ, nɑ pɑ́ nyɑɑsǝɣɩ pɑ lɛsɛŋnɑɑ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule. Nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ sǝɣǝlɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pɑ́ sʋkɩ pɑ kpɑŋɑsɩ kɛ sʋlʋm, nɑ lɛsɛŋnɑɑ, nɑ fikinɑɑ, nɑ wontunɑɑ lɛntɩ kɛ mpʋ nɑ pɑ́ pukinɑ Yosɑlɛm. Ɩlɛnɑ mɑ́ kpɑɑlɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ pɛɛtɩ pʋlʋɣʋ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule. 16 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi, Tiii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Yosɑlɛm tɔ, pɛlɛ pɑ kɔŋɑɣɑnɑ tiinɑ, nɑ wontu lɛntɩ, nɑ pɑ́ pɛɛtǝɣǝnɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ wule. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kɑlǝnɑ Yutɑ sɔsɑɑ sɩ: Ɩ́ nɑwɑ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ́ lɑkɩ tɔ yɑɑ ɩ́ tɑ́ nɑ́? Ɩ́ kʋɣɩ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ nyʋɣʋ kɛ́. 18 Mǝ cɔsɔnɑɑ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ hɔmɑ tɑ́ nɑ tɑ́ ɩcɑtɛ tɑ́ ŋkpɑŋʋɣʋ. Ɩlɛnɑ mɩ́ɩ́ sɔɔsǝɣɩ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑɑsʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɔɔ.

19 Pǝ kpɑɣɑʋ kʋyɑŋku tɔɣɔ mɑ yelɑɑ nɑ pɑ́ tǝkǝɣɩ Yosɑlɛm nɔnɔɔsɩ kɛ ilim tʋɣʋ wɑɑtʋ, nɑ pǝ́cɔ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ cɑɑlǝɣɩ, nɑ pɑ́ tʋlǝɣɩ-sɩ nɑ pǝ́cɔ́ kʋ tɛŋ. Nɑ mɑ́ sɩɩ mɑ tɑɑpɑlɑɑ nɑpǝlɩ sɩ pɑ́ feŋ nɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ sʋʋnɑ tɑɑtǝlɛ nɑtǝlǝɣɩ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛɛtɛɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ lɩɩnɑ pɑ tɑɑtɛɛ kɛ Yosɑlɛm koluŋɑ kite, nɑ pɑ́ sʋʋ ɑhoo kɛ tɔm kʋlʋm yɑɑ nɑɑlɛ. 21 Tǝnɑɣɑlɛ mɑ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ cɑkɩ ɩcɑtɛ koluŋɑ kite? Nɑ mɑ́ kpɑɑlɩ-wɛ sɩ: Ye ɩ́ tɑsɑ mpʋ, mɑɑ kpɑ-mɛ.

Pǝ́ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, pɑ tɑ tɑsɑ mǝlʋɣʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɔmɑ Lefii nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ lɑ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Ɩ́ polo ɩ́ feŋ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ, nɑ yǝlɑɑ tǝŋ ɩsǝnɑ Ɩsɔ sɩɩwɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tɔɔ tɔ.

Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ kʋpɑŋ, tɔɔsɩ mɑ tɔɔ kɛ́ ntɩ ɩnɩ tǝ tɑɑ, nɑ ń wii mɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

23 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ tɔtɔɣɔ mɑ nɑwɑ sɩ, Yutɑ nyǝ́mɑ kpɑɣɑ Asǝtɔtɩ nɑ Amoni nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ ɑlɑɑ. 24 Nɑ pɑ piyɑ hɔɣɔlʋɣʋ yɔɣɔtǝɣɩ Asǝtɔtɩ nyǝ́mɑ tɔm. Mpɑ pɑ́ wɛ piitim mpi pǝ tɑɑ, pǝlɛ pǝ tɔm kɛ pɛlɛ pɑ piyɑ yɔɣɔtǝɣɩ. Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑɑ nɩɩkɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔm. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kɑlǝnɑ-wɛ, nɑ mɑ́ tǝŋsɩ-wɛɣɛ mpusi. Hɑlǝnɑ mɑ́ mɑ́ lɛlɑɑ, nɑ mɑ́ kpɛsɩ pɑ nyɔɔsɩ. Nɑ mɑ́ yele nɑ pɑ́ tuunɑ sɩ: Tǝ kɑɑ hɑ tɑ́ pɛɛlɑɑ kɛ cefelinɑɑ. Pǝyele tɑ́ pǝyɑlɑɑ kɑɑ kpɑɣɑ-wɛ, yɑɑ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɔtɔ. 26 Nɑ mɑ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pǝ tɑɣɑ mpʋ pǝ tusinɑ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ? Pǝyele ɩ kɑ kǝlɑ piitimnɑɑ ɑwulɑɑ tǝnɑɣɑ, nɑ Ɩsɔ sɔɔlɑ-ɩ nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ɑlɑɑ tɑ kpisi ɩlɛɣɛ pɛtʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ. 27 Tɩɩ cɑɑ sɩ tǝ́ tɑsɑ nɩɩʋ sɩ, ɩ́ kpɑkǝɣɩ cefelinɑɑ nɑ ɩ́ pǝntǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ mpʋ.

28 Yoyɑtɑ pǝyɑlɑɑ tɑɑ lɛlʋ wei ɩ kɛ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ Ɩliyɑsipɩ sɑɑlɩ tɔ ɩ kɑ kɛ́ Holoŋ tʋ Sɑnǝpɑlɑ yǝtɩ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ lǝsɑ-ɩ Yosɑlɛm tɑɑ.

29 Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ, tɑɑ sɔɔ ɩsǝnɑ pɑ wɑkǝlǝɣɩ kɔtɑɣɑ nɑ nɔɣɔ ŋkɑ nyɑnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ ɩ́ pɛɛlɑɑ tɔ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ lɑpɑ sɑmɑɑ kɛ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ tǝnɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Nɑ mɑ́ kpɑɑsɩ kʋsǝsɩɩtʋ nti tǝ hʋlǝɣɩ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ pɑ tǝmɑ tɔ tǝ toŋ. 31 Nɑ mɑ́ sɩɩ tɔtɔ sɩ: Ɩ́ hɑɑkɩ tɑɑsɩ kɛ pǝ kʋyɛɛŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ kɔŋnɑ tɛtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlʋm tɔtɔ.

Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ, tɔɔsɩ mɑ tɔɔ nɑ ń lɑ-m kʋpɑntʋ.

Ɩsǝtɛɛ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

ƖSƎTƐƐ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ ponɑ Pɑpiloni tɔ pɑ tɔm. Pɑpiloni nyǝ́mɑ cɔɔsɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɛɣɛ hɑlǝnɑ pɑ́ lʋkɩ sɩ pɑ́ kpiisi-wɛ. Amɑ Ɩsɔ tɑ́ tisi. Ɩ yɑpɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsǝtɛɛ niŋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Ɩsǝtɛɛ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsǝtɛɛ pǝsɑ wulɑʋ, titite 1:1–2:23

Hɑmɑŋ kʋlǝɣɩ Mɑɑtosee tɔɔ, titite 3:1–5:14

Hɑmɑŋ sǝm, titite 6:1–7:10

Yutɑ nyǝ́mɑ kǝlʋɣʋ kɛ pɑ kolontunɑɑ, titite 8:1–10:3

1

Wulɑʋ Aselusi ɑcimɑ

1 Wulɑʋ Aselusi*fɑ* tɔkɑɣɑnɑ kɑwulɑɣɑ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ Ɛntɩ nɑ pǝ́ polo Ɩtiyopii tɔ, pǝ hɔɣɔlǝŋ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (127) tɔɔ. ɑ pɑ yɑɑkɩ tɔtɔ sɩ Sɛɛlǝsɛsɩ. 2 Susi ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ Aselusi kɑwulɑɣɑ kumte kɑ wɛɛ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ, ɩ lɑpɑ ɑcimɑ kɛ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ, nɑ Pɛɛsɩ nɑ Metii nyǝ́mɑ, pǝ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ kʋfǝnɛɛnɑɑ nɑ kʋmɑtɑŋnɑɑ sɔsɑɑ. 4 Ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtoso tǝcu kɛ́ ɩ lɑpɑ ɑcimɑ ɑnɩ. Aselusi hʋlɑ ɩ wɛnɑʋ sɔsɔɔʋ, nɑ ɩ sɔsɔɔntʋ pǝ fɛɩ yɔɣɔtʋɣʋ. 5 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ tɑsɑ ɑcimɑ lɑpʋ tɔtɔɣɔ Susi ɩcɑtɛ heele tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ sɔsɑɑ nɑ sǝkpemɑ, nɑ pǝ polo piyɑ tɔ. Kʋyɑkʋ nɑ kʋ ɩsikile kɛ ɩ lɑpɑ ɑcimɑ kɛ kɑwulɑɣɑ nɔnɔɣɔ tɛɛ tɑɣɑ tɔɔ. 6 Pɑɑ kɑɣɑ pɔɔŋ kʋpɑŋ kʋhʋlʋmǝŋ kɛ́. Nɑ wei pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ tɔ, nɑ ŋmɩɩsɩ kʋsɛɛmɑsɩ. Nɑ pɑ́ tɑmsǝnɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ kukuwee nɑ pɛɛ kʋhʋlʋmɛɛ ɑkelenɑɑ. Pɑ sɩɩwɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ pǝ kɑtonɑɑ tɑkɑ kɛ́ pɛɛ kʋpɑnɑ nnɑ ɑ wɛnɑ ŋmɑlǝm wɑɑnɩ wɑɑnɩ tɔ ɑ tɑɣɑ tɔɔ. 7 Wulɑʋ kɑ puu sʋlʋm kɛ sɔsɔm kɛ́ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛkɩ wʋlɑ poosiyɑnɑɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tɑɑ, nɑ pɑ́ cɛlǝɣɩ yǝlɑɑ. 8 Pɑɑ wei ɩ nɔkɑ ɩsǝnɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nyɔɔkɩ. Pɑɑ tɑŋǝɣɩ nɔɣɔlʋ. Mpi tɔ, wulɑʋ kɑ hɑ nɔɣɔ kɛ́ sɩ wei ɩ́ nyɔɔkɩ ɩsǝnɑ pɑ́ cɛlɑ-ɩ mpʋ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ ɑlʋ Fɑsiti nɑ́ lɑpɑ ɩ ɑlʋtɔɣɔntǝlɛnɑɑ kɛ ɑcimɑ tɔtɔɣɔ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

Wulɑʋ ɑlʋ Fɑsiti teeli pɑsʋɣʋ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule, wulɑʋ Aselusi hɑɣɑ sʋlʋm. Ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ ɩ tǝmlɛ lɑtɑɑ yǝlɑɑ kɑtɑɑsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Mehumɑŋ nɑ Pisitɑ nɑ Hɑɑponɑ nɑ Pikitɑ nɑ Apɑkǝtɑ nɑ Setɑɑ nɑ Kɑɑkɑsɩ. 11 Nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Mɑ ɑlʋ Fɑsiti ɩ́ tɑɣɑnɩ ɩ tɩ nɑ ɩ́ te ɩ kɑwulɑɣɑ ntenuɣu nɑ ɩ́ lɩɩ mɑ ɩsɛntɑɑ. Nɑ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ nɑ sɑmɑɑ pɑ́ nɑ́ ɩ teu. Mpi tɔ, ɩ ɩsɛntɑɑ kɑ lɩɩwɑɣɑ pǝ fɛɩnɑ sɑɑlɑ. 12 Amɑ Fɑsiti nɑ́ kisɑ lɩɩʋ ɩsɩɩ wulɑʋ sɩɩʋ tɔ. Tǝnɑɣɑ pǝ hɑŋɑ wulɑʋ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ huu. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ yɔɣɔtǝnɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nyǝntɑɑ. Pɑ nyǝmɑ́ kɑwulɑɣɑ tɔm hʋʋʋ nɑ pǝ kiiŋ kɛ́. Pǝ́cɔ́ pɑ kɛ́ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ. 14 Mpɛɣɛlɛ Pɛɛsɩ nɑ Metii yǝlɑɑ, Kɑɑsenɑ nɑ Setɑɑ nɑ Atǝmɑtɑ nɑ Tɑɑsisi nɑ Mɛlɛsɩ nɑ Mɑɑsenɑ nɑ Memukɑŋ. Pɑɑ kɛ́ wulɑʋ ɑkewenɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ́. Pɑ nyǝmɑ́ ɩ lotu kɛ́ nɑ pɑ́ lɑkɩ ɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ kɛ́ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Wulɑʋ mɑ́, mɑ tilɑɑ nɑ pɑ́ heeli Fɑsiti kɛ tɔm nɑ ɩ́ kisi tǝ mʋɣʋ. Ɩlɛ ye pɑ kɛɛsǝnɑ kiiŋ pepeɣe pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lɑpɩ-ɩ?

16 Tǝnɑɣɑlɛ Memukɑŋ cɔwɑ wulɑʋ nɑ ɩ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ sɩ: Pǝ tɑɣɑ nyɑ́ tike kɛ Fɑsiti nyǝnɑ yem. Amɑ ɩ kpɛŋnɑ nyɑ́ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ, nɑ nyɑ́ tɛtʋ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ. 17 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi ɑlɑɑ tǝnɑ kɑ́ tɛlǝsɩ-tǝɣɩ tǝmɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nyǝnɩ pɑ pɑɑlɑɑ kɛ yem sɩ: Wulɑʋ kɑ yɑɑwɑ ɩ ɑlʋ nɑ ɩ́ kisi pote. 18 Sɑŋɑ mɑɣɑmɑɣɑ Mete nɑ Pɛɛsɩ pǝ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ ɑlɑɑ kɑ nɩɩ-tɩ. Ɩlɛnɑ pɑ pɑɑlɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ nɑ pɑ́ kɛɛsǝɣɩ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-wɛ. 19 Tɔʋ, Tɑcɑɑ, ye mɑ tɔm lɑpɑ-ŋ teu, ɩlɛ n yele nɑ pɑ́ ŋmɑɑ Mete nɑ Pɛɛsɩ kiiŋ wei ɩɩ lɑɣɑsǝɣɩ tɔ, ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ, Fɑsiti ɩ́ tɑɑ tɑsɑ nyɑ́ kiŋ kɔntɛ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ kpɑɣɑ ɑlʋ kʋfɑlʋ wei ɩ mʋnɑ pɑ́ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ tɔ. 20 Ye nyɑ́ kɑwulɑɣɑ sɔsɑɣɑ kɑnɛ, kɑ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ, ɩlɛ ɑlɑɑ kɑ́ nɩɩnɑ pɑ pɑɑlɑɑ. Pɑɑ pɑ kɛ́ sǝkpemɑ yɑɑ sɔsɑɑ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔm ntɩ tǝ lɑpɑ wulɑʋ nɑ ɩ ɑkewenɑɑ kɛ leleŋ, nɑ wulɑʋ lɑ ɩsɩɩ Memukɑŋ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 22 Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑɑ lɛɛtǝlǝnɑɑ nɑ pɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ kʋnʋŋ nɑ kʋ ŋmɑɑtʋ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tilinɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ sɩ, pɑɑ ɑpɑlʋ wei ɩ kɛ sɔsɔ kɛ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́, nɑ ɩ nsǝmlɛ kɛ pɑɑ yɔɣɔtɩ.

2

Ɩsǝtɛɛ pǝsɑ wulɑʋ ɑlʋ

1 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ pɑ́ɑ́nɑ́ hɛɛwɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ ɩ ɑlʋ Fɑsiti tɔm kɛ ɩ tɑɑ. Nɑ ɩsǝnɑ ɩ sɩɩwɑ sɩ ɩ lɑkɩ-ɩ tɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ́ mpʋ ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, pɑ́ pɛɛkɩ-ŋ pɛɛlɑɑ mpɑ pɑ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlɑɑ nɑ pɑ lʋm lɩɩwɑ tɔ. 3 Mpʋ tɔ, kpɑ ɑkewenɑɑ kɛ kɑwulɑɣɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ koti pɛɛlɑɑ telɑɑ mpɑ pɑ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlɑɑ tɔ. Alɑɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ pɑɑ koti pɛɛlɑɑ mpɛɣɛ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ yʋlʋ kɑtɑŋɑ Heke wei ɩ pɑɑsǝɣǝnɑ-wɛ tɔ ɩ́ cɛlɛ-wɛɣɛ mpi mpi pɑɑ lɑkǝnɑ kɑcɔkɑ tɔ. 4 Nɑ ye nyɑ́ luɣu ɩ́ sʋʋ pɑ tɑɑ wei, ɩlɛ n kpɑɣɑ-ɩ nɑ ń lɛɛtɩ Fɑsiti lonte tɑɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔm ntɩ tǝ mɑɣɑ wulɑʋ nɑ ɩ́ lɑ mpʋ.

5 Yutɑ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Mɑɑtosee. Ɩ kɑ kɛ́ Pɛncɑmɛɛ kpekǝle tʋ, nɑ ɩ cɔsɔnɑɑ ntɛ́ Kisi nɑ Simeyi nɑ ɩ cɑɑ kɛlɛ Yɑyii. 6 Ɩ nɑ Yutɑ wulɑʋ Yekoniyɑ nɑ lɛlɑɑ kɛ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ kɑ kuuwɑ nɑ ɩ́ ponɑ ɩ tɛ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑɑtosee cɑɑ neu nɑ ɩ́lɛ́ ɩ ɑlʋ pɑ sǝpɑ, nɑ pǝ́ yele sulɑʋ kɛ pɛɛlɔ. Pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Hɑtɑsɑ nɑ pɑ́ cuɣusɩ-ɩ sɩ Ɩsǝtɛɛ. Ɩ ɩsɛntɑɑ kɑ lɩɩwɑɣɑ pǝ fɛɩnɑ. Ɩlɛnɑ Mɑɑtosee kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔɔ-ɩ.

8 Wɑɑtʋ wei pɑ kpɑɑlɑ wulɑʋ tɔm ntǝɣɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ koti pɛɛlɑɑ kɛ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ Ɩsǝtɛɛ tɔtɔ. Nɑ pɑ pɑɑsǝnlʋ yʋlʋ kɑtɑŋɑ Heke feŋiɣi pɑ tɔɔ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtɛɛ tɔm lɑpɑ ɑpɑlʋ ɩnǝɣɩ teu. Ɩlɛnɑ Ɩsǝtɛɛ kpɑɣɑ-ɩ nɑ nyʋɣʋ. Tǝnɑɣɑ ɩ hɑ-ɩ kpɑkpɑɑ kɛ kɑcɔkɑ wontu, nɑ ɩ́ hʋlɩ-ɩ wɑɑʋ kʋpɑŋkʋ kɛ ɑlɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ pɑɑsǝnlɑɑ ɑlʋ nyǝ́mɑ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 10 Amɑ Ɩsǝtɛɛ tɑ yele nɑ pɑ́ nyɩ sɩ ɩ kɛ́ Yutɑ tʋ, teitei ɩsɩɩ Mɑɑtosee kɑ kisinɑ-ɩ tɔ. 11 Mɑɑtosee pukɑɣɑ ɑlɑɑ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ tɛɛ kɛ́ nɑ ɩ́ nɑɑkɩ Ɩsǝtɛɛ ɑlɑɑfǝyɑ, nɑ ɩsǝnɑ pɑ lɑkɩ-ɩ tɔ.

12 Pɩɩ wɛɛ kɛ́ sɩ pɑɑ pɛɛlɔ wei ɩ́ lɑ kɑcɔkɑ kɛ pǝnɑɣɑ tǝcu ɩsɩɩ pɑɑ sɩɩʋ ɑlɑɑ tɔ. Nim mpi pɑ yɑɑ sɩ miili tɔɣɔ pɑ cɑɑlǝɣɩ sɑɣɑlʋɣʋ kɛ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtoso. Pǝ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ sɑɣɑlɩ lɛmpǝnɑɑ tɔtɔɣɔ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtoso lɛlʋ. Pɑ tɛŋ mpʋ tɔɣɔ pɛɛlɑɑ mpɛ pɑ puki wulɑʋ kiŋ nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ. 13 Ye pɛɛlɔ wei ɩ kʋlɑ tɛɛʋ, ɩ́ nɔkɑ mpi pɑ cɛlǝɣɩ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ kpɛŋnɑ. 14 Tɑɑnɑɣɑ tɑɑnɑɣɑ kɛ́ pɑ pukɑɣɑ nɑ kʋ femɑ tɑnɑŋ, ɩlɛ pɑ polo ɑlɑɑ tǝyɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ yʋlʋ kɑtɑŋɑ Sɑɑsǝkɑsɩ feŋiɣi-wɛ tɔ. Nɑ ye wulɑʋ tɑ nyɩɩlɩ wei nɑ ɩ́ yɑɑ ɩ hǝtɛ, ɩ́lɛ́ ɩɩ tɑsǝɣɩ tǝnɑɣɑ mǝlʋɣʋ.

15 Kʋyɑŋku pǝ tɑlɑ Apihɑyili pɛɛlɔ Ɩsǝtɛɛ pote tɔ. Ɩsǝtɛɛ kɑ kɛ́ Mɑɑtosee neu wei ɩ kɑ tɔkɑɑ ɩsɩɩ ɩ kʋlʋlʋ tɔɣɔ. Ɩsǝtɛɛ tɑ pɛɛkɩ sɩ ɩ kpɑkǝɣɩ pʋlʋɣʋ yem. Amɑ Heke kɛɛsɑ-ɩ mpi mpi tɔ, pǝ tike kɛ ɩ kpɑɣɑɑ. Ɩsǝtɛɛ tɔm kɑ wɛ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɑɑkɑɣɑ-ɩ tɔɣɔ teu kɛ́. 16 Wulɑʋ Aselusi kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ pɑ sʋʋnɑ Ɩsǝtɛɛ kɛ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, kɛ pɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Tepe tɔ ɩ tɑɑ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ luɣu sʋʋ Ɩsǝtɛɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩ ɑlɑɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ hʋlɩ Ɩsǝtɛɛ kɛ pɛɛlɛɛ nɑ suulu nɑ pǝ́ kǝlɩ pɛɛlɑɑ lɛmpɑ tǝnɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Aselusi kpɑ Ɩsǝtɛɛ kɛ wulɑʋ ɑlʋnyǝŋ kɛ Fɑsiti lonte tɑɑ, nɑ ɩ́ temɩ-ɩ kɑwulɑɣɑ ntenuɣu. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ lɑpɑ ɑcimɑ kɛ Ɩsǝtɛɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ yɑɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ. Ɩ cɛpɑ ɩ tɛtʋ yǝlɑɑ kɛ lɑmpuu, ɩ lɑpɑ-wɛɣɛ kʋcɔɔŋ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nɑ kɑwulɑɣɑ toŋ.

19 Wɑɑtʋ wei pɑɑ kotɑ pɛɛlɑɑ kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm tɔ, Mɑɑtosee kɑ wɛ wulɑʋ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ tǝnɑ. 20 Amɑ Ɩsǝtɛɛ kɑ tɔkɑ nti Mɑɑtosee kɑ kisǝnɑ-ɩ tɔɣɔ. Ɩ tɑ yele nɑ pɑ́ nyǝmɩ-ɩ sɩ ɩ kɛ́ Yutɑ tʋ. Mpi tɔ, ɩ seeki Mɑɑtosee kɛ ɩsɩɩ ɩ kɑ wɛʋ ɩ tɛ tɔ.

Mɑɑtosee wɑɑsʋɣʋ kɛ wulɑʋ

21 Wɑɑtʋ wei Mɑɑtosee kɑ wɛ wulɑʋ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ mpʋ tɔ. Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋlɑɑ Pikitɑŋ nɑ Tɛlɛkɩ pɑ mʋ wulɑʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ pɑ́ cɑɑkɑɣɑ-ɩ niŋ tʋɣʋ. 22 Mɑɑtosee nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑsɩ Ɩsǝtɛɛ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ heeli-tǝɣɩ wulɑʋ. 23 Pɑ tǝŋɑ tɔm ntɩ tǝ nɔɔhɛɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ-tǝɣɩ mpʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ pusɑ ɑpɑlɑɑ ɑsɑɣɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ nɑ tʋɣʋ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ yele nɑ pɑ́ ŋmɑɑ tɔm ntǝɣɩ ɩ kɑwulɑɣɑ kʋtɔɔsʋtʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

3

Hɑmɑŋ tɑɑ kpɑnɑʋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ wulɑʋ Aselusi kʋsɑ Akɑkɩ tʋ Hɑmetɑtɑ pǝyɑlʋ Hɑmɑŋ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ ɩ wɑɑlɩ tʋ. 2 Ɩlɛnɑ wulɑʋ sɩɩ sɩ ɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ ɑkewenɑɑ tǝnɑ ɩ́ hǝntɩ Hɑmɑŋ kɛ ɑtɛ nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ. Amɑ Mɑɑtosee nɑ́ kisɑ mpʋ ɩnɩ pǝ lɑpʋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑkewenɑɑ lɛlɑɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ nn lɑkɩ ɩsɩɩ wulɑʋ sɩɩwɑ tɔ? 4 Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu pɑ pɔɔsɑɣɑ-ɩ mpʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ-wɛ sɩ: Mɑ kɛ́ Yutɑ tʋ. Ntɛnɑ pɑ́ tɑɣɑsɩ-tǝɣɩ Hɑmɑŋ sɩ pɑ nɑɑkɩ sɩ ɩ kɑ́ lɑ ɩsǝnɑ. 5 Hɑmɑŋ cɛkǝnɑɑ sɩ Mɑɑtosee ɩɩ hǝntǝɣɩ-ɩ ɑtɛ, ɩlɛnɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ huu. 6 Hɑmɑŋ nɩɩwɑ sɩ Mɑɑtosee kɛ́ Yutɑ tʋ, pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ cɑɑkɑɣɑ sɩ ɩ́ kpiisi ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Aselusi kɑwulɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ tɔ. Sɩ ɩ́ kʋ Mɑɑtosee tike tɔ, tǝlɛ tǝ tɑ mɑɣɑ-ɩ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Aselusi kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Nisɑŋ tɔ ɩ tɑɑ Hɑmɑŋ mɑɣɑsɑ pǝle nte pɑ yɑɑ sɩ pulim tɔ, sɩ ɩ nyǝŋ kʋyɑkʋ ŋku ɩ kɑ́ kpiisi Yutɑ nyǝ́mɑ ɩsɩɩ ɩ mɑɣɑsʋɣʋ ɩ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́ tɔɣɔ pɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Atɑɑ tɔ.

Hɑmɑŋ mɑɣɑsʋɣʋ sɩ ɩ́ kpiisi Yutɑ nyǝ́mɑ

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑmɑŋ tɔmɑ wulɑʋ sɩ: Yǝlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ wɛnnɑ nyɑ́ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ tɑɑ. Pɑ wɛnɑ pɑ mpɑɑ kɛ́, pɑ yɑɑsi tɑ nǝɣǝsǝnɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ. Pǝyele pɑɑ tǝŋǝɣɩ nyɑ́ kiiŋ. Ɩlɛ pǝ tɑ mʋnɑ sɩ ń yele-wɛ. 9 Ye pǝ mɑɣɑ-ŋ ɩlɛ n hɑ nɔɣɔ nɑ pɑ́ kpiisi-wɛ. Ɩlɛ mɑ kɑɑ lɑŋ pǝ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ tɔɔnǝnɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ (300) nɑ mɑ́ cɛlɑ kɑwulɑɣɑ liɣitee pɑɑsǝnlɑɑ nɑ pɑ́ tʋ kpɑncoou tɑɑ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ lǝsɑ ɩ kukuule nte ɩ yʋsǝɣǝnɑ tɔ nɑ ɩ́ cɛlɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kolontu Hɑmɑŋ. 11 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ hɑ-ŋ yǝlɑɑ mpɛ nɑ pɑ liɣitee, lɑnɑ-wɛɣɛ ɩsǝnɑ n cɑɑ tɔ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑmɑŋ kotɑ wulɑʋ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlɑɑ kɛ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso wule. Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑɑ tɑkǝlɑsɩ kɛ tɛtʋ feŋlɑɑ nɑ kʋmɑtɑŋnɑɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɛlǝsǝnɑ pɑɑ piitim mpi pǝ tɑɑ, nɑ pɑ́ tʋ wulɑʋ hǝtɛ nɑ ɩ kʋyʋsʋm. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tilinɑ lɛɛtǝlǝnɑɑ mpɛɣɛ tillɑɑ kɛ pɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ sɩ pɑ́ kpiisi Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ tǝpɑɩ. Pǝ kpɑɣɑʋ kʋkpɑtǝlɑɑ nɑ piyɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kuu pɑ wɛnɑʋ tǝnɑɣɑ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ tɑɑ kɛ́ pɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ Atɑɑ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso wule. 14 Pɩɩ wɛɛ sɩ pɑ́ tɛlǝsɩ lɛɛtǝlǝnɑɑ mpɛ pɑ tɔm kɛ pɑɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ yǝlɑɑ kɛ́, nɑ pɑɑ wei ɩ sɔɔlʋ pɩɩ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ wule. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ tɛɛnɑ ɑsewɑ ɩsɩɩ wulɑʋ kɑ heeluɣu-wɛ tɔ nɑ pɑ́ kpɑɑlɩ tɔm ntǝɣɩ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ. Wulɑʋ nɑ Hɑmɑŋ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ, ɩlɛnɑ tɔm ntɩ tǝ cʋkɩ ɩcɑtɛ.

4

Mɑɑtosee sǝlǝmʋɣʋ kɛ Ɩsǝtɛɛ sɩ ɩ́ sǝnɑ-wɛ

1 Mɑɑtosee nɩɩwɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑkɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ wontu nɑ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ɩ suu lǝyɑɣɑ nyǝntʋ. Nɑ ɩ́ pǝlɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ tɔlʋmɑ, nɑ ɩ́ cɔɔ ɩcɑtɛ nɑ ɩ́ mɑkɩ kɑpusi. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ polɑ kɑwulɑɣɑ nɔnɔɣɔ nɑ ɩ́ sǝŋ tǝnɑ. Mpi tɔ, pɑ kisinɑ lǝyɑɣɑ wontu suulɑɑ kɛ nɔnɔɣɔ ŋkɛɣɛ. 3 Pɑɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ tɑɑ kɛ́ wulɑʋ tɔm ntɩ tǝ tɑlɑɑ, Yutɑ nyǝ́mɑ lɑŋɑ wɑkǝlǝɣɩ kɛ́ tǝtɔɣɔtɔɣɔ. Nɑ pɑ́ hɔkǝɣɩ nɔɔsɩ nɑ pɑ́ wiiki nɑ pɑ pɑɣɑlɛ suuki lǝyɑɣɑ wontu, nɑ pɑ́ hǝntǝɣɩ tɔlʋmɑ tɑɑ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtɛɛ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑlʋnyǝmɑ nɑ yǝlɑɑ kɑtɑɑsɩ pɑ polɑɑ nɑ pɑ heeli Ɩsǝtɛɛ kɛ Mɑɑtosee lɑŋwɑkǝllɛ tɔm. Ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ Ɩsǝtɛɛ kɛ sɔsɔm nɑ ɩ́ tilinɑ Mɑɑtosee kɛ wontu, sɩ ɩ́ wɔɣɔsɩ ɩ lǝyɑɣɑ nyǝntʋ. Ɩlɛnɑ Mɑɑtosee kisi. 5 Tǝnɑɣɑ Ɩsǝtɛɛ yɑɑ kɑtɑŋɑ Hɑtɑkɩ wei wulɑʋ kɑ cɛlɑ-ɩ sɩ ɩ́ lɑkɩ-ɩ tǝmlɛ tɔ nɑ ɩ́ tili-ɩ sɩ: Polo ń pɔɔsɩ Mɑɑtosee sɩ pepe lɑpǝnɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑtɑkɩ polɑ Mɑɑtosee kiŋ kɛ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ tǝnɑɣɑ ɩcɑtɛ pɑtǝmɑ tɑɑ. 7 Ɩlɛnɑ Mɑtosee kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ mpi pǝ mɑɣɑnɑ-ɩ tɔ. Ɩ kɛɛsɑ-ɩ tɔtɔɣɔ liɣitee ɩsǝnɑ Hɑmɑŋ sɩɩ ɩ nɔɣɔ sɩ, ye ɩ lɩɩnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkʋlɛ ɩ kɑ́ tʋ wulɑʋ kpɑncoou tɑɑ tɔ. 8 Ɩlɛnɑ Mɑɑtosee cɛlɛ-ɩ Yutɑ nyǝ́mɑ kʋɣʋ tɔm nti pɑ kpɑɑlɑ Susi tɑɑ tɔ pǝ tɑkǝlɑɣɑ sɩ: Cɛlɑ Ɩsǝtɛɛ nɑ ń kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ. Sɩ polo wulɑʋ kiŋ nɑ ń wiinɑ-ɩ nɑ ń sǝlǝmɩ-ɩ suulu kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔm. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑtɑkɩ polɑɑ nɑ ɩ́ heeli Ɩsǝtɛɛ kɛ Mɑɑtosee tɔm ntɩ. 10 Tǝnɑɣɑ Ɩsǝtɛɛ mǝŋnɑ Hɑtɑkɩ sɩ ɩ́ heeli Mɑɑtosee sɩ: 11 Pǝ kpɑɣɑʋ wulɑʋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ ɩ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔ, pɑ nyǝmɑ́ sɩ pɑɑ ɑpɑlʋ yɑɑ ɑlʋ sʋʋnɑ wulɑʋ tɑɣɑ tɔɔ nɑ pɑ́ tɑ yɑɑ-ɩ, sǝm kɛ́. Amɑ wei wulɑʋ kɑ́ hʋlɩ ɩ wʋlɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ yɑɑ-ɩ tɔ ɩ pɑɑsi kɛ́. Pǝyele mɑ kʋyɛɛŋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɔlɔ wulɑʋ tɑ yɑɑtɑ-m ɩ cɔlɔ. 12-13 Tǝnɑɣɑ Mɑɑtosee tilɑɑ sɩ pɑ́ heeli Ɩsǝtɛɛ sɩ: Tɑɑ hʋʋ sɩ nyɑ́ tike n kɑ́ fitinɑ sǝm sɩ n wɛ wulɑʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔ pǝ tɔɔ yoo. 14 Amɑ ye ń kisɑ tɔm tǝnɛ tǝ pɑɑsǝnɑʋ, pɩɩ wɑɑsɩ Yutɑ nyǝ́mɑ. Ɩlɛ nyɑ́ nɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ mǝ tǝnɑɣɑ ntɛ́. Hɑlɩ ntɑnyɩ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ n pǝsɑ wulɑʋ ɑlʋ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtɛɛ tilɑɑ sɩ pɑ heeli Mɑɑtosee sɩ: 16 Polo ń koti Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Susi tɔ pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ hɔkɔ nɔɔsɩ kɛ mɑ tɔɔ kɛ́ kʋyɛɛŋ tooso. Ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ ɩ́ tɑɑ nyɔɔ, pɑɑ ilim pɑɑ ɑhoo. Mɑ nɑ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑlʋnyǝmɑ tɑɑ hɔkɔ nɔɔsɩ kɛ mpʋ tɔtɔ. Pɑɑ nɑ kiiu wɛɛ tɔ, mɑɑ sʋʋ wulɑʋ tɔɔ, nɑ ye mɑɑ sɩ mɑ sɩ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑɑtosee tɛɛwɑ nɑ ɩ́ lɑ pǝ tǝnɑ mpi Ɩsǝtɛɛ heelɑ-ɩ tɔ.

5

Ɩsǝtɛɛ yɑɑ wulɑʋ nɑ Hɑmɑŋ kɛ tɔɣɔʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ nɔhɔkʋtʋ kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ wule, Ɩsǝtɛɛ suu ɩ kɑwulɑɣɑ wontu nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ sǝŋ wulɑʋ tɑɣɑ tɔɔ. Nɑ wulɑʋ nɑ́ɑ́ cɑɣɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ kɛ́ nɔnɔkeelɑsɩ. 2 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ nɑ Ɩsǝtɛɛ nɑ ɩ́ sǝŋɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Ɩsǝtɛɛ nyʋɣʋ te nɑ wulɑʋ hʋlɩ-ɩ ɩ wʋlɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ Ɩsǝtɛɛ polo ɩ́ tokinɑ kʋ nɔɣɔ tɑɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Alɑɑfǝyɑ kɛlɛ? Heeli-m mpi n cɑɑkɩ tɔ, pɑɑ mɑ kɑwulɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ mɑɑ hɑ-ŋ. 4 Ntɛnɑ Ɩsǝtɛɛ cɔ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɛ, ɑlɑɑfǝyɑ kɛ́. Mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ nyɑnɑ Hɑmɑŋ ɩ́ kɔɔ mɑ tɛɣɛ sɑŋɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tilɑ kpɑkpɑɑ kɛ Hɑmɑŋ wɑɑlɩ sɩ pɑ́ polo Ɩsǝtɛɛ tɛɣɛ tɔɣɔʋ ɩsɩɩ ɩ́lɛ́ ɩ nyɩɩlʋɣʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ. 6 Pɑ nyɔɔkɑɣɑ sʋlʋm kɛ wɑɑtʋ wei ɩlɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ Ɩsǝtɛɛ sɩ: Pepeɣe n nyɩɩlǝɣɩ yee? Pɑɑ mɑ kɑwulɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ, mɑɑ hɑ-ŋ. 7-8 Mpʋɣʋlɛ Ɩsǝtɛɛ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɛ, nti mɑ nyɩɩlǝɣɩ teu tɔɣɔlɛ sɩ cele nyɑnɑ Hɑmɑŋ ɩ́ kɔɔ mɑ tɛɣɛ tɔɣɔʋ tɔtɔ. Ɩlɛ mɑɑ heeli-ŋ nti tǝ wɛɛ tɔ.

Hɑmɑŋ cɑɑkɩ Mɑɑtosee kʋɣʋ

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑmɑŋ lɩɩnɑ Ɩsǝtɛɛ tɛɣɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Mɑɑtosee kɛ wulɑʋ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ, ɑmɑ Mɑɑtosee tɑ kʋlɩ yɑɑ ɩ́ nyǝɣǝlɩ sɩ ɩ sɛɛkɩ Hɑmɑŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huu Hɑmɑŋ. 10 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ kpe nɑ ɩ́ tili nɑ pɑ́ yɑɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ nɑ ɩ ɑlʋ Sɛlɛɛsɩ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑmɑŋ sɑmɑ ɩ tɩ nɑ ɩ wɛnɑʋ sɔsɔɔm nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ kʋpiŋ. Nɑ teeli wei wulɑʋ tʋ-ɩ nɑ ɩ́ kpɑ-ɩ ɩ ɑkewenɑɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ tɔ. 12 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi, nɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ: Mɑ tike tǝkoŋ kɛ́ Ɩsǝtɛɛ lǝsɑɑ sɩ mɑ sɩɩ wulɑʋ nɑ tǝ tɔɣɔ ɩ tɛ. Pǝ́cɔ́ cele mɑ nɑ wulɑʋ tǝ tɑsǝɣɩ Ɩsǝtɛɛ tɛɣɛ mǝlʋɣʋ nɑ tǝ́ tɔɣɔ tɔtɔ. 13 Amɑ mɑ mɑɣɑnɑ Yutɑ tʋ Mɑɑtosee kɛ wulɑʋ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ nɑ mɑ́ sɔɔ tǝnɛ ɩnɩ tǝ tǝnɑ tǝ tɔɔ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑmɑŋ ɑlʋ Sɛlɛɛsɩ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ tǝnɑ tɔmɑ sɩ: Pɑ́ sɑɑkɩ tesikɑ nɑ kɑ́ kʋlɩ ɩsɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Ɩlɛnɑ cele tɑnɑŋ ń sǝlǝmɩ wulɑʋ nɑ pɑ́ pusi Mɑɑtosee nɑ-kɛ. Ɩlɛ nyɑnɑ wulɑʋ ɩ́ kɑ́ polo tɔɣɔʋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Tǝnɑɣɑ tɔm tǝnɛ tǝ mɑɣɑ Hɑmɑŋ, nɑ ɩ́ lɑ́ nɑ pɑ́ sɑɑkɩ tesikɑ.

6

Wulɑʋ kʋsʋɣʋ kɛ Mɑɑtosee nyʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑhoo ɑnɩ wulɑʋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ too. Ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ kɔnɑ kʋtɔɔsʋtʋ tɑkǝlɑɣɑ nɑ pɑ́ kɑlɑ-ɩ-kɛ́. 2 Tǝnɑɣɑ pɑ mɑɣɑnɑ kɑ tɑɑ sɩ: Mɑɑtosee kɑ kulɑ wulɑʋ tǝyɑɣɑ tɑŋlɑɑ Pikitɑŋ nɑ Tɛlɛkɩ pɑ wɑɑlɩ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɛlɛ pɑ cɑɑkɑɣɑ wulɑʋ kɛ niŋ tʋɣʋ. 3 Kɛlɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ sɩ: Nɑ pepeɣe pɑ kʋsǝnɑ Mɑɑtosee nyʋɣʋ kɛ mpʋ ɩnɩ pǝ tɔɔ? Ntɛnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ pɑ tɑ lɑpɩ-ɩ pʋlʋ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ pɔɔsɑɑ sɩ: Awe wɛ tɑɣɑ tɔɔ?

Ɩlɛ pɩɩ pɑnɑ Hɑmɑŋ kɑ polɑɑ sɩ ɩ sǝlǝmǝɣɩ wulɑʋ sɩ pɑ́ pusi Mɑɑtosee nɑ tesikɑ ŋkɑ pɑɑ sɑɑkɑɑ tɔ. 5 Ntɛnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ heeli wulɑʋ sɩ: Hɑmɑŋ sǝŋnɑ tɑɣɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ sɩ: Ɩ́ sʋʋ.

6 Hɑmɑŋ sʋʋwɑ ɩlɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Ye wulɑʋ cɑɑ ɩ kʋsɩ yʋlʋ nyʋɣʋ, pepeɣe pɑɑ lɑpɩ-ɩ?

Ḿpʋ́ɣʋ́ Hɑmɑŋ hʋʋwɑ ɩ tɑɑ sɩ: Mɑ nyʋɣʋ kɛ ɩ cɑɑ kʋsʋɣʋ. 7 Ntɛnɑ ɩ́ cɔ wulɑʋ sɩ: 8 Tɑcɑɑ, cɛlɛ-ɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ wontu, nɑ nyɑ́ kpɑɣɑnʋ wei pɑ temɑ ntenuɣu tɔ. 9 Ɩlɛnɑ nyɑ́ ɑkewenɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ suu-ɩ wontu ntɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑsɩ-ɩ kpɑɣɑnʋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔɔnɑ-ɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɔsɩ tɛɛ, nɑ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ sɩ: Ɩɩ nɑɑkɩ ɩsǝnɑ wulɑʋ lɑkɩ yʋlʋ wei ɩ nyʋɣʋ ɩ kʋsǝɣɩ tɔ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɔmɑ Hɑmɑŋ sɩ: Kpɑɣɑ wontu kɛ nɔɔnɔɔ nɑ kpɑɣɑnʋ, ɩsɩɩ n yɔɣɔtɑɑ tɔ. Polo ń lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ tʋ Mɑɑtosee, wei ɩ wɛ mɑ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ mɑ nɔnɔɣɔ tɛɛ tɔ. Tɑɑ sɔɔ mpi n yɔɣɔtɑɑ tɔ pǝ tɑɑ pʋlʋ.

11 Tǝnɑɣɑ Hɑmɑŋ kpɑɣɑ wontu nɑ kpɑɣɑnʋ nɑ ɩ́ suu Mɑɑtosee. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔɔnɑ-ɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɔsɩ tɛɛ kɛ́ kpɑɣɑnʋ tɔɔ. Nɑ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ lɔlɔ sɩ: Ɩɩ nɑɑkɩ ɩsǝnɑ wulɑʋ lɑkɩ yʋlʋ wei ɩ nyʋɣʋ ɩ kʋsǝɣɩ tɔ. 12 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Mɑɑtosee mǝlɑ wulɑʋ nɔnɔɣɔ kiŋ. Ɩlɛnɑ Hɑmɑŋ nɑ́ɑ́ se nɑ ɩ́ sʋʋ ɩ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ tɑkɑ ɩ ɩsɛntɔɔ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɛɛsɑ ɩ ɑlʋ Sɛlɛɛsɩ nɑ ɩ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ tǝnɑɣɑ mpi pǝ mɑɣɑnɑ-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑɑtosee wei ɩ ɩsɛntɑɑ pǝ sʋʋ-ŋ tisuɣu kɛ ɩsǝntɔ tɔ, ɩ kɛ́ Yutɑ tʋ kɛ́. N kɑɑ kpɑɣɑ pʋlʋɣʋ ɩ tɔɔ, n kpisɑɑ kɛ́. 14 Pɑ tɔŋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ ɩlɛ wulɑʋ tillɑɑ kɔmɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ yɑɑ Hɑmɑŋ kɛ kpɑkpɑɑ sɩ ɩ́ nɑ wulɑʋ pɑ́ polo Ɩsǝtɛɛ tɛɣɛ tɔɣɔʋ.

7

Hɑmɑŋ kʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ nɑ Hɑmɑŋ pɑ polɑ Ɩsǝtɛɛ tɛɣɛ tɔɣɔʋ. 2 Wɑɑtʋ wei pɑ cɑɣɑ sʋlʋm nyɔɔʋ ɩlɛnɑ wulɑʋ pɔɔsɩ Ɩsǝtɛɛ kɛ kʋlʋmtʋ nti ɩ kɑ pɔɔsɑ-ɩ tete tɔ sɩ: Pepeɣe n nyɩɩlǝɣɩ yee? Pɑɑ mɑ kɑwulɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ mɑɑ hɑ-ŋ.

3 Mpʋɣʋlɛ Ɩsǝtɛɛ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɛ, mɑ nyɩɩlǝɣɩ kɛ́ sɩ ń yɑ mɑ́ nɑ mɑ yǝlɑɑ tɑ́ weesiŋ. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ pɛɛtɑ-tʋ sɩ pɑ lɛntǝɣɩ nɑ pɑ́ kpiisi-tʋ. Ye pɑɑ pɛɛtɑ-tʋɣʋ sɩ tǝ tɔɣɔ yomle, mɑɑ sumɑɣɑ mɑ tɑɑ nɔkɩ nɑ mɑ́ kɑɣɑtǝɣɩ-ŋ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ pɔɔsɑ Ɩsǝtɛɛ sɩ: Pepee, ɑwe mɑɣɑsǝnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑɑ? Le-tʋ?

6 Ntɛnɑ Ɩsǝtɛɛ sɩ: Tɑ́ kolontu sɔsɔ ɩnǝɣǝlɛ ɩsɑɣɑʋ Hɑmɑŋ ɩnɛ.

Tǝnɑɣɑ Hɑmɑŋ tɔnʋɣʋ lʋlɑ pee kɛ wulɑʋ nɑ Ɩsǝtɛɛ pɑ ɩsɛntɑɑ tǝnɑ. 7 Ɩlɛnɑ wulɑʋ kʋlǝnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ tǝtɔɣɔlɛ nɑ ɩ́ lɩɩ nɔnɔɣɔ tɛɛ kɛ́ tɩɩŋ tɛɛ. Hɑmɑŋ cɛkǝnɑɑ sɩ ɩ tɔm tɛmɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɑɑlɩ Ɩsǝtɛɛ kiŋ nɑ ɩ́ wiikinɑ-ɩ sɩ: Wɑɑsɩ-m. 8 Wulɑʋ lɩɩnɑ ɑwɑlɩ nɑ ɩ́ sʋʋ, ɩlɛ ɩ mɑɣɑnɑ Hɑmɑŋ luŋɑ Ɩsǝtɛɛ tǝcɑɣɑlɛ ntɛ́. Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ mɑpɑ kɑpukɑ sɩ: Pǝ kpɛŋnɑ mɑ ɑlʋ nɑ ń kpiki ɩlɛɣɛ mɑ ɩsɛntɑɑ cǝnɛ tɔtɔ?

Wulɑʋ nɔɣɔ tɑ tɩɩ tiitɑ ɑtɛ. Ɩlɛnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ hɔkɔ Hɑmɑŋ ɩsɛntɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɔkɑɣɑ mpɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ kʋ tɔ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Hɑponɑ tɔ ɩ heelɑ wulɑʋ sɩ: Hɑmɑŋ kɑ sɑɑkɑ tesikɑ nɑ kɑ́ kʋlɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ kɛ ɩ nɔnɔɣɔ tɛɛ sɩ, ɩ pusiɣi Mɑɑtosee wei ɩ kɑ wɑɑsɑ-ŋ tɔ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ sɩ: Pɑ pusi-ɩ tǝnɑ.

10 Ɩlɛnɑ pɑ́ pusi-ɩ nɑ tesikɑ ŋkɑ ɩ kɑ sɑɑkɑ Mɑɑtosee tɔɔ tɔ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ pɑ́ɑ́nɑ́ tii tǝfɛ.

8

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Aselusi hɑwɑ Ɩsǝtɛɛ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ kolontu Hɑmɑŋ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ nyǝm tǝnɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ. Ɩlɛnɑ Ɩsǝtɛɛ hʋlɩ wulɑʋ kɛ Mɑɑtosee sɩ ɩnɩ ɩ lʋlʋɣʋ tʋ kɛ-ɩ. Ntɛnɑ wulɑʋ nɑ́ɑ́ yɑɑ Mɑɑtosee 2 nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ kukuule nte ɩ kɑ mʋ Hɑmɑŋ kiŋ tɔ, nɑ Ɩsǝtɛɛ sɩɩ-ɩ Hɑmɑŋ tǝyɑɣɑ pɑɑsǝnlʋ.

Wulɑʋ sǝnɑʋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtɛɛ tɑsɑ wulɑʋ kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ. Ɩ hotɑ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ nɑ wulɑ nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ sɩ: Sǝŋsɩ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ mpɑ Akɑkɩ tʋ Hɑmɑŋ kɑ tɑɣɑnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ. 4 Ɩlɛnɑ wulɑʋ hʋlɩ Ɩsǝtɛɛ kɛ ɩ wʋlɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ sǝŋ ɩ ɩsɛntɑɑ. 5 Nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ mɑ cɛ, mɑ cɑɑ sɩ ń yele nɑ pɑ́ ŋmɑɑ nɑ pɑ́ sǝŋsɩ tɔm nti Akɑkɩ tʋ Hɑmetɑtɑ pǝyɑlʋ Hɑmɑŋ ŋmɑɑwɑ sɩ, pɑ kʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ tɔ. 6 Mɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ nyǝnǝɣɩ mɑ yǝlɑɑ sǝm kɛ mpʋ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Aselusi cɔ Ɩsǝtɛɛ nɑ Yutɑ tʋ Mɑɑtosee sɩ: Ɩɩ nɑɑ mɑ hɑ Ɩsǝtɛɛ kɛ Hɑmɑŋ tǝyɑɣɑ. Mɑ yelɑɑ nɑ pɑ́ pusɩ-ɩ nɑ tesikɑ kɛ timpi ɩ tʋ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́ niŋ tɔ. 8 Mpʋ tɔ, mɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ lɑɣɑsɩ tɔm nti pɑ sɩɩnɑ mɑ hǝtɛ nɑ pɑ́ tʋ mɑ kʋyʋsʋm tɔ. Ɩlɛ ɩ́ ŋmɑɑ lɛɛtǝlɩ kɛ ɩsǝnɑ ɩ́ cɑɑkɩ sɩ pɑ́ wɑɑsɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ. Ɩ́ ŋmɑɑ-ɩ nɑ mɑ hǝtɛ tɑɑ nɑ ɩ́ tʋ mɑ kʋyʋsʋm.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑɑtosee kotɑ wulɑʋ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlɑɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Pɩɩ kɛ́ pɑ ɩsɔtʋ tooso nyǝŋ Sifɑŋ kʋyɑkʋ hiu nɑ tooso nyǝŋkʋ wule kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑɑ tɑkǝlɑsɩ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ tɛtʋ feŋlɑɑ, nɑ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (127). Pǝ kpɑɣɑʋ hɑtoo Ɛntɩ hɑlǝnɑ Ɩtiyopii tɔ, pǝ kʋmɑtɑŋnɑɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ pɑ ŋmɑɑwɑ nɑ pɑ́ tɛlǝsǝnɑ pɑɑ piitim mpi pǝ tɑɑ. Nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔm tɑɑ tɔtɔ. 10 Wulɑʋ Aselusi hǝtɛ kɛ pɑ ŋmɑɑnɑɑ nɑ pɑ́ tʋ ɩ kʋyʋsʋm. Ɩlɛnɑ tillɑɑ cɑɣɑ ɩ kpɑɣɑnǝŋ sewɑ nyǝŋ nɑ pɑ́ ponɑ lɛɛtǝlǝnɑɑ mpɛɣɛ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. 11 Lɛɛtǝlǝnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ tǝnɑɣɑ wulɑʋ hɑ nɔɣɔ kɛ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ kpeɣeli nɑ ɩ́ tɑŋ. Pɑɑ piitim mpi pǝ yǝlɑɑ ɩ́ kɔmɑ-mɛɣɛ yoonɑʋ ɩ́ kʋ-wɛ, nɑ ɩ́ kpɛŋnɑ pɑ ɑlɑɑ nɑ pɑ piyɑ nɑ ɩ́ kuu pɑ wɛnɑʋ. 12 Ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ Atɑɑ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso nyǝŋkʋ wule mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ́ kɑ́ lɑ mpʋ ɩnǝɣɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. 13 Pɩɩ wɛɛ sɩ pɑ́ tɛlǝsɩ lɛɛtǝlǝnɑɑ mpɛ pɑ tɔm kɛ pɑɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ yǝlɑɑ kɛ́, nɑ pǝ́cɔ́ Yutɑ nyǝ́mɑ sɔɔlʋ pɩɩ nɑ pɑ́ lɛɛtɩ pɑ kolontunɑɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ wule. 14 Tillɑɑ nɩɩ wulɑʋ tɔm ntǝɣɩ mpʋ ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ kɑwulɑɣɑ kpɑɣɑnǝŋ tɔɔ nɑ pɑ́ hɔkɔ nɑ pɑ́ tɛɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ tɔm ntɩ tɔtɔɣɔ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑɑtosee lɩɩ wulɑʋ tɛ, nɑ ɩ́ suu kɑwulɑɣɑ wontu nɑ pɑ́ lii-tǝɣɩ ɑkpɑɑyɑlɑ nɑ tǝ hʋlʋmɑɑ, nɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ cɑpɑ kʋsɛɛm nɑ ɩ́ temɑ wʋlɑ ntenuɣu. Ɩlɛnɑ Susi ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ wiliti. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ hɛɛsɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɑŋɑ kɛ sɔsɔm nɑ pɑ́ nɩɩ leleŋ nɑ pǝ́ kʋsɩ pɑ nyʋɣʋ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɔm ntɩ tǝ tɑlɑ pɑɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku, nɑ pɑɑ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɑŋɑ hʋlʋmɩ kɑtɑtǝlɑɣɑ nɑ pɑ́ lɑ́ ɑcimɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔɣɔntʋ kpɑ piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ mʋ Yutɑɩtʋ.

9

Yutɑ nyǝ́mɑ lɛɛtʋɣʋ

1 Wɑɑtʋ wei pǝ tɑlɑ pɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ Atɑɑ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso nyǝŋkʋ wule, ɩsɩɩ tɛtʋ nyǝ́mɑ kɑ́ ŋmɑkǝlɩ Yutɑ nyǝ́mɑ ɩsɩɩ wulɑʋ kɑ sɩɩʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑɣɑsɩ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mǝlɩ-wɛɣɛ ŋmɑkǝlʋɣʋ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ kotɑ pɑɑ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ tɑŋ nɑ pɑ́ yoonɑ mpɑ pɑ puki pɑ kʋɣʋ tɔ. Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔm lɑpɑ yǝlɑɑ kɛ sɔɣɔntʋ kɛ teu. Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ pʋlʋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑɑtosee tɔm lɑpɑ sɔɣɔntʋ kɛ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ, nɑ tɛtʋ feŋlɑɑ, nɑ kʋmɑtɑŋnɑɑ sɔsɑɑ, nɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ sɛɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɔ. 4 Mpi tɔ, Mɑɑtosee nyʋɣʋ kɑ kʋlɑ ɩ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ hǝtɛ yɑɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ tɑɑ, nɑ ɩ toŋ sɔɔsǝɣɩ tɑm.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ kʋwɑ pɑ kolontunɑɑ tǝnɑɣɑ sɔsɔm, nɑ pɑ́ lɑnɑ mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-wɛ tɔɣɔ ɩsǝnɑ pɑ sɔɔlɑɑ tɔ. 6 Pɑ kʋwɑ yǝlɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) kɛ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ. 7-10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋwɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kolontu Hɑmetɑtɑ pǝyɑlʋ Hɑmɑŋ pǝyɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ. Pɑ hǝlɑ ntɛ́ Pɑsɑnetɑtɑ, nɑ Tɑlǝfɔŋ, nɑ Asǝpɑtɑ, nɑ Polɑtɑ, nɑ Atɑliyɑ, nɑ Alitɑtɑ, nɑ Pɑɑmɑsetɑ, nɑ Alisɑyi, nɑ Alitɑyi, nɑ Fɑyesɑtɑ. Ɩlɛ pɑ tɑ kuu pɑ wɛnɑʋ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ wulɑʋ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ yǝlɑɑ ɩsǝnɑ pɑ kʋwɑ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ. 12 Ɩlɛnɑ wulɑʋ heeli Ɩsǝtɛɛ sɩ: Yǝlɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ kʋwɑ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ tike, nɑ pǝ́ sɔɔsǝnɑ Hɑmɑŋ pǝyɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ. Ɩsǝntɔ pɑ kɑɑ lɑŋ kʋɣʋ kɛ sɔsɔm kɛ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ lɛlǝŋ tɑɑ. Ye n nyɩɩlǝɣɩ pʋlʋpʋ tɔtɔ, ɩlɛ n sǝlǝmɩ-m, mɑɑ hɑ-ŋ-wɩ.

13 Ɩlɛnɑ Ɩsǝtɛɛ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɛ, mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ń hɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ kʋyɑkʋ kɛ cele ɩsɩɩ sɑŋɑ nɑ pɑ́ pusi Hɑmɑŋ pǝyɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ wei pɑ kʋwɑ mpʋ tɔ nɑ tɩɩŋ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ hɑ nɔɣɔ nɑ pɑ́ kpɑɑlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ pɑ́ pusi-wɛ nɑ tɩɩŋ. 15 Pǝ femɑ pɑ ɩsɔtʋ Atɑɑ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nyǝŋkʋ wule, ɩlɛnɑ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kʋ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ (300). Amɑ pɑ tɑ kuu pɑ wɛnɑʋ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ lɛlǝŋ tɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kotɑɑ nɑ pɑ́ tɑŋ pɑ kʋlɑɑ. Hɑlǝnɑ pɑ́ kʋ pɑ kolontunɑɑ nɑ mpɑ pɑɑ cɑɑ-wɛ tɔ pɑ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ iyisi nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (75000). Ɩlɛ pɑ wɛnɑʋ kɛ pɑ tɑ kuu. 17 Pɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso wule kɛ pǝ lɑpɑ mpʋ. Pǝ femɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nyǝŋkʋ ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ kʋlɛɣɛ ɑcimɑ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ. 18 Amɑ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso nɑ liɣiti tɑɑ kɛ́ Susi ɩcɑtɛ tɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ kotɑɑ nɑ pɑ́ kʋ pɑ kolontunɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkʋ kɛ ɑcimɑ kʋyɑkʋ sɔsɔɔŋkʋ. 19 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye pǝ tɑlɑ pɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ Atɑɑ, kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nyǝŋkʋ wule, ɑcɑlɛɛ sǝkpenɑ tɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɑkɩ ɑcimɑ kɛ́ nɑ pɑ́ hɑɑkɩ tǝmɑɣɑ kʋcɔɔŋ.

Acimɑ kʋtɔɔsɛɛ

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑɑtosee ŋmɑɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɔm nɑ ɩ́ tilinɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ tɔ. Pɑɑ pǝcɔlɔ pǝcɔlɔ nyǝ́mɑ, pɑɑ pooluŋ nyǝ́mɑ. 21 Nɑ ɩ́ sɩɩ sɩ: Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ mǝ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ Atɑɑ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ wule kɛ ɑcimɑ. 22 Mpi pǝ tɔɔ tɔ, kʋyɛɛŋ ɩnǝɣɩ Yutɑ nyǝ́mɑ fitɑ pɑ kolontunɑɑ. Ɩsɔtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ pɑ lɑŋwɑkǝllɛ pǝsɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ pɑ wɑhɑlɑ nɑ́ɑ́ pǝsɩ kʋpɑntʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tɔɣɔ ɑcimɑ kɛ kʋyɛɛŋ ɩnɩ nɑ pɑ́ hɑ pɑ tǝmɑ nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ kʋcɔɔŋ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ mʋwɑ nti Mɑɑtosee ŋmɑɑwɑ tɔ nɑ pɑ́ sɩɩ sɩ: Tɩ́ɩ́ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ.

24 Ntɛnɑ Mɑɑtosee tɔɔsɩ-wɛ sɩ Akɑkɩ tʋ Hɑmetɑtɑ pǝyɑlʋ Hɑmɑŋ wei ɩ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ kolontu tɔ ɩ kɑ tɛmɑ ɩ tɑɑ kɛ́ sɩ ɩ kpiisiɣi-tʋ. Hɑlǝnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ pǝle nte pɑ yɑɑ sɩ Pulim tɔ, nɑ ɩ́ sɩɩnɑ tɑ kʋɣʋ kʋyɑkʋ. 25 Amɑ Ɩsǝtɛɛ nɑ́ wulɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ ŋmɑɑ, nɑ ɩsɑɣɑtʋ nti Hɑmɑŋ kɑ tʋ ɩ tɑɑ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ, tǝ́ mǝlɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ pusɑ ɩ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑ tɩɩŋ. 26 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ hɑ kʋyɛɛŋ ɩnǝɣɩ pǝle mɑɣɑsʋɣʋ hǝtɛ sɩ Pulim. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɛɛsǝnɑ lɛɛtǝlɩ tɑɑ tɔm, nɑ nti tɩɩ mɑɣɑnɑ-wɛ tɔ. Ɩlɛnɑ 27 pɑ́ sɩɩ sɩ pɑ́ nɑ pɑ piyɑ nɑ Yutɑ tɑpǝsǝlǝŋ pɑɑ tɔkɩ ɑcimɑ kɛ kʋyɛɛŋ ɩnǝɣɩ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ teitei ɩsɩɩ Mɑɑtosee sɩɩʋ tɔ. 28 Pǝ wɛɛ sɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ pɑ wɑɑlɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ pɑɑ tɔkɩ Pulim ɑcimɑ ɑnɛɣɛ tɑm tɔɔ kɛ́, pɑ kɑɑ sɔɔ ɑ tɔɔ.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtɛɛ nɑ Yutɑ tʋ Mɑɑtosee pɑ tɑsɑ lɛɛtǝlɩ nɑɑlɛ nyǝŋ kɛ ŋmɑɑʋ sɩ pǝ́ sɔɔsɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kɛ toŋ kɛ Pulim tɔm tɑɑ. 30 Aselusi tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɑɑ (127), Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ pɑ ŋmɑɑ lɛɛtǝlǝnɑɑ mpɛ sɩ pǝ́ hɑ-wɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ. 31 Ɩlɛnɑ pɑ nɑ pɑ wɑɑlɩ lʋlʋŋ nyǝ́mɑ pɑ tɔkɩ Pulim ɑcimɑ ɑnǝɣɩ kʋyɛɛŋ wei Ɩsǝtɛɛ nɑ Mɑɑtosee pɑ sɩɩ-wɛ tɔ. Pɑ yɔɣɔtɑ nɔhɔkʋtʋ nɑ wulɑ nnɑ pɑɑ wii nɑ pǝ fɛɛ ɑcimɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ tɔ pǝ tɔm. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsǝtɛɛ lɑpɑ nɑ Pulim ɑcimɑ pǝsɩ pʋlʋ sɔsɔɔm. Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑɑ-tǝɣɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

10

Mɑɑtosee wɑɑsʋɣʋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Aselusi tʋ lɑmpuu kɛ tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ ɩ tɔɣɑɑ tɔ pɑ yǝlɑɑ, hɑlǝnɑ pǝ́ kpɛnnɑ tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔ. 2 Pɑ kɛɛsɑ Aselusi tǝmɑ lɛnnɑ nnɑ ɑ hʋlǝɣɩ ɩ toŋ nɑ ɩ pǝsʋɣʋ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ ɩ kʋsɑ Mɑɑtosee nyʋɣʋ tɔ pǝ tɔm kɛ Metii nɑ Pɛɛsɩ ɑwulɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 3 Yutɑ tʋ Mɑɑtosee kɑ kɛnɑ wulɑʋ wɑɑlɩ tʋ tǝkpem. Ɩ pɑɑsɑɣɑnɑ ɩ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ teu kɛ́. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ tʋɣʋnɑ-ɩ nɑ pɑ luɣu sʋʋ-ɩ teu.

ɑ 1:1 Aselusi: Pɑpiloni wulɑʋ kɛ pɑ́ yɑɑ mpʋ nɑ kʋlʋm ɩnǝɣɩ

Soopu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

SOOPU

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ ɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Soopu tɔ ɩ tɔm. Ɩ kɑ tɔmɑ teu kɛ́ ɩ fɛɩnɑ ɩsɑɣɑtiyɑ. Hɑlǝnɑ ɩlɔɣɔʋ nɑ́ɑ́ tɔ sɩ Ɩsɔ hɑ Soopu tɔɣɔ ɩ tɔntɛ wɛ teu. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ pǝ́ mɑɣɑsɩ Soopu nɑ pǝ́ kpiisi ɩ piyɑ, nɑ ɩ wɛnɑʋ tǝnɑ, nɑ ɩ ɑlɑɑfǝyɑ tɔtɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ Soopu tɑ lɔ tɔɔŋ. Amɑ ɩ cɛkǝnɑɑ kɛ́ sɩ Ɩsɔ kɛlɛ pǝ tǝnɑ pǝ tʋ nɑ ɩ lɑkɩ ɩsǝnɑ ɩ cɑɑkɩ tɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɔ mǝŋnɑ Soopu kɛ ɩ wɛnɑʋ mpi pɩɩ kpiisɑɑ tɔ pǝ tǝnɑɣɑ tɔm nɑɑlɛ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Soopu tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Soopu tɔm tɔɔ kʋtʋlʋtʋ, titite 1–2

Soopu nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ tooso, titite 3–31

Ɩlihu kʋyɔɣɔtʋtʋ, titite 32–37

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ, titite 38:1–42:1-6

Kʋtǝkǝtʋ, titite 42:7-17

1

Sɑtɑnɩ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ Soopu kɛ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm

1 Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ Wusi tɛtʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Soopu. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ fɛɩnɑ kɑwɑliyɑ, ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ, ɩ nyɑŋnɑ Ɩsɔ, nɑ ɩ́ cɔlǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ. 2 Soopu kɑ lʋlɑ ɑpɑlʋpiyɑ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ́, nɑ pɛɛlɑɑ tooso. 3 Ɩ wɛnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ tuutuumɑ. Yooyoonɑɑ nɑ́ wɛ iyisi tooso (3000), nɑɑŋ kʋhɑlǝŋ kɛ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500). Kpɑŋɑsɩ nɑ́ wɛ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500), heeŋ kɛ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7000). Apɑlʋ ɩnɩ ɩ nyʋɣʋ kɑ kǝlǝnɑ kʋlʋɣʋ kɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɛtʋ tɑɑ.

4 Ye ɩ pǝyɑlɑɑ ɩ́ kɛɛsɑɑ, pɑ lɑkɩ ɑcimɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ. Pɑ yɑɑkɩ pɑ newɑɑ ɑlʋ nyǝ́mɑ tooso, nɑ pɑ́ cɔɔkɩ tǝmɑ tɛ nɑ pɑ́ tɔkɩ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ. 5 Ye pɑ cɔɔ pɑ tǝnɑ pɑ tɛ nɑ pɑ́ cuɣusi, ɩlɛ Soopu koti ɩ piyɑ nɑ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Kʋ feŋ tɑnɑŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ lɔŋ, nɑ ɩ́ lɑ́ pɑɑ wei ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Mpi tɔ, Soopu mɑɣɑsɑɣɑ ɩ tɑɑ kɛ́ sɩ, ntɑnyɩ ɩ piyɑ tʋʋwɑ Ɩsɔ nɑ sɩ́ wɑkǝlǝnɑ-ɩ sɩ lotu tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑkɑɣɑ tɑm.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩsɔtɑɑ yǝlɑɑ*fɑ* polɑ Tɑcɑɑ kiŋ, nɑ Sɑtɑnɩ wɛ pɑ hɛkʋ. ɑ ɩ yɔɣɔtɑɑ kɛ́ sɩ Ɩsɔ pǝyɑlɑɑ. Amɑ tɑ́ tʋwɑ sɩ ɩsɔtɑɑ yǝlɑɑ. 7 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N lɩɩnɑ le?

Sɑtɑnɩ sɩ: Mɑ lɩɩwɑɣɑ sɩ mɑ cɔɔkɩ tɛtʋ. 8 Kɛlɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Ɩsǝntɔ n tɑ lɑŋ mɑ tǝmlɛ tʋ Soopu kɛ nɑʋ. Ɩ fɛɩnɑ sɑɑlɑ kɛ́ ɑtɛ. Ɩ fɛɩnɑ kɑwɑliyɑ, ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ, ɩ́ nyɑŋnɑ-m, nɑ ɩ cɔlǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ. 9 Mpʋɣʋlɛ Sɑtɑnɩ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Yem tɔɔ kɛ́ Soopu nyɑŋnɑ-ŋ? 10 N kentɑ ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ wɛnɑʋ pɑ tɔɔ, nɑ ń kooli ɩ kʋlɑpǝm kɛ kʋpɑntʋ. Hɑlǝnɑ ɩ tɔlɑ huki kɑtɑtǝlɑɣɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ se. 11 Tɔʋ, tʋ́ niŋ kɛ Soopu wɛnɑʋ tɔɔ nɑ ń nɑ́. Ye ɩ́lɛ́ ɩ tɑ tʋʋ-ŋ ɩlɛ mɑ yele nɔɣɔ.

12 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ tɔmɑ Sɑtɑnɩ sɩ: Mɑ tʋwɑ Soopu kʋwɛnɑm kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ. Amɑ tɑɑ tokinɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ Sɑtɑnɩ yele Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Soopu pǝyɑlɑɑ, nɑ ɩ pɛɛlɑɑ, pɑ wɛ pɑ tɑɑlʋ tɛ, nɑ pɑ́ tɔkɩ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ. 14 Ɩlɛ tǝmlɛ tʋ nɔɣɔlʋ polɑ Soopu kiŋ ntɛ́ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Tǝ hɑlɑɣɑnɑ nɑɑŋ ntɛ́ nɑ kpɑŋɑsɩ nɑ́ɑ́ tɔkɩ tǝnɑ. 15 Tǝnɑɣɑlɛ Sɑpɑ nyǝ́mɑ tii tɑ́ tɔɔ, nɑ pɑ́ kʋ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ, nɑ pɑ́ kuu tɔlɑ. Mɑ tike mɑ fitinɑ nɑ mɑ́ kɔɔ sɩ mɑ heeliɣi-ŋ.

16 Tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ nɔɣɔ tɑ tɩɩ tiitɑ ɑtɛ ɩlɛ tǝmlɛ tʋ lɛlʋ nɑ́ kɔmɑɣɑlɛ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɛʋ tii heeŋ kɑlǝkǝŋ nɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ pɑ tɔɔ, nɑ pǝ́ kʋ́ pɑ tǝnɑ. Mɑ tike kɛ pǝ sɔɔwɑ nɑ mɑ́ kɔɔ sɩ mɑ heeliɣi-ŋ.

17 Tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ nɔɣɔ tɑ tɩɩ tiitɑ ɑtɛ, ɩlɛ tǝmlɛ tʋ lɛlʋ kɔmɑɣɑlɛ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Pɑpiloni ŋmɩɩlɑɑ kpekɑ tooso tii tɑ́ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ lɑɣɑtɛ, nɑ pɑ́ kuu yooyoonɑɑ. Mɑ́ tike kɛ pǝ sɔɔwɑ nɑ mɑ́ kɔɔ sɩ mɑ heeliɣi-ŋ.

18 Tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ nɔɣɔ tɑ tɩɩ tiitɑ ɑtɛ, ɩlɛ tǝmlɛ tʋ lɛlʋ kɔmɑɣɑlɛ nɑ ɩ́ heeli Soopu sɩ: Nyɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ nyɑ́ pɛɛlɑɑ kɑ kotɑ pɑ tɑɑlʋ tɛ nɑ pɑ́ tɔkɩ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ. 19 Ɩlɛnɑ kɑcuculɑɣɑ sɔsɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ́ mɑ kutuluɣu ŋkuluŋɑsɩ liɣiti nɑ toŋ, nɑ kʋ́ kpɛsɩ nɑ kʋ́ tɑkɩ-wɛ nɑ pɑ́ sɩ. Mɑ tike kɛ pǝ sɔɔwɑ nɑ mɑ́ kɔɔ sɩ mɑ heeliɣi-ŋ.

20 Tǝnɑɣɑlɛ Soopu kʋlɑɑ nɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ toko, nɑ ɩ́ looli ɩ nyʋɣʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hǝntɑ Ɩsɔ kɛ́ ɑtɛ nɑ ɩ́ sɑɑlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩsɛntɔɔ. 21 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ:

Kpɛtɛ kɛ mɑ too lʋlɑ-m,

nɑ kpɛtɛ tɔtɔɣɔ mɑɑ mǝlɩ tɛtʋ tɛɛ.

Tɑcɑɑ hɑnɑ, kʋlʋm ɩnɩ ɩ kpɑɣɑnɑ.

Mpʋ tɔ, mɑɑ sɛɛ-ɩ kɛ́.

22 Pǝ tǝnɑ mpi pǝ mɑɣɑnɑ Soopu kɛ mpʋ tɔ, ɩ tɑ pǝntǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ pǝ tɑɑ. Pǝ́cɔ́ ɩ tɑ yɔɣɔtɩ-ɩ ɩsɑɣɑtʋ.

2

Soopu mɑɣɑsʋɣʋ tɔm nɑɑlɛ nyǝm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩsɔtɑɑ yǝlɑɑ polɑ Tɑcɑɑ kiŋ tɔtɔ, nɑ Sɑtɑnɩ wɛ pɑ hɛkʋ. 2 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N lɩɩnɑ le?

Ɩlɛnɑ Sɑtɑnɩ cɔ-ɩ sɩ: Mɑ lɩɩwɑɣɑ sɩ mɑ cɔɔkɩ tɛtʋ. 3 Kɛlɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Ɩsǝntɔ n tɑ lɑŋ mɑ tǝmlɛ tʋ Soopu kɛ nɑʋ. Ɩ fɛɩnɑ sɑɑlɑ kɛ́ ɑtɛ. Ɩ fɛɩnɑ kɑwɑliyɑ, ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ, ɩ nyɑŋnɑ-m, nɑ ɩ́ cɔlǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɑsɑ sɩ: Sɑtɑnɩ nyɑ́ yelinɑ nɑ mɑ́ tʋ́ Soopu kɛ wɑhɑlɑ kɛ yem. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ kisɑ kʋwɑkǝlǝm kɛ́ tǝsɑɣɑsɑɣɑ. 4 Tǝnɑɣɑlɛ Sɑtɑnɩ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ pɑ tukɑ ɩtuule sɩ: Pɑ hɑɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ kɛ́ nɑ kʋlɛ kʋ́ hɑ. Yʋlʋ wɛnɑ mpi tɔɣɔ ɩ kʋɣɩ nɑ ɩ́ yɑnɑ ɩ weesuɣu. 5 Tɔʋ, Ɩsɔ tʋ́ niŋ kɛ Soopu tɔnʋɣʋ nɑ ɩ mʋwɑ tɔɔ nɑ ń nɑ. Ye ɩ tɑ tʋʋ-ŋ, ɩlɛ mɑ yele nɔɣɔ.

6 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ heeli Sɑtɑnɩ sɩ: Tɔʋ, mɑ tʋ Soopu kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ. Amɑ tɑɑ tokinɑ ɩ weesuɣu kɛ́.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑtɑnɩ yelɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ Soopu kɛ hiŋ ɩsɑɣɑŋ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ ɩ nyʋɣʋ nɑ pǝ́ tii ɩ nɔntɑɑlǝŋ tɔ. 8 Ɩlɛnɑ Soopu cɑɣɑ tɔlʋmɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ hiki tɑtɑɣɑ nɑ ɩ́ kɑɑlǝɣǝnɑ ɩ tɩ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu ɑlʋ tɔmɑ-ɩ sɩ: N sɛɛsɑ ɩsǝlɛ sɩ ń tɑɑ wɑkǝlǝnɑ Ɩsɔ suwe? Tʋʋ-ɩ, nɑ ń sɩ nɑ ń hɛɛsɩ. 10 Ntɛnɑ Soopu cɔ-ɩ sɩ: Alʋ nyɑ́, n yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ ɩsɩɩ kpɑŋtʋ suwe? Ye Ɩsɔ kɑ lɑkɑɣɑ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ nɑ tɑ́ lɑŋɑ hɛɛwɑ. Ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ-tʋɣʋ ɩsɑɣɑtʋ tǝ kisi?

Pɑɑ nɑ Soopu wɑhɑlɑ ɩnǝɣɩ mpʋ tɔ, ɩ tɑ pǝntǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ nɑtǝlǝɣɩ ɩ yɔɣɔtɑɣɑ tɑɑ.

Soopu tɑɑpɑlɑɑ tooso tɔm

11 Soopu kɑ wɛnɑ tɑɑpɑlɑɑ tooso kɛ́. Mpɛɣɛlɛ Temɑŋ tʋ Ɩlifɑsɩ, nɑ Suhɑ tʋ Pilitɑtɩ, nɑ Nɑɑmɑ tʋ Sofɑɑ. Pɑ nɩɩwɑ Soopu wʋsɑsɩ tɔm, ɩlɛnɑ pɑ́ polo sɩ pɑ wiiliɣɩ-ɩ nɑ pɑ́ cɑɣɑ ɩ kiŋ nɑ pɑ́ hɛɛsɩ ɩ lɑŋlɛ. 12 Pɑ loosɑ Soopu kɛ pooluŋ nɑ pɑ́ wɩɩ-ɩ nyǝm. Pɑ kpǝtǝnɑ-ɩ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ-ɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ tʋlɩ nɔɔsɩ, nɑ pɑ́ cǝlɩ pɑ tokonɑɑ, nɑ pɑ́ ŋmɩɩsɩ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ. 13 Ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɣɑ ɑtɛɣɛ ilim nɑ ɑhoo kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Pɑ tɑ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ nɑtǝlɩ kɛ ɩ wʋsɑsɩ nsɩ sɩ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ.

SOOPU NA Ɩ TAAPALAA TOOSO

(Titite 3–31)

3

Soopu wulɑ

1-2 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Soopu tʋʋwɑ ɩ kʋyɑkʋ kʋlʋlʋɣʋ nɑ wulɑ sɩ:

3 Pǝ́ hɩɩsɩ mɑ kʋyɑkʋ kʋlʋlʋɣʋ,

nɑ ɑhoo nnɑ pɑ yɔɣɔtɑ mɑ lʋlʋɣʋ tɔm tɔ.

4 Pɑ́ nyǝnɩ-kʋɣʋ sǝkpɛtʋɣʋ nyǝŋkʋ.

Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ ɩ́ tɑɑ pɔɔsɩ kʋ tɔm.

Pǝyele nyɑɑlǝm nɑpǝlɩ pǝ́ tɑɑ nyɑɑlɩ-kʋ.

5 Ɩsotom nɑ ɑtɛtǝlɛ sǝkpɛtʋɣʋ ɩ́ pɔɔsɩ kʋ tɔɔ.

Nɑ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ kʋkpɛɛtʋɣʋ wɑɑsɩ-kʋ́,

yɑɑ ilim sɩ́ nɑ pǝ́ yu ɩsɩɩ ɑhoo.

6 Ahoo ɑnɩ ɑ́ kǝlɩ lɛnnɑ kɛ sǝkpɛtʋɣʋ.

Pɑ́ tɑɑ tɑsɑ-yɛɣɛ kɑlǝnɑʋ kɛ ɩsɔtʋnɑɑ, yɑɑ pǝnɑɣɑ tɑɑ.

7 Ahoo ɑnɩ, ɑ́ sɑɑlɩ kɑɑlʋlɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ.

A tɑɑ nɩɩ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑwilitɑɣɑ nɑkǝlɩ tɔtɔ.

8 Tʋwɑɑ mpɑ pɑ nyǝmɑ́ kʋyɛɛŋ kɛ mpusi tǝŋsʋɣʋ,

nɑ pɑ́ kpɑɑsǝɣɩ tʋm sɔsɔ*fɑ* pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ.

Pɑ́ tǝŋsɩ ɑhoo ɑnǝɣɩ mpusi. ɑ (Tǝlɑɑkɔŋ) kɛnɑ tɑ́ɑ́ tɛlǝsɩ sɩ tʋm sɔsɔ.

9 Sǝkpɛtʋɣʋ ɩ́ wɑɑsɩ tʋlʋmɑlʋɣʋ tɔɔ,

nɑ ɑhoo ɑnɩ ɑ́ tɑŋ ilim nɑ ɑ́ wɩɩ.

Pǝ́cɔ́ ɑ́ tɑɑ loosi pǝ nyɑɑlǝm.

10 Mpi tɔ, ɑ tɑ kɑɣɑtɩ mɑ lʋlʋɣʋ,

nɑ sɑŋɑ mɑ́ nɑɑkɩ wɑhɑlɑ sɔsɔ ɩnɛ.

11 Pepe tɔɔ kɛ́ mɑ tɑɑ sɩ́ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ lʋlɩ-m,

yɑɑ mɑ tɑɑ hɛɛ mɑ lɩɩʋ wɑɑtʋ?

12 Pepe tɔɔ kɛ́ pǝ hɑ-m too,

nɑ ɩ́ sɩɩ-m ɩ tɔɔ nɑ mɑ́ mʋsɩ-ɩ?

13 Ɩsǝntɔ tɔ, mɑɑ hǝntɑɑ tǝpɑmm kɛ pǝlɑɑʋ tɑɑ,

nɑ mɑ́ tooki, nɑ mɑ́ hɛɛsǝɣɩ.

14 Mɑ nɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ nɑ tɛtʋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ,

mpɑ pɑ ŋmɑɑkɩ tɛɛsɩ sɔsɔɔnsɩ tɔ,

15 yɑɑ ɑwulumpiyɑ mpɑ pɑ wɛnɑ wʋlɑ

nɑ pɑ́ suuliɣi liɣitee kɛ tɛɛsɩ tɑɑ tɔ.

16 Mɑɑ wɛ ɩsɩɩ pǝ hɔlʋsʋɣʋ

pǝyɑɣɑ nɑ kɑ́ tɑ nɑ́ ilim tɔ.

17 Ɩsɑɣɑʋ yeki ɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pǝlɑɑʋ tɑɑ.

Tǝnɑɣɑ mpɑ pɑ kɑwɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔ,

pɑ hɛɛsǝɣɩ tɑm tɔɔ.

18 Sɑlǝkɑtʋnɑɑ tǝnɑ wɛ hɛɛsʋɣʋ tɑɑ kɛ tǝnɑɣɑ.

Pɑɑ tɑsǝɣɩ ŋmɑkǝllɑɑ hólɑ kɛ nɩɩʋ.

19 Sǝkpelu nɑ sɔsɔ pɑ wɛ kʋlʋm kɛ tǝnɑɣɑ.

Pǝyele pǝ cɛkɩ yom nɑ ɩ cɑɑ.

20 Pepe tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ yeki nɑ wɑhɑlɑ nyǝ́mɑ nɑɑkɩ ilim?

Nɑ ɩ́ hɑɑkɩ lɑŋwɑkǝllɛ nyǝ́mɑ kɛ weesuɣu?

21 Pɑ tɑŋɑ sǝm, nɑ pǝlɛ pɩɩ kɔŋ.

Nɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ-wǝɣɩ teu ɩsɩɩ liɣitee.

22 Yʋlʋ wei ɩ lɑŋlɛ kɑ́ hʋlʋmǝnɑ

nɑ ɩ́ ŋmɑɑlɩ sɩ ɩ hikɑ pǝlɑɑʋ?

23 Wei ɩ mpɑɑʋ ŋmɛlɑɑ

nɑ Ɩsɔ tɑmɑ-ɩ kotɑɣɑ tɔ yɑ́ɑ́?

24 Mɑ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ feesiŋ tisuɣu,

nɑ mɑ́ mɔlǝɣɩ pǝ fɛɩ tǝnɑɣɑ,

ɩsɩɩ lʋm kpeŋuɣu tɔ.

25 Ye mɑ tʋ́ mɑ tɑɑ kɛ pʋlʋpʋ sɔɣɔntʋ pǝ kɔŋ kɛ́.

Mpi mɑ seeki tɔɣɔ mɑ nɑɑkɩ.

26 Mɑ tɑ nyɩ tǝpɑmm yɑɑ ɑlɑɑfǝyɑ

yɑɑ hɛɛsʋɣʋ tɔm.

Amɑ cɔɔsɛɛ wɑtǝɣǝnɑ-m.

4

Ɩlifɑsɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Temɑŋ tʋ Ɩlifɑsɩ tɔmɑ Soopu sɩ:

2 N kɑ́ pǝsɩ nɑ ń kɑntǝlɩ nɑ mɑ́

yɔɣɔtǝnɑ-ŋ?

Mpi tɔ, tɔm wɛ mɑ tɑɑ kɛ́,

mɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ su.

3 Nyɑ́ sɛɣɛsǝnɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ.

Pǝyele n nyǝmɑ́ ɑcɑmɑɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ sɔɔsʋɣʋ.

4 Nyɑ́ tɑsɑɣɑnɑ lɑɣɑtʋ kɛ mpɑ pɑ cɑɑ hotuɣu tɔ,

nɑ ń kʋsǝɣɩ mpɑ sǝɣǝlɑ nyǝkɑɑ tɔ.

5 Pǝ mɑɣɑnɑ nyɑ́, ɩlɛnɑ nyɑ́ ɑpɑlʋtʋ

yɔɔlǝɣɩ nɑ ń huɣutiɣi lotu nɑ?

6 Ɩsɩɩ n nyɑŋɑɣɑnɑ Ɩsɔ kɛ́ nɑ pǝ́ wɑɑsǝɣɩ-ŋ?

Nɑ nyɑ́ tɔntɛ kʋpɑntɛ nɑ́ɑ́ tʋɣʋ-ŋ nɑɑni?

7 Hʋʋ nyɑ́ tɑɑ, too tɔ,

n nɑwɑ pǝ kpiisɑ kʋpɑmɑ, yɑɑ tɑmpɑnɑ tǝŋlɑɑ nɑ?

8 N nyǝmɑ́ teu tǝsiɣisiɣi sɩ,

ye yʋlʋ hɑlɑ kʋtɑkɛɛsǝm yɑɑ ɩ tuu wɑhɑlɑ,

mpʋ ɩnǝɣɩ ɩ kɔŋ kʋm.

9 Ɩsɔ wosɑ pǝ yǝlɑɑ kɛ heelim nɑ pɑ́ɑ́nɑ́,

nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ-wɛ nɑ pǝ́ kpiisi-wɛ.

10 Pɑ holiɣi kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ,

nɑ Tɑcɑɑ tǝkǝɣɩ-wɛ nɑ ɩ́ pɛlǝɣɩ pɑ kelɑ.

11 Ye tɔɣɔlɑsɩ ɩ́ lɑŋɑ tɔɣɔnɑɣɑ sɩ sǝkɩ kɛ́,

nɑ sɩ piyɑ nɑ́ɑ́ yɑ́ yem.

12 Pǝ wɛlǝtɑ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ tɑɑ

kɛ́ tɔm kɛ mukɑɣɑ tɛɛ

13 kɛ́ ɑhoo tɑɑ kɛ́ sɑɑ wei toosee ɑsɑɣɛɛ

kɔŋ nɑ tom pɩ́ɩ́ yǝlɑɑ tɔ.

14 Sɔɣɔntʋ wɑtʋ pǝlɑ-m tǝyʋlʋyʋlʋ,

nɑ mɑ tɔnʋɣʋ tǝnɑ seliɣi.

15 Heelim fɛtɑ mɑ ɩsɛntɑɑ nɑ mɑ

tɔnʋɣʋ tǝnɑ lʋlɩ kɑcǝncǝmpɔɣɔlɑsɩ.

16 Mɑ nɑɑkɑɣɑ nɔɣɔlʋ sǝŋɑɑ, mɑ tɑ nyǝmɩ-ɩ.

Ɩlɛnɑ mɑ nɩɩ pʋntʋ miitiɣi sɩ:

17 Yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tǝŋ tɑmpɑnɑ ɩsɩɩ weɣe Ɩsɔ kiŋ?

Yɑɑ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ ɩsɩɩ ɩ ŋmɑlʋ nɑ?

18 Ye Ɩsɔ tɑ́ lɑ́ nɑɑni kɛ́ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ,

nɑ ɩ́ nɑɑkɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kiŋ kɛ kɑwɑlɑɣɑ.

19 Kɑcɑŋfɑnɑ mpɑ ɩ ŋmɑnɑ cʋɣʋ nɑ pɑ tɔnǝŋ kɛ́ tɛtʋ,

nɑ ɩ yɔkʋɣʋ fɛɩ kɑtɛ ɩsɩɩ sonsompee tɔ?

20 Ɩsɔ nɑŋǝɣɩ-wɛɣɛ ɩsɩɩ mʋlʋm kɛ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ.

Pɑɑ sɑɑlɩ tɑm, nɔɣɔlʋ ɩɩ tɩɩ pɑɑsǝɣǝnɑ.

21 Pɑ weesuɣu ŋmɩɩsɩ cɛpɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩ́ pɑ fɛɩnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ.

5

1 Ɩlifɑsɩ sɩ: Soopu mɑ kɑpukɑ nɑ ń nɑ́ sɩ

nɔɣɔlʋ kɑ́ cɔ-ŋ?

Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑŋŋ nyǝ́mɑ tɑɑ ɑwe tɔɔ kɛ́ n kɑ́ kɛɛsǝnɑ?

2 Lǝmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋɣɩ-ɩ kɛ́.

Ɩlɛnɑ ɩsǝsɛɛmlɛ nɑ́ɑ́ kʋ́ kʋmɛlɛŋ.

3 Mɑ nɑwɑ pǝ lɑkǝnɑ kʋmɛlɛŋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ koolɑ kʋ tǝyɑɣɑ kɛ mpusi kɛ́ kpɑkpɑɑ sɩ:

4 Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ wɑɑsɩ kʋ piyɑ.

Sɩ tɔm ɩ́ sɩ tǝnɑŋnɑŋ kɛ tǝhʋʋlɛ.

5 Nyɔɣɔtʋnɑɑ ɩ́ tɔɣɔ kʋmɛlɛŋ kʋmtʋ.

Pɑɑ nɑ sɔwɑ kɑlɑɑ wɛɛ tɔ, pɑ́ lɛɛkɩ-tɩ.

Lɑŋlɑɑ ɩ́ kuu kʋ wɛnɑʋ.

6 Kʋtɑkɛɛsǝm ɩɩ lɩɩkǝnɑ ɑtɛ.

Pǝyele pǝ tɑɣɑ tɛtʋ tɛɛ kɛ́ wɑhɑlɑ nyɔɔkǝnɑ.

7 Amɑ pǝ tʋ́ yʋlʋ kɛ́ sɩ ɩ́ tɔɣɔ wɑhɑlɑ,

ɩsɩɩ mɑmɑcǝɣǝlɑsɩ kʋlʋɣʋʋ ɩsɔtɑɑ tɔ.

8 Ye mɑɣɑ Soopu, Ɩsɔ kɛ́ mɑɑ tʋwɑ kpʋlʋɣʋ,

nɑ mɑ́ pɛtɩ-ɩ mɑ tɔm.

9 Ɩ kʋlɑpǝm tɔɔwɑɣɑ,

yʋlʋ kɑɑ pǝsɩ pǝ cɛkǝnɑʋ,

yɑɑ ɩ́ nyɩ pǝ nyʋɣʋ.

10 Ɩsɔ yekinɑ nɑ tɛʋ nɩɩkɩ

tɛtʋ tɔɔ, nɑ tɑwɑ nyɔɔkɩ.

11 Ɩ kʋsǝɣɩ mpɑ pǝ pɑsɑɑ tɔɣɔ,

nɑ ɩ́ hɛɛsǝɣɩ lǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ lɑŋɑ.

12 Ɩ wɑkǝlǝɣɩ mpi ɑcilɑɣɑtʋ nyǝ́mɑ sɩɩkɩ sɩ pɑ lɑkɩ tɔ.

Ɩ sǝŋsǝɣɩ pɑ kʋlɑpǝm kɛ pɑ niŋ tɑɑ.

13 Ɩ kpɑɑkɩ nyǝntɑɑ nɑ pɑ ɑcilɑɣɑtʋ.

Pɑ kpelikpekɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ ɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ.

14 Ilim nɑ pǝ ɩsǝlɛ kɛ pɑ tutiɣi ɩsɩɩ

sǝkpɛtʋɣʋ wɛɛ,

nɑ pɑ́ hɑkǝɣɩ ɩsɩɩ ɑhoo yuwɑ.

15 Amɑ Ɩsɔ nɑ́ lǝsǝɣɩ ɩcɑm kɛ sǝm tɑɑ,

nɑ ɩ́ wɑɑsǝɣɩ-ɩ toŋ tʋ niŋ tɑɑ.

16 Ɩ tʋɣɩ kʋnyɔntʋ tɑɑ kɛ́ tɛɛlʋɣʋ,

nɑ ɩ́ tǝkǝɣɩ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ tǝnɑ nɔɔsɩ.

17 Wei ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ Ɩsɔ hɔŋ tɔ, ɩ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Ɩlɛ tɑɑ kisi Toŋ tǝnɑ tʋ sɛɣɛsʋɣʋ.

18 Ɩsɔ lɑkǝnɑ yʋlʋ tɔɔ kɛ́ hiŋ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ kɔɔlɛ.

Ɩnɩ ɩ kʋɣʋnɑ nɑ ɩ́ wɑɑsǝnɑ ɩ niŋ.

19 Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ ɩ yɑkɩ-ŋ

wɑhɑlɑnɑɑ nɑ ɑsolɑ tɑɑ,

nɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ tǝ kɑɑ mɑɣɑnɑ-ŋ.

20 Ɩ kɑ́ wɑɑsɩ-ŋ nyɔɣɔsɩ wɑɑtʋ.

Nɑ ɩ́ yɑ-ŋ sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ yoou tɑɑ.

21 Pɑɑ pɑ cɑɣɑ nyɑ́ ɑcɑɣɑ pɩɩ kenti nyɑ́ tɔɔ kɛ́.

N kɑɑ nyɑnɑ pʋlʋɣʋ wɑhɑlɑ wɑɑtʋ.

22 Nyɔɣɔsɩ nɑ wɑhɑlɑ pǝ tɔm kɑ́ lɑ-ŋ woŋɑ.

Pǝyele n kɑɑ nyɑnɑ tɑɑlɛ wontu.

23 Pɩɩ kenti nyɑ́ tɑwɑ kɛ wɑkǝllɑɑ.

Pɑɑ pɛɛ kʋlɔlɔɣɔnɑ, yɑɑ tɑɑlɛ wontu.

24 Alɑɑfǝyɑ kɑ́ wɛɛnɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ,

nɑ kpǝntɛ nɑtǝlɩ tǝ kɑɑ lɑŋ nyɑ́ kɑlɑkǝŋ tɑɑ.

25 Nyɑ́ piyɑ nɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ́ huki,

ɩsɩɩ tɑwɑ tɑɑ nyɩɩtʋ.

26 N kɑ́ kpɑtǝlɩ teu kɛ tǝkuŋkuŋku

nɑ pǝ́cɔ́ ń sʋʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́.

Teitei ɩsɩɩ tɔɣɔnɑɣɑ pɩɩkʋɣʋ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ kʋ́ tɔ.

27 Tǝ pɛɛkɑɑ nɑ tǝ́ nɑ́ mpi tɔɣɔlɛ.

Nyɑɣɑ pǝ wɛɛ sɩ ń nɩɩ-tɩ nɑ ń cɛkǝnɑ-tɩ.

6

Soopu kʋcɔcɔtʋ

1 Mpʋɣʋlɛ Soopu cɔwɑ sɩ:

2 Ye pɩɩ wɛ pǝsʋɣʋ sɩ pɑ́ mɑɣɑsɩ

mɑ wʋsɑsɩ nɑ mɑ wɑhɑlɑ tɔɔʋ,

3 pɩɩ kǝlɑ lʋm nɔɣɔ kɑnyǝŋɑ kɛ yuŋ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ yɔɣɔtǝɣɩ-m yem yem.

4 Tomɑ tǝnɑ tʋ yɑɣɑ-m nyǝmɑ́,

nɑ ɑ sɔtʋ sʋʋ-m.

Nɑ Ɩsɔ sɔɣɔntʋ pɩɩ-m.

5 Kpɑŋɑɣɑ ɩɩ wiiki kɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ kiŋ.

Pǝyele nɑʋ ɩɩ mʋtǝɣɩ nyɩɩtʋ tǝtɔɣɔlɛ.

6 Yʋlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ ɑkpofu pʋlʋpʋ.

Pǝyele yɑtɛ lʋm kʋhʋlʋmǝm sǝpɑ yem kɛ́ tǝtɔtɔtɔ.

7 Mpi pɩɩ wɛ mɑɣɑ ɑcɑɑlǝtʋ nɑ mɑ tɑɑ kpǝtǝɣǝnɑ tɔ,

mpǝɣǝlɛ mɑ tɔɣɔnɑɣɑ*fɑ*. ɑ

8 Hɑɩ, ye Ɩsɔ kɑ mʋkɑɣɑ mɑ kʋsʋlʋmʋtʋ

nɑ ɩ́ lɑ-m mpi mɑ tɛɛlǝɣɩ tɔ.

9 Ye ɩ kɑ tisɑɣɑ sɩ ɩ́ tǝlǝkɩ-m,

nɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ niŋ kʋkentiŋ kɛ mɑ tɔɔ.

10 Mɑɑ pɑɑnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ,

nɑ mɑ́ nyɔɔ toŋ kɛ wɑhɑlɑnɑɑ pɑnɛ pɑ tɑɑ.

Mɑ tɑ cɔlǝsɩ Ɩsɔ Nɑŋŋtʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ tiili.

11 Pepe tɔɔ kɛ́ mɑɑ tɛɛlɩ nɑ mɑ́ fɛɩnɑ toŋ?

Yɑɑ mɑ́ tɑsɑ tɑŋʋɣʋ nɑ mɑ tomle tɑmɑ?

12 Mɑ tomɑ tɑ kɛ pǝlɛ

yɑɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nyǝnɑ.

13 Mɑ fɛɩnɑ toŋ nɩɩlɩ,

pǝ́cɔ́ mɑ fɛɩnɑ wei ɩ kɑ́ yɑ mɑ nyʋɣʋ tɔ.

14 Pǝ wɛɛ sɩ kʋnyɔntɔɣɔlʋ tɑɑpɑlʋ ɩ́ lɑpɩ-ɩ kʋpɑntʋ kɛ́.

Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ lɔ́ Tomɑ tǝnɑ tʋ.

15 Amɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ yɔɔlɑ mɑ ɑpɑlʋtʋ

kɛ́ ɩsɩɩ lɔɔʋ ŋku kɩɩ lɑɑ nyɔɔʋ tɔ.

16 Wɑɑtʋ wei tɛʋ tɔmpɛɛ

hooki ɩlɛnɑ lɔɔŋ ɩnɩ ɩ́ su.

17 Hɑŋɑɣɑ kɔŋ ɩlɛnɑ ɩ́ nyɔɔ.

Nɑ ilim nyɑɣɑ ɩlɛnɑ lɔɔŋ wʋlɩ.

18 Lʋkɔtʋ pɩɩkɩ mpɑtɔntɑɑ ɩlɛnɑ pɑ́ yele

pɑ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ sʋʋ nyɩɩtʋ nɑ pɑ́ le nɑ pǝ́ sɑɑlɩ.

19 Temɑ tɔntɑɑ nɑ Sɑpɑ nyǝ́mɑ pɑ yɑsǝɣɩ ɩsɛ

nɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ lʋm nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ.

20 Pɑ tɑlɑ lɔɔʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ yeɣeti-wɛ,

nɑ fɛɛlɛ kpɑ-wɛɣɛ pɑ ɩsǝlɛ sɛɛsʋɣʋ tɔm.

21 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ ɩ́ wɛ-m

teitei kɛ́ ɩsɩɩ lɔɔʋ ŋkʋ.

Ɩ́ nɑɑkɩ mɑ wɑhɑlɑ nɑ sɔɣɔntʋ pɩɩ-mɛ.

22 Mɑ tɑ sǝlǝmɩ-mɛɣɛ pʋlʋ,

yɑɑ sɩ ɩ́ hɑ-m kʋhɑʋ nɑkʋlɩ.

23 Yɑɑ ɩ́ fiti-m kolontunɑɑ niŋ tɑɑ,

yɑɑ ɩ́ wɑɑsɩ-m ŋmɑkǝllɑɑ niŋ tɑɑ.

24 Ɩ́ sɛɣɛsɩ-m, mɑɑ su nɑ mɑ́ nɩɩ.

Ɩ́ hʋlɩ-m timpi mɑ wɑkǝlɑɑ tɔ.

25 Yʋlʋ nɩɩkɩ tɑmpɑnɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ́ nɑ ɩ́ tisi.

Amɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ kɑlǝnɑʋ nɑ́ɑ́ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ.

26 Ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ sɩ ɩ́ footi mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ

nɑ ɩ́ nyǝnɩ yem kɛ́ nɑɑni fɛɩ tʋ mɑ́ nɑ?

27 Hɑlɩ ɩ́ tɔɔkɩ tɛtɛ kɛ́ sulɑʋ tɔɔ

nɑ ɩ́ kpɛŋǝɣǝnɑ mǝ ceu mɑɣɑmɑɣɑ nɑ ɩ́ pɛɛtǝɣɩ.

28 Ɩ́ nyǝnɩ-m teu

nɑ ɩ́ nɑ́, mɑɑ looliɣi-mɛ.

29 Ɩ́ su, kʋtɑkɛɛsǝm ɩ́ tɑɑ kɔɔ,

Ɩ́ su, mpi tɔ, mɑ wɛ mɑ tɑmpɑnɑ tɑɑ kɛ́.

30 Mɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ,

pǝyele kʋwɑkǝlǝtʋ ɩɩ lɩɩkǝnɑ mɑ nɔɣɔ.

7

Soopu kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔtɔ

1 Yʋlʋ wɛɛʋ kɛ ɑtɛ cǝnɛ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yoolu.

Ɩlɛnɑ ɩ kʋyɛɛŋ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ

wei ɩ lɑkɩ tǝmlɛ nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ-ɩ tɔ.

2 Ɩ wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ yom pɛɛkʋɣʋ ɩsotom sɩ ɩ́ hɛɛsɩ,

yɑɑ tǝmlɛ tʋ kʋnyɔntʋ tɑŋʋɣʋ ɩ kʋfɛlʋɣʋ tɔ.

3 Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ mɑ kpɑncoou ntɛ́ wʋsɑsɩ ɩsɔtʋnɑɑ.

Ahoo wɑhɑlɑ nyǝnɑ kɛ pǝ cɛlɑ-m mɑ pɑɑ tete.

4 Ye mɑ hǝntɑɑ, mɑ pɔɔsǝɣɩ mɑ tǝɣɩ sɩ,

pǝlee kɛ́ mɑɑ kʋlɩ?

Ye pǝ tɑ fe lɔŋ ɩlɛ

hʋwɛɛ kpɑɩ nyǝnɑ cɔɔsǝɣɩ-m kɛ́, hɑlǝnɑ pǝ́ nyɑɑlɩ.

5 Hiŋ tɔlɑsɩ nɑ sonsompee wɑɑsɑ mɑ tǝnɑ.

Mɑ tɔnʋɣʋ yɑ́ pɔɣɔlɛɛ nɑ lʋm kpeŋ.

6 Mɑ weesuɣu ɩɩ lɑɑ tɛm,

ɩsɩɩ sɑɣɑtɑ lʋʋlʋ kpoŋkpoloku.

Ye kʋ kpoŋkpontuɣu ɩ́ tɛmɑ kʋ tǝnɑɣɑ ntɛ́.

7 Hɑɩ, Ɩsɔ tɑɑ sɔɔ sɩ mɑ weesuɣu kɛ́ heelim.

Mɑ ɩsɛ kɑɑ nɑ kʋpɑntʋ tɔtɔ.

8 Ɩsɔ wei ɩ feŋiɣi mɑ tɔɔ tɔ,

pǝ kɑɑsɑ pǝcɔ ɩ kɑɑ tɑsɑ-m nɑʋ.

Mɑɑ sɑɑlɩ yem nɑ ɩ́ pɛɛkɩ-m nɑ ɩ́ wɩɩ.

9 Ɩsɩɩ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ yɑɑkʋɣʋ nɑ kʋ sɑɑlɩ yem tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ tiiki ɑtɛtǝlɛ tɑɑ, ɩɩ tɑsǝɣɩ

kpɑʋ.

10 Pǝ́cɔ́ ɩɩ mǝlǝɣɩ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

Ɩlɛ kɛlɛ kɑɑ tɑsǝɣɩ-ɩ nyǝm.

11 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑ su.

Mɑ lɑɑkɑlɩ pǝsɑɑ kɛ́.

Pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ.

Mɑ lɑŋlɛ kǝlɑ wɑkǝlʋɣʋ,

mɑɑ hʋlɩ-tɛɣɛ.

12 Mɑɣɑ teŋku,

yɑɑ ɩ tɑɑ tʋm sɔsɔ,

nɑ Ɩsɔ ń feŋiɣi mɑ tɔɔ kɛ́ mpʋ?

13 Ye mɑ tɔmɑ sɩ mɑ kɑto kɑ́ hɛɛsɩ mɑ lɑŋlɛ,

nɑ mɑ kʋhǝntʋɣʋ nɑ́ɑ́ kʋ́ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

14 Ɩlɛ n nyɑɑsɩ-m nɑ toosee ɑsɑɣɛɛ.

N hʋlɑ-m yɑɑsinɑɑ, nɑ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kpɑ-m.

15 Hɑɩ, ye n kɑ lǝlɑ mɑ luɣu tɛɛ, pɩɩ kǝlɑ-m teu.

Sǝm lɑpɑ-m sɑnɑ, nɑ tɑɑsɩ tɛm kɑtɑtǝlɑɣɑ pǝnɛ.

16 Pǝ nɩɩ-m, mɑ kɑɑ tɩɩ wɛɛ tɑm.

Mɑ weesuɣu tɑ kɛ pʋlʋ, yele-m tǝhɛɛ.

17 Yʋlʋ kɛ́ we nɑ ń tʋɣʋnɑ-ɩ mpʋ pǝ tɑkɑ?

Nɑ ń keŋnɑ-ɩ mpʋ suwe?

18 N cɔɔkɩ ɩ tɔɔ kɛ́ pɑɑ tɑnɑŋ ŋku.

Nɑ ń mɑɣɑsǝɣɩ-ɩ pɑɑ wɑɑtʋ wei?

19 Pǝlee kɛ́ n kɑ́ kʋsɩ nyɑ́ ɩsǝlɛ kɛ mɑ tɔɔ?

Nɑ mɑ tɩɩ lipu ntɑɣɑmǝtɛ mɑɣɑmɑɣɑ?

20 Yǝlɑɑ tɔɔ cɔɔlʋ,

ye mɑ pǝntɑɑ weɣe mɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ?

Pepe tɔɔ kɛ́ n siɣisinɑ mɑ tɔɔ kɛ́ nyɑ́ nyǝmɑ́?

Nɑ mɑ́ pǝsɩ-ŋ ɩsɩɩ sǝɣǝlɑ?

21 Pepe tɔɔ kɛ́ n kɑɑ yele mɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm?

Nɑ ń tɛɛ mɑ kʋpǝntʋɣʋ tɔɔ?

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ,

mɑɑ hǝntɩ nɔɔnɔɔ kɛ́ tɛtʋ tɑɑ.

N kɑ́ pɛɛkɩ-m n kɑɑ nɑ-m.

8

Pilitɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Suhɑ tʋ Pilitɑ tɔmɑ Soopu sɩ:

2 Pǝlee kɛ́ n kɑ́ hɛɛsɩ nyɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ ŋkɛ?

Nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ heelim sɔsɔɔm nɑ?

3 Hɑ, n tɛŋ nyɑ́ tɑɑ sɩ

Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ kɛɛkɩ siɣisuɣu yɑɑ tɑmpɑnɑ kɛ?

4 Ye nyɑ́ piyɑ wɑkǝlǝnɑ Ɩsɔ,

ɩ fɛlǝɣɩ-sǝɣɩ sɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ́.

5 Amɑ ye nyɑɑ kɛɛsǝnɑ Ɩsɔ tɔɔ

nɑ ń tɛkǝɣɩ Tomɑ tǝnɑ tʋ kɛ niŋ,

6 ye n sɛɛsɑ ɩsǝlɛ nɑ ń tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ,

Ɩsɔ pɑɑsǝɣǝnɑ-ŋ kɛ́ nɑ ɩ́ hɑ-ŋ

tǝcɑɣɑlɛ nte tǝ mʋnɑ-ŋ tɔ.

7 Hɑlɩ nyɑ́ wɛnɑʋ nɔɔnɔɔ nyǝm kɑ́

kǝlɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm kɛ tɔɔʋ.

8 Pɔɔsɩ lɔŋ nyǝ́mɑ,

nɑ ń tɔkɩ pɛlɛ pɑ cɑɑnɑɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ.

9 Mpi tɔ, tete tete kɛ pǝ lʋlɑ tɑ́,

tǝ tɑ nyɩ pʋlʋ.

Tɑ weesuɣu ɩɩ lɑɑ tɛɛʋ kɛ cǝnɛɣɛ ɩsɩɩ ɩsotom.

10 Amɑ pɛlɛ pɑɑ tɑsɑ-ŋ lɑɣɑtʋ

kɛ timpi timpi pɑ nyǝmɑ́ tɔ.

11 Mʋlʋɣʋ*fɑ* ɩɩ sǝŋǝɣɩ timpi lʋm fɛɩ tɔ.

Pǝyele sǝsǝncɑŋɑ ɩɩ hɑtǝlǝɣǝnɑ nikɑɣɑ. ɑ cǝnɛ.

12 Lʋm ɩ́ nyɔɔwɑ kɑ wʋlǝɣɩ kɛ́,

nɑ pɑ́ tɑ tɩɩ sɛtǝtɑ-kɛ sɩ, pɑ́ lɑnɑ pʋlʋ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɔ́ɔ́ sɔɔlɑɑ tɛɛsǝɣǝnɑ,

nɑ ɩ kisilɑɑ tɛɛlʋɣʋ nɑ́ɑ́ sɑɑlǝɣɩ yem.

14 Pɑ nɑɑni cɛkɩ kɛ́ ɩsɩɩ kponkpontu,

nɑ pɑ nyʋɣʋ tǝtʋlɛ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ ɑcɑɣɑnyɑtʋɣʋ.

15 Ye pɑ nyǝkɑ pɑ tɛɛsɩ tɔɔ sɩ leŋliɣi kɛ́.

Pɑ nyɔkǝlǝɣǝnɑ-sǝɣɩ teu ɩlɛnɑ sɩ́ yɔkɩ.

16 Pɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ sǝŋʋɣʋ

ilim tɑɑ kɛ́ teu,

nɑ cǝlǝm tɔɔ kʋ tɑɑ

nɑ kʋ tiikɑsɩ kɛ hɑlǝm tǝnɑ tɔ.

17 Kʋ kɑŋ kʋ lilɑ kɛ́ nɑ ɑ́ lɛɣɛtǝnɑ pɛɛ huɣule,

nɑ ɑ́ hikiɣi nikɑɣɑ kɛ kʋkpɑmǝŋ hɛkʋ.

18 Amɑ ye pɑ kpɛsɑ-kʋɣʋ kʋ lonte tɑɑ,

ɩlɛ tǝnɑ nyǝ́mɑ kpɛɛsɩ sɩ mpɛ pɑ tɑɑ nɑɑkɩ-kʋ.

19 Yʋlʋ ɩsɩɩ mpʋ tǝnɑɣɑ ntɛ́.

Kʋfɑlʋ kɑ́ kʋlǝnɑ ɩ lonte tɑɑ.

20 Ɩsɔ ɩɩ lɔɔkɩ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ,

pǝyele ɩ kɑɑ sǝnɑ ɩsɑɣɑlɑtʋ.

21 Ɩsɔ tɛŋ ɩ́ yele nɑ ń woŋ,

nɑ ń kpɑlǝsǝnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

22 Amɑ nyɑ́ kolontunɑɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ fɛɛlɛ,

nɑ pǝ́ yɔkɩ ɑsɑɣɑɑ tɛɛsɩ.

9

Soopu nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu cɔwɑ sɩ:

2 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ,

mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ.

Ɩsǝnɑɣɑ yʋlʋ kɑ́ lɑ nɑ ɩ́ wɛɛ Ɩsɔ kɛ́ teu?

3 Ye n cɑɑkɩ-ɩ nɑ yoou, ɩ pɔɔsɩ-ŋ tɔmnɑɑ iyɑɣɑ.

Amɑ n kɑɑ cɔ pɑɑ kʋlʋmʋɣʋ.

4 Ɩ kɛ́ toŋ tɑɑ toŋ tʋ kɛ́,

nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tǝnɑ tʋ.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ kpɑɑsɩ ɩ tǝɣɩ ɩ tɔɔ, nɑ pʋntʋ lɩɩ tǝsoolii.

5 Ɩ́ lɑɣɑsǝɣɩ pɔ́ɔ́ŋ́ kɛ lonɑ kɛ́,

pɔ́ɔ́ŋ́ ɩɩ nyǝŋ.

Nɑ ɩ́ pǝsǝɣɩ-ɩ kpɛntǝlɑsɩ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

6 Ɩ ciɣitiɣi tɛtʋ kɛ

hɑtoo tǝ kite tɛɛ, nɑ tǝ ɑkelenɑɑ seliɣi.

7 Ye ɩ yɔɣɔtǝnɑ ilim pɩɩ lɩɩkɩ.

Ɩ tɑɑlǝɣɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tɔɔ kɛ́.

8 Ɩ tike ɩ hɛtǝɣǝnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ

nɑ ɩ́ tɔŋ teŋku holɑ tɔɔ.

9 Nɑ ɩ́ lɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nsi tǝ yɑɑkɩ sɩ,

ɩsɔtʋ ɩ́ sɩ nɑ mɑ́ tɔɣɔ tǝyɑɣɑ tɔ,

nɑ hɑɣɑ nɑ kpɑcɑ nɑ yʋlʋ.

Nɑ kɑntuɣu nɑ kʋ piyɑ nɑ lɛnsɩ tɔtɔ*fɑ*. ɑ nsi Lǝkpɑ nyǝ́mɑ nyǝmɑ́ tɔ.

10 Ɩ kʋlɑpǝm kɛ sɔsɔɔm kɛ́ pǝ fɛɩ cɛkǝnɑʋ,

pǝ́cɔ́ ɩ piti tǝmɑ fɛɩ kɑlʋɣʋ.

11 Pɑɑ ɩ tɛɛnɑ mɑ cɔlɔ mɑ kɑɑ nɑ-ɩ,

pǝ́cɔ́ mɑ kɑɑ nyɩ ɩ tɛɛʋ.

12 Ye ɩnɩ ɩ kpɑɣɑnɑ ɑweɣelɛ lɛɛkǝlʋ?

Yɑɑ ɑwe kɑ́ tɔnɑ sɩ: Kɑɩ?

13 Ye Ɩsɔ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ ɑ hɛɛsǝlʋ fɛɩ.

Pǝ kpɛŋnɑ teŋku tɑɑ tɔɣɔlʋɣʋ sɔsɔɔʋ

Lɑhɑpɩ*fɑ* nɑ kʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ,

nɑ pɑ́ hǝntǝɣɩ-ɩ ɑtɛ. ɑ

14 Nɑ tɔm ntiɣi mɑɑ

cɔ-ɩ yɑɑsi ɩnɛ ɩ tɑɑ?

15 Pɑɑ mɑɑ tɩɩ wɛnɑ tɑmpɑnɑ, mɑɑ cɔɔkɩ.

Pɛɛlɛɛ kɛ pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ sǝlǝmɩ mɑ hʋʋnlʋ.

16 Pɑɑ mɑ yɑɑ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ cɔ-m,

mɑ tɑ sɑ sɩ ɩ nɩɩwɑ mɑ nɔɣɔ.

17 Ɩ heelim sɔsɔɔm pɛtɑ-m ɑtɛ,

nɑ ɩ́ fetili-m hiŋ hiŋ kɛ yem.

18 Ɩ wɑkǝlǝɣɩ mɑ lɑŋlɛ kɛ́.

Ɩɩ yeki-m sɩ mɑ́ feesi.

19 Ye toŋ kɛ mɑ tɛɛlǝɣɩ,

Ɩsɔ kɛlɛ toŋ tʋ.

Yɑɑ mɑ cɑɑ mɑ hʋ́lɩ́ mɑ tɑmpɑnɑ,

ɑwe kɑ́ tɩɩ hɑ-m-yɛ?

20 Pɑɑ mɑɑ wɛɛnɑ tɑmpɑnɑ,

mɑ nɔɣɔ kɑ́ kʋnɑ mɑ tɔm.

Yɑɑ mɑ tewɑ teu, ŋkɛ kɑɑ kʋnɑ-tɩ.

21 Ɩlɛ mɑ tɩɩ tewɑ teu nɑ?

Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ tɑ nyɩ.

Mɑ weesuɣu lɩɩ-m sɔŋ kɛ́.

22 Pǝ tǝnɑ pǝ wɛ-m teitei kɛ́.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ,

Ɩsɔ kʋɣɩ yʋlʋpɑŋ nɑ ɩsɑɣɑʋ kɛ́.

23 Wɑhɑlɑ ɩ́ kɔmɑ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ kʋ́ telɑɑ,

Ɩsɔ nɑ́ woŋiɣi pɑ lɑŋwɑkǝllɛ tǝnɑɣɑ.

24 Ɩsɔ tʋnɑ tɛtʋ kɛ ɩsɑɣɑʋ niŋ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑkɩ hʋʋlɑɑ ɩsɛntɔɔ.

Ye pǝ tɑɣɑ ɩnɩ ɑwe kɑ́ lɑnɑ mpʋ?

25 Mɑ pɩɩsɩ tɛɛkɩ lɛʋlɛʋ kɛ́ ɩsɩɩ selu.

Sɩ mʋkɑ yem kɛ́, mɑ tɑ nɩɩ leleŋ.

26 Sɩ tɛɛwɑɣɑ tǝlɩɩɩ, ɩsɩɩ sǝsǝncɑɑsɩ kpɩɩlʋɣʋ,

yɑɑ ɩsɩɩ hɛkǝlɛ tiluɣuu ɩ tɔɣɔnɑɣɑ wɑɑlɩ tɔ.

27 Ye mɑ tʋ́ mɑ tɑɑ sɩ mɑɑ sɔɔ

mɑ tɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔɔ, nɑ mɑ́ yele

lɑŋwɑkǝllɛ nɑ mɑ ɩsɛntɑɑ hɛtɩ,

28 ɩlɛ mɑ lɑŋlɛ cɛkǝnɑ mɑ wɑhɑlɑ tǝnɑɣɑ.

Mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ, Ɩsɔ kɑɑ hɑ-m tɑmpɑnɑ.

29 Mɑ tɔm kɑ́ sǝnɑ.

Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ mɑɑ nɔkɩ nɑ mɑ́ cɑɑlɩ mɑ tɩ?

30 Pɑɑ mɑɑ sɔnɑ kpɑlǝkpɑm, nɑ mɑ́ kilisinɑ tɛʋ lʋm.

31 Ɩ tɑɣɑnǝɣɩ-m ɑfǝlɑ tɑɑ kɛ́ pɛtʋɣʋ kɛ́,

nɑ mɑ wontu mɑɣɑmɑɣɑ pǝsɩ-m kʋsɔɣɔtʋ pʋlʋpʋ.

32 Ɩsɔ tɑ́ kɛ́ yʋlʋ ɩsɩɩ mɑ́ sɩ ɩ kɑ́ cɔ-m,

yɑɑ mɑ́ yɑɑ-ɩ nɔnɔɣɔ.

33 Nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ kɑ́ sʋʋ mɑ́ nɑ-ɩ

tɑ́ hɛkʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ loli-tʋ.

34 Ɩsɔ sɩɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku n mɑkǝnɑ-m tɔ,

nɑ nyɑ́ sɔɣɔntʋ hɛɛsɩ-m cɔɔsʋɣʋ.

35 Ɩlɛ mɑɑ yɔɣɔtǝnɑ-ŋ mɑ kɑɑ nyɑ́.

Amɑ pǝ tɑɣɑ mpʋɣʋlɔ.

Mɑɑ pǝsǝɣɩ pʋlʋ.

10

Soopu kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔtɔ

1 Soopu sɩ: Weesuɣu lɩɩ-m sɔŋ kɛ́.

Mɑɑ wii mɑ tɩ tɔm.

Mɑ lɑŋlɛ kǝlɑ wɑkǝlʋɣʋ, mɑ kɑɑ tɑsɑ sum.

2 Ɩsɔ, mɑɑ heeli-ŋ sɩ, tɑɑ kʋ mɑ tɔm.

Amɑ heeli-m mpi pǝ tɔɔ n yookinɑ-m tɔ.

3 Pǝ wɛ-ŋ teu sɩ ń ŋmɑkǝlɩ

mɑ́ wei n ŋmɑwɑ tɔ,

nɑ ń yele nɑ pǝ́ lɑnɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ?

4 Anɩ n nɑɑkɩ nɑ pǝ́ kǝlɩ yǝlɑɑ,

nɑ ń mɑɣɑsǝɣɩ nɑ pǝ́ kǝlǝɣɩ-wɛ.

5 Ɩsɔ nyɑ́ weesuɣu topilɑ ɩsɩɩ yʋlʋ nyǝŋkʋ kɛ?

Yɑɑ nyɑ́ pɩɩsɩ tɛɛkɩ ɩsɩɩ yʋlʋ pǝyɑɣɑ nyǝnsɩ?

6 Pepe tɔɔ kɛ́ n pɛɛkǝɣɩ mɑ tɑsǝkǝlɛ

nɑ ń feŋiɣi sɩ ń kuli mɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ?

7 Anɩ n nyǝmɑ́ sɩ mɑ tɑ wɑkǝlɩ,

pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ kɑɑ yɑ-m nyɑ́ niŋ tɑɑ.

8 Nyɑ́ niŋ ŋmɑnɑ mɑ tǝnɑ,

nɑ ń cɑɑ sɩ n wɑkǝlǝɣɩ-m.

9 Ɩsɔ tɔɔsɩ sɩ, nyɑ́ ŋmɑnɑ-m, ɩsɩɩ cʋɣʋ.

Ɩlɛ n kɑ́ tɑɣɑnɩ-m yɔkʋɣʋ nɑ mɑ́ pǝsɩ mʋsʋɣʋ nɑ?

10 Nyɑ́ ŋmɑɣɑnɑ-m mɑ too tɑɑ,

ɩsɩɩ nɑɑlǝm kiikuɣu fulɑɣɑ tɑɑ tɔ.

11 Nyɑ́ lɑpǝnɑ-m mʋwɑ nɑ holɑ,

nɑ ń wɑɑsɩ pǝ tɔɔ kɛ́ nɑntʋ, nɑ ń suu-m tɔnʋɣʋ.

12 Ɩlɛnɑ ń lɑ-m pɛɛlɛɛ,

nɑ ń hɑ-m weesuɣu nɑ ń feŋiɣi kʋ tɔɔ.

13 Amɑ mɑ nyǝmɑ́ nyɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ wenɑ

n kɑ ŋmɛsɑ nyɑ́ lotu tɑɑ tɔ.

14 N feŋiɣi kɛ́ sɩ, ye n nɑwɑ mɑ wɑkǝlɑɑ

ɩlɛ n kisi-m suulu hʋ́lʋ́ɣʋ́.

15 Ye mɑ wɑkǝlǝnɑ-ŋ mɑ lepɑɣɑ,

pɑɑ mɑ tɔm tewɑ, nyʋɣʋ kɑmɑ ḿpʋ́ɣʋ́.

Nɑ wɑhɑlɑ nɩɩ-m nɑ fɛɛlɛ kʋɣʋ-m.

16 Ye mɑ kʋsɑ nyʋɣʋ ɩlɛ n tʋ mɑ wɑɑlɩ,

ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ń kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ nɑ piti tǝmɑ.

17 Nɑ ń kɔŋnɑ-m ɑseetɑ nyǝ́mɑ

mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-m tɔ, nɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔɔsǝɣɩ mɑ tɔɔ.

Nɑ ń kpɛtǝlǝɣɩ-m nɑ wɑhɑlɑnɑɑ.

18 Pepe tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ lǝsɑ-m mɑ too lotu tɑɑ?

Ɩsǝntɔ mɑɑ sǝpɑ nɔɣɔlʋ tɑ nɑ-m.

19 Pɑɑ tɛɛnɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ,

nɑ pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ pɑ tɑ lʋlɩ-m.

20 Mɑ weesuɣu kʋyɛɛŋ kɑɑsɑ-m pǝ́cɔ́ tike ntɔ.

Ɩlɛ Ɩsɔ, yele-m mpʋ nɑ mɑ́

yɔɔlǝnɑ wɛɛ pǝ́cɔ́ wei ɩ kɑɑsɑ-m tɔ.

21 Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ mɑ́ polo ɑtɛtǝlɛ tɑɑ.

Mɑ kɑɑ tɑsɑ mǝlʋɣʋ kɛ cǝnɛ.

Tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ kɛ́ sǝkpɛtʋɣʋ ɑnɑɑm wɛɛ.

22 Sǝkpɛtʋɣʋ tɛtʋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑhoo.

Ɩsotom sɔsɔɔm kɛ́, pʋlʋ tɑ tǝŋ.

Ɩlɛnɑ nyɑɑlǝm nɑ́ɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ pǝ yukuɣu tɔ.

11

Sofɑɑ nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nɑɑmɑ tʋ Sofɑɑ cɔwɑ Soopu sɩ:

2 Nyɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ kɛkɛkɛ tɔɔ, pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ cɔ.

Pǝ tɑɣɑ yɔɣɔtɑɣɑ nyǝm kɛ yʋlʋ tɔm teekinɑ.

3 Nyɑ́ nɔɔleleŋ ɩɩ tǝkǝɣɩ yǝlɑɑ nɔɔsɩ.

N kɑɑ pǝsɩ ń woŋ nɔɣɔlʋ nɑ pɑ́ tɑ́ tʋ-ŋ fɛɛlɛ.

4 Hɑlɩ n tɩɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ nyɑ́ tɔm tewɑ,

sɩ n tɑ wɑkǝlǝnɑ Ɩsɔ.

5 Hɑɩ, ye ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ kulɑɣɑɑ

nɔɣɔ nɑ ɩ́ tɩɩ yɔɣɔtɩ.

6 Hɑlɩ ɩ kɑ hʋlɑ-ŋ ɩ nyǝmtʋ tete.

Tǝ tɛɛ yʋlʋ lɑɣɑtʋ tɔɔ.

Tǝnɑɣɑ n kɑ nɑwɑ sɩ Ɩsɔ ɩɩ

pɔɔsǝɣɩ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ tɔɔ.

7 N pǝsǝɣɩ nɑ ń mɑɣɑsɩ Ɩsɔ lotu tɑɑ tɔm

nɑ ń cɛkǝnɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ ɩnɩ ɩ sɔsɔɔntʋ nɑ?

8 Tǝ kǝlɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ kʋŋkʋlʋmǝŋ.

Yʋlʋ kɑɑ keesi tǝ tǝnɑɣɑ,

tǝ tɛɛ ɑtɛtǝlɛ kɛ lumɑŋ.

Yʋlʋ kɑɑ cɛkǝnɑ tǝ tɔm kɛ sɔsɔm.

9 Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ ntɩ tǝ kǝlɑ tɛtʋ

kɛ tɔɔʋ, nɑ tǝ́ kǝlɩ teŋku kɛ́ wɑŋ.

10 Ye Ɩsɔ kpɑ tɑsǝkǝlɛ tʋ

yɑɑ ɩ yɑɑ-ɩ nɔnɔɣɔ, ɑwe kpesiɣinɑ?

11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ nyǝmɑ́ yʋlʋyemnɑɑ kɛ́.

Pǝyele pǝ fɛɩ-ɩ kɑtɛ sɩ ɩ́ nɑ́ pɑ kɑwɑlɑɣɑ.

12 Mpi lǝmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ kɑ́ hiiki lɑɣɑtʋ tɔ,

tɑɑlɛ kpɑŋɑɣɑ lʋlɑ tǝyɑɣɑ nyǝŋkɑ.

13 Amɑ pǝ kɑɑsʋɣʋ Soopu nyɑ́ tɔ,

kɛɛsǝnɑ Ɩsɔ tɔɔ, nɑ ń tɛɣɛ-ɩ niŋ.

14 Hɑtǝlǝnɑ mpi pǝ tɑ siɣisi tɔ.

Tɑɑ yele nɑ ɩsɑɣɑtʋ wɛɛ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

15 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ n kɑ́ tɔŋ nɑ ń kʋsɑ nyʋɣʋ.

Pʋlʋpʋ kɑɑ kɛɛ-ŋ, yɑɑ pǝ́ lɑ-ŋ sɔɣɔntʋ.

16 Ɩlɛnɑ ń sɔɔ nyɑ́ wɑhɑlɑ tɔɔ, ɩsɩɩ lʋm kpemnɑ.

17 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ nyɑ́ weesuɣu kʋyɛɛŋ

kɑ́ wɛɛ tǝcɛɩcɛɩ, ɩsɩɩ ilim sikuɣu.

Nɑ nyɑ́ sǝkpɛtʋɣʋ cɛ́ ɩsɩɩ pǝ nyɑɑlʋɣʋ tɔ.

18 Ɩlɛnɑ ń cɑɣɑnɑ nyɑ́ tɩ nɑ ń tɛɛlǝɣɩ tɔtɔ.

N kɑɑ wɛɛnɑ fɛɛlɛ nɑtǝlɩ, nɑ ń tooki teu.

19 Nɔɣɔlʋ kɑɑ wɑkǝlɩ nyɑ́ tom.

Hɑlɩ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ pɛɛkɩ sɩ ń sǝnɑ-wɛ.

20 Amɑ ɑsɑɣɑɑ ɩsɛ kɑ́ nyǝŋ kɛ́.

Pɑ hɛɛsʋɣʋ kɑ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ, nɑ pɑ́ tɑŋɑ sǝm tike.

12

Soopu nyǝntʋ

1 Mpʋɣʋlɛ Soopu cɔwɑ sɩ:

2 Pʋwɛ! Amɑ ɩ́ wɛnɑ yʋlʋ lǝmɑɣɑsɛɛ yoo!

Mǝ sǝm wɑɑlɩ, ɑ kɑɑ tɑsɑ wɛɛʋ.

3 Mɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ wɛnɑ nyǝmtʋ kɛ

ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɩɩ mɛ, ɩ́ tɑ́ tɛɛ-m.

Pɑɑ ɑwe nɑ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ ɩsɩɩ mɛ.

4 Mɑ pǝsɑ yʋlʋ wei ɩ tɑɑpɑlɑɑ pɑɑkǝnɑ tɔɣɔ.

Pǝyele mɑ yɑɑkǝnɑ Ɩsɔ sɩ ɩ́ cɔ-m.

Mɑ siɣisɑɑ kɛ́ mɑ fɛɩ kɑwɑlɑɣɑ.

5 Mɛ mpɑ pǝ cɑɣɑnɑɑ tɔ, mǝ footiɣi wɑhɑlɑ tʋ kɛ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ́ tusiɣi wei ɩ cɛŋlǝɣɩ tɔ.

6 Nmɩɩlɑɑ nɑ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑɑsǝlɑɑ,

cɑɣɑnɑ pɑ tǝɣɩ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ kɛ́.

Mpɛ pɑ toŋ ntɛ́ pɑ Ɩsɔ.

7-8 Pɔɔsɩ sumɑsɩ nɑ tɔlɑ nɑ

tiinɑ ɑ kɑ́ sɛɣɛsɩ-ŋ,

nɑ tɛtʋ hʋlɩ-ŋ tɔtɔ.

9 Kʋŋmɑŋmɑm mpi pǝ tɑ nyǝnɑ sɩ,

Tɑcɑɑ niŋ lɑpǝnɑ pǝ tǝnɑ?

10 Ɩnɩ ɩ tɔkǝnɑ ɩ kʋlɑpǝm tǝnɑ weesuɣu,

nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ feesiŋ kɛ ɩ niŋ tɑɑ.

11 Ɩsɩɩ ŋkpɑŋʋɣʋ nɩɩkʋɣʋ tɔm kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɣɔ nɑ́ nɩɩkɩ tɔɣɔnɑɣɑ leleŋ.

12 Akpɑtǝlɑɑ nɑ mpɑ pɑ pɩɩsɩ tɔɔwɑ tɔ,

pɑ wɛnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ nyǝm kɛ́.

13 Amɑ Tɑcɑɑ kɛlɛ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ nyǝm mɑɣɑmɑɣɑ tʋ,

nɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋlʋ nɑ toŋ tʋ.

14 Ye ɩ yɔkɑ mpi, nɔɣɔlʋ kɑɑ ŋmɑ́,

ye ɩ tǝkɑ wei, nɔɣɔlʋ kɑɑ tʋlɩ-ɩ.

15 Ye ɩ kpɑ tɛʋ, ɩlɛ wʋlɑɣɑ wʋlɩ.

Ɩ́ tʋlɑ-kʋ, ɩlɛ lʋm wɑkǝlɩ tɛtʋ.

16 Ɩ wɛnɑ tomɑ kɛ́ nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ ɑ lɑpǝnɑʋ,

nɑ ɩ́ tɔkɑ letɑɑ nɑ mpɑ pɑ tolisiɣi lɛlɑɑ tɔ.

17 Ɩ yeki nɑ pɑ́ kuuki tɛtʋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ́ tɛɛkǝnɑ.

Ɩ wɑkǝlǝɣɩ hʋʋlɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ.

18 Nɑ ɩ́ cɛkɩ kʋhɔkʋm mpi ɑwulɑɑ kɑ

hɔkɑ yǝlɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ hɔkǝɣɩ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ.

19 Ɩ yeki nɑ pɑ́ kuuki kɔtǝlɑɑ,

nɑ ɩ́ pǝsǝɣɩ toŋtʋnɑɑ mpɑ pǝ cɑɣɑnɑ

teu tɔɣɔ kpɛntǝlɑsɩ.

20 Ɩ tǝkǝɣɩ nɔɔleleŋ nyǝ́mɑ nɔɔsɩ,

nɑ ɩ́ kʋɣɩ ɑkpɑtǝlɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ.

21 Ɩ yeki nɑ pɑ́ footiɣi sɔsɑɑ,

nɑ ɩ́ yɔkǝɣɩ ŋmɑkǝllɑɑ toŋ.

22 Ɩ cɛkɩ pɑ sǝkpɛtʋɣʋ ɑnɑɑm kɛ́,

nɑ ɩ́ kɔnɑ nyɑɑlǝm kɛ ɑtɛtǝlɛ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ.

23 Ɩ yeki kɛ́ nɑ piitimnɑɑ huki,

ɩlɛnɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-wɛ nɑ ɩ́ yɑsɩ-wɛɣɛ pooluŋ,

ɩlɛnɑ ɩ́ kpiisi-wɛ.

24 Ɩ kʋɣɩ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ lɑɣɑtʋ,

nɑ pɑ́ cɔɔkɩ yem kɛ́ nyɩɩtʋ tɑɑ,

pɑ fɛɩnɑ tǝpote.

25 Pɑ hɑkǝɣɩ yem kɛ́ sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ,

nyɑɑlǝm fɛɩ, nɑ pɑ́ cɛŋlǝɣɩ yem ɩsɩɩ

mpɑ sʋlʋm kʋwɑ tɔ.

13

Soopu nyǝntʋ tɔtɔ

1 Mpʋɣʋlɛ Soopu tɑsɑɑ sɩ: Mɑ tɛmɑ nti

mɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔɣɔ nɩɩʋ

nɑ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ, nɑ mɑ́ nɑ-tɩ nɑ mɑ ɩsǝpǝle,

nɑ mɑ́ cɛkǝnɑ-tɩ.

2 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ nyǝmɑ́ nti

mǝ nyǝmɑ́ mpʋ tɔɣɔ, mǝ tɑ́ tɛɛ-m.

3 Amɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ Ɩsɔ kɛ́ mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ

nɑ mɑ́ hʋlǝɣɩ-ɩ mɑ kʋnyɔŋ.

4 Mǝ kɛ́ ɑcɛsɑɑcɛsɑɑ fɛtɑɑ kɛ́,

pɔpɔtʋ tike kɛ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ.

5 Ye ɩ́ kɑ sumɑ, ɩ́ kɑ nǝɣǝsǝnɑ

lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ ntɛ́.

6 Ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ

mɑ́ kʋnyɔwiinɑ nɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

7 Kɑloolɑɣɑ nɑ tɔm kʋkɛkɛɛtʋ

kɛ ɩ́ kɑ́ sɛɛnɑ Ɩsɔ tɔɔ?

8 Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ mǝ cɑɑkɩ sɩ ɩ́ sɛɛnɑ?

9 Nɑ ye ɩ feŋɑ-mɛ ɩ kɑ́ sɑ-mɛ?

Ɩsɔ tɑ́ kɛ́ yʋlʋ sɩ pɑ puɣusiɣi-ɩ.

10 Ye mukɑɣɑ tɛɛ kɛ́ ɩ́

sɛɛkǝnɑ ɩ tɔɔ, ɩsɩɩ ɩ kɑlǝnɑ-mɛ.

11 Ɩ sɔsɔɔntʋ ɩɩ tilisiɣi mǝ pʋntʋ nɑ

ɩ tɔm kpɑ-mɛɣɛ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ?

12 Mǝ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɔlʋmɑ.

Nɑ mǝ kʋmɑɣɑsǝtʋ nɑ́ɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ cʋɣʋ.

13 Ɩ́ su, ɩ yele nɑ mɑ yɔɣɔtɩ,

ye mɑ tɩɩ tɛmnɑ nti ntǝɣǝlɛ.

14 Mɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑɣɑ sɩ ye mpi mpi.

Pɑɑ mɑ weesuɣu lɩɩwɑ.

15 Ɩsɔ ɩ́ nɔkɑɑ ɩ kʋ-m, mɑ tɑ tɑŋ pʋlʋ.

Amɑ mɑ tɔntɛ teu nyɩɩlʋɣʋ kɛ mɑɑ lǝsɩ.

16 Ye pǝ tɩɩ lɑpɑ mpʋ pǝ wɑɑsɑ-m kɛ́.

Mpi tɔ, ɩsɑɣɑʋ ɩɩ kpǝtǝɣǝnɑ Ɩsɔ.

17 Tɔʋ, ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ kɛ teu

nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

18 Mɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ mɑ lǝsǝɣɩ mɑ tɩ nyɩɩlʋɣʋ.

Mɑ nyǝmɑ́ sɩ mɑ tɔm tenɑ.

19 Ye nɔɣɔlʋ cɑɑ sɩ ɩ hʋʋnɑ-m,

ɩlɛ mɑ su nɑ mɑ́ sɩ́.

20 Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ,

yɑɑsinɑɑ nɑɑlɛ tike kɛ mɑ cɑɑ ń lɑ-m,

nɑ nyɑ́ kiŋ sǝŋʋɣʋ ɩ́ tɑɑ lɑ-m kɑtɛ.

21 Kʋsɩ nyɑ́ niŋ kɛ mɑ tɔɔ,

nyɑ́ sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ lɑ-m kɑtɑtǝlɑɣɑ.

22 Ɩlɛnɑ ń pɔɔsɩ-m nɑ mɑ́ cɔ-ŋ,

yɑɑ mɑ́ yɔɣɔtɩ nɑ nyɑɑ cɔ-m.

23 Ɩsɑɣɑtʋnɑɑ ɩsǝnɑɣɑ mɑ lɑpɑ?

Hʋlɩ-m mɑ tǝpǝntǝlɛ.

24 Pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ tɑ́ hɛtǝnɑ-m,

nɑ ń nyǝnǝɣɩ-m ɩsɩɩ nyɑ́ kolontu?

25 Anɩ mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɑɑwʋlɑɣɑ,

yɑɑ nyɩɩliyɑ ŋkɑ heelim kpɑkǝɣɩ tɔ,

nɑ ń tɔɣɔnǝɣɩ-m?

26 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, n ŋmɑɑkɩ mɑ tɔm ɩsɑɣɑtʋ

nɑ ń fɛlǝɣɩ-m mɑ pǝcɑɑtʋ kʋpǝntǝŋ suwe?

27 N tʋ-m nkeɣelee suwe,

nɑ ń feŋiɣi mɑ kʋlɑpǝlɛ?

Nɑ ń ŋmɑɑkɩ mɑ nɔntɑɑlǝŋ wei

mɑ fɛlɑ kɑnyǝŋɑ tɑɑ tɔɣɔ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

28 Nɑ mɑ tɔnʋɣʋ nɑ́ɑ́ tɑsǝɣɩ ɩsɩɩ tɑɑʋ,

yɑɑ ɩsɩɩ ŋkpɑm mʋʋkʋɣʋ wontu kʋsusuutu tɔ.

14

Soopu nyǝntʋ tɔtɔ

1 Yʋlʋ pǝyɑɣɑ weesuɣu wɛ kɛ́ tǝtopi,

nɑ kʋ́ nɑ cɔɔsɛɛ kɛ kʋtɑmsɑ.

2 Ɩ lɩɩkɩ kɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ hɛ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ɩ́ lontili,

nɑ ɩ́ mʋkɩ kpɑkpɑɑ ɩsɩɩ ɩsotom.

3 Ɩsɔ nn kʋsǝɣɩ ɩsǝlɛ kɛ mɑ tɔɔ.

Pǝyele ń yɑɑkɩ-m hʋʋlɛ.

4 Wulee nɔɣɔlʋ lǝsɑ kʋpɑm kɛ ɩsɑɣɑm tɑɑ?

Pʋntʋ fɛɩ.

5 Anɩ Ɩsɔ tɛmɑ yʋlʋ ɩsɔtʋnɑɑ kɛ kɑlʋɣʋ

nɑ ɩ́ sɩɩ ɩ kʋyɛɛŋ.

Ɩsɔ n tɛmɑ yʋlʋ weesuɣu tǝnɑɣɑ kɛ pɩɩʋ ɩ kɑɑ ŋmɑɑ kɑ tɔɔ.

6 Pǝ tɔɔ tɔ, kʋsɩ nyɑ́ ɩsǝlɛ kɛ yʋlʋ tɔɔ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ,

nɑ ɩ lɑŋlɛ tɩɩ hʋlʋmɩ, ɩsɩɩ ɑpɑɑ tʋ kɛ tɑɑnɑɣɑ.

7 Tʋɣʋ wɛnɑ tɛɛlʋɣʋ kɛ́, ye pɑ sɛtɑ-kʋ,

kʋ nɛɣɛtɩ nɑ kʋ́ hɛlǝɣɩ piliŋɑsɩ kʋfɑsɩ.

8 Pɑɑ kʋ lilɑ kpɑtǝlɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ kʋ kite sɩ́.

9 Ye kʋ nɩɩwɑ lʋmɑɣɑ tɑŋ kʋ

tɑɣɑnǝɣɩ nɛɣɛtʋɣʋ kɛ́ nɑ

kʋ́ hɛlɩ piliŋɑsɩ kʋfɑsɩ ɩsɩɩ tiikɑ.

10 Amɑ yʋlʋ sǝkɩ kɛ́, nɑ ɩ tomɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

Ye ɩ tisɑ feesuɣu, ɩ wɛ le tɔtɔ?

11 Teŋku lʋm pǝsǝɣɩ nɑ pǝ́ pɑsɑ,

nɑ pusi nyǝm nɑ́ɑ́ nyɔɔ nɑ sɩ́ wʋlɩ.

12 Mpʋ tɔtɔɣɔ yʋlʋ kɑ́ hǝntɩ, ɩ kɑɑ tɑsɑ kʋlʋɣʋ.

Ɩ kɑɑ tɑsɑ fem nɑ pǝ́cɔ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ mʋkɩ.

Ɩ kɑɑ kʋlǝnɑ ɩ tom tɔɔ.

13 Ye Ɩsɔ kɑ tisɑɣɑ,

ɩ kɑ ŋmɛsɑ-m ɑtɛtǝlɛ tɑɑ,

nɑ ɩ́ tɑkɩ mɑ tɔɔ, hɑlǝnɑ ɩ́ kʋ́ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́.

Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ-m sɑɑ wei ɩ kɑ́ tɑɣɑnɩ-m kʋpɑntʋ lɑpʋ tɔ.

14 Ye ɩsɩɩ yʋlʋ kɑ sǝkɑɣɑ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ

fem mɑɑ wɛ tɑŋʋɣʋ tɑɑ kɛ́ mɑ tǝmlɛ kʋyɛɛŋ tǝnɑ.

Hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ ŋku ɩ kɑ́ tɑɣɑnɩ-m kʋsʋɣʋ tɔ.

15 Ɩlɛ wɑɑtʋ wei Ɩsɔ kʋŋmɑŋmɑm mɑ́,

mɑ tɔm kɑ́ nyɩɩlɩ-ɩ nɑ ɩ́ yɑɑ-m tɔ mɑ kɑɑ cɔ.

16 Amɑ sɑŋɑ ɩlɛ,

Ɩsɔ ɩsǝlɛ kɑɑ wɛɛ mɑ́ mɑ tɔɔ,

nɑ ɩ́ kɑlǝɣɩ mɑ nɔɔhɛɛ.

17 Ɩ suuwɑ mɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ huluɣu nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ tɑɑlɩ mɑ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ tǝkpɑm.

18 Amɑ ɩsɩɩ pɔ́ɔ́ŋ́ yɔkʋɣʋʋ

nɑ pǝ́ lɑɣɑsǝɣɩ kʋkpɑmǝŋ kɛ lonɑ,

19 nɑ lʋm nɑ́ɑ́ niisiɣi pǝlɛ,

nɑ tɛʋ nɑ́ɑ́ kuuki tɛtʋ tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ n wɑkǝlǝɣɩ yʋlʋ tɛɛlʋɣʋ.

20 N tii yʋlʋ tɔɔ kɛ́ nɑ ń wɑkǝlɩ ɩ ɩsɛntɑɑ,

nɑ ń tɔɣɔnɩ-ɩ nɑ ɩ́ tɛɛ nɑ pǝ́ sɑɑlɩ.

21 Pɑɑ yʋlʋ piyɑ nyʋɣʋ kʋlɑɑ

yɑɑ pǝ tʋ-sǝɣɩ fɛɛlɛ yʋlʋ ɩɩ nɑɑkɩ pʋlʋ.

22 Mpi pǝ tɔm yʋlʋ nɩɩkǝnɑ tɔɣɔlɛ

ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɔnʋɣʋ wʋsɑsɩ nɑ ɩ lɑŋwɑkǝllɛ.

15

Ɩlifɑsɩ nyǝntʋ tɔtɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Temɑŋ tʋ Ɩlifɑsɩ cɔwɑ Soopu sɩ:

2 Yʋlʋ lǝmɑɣɑsɛɛ tʋ ɩsɩɩ nyɑ́ tɑkɑ,

kɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔm kpɑɩ nyǝntʋ,

yɑɑ ɩ́ hɔŋ ɩ tǝɣɩ yem kɛ́ mpʋ.

3 Nyɑ́ kɑlʋɣʋ wɛ kpɛtɛ kɛ́,

pǝ tɑɑ fɛɩ kɑwɑɑɣɑ.

4 Ɩsɔ nyɑmnɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ

nɑ ɩ sɛɛʋ kite kɛ n wɑkǝlǝɣɩ yoo!

5 Nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tɔm kɛ nyɑ́ nɔɣɔ yɔɣɔtǝɣɩ.

Pǝyele ɑcilɑɣɑtʋ nyǝ́mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ n kpɑɣɑɑ.

6 Nyɑ́ nɔɣɔ hʋlǝɣǝnɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ.

Nyɑ́ ntompee kʋɣʋnɑ nyɑ́ tɔm pǝ tɑɣɑ mɑ́.

7 Nyɑɣɑ pǝ tɑɑlǝnɑ lʋlʋɣʋ nɑ?

Yɑɑ n lɑɑlɑ pulɑsɩ kɛ ilim nɑʋ?

8 N nɩɩwɑ Ɩsɔ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ,

nɑ ń hii lɑɣɑtʋ kɛ nyɑ́ tike nɑ?

9 N tɑ tɛɛ-tʋɣʋ nyǝm,

pǝ́cɔ́ n tɑ cɛkǝnɑ pʋlʋ

nɑ pǝ́ wɛ-tʋɣʋ sǝkpɛtʋɣʋ.

10 Tɑ tɑɑ cǝnɛ wɛ nyʋŋhʋlʋmǝŋ nyǝ́mɑ,

nɑ ɑkpɑtǝlɑɑ mpɑ pɑ tɛɛ nyɑ́ cɑɑ kɛ sɔsɔɔntʋ tɔ.

11 N nyǝnǝɣɩ yem kɛ́ Ɩsɔ lɑŋhɛɛsǝlɛ tɔm

nti ɩ tɛlǝsǝɣɩ-ŋ tǝpɑmm nɑ tɑ́ nɔɔsɩ tɔɣɔ?

12 Pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ huuki mpʋ,

nɑ ń cɩɩlǝɣɩ-tʋɣʋ ɩsɛ?

13 Ɩsɔ kɛ́ n mʋnɑ pɑ́ɑ́nɑ́,

nɑ ń yɔɣɔtǝɣɩ tɔmnɑɑ mpɛ?

14 Yʋlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ wɛɛ

tǝnɑŋŋ yɑɑ ɩ́ siɣisɑ teu kɛ Ɩsɔ.

15 Pɑɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ Ɩsɔ fɛɩnɑ-wɛɣɛ nɑɑni.

Pǝyele ɩsɔtɔnʋɣʋ fɛɩ tǝnɑŋŋ.

16 Kɑcɑŋfɑnɑ yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ nɑ ɑcɑɑlʋɣʋ

ŋku kʋ mɑlǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ ɩsɩɩ lʋm nyɔɔʋ tɔ?

17 Tɔʋ, Soopu ke ŋkpɑŋŋ nɑ mɑ́ sɛɣɛsɩ-ŋ

nɑ mɑ́ kɛɛsɩ-ŋ nti mɑ nɑwɑ tɔ.

18 Nti lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ nɩɩwɑ

pɑ cɑɑnɑɑ kiŋ nɑ pɑ́ hʋ́lɩ́ tɔ.

19 Pɑ tike kɛ Ɩsɔ kɑ hɑwɑ tɛtʋ,

kpɑɩ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ siti pɑ hɛkʋ.

20 Ɩsɑɣɑʋ wɛ ɩsǝnyǝŋlɛ tɑɑ kɛ́

ɩ weesuɣu pɩɩsɩ tǝnɑɣɑ, hɑlǝnɑ ɩ sǝm.

Pǝyele pɑ kɑlɑ ŋmɑkǝllʋ pɩɩsɩ tǝnɑɣɑ.

21 Sɔɣɔntʋ tɔm kɛ pɑ nɩɩkɩ.

Pɑ tɩ cɑɣɑnɑʋ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ wɑkǝllʋ kɑ́ tii pɑ tɔɔ.

22 Ɩ nɑɑkɩ lɑɣɑtɛ cɛŋǝɣɩ-ɩ,

ɩlɛ ɩɩ tɛɛlǝɣɩ sɩ ɩ kɑ́ fiti sǝkpɛtʋɣʋ.

23 Ɩ pɛɛkǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ,

nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ sǝkpɛtʋɣʋ kʋyɑkʋ tɑŋɑ-ɩ.

24 Lɑŋwɑkǝllɛ nɑ nǝɣǝsɛɛ

pǝ tʋɣɩ-ɩ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kɛ́.

Pǝ tiiki ɩ tɔɔ kɛ́ ɩsɩɩ wulɑʋ sɔɔlʋ

pɩɩkʋɣʋ sɩ ɩ tɛɛkɩ yoou tɔ.

25 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ kʋsɑ niŋ sɩ ɩ mɑkɩ Ɩsɔ.

Ɩ cɑɑkɩ sɩ ɩ kʋlǝɣɩ Tomɑ tǝnɑ tʋ tɔɔ.

26 Hɑlɩ ɩ hikɑ ɑpɑlʋtʋ sɩ ɩ́ kʋlɩ Ɩsɔ tɔɔ,

nɑ ɩ́ kentɑ ɩ tǝɣɩ ɩ kpɑlʋɣʋ

kpɩɩsǝŋ nyǝŋkʋ.

27 Ɩ kiiwɑɣɑ nɑ ɩ́ wɛnɑ ɑlɑɑfǝyɑ.

28 Acɑlɛɛ kʋyɔkɛɛ nɑ tɛɛsɩ nsi sɩ tɑɑ yǝlɑɑ

lɩɩwɑ nɑ sɩ́ cɑɑ yɔkʋɣʋ tɔ, sɩ tɑɑ kɛ́ ɩ kɑ́ cɑɣɑ.

29 Ɩ kɑɑ tɑsɑ wɛnɑʋ hikuɣu nɑ pǝ́ leeli,

pǝ́cɔ́ pǝ kɑɑ tɑsɑ-ɩ lɑpǝnɑʋ kɛ tɛtʋ tɔɔ.

30 Ɩ kɑɑ fiti sǝkpɛtʋɣʋ.

Ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ nyɑkʋɣʋ tʋɣʋ piliŋɑsɩ tɔ,

Ɩsɔ kɑ́ woso-ɩ ɩ heelim nɑ pǝ́ kpiisi-ɩ.

31 Ye kpɛtɛ kɛ ɩ tʋ nɑɑni, ɩ tʋsɑ ɩ tǝɣɩ.

Mpi tɔ, kpɛtɛ ntɛɣɛlɛ ɩ kɑsǝyɑɣɑ.

32 Hɑlɩ pɩɩ lɑ mpʋ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ tɑlɑ ɩ sǝm.

Teitei ɩsɩɩ piliŋɑ lɑŋʋɣʋ cǝlǝm nɑ kɑ́ sɩ́ tɔ.

33 Ɩ kɑ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ, lɛsɛŋ tɔ,

kʋ ɑkɑɑ tɔɔkʋɣʋ nɑ ɑ́ tɑ pɩɩtɑ tɔ.

Yɑɑ ɩsɩɩ ŋku pɑ yɑɑ sɩ, Olifi tɔ kʋ hɛtʋ luluɣu tɔ.

34 Ɩsɑɣɑʋ tǝyɑɣɑ kɑ́ pǝsɩ kɑɑlʋlɑɣɑ,

ɩlɛnɑ kɔkɔ nɑ́ɑ́ nyɑɣɑ muɣullu tǝcɑɣɑlɛ.

35 Ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ hɑkɩ nɑ ɩ́ lʋlɩ kʋlʋmtʋ ntɩ.

Ɩ lotu tɑɑ kɛ́ mpi pɩɩ tʋsɩ-ɩ tɔ pǝ pɩɩkɩ.

16

Soopu nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu cɔwɑ sɩ:

2 Tɑm kɛ́ mɑ nɩɩkɩ tɔmnɑɑ pɑnɛwɛ.

Mǝ tǝnɑ ɩ́ kɛ́ lɑŋɑ hɛɛsǝlɑɑ

mpɑ pɑ kɔŋnɑ wɑhɑlɑ tɔɣɔ.

3 Pǝlee kɛ́ tɔm kpɛtɛ

nyǝntʋ ntɩ tɩɩ sɩɩ tǝnɑɣɑ?

Pepe tɔɔ kɛ́ pɑ́ɑ́nɑ́ sitɑ nyɑ́ kʋcɔcɔtʋ tɑɑ?

4 Ye mɑɑ wɛnnɑ ɩsɩɩ mɛ,

mɑ pǝsǝɣɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ mpʋ tɔtɔɣɔ, hɑlɩ pǝ́ tɛɛ mpʋ.

Mǝ tɔm lɑpɑ-m pǝtɔɔtǝlɛ, nɑ mɑ́ kpɛɛtɩ nyʋɣʋ.

5 Hɑlɩ mɑɑ kpɑɑsɑ mǝ ɑpɑlʋtʋ,

nɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ pǝ́ hɛɛsɩ mǝ lɑŋɑ.

6 Pɑɑ mɑɑ yɔɣɔtɩ yɑɑ mɑ sumɑ,

mɑ wɑhɑlɑnɑɑ kɑɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ, yɑɑ pɑ́ tɩɩ pɑsʋ.

7 Hɑɩ Ɩsɔ, tɔʋ,

nɔɔnɔɔ n yɔkɑ mɑ tomɑ nɑ ń kpiisi mɑ tǝyɑɣɑ tǝnɑ.

8 Mɑ cɔlɔ nyǝ́mɑ cɑɑlǝɣɩ-m kɛ́.

Nɑ wei ɩ yɑsǝɣɩ mɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ,

ɩ́ pǝsɩ mɑ ɑseetɑ tʋ nɑ ɩ́ kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ,

nɑ ɩ́ kɑlǝɣǝnɑ-m mɑ ɩsɛntɑɑ.

9 Mɑ kolontu cɩɩlǝɣɩ-m ɩsɛ, nɑ ɩ́ kpɑsǝɣɩ mpee,

nɑ ɩ́ tiiki mɑ tɔɔ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ ɩ́ cǝlǝɣɩ-m.

10 Yǝlɑɑ hɑɑwɑ nɔɔsɩ tǝcɑɑɑ, nɑ mɑ tɔɔ,

nɑ pɑ́ tʋʋkɩ-m nɑ pɑ́ mɑkɩ mɑ lǝkpɑɑsɩ.

Pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ kɛ mɑ tɔɔ.

11 Ɩsɔ tʋ-m kʋtɑkɛɛsǝŋ kɛ́

nɑ ɩ́ pɛtɩ-m ɑsɑɣɑɑ niŋ tɑɑ.

12 Mɑɑ wɛ hɛɛsʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nɑ ń pǝsɩ mɑ lɑŋlɛ.

N kpɑ mɑ lumɑɣɑ kɛ́ nɑ ń pɛlɩ-m,

nɑ ń kɛɛsǝɣǝnɑ-m nɑ ń tɔɔkɩ nyɑ́ nyǝmɑ́.

13 Nyɑ́ nyǝmɑ́ ɑnɩ ɑ tɑmɑ-m kotɑɣɑ kɛ́

nɑ ɑ́ tʋlɩ mɑ lotu nɑ pǝtɔɔtǝlɛ fɛɩ,

hɑlɩ mɑ kɑncǝlɑɣɑ kpe ɑtɛ.

14 A tiiki mɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɩɩ

yoolu nɑ ɑ́ tʋlǝɣɩ-m pɔɔŋ.

15 Mɑ suu fɔlǝtɔ tɑkɑnɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ lǝyɑɣɑ wontu tɔɣɔ,

nɑ mɑ́ pilimiɣi ɑtɛ.

16 Wulɑ sɛɛsɑ mɑ ɩsɛ kɛ́ nɑ ɑ́ mʋlɩ,

nɑ ɑtɛtǝlɛ sǝkpɛtʋɣʋ tɑkɩ mɑ ɩsǝhutu tɔɔ.

17 Anɩ mɑ tɑ lɑ mʋsʋŋ,

pǝ́cɔ́ mɑ tɑ sǝlǝmǝnɑ mǝnɑɑfikitʋ.

18 Hɑɩ, tɛtʋ, tɑɑ pi-m.

Yele nɑ mɑ kɑkiisɑɣɑ nɩɩkɩ tɑm.

19 Pǝ kpɑɣɑʋ nɔɔnɔɔ tɔ,

ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ kɛ́ mɑ ɑseetɑ tʋ wɛɛ.

Wei ɩ cɔɔkɩ-m tɔ hɑtoo ɩsɔtɑɑ kɛ́ ɩ wɛɛ.

20 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ nɑ́ pɑɑkǝnɑ-m kɛ́.

Amɑ Ɩsɔ kɛ́ mɑ tekiɣinɑ ɩsǝlʋm.

21 Mɑ cɑɑ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ sɛɛnɑ mɑ tɔɔ,

nɑ Ɩsɔ nɑɑkɩ ɩsɩɩ yʋlʋ lɑkʋɣʋ ɩ tɑɑpɑlʋ tɔ.

22 Mpi pǝ tɔɔ tɔ, pɑ kɑlɑ mɑ weesuɣu pɩɩsɩ.

Mɑɑ tǝŋ mpɑɑʋ ŋku nɑ mɑ tɛɛ tɔ, kʋmǝlʋɣʋ fɛɩ.

17

Soopu kʋcɔcɔtʋ tɔtɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu tɑsɑɑ sɩ:

Mɑ feesiŋ liki. Mɑ kʋyɛɛŋ tɛŋ nɑ pǝlɑɑʋ tɑŋɑ-m.

2 Woŋlɑɑ tɑmɑ-m kɛ́ nɑ pɑ́ tʋʋkɩ-m,

nɑ mɑ kpisiɣi tom kɛ ɑhoo.

3 Hɑɩ, Ɩsɔ sǝŋ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ

mɑ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ hʋʋlɛ tɑɑ.

Ye pǝ tɑɣɑ nyɑ́, mɑ fɛɩnɑ nɔɣɔlʋ.

4 N kentɑ pɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔɔ kɛ́,

n kɑɑ yele sɩ pɑ́ kǝlɩ.

5 Pɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ tukuɣu ɩtuule sɩ:

Yʋlʋ yɑɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ nɑ pɑ́ tɑlɑ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ,

nɑ ɩ piyɑ nɑ́ɑ́ tɑŋ nɑ sɩ niŋ wʋlɩ.

6 Mɑɣɑ yǝlɑɑ yookinɑ yontu,

nɑ pɑ́ tɔɔkɩ mɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́ ntɑɣɑmɑ.

7 Wɑhɑlɑ wɑkǝlɑ mɑ ɩsɛntɑɑ,

nɑ mɑ́ pǝsɩ ɩsɩɩ ɩlɛɛmʋɣʋ.

8 Kʋsiɣisim tǝŋlɑɑ nɑɑkɩ mɑ wʋsɑsɩ,

pɑ nɔɣɔ tɑɑ fɛɩ kete.

Kʋpɑmɑ kʋlǝɣɩ ɑsɑɣɑɑ tɔɔ.

9 Tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ nɑ́ kɑmɑ nyʋɣʋ kɛ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́.

Nɑ wei ɩ fɛɩnɑ kɑwɑlɑɣɑ tɔ, ɩ toŋ sɔɔsǝɣɩ.

10 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ɩ́ kɔɔ mǝ tǝnɑ.

Mɑɑ nɑɑkɩ mǝ tɑɑ kɛ́ lǝmɑɣɑsɛɛ tʋ.

11 Mɑ kʋyɛɛŋ tɛɛwɑ, nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ

tǝmɑ nnɑ ɑ pǝlɛ mɑ tʋwɑ tɔ.

Mpi mɑ nyɩɩlǝɣɩ sɔsɔm kɛ hɑtoo mɑ tɑɑ tɔ pǝ wɑkǝlɑɑ.

12 Mpɛ pɑ yɑɑkɩ ɑhoo kɛ ilim kɛ́,

nɑ sǝkpɛtʋɣʋ ɩ nyɑlɑɑ ɩlɛ,

pɑ tɔŋ sɩ pǝ cɑɑ nyɑɑlʋɣʋ.

13 Atɛtǝlɛ kɛ mɑ tɑŋɑɑ sɩ

mɑ́ sʋʋ mɑ́ hǝntɩ tǝ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ.

14 Pǝlɑɑʋ nyɑɣɑlɛ mɑ cɑɑ,

sonsompee mɛɣɛlɛ mɑ too nɑ mɑ kɔɣɔ.

15 Mɑ fɛɩnɑ tǝtɛɛllɛ tɔtɔ,

nɑ pǝ́ tɩɩ nii ɩsǝlɛ.

16 Mɑɑ kpɛŋnɑ-tɛɣɛ nɑ mɑ́ tiinɑ sǝtɑɑ tɛ,

nɑ mɑ́ hǝntǝnɑ mʋsʋɣʋ tɑɑ.

18

Pilitɑ nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Suhɑ tʋ Pilitɑ tɔmɑ sɩ:

2 Wɑɑtʋ wei kɛ́ ɩ́ kɑ su yɔɣɔtɑɣɑ,

nɑ ɩ́ kpɑɣɑ lǝmɑɣɑsɛɛ.

Ɩlɛnɑ tǝ́ yɔɣɔtɩ tɔm kʋpɑntʋ.

3 Ɩ́ sumɑ sɩ Soopu ɩ́ nyǝnɩ-tʋɣʋ heeŋ suwe?

Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ nyǝnǝɣɩ-tʋɣʋ kʋmɛlɛmǝŋ?

4 Soopu ɩsɩɩ n huɣutuɣu lotu kɛ mpʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ,

n hʋʋ sɩ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ pǝ lɔ tɛtʋ

nɑ kʋkpɑmǝŋ kpɛsɩ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ lonɑ nɑ?

5-6 Ɩsɑɣɑʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɔkɔ

kɑ te kɛ́ nɑ kɑ nyɑlǝmǝlɛ mʋkɩ.

7 Ɩsǝnɑ ɩ kɑ tɔŋɑɣɑnɑ nɑɑni tɔ pɩɩ pɑsɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɑɑ lɑɣɑtʋ nɑ́ɑ́ yele nɑ ɩ́ hoti.

8 Mpi tɔ, puluɣu tɑɑ kɛ́ ɩ nɔɔhɛɛ tiiwɑ,

nɑ ɩ́ tɔŋ kʋ kpɑlɑhuuŋ tɔɔ.

9 Kɑtɔkɑ kɑ́ kpɑ ɩ nɔntɑɑlʋɣʋ

nɑ kɑ ŋmɩɩsɩ nɑ́ɑ́ hɔkɔ-ɩ.

10 Puluɣu pimɑ ɑtɛɣɛ,

nɑ kʋnyǝpǝm kɛ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ.

11 Sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kpɑɑ-ɩ nɑ pɑɑ timpiɣi,

nɑ tǝ́ tǝŋǝɣɩ-ɩ nɔɔhǝlɛ nɔɔhǝlɛ.

12 Pɑɑ ɩ kɑ kɛ́ toŋ tʋ,

nyɔɣɔsɩ kɑ́ lɩɩ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ sʋʋ kʋnyɔŋ tɑɑ.

13 Kʋtɔŋ ɩsɑɣɑʋ tɔɣɔ ɩ nɑntʋ kɛ

pǝ kpɑɣɑʋ ɩ niŋ nɑ ɩ nɔɔhɛɛ tǝnɑ tɔ.

14 Pɩɩ lǝsɩ-ɩ nɑ toŋ kɛ ɩ tɛ́ timpi

ɩ cɑɣɑnɑ nɑɑni tɔ, nɑ pǝ́ ponɑ-ɩ sǝtɑɑ wulɑʋ tɛ́.

15 Ɩ tǝyɑɣɑ tɑ kɛ ɩ nyǝŋkɑ tɔtɔ,

yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ sʋʋ kɑ tɑɑ.

Pɑ ŋmɩɩsɑ kɑ tɑɑ kɛ́ kɔkɔ mɑmɑcǝɣǝlɑsɩ.

16 Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsɩ ɩsɩɩ tʋɣʋ sǝkʋɣʋ too

kʋ lilɑ nɑ pǝ́ yoosinɑ kʋ piliŋɑsɩ tɔ.

17 Ɩ hǝtɛ kɑ́ sɑɑlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ tɔɔsɩ ɩ tɔɔ.

18 Pɑɑ lǝsɩ-ɩ nyɑɑlǝm tɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ,

nɑ pɑ́ tɩɩ lǝsɩ-ɩ tɛtʋ.

19 Ɩ kɑɑ yele pǝyɑɣɑ, yɑɑ lʋlʋɣʋ tʋ,

yɑɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ ɩsɛ kɛ ɩ tǝcɑɣɑlɛ.

20 Ilim tǝlɩɩlɛ, nɑ pǝtǝtʋlɛ nyǝ́mɑ kɑ́ nɩɩ

ɩ wɑkǝlʋɣʋ tɔm, nɑ pǝ́ sʋsɩ-wɛɣɛ wɑtʋ.

21 Ɩsǝnɑ kʋtɑkɛɛsǝŋ tɛɛsɩ kɑ́ tɛɛsǝnɑ tɔɣɔlɛ.

Mpɑ pɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ tɔ pɑ lonte ntɛ́.

19

Soopu nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu cɔwɑ sɩ:

2 Pǝlee kɛ́ ɩ́ kɑ́ hɛɛsɩ-m

kʋnyɔŋ tʋɣʋ nɑ mǝ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ?

3 Tɔm nɑɑnʋwɑ kɛlɛ ɩ́ tɛmɑ-m kʋtʋɣʋ,

pǝ fɛɩ-mɛɣɛ fɛɛlɛ sɩ ɩ́ cɔɔsǝɣɩ-m mpʋ?

4 Ye tɑmpɑnɑ mɑ tɩɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ,

mɑ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ pǝ tɛŋ.

5 Ɩsɩɩ ɩ hɔŋ mǝ tɩ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ nɑ

ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ sɩ mɑ kɑwɑlɑɣɑ kʋnyɔŋ kɛ mɑ tɔkɩ tɔ,

6 ɑmɑ ɩ́ nyɩ sɩ Ɩsɔ kpɑnɑ-m

ɩ puluɣu tɑɑ, nɑ ɩ́ tʋɣʋ-m kʋnyɔŋ.

7 Ye mɑ wiiki sɩ pɑ lɑkɩ-m mʋsʋŋ,

nɔɣɔlʋ ɩɩ cɔɔkɩ.

Nɑ mɑ́ yɑɑkɩ sɩ pɑ́ wɑɑsɩ-m,

nɔɣɔlʋ ɩɩ sɛɛkǝnɑ mɑ tɔɔ.

8 Ɩsɔ kɑɣɑ mɑ mpɑɑʋ, mɑɑ pǝsǝɣɩ tɛɛʋ.

Ɩ yelɑ-m sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ, nɑ mɑ hɑkǝɣɩ.

9 Ɩsɔ kʋwɑ mɑ hǝtɛ yɑɑʋ,

nɑ ɩ́ kɔɔlɩ mɑ teeli ntenuɣu.

10 Ɩsɔ wɑkǝlɑ-m pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ kpɛsɩ mɑ tɛɛlʋɣʋ ɩsɩɩ tʋɣʋ, nɑ mɑ́ sɩ́.

11 Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ huunɑ-m

nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ-m ɩ kolontunɑɑ tɑɑ lɛlʋ.

12 Ɩ yʋlʋkʋlɑɑ kpekɑ kpɛntɑ nɔɣɔ nɑ pɑ́ kɔɔ mɑ tɔɔ,

nɑ pɑ́ siki nɑ pɑ́ cɔɔnɑ-m.

13 Ɩsɔ hɑtǝlǝnɑ-m mɑ tɛɛtʋnɑɑ,

nɑ mɑ ɑsǝmɑɑ nɑ́ɑ́ yɑɑkɩ nɑ pɑ́ yeki-m.

14 Mɑ cɔlɔ nyǝ́mɑ nɑ mɑ lʋlǝtɑnɑɑ

nɑ́ sɔɔ mɑ tɔɔ.

15 Mɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ mʋʋlɑɑ nɑ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ

nɑ́ yʋɣʋ-m nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ-m kpɑɩ tʋ.

16 Pɑɑ mɑ yɑɑ mɑ tǝmlɛ tʋ

nɑ mɑ́ wiinɑ-ɩ, ɩɩ cɔɔkɩ-m.

17 Mɑ lɩɩ sɔŋ kɛ mɑ ɑlʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́.

Mɑ pǝyɑlɑɑ nɑ́ nyǝɣǝsɑ-m.

18 Pǝ kpɛŋnɑ piyɑ nɑ ye mɑ kʋlǝɣɩ ɩlɛ sɩ woŋiɣi-m.

19 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ mɑɑ sɔɔlɑɑ tɔ,

pɑ lɩɩ-m luɣu nɑ pɑ́ kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ.

20 Mɑ lɩɩnɑ pǝcɛmtɛɣɛ.

Mɑ tɛmɑ tɑɑsɩ tǝkɔŋɔkɔŋɔ.

21 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, hɑɩ, ɩ́ nyǝnɩ mɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

Ɩsɔ tʋnɑ mɑ tɔɔ kɛ́ niŋ.

22 Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tʋɣʋ-m kʋnyɔŋ ɩsɩɩ Ɩsɔ?

Ɩsǝnɑ ɩ́ tʋ-m wɑhɑlɑ tɔ, pǝ tɑ nɩɩ-mɛɣɛlɛ?

23 Hɑɩ, ye ɩsɩɩ pɑɑ ŋmɑɑwɑ

mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tǝnɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ.

24 Ɩsɩɩ pɑɑ ŋmɑɑ-tɩ nɑ nyǝmlɛ kɛ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ,

nɑ pɑ́ piisi, nɑ tǝ́ wɛɛ tɑm tɔɔ, tǝ tɑɑ hɩɩsɩ.

25 Mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ mɑ tɔɔ sɛɛnlʋ wɛnɑ

ɩ weesuɣu.

Ɩnɩ ɩ kɑ́ yɔɣɔtǝnɑ nɑ pǝ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ ɑtɛ cǝnɛ.

26-27 Pɑɑ pǝ kɔɔlɑ mɑ nɑntʋ nɑ pǝ́ yele mʋwɑ tike,

mɑɑ nɑ́ Ɩsɔ nɑ mɑ ɩsǝlɛ kɛ́,

ɩ kɑɑ wɛɛ-m mʋʋlʋ.

Mpi mɑ sɔɔlɑɑ tɔɣɔlɛ,

hɑlɩ pɩɩ lɑkɩ-m lɔŋ.

28 Ɩ́ kɑ́ pɔɔsɩ mǝ tɩ sɩ ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ kʋlɩ

mɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ hiki tǝwɑɑnlɛ nɑ ɩ́ hʋʋnɑ-m?

29 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, nɑ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ lɑɣɑtɛ tɑlɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ.

Mpi tɔ, mǝ kɑwɑlɑɣɑ mʋnɑ sǝm kɛ́.

Ɩ́ nyɩ sɩ hʋʋlɛ tɑŋɑ-mɛ.

20

Sofɑɑ nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nɑɑmɑ tʋ Sofɑɑ tɔmɑ Soopu sɩ:

2 Nyɑ́ tɔm wɑkǝlɑ mɑ lɑŋlɛ,

ɩlɛnɑ pɩɩ lɑkɩ-m lɔŋ sɩ mɑ́ cɔ.

3 Mɑ nɩɩwɑ ɩsǝnɑ n kɑlǝnɑ-m nɑ ń tʋʋ-m tɔ.

Ɩlɛ mɑ nyǝmɑ́ kʋcɔcɔtʋ kɛ mɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ.

4 Mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ pǝ kpɑɣɑʋ

hɑtoo kʋyɑŋku Ɩsɔ sɩɩ yʋlʋ kɛ ɑtɛ tɔ,

5 ɑsɑɣɑɑ ɑkɑɩtʋ ɩɩ leeliɣi.

Pǝyele pɑ ɑŋmɑɑlɑ nɑ́ wɛ tǝnyɔsɩ kɛ́.

6 Pɑɑ ɩsɑɣɑʋ nyʋɣʋ kɑ́ kʋlɩ ɩsǝnɑ,

nɑ kʋ tokiɣinɑ ɩsɔŋmʋntʋ.

7 Ɩ tɛɛsǝɣǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ pʋntʋ.

Ɩlɛnɑ mpɑ pɑ nɑɑkɑɣɑ-ɩ tɔ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ sɩ: Ɩ tɛmnɑ-we?

8 Ɩsɑɣɑʋ sɑɑlǝɣɩ yem kɛ́ ɩsɩɩ toosee.

Pɑ kɑɑ tɑsɑ-ɩ nɑʋ.

9 Mpɑ pɑ nɑɑkɑɣɑ-ɩ tɔ, pɑ kɑɑ tɑsɑ-ɩ nɑʋ.

Pǝyele ɩ kɑɑ wɛɛ ɩ lonte tɑɑ.

10 Ɩsɑɣɑʋ kɑ́ mǝŋnɑ wɛnɑʋ ŋku ɩ kɑ hikinɑ mʋsʋŋ

tɔɣɔ kʋ nyǝ́mɑ.

Nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ́ɑ́ wɑtɩ ɩ piyɑ.

11 Ɩ kɑ wɛnɑ ɩfepile kɛ́ nɑ ɑlɑɑfǝyɑ.

Amɑ ɩ kɑ́ kpɛnnɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ nɑ ɩ́ sʋʋnɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́.

12 Ɩsɑɣɑtʋ kɑ wɛ-ɩ leleŋ kɛ́ tǝkʋlʋŋkʋlʋ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɛsɩ-tǝɣɩ ɩ nsǝmlɛ tɛɛ.

13 Nɑ ɩ́ kisi tǝ lɔʋ nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ-tǝɣɩ teu,

nɑ tǝ́ wɛ ɩ tɑntɑhɑɑʋ tɑɑ.

14 Amɑ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɛ kɑ leleŋ

kɑ́ pǝsɩ pɑɑsǝlɛ sɔtʋ kɛ ɩ lotu tɑɑ.

15 Ɩ kɑ lipɑ lɛlɑɑ wɛnɑʋ ŋku tɔ,

Ɩsɔ kɑ́ cɑɑlɩ-ɩ nɑ ɩ́ tɔ-kʋ nɑ ɩ nɔɣɔ.

16 Mpi ɩ mʋʋkɑɣɑ tɔ pǝ kɛ́ pɑɑsǝlɛ sɔtʋ kɛ́,

nɑ ntɩ tɩɩ kʋnɑ-ɩ.

17 Ɩsɑɣɑʋ kɑɑ tɑsɑ nɑʋ kɛ nɑɑlǝm nɑ tɩɩŋ

nim mpi pǝ kpeŋ ɩsɩɩ pusi nɑ lɔɔŋ tɔ.

18 Wɛnɑʋ ŋku ɩ tɑɑtɑɑ nɑ ɩ́ konti hɑŋɑɣɑ nɑ ɩ́ hiki tɔ,

ɩ kɑɑ tɔɣɔ-kʋ, ɩ kɑ́ mǝŋnɑ-kʋɣʋ.

19 Mpi tɔ, ɩ muɣulɑ ɑcɑmɑɑ nɑ ɩ́ lɔ-wɛ.

Ɩ́ lɛɛkɑ pɑ kutuluŋ, ɩ tɑ ŋmɑ-wɛɣɛ pɑɑ kʋlʋmʋɣʋ.

20 Ɩ wɛnɑʋ luluɣu kɑ wɛ sɔɣɔntʋ.

Ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kpɑ pǝ tɑɑ pʋlʋ.

21 Ɩsɑɣɑʋ liki pǝ tǝnɑɣɑ pʋlʋpʋ ɩɩ fitiɣi.

Amɑ ɩ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑɑ leelinɑ.

22 Hɑɣɑnɑɣɑ ɑnɑɑm tɑɑ kɛ́ lɑŋwɑkǝllɛ kɑ́ tii ɩ tɔɔ,

pǝ tǝnɑ pɩɩ tʋ-ɩ wɑhɑlɑ kɛ́.

23 Wɑɑtʋ wei ɩnɩ ɩ kɑ́ liki mpʋ tɔɣɔ

Tɑcɑɑ kɑ́ tisi ɩ tɔɔ kɛ́ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɔkɔ,

ɩsɩɩ tɛʋ tɔmpɛɛ, nɑ ɑ́ yɑɣɑ-ɩ ɩsɩɩ nyǝmɑ́.

24 Ye ɩ fitɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ yoou wontu,

nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ tɔɔʋ kɛ pɑɑ tɔnɑ-ɩ nɑ pɑ́ yɑɣɑ-ɩ.

25 Ɩ kpɛsɑ kɔkɔ nyǝmlɛ nte

tǝ tʋlɑ ɩ tɔnʋɣʋ nɑ ɩ hɔɔlɛ tɔ.

Ɩlɛnɑ sǝm tii ɩ tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ.

26 Sǝkpɛtʋɣʋ kɛ ɩ tɛŋnɑ, nɑ kɔkɔ ŋkɑ nɔɣɔlʋ

tɑ lu tɔ kɑ́ nyɑɣɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ kɑ́ kpɛŋnɑ mpi pǝ kɑɑsɑ ɩ tɛ tɔ.

27 Ɩsɔtɔnʋɣʋ ɩ́ kɛɛlɩ yʋlʋ ɩnɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ,

nɑ tɛtʋ nɑ́ɑ́ kʋlɩ ɩ tɔɔ.

28 Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ́ kuu ɩ tǝyɑɣɑ wɛnɑʋ tǝnɑɣɑ,

ɑ kʋyɑkʋ wule kɛ́ ɩsɩɩ lʋm.

29 Ɩsǝnɑ Ɩsɔ sɩɩwɑ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ sɩ pɑɑ tɛɛsǝnɑ tɔɣɔlɛ.

21

Soopu nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu cɔwɑ sɩ:

2 Ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ kɛ teu nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm.

Pǝlɛ pǝ hɛɛsǝɣǝnɑ mɑ lɑŋlɛ.

3 Mɑ kpɑ mǝ yule,

ɩ́ yele nɑ mɑ yɔɣɔtɩ.

Ye mɑ tɛmɑ ɩlɛ mǝ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ woŋi-m.

4 Anɩ pǝ tɑɣɑ yʋlʋ kɛ mɑ wiikinɑ.

Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ mɑ suulu kɑɑ tɛ?

5 Ɩ́ nyǝnɩ mɑ tɔm tɑɑ,

pɩɩ lɑ-mɛɣɛ hɑ, nɑ ɩ́ kpɑ nɔɔsɩ.

6 Ye mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ hʋʋ mpi pǝ mɑkǝnɑ-m tɔ

pǝ tɔm, mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlǝɣɩ kɛ́ nɑ mɑ́ seliɣi.

7 Pepe tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ yeki nɑ ɑsɑɣɑɑ wɛnɑ weesuɣu nɑ toŋ,

hɑlǝnɑ pɑ́ kpɑtǝlǝɣɩ?

8 Pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ sʋʋkɩ toŋ kɛ pɑ kiŋ

nɑ pɑ sɑɑlǝnɑɑ pɩɩkɩ nɑ pɑ́ nɑɑkɩ.

9 Pǝ cɑɣɑnɑ-wɛɣɛ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ kɛ́.

Pɑ tɑ nyɩ sɔɣɔntʋ tɔm.

Pǝyele Ɩsɔ ɩɩ mɑkɩ-wɛɣɛ kpɑ́tʋ́ɣʋ́.

10 Pɑ nɑɑŋ wɛnɑ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ teu nɑ ɩ́ lʋlǝɣɩ ɩɩ hɔlǝsǝɣɩ.

11 Pɑ yeki pɑ piyɑ kɛ́ nɑ sɩ kpɑkǝɣɩ

ɑsewɑ ɩsɩɩ heeŋ, nɑ sɩ ŋmɑɑlǝɣǝnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

12 Pɑ yooki yontu nɑ ɑkilimɑnɑɑ,

nɑ sɑŋkʋnɑɑ, nɑ hǝsɩ, nɑ pɑ́ nɩɩkɩ leleŋ.

13 Pɑ yɔɔlǝɣɩ ɑtɛ cǝnɛɣɛ mpʋ,

ɩlɛnɑ pɑ́ tii ɑtɛtǝlɛ tɑɑ nɑ hɛɛsʋɣʋ.

14 Pǝ́cɔ́ pɑ tɔŋɑɣɑ Ɩsɔ kɛ́ sɩ ɩ́ tɛɛ ɩ́ kɑɑsɩ-wɛ.

Mpɛ pɑ pɑɑ fɛɩnɑ ɩ luɣu nyǝntʋ kɛ nyǝm.

15 Hɑlǝnɑ pɑ́ tɔŋ sɩ:

Aweɣe Tomɑ tǝnɑ tʋ,

nɑ tɑ́ɑ́ lɑkɩ-ɩ tǝmlɛ?

Ye tǝ yɑɑ-ɩ, pǝ wɑɑsɩ-tʋɣʋ we?

16 Pǝ tɑɣɑ mpɛ pɑ tǝnnɑ pɑ tɩ cɑɣɑnɑʋ tɔm.

Asɑɣɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ ɩɩ kpǝtǝɣǝnɑ Ɩsɔ.

17 Anɩ sǝm ɩɩ tutiɣi-wɛɣɛ tɑm tɑm.

Pǝyele wɑhɑlɑ ɩɩ wɑkǝlǝɣɩ-wɛ.

Pǝ́cɔ́ Ɩsɔ ɩɩ mʋɣɩ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

18 Yǝlɑɑ kooliɣinɑ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ

sɩ heelim ɩ́ kpɑɣɑ-wɛ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ yɑɑ mʋsʋɣʋ kpɛtɛ.

19 Ɩsɔ ɩɩ fɛlǝɣɩ ɩsɑɣɑʋ pǝyɑɣɑ kɛ kɑ cɑɑ ɩsɑɣɑtʋ.

Pǝ tɑɣɑ pǝyɑɣɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ

Ɩsɔ kɑ́ hɔ nɑ cɛcɛ nɩɩ pǝ tɑɑ.

20 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ Tomɑ tǝnɑ tʋ ɩ́ mʋ ɑsɑɣɑɑ mpɛ

nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ pɑ́ nɑ́ pɑ wɑkǝlʋɣʋ.

21 Ye pɑ weesiŋ tɛmɑ cǝnɛ,

pɑ piyɑ tɔm ɩɩ tɑsǝɣɩ-wɛɣɛ nɑʋ tɔtɔ.

22 Pɑ kɑɑ nɔkɩ tǝlɛɣɛ Ɩsɔ kɛ hʋlʋɣʋ.

Mpi tɔ, ɩnɩ ɩ hʋʋkǝnnɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ.

23-24 Nɔɣɔlʋ ɩlɛ, pǝ cɑɣɑnɑ-ɩ kɛ́

nɑ ɩ́ tɔkɩ teu, ɩ fɛɩnɑ nǝɣǝsɛɛ,

ɩɩ kpɑtǝlǝɣɩ lɔŋ,

nɑ ɩ wɛnɑ tɔnʋɣʋ, hɑlǝnɑ ɩ kɑntǝkɑɣɑ kʋyɑkʋ.

25 Amɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ sǝkǝnɑ ɩ nɔɣɔ nɑ kɑ nyɑŋ,

ɩ tɑ yɔɔlǝnɑ kʋpɑntʋ nɑtǝlɩ.

26 Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ mʋsʋɣʋ tɑɑ kɛ́ pɑɑ hǝntɩ

nɑ sonsompee wɑɑsɩ pɑ tɔɔ.

27 Amɑ, mɑ nyǝmɑ́ mǝ tɑɑ lɑɣɑtʋ,

nɑ hʋwɛɛ nnɑ ɩ́ hʋʋkɩ mɑ tɔɔ tɔ.

28 Ɩ́ pɔɔsǝɣɩ sɩ toŋtʋnɑɑ

nɑ ɑsɑɣɑɑ mpɛ pɑ tɛɛsɩ wɛ le?

29 Ɩlɛ ɩ́ tɑ́ pɔɔsɩ mpɑtɔntɑɑ

nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ mpi pɑ nɑwɑ nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ tɔ?

30 Pǝ kentiɣi ɩsɑɣɑʋ tɔɔ kɛ́ ɑsɑɑlɑ

kʋyɑkʋ kɛ́, nɑ pǝ́ cɔlɔ-ɩ nɑ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́.

31 Awe kɑ́ pɔɔsǝnɑ-m tɔntɛ nte mɑ tɔŋ tɔ tǝ tɔɔ?

Nɑ ɩ́ lɛɛtɩ-m mɑ ɩsɑɣɑtʋ?

32 Pɑɑ ponɑ-ɩ tǝpinte kɛ́,

nɑ pɑ́ feŋiɣi ɩ pǝlɑɑʋ tɔɔ.

33 Yǝlɑɑ tǝnɑ tʋɣʋnɑ cɑŋɑ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ

ɩ wɑɑlɩ, nɑ pɑ́ kooliɣi-ɩ sɩ: Tɛtʋ ɩ́ lɑ-ŋ kɑɑfɑlɑ.

34 Mɛ ɩlɛ, tɔm kpɑɩ nyǝntʋ kɛ ɩ́ hɛɛsǝɣǝnɑ mɑ lɑŋlɛ.

Mǝ kʋcɔcɔtʋ tǝnɑ kɛ́ kʋtʋsʋtʋ kɛ́.

22

Ɩlifɑsɩ nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Temɑŋ tʋ Ɩlifɑsɩ cɔwɑ Soopu sɩ:

2 Ɩsɔ ɩɩ tɛɛlǝɣɩ yʋlʋ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ.

Amɑ ye yʋlʋ wɛnɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsǝm, ɩ tǝɣɩ ɩ wɛɛkɩ teu.

3 Nɑ yʋlʋ ɩ́ siɣisɑɑ yɑɑ ɩ tewɑ tǝkpɑtɑɑ,

weɣe pǝ wɑɑsǝɣɩ Tomɑ tǝnɑ tʋ?

4 Pǝ tɑɣɑ nyɑ́ ɩsɔsɛɛlɛ teu tɔɔ kɛ́

ɩ hɔŋ nyɑ́ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ-ŋ.

5 Nyɑ́ kɑwɑlɑɣɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ nɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ

tɑm nyǝntʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ hɔŋ nyɑ́ ŋkpɑŋŋ.

6 Mpi tɔ, n mʋkɑɣɑ nyɑ́ tɛɛtʋnɑɑ wontu

kɛ tɔlʋmɑ kɛ mʋsʋŋ, nɑ pǝ́ yeki-wɛɣɛ kpɛtɛ.

7 N pɛmɑ lʋm nɑ tɔɣɔnɑɣɑ

kɛ wei lʋkɔtʋ nɑ nyɔɣɔsɩ kɑ pɩɩwɑ tɔ.

8 Yʋlʋ toŋ tʋ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ

kɑ tǝnnɑ tɛtʋ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝ tɑɑ.

9 N tɔɣɔnɑ leelu kɛ niŋ kɑkpɑsɩ, n pɛlɑ sulɑʋ niŋ.

10 Pǝ tɔɔ kɛ́ kɑtɔsɩ tɑmɑ-ŋ

nɑ sɔɣɔntʋ ɑnɑɑm nɑ́ɑ́ tuti-ŋ.

11 Sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑ nyɑ́ tɔɔ,

nn nɑɑnɑ tiili, lʋm sɔsɔɔm lipɑ-ŋ.

12 Ɩsɔ wɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ tɛɛ

ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ nyǝnǝɣǝnɑ sɩ nyɔɔŋ tɑɑ.

13 Ɩlɛnɑ nyɑɑ mɑɣɑsǝɣɩ sɩ Ɩsɔ tɑ́ nyɩ pʋlʋ.

Ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɛɛ ɩsɔŋmʋntʋ tɔɔ

nɑ ɩ́ hʋʋnɑ-tʋɣʋ ɑtɛ.

14 Ɩsɔ tɔŋ ɩsɔtɔnʋɣʋ ntompee tɔɔ,

nɑ ŋmʋntʋ tɑkɑ ɩ tɔɔ, ɩɩ nɑɑnɑ tiili.

15 N cɑɑ sɩ ń tǝŋ

ɑsɑɣɑɑ mpɑɑʋ kʋpǝnʋɣʋ kɛ?

16 Pǝ tɛmɑ-wɛɣɛ kpiisuɣu kɛ́, nɑ pǝ wɑɑtʋ tɑ tɑtɑ,

ɩsɩɩ lʋm kuukuɣu koluŋɑ tɔ.

17 Hɑlǝnɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ́ tɔŋ

Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ sɩ: Yele-tʋ tǝpɑmm.

Weɣe n pǝsǝɣɩ nɑ ń lɑ-tʋ?

18 Pǝyele ɩnɩ ɩ kɑ hɑɣɑsǝnɑ pɑ tɛɛsɩ nyǝ́mɑ kɛ toŋ.

Ɩsɔ ɩ́ ponɑ ɑsɑɣɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ ɑnǝɣɩ pooluŋ.

19 Yǝlɑɑ kʋpɑmɑ nɑ mpɑ pɑ fɛɩ tɔm tɔ,

pɑɑ nɑ́ pɑ wɑkǝlʋɣʋ nɑ pɑ́ woŋ-wɛ.

20 Pǝ wɑkǝlɑ pɑ kolontunɑɑ

nɑ kɔkɔ nyɑɣɑ pɑ wɛnɑʋ.

21 Tɔʋ, nyɑ́ nɑ Ɩsɔ ɩ́ ciiki nɑ pǝ́ hɛtɩ-ŋ.

Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ n kɑ́ nɩɩ leleŋ.

22 Mʋ mɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ nɑ

ń tɔkɩ mɑ tɔm kɛ nyɑ́ lotu tɑɑ.

23 Lǝsɩ mpi pǝ tɑ siɣisi tɔɣɔ nyɑ́ tɛ,

nɑ ń mǝlɩ Tomɑ tǝnɑ tʋ tɛɛ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-ŋ.

24 Lɔ nyɑ́ wʋlɑ kʋpɑmpɑŋ kɛ

ɑtɛɣɛ lɔɔʋ pɛɛ hɛkʋ tɑɑ.

25 Ɩlɛnɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ pǝsɩ nyɑ́ wʋlɑ,

nɑ nyɑ́ liɣitee hɔwɑ.

26 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ kɑ́ pǝsɩ nyɑ́ leleŋ kʋpɑŋ

tǝlɩɩlɛ nɑ ń tɛkǝɣɩ-ɩ niŋ.

27 N kɑ́ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ nɑ ɩ́ nɩɩkɩ,

nɑ ń yoosiɣi nti n kɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ ń sɩɩ tɔ.

28 Pɑɑ ntiɣi n sɩɩwɑ, n wɑɑkɩ kɛ́,

nɑ nyɑ́ mpɑɑʋ hʋlʋmɩ.

29 Mpi tɔ, Ɩsɔ tisiɣi kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ kɛ́.

Ɩlɛnɑ ɩ́ wɑɑsǝɣɩ wei ɩ pɑsǝɣɩ ɩ tɩ tɔ.

30 Ɩsɔ kɑ́ wɑɑsɩ wei ɩ tɑ kɛ ɩsɑɣɑʋ

tɔɣɔ ɩ tǝnɑŋŋ wɛɛtʋ tɔɔ.

Pɑɑ tɑsǝkǝlɛ tʋ ɩ wɑɑsǝɣɩ-ɩ kɛ́.

Sɩ ɩ́ tɔ tǝnɑŋŋ tɑɑ,

ɩlɛnɑ pǝ́ yɑ ɩ nyʋɣʋ.

23

Soopu nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu cɔwɑ sɩ:

2 Nɔɔnɔɔ tɔ, mɑ wulɑ pǝsɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́.

Ɩlɛnɑ mɑ wɑhɑlɑ nɑ́ɑ́ tǝkǝɣɩ mɑ feesiŋ.

3 Hɑɩ, ye mɑɑ nyǝmɑ́ Ɩsɔ tɛ,

mɑɑ polɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ kɛ́.

4 Mɑɑ hʋlɑ-ɩ mɑ tɑmpɑnɑ.

Mpi tɔ, tɔmnɑɑ su mɑ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́.

5 Hɑlɩ mɑɑ nyǝmɑ́ nti ɩ cɔɔkɑɣɑ-m tɔ

nɑ mɑ cɛkǝnɑ nti ɩ heelɑɣɑ-m tɔ.

6 Ɩlɛ ɩ kɑ́ kɑɑsɩ ɩ tɑɑ tomɑ sɩ ɩ kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ?

Aɑɩ, ɩ kɑ́ ke ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ́ nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

7 Ɩlɛ ɩ kɑ́ nɑ́ sɩ ɩ kolontu ɩnɩ ɩ

tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ sɩ ɩ tɔm hʋʋlʋ

kɑ cɛ-m tɑm tɔɔ.

8 Pɑɑ mɑ polɑ ilim tǝlɩɩlɛ, ɩ fɛɩ,

yɑɑ mɑ mǝŋnɑ pǝ tǝtʋlɛ mɑɑ keesiɣi-ɩ.

9 Pɑɑ mɑ pɛɛkǝnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ, mɑɑ nɑɑkɩ-ɩ.

Yɑɑ mɑ kɛɛnɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ, ɩ fɛɩ loosuɣu.

10 Pǝyele ɩ nyǝmɑ́ mpɑɑʋ ŋku mɑ kpɑɣɑɑ tɔ.

Pɑɑ ɩ mɑɣɑsɑ-m mɑ lɩɩ kɛ́ tǝsoolii, ɩsɩɩ wʋlɑ kʋpɑŋ.

11 Ɩ nɔntɑɑlǝŋ tɑɑ kɛ́ mɑ tʋkɑɣɑ mɑ nyǝŋ.

Mɑ tǝŋɑ ɩ mpɑɑʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɑ hɛlɩ.

12 Mɑ tɑ lɔ ɩ nɔɣɔ tɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ.

Mɑ pɛtɑ mɑ tǝɣɩ ɩ luɣu nyǝntʋ tɑɑ kɛ́.

13 Amɑ ye ɩ tʋ ntiɣi ɩ tɑɑ,

ɩɩ yeki-tɩ. Nti ɩ sɔɔlɑɑ tɔ ntǝɣɩ ɩ lɑkɩ.

14 Nti ɩ kɑ sɩɩwɑ mɑ tɔɔ tɔɣɔ ɩ lɑkɩ-m,

Ɩ kɑ́ sɩɩ lɛntǝnɑɑ kɛ mpʋ tɔtɔ.

15 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ ɑpɑlʋtʋ leki Ɩsɔ kiŋ.

Ye mɑ kpɑɣɑ hʋwɛɛ ɩlɛ sɔɣɔntʋ kpɑɑkɩ-m.

16 Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ yɔkǝnɑ mɑ ɑpɑlʋtʋ

nɑ ɩ́ tʋ-m sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ.

17 Mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ sǝkpɛtʋɣʋ ŋku kʋ wɑɑsɑ mɑ tɔɔ tɔ,

ŋkʋ kʋ wɑkǝlǝnɑ-m.

24

Soopu nyǝntʋ tɔtɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu tɑsɑɑ sɩ:

Pepe tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ tɑ sɩɩ kʋyɑkʋ

ŋku ɩ nyǝntɑɑ kɑ́ nɑ-ɩ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ tɔ?

2 Pǝyele yǝlɑɑ tuusiɣi pɑ tɛtʋ toosi,

nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tiikiɣi kɑlǝkǝŋ kʋŋmɩɩlǝŋ.

3 Pɑ lɛɛkǝɣɩ sulɑʋ kɛ ɩ kpɑŋɑɣɑ,

nɑ pɑ́ kpɑɣɑ leelu nɑʋ kɛ tɔlʋmɑ.

4 Ɩlɛnɑ pɑ́ suliɣi kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ mpɑɑʋ tɑɑ,

nɑ pɑ́ yɔkǝɣɩ-wɛ nɑ pɑ́ tusiɣi.

Nɑ pɑ́ cɑɑlǝɣɩ-wɛ sɩ pɑ́ ŋmɛlǝɣɩ.

5 Pɑ pǝsɑ ɩsɩɩ tɑɑlɛ kpɑŋɑsɩ kɛ nyɩɩtʋ tɑɑ kɛ́.

Tɑnɑŋ ɑhulɑ kɛ pɑ lɩɩkɩ nɑ pɑ́ puki

pɑ piyɑ tɔɣɔnɑɣɑ pɛɛkʋɣʋ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ fɛɩ cɑɣɑʋ tɔ.

6 Tɛtɛlɑtʋ tɑɑlɛ tɑɑ kɛ́ pɑ kʋŋ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kunti ɩsɑɣɑʋ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ tɔ.

7 Pɑ hǝntǝɣɩ ɑhoo kɛ kpɛtɛ kɛ́, kʋtɑkǝm fɛɩ.

Pɑ fɛɩnɑ sɑɣɑtɑnɑɑ kɛ sɑɑ wei wɑtʋ kpɑɑkɩ tɔ.

8 Tɛʋ nɩɩkɩ-wɛɣɛ pulɑsɩ tɑɑ kɛ́.

Tǝsʋʋlɛ fɛɩ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔɔsǝɣǝnɑ kʋkpɑmǝŋ.

9 Pɑ kɔɔlǝɣɩ sulɑʋ kɛ hǝlɑ tɔɔ,

nɑ pɑ́ lɛɛkɩ-ɩ nɑ toŋ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑkǝɣɩ kʋnyɔntʋnɑɑ tokonɑɑ kɛ tɔlʋmɑ.

10 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ tɔntɛ kɛ kpɛtɛ, wontu fɛɩ.

Nɑ pɑ́ sʋkǝɣɩ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ nyɔɣɔsɩ.

11 Pɑ mʋlǝɣɩ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Olifi tɔ kʋ pee nim,

nɑ pɑ́ nyɑɑsǝɣɩ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ kʋ pee lʋm nɑ lʋkɔtʋ.

12 Acɑlɛɛ tɑɑ yǝlɑɑ mpɑ pǝ kʋwɑ

nɑ mpɑ pɑ cɑɑkɩ sǝpʋ tɔ,

pɑ mɔlǝɣɩ nɑ pɑ́ mɑkɩ kɑpusi nɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ sɩ pɑ́ wɑɑsɩ-wɛ.

Amɑ Tɑcɑɑ nɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑ ɑcɑɑlǝtʋ ntɩ.

13 Lɛmpɑ nɑ́ kɛ́ mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ nyɑɑlǝm tɔ.

Anɩ pɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ mpɑɑŋ,

pǝ́cɔ́ pɑɑ tɩɩ tǝŋǝɣɩ-ɩ.

14 Tefemle kɛ yʋlʋkʋlʋ kʋlǝɣɩ

nɑ ɩ́ kʋ́ wɑhɑlɑ tʋ nɑ kʋnyɔntʋ,

nɑ ɑhoo yu, ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ ŋmɩɩlǝm.

15 Apɑlʋ wɑsɑŋkɑlɩ feŋiɣi sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ tɑkǝɣɩ ɩ ɩsɛntɔɔ kɛ́ pǝcɛkǝlɛ

nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Nɔɣɔlʋ kɑɑ nɑ-m.

16 Ahoo kɛ ŋmɩɩlʋ yɔkǝɣɩ kutuluɣu nɑ ɩ́ ŋmɩɩlɩ.

Ilim tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tǝkɩ ɩ tǝɣɩ ɩ tɛ.

Ɩ tɑ nyɩ ɩsǝnɑ nyɑɑlǝm wɛɛ tɔ.

17 Pɑɑ tɑnɑŋ ŋku kʋ kɛ́ mpɛɣɛ sǝm sǝkpɛtʋɣʋ kɛ́.

Mpi tɔ, pɑ nɩɩkɩ pǝ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ.

18 Ɩsɑɣɑʋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ lʋm tɛɛkʋɣʋnɑ kɑɑwʋlɑɣɑ tɔ.

Ɩ tǝcɑɣɑlɛ kɛ́ mpusi nyǝntɛ kɛ tɛtʋ tɑɑ kɛ́,

ɩ kɑɑ tɑsɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ

sɩ lɛsɛŋnɑɑ tɔ ɩ tɑɑlɛ mpɑɑʋ kɛ́ tǝŋʋɣʋ.

19 Teitei ɩsɩɩ wʋlɑɣɑ

nɑ hɑŋɑɣɑ nyɔɔkʋɣʋ tɛʋ tɔmpɛɛ lʋm tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑtɛtǝlɛ tɛɛkǝnɑ ɩsɑɣɑʋ.

20 Ɩ too kʋlʋlʋ kɑ́ sɔɔ ɩ tɔɔ.

Pɑ kɑɑ ŋmɑɑ ɩ hǝtɛ kɛ tiili.

Ɩlɛ pǝ pɛlɑ ɩsɑɣɑʋ ntɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ.

21 Mpi tɔ, ɩ tʋɣɩ wɑhɑlɑ kɛ kɑɑlʋlɑɣɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ kisiɣi kʋpɑntʋ lɑpʋ kɛ leelu.

22 Aɑɩ, Ɩsɔ toŋ tɔɔ,

ɩ yeki kɛ́ nɑ mʋsʋŋtʋnɑɑ weesiŋ tɑɣɑlǝɣɩ.

Pɑ tɑɣɑnǝɣɩ pɑ nɔɔhɛɛ tɔɔ kɛ́ sǝŋʋɣʋ,

pǝyele pɑ tɑɑ tɛɛlǝɣɩ weesuɣu.

23 Ɩsɔ yeki nɑ pɑ́ cɑɣɑnɑ pɑ tɩ.

Amɑ ɩ feŋiɣi pɑ tɔntɛ tɑɑ.

24 Lɑɑsɑɣɑ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ

mpɛ pɑ sǝŋǝɣɩ, ɩlɛnɑ pǝ́ sɑɑlɩ.

Nɑ pɑ́ kpili nyɔɔŋ, ɩsɩɩ tʋɣʋ hɛtʋɣʋ wʋlʋɣʋ tɔ.

Nɑ pɑ́ lontili, ɩsɩɩ pɑ sɛtʋɣʋ lɔɔlʋɣʋ tɔ.

25 Awe kɑ kpɛɛsǝnɑ-m sɩ pǝ tɑɣɑ mpʋ?

Awe kɑ́ pǝsɩ mɑ tɔm kɛ kpɛtɛ?

25

Pilitɑ nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Suhɑ tʋ Pilitɑ cɔwɑ Soopu sɩ:

2 Ɩsɔ kɛlɛ toŋ sɔsɔɔŋ sɔɣɔntʋ nyǝŋ tʋ.

Ɩ hɑɑkɩ hɛɛsʋɣʋ nɑ tomɑ kɛ́ hɑtoo ɩsɔtɑɑ.

3 Awe pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ kɑlɑ ɩ sɑmɑɑ?

Yɑɑ ɑwe ɩɩ nɑɑkǝnɑ ɩ nyɑɑlǝm?

4 Yʋlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ siɣisi

yɑɑ ɩ́ wɛɛ Ɩsɔ tǝnɑŋŋ.

5 Pɑɑ ɩsɔtʋ mɑɣɑmɑɣɑ, yɑɑ

ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ, sɩ fɛɩ Ɩsɔ tǝnɑŋŋ.

6 Kɑcɑŋfɑnɑ yʋlʋ pǝyɑɣɑ

ŋkɑ kɑ́ wɛ ɩsɩɩ ɑtɑntɑɑliyɑ tɔ?

26

Soopu nyǝntʋ

1 Mpʋɣʋlɛ Soopu cɔwɑ sɩ:

2 Pʋwɛ! Amɑ n nyǝmɑ́ ɩcɑm sǝnɑʋ,

n nyǝmɑ́ wei ɩ fɛɩnɑ tomɑ tɔ ɩ tem.

3 Amɑ n nyǝmɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ kɛ lɑɣɑtʋ

tɑsʋɣʋ, nɑ ń hʋlǝɣɩ nyǝm sɔsɔɔm.

4 Aweɣe n yɔɣɔtǝɣɩ tɔmnɑɑ mpɛ?

Nɑ ɑwe tɩɩ tʋnɑ-tǝɣɩ nyɑ́ tɑɑ?

Ɩsɔ toŋ kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɔɔ

5 Sǝtɑɑ seliɣi pɑ tǝcɑɣɑlɛ tɑɑ kɛ́ hɑtoo lʋm tɛɛ.

6 Mpi tɔ, Ɩsɔ nɑɑkɩ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ kɛ́ tǝcɛɩcɛɩ.

Pǝyele pǝ kɛɛlɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ kɛ́,

pʋlʋ tɑ́ kenti-ɩ.

7 Ɩnɩ ɩ pɔnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ yem tɑɑ,

nɑ ɩ́ susi ɑntulinyɑ kɛ kpɛtɛ tɑɑ.

8 Ɩnɩ ɩ hɑɣɑsǝnɑ tɛʋ lʋm kɛ ɩsɔŋmʋntʋ tɑɑ

nɑ tǝ́ lɑ́ yuŋ, pǝ́cɔ́ tǝ kɑɑ yɑ.

9 Ɩnɩ ɩ tɑkǝɣǝnɑ ɩ kumte tɔɔ

kɛ́ ɩsɔŋmʋntʋ ɩsɩɩ sɑɑlɑɣɑ.

10 Ɩ pɩɩ ŋmɑɑlɑɣɑ kɛ teŋku tɔɔ,

nɑ ɩ́ cɔɔ nɑ ɩ́ tɑ.

Hɑlǝnɑ pǝ́ sɩɩnɑ sǝkpɛtʋɣʋ nɑ nyɑɑlǝm pǝ tǝnɑɣɑ.

11 Ye Ɩsɔ holɑɑ, sɔɣɔntʋ kpɑɑkɩ

ɩsɔtɔnʋɣʋ ɑkelenɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ seliɣi.

12 Ɩ toŋ kɛ ɩ selisiɣinɑ teŋku.

Ɩlɛnɑ ɩ́ wɑkǝlɩ ɩsǝcɑʋ nɑ ɩ lɑɣɑtʋ.

13 Ɩ feesiŋ kɛɛlɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɔɔ.

Ɩlɛnɑ ɩ niŋ nɑ́ɑ́ tʋlɩ tʋm sɔsɔ wei ɩ seekɑɣɑ tɔ.

14 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ ɩ tǝmɑ nyɑlǝmlɛ ntɛ́,

nɑ tǝ́ nɩɩkɩ ɑ tɑŋ kɛ pǝcɔ pǝcɔ.

Ɩlɛ ɑwe kɑ́ pǝsɩ ɩ toŋ kɔkɔtɛ sɔsɔɔlɛ kɛ nɩɩʋ?

27

Soopu nyǝntʋ tɔtɔ

1 Mpʋɣʋlɛ Soopu kpɑɣɑ ɩ kʋnyɔwiinɑ sɩ:

2 Mɑ tuukinɑ weesuɣu tʋ Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ.

Wei ɩ pɛŋɩ-m tɑmpɑnɑ, nɑ ɩ́ wɑkǝlǝɣɩ mɑ lɑŋlɛ tɔ.

3 Ye mɑ weesuɣu kɑɑsɑɑ,

nɑ Ɩsɔ feesiŋ wɛ mɑ mɩɩnɑ tɛɛ.

4 Mɑ ntompee kɑɑ yɔɣɔtɩ ɩsɑɣɑtʋ.

Pǝyele mɑ nsǝmlɛ kɑɑ lǝsɩ pɔpɔtʋ tɔm nɑtǝlɩ.

5 Mpusi ɩ́ polo pooluŋ, nɑ mpi mɑɑ hɑ-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ tɔ.

Hɑlǝnɑ mɑ sǝm, mɑ kɑɑ kisi hʋlʋɣʋ sɩ mɑ fɛɩnɑ tɑɑlɩ.

6 Mɑ tɔkɑ mɑ tɑmpɑnɑ kɛ́, mɑ kɑɑ yele.

Pǝyele mɑ kʋyɛɛŋ tɔm fɛɩ-m fɛɛlɛ kɛ mɑ tɑɑ.

7 Pǝ́ pǝsɩ mɑ kolontu kɛ ɩsɑɣɑʋ,

nɑ pǝ́ pǝsɩ mɑ tɔɔ kʋllʋ kɛ wei ɩ fɛɩnɑ tɑmpɑnɑ tɔ.

8 Ye Ɩsɔ tɑmɑ ɩsɑɣɑʋ tomle

nɑ ɩ́ lǝsɩ ɩ weesuɣu,

pepeɣe ɩ tɑsǝɣɩ tɛɛlʋɣʋ?

9 Ye lɑŋwɑkǝllɛ mɑɣɑnɑ-ɩ Ɩsɔ kɑɑ nɩɩ ɩ wulɑ.

10 Pɩɩ wɛɛ sɩ Tomɑ tǝnɑ tʋ kɛ

ɩ lɑŋlɛ ɩ́ hɛɛnɑ nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ tɑm.

11 Mɑɑ sɛɣɛsɩ-mɛɣɛ Ɩsɔ mpɑɑŋ tɔm

mɑ kɑɑ ŋmɛsɩ-mɛɣɛ mpi pǝ pǝlɛ Tomɑ tǝnɑ tʋ tʋwɑ tɔ.

12 Amɑ pɑ tǝnɑ pɑ nyǝmɑ́ nti tǝ wɛɛ tɔ.

Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔm kpɛtɛ nyǝntʋ?

Kɑwɑɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ leeliɣi tɔ

13 Mpi Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ sɩɩwɑ sɩ yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ tete,

nɑ mʋsʋntʋ kpɑncoou tɔɣɔlɛ sɩ:

14 Ye ɩ piyɑ hukɑɑ, yoou kɑ́ kʋnɑ-wɛ.

Pǝyele tɔɣɔnɑɣɑ kɑɑ tɑlɑ pɑ piyɑ piyɑ.

15 Yʋlʋkʋsǝkʋ kɑ́ kʋnɑ mpɑ pɩɩ sɔɔ tɔ,

pɑ leelɑɑ kɑɑ wii-wɛ.

16 Ye ɩ kɑɑwɑ liɣitee ɩsɩɩ kɑnyǝŋɑ,

nɑ wontu ɩsɩɩ ɑfǝlɑ.

17 Siɣisilu kɑ suunɑ-tɩ,

nɑ yʋlʋ kʋpɑŋ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ ɩ liɣitee.

18 Ɩ tǝyɑɣɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ huu huukuɣu tɔ,

yɑɑ ɩsɩɩ tɑŋlʋ sikuɣu cokǝle tɔ.

19 Ɩ hǝntʋɣʋ wɑɑtʋ, ɩ kɛ́ liɣitee tʋ.

Amɑ ɩ kɑ́ feŋ tɔ, ɑ́ mʋkɑ yem.

20 Lɑŋwɑkǝllɛ tutiɣi-ɩ kɛ́ ɩsɩɩ lʋm,

nɑ kɑcuculɑɣɑ nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ-ɩ ɑhoo tɑɑ.

21 Ilim tǝlɩɩlɛ heelim lǝsǝɣǝnɑ-ɩ

ɩ tǝcɑɣɑlɛ nɑ toŋ, nɑ pǝ́ kɛlɩ nɑ pǝ́ tɛɛnɑ.

22 Pɑ tɔɔkɩ-ɩ nyǝmɑ́ kɛ́ nɑ pǝtɔɔtǝlɛ fɛɩ,

nɑ ɩ́ kɑɑsǝɣɩ ɩ tɩ sɩ ɩ́ se.

23 Ɩlɛnɑ ɩ nɑlɑɑ kpɑsǝɣɩ ɑmʋkʋŋ kɛ ɩ tɔm,

nɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ kɑcʋɣʋlɑsɩ.

28

Lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ́ Ɩsɔ kʋcɔɔʋ

1 Tǝ́ nyǝmɑ́ liɣitee nyǝɣǝtʋ tǝhulle,

nɑ timpi pɑ nyɑɑlǝɣɩ wʋlɑ tɔ.

2 Tɛtʋ tɛɛ kɛ́ pɑ́ lǝsǝɣɩ nyǝɣǝlʋɣʋ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ pǝlɛ tɑɑ.

3 Nyǝɣǝtʋ hullɑɑ pukinɑ fǝtǝlɑ kɛ́

nɑ pɑ́ pɛɛkɩ timpi timpi kǝlɑ

lumɑŋ tɔɣɔ pɛɛ wenɑ ɑ ŋmɛlɑ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ tɔ.

4 Pɑ huliɣi pʋ́ʋ́ɣʋ́ kɛ́ nɑ pɑ́ hɑtǝlǝnɑ yǝlɑɑ tǝcɑɣɑlɛ.

Nɔɔhɛɛ kpisiɣi sǝnɑʋ,

ɩlɛnɑ pǝ́ susi-wɛɣɛ yem tɑɑ, nɑ pǝ́ fiisiɣi-wɛ.

5 Tɛtʋ nti tǝ tɔɔ pɑ hɑlǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ

pǝ cɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ pǝsɑ-tǝɣɩ kpɛntǝlɑsɩ

kɛ tǝ kite tɛɛ.

6 Timpi tɛtʋ ntɩ tǝ pɛɛ wɛɛ tɔɣɔ pɑ hikiɣi

liɣitee pǝlɛ nte tǝ wɛ pooku tǝlɛ tɔ, nɑ wʋlɑ mʋlʋm.

7 Cɔ́lɔ́ʋ tɑ nyɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ ŋkʋ kʋ mpɑɑʋ.

Pǝyele yepeleku tɑ́ loosi-kʋ́.

8 Tɑɑlɛ wontuɣu ɑkɑ nɔɣɔlʋ,

yɑɑ tɔɣɔlɑɣɑ tɑ tǝŋtɑ-kʋ.

9 Yʋlʋ pɑɑsi tʋnɑ kʋkpɑmʋɣʋ kɛ niŋ,

hɑlǝnɑ ɩ́ kpɛsǝɣɩ pɔɔŋ nɑ ɩ kilɑ tɛɛ,

nɑ ɩ́ pǝsǝɣɩ-ɩ kpɛntǝlɑsɩ.

10 Nɑ ɩ́ huliɣi kʋkpɑmʋɣʋ tɑɑ kɛ́ pɔɔŋ,

nɑ ɩ́ nɑɑkɩ kʋ tɑɑ kʋpɑmpɑm nɑ ɩ ɩsǝpǝle.

11 Nɑ ɩ́ tɔɔkɩ lʋm tǝkpentenɑɑ kɛ́ ɑkɔlɑ,

nɑ ɩ́ pukinɑ mpi pǝ ŋmɛlɑɑ tɔɣɔ nyɑɑlǝm tɑɑ.

12 Ɩlɛ leɣe lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ́ wɛɛ?

Nyǝm tǝcɑɣɑlɛ kɛ le?

13 Yʋlʋ nɑ́ tɑ́ nyɩ pǝ teu.

Pǝyele pǝ tɩɩ fɛɩ yǝlɑɑ tɛtʋ tɑɑ.

14 Pʋ́ʋ́ɣʋ́ ɑnɑɑm sɩ: Lǝmɑɣɑsɛɛ fɛɩ mɑ tɑɑ.

Teŋku sɩ: Lǝmɑɣɑsɛɛ fɛɩ mɑ cɔlɔ.

15 Pɑɑ yɑkɩ-yɛ nɑ wʋlɑ yɑɑ liɣitee.

16 Pǝyele pɑɑ lɑɣɑsǝɣǝnɑ-yɛ

nɑ Ofii tɛtʋ wʋlɑ, yɑɑ liɣitee pɛɛ

kʋkpɛɛtɛɛ nɑ pooku nyǝnɑ.

17 Pɑ kɑɑ kɛɛsǝnɑ-yɛ nɑ kpɑlǝpɑ yɑɑ wʋlɑ.

Pǝyele pɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ lɑɣɑsɩ-yɛ

nɑ wʋlɑ kʋpɑmpɑŋ hǝyɑɣɑ.

18 Pɑɑ kɛɛsǝɣǝnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ

pɔɣɔlɑsɩ, yɑɑ kpɑlǝpɑ nyininyini.

A kǝlɑ teu kɛ lɩɩtʋ pee nnɑ ɑ wɛ liɣitee tɔ.

19 Ɩtiyopii liɣitee pǝlɛ nte tǝ wɛ

Kɑsɑsɑŋɑ tɔ tǝ tɑ hɑŋnɑ-yɛ.

Pǝyele wʋlɑ kʋpɑmpɑŋ mɑɣɑmɑɣɑ ɩɩ kɛɛsǝɣǝnɑ-yɛ.

20 Ɩlɛ leɣe lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ́ lɩɩkǝnɑ?

Yɑɑ nyǝm tǝcɑɣɑlɛ kɛ le?

21 Lǝmɑɣɑsɛɛ ŋmɛlɑ weesuɣu nyǝm tǝnɑɣɑ,

sumɑsɩ ɩɩ loosiɣi-yɛ.

22 Sǝm nɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔŋkʋ pɑ tɔŋ sɩ:

Tǝ nɩɩ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ ɑ tɔm kɛ kʋnɩɩ kɛ́.

23 Ɩsɔ tike nyǝmnɑ ɑ mpɑɑʋ nɑ ɑ tǝcɑɣɑlɛ.

24 Mpi tɔ, ɩ nɑɑkɩ kɛ́ nɑ pǝ́ tɑlɑ tɛtʋ tǝnɑɣɑ.

Pǝyele ɩ cɛkǝnɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛɛ tɔ.

25 Wɑɑtʋ wei ɩ tʋwɑ heelim kɛ

toŋ, nɑ ɩ́ pɩɩ teŋku tǝnɑsɩ tɔ.

26 Ɩ sɩɩ tɛʋ kɛ kʋ wɑɑtʋnɑɑ nɑ kʋ lonɑ,

nɑ ɩ́ hɛɛ mpɑɑʋ kɛ tɛʋ nyǝɣǝsʋɣʋ nɑ kʋ cɑlɑnɑɑ.

27 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ nɑwɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ-yɛ,

nɑ ɩ́ sɩɩ ɑ kite nɑ ɩ́ sɑ-yɛ.

28 Tǝnɑɣɑ ɩ sɩɩwɑ yǝlɑɑ sɩ:

Lǝmɑɣɑsɛɛ ntɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ nyɑmnɑʋ,

nɑ ɩsɑɣɑtʋ yepu ntɛ́ nyǝm.

29

Soopu tɔm kɑntǝkɑɣɑ nyǝntʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu kpɑɣɑ ɩ kʋnyɔwiinɑ sɩ:

2 Pepe mǝlǝɣǝnɑ-m ɩsɩɩ too ɩlɛ,

sɑɑ wei Tɑcɑɑ feŋɑɣɑ mɑ tɔɔ,

3 nɑ ɩ fǝtǝlɑ mʋɣɩ mɑ nyʋɣʋ tɑɑ tɔ.

Mɑ tɔŋɑɣɑnɑ ɩ nyɑɑlǝm kɛ ɑhoo kɛ́.

4 Ye pɩɩ mǝlɑɣɑnɑ-m mɑ wule tɑɑ,

ɩsɩɩ wɑɑtʋ wei Ɩsɔ yɑɑkɑɣɑ-m ɩ tɑɑpɑlʋ,

nɑ ɩ́ feŋiɣi mɑ tǝyɑɣɑ tɔɔ tɔ.

5 Tomɑ tǝnɑ tʋ kɑ wɛ mɑ kiŋ,

nɑ mɑ piyɑ tʋ-m hɛkʋ.

6 Nɑɑlǝm kɑ tɔlǝnɑ-m kɛ́ tǝhɔ,

nɑ nim kpeŋ pǝ tǝnyɑɑsǝlɛ kɛ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ.

7 Wɑɑtʋ wei mɑ lɩɩkɩ nɔnɔɣɔ tɛɛ sɩ,

mɑ cɑkɩ ɩcɑtɛ sɔsɑɑ tǝcɑɣɑlɛ tɔ.

8 Ye pɑ nɑ-m, ɩfepiyɑ nɑ́ hɛlǝɣɩ kɛ́,

nɑ kʋkpɑtǝlɑɑ nɑ́ɑ́ kʋlǝɣɩ nɑ pɑ́ sǝŋǝɣɩ.

9 Kʋpɑɣɑlɑɑ nɑ suŋɑɣɑ yɔɣɔtɑɣɑ,

nɑ pɑ́ kpɑɑkɩ nɔɔsɩ.

10 Awulɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ suŋɑɣɑ kɛ́,

nɑ pɑ nsǝmɑ mɑtǝnɑ pɑ tɑntɑhɑɑŋ.

11 Mpɑ pɑ nɩɩkɑɣɑ mɑ tɔm tɔ, pɑ yɑɑkɑɣɑ-m leleŋ nɩɩlʋ kɛ́.

Mpɑ pɑ nɑɑkɑɣɑ-m tɔ, pɑ lǝsǝɣɩ mɑ ɑseetɑ.

12 Mpi tɔ, ye kʋnyɔntʋ wiiki mɑ wɑɑsǝɣɩ-ɩ kɛ́.

Mɑ sǝŋnɑ sulɑʋ wei ɩ fɛɩnɑ pɑɑsǝnlʋ tɔ.

13 Mpɑ pɑ cɑɑkɩ sǝpʋ tɔ,

pɑ kooliɣi-m kʋpɑntʋ kɛ́,

nɑ mɑ́ hɛɛsǝɣɩ leelɑɑ lɑŋɑ.

14 Siɣisuɣu kɛ mɑ suuwɑ ɩsɩɩ toko,

nɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ, ɩsɩɩ cɑpɑ nɑ kɑhukɑ.

15 Mɑɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋm ɩsǝlɛ.

Mɑɑ wɛɛ ɩsɩɩ kɑɑkɑlɑɣɑ nɔɔhǝlɛ.

16 Mɑɣɑlɛ kʋnyɔntʋnɑɑ cɑɑ.

Mɑ pɑɑsǝɣǝnɑ mpɑ mɑ tɑ nyɩ tɔ, pɑ tɔm kɛ teu.

17 Mɑ yɔkǝɣɩ ɑsɑɣɑɑ tɑmɑsɩ,

nɑ mɑ́ wɔɣɔsǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ pɑ kelɑ tɑɑ.

18 Mɑ tɔŋɑɣɑ sɩ mɑɑ kpɑtǝlɩ kɛ́ tǝkuŋkuŋku.

Mɑɑ sɩ mɑ tɑntɛ tɑɑ ɩsɩɩ sumɑɣɑ.

19 Mɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ ŋku kʋ lilɑ kɑmɑ lʋm tɑɑ,

nɑ cɔlɔʋ niɣitiɣi kʋ piliŋɑsɩ kɛ ɑhoo tɔ.

20 Mɑ teeli kɑ́ wɛɛ tɑm kɛ́ ɩ kɑɑ sɩ,

nɑ mɑ tomɑ ɩsɩɩ tɔɔʋ ŋku kʋ nyɔɔ teu tɔ.

21 Yǝlɑɑ nɩɩkɑɣɑ mɑ tɔm kɛ́,

nɑ pɑ́ tɑŋɑɑ nɑ pɑ́ mʋɣɩ mɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ nɑ pɑ́ sumɑ.

22 Pɑ nɩɩkɑɣɑ mɑ tɔm kɛ́ pɑ tǝnɑɣɑ.

Ye mɑ tɛmɑ yɔɣɔtʋɣʋ nɔɣɔlʋ ɩɩ cɔɔkɩ nɑtǝlɩ.

23 Yǝlɑɑ tɑŋɑɣɑ-m kɛ́, nɑ pɑ́ hɑɑwɑ

nɔɔsɩ ɩsɩɩ pɑ tɑŋʋɣʋ tɛʋ tɔ.

24 Mɑ mʋɣʋlɑɣɑnɑ-wɛɣɛ, ɩlɛ pɑɑ tʋɣʋnɑ.

Pǝyele pɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ mɑ ɩsɛntɑɑ hɛtʋɣʋ.

25 Mɑɑ kɛnɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ,

nɑ mɑ́ hʋlǝɣɩ-wɛɣɛ mpɑɑʋ ŋku pɑɑ tǝŋ tɔ,

nɑ mɑ́ wɛ ɩsɩɩ wulɑʋ kɛ ɩ kpekǝle yǝlɑɑ tɑɑ.

Mɑ hɛɛsɑɣɑ lɑŋwɑkǝllɛ nyǝ́mɑ lɑŋɑ.

30

Soopu tɔm kɑntǝkɑɣɑ nyǝntʋ tɔtɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu tɑsɑɑ sɩ:

Amɑ nɔɔnɔɔ ɩlɛ,

piyɑ woŋiɣinɑ-m.

Pɑɑ nyɑŋnɑ mɑ kpɑtǝlɑɣɑ.

Pǝyele pɑ cɑɑnɑɑ tɑɑ tɑlɑ sɩ,

mɑ́ tʋ-wɛɣɛ hɑsɩ nsi sɩ feŋiɣi mɑ kɑlǝkǝŋ tɔ sɩ tɑɑ.

2 Pepeɣe pɑ toŋ wɑɑsǝɣɩ?

Anɩ pɑ kɑɑ tɩɩ pǝsɩ nɑ pɑ́ kpɑtǝlɩ.

3 Nyɔɣɔsɩ, nɑ lɑŋʋɣʋ pɩɩ-wɛ,

nɑ pɑ́ tɛ tɑɑsɩ, nɑ pɑ́ seeki lonɑ nnɑ pǝ kpiisɑ

too lɔŋ nɑ ɑ wʋlɑɑ tɔ, ɑ tɑɑ.

4 Pɑ kpɛsǝɣɩ tuusi hɑtʋ kɛ hotisi kilɑ.

Pɑ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ pɑ tɛ tiikɑsɩ nɑsǝlɩ sɩ lilɑ.

5 Pɑ tɔɣɔnǝɣɩ-wɛɣɛ yǝlɑɑ tɑɑ,

nɑ kokoole, ɩsɩɩ ŋmɩɩlɑɑ.

6 Pɑ tǝcɑɣɑlɛ ntɛ́ tɛtɛkɑ sɔsɔɔnɑ kʋtemiŋ tɛɛ,

nɑ pɛɛ tɛɛ, nɑ kʋkpɑmǝŋ pɔɔŋ tɑɑ.

7 Sɔwɑ hotisi tɛɛ kɛ́ pɑ mɑwɑ tǝtim tǝtim,

nɑ yǝlɑɑ nɩɩkɩ pɑ wulɑ.

8 Pɑ kɛ́ tɛtɛlɑtɑɑ, nɑ nyɔɔŋ fɛɩnɑɑ,

nɑ pɑ́ tɔɣɔnǝɣɩ-wɛɣɛ tɛtʋ tɑɑ.

9 Nɔɔnɔɔ mɑɣɑ pɑ cɑkǝnɑ, nɑ pɑ́ yookinɑ-m yontu.

10 Pɑ tɑɑ kpɑɑkǝnɑ-m nɑ pɑ́ hɑɑkɩ-m siɣile,

hɑlɩ pɑ́ tɔɔkɩ-m ntɑɣɑmɑ.

11 Ɩsɔ pɑsɑ-m nɑ ɩ́ mǝŋnɑ-m ɑtɛ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kpisi pɑ tɩ kpɑʋ, nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ-m yem.

12 Mɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ pɑ kʋlǝɣɩ.

Pɑ tʋɣʋ-m kɑtɔsɩ sɩ pɑ́ pɛtɩ-m nɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ

mpɑɑʋ sɩ pɑ́ hiki-m nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ-m.

13 Pɑ tǝkɑ mɑ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ lʋkɩ

mɑ wɑkǝlʋɣʋ. Nɔɣɔlʋ ɩɩ sǝŋnɑ-wɛ.

14 Pɑ tɑpɑɣɑ ɩsɩɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ kɛ pɑ sʋʋnɑɑ,

nɑ pɑ́ kpɛtǝlǝɣɩ tǝmɑɣɑ tɑmpɑnɑ tɔɔ.

15 Sɔɣɔntʋ kpɑɑkɩ-m kɛ́ nɑ pǝ́ kpiisi

mɑ teeli ɩsɩɩ heelim.

Mɑ nyʋɣʋ yɑpʋ ńɑ sɑlɑɑ, ɩsɩɩ ɩsɔŋmʋntʋ.

16 Nɔɔnɔɔ mɑ weesuɣu cɑɑkɩ lɩɩʋ kɛ́,

mɑ wɛ wɑhɑlɑ kʋyɛɛŋ tɑɑ.

17 Pǝ sɑ́lǝ́ɣɩ́ mɑ mʋwɑ tɑɑ kɛ́,

pɑɑ ɑhoo mɑ́ɑ́ hɛɛsǝɣɩ wʋsɑsɩ.

18 Ɩsɔ kpɑ mɑ toko tɑɑ nɑ tomɑ,

nɑ ɩ lǝlɑ mɑ cɑpɑ luɣu tɛɛ.

19 Ɩ lɔɣɔ-m ɑfǝlɑ tɑɑ.

Mɑ pǝsɑ tɔlʋmɑ nɑ mʋsʋɣʋ.

20 Ɩsɔ mɑ yɑɑkɩ-ŋ, nn sɑŋ cɔʋ.

Pǝyele n sǝŋɑ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ,

nn tɩɩ nyǝnǝɣɩ-m.

21 N tʋɣɩ-m kʋnyɔŋ nɑ pǝtɔɔtǝlɛ fɛɩ,

n cɔɔsǝɣɩ-m nɑ nyɑ́ toŋ.

22 N yelɑɑ nɑ heelim sɔsɔɔm kpɑɣɑ-m.

N yelɑɑ nɑ mɑ seliɣi kɑcuculɑɣɑ sɔsɑɣɑ tɑɑ.

23 Mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ sǝm tɛɣɛ ń pukinɑ-m.

Weesiŋ nyǝ́mɑ tǝpote ntɛ́.

24 Ye yʋlʋ cɑɑkɩ lepu, ɩɩ tɛkǝɣɩ niŋ?

Wei ɩ wɛ wɑhɑlɑ tɑɑ tɔ,

ɩɩ wiiki nɑ ɩ́ yɑɑ sɩ pɑ́ sǝnɑ-ɩ?

25 Mɑ wiikɑɣɑ wɑhɑlɑ nyǝ́mɑ tɔɔ kɛ́,

nɑ mɑ́ wɛnɑ kʋnyɔntʋnɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

26 Tǝcɑɣɑnɑʋ, nɑ nyɑɑlǝm kɛ mɑɑ tɑŋɑɑ.

Ɩlɛnɑ sǝkpɛtʋɣʋ nɑ wɑhɑlɑ nɑ́ɑ́ mɑɣɑnɑ-m.

27 Wɑhɑlɑ kʋyɛɛŋ tutuɣu-m kɛ́,

nɑ mɑ lɑɑkɑlɩ pǝsǝɣɩ kʋtɑmsɑ.

28 Ye mɑ tɔŋ sǝkpɛtʋɣʋ, nɔɣɔlʋ ɩɩ hɛɛsǝɣɩ mɑ lɑŋlɛ.

Ye mɑ sǝŋɑ sɑmɑɑ tɑɑ wulɑ kɛ́.

29 Mɑ pǝsɑ ɩsɩɩ tɑɑlɛ hɑsɩ tɑɑpɑlʋ kɛ́,

yɑɑ tɑɑtɑɑnɑɑ cɑmnɑ.

30 Mɑ tɔnʋɣʋ piliɣi kɛ́,

nɑ kʋ́ litiɣi. Pǝ sɑ́lǝ́ɣɩ mɑ mʋwɑ tɑɑ, nɑ ɑ́ wʋlǝɣɩ.

31 Mɑ sɑŋkʋ pǝsɑ sǝm nyǝŋ kɛ́,

nɑ mɑ hǝlɑɣɑ nɑ́ɑ́ hʋlǝɣɩ sǝm yontu.

31

Soopu kɑntǝkɑɣɑ nyǝntʋ tɔtɔ

1 Mɑ sɩɩ mɑ tǝɣɩ nɔɣɔ nɑ tuunɑʋ sɩ,

mɑ́ tɑɑ nyǝnɩ pɛɛlɔ nɔɣɔlʋ nɑ mɑ́ nyɩɩlɩ-ɩ.

2 Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, mɑ fɛɩnɑ kpɑncoou,

yɑɑ mɑ pɑɑ nyǝm nɑpǝlɩ.

Mɑɑ tɑŋ sɩ Tomɑ tǝnɑ tʋ ɩ́ tilinɑ-m nɑ ɩsɔtɑɑ?

3 Kʋtɑkɛɛsǝŋ kɛ pǝ wɑkǝlǝɣɩ,

nɑ wɑhɑlɑ nɑ́ɑ́ mɑɣɑnɑ wɑkǝllɑɑ.

4 Ɩsɔ nyǝmɑ́ mɑ mpɑɑŋ nɑ mɑ tɔntɛ tǝnɑ.

5 Mɑ tɑ tɔ mpɑɑʋ kʋlooluɣu tɑɑ.

Pǝyele mɑ tɑ lɑ ɑcilɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ.

6 Ɩsɔ mɑɣɑsɩ-m nɑ nyɑ́ mɑɣɑsǝlɑɣɑ kʋsiɣisɑɣɑ.

N kɑ́ nɑ́ sɩ mɑ tɑ wɑkǝlɩ tiili.

7 Ye mɑ yelɑ mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu,

yɑɑ mɑ ɩsɛ yelɑɑ nɑ mɑ́ nyɩɩlɩ mɑ lotu tɑɑ,

nɑ mɑ́ pilisi mɑ tɩ nɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ.

8 Ɩlɛ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɔɣɔ mɑ kʋhɑlǝm

nɑ pɑ́ kpɛsɩ mpi mɑ sɔwɑ tɔ.

9 Ye mɑ nyɩɩlɑ lɛlʋ ɑlʋ,

yɑɑ mɑ tɩɩ cɛŋɑ ɑlʋ kɛ mɑ tɔɣɔntǝlɛ nɔnɔɣɔ tɛɛ.

10 Ɩlɛ mɑ nyǝŋ ɩ́ pǝsɩ nɔɣɔlʋ tǝmlɛ tʋ,

nɑ pɑɑ ɑpɑlʋ wei ɩ́ lɑnɑ-ɩ ɩsǝnɑ ɩ cɑɑkɩ tɔ.

11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ,

mpʋ ɩnɩ pǝ kɛ́ ɑcɑɑlǝtʋ sɔsɔɔntʋ kɛ́.

Pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ hʋʋlʋ wei, ɩ́ hɔ pǝ lɑtʋ ŋkpɑŋʋɣʋ.

12 Ye ɩsɩɩ mɑɑ lɑpɑ mpʋ mɑ ɩsɑɣɑtʋ kɑ pǝsɑ kɔkɔ kɛ́

nɑ kɑ́ nyɑɣɑ mɑ wɛnɑʋ tǝnɑ.

13 Ye ɩsɩɩ mɑ nyǝnɑ mɑ tǝmlɛ tʋ ɑpɑlʋ yɑɑ

ɑlʋnyǝŋ kɛ yem kɛ́ hʋʋlɛ tɑɑ, nɑ mɑ́ tɑ́ hɑ-ɩ tɑmpɑnɑ.

14 Ɩlɛ wɑɑtʋ wei Ɩsɔ kɑ́ kɔɔ feŋuɣu nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-m tɔ,

wentiɣi mɑɑ cɔ?

15 Mpi tɔ, Ɩsɔ kʋlʋm wei ɩnɩ

ɩ lɑpɑ-m mɑ too lotu tɑɑ tɔ,

ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ pɛlɛ tɔtɔ.

16 Mɑ tɑ pɛ ɑcɑmɑɑ kɛ mpi pɑ nyɩɩlǝɣɩ tɔ.

Pǝyele mɑ tɑ yele nɑ leelu ɩsɛ nyǝŋ.

17 Mɑ tɑ tɔɣɔtɑ mɑ mʋtiyɑ

kɛ mɑ tike nɑ mɑ́ pɛ́ sulɑʋ.

18 Hɑtoo mɑ pǝcɑɑtʋ kɛ mɑ nɑ sulɑʋ tǝ pɩɩwɑ,

ɩsɩɩ yʋlʋ nɑ ɩ cɑɑ.

Mɑ pɑɑsǝɣǝnɑ leelu kɛ too ɩ hɔɔʋ tɛɛ kɛ́.

19 Ye mɑ nɑwɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ cɔɔkɩ,

nɑ ɩ́ fɛɩnɑ wontu,

yɑɑ kʋnyɔntʋ lɑŋɑ kʋtɑkʋɣʋ,

20 mɑ hɑɑkɩ-ɩ mɑ heeŋ hʋntʋ kunti kɛ́,

nɑ ɩ́ tɑkɩ nɑ pǝ́ hɑŋɩ-ɩ nɑ ɩ́ sɛɛ-m.

21 Ye ɩsɩɩ tɔm hʋʋlɑɑ sǝnɑ-m

nɑ mɑ́ nyɑɑsɩ sulɑʋ nɔɣɔlʋ,

22 ɩlɛ pǝ́ kpɛɛsɩ mɑ ŋkpɑlǝŋɑ

kɛ mɑ ɑsǝŋkpeku tɔɔ, nɑ kɑ́ pɛlɩ mɑ ŋkuluŋɑ tɑɑ.

23 Mpi tɔ, mɑ nyɑŋnɑ Ɩsɔ mpusi kɛ́,

mɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ sǝŋ.

Mɑ fɛɩnɑ mɑ tǝɣɩ Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ kiŋ.

24 Mɑ tɑ tʋ mɑ nɑɑni kɛ wʋlɑ tɔɔ.

Pǝyele mɑ tɑ pɛtɩ mɑ tǝɣɩ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ.

25 Pǝ tɑɣɑ mɑ wɛnɑʋ sɔsɔɔm

yɑɑ mpi mɑ hikɑɑ tɔɣɔ mɑ tʋ nɑɑni.

26 Ye mɑ nɑwɑ ilim nɑ pǝ nyɑɑlǝm teu,

nɑ mɑ́ nyǝnɩ ɩsɔtʋ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɛɛkǝnɑ ɩ cɑŋǝm.

27 Pǝ́ puɣusi-m mɑ lotu tɑɑ

nɑ mɑ́ nyǝnɩ-wɛ, ɩsɩɩ Ɩsɔ, yɑɑ mɑ́ sɛɛ-wɛ.

28 Ye mɑ lɑpɑ mpʋ, pǝ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ kɛ́,

pǝ mʋnɑ hʋʋlɑɑ ɩ́ tʋ-m sɑlǝkɑ.

Mpi tɔ, mɑ lɩɩ Ɩsɔ wɑɑlǝɣɩ.

29 Mɑ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ mɑ kolontu wɑhɑlɑ.

Pǝyele mɑ tɑ ŋmɑɑlǝnɑ ɩ kʋnyɔntɔɣɔlɛ nte tǝ mɑɣɑnɑ-ɩ tɔ.

30 Mɑ tɑ tisi sɩ mɑ nsǝmlɛ ɩ́ sǝlǝmɩ

mɑ kolontu ɩnɩ ɩ sǝm nɑ tǝ́ pǝntɩ.

31 Mɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ

nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ tɑ tɔɣɔ mɑ tɛɣɛ nɑntʋ nɑ ɩ́ nyǝɣǝsɩ tɔ.

32 Mʋʋlʋ ɩɩ hǝntǝɣɩ ɑwɑlɩ kɛ́ mɑ tɛ.

Mɑ tʋlǝɣɩ mɑ nɔnɔɣɔ kɛ mpɑtɔntʋ kɛ́.

33 Mɑ tɑ ŋmɛsɩ mɑ kɑwɑlɑɣɑ, ɩsɩɩ lɛlɑɑ lɑkʋɣʋ tɔ.

Yɑɑ mɑ́ kisi mɑ tɑsǝkǝlɛ tisuɣu.

34 Mɑ tɑ nyɑnɑ sɑmɑɑ, yɑɑ yǝlɑɑ kʋtʋɣʋ

nɑ mɑ́ su nɑ mɑ́ yele nɔnɔɣɔ kɛ tǝŋnɑʋ.

35 Hɑɩ, ɑwe hikiɣi-m wei ɩ kɑ́ nɩɩnɑ-m tɔ?

Mɑ kɑntǝkɑɣɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɔ.

Tomɑ tǝnɑ tʋ ɩ́ cɔ-m nɑ ɩ́ hʋlɩ-m nti

mɑ kolontu ŋmɑɑwɑ mɑ tɔɔ tɔ.

36 Mɑɑ te mɑ nyʋɣʋ kɛ mɑ kolontu kʋŋmɑŋmɑɑtʋ ntǝɣɩ,

ɩsɩɩ ntenuɣu, nɑ mɑ́ lɑɣɑlɩ-tǝɣɩ mɑ ɑsǝŋkpekiŋ tɔɔ.

37 Mɑɑ heeli Ɩsɔ kɛ́ mɑ kʋlɑpǝlɛ tǝnɑ tɔm

nɑ mɑ́ polo ɩ kiŋ tǝkɑɑ, ɩsɩɩ ɑwulumpu.

38 Ye mɑ tɑɑlɛ wiiki sɩ pǝ́ lɛɛtɩ-m

nɑ tǝ tɑɑ ɑwɑsɑ pǝlǝɣɩ ɩsǝlʋm.

39 Ye mɑ tɔɣɔ ɑ kʋlʋlʋm kɛ fɑɑlɑɑ,

nɑ mɑ́ muɣuli ɑ nyǝ́mɑ kʋpǝmɑ.

40 Ɩlɛ mɑ kʋtutuum ɩ́ yele nyɔʋ,

nɑ sɔwɑ nɑ nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ lɛɛtɩ.

Soopu kʋyɔɣɔtʋtʋ tǝnɑɣɑ ntɔ.

ƖLIHU KƲYƆƔƆTƲTƲ

(Titite 32–37)

32

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlifɑsɩ nɑ Pilitɑ nɑ Sofɑɑ, pɑ yelɑ Soopu kɛ cɔʋ kɛ timpi ɩ nyǝnǝɣɩ ɩ tǝɣɩ yʋlʋ kʋpɑŋ tɔ. 2 Ntɛnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ hɑŋ Ɩlihu, wei ɩ kɛ́ Pusi kpekǝle tʋ Lɑm lʋlʋɣʋ tʋ Pɑlɑkɛlɩ pǝyɑlʋ tɔ. Mpi tɔ, Soopu tɔŋ sɩ Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ ɩnǝɣɩ siɣisilu. 3 Pǝ́ kɑɑsɩ ɩ tɑɑ hɑŋnɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ tooso kɛ́. Mpi pǝ tɔɔ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ cɔ Soopu kɛ nɑtǝlɩ tɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ, pɑ kʋ́ ɩ tɔm. 4 Ɩlihu kɑ kɛnɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ tɑɑ sǝkpelu. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ sumɑ nɑ pǝ́ tǝkǝnɑ-ɩ yɔɣɔtɑɣɑ. 5 Ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ ɑpɑlɑɑ tooso ɩnɩ ɩ lɑŋɑ kʋcɔcɔtʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ hɑŋɩ-ɩ sɔsɔm.

Ɩlihu hʋlǝɣɩ ɩ kʋcɔcɔtʋ kʋtoluɣu

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlihu tɔmɑ sɩ:

Mɛɣɛ sɔsɑɑ

nɑ mɑɣɑ pǝyɑɣɑ tɔɣɔ mɑ selɑɣɑ sɩ,

mɑ́ tɑɑ hʋlɩ-mɛɣɛ mɑ nyǝmtʋ sɔsɔɔntʋ.

7 Kʋkpɑtǝlɑɑ nɑ mpɑ pɑ pɩɩsɩ tɔɔwɑ tɔ,

mpɛɣɛ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ sɛɣɛsɩ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔm.

8 Tɔm tɑmpɑnɑ tɔɔ, feesuɣu ŋku kʋ kɛ́

Tomɑ tǝnɑ tʋ nyǝŋkʋ tɔ, ŋkʋ kʋ wɛnɑ yʋlʋ tɑɑ

nɑ kʋ́ hɑɑkɩ-ɩ nyǝm.

9 Pǝ tɑɣɑ pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ tʋɣʋnɑ yʋlʋ kɛ lǝmɑɣɑsɛɛ.

Pǝyele pǝ tɑɣɑ kʋkpɑtǝlɑɑ tike nyǝmnɑ kʋsiɣisim.

10 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tɔŋ sɩ, ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ

nɑ mɑ́ tɔtɔ, mɑ́ kilisi-mɛɣɛ mɑ nyǝm tɔm.

11 Mɑ́ kemɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ,

ɩlɛ mɑɑ tɑŋɑɑ kɛ́ sɩ,

mǝ kʋyɔɣɔtʋtʋ ɩ́ tɛ.

Hɑlǝnɑ ɩ́ tɛ mǝ tɔm mɑɣɑsʋɣʋ kɛ teu kɛ hɑtoo mǝ lotu tɑɑ.

12 Mɑ nɩɩ mǝ tɔm kɛ teu kɛ́.

Amɑ nɔɣɔlʋ tɑ kǝlɩ Soopu nɑ tɔm.

Pǝyele nɔɣɔlʋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ cɔ Soopu kʋyɔɣɔtʋtʋ.

13 Ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ:

Tǝ hikɑ lǝmɑɣɑsɛɛ.

Ɩsɔ tike kɑ kǝlǝnɑ-ɩ, pǝ tɑɣɑ yʋlʋ.

14 Pǝ tɑɣɑ mɑɣɑ Soopu yɔɣɔtɑɑ,

ɩlɛ mɑ kɑɑ cɔ-ɩ mǝ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

15 Sɔɣɔntʋ kpɑ-mɛ, ɩ́ lɑŋɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ,

ɩɩ tɑsǝɣɩ cɔʋ.

16 Mɑɑ tɑŋɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ.

Amɑ ɩ́ sumɑ yem nɑ ɩ́ kpisi cɔʋ.

17 Ɩlɛ mɑɑ cɔ nɑ mɑ́ hʋlɩ-mɛɣɛ

nti mɑ hʋʋkɩ tɔ.

18 Tɔm su mɑ lotu kɛ́,

nɑ feesuɣu cɑɑlǝɣɩ-m sɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ.

19 Tɔm kpɑɑkɩ mɑ tɑɑ, ɩsɩɩ pɑ suukuɣu sʋlʋm kɛ

pǝ huluŋ kʋfɑŋ tɑɑ, nɑ pǝ́ cɑɑ pǝ yɑsɩ-ɩ tɔ.

20 Mɑɑ kuli mɑ nɔɣɔ kɛ́, nɑ mɑ́ yɔɣɔtɩ,

nɑ mɑ́ cɔ, ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ hɛɛnɑ-m.

21 Mɑ kɑɑ sɛɛnɑ nɔɣɔlʋ tɔɔ,

yɑɑ mɑ́ cɛsɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ.

22 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ tɑ nyɩ cɛsʋɣʋ.

Ye mɑ tɩɩ lɑpɑ mpʋ,

mɑ ŋmɑlʋ kɑ́ kɔɔlɩ-m lɔŋ kɛ́.

33

Ɩlihu kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔtɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlihu tɑsɑɑ sɩ:

Pǝnɛntɛ Soopu ke ŋkpɑŋŋ, nɑ ń nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

2 Nɔɔnɔɔ mɑ kuliɣi mɑ nɔɣɔ,

nɑ mɑ nsǝmlɛ yɔɣɔtɩ.

3 Hɑtoo mɑ lotu tɑɑ siɣisuɣu tɔm kɛ mɑɑ yɔɣɔtɩ.

Tɑmpɑnɑ siɣisiɣi tike kɛ mɑ nɔɣɔ kɑ́ yɔɣɔtɩ.

4 Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ feesuɣu ŋmɑnɑ-m,

nɑ kʋ́ hɑɑkɩ-m weesuɣu.

5 Ye n pǝsǝɣɩ n cɔ-m,

tɑɣɑnɩ nyɑ́ tɩ nɑ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ suli.

6 Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ mɑ nɑ-ŋ kɛ́ kʋlʋm kɛ́,

cʋɣʋ tɔtɔɣɔ pɑ ŋmɑnɑ mɑ́.

7 Mpʋ tɔ, tɑɑ nɩɩ mɑ sɔɣɔntʋ nɑ pǝ́ liɣiti-ŋ

nɑ mɑ sɔsɔɔntʋ kǝlɩ-ŋ.

8 Soopu yɔɣɔtɑ mɑ ŋkpɑŋŋ tɑɑ,

nɑ mɑ́ nɩɩ ɩ nɔɣɔ sɩ:

9 Mɑ wɛ tǝnɑŋŋ kɛ́, mɑ tɑ lɑ kɑwɑlɑɣɑ,

yɑɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ kɛ pɑɑ pǝcɔ.

10 Pɑɑ nɑ mpʋ, Ɩsɔ hikiɣi timpi ɩ kɑ́ kɑlǝnɑ-m

nɑ ɩ́ nyǝnɩ-m ɩ kolontu tɔ.

11 Ɩ kɑɣɑtǝɣɩ-m nɑ ɩ́ feŋiɣi

mɑ tɔntɛ tǝnɑ tɑɑ.

12 Soopu, ń fɛɩnɑ tɑmpɑnɑ.

Mpi tɔ, Ɩsɔ kǝlɑ yʋlʋ tǝcɑɣɑcɑɣɑ kɛ́.

13 Pepe tɔɔ kɛ́ n cɑɑ n yoonɑ Ɩsɔ?

Mpi tɔ, yʋlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɔ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tǝnɑ.

14 Wulee Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣǝnɑ yɑɑsi lɛlʋ kɛ́.

Ɩlɛnɑ wulee ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ lɛlʋ.

Pɑɑ nɑ mpʋ yǝlɑɑ ɩɩ lɑkɩ lɑɑkɑlɩ.

15 Wɑɑtʋ wei yǝlɑɑ hǝntǝɣɩ ɑhoo,

nɑ pɑ́ too ɩsɩɩ pɑ sǝpɑ tɔɣɔ

Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-wɛɣɛ pɑ tooseenɑɑ tɑɑ.

16 Ɩ lɩɩkɩ pɑ tɔɔ nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ,

nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-wɛɣɛ pɑ ŋkpɑŋŋ tɑɑ.

17 Ɩlɛnɑ ɩ́ kɛɛ yʋlʋ kɛ ɩ kʋlɑpʋtʋ tɑɑ,

nɑ ɩ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ yʋlʋ kɑlɑmpɑɑnɩ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ wɑɑsǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ sǝm tɑɑ,

nɑ ɩ́ yɑkɩ-wɛɣɛ nyǝmɑ́ nɔɣɔ tɑɑ.

19 Ɩsɔ kpɑɑlǝɣɩ yʋlʋ nɑ wʋsɑsɩ nsi

sɩ hɩɩsɑ-ɩ nɑ ɩ́ lʋkɩ ɩ tɔnʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kʋtɑmsɑ tɔɣɔ.

20 Ɩlɛnɑ mʋtʋ lɩɩ-ɩ luɣu,

nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ ɩ sɔɔlɑ teu tɔ.

21 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɛ́ tɑɑsɩ kɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ,

nɑ ɩ́ yele nyʋɣʋ tike.

22 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ wɛ pǝlɑɑʋ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ tǝcomlɑɑ,

nɑ ɩ weesuɣu kɛ sǝm niŋ tɑɑ.

23 Amɑ ye ɩsɔtɑɑ tillɑɑ iyɑɣɑ tɑɑ kʋlʋm

wei ɩ sǝŋnɑ yǝlɑɑ, nɑ ɩ́ hʋlǝɣɩ yʋlʋ kɛ

ɩ kʋlɑpǝlɛ tɔ, ɩ wɛ ɩ kiŋ,

24 ɩsɔtɑɑ tillu ɩnɩ ɩ́ wii yʋlʋ ɩnɩ ɩ pǝtɔɔtǝlɛ,

nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ:

Yɑpɩ-ɩ. Tɑɑ yele nɑ ɩ́ tii pǝlɑɑʋ tɑɑ.

Mɑ hikɑ mpi mɑɑ lɑɣɑsǝnɑ ɩ weesuɣu tɔ.

25 Ɩlɛnɑ yʋlʋ ɩnɩ ɩ tɔnʋɣʋ mǝlɩ kʋ wule tɑɑ,

nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩsɩɩ ɩ ɩfepile wɑɑtʋ.

26 Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ, nɑ Ɩsɔ nɩɩ nɑ ɩ́ nɑ́ ɩ teu

nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ hɑ-ɩ ɩ tɑmpɑnɑ.

27 Ɩlɛnɑ ɩ́ yooki yontu kɛ yǝlɑɑ kiŋ sɩ:

Mɑɑ pǝntɑɑ kɛ́ nɑ mɑ́ wɑkǝlɩ tɑmpɑnɑ.

Ɩlɛ pɑ tɑ lɑnɑ-m ɩsɩɩ pǝ mʋnɑɑ tɔ.

28 Ɩsɔ yɑpɑ mɑ lǝsɑɣɑ sɩ kɑ́ tɑɑ sʋʋ

pǝlɑɑʋ tɑɑ. Mɑɑ tɑsɑ nyɑɑlǝm kɛ nɑʋ tɔtɔ.

29 Pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ lɑkɩ yʋlʋ

kɛ tɔm nɑɑlɛ, hɑlɩ pǝ́ polo tɔm tooso.

30 Ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ-ɩ pǝlɑɑʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ yele nɑ weesuɣu nyǝ́mɑ nyɑɑlǝm nɑ ɩ tɔɔ.

31 Soopu, pǝ wɛɛ sɩ ń nɩɩnɑ-m kɛ́.

Ke ŋkpɑŋŋ nɑ mɑ́ yɔɣɔtɩ.

32 Ye n wɛnɑ nɔɣɔ ŋkɑ n kɑ́ cɔnɑ tɔ,

n yɔɣɔtɩ, mɑɑ hɑ-ŋ tɑmpɑnɑ.

33 Ye n fɛɩnɑ nɑtǝlɩ ɩlɛ n su,

nɑ ń nɩɩ nɑ mɑ́ hʋlɩ-ŋ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔm.

34

Ɩlihu kɑlǝnɑʋ kɛ Soopu

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlihu tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ:

2 Lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ,

nyǝntɑɑ mɛ ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ.

3 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ŋkpɑŋʋɣʋ nɩɩkǝnɑ tɔmnɑɑ,

ɩsɩɩ nsǝmlɛ nɩɩkʋɣʋ tɔɣɔnɑɣɑ leleŋ tɔ.

4 Tǝ́ lǝsɩ tɑ́ tǝɣɩ mpi pǝ siɣisɑɑ tɔ.

Tǝ́ cɛkǝnɑ tɑ́ tɑɑ kɛ́ mpi pǝ wɛ teu tɔ.

5 Soopu sɩ:

Mɑ siɣisɑɑ kɛ́. Amɑ Ɩsɔ pɛŋɩ-m tɑmpɑnɑ.

6 Pɑɑ nɑ mɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ tɔ,

pɑ nyǝnǝɣɩ-m pɔpɔtʋ kɛ́.

Anɩ mɑ tɑ pǝntɩ.

Pǝyele mɑ hiŋ fɛɩ wɑɑʋ.

7 Yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ ɩsɩɩ Soopu

nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ kʋtʋɣʋ kɛ lʋm tǝlɛ.

8 Nɑ ɩ́ tɔŋ mpɑ pɑɑ tǝŋǝɣɩ siɣisuɣu tɔ

pɑ kpekǝle tɑɑ, nɑ ɩ́ nɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ́ kɑɑkɩ mpɑɑʋ.

9 Hɑlǝnɑ ɩ́ tɔŋ sɩ pɑɑ yʋlʋ cɑɑ sɩ

ɩ́ wɛɛ Ɩsɔ kɛ́ teu,

weɣe ɩ wɑɑkɩ pǝ tɑɑ.

10 Lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm

Ɩsɔ ɩɩ lɑkɩ kɑwɑlɑɣɑ.

Pǝyele Tomɑ tǝnɑ tʋ ɩɩ lɑkɩ mpi pǝ tɑ siɣisi tɔ.

11 Mpi yʋlʋ lɑpɑ tɔɣɔ ɩ lɛɛtǝɣɩ-ɩ.

Ɩ fɛlǝɣɩ pɑɑ wei kɛ́ ɩsǝnɑ pǝ mʋnɑɑ tɔɣɔ.

12 Aɑɩ yoo, tɑmpɑnɑ tɔɔ, Ɩsɔ ɩɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ.

Tomɑ tǝnɑ tʋ ɩnɩ ɩɩ wɑkǝlǝɣɩ siɣisuɣu.

13 Ye pɩɩ wɛ mpʋ,

ɑwe cɛlǝnɑ-ɩ tɛtʋ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ-tɩ?

Yɑɑ ɑwe tʋ-ɩ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ?

14 Ye Ɩsɔ kɑ hʋʋkɑɣɑ ɩ tɩ tɔm tike,

ɩ kɑ mʋ ɩ feesiŋ kɛ yǝlɑɑ kiŋ.

15 Tɔfɔ weesuɣu nyǝm tǝnɑ kɑ sǝpɑ

tɔm kʋlʋm tɔɔ kɛ́, nɑ yʋlʋ pǝsɩ tɛtʋ.

16 Soopu ye n wɛnɑ lɑɣɑtʋ,

ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ mɑ tɔm.

17 Wei ɩ kɛ́ siɣisuɣu kolontu tɔ,

ɩ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ tɛtʋ nɑ?

Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ nyɑ́ mɑɣɑsǝɣɩ sɩ

ń kʋ Siɣisilu Toŋ tʋ tɔm?

18 Ɩ tike ɩ wɛnnɑ mpɑɑʋ sɩ,

ɩ́ yɑɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ sɩ ɑsɑɣɑɑ nɑ ɑwulumpiyɑ sɩ wɑkǝllɑɑ.

19 Ɩsɔ ɩɩ fɑɣɑsǝɣɩ ɑwulumpiyɑ.

Pǝyele ɩɩ pɑɑsǝɣǝnɑ liɣitee nyǝ́mɑ,

nɑ pǝ́ kǝlɩ kʋnyɔntʋnɑɑ.

Mpi tɔ, pɑ tǝnɑ pɑ kɛ́ ɩ niŋ kʋlɑpǝm kɛ́.

20 Sɔsɑɑ sǝkɩ kɛ́ nɑ pǝ́ sɑɑlǝɣɩ,

ɑhoo tɑɑ kɛ́ pɑ sǝkɩ kpɑkpɑɑ.

Pǝyele pɑ kpɛsǝɣɩ ŋmɑkǝllʋ kɛ́ tǝhɛɛ.

21 Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ yʋlʋ mpɑɑŋ tǝnɑɣɑ,

nɑ ɩ́ nɑɑkɩ ɩ tɔntɛ.

22 Sǝkpɛtʋɣʋ yɑɑ ɑtɛtǝlɛ nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ

nte tǝ tɑɑ ɑsɑɣɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ ŋmɛlɩ tɔ.

23 Ɩsɔ pɑɑ fɛɩnɑ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ yʋlʋ

nɑ pǝ́ leeli nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ yɑɑ-ɩ hʋʋlɛ.

24 Pɑɑ ɩ tɑ feŋ toŋtʋnɑɑ, ɩ wɑkǝlǝɣɩ-wɛɣɛ,

nɑ ɩ́ lɛɛtɩ pɑ lonɑ tɑɑ kɛ́ kʋfɑmɑ.

25 Mpi tɔ, ɩ nyǝmɑ́ pɑ kʋlɑpǝlɛ kɛ́.

Ahoo kɛ ɩ kʋsǝɣɩ-wɛ nɑ ɩ́ tǝlǝkɩ-wɛ.

26 Nɑ ɩ́ mɑkɩ-wɛ ɩsɩɩ ɑsɑɣɑɑ,

nɑ yǝlɑɑ nɑɑkɩ.

27 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ kisɑ-ɩ kɛ́,

pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ ɩ mpɑɑŋ.

28 Pɑ lɑpɑ nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ

nɑ wɑhɑlɑ nyǝ́mɑ wii nɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ nɩɩ.

29 Ye Ɩsɔ hɑwɑ nɔɣɔlʋɣʋ hɛɛsʋɣʋ

ɑwe kɑ́ kʋ pʋntʋ tɔm?

Ye ɩ tɑkɑ ɩ ɩsɛntɔɔ, ɑwe nɑ-ɩ?

Ɩnɩ ɩ feŋiɣinɑ piitimnɑɑ nɑ yǝlɑɑ pɑ tɔɔ.

30 Ɩ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩsɑɣɑʋ ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ

nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ kɛ yǝlɑɑ.

31 Ye pʋntʋ heelɑ Ɩsɔ sɩ:

Pɩɩ tʋsɑ-m kɛ́,

mɑ kɑɑ tɑsɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ lɑpʋ.

32 Mɑ pǝntɑɑ kɛ́, ɩlɛ Ɩsɔ sɛɣɛsɩ-m.

Mɑ lɑpɑ mpi pǝ tɑ siɣisi tɔɣɔ, ɩlɛ mɑ kɑɑ lɛlɩ.

33 Ɩsɩɩ Soopu, n kisuɣu

nti Ɩsɔ sɩɩwɑ tɔ.

Mpʋ tɔ, n mɑɣɑsǝɣɩ sɩ pǝ wɛɛ sɩ

Ɩsɔ ɩ́ tʋ pʋntʋ kɛ sɑlǝkɑ?

Timpi pǝ wɛɛ sɩ nyɑ́ mɑɣɑsǝɣǝnɑ nɑ

ń sɩɩkɩ pǝ tɑɣɑ nɔɣɔlʋ tɔ,

hʋlɩ-tʋɣʋ nyɑ́ nyǝm.

34 Amɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛnɑ hʋwɛɛ tɔ,

nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ, mpɑ pɑ nɩɩkɩ

mɑ tɔm tɔ pɑɑ heeli-m sɩ:

35 Soopu yɔɣɔtǝɣɩ kɛ́, ɩ tɑ nyɩ pʋlʋ,

yɑɑ ɩ fɛɩnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ.

36 Soopu mɑɣɑsʋɣʋ ɩ́ tɑɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

Mpi tɔ, ɩ tɔm kʋcɔcɔtʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ

yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɑ siɣisi tɔ.

37 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ,

ɩ kʋlǝɣɩ Ɩsɔ tɔɔ, nɑ pǝ́ sɔɔsǝɣɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

Hɑlɩ ɩ kɑ́ tɛɛsǝnɑ sikɑ tʋɣʋ kɛ́ tɑ́ tɑɑ.

35

Ɩlihu kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔtɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlihu tɑsɑɑ sɩ:

2 Soopu, n pǝsǝɣɩ nɑ ń hɑ nyɑ́ tǝɣɩ tɑmpɑnɑ

nɑ ń yɔɣɔtɩ nyɑ́ siɣisuɣu tɔm kɛ Ɩsɔ kiŋ nɑ sikɑ fɛɩ?

3 Mpi tɔ, n tɑsɑɑ sɩ:

Ye mɑ pǝntɑɑ yɑɑ mɑ tɑ pǝntɩ pepeɣe mɑ wɑɑkɩ?

4 Mɑɑ kpɛntɩ nyɑ́ nɑ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ nɑ mɑ́ cɔ-mɛ.

5 Nyǝnɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ, nɑ ń pɑɑsǝnɑ ɩsɔŋmʋntʋ,

tǝ kǝlɑ-ŋ kʋŋkʋlʋmǝŋ.

6 Ye n lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ, weɣe pǝ wɑkǝlǝɣɩ Ɩsɔ?

Yɑɑ n kʋlɑ ɩ tɔɔ kɛ́ tɔm pɑɣɑlɛ,

pɩɩ tokiɣinɑ ɩ́lɛ́.

7 Ye n tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ,

ɩlɛ pepeɣelɛ n hɑwɑ Ɩsɔ?

Yɑɑ weɣe Ɩ́sɔ mʋɣɩ nyɑ́ niŋ tɑɑ?

8 Yʋlʋ ɩsɩɩ nyɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ wɑkǝlǝɣɩ,

nɑ siɣisuɣu wɑɑsɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ.

9 Ye ɩsɩɩ ŋmɑkǝllɑɑ kǝlɑ tɔɔʋ, yǝlɑɑ mɑkɩ kɑpusi kɛ́.

Ye mʋsʋŋtʋnɑɑ kǝlɑ pɑɣɑlɛ,

ɩlɛ yǝlɑɑ yɑɑ sɩ pɑ́ wɑɑsɩ-wɛ.

10 Amɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ pɔɔsǝɣɩ Ɩsɔ wei ɩ lɑpɑ-ɩ,

nɑ ɩ́ tʋɣɩ yǝlɑɑ tɑɑ kɛ́ lɑŋhʋlʋmlɛ yontu

nɑ pɑ́ yooki ɑhoo tɔ sɩ: N wɛ le?

11 Ɩnɩ ɩ sɛɣɛsǝɣǝnɑ-tʋ, nɑ pǝ́ kǝlɩ tɑɑlɛ wontu.

Pǝyele ɩ tɑsǝɣɩ-tʋɣʋ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ sumɑsɩ.

12 Pɑ yɑɑwɑ Ɩsɔ, nɑ ɩ́ kisi cɔʋ

kɛ ɑsɑɣɑɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔɔ.

13 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ,

pɑ koo yem kɛ́ Ɩsɔ ɩɩ nɩɩkɩ.

Tomɑ tǝnɑ tʋ ɩɩ pɑɑsǝɣǝnɑ.

14 Pɑɑ Soopu n tɔŋ sɩ nn nɩɩkɩ Ɩsɔ tɑŋ tɔ

Ɩsɔ nyǝ́mɑ nyɑ́ tɔm tǝnɑɣɑ, nyɑɑ keŋnɑ-ɩ.

15 Ɩɩ tʋɣɩ sɑlǝkɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

Pǝyele ɩɩ pɑɑsǝɣǝnɑ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ.

Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ sɩ ɩɩ nɑɑkɩ.

16 Soopu nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ tɔm wɛ yem kɛ́,

nɑ ń lʋlǝsǝɣɩ tɔm nti tǝ tɑɑ fɛɩ lɑɣɑtʋ tɔ.

36

Ɩlihu nyǝntʋ tɔtɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlihu tɑsɑɑ tɔtɔ sɩ:

2 Soopu, sǝŋ pǝcɔ nɑ mɑ́ sɛɣɛsɩ-ŋ.

Mpi tɔ, mɑ tɑ yɔɣɔtɩ Ɩsɔ nyǝntʋ tǝnɑ.

3 Hɑtoo pooluŋ kɛ mɑɑ hiki mɑ nyǝm

mpi mɑɑ hɑnɑ mɑ ŋmɑlʋ kɛ tɑmpɑnɑ tɔ.

4 Tɑmpɑnɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɑɑ fɛɩ pɔpɔtʋ.

Mɑ wei mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ŋ ɩsǝntɔ tɔ,

mɑ wɛnɑ nɑɑni kɛ́ mɑ nyǝmtʋ tɔɔ kɛ́.

5 Ɩsɔ kɛ́ pǝsǝlʋ kɛ́, ɩlɛ ɩɩ lɔɔkɩ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ.

Ɩ lɑɣɑtʋ tomɑ tɔɔ kɛ́ ɩ wɛnɑ pǝsʋɣʋ ŋkʋ.

6 Ɩɩ yeki ɩsɑɣɑʋ nɑ ɩ weesuɣu.

Amɑ ɩ siɣisiɣi kʋnyɔntʋnɑɑ tɔm.

7 Ɩɩ yeki siɣisilɑɑ kɛ́ nyǝnʋɣʋ.

Hɑlɩ ɩ cɑɣɑsǝɣɩ-wɛɣɛ ɑwulɑɑ kumlee tɔɔ kɛ́,

nɑ ɩ́ kʋsǝɣɩ pɑ nyɔɔŋ kɛ tɑm tɔɔ.

8 Ɩsɔ tʋɣɩ ɑsɑɣɑɑ kɛ ɑlukpɑlɑ kɛ́ nɑ wɑhɑlɑ tɔkɩ-wɛ.

9 Ɩ hʋlǝɣɩ-wɛɣɛ pɑ tǝmɑ, nɑ pɑ kɑwɑlɑɣɑ.

Kɛ wɑɑtʋ wei pɑ lɑkɩ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔ.

10 Isɔ yeki nɑ pɑ́ nɩɩkɩ kʋkpɑɑlǝtʋ

kɛ pɑ ŋkpɑŋŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tʋɣɩ-wɛ sɩ

pɑ́ cɔlɔ mpi pǝ tɑ́ siɣisi tɔ.

11 Ye pɑ kemɑ ŋkpɑŋŋ nɑ pɑ́ pɛtɩ pɑ tǝɣɩ

Ɩsɔ, ɩlɛ pǝ cɑɣɑnɑ-wɛ nɑ pɑ́ nɩɩ leleŋ kɛ

pɑ weesuɣu kʋyɛɛŋ nɑ pǝ pɩɩsɩ tɑɑ.

12 Ye pɑ kisɑ nɩɩʋ,

ɩlɛ ŋmɑntɑɑɣɑ sɔ-wɛ nɑ pɑ́ sɩ́ pɑ nyǝm lɑŋʋɣʋ tɔɔ.

13 Yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ hɑ pɑ tǝɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ tɑɑ kɛ́.

Pɑɑ wiikinɑ Ɩsɔ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛɣɛ

sɑɑ wei ɩ tʋɣɩ-wɛɣɛ ɑlukpɑlɑ tɔ.

14 Pɑ sǝkǝnɑ pɑ ɩfepile

nɑ pǝ́ sɔɔsǝɣɩ-wɛɣɛ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ*fɑ* tɔɔ. ɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ lɑɑkɩ tɩɩŋ nɑ pɑ lɑkɩ pǝ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔɣɔ.

15 Amɑ Ɩsɔ yɑkɩ wɑhɑlɑ tʋ, nɑ ɩ wɑhɑlɑ kɛ́,

ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɑlɩ-ɩ nɑ ɩ wʋsɑsɩ.

16 Wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ Ɩsɔ kɑ lǝsɑ-ŋ wɑhɑlɑ tɑɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ sɩɩ-ŋ timpi pɩɩ cɑɣɑnɑ-ŋ nɑ ń wɛɛ nyɑ́ tɩ tɔɔ

nɑ ń tɔkɩ tɔɣɔnɑsɩ kʋpɑmpɑnsɩ tɔ.

17 Amɑ ye n hʋʋkɩ nyɑ́ hʋʋlɛ ɩsɩɩ ɑsɑɣɑɑ nyǝntɛ,

ɩlɛ hʋʋlɛ nɑ pǝ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm kɑ́ kpɑ-ŋ kɛ́.

18 Tɑɑ yele nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sʋsɩ-ŋ Ɩsɔ woŋɑ tɑɑ,

nɑ ń puɣusi nyɑ́ tɩ sɩ n kɑ́ yɑ Ɩsɔ nɑ kʋhɑʋ sɔsɔɔʋ.

19 Nyɑ́ kɑkiisɑɣɑ, yɑɑ pɑɑ nyɑ́ toŋ sɔsɔɔŋ

tɑ tɑlɑ sɩ pǝ́ lǝsɩ-ŋ lɑŋwɑkǝllɛ tɑɑ.

20 Tɑɑ ŋmɑkǝlɩ mʋʋlɑɑ nɑ ń lɛɛtɩ

pɑ lonɑ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ.

21 Lɑ lɑɑkɑlɩ, tɑɑ kɛɛsǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ n wɛ wɑhɑlɑ tɑɑ.

Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ

22 Ɩsɔ hʋlǝɣɩ ɩ sɔsɔɔntʋ nɑ ɩ toŋ tɑɑ kɛ́.

Nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ sɛɣɛsʋɣʋ ɩsɩɩ ɩnɩ.

23 Awe hʋlǝnɑ-ɩ mpɑɑʋ ŋku ɩ kɑ tǝŋ tɔ,

nɑ ɑwe kɑ́ mɑnɑ ɩ lɑŋlɛ tɑɑ,

nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: N lɑpɑ mpi pǝ tɑ́ siɣisi tɔ?

24 Tɔɔsɩ nɑ ń sɑ ɩ tǝmɑ nnɑ yǝlɑɑ sɑŋ

pɑ yontunɑɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ pʋɣʋlǝɣɩ-yɛ tɔ.

25 Yǝlɑɑ tǝnɑ loosiɣi-yɛɣɛ pooluŋ kɛ́

nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ-yɛɣɛ teu.

26 Ɩsɔ tɔɔwɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ kɛ́

nɑ pǝ́ tɛɛ tɑ nyǝmtʋ tɔɔ.

Ɩ pɩɩsɩ fɛɩ kɑlʋɣʋ.

27 Ɩnɩ ɩ cosiɣinɑ lʋm nɑ ɩ́ yele

nɑ heelim nyɔɔ-wɩ,

nɑ ɩ́ pǝsɩ-wǝɣɩ tɛʋ.

28 Ɩlɛnɑ ɩsɔŋmʋntʋ nɑ́ɑ́ yele nɑ tɛʋ nɩɩ yǝlɑɑ tɔɔ.

29 Awe nyǝŋnɑ ɩsɔŋmʋntʋ tɔntɛ,

nɑ tɛʋ holɑ kɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ?

30 Ɩnɩ ɩ kɛɛlǝɣǝnɑ ɩ nyɑɑlǝm tɔɔ

nɑ pǝ́ nɑ́ nɑ pǝ́ cɔɔnɑ-ɩ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ tɑkʋɣʋ kɛ teŋkunɑɑ lumɑŋ tɔɔ.

31 Yɑɑsinɑɑ mpɛɣɛ ɩ hʋʋkǝnɑ yǝlɑɑ

nɑ ɩ́ cɛlǝɣɩ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ tuutuumɑ.

32 Ɩ kpɑkǝɣɩ tɛʋ cɑlɑ kɛ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ lɔɣɔ-ɩ timpi ɩ cɑɑkɩ tɔ.

33 Tɛʋ holɑ kɛ ɩ hʋlǝɣǝnɑ sɩ kʋ kɔŋ,

nɑ kɑlǝkǝŋ mɑɣɑmɑɣɑ nɩɩkɩ kʋ tɑŋ.

37

1 Mɑ lɑŋlɛ cɛpǝnɑ tɛʋ ŋkʋɣʋ kɑtɑtǝlɑɣɑ kɛ́,

hɑlǝnɑ mɑ lɑŋlɛ lɩɩ tǝ lonte tɑɑ.

2 Ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ Ɩsɔ nɔɣɔ tɑŋ.

Ɩ́ welisi teu nɑ ɩ́ nɩɩ ɩ nɔɣɔ yuŋ.

3 Ɩsɔtɔnʋɣʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ ɩ nɔɣɔ nɩɩkɩ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ tɛʋ ŋmɛlǝsɩ,

nɑ pǝ́ tɑlɑ tɛtʋ tǝnɑsɩ.

4 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ tɛʋ holi nɑ Ɩsɔ nɔɣɔ nɩɩ.

Ɩlɛ ɩ tɑ tɑsɑ tɛʋ ŋmɛlǝsʋɣʋ sǝŋsʋɣʋ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ.

5 Ɩsǝnɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɩ nɔɣɔ tɔ,

pǝ teu wɛ sɔɣɔntʋ.

Tǝmɑ sɔsɔɔnɑ wenɑ tǝ tɑ nyɩ tɔɣɔ ɩ lɑkɩ.

6 Ɩnɩ ɩ tɔŋnɑ sɩ tɛʋ tɔmpɛɛ kpɑɑkpɑɑcɑʋ*fɑ*

ɩ́ nɩɩ tɛtʋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ tɛʋ sɩ

kʋlɛ kʋ́ nɩɩ nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ tɛʋ sɔsɔɔʋ. ɑ tɔmpɛɛ kpɑɑkpɑɑcɑʋ. Pǝ wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ kpɑɑkpɑɑcɑʋ nɑ pǝ́ hʋlʋmɑ mpʋ. Ɩlɛ tɔmpiisi hotiɣinɑ nɑ pǝ́ kɑɑkɩ ɑtɛɣɛ huwɑ.

7 Ɩnɩ ɩ sǝŋsǝɣǝnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝmɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ ɩnɩ ɩ ŋmɑnɑ-wɛ.

8 Tɑɑlɛ wontu mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ sʋʋkɩ tǝ tǝcɔɔsǝlɛ kɛ́,

nɑ tǝ́ sʋʋkɩ tǝ tɑnɑ tɑɑ nɑ tǝ́ ŋmɛlǝɣɩ.

9 Kɑcuculɑɣɑ nɑ́ lɩɩkǝnɑ ilim ntɔɣɔŋ kɛ́,

nɑ wɑtʋ nɑ́ɑ́ lɩɩnɑ pǝ mpǝtǝŋ.

10 Ye Ɩsɔ ɩ́ feesɑ lʋm tɔɔ, pǝ kii kɛ́ ɩsɩɩ tɔmpǝlɛ.

11 Ɩ hɑɣɑsǝɣɩ nikɑɣɑ kɛ ŋmʋntʋ tɑɑ kɛ́.

Ɩlɛnɑ tɛʋ ŋmɛlǝsǝɣɩ ŋmʋntʋ ntɩ tǝ tɑɑ.

12 Ɩnɩ ɩ yekinɑ nɑ ɩsɔŋmʋntʋ cɔɔkɩ nɑ tǝ́ lɑkɩ

pǝ tǝnɑ mpi ɩ tʋ-tɩ tɔɣɔ tɛtʋ tɔɔ.

13 Tɛʋ ŋkʋɣʋ Ɩsɔ hɔŋnɑ ɩ tɛtʋ ŋkpɑŋʋɣʋ.

Kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋɣʋ ɩ lɑkǝnɑ-tǝɣɩ kʋpɑntʋ.

14 Soopu, ke ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ tɔm tǝnɛ tǝ tɑɑ

nɑ ń welisi nɑ ń cɛkǝnɑ Ɩsɔ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ.

15 N nyǝmɑ́ ɩsǝnɑ Ɩsɔ lɑkɩ ɩ tǝmɑ ɑnɩ,

nɑ ɩsǝnɑ ɩ tisiɣi cɑlɑnɑɑ nɑ ɩsɔŋmʋntʋ tɑɑ tɔ?

16 N cɛkǝnɑ ɩsǝnɑ ɩsɔŋmʋntʋ sǝŋɑ teitei tɔ?

Pǝ kɛ́ Ɩsɔ wei ɩ kɛ́ nyǝntʋ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ ɩ tǝmlɛ kɛ́.

17 Ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ye ilim

mpǝtǝŋ heelim kʋhɑŋǝm mɑkɩ tɛtʋ tɔɔ,

n nɩɩkɩ hɑŋɑɣɑ kɛ nyɑ́ wontu tɑɑ?

18 N pǝsǝɣɩ nɑ ń lɑ ɩsɔŋmʋntʋ kɛ ɩsɔtɑɑ

nɑ tǝ́ wɛɛ toŋ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ tiŋ?

19 Soopu hʋlɩ-tʋɣʋ nti

tɩɩ heeli Ɩsɔ tɔ.

Ɩlɛ tɩɩ tɑsǝɣɩ

nɑtǝlǝɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ tɑ́ kɑɑnyǝmtʋ tɔɔ.

20 Mɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ kɛ́ɛ́sǝ́nɑ́ Ɩsɔ tɔɔ

kɛ́ sɑɑ wei mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ɩ tɔ.

Pǝ fɛɩ sɩ mɑ́ heeli-ɩ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ cɛkǝnɑ.

21 Ye pǝ kɛɛsɑɑ nɑ ŋmʋntʋ tɑkɩ nyɑɑlǝm tɔɔ,

pɩɩ tɑsǝɣɩ nɑʋ.

Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ heelim mɑ́, nɑ pǝ́ kɛɛlɩ pǝ tɔɔ.

22 Ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ nyɑɑlǝm lɩɩkǝnɑ

nɑ pǝ́ wɛ ɩsɩɩ wʋlɑ. Ɩsɔ teu mpi

pǝ cɔɔnɑ-ɩ tɔ, pǝ wɛ sɔɣɔntʋ.

23 Tɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ kpǝtǝnɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ sɔsɔ,

nɑ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ ɩnɩ, ɩ kɛ́ siɣisuɣu tʋ́ kɛ́.

Ɩɩ muɣuliɣi nɔɣɔlʋ.

24 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ, yǝlɑɑ ɩ́ nyɑnɑ-ɩ.

Amɑ ɩ pɑɑ fɛɩnɑ mpɑ pɑ yɑɑ pɑ tǝɣɩ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ tɔ.

TACAA ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ

(Titite 38:1–42:6)

38

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ cɔwɑ Soopu kɛ kɑcuculɑɣɑ tɑɑ sɩ:

2 Aweɣelɛ pʋntʋ wei ɩnɩ ɩ kɔŋnɑ sǝkpɛtʋɣʋ

kɛ nti mɑ sɩɩwɑ nɑ mɑ́ lɑkɩ tɔ tǝ tɑɑ,

nɑ tɔmnɑɑ mpɑ pɑ fɛɩnɑ hʋwɛɛ tɔ?

3 Tɔʋ, tɔkɩ nyɑ́ tɩ ɩsɩɩ ɑpɑlʋ.

Mɑɑ pɔɔsɩ-ŋ tɔm nɑ ń cɔ-m.

Ɩsɔ kɛ́ ɑntulinyɑ tɑɑ nyǝm mpi pɩɩ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ pǝ tʋ

4 Leɣe n kɑ wɛ wɑɑtʋ wei mɑ sɩɩkɑɣɑ

ɑntulinyɑ kite tɔ.

Ye n nyǝmɑ́ tɑmpɑnɑ n cɔ-m.

5 Awe pɩɩwɑ ɑntulinyɑ ɩnɩ ɩ tǝnɑsɩ?

N nyǝmɑ́ pʋntʋ nɑ?

Yɑɑ ɑwe mɑɣɑsǝnɑ-ɩ nɑ ŋmǝnɑɣɑ?

6 Awe cɑɑlǝnɑ kite tɛɛ pǝlɛ kɛ sɩɩʋ?

Yɑɑ pepe tɔɔ kɛ́ kite ńtɛ́ tǝ sǝŋɑɑ?

7 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ tɑnɑŋ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ yookɑɣɑ yontu,

nɑ ɩsɔtɑɑ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ wilitiɣinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

8 Awe tǝkɑ teŋku lʋm nɑ kɑmpʋnɑɑ

kɛ sɑɑ wei pǝ lɩɩ tɛtʋ tɛɛ nɑ pǝ ŋmɑɑ tɔ?

9 Wɑɑtʋ wei mɑ suu-wǝɣɩ ɩsɔŋmʋntʋ kɛ toko,

nɑ mɑ́ tɑkɩ-wǝɣɩ ɩhunte tɔ.

10 Nɑ mɑ́ pɩɩ-wǝɣɩ tǝnɑɣɑ,

nɑ mɑ́ tʋ kʋtǝkʋɣʋ nɑ kʋkɑlǝsʋɣʋ.

11 Nɑ mɑ́ hʋlɩ-wɩ sɩ pǝ́ sǝŋ tǝnɑ, pǝ́ tɑɑ tuusi,

tǝnɑɣɑ pǝ holɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɑ́ sɩɩnɑ.

12 Too n wɛʋ tɔ, n tɛmɑ tɑnɑŋ kɛ ŋmɑkǝlʋɣʋ,

yɑɑ ń hʋlɩ tefemle kɛ tǝ lonte nɑ?

13 Yɑɑ tefemle ńtɛ́ tǝ kpɑ tɛtʋ ntompee

nɑ tǝ́ ciɣiti ɑsɑɣɑɑ kɛ teu nɑ?

14 Ɩlɛnɑ tɛtʋ lɑɣɑsɩ wɛɛtʋ ɩsɩɩ

pɑ yʋsʋɣʋ cʋɣʋ tɔɔ tɔ,

nɑ pǝ tǝnɑ pǝ́ wɛɛ kɑcɔkɑ ɩsɩɩ pʋʋɣʋ tɔɔ?

15 Tefemle nyɑɑlǝm kɔŋ,

ɩlɛnɑ ɑsɑɣɑɑ kʋlɑpʋtʋ fiɣini nɑ pǝ́ pɛlɩ pɑ niŋ.

16 Too tɔ, n tɛmɑ teŋku tɑɑ kɛ́ tiiu

hɑlǝnɑ ń tɑlɑ ɩ sɛɛlɑɑ tɑɑ?

Yɑɑ n cɔɔwɑ ɩ lumɑŋ sɔsɔɔŋ tɑɑ?

17 Pɑ tɛmɑ-ŋ sǝm nɔnɔɔsɩ kɛ hʋlʋɣʋ nɑ?

Yɑɑ n nɑwɑ ɑtɛtǝlɛ nɔnɔɔsɩ?

18 Yɑɑ n tɛmɑ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ tɛtʋ wɑŋ tɔm nɑ?

Ye n nyǝmɑ́ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ n kɛɛsɩ-m.

19 N nyǝmɑ́ nyɑɑlǝm tǝcɑɣɑlɛ mpɑɑʋ nɑ?

Nɑ leɣe sǝkpɛtʋɣʋ nɑ́ wɛɛ?

20 N pǝsǝɣɩ nɑ ń ponɑ-wǝɣɩ pǝ lonte tɑɑ.

Yɑɑ ń tɑnɑ-wǝɣɩ timpi pǝ wɛɛ tɔ?

21 N nyǝmɑ́. Mpi tɔ,

wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ pɑ tɛmɑ-ŋ lʋlʋɣʋ.

Pǝ́cɔ́ nyɑ́ pɩɩsɩ tɔɔwɑ.

22 N tɛmɑ pote nɑ n nɑ́ tɛʋ tɔmpɛɛ

nɑ ɑ kpɑɑkpɑɑcɑʋ tǝcɑɣɑlɛ nɑ?

23 Lɑŋwɑkǝllɛ wɑɑtʋ, nɑ yoou kʋyɛɛŋ tɔɔ

kɛ́ mɑ sɩɩ-yɛɣɛ mpʋ.

24 N nyǝmɑ́ mpɑɑʋ ŋku nyɑɑlǝm tǝŋǝɣɩ tɔ?

N nyǝmɑ́ timpi tɔɔ ilim tǝlɩɩlɛ

heelim mɑkǝnɑ tɛtʋ tɔɔ tɔ?

25 N nyǝmɑ́ wei ɩ hɛɛwɑ tɛʋ kɛ kʋ mpɑɑʋ tɔ?

Nɑ wei ɩ hɛɛ tɛʋ ŋmɛlǝsʋɣʋ

nɑ kʋ cɑlɑnɑɑ kɛ pɑ nyǝŋkʋ tɔ?

26 N nyǝmɑ́ wei ɩ yeki nɑ tɛʋ nɩɩkɩ

wʋlɑɣɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔ?

Yɑɑ wei ɩ kɔŋnɑ tɛʋ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ yǝlɑɑ fɛɩ tɔ?

27 Nɑ wei ɩ yeki nɑ lʋm hɑɣɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ,

nɑ nyɩɩtʋ nɑ kʋnyɔnyɔm mpi pǝ wɛ

tǝlɛkʋlɛkʋ tɔ pǝ́ nyɔ tǝ tɔɔ tɔ?

28 Tɛʋ wɛnɑ cɑɑ kɛ?

Yɑɑ ɑwe lʋlǝɣǝnɑ ɑŋkpǝlɛɛ?

29 Lʋm tɔmpɛɛ*fɑ* yɑɑ cɔlɔʋ nyǝnɑ wɛnɑ too kɛ? ɑ nɑ pǝ́ niɣitɑɑ tɔ tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ wɛ wɑtʋ kɛ teu tɔ ɑŋkpǝlɛɛ mɑɣɑmɑɣɑ kiiki ḿpʋ́ɣʋ́.

30 Mpɩ pǝ pǝsǝɣǝnɑ pɔɣɔ lʋm ɩsɩɩ pǝlɛ,

nɑ pǝ́ kii teŋku tɔɔ nyǝm tǝkpɑŋɑsɑŋ.

31 N pǝsǝɣɩ nɑ ń hɔkɔ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ*fɑ*

nsi pɑ yɑɑ sɩ kɑntuɣu nɑ kʋ piyɑ tɔ. Yɑɑ ń hɛtɩ nsi

pɑ yɑɑ sɩ hɑɣɑ nɑ kpɑcɑ nɑ yʋlʋ tɔ. ɑ

32 Nyɑ́ lǝsǝɣǝnɑ tʋlʋmɑlʋɣʋ kɛ kʋ wɑɑtʋ?

Yɑɑ n tiikiɣi ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nsi

pɑ yɑɑ sɩ ɩsɔtʋ ɩ́ sɩ nɑ mɑ́ tɔɣɔ tǝyɑɣɑ tɔ?

33 N nyǝmɑ́ kiiŋ wei ɩsɔtɔnʋɣʋ tǝŋǝɣɩ tɔ?

Nɑ ɩsǝnɑ tɛtʋ wɛɛ nɑ pǝ́ tɔŋ tǝ tɑɑ tɔ?

34 Yɑɑ n yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɩsɔŋmʋntʋ

nɑ tɛʋ nɩɩ kɑtɑtǝlɑɣɑ nɑ?

35 Nyɑ́ yɑɑkǝnɑ tɛʋ ŋmɛlǝsʋɣʋ

nɑ pǝ́ cɔɔkɩ-ŋ sɩ mpǝɣǝlɔ,

nɑ ń tiliɣi-wɩ?

36 Awe tʋnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ hɑtoo yʋlʋ lotu tɑɑ?

Nɑ ɑwe tʋnɑ lɑɣɑtʋ kɛ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ*fɑ*? ɑ nɩɩʋ wɛ kɑtɛ kɛ́, lɛlɑɑ nɑ́ hʋʋkɩ sɩ tɔlɑ nɑɑlɛ kɛ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ. Ɩsɩɩ kɑmpɑɑʋ nɑ Icipiti tɛtʋ tɑɑ sumɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ ipii tɔ.

37 Awe kɑlǝɣɩ ɩsɔŋmʋntʋ nɑ ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ?

Yɑɑ ɩ́ huti ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ lʋm huluŋ

38 kɛ wɑɑtʋ wei tɛtʋ kiiwɑ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ

nɑ tɑmpɑɣɑ nyɔkǝlǝnɑ tǝmɑ tɔ?

Ɩsɔ kɛlɛ tǝyɑɣɑ wontu nɑ tɑɑlɛ nyǝntʋ pǝ tʋ

39 Nyɑ́ kpɑɑkǝnɑ tɔɣɔlɑɣɑ ɑlʋ nyǝŋkɑ kɛ kɑ tɔɣɔnɑɣɑ,

yɑɑ ń cɑlɩ tɔɣɔlɑsɩ piyɑ, nɑ sɩ́ hɑɣɑ?

40 Wɑɑtʋ wei sɩ sopɑ sɩ lonɑ tɑɑ,

yɑɑ sɩ pɑpɑ nyɩɩtʋ tɛɛ tɔ?

41 Awe cɑlǝɣǝnɑ kɑtǝkɑtǝŋ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ piiŋ

lɑŋǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ɩ́ wiikinɑ-m nɑ ɩ́ yɛlǝmǝɣɩ tɔ?

39

1-2 N nyǝmɑ́ tɑɑlɛ pǝ́ŋ nɑ nɑmǝŋ

husi ɩsɔtʋnɑɑ nɑ?

Nyɑ́ feŋiɣinɑ ɩ tɔɔ

kɛ́ sɑɑ wei lʋlʋɣʋ wʋsɑsɩ tɑpɑ-ɩ tɔ?

Yɑɑ n tɩɩ nyǝmɑ́ ɩ lʋlʋɣʋ wɑɑtʋ?

3 Ɩ sopiɣi kɛ́ nɑ ɩ́ lʋlǝɣɩ ɩ piyɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ hɛɛsǝɣɩ wʋsɑsɩ.

4 Nɑ ɩ piyɑ wɛnɑ ɑlɑɑfǝyɑ nɑ sɩ́ pɩɩkɩ nyɩɩtʋ tɑɑ.

Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, ɩlɛnɑ sɩ́ tɛɛ.

Sɩɩ tɑsǝɣɩ mǝlʋɣʋ.

5 Awe hɛtǝnɑ tɑɑlɛ kpɑŋɑɣɑ

nɑ ɩ́ yele-kɛ́ sɩ kɑ́ tɛɛ?

6 Mɑ́ lɑpǝnɑ kɑ tǝcɑɣɑlɛ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ

nti tǝ wɛ tǝnyɑŋŋ tɔ tǝ tɔɔ.

7 Sɩ woŋiɣi ɩcɑtɛ tɑɑ kɔkɔtɛ kɛ́.

Pǝyele sɩɩ nɩɩkɩ cɛcɛ holɑ.

8 Pulɑɣɑ tɔɔ kɛ́ sɩ cɑɑkɩ sɩ sɩ́ hiki sɩ tɔɣɔnɑɣɑ,

nɑ sɩ́ pɛɛkǝɣɩ nyɩɩtʋ kʋlɛkǝlɛkǝtʋ.

9 Tɑɑlɛ nɑʋ kɑ́ kɔɔ sɩ ń lɑnɑ-ɩ tǝmlɛ

yɑɑ ɩ́ hǝntɩ nyɑ́ tɔlɑ tǝtɔɣɔlɛ kiŋ kɛ ɑhoo nɑ?

10 N kɑ́ tʋ ɩ luɣu tɛɛ kɛ́ ŋmǝnɑɣɑ,

yɑɑ ɩ́ hɔ ɑkuɣu nɑ wɑɑlɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ hɛɛ kpɛɛsɩ nɑ?

11 N kɑ́ lɑpɩ-ɩ nɑɑni kɛ́ ɩ tomiŋ sɔsɔɔŋ tɔɔ,

nɑ ń yelinɑ-ɩ nyɑ́ tǝmɑ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ?

12 Yɑɑ nyɑ́ kʋmtʋ kɛ ń kɑ́ yelinɑ-ɩ sɩ ɩ́ kpeenɑ tǝyɑɣɑ,

yɑɑ ɩ kuu pee kɛ kɑtɑɣɑ tɑɑ?

13 Tɑɑtɑɑnɑɑ hɛtǝɣǝnɑ pɑ keŋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ́,

nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ kʋlɑɑlʋɣʋ nyǝŋ.

14 Wɑɑtʋ wei tɑɑtɑɑ tʋɣɩ ɩ yɑlɑ nɑ ɩ́ tɑkɩ-yɛɣɛ

ilim kɔkɔ kɑnyǝŋɑ sɩ ɑ́ tiisi tɔ,

15 ɩ sɔɔkɩ kɛ́ sɩ tɑɑlɛ wontuɣu nɑkʋlɩ

kɩɩ fɛlɩ-yɛɣɛ nɔɔhǝlɛ nɑ ɑ́ yɔkɩ.

16 Ɩ tɔkǝɣɩ ɩ piiŋ kɛ́ nɑ toŋ, ɩsɩɩ pǝ tɑɣɑ ɩnɩ ɩ tǝnnɑ.

Ɩ fɛɩ sɔɣɔntʋ sɩ ɩ wɑhɑlɑ kɑ́ lɑ yem.

17 Mpi tɔ, mɑ tɑ tʋ-ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ

yɑɑ lɑɣɑtʋ kɛ sɑɑ wei mɑ ŋmɑ-ɩ tɔ.

18 Amɑ wɑɑtʋ wei ɩ kʋlǝɣɩ sewɑ tɔ,

ɩ pɑɑ fɛɩnɑ kpɑɣɑnʋ nɑ ɩ cɑɣɑlʋ.

19 Nyɑ́ tʋnɑ kpɑɣɑnʋ kɛ tomiŋ nɑ?

Yɑɑ nyɑ́ tʋnɑ ɩ luɣu tɛɛ kpɛɛm?

20 Nyɑ́ yekinɑ nɑ ɩ́ ŋmɑɑkɩ ɩsɩɩ lɑkǝlɛ

nɑ ɩ́ wiikinɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ sɔɣɔntʋ kpɑɑkɩ kolontu nɑ?

21 Ɩ hɑlǝɣɩ ɑcʋwɑ kɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ,

nɑ ɩ lɑŋlɛ hɛɛnɑ ɩ toŋ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑɑ kolontu nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ yoou tɑɑ.

22 Ɩ fɛɩ sɔɣɔntʋ,

pǝ́cɔ́ ɩɩ nyɑŋnɑ pʋlʋ,

ɩɩ tuliɣi tɑpǝŋ kɛ kolontu lɑɣɑtɛ kiŋ.

23 Ɩ tɔɔ cɑɣɑlʋ ŋmɑntɑɑɣɑ, nɑ ɩ lɑɣɑtɛ pǝ mʋɣɩ kɔkɔ,

nɑ ɩ kɔɔkɑ nɑ́ɑ́ cɛɣɛtǝɣɩ ɩ tɔɔ.

24 Tutuɣu wiiki nɑ pǝ́ nyɑɣɑlɩ-ɩ teu

nɑ ɩ́ kpisi ɩ tǝɣɩ kpɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ cɑsǝlɛ.

25 Tutuɣu wiiki, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɣɑ ɑpɑlʋkɑkiisɑɣɑ tǝwɑpɑpɑ.

Too pooluŋ tɑɑ kɛ́ ɩ nɩɩkɩ yoou tɑŋ

nɑ yoolɑɑ sɔsɑɑ holɑ nɑ pɑ kɑkiisɑsɩ.

26 Nyɑ́ lɑɣɑtʋ kɛ ŋmɑkǝlɛ kʋlǝɣǝnɑ

nɑ tǝ́ hɛtǝɣɩ tǝ keŋ nɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ?

27 Nyɑ́ hɑɑnɑ cɔlɔʋ sɔsɔ kɛ nɔɣɔ sɩ

ɩ́ kʋlǝɣɩ, yɑɑ ɩ́ tʋɣɩ ɩ tɑntɛ kɛ pulɑɣɑ tɑɑ?

28 Kʋkpɑmǝŋ tɑɑ kɛ́ ɩ cɑkɩ nɑ ɩ́ sʋʋkɩ

kʋkpɑmʋɣʋ kʋkʋlʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ,

timpi nɔɣɔlʋ ɩɩ tɑkɩ tɔ.

29 Hɑtoo nyʋɣʋ tɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ wɛɛkɩ,

nɑ ɩ́ loosiɣi ɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ɩ́ cɛŋǝɣɩ-kɛ.

30 Ɩ piiŋ nyɔɔkɩ cɑlǝm kɛ́

nɑ timpi wontu kʋsǝpʋtʋ wɛɛ tɔɣɔ ɩ cɑkɩ.

40

Soopu kɑ cɔnɑ

1-2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ yɔɣɔtǝnɑ Soopu nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ:

N suukɑɣɑ-m tɔm tɔ, n kɑ́ tɑsɑ-m kʋtʋɣʋ nɑ?

N yookɑɣɑnɑ-m tɔ, n wɛnɑ kʋcɔcɔtʋ tɔtɔ?

3 Mpʋɣʋlɛ Soopu cɔwɑ Tɑcɑɑ sɩ:

4 Mɑ kǝlɑ pǝciiu, wentiɣi mɑɑ cɔ?

Mɑɑ tɑkɩ mɑ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ mɑ niŋ kɛ́.

5 Mɑ tɛmɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ tɔm kʋlʋm,

mɑɑ tɑsǝɣɩ nɑtǝlɩ.

Mɑ cɔwɑ tɔm nɑɑlɛ,

ɩlɛ mɑɑ tɑsǝɣɩ nɑtǝlɩ.

Soopu nyǝnǝɣɩ ɩ tǝɣɩ Ɩsɔ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ cɔwɑ Soopu kɛ kɑcuculɑɣɑ tɑɑ sɩ:

7 Tɔʋ, tɔkɩ nyɑ́ tɩ ɩsɩɩ ɑpɑlʋ

nɑ mɑ́ pɔɔsɩ-ŋ nɑ ń cɔ-m.

8 Kʋpɑm n cɑɑ sɩ ń kʋ mɑ tɔm

nɑ ń wɛɛnɑ tɑmpɑnɑ nɑ ń hʋlɩ sɩ mɑ tɑ siɣisi?

9 N tɑlɑ-m tomɑ nɑ?

Yɑɑ nyɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ wɛ ɩsɩɩ tɛʋ holɑ,

yɑɑ ɩsɩɩ mɑ nyǝŋkɑ?

10 Tɔʋ, suu nyɑ́ tǝɣɩ nyʋɣʋ kʋlʋɣʋ nɑ sɔsɔɔntʋ

nɑ ń tɑkɩ nyɑ́ tǝɣɩ teu sɔsɔɔm nɑ teeli.

11 Mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ.

Nyǝnɩ-wɛɣɛ ɩsɛ nɑ ń mǝŋnɑ-wɛɣɛ ɑtɛ.

12 Nyǝnɩ-wɛɣɛ tɔm kʋlʋm nɑ pǝ́ lumsi-wɛ.

Nɑŋtɩ ɑsɑɣɑɑ kɛ tɔm kʋlʋm.

13 Nmɛsɩ pɑ tǝnɑɣɑ tɛtʋ tɛɛ.

Tǝkɩ-wɛɣɛ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ.

14 Pǝlɛɣɛlɛ mɑɑ sɑ-ŋ.

Mpi tɔ, n hikɑ ɑkɑɩtʋ kɛ nyɑ́ toŋ tɔɔ.

Cutɑɣɑ tɔm

15 Nyǝnnɑ Cutɑɣɑ,

mɑ́ ŋmɑnɑ-kɛ́ tɔtɔ, ɩsɩɩ yʋlʋ.

Ɩlɛnɑ kɑ́ tɔkɩ nyɩɩtʋ ɩsɩɩ nɑʋ.

16 Kɑ tǝnɑɣɑ tɑɑ kɛ́ kɑ toŋ wɛɛ.

Alɑɑfǝyɑ hɑɣɑ kɑ lotɔnɑ tɑɑ.

17 Kɑ sukɑ nɑ toŋ kɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ,

nɑ kɑ tɑlɑ holɑ lɛɣɛtɑ tǝmɑ tɑɑ.

18 Kɑ mʋwɑ cɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ foofoo.

Kɑ koŋkoolɑsɩ nǝɣǝsǝnɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kpɑtǝŋ.

19 Nkɛɣɛlɛ mɑ kʋlɑpǝm tɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm*fɑ*.

Mɑ lɑpǝnɑ-kɛ nɑ mɑ́ tʋ-kɛɣɛ lɑɣɑtɛ. ɑ pɑ cɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Mpi pɑ yɑɑ cǝnɛ sɩ lɑɣɑtɛ tɔ, wontuɣu kʋnɛ kʋ kelɑ tɔm kɛ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ.

20 Pɔɔŋ lʋlǝɣǝnɑ kɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

Tǝnɑɣɑ tɑɑlɛ wontu ŋmɑɑlǝɣɩ.

21 Kɑcǝkɑ nyɩɩtʋ ɩsotom tɛɛ kɛ́ kɑ hǝntǝɣɩ.

Tǝnɑɣɑ sǝsǝncɑɑsɩ lɔpɑ lʋcɑɣɑm nɔɣɔ.

22 Nyɩɩtʋ ntɩ tǝ tɛɛ kɛ́ kɑ wɛɛ,

lɔɔʋ nɔɣɔ nyɩɩtʋ tʋ-kɛɣɛ hɛkʋ.

23 Pɑɑ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ suwɑ kɑɑ nǝɣǝsǝɣɩ.

Yɑɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ lʋm sʋʋnɑ kɑ nɔɣɔ tɑɑ,

kɑ cɑɣɑnɑ nɑɑni kɛ́.

24 Nɔɣɔlʋ kɑɑ kpǝtǝnɑ-kɛ nɑ kɑ ɩsɛ sɩ ɩ kpɑɑ-kɛ.

Pǝyele pɑ kɑɑ kpɑ-kɛɣɛ kɑtɔkɑ sɩ pɑ tʋlǝɣɩ kɑ mɩɩnɑ.

Nyɩɩʋ tɔm

25 N pǝsǝɣɩ nɑ ń kpɑ nyɩɩʋ*fɑ* nɑ kulɑɣɑ nɑ?

Yɑɑ kʋ nsǝmlɛ kɛ ń pǝsǝɣɩ nɑ ń hɔkɔ ŋmǝnɑɣɑ? ɑ tʋm sɔsɔ wei pɑ yɑɑ sɩ coco tɔ, ɩsɩɩ pɑ tɔŋʋɣʋ sɩ tɔɣɔlʋɣʋ tɔ.

26 N kɑ́ pǝsɩ nɑ ń sʋsɩ sǝsǝncɑŋɑ kɛ kʋ mɩɩnɑ tɛɛ?

Yɑɑ n kɑ́ pǝsɩ nɑ ń tʋlɩ kʋ tɑmɑɣɑ nɑ kulɑɣɑ?

27 N mɑɣɑsǝɣɩ sɩ kɩɩ wiinɑ-ŋ nɑ pǝ́ leeli

yɑɑ kʋ yɔɣɔtǝnɑ-ŋ tǝpɑmm kɛ?

28 Nyɑnɑ-kʋ ɩ́ kɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ nɑ?

Yɑɑ n kɑ́ kpɑ-kʋɣʋ yomle kɛ tɑm tɔɔ?

29 N kɑ́ liɣilinɑ-kʋ ɩsɩɩ sumɑɣɑ nɑ?

Yɑɑ n kɑ́ tɑmsɩ-kʋɣʋ ŋmǝnɑɣɑ,

nɑ nyɑ́ pɛɛlɑɑ liɣiliɣinɑ?

30 Tiinɑ kpɑlɑɑ kɑɑ pɛɛtɩ-kʋ.

Pǝyele tɑɑtǝlɑɑ nɑ́ kɑɑ tɑlɑ-kʋ.

31 N kɑ́ pǝsɩ nɑ ń wɑɑsɩ kʋ

tɔnʋɣʋ tǝnɑɣɑ ŋmɑntɑɑsɩ nɑ?

Yɑɑ kʋ nyʋɣʋ kɛ n kɑ́ sɔ lʋm tɑɑ

wontu sɔsɔɔntʋ kulɑɣɑ?

32 Ye n kpɑ kʋ tɔɔ,

ɩlɛnɑ ń tɔɔsɩ yoou tɔm,

n kɑɑ tɑsɑ nyɩɩlʋɣʋ.

41

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Ye yʋlʋ tɑŋɑ-kʋ pǝ tʋsɑ-ɩ kɛ́.

Ɩ kɔŋ nɑ ɩ́ loosi-kʋɣʋ loosuɣu mɑɣɑmɑɣɑ tɔ,

ɩ pǝsǝɣɩ kpɛntǝlɑsɩ kɛ́.

2 Yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kpɑŋʋɣʋ tɑ tɑlɑ sɩ

ɩ́ kʋlɩ nyɩɩʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ.

Mpʋ tɔtɔɣɔ nɔɣɔlʋ kɑɑ mɑɣɑsɩ sɩ

ɩ kʋlǝɣɩ mɑɣɑ Ɩsɔ mɑ tɔɔ.

3 Awe kǝntǝnɑ-m nɑ pǝ́ wɛɛ sɩ mɑ́ fɛlɩ pʋntʋ?

Mɑ tǝnnɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ tɛtʋ tɔɔ tɔ.

4 Mɑ kɑɑ su yɔɣɔtʋɣʋ kɛ kʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ nyǝm tɔm.

Ɩsɩɩ kʋ nɔɔhɛɛ nɑ kʋ toŋ nɑ kʋ teu pǝ tɔm.

5 Awe kulɑ kʋ tɔɔ pɔɣɔlɛɛ nɑ kʋ́ nɑɑkɩ?

Yɑɑ ɑwe kɑ́ sʋʋ kʋ nɔɣɔ tɑɑ?

6 Awe hɑɑnɑ kʋ nɔɔle ńtɛ́ nɑ toŋ?

Kʋ kelɑ tɔm wɛ sɔɣɔntʋ kɛ́.

7 Kʋ siɣile tɑɑ pɔɣɔlɛɛ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ

pɑ tɑmsɑ kpɑlǝŋ kɛ tǝntǝmlɛ,

nɑ pǝ́ nyɔɔ ɩsɩɩ pɑ tɑɑlɑ kʋtɑɑlʋ.

8 A mɑtǝnɑ tǝmɑɣɑ teu kɛ́ tǝkpɑm.

Heelim mɑɣɑmɑɣɑ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ pǝ́ sʋʋ ɑ hɛkʋ tɑɑ.

9 Pɔɣɔlɛɛ ɑnɩ ɑ nyɔkǝlǝnɑ tǝmɑɣɑ teu

kɛ́ nɑ ɑ́ kpɛntɩ kʋlʋm, pʋ́ʋ́ɣʋ́ fɛɩ.

10 Ye kʋ cimsɑɑ, kɔkɔ lɩɩkɩ kɛ́.

Kʋ ɩsɛ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ tɑnɑŋ ilim yɑɑkʋɣʋ tɔ.

11 Nɑ kɔkɔ mɑmɑtǝsǝŋ lɩɩkǝnɑ kʋ nɔɣɔ,

nɑ mɑmɑcǝɣǝlɑsɩ nɑ́ɑ́ kʋlǝɣɩ.

12 Kɔkɔ nyɔɔsɩ lɩɩkǝnɑ kʋ mɩɩnɑ tɛɛ kɛ́

ɩsɩɩ tiyɑɣɑ wɑsʋɣʋ mǝsɑɣɑ tɔɔ nɑ huluɣu kpɑɑkɩ tɔ.

13 Kʋ feesiŋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ŋmɑlɑ kɔkɔ

nɑ mɑmɑtǝsʋɣʋ lɩɩkǝnɑ kʋ nɔɣɔ.

14 Kʋ luɣu tɑɑ kɛ́ toŋ wɛɛ.

Ɩlɛnɑ wei ɩ́ nɑ́-kʋ ɩ tɛɛ sʋʋkɩ.

15 Kʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ pɔɣɔlɛɛ tɑmsɑɑ kɛ́,

nɑ ɑ́ kpɛntɩ kʋlʋm, nɑ pǝ́ wɛɛ tomɑ, pɩɩ ciɣitiɣi.

16 Kʋ nyɑmlɛ wɛ toŋ kɛ́ ɩsɩɩ pǝlɛ.

Tǝ wɛ tomɑ kɛ́ ɩsɩɩ nem*fɑ*. ɑ tɔɔʋ wɛ teitei kɛ́ nɑ ɑ tǝnɑ tǝmɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ cɔɔsǝɣɩ ɩsɔtɑɑ nyǝntɛ nɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́.

17 Ye kʋ kʋlɑɑ, sɔɣɔntʋ kpɑɑkɩ

ɑlɑɑfǝyɑ tɑɑ ɑlɑɑfǝyɑ nyǝ́mɑ kɛ́,

nɑ pɑ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlɩ nɑ pɑ́ seeki.

18 Pɑɑ pɑ sɔpɑ-kʋɣʋ lɑɣɑtɛ pɩɩ sʋʋkɩ.

Mpʋ tɔtɔɣɔ, nɑ ŋmɑntɑɑsɩ nɑ nyǝmɑ́.

19 Nyǝɣǝlʋɣʋ wɛ-kʋɣʋ teitei kɛ́ ɩsɩɩ keemɑɣɑ.

Nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nɑ́ɑ́ wɛɛ-kʋ ɩsɩɩ

tɑɑʋ kʋpʋkʋɣʋ.

20 Pɑɑ tɔɣɔnǝɣɩ-kʋ nɑ nyǝmɑ́.

Pǝyele pǝntɔlʋpɛɛ nɑ́ wɛ-kʋɣʋ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ.

21 Akɑlʋɣʋ wɛ-kʋɣʋ ɩsɩɩ keemɑɣɑ,

nɑ kʋ́ nɩɩkɩ ŋmɑntɑɑsɩ wulɑ nɑ kʋ́ woŋiɣi.

22 Kʋ lotu tɔɔ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɑtɑɑsɩ kʋsɛŋtɑsɩ,

nɑ kʋ́ tɛɛkɩ nɑ kʋ́ yeki ɑfǝlɑ tɔɔ kɛ́ ɩkpɑtɛ ɩsɩɩ ɑkuɣu.

23 Kʋ pǝsǝɣɩ teŋku lʋm kɛ́ ɩsɩɩ tiyɑɣɑ wɑsʋɣʋ tɔ,

nɑ kʋ́ ciɣitiɣi-wɩ, ɩsɩɩ tulɑɑlʋ nɑ kpɑlǝpɑ.

24 Kʋ yeki ɩkpɑtɛ nɑ wɑɑlɩ kɛ́, nɑ tǝ́ teeki kɔkɔ.

Ɩlɛnɑ kʋhulɑŋ kʋlɩ teŋku tɔɔ, ɩsɩɩ ɑkpɑtʋlʋ nyɔɔsɩ.

25 Kʋ fɛɩnɑ tʋ́ kɛ ɑtɛ cǝnɛ.

Pǝyele pǝ ŋmɑ-kʋɣʋ sɩ kʋ́ tɑɑ nɩɩ sɔɣɔntʋ.

26 Tɑɑlɛ wontu fɛɩ-kʋɣʋ sɔɣɔntʋ.

Nkʋɣʋlɛ wontu sɔsɔɔntʋ tɑɑ sɔsɔɔntʋ wulɑʋ.

42

Soopu tisɑɑ sɩ ɩ kɛ́ ɩcɑm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu cɔwɑ Tɑcɑɑ sɩ:

2 Mɑ nyǝmɑ́ sɩ n pǝsǝɣɩ pǝ tǝnɑ.

Ye n tʋwɑ mpi pǝ pǝlɛ n lɑkɩ-wǝɣɩ.

3 Mɑ́ tɑkɑɣɑɑnɑ nti mɑ sɩɩwɑ nɑ mɑ́ lɑkɩ tɔ tǝ tɔɔ,

nɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ nti tǝ tɑɑ fɛɩ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔ.

Tɑmpɑnɑ mɑ yɔɣɔtɑɑ kɛ́, mɑ tɑɑ cɛkǝnɑ.

Tǝmɑ sɔsɔɔnɑ wenɑ Ɩsɔ lɑpɑ tɔ ɑ tɛɛ-m kɛ́.

Ɩlɛ mɑ tɑɑ nyɩ-yɛ.

4 Ɩsɔ ke ŋkpɑŋŋ nɑ mɑ́ yɔɣɔtɩ.

Mɑɑ pɔɔsɩ-ŋ nɑ ń cɔ-m.

5 Pɑɑ yɔɣɔtɑ Ɩsɔ tɔm kɛ́

nɑ mɑ́ nɩɩnɑ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ.

Amɑ nɔɔnɔɔ kɛ́ mɑ nɑ-ɩ nɑ mɑ ɩsǝpǝle.

6 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ nyǝɣǝsɑ mɑ tɩ.

Mɑ pɑsɑ mɑ tɩ nɑ mɑ́ cɑɣɑ tɛtʋ nɑ tɔlʋmɑ tɑɑ.

ƖSƆ MƎLƎNA SOOPU KƐ Ɩ WULE TAA

7 Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ tɛmɑ Soopu kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ Temɑŋ tʋ Ɩlifɑsɩ sɩ: Mɑ mʋ nyɑ́ nɑ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ tɑ tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ mɑ tɔm, ɩsɩɩ mɑ tǝmlɛ tʋ Soopu lɑpɑ tɔ. 8 Pǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ cɑɑ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ɩwɑɑŋ kɛ mpʋ tɔtɔ. Ɩ́ mɑɣɑnɑ Soopu nɑ ɩ́ lɑ mǝ nyɔɔŋ tɔɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ ɩ́ sǝlǝmǝnɑ-mɛ. Ɩlɛ Soopu tɔɔ, mɑ kɑɑ hɔ mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ mǝ kpɑŋʋɣʋ lɑkɑsɩ. Mpi tɔ, ɩ́ tɑ́ tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ mɑ tɔm ɩsɩɩ mɑ tǝmlɛ tʋ Soopu lɑpʋ tɔ.

9 Mpʋɣʋlɛ Ɩlifɑsɩ, nɑ Pilitɑ, nɑ Sofɑɑ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ lɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heelɑ-wɛ tɔ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ mʋ Soopu sǝlǝmʋɣʋ.

10 Soopu tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑɑpɑlɑɑ kɛ sǝlǝmǝnɑʋ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ mǝlǝnɑ Soopu kɛ ɩ wule tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ hɑ-ɩ ɩ wɛnɑʋ ŋku ɩ kɑ wɛnɑ tɔ kʋ tɔm nɑɑlɛ. 11 Ɩlɛnɑ Soopu tɑɑlʋnɑɑ, nɑ ɩ newɑɑ ɑlʋnyǝmɑ, nɑ ɑpɑlʋnyǝmɑ, nɑ mpɑ pɑɑ nyǝmɑ-ɩ hɑtoo lɔŋ tɔ, pɑ́ kɔɔ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ wii ɩ kʋnyɔŋ, nɑ pɑ́ sɔɔsɩ-ɩ ɑpɑlʋtʋ kɛ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ kɑ tʋ-ɩ tɔ pɑ tɔɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑɑ wei ɩ hɑ-ɩ pɑ tɛ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ wʋlɑ kukuule.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ koolɑ Soopu pɩɩsɩ kɑntǝkɑɣɑ nyǝnsɩ kɛ kʋpɑntʋ, nɑ pǝ́ kǝlɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnsɩ. Ɩ kɑ wɛnɑ heeŋ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti (14000), nɑ yooyoonɑɑ kɛ iyisi nɑɑtoso (6000), nɑ nɑɑŋ kʋhɑlǝŋ kɛ iyɑɣɑ (1000), nɑ kpɑŋɑsɩ ɑlʋnyǝnsɩ kɛ iyɑɣɑ (1000). 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Soopu lʋlɑ ɑpɑlʋpiyɑ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ɑlʋpiyɑ kɛ tooso. 14 Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ pɛɛlɔ sɩ Yemimɑ (Alukuku), nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ sɩ Kesiyɑ (Yɑɑye), nɑ tooso nyǝŋ sɩ Kelɑɑ-Hɑpuki (Cǝlɑʋfulɑɣɑ). 15 Tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ, ɑlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ tɑɑ fɛɩ nɑ pɑ́ tewɑ ɩsɩɩ Soopu pɛɛlɑɑ mpɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɑɑ hɑ-wɛɣɛ pɑ kpɑncoou kɛ teitei ɩsɩɩ pɑ tɑɑlʋnɑɑ.

16 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Soopu tɑsɑ pɩɩsɩ nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ (140) kɛ tɔɣɔʋ. Hɑlǝnɑ ɩ́ nɑ́ ɩ piyɑ piyɑ, nɑ sǝlɛ sɩ piyɑ piyɑ. 17 Soopu pɩɩsɩ tɔɔwɑɣɑ, nɑ ɩ́ kpɑtǝlɩ teu tǝkuŋkuŋku, ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́.

ɑ 1:6 ɩsɔtɑɑ yǝlɑɑ: Cǝnɛ ɩlɛ tǝ tǝŋɑ nɑsɑɑlɑ tɔm Piipilinɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ. Ɩ́lɛ́

ɑ 3:8 tʋm sɔsɔ: Piipili yɑɑwɑ wontuɣu kʋnɛ sɩ (Lefiyɑtɑŋ) nɑ Nɑsɑɑlɑ tɑɑ, yɑɑ

ɑ 6:7 Hepǝlɑ tɑɑ looŋɑ kɑnɛ kɑ nɩɩʋ wɛ kɑtɛ.

ɑ 8:11 Mʋlʋɣʋ: Pɛlɛ pɑ tɛ mʋlʋɣʋ yɑɑ pɑ tɛ sǝsǝncɑɑsɩ kɛ pɑ kɛɛsǝɣɩ

ɑ 9:9 Ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ sǝnɛ sɩ nyǝm wɛ kɑtɛ, pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ tʋwɑ

ɑ 9:13 Lɑhɑpɩ: Lɔŋtɑɑ nyǝ́mɑ mʋlɑ tɑɑ kɛ́ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ coco ɩnɛ ɩ tɔm.

ɑ 36:14 wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ: Wɑsɑŋkɑlǝtʋ nti tǝ tɛlǝsɑ cǝnɛ tɔ. Hepǝlɑ tɑɑ ɩlɛ pǝ kɛ́

ɑ 37:6 tɛʋ tɔmpɛɛ kpɑɑkpɑɑcɑʋ: Mpi pɑ yɑɑnɑ nɑsɑɑlɑ tɑɑ sɩ (nɛɛsɩ) tɔɣɔ tǝ tɛlǝsɑɑ sɩ tɛʋ

ɑ 38:29 Lʋm tɔmpɛɛ: Lʋm tɔmpɛɛ yɑɑ cɔlɔʋ nyǝnɑ. Ɩsɩɩ lʋm kiikuɣu ɩsɩɩ pǝlɛ

ɑ 38:31 ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ: Ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ wɛnɑ pɑɑ ŋkɑ nɑ kɑ hǝtɛ kɛ́.

ɑ 38:36 lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ: Mpi tǝ tɛlǝsɑɑ sɩ lotu tɑɑ nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ tɔ, tɔmǝŋ ɩnɩ ɩ

ɑ 40:19 Looŋɑ kɑnɛ kɑ nɩɩʋ wɛ kɑtɛ nɑ hepǝlɑ tɑɑ, tǝ tɑ nyɩ mpi kpem

ɑ 40:25 nyɩɩʋ: Wei ɩnɩ pɑ yɑɑ sɩ nyɩɩʋ tɔ, pǝ pǝsǝɣɩ nɑ pǝ́ wɛɛ sɩ

ɑ 41:16 nem: Pɛlɛ pɑ tɛ nyǝ́mɑ nɑmɑ fɛɩ ɩsɩɩ tɑ́ nyǝnɑ. Nem nɑ nɑmlɛ pɑ

Yontu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88

89

90

91

92

93

94

95

96

97

98

99

100

101

102

103

104

105

106

107

108

109

110

111

112

113

114

115

116

117

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130

131

132

133

134

135

136

137

138

139

140

141

142

143

144

145

146

147

148

149

150

YONTU

NTI PA YOONA ƖSƆ HƎTƐ TƆ TƎ TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkəlɑɣɑ kɑnɛ kɑ kɛ́ Yontu nɑ Ɩsɔ sələmʋɣʋ kɛ́. Nɑ ŋmɑɑlɑɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ ŋmɑɑnɑ-təɣɩ pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ koti-tɩ nɑ pɑ́ lɑkənɑ-təɣɩ pɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ.

Ɩsɔ Tɔm Yontu ntɩ tə wɛ mpɑɑ mpɑɑ kɛ́. Lɛntɩ kɛ́ Ɩsɔ sɑmtʋ yontu kɛ Ɩsɔ təsɛɛlɛ. Lɛntɩ kɛ́ Ɩsɔ sələmʋɣʋ sɩ ɩ́ sənɑ nɑ ɩ́ kenti ɩ yəlɑɑ tɔɔ nɑ ɩ́ yɑ́ pɑ nyʋɣʋ. Lɛntɩ kɛ kʋpəntəŋ tisuɣu kɛ́ sɩ Ɩsɔ ɩ́ tɑɣɑnɩ pɑ təwɑkəllɛ. Lɛntɩ sɩ pɑ́ sɛɛnɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ təmlɛ kɛ ɩ koolɑ-wɛɣɛ kʋpɑntʋ tɔ pə tɔɔ. Lɛntɩ ɩlɛ, pɑ wiikinɑ Ɩsɔ sɩ ɩ́ hɔ pɑ kolontunɑɑ ŋkpɑŋʋɣʋ.

Yesu mɑɣɑmɑɣɑ tʋwɑ yontunɑɑ lɛmpɑ kɛ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Nɔɣɔ Sɩɩʋ Kʋfɑlɑɣɑ ŋmɑɑlɑɑ tʋ-təɣɩ pɑ tɑkəlɑsɩ tɑɑ, hɑlənɑ sɑŋɑ yontunɑɑ mpɛ pɑ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ pʋlʋ kʋpɑm kɛ́.

Yontu nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (150) ɩnɩ ɩsənɑ pɑ fɑɣɑ-tɩ tɔɣɔlɔ.

Kɑncɑɑlɑɣɑ nyəntʋ, titite 1–41

Nɑɑlɛ nyəntʋ, titite 42–72

Tooso nyəntʋ, titite 73–89

Liɣiti nyəntʋ, titite 90–106

Kɑkpɑsɩ nyəntʋ, titite 107–150

TAKƎLAƔA KANCAALAƔA NYƎŊKA

1

(Yontu 1–41)

Leleŋ nɩɩʋ mɑɣɑmɑɣɑ

1 Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ yʋlʋ wei ɩɩ təŋəɣɩ ɑsɑɣɑɑ lɑɣɑtʋ

tɑsʋɣʋ, nɑ ɩɩ lɑkɩ mpɑ pɑ kisiɣi Ɩsɔ nyəntʋ tɔ pɑ kʋlɑpəlɛ

tɔ. Pəyele ɩ́ nɑ Ɩsɔ woŋlɑɑ pɑɑ cɑkɩ tɔ.

2 Amɑ Tɑcɑɑ kʋsɛɣɛsətʋ hʋləsəɣənɑ ɩ lɑŋlɛ, nɑ ɩ́ kɑləɣɩ-tɩ

nɑ ɩ́ mɑɣɑsəɣɩ tə tɔm kɛ ɩ tɑɑ kɛ́ ilim nɑ ɑhoo.

3 Ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ ŋku pɑ sɔwɑ kɑcəkɑ tɑɑ nɑ kʋ lʋləɣɩ

kʋ wɑɑtʋnɑɑ tɔ. Kʋ hɑtʋ ɩɩ lontiliɣi.

4 Amɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ fɛɩ mpʋ.

Pɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ lɔɔtʋ nti heelim kpɑkəɣɩ tɔ.

5 Pə tɔɔ kɛ́ pɑ kɑɑ tʋlɩ-təɣɩ Ɩsɔ hʋʋlɛ wule. Nɑ wɑkəllɑɑ

nɑ́ kɑɑ sʋʋ Ɩsɔ yəlɑɑ kpekəle tɑɑ.

6 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ pɑɑsəɣənɑ siɣisilɑɑ kɛ́.

Ɩlɛnɑ wɑkəllɑɑ mpɑɑʋ nɑ́ɑ́ wɑkələɣɩ-wɛ.

2

Wulɑʋ wei Ɩsɔ ləsɑɑ tɔ

1 Pepe tɔɔ kɛ́ piitimnɑɑ cʋkɑ pə tɑɑ,

nɑ yəlɑɑ nɑ́ɑ́ hʋʋkɩ hʋwɛɛ kpɑɩ nyənɑ kɛ mpʋ?

2 Nɑ ɑwulumpiyɑ nɑ́ɑ́ sɔɔsəɣɩ ɑtɛ ɑwulɑɑ tɔɔ sɩ, pɑ kʋləɣɩ

Tɑcɑɑ nɑ ɩ kʋləsʋ pɑ tɔɔ nɑ pɑ́ yoonɑ-wɛ.

3 Nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ pɑ́ cɛ pɑ hɔkʋtʋ nɑ pɑ́ lɩɩ ŋmɑkəlʋɣʋ tɑɑ.

4 Amɑ Tɑcɑɑ nɑ́ wɛ ɩ kumte tɔɔ kɛ́

ɩsɔtɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ woŋiɣi-wɛ.

5 Nɑ ɩ́ nyɑɑsəɣɩ-wɛ nɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ ɩ́ kɑləɣɩ sɩ:

6 Mɑ ləsənɑ mɑ wulɑʋ nɑ mɑ́ kpɑ-ɩ Siyɔŋ pʋɣʋ nɑŋŋ nyəŋkʋ

tɑɑ.

7 Mɑɑ yɑsɩ nti Tɑcɑɑ sɩɩwɑ tɔ.

Ɩ heelɑ-m sɩ: Nyɑɣɑlɛ mɑ pəyɑlʋ,

sɑŋɑ kɛ mɑ lʋlɑ-ŋ.

8 Sɩ mɑ sələmɩ-ɩ piitimnɑɑ nɑ ɩ hɑ-m, nɑ ɑntulinyɑ tənɑ

pəsɩ mɑ nyəm.

9 Mɑɑ ŋmɑkəlɩ-wɛ nɑ nyəɣəlʋɣʋ kpɑ́tʋɣʋ, nɑ mɑ́ fɑɣɑ-wɛɣɛ

hɔɣɔlɑsɩ ɩsɩɩ hɛɛʋ.

10 Awulɑɑ ɩ́ kpɑɣɑ ləmɑɣɑsɛɛ, nɑ ɑtɛ sɔsɑɑ nɑ́ɑ́ nɩɩ

kpɑɑlʋɣʋ.

11-12 Sɩ pɑ́ pɛtɩ pɑ təɣɩ Tɑcɑɑ

nɑ pɑ́ nyɑŋnɑ-ɩ nɑ pɑ́ nyɩ ɩ sɔsɔɔntʋ tɔɔ,

nɑ pɑ́ wiliti nɑ pɑ́ həntɩ-ɩ ɑtɛ.

Pə́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ mʋnɑ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ pɑ́ le.

Mpi tɔ, ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ ɩɩ lɑɑ kpɑʋ.

Leleŋ nɩɩlɑɑ ntɛ́ pɑ tənɑ mpɑ pɑ cɔɔsəɣɩ ɩ tɛɛ tɔ.

3

Kolontunɑɑ cɔɔnɑ Tɑfiiti kɛ kotɑɣɑ

1 Tɑfiiti yontu.

Pɑ kɛɛsɑ tə tɑɑ kɛ́ ɩsənɑ ɩ seekɑɣɑ ɩ pəyɑlʋ Apəsɑlɔm tɔ.

2 Hɑɩ Tɑcɑɑ, mɑ kolontunɑɑ tɔɔwɑɣɑ.

Mpɑ pɑ kʋləɣɩ mɑ tɔɔ tɔ, pɑ hukɑɑ kɛ́.

3 Pɑ yɔɣɔtəɣɩ mɑ tɔm nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ:

Ɩsɔ kɑɑ sənɑ-ŋ.

4 Amɑ Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ mɑ kpɑntɛ,

nyɑ́ tʋɣʋnɑ-m teeli nɑ ń kʋsəɣɩ mɑ nyʋɣʋ.

5 Ye mɑ yɑɑ-ŋ sɩ ń wɑɑsɩ-m,

n cɔɔkɩ nyɑ́ pʋɣʋ nɑŋŋ nyəŋkʋ tɔɔ kɛ́.

6 Mɑ həntəɣɩ nɑ mɑ́ tooki nɑ mɑ́ feŋ tɔ,

Tɑcɑɑ pɑɑsəɣənɑnɑ-m.

7 Mɑɑ nyɑŋnɑ kolontunɑɑ iyisi iyisi wei ɩ tɑmɑ-m kotɑɣɑ tɔ.

8 Hɑɩ Tɑcɑɑ, kɔɔ.

Mɑ Ɩsɔ, yɑ-m.

N mɑkɩ mɑ kolontunɑɑ nɔɔsɩ kɛ́ nɑ ń holiɣi pɑ kelɑ.

9 Tɑcɑɑ nyɑ́ tike n wɑɑsəɣənɑ.

Kooli nyɑ́ yəlɑɑ kɛ kʋpɑntʋ.

4

Tɑcɑɑ kisuɣu kɛ tɔm tʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu nti pɑ yoonɑ sɑŋkʋ nɑ tə́ wɛ Yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ cɔ-m wɑɑtʋ wei mɑ wiikinɑ-ŋ tɔ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ tɑmpɑnɑ hɑlʋ.

Nyɑ́ wɑɑsənɑ-m mɑɑ wɛʋ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ tɔ.

Nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ nɑ ń nɩɩ mɑ kʋsələmʋtʋ.

3 Mpɑ mɛ mə pɛɛkəɣɩ sɩ ɩ́ cɑɣɑnɑ-m nɑ ɩ́ tʋʋ-m mʋsʋŋ tɔ,

pəlee kɛ́ mɩɩ hɛɛsɩ mɑ nyʋɣʋ kʋɣʋ nɑ kɑloolɑɣɑ?

4 Ɩ́ nyɩ sɩ Tɑcɑɑ lɑpɑ-m pɛɛlɛɛ sɔsɔɔnɑ kɛ́.

Ye mɑ yɑɑ-ɩ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-m ɩ nɩɩkɩ.

5 Ɩ́ sele, ɩlɛ ɩ tɑɑ pəntɩ.

Ɩ́ ponɑ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ mə təhəntəlɛnɑɑ kɛ ɑhoo nɑ ɩ́ cɑɣɑ tətiɣitiɣi.

6 Ɩ́ pɛtɩ mə təɣɩ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ kɔtɑsɩ nsi sə təŋɑɑ tɔ.

7 Pɑɣɑlɛ wiikinɑ sɩ:

Awe kɑ yele nɑ tə nɩɩ leleŋ?

Tɑcɑɑ nyənɩ tɑ́ tɔɔ nɑ ɩsɛ kʋpɑnɑ.

8 Amɑ n tʋ mɑ tɑɑ kɛ́ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ pə́ kəlɩ

mpɛɣɛ wɑɑtʋ wei pɑ wɛnɑ pɑ tɔɣɔnɑɣɑ

nɑ pɑ sʋlʋm tuutuumɑ tɔ.

9 Mɑ həntəɣɩ kɛ́ nɑ mɑ́ tooki teu.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ tike kentiɣinɑ mɑ təcɑɣɑlɛ.

5

Ɩsɔ sənɑʋ pɛɛkʋɣʋ

1 Tɑfiiti Yontu nti pɑ yoonɑ həsɩ nɑ tə́ wɛ

Yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ Tɑcɑɑ, nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ mɑ mɔlɑ.

3 Nyɑɣɑlɛ mɑ wulɑʋ sɔsɔ nɑ mɑ Ɩsɔ.

Nɩɩ mɑ yɑɑʋ nɑ mɑ wiinɑʋ kɛ

4 tɑnɑŋ tɛɛ, hɑɩ Tɑcɑɑ.

Pə nyɑɑləɣɩ tɔɣɔ mɑ kɛɛsəɣənɑ nyɑ́ tɔɔ nɑ mɑ tɑŋɑɑ.

5 N tɑ kɛ Ɩsɔ wei ɩ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ.

Ɩsɑɣɑʋ ɩɩ hikiɣi lonte kɛ́ nyɑ́ tɛ.

6 Nyɑ́ luɣu fɛɩ kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ.

Pəyele nn cɑɑkɩ mpɑ pɑ pɛɛkəɣɩ lɛlɑɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ.

7 N kpiisiɣi kɑloolutʋnɑɑ kɛ́,

nɑ nyɑ́ tɑɑ kpɑɑkənɑ yʋlʋkʋlɑɑ nɑ ŋmɩɩlɑɑ.

8 Amɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ tɔɔ

mɑ pəsəɣɩ mɑ sʋʋ nyɑ́ tɛ́ nɑ sɔɣɔntʋ

nɑ mɑ luŋ nyɑ́ təsɛɛlɛ ɩsɛntɑɑ.

9 Tɑcɑɑ tiiki-m nyɑ́ tɑmpɑnɑ tɑɑ kɛ́ mɑ kolontunɑɑ tɔɔ,

nɑ ń kpɑlɩ mpɑɑʋ nɑ mɑ́ təŋ.

10 Pə fɛɩ sɩ yʋlʋ ɩ́ lɑ nɑɑni nɑ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

Wɑkəlʋɣʋ tike hʋwɛɛ hɑɣɑnɑ pɑ tɑɑ.

Pɑ nɔɣɔ tɑɑ wɛ ɩsɩɩ pəlɑɑʋ ŋku kʋ kulɑɑ tɔ.

Nɑ pɑ́ tʋsəɣɩ yəlɑɑ nɑ pɑ nsəmɑ.

11 Hɑɩ Ɩsɔ kʋ tɑsəkəlɛ nyəmɑ mpɛ pɑ tɔm

nɑ ń yele nɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ kɑtɔsɩ kpɑ-wɛ.

Mpi tɔ, pɑ ɩsɑɣɑtʋ kəlɑ tɔɔʋ.

Pəyele pɑ kʋləɣɩ nyɑ́ tɔɔ.

12 Ɩlɛ mpɑ pɑ pɛtɑ-ŋ pɑ tɩ tɔ pɑ lɑŋɑ kɑ́ hɛɛ

nɑ pɑ́ wɛɛ ḿpʋɣʋ tɑm nɑ ń kentiɣi pɑ tɔɔ

nɑ nyɑ́ sɔɔllɑɑ yɔɔləɣənɑ-ŋ.

13 Tɑcɑɑ, ń kooliɣi kʋpɑntʋ kɛ nyɑ́ nɩɩntɑɑ kɛ́,

nɑ nyɑ́ pɛɛlɛɛ kentiɣi-wɛɣɛ kpɑntɛ.

6

Tɑcɑɑ wɑɑsʋɣʋ kɛ wɑhɑlɑ wɑɑtʋ

1 Tɑfiiti yontu nti pɑ yoonɑ ŋmɩɩsɩ pəlefɛɩ sɑŋkʋ

nɑ tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, n mʋ-m nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ

tɑɑ hɔ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ.

3 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ toŋ tɛmɑ nɑ mɑ kɑ tətɔɣɔtɔɣɔ.

Wɑɑ-m, mpi tɔ, mɑ mʋwɑ tɑɑ sɑləɣɩ kɛ́.

4 Pəlee kɛ́ nyɑ́ tɑɑ kɑ́ hɛɛsɩ-m kpɑnɑʋ?

Mɑ lɑŋlɛ wɑkəlɑɑ kɛ́ tətɔɣɔtɔɣɔ.

5 Hɑɩ, Tɑcɑɑ məlɩ nɑ ń yɑ-m.

Wɑɑsɩ-m nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

6 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, sətʋ ɩɩ tɔɔsəɣɩ nyɑ́ tɔm.

Pə́cɔ nɔɣɔlʋ ɩɩ sɑŋɩ-ŋ ɑtɛtəlɛ tɑɑ.

7 Mɔlɑ kʋɣʋnɑ-m nɑ mɑ́ pələɣɩ ɩsəlʋm kɛ

mɑ kʋhəntʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ ɑhoo nnɑ.

8 Wulɑ mʋlʋsɑ mɑ ɩsɛ kɛ́ nɑ ɑɑ tɑsəɣɩ nɑʋ.

Mɑ kolontunɑɑ lɑpənɑ-m mpʋ.

9 Ɩsɑɣɑlɑtɑɑ mɛ, ɩ́ tɛɛ ɩ́ wɛsɩ-m.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nɩɩ mɑ wulɑ.

10 Ɩ́ nɩɩ mɑ wiinɑʋ nɑ ɩ́ mʋ mɑ sələmʋɣʋ.

11 Pə́ liɣiti mɑ kolontunɑɑ tənɑ nɑ sɔɣɔntʋ kpɑɑ-wɛ,

nɑ pɑ́ pəsəɣənɑ pɑ wɑɑlɩ kɛ kpɑkpɑɑ nɑ fɛɛlɛ nɑ pɑ́ seeki.

7

Tɑcɑɑ sɛɛnɑʋ kɛ ɩ nyəŋ tɔɔ

1 Tɑfiiti kɑwəyɑɣɑ ŋkɑ ɩ wiikɑɣɑnɑ Tɑcɑɑ kɛ ɩ kolontu

Pɛncɑmɛɛ tʋ Kusi tɔm tɔɣɔlɔ.

2 Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ mɑ kentulu.

Yɑ-m, wɑɑsɩ-m mɑ kʋnyɔntʋlɑɑ niŋ tɑɑ.

3 Pɑ́ tɑɑ cəlɩ-m ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ lɛɛkɩ-m pɑ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ yɑ-m.

4 Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ,

ye mɑ niŋ tɑɑ wɛ ɩsɑɣɑtʋ,

5 ye mɑ lɑpɑ mɑ tɑɑpɑlʋ nɔɣɔlʋɣʋ ɩsɑɣɑtʋ,

yɑɑ mɑ lɛɛtɑ wei ɩ ŋmɑkələɣɩ-m mʋsʋŋ tɔ.

6 Ɩlɛ mɑ kolontu ɩ́ tɔɣɔnɩ-m nɑ ɩ́ kpɑ-m

nɑ ɩ́ fɛlɩ-m ɑtɛ nɑ ɩ́ kʋ-m nɑ mɑ teeli sɩ.

7 Hɑɩ Tɑcɑɑ, mʋ mɑ kolontunɑɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

Kʋlɩ pɑ tɔɔ nɑ ń wɑɑsɩ-m.

Nyɑ́ hɑɑnɑ tɑmpɑnɑ, feŋ mɑ tɔɔ.

8 Piitimnɑɑ ɩ́ cɑɣɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ-ŋ

nɑ nyɑɑ kpɑ nyɑ́ kumte tɔɔ nɑ ń ŋmɑkəlɩ-wɛ.

9 Hɑɩ Tɑcɑɑ, nyɑ́ wei n hʋʋkənɑ piitimnɑɑ tɔ,

kɛɛsənɑ mɑ siɣisuɣu nɑ ń hɑ-m tɑmpɑnɑ.

10 Səŋsɩ ɑsɑɣɑɑ kɑwɑlɑɣɑ nɑ ń sɔɔsɩ siɣisilɑɑ kɛ toŋ.

Nyɑ́ nyəmnɑ yəlɑɑ lotunɑɑ tɑɑ hʋwɛɛ tənɑ.

Nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ nɑ ń təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ.

11 Nyɑɣɑlɛ mɑ kentulu,

nɑ ń wɑɑsəɣɩ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ.

12 N təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ nyɑ́ hʋʋlɛ tɑɑ kɛ́

nɑ ń mʋɣɩ ɑsɑɣɑɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ tɑm.

13 Ye pɑ kisɑ lɑɣɑsʋɣʋ,

n sɑləɣɩ nyɑ́ lɑɣɑtɛ kɛ́ nɑ

ń pɑ́ nyɑ́ tɔɔʋ nɑ ń tɔ-wɛɣɛ nyəmɑ́.

14 Yoou wontu kʋkʋkʋtʋ kɛ n tɑɣɑnəɣɩ

nɑ ń tɑntəɣɩ kɔkɔ nyəmɑ́.

15 Ɩkɑɑlɛ kɛ kolontu hɑɣɑɑ,

nɑ ɑcilɑɣɑtʋ wɩɩkɩ-ɩ.

Ɩ kɑ lʋlɩ kɑloolɑɣɑ.

16 Wei ɩ́ hulɑ pʋʋɣʋ nɑ ɩ́ wɑləsɩ-kʋɣʋ teu kɛ lɛlɑɑ tɔɔ,

ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ hotiɣinɑ kʋ tɑɑ.

17 Ɩ kɑwɑlɑɣɑ nɑ ɩ mʋsʋŋ mələɣɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́.

18 Mɑɑ sɑ Tɑcɑɑ kɛ ɩ siɣisuɣu tɔɔ.

Nɑ mɑ́ yoo yontu nɑ mɑ́ tɑlɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ.

8

Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ nɑ yʋlʋ nyʋɣʋ kʋsʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu nti pɑ yookinɑ Kɑtɩ nyə́mɑ sɑŋkʋ

nɑ tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ Tɑcɑɑ,

nyɑ́ hətɛ ɩ́ yɑɑ tɛtʋ tənɑ tɑɑ.

Nɑ mɑ́ sɑŋ nyɑ́ teu mpi pə kəlɑ ɩsɔtɑɑ nyəm tɔ.

3 Ahʋlʋmnɑɑ nɑ pəcəncələm mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ sɑŋɩ-ŋ.

Nɑ pə́ wɛ ɩsɩɩ koluŋɑ ɩcɑtɛ kɛ n ŋmɑwɑ nɑ ń cɔɔsɩ

nyɑ́ kolontunɑɑ, nɑ ń təkəɣɩ nyɑ́ tɔɔ kʋllɑɑ nɔɔsɩ.

4 Sɑɑ wei mɑ nyənəɣɩ nyɑ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ ŋku n ŋmɑwɑ

nɑ ɩsɔtʋ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nsi n sɩɩ sɩ lonɑ tɑɑ tɔ.

5 Ɩlɛ mɑ pɔɔsəɣɩ mɑ tɩ sɩ:

Yʋlʋ kɛ́ we nɑ ń tɔɔsəɣɩ ɩ tɔm?

Yɑɑ yʋlʋ pəyɑɣɑ tɩɩ kɛ́ we nɑ ń pɑɑsəɣənɑ-kɛ?

6 N lɑpɑ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ sɛkɩ-ŋ pəcɔ,

nɑ ń tʋ-ɩ teeli nɑ ń kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ.

7 Nyɑ́ tʋnɑ-ɩ sɩ ɩ́ ŋmɑkəlɩ wontu nti n lɑpənɑ nyɑ́ niŋ tɔ

nɑ ń tʋ pə tənɑɣɑ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ.

8 Pə kpɑɣɑʋ nɑɑŋ nɑ heeŋ nɑ pə́ŋ

nɑ pə kpɛŋnɑ tɑɑlɛ wontu.

9 Nɑ sumɑsɩ nɑ tiinɑ

nɑ teŋku tɑɑ nyəm tənɑ tɔ.

10 Hɑɩ, Ɩsɔ Tɑcɑɑ,

nyɑ́ hətɛ yɑɑwɑ tɛtʋ tənɑ tɑɑ kɛ́.

9

Ɩsɔ pɑɑsənɑʋ kɛ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ wɑhɑlɑ nyə́mɑ

1 Tɑfiiti yontu nti pɑ yookinɑ nɔɣɔ səkpelɑɣɑ

nɑ tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Tɑcɑɑ mɑɑ sɑ-ŋ nɑ mɑ lotu tənɑ,

nɑ mɑ́ yɔɣɔtɩ nyɑ́ təmɑ kʋpɑmpɑnɑ tənɑ tɔm.

3 Nyɑɣɑ mɑɑ yɔɔlənɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ mɑ́ wiliti,

nɑ mɑ́ yoo ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ nyɑɣɑ yontu.

4 Mɑ kolontunɑɑ tulɑ tɑpəŋ

nɑ pɑ́ seliɣi nyɑ́ ɩsɛntɑɑ nɑ pɑ́ hotiɣi.

5 N tɑɣɑnɑ mɑ tɔm nɑ ń hɑ-m tɑmpɑnɑ.

Siɣisuɣu kɛ n təŋəɣɩ nɑ ń hʋʋkənɑ nyɑ́ kumte tɔɔ.

6 N hɔŋ piitimnɑɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mpɛ pɑ ŋkpɑŋŋ kɛ́,

nɑ ń wɑkələɣɩ ɑsɑɣɑɑ mpɛ,

nɑ ń hɩɩsəɣɩ pɑ həlɑ kɛ tɑm tɔɔ.

7 Pə kpiisɑ-wɛ nɑ pɑ́ lɑ́ yem kɛ́ tɑm tɔɔ,

nɑ pɑ ɑcɑlɛɛ pəsɩ kpɛntəlɑsɩ,

nɔɣɔlʋ ɩɩ tɔɔsəɣɩ ɑ tɔɔ.

8 Amɑ Tɑcɑɑ kɑ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ.

Ɩ sɩɩwɑ ɩ hʋʋlɛ kumte.

9 Ɩnɩ ɩ hʋʋkənɑ ɑntulinyɑ yəlɑɑ nɑ siɣisuɣu,

nɑ ɩ́ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ ɩɩ fɑɣɑsəɣɩ piitimnɑɑ.

10 Tɑcɑɑ kentiɣinɑ mpɑ lɛlɑɑ muɣuliɣi tɔ

nɑ pɑ́ cɔɔsəɣɩ ɩ kiŋ kɛ pɑ lɑŋwɑkəllɛ wɑɑtʋnɑɑ.

11 Hɑɩ Tɑcɑɑ, mpɑ pɑ nyəmɑ́ nyɑ́ hətɛ tɔ,

pɑ tʋɣʋ-ŋ nɑɑni kɛ́.

Mpi tɔ, nn lɔɔkɩ mpɑ pɑ pɛɛkəɣɩ-ŋ tɔ.

12 Ɩ́ yoo Tɑcɑɑ wei ɩ kumte wɛ Siyɔŋ tɔɣɔ yontu,

ɩ́ kpɑɑlɩ ɩ kookɑlənɑɑ tɔm kɛ piitimnɑɑ tɑɑ.

13 Mpi tɔ, ɩ kɑ́ lɛɛtɩ yʋlʋkʋlɑɑ,

nɑ ɩ́ tɔɔsɩ wɑhɑlɑ nyə́mɑ tɔɔ,

ɩɩ sɔɔkɩ pɑ wiinɑʋ tɔm.

14 Hɑɩ Tɑcɑɑ, nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ,

nɑ ń nɑ wɑhɑlɑ wei mɑ kolontunɑɑ tʋɣʋ-m tɔ.

Ləsɩ-m səm nɔɣɔ tɑɑ.

15 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ mɑɑ yoo nyɑ́ sɑmtʋ tənɑɣɑ Siyɔŋ nyə́mɑ tɑɑ.

Nɑ mɑ́ yɔɔlənɑ nyɑ́ wɑɑsʋɣʋ tɔm.

16 Piitimnɑɑ hotɑ pʋʋɣʋ ŋku pɑ hulɑɑ tɔ kʋ tɑɑ kɛ́.

Pɑ puluɣu ŋku pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ nyəpɑ tɔ ŋkʋ kʋ kpɑnɑ-wɛ.

17 Tɑcɑɑ hʋlɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ hʋʋkənɑ.

Yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ kpɑ ɩ təɣɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑtɔkɑ tɑɑ.

18 Asɑɣɑɑ nɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ tənɑ pɑ sɔɔ Ɩsɔ tɔɔ tɔ,

pɑɑ məlɩ ɑtɛtəlɛ tɑɑ.

19 Amɑ Ɩsɔ nɑ́ kɑɑ sɔɔ wɑhɑlɑ nyə́mɑ tɔɔ.

Kʋnyɔntʋnɑɑ tɛɛlʋɣʋ nɑ́ kɑɑ sɑɑlɩ pɑɑ pəlee.

20 Hɑɩ, Tɑcɑɑ kʋlɩ,

yʋlʋ ɩ tɑɑ tɔɣɔ nyɑ́ tɔɔ.

Kɔnɑ mpɑ pɑ tɑ nyɩ-ŋ tɔɣɔ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ nɑ ń hʋʋnɑ-wɛ.

21 Yele nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ,

nɑ ń hʋlɩ-wɛ sɩ pɑ kɛ́ yəlɑɑ kɛ yem.

10

Sələmʋɣʋ sɩ Ɩsɔ ɩ́ hʋlɩ tɑmpɑnɑ

1 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pepe tɔɔ kɛ́ n hɑtəlɑɑ,

nɑ ń ŋmɛsəɣɩ nyɑ́ təɣɩ lɑŋwɑkəllɛ kʋyɛɛŋ?

2 Ɩsɑɣɑʋ muɣuliɣi kʋnyɔntʋ kɛ́ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ.

Yele nɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ kɑtɔsɩ kpɑ-wɛ.

3 Ɩsɑɣɑʋ hɔŋ ɩ tɩ nɑ ɩ kʋnyɩɩlʋɣʋ hʋwɛɛ kɛ́.

Nɑ ɩ́ tɔkɩ kɑsəyɑɣɑ ɑsilimɑ nyəŋkɑ.

Nɑ ɩ́ woŋiɣi Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ tʋʋkɩ-ɩ.

4 Ɩsɑɣɑʋ ləmɑɣɑsɛɛ ntɛ́ kɑlɑmpɑɑnɩ.

Ɩ yɔɣɔtəɣɩ sɩ: Ɩsɔ ɩɩ hɔŋ yʋlʋ ŋkpɑŋʋɣʋ,

pəyele Ɩsɔ tɩɩ fɛɩ.

5 Ɩ kʋlɑpəm lɑkɩ teu kɛ pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́.

Ɩsɔ nyɑ́ hʋʋlɛ kəlɑ-ɩ pooluŋ ɩ tɑ cɛkənɑ.

Nɔɣɔ tɑɑ heelim kɛ n hosiɣi

nyɑ́ kolontunɑɑ tənɑ sɩ ń kpiisi-wɛ.

6 Ɩsɑɣɑʋ mɑkɩ ɩ lɑŋlɛ tɑɑ sɩ: Pʋlʋpʋ kɑɑ ciɣiti-m.

Wɑhɑlɑ kɑɑ mɑɣɑnɑ-m pɑɑ pəlee.

7 Mpusi təŋsʋɣʋ nɑ tɔm looluɣu nɑ tʋsʋɣʋ

nɑ ɑcilɑɣɑtʋ tɔm nɑ ɩsɑɣɑtʋ wɛnnɑ ɩ nɔɣɔ tɑɑ.

8 Acɑlisi kiŋ kɛ ɩ ŋmɛləɣɩ

nɑ ɩ́ cɛŋəɣɩ wɑhɑlɑ nyə́mɑ nɑ ɩ́ kʋɣɩ mʋsʋŋ.

9 Ɩ wɛ ɩ təŋmɛllɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ kɛ kɑ lonte tɑɑ.

Nɑ ɩ́ cɛŋəɣɩ sɩ ɩ́ kpɑ kʋnyɔntʋ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ ɩ puluɣu tɑɑ.

10 Ɩ pɑpəɣɩ kɛ́ nɑ ɩ́ teŋ wɑhɑlɑ nyə́mɑ kɛ ɩ səkpɑŋ tɑɑ.

11 Ɩ tɑɑ kɛlɛ sɩ Ɩsɔ sɔɔkɩ

nɑ ɩ́ kɛɛsəɣɩ ɩ ɩsɛ ɩɩ nyənəɣɩ pɑɑ pə́cɔ.

12 Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ kʋlɩ nɑ ń wɑɑsɩ

tɑɑ sɔɔ wɑhɑlɑ nyə́mɑ tɔɔ.

13 Pepe tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑʋ woŋiɣi-ŋ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ:

Ɩsɔ kɑɑ hɔ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ se.

14 N nyənəɣɩ nɑ ń nɑɑkɩ kʋnyɔntʋ wɑhɑlɑ,

nɑ ɩ nəɣəsɛɛ sɩ n pɑɑsəɣənɑ-ɩ.

Nyɑɣɑ ɩ pɛtəɣɩ ɩ tɩ,

pə́cɔ nyɑ́ wɑɑsəɣənɑ sulɑʋ.

15 Pɛlɩ ɩsɑɣɑʋ niŋ nɑ ń pɔɔsɩ-ɩ ɩ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ

nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ tɔɔsɩ ɩ tɔm.

16 Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ wulɑʋ kɛ tɑm tɔɔ.

N kɑ́ kpiisi piitimnɑɑ kpɑɩ nyəm tənɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

17 N nɩɩkɩ kʋnyɔntʋnɑɑ sələmʋɣʋ kɛ́,

nɑ ń keŋ ŋkpɑŋŋ nɑ pɑ tɔɔ nɑ ń hɑɑkɩ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ.

18 N hɑ suluwɑɑ nɑ mpɑ pɑ muɣulɑɑ tɔɣɔ tɑmpɑnɑ.

Ɩlɛnɑ ń pɛ yəlɑɑ mpɑ pɑ ŋmɑnɑ tɛtʋ tɔɣɔ mpɑɑʋ

sɩ pɑ ŋmɑkəlɩ lɛlɑɑ.

11

Tɑcɑɑ kiŋ təcɔɔsəlɛ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Tɑcɑɑ kiŋ kɛ mɑ təcɔɔsəlɛ wɛɛ.

Ɩlɛ ɩsənɑɣɑ mə heeliɣi-m sɩ mɑ́ se

nɑ mɑ́ ŋmɛlɩ pɔɔŋ tɑɑ ɩsɩɩ sumɑɣɑ.

2 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, ɑsɑɣɑɑ pɑmɑ pɑ tɔɔʋ

nɑ pɑ́ tʋ nyəmlɛ kɛ hikɑ tɔɔ

sɩ pɑ tɔɔkɩ səkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɛ́ yəlɑɑ kʋpɑmɑ tɔɔ.

3 Ye kiiŋ sɑɑlɑ yem,

Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ təŋlʋ pəsəɣɩ we?

4 Ɩsɔtɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kumte wɛɛ,

nɑ ɩ wɛ ɩ təsɛɛlɛ nɑŋŋ nyəntɛ tɑɑ cənɛ.

Ɩ nɑɑkɩ yəlɑɑ kɛ timpi pɑ wɛɛ tɔɣɔ,

nɑ ɩ́ nyəmɑ́ pɑ kʋlɑpəlɛ.

5 Tɑcɑɑ nyəmɑ siɣisilɑɑ kɛ́.

Amɑ ɩ tɑɑ kpɑɑnɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ mʋsʋntʋnɑɑ.

6 Ɩ yeki nɑ kɔkɔ pɛɛ nɑ pə heelim tii pɑ tɔɔ.

Pɑ pɑɑ tete ntɛ́.

7 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɛ́ siɣisilu kɛ́

nɑ ɩ́ sɔɔlɑ kʋsiɣisim.

Siɣisuɣu təŋlɑɑ kɑ́ nɑ-ɩ nɑ pɑ ɩsəpee.

12

Tɑcɑɑ tɔkʋɣʋ kɛ ɩ nɔɔsɩ sɩɩʋ

1 Tɑfiiti yontu nti pɑ yookinɑ ŋmɩɩsɩ pəlefɛɩ nɑɑnʋwɑ sɑŋkʋ

nɑ tə́ wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ:

2 Hɑɩ, Tɑcɑɑ wɑɑsɩ,

nyɑ́ yəlɑɑ tɔŋɑ sɑɑlʋɣʋ kɛ́.

Mpɑ pɑ mʋnɑ pɑ́ lɑ-wɛɣɛ nɑɑni tɔ pɑ tɔŋnɑ pɑsʋɣʋ.

3 Yəlɑɑ cɑɣɑnɑʋ tike kɛ pɑɑ wei ɩ lɑkɩ,

pɑ lotu wɛ nɑɑlɛ nɑɑlɛɣɛ nɑ pɑ́ looliɣinɑ pɑ ntompee.

4 Tɑcɑɑ kpiisi tʋsəlɑɑ

nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ tənɑ.

5 Nɑ mpɑ pɑ tɔŋ sɩ: Tɑ́ nsəmlɛ ntɛ́ tɑ́ toŋ,

tɑ́ tənnɑ tɑ́ ntompee.

Awe kɑ ŋmɑkəlɩ-tʋ?

6 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Kʋnyɔntʋ wei pɑ lɛɛkəɣɩ tɔ

nɑ wɑhɑlɑ tʋ wei ɩ mɔləɣɩ tɔ

pɑ tɔɔ mɑɑ kʋlɩ nɑ mɑ́ yɑ

mpɑ pɑ cɑɑ tɔ pɑ nyɔɔŋ.

7 Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛ kɛ́ təcɛɩcɛɩ ɩsɩɩ liɣitee nyəɣəlʋɣʋ

ŋku pɑ tʋ kɔkɔ tɑɑ nɑ pɑ́ nyɑɑlɩ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔ.

8 Tɑcɑɑ, nyɑ́ɑ́ tɔkɩ nɔɔsɩ nsi n sɩɩwɑ sɩ

n kɑ́ kenti-tʋɣʋ tɑm kɛ́ yəlɑɑ mpɛ tɔ.

9 Asɑɣɑɑ mpɛ pɑ cɔɔkɩ pɑɑ timpiɣi,

nɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔkɑ yəlɑɑ tənɑ.

13

Niŋ tɛkʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, wɑɑtʋ wei kɛ́ n kɑ yele

mɑ tɔɔ sɔɔʋ kɛ tɑm kɛ́ mpʋ?

Nɑ ń yele-m nyɑ́ tɩ ŋmɛsʋɣʋ?

3 Ləmɑɣɑsɛɛ nɑ nəɣəsɛɛ kʋɣʋ-m tɑm kɛ́.

Nɑ mɑ kolontu nɑ́ɑ́ tɔkɩ mɑ tɔɔ.

4 Hɑɩ, Tɑcɑɑ mɑ Ɩsɔ,

nyənɩ-m nɑ ń cɔ-m,

nɑ ń cɛ mɑ ɩsɛntɔɔ.

Nɑ mɑ́ tɑɑ too səm tom.

5 Nɑ mɑ kolontunɑɑ ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ pɑ kəlɑɑ,

nɑ mɑ pɑtɑnɑɑ nɑ́ɑ́ pɑɑnɑ mɑ cɛŋlʋɣʋ.

6 Nyɑ́ kʋpɑntʋ kɛ mɑ tɛɛləɣɩ,

nɑ mɑ yɔɔləɣənɑ nyɑ́ wɑɑsʋɣʋ.

Tɑcɑɑ mɑɑ yoo-ŋ yontu kɛ

kʋpɑntʋ nti n lɑpɑ-m tɔ tə tɔɔ.

14

Yəlɑɑ kʋpɑmɑ nɑ pɑ Ɩsɔ kɛ́ ɑntulinyɑ ɩsɑɣɑʋ tɑɑ

(Yontu 53)

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Kʋmɛlɛməŋ mɑɣɑsəɣənɑ ɩ tɑɑ sɩ Ɩsɔ fɛɩ.

Yəlɑɑ mpɛ pɑ wɑkəlɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ lɑkɩ ɑcɑɑlətʋ,

kʋpɑntʋ lɑtʋ fɛɩ.

2 Hɑtoo ɩsɔtɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ nyənəɣənɑ ɑtɛ yəlɑɑ

sɩ ɩ nɑɑkɩ sɩ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ pɛɛkəɣɩ ɩ sɛɛʋ nɑ.

3 Pɑ tənɑ pɑ yelɑ ɩ mpɑɑʋ kɛ́ nɑ pɑ́ wɑkəlɩ.

Kʋpɑntʋ lɑtʋ fɛɩ pɑ tɑɑ, pɑɑ kʋlʋm.

4 Tɑcɑɑ sɩ: Kɑwɑlɑɣɑ lɑtɑɑ tənɑ fɛɩnɑ ləmɑɣɑsɛɛ.

Pɑ pəsɑ mɑ yəlɑɑ ɩsɩɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pɑ́ tɔkɩ pɑɑ sɛɛkɩ-m.

5 Tənɑɣɑ pɑɑ selinɑ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm.

Mpi tɔ, Ɩsɔ kɑ́ wɛɛ mpɑ pɑ nɩɩkənɑ-ɩ tɔ pɑ wɑɑlɩ.

6 Kʋnyɔntʋnɑɑ tɛɛlʋɣʋ kɛ ɩ́ cɑɑkɩ wɑkəlʋɣʋ.

Ɩlɛ Tɑcɑɑ kɛlɛ pɑ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ.

7 Hɑɩ, mɑ kooliɣi kɛ́ sɩ

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ wɑɑsʋɣʋ ɩ́ lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ kɛ Siyɔŋ pʋɣʋ tɑɑ

kɛ́ wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ kɑ́ məŋnɑ ɩ yəlɑɑ mpɑ pɑɑ kuuwɑ tɔ.

Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ

kɑ́ ŋmɑɑlənɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ.

15

Ɩsɔsɛɛtʋ nti Tɑcɑɑ cɑɑkənɑ ɩ yəlɑɑ tɔ

1 Tɑfiiti yontu.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ ɑwe mʋnnɑ nyɑ́ təsɛɛlɛ tɑɑ sʋʋʋ?

Nɑ pʋntʋ cɑɣɑ nyɑ́ Siyɔŋ pulɑɣɑ nɑŋŋ nyəŋkɑ tɔɔ?

2 Yʋlʋ wei ɩ kiŋ pɑ kɑɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ təŋəɣɩ kʋsiɣisim

nɑ ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ tɑmpɑnɑ wenɑ ɩ nyəmɑ́ ɩ lotu tɑɑ tɔɣɔ.

3 Pə tɛ́ yʋlʋ ɩɩ cɑkənɑ lɛlɑɑ.

Pə́cɔ ɩɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ tɔɣɔntəlɛ yɑɑ ɩ́ tʋ-ɩ fɛɛlɛ.

4 Yʋlʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kpɑɑkənɑ mpɑ Ɩsɔ ɩɩ cɑɑkɩ tɔɣɔ.

Amɑ ɩ tʋɣʋnɑ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ tɔ.

Ye yʋlʋ ɩnɩ ɩ sɩɩ nɔɣɔ ɩɩ lɑɣɑsəɣɩ-kɛ, pɑɑ pɩɩ cɑɑlɩ-ɩ ɩsənɑ.

5 Ye nɔɣɔlʋ kəntɑ ɩ kiŋ kɛ liɣitee ɩɩ pɛɛkəɣɩ kɑsəyɑɣɑ.

Pə tɛ yʋlʋ kɑɑ mʋ kʋhɑʋ nɑ ɩ́ ləsɩ pɔpɔtʋ ɑseetɑ

nɑ ɩ́ kʋ tɑmpɑnɑ tʋ tɔm.

Pɩɩ cɛŋləɣɩ wei ɩ tɔkɑ yɑɑsinɑɑ mpɛ tɔ.

16

Wei pə yɑpɑ səm nɔɣɔ tɑɑ tɔ ɩ lɑŋhʋlʋmlɛ

1 Tɑfiiti yontu.

Hɑɩ, Ɩsɔ, kenti mɑ tɔɔ,

nyɑ́ kiŋ kɛ mɑ cɑɑ mɑ cɔɔsɩ.

2 Mɑ heelɑ Tɑcɑɑ sɩ: Nyɑɣɑlɛ mɑ cɑɑ,

nyɑ́ kiŋ tike kɛ mɑ nɩɩkɩ leleŋ.

3 Ɩsɔ yəlɑɑ mpɑ pɑ wɛ tɛtʋ tɑɑ tɔɣɔ mɑ cɑɑkɩ teu.

4 Yəlɑɑ lʋləsəɣɩ tɩɩŋ kɛ́ nɑ pɑ́ təŋəɣɩ kpɑɩ nyəŋ.

Mɑ kɑɑ lɑɑ tɩɩŋ yɑɑ mɑ́ tɩɩ yɑɑ ɩ həlɑ nɑ mɑ nɔɣɔ.

5 Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ mɑ pɑɑ tete,

n hɑɑkɩ-m mpi mɑ nyɩɩləɣɩ tɔ.

N tɔkɑ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ-m cele tɔɣɔ nyɑ́ niŋ tɑɑ.

6 Mɑ pɑɑ tete kʋpɑmpɑntɛ nte mɑ hikɑɑ tɔɣɔlɛ,

mɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ nyɑ́ kʋhɑhɑm mpɩ.

7 Mɑ sɛɛ mɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋlʋ Tɑcɑɑ.

Pɑɑ ɑhoo tɑɑ pə sɛɣɛsəɣɩ-m mɑ tɑɑ kɛ́.

8 Mɑ nɑɑkɩ Tɑcɑɑ kɛ tɑm kɛ́.

Mɑɑ cɛŋləɣɩ, mpi tɔ, n wɛ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ.

9 Pə tɔɔ kɛ́ mɑ hɛɛsɑɑ mɑɑ nyɑŋnɑ pʋlʋpʋ,

nɑ mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmɑɑ nɑ mɑ́ yɔɔləɣɩ.

10 Mpi tɔ, n kɑɑ pɛtɩ-m ɑtɛtəlɛ tɑɑ.

Yɑɑ ń yele sɩ nyɑ́ kʋsɔɔlʋ mɑ́,

mɑ́ tɩɩ sɔŋ pəcɔ mɑɣɑmɑɣɑ.

11 Nyɑ́ hʋləɣənɑ-m weesuɣu mpɑɑʋ

nyɑ́ kiŋ kɛ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ wɛɛ.

Nɑ ń hɑɑkɩ leleŋ tɑm nyəŋ.

17

Wɑhɑlɑ tʋ sələmʋɣʋ kɛ Ɩsɔ

1 Tɑfiiti sələmʋɣʋ kɛ Ɩsɔ.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ, ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ mɑ sələmʋɣʋ,

nɑ mɑ wiinɑʋ, nɑ ń yele nɑ pɑ́ təŋ tɑmpɑnɑ kɛ mɑ tɔm tɑɑ.

Kɑloolɑɣɑ fɛɩ mɑ nɔɣɔ tɑɑ.

2 Nyɑɑ teesinɑ mɑ tɔm.

Mpi tɔ, n təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ pə tɑɑ kɛ́.

3 Ye n kɔmɑ mɑ kiŋ kɛ ɑhoo

nɑ ń wiili too mɑ lotu tɑɑ,

n kɑɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ.

Mɑ tɑɑ tɔm nɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ́ kʋlʋm kɛ́.

4 Nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ mɑ tɔkɑ mɑ lɑkɑsɩ tɑɑ,

mɑ tɑ təŋ mʋsʋŋtʋnɑɑ mpɑɑʋ.

5 Nyɑ́ nyəŋkʋ kɛ mɑ nyɔɔnɑɑ,

mɑɑ hɛləɣɩ.

6 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyɑɣɑ mɑ yɑɑkɩ.

Mpi tɔ, n nɩɩkɩ.

Ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ mɑ tɔɔ nɑ ń nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

7 Wɑtɩ-m nyɑ́ kʋpɑntʋ.

Nyɑ́ wɑɑsəɣənɑ mpɑ pɑ tʋɣʋ-ŋ kpʋlʋɣʋ

tɔɣɔ pɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ.

8 Kenti mɑ tɔɔ ɩsɩɩ ɩsəlɛ tɑɑ pəyɑɣɑ.

Nɑ ń ŋmɛsɩ-m nyɑ́ keŋ tɛɛ.

9 Kɛ mɑ kolontunɑɑ ɑsɑɣɑɑ

ŋmɑkəllɑɑ mpɑ pɑ tɑmɑ-m tɔ pɑ tɔɔ.

10 Pɑ fɛɩnɑ pətɔɔtəlɛ,

pɑ yɔɣɔtəɣɩ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm.

11 Pɑ tɑmɑ-m kɛ́ nɑ pɑ́ wɛ mɑ wɑɑlɩ təkpɑm,

nɑ pɑ́ feŋiɣi sɩ pɑ́ pɛtɩ-m ɑtɛ.

12 Ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ cɛŋʋɣʋ sɩ

sɩ cələɣɩ sɩ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ.

13 Tɑcɑɑ kʋlɩ pɑ tɔɔ nɑ ń pəsɩ-wɛɣɛ kpɛntəlɑsɩ.

Yɑ-m ɩsɑɣɑtʋ niŋ tɑɑ nɑ nyɑ́ lɑɣɑtɛ.

14 Tɑcɑɑ kpiisi-wɛ nɑ nyɑ́ niŋ.

Nɑ pə ləsɩ mpi pə kɛ́ pɑ tɑɑ nyəm tɔɣɔ weesuɣu nyəm tɑɑ.

Nɑ ń nyɔɔsɩ-wɛɣɛ nyɑŋ lʋm mpi n sɩɩ-wɛ tɔ.

Pɑ piyɑ ɩ́ nyɔɔ nɑ pə́ kʋ pɛlɛ nɑ pɑ́ kɑɑsɩ pɑ sɑɑlənɑɑ.

15 Ye mɑ ɩlɛ, mɑɑ nɑ́ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ kɛ́ mɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔɔ.

Nɑ mɑ́ femɑ mɑ nyənɩ-ŋ ɩsənɑ mɑ cɑɑ tɔ.

18

Wulɑʋ lɑpɑ ɑkɑ nɑ ɩ́ sɑŋ Ɩsɔ kɛ́ pə tɔɔ

(Sɑmiyɛɛlɩ II 22:1-51)

1 Tɑcɑɑ təmlɛ tʋ Tɑfiiti yontu nti ɩ sɑmnɑ Ɩsɔ kɛ́ sɑɑ wei Ɩsɔ

wɑɑsɑ-ɩ Sɑyuli nɑ ɩ kolontunɑɑ lɛlɑɑ tənɑ niŋ tɑɑ tɔ.

Ntɩ tə wɛnnɑ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ cənɛ sɩ:

2 Tɑcɑɑ, mɑ luɣu sʋʋ-ŋ kɛ́,

nyɑɣɑlɛ mɑ toŋ.

3 Nyɑɣɑlɛ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ nɑ mɑ təcɔɔsəlɛ toŋ nyəntɛ,

nyɑ́ wɑɑsəɣənɑ-m, nyɑɣɑlɛ mɑ Ɩsɔ nɑ mɑ cɔɔsəɣənɑ-ŋ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ kpɑ́lʋɣʋ nɑ toŋ wei ɩ wɑɑsəɣɩ-m tɔ.

4 Mɑ sɑmɑ Tɑcɑɑ nɑ kɑwilitɑɣɑ.

Nyɑ́ yɑpənɑ-m kolontunɑɑ niŋ tɑɑ.

5 Səm kɑ tʋ-m ɑlukpɑlɑ kɛ́,

nɑ pə́ nyɑɑsəɣɩ-m ɩsɩɩ pɔɣɔ ɩsɑɣɑɑ.

6 Atɛtəlɛ kɑ hɔkɑ-m tə ŋmɩɩsɩ kɛ́

nɑ səm nɑ́ɑ́ tuti-m nɑ pə puluɣu.

7 Mɑ yɑ́ɑ́ Tɑcɑɑ kɛ mɑ lɑŋwɑkəllɛ wɑɑtʋ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-m.

Mɑ kiisɑɑ nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ nɔɣɔ kɛ ɩ təyɑɣɑ tɑɑ.

8 Pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ Ɩsɔ nɑ tɛtʋ sele,

nɑ pɔɔŋ nɑ́ɑ́ sele too ɩ kilɑ tɛɛ.

9 Ɩsɔ tɔwɑ kɔkɔ nɑ kɑ cəɣəlɑsɩ nɑ ɩ nɔɣɔ

nɑ kɑ nyɔɔsɩ lɩɩnɑ ɩ mɩɩnɑ tɛɛ.

10 Ɩsɔ lumsɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ ɩ́ tii.

Nɑ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ kpɩɩsəŋ nyəŋkʋ.

11 Ɩsɔ cɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu tɔɔ nɑ ɩ́ kʋləɣɩ hʋntʋ,

kɛ heelim tɔɔ.

12 Ɩsɔ tɑkɑ ɩ təɣɩ səkpɛtʋɣʋ

nɑ ɩ́ wɛ tɛʋ ŋmʋntʋɣʋ kʋkpɛɛtʋɣʋ tɛɛ.

13 Ɩsɔ nyɑləməlɛ tɛɛ-ɩ nɔɣɔ nɑ tə́ yɑsəɣɩ ɩsɔŋmʋntʋ

nɑ tə́ lɔkɩ tɛʋ tɔmpɛɛ nɑ kɔkɔ cəɣəlɑsɩ.

14 Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ nɔɣɔ nɩɩ

ɩsɔtɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ holɑ.

15 Ɩsɔ tɔwɑ mɑ kolontunɑɑ kɛ nyəmɑ́ nɑ ɩ́ yɑsɩ-wɛ.

Nɑ ɩ́ tisi pɑ tɔɔ kɛ́ cɑlɑnɑɑ kɛ sɔsɔm nɑ pɑ́ se yem yem.

16 Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ woso ɩ mɩɩnɑ tɛɛ,

nɑ teŋku tɛtʋ nyɩɩ nɑ pə́ nɑ́ ɑntulinyɑ kite.

17 Ɩlɛnɑ ɩ́ tisi ɩ niŋ nɑ ɩsɔtɑɑ

nɑ ɩ́ ləsɩ-m lʋm sɔsɔɔm tɑɑ.

18 Nɑ ɩ́ yɑ-m mɑ kolontunɑɑ toŋ nyə́mɑ

mpɑ pɑ tɛɛ-m tɔ pɑ niŋ tɑɑ.

19 Mɑ wɑhɑlɑ wule kɛ pɑ tutɑ-m,

ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ wɑɑsɩ-m.

20 Ɩsɔ sɔɔlɑ-m tɔɣɔ ɩ wɑɑsɑ-m

sɩ mɑ́ cɑɣɑnɑ mɑ tɩ.

21 Mɑ təŋɑ tɑmpɑnɑ tɔɣɔ n lɑpɑ-m mpʋ,

mɑ kʋsiɣisim lɑpʋ kɑsəyɑɣɑ ntɛ́.

22 Mɑ təŋɑ Tɑcɑɑ tɔm kɛ́,

mɑ tɑ wɑkələnɑ-ɩ.

23 Mɑ təŋɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tənɑ tɔɣɔ.

Mɑ tɑ yɔkɩ nyɑ́ kiiu nɑkʋlɩ.

24 Mɑ luɣu fɛɩ tɑɑlɩ nɔɣɔlʋ,

tɔɣɔ mɑ kpɑ mɑ təɣɩ ɩsɑɣɑtʋ təlɑtɛ.

25 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ lɛɛtɩ-m mɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔɔ.

Mɑ kʋsiɣisim lɑpʋ kɑsəyɑɣɑ ntɛ́ nɑ ń nyəmɑ́.

26 Kʋpɑntʋ kɛ n fɛləɣɩ tə lɑtʋ.

Nɑ ń təŋ tɑmpɑnɑ nɑ ń lɑnɑ ɑ təŋlʋ.

27 Yʋlʋ ɩ́ wɛ tənɑŋŋ ḿpʋɣʋ n lɑkɩ-ɩ.

Ɩlɛnɑ ń kisi ɩsɑɣɑʋ kɛ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

28 N wɑɑsəɣɩ təpɑsəlɑɑ.

Ɩlɛnɑ ń tisiɣi kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ.

29 Mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yekinɑ nɑ mɑ nyɑɑləm nɑɑkɩ.

Nɑ pə́ kɛɛləɣɩ mɑ səkpɛtʋɣʋ.

30 Nyɑ́ toŋ kɛ mɑ ŋmɑɑkənɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ,

nɑ mɑ́ sʋʋ nɑ mɑ́ tuti mɑ kolontunɑɑ.

31 Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋlɑpʋtʋ wɛ kɛ́ təcʋŋŋ.

Nɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ fɛɩ sikɑ.

N kentiɣi mpɑ pɑ cɔɔsəɣənɑ-ŋ tɔ ɩsɩɩ kpɑ́lʋɣʋ

32 Tɑcɑɑ nyɑ́ tike təkoŋ ntɛ́ Ɩsɔ.

Tɑ Ɩsɔ nyɑ́ tike təkoŋ ntɛ́

kʋkpɑmʋɣʋ ŋku kʋ kentiɣi-tʋ tɔ.

33 Nyɑ́ hɑɑkənɑ-m tomɑ.

Nɑ ń tiikiɣi-m mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu tɑɑ.

34 Nɑ ń yeki nɑ mɑ́ pəsəɣɩ sewɑ nɑ nɑɑni

kɛ pulɑsɩ tɔɔ ɩsɩɩ nɑm.

35 N fɑləsɑ mɑ niŋ nɑ yoou,

nɑ mɑ́ nyɩ tɔɔʋ toŋ nyəŋkʋ tɔʋ.

36 N yɑpɑ mɑ nyʋɣʋ nɑ pə́ wɛɛ ɩsɩɩ kʋkentuɣu.

Nyɑ́ toŋ teesiɣi-m nɑ mɑ́ wɛɛnɑ tomɑ.

37 Nyɑ́ hɑsəɣənɑ mɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ,

pʋlʋpʋ ɩɩ tuuliɣi-m.

38 Nɑ mɑ́ tɔɣɔnəɣɩ mɑ kolontunɑɑ nɑ mɑ́ kpɑɑkɩ-wɛ,

mɑ́ tɑ wɑkəlɩ-wɛ mɑɑ mələɣɩ.

39 Nɑ mɑ́ huɣi-wɛɣɛ ɑtɛ,

nɑ pɑ́ wɛ mɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ pɑɑ tɑsəɣɩ kʋlʋɣʋ.

40 Nyɑ́ hɑɑkənɑ-m yoou toŋ

nɑ ń yeki nɑ mɑ kolontunɑɑ həntəɣɩ-m ɑtɛ.

41 N yeki nɑ mɑ kolontunɑɑ seeki-m

nɑ mɑ́ wɑkələɣɩ-wɛ tənɑŋnɑŋ.

42 Pɑ wiiwɑ nɔɣɔlʋ tɑ wɑɑsɩ-wɛ.

Nɑ pɑ́ yɑɑ Ɩsɔ, Ɩsɔ tɑ́ cɔ.

43 Mɑ nuɣutɑ-wɛɣɛ nɑ pɑ́ pəsɩ ɩsɩɩ

mʋsʋɣʋ ŋku heelim kpɑkəɣɩ tɔ.

Nɑ mɑ́ fɛlɩ-wɛ ɩsɩɩ hɑpəlɛ tɔɔ ɑfəlɑ.

44 N yɑpɑ-m mɑ yəlɑɑ nɔhɔntɛ tɑɑ

nɑ ń sɩɩ-m piitimnɑɑ nyʋɣʋ tʋ,

nɑ yəlɑɑ mpɑ mɑ tɑɑ nyɩ tɔ pɑ́ lɑkɩ-m təmlɛ.

45 Ye mɑ nyənɑ-wɛɣɛ ɩsəlɛ,

pɑ nɩɩnɑ-m kɛ́.

Kpɑɩ nyə́mɑ piyɑ seekinɑ-m.

46 Sɩ nɑɑni leki-səɣɩ nɑ sɩ seliɣi

sɩ koloosi ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ sɩ lɩɩkɩ.

47 Tɑcɑɑ nyɑ́ wɛnnɑ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ ŋku kʋ kentiɣi-m tɔ, mɑɑ sɑ-ŋ.

Mɑɑ tɑlɑ mɑ Ɩsɔ mɑ wɑɑsʋlʋ nyɑ́.

48 Nyɑ́ lɛɛtəɣənɑ nɑ mɑ nɔɣɔ,

nɑ ń tisiɣi piitimnɑɑ kɛ mɑ tɛɛ.

49 Nyɑ́ yɑkənɑ-m mɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ

nɑ ń lɑkɩ nɑ mɑ́ kələɣɩ-wɛ.

Nɑ ɩ́ yɑkɩ-m mʋsʋŋ tʋ niŋ tɑɑ.

50 Pə tɔɔ kɛ́ mɑɑ sɑ-ŋ piitimnɑɑ tɑɑ,

nɑ mɑ́ pʋɣʋlɩ nyɑ́ hətɛ.

51 N tʋɣɩ nyɑ́ wulɑʋ kɛ ɑkɑɩtʋ sɔsɔɔntʋ,

nɑ ń lɑ kʋpɑntʋ kɛ nyɑ́ kʋləsʋ Tɑfiiti,

nɑ ɩ́lɛ́ ɩ piitim nyə́mɑ kɛ tɑm tɔɔ.

19

Tɑcɑɑ kʋŋmɑŋmɑm hʋlʋɣʋ kɛ ɩ teeli

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Ɩsɔtɔnʋɣʋ hʋləɣənɑ Ɩsɔ nyɑ́ teeli

nɑ kʋ kpɑɑləɣɩ nyɑ́ kʋlɑpəlɛ.

3 Wʋlɛ sɛɣɛsəɣənɑ lɛntɛ kɛ tə tɔm.

Nɑ ɑhoo nɑ́ɑ́ heeliɣi lɛnnɑ kɛ ɑ tɔm.

4 Pɩɩ yɔɣɔtəɣɩ sɩ yʋlʋ ɩ́ nɩɩ pə nɔɣɔ.

5 Pɑɑ nɑ mpʋ, pə tɔm cɔɔkɩ ɑntulinyɑ tənɑsɩ tənɑɣɑ.

Ɩsɔ sikɑ ilim kɛ cokəle kɛ ɩsɔtɑɑ kɛ́.

6 Pə wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑkpɑɣɑlʋ lɩɩkʋɣʋnɑ ɩ nɑŋ tɑɑ tɔ,

nɑ ɩ́ tʋɣɩ mpɑɑʋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ ɩsɩɩ ɑkɑ.

7 Pə lɩɩkənɑ ɑntulinyɑ tənɑɣɑ kɑnɛɣɛ,

nɑ pə́ tɔlənɑ lɛŋkɑ.

Pʋlʋpʋ ɩɩ fitiɣi pə hɑŋɑɣɑ.

8 Tɑcɑɑ nyɑ́ kiiŋ wɛ kɛ́ təcʋŋŋ,

nɑ ɩ́ hɑɑkɩ toŋ nɑ weesuɣu.

Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɑ siti tə wɛ kɛ́ təcʋŋŋ.

Tə kuliɣi mpɑ pɑ tɑ nyɩ pʋlʋ tɔ pɑ ɩsɛ.

9 Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ siɣisɑɑ kɛ́ nɑ tə́

hɛɛsəɣɩ mpɑ pɑ nɩɩkənɑ-tɩ tɔ pɑ lɑŋɑ.

Nyɑ́ kiiŋ siɣisɑɑ kɛ́ təkpɑtɑɑ,

nɑ ɩ́ kuliɣi ɩsɛ.

10 Tɑcɑɑ nyɑmnɑʋ tewɑɣɑ,

yəlɑɑ kɑ nɩɩnɑ-ŋ ḿpʋɣʋ tɑm tɔɔ.

Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ wɛ tɑmpɑnɑ kɛ́ nɑ tə siɣisɑɑ.

11 Tə kəlɑ wʋlɑnɑɑ kʋpɑmpɑmɑ kɛ teu.

Nɑ tə́ kəlɩ tɩɩŋ sɛtɑɣɑ nim nyəŋkɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ leleŋ.

12 Ntɩ tə sɛɣɛsəɣənɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑ́.

Tə tɔkʋɣʋ tɑɑ mɑ wɑɑkɩ mɑ weesuɣu tɑɑ kɛ́.

13 Nɔɣɔlʋ ɩɩ cɛkəɣənɑ ɩ tɑsəkəlɛ.

Wii mɑɣɑ timpi mɑ tɑ cɛkənɑ tɔ.

14 Kenti-m kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ,

pɑ tɑɑ ŋmɑkəlɩ-m.

Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ mɑɑ te teu nɑ ń fiti-m kʋpəntʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ.

15 Mʋ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ nti mɑ mɑɣɑsəɣɩ mɑ lotu tɑɑ tɔ.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ mɑ wɑɑsʋlʋ

nɑ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ ŋku kʋ kentiɣi-m tɔ.

20

Wulɑʋ tɔɔ sələmʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ tɑkəlɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Tɑcɑɑ ɩ́ mʋ nyɑ́ kʋsələmʋtʋ kɛ nyɑ́ lɑŋwɑkəllɛ wule.

Yɑkɔpʋ Ɩsɔ ɩnɩ ɩ kenti nyɑ́ tɔɔ.

3 Nɑ ɩ́ lɩɩ ɩ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ Yosɑlɛm kɛ

Siyɔŋ pʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ kɔɔ nyɑ́ wɑɑsʋɣʋ.

4 Ɩ́ tɔɔsɩ nyɑ́ kɔtɑsɩ tənɑ tɔɔ,

nɑ ɩ́ mʋ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tənɑ tɔ.

5 Ɩ́ hɑ-ŋ mpi n sɔɔlɑ teu tɔ,

nɑ ɩ́ lɑ mpi n cɑɑkɩ tɔ.

6 Ɩlɛ tɑ́ lɑŋɑ kɑ́ hɛɛnɑ nyɑ́ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔm.

Mpi tɔ, tɑ́ Ɩsɔ hətɛ tɑɑ kɛ́ tə pəsənɑ ɑkɑnɑɑ.

Tɑcɑɑ ɩ́ lɑ pə tənɑ mpi n sələməɣɩ tɔ.

7 Pənɛntɛ mɑ nyəmɑ sɩ Tɑcɑɑ

wɑɑsəɣɩ wulɑʋ wei n ləsɑɑ tɔɣɔ,

nɑ ń cɔ-ɩ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ hɑtoo ɩsɔtɑɑ.

Nyɑ́ toŋ sɔsɔɔŋ wɑɑsəɣənɑ.

8 Pɑɣɑlɛ nɑ́ tɛɛləɣɩ pɑ yoou kpɑɣɑnəŋ kɛ́,

nɑ lɛlɑɑ kɛ pə kɛɛkɛnɑɑ.

Amɑ tɑ́ ɩlɛ, tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ tɑ́ nyənəɣɩ.

9 Mpɛ ɩnɩ pɑ nukiɣi kɛ́ nɑ pɑ́ hotiɣi.

Ɩlɛnɑ tɑɑ səŋɑ ɩsɔ təcɑ.

10 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, wɑɑsɩ wulɑʋ.

Cɔ-tʋɣʋ wɑɑtʋ wei tə yɑɑkɩ-ŋ tɔ.

21

Wulɑʋ tɛɛlʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Tɑcɑɑ wulɑʋ lɑŋlɛ hɛɛnɑ nyɑ́ tomɑ sɔsɔɔnɑ kɛ́.

Nɑ ɩ́ ŋmɑɑləɣənɑ nyɑ́ wɑɑsʋɣʋ pə fɛɩnɑ.

3 Mpi ɩ luɣu sɔɔlɑɑ tɔɣɔ n hɑ-ɩ,

n tɑ pɛmɩ-ɩ ɩ kʋsələməm.

4 N koolɑ-ɩ kʋpɑntʋ kɛ tuutuumɑ.

N temɑ-ɩ wʋlɑ ntenuɣu.

5 Ɩ sələmɑ-ŋ weesuɣu nɑ ń hɑ-ɩ,

nɑ kʋ tɑɣɑlɩ teu.

6 N wɑɑsɑ-ɩ nɑ ɩ teeli tɔɔ sɔsɔm.

Nɑ ń suu-ɩ teu nɑ sɔsɔɔntʋ.

7 N kooliɣi-ɩ kʋpɑntʋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́,

nɑ ń wɛ ɩ kiŋ nɑ ɩ lɑŋlɛ hʋləməɣɩ.

8 Wulɑʋ pɛtɑ ɩ təɣɩ Tɑcɑɑ kɛ́.

Nɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ kʋpɑntʋ tɔɔ,

pə kɑɑ cɛŋlɩ-ɩ.

9 Hɑɩ, wulɑʋ, nyɑ́ niŋ ɩ wɛɛ nyɑ́ kolontunɑɑ

nɑ mpɑ pɑɑ cɑɑ-ŋ tɔ pɑ tɔɔ.

10 Kʋyɑŋku n kɔŋ tɔ,

n kɑ́ tʋ-wɛɣɛ kɔkɔ sɔsɑɣɑ tɑɑ kɛ́.

Tɑcɑɑ n kɑ́ kpiisi-wɛɣɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́,

nɑ kɔkɔ nyɑɣɑ-wɛ.

11 Nɑ ń kpiisi pɑ lʋləŋ tənɑɣɑ

tɛtʋ tɑɑ yəlɑɑ tɑɑ.

12 Pɑɑ hɔkɔ ɩsɑɣɑtʋ sɩ pɑ lɑkɩ-ŋ,

ɩlɛ pɑ kɑɑ pəsɩ.

13 N kɑ́ tɔ-wɛɣɛ nyɑ́ nyəmɑ́

nɑ ń tɔɣɔnɩ-wɛ nɑ pɑ́ se.

14 Tɑcɑɑ hʋlɩ nyɑ́ toŋ sɔsɔɔŋ.

Ɩlɛnɑ tɑ́ɑ́ yoo-ŋ yontu nɑ tə́ sɑ nyɑ́ toŋ tɔm.

22

Wei pɑ lɔwɑ tɔ ɩ wɑɑsʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu nti pɑ yookinɑ tefemle nɑm luɣu,

nɑ tə́ wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ yoou,

pepe tɔɔ kɛ́ n lɔ-m?

N hɑtələnɑ-m suwe,

nɑ nn nɩɩkɩ mɑ wulɑ sɩ ń wɑɑsɩ-m?

3 Hɑɩ, Ɩsɔ, mɑ wiikinɑ-ŋ ilim ilim nn cɔɔkɩ,

nɑ ɑhoo ɑhoo mɑɑ hikiɣi tom.

4 Pɑɑ nɑ mpʋ nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ Nɑŋŋtʋ

wei Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ sɑŋ tɔ.

5 Nyɑɣɑ tɑ́ cɔsɔnɑɑ tʋwɑ nɑɑni

ɩlɛnɑ ń yɑ-wɛ.

6 Pɑ wiinɑ-ŋ nɑ ń yɑ-wɛ,

pɑ pɛtɑ-ŋ pɑ tɩ tɔ fɛɛlɛ tɑ tɔɣɔ-wɛ.

7 Amɑ mɑ pəsɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɑtɑntɑɑlʋ pə tɑɣɑ yʋlʋ,

nɑ yəlɑɑ tənɑ tʋʋkɩ-m nɑ pɑ footiɣi-m.

8 Pɑ tənɑ mpɑ pɑ nɑɑkɩ-m tɔ pɑ tuluɣu-m ntompee

nɑ pɑ́ hooki-m ɩsɛ nɑ pɑ́ footiɣi-m sɩ:

9 Ntɔŋ Tɑcɑɑ kɛ n pɛtɑ nyɑ́ tɩ yɑɑ,

Tɑcɑɑ ɩ́ ləsɩ-ŋ pə tɑɑ.

Ntɔŋ Tɑcɑɑ sɔɔlɑ-ŋ yɑɑ,

Tɑcɑɑ ɩ́ wɑɑsɩ-ŋ.

10 Tɑcɑɑ, nyɑ́ ləsənɑ-m mɑ too tɑɑ,

nɑ ń pɑpəsɩ-m ɩ həlɑ tɔɔ nɑ nɑɑni.

11 Hɑtoo mɑ hɔɔʋ tɛɛ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛɛ,

nɑ n kɛ́ mɑ Ɩsɔ.

12 Tɑɑ hɑtələnɑ-m mɑ wɑhɑlɑnɑɑ wɑɑtʋ,

nyɑɣɑlɛ mɑ sənlʋ nɔɣɔlʋ fɛɩ.

13 Mɑ kolontunɑɑ tɑmɑ-m kɛ́ ɩsɩɩ lɑtəcɛnɑɑ,

pɑ tʋ-m hɛkʋ kɛ́ ɩsɩɩ tɑɑlɛ nɑɑŋ keesɑsɩ.

14 Pɑ hɑɑkɩ nɔɔsɩ nɑ mɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ

cəlʋɣʋ kɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kɑ́ nyɩɩsəɣɩ tɔ.

15 Mɑ tomɑ tɛmɑɣɑ ɩsɩɩ lʋm kpeŋuɣu ɑtɛ tɔ,

nɑ mɑ tətɑntɛnɑɑ tɑɑ cɛ́.

Ɩlɛnɑ mɑ ɑpɑlʋtʋ hoo mɑ tɑɑ ɩsɩɩ keetu.

16 Mɑ luɣu tɛɛ wʋlɑɑ kɛ́ təpuɣupuɣu,

nɑ mɑ nsəmlɛ mɑtənɑ mɑ tɑntɑhɑɑʋ.

N sɩɩ-m mʋsʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ mɑ tɛmɑ səpʋ.

17 Asɑɣɑɑ kpekəle tɑmɑ-m kɛ́.

Hɑsɩ nsɩ sɩ tʋ-m hɛkʋ.

Pɑ tʋlɑ mɑ niŋ nɑ mɑ nɔntɑɑləŋ kɛ pɔɔŋ.

18 Mɑ wʋlɑɑ kɛ́ nɑ mɑ́ yele mʋwɑ tike

nɑ mɑ kolontunɑɑ nyənəɣɩ-m təcooo.

19 Pɑ tɑlɑ mɑ wontu.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ tɛtɛ kɛ́ mɑ kpɑɩ tɔɔ.

20 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, tɑɑ hɑtələnɑ-m.

Nyɑɣɑlɛ mɑ toŋ.

Kɔɔ mɑ wɑɑsʋɣʋ kɛ lɔŋ.

21 Yɑ-m lɑɣɑtɛ nɔɣɔ tɑɑ.

Ləsɩ-m hɑsɩ nsɩ sɩ kelɑ tɑɑ.

22 Wɑɑsɩ-m tɔɣɔlɑsɩ nsɩ sɩ nɔɣɔ tɑɑ,

nɑ tɑɑlɛ nɑɑŋ ɩnɩ ɩ həŋ tɑɑ.

Hɑɩ, nɩɩ mɑ kʋsələmətʋ.

23 Mɑɑ heeli nyɑ́ tɔm kɛ mɑ cɑmnɑnɑɑ,

nɑ mɑ́ sɑ-ŋ sɑmɑɑ tɑɑ.

24 Tɑcɑɑ yəlɑɑ mɛ ɩ́ sɑmɩ-ɩ

Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ mɛ ɩ́ tʋ-ɩ teeli.

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ mɛ ɩ́ sɛɛ-ɩ.

25 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nn footiɣi wɑhɑlɑ tʋ nɔɣɔlʋ

yɑɑ ń nyənɩ-ɩ səkpelu

pə́cɔ nn hɑɑkɩ-ɩ siɣile.

Amɑ ye wɑhɑlɑ tʋ wiinɑ-ŋ, n nɩɩkɩ kɛ́.

26 Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋlɑpʋtʋ tike kɛ mɑ sɑŋ sɑmɑɑ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ mɑ lɑ-ŋ kɔtɑsɩ nsi

mɑɑ sɩɩ nɔɣɔ tɔɣɔ nyɑ́ sɛɛlɑɑ ɩsɛntɑɑ.

27 Kʋnyɔntʋnɑɑ kɑ tɔɣɔ nɑ pɑ́ hɑɣɑ.

Tɑcɑɑ nyɑ́ pɛɛkəlɑɑ ɩ́ sɑ-ŋ.

Nɑ pə́ cɑɣɑnɑ-wɛɣɛ tɑm.

28 Tɛtʋ tənɑsɩ tənɑ yəlɑɑ kɑ hʋʋ

Tɑcɑɑ nyɑ́ tɔm nɑ pɑɑ kɛɛsənɑ nyɑ́ tɔɔ.

Nɑ ɑtɛ yəlɑɑ tənɑ luŋ nyɑ́ tɛɛ.

29 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ wulɑʋ sɔsɔ.

Nɑ ń tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ piitimnɑɑ tənɑ tɔɔ.

30 Tɛtʋ tɑɑ toŋtunɑɑ tənɑ kɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ həntɩ-ŋ ɑtɛ.

Nɑ yəlɑɑ tənɑ mpɑ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ sɩ tɔ pɑɑ luŋɩ-ŋ ɑkulɑ.

31 Pɑ lʋlʋŋ nyə́mɑ kɑ́ lɑ-ŋ təmlɛ

nɑ pɑ́ heeli nyɑ́ tɔm kɛ pɑ wɑɑlɩ piyɑ.

32 Nɑ pɛlɛ pɑ kɛɛsɩ pɛlɛ pɑ piyɑ kɛ

ɩsənɑ n wɑɑsɑ nyɑ́ yəlɑɑ tɔ.

23

Tɑcɑɑ kɛlɛ mɑ tiikilu

1 Tɑfiiti yontu.

Ɩsɔ nyɑ́ tiikiɣinɑ-m,

mɑɑ lɑŋəɣɩ pʋlʋ.

2 Pə tɔɔ kɛ́ n pukinɑ-m nyɩɩtʋ

kʋlɛkəlɛkətʋ tɑɑ nɑ mɑ́ hɛɛsəɣɩ.

Nɑ ń yeki nɑ mɑ́ hɛɛsəɣɩ lʋm mpi

pə wɛ təpɑmm tɔ pə cɔlɔ.

3 N tɑɣɑnəɣɩ mɑ toŋ kpɑɑsʋɣʋ

nɑ ń pukinɑ-m mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu tɑɑ sɩ, nyɑ́ hətɛ ɩ́ yɑɑ.

4 Pɑɑ mɑ tɔŋ səkpɛtʋɣʋ ɑnɑɑm tɑɑ,

mɑɑ nyɑŋ sɩ pʋlʋpʋ kɑ́ lɑ-m.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ n wɛ mɑ wɑɑlɩ tɔ se.

N tiikiɣi-m nɑ ń kentiɣi mɑ tɔɔ nɑ pə́ tʋɣʋ-m nɑɑni.

5 Tɑcɑɑ, pɑɑ mɑ kolontunɑɑ kiŋ,

n mʋɣʋ-m kɛ́ nɑ ń pələɣɩ mɑ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ sɔɔsʋŋ nim,

nɑ ń sɩɩkɩ-m tɔɣɔnɑɣɑ təkpɛtɛkpɛtɛ.

Nɑ ń suuliɣi mɑ iyɑɣɑ kʋnyɔnyɔɔɣɑ təpɑm.

6 Tɑmpɑnɑ tɔɔ, n lɑkɩ-m kʋpɑntʋ kɛ́

nɑ ń sɔɔləɣɩ-m hɑlənɑ mɑ weesuɣu kʋyɛɛŋ tɛ́.

Mɑ nɑ-ŋ tɩɩ kpɛntɩ teu kɛ́, hɑlənɑ mɑ səm.

24

Tɑcɑɑ kɛlɛ ɑntulinyɑ wulɑʋ sɔsɔ

1 Tɑfiiti yontu.

Tɑcɑɑ nyɑ́ tənnɑ ɑntulinyɑ tənɑ nɑ ɩ tɑɑ yəlɑɑ

nɑ pə tənɑ mpi pə wɛ ɩ tɑɑ tɔ.

2 Nyɑ́ sɩɩnɑ ɑntulinyɑ kite kɛ teŋku nɑ

lʋmnɑɑ tɔɔ nɑ ń tɔkɑ-ɩ.

3 Awe tɑkɑ kɑ́ kpɑnɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ pulɑɣɑ

ŋkɑ kɑ tɔɔ pɑ sɛɛkɩ-ŋ tɔ?

Nɑ pʋntʋ sʋʋ nyɑ́ təcɑɣɑlɛ nɑŋŋ nyəntɛ ntɛ́ tə tɑɑ?

4 Mpɑ pɑ kisɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ nɑ pɑ lotu wɛ kʋlʋmtʋ

nɑ pɑ́ tɑ́ hɑ pɑ təɣɩ tɩɩŋ lɑɑʋ nɑ pɔpɔtʋ nɔɔsɩ sɩɩʋ tɔɣɔ.

5 Tɑcɑɑ lɑŋlɛ kɑ hɛɛnɑ-wɛ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ,

nɑ ɩ́ kooli-wɛɣɛ kʋpɑntʋ.

6 Yəlɑɑ mpɛ ɩnɩ pɑ tɑkɑnɑɑ sɛɛkənɑ Tɑcɑɑ.

Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ siɣisiɣi mpɑ pɑ pəsəɣɩ

nɑ pɑ́ kɔɔ ɩ ɩsɛntɑɑ tɔɣɔlɛ.

7 Tɑm tɔɔ nɔnɔɔsɩ mɛ ɩ́ tʋlɩ təyelele,

nɑ teeli wulɑʋ sʋʋ.

8 Aweɣelɛ teeli wulɑʋ ɩnɩ?

Tɑcɑɑ toŋ tʋ wei ɩ kɛ́ yooŋ tɑɑ ɑkɑ tɔɣɔ.

9 Tɑm tɔɔ nɔnɔɔsɩ mɛ ɩ́ tʋlɩ təyelele,

nɑ teeli wulɑʋ sʋʋ.

10 Aweɣelɛ teeli wulɑʋ ɩnɩ ye?

Atɛ nɑ ɩsɔtɑɑ Tɑcɑɑ kɛlɛ teeli wulɑʋ.

25

Hɩɩsɩ mɑ təwɑkəllɛ nɑ ń hʋlʋ-m nyɑ́ luɣu nyəntʋ

1 Tɑfiiti yontu.

Tɑcɑɑ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ mɑ kɛɛsəɣənɑ.

2 Mɑ Ɩsɔ nyɑɣɑ mɑ pɛtɑ mɑ tɩ.

Tɑɑ yele-m nɑ fɛɛlɛ tɔɣɔ-m.

Yɑɑ mɑ kolontunɑɑ pɑɑnɑ-m.

3 Mpɑ pɑ tʋɣʋ-ŋ nɑɑni tɔ

pɑ kɑɑ wɛɛ mɑɑ nyə́mɑ tɑɑ.

Amɑ nyɑ́ wɑɑlɩ lɩɩlɑɑ kɑ́ nyɑsənɑ pɑ mpee kɛ kelɑ.

4 Hʋlʋ-m nyɑ́ mpɑɑʋ nɑ mɑ́ nyɩ-kʋ,

nɑ ń sɛɣɛsɩ-m mpi n cɑɑ mɑ lɑ tɔ.

5 Tiiki-m nyɑ́ tɑmpɑnɑ tɑɑ,

nɑ ń sɛɣɛsɩ-m-yɛ.

Mpi tɔ, Ɩsɔ nyɑ́, nyɑ́ yɑkənɑ-m.

Nyɑɣɑ mɑ tɛɛləɣɩ tɑm.

6 Tɑcɑɑ, tɔɔsɩ sɩ hɑtoo tɔ n kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́,

nɑ ń sɔɔləɣɩ yəlɑɑ.

7 Tɑɑ tɔɔsɩ mɑ ɩfepile kʋpəntəŋ nɑ mɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm.

Amɑ nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ nɑ ń tɔɔsɩ mɑ tɔɔ

kɛ́ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

8 Tɑcɑɑ n kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́ nɑ ń siɣisɑɑ.

Pə tɔɔ kɛ́ n hʋləɣɩ pəntəlɑɑ kɛ mpɑɑʋ.

9 N teesiɣi mpɑ pɑ ɩsɛ pɑ tɔkɩ tɔ pɑ tɔm kɛ́.

Nɑ ń hʋləɣɩ-wɛɣɛ nyɑ́ luɣu nyəntʋ.

10 Mpɑ pɑ tɔkəɣɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ nɔɔsɩ pɛɛlʋɣʋ nɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔ

pɑ nɑɑkɩ nyɑ́ mpɑɑŋ tənɑ tɑɑ kɛ́ sɔɔlʋɣʋ nɑ kʋpɑntʋ kɛ́.

11 Hɑɩ, Tɑcɑɑ hɩɩsɩ mɑ ɩsɑɣɑtʋ

sɔsɔɔntʋ kɛ nyɑ́ hətɛ tɔɔ.

12 Ye yʋlʋ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ,

Tɑcɑɑ hʋləɣɩ-ɩ mpɑɑʋ ŋku ɩ kɑ́ təŋ tɔɣɔ.

13 Pə yʋlʋ wɛɛkɩ leleŋ tɑɑ kɛ́.

Ɩlɛnɑ ɩ piyɑ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ tɛtʋ.

14 Tɑcɑɑ heeliɣi pʋntʋ kɛ ɩ lotu kɛ́,

nɑ ɩ́ hʋləɣɩ-ɩ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ təmɑ.

15 Tɑcɑɑ kɛ mɑ tekiɣi tɑm.

Mpi tɔ, ɩnɩ ɩ kɑ ləsənɑ-m

kɑtɔkɑ ŋkɑ kɑ kpɑ-m tɔ kɑ tɑɑ.

16 Hɑɩ, hʋlʋ-m nyɑ́ pɛɛlɛɛ nɑ ń kɛɛsənɑ mɑ tɔɔ.

Mpi tɔ, mɑ kɛ́ kɑtɑyəlɑɣɑ kɛ́, nɑ kʋnyɔntɔɣɔlʋ.

17 Nəɣəsɛɛ sɔɔsəɣɩ mɑ lotu tɑɑ kɛ́.

Ləsɩ-m mɑ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ.

18 Nyənɩ mɑ kʋnyɔŋ nɑ mɑ wɑhɑlɑ

nɑ ń hɩɩsɩ mɑ kʋpəntəŋ tənɑ.

19 Nyənɩ mɑ kolontunɑɑ pɑɣɑlɛ,

nɑ ɩsənɑ pɑ tɑɑ hɑŋəɣənɑ-m sɔsɔm tɔ.

20 Kenti mɑ weesuɣu tɔɔ nɑ ń yɑ-m,

nɑ mɑ́ tɑɑ lɑ mɑɑ nyəmɑ,

kɛ ɩsənɑ mɑ pɛtɑ-ŋ mɑ tɩ tɔ pə tɔɔ.

21 Nyɑɣɑ mɑ tɛɛləɣɩ sɩ ń yele nɑ mɑ́ təŋ siɣisuɣu

nɑ mɑ́ tɑɑ wɑkələnɑ nɔɣɔlʋ.

22 Hɑɩ, Ɩsɔ, yɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ

kɛ pɑ lɑŋwɑkəllɛ tənɑ tɑɑ.

26

Yʋlʋpɑŋ yɑɑʋ kɛ Tɑcɑɑ

1 Tɑfiiti yontu.

Tɑcɑɑ, hɑ-m tɑmpɑnɑ.

Mpi tɔ, mɑ yɑɑsi tewɑɣɑ,

pəyele mɑ pɛtɑ-ŋ mɑ təɣɩ təkpɑtɑɑ.

Mɑ tɑ hɛlɩ.

2 Mɑɣɑsɩ-m nɑ ń wiili mɑ lotu tɑɑ,

nɑ ń yɑsɩ mɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɑɑ nɑ ń nɑ́.

3 Mɑ nɑɑkɩ nyɑ́ kʋpɑntʋ nɑ mɑ ɩsɛ,

nɑ mɑ́ tɔŋ nyɑ́ tɑmpɑnɑ tɑɑ.

4 Mɑɑ təŋəɣɩ pɔpɔtʋnɑɑ,

pəyele mɑ nɑ mənɑɑfikinɑɑ tɩɩ tɔŋ.

5 Mɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ kpekəle kɛ́.

Pəyele mɑɑ kpətəɣənɑ nyɔɔŋ fɛɩnɑɑ.

6 Tɑcɑɑ, mɑɑ sɑŋ mɑ niŋ nɑ pə́ hʋlɩ sɩ mɑ kɛ́ kʋpɑŋ,

nɑ mɑ́ cɔɔ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ,

7 nɑ mɑ́ sɛɛkɩ-ŋ nɑ mɑ́ sɑŋ nyɑ́ kookɑlənɑɑ.

8 Tɑcɑɑ mɑ sɔɔlɑ nyɑ́ təyɑɣɑ kɛ́.

Nyɑ́ təcɑɣɑlɛ tənɑɣɑ nyɑ́ teeli nɑɑkɩ.

9 Tɑɑ kpɛntɩ mɑ́ nɑ ɑsɑɣɑɑ kɛ təkʋlɛ,

yɑɑ mɑ́ nɑ yʋlʋkʋlɑɑ tɑ́ weesiŋ ləsʋɣʋ.

10 Mpɑ pɑ lɑkɩ kɑwɑlɑɣɑ nɑ

pɑ́ pɑɑləɣɩ kʋhɑɑŋ ɩsɑɣɑŋ tɔ.

11 Mɑ yɑɑsi tewɑɣɑ.

Nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ nɑ ń yɑ-m.

12 Mɑ səŋɑɑ kɛ́ təcɑ,

mɑɑ sɛɛ Tɑcɑɑ kɛ sɑmɑɑ tɑɑ.

27

Tɑcɑɑ kiŋ cɔɔsʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu.

Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ mɑ fətəlɑ nɑ mɑ nyʋɣʋ yɑ́tʋ.

Mɑ kɑɑ nyɑnɑ nɔɣɔlʋ.

Nyɑ́ kentiɣinɑ mɑ weesuɣu tɔɔ,

pʋlʋpʋ kɑɑ sʋsʋ-m wɑtʋ.

2 Ye ɑsɑɣɑɑ kɔŋ mɑ cəlʋɣʋ ɩsɩɩ tɑɑlɛ wontu,

mpɛ pɑɑ hotinɑ ɑtɛ nɑ pə wɑkəlɩ-wɛ.

3 Pɑɑ yoolɑɑ tɑmɑ-m kotɑɣɑ sɔɣɔntʋ fɛɩ-m.

Pɑɑ pɑ sʋʋ-m yoonɑʋ mɑ wɛnɑ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni.

4 Kʋlʋmtʋ kɛ mɑ sələməɣɩ Tɑcɑɑ nɑ mɑ́ səkɩ tə tɔɔ.

Pə wɛɛ sɩ mɑ́ cɑɣɑ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ hɑlənɑ mɑ səm,

nɑ mɑ́ sɑ kɑ teu nɑ mɑ́ yɔɔlənɑ Ɩsɔ wɛɛʋ.

5 Nɑ ń ŋmɛsɩ-m nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ,

nɑ ń kenti mɑ tɔɔ kɛ́ wɑhɑlɑ wɑɑtʋ.

Nɑ ń sɩɩ-m kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ sɩ pʋlʋ ɩ́ tɑɑ hiki-m.

6 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ mɑɑ kəlɩ mɑ kolontunɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-m tɔ,

nɑ mɑ́ sɑ-ŋ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ nɑ mɑ́ lɑ-ŋ kɔtɑsɩ,

nɑ mɑ́ yoo-ŋ yontu nɑ mɑ́ tɑlɑ-ŋ.

7 Tɑcɑɑ nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ,

nɑ ń nɩɩ sɑɑ wei mɑ yɑɑkɩ-ŋ tɔ.

8 Mɑ tɔɔsɑ nti n sɩɩwɑ sɩ mɑ́ kɛɛsənɑ nyɑ́ tɔɔ tɔ.

Tɑcɑɑ pə tɔɔ kɛ́ mɑ kɛɛsəɣənɑ nyɑ́ tɔɔ.

9 Ɩsɔ nyɑ́ wɑɑsəɣənɑ-m.

Tɑɑ hɑ nyɑ́ sɛɛlʋ mɑɣɑ siɣile yɑɑ ń lɔ-m nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

10 Pɑɑ mɑ too nɑ mɑ cɑɑ pɑ lɔ-m,

Tɑcɑɑ, nyɑ́ mʋɣʋnɑ-m.

11 Tɑcɑɑ, hʋlʋ-m mpɑɑʋ ŋku n cɑɑ mɑ́ təŋ tɔ.

Mpi tɔ, mɑ kolontunɑɑ yookinɑ-m.

Tiiki-m kʋsiɣisuɣu tɑɑ.

12 Tɑɑ yele nɑ mɑ kolontunɑɑ

lɑnɑ-m ɩsənɑ pɑ cɑɑkɩ tɔ.

Mpi tɔ, pɔpɔtʋ ɑseetɑ nyə́mɑ mpɛ,

pɑ nyɑɑsəɣɩ-m kɛ́.

13 Ye mɑ tɑɑ wɛɛnɑ nɑɑni kɛ́

Tɑcɑɑ kʋpɑntʋ tɔɔ kɛ́ ɑtɛ cənɛ,

ɩsənɑɣɑ mɑɑ lɑpɑ?

14 Tɑŋ Tɑcɑɑ,

kɑɑsɩ nyɑ́ tɩ

nɑ ń tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ.

Tɑŋ Tɑcɑɑ.

28

Səm nɔɣɔ tɑɑ tʋ sələmʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu.

Tɑcɑɑ nyɑɣɑ mɑ mɑkɩ kɑpusi nɑ mɑ́ yɑɑkɩ,

mɑ kentulu, tɑɑ təkɩ nyɑ́ ŋkpɑŋŋ.

Ye n tɑ cɔ-m, mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wei pɑ tisiɣi pəlɑɑʋ tɑɑ tɔ.

2 Wɑɑtʋ wei mɑ mɑkɩ kɑpusi nɑ mɑ́ yɑɑkɩ-ŋ

nɑ mɑ́ hʋləɣɩ niŋ nɑ nyɑ́ təcɑɣɑlɛ

nɑŋŋ nyəntɛ tɔɔ tɔ, nɩɩ mɑ wiinɑʋ.

3 Tɑɑ kɑɑ mɑ́ nɑ kɑwɑlɑɣɑ nyə́mɑ

nɑ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ kɛ kpɑ́tʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ.

Pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛ leleŋ kɛ́,

nɑ pɑ tɑɑ nɑ sɛɛsɩ.

4 Fɛlɩ-wɛɣɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ fɔɔtɔ

nɑ ń kɛɛsənɑ pɑ ɑcilɑɣɑtʋ təmɑ.

Lɛɛtɩ-wɛɣɛ pɑ kʋlɑpəlɛ.

5 Pɑɑ lɑkɩ lɑɑkɑlɩ nɑ nyɑ́ kʋlɑpʋtʋ nɑ nyɑ́ təmɑ.

Wɑkəlɩ-wɛ tənɑŋnɑŋ, pɑ́ tɑɑ tɑsɑ kʋlʋɣʋ.

6 Tɑcɑɑ, mɑ sɛɛ-ŋ

ɩsənɑ n nɩɩ mɑ wulɑ tɔ.

7 Nyɑɣɑlɛ mɑ toŋ nɑ mɑ kʋkentuɣu.

Nyɑɣɑ mɑ tʋɣɩ nɑɑni nɑ ń wɑɑsəɣɩ-m,

nɑ mɑ wɛ lɑŋhʋlʋmlɛ tɑɑ nɑ mɑ́ sɑŋɩ-ŋ nɑ yontu.

8 Nyɑ́ kentiɣinɑ nyɑ́ yəlɑɑ nɑ toŋ,

nɑ ń wɑɑsəɣɩ nyɑ́ kʋləsʋ nɑ ɩɩ nyɑŋnɑ pʋlʋ.

9 Wɑɑsɩ nyɑ́ yəlɑɑ tɑ́ nɑ ń kooli-tʋɣʋ kʋpɑntʋ.

Tiiki-tʋ nɑ ń pɑɑsəɣənɑ-tʋɣʋ tɑm tɔɔ.

Mpi tɔ, nyɑ́ tənnɑ-tʋ.

29

Tɑcɑɑ nɔɣɔ

1 Tɑfiiti yontu.

Ɩsɔtɑɑ nyə́mɑ mɛ ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Ɩ́ pʋɣʋlɩ Tɑcɑɑ teeli nɑ ɩ sɔsɔɔntʋ tɔm.

2 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ hətɛ sɔsɔɔlɛ

nɑ ɩ həntɩ-ɩ ɑtɛɣɛ

sɑɑ wei ɩ hʋləɣɩ ɩ tənɑŋŋ wɛɛtʋ tɔ.

3 Ɩsɔ teeli tʋ yekinɑ nɑ tɛʋ tiliɣi.

Ɩnɩ ɩ holiɣinɑ lʋmnɑɑ tɔɔ.

Ɩsɔ ŋmɑkəlɑ lʋm sɔsɔɔm kɛ́.

4 Tɑcɑɑ nɔɣɔ nɩɩkənɑ toŋ kɛ́ nɑ sɔsɔɔntʋ.

5 Nyɑ́ nɔɣɔ pɛləɣɩ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ kɛ́.

Nyɑ́ pɛləɣənɑ Lipɑŋ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ.

6 N lɑkɩ nɑ Lipɑŋ pʋɣʋ ŋmɑɑkɩ ɩsɩɩ lɑtəcɛ kʋfɑlʋ.

Nɑ Hɛɛmɔŋ nyəŋkʋ ɩsɩɩ tɑɑlɛ nɑʋ kʋfɑlʋ.

7 Tɑcɑɑ nyɑ́ nɔɣɔ lɑkənɑ nɑ tɛʋ ŋmɛləsəɣɩ.

8 Nɑ kɑ ciɣitiɣi Kɑtɛɛsɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ.

9 Nyɑ́ nɔɣɔ lɑkənɑ nɑ nɑməŋ lʋləɣɩ,

nɑ kɑ́ yeki nɑ hɔtʋ tɩɩŋ kpɑɑləɣɩ təkpɑlɑkpɑlɑ.

Nɑ pɑ tənɑ pɑ kpɑɑləɣɩ Tɑcɑɑ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩsɔtɑɑ sɩ

Ɩsɔ kɛlɛ teeli tʋ təkpɑpɑ.

10 Nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tətɔɣɔlɛ ntɛ́ lʋm sɔsɔɔm tɔɔ.

Tənɑɣɑ n kɑ́ tɔkɩ-kɛɣɛ tɑm tɔɔ.

11 Tɑcɑɑ hɑ toŋ kɛ nyɑ́ yəlɑɑ

nɑ ń kooli-wɛɣɛ kʋpɑntʋ

nɑ ń yele nɑ pɑ́ hɛɛsɩ.

30

Tɑcɑɑ hɑɑkɩ weesuɣu kʋfɑlʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu nti pɑ yoo

Ɩsɔ təsɛɛlɛ tʋlʋɣʋ wɑɑtʋ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ sɑmɑ-ŋ.

Mpi tɔ, nyɑ́ ləsənɑ-m lumɑŋ tɑɑ.

N tɑ sɔɔlɩ sɩ mɑ kolontunɑɑ ɩ́ pɑɑnɑ-m.

3 Mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ,

mɑ wiinɑ-ŋ, ɩlɛnɑ ń wɑɑ-m.

4 Mɑ nɔɔhəlɛ kɑ wɛʋ pəlɑɑʋ tɑɑ tɔ,

nyɑ́ ləsənɑ-m sətɑɑ tɛ́ nɑ ń hɑ-m weesuɣu.

5 Mpɑ mɛ ɩ́ sɔɔlɑ Tɑcɑɑ tɔ ɩ́ yoo-ɩ yontu.

Ɩ́ sɛɛ-ɩ nɑ ɩ́ sɑmɩ-ɩ ɩ tənɑŋŋ wɛɛtʋ tɔɔ.

6 Ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ wɛ lɑɑsɑɣɑ tɔɔ tike kɛ́.

Ɩlɛnɑ ɩ kʋpɑntʋ kɛ yʋlʋ weesuɣu tənɑ.

Tɑɑnɑɣɑ kɛ yʋlʋ wiiki nɑ kʋ fe tɑnɑŋ

ɩlɛnɑ ɩ́ woŋ nɑ ɩ́ kpɑləsɩ.

7 Wɑɑtʋ wei mɑɑ cɑɣɑnɑ mɑ tɩ tɔ,

mɑ hʋʋkɑɣɑ kɛ́ sɩ pʋlʋpʋ kɑɑ lɑ-m.

8 Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ kɛ́ n kɑ yelɑɑ

nɑ mɑ́ səŋ teu təcɑ ɩsɩɩ pʋɣʋ.

N kɔmɑ nɑ ń hɑ-m siɣile ɩlɛnɑ pə liɣiti-m.

9 Ḿpʋɣʋ mɑ mɑpɑ kɑpusi nɑ

mɑ́ wiinɑ-ŋ nɑ mɑ́ pɔɔsɩ-ŋ sɩ

10 ye mɑ səpɑ nɑ mɑ́ tii pəlɑɑʋ tɑɑ weɣe n wɑɑkɩ?

Yʋlʋ ɩ́ pəsɑ tɛtʋ ɩ tɑsəɣɩ-ŋ sɑm yɑɑ ɩ́ kpɑɑlɩ

nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔtɔɣɔ?

11 Tɑcɑɑ, ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń wɑɑsɩ-m,

Tɑcɑɑ kɔɔ nɑ ń yɑ-m.

12 Ḿpʋɣʋ n lɑɣɑsɑ mɑ lɑŋwɑkəllɛ kɛ lɑŋhʋlʋmlɛ,

nɑ ń wɔɣɔsɩ mɑ ləyɑɣɑ wontu nɑ ń suu-m ɑcimɑ nyəntʋ.

13 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ mɑɑ yoo-ŋ yontu,

mɑ kɑɑ su, Tɑcɑɑ, mɑ Ɩsɔ,

mɑɑ sɑŋɩ-ŋ tɑm kɛ́.

31

Nɑɑni tʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Tɑcɑɑ nyɑɣɑ mɑ tʋɣɩ kpʋlʋɣʋ,

tɑɑ yele-m nɑ fɛɛlɛ tɔɣɔ-m.

Wɑɑsɩ-m nyɑ́ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔɔ.

3 Ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ń wɑɑsɩ-m lɔŋ.

Pəsɩ mɑ kʋkentuɣu toŋ nyəŋkʋ nɑ mɑ́ nɑ́ nyʋɣʋ.

4 Mpi tɔ, nyɑ́ kentiɣinɑ-m

nɑ ń wɛ ɩsɩɩ mɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ.

N kɑ́ tiiki-m nɑ ń pɑɑsənɑ-m nyɑ́ hətɛ tɔɔ.

5 Fiti-m puluɣu ŋku pɑ nyəpɑ-m tɔ kʋ tɑɑ.

Mpi tɔ, nyɑɣɑlɛ mɑ kentilu.

6 Nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ mɑ pɛtəɣɩ mɑ tɩ təkpɑtɑɑ.

Nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɑmpɑnɑ tʋ,

n kɑ́ wɑɑsɩ-m.

7 Mɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ mpɑ pɑ mɑtənɑ tɩɩŋ kpɑɩ nyəŋ ɩnɩ tɔɣɔ.

Amɑ nyɑɣɑ mɑ pɛtɑ mɑ tɩ.

8 Nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ ɑŋmɑɑlɑ pə tɑɑ.

Mpi tɔ, n nɑwɑ mɑ wɑhɑlɑ nɑ ń nyɩ mɑ nəɣəsɛɛ tɔɔ.

9 N kɑɑ pɛtɩ-m kolontu niŋ tɑɑ.

N kɑ́ cɛ-m kɛ́ nɑ ń yele nɑ mɑ́ səŋ mɑ nɔɔhɛɛ tɔɔ.

10 Wulɑ nɩɩ mɑ ɩsɛ nɑ mɑ́ tɑlɑ mɑ tənɑɣɑ.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ,

mɑ wɛ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ kɛ́.

11 Nəɣəsɛɛ tɔkɑ mɑ weesuɣu nɑ mɑ pɩɩsɩ kɛ́.

Mɑ ɩsɑɣɑtʋ tɛŋnɑ mɑ tomɑ nɑ pə cɑɑməɣɩ-m.

12 Mɑ kolontunɑɑ nɑ pə́ kpɛŋnɑ

mɑ ɑsəmɑɑ pəsɑ-m woŋɑ pʋlʋpʋɣʋ.

Nɑ mɑ tɔm wɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ kɛ sɔɣɔntʋ.

Nɑ pɑ́ nɑ-m ɑwɑlɩ pɑ seeki-m.

13 Mɑ pəsɑ kɛ́ ɩsɩɩ nyənɑɣɑ kʋyɔkɑɣɑ.

Nɑ pɑ́ sɔɔ mɑ tɔɔ ɩsɩɩ sətʋ.

14 Mɑ nɩɩwɑ nti yəlɑɑ yɔɣɔtəɣɩ mɑ tɔɔ tɔ.

Sɔɣɔntʋ tɑmɑ-m kotɑɣɑ kɛ́.

Pɑ cɑkɩ mɑ tɔɔ sɩ pɑ́ ləsɩ mɑ weesuɣu.

15 Amɑ Tɑcɑɑ, nyɑɣɑ mɑ pɛtɑ mɑ tɩ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ Ɩsɔ.

16 Nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ mpi mɑɑ tɛɛsənɑ tɔ pə wɛɛ.

Fiti-m mɑ kolontunɑɑ nɑ mɑ kʋnyɔntʋlɑɑ.

17 Nyɑ́ ɩsɛntɑɑ ɩ́ hɛtənɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑɣɑ teu

nɑ ń yɑ-m nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

18 Tɑcɑɑ tɑɑ tʋ-m fɛɛlɛ kɛ wɑɑtʋ wei mɑ yɑɑkɩ-ŋ tɔ.

Amɑ mɑ kolontunɑɑ kɑ tɔɣɔnɑ-tɛ.

Pə wɛɛ sɩ pə́ tisi-wɛɣɛ ɑtɛtəlɛ tɑɑ

nɑ pə́ nyɑlɑ pɑ nɔɔsɩ.

19 Yele nɑ footilɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ

mpɛ pɑ́ pəsɩ kɑmumusi.

Mpi tɔ, tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ kɛ

pɑ holiɣinɑ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ.

20 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ,

kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ kɛ n sɩɩ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔ.

Yəlɑɑ tənɑ nɑɑkɩ sɩ,

mpɑ pɑ tʋɣʋ-ŋ kpʋlʋɣʋ tɔɣɔ n hɑɑkɩ-tɩ.

21 Pɑ cɔɔsəɣɩ nyɑ́ kiŋ kɛ mpʋ

ɩlɛnɑ ń kenti pɑ tɔɔ sɩ,

kolontunɑɑ ɩ́ tɑɑ tʋ-wɛɣɛ kʋnyɔŋ.

22 Tɑcɑɑ mɑ sɛɛ-ŋ.

Pɩɩ tɑmɑ-m kɛ́ ɩsɩɩ ɩcɑtɛ.

Ɩlɛnɑ ń hʋlɩ-m nyɑ́ kʋpɑntʋ

nɑ ń lɑ-m piti təmlɛ.

23 Mɑ lɑŋlɛ kɑ wɑkəlɑɑ kɛ́,

hɑlɩ mɑ mɑɣɑsɑɣɑ sɩ pə ləsɑ-m nyɑ́ kiŋ.

Ɩlɛnɑ ń nɩɩ mɑ wiinɑʋ.

24 Tɑcɑɑ yəlɑɑ mɛ ɩ́ sɔɔlɩ Tɑcɑɑ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ feŋiɣi mpɑ pɑ tɔkəɣɩ ɩ tɔm kɛ teu tɔɣɔ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ lɛɛtəɣɩ kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

25 Mə tənɑ mpɑ mɛ ɩ́ tʋɣɩ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni tɔ,

ɩ́ tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ.

32

Wei Ɩsɔ hɩɩsɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ ɩ lɑŋhʋlʋmlɛ

1 Tɑfiiti yontu.

Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ ɩsɑɣɑtʋ Ɩsɔ hɩɩsɑɑ

nɑ ɩ́ wii-ɩ ɩ kʋpəntəŋ tɔ.

2 Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei Tɑcɑɑ ɩɩ yeki sɩ

ɩ ɩsɑɣɑtʋ ɩ́ məlɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ tɔ.

Pəyele cɛsʋɣʋ fɛɩ ɩ ləmɑɣɑsɛɛ tɑɑ.

3 Ye mɑ ŋmɛsɑ mɑ ɩsɑɣɑtʋ,

mɑɣɑ tə wɑkələɣɩ.

Nɑ mɑ́ mɔləɣɩ ilim nɑ pə tɛm.

4 Mpi tɔ, ilim nɑ ɑhoo kɛ

n hɔŋɑɣɑ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ pə́ nɩɩ-m.

Mɑ tomɑ tɛmɑ ɩsɩɩ tʋɣʋ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ lʋŋlɛ.

5 Mɑ mɑɣɑsɑɑ sɩ mɑɑ hʋlɩ-ŋ mɑ ɩsɑɣɑtʋ,

mɑ tɑ ŋmɛsɩ-ŋ mɑ kʋpəntəŋ.

Ɩlɛnɑ nyɑɑ hɩɩsɩ-m tə tənɑ.

6 Pə tɔɔ kɛ́ nyɑ́ yəlɑɑ tənɑ kɑ sələməɣɩ-ŋ

nɑ pɑɑ wɑɑtʋ wei wɑhɑlɑnɑɑ

wɑtɑ-wɛ ɩsɩɩ lʋm, pɩɩ tɑkɩ-wɛ.

7 Nyɑɣɑ mɑ cɔɔsəɣənɑ,

nɑ ń hɑtələɣənɑ-m lɑŋwɑkəllɛ.

Nɑ mɑ́ ŋmɑɑləɣənɑ mɑ nyʋɣʋ yɑpʋ.

8 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ cɔ-m sɩ: Mɑɑ sɛɣɛsɩ-ŋ

nɑ mɑ́ hʋlɩ-ŋ mpɑɑʋ ŋku n kɑ́ təŋ tɔ.

Nɑ mɑ́ pɑɑsəɣənɑ-ŋ nɑ mɑ́ tɑsəɣɩ-ŋ lɑɣɑtʋ.

9 Tɑɑ lɑ kʋmɛlɛntʋ ɩsɩɩ kpɑɣɑnʋ,

yɑɑ kpɑŋɑɣɑ ŋkɑ pɑ kɛɛkənɑ kpɑsɩ tɔ.

Ɩlɛ nɑtəlɩ tə kɑɑ mɑɣɑnɑ-ŋ.

10 Ɩsɑɣɑʋ wɛ wɑhɑlɑnɑɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ kɛ́.

Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ nɑ́ɑ́ pələɣɩ kʋpɑntʋ kɛ wei

ɩ tʋɣɩ-ɩ nɑɑni tɔ.

11 Siɣisilɑɑ mɛ, ɩ́ yɔɔlənɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ ŋmɑɑlɩ.

Nɑ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ mɛ mə tənɑ

mɩɩ wilitinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

33

Antulinyɑ ŋmɑlʋ Ɩsɔ sɑmtʋ

1 Siɣisilɑɑ mɛ ɩ́ yɔɔlənɑ Tɑcɑɑ.

Ɩsɔ sɑmtʋ mʋnɑ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ.

2 Ɩ́ sɑmɩ-ɩ nɑ cəmʋɣʋ,

nɑ ɩ́ tɑlɑ-ɩ nɑ ŋmɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nyəŋkʋ.

3 Ɩ yoo-ɩ yontu kʋfɑtʋ,

nɑ mə cəməŋ nɑ mə nɔɔsɩ kʋlɩ ɩsɔtɑɑ.

4 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ́ tɑmpɑnɑ kɛ́,

nɑ nyɑ́ kʋlɑpʋtʋ tənɑ hʋləɣənɑ mpʋ.

5 N sɔɔlɑ siɣisuɣu nɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ kɛ́.

Tɑcɑɑ kʋpɑntʋ suwɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

6 Tɔmʋɣʋ kɛ n yɔɣɔtɑɑ,

nɑ pə́ lɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ

nɑ ilim nɑ ɩsɔtʋ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nɑ́ɑ́ wɛɛ.

7 N kpeɣelɑ teŋku lʋm kɛ təntəmlɛ.

Nɑ ń tʋ lʋmnɑɑ sɔsɔɔm kɛ kotikotuŋ tɑɑ.

8 Tɛtʋ tənɑ ɩ́ nyɑnɑ Tɑcɑɑ,

nɑ tə tɑɑ yəlɑɑ tənɑ sele nyɑ́ kiŋ.

9 Mpi tɔ, ń yɔɣɔtɑɑ pə lɑkɩ kɛ́.

Ń kulɑ nɔɣɔ sɩ mpi pə wɛɛ,

pəlɛ pə wɛɛ.

10 Tɑcɑɑ n wɑkələɣɩ təmɑ nnɑ

piitimnɑɑ sɩɩwɑ sɩ pɑ lɑkɩ tɔɣɔ,

nɑ ń hɛtəɣɩ nti pɑ hɔkəɣɩ tɔ.

11 Amɑ təmɑ nnɑ Tɑcɑɑ n sɩɩwɑ nɑ

ń təŋəɣɩ nɑ ń lɑkɩ tɔ ɑ wɛ tɑm kɛ́.

Nɑ ń hɔkɑ nti təlɛ tə wɛɛ ḿpʋɣʋ pɩɩsɩ pɩɩsɩ.

12 Leleŋ nɩɩlɑɑ ntɛ́ piitim mpi

pə nyənəɣɩ Tɑcɑɑ kɛ pə Ɩsɔ tɔ.

Nɑ yəlɑɑ mpɑ n ləsɑɑ sɩ nyɑ́ nyə́mɑ tɔ.

13 Tuu ɩsɔtɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ n wɛɛ nɑ

ń nyənəɣɩ nɑ ń nɑɑkɩ yəlɑɑ tənɑ.

14 Nyɑ́ təcɑɣɑlɛ tɑɑ kɛ́ n wɛɛ nɑ

ń keŋnɑ ɑtɛ nyə́mɑ tənɑ tɔɔ.

15 Nyɑ́ ŋmɑnɑ pɑ tənɑ nɑ

ń tʋ-wɛɣɛ cɛkənɑʋ ləmɑɣɑsɛɛ

nɑ pʋlʋ lɑpʋ yɑɑ pə kisuɣu ləmɑɣɑsəlɛ.

Nɑ pɑ́ feŋiɣi pɑ təmɑ.

16 Pə tɑɣɑ yoolɑɑ tuutuumɑ kɛ

wulɑʋ tɔkənɑ yoou.

Pəcɔ tomiŋ nɑɑ wɑɑsəɣɩ yoolu.

17 Pə tɑɣɑ yoou kpɑɣɑnʋ tomɑ yɑɑ

ɩ ɑlɑɑfəyɑ yɑkənɑ ɩ cɑɣɑlʋ.

18 Amɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ ɩsəlɛ nɑ́ wɛ mpɑ

pɑ nyɑŋnɑ-ŋ nɑ pɑ́ tɛɛləɣɩ

nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔ pɑ tɔɔ kɛ́.

19 Nɑ ń ləsəɣɩ-wɛɣɛ səm tɑɑ.

Nɑ ń pɑɑsəɣənɑ-wɛɣɛ nyɔɣɔsɩ

wɑɑtʋ nɑ pɑ́ wɛnɑ weesuɣu.

20 Tɑcɑɑ nyɑɣɑ tɑ́ tɛɛləɣɩ.

Nyɑ́ wɑɑsəɣənɑ-tʋ nɑ

ń kentiɣi tɑ́ tɔɔ.

21 Nyɑ́ tɔɔ kɛ́ tə wɛ lɑŋhʋlʋmlɛ tɑɑ.

Nɑ tə́ wɛnɑ-ŋ nɑɑni.

22 Tɑcɑɑ, lɑ-tʋɣʋ nyɑ́ kʋpɑntʋ ɩsɩɩ

tɑ́ tɛɛlʋɣʋ-ŋ tɔ.

34

Tɑcɑɑ wɑɑsɑ-m mɑ sɔɣɔntʋ tənɑ tɑɑ.

1 Tɑfiiti yontu kɛ wɑɑtʋ wei ɩ polɑ Filiisi nyə́mɑ

wulɑʋ Apimelɛkɩ tɛ nɑ ɩ́ pəsɩ ɩsɩɩ kʋmɛlɛŋ

nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔɣɔnɩ-ɩ tɔ.

2 Mɑɑ sɑ Tɑcɑɑ kɛ pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́.

Mɑ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ sɑmtʋ kɑ wɛɛ tɑm.

3 Mɑɑ sɑ-ŋ mpi n lɑpɑ-m tɔ pə tɔɔ.

Kʋnyɔntɔɣɔlɑɑ ɩ́ nɩɩ nɑ ɩ́ yɔɔlɩ.

4 Tə kpɛntɩ nɑ tə́ tɑlɑ Ɩsɔ nɑ tə́ sɛɛ-ɩ.

5 Tɑcɑɑ, mɑ yɑɑ-ŋ ń cɔ-m,

nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-m mɑ sɔɣɔntʋ tənɑ tɑɑ.

6 Ye yʋlʋ tekiɣi Tɑcɑɑ pʋntʋ ɩsɛntɑɑ hɛtəɣɩ kɛ́

nɑ fɛɛlɛ yɑ ɩ tokuɣu tɑɑ.

7 Ye wɑhɑlɑ tʋ ɩ́ wiinɑ Tɑcɑɑ,

ɩ nɩɩkɩ kɛ́ nɑ ɩ́ yɑpɩ-ɩ ɩ nəɣəsɛɛ tənɑ tɑɑ.

8 Ɩsɔtɑɑ tillu wɛ yəlɑɑ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ

Tɑcɑɑ tɔ pɑ wɑɑlɩ kɛ́.

Nɑ ɩ́ ləsəɣɩ-wɛɣɛ ɑsolɑ tɑɑ.

9 Ɩ́ mɑɣɑsɩ nɑ ɩ́ nɑ́ ɩsənɑ

Tɑcɑɑ wɛ leleŋ tɔ.

Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ yʋlʋ wei

ɩ tʋɣɩ Tɑcɑɑ kɛ kpʋlʋɣʋ tɔ.

10 Tɑcɑɑ nyə́mɑ mɛ, ɩ́ nyɑŋnɑ-ɩ.

Pʋlʋpʋ ɩɩ lɑŋəɣɩ mpʋ ɩnɩ pə lɑtɑɑ.

11 Hɑlɩ tɔɣɔlɑsɩ piyɑ mɑɣɑmɑɣɑ wiiki nyɔɣɔsɩ kɛ́.

Amɑ Tɑcɑɑ pɛɛkəlɑɑ nɑ́ɑ́ lɑŋəɣɩ kʋpɑntʋ.

12 Mɑ pəyɑlɑɑ ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm nɑ

mɑ́ hʋlɩ-mɛɣɛ mpi pɑ yɑɑ Tɑcɑɑ sɔɣɔntʋ tɔ.

13 Mə tɑɑ nɔɣɔlʋ cɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑ ɩ weesuɣu tɑɑ

nɑ ɩ pɩɩsɩ tɑɣɑlɩ nɑ ɩ́ nɩɩ leleŋ nɑ?

14 Pə wɛɛ sɩ ɩ́ kpɑ mə nɔɔsɩ

nɑ ɩ́ yele cɑɣɑnɑʋ nɑ kɑloolɑɣɑ.

15 Ɩ́ se ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ lɑ kʋpɑntʋ.

Nɑ ɩ́ pɛɛkɩ mə nɑ lɛlɑɑ mə́ leleŋ

nɑ ɩsəlɛ kʋsɛɛmlɛ.

16 Tɑcɑɑ ɩsəlɛ wɛ siɣisilɑɑ tɔɔ kɛ́

nɑ ɩ́ kemɑ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ pɑ tɔɔ.

17 Ɩ hɑɑkɩ ɑsɑɣɑɑ kɛ siɣile kɛ́.

Nɑ ɩ́ kpiisi pɑ həlɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ

tɛtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ sɔɔ pɑ tɔɔ.

18 Ye siɣisilu ɩ́ wiiwɑ Tɑcɑɑ nɩɩkɩ kɛ́.

Nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ ɩ nəɣəsɛɛ tənɑ tɑɑ.

19 Ye ɩ lɑŋlɛ wɑkəlɑɑ ɩ wɛ ɩ wɑɑləɣɩ.

Nɑ ye pə nɩɩ-ɩ ɩ wɑɑsɩ-ɩ.

20 Wɑhɑlɑnɑɑ pɑɣɑlɛ mɑkənɑ siɣisilu,

ɑmɑ Tɑcɑɑ wɑɑsəɣɩ-ɩ pɑ tənɑ pɑ tɑɑ.

21 Nɑ ɩ́ feŋiɣi ɩ tɔnʋɣʋ tənɑ tɔɔ sɩ

ɩ mʋwɑ tɑɑ nɑtəlɩ tə́ tɑɑ pɛlɩ.

22 Ɩsɑɣɑtʋ kʋɣʋnɑ tə tʋ.

Ɩlɛnɑ mpɑ pɑ cɑkɩ siɣisilu ɑcɑɣɑ tɔ

pɛlɛ pɑ́ nɑ́ pə nɑʋ.

23 Tɑcɑɑ yɑkɩ ɩ təmlɛ nyə́mɑ kɛ́.

Ɩlɛnɑ pɑ tənɑ mpɑ pɑ tʋɣɩ-ɩ kpʋlʋɣʋ tɔ

pɑ fitiɣi ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm.

35

Siɣisilu wei pɑ yɑɑ hʋʋlɛ tɔ ɩ wulɑ

1 Tɑfiiti yontu.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ hʋʋnɑ mɑ nɔɣɔ kɛ mɑ kolontunɑɑ

nɑ ń yoonɑ mpɑ pɑ yookinɑ-m tɔ.

2 Co nyɑ́ kpɑ́lʋɣʋ nɑ nyɑ́ yoou wontu,

nɑ ń kɔɔ mɑ wɑɑsʋɣʋ.

3 Kpɛɛ nyɑ́ ŋmɑntɑɑɣɑ

nɑ mɑ kʋnyɔntʋlɑɑ tɔɔ.

Heeli-m sɩ n kɑ yɑ mɑ nyʋɣʋ.

4 Tʋ fɛɛlɛ kɛ mɑ weesuɣu ləsəlɑɑ

nɑ pə́ liɣiti-wɛ.

Mpɑ pɑ hɔkəɣɩ sɩ pɑ́ lɑ-m ɩsɑɣɑtʋ tɔ,

pɑ́ məlɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kɑ́ nyɔɔŋ.

5 Pə́ yɑsɩ-wɛ ɩsɩɩ heelim kpɑɣɑ nyɩɩlʋɣʋ kɛ

wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu tɔɣɔnəɣɩ-wɛ tɔ.

6 Nɑ səkpɛtʋɣʋ nɑ sotu wɛɛ pɑ mpɑɑʋ tɑɑ

kɛ wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu wɛ pɑ wɑɑlɩ tɔ.

7 Mpi tɔ, mʋsʋŋ kɛ pɑ nyəpɑ-m kɑtɔkɑ,

nɑ pɑ́ huli mɑ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ pʋʋɣʋ sɩ mɑ́ hoti.

8 Wɑkəlʋɣʋ ɩ́ tuti-wɛ nɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ kɑtɔkɑ kpɑ-wɛ,

nɑ pɑ́ hoti pɑ pʋʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ́ lɑ́ ɑsɑɑlɑ.

9 Amɑ mɑ lɑŋlɛ kɑ́ hʋləmənɑ Tɑcɑɑ

nɑ mɑ́ yɔɔlənɑ nyɑ́ wɑɑsʋɣʋ.

10 Ɩlɛnɑ mɑ́ yɔɣɔtɩ mɑ tɑɑ sɩ,

Tɑcɑɑ fɛɩnɑ sɑɑlɑ.

N wɑɑsəɣɩ kʋnyɔntɔɣɔlʋ kɛ toŋ tʋ niŋ tɑɑ.

Nɑ ń wɑɑsɩ wɑhɑlɑ tʋ nɑ kʋnyɔntʋ kɛ wei ɩ

tɔkɩ pɑ ɩsɛ tɔ ɩ niŋ tɑɑ.

11 Pɔpɔtʋ ɑseetɑ nyə́mɑ pɔɔsəɣɩ-m

ɩsɑɣɑtʋ nti mɑ tɑ nyɩ tɔ.

12 Nɑ pɑ́ lɔɔkɩ-m.

Mɑ pəsɑ kʋcɔɔʋ fɛləɣɩ nyɑŋ kɛ́.

13 Pəyele sɑɑ wei pə wɩɩkɑɣɑ mpɛ tɔ

mɑ suukɑɣɑ ləyɑɣɑ wontu kɛ́ nɑ mɑ́ hɔkəɣɩ nɔɣɔ,

nɑ mɑ́ sələməɣɩ Ɩsɔ nɑ nyʋɣʋ kɑmɑ sɩ pə́ wɑɑ-wɛ.

14 Mɑ nyənɑɣɑ-wɛɣɛ mɑ newɑɑ yɑɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ kɛ́,

nɑ pɑ tɔm wɑkələɣɩ mɑ lɑŋlɛ.

Nɑ mɑ́ tɔŋ nɔɔhəlɛ nɔɔhəlɛ.

Nɑ ɩsɛ kɑmɑ ɑtɛ ɩsɩɩ

mɑ too kʋlʋlʋ səpənɑ.

15 Ɩlɛnɑ mpɛ pɑ́ woŋiɣi mɑɣɑ sɑɑ wei mɑ cɛŋləɣɩ tɔ.

Nɑ pɑ́ pɛɛləɣɩ mɑ tɔɔ kɛ́ nɔɣɔ.

Kpɑɩ nyə́mɑ mpɑ mɑ tɑ nyɩ tɔ,

pɑɑ hɛɛsəɣɩ mɑ tɔm kɛ kɑpusi mɑpʋ.

16 Pə copɑ-m nɑ pɑ́ woŋ nɑ pɑ́ kpɑləsɩ.

Nɑ pɑ́ nyɩɩkɩ-m kelɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

17 Tɑcɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ n kɑ́ hɛɛsɩ-m nyənʋɣʋ nɑ ɩsɛ?

Kenti-m tɔɣɔlɑsɩ nsɩ nɑ ń yɑ-m sɩ səkpɑŋ tɑɑ.

18 Ɩlɛ mɑɑ sɑ-ŋ kotilɑɑ tɑɑ.

Nɑ mɑ́ sɛɛ-ŋ yəlɑɑ sɑmɑɑ tɑɑ.

19 Tɑɑ yele nɑ mɑ kolontunɑɑ mpɛ

pɑ́ pɑɑnɑ mɑ wɑhɑlɑ.

Mpɑ ɩnɩ pɑ tɑɑ kpɑɑnɑ-m mʋsʋŋ tɔ,

pɑ yele təmɑɣɑ ɩsɛ cəpəlʋɣʋ kɛ mɑ tɔm.

20 Pɑɑ yɔɣɔtəɣɩ tɔm kʋpɑntʋ

pəyele pɑ cɑkənɑ yəlɑɑ mpɑ

pɑ wɛ təpɑmm tɔɣɔ tɑm.

21 Pɑ hɑɑkɩ pɑ nɔɔsɩ nɑ mɑ tɔɔ

nɑ pɑ́ woŋiɣi nɑ pɑ́ kpɑləsəɣɩ sɩ:

Tə nɑ-ŋ kɛ́ nɑ tɑ́ ɩsəpile təkelekele.

22 Tɑcɑɑ, n nɑwɑ mpi pə lɑpɑ tɔ,

Tɑɑ hɑtələnɑ-m, pəyele tɑɑ su.

23 Hɑɩ Tɑcɑɑ, kʋlɩ nɑ ń hɑ-m tɑmpɑnɑ,

mɑ cɑɑ Ɩsɔ, sɛɛnɑ mɑ tɔɔ.

24 Kɛɛsənɑ ɩsənɑ nyɑ́ siɣisuɣu wɛɛ tɔ

nɑ ń hɑ-m tɑmpɑnɑ.

Nɑ pɑ́ yele-m pɑɑnɑʋ.

25 Tɑɑ yele nɑ pɑ́ tɔ sɩ:

Tə hikɑ-ɩ nɑ tə tɛ ɩ tɔm.

26 Fɛɛlɛ ɩ́ kpɑ pɑ tənɑ mpɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ

mɑ wɑhɑlɑ nɑ pɑ́ kʋləɣɩ mɑ tɔɔ tɔ nɑ pə́ liɣiti-wɛ.

27 Mpɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ mɑ tɑmpɑnɑ hɑʋ tɔ

pɑ́ yɔɔlənɑ lɑŋhʋlʋmlɛ,

nɑ pɑ́ yɔɣɔtəɣɩ tɑm sɩ:

Tɑcɑɑ wei ɩ cɑɑnɑ ɩ təmlɛ tʋ nɑ

hɛɛsʋɣʋ tɔɣɔ tɩɩ tɑləɣɩ tɑm.

28 Mɑɑ sɛɛ-ŋ nyɑ́ siɣisuɣu tɔɔ,

nɑ mɑ́ sɑŋɩ-ŋ kʋyɛɛŋ tənɑ.

36

Ɩsɔ kiŋ ntɛ weesuɣu təlɩɩlɛ

1 Tɑcɑɑ təmlɛ tʋ Tɑfiiti yontu nti

tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Mɑ cɛkənɑ Ɩsɔ tɔɔ kʋllʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ,

sɩ: Ɩsɔ sɔɣɔntʋ tɑ kɛ mɑɣɑ pʋlʋpʋ.

3 Pə puɣusiɣi-ɩ kɛ́ sɩ ɩ kɛ́ kʋpɑŋ

ɩlɛ ɩɩ cɛkəɣənɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ sɩ ɩ́ kisi-tɩ.

4 Ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tənɑ kɛ kɑloolɑɣɑ nɑ kʋtʋsʋtʋ kɛ́.

Ɩ fɛɩ ləmɑɣɑsɛɛ, pə́cɔ ɩ tɑ nyɩ kʋpɑntʋ lɑpʋ.

5 Ɩ təhəntəlɛ kɛ ɩ mɑɣɑsəɣɩ

mpi pə tɑ siɣisi tɔ pə tɔm,

nɑ ɩ́ təŋəɣɩ mpɑɑʋ ŋku kʋ fɛɩ teu tɔ,

ɩɩ lɔɔkɩ ɩsɑɣɑtʋ.

6 Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ wɑlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ

nɑ nyɑ́ teu nɑ́ɑ́ kɑləsənɑ ɩsɔŋmʋntʋ.

7 Nyɑ́ siɣisuɣu kɑɑwɑɣɑ ɩsɩɩ pulɑsɩ.

Nɑ nyɑ́ kʋmɑɣɑsʋtʋ nɑ́ɑ́ lumɑɑ ɩsɩɩ teŋku.

Nyɑ́ wɑɑsəɣənɑ yəlɑɑ nɑ tɔlɑ.

8 Hɑɩ, Ɩsɔ nyɑ́ kʋpɑntʋ tewɑɣɑ.

Nɑ yəlɑɑ ŋmɛləɣɩ nyɑ́ tɛɛ.

9 Nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ wɛnɑʋ kɛ n hɑɣɑsəɣɩ-wɛ,

nɑ ń yeki nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ nyɑ́ kʋpɑntʋ ɩsɩɩ lʋm.

10 Nyɑ́ kiŋ kɛ weesuɣu sɛɛlʋ wɛɛ.

Nɑ tə nɑɑkənɑ nyɑ́ nyɑɑləm.

11 Tɑcɑɑ lɑ kʋpɑntʋ kɛ mpɑ pɑ nyəmɑ-ŋ tɔ

nɑ mpɑ pɑ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ.

12 Kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ ɩ́ tɑɑ fɛlɩ-m nɔɔhəlɛ.

Pəyele ɩsɑɣɑʋ ɩ́ tɑɑ tɔɣɔnɩ-m.

13 Ɩɩ nɑɑkɩ yəlɑɑ ɑsɑɣɑɑ tɛmɑ

hotuɣu nɑ pɑ́ pəsɩ kpɛntəlɑsɩ

pɑɑ pəsəɣɩ kʋlʋɣʋ.

37

Nyɑ́ tɑɑ ɩ́ tɑɑ kpɑnɑ ɑsɑɣɑɑ lɛɛsʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu.

Yʋlʋ nyɑ́, nyɑ́ tɑɑ ɩ́ tɑɑ kpɑnɑ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ yoo.

Tɑɑ tɩɩ nyɩɩlɩ pɑ kɑwɑɑɣɑ.

2 Pɑ kɔŋ lontiluɣu kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ,

nɑ pɑ́ wʋlɩ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ kʋlɛkəlɛkətʋ wʋlʋɣʋ tɔ.

3 Hɑ nyɑ́ təɣɩ Tɑcɑɑ nɑ ń lɑkɩ kʋpɑntʋ,

ɩlɛ n kɑ́ cɑɣɑ mə tɛtʋ tɑɑ nɑ ɑlɑɑfəyɑ.

4 Yele nɑ Tɑcɑɑ pəsɩ nyɑ́ leleŋ təlɩɩlɛ,

ɩlɛ ɩ kɑ́ hɑ-ŋ mpi n nyɩɩləɣɩ tɔ.

5 Pɛtɩ-ɩ nyɑ́ weesuɣu nɑ ń nyənəɣɩ ɩ tike

ɩlɛ ɩ kɑ́ lɑ mpi pə wɛ lɑpʋ tɔ.

6 Ɩ kɑ́ yele nɑ nyɑ́ siɣisuɣu nɑ́ ɩsɩɩ nyɑɑləm

nɑ nyɑ́ tɑmpɑnɑ nɑ́ ɩsɩɩ ilim kɛ pə sikuɣu wɑɑtʋ.

7 Cɑɣɑ təpɑmm nɑ ń tɛɛləɣɩ Tɑcɑɑ nɑ suulu.

Tɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ mpɑ pɑ wɑɑkɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ tɔ.

8 Lɔ-yɛ, nɑ ń yele tɑɑ hɑŋɑɣɑ.

Tɑɑ kʋntɩ, ɩsɑɣɑtʋ kɛ pə lʋləɣɩ.

9 Pɩɩ kpiisi ɩsɑɣɑlɑtɑɑ kɛ́,

ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɛɛllɑɑ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ tɛtʋ.

10 Pəcɔɣɔ pə kɑɑsɑɑ nɑ ɩsɑɣɑʋ sɑɑlɩ yem.

N kɔŋ n nyənɩ ɩ lonte tɑɑ,

n kɑɑ nɑ ɩ ɩkpɑtɛ.

11 Amɑ təpɑsəlɑɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ tɛtʋ

nɑ pɑ́ cɑɣɑnɑ pɑ tɩ təpɛlɛkɛtɛɛ.

12 Ɩsɑɣɑʋ cɑkɩ siɣisilu ɑcɑɣɑ kɛ́,

nɑ ɩ nyɑsəɣɩ ɩ təɣɩ kelɑ.

13 Amɑ Tɑcɑɑ nɑ́ woŋiɣi-ɩ kɛ́.

Mpi tɔ, ɩ nyəmɑ́ sɩ hʋʋlɛ kʋyɑkʋ kɑ́ kɔɔ.

14 Asɑɣɑɑ nɑ́ kpɛɛkɩ pɑ lɑɣɑlɛɛ kɛ́ nɑ pɑ́ pɑŋ pɑ tɔɔŋ

sɩ pɑ kʋɣɩ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ wɑhɑlɑ nyə́mɑ

mpɑ pɑ təŋəɣɩ mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu tɔ.

15 Amɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ lɑɣɑlɛɛ kɑ́ sɔ

nɑ pɑ tɔɔŋ pɛlɩ.

16 Siɣisilu wɛnɑʋ pəciimɑɣɑ kəlɑ teu

kɛ ɑsɑɣɑɑ pɑɣɑlɛ nyəŋkʋ tuutuumɑ.

17 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ n pɛləɣɩ pɑ niŋ kɛ́

ɩlɛnɑ ń pɑɑsəɣənɑ siɣisilɑɑ.

18 N nyəmɑ́ mpɑ pɑ tɔŋ ɩsɩɩ Ɩsɔ sɔɔlɑɑ tɔ pɑ tɔɔ kɛ́

nɑ mpi n kɑ́ hɑ-wɛ tɔ, pɩɩ pəsɩ pɑ nyəm kɛ tɑm tɔɔ.

19 Fɛɛlɛ kɑɑ tɔɣɔ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ wɑɑtʋ tɑɑ.

N kɑ́ hɑ-wɛɣɛ hɑɣɑnɑɣɑ kɛ nyɔɣɔsɩ wɑɑtʋ.

20 Asɑɣɑɑ kɔŋ lepu kɛ́.

Tɑcɑɑ kolontunɑɑ kɑ́ sɑɑlɩ kɛ́

ɩsɩɩ nyɩɩtʋ hɛtʋ yɑɑ kɔkɔ nyɔɔsɩ.

21 Ɩsɑɣɑʋ kəntəɣɩ kɛ́ ɩɩ fɛləɣɩ.

Amɑ siɣisilu nɑ́ hɑɑkənɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ.

22 Mpɑ Tɑcɑɑ kooliɣi kʋpɑntʋ tɔ

mpɛ pɑ tənnɑ tɛtʋ.

Ɩlɛnɑ pə́ kpiisiɣi mpɑ ɩ təŋsəɣɩ mpusi tɔ.

23 Ye ɩ lɑŋlɛ hɛɛnɑ yʋlʋ tɔntɛ,

ɩ hɑsəɣɩ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́.

24 Pɑɑ ɩ tɩɩ hotɑɑ ɩɩ sɑɑləɣɩ ɑtɛ.

Ɩ tɔkəɣɩ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ kʋsɩ-ɩ.

25 Too mɑ kʋlʋɣʋ tɔ,

hɑlənɑ mɑ kpɑtəlɑɣɑ,

mɑ tɑ nɑtɑ pə lɔwɑ siɣisilu,

yɑɑ pə sʋsɑ ɩ piyɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ sələmʋɣʋ tɑɑ.

26 Ɩ hɑɑkənɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ kɛ tɑm kɛ́

nɑ Ɩsɔ kooliɣi ɩ piyɑ kɛ kʋpɑntʋ.

27 Kisi ɩsɑɣɑtʋ nɑ ń lɑkɩ kʋpɑntʋ

ɩlɛ nyɑ́ piitim kɑ́ wɛɛ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ tɑm.

28 Mpi tɔ, siɣisuɣu kɛ Tɑcɑɑ n sɔɔlɑɑ.

Pəyele nn lɔɔkɩ nyɑ́ yəlɑɑ.

N kentiɣi pɑ tɔɔ kɛ́ tɑm kɛ́.

Amɑ n kɑ́ kpiisi ɑsɑɣɑɑ piitim.

29 Siɣisilɑɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ tɛtʋ

nɑ pɑ́ cɑɣɑ tə tɑɑ kɛ́ tɑm.

30 Ləmɑɣɑsɛɛ tɔm kɛ siɣisilɑɑ yɔɣɔtəɣɩ

nɑ pɑ́ kpɑɑləɣɩ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ.

31 Pɑ Ɩsɔ kiiŋ wɛ pɑ lotu tɑɑ kɛ́,

pɩɩ cɛŋləɣɩ-wɛ.

32 Ɩsɑɣɑʋ cɛŋəɣɩ siɣisilu kɛ́

nɑ ɩ́ pɛɛkəɣɩ ɩ kʋɣʋ.

33 Amɑ Tɑcɑɑ ɩɩ yeki sɩ ɩsɑɣɑʋ ɩ́ kpɑ siɣisilu kɛ ɩ səkpɑŋ tɑɑ.

Yɑɑ siɣisilu tɔm ɩ́ sɩ təhʋʋlɛ tɑɑ.

34 Tɛɛlɩ Tɑcɑɑ nɑ ń təŋəɣɩ ɩ mpɑɑʋ.

Ɩ kɑ kʋsɩ nyɑ́ nyʋɣʋ nɑ ń tɔɣɔ tɛtʋ

nɑ ɩ́ kpiisi ɑsɑɣɑɑ nɑ ń nɑ́.

35 Mɑɑ nɑwɑ ɩsɑɣɑʋ nɑ ɩ́ ŋmɑkələɣɩ.

Nɑ ɩ́ pɩɩ sɔsɔm ɩsɩɩ tʋɣʋ kɛ Lipɑŋ

tɛtʋ kʋpɑntʋ tɑɑ.

36 Amɑ mɑ məlɑ tənɑ ɩlɛ mɑɑ tɑsəɣɩ-ɩ nɑʋ,

nɑ mɑ́ pɛɛkɩ nɑ mɑ́ wɩɩ pɑɣɑ.

37 Nyənnɑ mpɑ pɑ tɔŋ ɩsɩɩ Ɩsɔ sɔɔlɑɑ

nɑ pɑ́ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ.

Wei ɩ cɑɑkɩ ɩ́ nɑ lɛlɑɑ pɑ leleŋ tɔ,

ɩ wɛɛkənɑ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ kɛ́.

38 Pɩɩ wɑkəlɩ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ tənɑɣɑ,

nɑ pə kpiisi pɑ lʋlʋŋ.

39 Tɑcɑɑ yɑkənɑ siɣisilɑɑ.

Nɑ ɩ́ kentiɣi pɑ tɔɔ kɛ́ wɑhɑlɑnɑɑ wɑɑtʋ.

40 Ɩnɩ ɩ wɑɑsəɣənɑ-wɛ nɑ ɩ́ teŋ-wɛ.

Nɑ ɩ́ fitiɣi-wɛɣɛ ɑsɑɣɑɑ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ yɑkɩ-wɛ.

Mpi tɔ, ɩnəɣɩ pɑ tʋ kpʋlʋɣʋ.

38

Kʋtɔntʋ wei ɩ nyəmɑ ɩ təwɑkəllɛ tɔ ɩ sələmʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu nti

pɑ tɔɔsəɣənɑ Ɩsɔ tɔɔ tɔɣɔlɔ.

2 Tɑcɑɑ tɑɑ hɔ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ

yɑɑ ń tʋ-m sɑləkɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

3 Mpi tɔ, nyɑ́ nyəmɑ́ yɑɣɑ-m kɛ́,

nɑ nyɑ́ niŋ yuŋ tii mɑ tɔɔ.

4 Nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔɔ,

mɑ tɔnʋɣʋ fɛɩ təcʋŋŋ.

Mɑ kʋpəntʋɣʋ tɔɔ,

ɑlɑɑfəyɑ fɛɩ mɑ mʋwɑ tɑɑ.

5 Mɑ ɩsɑɣɑtʋ kəlɑ-m kʋŋkʋlʋməŋ.

Nɑ tə́ nɩɩ-m ɩsɩɩ səɣəlɑ sɔsɔɔnɑ.

6 Mɑ hiŋ tɑɑ lɑpɑ kʋsɔɣɔtʋ kɛ́ nɑ pə́ wɩɩkɩ.

Mɑ kʋmɛlɛntʋ kɑsəyɑɣɑ ntɛ́.

7 Wʋsɑsɩ kɔkəlɑ-m kɛ́ nɑ mɑ́ kɑwɑ kɑtɑtəlɑɣɑ.

Lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ kɛ́ mɑ tɔŋ kʋyɛɛŋ tənɑ.

8 Wʋsɑsɩ sɔsɔɔnsɩ sɑləɣənɑ mɑ tənɑɣɑ tɑɑ.

Pʋlʋpʋ fɛɩ təcʋŋŋ kɛ́ mɑ tɔnʋɣʋ tɑɑ.

9 Pə yɔkɑ-m kɛ́ tənɑŋnɑŋ mɑ fɛɩ tomɑ.

Nɑ mɑ lɑŋwɑkəllɛ yeki nɑ mɑ́ mɔləɣɩ.

10 Tɑcɑɑ n nyəmɑ́ mɑ kʋnyɩɩləm kɛ teu.

Pəyele n nyəmɑ́ mɑ mɔlɑ.

11 Mɑ lɑŋlɛ tɔɔkɩ kɛ́ nɑ mɑ tomɑ tɛŋ.

Mɑ ɩsɛ nɑ́ɑ́ tɩɩ tɛŋ nɑʋ.

12 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ nɑ mɑ ɑsəmɑɑ seeki mɑ wɑhɑlɑ.

Nɑ mɑ cɔlɔ nyə́mɑ hɑtələɣənɑ-m.

13 Mpɑ pɑ pɛɛkəɣɩ mɑ səm tɔ pɑ nyəkɩ-m kɑtɔsɩ

ɩlɛnɑ mpɑ pɑɑ cɑɑ-m nɑ kʋpɑntʋ tɔ

pɑ́ yɔɣɔtəɣɩ ɩsɑɣɑtʋ nɑ tɔm kʋtʋsʋtʋ kɛ tɑm.

14 Amɑ mɑ pəsɑ ntɑm kɛ́ mɑɑ nɩɩkɩ,

yɑɑ kɑmumukɑ mɑɑ yɔɣɔtəɣɩ nɑtəlɩ.

15 Mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ntɑm,

mɑɑ cɔɔkɩ nɑtəlɩ.

16 Mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ mɑ tekiɣi,

nɑ mɑ́ tɑŋɑɑ sɩ ń cɔnɑ mɑ nɔɣɔ.

17 Hɑlɩ mɑ sələmɑ-ŋ sɩ ń tɑɑ yele nɑ pɑ́ pɑɑnɑ-m.

Yɑɑ pɑ́ kɛɛsənɑ mɑ cɛŋlʋɣʋ nɑ pɑ́ kʋlɩ mɑ tɔɔ.

18 Mpi tɔ, mɑ cɛɛ fiɣinuɣu kɛ́,

nɑ mɑ wʋsɑsɩ tɔɔsəɣɩ-m pə tɔm.

19 Mɑ tisɑ mɑ kʋpəntʋɣʋ kɛ́

nɑ kʋ tɔm cɑɑləɣɩ-m.

20 Mɑ kolontunɑɑ wɛnɑ ɑlɑɑfəyɑ kɛ́ nɑ tomɑ.

Mpɑ pɑ footiɣi-m mʋsʋŋ tɔ,

pɑ pɑɣɑlɛ wɛ sɔɣɔntʋ.

21 Ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑ lɛɛtəɣɩ-m mɑ kʋpɑntʋ lonte.

Mɑ pɛɛkəɣɩ kʋpɑntʋ tɔɣɔ pɑɑ cɑɑkɩ-m.

22 Mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, tɑɑ lɔ-m.

Pəyele tɑɑ hɑtələnɑ-m pooluŋ.

23 Mɑ cɑɑ, mɑ nyʋɣʋ yɑ́tʋ,

kɔɔ lɔŋ kɛ mɑ wɑɑsʋɣʋ.

39

Kʋnyɔntɔɣɔlʋ kʋpəntəŋ tisuɣu

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ nɑ Yetutuŋ nyəntʋ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Mɑɑ tʋwɑ mɑ tɑɑ kɛ́ sɩ mɑɑ feŋ mɑ tɔntɛ tɔɔ,

nɑ mɑ́ tɑɑ pəntənɑ mɑ nɔɣɔ.

Mɑɑ kpɑ mɑ nɔɣɔ kɛ wɑɑtʋ wei ɩsɑɣɑtʋ kɑ́ wɛɛ mɑ kiŋ tɔ.

3 Pə tɔɔ kɛ́ mɑ sumɑ ɩsɩɩ kɑmumukɑ.

Amɑ mɑ lɑŋlɛ wɑkəlɑɑ nɑ mɑ wʋsɑsɩ sɔɔsɩ.

4 Nəɣəsɛɛ pɩɩ-m nɑ ɑ́ nyɑɣɑ mɑ tɑɑ

ɩsɩɩ kɔkɔ nɑ mɑ́ mɔləɣɩ.

Ntɛnɑ pə́ cɑɑlɩ-m sɩ mɑ́ sələmɩ sɩ:

5 Tɑcɑɑ kɛɛsɩ-m sɑɑ wei mɑ weesuɣu kɑ́ tɛ tɔ.

Kʋyɛɛŋ ɩsənɑɣɑ pə kɑɑsɑ-m.

Yele nɑ mɑ́ nyɩ ɩsənɑ mɑ wɛ tətɑntɑɑ tɔ.

6 Mɑ weesuɣu tɑɣɑləŋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ntɑntɑkʋ wɑŋ.

Pəyele kʋ tɑ kɛ-ŋ pʋlʋ.

Yəlɑɑ tənɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ heelim.

7 Yʋlʋ cɔɔkɩ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsotom,

nɑ ɩ́ tɑŋtəɣɩ ɩsɩɩ heelim,

nɑ ɩ́ kɑɑkɩ wɛnɑʋ huwɑ.

Amɑ ɩ tɑ nyɩ kʋ kuulu.

8 Tɑcɑɑ, pənɛntɛ pepeɣe mɑ tɑsəɣɩ tɛɛlʋɣʋ?

Nyɑɣɑ mɑɑ tɛɛlɩ təkpɑtɑɑ.

9 Wɑɑsɩ-m mɑ kɑwɑlɑɣɑ tənɑ tɑɑ.

Tɑɑ yele nɑ kʋmɛlɛməŋ woŋɩ-m.

10 Pənɛntɛ mɑ sumɑɣɑ,

mɑɑ kuliɣi nɔɣɔ.

Mpi tɔ, nyɑ́ yelinɑ nɑ mɑ́ wɛɛ yɑɑsi ɩnɛ ɩ tɑɑ.

11 Hɑɩ, yele-m mɑpʋ kɛ mpʋ.

Mɑ tɔm kɑ́ tɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ.

12 Yʋlʋ ɩsɑɣɑtʋ kɛ n hɔŋnɑ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ,

nɑ ń wɑkələɣɩ ɩ weesuɣu ŋku

ɩ sɔɔlɑ teu tɔ ɩsɩɩ sonsompəle

wɑkəlʋɣʋ tʋɣʋ pile tɔ.

13 Hɑɩ, Tɑcɑɑ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ,

mɑ kʋsələmʋtʋ nɑ mɑ kɑpusi.

Mɑ ɩsəlʋm tɔm ɩ́ tɑɑ kisi-ŋ pətɔɔtəlɛ lɑpʋ.

Mpi tɔ, mɑ kɛ́ mʋʋlʋ kɛ nyɑ́ tɛɣɛ,

ɩsɩɩ mɑ cɔsɔnɑɑ.

14 Kʋsɩ nyɑ́ ɩsɛ kɛ mɑ tɔɔ

nɑ ń yele nɑ mɑ́ feesi

nɑ pə́cɔ mɑ́ tɛɛ nɑ pə́ sɑɑlɩ.

40

Pɑɑ wei ɩ́ nyɩ pə tənɑ mpi n lɑpɑ-m tɔ

(Kʋkɑlətʋ 14-18: Yontu 70:2-6)

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Tɑcɑɑ kɛ mɑ tɛɛlɑɑ təkpɑpɑ.

Nɑ ɩ́ kɛɛsənɑ mɑ tɔɔ nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ kɑpusi.

3 Pʋʋɣʋ ɑnɑɑm wei ɩ kɛ́

səm kɑtɑntɑmɑɣɑ tɔ ɩ tɑɑ kɛ́ ɩ kpɛɛ-m.

Nɑ ɩ́ səŋsɩ-m kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ,

nɑ mɑ́ tɔŋnɑ nɑɑni.

4 Tɑ Ɩsɔ tʋnɑ mɑ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́

yontu kʋfɑtʋ sɩ mɑ́ sɑŋnɑ-ɩ.

Pɑɣɑlɛ nɩɩwɑ nɑ pɑ́ nɑ́ mpʋ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ nɑ pɑ́ tʋ-ɩ nɑɑni.

5 Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ tʋwɑ

Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni təkpɑtɑɑ tɔ.

Ɩ pɑɑ fɛɩnɑ kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ nɑ pɔpɔtʋnɑɑ.

6 Mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ n lɑpɑ təmɑ sɔsɔɔnɑ kɛ,

tɑ́ tɔɔ kɛ́ n fɛɩnɑ sɑɑlɑ.

Mɑ cɑɑkɑɣɑ ɑ tɔm yɔɣɔtʋɣʋ

ɩlɛ ɑ kəlɑ pɑɣɑlɛ.

7 Pə tɑɣɑ kɔtɑɣɑ ɩsɩɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyəŋkɑ

yɑɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tənɑ tɔ yɑɑ kʋhɑʋ kɛ n sɔɔlɑɑ.

Amɑ ŋkpɑŋŋ kɛ n tʋ-m sɩ mɑ́ nɩɩ nyɑ́ tɔm.

8-9 Pə tɔɔ kɛ́ mɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑɣɑlɔ, mɑ cɑɑ mɑ́ lɑ nyɑ́ luɣu nyəntʋ.

Ɩsɩɩ pə wɛʋ kiiu tɑkəlɑɣɑ tɑɑ tɔ.

Nɑ mɑ́ tɔkəɣɩ nyɑ́ kiiu kɛ hɑtoo mɑ lotu tɑɑ.

10 Siɣisuɣu tɔm kɛ mɑ kpɑɑləɣɩ

sɑmɑɑ tuutuumɑ tɑɑ sɩ:

Tɑcɑɑ nyɑ́ wɑɑsəɣənɑ.

Mɑɑ suŋ, nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n nyəmɑ́ mpʋ.

11 Mɑɑ ŋmɛsəɣɩ ɩsənɑ n yɑpɑ-m tɔ,

nɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ nti n lɑkɩ tɑm tɔɣɔ sɑmɑɑ tɑɑ.

Amɑ mɑ kpɑɑləɣɩ kɛ́ sɩ nyɑɣɑlɛ mɑ wɑɑsʋlʋ.

12 Tɑcɑɑ n tɑ kisi nyɑ́ pətɔɔtəlɛ kɛ lɑpʋ.

Nyɑ́ kʋpɑntʋ nɑ nyɑ́ tɑɑ teu kentiɣinɑ-m tɑm.

13 Wɑhɑlɑnɑɑ wɑtəɣənɑ-m nɑ pɑɑ timpiɣi.

Pɑ fɛɩ kɑlʋɣʋ, mɑ kɑwɑlɑɣɑ fɔɔtɔ fɛləɣənɑ-m.

Pɑ tike kɛ mɑ nɑɑkɩ.

Pɑ pɑɣɑlɛ kəlɑ ɩsɩɩ nyʋɣʋ tɑɑ nyɔɔsɩ.

Pə tɔɔ kɛ́ mɑ ɑpɑlʋtʋ lepɑ.

14 Hɑɩ, Tɑcɑɑ,

lɑ suulu nɑ ń kɔɔ lɔŋ nɑ ń yɑ-m.

15 Mpɑ pɑ cɑɑkɩ mɑ wɑhɑlɑ nɑ mɑ səm tɔ,

pɑ́ kpisi nɑ fɛɛlɛ kpɑ-wɛ nɑ pə́ tisi-wɛ təfɛ.

16 Mpɑ pɑ woŋiɣi-m nɑ pɑ́ kpɑləsəɣɩ tɔ,

pɑ fɛɛlɛ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ sɔɣɔntʋ.

17 Nyɑ́ pɛɛkəlɑɑ tənɑ ɩ́

yɔɔlənɑ-ŋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Mpɑ pɑ cɑɑkɩ sɩ ń yɑ-wɛ tɔ,

pɑ tɑləɣɩ-ŋ tɑm sɩ:

Tɑcɑɑ kɛlɛ sɔsɔ.

18 Mɑ kɛ́ kʋnyʋntʋ kɛ́ nɑ wɑhɑlɑ tʋ.

Amɑ Tɑcɑɑ tɔɔsəɣɩ mɑ tɔm.

Nyɑɣɑlɛ mɑ wɑɑsʋlʋ nɑ mɑ sənlʋ.

Mɑ Ɩsɔ, wɑɑsɩ-m tɑɑ tɑɑŋɩ.

41

Kʋnyɔntɔɣɔlʋ Ɩsɔ sələmʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ pɑɑsəɣənɑ ɑcɑmɑɑ tɔ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ ləsəɣɩ-ɩ wɑhɑlɑ tɑɑ kɛ́

kʋyɑkʋ ɩsɑɣɑʋ wule kɛ́.

3 Ɩsɔ kentiɣi pʋntʋ weesuɣu tɔɔ kɛ́,

nɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ tɛtʋ tɔɔ.

Ɩsɔ ɩɩ yeki nɑ yʋlʋ ɩnɩ ɩ́ hoti ɩ kolontunɑɑ səkpɑŋ tɑɑ.

4 Tɑcɑɑ pɑɑsəɣənɑ-ɩ ɩ wʋsɑsɩ wɑɑtʋ kɛ́,

nɑ ɩ fɛkɩ-ɩ.

5 Mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɛ́ sɩ: Mɑ pəntənɑ Tɑcɑɑ,

ɩlɛ nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ nɑ ń wɑɑsɩ-m.

6 Mɑ kolontunɑɑ pɔɔsəɣənɑ nɑ mʋsʋŋ sɩ:

Pəlee kɛ́ n kɑ́ sɩ nɑ pɑ́ sɔɔ nyɑ́ tɔɔ?

7 Ye pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɔmɑ mɑ wiiluɣu

pɔpɔtʋ tɔm kɛ́ ɩ yɔɣɔtəɣɩ sɩ ɩ hiki

timpi ɩ kɑ cɑɣɑnɑ-m tɔ.

8 Mpɑ pɑɑ cɑɑ-m tɔ pɑ kotiɣi kɛ́ nɑ

pɑ́ wɛlətəɣɩ mɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm sɩ:

9 Kʋtɔŋ ɩsɑɣɑʋ hɩɩsənɑ-ɩ,

ɩ kɑɑ kʋlɩ.

10 Hɑlɩ mɑ tɑɑpɑlʋ kʋpɑŋ wei

mɑ́ nɑ-ɩ tə nɩɩkɑɣɑ təmɑ tɔm

nɑ tə́ tɔkɩ mɑ mʋtʋ tɔ

ɩ kʋlɑ mɑ tɔɔ.

11 Hɑɩ, Tɑcɑɑ nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ,

nɑ ń kʋsɩ-m nɑ mɑ́ lɛɛtɩ-wɛ.

12 Mpi pɩɩ hʋlɩ sɩ n sɔɔlɑ-m tɔɣɔlɛ

wɑɑtʋ wei mɑ kolontunɑɑ kɑ́ yele koou

sɩ mpɛ pɑ kəlɑ-m tɔ.

13 N pɑɑsənɑ-m mɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔɔ,

nɑ ń sɩɩ-m nyɑ́ ɩsɛntɑɑ kɛ tɑm tɔɔ.

14 Tɑcɑɑ Ɩsɔ wei nyɑ́ n kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ

Ɩsɔ tɔɣɔlɛ teeli tʋ.

Ɩsɔ ɩ́ kɔnɑ mpʋ.

TAKƎLAƔA NAALƐ NYƎŊKA

42

(Yontu 42–72)

Wei ɩ hɑtələnɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ tɔ ɩ wulɑ

1 Kolee yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Ɩsɩɩ lʋkɔtʋ pɩɩkʋɣʋ nɑm nɑ ɩ́ təŋəɣɩ lʋm ɑkpɑɑ tɔ,

ḿpʋɣʋ mɑ pɛɛkəɣɩ Tɑcɑɑ.

3 Mɑ nyɩɩləɣɩ weesuɣu tʋ Ɩsɔ nyɑɣɑ.

Pəlee kɛ́ mɑɑ kɔɔ nyɑ́ tɛ́ nɑ mɑ́ nɑ-ŋ?

4 Ɩsəlʋm kɛ mɑ tɔkɩ ilim nɑ ɑhoo.

Mpi tɔ, pɑ pɔɔsəɣɩ-m tɑm kɛ́ sɩ:

Leɣe nyɑ́ Ɩsɔ ɩnɩ ɩ wɛɛ?

5 Hɑlɩ pə lɑpɑ nɑ mɑ́ tɔɔsəɣənɑ lɑŋwɑkəllɛ kɛ

ɩsənɑ sɑmɑɑ tʋkɑɣɑ-m hɛkʋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ,

nɑ tə́ pukinɑ Ɩsɔ təyɑɣɑ tɔɔ,

nɑ pɑ́ wilitiɣi nɑ pɑ́ sɑŋɩ-ɩ tɔ.

6 Pepe tɔɔ kɛ́ mɑ lɑŋlɛ wɑkələɣɩ mɑ tɩ tɔm tɔtɔ?

Pə kəlɑ teu sɩ mɑ́ tɛɛlɩ mɑ Ɩsɔ

nɑ mɑ́ tɑsɑ-ɩ sɑm tɔtɔ.

Ɩnəɣəlɛ mɑ wɑɑsʋlʋ Ɩsɔ.

7 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ lɑŋlɛ wɑkəlɑɑ kɛ́ tətɔɣɔtɔɣɔ.

Pə tɔɔ kɛ́ mɑ tɔɔsəɣɩ nyɑnɑ Yɑɑtɑnɩ tɛtʋ mə tɔm,

nɑ nyɑ́ sɛɛlɑɑ nɑ Hɛɛmɔŋ pʋɣʋ nɑ Miseyɑɑ pulɑsi tɔm.

8 N yelɑɑ nɑ wɑhɑlɑnɑɑ təŋəɣɩ

təmɑɣɑ mɑ tɔɔ ɩsɩɩ lʋm holɑ.

Pɑ wɑɑsɑ mɑ tɔɔ kɛ́ təwisiwisi.

9 Tɑcɑɑ, lɑ-m kʋpɑntʋ kɛ ilim.

Ɩlɛnɑ mɑ́ yoo-ŋ yontu kɛ ɑhoo,

nɑ mɑ́ sələmɩ-ŋ.

Mpi tɔ, nyɑ́ hɑɑnɑ-m weesuɣu.

10 Mɑ kentulu Ɩsɔ,

n sɔɔ mɑ tɔɔ suwe nɑ pə́ nɩɩkɩ-m?

Nɑ ń yele mɑ kolontunɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑkələɣɩ-m?

11 Pɑ kʋtʋɣʋ nɩɩ-m kɛ́ təkpətɩɩ

nɑ pɑ́ yɔɣɔtəɣɩ ilim nɑ pə tɛm sɩ:

Leɣe nyɑ́ Ɩsɔ ɩnɩ ɩ wɛɛ?

12 Pepe tɔɔ kɛ́ mɑ lɑŋlɛ wɑkələɣɩ mɑ tɩ tɔm tɔtɔ?

Pə kəlɑ teu sɩ mɑ́ tɛɛlɩ mɑ wɑɑsʋlʋ Ɩsɔ,

nɑ mɑ́ tɑsɑ-ɩ sɑm tɔtɔ.

43

1 Hɑɩ, Ɩsɔ, sɛɛnɑ mɑ tɔɔ kɛ́

mpɑ pɑ tɑ nyɩ-ŋ tɔ pɑ tɔm tɑɑ,

nɑ ń hɑ-m tɑmpɑnɑ.

Yɑ-m pɔpɔtʋnɑɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ niŋ tɑɑ.

2 Nyɑɣɑlɛ mɑ kentulu,

n kisiɣi-m suwe?

N yelɑɑ nɑ pə́ nɩɩkɩ-m

nɑ mɑ kolontunɑɑ ŋmɑkələɣɩ-m suwe?

3 Hʋlɩ-m nyɑ́ nyɑɑləm nɑ nyɑ́ tɑmpɑnɑ

nɑ ɑ́ ponɑ-m nyɑ́ təcɑɣɑlɛ

kɛ nyɑ́ pʋɣʋ nɑŋŋ nyəŋkʋ tɔɔ.

4 Ɩlɛ mɑɑ kpətənɑ nyɑ́ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ tənɑ.

Mpi tɔ, nyɑɣɑlɛ mɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ mɑ ɑyɔɔlɛɛ.

Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ mɑɑ sɛɛ-ŋ nɑ mɑ sɑŋkʋ.

5 Pepe tɔɔ kɛ́ mɑ lɑŋlɛ wɑkələɣɩ mɑ tɩ tɔm tɔtɔ?

Pə kəlɑ teu sɩ mɑ́ tɛɛlɩ mɑ Ɩsɔ

nɑ mɑ́ tɑsɑ-ɩ sɑm tɔtɔ.

Ɩnəɣəlɛ mɑ wɑɑsʋlʋ Ɩsɔ.

44

Tɑcɑɑ kentuɣu sələmʋɣʋ

1 Kolee yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, tɑ́ cɑɑnɑɑ kɛɛsɑ-tʋɣʋ

mpi n lɑpɑ-wɛɣɛ too lɔŋtɑɑ tɔ

nɑ tə́ nɩɩnɑ tɑ́ ŋkpɑŋŋ.

3 N tɔɣɔnɑ piitimnɑɑ yəlɑɑ nɑ ń sɩɩ-wɛ.

N kʋwɑ yəlɑɑnɑɑ nɑ pə́ wɑlənɑ-wɛ.

4 Pə tɑɣɑ pɑ toŋ nɑ pɑ yoou wontu yɑpənɑ-wɛ,

nɑ pə́ lɑ́ nɑ pɑ́ tɔɣɔ tɛtʋ.

Amɑ nyɑ́ toŋ nɑ nyɑ́ wɛɛʋ kɛ pɑ wɑɑlɩ lɑpənɑ mpʋ.

Mpi tɔ, n kɑ sɔɔlɑ-wɛɣɛ.

5 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyɑɣɑlɛ mɑ wulɑʋ,

nyɑ́ yekinɑ nɑ Yɑkɔpʋ kələɣɩ.

6 Nyɑ́ toŋ kɛ tə pəsəɣənɑ tɑ́ kolontunɑɑ kɛ kpɛntəlɑsɩ,

nɑ tə́ fɛləɣɩ-wɛɣɛ nɔɔhɛɛ nɑ nyɑ́ hətɛ.

7 Tə tɑ tʋ tɑ́ tɔɔʋ kɛ nɑɑni.

Pəyele tə tɑ tɑŋ tɑ́ lɑɣɑtɛ sɩ tə́ wɑɑsɩ-tʋɣʋ pʋlʋ.

8 Mpi tɔ, nyɑ́ yɑkənɑ-tʋɣʋ tɑ́ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ

nɑ ń tʋɣɩ mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-tʋ tɔɣɔ fɛɛlɛ.

9 Tɑcɑɑ tɩɩ tʋɣʋ-ŋ teeli kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣʋ.

Tɩɩ sɛɛkɩ-ŋ tɑm kɛ́.

10 Pɑɑ nɑ mpʋ n lɔ-tʋ nɑ ń tʋ-tʋɣʋ fɛɛlɛ,

nɑ ń kisi tɑ́ yoolɑɑ wɑɑlɩ kɛ wɛɛʋ.

11 N yelɑɑ nɑ tə́ se tɑ́ kolontunɑɑ,

nɑ pɛlɛ pɑ́ kuu tɑ́ wontu.

12 N pɛtɑ-tʋɣʋ pɑ niŋ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɔlɑ kɛ təkʋlɛ

nɑ tə́ yɑ́ yem kɛ́ lɛlɑɑ tɛ́.

13 N lɔ nyɑ́ piyɑ tɑɣɑ ɑləhɑ kɛ́ yem kɛ́

n tɑ wɑɑ tɑ́ tɔɔ kɛ́ pʋlʋ.

14 N yelɑɑ nɑ tɑ́ cɔlɔ nyə́mɑ tʋʋkɩ-tʋ,

nɑ pɑ́ pɑɑnɑ-tʋ nɑ pɑ́ woŋiɣi-tʋ.

15 Tɑɣɑ piitimnɑɑ yookinɑ yontu,

nɑ yəlɑɑ nɑ́ɑ́ tuliɣi-tʋɣʋ ntompee.

16 Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu fɛɛlɛ kpɑɑkɩ-m

nɑ pə́ lɑkɩ-m tokuɣu

17 kɛ wɑɑtʋ wei mɑ nɩɩkɩ

kolontu kʋtʋɣʋ nɑ ɩ sɑɣɑtʋɣʋ tɔ.

18 Wɑhɑlɑnɑɑ pɑnɛ pɑ tənɑ pɑ mɑkənɑ-tʋɣʋ.

Pəyele tə tɑ sɔɔ nyɑ́ tɔɔ.

Pə́cɔ tə tɑ wɑkəlɩ tɑ́ nɑ-ŋ tɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ.

19 Anɩ tə tɑ lɔ-ŋ yɑɑ tə́ hɑtələnɑ nyɑ́ mpɑɑʋ.

20 Pɑɑ nɑ mpʋ n nɑŋtɑ-tʋɣʋ

lonte nte pɑ lɔwɑ tɔ tə tɑɑ kɛ́

tɑɑlɛ hɑsɩ təcɑɣɑlɛ.

Nɑ ń yele nɑ səm səkpɛtʋɣʋ nyɑlɑ tɑ́ tɔɔ.

21 Ye tɩɩ sɔɔwɑ tɑ́ Ɩsɔ tɔɔ,

yɑɑ tə sʋʋ tɩɩŋ kɛ lɑɑʋ,

22 n tɑɑ kpisi pə nyəm.

Mpi tɔ, n nyəmɑ pə tənɑ mpi

pə wɛ yʋlʋ lotu tɑɑ tɔɣɔ.

23 Nyɑ́ tɔɔ kɛ́ pɑ kʋɣɩ-tʋɣʋ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku,

nɑ pɑ́ lɑkənɑ-tʋ ɩsɩɩ pɑ pukuɣunɑ heu kɛ təkʋlɛ tɔ.

24 Hɑɩ, Tɑcɑɑ n tooki suwe?

Fe nɑ ń kʋlɩ, tɑɑ lɔ-tʋɣʋ tɑm tɔɔ.

25 Pepe tɔɔ kɛ́ n sɔɔ tɑ́ wɑhɑlɑ

nɑ tɑ́ lɑŋwɑkəllɛ tɔɔ

nɑ nn cɑɑkɩ tɑ́ nyənʋɣʋ?

26 Mpi tɔ tə hotɑ tɑ́ lotu tɔɔ kɛ́ mʋsʋɣʋ tɑɑ kɛ́.

Hɑɩ, kʋlɩ nɑ ń wɑɑsɩ-tʋ.

27 Hɛtɩ-tʋɣʋ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

45

Wulɑʋ ɑkpɑɣɑlɛ yontu

1 Kolee yontu nti tə kɛ́ sɔɔlʋɣʋ nyəntʋ

nɑ pɑ́ yookinɑ cəməŋ nɑ tə́ wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Tɔm kʋpɑntʋ hɑɣɑ mɑ tɑɑ kɛ́ sɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ.

Wulɑʋ kɛ mɑ yoo mɑ yontu.

Mɑɑ yoo-təɣɩ nɑ cɑŋəm ɩsɩɩ tɑkəlɑɣɑ ŋmɑɑlʋ kʋpɑŋ.

3 N tɛ́ɛ́ ɑpɑlɑɑ tənɑɣɑ ɩsɛntɑɑ lɩɩʋ,

nɑ ń yɔɣɔtəɣənɑ cɑŋəm.

Ɩsɔ koolɑ-ŋ kʋpɑntʋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

4 Yoolɑɑ tɑɑ yoolu,

ləlɩ nyɑ́ lɑɣɑtɛ.

Ntɛɣɛlɛ nyɑ́ teu nɑ nyɑ́ teeli.

5 Kpɑ nyɑ́ yoou kɛɛkɛ tɑɑ nɑ nyɑ́ sɔsɔɔntʋ,

nɑ ń hʋlɩ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ nɑ ń sɛɛnɑ ɑcɑmɑɑ tɔɔ.

Nyɑ́ toŋ ɩ́ nɑ́nɑ́ nyɑ́ kookɑlənɑɑ sɔsɑɑ tɑɑ.

6 Tɔ nyɑ́ nyəmɑ́ kʋsɛŋtɛɛ

nɑ ń yɑɣɑ nyɑ́ kolontunɑɑ nyɑmɑ

nɑ ń məŋnɑ-wɛɣɛ nyɑ́ tɛɛ.

7 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyɑ́ kumte wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

Tɑmpɑnɑ kɛ n təŋəɣɩ nɑ ń tɔkənɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ.

8 N sɔɔlɑ siɣisuɣu kɛ́ nɑ ń kisi ɩsɑɣɑtʋ.

Pə tɔɔ kɛ́ nyɑ́ Ɩsɔ ləsɑ-ŋ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ tɑɑ,

nɑ pɑ́ pəlɩ-ŋ kɔtɑɣɑ nim.

9 Nɑ tulɑɑlʋnɑɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ sɔɔsʋŋ kɛ nyɑ́ wontu tɔɔ.

Nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ yonkpɑɑmɑ kʋləɣɩ,

nyɑ́ kutuluŋ wei pɑ lɑpɑ cɑŋəm nɑ tuuŋ kelɑ tɔ ɩ tɑɑ.

10 Awulɑɑ pɛɛlɑɑ wɛ kɑwulɑɣɑ təyɑɣɑ tɑɑ ɑlɑɑ tɑɑ.

Wulɑʋ ɑlʋnyəŋ səŋɑ nyɑ́ ntɔɣɔŋ tɔɔ

nɑ ɩ́ tʋwɑ wʋlɑnɑɑ kʋpɑmɑ.

11 Mɑ pɛɛlɔ ke ŋkpɑŋŋ kɛ teu

nɑ ń kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ mɑ tɔɔ.

Sɔɔ nyɑ́ yəlɑɑ nɑ nyɑ́ cɑɑ təyɑɣɑ pə tɔɔ.

12 Wulɑʋ ləsɑɣɑ ɩ́ sʋʋ-ŋ nyɑ́ teu tɔɔ.

Ɩnəɣəlɛ nyɑ́ sɔsɔ, luŋɩ-ɩ ɑtɛ.

13 Tiii ɩcɑtɛ nyə́mɑ mpɑ pɑ wɛnɑ liɣitee

nɑ pə́ kəlɩ lɛlɑɑ tɔ,

pɑɑ pɛɛkɩ sɩ ń hʋlɩ-wɛɣɛ pɛɛlɛɛ,

ɩlɛnɑ pɑ́ hɑ-ŋ kʋcɔɔŋ.

14 Wulɑʋ pɛɛlɔ tewɑɣɑ təkpɑpɑ kɛ́ kɑwulɑɣɑ təyɑɣɑ tɑɑ.

Wontu nti pɑ lʋʋnɑ wʋlɑ tɔɣɔ ɩ suuwɑ.

15 Pɑ sɔpɑ-təɣɩ ŋmɑləm pɑɣɑlɛ kɛ́.

Ntəɣɩ ɩ suuki nɑ pɛɛlɑɑ sɩɩ-ɩ nɑ pɑ́ ponɑ wulɑʋ kiŋ.

16 Nɑ pɑ́ sʋʋkənɑ-ɩ nɑ kɑwilitɑsɩ kɛ wulɑʋ təyɑɣɑ.

17 Hɑɩ, wulɑʋ, kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ nyɑ́ piyɑ

ɩ́ kpɑɣɑ nyɑ́ cɔsɔnɑɑ kɑwulɑɣɑ kumte,

nɑ ń lɑ-wɛɣɛ ɑntulinyɑ tənɑ ɑwulumpiyɑ.

18 Amɑ mɑ́ɑ́ tɔɔsəɣɩ nyɑ́ hətɛ kɛ pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́.

Ɩlɛnɑ yəlɑɑ tənɑ sɑŋɩ-ŋ tɑm tɔɔ.

46

Pə tənɑ pə tʋ Ɩsɔ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ

1 Kolee yontu nti pɑ yookinɑ nɔɣɔ kʋyʋllɑɣɑ nɑ tə́ wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Ɩsɔ kɛlɛ tɑ́ təcɔɔsəlɛ nɑ tɑ́ nyʋɣʋ tətʋlɛ.

Ɩnəɣəlɛ wɑɑsʋɣʋ ŋku kɩɩ lɑŋəɣɩ lɑŋwɑkəllɛ wɑɑtʋ tɔ.

3-4 Pə tɔɔ kɛ́ pɑɑ tɛtʋ kɑ́ sele

nɑ pɔɔŋ yɔɔləɣɩ nɑ ɩ́ tiiki lʋm tɛɛ

yɑɑ lʋm holɑ kɑləɣɩ kɔkɔtɛ nɑ ɑ́ wɑsəɣɩ

nɑ ɑ́ kʋləɣɩ nɑ ɑ́ ciɣitiɣi pɔɔŋ, tɩɩ nyɑŋ.

5 Pɔɣɔ nɑkəlɩ kɑ wɛnnɑ nɑ kɑ lʋm hɛɛsəɣɩ

Ɩsɔ ɩcɑtɛ nyə́mɑ lɑŋlɛ.

Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ təcɑɣɑlɛ nɑŋŋ nyəntɛ ntɛ́.

6 Ɩsɔ wɛ tə tɑɑ ɩlɛ pʋlʋpʋ ɩɩ ciɣitiɣi-tɛ.

Ɩ kɑ wɑɑsɩ-tɛɣɛ nɑ pə́cɔ ilim lɩɩ.

7 Ye Ɩsɔ kulɑ ɩ nɔɣɔ tɔɔ piitimnɑɑ tɛɛ sʋʋkɩ kɛ́,

nɑ kɑwulɑsɩ nɑ́ɑ́ seliɣi,

nɑ sɔɣɔntʋ nɑ́ɑ́ pɩ́ɩ́ tɛtʋ nɑ tə́ yɔɔləɣɩ nɑ tə́ tiiki.

8 Atɛ nɑ ɩsɔtɑɑ pə tʋ Tɑcɑɑ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ kɛ́.

Yɑkɔpʋ Ɩsɔ kɛlɛ tɑ́ kʋkentuɣu.

9 Ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ́ sɔɣɔntʋ təmɑ wenɑ

Tɑcɑɑ lɑpɑ tɛtʋ tɔɔ tɔ.

10 Ɩnɩ ɩ kʋɣʋnɑ yooŋ nyʋɣʋ kɛ hɑtoo ɑntulinyɑ tənɑsɩ tɔɔ,

nɑ ɩ́ pɛləɣɩ pə tɔɔŋ nɑ pə ŋmɑntɑɑsɩ,

nɑ ɩ́ wɔ kpɑləŋ kɛ kɔkɔ.

11 Ɩsɔ sɩ: Yəlɑɑ ɩ́ hɛɛsɩ yoou nɑ pɑ́ cɛkənɑ sɩ mɑ kɛ́ Ɩsɔ.

Mɑ́ ŋmɑkələnɑ tɛtʋ nɑ tə piitimnɑɑ.

12 Atɛ nɑ ɩsɔtɑɑ tʋ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ kɛ́.

Yɑkɔpʋ Ɩsɔ kɛlɛ tɑ́ kʋkentuɣu.

47

Ɩ wiliti Tɑcɑɑ wulɑʋ sɔsɔ

1 Kolee yontu nti tə wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Yəlɑɑ mɛ mə́ tənɑ ɩ́ wilitiɣi,

nɑ ɩ́ mɑkɩ niŋ tɑɑ kɛ́ tɑ́ Ɩsɔ.

3 Mpi tɔ, pə tənɑ pə tɛɛ sʋʋkənɑ

Tɑcɑɑ Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ kɛ́.

Ɩnəɣəlɛ tɛtʋ tənɑ wulɑʋ sɔsɔ.

4 Ɩnɩ ɩ tʋɣʋnɑ tɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ yəlɑɑ,

nɑ ɩ́ tʋ tɑ́ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ piitimnɑɑ.

5 Yɑkɔpʋ nyə́mɑ tɑɣɑ ɩ sɔɔlɑɑ

nɑ ɩ́ ləsɩ tɑ́ tɛtʋ nɑ tɑ́ lɑŋɑ hɛɛwɑ.

6 Kɑwilitɑsɩ nɑ tutuɣu wulɑ kɛ

Ɩsɔ Tɑcɑɑ kpɑnɑ ɩ kumte tɔɔ.

7 Ɩ yoo Tɑcɑɑ kɛ yontu.

Ɩnəɣəlɛ tɑ́ wulɑʋ, ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

8 Ɩsɔ kɛlɛ tɛtʋ tənɑ wulɑʋ.

Ɩ́ sɑmɩ-ɩ nɑ yontu kʋpɑntʋ tɑɑ kʋpɑntʋ.

9 Ɩsɔ cɑɣɑ ɩ kumte nɑŋŋ nyəntɛ tɔɔ kɛ́

nɑ ɩ́ tɔkɩ piitimnɑɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ.

10 Piitimnɑɑ ɑwulumpiyɑ sɔɔsɑ Apəlɑhɑm Ɩsɔ yəlɑɑ tɔɔ.

Mpi tɔ, ɩnɩ ɩ tənnɑ ɑtɛ ɑwulɑɑ nɑ pəsəlɑɑ tənɑ

nɑ ɩ́ tɔkɩ pɑ tənɑ pɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ.

48

Wulɑʋ sɔsɔ ɩcɑtɛ

1 Kolee yontu ntɔ.

2 Tɑcɑɑ kɛ́ sɔsɔ kɛ́,

ɩ mʋnɑ sɑmtʋ tənɑ kɛ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́

ɩ pʋɣʋ nɑŋŋ nyəŋkʋ tɔɔ.

3 Siyɔŋ pʋɣʋ ŋkʋ kʋ tewɑɣɑ

nɑ kʋ hɛɛsəɣɩ tɛtʋ tənɑ yəlɑɑ lɑŋɑ.

Kʋ wɛnnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́,

kʋ tɑɑ kɛ́ wulɑʋ sɔsɔ ɩcɑtɛ wɛɛ.

4 Tɑcɑɑ wɛ tə tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ kentiɣi tə tɔɔ

nɑ pə́ kəlɩ tə koluŋɑ toŋ nyəŋkɑ.

5 Awulɑɑ kotɑɑ nɑ pɑ́ kʋlɩ Siyɔŋ tɔɔ.

6 Pɑ nɑwɑ ɩcɑtɛ ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ

ɑnɑɑm kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ tʋ cɑsəlɛ.

7 Ḿpʋɣʋ sɔɣɔntʋ tutɑ-wɛ nɑ pɑ́ niki tənɛ ɩnəɣɩ

seluɣu ɩsɩɩ lʋlʋɣʋ wʋsɑsɩ tutuɣu ɑlʋ tɔ.

8 Yɑɑ ɩsɩɩ ilim təlɩɩlɛ heelim

yɔkʋɣʋ kpɩɩləŋ sɔsɔɔŋ tɔ.

9 Nti tɩɩ nɩɩwɑ kʋnɩɩ tɔ,

tə nɑ-tɩ nɑ tɑ́ ɩsəpəle

kɛ Tɑcɑɑ pə tənɑ pə tʋ Ɩsɔ ɩcɑtɛ tɑɑ.

10 Hɑɩ, Tɑcɑɑ tə hʋʋ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔm

kɛ nyɑ́ təsɛɛlɛ tɑɑ.

11 Ɩsɔ nyɑ́ sɑmtʋ nɩɩkɩ tɛtʋ tənɑsɩ tɑɑ kɛ́.

Siɣisuɣu kɛ n təŋəɣɩ nɑ ń hʋləɣənɑ nyɑ́ toŋ.

12 Pɑ yɔɔləɣɩ Siyɔŋ pulɑɣɑ tɑɑ kɛ́,

nɑ Yutɑ ɑcɑlɛɛ nɑ́ɑ́ wɛ ɑŋmɑɑlɑ tɑɑ kɛ́

nyɑ́ tɑmpɑnɑ hʋʋlɛ tɔɔ.

13 Ɩ́ tɔ nɑ ɩ́ cɔɔ Siyɔŋ ɩcɑtɛ tɑɑ

nɑ ɩ́ kɑlɑ ɩ tətɑŋlɛ kutuluŋ.

14 Ɩ́ pɑɑsənɑ tə koloosi nɑ sɩ toŋ

nɑ ɩ́ kɑ́ kɛɛsɩ mə piyɑ sɩ:

15 Ɩsɔ kɛlɛ tɑ́ Ɩsɔ kɛ́ tɑm tɔɔ.

Ɩnɩ ɩ́ kɑ́ tiikiɣinɑ-tʋɣʋ hɑlənɑ tɑ́ səm.

49

Yʋlʋ səkɩ niŋ kɑkpɑsɩ kɛ́

1 Kolee yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Antulinyɑ tɑɑ yəlɑɑ mɛ,

mə tənɑ ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ.

3 Sɔsɑɑ, nɑ səkpemɑ,

nɑ liɣitee nyə́mɑ,

nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ mɛ,

4 ləmɑɣɑsɛɛ tɔm kɛ mɑ yɔɣɔtəɣɩ,

nɑ mɑ tɑɑ kʋmɑɣɑsətʋ wɛnɑ hʋwɛɛ kɛ sɔsɔm kɛ́.

5 Mɑ welisiɣi teu kɛ ɩtuule tɑɑ kɛ́,

nɑ mɑ́ tɛləsəɣɩ-tɛ nɑ cəmʋɣʋ.

6 Pepe tɔɔ kɛ́ mɑɑ tɑsɑ nyɑm kɛ wɑhɑlɑ wɑɑtʋ

kɛ sɑɑ wei mɑ kolontunɑɑ kɑ́ tɑ-m

nɑ pɑ́ tʋɣʋ-m wɑhɑlɑ tɔ.

7 Pɑ liɣitee tuutuumɑ kɛ pɑ tʋ nɑɑni

nɑ pɑ́ hɔŋ pɑ tɩ nɑ pɑ wɛnɑʋ kɑtɑtəlɑɣɑ.

8 Amɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩnɑ toŋ sɩ

ɩ́ yɑ Ɩsɔ cɔlɔɣɔ ɩ tɔɣɔntəlɛ weesuɣu

yɑɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyəŋkʋ.

9 Yʋlʋ ləsɑɣɑ kəlɑ liɣitee,

pɑɑ pə lɑ́ ɩsənɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ pəsɩ kɑ yɑpʋ.

10 Pɑ hʋʋkɩ sɩ pɑɑ fiti pəlɑɑʋ pɑ kɑɑ sɩ?

11 Tɑmpɑnɑ tɔɔ, pɑɑ n kɛ́ nyəntʋ yɑɑ kʋmɛlɛŋ,

n kɑ́ sɩ kɛ́, nɑ ń yelinɑ lɛlɑɑ kɛ nyɑ́ wɛnɑʋ.

12 Pɑɑ pɑ hɑwɑ pɑ tɛtʋ kɛ pɑ həlɑ

pəlɑɑʋ tike kɑ́ tɛnɑ nɑ kʋ pəsɩ

pɑ təcɑɣɑlɛ tɑm tɔɔ nyəntɛ.

13 Yʋlʋ sɔsɔɔntʋ kɑɑ sɔɔsɩ ɩ weesuɣu kɛ tɑɣɑləŋ.

Ɩ wɛ tənɑɣɑ kɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ kpəntɛ.

14 Yəlɑɑ mpɛ pɑ təɣɩ pɑ tʋɣɩ nɑɑni

nɑ pɑ́ nyənəɣɩ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tike kɛ tɑmpɑnɑ nyəntʋ.

15 Ɩlɛ mpi pɑ kɔŋ tɛɛsənɑʋ tɔɣɔlɔ.

Pɩɩ keeti-wɛɣɛ ɩsɩɩ heeŋ

nɑ pə́ sʋsɩ ɑtɛtəlɛ tɑɑ

nɑ səm pəsɩ pɑ tiikilu.

Nɑ pə siɣisinɑ-wɛɣɛ pəlɑɑʋ təpəŋpəŋ nɑ pɑ teu sɩ.

Atɛtəlɛ tɑɑ kɛlɛ pɑ təcɑɣɑlɛ.

16 Amɑ Ɩsɔ kɑ́ yɑ-m ɑtɛtəlɛ tɑɑ tənɑ,

nɑ ɩ́ ləsɩ-m.

17 Pɑɑ yʋlʋ wɛnɑʋ tɔŋnɑ hukuɣu nɑ ɩ́ sʋʋkɩ toŋ

nyɑ́ lɑŋlɛ ɩ tɑɑ pɛlɩ.

18 Ɩ kɑɑ kpɛnnɑ pə tɑɑ pʋlʋɣʋ ɩ səm wule

nɑ ɩ́ ponɑ ɑtɛtəlɛ tɑɑ.

19 Pəyele ɩ yɑɑkɑɣɑ ɩ təɣɩ

leleŋ nɩɩlʋ kɛ́ nɑ ɩ́ wɛnɑ ɩ ɩsɛ.

Nɑ ɩ́ sɑŋ ɩ tɩ sɩ pə tɔŋ teu.

20 Pɑɑ nɑ mpʋ, pə wɛɛ kɛ́ sɩ,

ɩ́ polo timpi ɩ cɑɑnɑɑ wɛɛ

nɑ pɑɑ nɑɑkɩ nyɑɑləm tɔ.

21 Yʋlʋ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ sɔsɔɔntʋ,

ye ɩ fɛɩnɑ ləmɑɣɑsɛɛ ɩ wɛɛkɩ tənɑɣɑ kɛ

teitei kɛ́ ɩsɩɩ kpəntɛ.

50

Ɩsɔ kɔŋ sɩ ɩ hʋʋkɩ ɩ hʋʋlɛ

1 Asɑfɩ yontu.

Ɩsɔ Tomɑ tənɑ tʋ Tɑcɑɑ yɑɑkɩ tɛtʋ tənɑɣɑ

pə kpɑɣɑʋ ilim təlɩɩlɛ nɑ pə tətʋlɛ tɔ.

2 Siyɔŋ ɩcɑtɛ nte tə tewɑ təkpɑtɑɑ tɔ

tə tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ teeki kɔkɔ.

3 Tɑ Ɩsɔ kɔŋ kɛ́,

ɩlɛ pə tɑɣɑ təpɑmm.

Kɔkɔ wɛ ɩ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ nɑ kɑ́ niisiɣi pə tənɑ.

Heelim ɩsɑɣɑm cɔɔnɑ-ɩ kɛ́.

4 Ɩsɔ hʋʋkənɑ ɩ yəlɑɑ nɑ

ɩ́ yɑɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ kɛ ɑseetɑ.

5 Ɩsɔ sɩ: Ɩ́ koti mɑ nyə́mɑ mpɑ

mɑ nɑ-wɛ tə pɛɛlɑ nɔɣɔ sɩ

pɑɑ nɩɩnɑ-m nɑ pɑ́ lɑ́ pə kɔtɑɣɑ tɔ.

6 Ɩsɔtɔnʋɣʋ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ siɣisɑɑ kɛ́.

Mpi tɔ, mɑɣɑlɛ hʋʋnlʋ.

7 Ɩsɔ sɩ: Mɑ yəlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ

nɑ mɑ kɑlənɑ-mɛ, mɑ kɛ́ mə Ɩsɔ kɛ́.

8 Mɑɑ kɑlənɑ-mɛɣɛ,

ɩlɛ pə tɑɣɑ mɑ kɔtɑsɩ tɔɔ,

ɩ́ tɑ́ tɩɩ hɛɛsɩ-m səlɛɣɛ lɑpʋ,

9 mɑ kɑɑ mʋ, mɑɑ cɑɑ mə lɑtəcɛnɑɑ

yɑɑ mə́ kpeeŋ tɛɛ pəŋtʋlʋŋ kpɑʋ.

10 Mpi tɔ, mɑ́ tənnɑ hɔtʋ tɛɛ wontu tənɑ

nɑ pulɑsɩ tɑɑ nyəntʋ tənɑɣɑ iyisi iyisi.

11 Nɑ pə sumɑsɩ tənɑ,

ɑtɛ wontunɑɑ tənɑ kɛ́ mɑ nyəm kɛ́.

12 Pɑɑ nyɔɣɔsɩ wɛ-m, mɑɑ pɔɔsəɣɩ.

Mpi tɔ, ɑntulinyɑ nɑ ɩ nyəm tənɑ mɑ́ tənnɑ.

13 Wulee mɑ tɔɣɔ lɑtəcɛnɑɑ nɑntʋ

nɑ mɑ́ nyɔɔ pəŋtʋlʋŋ cɑləm nɑ?

14 Pə tɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ kɛ mɑ cɑɑkɩ.

Amɑ sɛɛtʋ kɛ mɑ pɔɔsəɣɩ.

Ɩ́ təŋəɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩsənɑ

ɩ́ kɑ sɩɩwɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ mɑɣɑ nɔɔsɩ tɔ.

15 Nɑ ye ɩ́ wɛ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ ɩ́ yɑɑ-m nɑ mɑ́ wɑɑsɩ-mɛ

nɑ ɩ́ tʋ-m teeli.

16 Mɑɑ pɔɔsɩ ɑsɑɣɑɑ sɩ:

Ɩ́ kɑləɣɩ mɑ kiiŋ nɑ mɑ́ nɑ-mɛ tɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔm

wɛ mə nɔɔsɩ tɑɑ sɩ pə wɑɑsɩ-mɛɣɛ we?

17 Ɩlɛnɑ mɑ́ sɛɣɛsəɣɩ-mɛ nɑ ɩɩ nɩɩkɩ

nɑ Ɩ́ lɔɔkɩ mɑ tɔm.

18 Ɩ́ tənəɣɩ ŋmɩɩlɑɑ tɔɔ kɛ́,

nɑ ɩ́ sɔɔsəɣɩ wɑsɑŋkɑlənɑɑ tɔɔ.

19 Ɩsɑɣɑtʋ kɛ mə nɔɔsɩ yɔɣɔtəɣɩ

nɑ ɩɩ nyɑŋnɑ kɑloolɑɣɑ.

20 Nɑ ɩ́ cɑkɩ mə tɔɣɔntəlɛnɑɑ ɑcɑɣɑ,

nɑ ɩ́ kpɛŋəɣənɑ mə mɑɣɑmɑɣɑ mə newɑɑ.

21 Mpi ɩ́ lɑpɑ tɔɣɔlɛ,

nɑ ɩ́ hʋʋkɩ sɩ mɑ́ su nɑ?

Yɑɑ ɩ́ mɑɣɑsəɣɩ mə tɑɑ sɩ,

mɑɑ təŋ mə ɩkpɑtɛ.

Mɑɑ kʋlɩ mə tɔɔ kɛ́

nɑ mɑ́ kuli mə ɑcɑɑlətʋ tənɑ tɔɔ nɑ ɩ́ nɑ́.

22 Mə tənɑ mpɑ mɛ ɩ́ sɔɔkɩ mɑ tɔɔ tɔ ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ.

Pə tɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ cəlɩ-mɛ nɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ wɑɑsɩ-mɛ.

23 Mɑ sɛɛtʋ ntɛ́ wei ɩ kʋsəɣɩ

mɑ nyʋɣʋ kɛ teu tɔ.

Nɑ wei ɩ nɩɩkənɑ-m tɔ,

pʋntʋ kɛ mɑ wɑɑsəɣɩ.

51

Sələmʋɣʋ sɩ pə́ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Tə tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti kɛɛsəɣɩ wɑɑtʋ wei ɩ nɑ Ulii ɑlʋ Pɑsepɑ pɑ lɑpɑ

Wɑsɑŋkɑlətʋ, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ

Nɑtɑŋ polo nɑ ɩ́ kɑlənɑ-ɩ tɔ pə tɔm.

Yontu ntəɣəlɛ sɩ:

3 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

Hɩɩsɩ mɑ kɑwɑlɑɣɑ kɛ nyɑ́ suulu sɔsɔ tɔɔ.

4 Nyɑɑlɩ mɑ ɩsɑɣɑtʋ təkpɑtɑkpɑtɑ,

hɩɩsɩ mɑ təpəntəlɛ nɑ mɑ́ wɛɛ tənɑŋŋ.

5 Mpi tɔ, mɑ nyəmɑ mɑ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ,

mɑ nɑɑkɩ mɑ təpəntəlɛ kɛ tɑm.

6 Nyɑ́ tike kɛ mɑ pəntənɑɑ,

mpi tɔ, mɑ lɑpɑ mpi pə fɛɩ-ŋ teu tɔ.

N wɛnɑ tɑmpɑnɑ kɛ timpi n hʋʋkənɑ-m tɔɣɔ,

n tɑ wɑkəlɩ tiili.

7 Mɑ kɛ́ kɑwɑlɑɣɑ tʋ kɛ hɑtoo kʋyɑŋku

mɑ too hɑɣɑ-m tɔɣɔ.

Ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́ ɩ lʋlɑ-m.

8 Amɑ n cɑɑ kɛ́ sɩ tɑmpɑnɑ ɩ́ wɛɛ mɑ lotu tɑɑ.

Tʋ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ hɑtoo mɑ tɑɑ.

9 Hɩɩsɩ mɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ mɑ́ wɛɛ tənɑŋŋ.

Nyɑɑlɩ-m nɑ mɑ́ kəlɩ kponkpo mʋlʋm kɛ hʋlʋmʋɣʋ.

10 Kɛɛsɩ-m lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ tɔm,

ɩlɛnɑ mɑ wei mɑ lɑŋlɛ kɑ wɑkəlɑɑ tətɔɣɔtɔɣɔ tɔ

tə́ hʋləmɩ təloiloi.

11 Kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ, tɑɑ nyənɩ mɑ ɩsɑɣɑtʋ,

hɩɩsɩ mɑ təwɑkəllɛnɑɑ.

12 Hɑɩ, Ɩsɔ tʋ mɑ tɑɑ kɛ́ ləmɑɣɑsəlɛ nɑŋŋ nyəntɛ.

Lɑɣɑsɩ-m kʋfɑlʋ nɑ mɑ́ nɩɩkənɑ-ŋ nɑ lotu kʋlʋmtʋ.

13 Tɑɑ lɔ-m nɑ mɑ́ hɑtələnɑ-ŋ,

yɑɑ ń ləsɩ nyɑ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɛ mɑ tɑɑ.

14 Mələnɑ-m mɑ nyʋɣʋ yɑpʋ lɑŋhʋlʋmlɛ,

tʋ mɑ tɑɑ kɛ́ nɩɩnɑʋ ləmɑɣɑsəlɛ.

15 Ɩlɛnɑ mɑ́ hʋlɩ pəntəlɑɑ kɛ nyɑ́ mpɑɑŋ

nɑ pɑ́ təŋəɣɩ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ kɛɛsʋɣʋ nɑ nyɑ́ tɔɔ.

16 Hɑɩ, mɑ nyʋɣʋ yɑtʋ Ɩsɔ, ləsɩ-m səm*fɑ* tɑɑ,

nɑ mɑ́ kpɑɑlənɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ nyɑ́ wɑɑsʋɣʋ tɔm. ɑ

17 Tɑcɑɑ kuli mɑ nɔɣɔ nɑ mɑ́ sɑ-ŋ.

18 Ye nyɑ́ luɣu kɑ wɛ kɔtɑsɩ mɑɑ lɑpɑ-ŋ.

Pɑɑ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tənɑ tɔ sɩ mɑɣɑmɑɣɑ,

n tɑ sɔɔlɩ.

19 Hɑɩ, Ɩsɔ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ wɛ-ŋ teu nɑ ń cɑɑkɩ tɔɣɔlɛ sɩ

yʋlʋ lɑŋlɛ nɑ ɩ lɑɑkɑlɩ ɩ́ wɑkələnɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ.

20 Lɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ kɛ Siyɔŋ nyə́mɑ

kɛ nyɑ́ pɛɛlɛɛ tɔɔ.

Nɑ ń ŋmɑ Yosɑlɛm koloosi.

21 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ n kɑ́ sɔɔlɩ kɔtɑsɩ nsi

n sɩɩwɑ sɩ pɑ́ lɑ-ŋ tɔ, nɑ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tənɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ-ŋ kɔtɑsɩ kɛ lɑtəcɛnɑɑ

kɛ nyɑ́ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ tɔɔ.

52

Yʋlʋ wei ɩ tʋ nɑɑni kɛ́ ɩ wɛnɑʋ tɔ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Tə tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsəɣɩ ɩsənɑ

Ɩtɔm tʋ Towɛkɩ tɑɣɑsɑ

Sɑyuli sɩ Tɑfiiti polɑ Apimelɛkɩ tɛ.

Yontu ntəɣəlɛ sɩ:

3 Toŋ tʋ nyɑ́, n yɔɔləɣənɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ mpʋ suwe?

N tɑ nyɩ tɑɑ sɩ Ɩsɔ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ?

4 Nyɑ́ nsəmlɛ nɑ lɔŋ ɩsɩɩ hʋnʋɣʋ,

nɑ ń tʋsəɣənɑ lɛlɑɑ.

5 N sɔɔlɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ pə́ kəlɩ kʋpɑntʋ,

nɑ ń cɑɑkɩ pɔpɔtʋ nɑ pə́ kəlɩ tɑmpɑnɑ.

6 Nɑ nyɑ́ lɑŋlɛ hɛɛnɑ tɔm tənɑ nti tə wɑkələɣɩ tɔɣɔ.

Tə tənɑ tə kɛ́ kʋkɛkɛɛtʋ kɛ́.

7 Pə tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kɑ́ wɑkəlɩ-ŋ tɑm tɔɔ.

Ɩ kɑ́ ləsɩ-ŋ nyɑ́ tɛ nɑ ɩ́ tɛɛnɑ,

nɑ ɩ́ kpɛsɩ-ŋ weesuɣu nyə́mɑ tɛ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-ŋ.

8 Siɣisilɑɑ kɑ́ nɑ-ɩ nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ.

Pɑɑ woŋɩ-ɩ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ:

9 Ye yʋlʋ kisɑ Ɩsɔ kɛ kpʋlʋɣʋ tʋɣʋ

nɑ ɩ́ hɑ ɩ təɣɩ liɣitee nnɑ ɩ wɑkəlɑ lɛlɑɑ nɑ ɩ hiki tɔ,

ɩsənɑ ɩ tɛŋnɑ tɔɣɔlɛ.

10 Amɑ mɑ wɛ Ɩsɔ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ

tʋɣʋ hɛtʋ nyəŋkʋ.

Ɩ kʋpɑntʋ tɑɑ kɛ́ mɑ́ hɑ mɑ təɣɩ tɑm tɔɔ.

11 Mɑ sɑŋɩ-ŋ tɑm tɔɔ kɛ́ pə tənɑ mpi n lɑpɑ tɔ pə tɔɔ,

nɑ mɑ́ kpɑɑləɣɩ nyɑ́ yəlɑɑ ɩsɛntɑɑ sɩ,

n kɛ́ kʋpɑŋ.

53

Yəlɑɑ kʋpɑmɑ nɑ pɑ Ɩsɔ kɛ ɑntulinyɑ ɩsɑɣɑʋ tɑɑ

(Yontu 14)

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Kʋmɛlɛməŋ mɑɣɑsəɣənɑ ɩ tɑɑ sɩ Ɩsɔ fɛɩ.

Yəlɑɑ mpɛ ɑcɑɑlətʋ kɛ pɑ lɑkɩ,

kʋpɑntʋ lɑtʋ fɛɩ.

3 Hɑtoo ɩsɔtɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ nyənəɣənɑ ɑtɛ yəlɑɑ

sɩ ɩ nɑɑkɩ sɩ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ pɛɛkəɣɩ-ɩ?

4 Pɑ tənɑ pɑ yelɑ ɩ mpɑɑʋ kɛ́ nɑ pɑ́ wɑkəlɩ.

Kʋpɑntʋ lɑtʋ fɛɩ pɑ tɑɑ pɑɑ kʋlʋm.

5 Ɩsɑɣɑlɑtɑɑ mpɛ pɑ kɑɑ nɩɩ.

Pɑ pəsɑ mɑ yəlɑɑ ɩsɩɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pɑ́ tɔkɩ pɑɑ sɛɛkɩ-m.

6 Tənɑɣɑ pɑɑ selinɑ sɔɣɔntʋ pə́cɔ sɔɣɔntʋ fɛɩ.

Ɩsɔ kɑ́ kʋ mpɑ pɑ kʋləɣɩ ɩ tɔɔ tɔ nɑ ɩ́ lɔ.

Pɑɑ tɔɣɔ fɛɛlɛ, mpi tɔ, Ɩsɔ lɔ-wɛ.

7 Hɑɩ, mɑ kooliɣi kɛ́ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ wɑɑsʋɣʋ

ɩ́ lɩɩnɑ Ɩsɔ pʋɣʋ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei

Tɑcɑɑ kɑ́ məŋnɑ ɩ yəlɑɑ mpɑ pɑɑ kuuwɑ tɔ.

Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɑ́

ŋmɑɑlənɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ.

54

Kʋnyɔntɔɣɔlʋ yɑɑkɩ sɩ pɑ́ wɑɑsɩ-ɩ

1 Tɑfiiti yontu nti pɑ yookinɑ sɑŋkʋ

nɑ tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ tɑkəlɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Tə tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsəɣɩ ɩsənɑ Sifɩ nyə́mɑ polɑ

Sɑyuli kiŋ nɑ pɑ́ tɑɣɑsɩ-ɩ sɩ

Tɑfiiti ŋmɛlɑ pɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ.

Yontu ntəɣəlɛ sɩ:

3 Hɑɩ, Ɩsɔ, yɑ-m nyɑ́ hətɛ tɔɔ,

nɑ ń hʋlɩ mɑ tɑmpɑnɑ nɑ nyɑ́ toŋ.

4 Hɑɩ, Ɩsɔ nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

Ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ mɑ kʋsələmʋtʋ.

5 Mpi tɔ, kpɑɩ nyə́mɑ kʋlɑ mɑ tɔɔ,

nɑ pɑ́ sɔɔlɩ mɑ weesuɣu ləsʋɣʋ nɑ mʋsʋŋ

pɑ pɑɑ fɛɩnɑ-ŋ.

6 Amɑ nyɑɑ wɑɑsənɑ-m,

nyɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ, nɑ ń pɑɑsəɣənɑ-m.

7 Ɩsɑɣɑtʋ ɩ́ məlɩ mɑ kolontunɑɑ nyɔɔŋ tɑɑ

nɑ ń təkɩ pɑ nɔɔsɩ kɛ nyɑ́ tɑmpɑnɑ tɔɔ.

8 Mɑɑ lɑ-ŋ kɔtɑɣɑ nɑ lotu kʋlʋmtʋ

nɑ mɑ́ sɑ nyɑ́ hətɛ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ n kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́.

9 N fitɑ-m nəɣəsɛɛ tənɑ tɑɑ kɛ́,

nɑ mɑ́ nyənəɣɩ mɑ kolontunɑɑ kpisuɣu.

55

Wei ɩ wɑɑlɩ pɑ lɩɩwɑ tɔ ɩ sələmʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu nti pɑ yookinɑ sɑŋkʋ nɑ tə́ wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ mɑ kʋsələmʋtʋ.

Tɑɑ kisi mɑ wiinɑʋ kɛ nɩɩʋ.

3 Nɩɩ mɑ tɔm nɑ ń cɔ-m,

nəɣəsɛɛ pɩɩnɑ-m nɑ mɑ́ cɔɔkɩ yem nɑ mɑ́ huɣutiɣi lotu.

4 Mpi tɔ, mɑ kolontunɑɑ nyɑɑsəɣɩ-m kɛ́,

nɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ɑ́ ŋmɑkələɣɩ-m nɑ pɑ́ mələɣənɑ

mɑ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ wɑhɑlɑ nɑ pɑ́ wɛ mɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

5 Mɑ lɑŋlɛ wɑkəlɑ sɔsɔm kɛ́,

nɑ səm sɔɣɔntʋ pɩɩ-m.

6 Sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kpɑ-m kɛ́,

nɑ mɑ́ seliɣi.

7 Mɑ nyɩɩlɑɣɑ ɩsɩɩ ye mɑɑ wɛnɑ keŋ ɩsɩɩ ɑlukuku,

mɑɑ kʋlɑ hʋntʋ nɑ mɑ́ hɛɛsɩ.

8 Mɑɑ sewɑ nɑ mɑ́ polo pooluŋ

nɑ mɑ́ cɑɣɑ timpi nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔ.

9 Mɑɑ sewɑ lɔŋ kɛ kɑcuculɑɣɑ

nɑ heelim sɔsɔɔm nɑ mɑ́ cɔɔsɩ.

10 Tɑcɑɑ, líɣítí mɑ kolontunɑɑ, pɑ́ tɑɑ nɩɩnɑ təmɑ.

Mpi tɔ, mʋsʋŋ nɑ ɩyoosile tike kɛ mɑ nɑɑkɩ ɩcɑtɛ tɑɑ.

11 Yoou cɔɔkənɑ tə koloosi kɛ ilim nɑ ɑhoo.

Kʋpəntəŋ nɑ ɑcilɑɣɑtʋ sunɑ tə tɑɑ.

12 Yʋlʋkʋlɛ wɛ tə tɑɑ kɛ́.

Pəyele ŋmɩɩləm nɑ tʋsʋɣʋ nɑ́ɑ́ lɑŋəɣɩ.

13 Ye pɩɩ kɛ́ kolontu tʋʋkənɑ-m pə tɑɑ lɑ-m pʋlʋ.

Yɑɑ ye mɑ pɑtɑ kɑ kʋlɑɣɑnɑ mɑ tɔɔ mɑɑ ŋmɛlɑ-ɩ.

14 Amɑ mɑ nɑ wei tə kɑɑwɑ nɑ mɑ tʋɣʋnɑ-ɩ tɔɣɔ,

ɩ kɛ́ mɑ tɑɑpɑlʋ nɑ mɑ ceu kɛ́.

15 Mɑ nɑ-ɩ tɩɩ wɛ təmɑ nɑ leleŋ kɛ́,

nɑ tɑ́ nɑ sɑmɑɑ tə puki Ɩsɔ təsɛɛlɛ tɑɑ.

16 Səm ɩ́ tuti mɑ kolontunɑɑ,

nɑ pɑ́ tii ɑtɛtəlɛ tɑɑ nɑ pɑ ɩsɛ.

Mpi tɔ, ɩsɑɣɑtʋ sunɑ pɑ tɑɑ.

17 Ɩsɔ kɛ́ mɑɑ wiinɑ,

nɑ ɩnɩ ɩ kɑ́ wɑɑsənɑ-m.

18 Tɑnɑŋ nɑ ilim tɑɑ nɑ tɑɑnɑɣɑ kɛ mɑ wiiki

nɑ ɩ́ nɩɩkɩ mɑ nɔɣɔ.

19 Ɩnɩ ɩ kɑ́ yɑnɑ-m nɑ ɩ́ yele nɑ mɑ́ hɛɛsɩ.

Mpi tɔ, mpɑ pɑ kʋləɣɩ mɑ tɔɔ tɔ pɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́.

20 Ɩsɔ wei ɩnɩ ɩ kɛ́ wulɑʋ kɛ too tɑm tɔɔ tɔ,

ɩ́ nɩɩ nɑ ɩ́ pɑsɑ-wɛ.

Yəlɑɑ mpɛ́ pɑɑ lɑɣɑsəɣɩ,

pə́cɔ pɑɑ nyɑŋnɑ Ɩsɔ.

21 Ɩ tʋ ɩ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ wɛ leleŋ tɔɣɔ niŋ.

Nɑ ɩ́ wɑkəlɩ nɔɣɔ ŋkɑ ɩ kɑ pɛɛlɑɑ tɔ.

22 Ɩ nɔɣɔ nɑ leleŋ kɛ́ ɩsɩɩ tɩɩŋ nɑ ɩ tɑɑ nɑ kɔkɔ,

nɑ ɩ fɑɑcinɑɑ tewɑ, ɩlɛnɑ ɩ tɑɑ nɑ sɑpəlɑsɩ.

23 Pɛtɩ nyɑ́ nəɣəsɛɛ tənɑɣɑ Tɑcɑɑ niŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ pɑɑsənɑ-ŋ.

Ɩɩ yeki sɩ siɣisulu ɩ́ cɛŋlɩ.

24 Amɑ Ɩsɔ n kɑ́ yele nɑ yəlɑɑ mpɛ

pɑ tii pəlɑɑʋ tɑpʋɣʋ tɛɛ.

Yʋlʋkʋlɑɑ nɑ ŋmɩɩlɑɑ nɑ́ kɑɑ hɑɣɑ

pɑ pɩɩsɩ hɛkʋ nɑ pə́cɔ pɑ́ sɩ.

Amɑ nyɑɣɑ mɑ pɛtɑ mɑ tɩ.

56

Kʋnyɔntɔɣɔlʋ pɛtɑ ɩ təɣɩ Ɩsɔ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Yontu ntəɣɩ pɑ yookinɑ ɑlukuku wei ɩ wɛ

pooluŋ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ tɔɔ tɔ ɩ luɣu.

Tə tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti kɛɛsəɣɩ ɩsənɑ Filiisi nyə́mɑ

səŋsɑ-ɩ Kɑtɩ tɔ pə tɔm.

Yontu ntəɣəlɛ sɩ:

2 Hɑɩ, Ɩsɔ nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ, pɑ huluɣu-m kɛ́.

Kʋyɛɛŋ tənɑ pɑ yookinɑ-m kɛ́, nɑ pɑ́ cɑɑləɣɩ-m.

3 Kʋyɛɛŋ tənɑɣɑ mɑ kolontunɑɑ wɛ mɑ wɑɑlɩ.

Pɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́, nɑ pɑ́ yookinɑ-m.

4 Ye kʋyɑkʋ ŋku sɔɣɔntʋ ɩ́ kpɑ-m,

nyɑɣɑ mɑ tʋɣɩ nɑɑni.

5 Mɑ sɑŋ Ɩsɔ kɛ́ ɩ tɔm kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔɔ,

nɑ mɑ tʋ-ɩ nɑɑni nɑ sɔɣɔntʋ fɛɩ.

Pepeɣe yʋlʋ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ lɑ-m?

6 Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu pɑ tʋɣʋ-m kʋnyɔŋ,

nɑ pɑ́ hʋʋkɩ mɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ.

7 Pɑ lɑpɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ sɩ pɑ cɛŋəɣɩ-m nɑ pɑ́ nɑɑsəɣɩ-m

nɑ pɑ́ huliɣi mɑ ɩkpɑtɛ kɛ pɑɑ timpi mɑ puki tɔ.

Mpi tɔ, pɑ cɑɑ mɑ weesuɣu ləsʋɣʋ tɔ.

8 Pɑ kɑɑ pəsɩ pɑ fitinɑ ɩsɑɣɑtʋ nti pɑ lɑkɩ tɔ.

Hɑɩ, Ɩsɔ, pɛtɩ yəlɑɑ mpɛɣɛ ɑtɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

9 N tɛmɑ mɑ təkpɑɑlətʋ mpɑɑʋ kɛ cɛkənɑʋ

suu mɑ ɩsəlʋm kɛ nyɑ́ tɔnʋɣʋ huluɣu tɑɑ.

Nmɑɑ pə tɔm kɛ nyɑ́ tɑkəlɑɣɑ tɑɑ.

10 Ye mɑ mɑpɑ kɑpukɑ nɑ nyɑ́ tɔɔ,

mɑ kolontunɑɑ nɑ́ mələɣənɑ pɑ wɑɑlɩ kɛ́,

mɑ nyəmɑ sɩ Ɩsɔ nyɑ́, n wɛ mɑ tɔɔ.

11 Mɑ sɑŋ Ɩsɔ kɛ́ ɩ tɔm kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔɔ.

Mɑ sɑmɑ Tɑcɑɑ kɛ ɩ tɔm tɔɔ.

12 Ɩnəɣɩ mɑ lɑkɩ nɑɑni, mɑɑ nyɑŋnɑ pʋlʋ.

Pepeɣe yəlɑɑ pəsəɣɩ nɑ pɑ́ lɑ-m?

13 Hɑɩ, Ɩsɔ pə wɛɛ sɩ mɑ́ lɑ ɩsɩɩ mɑ sɩɩʋ nɔɣɔ tɔ,

ɩlɛ nyɑnɑ təmlɛ kɔtɑɣɑ kɛ mɑɑ lɑ-ŋ.

14 Mpi tɔ, n wɑɑsɑ-m səm tɑɑ kɛ́,

sɩ mɑ tɔ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ kɛ weesuɣu nyə́mɑ nyɑɑləm tɑɑ.

57

Tɑfiiti sələməɣɩ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ

(Kʋkɑlətʋ 8-12: Yontu 108:2-6)

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɩ sɩ:

Tɑɑ kʋ tɔɣɔlɔ.

Tə tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti kɛɛsəɣɩ ɩsənɑ ɩ sewɑ Sɑyuli nɑ ɩ́

ŋmɛlɩ kʋkpɑmʋɣʋ pʋʋɣʋ tɑɑ tɔ pə tɔm.

Yontu ntəɣəlɛ sɩ:

2 Hɑɩ, Ɩsɔ nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ yoo,

nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ.

Mpi tɔ, nyɑ́ kiŋ kɛ mɑ pɛɛkəɣɩ mɑ təcɔɔsəlɛ.

Mɑɑ ŋmɛlɩ tənɑ, nɑ n kenti mɑ tɔɔ,

hɑlənɑ wɑhɑlɑnɑɑ pɑnɛ pɑ́ tɛ.

3 Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ kɛ mɑ yɑɑkɩ.

Ɩnɩ ɩ lɑpənɑ-m pə tənɑ.

4 Ɩ kɑ́ wɑɑsɩ-m nɑ hɑtoo ɩsɔtɑɑ,

nɑ ɩ́ liɣiti wei ɩ tʋ mɑ wɑɑlɩ tɔ,

nɑ ɩ́ lɑ-m ɩ kʋpɑntʋ.

5 Mpɑ pɑ hɛkʋ mɑ wɛɛ tɔ

pɑ tɔkɩ yəlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ.

Pɑ kelɑ sɛŋtɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ ŋmɑntɑɑsɩ nɑ nyəmɑ́,

nɑ pɑ nsəmlɛ nɑ lɔŋ ɩsɩɩ lɑɣɑtɛ.

6 Hɑɩ Ɩsɔ, nyɑ́ sɔsɔɔntʋ ɩ́ kəlɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ kʋlʋɣʋ,

nɑ nyɑ́ teu nɑ tɛtʋ tənɑ tɔɔ.

7 Pɑɑ hulɑ pʋʋɣʋ kɛ mɑ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́,

nɑ kʋ lumsu-m.

Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɩ-m kɑtɔkɑ.

Amɑ kʋlʋmɑɑ mpɛ pɑ hotinɑ kɑ tɑɑ.

8 Hɑɩ Ɩsɔ, mɑ nyɔɔ toŋ,

mɑɑ sɑ-ŋ nɑ mɑ́ pʋɣʋlɩ-ŋ.

9 Mɑ ləsɑɣɑ, fe,

mɑ cəmʋɣʋ nɑ mɑ sɑŋkʋ ɩ́ fe,

mɑɑ fe nɑ pə́cɔ pə́ nyɑɑlɩ.

10 Tɑcɑɑ mɑɑ sɑ-ŋ yəlɑɑ tɑɑ,

nɑ mɑ́ pʋɣʋlɩ-ŋ piitimnɑɑ tɑɑ.

11 Mpi tɔ, nyɑ́ kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ tɑpɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ́,

nɑ nyɑ́ teu nɑ́ɑ́ tɛɛ ɩsɔŋmʋntʋ tɔɔ.

12 Hɑɩ Ɩsɔ, kpɑɑsɩ nyɑ́ təɣɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɔɔ,

nɑ nyɑ́ teeli nɑ tɛtʋ tənɑ tɑɑ.

58

Ɩsɔ wɛ tɛtʋ tɔɔ nɑ ɩ́ hʋʋkənɑ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɩ sɩ:

Tɑɑ kʋ tɔɣɔlɔ.

2 Yəlɑɑ mɛ sum tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ hʋlənɑ tɑmpɑnɑ nɑ?

Ḿpʋɣʋ ɩ́ təŋəɣɩ siɣisuɣu nɑ ɩ́ hʋʋkənɑ?

3 Təfɑɑ kɛ ɩ́ lɑkənɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ tɛtʋ tɔɔ,

nɑ ɩ́ lɑkɩ mʋsʋŋ.

4 Hɑtoo ɑsɑɣɑɑ hɔɔʋ tɛɛ kɛ́ pɑ wɑkəlɑɑ,

nɑ pɔpɔtʋnɑɑ nɑ́ɑ́ leki nɑ pə́cɔ

pɑ lɩɩkɩ pɑ toonɑɑ lotu tɑɑ.

5 Pɑ wɛ sɔtʋ kɛ́ ɩsɩɩ tʋmɑɑ,

yɑɑ ɩsɩɩ pɑɑsəlɛ ntɑm wei ɩ təkəɣɩ ŋkpɑŋŋ tɔ.

6 Ɩsɩɩ pɑɑsəlɛ nte tɩɩ nɩɩkɩ tʋʋ yontu tɔ,

pɑɑ tʋwɑɑ tɑɑ ɑkɑ.

7 Hɑɩ, Ɩsɔ holi pɑ kelɑ kɛ pɑ nɔɔsɩ tɑɑ,

Tɑcɑɑ yɔkɩ tɔɣɔlɑsɩ tɑmɑsɩ.

8 Pɑ́ mʋkɩ yem ɩsɩɩ lʋm kpeŋuɣu tɔ.

Ye pɑ tɔ nɔɣɔlʋɣʋ nyəmɑ́, ɑ́ pəsɩ kpɛtɛ.

9 Pɑ́ sɩ nɑ pɑ́ yɔɔlɩ yem ɩsɩɩ ɑtɑntɑɑlʋ.

Nɑ pɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ pə hɔləsʋɣʋ pəyɑɣɑ,

nɑ kɑ́ tɑ́ keesi ilim tɔ.

10 Pɑ sɔwɑ́ tɩɩŋ kɑɑ lɑ hɔtʋ,

nɑ pə́cɔ Ɩsɔ kpɛsɩ-ɩ ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ,

pɑɑ ɑ wʋlɑɑ yɑɑ ɑ́ nɑ ɑ lʋm, pə tɑ kʋ pʋlʋ.

11 Yʋlʋpɑŋ lɑŋlɛ kɑ́ hʋlʋmɩ

wɑɑtʋ wei Ɩsɔ kɑ́ lɛɛtɩ ɑsɑɣɑɑ tɔ

ɩnɩ ɩ kɑ́ tɔ pɑ cɑləm tɑɑ.

12 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ yəlɑɑ tənɑ kɑ́ tɔ sɩ:

Yəlɑɑ kʋpɑmɑ wɛnɑ pɑ kɑsəyɑɣɑ,

Ɩsɔ wɛ ɑtɛ nɑ ɩ́ hʋʋkənɑ.

59

Ɩsɔ wɑɑsɩ-m mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-m tɔ pɑ niŋ tɑɑ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɩ sɩ:

Tɑɑ kʋ tɔɣɔlɔ.

Tə tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti kɛɛsəɣɩ ɩsənɑ Sɑyuli tilɑɑ sɩ

pɑ́ feŋ ɩ təyɑɣɑ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ tɔ.

Yontu ntəɣəlɛ sɩ:

2 Mɑ Ɩsɔ wɑɑsɩ-m mɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ,

kenti mɑ tɔɔ kɛ́ mpɑ pɑɑ cɑɑ-m tɔ pɑ tɔɔ.

3 Wɑɑsɩ-m mpɑ pɑ pɛɛkəɣənɑ-m ɩsɑɣɑtʋ tɔ pɑ niŋ tɑɑ,

yɑ-m yʋlʋkʋlɑɑ mpɛ pɑ nɔɣɔ tɑɑ.

4 Asɑɣɑɑ mpɛɣɛlɛ nɑ pɑ́ cɛŋəɣɩ-m,

yʋlʋkʋlɑɑ mpɛ pɑ cɑɑ pɑ tii mɑ tɔɔ kɛ́.

Tɑcɑɑ ɑnɩ mɑ tɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtəlɩ,

pəyele mɑ tɑ sɛkɩ mɑ kʋlɑpəlɛ.

5 Pɑɑ nɑ mɑ tɑ lɑ pʋlʋ tɔ,

pɑ kpɑkəɣɩ sewɑ nɑ pɑ́ tɑɣɑnəɣɩ pɑ tɩ.

Hɑɩ, Ɩsɔ fe nɑ ń kɔɔ mɑ kiŋ nɑ ń nɑ́.

6 Tɑcɑɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ pə tʋ,

Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ nyɑ́,

kʋlɩ nɑ ń wɑɑsɩ-m mpɑ pɑ tɑ nyɩ-ŋ tɔ pɑ niŋ tɑɑ,

kisinɑ wɑɑlɩ lɩɩlɑɑ mpɛɣɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ.

7 Pɑɑ tɑɑnɑɣɑ ŋkɑɣɑ pɑ kɔŋ

ɩsɩɩ hɑsɩ tintiɣile.

Pɑ cɑsəɣɩ kɑpusi nɑ pɑ́ cɔɔkənɑ ɩcɑtɛ.

8 Ɩsɑɣɑtʋ sunɑ pɑ nɔɔsɩ tɑɑ təpɑm,

nɑ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛ ɩsɩɩ lɑɣɑlɛɛ.

Pɑ tɔŋ sɩ ɑwe kɑ́ nɩɩnɑ pɑ tɔm?

9 Amɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ woŋiɣi-wɛɣɛ,

nɑ ń pɑɑkənɑ mpɑ pɑ tɑ nyɩ-ŋ tɔ pɑ tənɑ.

10 Pɑɑ pɑ toŋ kɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ cənɛ nɑ lé,

Ɩsɔ nyɑɣɑlɛ mɑ kentulu.

11 Mɑ Ɩsɔ kʋpɑŋ n kɑ́ kɔɔ mɑ cɔlɔ,

nɑ ń hʋlɩ-m mɑ kolontunɑɑ nɑ pə́ wɑkəlɑ-wɛ.

12 Tɑɑ kʋ-wɛɣɛ lɔŋ,

nɑ pə́ kɔɔ nɑ mɑ yəlɑɑ sɔɔ nyɑ́ toŋ tɔɔ.

Amɑ ciɣiti-wɛ nɑ toŋ ɩlɛnɑ ń pɛtɩ-wɛ.

Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ tɑ́ kʋkentuɣu.

13 Pɑ́ kulɑ pɑ nɔɣɔ tɔɔ te, pɑ wɑkələnɑ-ŋ kɛ́.

Pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɑtɔkɑ ɩ́ kpɑ-wɛ.

Mpi tɔ, kʋtʋɣʋ nɑ kɑloolɑɣɑ tike kɛ pɑ lɑkɩ.

14 Kpiisi-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ pɑ́ tɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ nɑʋ.

Ɩlɛ ɑntulinyɑ tənɑ kɑ́ nyɩ sɩ

Ɩsɔ Sɔsɔ wɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ.

15 Pɑɑ tɑɑnɑɣɑ ŋkɑɣɑ pɑ kɔŋ ɩsɩɩ hɑsɩ tintiɣile.

Pɑ cɑsəɣɩ kɑpusi nɑ pɑ́ cɔɔkənɑ ɩcɑtɛ.

16 Nɑ pɑ́ pɛɛkəɣɩ pɑɑ timpiɣi tɔɣɔnɑɣɑ.

Pɩɩ tɑkɩ-wɛɣɛ teu ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ mɔlɑ.

17 Mɑɑ sɑ nyɑ́ toŋ kɛ́,

nɑ mɑ kpɑɑlɩ nyɑ́ kʋpɑntʋ kɛ tɑnɑŋ tɛɛ.

Mpi tɔ, n kɛ-m təcɔɔsəlɛ toŋ nyəntɛ kɛ́

nɑ mɑ kentulu kɛ lɑŋwɑkəllɛ wɑɑtʋ.

18 Mɑɑ sɑ mɑ kentulu nyɑɣɑ.

Hɑɩ, Ɩsɔ nyɑɣɑlɛ mɑ təcɔɔsəlɛ,

mɑ Ɩsɔ nyɑ́ kʋpɑntʋ wɛ sɔɣɔntʋ.

60

Ɩsɔ nɩɩkɩ ɩ yəlɑɑ mpɑ pə kəlɑɑ tɔ pɑ wulɑ

(Kʋkɑlətʋ 7-14: Yontu 108:7-14)

1 Tɑfiiti yontu nti ɩ yoonɑ

sɑŋkʋ sɩ ɩ sɛɣɛsəɣənɑ tɔɣɔlɔ.

2 Tə tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti kɛɛsəɣɩ ɩsənɑ ɩ yoonɑ

Silii nyə́mɑ mpɑ pɑɑ wɛ Mesopotɑmi

nɑ Sopɑ pə tɛtʋ tɑɑ tɔ.

Pɑ məlɑɣɑ kpente ɩlɛnɑ Sowɑpɩ nɑ́ɑ́ kʋ Ɩtɔm tɛtʋ

yoolɑɑ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ (12.000) tɔm tɛtɛkəlɛ tɑɑ.

Yontu ntəɣəlɛ sɩ:

3 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyɑ́ lɔnɑ-tʋ nɑ tə́ yɑ́ yem yem.

Hɛɛsɩ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ń məŋnɑ-tʋ.

4 N ciɣitɑ tɛtʋ nɑ tə́ yɑ́ pɔɣɔlɛɛ,

nyɑlɑ-yɛ, tɔfɔ tə tɔŋnɑ seluɣu kɛ́.

5 N mɑɣɑsɑ nyɑ́ yəlɑɑ tɑ́ nɑ toŋ,

nɑ ń cɑɑlɩ-tʋ nɑ tə́ nyɔɔ sʋlʋm kʋkʋkʋm.

6 N hʋlɑ nyɑ́ kʋpɑmɑ kɛ yɑɑsi wei pɑ́ nɑwɑ,

ɩlɛ pɑ se kolontu nyəmɑ́ kʋtɔtɔnɑ tɔ.

7 Hɑɩ, cɔ-tʋ nɑ ń kɔɔ tɑ́ wɑɑsʋɣʋ,

ɩlɛnɑ ń yɑ́ nyɑ́ kʋsɔɔllɑɑ tɑ́, nɑ nyɑ́ toŋ.

8 Ɩsɔ yɔɣɔtɑ ɩ təsɛɛlɛ nɑŋŋ nyəntɛ tɑɑ sɩ:

Mɑɑ tɔɣɔnɑ ɑkɑɩtʋ.

Mɑɑ tɑlɑ Sikɛm ɩcɑtɛ,

nɑ mɑ́ fɑɣɑ Sukɔtɩ tɛtɛkəlɛ kɛ hɔɣɔləŋ.

9 Mɑ́ tənnɑ Kɑlɑɑtɩ nɑ Mɑnɑsee.

Ɩfəlɑyim kɛlɛ mɑ yoou kɑhukɑ.

Yutɑ kɛlɛ mɑ kɑwulɑɣɑ kpɑ́tʋɣʋ.

10 Mowɑpʋ kɛlɛ tiyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ mɑ sɔɔ lʋm tɔ.

Mɑɑ ləsɩ Ɩtɔm tɔɔ kɛ́ ɑseetɑ

nɑ pə́ hʋlɩ sɩ mɑ́ tənnɑ-ɩ.

Mɑɑ yɑɣɑ yoou kɑkiisɑsɩ kɛ Filiisi nyə́mɑ tɔɔ.

11 Awe kɑ́ ponɑ-m Ɩtɔm nɑ ɩ́ cɛlɛ-m

pɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ?

12 Ye pə tɑɣɑ Ɩsɔ nyɑ́, ɑwe?

Pəyele nyɑ́ lɔ-tʋ, n fɛɩ tɑ́ yoolɑɑ wɑɑlɩ.

13 Kɔɔ ń sənɑ-tʋɣʋ tɑ́ kolontu tɔm tɑɑ.

Mpi tɔ, yəlɑɑ wɑɑsʋɣʋ kɛ́ heelim kɛ yem kɛ́.

14 Ye Ɩsɔ n wɛ tɑ́ wɑɑlɩ tə lɑkɩ ɑkɑnɑɑ kɛ́.

Nyɑɑ nɑŋtənɑ tɑ́ kolontunɑɑ.

61

Mɑ sɔɔlɑ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ cɑɣɑlɛ kɛ tɑm tɔɔ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ yooki-tɩ nɑ sɑŋkʋ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ nɩɩ mɑ wulɑ,

nɑ ń ké ŋkpɑŋŋ nɑ mɑ kʋsələmʋtʋ.

3 Ye pə kɔmɑ nɑ mɑ́ kpisi,

pɑɑ mɑ wɛ tɛtʋ tənɑɣɑ,

ɩsɩɩ mɑ yɑɑ-ŋ sɩ ń wɑɑsɩ-m.

Ponɑ-m təcɔɔsəlɛ nte mɑ kɑɑ pəsɩ nɑ mɑ́ tɑlɑ tɔ.

4 Mpi tɔ, nyɑɣɑlɛ mɑ kentulu,

nɑ mɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ kɛ kolontu kiŋ.

5 Nyɑ́ tɛɣɛ mɑ cɑɑ cɑɣɑʋ kɛ tɑm tɔɔ,

nɑ mɑ́ cɔɔsɩ nyɑ́ tɛɛ.

6 Mpi tɔ, hɑɩ, Ɩsɔ nyɑ́ nɩɩkənɑ mɑ koolee

nɑ ń hɑɑkɩ-m mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔ pɑ kpɑncoou.

7 Kpɑɑsɩ wulɑʋ weesuɣu nɑ ɩsɔ,

nɑ ɩ́ pɩɩsɩ tɑɣɑlɩ nɑ pə́ polo lʋlʋŋ loosi loosi.

8 Ɩ́ wɛɛ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ kɛ́ tɑm tɔɔ,

nɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ wɑɑsəɣɩ-ɩ.

9 Ɩlɛ mɑɑ pʋɣʋlɩ nyɑ́ hətɛ kɛ tɑm.

Nɑ mɑ́ lɑ́ ɩsɩɩ mɑɑ sɩɩʋ nɔɣɔ tɔɣɔ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku.

62

Mɑɑ wɛɛ Ɩsɔ kɔŋkɔŋ tɑɑ təpɑmm

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ ɩsɩɩ Yetutuŋ kɛɛsʋɣʋ tɔɣɔlɔ.

2 Ɩsɔ kɛ́ mɑ pɛtɑ mɑ tɩ.

Ɩnɩ ɩ kiŋ kɛ mɑ nyʋɣʋ yɑpʋ lɩɩkənɑ.

3 Ɩnəɣəlɛ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ nɑ mɑ́ tʋɣʋ-ɩ kpʋlʋɣʋ

mɑ nyʋɣʋ yɑpʋ ntɛ́, nɑ mɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ.

Pʋlʋpʋ ɩɩ cɛŋləɣɩ-m ɩ kiŋ.

4 Pəlee kɛ́ mə tənɑ ɩ́ kɑ́ yele kpɛntʋɣʋ

nɑ ɩ́ huliɣi yʋlʋ sɩ ɩ́ kʋɣʋ-ɩ?

Ɩsɩɩ koluŋɑ wɛɛlʋɣʋ tɔ,

yɑɑ kɑlɑɑ wei ɩ seliɣi tɔ?

5 Ɩ́ kpɛntɑ nɔɣɔ sɩ ɩ́ tusɩ-ɩ ɩ təcɑɣɑlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ.

Pɔpɔtʋ wɛ-mɛɣɛ teu kɛ́,

mə nɔɔsɩ kɛ ɩ́ kooliɣinɑ kʋpɑntʋ

nɑ mə lotu tɑɑ nɑ mpusi.

6 Ɩsɔ kiŋ tike kɛ mɑɑ pɛɛkɩ hɛɛsʋɣʋ.

Mpi tɔ, ɩnɩ ɩ yekinɑ nɑ mɑ́ tɛɛləɣɩ.

7 Ɩnəɣəlɛ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ nɑ mɑ́ tʋɣɩ-ɩ kpʋlʋɣʋ.

Mɑ nyʋɣʋ yɑpʋ ntɛ́,

nɑ mɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ.

Pʋlʋpʋ ɩɩ cɛŋləɣɩ-m ɩ kiŋ.

8 Ɩsɔ yɑkənɑ mɑ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ tʋɣʋ-m teeli.

Ɩnɩ ɩ kentiɣinɑ mɑ tɔɔ nɑ toŋ,

Ɩsɔ kɛlɛ mɑ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ.

9 Hɑɩ, yəlɑɑ mɛ, ɩ́ pɛtɩ-ɩ mə təɣɩ pɑɑ wɑɑtʋ wei,

nɑ ɩ́ tʋlɩ-ɩ mə lotu,

Ɩsɔ kɛlɛ tɑ́ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ.

10 Tɑmpɑnɑ tɔɔ,

yəlɑɑ tɔm cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ kɛ́,

pɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩlɛɛməŋ.

Pɑ tənɑ pɑ fɛɩ yuŋ kɛ sɑnəyɑ tɔɔ.

11 Ɩ tɑɑ hɑ mə təɣɩ mʋsʋŋ tɑɑ,

ɩ tɑɑ tɛɛlɩ wɛnɑʋ mpi pɑ lɛɛkənɑ tomɑ tɔ.

Pɑɑ wɛnɑʋ hukiɣi, ɩ tɑɑ cɛlɑ-wəɣɩ mə tɩ.

12 Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ nɑ ɩ́ lɛlɩ nɑ mɑ́ nɩɩ sɩ,

ɩnəɣəlɛ tomɑ tʋ.

13 Tɑcɑɑ nyɑ́ tike ntɛ́ kʋpɑŋ

nɑ ń fɛləɣɩ pɑɑ wei ɩsɩɩ ɩ lɑpɑ tɔ.

63

Ɩsɔ kʋpɑntʋ kəlɑ weesuɣu kɛ teu

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔ.

Tə tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti kɛɛsɑ ɩ cɑɣɑlɛ tɔm kɛ Yutɑ wulɑʋ tɛtʋ tɑɑ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyɑɣɑlɛ mɑ Ɩsɔ,

mɑ pɛɛkəɣɩ-ŋ kɛ́,

mɑ ləsɑɣɑ nyɩɩləɣɩ-ŋ kɛ́,

nɑ mɑ́ tɛŋ tɑɑsɩ kɛ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ wʋlɑɣɑ

tɛtʋ nti tə tɑɑ lʋm fɛɩ tɔ.

3 Nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ mɑ nyənɑ-ŋ teu

nɑ mɑ́ nɑ́ nyɑ́ toŋ nɑ nyɑ́ teeli.

4 Mpi tɔ, nyɑ́ kʋpɑntʋ kəlɑ weesuɣu kɛ teu.

Mɑɑ kpɑɑlɩ nyɑ́ sɑmtʋ.

5 Nyɑɣɑ mɑɑ sɛɛ mɑ weesuɣu tənɑ,

nɑ mɑ́ sələməɣənɑ nyɑ́ hətɛ.

6 Mɑɑ hɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ mɑ tɔɣɔ nim tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ yoo-ŋ yontu nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

7 Ye mɑ həntɑɑ, mɑ tɔɔsəɣɩ nyɑ́ tɔm kɛ́,

nɑ mɑ mɑɣɑsəɣɩ-təɣɩ mɑ tɑɑ kɛ́ ɑhoo tənɑ.

8 Nyɑɣɑlɛ mɑ wɑɑsʋlʋ, mɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ

nyɑ́ keŋ ɩsotom tɑɑ cɑɣɑlɛ.

9 Mɑ tɑmsənɑ-ŋ kɛ́ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ,

nyɑ́ toŋ wɑɑsəɣənɑ-m.

10 Mpɑ pɑ lʋkɩ mɑ weesuɣu ləsʋɣʋ tɔ,

pə́ wɑkəlɩ-wɛɣɛ lɔŋ nɑ pə́ sʋsɩ-wɛɣɛ tɛtʋ lumɑŋ tɑɑ.

11 Pə́ kʋ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑkʋɣʋ nɑ pə́ wɑɑsɩ tɑɑlɛ hɑsɩ.

12 Ɩlɛnɑ wulɑʋ nɑ́ɑ́ yɔɔləɣənɑ Ɩsɔ.

Wei ɩ kɑ tuunɑ Ɩsɔ hətɛ tɔ pʋntʋ kɑ́ sɑmɩ-ɩ kɛ́.

Mpi tɔ, pɩɩ təkɩ pɔpɔtʋnɑɑ nɔɔsɩ.

64

Ɩsɔ kəlɑ nsəmɑ ɑsɑɣɛɛ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ nɩɩ mɑ nɔɣɔ kɛ wɑɑtʋ wei mɑ mɔləɣɩ tɔ.

Kenti-m kolontu wei ɩ nyɑɑsəɣɩ-m tɔ.

3 Fiti-m ɩsɑɣɑtʋ nti ɑsɑɣɑɑ tɑɣɑnɑ mɑ tɔɔ tɔ,

nɑ ń hɑtələnɑ-m nti yəlɑɑ wɑkəllɑɑ mɑɣɑsəɣɩ mɑ tɔɔ tɔ.

4 Pɑ nɔɔsɩ nɑ lɔŋ kɛ́ ɩsɩɩ lɑɣɑtɛ nte pɑ sɑlɑɑ tɔ,

nɑ pɑ tɔm ɩsɑɣɑtʋ wɩɩkɩ ɩsɩɩ nyəmɑ́.

5 Yəlɑɑ kʋpɑmɑ kɛ pɑ tɔɔkɩ pɑ nyəmɑ́ kɛ mukɑɣɑ.

Pɑɑ heeliɣi-wɛ nɑ pə́cɔ pɑ́ tɔ-wɛ,

pə́cɔ sɔɣɔntʋ fɛɩ-wɛ.

6 Pɑ kɑɑsəɣɩ pɑ təɣɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ təmlɛ tɑɑ kɛ́,

nɑ pɑ́ mɑɣɑsəɣɩ ɩsənɑ pɑɑ nyɩ pɑ kɑtɔsɩ tɔ,

nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ nɔɣɔlʋ kɑɑ nɑ-sɩ.

7 Ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑ mɑɣɑsəɣɩ.

Nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ tɑ́ sɔɔlʋ pɩɩwɑ.

Tə tʋwɑ mpi tɩɩ lɑ tɔ pə pəlɛ.

Yʋlʋ lotu wɛ lumɑŋ kɛ́.

8 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ tɔ-wɛɣɛ nyəmɑ́,

nɑ ɩ́ yɑɣɑ-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ.

9 Pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ hunɑ-wɛ,

pɑ tənɑ mpɑ pɑ nɑɑkɩ-wɛ tɔ

pɑ kpɛɛtəɣɩ nyɔɔŋ.

10 Sɔɣɔntʋ kpɑ yəlɑɑ tənɑ

nɑ pɑ́ kpɑɑləɣɩ mpi Ɩsɔ lɑkɩ tɔ,

nɑ pɑ́ cɛkəɣənɑ ɩ kʋlɑpəlɛ hʋwɛɛ.

11 Siɣisilu ɩ́ yɔɔlənɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ tʋɣɩ-ɩ kpʋlʋɣʋ.

Pɑ tənɑ mpɑ pɑ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ pɑ́ sɑ pɑ tɩ.

65

Ɩsɔ mʋnɑɑ sɩ pɑ́ sɑmɩ-ɩ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ, tɩɩ sɑ-ŋ Siyɔŋ tɑɑ kɛ́ nɑ nɑɑni,

nɑ tə́ lɑ́ ɩsɩɩ tə sɩɩʋ tɑ́ nɔɔsɩ tɔ.

3 Nyɑ́ nɩɩkənɑ sələməŋ.

Nyɑ́ cɔlɔɣɔ yəlɑɑ tənɑ kɑ́ kɔɔ.

4 Tɑ́ kɑwɑlɑɣɑ tɛɛ-tʋɣʋ toŋ kɛ́.

Amɑ nyɑɑ hɩɩsənɑ-kɛ.

5 Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei n ləsɑɑ nɑ ń yɑɑ

sɩ ɩ́ cɑɣɑ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ tɔ.

Tɩɩ tɔɣɔ nyɑ́ təyɑɣɑ nɑŋŋ nyəŋkɑ tɑɑ kʋpɑntʋ nɑ tə́ hɑɣɑ.

6 Tɑ́ nyʋɣʋ yɑ́tʋ Ɩsɔ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ kɛ́

n nɩɩkɩ tɑ́ kʋsələmʋtʋ,

nɑ ń lɑkɩ-tʋɣʋ kɔkɔlɔ nyəmnɑɑ.

Nyɑɣɑ tɛtʋ nɑ lʋm pə tənɑsɩ yəlɑɑ tɛɛləɣɩ.

7 Ɩsɔ nyɑ́ sɩɩnɑ pɔɔŋ nɑ nyɑ́ toŋ,

nɑ ń suu nyɑ́ təɣɩ tomɑ.

8 Nɑ ń hɛɛsəɣɩ teŋku nɑ ɩ holɑ pɑ kɔkɔtɛ,

nɑ yəlɑɑ nyəntɛ tɔtɔ.

9 Antulinyɑ tənɑsɩ tɔɔ nyə́mɑ nɑ́

nyɑ́ kɔkɔlɔ nyəm nɑ pɑ́ nəɣəsəɣɩ,

nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ́ɑ́ kʋɣɩ ilim

tətʋlɛ nɑ pə təlɩɩlɛ nyə́mɑ.

10 N pɑɑsənɑ tɛtʋ nɑ ń yele nɑ tɛʋ nɩɩ-təɣɩ sɔsɔm,

nɑ ń kɑɑ-təɣɩ kʋpɑntʋ nɑ lʋm su Ɩsɔ lɔɔŋ.

Nɑ ń yele nɑ tɛtʋ wɛɛ mʋsʋŋ

kɛ teu nɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ́ɑ́ lɑkɩ.

11 N yɔɣɔləɣɩ lʋm kɛ ɑwɑsɑ nɑ ń yɔkəɣɩ tɑmpɑɣɑ,

n yeki nɑ tɛʋ nɩɩ nɑ pə́ hʋʋ,

nɑ ń kooli kʋpɑntʋ kɛ pə məhoo.

12 N kʋsəɣɩ pənɑɣɑ nyʋɣʋ nɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ,

nɑ kʋpɑntʋ kpeŋ nyɑ́ mpɑɑʋ tɑɑ.

13 Tɛʋ nɩɩwɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ,

nɑ pulɑsɩ lɑŋɑ nɑ́ɑ́ hʋlʋmɩ.

14 Kɑləkəŋ wɑɑsɑ tətɔɣɔlɛ,

nɑ kʋtɔɣɔʋ nɑ́ɑ́ nyɑlɑ tɛtɛkɑ tɑɑ.

Lɑŋhʋlʋmlɛ kɑkiisɑsɩ nɑ yontu nɩɩkɩ.

66

Wɑɑsʋlʋ Ɩsɔ sɑmtʋ

1 Yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Atɛ yəlɑɑ mɛ́,

mə́ tənɑ ɩ́ wiliti Ɩsɔ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

2 Ɩ́ yoo ɩ hətɛ sɑmtʋ yontu,

nɑ ɩ́ tʋ-ɩ teeli nɑ mə́ sɑmtʋ.

3 Ɩ́ heeli Ɩsɔ sɩ:

Nyɑ́ təmɑ kɛ sɔsɔɔnɑ.

Kolontunɑɑ nɑɑkɩ nyɑ́ toŋ sɔsɔɔŋ,

ɩlɛnɑ pɑ́ yeki kɑlɑmpɑɑnɩ.

4 Tɛtʋ yəlɑɑ tənɑ həntɑ nyɑ́ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́,

nɑ pɑ́ yooki lɑŋhʋlʋmlɛ yontu nɑ pɑ́ sɑŋ nyɑ́ hətɛ.

5 Ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ́ Ɩsɔ təmɑ,

ɩ lɑkɑsɩ kɛ sɔsɔɔnsɩ kɛ́.

Yəlɑɑ tɑɣɑ ɩ lɑkɩ-sɩ.

6 Ɩsɔ yelɑɑ nɑ teŋku lʋm nyɔɔ,

nɑ pə́ yele tɛtʋ puɣulɑɣɑ nɑ yəlɑɑ tɔ nɔɔhɛɛ.

Tənɑɣɑ tɑ́ lɑŋɑ hɛɛnɑ-ɩ.

7 Ɩsɔ tomɑ kɛ ɩ ŋmɑkələnɑ tɑm tɔɔ.

Nɑ ɩ́ feŋiɣi piitimnɑɑ nɑ ɩ ɩsɛ

sɩ tɔɔ kʋllɑɑ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ ɩ tɔɔ kɛ́ kʋlʋɣʋ.

8 Yəlɑɑ mɛ́ ɩ́ sɑ tɑ́ Ɩsɔ,

ɩ́ sɑmɩ-ɩ nɑ mə́ nɔɔsɩ nɩɩ.

9 Ɩsɔ hɑɑnɑ-tʋɣʋ weesuɣu,

nɑ ɩ́ kentiɣi tɑ́ tɔɔ sɩ pə́ tɑɑ co-tʋ.

10 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyɑ́ mɑɣɑsənɑ-tʋ nɑ ń tɑɣɑnɩ-tʋ,

ɩsɩɩ pɑ wɔkʋɣʋ liɣitee nyəɣəlʋɣʋ sɩ kʋ té tɔ.

11 Ɩsɔ n yelɑɑ nɑ wɑhɑlɑ mɑɣɑnɑ-tʋ,

nɑ ń yele nɑ lɑŋwɑkəllɛ kəlɩ-tʋ.

12 Ɩsɔ yelɑɑ nɑ yəlɑɑ tɔɣɔ tɑ́ tɔɔ,

tə tɔmɑ kɔkɔ nɑ lʋm pə tɑɑ.

Ɩlɛnɑ Ɩsɔ ń ləsɩ-tʋ nɑ ń tɑnɑ-tʋɣʋ təpɑntɛ tɑɑ.

13 Mɑɑ sʋʋnɑ nyɑ́ təyɑɣɑ kɛ kɔtɑsɩ

nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tənɑ tɔ,

nɑ mɑ́ lɑ́ nɔɔsɩ nsi mɑɑ sɩɩ-ŋ tɔ.

14 Nsi mɑɑ kulɑ nɔɣɔ kɛ mɑ wɑhɑlɑ wɑɑtʋ nɑ mɑ́ sɩɩ tɔ.

15 Mɑɑ lɑ-ŋ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ

kɑ tənɑ tɔɣɔ heeŋ nim nyəŋ,

nɑ ɩwɑɑŋ,

nɑ lɑtəcɛnɑɑ nɑ pəŋtʋlʋŋ.

16 Mə tənɑ mpɑ mɛ ɩ́ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ tɔ,

ɩ́ kɔɔ nɑ mɑ́ kɛɛsɩ-mɛɣɛ mpi Ɩsɔ lɑpɑ-m tɔ.

17 Mɑ mɑpɑ kɑpukɑ nɑ Ɩsɔ tɔɔ nɑ mɑ nɔɣɔ,

nɑ mɑ́ sɑmɩ-ɩ nɑ mɑ nsəmlɛ.

18 Ye mɑ tɑɑ kɑ wɛ ɩsɑɣɑtʋ

Ɩsɔ tɑɑ nɩɩnɑ-m.

19 Amɑ Ɩsɔ nɩɩwɑ mɑ nɔɣɔ

nɑ ɩ́ ké ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ wiinɑʋ.

20 Ɩsɔ kɛlɛ sɔsɔ,

ɩ tɑ lɔ mɑ sələmʋɣʋ,

pəyele ɩ tɑ pɛ-m kʋpɑntʋ.

67

Yəlɑɑ tənɑ ɩ́ sɑ Ɩsɔ

1 Yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ yookinɑ sɑŋkʋ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ nyənɩ tɑ́ pətɔɔtəlɛ nɑ ń kooli-tʋɣʋ kʋpɑntʋ,

nyɑ́ ɩsɛntɑɑ teu ɩ́ nɑ́ tɑ́ tɔɔ.

3 Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɩ nyɑ́ mpɑɑŋ kɛ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ pɑ́ hʋlɩ nyɑ́ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔm kɛ piitimnɑɑ tənɑ.

4 Hɑɩ, Ɩsɔ, yəlɑɑ ɩ́ sɑ-ŋ,

pɑ tənɑ pɑ́ tʋ-ŋ teeli.

5 Piitimnɑɑ lɑŋɑ ɩ́ hʋlʋmɩ nɑ pɑ́ ŋmɑɑlɩ.

Mpi tɔ, siɣisuɣu kɛ n təŋəɣɩ nɑ ń hʋʋkənɑ yəlɑɑ,

nɑ ń tiikiɣi piitimnɑɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ.

6 Hɑɩ, Ɩsɔ, yəlɑɑ ɩ́ sɑ-ŋ,

pɑ tənɑ pɑ́ tʋ-ŋ teeli.

7 Tɛtʋ lʋlɑ tə kʋlʋlʋm.

Tɑ Ɩsɔ kooliɣi-tʋɣʋ kʋpɑntʋ kɛ́.

8 Ɩsɔ kooliɣi-tʋɣʋ kʋpɑntʋ,

nɑ ɑntulinyɑ tənɑsɩ tənɑ yəlɑɑ nyɑŋnɑ-ŋ.

68

Ɩsɔ ɑkɑɩtʋ yontu

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Ɩsɔ kʋlɩ nɑ nyɑ́ kolontunɑɑ yɑ yem.

Mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-ŋ tɔ, pɑ́ se nyɑ́ ɩsɛntɑɑ.

3 Yele nɑ ɑsɑɣɑɑ mpɛ pɑ́ sɑɑlɩ yem kɛ

Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ, ɩsɩɩ nyɔɔsɩ sɑlʋɣʋ tɔ,

yɑɑ ɩsɩɩ keetu hookuɣu kɔkɔ tɑɑ tɔ.

4 Ɩlɛnɑ siɣisilɑɑ lɑŋɑ nɑ́ɑ́ hʋlʋmɩ nɑ pɑ́ ŋmɑɑlɩ.

5 Ɩ́ yoo Ɩsɔ kɛ́ yontu nɑ ɩ́ sɑ ɩ hətɛ,

ɩ́ hɛɛ-ɩ mpɑɑʋ, ɩnɩ ɩ fɑɣɑnɑ tɛtɛkɑ tɑɑ nɑ ɩ́ kɔŋ.

Ɩ hətɛ ntɛ́ Tɑcɑɑ, ɩ́ yɔɔlɩ ɩ ɩsɛntɑɑ.

6 Ɩnəɣəlɛ suluwɑɑ cɑɑ, nɑ leelɑɑ pɑɑsənlʋ.

Ḿpʋɣʋ Ɩsɔ wɛ ɩ təcɑɣɑlɛ nɑŋŋ nyəntɛ tɑɑ tənɑ.

7 Ɩ hɑɑkɩ kɑtɑyəlɑsɩ kɛ tɛɛsɩ,

nɑ ɩ́ yeki nɑ sɑləkɑtʋnɑɑ hɛɛsəɣɩ.

Asɑɣɑɑ tike kɛ ɩ yeki wʋlɑɣɑ tɑɑ.

8 Hɑɩ, Ɩsɔ, wɑɑtʋ wei n lɩɩ nyɑ́ yəlɑɑ nɔɣɔ tɔɔ tɔ,

wɑɑtʋ wei n tɛɛ pɑ lɔlɔ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ,

9 tɛtʋ selɑɑ kɛ́, nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ pəsɩ lʋm.

Sinɑyi pʋɣʋ selɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ nyɑ́, nyɑ́ ɩsɛntɑɑ.

10 Hɑɩ, Ɩsɔ, n yelɑɑ nɑ tɛʋ kʋpɑŋkʋ nɩɩ,

nɑ ń məŋnɑ nyɑ́ kpɑncoou ŋku kɩɩ tɛmɑ tɔ.

11 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyɑ́ yəlɑɑ lɑpɑ pɑ təcɑɣɑlɛ kɛ tɛtʋ tɑɑ.

Lonte ntɛɣɛ n tɑɣɑnɑ wɑhɑlɑ nyə́mɑ kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

12 Tɔmʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ.

Tɔm kʋpɑntʋ kɔntɑɑ nɑ́ kɛ́ kpekəle sɔsɔɔlɛ.

13 Kolontunɑɑ ɑwulɑɑ kpekəle tʋ cɑsəlɛ.

Ɩlɛnɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ wɛ təyɑɣɑ tɔ pɑ́ tɑlɑ wontu kukukuutu.

14 Ɩ́ kɑ́ həntɩ mə cɑcɑkəŋ tɛɛ nɑ ɩ́ hɛɛsəɣɩ,

nɑ liɣitee wɑɑsɑ ɑlukuku keŋ tɔɔ,

nɑ wʋlɑ kʋpɑŋ wɑɑsɑ ɩ hʋntʋ tɔɔ*fɑ*? ɑ

15 Wɑɑtʋ wei Tomɑ tənɑ tʋ yɑsɑ ɑwulɑɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ,

tɛtʋ hʋlʋmɑɑ kɛ ɩsɩɩ kponkpontu.

16 Hɑɩ, Pɑsɑŋ pʋɣʋ kɛ́ Ɩsɔ nyəŋkʋ kɛ́,

nɑ kʋ hɛlɑ tɔm pɑɣɑlɛ.

17 Pepe tɔɔ kɛ́ pʋɣʋ kʋhɛlʋɣʋ lɑkɩ ɩsɛsɛɛmlɛ,

kɛ ŋku Ɩsɔ ləsɑɑ sɩ ɩ kɑ cɑɣɑ tɑm tɔɔ tɔ?

Tənɑɣɑ Tɑcɑɑ kɑ́ cɑɣɑ hɑlənɑ tənɑɣɑ.

18 Ɩsɔ wɛnɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ kɛ iyisi iyisi kɛ́,

Tɑcɑɑ wɛ pɑ hɛkʋ, nɑ Sinɑyi nɑ́ɑ́ wɛ Ɩsɔ təsɛɛlɛ tɑɑ.

19 N kpɛŋnɑ yəlɑɑ mpɑ pɑ kpɑwɑ tɔ nɑ ń kpɑɑnɑ,

yəlɑɑ kɛ pɑ lɑpɑ-ŋ kʋcɔɔʋ*fɑ*.

Tɔɔ kʋllɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ́ cɑɣɑ nyɑ́ kiŋ. ɑ

20 Tɑcɑɑ kɛlɛ sɔsɔ kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku,

ɩnɩ ɩ pɑɑsəɣənɑnɑ tʋ nɑ ɩ́ wɑɑsəɣɩ-tʋɣʋ

sɑɑ wei pɑ ŋmɑkələɣɩ-tʋ tɔ.

21 Ɩsɔ kɛ́ wei ɩ wɑɑsəɣɩ-tʋ tɔɣɔ.

Tɑcɑɑ Ɩsɔ ɩnɩ ɩ wɛnnɑ tomɑ sɩ ɩ́ fiti-tʋɣʋ səm tɑɑ.

22 Amɑ Tɑcɑɑ kɑ́ yɔkɩ ɩ kolontunɑɑ nyɔɔŋ,

ɩ kɑ́ yɔkɩ mpɑ pɑ wɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ tɔ pɑ nyʋmpɔɣɔlɑsɩ.

23 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ ləsɩ

mɑ kolontunɑɑ kɛ Pɑsɑŋ pʋɣʋ tɑɑ nɑ mɑ́ kɔnɑ.

Mɑɑ ləsɩ-wɛɣɛ teŋku lʋm tɛɛ nɑ mɑ́ kɔnɑ.

24 Nɑ ń fɛlɩ pɑ cɑləm tɑɑ kɛ́ nɔɔhɛɛ,

nɑ nyɑ́ hɑsɩ tɔɣɔ-wɛ.

25 Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ, mɑ wulɑʋ,

pɑ nɑwɑ nyɑ́ cɑŋɑ kɛ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ.

26 Yonyoolɑɑ ntɛ́ nɔɣɔ tɔɔ,

pɑ wɑɑləɣɩ wontu mɑtɑɑ,

hɛkʋ tɑɑ kɛ́ ɑlʋpiyɑ mpɑ pɑ mɑkɩ ɑkilimisi tɔ.

27 Ɩ sɑ Ɩsɔ kɛ́ təkotilenɑɑ tɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ lʋlʋŋ nyə́mɑ mɛ ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

28 Mə tənʋɣʋ Pɛncɑmɛɛ kpekəle ntɛ́ mə nɔɣɔ tʋ,

nɑ pə́ kɑɑsɩ Yutɑ nɑ Sɑpulɔŋ nɑ Nɛfətɑli pə ɑwulumpiyɑ.

29 Mə Ɩsɔ cɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ wɛɛ toŋ.

Hɑɩ, Ɩsɔ, sɔɔsɩ toŋ kɛ mpi n lɑpɑ-tʋ tɔ.

30 Nyɑ́ təsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ n wɛɛ,

nɑ ń tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm tɔɔ.

Awulɑɑ kɑ́ kɔnɑ-ŋ kʋcɔɔŋ.

31 Nyɑɑsɩ Icipiti wei ɩ kɛ́ səsəncɑɑsɩ tɛɛ wontuɣu tɔ.

Ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ lɑtəcɛnɑɑ kɑləkʋ nɑ ɩ́ ŋmɑkələɣɩ yəlɑɑ.

Ɩ pɑsɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ hɑɑkɩ-ŋ liɣitee nyəɣətʋ.

32 Sɔsɑɑ kɑ́ lɩɩnɑ Icipiti nɑ pɑ́ kɔɔ.

Ɩtiyopii nyə́mɑ nɑ́ kɔŋ nɑ pɑ́ tɛkəɣɩ Ɩsɔ kɛ́ niŋ.

33 Atɛ kɑwulɑsɩ mɛ ɩ́ yoo Ɩsɔ kɛ́ yontu.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

34 Ɩ́ yoo yontu kɛ wei ɩ wɛ ɩsɔŋmʋntʋ

tɑm tɔɔ nyəntʋ tɔɔ nɑ ɩ́ kɔŋ tɔ.

Ɩ yɔɣɔtəɣənɑ ntɛ́ nɑ toŋ.

35 Ɩ́ nyɩ Tɑcɑɑ toŋ.

Ɩ sɔsɔɔntʋ wɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɔɔ kɛ́,

nɑ ɩ toŋ wɛ ɩsɔtɑɑ.

36 Hɑɩ, Ɩsɔ, pɑ nyɑŋnɑ-ŋ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ́.

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ Ɩsɔ hɑɑkɩ ɩ yəlɑɑ kɛ toŋ nɑ pəsʋɣʋ.

Ɩsɔ kɛlɛ teeli tʋ.

69

Sɔɔlʋɣʋ ŋku mɑ sɔɔlənɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ tɔ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ nɑ pɑ yookinɑ cəmʋɣʋ*fɑ* tɔɣɔlɔ. ɑ

2 Hɑɩ, Ɩsɔ, wɑɑsɩ-m,

lʋm sɩɩnɑ mɑ luɣu tɛɛ kɛ́.

3 Pə tisɑ-m kɑtɑntɑmɑɣɑ tɑɑ kɛ́, pɩɩ səŋəɣɩ.

Mɑ hotɑ lʋm lumɑŋ tɑɑ kɛ́ nɑ pə holɑ tɛɛkənɑ-m.

4 Mɑ kiisɑɑ nɑ mɑ luɣu tɛɛ wʋlɩ, nɑ mɑ́ kɑ́.

Mɑ tekɑ mɑ Ɩsɔ nɑ mɑ ɩsɛ cɑŋ ɑ pɔɣɔlʋŋ tɑɑ.

5 Mpɑ pɑ tɑɑ kpɑɑnɑ-m mʋsʋŋ tɔ pɑ kəlɑ

mɑ nyʋɣʋ tɑɑ nyɔɔsɩ kɛ pɑɣɑlɛ.

Mpɑ pɑ cɑɑ sɩ mɑ́ lɑ yem tɔ pɑ kɛ́ toŋtʋnɑɑ kɛ́,

mɑ kolontunɑɑ mpɛ pɑ fɛɩnɑ tɑmpɑnɑ.

Mpi mɑ tɑ kpɑɣɑ tɔ mpəɣɩ pə wɛɛ sɩ mɑ́ məŋnɑ.

6 Hɑɩ, Ɩsɔ, n nyəmɑ́ mɑ kʋmɛlɛntʋ,

nɑ mɑ kʋlɑpəlɛ ɩsɑɣɑlɛ fɛɩ-ŋ ŋmɛsɑɣɑ.

7 Mɑ tɔm ɩ́ tɑɑ kpɑ mpɑ pɑ tʋ-ŋ nɑɑni tɔɣɔ fɛɛlɛ.

Hɑɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ,

mɑ tɔm ɩ́ tɑɑ liɣiti mpɑ pɑ pɛɛkəɣɩ-ŋ tɔ.

8 Mpi tɔ, nyɑ́ tɔɔ kɛ́ pɑ tʋʋkɩ-m,

nɑ fɛɛlɛ wɛ mɑ ɩsɛntɑɑ.

9 Mɑ pəsɑ ɩsɩɩ mʋʋlʋ kɛ mɑ newɑɑ,

yɑɑ kpɑɩtʋ kɛ mɑ təyɑɣɑ nyə́mɑ.

10 Mpi tɔ, mɑ ɩsəlɛ sɛɛnɑ nyɑ́ təyɑɣɑ

təmlɛ kɛ́ ɩsɩɩ yem nɑ kpɛtɛ.

Nɑ nyɑ́ kʋtʋɣʋ pəsɩ mɑ nyəŋkʋ.

11 Mɑ ɩsəlʋm lukiɣi yem kɛ́ nɑ mɑ́ hɔkəɣɩ nɔɣɔ,

pɑɑ nɑ mpʋ kʋtʋɣʋ kɛ pə kɔŋnɑ-m.

12 Pɑɑ mɑ suu ləyɑɣɑ wontu,

mɑ pəsɑ wei pɑ tuliɣi ntompee tɔɣɔ.

13 Mɑ tɔm kɛ pɑ yɔɣɔtəɣɩ kʋyɛɛŋ tɑɑ,

nɑ sʋlʋnyɔɔlɑɑ nɑ́ɑ́ yooki-təɣɩ yontu.

14 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑɣɑ mɑ tekiɣi mɑ sələmʋɣʋ tɑɑ,

hʋlʋ-m suulu nɑ ń mʋ.

Cɔ-m nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ, nɑ ń yɑ mɑ nyʋɣʋ.

Mpi tɔ, nyɑ́ nyʋɣʋ yɑpʋ wɛ nɑɑni kɛ́.

15 Kpɛɛ-m ɑfəlɑ tɑɑ, ɑ́ tɑɑ tɑsɑ-m lipu.

Yɑ-m lʋm lumɑŋ sɔsɔɔŋ nɑ mɑ kolontunɑɑ

mpɑ pɑɑ cɑɑ-m tɔ pɑ niŋ tɑɑ.

16 Lʋm holɑ ɩ́ tɑɑ tɛɛnɑ-m,

pə́cɔ lʋhəyɑɣɑ ɩ́ tɑɑ li-m.

Tɑɑ yele nɑ pəlɑɑʋ suli mɑ tɔɔ.

17 Tɑcɑɑ, cɔ-m, mpi tɔ, nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔwɑ sɔsɔm kɛ́.

Kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ mɑ tɔɔ kɛ́ nyɑ́ suulu sɔsɔ tɔɔ.

18 Tɑɑ kisi nyənʋɣʋ nɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑ́ mɑ tɔɔ.

Hɑɩ, cɔ-m lɔŋ, mɑ wɛ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ kɛ́.

19 Kpətənɑ-m, wɑɑsɩ-m,

yɑ-m mɑ kolontunɑɑ tɔɔ.

20 N nyəmɑ́ mɑ fɛɛlɛ nɑ ɩsənɑ pə pɑsɑ-m tɔ.

N nɑɑkɩ mɑ kolontunɑɑ tənɑɣɑ.

21 Kʋtʋɣʋ wɑkəlɑ mɑ lɑŋlɛ kɛ́ nɑ pə́ tʋ-m kʋtɔŋ.

Mɑ tɑŋɑɑ sɩ pɑ́ nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ

yɑɑ pɑ́ puɣusi-m mɑ tɑ nɑ.

22 Pɑ sitiɣi sɔtʋ kɛ mɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɑɑ.

Nɑ pɑ́ hɑɑkɩ-m lʋm kʋnyəŋəm sɩ mɑ́ nyɔɔ nɑ mɑ lʋkɔtʋ sɩ́.

23 Pɑ ɑcimɑ nɑ pɑ kɔtɑsɩ tɔɣɔnɑɣɑ ɩ́ pəsɩ-wɛɣɛ

kɑtɔkɑ ŋkɑ kɑɑ kpɑ-wɛ tɔ.

24 Pɑ ɩsɛntɔɔ ɩ́ nyɑlɑ təkpɑm nɑ pɑ́ tɑɑ tɑsɑ nɑʋ,

pɑ sɑləməɣənɑ wɑhɑlɑ kɛ tɑm.

25 Mʋ-wɛ nɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ nɑ ɑ kɔkɔ tɑlɑ-wɛ.

26 Pə́ kpiisi pɑ təcɑɣɑlɛ.

Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ wɛɛ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ.

27 Wei ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ n hɔmɑ tɔɣɔ mpɛ pɑ tʋ kʋnyɔŋ,

nɑ pɑ́ yɔɣɔtəɣɩ mpɑ Ɩsɔ nyɑ́ n kɑ tʋwɑ kʋnyɔŋ tɔ pɑ wɑhɑlɑ tɔm.

28 Lɛɛtɩ-wɛɣɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ,

tɑɑ hʋlɩ-wɛɣɛ nyɑ́ suulu.

29 Pə́ hɩɩsɩ pɑ həlɑ kɛ weesuɣu tɑkəlɑɣɑ tɑɑ,

pɑ́ tɑɑ ŋmɑɑ pɑ həlɑ kɛ siɣisilɑɑ nyənɑ tɑɑ.

30 Mɑ kɛ́ kʋnyɔntʋ kɛ́ nɑ mɑ́ tɔkɩ wɑhɑlɑ.

Hɑɩ, Ɩsɔ nyɑ́ yɑpʋ kɑ́ kenti mɑ tɔɔ.

31 Hɑɩ, Ɩsɔ, mɑɑ sɑ nyɑ́ hətɛ nɑ yontu,

nɑ mɑ́ pʋɣʋlɩ nyɑ́ sɔsɔɔntʋ kɛ mɑ sɑmtʋ tɑɑ.

32 Tɑcɑɑ pəlɛ pə kəlɑ-ŋ teu kɛ mɑ hɑ-ŋ nɑʋ,

yɑɑ lɑtəcɛ ɑlɑɑfəyɑ nyəŋ.

33 Mpɑ pɑ pɑsəɣɩ pɑ tɩ tɔ,

pɑɑ nɑ́ mɑ yɑpʋ nɑ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmɩ.

Ɩsɔ wɑɑsʋɣʋ pɛɛkəlɑɑ mɛ,

mə weesuɣu ɩ́ tɑɣɑlɩ.

34 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nɩɩkɩ kʋnyɔntʋnɑɑ nɔɔsɩ kɛ́.

Ɩɩ lɑkɩ ɑwusɑ kɛ ɩ yəlɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ pɑ wɛ sɑləkɑ tɑɑ tɔ.

35 Ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ ɩ́ sɑmɩ-ɩ,

nɑ teŋkunɑɑ nɑ pə tɑɑ nyəmnɑɑ pʋɣʋlɩ-ɩ.

36 Tɑcɑɑ kɑ wɑɑsɩ Siyɔŋ ɩcɑtɛ,

nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Yutɑ ɑcɑlɛɛ kɛ ŋmɑʋ,

ɩ yəlɑɑ kɑ́ mʋ-yɛ nɑ ɑ́ pəsɩ pɑ nyənɑ.

37 A kɑ pəsɩ ɩ təmlɛ nyə́mɑ piyɑ kpɑncoou,

nɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ ɩ hətɛ tɔ pɑ cɑɣɑ ɑ tɑɑ.

70

Tɑcɑɑ kɔɔ lɔŋ

(Yontu 40:14-18)

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ tɔɔsəɣənɑ Ɩsɔ tɔɔ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ, kɔɔ nɑ ń hɛtɩ-m.

Tɑcɑɑ kɔɔ lɔŋ nɑ ń wɑɑsɩ-m.

3 Mpɑ pɑ cɑɑ mɑ səm tɔ fɛɛlɛ ɩ́ pɩɩ-wɛ nɑ pə́ liɣiti-wɛ.

Mpɑ ɩnɩ pɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ mɑ kʋnyɔŋ tɔ

pɑ́ kɑ nyɔɔŋ nɑ pɑ́ məŋnɑ wɑɑlɩ.

4 Mpɑ pɑ lɑkɑɣɑ-m ɑnyɑŋkɑ tɔ

fɛɛlɛ ɩ́ pɩɩ-wɛ nɑ pɑ́ se.

5 Mpɑ pɛlɛ pɑ pɛɛkəɣɩ Ɩsɔ nyɑ́ tɔ,

pə́ cɑɣɑnɑ-wɛ nɑ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmɩ.

Nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ sɔɔlɑ nyɑ́ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔ,

pɑ yɔɣɔtəɣɩ tɑm sɩ Tɑcɑɑ kɛlɛ sɔsɔ.

6 Mɑ kɛ́ kʋnyɔntʋ kɛ́ nɑ mɑ́ wɛ ɑtɛ.

Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ, kɔɔ mɑ wɑɑsʋɣʋ kɛ lɔŋ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ wɑɑsʋlʋ nɑ mɑ hɛtʋlʋ.

Tɑcɑɑ tɑɑ leeli.

71

Tɑcɑɑ, tɑɑ lɔ-m, nɔɔnɔɔ mɑ kpɑtəlɑɑ kɛ́

1 Tɑcɑɑ, nyɑɣɑ mɑ tʋɣɩ kpʋlʋɣʋ,

tɑɑ yele nɑ mɑ lɑŋlɛ wɑkəlɩ.

2 Wɑɑsɩ-m nɑ ń yɑ-m nyɑ́ siɣisuɣu tɔɔ,

ke nyɑ́ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ mɑ tɔɔ nɑ ń sənɑ-m.

3 Nyɑɣɑlɛ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ ŋku mɑ cɔɔsəɣənɑ

nɑ mɑ tʋɣɩ kpʋlʋɣʋ kɛ tɑm tɔ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ, nɑ mɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ.

4 Mɑ Ɩsɔ fiti-m ɩsɑɣɑʋ niŋ tɑɑ,

fiti-m wei ɩɩ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ

nɑ ɩ́ kɛ́ nyəməŋ tʋ tɔ ɩ niŋ tɑɑ.

5 Tɑcɑɑ Ɩsɔ, nyɑɣɑ mɑ tɛɛləɣɩ,

nyɑɣɑ mɑ pɛtɑ mɑ təɣɩ hɑtoo mɑ pəcɑɑtʋ.

6 Hɑtoo mɑ too lotu tɑɑ nyɑɣɑ mɑ tekiɣi,

nyɑ́ ləsənɑ-m mɑ too tɑɑ,

nyɑɣɑ mɑ sɑŋ tɑm.

7 Mɑ kɛ́ kɔkɔlɔ nyəm kɛ yəlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ́.

Nyɑɣɑlɛ mɑ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ toŋ nyəntɛ.

8 Nyɑ́ sɑmtʋ yontu tike ɩ́ wɛɛ mɑ nɔɣɔ tɑɑ.

Pə wɛɛ sɩ mɑ yɔɣɔtəɣɩ nyɑ́ teeli tɔm kɛ pɑɑ ɩfemle nte.

9 Tɑɑ lɔ-m, nɔɔnɔɔ mɑ kpɑtəlɑɑ kɛ́.

Wɑɑtʋ wei mɑ tomɑ pɑsəɣɩ tɔ tɑɑ lɔ-m.

10 Mɑ kolontunɑɑ yɔɣɔtəɣɩ mɑ tɔm kɛ́.

Mpɑ pɑ cɛŋəɣɩ mɑ weesuɣu tɔ pɑ lɑkɩ təmɑɣɑ sɑɑwɑlɑ sɩ:

11 Ɩsɔ lɔ-ŋ kɛ́, tə təŋɩ-ŋ nɑ tə kpɑ-ŋ.

Mɑ fɛɩnɑ nɔɣɔlʋ sɩ ɩ́ lɛɛkɩ-m pɑ niŋ tɑɑ.

12 Hɑɩ, Ɩsɔ, tɑɑ hɑtələnɑ-m.

Mɑ Ɩsɔ kɔɔ lɔŋ nɑ ń wɑɑsɩ-m.

13 Pɑ tənɑ mpɑ pɑ suuki-m tɔm tɔ,

pə́ liɣiti-wɛ nɑ pɑ́ sɑɑlɩ yem,

nɑ fɛɛlɛ tɔɣɔ mpɑ pɑ cɑɑ mɑ lepu tɔ.

14 Ɩlɛ mɑɑ tɛɛləɣɩ tɑm,

nɑ mɑ́ sɑŋɩ-ŋ nɑ mɑ́ lɛləɣɩ.

15 Nɑ mɑ nɔɣɔ yɔɣɔtəɣɩ nyɑ́ siɣisuɣu

nɑ nyɑ́ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔm kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku.

Mpi tɔ, mɑ tɑ nyɩ pə tənɑsɩ.

16 Mɑɑ yɔɣɔtɩ nyɑ́ təmɑ sɔsɔɔnɑ tɔm Tɑcɑɑ Ɩsɔ,

nɑ mɑ́ tɔɔsɩ nyɑ́ siɣisuɣu tike tɔm.

17 Hɑɩ, Ɩsɔ, hɑtoo mɑ pəcɑɑtʋ kɛ n sɛɣɛsɑ-m,

hɑlənɑ sɑŋɑ nyɑ́ teu tɔm kɛ mɑ kpɑɑləɣɩ.

18 Pɑɑ mɑ kpɑtəlɑɑ təkuŋkuŋku,

mɑ Ɩsɔ tɑɑ lɔ-m.

Ɩlɛ mɑɑ kpɑɑlɩ kʋfɑlɑŋ yəlɑɑ kɛ nyɑ́ tɔm

nɑ mɑ́ heeli cele piyɑ kɛ nyɑ́ toŋ tɔm.

19 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyɑ́ siɣisuɣu fɛɩ tənɑɣɑ.

Pə́cɔ n lɑpɑ kɔkɔlɔ nyəmnɑɑ,

nɔɣɔlʋ tɑ nəɣəsənɑ-ŋ.

20 N yelɑɑ nɑ tə́ nɑ́ wɑhɑlɑnɑɑ nɑ

lɑŋwɑkəllɛ kɛ kɑtɑtəlɑɣɑ,

n kɑ́ yele nɑ mɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu,

nɑ ń ləsɩ-m pʋʋɣʋ sɔsɔɔʋ tɑɑ.

21 Tɑɣɑnɩ mɑ nyʋɣʋ kɛ kʋsʋɣʋ,

hɛɛsɩ mɑ lɑŋlɛ.

22 Ɩlɛ Ɩsɔ mɑɑ sɑ-ŋ nɑ cəmʋɣʋ

nɑ mɑ́ yoo nyɑ́ teu tɔm kɛ yontu.

Nɑ mɑ́ tɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ Nɑŋŋ tʋ nyɑ́ nɑ sɑŋkʋ.

23 Mɑɑ tɑlɑ-ŋ nɑ yontu,

nɑ mɑ́ wiliti-ŋ nɑ mɑ nɔɣɔ

sɩ n yɑpɑ mɑ nyʋɣʋ.

24 Mɑ nɔɣɔ kɑ yɔɣɔtəɣɩ pɑɑ kʋyɑkʋ

ŋkuɣu nyɑ́ siɣisuɣu tɔm.

Mpɑ pɑ pɛɛkəɣɩ mɑ lepu tɔ fɛɛlɛ

pɩɩ-wɛɣɛ nɑ pə liɣiti-wɛ.

72

Wulɑʋ tɔɔ sələmʋɣʋ

1 Sɑlʋmɔŋ kʋŋmɑŋmɑɑtʋ.

Hɑɩ, Ɩsɔ, hɑ wulɑʋ kɛ nyɑ́ hʋʋlɛ,

nɑ ń hɑ wulɑʋ pəyɑlʋ kɛ nyɑ́ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ ləmɑɣɑsəlɛ.

2 Ɩlɛnɑ ɩ́ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ kʋsiɣisim

nɑ ɩ́ hʋʋkənɑ nyɑ́ yəlɑɑ kʋnyɔntʋnɑɑ.

3 Pɔɔŋ nɑ pulɑsɩ ɩ́ kɔnɑ yəlɑɑ kɛ hɛɛsʋɣʋ

nɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ.

4 Wulɑʋ ɩ́ hɑ tɑmpɑnɑ kɛ yəlɑɑ kʋnyɔntʋnɑɑ

nɑ ɩ́ wɑɑsɩ wɑhɑlɑ nyə́mɑ,

nɑ ɩ́ wɑkəlɩ pɑ ŋmɑkəllɑɑ.

5 Ɩlɛ pɑɑ nyɑŋnɑ-ŋ, hɑlənɑ kʋyɑŋku

ilim kɑ́ yele nyɑɣɑʋ nɑ ɩsɔtʋ nɑ́ɑ́ yele nɑʋ tɔ.

6 Wulɑʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ ŋku kʋ nɩɩkʋɣʋ

tɑɑlɛ nte tə nyɩɩtʋ pɑ hɑlɑɑ tɔ.

Yɑɑ ɩsɩɩ tɛʋ sɔsɔɔʋ nɩɩkʋɣʋ hɑləm tɔ.

7 Pɩɩ cɑɣɑnɑ siɣisilɑɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ.

Nɑ pɑ́ wɛɛ hɛɛsʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ tɑɑ,

hɑlənɑ kʋyɑŋku ɩsɔtʋ kɑ sɩɩ tənɑɣɑ tɔ.

8 Ɩ kɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pə kpɑɣɑʋ

teŋku nɑ pə́ sɩɩnɑ lɛlʋ tɔ,

nɑ pə́ kpɑɣɑ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ hɑlənɑ ɑntulinyɑ tənɑɣɑ tɔ.

9 Ɩ kolontunɑɑ kɑ́ həntɩ-ɩ ɑtɛ

nɑ ɩ pɑtɑnɑɑ mpɛ pɑ́ niisi mʋsʋɣʋ.

10 Tɑɑsisi tɛtʋ nɑ tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔ

pə ɑwulɑɑ kɑ fɛlɩ lɑmpuunɑɑ.

Sepɑ nɑ Sɑpɑ pə nyə́mɑ nɑ́ɑ́ lɑpɩ-ɩ kʋcɔɔŋ.

11 Awulɑɑ tənɑ kɑ́ həntɩ-ɩ ɑtɛ,

nɑ piitimnɑɑ tənɑ nɑ́ɑ́ lɑkɩ-ɩ təmlɛ.

12 Ɩlɛnɑ ɩnɩ ɩ wɑɑsɩ kʋnyɔntʋ wei ɩ wiikinɑ-ɩ tɔ

nɑ wɑhɑlɑ tɔɣɔlʋ wei ɩ fɛɩnɑ sənlʋ tɔ.

13 Wulɑʋ kɑ́ wɛɛnɑ ɩcɑm nɑ kʋnyɔntɔɣɔlʋ

nɑ mpɑ pɑ pɑsəɣɩ pɑ tɩ tɔ pɑ pətɔɔtəlɛ,

nɑ ɩ́ yɑ́ pɑ weesiŋ.

14 Wulɑʋ kɑ́ yɑ pɑ weesiŋ kɛ ŋmɑkəlʋɣʋ nɑ mʋsʋŋ niŋ tɑɑ.

Mpi tɔ, pɑ kɛ́-ɩ pʋlʋ sɔsɔɔm kɛ́.

15 Pɑɑ wɛɛnɑ weesuɣu nɑ pɑ́ hɑ-ɩ Sepɑ nyə́mɑ wʋlɑ.

Pɑɑ sələməɣɩ Ɩsɔ kɛ́ ɩ tɔɔ kɛ́ tɑm kɛ́,

nɑ pɑ́ kooliɣi-ɩ kʋpɑntʋ kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku.

16 Tɔɣɔnɑɣɑ hɑləm kɑ wɑɑsɩ tɛtʋ tɑɑ

nɑ pə́ kpɛnnɑ pulɑsɩ nyɔɔŋ tɑɑ.

Nɑ kɑ pee ciɣitiɣi ɩsɩɩ Lipɑŋ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ,

nɑ yəlɑɑ huki ɑcɑlɛɛ tɑɑ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ kɛ tɑwɑ tɑɑ.

17 Wulɑʋ hətɛ kɑ́ wɛɛ tɑm tɔɔ kɛ́,

hɑlənɑ kʋyɑŋku ilim kɑ sɩɩ tənɑɣɑ tɔ.

Nɑ pɑ́ kooliɣi təmɑɣɑ kʋpɑntʋ nɑ pɑ́ yɑɑkənɑ ɩ hətɛ,

nɑ piitimnɑɑ yɑɑkɩ-ɩ leleŋ nɩɩlʋ.

18 Tɑcɑɑ Ɩsɔ, wei nyɑ́ n kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ Ɩsɔ tɔɣɔlɛ teeli tʋ,

nyɑ́ tike n lɑkənɑ kɔkɔlɔ nyəmnɑɑ.

19 Nyɑ́ hətɛ sɔsɔɔlɛ ntɛ́ teeli nyəntɛ kɛ tɑm tɔɔ.

Nyɑ́ teu ɩ́ wɑɑsɩ tɛtʋ tənɑ tɑɑ.

Ɩsɔ ɩ́ kɔnɑ mpʋ, Ɩsɔ ɩ́ kɔnɑ mpʋ.

20 Sesee pəyɑlʋ Tɑfiiti sələmʋɣʋ tənɑɣɑ ntɔ.

TAKƎLAƔA TOOSO NYƎŊKA

73

(Yontu 73–89)

Asɑɣɑɑ teu

1 Asɑfɩ yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Ɩsɔ tewɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ mpɑ pɑ lotu tɑɑ tewɑ tɔɣɔ.

2 Pɑɑ nɑ mpʋ pəcɔɣɔ pə kɑɑsɑɑ sɩ pə́ co-m yɑɑ pə́ tuu-m.

3 Mpi tɔ, mɑ nɑɑkɩ ɑsɑɣɑɑ hɛɛsəɣɩ, ɩlɛnɑ

mɑ́ lɑkɩ-wɛɣɛ ɩsɛsɛɛmlɛ.

4 Mpi tɔ, pɑɑ nɑɑkɩ wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ hɑlənɑ pɑ səm,

nɑ pɑ́ nɩɩkɩ pɑ nɑntʋ tɑɑ ɑlɑɑfəyɑ.

5 Pɑɑ nɑɑkɩ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ lɛlɑɑ nɑɑkɩ tɔ,

pəyele pɩɩ mɑkənɑ-wɛ ɩsɩɩ yəlɑɑ lɛlɑɑ.

6 Kɑlɑmpɑɑnɩ wɛnnɑ ɩsɩɩ pɑ lɩɩlʋɣʋ,

nɑ mʋsʋŋ nɑ́ɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ pɑ kɑcɔkɑ wontuɣu.

7 Pɑ cɑɣɑnɑ pɑ tɩ nɑ pɑ́ toosiɣi yəlɑɑ kɛ ɩsɛ,

nɑ pɑ ləmɑɣɑsɛɛ nɑɑkɩ kpɑkpɑɑ.

8 Ɩsɑɣɑtʋ tɔm kɛ pɑ yɔɣɔtəɣɩ,

nɑ pɑ́ woŋiɣi lɛlɑɑ,

nɑ pɑ́ hɔŋ pɑ tɩ nɑ pɑ́ kɛɛkɩ tɑmpɑnɑ.

9 Pɑ kooki kɛ́ nɑ pə tɑkɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ,

nɑ pɑ́ wɑkələɣɩ tɛtʋ nɑ pɑ nsəmlɛ.

10 Pə tɔɔ kɛ́ pɑ tənɑ pɑ kɛɛsənɑ pɑ tɔɔ,

nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ lʋm təlɛ.

11 Nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ ɩsənɑɣɑ Ɩsɔ kɑ́ cɛkənɑ-tɩ.

Ɩsənɑɣɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ kɑ́ cɛkənɑ-tɩ?

12 Ḿpʋɣʋ ɑsɑɣɑɑ wɛɛ,

pə cɑɣɑnɑ-wɛɣɛ tɑm kɛ́,

nɑ pɑ́ kɑɑkɩ pɑ wɛnɑʋ.

13 Mpʋ tɔ, yem tɔɔ kɛlɛ mɑ tɑɣɑnɑ mɑ lotu tɑɑ,

nɑ mɑ́ sɑŋ mɑ niŋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɔm tɑɑ.

14 Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu pɑ mɑkɩ-m,

nɑ pɑ́ tʋɣʋ-m wɑhɑlɑ kɛ pɑɑ tɑnɑŋ ŋku.

15 Ye mɑɑ tɔmɑ sɩ mɑ yɔɣɔtɩ ɩsɩɩ mpɛ,

hɑlɩ mɑɑ lɩɩwɑ nyɑ́ piyɑ piitim wɑɑlɩ.

16 Mɑ mɑɣɑsɑɑ sɩ mɑ́ hʋʋ pə tɔɔ nɑ mɑ́ cɛkənɑ.

Amɑ pə tənɑɣɑ mpʋ pə kəlɑ kɑtɛ.

17 Hɑlɩ kʋyɑkʋ ŋku mɑ sʋʋ Ɩsɔ təyɑɣɑ tɑɑ

tɔɣɔ mɑ cɛkənɑ mpi pə tɑŋɑ ɑsɑɣɑɑ tɔ.

18 Mpɑɑŋ wei ɩ tɑɑ pɩɩ tuu-wɛ tɔɣɔ n sɩɩkɩ-wɛ

sɩ pɑ́ hoti timpi pɩɩ wɑkəlɩ-wɛ tɔ.

19 Ɩlɛnɑ pə́ wɑkəlɩ-wɛɣɛ tɔm kʋlʋm tɔɔ,

nɑ pə́ kpiisi-wɛ nɑ pɑ tɔm tɛɛsənɑ sɔɣɔntʋ.

20 Tɑcɑɑ, ye n kʋlɑ pɑ tɔɔ ɩlɛ pɑ mʋkɩ

ɩsɩɩ yʋlʋ feŋuɣu nɑ ɩ toosee sɑɑlɩ yem tɔ.

21 Wɑɑtʋ wei mɑ tɑɑ kɑ wɛ nyɑŋ

nɑ mɑ lɑŋlɛ wɑkəlɩ sɔsɔm tɔ.

22 Mɑɑ kɛ́ kʋmɛlɛŋ kɛ́, mɑ tɑɑ cɛkənɑ pʋlʋpʋ.

Mɑɑ wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ kpəntɛ kɛ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ.

23 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ nɑ-ŋ kɛ́ tɑm kɛ́,

n kpɑ-m nyɑ́ niŋ ntɔɣɔŋ tɑɑ.

24 Nyɑ́ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ kɛ n kɑ tiikinɑ-m.

Pə wɑɑlɩ n kɑ mʋ-m nyɑ́ teeli tɑɑ.

25 Aweɣe mɑ wɛnɑ ɩsɔtɑɑ, ye pə tɑɣɑ nyɑ́?

Nyɑ́ lɑkənɑ nɑ mɑ́ nɩɩkɩ leleŋ kɛ ɑtɛ.

26 Pɑɑ mɑ nɑntʋ yɑɑ mɑ nyɑmlɛ kpisɑɑ.

Ɩsɔ kɛlɛ mɑ nyəm nɑ mɑ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ kɛ tɑm tɔɔ.

27 Pɑ tənɑ mpɑ pɑ hɑtələnɑ-ŋ tɔ pɑ leki kɛ́,

nɑ ń wɑkələɣɩ pɑ tənɑ mpɑ pɑɑ nɩɩkənɑ-ŋ tɔ.

28 Ye mɑ, Ɩsɔ kpətənɑʋ wɛnnɑ-m teu.

Tɑcɑɑ Ɩsɔ kiŋ kɛ mɑ tʋɣɩ kpʋlʋɣʋ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ kɛɛsɩ ɩ təmɑ tənɑ.

74

Ɩsɔ yɑɑʋ kɛ ɩsɔtəsɛɛlɛ ncɑɑlɛ tɑɑ

1 Asɑfɩ yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Hɑɩ, Ɩsɔ, pepe tɔɔ kɛ́ n lɔɔkɩ-tʋɣʋ tɑm tɔɔ?

Nɑ n mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ nyɑ́ yəlɑɑ tɑ?

2 Tɔɔsɩ nyɑ́ yəlɑɑ mpɑ n hikɑ too lɔŋtɑɑ

nɑ ń yɑ-wɛ sɩ pɑ́ pəsɩ nyɑ́ kpəntɛ tɔ pɑ tɔɔ.

Tɔɔsɩ Siyɔŋ pʋɣʋ ŋku kʋ tɔɔ n lɑpɑ nyɑ́ tɛ tɔ kʋ tɔm.

3 Kɔɔ nɑ ń nɑ́ lonɑ ɑnɩ,

pə wɑkələɣɩ-yɛɣɛ tɑm kɛ́.

Kolontu wɑkəlɑ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ.

4 Nyɑ́ kolontunɑɑ kiisiɣinɑ ntɛɣɛ timpi n sulɑɣɑ-tʋ tɔ,

hɑlənɑ pɑ́ tʋ pɑ kʋyʋsʋm.

5 Pɑ́ nɑ pɑ lɑwɑ kɛ́ nɑ pɑ loŋ

ɩsɩɩ tɑɑsɩ sɛtəlɑɑ kɛ hɔtʋɣʋ tɑɑ.

6 Nɑ pɑ́ fɑkɩ lɛɛsəŋ nɑ pɑ́ yɔkəɣɩ lɛləŋ.

7 Pɑ tʋ kɔkɔ kɛ nyɑ́ təsɛɛlɛ

nɑ pɑ́ yɔkɩ nɑ pɑ́ wɑkəlɩ timpi nyɑ́ hətɛ wɛɛ tɔ.

8 Nti pɑ mɑkɩ pɑ lɑŋɑ tɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ,

pɑ́ wɑkəlɩ-tʋɣʋ tɔm kʋlʋm tɔɔ.

Pɑɑ wɔ kɔkɔ kɛ lonɑ nnɑ ɑ tɑɑ

Ɩsɔ nɑ yəlɑɑ pɑ suliɣi tɔ.

9 Tɩɩ tɑsəɣɩ nɑʋ kɛ mpi pə hʋləɣɩ sɩ Ɩsɔ wɛɛ tɔ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ nɑ́ fɛɩ tɔtɔ.

Tɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ ɩsənɑ pɩɩ tɑɑŋɩ tɔ.

10 Hɑɩ, Ɩsɔ Tɑcɑɑ,

pəlee kɛ́ kolontunɑɑ kɑ́ hɛɛsɩ nyɑ́ hətɛ kʋtʋɣʋ?

Pəlee kɛ́ pɑɑ hɛɛsɩ-tɛɣɛ footuɣu?

11 Pepe tɔɔ kɛ́ n sumɑ,

nɑ nn sɑŋ nyɑ́ niŋ ntɔɣɔŋ kʋsʋɣʋ sɩ n mɑ?

12 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyɑɣɑlɛ mɑ wulɑʋ kɛ too lɔŋtɑɑ,

nyɑ́ wɑɑsəɣənɑ tɛtʋ tɑɑ.

13 Nyɑ́ toŋ kɛ n fɑɣɑnɑ teŋku

nɑ ń yɔkɩ lʋm tɛɛ tʋmɑɑ sɔsɑɑ nyɔɔŋ.

14 N yɔkɑ tʋm sɔsɔ Lefiyɑtɑŋ nyʋɣʋ nɑ ń pɛtɩ-ɩ

wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ yəlɑɑ sɩ pɑ́ tɔɣɔ.

15 Nyɑ́ hulinɑ lʋm sɛɛlɑɑ nɑ ń hɛɛ lɔɔŋ

nɑ ń yele nɑ pusi nsi sɩɩ nyɔɔkɩ tɔ sɩ lʋm nyɔɔ.

16 Nyɑɣɑlɛ ilim tɑɑ nɑ ɑhoo pə tʋ.

Nyɑ́ lɑpənɑ ilim nɑ ɩsɔtʋ.

17 Nyɑ́ sɩɩnɑ tɛtʋ toosi tənɑ

nɑ ń lɑ́ wɑtʋ wɑɑtʋ nɑ yolumɑ.

18 Tɑcɑɑ tɔɔsɩ sɩ kolontu kʋləɣɩ nyɑ́ tɔɔ,

yəlɑɑ kʋmɛlɛməŋ ɩnɩ ɩ woŋəɣɩ-ŋ.

19 Tɑɑ pɛtɩ nyɑ́ yəlɑɑ kʋpɑmɑ weesiŋ kɛ tɑɑlɛ wontu.

Tɑɑ sɔɔ nyɑ́ kʋnyɔntʋnɑɑ tɔɔ kɛ́ tɑm tɔɔ.

20 Tɔɔsɩ nyɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔɔ.

Mpi tɔ, mʋsʋŋ nyəmnɑɑ sunɑ ɩcɑtɛ səkpɛtəŋ tɑɑ.

21 Tɑɑ yele nɑ mpɑ pɑ ɩsɛ pɑ tɔkɩ tɔ pɑ́ tɛɛnɑ lɑŋwɑkəllɛ.

Amɑ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ wɑhɑlɑ nyə́mɑ ɩ́ sɑŋɩ-ŋ.

22 Hɑɩ, Ɩsɔ, tɔɔsɩ nɑ ń pɑɑsənɑ kʋtʋɣʋ ŋku

kʋmɛlɛməŋ ɩnɩ ɩ tʋʋkɩ-ŋ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku tɔ.

23 Tɑɑ sɔɔ nyɑ́ kolontunɑɑ wulɑ tɔɔ,

nɑ kɑkiisɑsɩ nsi pɑ kiisiɣinɑ-ŋ tɑm tɔ sɩ tɔɔ.

75

Tɑcɑɑ kɛlɛ hʋʋlʋ

1 Asɑfɩ yontu nti ɩ yoowɑ sɩ: Tɑɑ kʋ

nɑ tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ tə sɑmɑ-ŋ.

Tɑcɑɑ Ɩsɔ tə sɑmɑ-ŋ.

Tɩɩ yɔɣɔtɩ nyɑ́ tɔm nɑ

tə kpɑɑlɩ nyɑ́ teu sɔsɔɔm.

3 Tɑcɑɑ sɩ: Mɑɑ sɩɩ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ,

nɑ mɑ́ hʋʋnɑ siɣisuɣu.

4 Tɛtʋ nɑ tə tɑɑ nyəm tənɑ kɑ́ sele.

Amɑ mɑ́ sɩɩkənɑ-təɣɩ tə kilɑ tɔɔ.

5 Nɑ mɑ́ heeli mpɑ pɑ sɑŋ pɑ tɩ tɔ sɩ: Ɩ́ yele mpʋ,

nɑ ɑsɑɣɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑɑ hɔ mə tɩ.

6 Ɩ́ tɑɑ hɔ mə tɩ,

ɩ́ tɑɑ yɔɣɔtɩ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm.

7 Sɔsɔɔntʋ ɩɩ kɔŋnɑ ilim təlɩɩlɛ yɑɑ pə tətʋlɛ,

yɑɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

8 Amɑ Ɩsɔ nyəmnɑ,

ɩ́ nɔkɑɑ ɩ kpɑɑsɩ lɛlʋ nɑ ɩ́ tisi lɛlʋ.

9 Tɑcɑɑ tɔkɑ kɔpʋ nɑ ɩ́ sunɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ sʋlʋm,

ɩ kɑ́ cɛ-wəɣɩ ɑtɛ ɑsɑɣɑɑ tənɑ,

nɑ pɑɑ nyɔɔ pə tənɑ nɑ pɑ́ kpɛŋnɑ tɑɣɑtʋ.

10 Mɑ kɑɑ yele Yɑkɔpʋ Ɩsɔ Tɔm yɔɣɔtʋɣʋ,

nɑ pə yontu yoou.

11 Mɑɑ yɔkɩ ɑsɑɣɑɑ toŋ tənɑ.

Amɑ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ toŋ kɑ pɩɩkənɑ.

76

Ɩsɔ wɑkələɣɩ yoou kɛ Siyɔŋ tɑɑ

1 Asɑfɩ yontu nti pɑ yookinɑ cəmʋɣʋ

nɑ tə́ wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Ɩsɔ hʋlɑ ɩ təɣɩ Yutɑ,

ɩ hətɛ yɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ.

3 Ɩ cokəle wɛ Sɑlɛm kɛ́,

nɑ ɩ təcɑɣɑlɛ kɛ Siyɔŋ tɑɑ.

4 Tənɑɣɑ ɩ pɛlɑ yoou wontu:

Ɩsɩɩ nyəmɑ́ nɑ kpɑləŋ nɑ lɑɣɑlɛɛ nɑ wontu lɛntɩ.

5 Hɑɩ, Ɩsɔ, sɔsɔɔntʋ ntɛ́ yɑɑ?

N kəlɑ tɑm tɔɔ pɔɔŋ tənɑ.

6 Yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ mpɛ pə cɑɑmɑ-wɛɣɛ,

pɑ toowɑ tom kɑntəkɑɣɑ nyəm,

pɑ tɑ pəsɩ nɑ pɑ́ yoo nɑ pɑ́ fiti.

7 Yɑkɔpʋ Ɩsɔ, wɑɑtʋ wei n nyɑɑsɑ-wɛ tɔ,

pə yeɣetɑ pɑ kpɑɣɑnəŋ nɑ ɩ cɑɣɑlɑɑ kɛ́.

8 Hɑɩ, n kɛ́ sɔsɔ kɛ́,

n mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɑwe kpətənɑ-ŋ?

9 Hɑtoo ɩsɔtɑɑ kɛ́ n yɔɣɔtɑ nyɑ́ hʋʋlɛ tɔm,

nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ tɛtʋ nɑ tə́ cɑɣɑ təpɑmm.

10 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ n kʋlɑɑ sɩ n hʋʋkənɑ

nɑ ń wɑɑsɩ ɑtɛ kʋnyɔntɔɣɔlɑɑ.

11 Ye nyɑ́ tɑɑ huuwɑ,

yʋlʋ tʋɣʋ-ŋ teeli kɛ́,

pɑɑ ɩ wɛ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ tɑɑ.

12 Ɩ́ sɩɩ mə Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ nɔɔsɩ nɑ ɩ́ lɑ́-sɩ.

Mpɑ pɑ cɔɔnɑ Ɩsɔ Sɔsɔ ɩnɩ tɔ,

pɑ́ kɔnɑ-ɩ kʋcɔɔŋ.

13 Ɩsɔ ləsəɣɩ ɑwulumpiyɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́

ɩlɛnɑ pə́ tisi-wɛ təfɛ.

Atɛ ɑwulɑɑ seliɣinɑ-ɩ kɛ́.

77

Mɑ sələməɣɩ Ɩsɔ lɔŋtɑɑ kʋpɑntʋ kɛ lɑŋwɑkəllɛ kʋyɛɛŋ tɑɑ

1 Yetutum sɩ Asɑfɩ yontu nti tə wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Mɑɑ wiinɑ Ɩsɔ nɑ mɑ́ heeli-ɩ mɑ tɔm,

mɑɑ wiinɑ-ɩ nɑ ɩ́ ké ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ mɑ tɔɔ.

3 Ye mɑ lɑŋlɛ wɑkəlɑɑ,

mɑ pɛɛkəɣɩ Tɑcɑɑ kɛ́,

nɑ mɑ́ tɛkəɣɩ-ɩ niŋ kɛ ɑhoo, hɛɛsʋɣʋ fɛɩ,

mɑ luɣu fɛɩ sɩ pɑ́ puɣusi-m.

4 Ye mɑ tɔɔsɑ Ɩsɔ tɔɔ mɑ nəɣəsəɣɩ kɛ́,

ye mɑ kpɑɣɑ ləmɑɣɑsɛɛ ɩlɛ mɑ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlɩ.

5 Tɑcɑɑ, nn tisiɣi sɩ mɑ́ kpətɩ ɩsəlɛ,

nɑ pə́ cɔɔsəɣɩ-m, mɑ nɔɣɔ tɑɑ fɛɩ kete.

6 Ye mɑ hʋʋ pɩɩsɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyənsɩ

nɑ kʋyɛɛŋ wei ɩ tɛɛwɑ tɔ ɩ tɔm,

7 mɑ tɔɔsəɣɩ mɑ yontunɑɑ tɔm kɛ ɑhoo kɛ́,

nɑ mɑ mɑɣɑsəɣɩ hɑtoo mɑ tɑɑ

nɑ mɑ́ pɛɛkəɣɩ mɑ hʋwɛɛ tɑɑ.

8 Tɑcɑɑ n kɑ́ lɔ-tʋɣʋ tɑm tɔɔ?

Nyɑ́ pɑɑ kɑɑ wɛɛnɑ-tʋ?

9 N yelɑ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ lɑpʋ kɛ tɑm tɔɔ?

N kɑɑ tɑsɑ-tʋɣʋ nɑtələɣɩ heeluɣu kɛ pɑɑ wulee?

10 Ɩsɔ tɑ́ sɔɔ tɑ́ pətɔɔtəlɛ tɔɔ,

pəyele ɩ tɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ yele ɩ suulu hʋlʋɣʋ.

11 Mɑ yɔɣɔtɑ mɑ tɑɑ sɩ mpi pə tʋɣʋ-m wɑhɑlɑ tɔɣɔlɛ sɩ,

Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ ɩɩ tɑsəɣɩ-tʋɣʋ pɑɑsənɑʋ.

12 Mɑ tɔɔsɑ Tɑcɑɑ təmɑ tɔɔ.

Mpi tɔ, mɑ tɑ sɔɔ nyɑ́ lɔŋtɑɑ kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ tɔɔ.

13 Mɑɑ yɔɣɔtɩ nyɑ́ kʋlɑpʋtʋ tənɑ tɔm,

nɑ mɑ́ kɛɛsɩ nyɑ́ təmɑ sɔsɔɔnɑ tɔm.

14 Hɑɩ, Ɩsɔ nyɑ́ mpɑɑʋ wɛɛ kɛ́ tənɑŋŋ.

Tʋɣʋ kʋlɑlɑɑʋ ŋku kʋ hɑŋnɑ-ŋ sɔsɔɔntʋ?

15 Nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ wei ɩ lɑkɩ piti təmɑ tɔ,

n hʋlɑ nyɑ́ toŋ kɛ yəlɑɑ tɑɑ.

16 Nyɑ́ toŋ kɛ n yɑpənɑ nyɑ́ yəlɑɑ

Yɑkɔpʋ nɑ Yosɛɛfʋ pɑ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ.

17 Hɑɩ, Ɩsɔ, lʋm nɑ-ŋ nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɩ,

nɑ pə́ sele nɑ pə́ kpɛŋnɑ hɑtoo pə tɑpʋɣʋ tɛɛ.

18 Ntɛnɑ tɛʋ kpe ɩsɩɩ lɔɔŋ lʋm nɑ kʋ holiɣi.

N tɔɔkɩ nyɑ́ nyəmɑ́ kɛ pɑɑ timpi.

19 Tɛʋ nyəɣəsʋɣʋ nyɑləməlɛ nɑɑkɩ ɑntulinyɑ kɛ holɑ ɑnɩ ɑ tɑɑ,

nɑ sɔɣɔntʋ pɩɩ tɛtʋ nɑ tə́ seliɣi.

20 Teŋku lʋm hɛkʋ tɑɑ kɛ́ n hɛɛ nyɑ́ təɣɩ mpɑɑʋ,

nɔɣɔlʋ ɩɩ nyəŋ kʋ lonte.

21 Moisi nɑ Alɔŋ kɛ n kpɑwɑ ɩsɩɩ tiikilɑɑ

nɑ pɑ́ pɑɑsəɣənɑ nyɑ́ yəlɑɑ.

78

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tɔm fɛɩ sɔɔʋ

1 Asɑfɩ yontu nti pɑ yookɑɣɑ nɑ tə́ wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Mɑ yəlɑɑ ɩ́ nɩɩ mɑ kʋsɛɣɛsətʋ,

ɩ́ tʋ ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

2 Ɩsɔ kɛ́ mɑɑ sɛɛ-mɛ,

nɑ mɑ́ kɛɛsənɑ-mɛɣɛ lɔŋ tɑɑ tɔm.

3 Nti tɑ́ cɑɑnɑɑ kɛɛsɑ-tʋ

nɑ tə́ nɩɩ nɑ tə́ nyɩ-tɩ tɔ.

4 Pə fɛɩ sɩ tə́ ŋmɛsɩ-təɣɩ tɑ́ piyɑ.

Tɩɩ kɛɛsɩ tɑ́ piyɑ piyɑ kɛ Tɑcɑɑ sɑmtʋ tɔm.

Nɑ ɩ tomɑ nɑ piti təmɑ wenɑ ɩ lɑpɑ tɔ pə tɔm.

5 Ɩsɔ tʋwɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ ɩ́ sɩɩ kiiu

kɛ ɩ yəlɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ.

Nɑ kiiŋ ɩnɩ ɩ́ hʋlɩ tɑ́ cɔsɔnɑɑ sɩ

pɛlɛ pɑ́ sɛɣɛsɩ-təɣɩ pɑ piyɑ.

6 Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ piyɑ nyɩ-tɩ,

nɑ səlɛ sɩ tɔɔwɑ ɩlɛ sɩ sɛɣɛsɩ-təɣɩ sɩ piyɑ.

7 Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni pɑ tɑɑ sɔɔ ɩ təmɑ tɔɔ,

nɑ pɑ́ tɔkɩ ɩ kʋsəsɩɩtʋ.

8 Ɩlɛ pɑ kɑɑ təŋ pɑ cɑɑnɑɑ ɩkpɑtɛ.

Pɛlɛ pɑɑ kɛ́ kɑɑnɩɩtʋnɑɑ nɑ tɔɔ kʋllɑɑ piitim kɛ́.

Pɑ fɛɩ nɑɑni, pə́cɔ pɑɑ təŋəɣɩ Ɩsɔ

kɛ́ teu kɛ pɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɑɑ.

9 Ɩfəlɑyim lʋlʋɣʋ nyə́mɑ mpɑ pɑ kɛ́ tɔtɔlɑɑ tɔ,

pɑ sewɑ yoou kɛ kʋ wule.

10 Pɑ tɑ́ tɔkɩ pɑ́ nɑ Ɩsɔ pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ.

Pɑ kisɑ ɩ kiiŋ tɑɑ tɔntɛ.

11 Pɑ sɔɔwɑ Ɩsɔ kookɑlənɑɑ nɑ ɩ təmɑ sɔsɔɔnɑ wenɑ

ɩ kɑ yelɑɑ nɑ pɑ́ nɑ́ tɔ.

12 Ɩsɔ kɑ lɑpɑ kɔkɔlɔ nyəmnɑɑ kɛ Icipiti

hɔɣɔlʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Sowɑŋ tɔ

kʋ tɑɑ kɛ́ pɑ cɔsɔnɑɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́.

13 Ɩsɔ fɑɣɑ lʋm nɑ pə́ yele-wɛɣɛ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ tɛɛ

nɑ ɩ́ kɑɑ-wəɣɩ huɣule ɩsɩɩ koluŋɑ.

14 Ɩsɔŋmʋntʋɣʋ hʋlɑɣɑnɑ-wɛɣɛ mpɑɑʋ kɛ ilim tɑɑ,

ɩlɛnɑ kʋ mʋɣɩ kɔkɔ kɛ pɑɑ ɑhoo nnɑ.

15 Ɩsɔ fɑɣɑ kʋkpɑmʋɣʋ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ

nɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ nyɔɔ tɛtʋ tɛɛ lʋm.

16 Ɩsɔ lɑpɑ nɑ lʋm sɛɛlɑɑ lɩɩnɑ kʋkpɑmʋɣʋ tɑɑ

nɑ pə́ kpe ɩsɩɩ pusi.

17 Amɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ tɔŋɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ kɛ pəntənɑʋ

nɑ pɑ́ kʋləɣɩ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tənɑ.

18 Tɑ́ cɑɑnɑɑ mɑɣɑsɑ Ɩsɔ kɛ́ pɑ tɑɑ sɩ pɑ nɑɑ ɩ wɑɑlɩ,

kɛ timpi pɑ sələmɑ-ɩ tɔɣɔnɑɣɑ ɩsɩɩ pɑ sɔɔlɑɑ tɔ.

19 Hɑlənɑ pɑ́ tʋʋ Ɩsɔ sɩ: Nn pəsəɣɩ nɑ ń cɑlɩ-tʋɣʋ

tɔɣɔnɑɣɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

20 Tɑmpɑnɑ n mɑpɑ kʋkpɑmʋɣʋ nɑ lʋm kpe,

nɑ pə́ hɛɛ lɔɔŋ yɑɑ.

Ɩlɛ n pəsəɣɩ nɑ ń hɑ nyɑ́ yəlɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ nɑntʋ nɑ?

21 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ n nɩɩwɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-ŋ

nɑ nyɑ́ tɑɑ hɑŋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ ɩsɩɩ kɔkɔ,

22 kɛ timpi pɑ tɑ tɛ-ŋ nɑ pɑ tɑɑ tɔ.

Pɑ tɑ lɑ nɑɑni kɛ́ nyɑ́ wɑɑsʋɣʋ tɔm.

23 Ḿpʋɣʋ n yɔɣɔtənɑ ɩsɔŋmʋntʋ

nɑ ń tʋlɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ nɔnɔɔsɩ.

24 Nɑ ń yele nɑ Mɑnnɑ*fɑ* hoti pɑ tɔɔ ɩsɩɩ tɛʋ sɩ pɑ tɔɣɔ.

Ɩsɔtɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ n hɑ nyɑ́ yəlɑɑ kɛ mpʋ. ɑ

25 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ n hɑ-wɛ,

nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ hɑɣɑ.

26 Ḿpʋɣʋ Ɩsɔ n yelɑɑ nɑ ilim təlɩɩlɛ heelim mɑ́,

nɑ ń kɔnɑ ilim mpətəŋ tɔɔ nyəm nɑ nyɑ́ toŋ.

27 Nɑ ń lɑ́ nɑ nɑntʋ tii pɑ tɔɔ ɩsɩɩ mʋsʋɣʋ.

Sumɑsɩ tuutuumɑ kɛ n kɔnɑ-wɛ

ɩsɩɩ teŋkunɑɑ nɔɔsɩ kɑnyəŋɑ.

28 N lɑpɑɣɑ nɑ sɩ hoti tɑ́ cɑɑnɑɑ təsikile

nɑ sɩ cɔɔnɑ pɑ təcɑɣɑlɛ.

29 Tɑcɑɑ hɑ-wɛɣɛ mpi pɑ nyɩɩlɑɣɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ hɑɣɑ kɑtɑtəlɑɣɑ.

30 Tɑ́ cɑɑnɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɑ wɛ pɑ nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́,

pɑ luluŋ tɑ tɩɩ sətɑ,

31 ḿpʋɣʋ Ɩsɔ tɑ́ɑ́ huunɑ-wɛ nɑ ɩ́ kʋ

Ɩsɛɣɛlɩ ɩfepiyɑ tɑɑ ɩfepiyɑ.

32 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, pɑ tɑ tʋnɑ nyɑ́ kɔkɔlɔ nyəmnɑɑ

nɑ pɑ́ tɔŋɑ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ kɛ lɑpʋ.

33 Ḿpʋɣʋ n kpiisɑ-wɛ nɑ heelim,

nɑ ń tisi wɑhɑlɑ kɛ́ pɑ tɔɔ kɛ kpɑkpɑɑ,

nɑ ń sɩɩ pɑ weesiŋ tənɑɣɑ.

34 Wɑɑtʋ wei səm kɔŋ tɑ́ cɑɑnɑɑ ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsənɑ Ɩsɔ nyɑ́ tɔɔ

nɑ pɑ́ pɛɛkəɣɩ sɩ ń kenti pɑ tɔɔ.

35 Nɑ pɑ́ tɔɔsɩ sɩ n kɛ́ pɑ kʋkpɑmʋɣʋ.

Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ kɛ́ pɑ wɑɑsʋlʋ.

36 Amɑ pɑ ntompee kɛ pɑ puɣusɑɣɑnɑ-ŋ

nɑ pɑ́ looliɣi-ŋ nɑ pɑ nsəmɑ.

37 Pɑ tɑɑ tɛŋɩ-ŋ nɑ pɑ tɑɑ kɛ́ teu,

pəyele pɑ tɑ tɔkɩ nyɑ́ nɑ-wɛ mə nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ.

38 Pɑɑ nɑ mpʋ, nyɑ́ suulu tɔɔ,

n wiiki ɩsɑɣɑlɑtɑɑ pətɔɔtəlɛ,

nn wɑkələɣɩ-wɛ.

N kpɑɑ nyɑ́ təɣɩ tɑm kɛ́,

nn hɑɑkɩ nyɑ́ təɣɩ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ tənɑ tɑɑ.

39 Nɑ ń tɔɔsɩ sɩ tɑ cɑɑnɑɑ kɛ́ yəlɑɑ kɛ yem kɛ́.

Pɑ kɛ́ heelim mpi pə tɛɛkɩ pə kɑɑ məlɩ tɔɣɔ.

40 Tɑ́ cɑɑnɑɑ kʋlɑ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ

nɑ pɑ́ kpɑɑsəɣɩ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ pə fɛɩ kɑlʋɣʋ.

41 Pɑ tɑ hɛɛsɩ Ɩsɔ nyɑɣɑ mɑɣɑsʋɣʋ sɩ pɑ nɑɑkɩ nyɑ́ wɑɑlɩ,

nɑ pɑ́ kpɑɑsəɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ nyɑ́ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́.

42 Pɑ tɑ tɔɔsɩ Ɩsɔ nyɑ́ nyɑ́ toŋ tɔɔ

nɑ ɩsənɑ n kɑ yɑpɑ-wɛɣɛ kolontu niŋ tɑɑ tɔ.

43 Tɑ cɑɑnɑɑ sɔɔ piti təmɑ wenɑ n kɑ lɑpɑ Icipiti tɛtʋ tɑɑ

nɑ kɔkɔlɔ nyəmnɑɑ mpɑ n lɑpɑ Sowɑŋ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɔ.

44 N pəsɑ Icipiti nyə́mɑ pusi lʋm kɛ cɑləm

nɑ pɑ́ wɩɩ sɩ lʋm kɛ nyɔɔʋ.

45 Nɑ ń kɔnɑ-wɛɣɛ kɑcɔsɩ sɔtʋ nyənsɩ

nɑ sɩ́ nyɔɔ pɑ cɑləm.

Nɑ sɑlɛɛ, nɑ ɑlɛ ɑ wɑkəlɩ-wɛ.

46 Nɑ ń tʋ pɑ tɑwɑ nɑ pɑ hɑtəmʋtʋ kɛ kʋtoloŋ.

47 Nɑ ń yele nɑ tɛʋ ɩsɑɣɑʋ nɑ tɔmpɛɛ

wɑkəlɩ pɑ lɛsɛŋ tɩɩŋ nɑ tɩɩŋ kʋlʋlʋŋ lɛləŋ.

48 Nɑ tɛʋ tɔmpɛɛ kʋ pɑ tɔlɑ

nɑ kʋ nɑsɩ pɑ kɑləkəŋ.

49 Ḿpʋɣʋ Ɩsɔ nyɑ́ n mʋ Icipiti nyə́mɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ

nɑ nyɑ́ tɑɑ huunɑ-wɛ nɑ pɑ lɑŋɑ wɑkəlɩ,

nɑ ń tilinɑ-wɛɣɛ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ wɑkəllɑɑ kpekəle.

50 N hɑɣɑ-wɛ nɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ ḿpʋɣʋ,

pə tɑɣɑ səm tike kɛ n tʋ-wɛ.

Amɑ n sʋsɑ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ tɑɑ nɑ pɑ ɩsɛ.

51 Nɑ ń kʋ Icipiti nyə́mɑ

ɑpɑlʋpiyɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyənsɩ tənɑ.

Kɑm lʋlʋɣʋ nyə́mɑ ɩwɩɩlɛ

kɑncɑɑlɑɣɑ nyəntɛ səpənɑ mpʋ.

52 Ḿpʋɣʋ n tiikɑ nyɑ́ yəlɑɑ nɑ ń tɛɛnɑ-wɛ ɩsɩɩ

pɑ ləsʋɣʋ heeŋ kɛ kɑləkʋ tɑɑ tɔ,

nɑ ń tiiki-wɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ ɩsɩɩ tɔlɑ.

53 N ponɑ-wɛɣɛ nɑ nɑɑni, sɔɣɔntʋ fɛɩ-wɛ,

nɑ teŋku li pɑ kolontunɑɑ.

54 Pə wɑɑlɩ kɛ́ n ponɑ-wɛɣɛ nyɑ́ tɛtʋ nɑŋŋ nyəntʋ tɑɑ

kɛ́ pʋɣʋ ŋku n mʋwɑ tɔ kʋ tɔɔ.

55 Nɑ n tɔɣɔnɩ Kɑnɑɑŋ piitimnɑɑ nɑ n tɑlɑ

yəlɑɑ kɛ pɑ tɛtʋ nɑ ń sɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ

kpekɑ yəlɑɑ kɛ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ.

56 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ pɑ́ mɑɣɑsɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ nyɑ́

nɑ pɑ́ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ,

pɑ tɑ tɔkɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

57 Pɑ hɑtələnɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ nɑ

pɑ́ pəsɩ tɛtɛlɑtɑɑ ɩsɩɩ pɑ cɑɑnɑɑ.

Pɑ yɔɔləɣɩ ɑpɑlʋtʋ kɛ́ ɩsɩɩ

tɔɔʋ ŋku kʋ hikɑ fitɑɑ tɔ.

58 Tɑ́ cɑɑnɑɑ kʋsɑ Ɩsɔ nyɑ́ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ pɑ təfɛɛnlɛnɑɑ

nɑ pɑ́ kʋsɩ nyɑ́ ɩsɛsɛɛmlɛ nɑ pɑ tɩɩŋ.

59 Ɩsɔ n nɩɩ mpʋ ɩlɛnɑ pə́ kʋsɩ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́

nɑ ń kpiisi Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ nɑ toŋ.

60 Nɑ ń lɔ nyɑ́ təyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ

n kɑ wɛ nyɑ́ yəlɑɑ hɛkʋ kɛ Silo tɔ.

61 Nɑ ń yele nɑ kolontunɑɑ lɛɛkɩ nyɑ́ ɑtɑkɑɑ

wei ɩ hʋləɣɩ nyɑ́ toŋ nɑ nyɑ́ teeli tɔ.

62 Ɩlɛnɑ ń mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ nyɑ́ yəlɑɑ,

nɑ ń yele nɑ pɑ́ kʋ-wɛ.

63 Yoou kʋwɑ tɑ cɑɑnɑɑ ɩfepiyɑ,

pɑ pɛɛlɑɑ tɑ hiki mpɑ pɑɑ sɑɑ tɔ.

64 Pɑ kʋwɑ pɑ kɔtəlɑɑ kɛ yoou tɑɑ,

pɑ leelɑɑ tɑ wii-wɛ.

65 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ n kʋlɑɑ ɩsɩɩ tomtoolu,

yɑɑ sʋlʋm cɛkʋɣʋ yoolɑɑ tɑɑ yoolu ɩsɛntɔɔ tɔ.

66 Nɑ ń kʋ nyɑ́ kolontunɑɑ nɑ pɑ́ tɔŋɑ sewɑ,

nɑ ń tʋ-wɛɣɛ fɛɛlɛ kɛ tɑm tɔɔ.

67 Pɑɑ nɑ mpʋ n lɔwɑ Yosɛɛfʋ təyɑɣɑ,

n tɑ ləsɩ Ɩfəlɑyim kpekəle nyə́mɑ mpɛ.

68 Amɑ Yutɑ kpekəle nɑ Siyɔŋ

pʋɣʋ kɛ n sɔɔlɑɑ nɑ ń ləsɩ.

69 Nɑ ń ŋmɑ nyɑ́ təsɛɛlɛ nɑ tə́ kʋlɩ sɔsɔm

nɑ tə́ wɛɛ toŋ ɩsɩɩ tɛtʋ nti n sɩɩ tɑm tɔɔ tɔ.

70 Nɑ n ləsɩ nyɑ́ təmlɛ tʋ Tɑfiiti.

Ntiɣile tɑɑ kɛ́ n polɑɑ nɑ ń kpɑɣɑ-ɩ.

71 Kɑləkʋ wɑɑlɩ kɛ́ n kpɑɣɑ-ɩ.

Sɩ ɩ́ pəsɩ ɩ yəlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ

mpɑ n sɔɔlɑ teu tɔ pɑ tiikulu.

72 Tɑfiiti nɑ́ tiikɑ-wɛɣɛ

nɑ lotu kʋlʋmtʋ nɑ ləmɑɣɑsɛɛ.

79

Tɑcɑɑ, tə hotɑɑ kɛ́, kɔɔ tɑ́ wɑɑsʋɣʋ

1 Asɑfɩ yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Hɑɩ, Ɩsɔ, kpɑɩ nyə́mɑ wɑtɑ nyɑ́ tɛ,

nɑ pɑ́ wɑkələɣɩ nyɑ́ təsɛɛlɛ nɑŋŋ nyəntɛ.

Pɑ pəsɑ Yosɑlɛm kɛ ncɑɑlɛ kɑŋmɑɑɣɑ.

2 Pɑ kʋ nyɑ́ təmlɛ nyə́mɑ nɑ pɑ́ pɛtɩ

kpeliŋ nɑ tɑɑlɛ wontu.

3 Nɑ nyɑ́ yəlɑɑ kʋpɑmɑ cɑləm kpé nɑ pə́ cɔɔnɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ,

nɔɣɔlʋ tɑ kɔɔ sɩ ɩ́ pi-wɛ.

4 Tə pəsɑ mpusi pʋlʋɣʋ tɑ́ cɔlɔ nyə́mɑ kɛ́,

nɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-tʋ tɔ pɑ woŋiɣi-tʋ

nɑ pɑ́ tuliɣi-tʋɣʋ ntompee.

5 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pəlee kɛ́ nyɑ́ tɑ́ɑ́ kɑ́ hɛɛsɩ-tʋɣʋ kpɑnɑʋ

nɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ yele-tʋɣʋ nyɑɣɑʋ ɩsɩɩ kɔkɔ?

6 Piitimnɑɑ nɑ kɑwulɑsɩ nsi sɩ tɑ nyɩ-ŋ

nɑ sɩɩ sɛɛkɩ-ŋ tɔ, nsəɣɩ pɩɩ wɛɛ sɩ ń mʋnɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

7 Mpi tɔ, pɑ kuu Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ wontu,

nɑ pɑ́ wɑkəlɩ pɑ təcɑɣɑlɛ.

8 Tɑɑ tɔɔsɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kʋpəntʋ tɔɔ.

Amɑ nyənɩ tɑ́ pətɔɔtəlɛ nɑ ń kɔɔ tɑ́ kiŋ kɛ lɔŋ.

Mpi tɔ, tə wɛ wɑhɑlɑ tɑɑ kɛ́.

9 Hɑɩ, wɑɑsɩ-tʋ, tɑ́ nyʋɣʋ Yɑ́tʋ Ɩsɔ,

nɑ pə́ tʋ nyɑ́ hətɛ kɛ teeli.

Yɑ-tʋ nɑ ń kpiisi tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ nyɑ́ hətɛ tɔɔ.

10 Pepe tɔɔ kɛ́ piitimnɑɑ kɑ́ pɔɔsəɣɩ sɩ:

Leɣe pɑ Ɩsɔ ɩnɩ ɩ mələnɑɑ?

Pə wɛɛ kɛ́ sɩ ń lɛɛtɩ-wɛɣɛ

nyɑ́ təmlɛ nyə́mɑ səm kɛ tɑ́ ɩsɛntɑɑ nɑ pɑ́ nɑ́.

11 Ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ sɑləkɑtʋnɑɑ wulɑ,

nɑ ń yɑ́ mpɑ pɑ kʋɣʋ pəlɛ pɑ tʋwɑ tɔ nɑ nyɑ́ toŋ sɔsɔɔŋ.

12 Tɑcɑɑ, fɛlɩ tɑ́ cɔlɔ nyə́mɑ kɛ kʋtʋɣʋ ŋku

pɑ tʋʋ-ŋ tɔɣɔ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

13 Amɑ tɑ́ kɛ́ nyɑ́ yəlɑɑ kɛ́.

Tɑɣɑlɛ kɑləkʋ nɑ nyɑɣɑlɛ tiikilu.

Tɩɩ sɛɛkɩ-ŋ tɑm tɔɔ kɛ́ nɑ tə́ sɑŋɩ-ŋ.

80

Ɩsɛɣɛlɩ tiikilu nyɑ́, nɩɩ

1 Asɑfɩ yontu kʋtɔɔsʋtʋ nti pɑ yookinɑ sɑŋkʋ

nɑ tə́ wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tiikilu, ke ŋkpɑŋŋ.

Nyɑ́ tiikiɣinɑ nyɑ́ yəlɑɑ ɩsɩɩ kɑləkʋ.

Ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ tɔɔ kɛ́ nyɑ́ təcɑɣɑlɛ wɛɛ, hʋlɩ nyɑ́ tɩ.

3 Hʋlɩ nyɑ́ toŋ nɑ ń kɔɔ ń wɑɑsɩ-tʋɣʋ

Ɩfəlɑyim nɑ Pɛncɑmɛɛ nɑ Mɑnɑsee pɑ ɩsɛntɑɑ.

4 Hɑɩ, Ɩsɔ kʋsɩ-tʋ nɑ ń kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ

nɑ tɑ́ tɔɔ nɑ pə́ yɑ-tʋ.

5 Hɑɩ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ,

pəlee kɛ́ nyɑ́ tɑ́ɑ́ kɑ́ yele kpɑnɑʋ kɛ nyɑ́ yəlɑɑ sələməŋ?

6 Nəɣəsɛɛ kɛ n cɑləɣɩ nyɑ́ yəlɑɑ

nɑ ɩsəlʋm kʋɣɩ-wɛɣɛ sʋlʋm nyəm

nɑ pə́ tɛləsəɣɩ mpəle.

7 N yelɑɑ nɑ tə́ pəsɩ mpi pə yoosiɣi

tɑ́ nɑ tɑ́ cɔlɔ nyə́mɑ tɔ.

Nɑ tɑ́ kolontunɑɑ nɑ́ɑ́ woŋiɣi-tʋ.

8 Ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ pə tʋ Ɩsɔ kʋsɩ-tʋ.

Kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ tɑ́ tɔɔ nɑ pə́ yɑ-tʋ.

9 N kpɛsɑ lɛsɛŋ tʋɣʋ kɛ Icipiti

nɑ ń tɔɣɔnɩ yəlɑɑ nɑ ń sɔ-kʋ.

10 Nɑ ń tɑɣɑnɩ-kʋ nɑ kʋ tɛɛ

nɑ kʋ sú tɛtʋ.

11 Kʋ wɑɑsɑ pɔɔŋ kɛ kʋ ɩsotom,

nɑ kʋ piliŋɑsɩ wɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ.

12 Ɩlɛnɑ kʋ piliŋɑsɩ hɛlɩ nɑ sɩ́ polo teŋku

nɑ kʋ ɑkpɑɑ kɛ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ.

13 Pepe tɔɔ kɛ́ n pɛlɑ kɑlɑɑnɑɑ sɩ

mpɑtɔntɑɑ ɩ́ wɑkəlɩ-kʋ?

14 Hɔtʋɣʋ tɑɑ teele kɑ tɔɣɔ-kʋ,

nɑ tɑɑlɛ wontu nɑ́ɑ́ pəsɩ-kʋɣʋ tə tɔɣɔnɑɣɑ.

15 Atɛ nɑ ɩsɔtɑɑ pə tʋ Ɩsɔ kɔɔ.

Kʋsɩ nyɑ́ ɩsɛ kɛ ɩsɔtɑɑ tənɑ nɑ ń nyənɩ.

Pɑɑsənɑ lɛsɛŋ tʋɣʋ kʋnɛ.

16 Kenti mpi nyɑ́ niŋ sɔwɑ tɔ

nɑ ɑpɑlʋpəyɑɣɑ ŋkɑ n ləsɑ nyɑ́ tɩ tɔ.

17 Mpɑ pɑ sɛtɑ-kʋ nɑ pɑ wɔ-kʋ tɔ,

nyɑɑsɩ-wɛ nɑ pɑ́ sɑɑlɩ yem.

18 Tənɩ nyɑ́ ŋkpɑləŋɑ kɛ yʋlʋ pəyɑɣɑ ŋkɑ n ləsɑɑ

nɑ kɑ́ wɛ nyɑ́ ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ kɑ tɔɔ.

19 Ɩlɛ tə kɑɑ tɑsɑ-ŋ hɑtələnɑʋ.

Yele nɑ tə́ wɛɛnɑ weesuɣu nɑ tə́ yɑɑkɩ nyɑ́ hətɛ.

20 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ pə tʋ,

kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ tɑ́ tɔɔ nɑ pə́ yɑ-tʋ.

81

Ye mɑ yəlɑɑ kɑ nɩɩnɑ-m

1 Asɑfɩ yontu nti pɑ yookinɑ sɑŋkʋ nɑ tə́ wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Ɩ́ yoo tɑ́ kentilu Ɩsɔ kɛ́ yontu nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Ɩ́ wiliti Yɑkɔpʋ Ɩsɔ kɛ́ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑwilitɑɣɑ.

3 Ɩ́ yoo-ɩ yontu nɑ ɑkilimɑnɑɑ

nɑ cəməŋ nɑ sɑŋkʋnɑɑ.

4 Ɩ́ hʋlɩ tutuuŋ kɛ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ ɑcimɑ kʋyɑkʋ wule,

nɑ ɩ hʋləməŋ ɑcimɑ nyəŋkʋ wule.

5 Mpi tɔ, pə kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɛ kiiu kɛ́.

Mpi Yɑkɔpʋ Ɩsɔ sɩɩwɑ tɔɣɔlɛ.

6 Nti ɩ tʋ Yosɛɛfʋ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ kɛ

wɑɑtʋ wei ɩ tii Icipiti nyə́mɑ tɔɔ tɔɣɔlɛ.

Mɑ nɩɩwɑ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ tɑ nyɩ tɔ sɩ:

7 Mɑ tisɑ səɣəlɑ yuŋ nyənɑ kɛ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ nɑ mɑ́ sɩɩ,

nɑ nyɑ́ niŋ yele tɔkʋ yuŋ nyəŋkʋ.

8 Lɑŋwɑkəllɛ mɑɣɑnɑ-ŋ nɑ ń mɑ́ kɑpukɑ nɑ mɑ́ yɑ-ŋ,

nɑ mɑ́ cɔ-ŋ tɛʋ holɑ tɑɑ.

Nɑ mɑ mɑɣɑsɩ-ŋ sɩ mɑ nɑɑ nyɑ́ wɑɑləɣɩ Melipɑ lʋm cɔlɔ.

9 Mɑ yəlɑɑ ɩ́ nɩɩ mɑ kʋkpɑɑlətʋ.

Ye Ɩsɛɣɛlɩ yəlɑɑ kɑ nɩɩkɑɣɑnɑ-m,

10 tʋɣʋ kʋlɑlɑɑʋ tɑɑ wɛɛ mə tɛ.

Pəyele ɩ́ tɑɑ luŋ tʋɣʋ nɑkʋlɩ.

11 Mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ mə Ɩsɔ wei ɩ ləsɑ-mɛɣɛ

Icipiti tɛtʋ tɑɑ tɔ.

Ɩ́ hɑɑ mə nɔɔsɩ nɑ mɑ́ suuli-sɩ.

12 Amɑ mɑ yəlɑɑ mɛ ɩ́ tɑ nɩɩ mɑ nɔɣɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tɑ nɩɩnɑ-m.

13 Ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ yele-mɛɣɛ mə lɑŋkpɩɩsəŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ.

Nɑ ɩ́ təŋ mə mɑɣɑmɑɣɑ mə lɑɣɑtʋ.

14 Hɑɩ, ye mɑ yəlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɑ nɩɩkɑɣɑnɑ-m

nɑ pɑ́ tɔŋ mɑ mpɑɑʋ tɑɑ.

15 Mɑɑ tisɑ pɑ kolontunɑɑ təfɛ kɛ nɔɔnɔɔ

nɑ mɑ́ kʋlɩ pɑ tɔɔ.

16 Ɩlɛ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ kolontunɑɑ kɑ́ yele pɑ tɩ hɔm

nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ mɛ mɩɩ cɑɣɑnɑ mə təɣɩ tɑm tɔɔ.

17 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ mɑɑ cɑləɣɩ-mɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ

nɑ mɑ́ cɛlɛ-mɛɣɛ kʋkpɑmʋɣʋ tɑɑ tɩɩŋ nɑ ɩ́ hɑɣɑ.

82

Ɩsɔ hɑɑnɑ yəlɑɑ tənɑɣɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ

1 Asɑfɩ yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Ɩsɔ səŋɑ ɩ kotuɣu tɑɑ kɛ́ ɩsɔtɑɑ nyə́mɑ hɛkʋ

nɑ ɩ́ hʋləɣɩ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ.

2 Pəlee kɛ́ ɩ́ kɑ́ yele yəlɑɑ fɑɣɑsʋɣʋ kɛ hʋʋlɛ tɑɑ,

nɑ tɑsəkəlɛ nyə́mɑ kɛ tɑmpɑnɑ hɑʋ?

3 Ɩ́ təŋ tɑmpɑnɑ kɛ ɩcɑm nɑ sulɑʋ pɑ tɔm tɑɑ.

Nɑ ɩ́ hɑ kʋnyɔntɔɣɔlʋ nɑ kʋnyɔntʋ kɛ pɑ tɑmpɑnɑ.

4 Ɩ́ wɑɑsɩ ɩcɑm nɑ kʋnyɔntɔɣɔlʋ,

ɩ́ fiti-wɛɣɛ ɑsɑɣɑɑ səkpɑŋ tɑɑ.

5 Amɑ ɩ́ tɑ nyɩ pʋlʋ,

pəyele ɩɩ cɛkəɣənɑ pʋlʋ,

səkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɩ́ tɔŋ.

Ɩlɛnɑ tɛtʋ kilɑ tənɑ seliɣi.

6 Mɑɑ tɔmɑɣɑ sɩ ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ Sɔsɔ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ.

Hɑlɩ ɩ tɩɩ kɛ́ ɩsɔnɑɑ.

7 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ,

ɩ́ kɑ́ sɩ kɛ́ ɩsɩɩ yəlɑɑ,

nɑ ɩ́ hoti ɩsɩɩ pɑɑ ɑwulumpu wei.

8 Hɑɩ, Ɩsɔ kʋlɩ nɑ ń hʋʋnɑ ɑntulinyɑ.

Mpi tɔ, n kɛ́ piitimnɑɑ tənɑ tʋ kɛ́.

83

Ɩsɔ yəlɑɑ mpɑ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tʋɣɩ kʋnyɔŋ tɔ pɑ sələmʋɣʋ

1 Asɑfɩ yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ, tɑɑ sú, tɑɑ hɛɛsɩ.

Pəyele tɑɑ cɑɣɑ yem.

3 Nyɑ́ kolontunɑɑ tɑ cɑɣɑ təpɑmm,

mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-ŋ tɔ pɑ kʋsɑ nyɔɔŋ.

4 Pɑ cɑkɩ nyɑ́ yəlɑɑ ɑcɑɣɑ nɑ ɑcilɑɣɑtʋ,

pɑ kotiɣi nɑ pɑ́ yɔɣɔtəɣɩ mpɑ pɑ tɔɔ n kentɑɑ tɔ pɑ tɔm.

5 Nɑ pɑ́ yɑɑkɩ təmɑ sɩ pɑ́ kpiisi

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɛ piitimnɑɑ hɛkʋ,

nɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ pɑ hətɛ kɛ tɔɔsʋɣʋ.

6 Nyɑ kolontunɑɑ kpɛntɑ kʋlʋm nɑ

pɑ́ pɛɛlɩ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ nɔɣɔ.

7 Mpɛɣɛlɛ Ɩtɔm nyə́mɑ nɑ Ɩsəmɑyɛlɩ nyə́mɑ

nɑ Mowɑpʋ nyə́mɑ, nɑ Akɑɑ nɑ Kepɑɑlɩ pə nyə́mɑ.

8 Nɑ Amoni nyə́mɑ nɑ Amɑleke nyə́mɑ

nɑ Filiisi nyə́mɑ nɑ pə́ sɔɔsənɑ Tiii nyə́mɑ tɔtɔ.

9 Asilii nyə́mɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ sɔɔsɑ pɑ tɔɔ

nɑ pɑ kʋlɩ Lɔɔtɩ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ tɔɔ.

10 Hɑɩ, Ɩsɔ lɑnɑ-wɛ ɩsɩɩ n kɑ lɑpʋ Mɑtiyɑŋ nyə́mɑ

nɑ Siselɑ nɑ Yɑpɛŋ kɛ Kisɔŋ lɔɔʋ nɔɣɔ tɔ.

11 Pɑ kʋ-wɛɣɛ Hɑlotɩ nɑ pə lɑ tɛtʋ kɛ mʋsʋŋ.

12 Lɑ pɑ ɑwulumpiyɑ ɩsɩɩ Olɛpɩ nɑ Sɛpɩ,

nɑ ń lɑ́ pɑ ɑwulɑɑ tənɑ ɩsɩɩ Sepɑ nɑ Sɑləmunɑ.

13 Mpi tɔ, pɛlɛ pɑɑ yɔɣɔtɑɣɑnɑ sɩ

pɑ lɛɛkəɣɩ Ɩsɔ təcɑɣɑlɛnɑɑ.

14 Mɑ Ɩsɔ, lɑ-wɛ ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ

yɑɑ nyɩɩtʋ nti heelim kpɑkəɣɩ tɔ.

15 Yɑɑ ɩsɩɩ kɔkɔ mʋkʋɣʋ hɔtʋɣʋ tɔ

yɑɑ kɑ mʋkʋɣʋ pʋɣʋ nyɩɩtʋ tɔ.

16 Yele nyɑ́ tɛʋ heelim tɔɣɔnɩ-wɛ

nɑ nyɑ́ kɑcuculɑɣɑ ɑnɑɑm lɑ́ nɑ pɑ́ sele.

17 Tɑcɑɑ yele nɑ fɛɛlɛ kpɑ-wɛ,

nɑ pɑ́ pɛɛkɩ nyɑ́ hətɛ.

18 Pə́ liɣiti-wɛ nɑ pə́ tʋ-wɛɣɛ sɔɣɔntʋ tɑɑ kɛ́ tɑm tɔɔ.

Pə́ tʋ-wɛɣɛ fɛɛlɛ nɑ pɑ́ lé.

19 Ɩlɛnɑ pɑ cɛkənɑ sɩ nyɑ́ tike kɛ pɑ yɑɑ sɩ Tɑcɑɑ.

Nyɑɣɑlɛ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ kɛ tɛtʋ tənɑ tɑɑ.

84

Mpɑ pɑ puki Yosɑlɛm kɛ ɩsɔsɛɛʋ tɔ pɑ yontu

1 Kolee nyə́mɑ kpekəle yontu nti pɑ yookinɑ Kɑtɩ tʋ cəmʋɣʋ

nɑ tə́ wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pə tənɑ pə tʋ,

nyɑ́ təcɑɣɑlɛ tewɑɣɑ hɑlɩ.

3 Pɩɩ lɑkɩ-m lɔŋ sɩ mɑ́ sʋʋ Tɑcɑɑ təyɑɣɑ tɑɣɑ tɔɔ

nɑ mɑ́ sɑ́ Ɩsɔ weesuɣu tʋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑwilitɑsɩ.

4 Sumpɩʋpɩʋ wɛnɑ ɩ təcɑɣɑlɛ,

nɑ keŋkehilɑɣɑ kɛ tɑntɛ nte

tə tɑɑ kɑ tʋɣɩ kɑ piiŋ tɔɣɔ

nyɑ́ kɔtɑsɩ təlɑtɛ kiŋ.

Hɑɩ, mɑ wulɑʋ nɑ mɑ Ɩsɔ.

Tɑcɑɑ, pə tənɑ pə tʋ.

5 Leleŋ nɩɩlɑɑ ntɛ́ mpɑ pɑ wɛ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ tɔ,

pɑɑ sɑŋɩ-ŋ tɑm tɔɔ kɛ́.

6 Mpɑ pɑ tekiɣi-ŋ tɔɣɔlɛ lɑŋhʋlʋmlɛ nyə́mɑ,

nyɑ́ hɑsəɣənɑ pɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ.

7 Wɑɑtʋ wei pɑɑ tɛsəɣɩ Pɑkɑ*fɑ* tɛtɛkəlɛ tɔ,

Ɩsɔ kɑ́ pəsɩ-tɛɣɛ hilɑ nyəntɛ,

nɑ sɑlɑŋ tɛʋ kooli-tɛɣɛ kʋpɑntʋ. ɑ

8 Pɑ toŋ sɔɔsəɣɩ pɑ tɔntɛ tɑɑ kɛ́,

nɑ pɑ́ kpətəɣənɑ timpi pɑɑ səŋ Ɩsɔ

ɩsɛntɑɑ kɛ́ Siyɔŋ tɔ.

9 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ pə tʋ nɩɩ mɑ kʋsələmʋtʋ.

Yɑkɔpʋ Ɩsɔ ke ŋkpɑŋʋɣʋ.

10 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyɑɣɑlɛ tɑ́ kpɑntɛ,

nyənɩ wei n ləsɑɑ tɔ ɩ ɩsɛntɑɑ.

11 Kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ cɑɣɑʋ kɛ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ

lɑpɑ sɑnɑ nɑ kʋyɛɛŋ iyɑɣɑ (1000) cɑɣɑʋ kɛ kpɑɩ tɑɑ.

Mɑ sɔɔlɑɑ sɩ mɑ́ səŋ mɑ Ɩsɔ təyɑɣɑ nɔnɔɣɔ

nɑ mpi mɑɑ cɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ nyəŋkɑ tɑɑ tɔ.

12 Tɑcɑɑ nyɑ́ həlɑ ntɛ́ ilim nɑ kpɑntɛ.

Nyɑ́ hɑɑnɑ pɛɛlɛɛ nɑ teeli.

Nn pɛŋ kʋpɑntʋ nɑtələɣɩ mpɑ

pɑ tɔŋ siɣisuɣu tɑɑ tɔ.

13 Atɛ nɑ ɩsɔtɑɑ pə tʋ Tɑcɑɑ,

wei ɩ tekiɣi-ŋ tɔɣɔlɛ lɑŋhʋlʋmlɛ tʋ.

85

Tɑcɑɑ yɔɣɔtəɣɩ hɛɛsʋɣʋ tɔm

1 Kolee nyə́mɑ kpekəle yontu nti tə wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, Ɩsɔ, n hʋlɑ nyɑ́ tɛtʋ kɛ pɛɛlɛɛ kɛ́,

nɑ ń məŋnɑ Yɑkɔpʋ nyə́mɑ mpɑ kolontunɑɑ kɑ kuuwɑ tɔ.

3 N kpiisɑ nyɑ́ yəlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ

nɑ ń tɑɣɑnɩ pɑ təwɑkəllɛnɑɑ.

4 N kʋ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ tənɑ

nɑ ń hɛɛsɩ-yɛɣɛ tɑ́ tɔɔ.

5 Hɑɩ, tɑ́ wɑɑsʋlʋ Ɩsɔ məŋnɑ-tʋ ɩsɩɩ tɩɩ wɛʋ tɔ,

nɑ ń kʋ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ tɑ́ tɔɔ.

6 Nyɑ́ tɑɑ kɑ́ kpɑnɑ-tʋɣʋ tɑm tɔɔ

nɑ ń tɔkɩ-tʋ nɑ nyɑ́ tɑɑ nɑ pə́ polo

lʋlʋŋ loosi loosi nɑ?

7 N kɑɑ hɑ-tʋɣʋ weesuɣu

nɑ tə́ yɔɔlənɑ-ŋ?

8 Tɑcɑɑ yele nɑ tə́ nɑ́ nyɑ́ kʋpɑntʋ

nɑ ń yɑ́ tɑ́ nyʋɣʋ.

9 Ɩsɔ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ mɑ nɩɩkɩ.

Mpi tɔ, hɛɛsʋɣʋ tɔm kɛ n yɔɣɔtəɣənɑ nyɑ́ yəlɑɑ

nɑ mpɑ pɑ nɩɩkənɑ-ŋ tɔ sɩ pɑ tɑɑ məlɩ kʋmɛlɛntʋ tɑɑ.

10 Nyɑ́ nyʋɣʋ yɑpʋ kpətənɑ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔɣɔ

ɩlɛnɑ pə kɔnɑ nyɑ́ teeli kɛ tɑ́ tɛtʋ tɑɑ.

11 Kʋpɑntʋ nɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ pə sulɑɑ,

nɑ hɛɛsʋɣʋ nɑ siɣisuɣu pə́ wɑɣɑlɩ təmɑ.

12 Tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ lɩɩkənɑ tɛtʋ tɛɛ kɛ́,

ɩlɛnɑ siɣisuɣu nɑ́ɑ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ.

13 Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ́ kɔnɑ kʋpɑntʋ

nɑ tɑ́ tɛtʋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ tə kʋlʋlʋm.

14 Tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ wɛ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́

nɑ ɑ́ hɛɛkɩ-ŋ ɩkpɑtɛ kɛ mpɑɑʋ tɑɑ.

86

Mɑ yɑɑkɩ-ŋ mɑ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ

1 Sələmʋɣʋ ŋku kʋ wɛ Tɑfiiti yontu tɑkəlɑɣɑ tɑɑ tɔ.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ mɑ tɔɔ nɑ ń cɔ-m.

Mpi tɔ, mɑ kɛ́ kʋnyɔntʋ kɛ́ nɑ wɑhɑlɑ tʋ.

2 Mɑ kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́, kenti mɑ tɔɔ.

Mɑ Ɩsɔ, mɑ kɛ́ nyɑ́ təmlɛ tʋ kɛ́,

mɑ pɛtɑ-ŋ mɑ tɩ, wɑɑsɩ-m.

3 Tɑcɑɑ nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ.

Nyɑɣɑ mɑ wiikinɑ pɑɑ ɩfemle nte.

4 Nyɑ́ tɔɔ kɛ́ mɑ kɛɛsənɑɑ.

Ɩlɛ hɛɛsɩ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑ, mɑ lɑŋlɛ.

5 Tɑcɑɑ, n kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́,

nɑ ń hʋləɣɩ suulu.

Nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔwɑ mpɑ pɑ yɑɑkɩ-ŋ tɔ pɑ tɔɔ.

6 Tɑcɑɑ ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ mɑ kʋsələmʋtʋ

nɩɩ mɑ wiinɑʋ.

7 Mɑ yɑɑkɩ-ŋ mɑ lɑŋwɑkəllɛ kʋyɛɛŋ tɑɑ kɛ́.

Mpi tɔ, n nɩɩkɩ mɑ nɔɣɔ.

8 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, Ɩkɔntɛ nɑtəlɩ tə tɑ nəɣəsənɑ-ŋ,

pəyele nɔɣɔlʋ ɩɩ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ lɑ nyɑ́ təmlɛ nɑtəlɩ.

9 Piitimnɑɑ mpɑ pɑ tənɑ n ŋmɑwɑ tɔ,

pɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ həntɩ-ŋ ɑtɛ,

nɑ pɑ́ tʋ nyɑ́ hətɛ kɛ teeli.

10 N kɛ́ sɔsɔ kɛ́, nɑ n lɑkɩ kɔkɔlɔ nyəm,

nyɑ́ tike ntɛ́ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ.

11 Hɑɩ, Tɑcɑɑ hʋlɩ-m nyɑ́ mpɑɑŋ,

mɑɑ tɔ nyɑ́ tɑmpɑnɑ tɑɑ.

Tʋ mɑ tɑɑ nɑ mɑ́ wɛɛnɑ nyɑ́ sɔɣɔntʋ.

12 Tɑcɑɑ, mɑ Ɩsɔ mɑɑ sɑ-ŋ nɑ lotu kʋlʋmtʋ,

nɑ mɑ́ tʋɣɩ nyɑ́ hətɛ kɛ teeli kɛ tɑm tɔɔ.

13 Nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔwɑ mɑ tɔɔ kɛ́,

nɑ ń yɑkɩ mɑ ləsɑɣɑ kɛ ɑtɛtəlɛ lumɑŋ tɑɑ.

14 Hɑɩ, Ɩsɔ, kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ kʋlɑ mɑ tɔɔ,

mʋsʋntʋnɑɑ kpekəle cɑɑkɩ mɑ weesuɣu ləsʋɣʋ.

15 Amɑ Tɑcɑɑ, nyɑ́ kɛ́ suulu tʋ kɛ́,

nɑ ń wɛnɑ pətɔɔtəlɛ.

Nn mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ lɔŋ,

nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔwɑ,

nɑ n lɑkɩ ɩsənɑ n sɩɩwɑ tɔ.

16 Nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ nɑ ń kɛɛsənɑ mɑ tɔɔ,

hɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑɣɑ toŋ.

Mɑ kɛ́ nyɑ́ nyəŋ kɛ́ wɑɑsɩ-m.

17 Lɑ-m mpi pə hʋləɣɩ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔ,

mɑ kolontunɑɑ ɩ́ nɑ́ nɑ pə tʋ-wɛɣɛ fɛɛlɛ.

Mpi tɔ, nyɑ́ wɑɑsəɣənɑ-m nɑ ń hɛɛsəɣɩ mɑ lɑŋlɛ.

87

Yəlɑɑ tənɑ ɩcɑtɛ mɑɣɑmɑɣɑ kɛlɛ Siyɔŋ

1 Kolee nyə́mɑ kpekəle yontu nti tə wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Tɑcɑɑ nyɑ́ sɩɩnɑ Siyɔŋ ɩcɑtɛ kɛ pʋʋŋ nɑŋŋ nyəŋ tɔɔ.

2 Ntɛɣɛ n kəlɑ sɔɔlʋɣʋ kɛ

Yɑkɔpʋ nyə́mɑ ɑcɑlɛɛ tənɑ tɑɑ.

3 Teeli tɔm kɛ pɑ yɔɣɔtəɣɩ

Ɩsɔ ɩcɑtɛ nyɑ́, nyɑ́ tɔɔ.

4 Mpɑ pɑ nyəmɑ-m tɔ pɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́

mɑ yɑɑkɩ Icipiti nɑ Pɑpiloni nɑ

Filiisi nɑ Tiii nɑ Ɩtiyopii pə nyə́mɑ.

Tɛtʋnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ kɛ́ pə lʋlɑ-wɛ.

5 Amɑ ye Siyɔŋ ɩcɑtɛ ɩlɛ tə tɑɑ kɛ́

pə lʋlɑ yəlɑɑ tənɑ.

Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ yɔɣɔtənɑ-tɩ.

6 Tɑcɑɑ kɑləɣɩ yəlɑɑ nɑ ɩ ŋmɑɑkɩ sɩ:

Siyɔŋ kɛlɛ pɑɑ wei ɩ ɩcɑtɛ mɑɣɑmɑɣɑ.

7 Hɑɩ, Ɩsɔ ɩcɑtɛ nyɑ́, yonyoolɑɑ nɑ pɑɑlɑɑ

pɑ kpɛntənɑ nɑ pɑ yɔɣɔtəɣɩ nyɑ́ teu tɔm.

88

Wei səm kpɛɣɛtənɑɑ tɔ ɩ sələmʋɣʋ

1 Kolee nyə́mɑ kpekəle yontu nti tə wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ,

nɑ tə́ kɛ́ lɑŋwɑkəllɛ nyəntʋ nti

Ɩsəlɑhi tʋ Hemɑŋ yoowɑ tɔɣɔlɔ.

2 Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ nyʋɣʋ yɑ́tʋ,

ilim nɑ ɑhoo kɛ mɑ wiikinɑ-ŋ.

3 Mʋ mɑ kʋsələmʋtʋ kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

Ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ń nɩɩ mɑ wiinɑʋ.

4 Mpi tɔ, wɑhɑlɑ nɩɩ-m kɛ́,

nɑ mɑ́ kpɛɣɛtənɑ səm tətɛɣɛtɛɣɛ.

5 Mɑ wɛ mpɑ pɑ tiiki pəlɑɑʋ tɑɑ tɔ pɑ looŋɑ tɑɑ kɛ́.

Mɑ wɛ ɩsɩɩ yʋlʋ wei ɩ fɛɩnɑ toŋ tɔ.

6 Sətɑɑ hɛkʋ kɛ mɑ həntɑɑ

nɑ mɑ́ nəɣəsənɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ kʋwɑ nɑ pɑ́ hɩɩsɩ

pəlɑɑʋ tɑɑ nɑ pə́ fɑɣɑ nyɑnɑ-wɛ,

nɑ nn tɔɔsəɣɩ pɑ tɔm tɔ.

7 Pʋʋɣʋ lumɑŋ nyəŋkʋ tɑɑ kɛ́ n pɛtɑ-m,

səkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɛ́ pʋʋɣʋ ɑnɑɑm tɑɑ.

8 Nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ tii mɑ tɔɔ kɛ́

nɑ ɑ́ tɑ-m ɩsɩɩ lʋm holɑ.

9 N hɑtələnɑ-m mɑ cewɑɑ

nɑ ń pəsɩ-m ɩsɩɩ ɑcɑɑlətʋ

pʋlʋ kɛ pɑ ɩsɛntɑɑ.

Pə təkɑ-m pə fɛɩ lɩɩʋ.

10 Wɑhɑlɑ nyəŋsɑ mɑ ɩsɛ kɛ́.

Pɑɑ ɩfemle nteɣe mɑ yɑɑkɩ-ŋ Tɑcɑɑ,

nɑ mɑ́ tɛkəɣɩ-ŋ niŋ.

11 Sətɑɑ kɛ n lɑkɩ piti təmɑ nɑ?

Pɑɑ kʋlɩ nɑ pɑ́ sɑ-ŋ?

12 Sətɑɑ yɔɣɔtəɣɩ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔm kɛ pɑ tɛɣɛ?

Yɑɑ nyɑ́ teu tɔm kɛ pɑ yɔɣɔtəɣɩ ɑtɛtəlɛ tɑɑ?

13 Nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ nyɑ́ kɔkɔlɔ

nyəmnɑɑ tɔm kɛ səkpɛtʋɣʋ tɑɑ.

Pəyele pɑ tɑ nyɩ nyɑ́ siɣisuɣu tɔm kɛ

tɛtʋ nti tə tɑɑ yəlɑɑ wɛnɑ ləsɔɔʋ tɔ.

14 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑɣɑ mɑ yɑɑkɩ sɩ ń wɑɑsɩ-m

nɑ mɑ́ sələməɣɩ-ŋ pɑɑ tɑnɑŋ ŋku.

15 Tɑcɑɑ, pepe tɔɔ kɛ́ n lɔ-m

nɑ nn cɑɑkɩ sɩ ń nɑ-m?

16 Mɑ kɛ́ kʋnyɔntʋ kɛ hɑtoo mɑ pəcɑɑtʋ kɛ́

nɑ mɑ́ wɛ səm nɔɣɔ tɑɑ,

nɑ mɑ́ tɔkɩ sɔɣɔntʋ nti n tʋ-m tɔ tə wɑhɑlɑ.

Pə pəsɑ mɑ lɑŋlɛ kɛ́.

17 Nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ huunɑ-m kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ,

nɑ nyɑ́ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ wɑkələɣɩ-m.

18 A liki-m pɑɑ ɩfemle nteɣe ɩsɩɩ lʋm

nɑ ɑ́ wɑtəɣɩ-m nɑ pɑɑ timpi.

19 N hɑtələnɑ-m mɑ cewɑɑ nɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ tənɑ,

səkpɛtʋɣʋ kɛ pə yelinɑ-m.

89

Nɔɔsɩ nsi pɑ sɩɩ Tɑfiiti tɔ sɩ wɛ le?

1 Ɩsəlɑhi tʋ Ɩtɑŋ yontu.

2 Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔm kɛ mɑɑ yooki yontu kɛ tɑm,

nɑ mɑ heeliɣi nyɑ́ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔm kɛ pɑɑ pəlee.

3 Mpi tɔ, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Nyɑ́ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́ nɑ tə sikɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ.

4 Mɑ nɑ mɑ təmlɛ tʋ Tɑfiiti wei mɑ ləsɑɑ tɔ tə pɛɛlɑ nɔɣɔ

hɑlənɑ mɑ́ yɔɣɔtɩ nɑ mɑ́ tuu sɩ:

5 Mɑɑ yele nɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ wɛɛ tɑm,

nɑ mɑ́ lɛɛtəɣɩ kɑ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ.

6 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, ɩsɔtɔnʋɣʋ hʋləɣənɑ nyɑ́ teu

nɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ kɛ sɑmɑɑ tɑɑ.

7 Awe pəsəɣɩ nɑ ɩ́ kɛɛsənɑ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ ɩsɔtɑɑ?

Nyɑ́ pəyɑlɑɑ tɑɑ ɑwe nəɣəsənɑ-ŋ?

8 Ɩsɔ n kɛ́ sɔsɔ kɛ ɩsɔtɑɑ sɑmɑɑ tɑɑ kɛ́,

nɑ pɑ tənɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-ŋ tɔ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ.

9 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ pə tʋ,

ɑwe wɛ ɩsɩɩ nyɑ́?

Tomɑ nɑ teu pə tʋ-ŋ hɛkʋ.

10 Nyɑ́ ŋmɑkələnɑ teŋku nɑ ɩ kɑlɑmpɑɑnɩ,

n hɛɛsəɣɩ ɩ lʋm kɛ wɑɑtʋ wei pə kʋləɣənɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ.

11 Nyɑ́ nɑŋtənɑ Icipiti ɩsɩɩ sətʋ,

nɑ ń yɑsɩ nyɑ́ kolontunɑɑ nɑ nyɑ́ niŋ toŋ.

12 Nyɑ́ tənnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ.

Nyɑ́ sɩɩnɑ ɑntulinyɑ nɑ ɩ tɑɑ nyəm tənɑ.

13 Nyɑ́ lɑpənɑ ilim ntɔɣɔŋ nɑ pə mpətəŋ

nɑ Tɑpɔɔ nɑ Hɛɛmɔŋ pʋʋŋ sɑŋ nyɑ́ hətɛ.

14 Nyɑɣɑlɛ toŋ sɔsɔɔŋ tʋ,

nyɑɣɑlɛ pəsʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ tʋ.

15 Nyɑ́ kɑwulɑɣɑ kite ntɛ́ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ nɑ siɣisuɣu

nɑ kʋpɑntʋ nɑ teu kɛ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ.

16 Yəlɑɑ mpɑ pɑ nyəmɑ́ nyɑ́

ɑkɑntəlɛ wulɑ tɔɣɔlɛ leleŋ nɩɩlɑɑ,

nyɑ́ ɩsɛntɑɑ kɛ́ pɑ wɛ tɑm.

17 Pɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ nyɑ́ hətɛ kɛ kʋtɑmsɑ,

nɑ pɑ́ sɑŋ pɑ tɩ nɑ nyɑ́ siɣisuɣu.

18 Pɑ toŋ teeli kɛlɛ nyɑ́,

nyɑ́ kʋpɑntʋ kpɑɑsəɣənɑ tɑ́ toŋ.

19 Tɑcɑɑ kɛlɛ tɑ́ kʋkentuɣu,

Ɩsɛɣɛlɩ nɑŋŋ tʋ ntɛ́ tɑ́ wulɑʋ.

20 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ n yɔɣɔtənɑ

nyɑ́ kʋsɔɔlʋ kɛ toosee tɑkɑ tɑɑ sɩ

n hɑ nyɑ́ toŋ kɛ ɑkɑ,

nɑ ń tɔɔ ɩfepu kɛ yəlɑɑ tɑɑ.

21 N hikɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ Tɑfiiti,

nɑ ń ləsɩ-ɩ nɑ ń pəlɩ-ɩ kɔtɑɣɑ nim.

22 N kɑ́ sənɑ-ɩ nɑ toŋ,

nɑ ń pəsɩ-ɩ yʋlʋ toŋ tʋ.

23 Kolontu kɑɑ tuti-ɩ,

yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ nɑ́ kɑɑ pəsɩ-ɩ.

24 Nkɑ nɑŋtɩ ɩ kolontunɑɑ kɛ ɩ nɔɣɔ tɔɔ,

nɑ ń mɑ́ mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-ɩ tɔ.

25 N kɑ́ lɑpɩ-ɩ nyɑ́ kʋpɑntʋ,

nɑ ɩ toŋ kpɑɑkənɑ nyɑ́ hətɛ.

26 N kɑ́ tʋ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ teŋku,

nɑ ń yele nɑ ɩ́ pəsɩ pusi.

27 Hɑlɩ n kɑ́ yɑɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ:

Nyɑɣɑlɛ mɑ cɑɑ Ɩsɔ nɑ mɑ nyʋɣʋ yɑpʋ kʋkpɑmʋɣʋ.

28 Ɩlɛnɑ nyɑɑ pəsɩ-ɩ nyɑ́ pəyɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyəŋ

wei ɩ kɛ́ ɑtɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ tənɑ tɑɑ sɔsɔ tɔ.

29 N kɑ́ sɩɩ-ɩ kʋpɑntʋ kɛ tɑm tɔɔ,

pəyele nɔɣɔ ŋkɑ nyɑ́ nɑ-ɩ

ɩ́ pɛɛlɑɑ tɔ kɑ kɑɑ lɑɣɑsɩ.

30 N kɑ́ yele nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ wɛɛ tɑm tɔɔ,

nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ nɑ́ɑ́ leeli ɩsɩɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ.

31 Ye ɩ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ lɔwɑ nyɑ́ kiiŋ

nɑ pɑ́ kisi nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ təŋʋɣʋ,

32 ye pɑ kisiɣi nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ

nɑ pɑɑ tɔkəɣɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ,

33 ɩlɛ n kɑ́ cɑɑ kpɑ́tʋɣʋ nɑ ń hɔnɑ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ

nɑ ń mɑ́-wɛɣɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

34 Amɑ n kɑɑ pɛ-wɛɣɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ,

pəyele n kɑɑ pɛ-wɛɣɛ nyɑ́ teu.

35 N kɑɑ yɔkɩ nyɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ.

Pəyele n kɑɑ lɑɣɑsɩ nti n yɔɣɔtɑɑ tɔ.

36 N tɛmɑ tuunɑʋ nɑ nyɑ́ tənɑŋŋ wɛɛtʋ,

n kɑɑ pəsɩ ń looli Tɑfiiti.

37 Tɑfiiti lʋlʋɣʋ kɑ wɛɛ tɑm tɔɔ kɛ́,

nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kumte wɛɛ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ ɩsɩɩ ilim.

38 Nɑ ɩ́ leeli ɩsɩɩ ɩsɔtʋ,

ɩnɩ ɩ kɛnɑ ɑseetɑ tʋ kʋpɑŋ wei ɩ wɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ tɔ.

39 Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-ŋ nɑ ń lɔ wulɑʋ wei n kɑ ləsɑɑ

nɑ ń pəlɩ nim tɔ nɑ ń yele-ɩ nɑ ɩ́ hoti.

40 N yɔkɑ nɔɣɔ ŋkɑ nyɑ nɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ ɩ pɛɛlɑɑ tɔ

nɑ ń wɑkəlɩ ɩ ntenuɣu nɑ ń lɔ-kʋɣʋ ɑtɛ.

41 N yɔkɑ ɩ koloosi toŋ nyənsɩ tənɑ,

nɑ ń pəsɩ ɩ koloosi ɑcɑlɛɛ kɛ ncɑɑ.

42 Mpɑtɔntɑɑ tənɑ kuuki ɩ wontu kɛ́,

nɑ ɩ cɔlɔ nyə́mɑ pɑɑkənɑ-ɩ.

43 N kpɑɑsɑ ɩ kolontunɑɑ ɑpɑlʋtʋ,

nɑ ń lɑ nɑ mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-ɩ tɔ pɑ lɑŋɑ hɛɛ.

44 N kʋwɑ ɩ yoou wontu lɔŋ.

Pəyele n tɑ sənɑ-ɩ yoou tɑɑ.

45 N lɛɛkɑ ɩ kɑwulɑɣɑ toŋ,

nɑ ń pəsɩ ɩ kumte kɛ kpɛntəlɑsɩ kɛ ɑtɛ.

46 N pɑsɑ ɩ ɩfepile pɩɩsɩ,

nɑ ń tʋ-ɩ fɛɛlɛ.

47 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pəlee kɛ́ n kɑ́ hɛɛsɩ nyɑ́ təɣɩ ŋmɛsʋɣʋ?

Nɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑɑsʋɣʋ ɩsɩɩ kɔkɔ?

48 Tɔɔsɩ mɑ tɔm, yʋlʋ weesuɣu kəlɑ topi kɛ́,

pə nəɣəsənɑ kɛ́ ɩsɩɩ n ŋmɑ yʋlʋ kɛ sɩ n pəsəɣɩ-ɩ yem.

49 Yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ sɩ ɩ kɑɑ sɩ.

Awe pəsəɣənɑ nɑ ɩ́ yɑ́ ɩ təɣɩ ɑtɛtəlɛ tɑɑ?

50 Tɑcɑɑ, leɣe nyɑ́ lɔŋtɑɑ kʋpɑntʋ

nti n kɑ sɩɩ Tɑfiiti kɛ nɔɣɔ tɔ tə sɑɑlɑɑ?

51 Tɑcɑɑ tɔɔsɩ mpusi wei nyɑ́ təmlɛ nyə́mɑ tʋɣʋ-m tɔ,

tɔɔsɩ sɩ mɑ nʋkɑ yəlɑɑ sɑmɑɑ.

52 Hɑɩ, Tɑcɑɑ tɔɔsɩ kʋtʋɣʋ ŋku nyɑ́ kolontunɑɑ

tʋʋkɩ nyɑ́ ləsəlʋ tɔntɛ tɔɔ tɔ.

53 Tɑcɑɑ hətɛ sɔsɔɔlɛ ntɛ́ teeli nyəntɛ kɛ tɑm tɔɔ.

Ɩsɔ ɩ́ kɔnɑ mpʋ, Ɩsɔ ɩ́ kɔnɑ mpʋ.

TAKƎLAƔA LIƔITI NYƎŊKA

90

(Yontu 90–106)

Yʋlʋ wɛ tənɑɣɑ, Ɩsɔ nɑ́ wɛ tɑm tɔɔ

1 Ɩsɔ yʋlʋ Moisi kʋsələmʋtʋ.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ kɛnɑ tɑ́ kpʋlʋɣʋ

tətʋlɛ kɛ too lɔŋtɑɑ.

2 Nɑ pə́cɔ pə́ lɑkɩ ɑntulinyɑ nɑ pulɑsɩ tɔ,

nyɑ́ kɛnɑ Ɩsɔ nɑ n kɑ́ wɛɛ ḿpʋɣʋ tɑm tɔɔ kɛ́.

3 Nyɑ́ mələɣənɑnɑ yəlɑɑ kɛ ɑtɛ mʋsʋɣʋ tɑɑ,

nɑ ń tɔŋ-wɛ sɩ: Ɩ́ məlɩ timpi ɩ́ kɑ lɩɩnɑɑ tɔ.

4 Mpi tɔ, pɩɩsɩ iyɑɣɑ (1000) wɛ-ŋ kɛ́ ɩsɩɩ kʋyɑkʋ ŋku

kʋ tɛɛwɑ nɑ kʋ kɑɑ tɑsɑ məlʋɣʋ tɔ,

yɑɑ ɑhoo nnɑ ɑ tɛɛwɑ tɔ ɑ hɔɣɔlʋɣʋ.

5 N kpiisiɣi yəlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ toosee wenɑ

pə feŋuɣu tɑnɑŋ nɑ ɑ́ sɑɑlɩ yem ɩsɩɩ nyɩɩtʋ tɔ.

6 Nyɩɩtʋ tʋɣɩ hɛtʋ kɛ tɑnɑŋ tɛɛ kɛ́ nɑ tə́ pɩɩ.

Ɩlɛnɑ tɑɑnɑɣɑ tə́ lontili nɑ tə́ wʋlɩ.

7 Nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kpiisiɣi-tʋɣʋ

nɑ nyɑ́ tɑɑ kpɑʋ nyɑɑsəɣɩ-tʋ.

8 N ləsəɣɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑtəmɑ tɑɑ kɛ́,

nɑ ń sɩɩkɩ nyɑɑləm tɑɑ kɛ́ tɑ́ kʋŋmɛsətʋ.

9 Nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ lɑkɩ kɛ́ nɑ tɑ́ kʋyɛɛŋ sɑɑləɣɩ yem,

nɑ tɑ́ pɩɩsɩ nyɑɑ sɑləɣɩ yem ɩsɩɩ yʋlʋ nɔɣɔ.

10 Tɑ́ weesuɣu pɩɩsɩ ntɛ́ nɩɩtosonnɑɑnʋwɑ.

Ye mpɑ pɑ kəlɑ ɑlɑɑfəyɑ, ɩlɛ pɑ nyənsɩ yoosi nɩɩnɑɑsɑ.

Amɑ kʋnyɔŋ nɑ wɑhɑlɑ tike kɛ yʋlʋ wɑɑkɩ pə tɑɑ.

Weesuɣu tɛɛkɩ lɔlɔ kɛ́ nɑ tɑɑ kʋləɣɩ

hʋntʋ nɑ tə́ kpətəɣənɑ səm.

11 Tɑcɑɑ, ɑwe nyəmnɑ nyɑ́ toŋ nɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ pə tɔm?

Nɔɣɔlʋ ɩɩ nyɑŋnɑ-ŋ sɩ ɩ́ nyɩ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔm kɛ teu.

12 Hʋlɩ-tʋɣʋ tɑ́ kʋyɛɛŋ kɑlʋɣʋ.

Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ tɩɩ hii lɑɣɑtʋ.

13 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, hɛɛsɩ-tʋɣʋ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋnɑʋ kɛ mpʋ.

Nyənɩ nyɑ́ təmlɛ nyə́mɑ tɑ́,

tɑ́ pətɔɔtəlɛ nɑ ń kɛ́ɛ́sə́nɑ́ tɑ́ tɔɔ.

14 Lɑ-tʋɣʋ nyɑ́ kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ kɛ tɑ́ tɑnɑŋ tɛɛ.

Ɩlɛ tɩɩ cɑɣɑnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ tɑ́ weesuɣu tənɑ.

15 Pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ tɑɑ kɛ́ n hɔmɑ tɑ́ ŋkpɑŋʋɣʋ.

Ɩlɛ hɛɛsɩ tɑ́ lɑŋɑ kɛ pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ

ɩsɩɩ nsi sɩ tɑɑ tə nɑ wɑhɑlɑnɑɑ tɔ.

16 Lɑ nyɑ́ yomɑɑ tɑɣɑ nyɑ́ təmlɛ,

nɑ tɑ́ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ nɑ nyɑ́ sɔsɔɔntʋ.

17 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, tɑ Ɩsɔ lɑ-tʋɣʋ nyɑ́ kʋpɑntʋ,

nɑ ń yele nɑ tɑ́ niŋ təmɑ leeli.

Ɛɛ, yele nɑ ɑ́ leeli.

91

Ɩsɔ kɛlɛ tɑ́ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ

1 Yʋlʋ wei ɩ tʋɣɩ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ kɛ kpʋlʋɣʋ tɔ,

Tomɑ tənɑ tʋ tɛɛ kɛ́ ɩ hɛɛsəɣɩ.

2 Pə wɛɛ sɩ pʋntʋ ɩ́ yɔɣɔtɩ Tɑcɑɑ sɩ:

Nyɑɣɑlɛ mɑ kpɑntɛ nte mɑ cɔɔsəɣənɑ tɔ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ Ɩsɔ nɑ mɑ́ tʋɣɩ-ŋ nɑɑni.

3 Tɑcɑɑ nyɑ́ fitiɣinɑ yʋlʋ kɛ puluɣu kʋnyəpʋɣʋ tɑɑ,

nɑ yʋlʋkʋsəkʋ nɑ kʋ wɑkəlʋɣʋ tɑɑ.

4 Nɑ n kenti ɩ tɔɔ nɑ ɩ́ tʋ-ŋ kpʋlʋɣʋ,

ɩsɩɩ kɑmpɑɣɑ kɛ kɑ too keŋ tɛɛ.

Nyɑ́ kʋpɑntʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kpɑ́lʋɣʋ kʋkentuɣu.

5 Yʋlʋ kɑɑ nyɑnɑ ɑhoo sɔɣɔntʋ,

yɑɑ nyəmɑ́ kʋtɔtɔnɑ kɛ ilim tɑɑ.

6 Yɑɑ yʋlʋkʋsəkʋ ŋku kʋ cɔɔkɩ səkpɛtʋɣʋ tɛɛ tɔ,

yɑɑ ɩsənɑ kʋ tɛɛkʋɣʋ yəlɑɑ kɛ ilim hɛkɑ tɔ.

7 Pɑɑ yəlɑɑ iyɑɣɑ (1000) səpɑ nyɑ́ kɔŋkɔŋ tɑɑ,

yɑɑ pɑɑ yəlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) səpənɑ

nyɑ́ ntɔɣɔŋ tɔɔ, pʋlʋpʋ kɑɑ lɑ-ŋ.

8 Kuli nyɑ́ ɩsɛ nɑ ń nɑ́ ɩsənɑ

Ɩsɔ fɛləɣɩ ɑsɑɣɑɑ tɔ.

9 Hɑɩ, Tɑcɑɑ kɛlɛ nyɑ́ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ,

ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ kɛ n cɔɔsəɣənɑ.

10 Wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ mɑɣɑnɑ-ŋ,

pə́cɔ mpusi nɔɣɔlʋ kɑɑ kpətənɑ nyɑ́ təyɑɣɑ.

11 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ́ sɩ

pɑ́ feŋi-ŋ nyɑ́ mpɑɑŋ tənɑ tɑɑ.

12 Nɑ pɑ́ɑ́ te-ŋ pɑ niŋ tɑɑ sɩ pəlɛ

nɑtəlɩ tə́ tɑɑ co-ŋ.

13 Nɑ pɑɑ n fɛlɑ tɔɣɔlɑɣɑ yɑɑ pɑɑsəlɛ

yɑɑ wontuɣu ɩsɑɣɑʋ yɑɑ tʋm,

pʋlʋpʋ kɑɑ lɑ-ŋ.

14 Tɑcɑɑ sɩ: Timpi n sɔɔlɑ-m tɔ mɑɑ wɑɑsɩ-ŋ,

nɑ mɑ́ kenti nyɑ́ tɔɔ kɛ́ n nyəmɑ́ mɑ hətɛ tɔ pə tɔɔ.

15 N kɑ yɑɑ mɑ hətɛ nɑ mɑ́ cɔ-ŋ,

nɑ mɑ́ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ lɑŋwɑkəllɛ wɑɑtʋ,

nɑ mɑ́ wɑɑsɩ-ŋ nɑ mɑ́ tɑɣɑnɩ nyɑ́ nyʋɣʋ kɛ kʋsʋɣʋ.

16 Mɑɑ yele nɑ nyɑ́ weesuɣu tɑɣɑlɩ

nɑ mɑ́ yɑ́ nyɑ́ nyʋɣʋ.

92

Tɑcɑɑ, pɑ sɑŋɩ-ŋ tɔ pɑ lɑkɩ teu kɛ́

1 Kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yontu.

2 Pə wɛ teu kɛ́ sɩ tə́ sɑ Tɑcɑɑ nyɑ́,

nɑ tə́ yoo yontu kɛ ɩsɔtɑɑ

Ɩsɔ sɔsɔ nyɑ́ nyɑ́ hətɛ tɑɑ.

3 Nɑ tə́ kpɑɑlɩ nyɑ́ kʋpɑntʋ kɛ tɑnɑŋ tɛɛ,

nɑ nyɑ́ teu tɔm kɛ ɑhoo.

4 Tə́ sɑ-ŋ nɑ ŋmɩɩsɩ

nɑɑnʋwɑ cəməŋ nɑ sɑŋkʋnɑɑ.

5 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ kʋlɑpəm hɛɛsəɣɩ mɑ lɑŋlɛ kɛ́,

nɑ mɑ́ yooki nyɑ́ niŋ təmɑ tɔm kɛ yontu nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

6 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ təmɑ kɛ́ sɔsɔɔnɑ kɛ́,

nɑ nyɑ́ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ́ yuŋ nyənɑ.

7 Kʋmɛlɛŋ ɩɩ cɛkəɣənɑ təlɛ,

pəyele ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ nɑɑ pɑɑsəɣənɑ.

8 Asɑɣɑɑ hukiɣi kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ,

nɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑtɑɑ nɑ́ɑ́ pɩɩkɩ.

Amɑ wɑkəlʋɣʋ tɑm tɔɔ nyəŋkʋ tɑŋnɑ-wɛ.

9 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ kɛ́ ɩsɔtɑɑ

Ɩsɔ sɔsɔ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

10 Ye pə kɑɑsɑ nyɑ́ kolontunɑɑ, pɛlɛ pɑɑ le kɛ́.

Pɑ tənɑ mpɑ pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ pɑɑ yɑ yem.

11 Tɑɑlɛ nɑʋ tomɑ kɛ n hɑ-m,

nɑ ń pəlɩ mɑ tɔɔ kɛ́ nikɑɣɑ nim.

12 Mɑ nɑɑkɩ mɑ kolontunɑɑ kpisuɣu,

nɑ mɑ́ nɩɩkɩ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑ cɑɑkɩ-m

tɔm tɔ pɑ kiisuɣu.

13 Tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ pɩɩkɩ kɛ́ ɩsɩɩ pɑɑŋ,

nɑ pɑ́ kʋləɣɩ ɩsɩɩ Lipɑŋ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ.

14 Pɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ ŋku pɑ tuu

Ɩsɔ təsɛɛlɛ kɑtɑɣɑ tɑɑ tɔ,

nɑ pɑ́ pɩɩkɩ teu kɛ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɛ́.

15 Pɑɑ kpɑtəlɑɣɑ wɑɑtʋ,

pɑ tɔŋɑ lʋlʋɣʋ kɛ́,

nɑ pɑ́ wɛ təlɛkʋlɛkʋ kɛ teu nɑ ɑlɑɑfəyɑ.

16 Mpʋ pə hʋlə́ɣə́nɑ́ təkelekele sɩ Tɑcɑɑ siɣisɑɑ.

Ɩ tɑ kɛɛ tiili, ɩnəɣəlɛ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ.

93

Tɑcɑɑ kɛlɛ wulɑʋ

1 Tɑcɑɑ n kɛ́ wulɑʋ kɛ́ nɑ ń suu teu,

nɑ ń ləlɑ tomɑ kɛ nyɑ́ tənɑɣɑ tɑɑ ɩsɩɩ tɑmpɑlɑ.

Mpʋ tɔtɔɣɔ tɛtʋ səŋɑɑ təcɑ tɩɩ seliɣi.

2 Hɑtoo lɔŋtɑɑ kɛ́ n sɩɩ nyɑ́ kumte kɛ teu,

nɑ ń wɛ tɑm tɔɔ.

3 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pusi kʋsɑ nɔɔsɩ

sɩ kʋsɑ sɩ nɔɔsɩ nɑ sɩ holɑ wulɑ nɩɩ.

4 Nɑ pə́ kəlɩ lʋm sɔsɔɔm toŋ nyəm nɔɣɔ,

nɑ pə́ kəlɩ teŋku holɑ sɔsɔɔnɑ.

Tɑcɑɑ kɛlɛ toŋ tʋ kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ.

5 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ ntɛ́ tɑmpɑnɑ təsiɣisiɣi.

Nyɑ́ təsɛɛlɛ kɛ nɑŋŋ nyəntɛ hɑlənɑ ɑntulinyɑ tɛm.

94

Ɩsɔ kɛ́ kɑwɑlɑɣɑ nyə́mɑ lɛɛtʋlʋ

1 Hɑɩ, Ɩsɔ nyɑɣɑlɛ lɛɛtʋlʋ.

Lɛɛtʋlʋ Ɩsɔ, hʋlɩ nyɑ́ tɩ.

2 Antulinyɑ hʋʋlʋ nyɑ́, kʋlɩ

nɑ ń lɛɛtɩ kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ kɛ pɑ kʋlɑpʋtʋ.

3 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, ɑsɑɣɑɑ mpɛ pɑɑ wɛɛ mpʋɣʋlɛ?

Mpɛ pɑɑ wɛɛkənɑ ntɛɣɛ ɑkɑnɑɑ kɛ mpʋ?

4 Pɑ yɔɣɔtəɣɩ tɔm kɛ́ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ

nɑ pɑ́ pɛɛkəɣɩ lɛlɑɑ wɑkəlʋɣʋ.

5 Tɑcɑɑ, pɑ ŋmɑkələɣɩ nyɑ́ yəlɑɑ kɛ́,

nɑ pɑ́ muɣuliɣi mpɑ pɑ kɛ́ nyɑ́ nyə́mɑ tɔ.

6 Pɑ lɛntəɣɩ mʋsʋŋ kɛ leelɑɑ nɑ mʋʋlɑɑ

nɑ pɑ́ kʋɣɩ suluwɑɑ.

7 Nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ Tɑcɑɑ ɩɩ nɑɑkɩ,

Yɑkɔpʋ Ɩsɔ ɩɩ pɑɑsəɣənɑ.

8 Kʋmɛlɛməŋ mɛ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ,

ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩnɑɑ mɛ,

pəlee kɛ́ ɩ́ kɑ́ hii lɑɣɑtʋ?

9 Tɑcɑɑ wei ɩ tʋ yəlɑɑ kɛ ŋkpɑŋŋ tɔ, ɩ nɩɩkɩ kɛ́.

Ɩsənɑɣɑ ɩ kɑ́ tʋ ɩsəlɛ nɑ ɩɩ nɑɑkɩ?

10 Ɩsənɑɣɑ ɩ nɑɑsəɣɩ piitimnɑɑ

nɑ ɩ́ kɑɑ hɔ ɑsɑɣɑɑ ŋkpɑŋŋ?

Ɩnɩ ɩ sɛɣɛsəɣənɑ yəlɑɑ,

ɩlɛ ɩsənɑɣɑ ɩ kɑ́ lɑŋ nyəm?

11 Tɑcɑɑ nyəmɑ́ yʋlʋ hʋwɛɛ kɛ

teu sɩ ɑ wɛ kpɛtɛ.

12 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyʋleleŋ tʋ ntɛ́ wei n sɛɣɛsəɣɩ

nyɑ́ kiiu nɑ ń hɔŋ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ.

13 Ɩ kɑ́ cɑɣɑ təpɑmm kɛ kʋyɛɛŋ ɩsɑɣɑŋ tɑɑ,

hɑlənɑ pɑ́ huli ɑsɑɣɑɑ pɔɔŋ.

14 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ ɩɩ lɔɔkɩ ɩ yəlɑɑ.

Ɩ kɑɑ yele mpɑ pɑ kɛ́ ɩ nyə́mɑ tɔ.

15 Mpi tɔ, pɑɑ hʋʋnɑ kɛ́ nɑ pə́ kɛɛsənɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ.

Pɑ tənɑ mpɑ pɑ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ pɑ lɑŋɑ kɑ hɛɛnɑ-tɩ.

16 Awe kɑ́ sɛɛnɑ mɑ tɔɔ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ mpɛ pɑ tɔm tɑɑ?

Awe kɑ́ sənɑ-m mpɑ pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ pɑ tɔm tɑɑ?

17 Ye Tɑcɑɑ tɑɑ wɑɑsɩ-m,

ɩsəntɔ mɑɑ tɛmɑ wɛɛʋ kɛ

timpi pə sumɑ tətiɣitiɣi tɔ.

18 Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ mɑ tɔmɑ sɩ mɑ cɑɑ hotuɣu,

Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ teŋi-m kɛ́.

19 Sɑɑ wei nəɣəsɛɛ pɩɩ mɑ lotu tɔ,

nyɑ́ hɛɛsənɑ mɑ lɑŋlɛ nɑ ń hʋləsɩ-tɛ.

20 Nyɑnɑ hʋʋlɑɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑ wɑkələɣɩ kiiŋ

nɑ pɑ́ kɔŋnɑ wɑhɑlɑ tɔ ɩ́ kɑɑwɑɣɑ?

21 Siɣisilɑɑ kɛ pɑ wɑkələɣɩ

nɑ pɑ́ kʋɣɩ mpɑ pɑ tɑ lɑ pʋlʋ tɔ pɑ tɔm.

22 Amɑ Tɑcɑɑ kɛlɛ kʋkpɑmʋɣʋ

ŋku mɑ cɔɔsəɣənɑ tɔ.

23 Pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ kɑ́ məŋnɑ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ,

nɑ ɩ́ wɑkəlɩ-wɛ nɑ kʋlʋmtʋ ntɩ.

95

Ɩsɔ cɔlɔ pote wɑɑtʋ

1 Ɩ́ kɔɔ nɑ tə́ yoo Tɑcɑɑ kɛ lɑŋhʋlʋmlɛ yontu,

tə́ sɑ tɑ́ wɑɑsʋlʋ wei tə tʋɣɩ kpʋlʋɣʋ tɔ.

2 Tə́ polo ɩ ɩsɛntɑɑ nɑ tə́ sɛɛ-ɩ,

nɑ tə́ wiliti-ɩ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ yontu.

3 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ sɔsɔ.

Nyɑɣɑlɛ wulɑʋ sɔsɔ wei ɩ ŋmɑkələɣɩ tɩɩŋ tənɑ tɔ.

4 Nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ ɑtɛ lumɑŋ tənɑ wɛɛ

nɑ pɔɔŋ sɔsɔɔŋ tənɑ kɛ nyɑ́ nyəm.

5 Nyɑ́ tənnɑ teŋku,

hɑlɩ nyɑ́ tɩɩ lɑpənɑ-ɩ.

Kʋlʋm nyɑ́ n lɑpənɑ tɛtʋ nɑ nyɑ́ niŋ.

6 Ɩ́ kɔɔ nɑ tə́ luŋ tɑ́ ŋmɑlʋ Tɑcɑɑ kɛ ɑkulɑ,

nɑ tə́ həntɩ-ɩ ɑtɛ.

7 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, nyɑɣɑlɛ tɑ́ Ɩsɔ.

Tɑɣɑlɛ nyɑ́ yəlɑɑ, nyɑɣɑlɛ tiikilu.

Tə wɛ kɛ́ ɩsɩɩ nyɑ́ niŋ kɑləkʋ.

Ye ɩ́ nɩɩ Ɩsɔ mɑ́ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ sɑŋɑ,

8 ɩ́ tɑɑ lɑ lɑŋkpɩɩsəŋ ɩsɩɩ mə cɑɑnɑɑ kɑ lɑpʋ

Melipɑ nɑ Mɑsɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ.

9 Tənɑɣɑ mə cɑɑnɑɑ mɑɣɑsɑ-m sɩ pɑ nɑɑkɩ mɑ wɑɑlɩ,

pɑɑ nɑ pɑ nɑnɑ pɑ ɩsəpəle kɛ mpi mɑ lɑpɑ tɔ.

10 Pɩɩsɩ nɩɩlɛ təcu kɛ́ mɑ luɣu lɩɩ piitim pənɛ,

hɑlənɑ mɑ tʋ mɑ tɑɑ sɩ yəlɑɑ mpɛ pɑ lepɑɣɑ,

pɑɑ nyəŋ mɑ mpɑɑŋ.

11 Ḿpʋɣʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-m nɑ mɑ́ tuu sɩ:

Pɑ kɑɑ sʋʋ mɑ hɛɛsʋɣʋ tɑɑ.

96

Wulɑʋ wei ɩ kɔŋ tɔ ɩ yontu kʋfɑtʋ

(Kʋtɔɔsʋtʋ I 16:23-33)

1 Ɩ́ yoo Tɑcɑɑ kɛ yontu kʋfɑtʋ,

ɑtɛ yəlɑɑ mɛ mə tənɑ ɩ́ yoo Tɑcɑɑ kɛ yontu.

2 Ɩ́ yoo Tɑcɑɑ kɛ yontu nɑ ɩ́ sɑ ɩ hətɛ,

nɑ ɩ́ kpɑɑləɣɩ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu ɩ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔm.

3 Ɩ́ yɔɣɔtɩ piitimnɑɑ tɑɑ kɛ́ ɩ teeli tɔm

nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ yəlɑɑ tənɑ tɑɑ kɛ́ ɩ teu tɔm.

4 Tɑcɑɑ n kɛ́ sɔsɔ kɛ́ nɑ n mʋnɑ pɑ́ sɑ-ŋ.

Nyɑ́ tɔm wɛ sɔɣɔntʋ kɛ́ nɑ pə́ tɛɛ tɩɩŋ tənɑ.

5 Mpi tɔ, piitimnɑɑ tɩɩŋ tənɑ wɛ kpɛtɛ kɛ́.

Amɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ lɑpənɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ.

6 Teu sɔsɔɔm nɑɑkɩ nyɑ́ tɔɔ kɛ́,

nɑ teeli sɔsɔ nɑ́ɑ́ wɛ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ.

7 Piitimnɑɑ yəlɑɑ mɛ ɩ́ tʋ Tɑcɑɑ kɛ teeli,

ɩ́ tʋ Tɑcɑɑ kɛ teeli nɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ.

8 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ kɛ ɩ hətɛ tɔɔ.

Ɩ́ kɔnɑ mə kʋhɑhɑm nɑ ɩ́ sʋʋnɑ ɩ tɑɑsɩ tɔɔ.

9 Ɩ́ həntɩ Tɑcɑɑ kɛ ɑtɛɣɛ sɑɑ wei

ɩ hʋləɣɩ ɩ tənɑŋŋ wɛɛtʋ tɔ.

Atɛ yəlɑɑ mɛ mə tənɑ ɩ́ sele ɩ ɩsɛntɑɑ.

10 Ɩ́ heeli piitimnɑɑ tənɑ sɩ

Tɑcɑɑ kɛlɛ wulɑʋ.

Mpʋ tɔtɔɣɔ tɛtʋ səŋɑɑ təcɑ, tɩɩ seliɣi.

Tɑcɑɑ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ́ nɑ ɩ́ hʋʋkənɑ yəlɑɑ.

11 Ɩsɔtɔnʋɣʋ lɑŋlɛ ɩ́ hʋləmɩ nɑ tɛtʋ yɔɔlɩ,

teŋku nɑ ɩ tɑɑ nyəm tənɑ ɩ́ sɛɛ.

12 Tɑwɑ tənɑ ɩ́ wɛɛ ɑcimɑ tɑɑ,

nɑ hɔtʋɣʋ tɑɑ tɩɩŋ tənɑ kiisinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ,

13 kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ kɔŋ sɩ ɩ hʋʋnɑ tɛtʋ tənɑ.

Ɩ kɑ́ təŋ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ hʋʋnɑ ɑntulinyɑ nɑ ɩ yəlɑɑ.

97

Tɑcɑɑ kɛlɛ wulɑʋ, lɑŋhʋlʋmlɛ ɩ́ wɛɛ tɛtʋ tənɑ tɑɑ

1 Tɑcɑɑ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ, tɛtʋ tənɑ ɩ́ yɔɔlɩ.

Tɛtʋnɑɑ mpɑ lʋm tɑmɑ kotɑɣɑ tɔ pɑ pɑɣɑlɛ ɩ́ yɔɔlɩ.

2 Ɩsɔŋmʋntʋɣʋ nɑ səkpɛtʋɣʋ tɑmɑ-ɩ kotɑɣɑ,

nɑ ɩ kumte nɑ́ɑ́ cɑɣɑ siɣisuɣu nɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔɔ.

3 Kɔkɔ wɛ ɩ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́

nɑ kɑ́ nyɑkɩ ɩ kolontunɑɑ nɑ kɑ́ cɔɔkənɑ-ɩ.

4 Ɩ ŋmɛləsəɣɩ nyɑɑləm nɑ pə́ nɑɑkɩ ɑntulinyɑ,

nɑ ɑtɛ yəlɑɑ nɑɑkɩ nɑ pɑ́ seliɣi.

5 Tɛtʋ tənɑ tʋ ɩ́ kpətənɑ pɔɔŋ,

ɩ hooki kɛ́ ɩsɩɩ keetu.

6 Ɩsɔtɔnʋɣʋ kpɑɑləɣɩ ɩ tɑmpɑnɑ

nɑ yəlɑɑ tənɑ nɑɑkɩ ɩ teu.

7 Tɩɩŋ luŋlɑɑ nɑ mpɑ pɑ hʋləsəɣɩ tɩɩŋ

nɑ lɑŋlɛ tɔ, pɑ tɔkɩ fɛɛlɛ kɛ́.

Tɩɩŋ tənɑ həntəɣɩ Ɩsɔ kɛ́ ɑtɛɣɛ.

8 Siyɔŋ ɩcɑtɛ nyə́mɑ nɩɩ-tɩ nɑ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmɩ,

nɑ Yutɑ ɑcɑlɛɛ nɑ́ɑ́ wɛ ɑyɔɔlɛɛ tɑɑ

kɛ nyɑ́ hʋʋlɛ tɔɔ, hɑɩ, Tɑcɑɑ.

9 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ kɛ tɛtʋ tənɑ tɑɑ.

N kəlɑ tɩɩŋ tənɑɣɑ sɔsɔɔntʋ kɛ təcɑɣɑcɑɣɑ.

10 Mpɑ mɛ ɩ́ sɔɔlɑ Tɑcɑɑ tɔ,

mə tɑɑ ɩ́ kpɑnɑ ɩsɑɣɑtʋ.

Ɩsɔ kentiɣi ɩ kʋpɑmɑ tɔɔ kɛ́,

nɑ ɩ́ yɑkɩ-wɛɣɛ ɑsɑɣɑɑ niŋ tɑɑ.

11 Tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ tənnɑ nyɑɑləm,

nɑ mpɑ pɑ lotu tɑɑ tewɑ tɔɣɔ lɑŋhʋlʋmlɛ.

12 Siɣisilɑɑ, mə lɑŋɑ ɩ́ hʋləmənɑ Tɑcɑɑ,

nɑ ɩ́ sɑ ɩ tənɑŋŋ wɛɛtʋ.

98

Ɩ wiliti Tɑcɑɑ wei ɩ kɔŋ tɔ

1 Ɩ́ yoo Tɑcɑɑ kɛ yontu kʋfɑtʋ,

mpi tɔ, ɩ lɑpɑ kɔkɔlɔ nyəmnɑɑ,

nɑ ɩ nyəm nɑ ɩ Ɩsɔtʋ toŋ.

2 Tɑcɑɑ n hʋlɑ nyɑ́ yɑpʋ tɔm

nɑ ń kuli nyɑ́ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔɔ nɑ piitimnɑɑ nɑ́.

3 N tɔɔsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tɔɔ nɑ ń lɑ-wɛɣɛ teu nɑ kʋpɑntʋ.

Tɛtʋ tənɑsɩ tənɑ nɑwɑ tɑ́ Ɩsɔ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔm.

4 Atɛ yəlɑɑ mɛ mə tənɑ ɩ́ yoo Tɑcɑɑ kɛ lɑŋhʋlʋmlɛ yontu.

Ɩ́ sɑmɩ-ɩ nɑ yontu nɑ ɩ́ wilitinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

5 Ɩ́ yoo Tɑcɑɑ sɑmtʋ

ɩ́ yoo-ɩ-tɩ nɑ cəməŋ.

6 Ɩ́ tʋ Tɑcɑɑ wulɑʋ kɛ yonkpɑɑmɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ,

nɑ ɑkɑntɛɛ nɑ tutuuŋ.

7 Teŋku nɑ ɩ tɑɑ nyəm tənɑ ɩ́ cɔ,

nɑ tɛtʋ nɑ tə tɑɑ nyəm ŋmɑɑlənɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

8 Pusi ɩ́ wiliti

nɑ pɔɔŋ tənɑ nɑ́ɑ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ yoo yontu kɛ Tɑcɑɑ.

9 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɔŋ sɩ ɩ́ hʋʋnɑ tɛtʋ tənɑ.

Ɩ kɑ təŋ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ hʋʋnɑ ɑntulinyɑ,

nɑ ɩ́ hʋʋnɑ yəlɑɑ kɛ teitei.

99

Tɑcɑɑ kɛ wulɑʋ, nɑ ɩ́ wɛ tənɑŋŋ

1 Tɑcɑɑ n tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ́, nɑ yəlɑɑ seliɣi.

N cɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ hɛkʋ nɑ tɛtʋ seliɣi.

2 Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ sɔsɔ kɛ Siyɔŋ tɑɑ,

Nyɑ́ tɛɛnɑ yəlɑɑ tənɑ.

3 Pɑ sɛɛ nyɑ́ hətɛ sɔsɔɔlɛ kɑtɛ nyəntɛ,

tə kɛ́ nɑŋŋ nyəntɛ kɛ́.

4 Pɑ sɛɛ wulɑʋ nyɑ́ wei n sɔɔlɑ siɣisuɣu tɔ nyɑ́ toŋ,

nyɑ́ nyɔɔsəɣənɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ.

N lɑkɩ kʋsiɣisim nɑ mpi pə

wɛ teitei tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ.

5 Ɩ́ pʋɣʋlɩ Tɑcɑɑ tɑ Ɩsɔ,

nɑ ɩ́ luŋ ɩ nɔɔhɛɛ təsɩɩlɛ,

ɩ kɛ́ nɑŋŋ tʋ kɛ́.

6 Moisi nɑ Alɔŋ mpɑ pɑɑ wɛ Ɩsɔ nyɑ́ nyɑ́ kɔtəlɑɑ tɑɑ tɔ

nɑ Sɑmiyɛlɩ wei ɩ kɑ wɛ mpɑ

pɑ sələmɑɣɑ-ŋ tɔ pɑ hɛkʋ tɔ,

pɑ sələmɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ nɑ ń mʋ.

7 Ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɑɑ kɛ́ n yɔɣɔtɑɣɑnɑ-wɛ

nɑ mpɛ pɑ́ tɔkəɣɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ nɑ kiiu ŋku n sɩɩ-wɛ tɔ.

8 Tɑcɑɑ tɑ́ Ɩsɔ, n mʋ pɑ kʋsələmʋtʋ.

Nyɑɣɑlɛ pɑ Ɩsɔ, nɑ ń wiiki-wɛ.

Amɑ n tʋ-wɛɣɛ sɑləkɑ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

9 Ɩ sɑ Tɑcɑɑ tɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ luŋ

ɩ pulɑɣɑ nɑŋŋ nyəŋkɑ tɔɔ.

Mpi tɔ, tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wɛɛ kɛ́ tənɑŋŋ.

100

Tə kɛ́ ɩ yəlɑɑ

1 Sɑmtʋ yontu.

Tɛtʋ tənɑ yəlɑɑ mɛ

ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

2 Ɩ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ təmlɛ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Ɩ́ kɔɔ ɩ ɩsɛntɑɑ nɑ yonkpɑɑmɑ.

3 Ɩ́ nyɩ sɩ Tɑcɑɑ kɛlɛ Ɩsɔ.

Ɩnɩ ɩ ŋmɑnɑ-tʋ, ɩnɩ ɩ tənnɑ-tʋ.

Tə kɛ́ ɩ yəlɑɑ kɛ́, tɑɣɑlɛ ɩ kɑləkʋ.

4 Ɩ́ sʋʋnɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ nɔnɔkeelɑsɩ nɑ sɑmtʋ.

Ɩ́ sʋʋ ɩ tɑɣɑ tɔɔ nɑ yontu.

Ɩ́ sɛɛ-ɩ nɑ ɩ́ sɑ ɩ hətɛ.

5 Tɑcɑɑ kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́,

nɑ ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ.

Ɩ teu wɛ ḿpʋɣʋ nɑ pə puki lʋlʋŋ loosi loosi.

101

Wulɑʋ sɩɩ ɩ nɔɣɔ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ sɩ ɩ kɑ́ təŋ siɣisuɣu

1 Tɑfiiti yontu.

Kʋpɑntʋ nɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ pə yontu kɛ mɑ yoo.

Tɑcɑɑ nyɑɣɑ mɑ yoo-tɩ.

2 Mɑɑ kɑɑsɩ mɑ tɩ nɑ mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu.

Pəlee kɛ́ n kɑ́ kɔɔ mɑ kiŋ?

Mɑɑ tɔnɑ lotu kʋlʋmtʋ kɛ mɑ təyɑɣɑ tɑɑ.

3 Mɑ kɑɑ hɑ ɩsɑɣɑm kɛ mpɑɑʋ,

mɑ tɑɑ kɑ́ kpɑɑkənɑ mpɑ pɑ kisiɣi pɑ Ɩsɔsɛɛlɛ tɔɣɔ.

Pɑ Ɩsɔsɛɛlɛ ńtɛ́ tə kɑɑ mɑtənɑ-m.

4 Nyɑmlɛ ɩsɑɣɑlɛ kɑ́ hɑtələnɑ-m,

mɑɑ cɑɑkɩ sɩ mɑ nɑ ɩsɑɣɑʋ tə́ kɑɑ pʋlʋ.

5 Mɑɑ wɑkəlɩ wei ɩ cɑkənɑ ɩ tɔɣɔntəlɛ kɛ mukɑɣɑ tɔ.

Pəyele mɑɑ cɑɑkɩ kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ.

Nɑ wei ɩ lotu tɑɑ suwɑ pɔpɔtʋ tɔ.

6 Mɑɑ nyənɩ tɛtʋ tɑɑ kʋpɑmɑ tɔɔ kɛ́,

nɑ pɑ́ cɑɣɑ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ.

Wei ɩ tɔŋ mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu tɑɑ tɔɣɔlɛ mɑ təmlɛ tʋ.

7 Wei ɩ hɑ ɩ təɣɩ ŋmɩɩləm tɑɑ tɔ ɩɩ cɑkɩ mɑ təyɑɣɑ tɑɑ.

Wei ɩ looliɣi tɔ ɩ kɑɑ səŋ mɑ ɩsɛntɑɑ.

8 Pɑɑ tɑnɑŋ ŋku mɑɑ wɑkəlɩ tɛtʋ tɑɑ ɑsɑɣɑɑ tənɑɣɑ.

Ḿpʋɣʋ mɑɑ kpiisinɑ Tɑcɑɑ ɩcɑtɛ

tɑɑ kɛ́ mpɑ pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ.

102

Lɑŋwɑkəllɛ tʋ tɛɛlʋɣʋ

1 Kʋnyɔntɔɣɔlʋ sələmʋɣʋ

kɛ wɑɑtʋ wei pə kələnɑ-ɩ

nɑ ɩ́ wiikinɑ Tɑcɑɑ tɔ.

2 Tɑcɑɑ nɩɩ mɑ wiinɑʋ nɑ

ń mʋ mɑ kʋsələmʋtʋ.

3 Tɑɑ yele mɑ tɔɔ kɛ́ nyənnɑʋ kɛ mɑ lɑŋwɑkəllɛ wɑɑtʋ.

Ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ mɑ tɔɔ kɛ́ kʋyɑkʋ ŋku

mɑ yɑɑkɩ-ŋ sɩ ń wɑɑsɩ-m tɔ. Cɔ-m lɔŋ.

4 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ kʋyɛɛŋ mʋkəɣɩ kɛ́ ɩsɩɩ nyɔɔsɩ

nɑ mɑ sɑɑlɩ yem ɩsɩɩ kɔkɔ nyɑkʋɣʋ tuputu tɔ.

5 Mɑ wʋlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ nti pɑ sɛtɑɑ tɔ.

Mɑ tɩɩ sɔɔkɩ mɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɔɣɔʋ.

6 Mɔlɑ nɩɩ-m teu kɛ́,

nɑ mɑ́ tɛ́ tɑɑsɩ təkɔŋɔkɔŋɔ.

7 Mɑ nəɣəsənɑ kɛ́ ɩsɩɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sumɑɣɑ.

Mɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ncɑɑ tɑɑ sumɑɣɑ.

8 Mɑ sʋʋkɩ mɑɑ tooki.

Mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ sumɑɣɑ ŋkɑ

kɑ wɛ kɑ tike kɛ lɔpʋtʋ tɔɔ tɔ.

9 Pɑɑ ɩfemle nte mɑ kolontunɑɑ tʋʋkɩ-m kɛ́,

nɑ pɑ tɑɑ kpɑɑnɑ-m nɑ pɑ́ yɔɣɔtəɣɩ

nɑ pɑ́ tuuki nɑ pɑ́ yɑɑkɩ mɑ hətɛ.

10 Tɛtʋ kɛ mɑ tɔkɩ tɔɣɔnɑɣɑ lonte

nɑ mɑ ɩsəlʋm pɑləɣɩ mɑ kʋnyɔnyɔɔm tɑɑ.

11 Nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑnɑ-m.

Nyɑ́ tɑɑ huunɑ-m nɑ ń kpɛsɩ-m nɑ ń lɔɣɔ pooluŋ.

12 Mɑ kʋyɛɛŋ tɔŋɑ tuusuɣu kɛ́ ɩsɩɩ ɩsotom tɛɛkʋɣʋ tɔ,

nɑ mɑ́ wʋləɣɩ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ.

13 Amɑ Tɑcɑɑ, nyɑ́ tɔkənɑ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ.

Wɑɑlɩ lʋlʋŋ loosi tənɑ kɑ́ tɔɔsɩ nyɑ́ tɔɔ.

14 N kɑ́ kʋlɩ nyɑ́ nɑɑsɩ tɑɑ nɑ ń wii Siyɔŋ nyə́mɑ kʋnyɔŋ.

Pə tɑɣɑ pʋlʋ, wɑɑtʋ tɑlɑɑ kɛ́.

Kʋyɑkʋ ŋku n kɑ lɑ-wɛɣɛ pɛɛlɛɛ tɔ kʋ kɔmɑɣɑlɛ.

15 Nyɑ́ təmlɛ nyə́mɑ tɑ, tə sɔɔlɑ nyɑ́ ɩcɑtɛ kɛ́.

Tə wɑkəlɑɑ, tə ncɑɑ wɛ-tʋɣʋ pətɔɔtəlɛ.

16 Piitimnɑɑ kɑ́ nyɑnɑ Tɑcɑɑ hətɛ

nɑ tɛtʋ tɑɑ ɑwulɑɑ tənɑ nyɑnɑ ɩ teeli.

17 Tɑcɑɑ tɑɣɑnɩ Siyɔŋ ɩcɑtɛ kɛ ŋmɑʋ,

nɑ ń hʋlɩ nyɑ́ teeli kɛ tə tɑɑ.

18 Tɑcɑɑ keŋ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ kʋnyɔntɔɣɔlʋ kʋsələmətʋ kɛ́.

Ɩɩ kisiɣi ɩ sələmʋɣʋ.

19 Pɑ́ ŋmɑɑ-təɣɩ wɑɑlɩ lʋlʋŋ tɔɔ.

Yəlɑɑ mpɑ pɩɩ ŋmɑ tɔ, pɑɑ sɑ Tɑcɑɑ.

20 Tɑcɑɑ wɛ ɩ tənɑŋŋ təcɑɣɑlɛ kɛ́ nɑ ɩ nyənəɣɩ.

Hɑtoo ɩsɔtɑɑ kɛ́ ɩ wɛɛ nɑ ɩ́ nyənəɣɩ tɛtʋ tɔɔ.

21 Sɩ ɩ nɩɩkɩ sɑləkɑtʋnɑɑ wulɑ.

Sɩ ɩ wɑɑsəɣɩ mpɑ pɑɑ kʋ tɔ.

22 Ɩlɛnɑ yəlɑɑ kpɑɑlɩ Tɑcɑɑ hətɛ kɛ Siyɔŋ tɑɑ

nɑ pɑ́ sɑmɩ-ɩ Yosɑlɛm tɑɑ.

23 Yəlɑɑ tənɑ kɑ́ koti təntəmlɛ.

Piitimnɑɑ kɑ́ koti nɑ pɑ́ luŋ Tɑcɑɑ.

24 Ɩ yɔkɑ mɑ toŋ kɛ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́

nɑ ɩ́ pɑsɑ mɑ kʋyɛɛŋ.

25 Mɑ tɔmɑ sɩ: Mɑ Ɩsɔ nyɑ́ wei n wɛ tɑm tɔɔ tɔ,

tɑɑ kɔɔlɩ-m mɑ kʋyɛɛŋ hɛkʋ tɑɑ.

26 Hɑtoo lɔŋtɑɑ kɛ́ n sɩɩ tɛtʋ kite,

ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ́ nyɑ́ niŋ kʋlɑpəm kɛ́.

27 Nyɑ́ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

Amɑ pəlɛ pɩɩ sɑɑlɩ yem.

Pə kɔŋ tɛm kɛ́ ɩsɩɩ wontu kʋsusuutu,

nɑ ń lɑɣɑsɩ-wɩ ɩsɩɩ toko, ɩlɛnɑ pə lɑɣɑsɩ-wɩ.

28 Tɑcɑɑ nyɑ́ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́ ḿpʋɣʋ,

nyɑ́ pɩɩsɩ fɛɩnɑ tənɑɣɑ.

29 Nyɑ́ təmlɛ nyə́mɑ tɑ́,

tɑ́ piyɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ tɛtʋ,

nɑ pɑ lʋlʋŋ nyə́mɑ toŋ sɔɔsəɣɩ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ.

103

Mɑ sɛɛkɩ Tɑcɑɑ kɛ ɩ́ nɑ təmlɛ

1 Tɑfiiti yontu.

Mɑ sɑŋ Tɑcɑɑ kɛ́.

Mɑ sɑŋ nyɑ́ hətɛ nɑŋŋ nyəntɛ kɛ́ nɑ mɑ lotu tənɑ.

2 Mɑ sɑŋ Tɑcɑɑ kɛ́.

Mɑ kɑɑ sɔɔ nyɑ́ kʋpɑntʋ nɑtəlɩ.

3 Nyɑ́ hɩɩsəɣənɑ mɑ ɩsɑɣɑtʋ tənɑ,

nɑ ń wɑɑkɩ mɑ kʋtɔməŋ tənɑ.

4 Nyɑ́ yɑkənɑ-m pəlɑɑʋ tɑɑ,

nɑ ń hʋlə́ɣɩ́-m suulu nɑ ń lɑkɩ-m kʋpɑntʋ.

5 N kpɑɑsəɣɩ mɑ toŋ kɛ mɑ kpɑtəlɑɣɑ wɑɑtʋ,

nɑ ń mələɣənɑ-m ɩfepile tɑɑ ɩsɩɩ hɛkəlɛ.

6 Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ tɑmpɑnɑ hɑlʋ.

Nyɑ́ tɑɣɑnəɣənɑ mpɑ pɑ ɩsɛ pɑ tɔkɩ tɔ pɑ tɔm.

7 Nyɑ́ hʋlənɑ Moisi kɛ nyɑ́ mpɑɑŋ,

nɑ ń hʋlɩ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɛ nyɑ́ kookɑlənɑɑ.

8 Tɑcɑɑ kɛ suulu nɑ pətɔɔtəlɛ tʋ kɛ́,

nyɑ́ kʋpɑntʋ wɛ sɔɣɔntʋ.

Pəyele nn mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ lɔŋ.

9 Nn kɑləɣɩ kʋtɑmsɑ,

pəyele nn tɔkəɣənɑ yʋlʋ kɛ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ tɑm tɔɔ.

10 Nn lɑkɩ-tʋ nɑ n kɛ́ɛ́sə́ɣə́nɑ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ.

Pəyele nn fɛləɣɩ-tʋɣʋ tɑ́ kɑwɑlɑɣɑ.

11 Ɩsɩɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ kʋŋkʋlʋməŋ wɛʋ tɔ

ḿpʋɣʋ n lɑkɩ mpɑ pɑ nɩɩkənɑ-ŋ tɔɣɔ kʋpɑntʋ.

12 Ɩsɩɩ ilim təlɩɩlɛ nɑ pə tətʋlɛ hɑtələnɑʋ təmɑ tɔ,

ḿpʋɣʋ n hɑtələɣənɑ-tʋɣʋ tɑ́ kɑwɑlɑsɩ.

13 Ɩsənɑ cɛcɛ wɛnɑ ɩ piyɑ pətɔɔtəlɛ tɔ,

ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ n wɛnɑ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔ pɑ nyəntɛ.

14 Mpi tɔ, n nyəmɑ́ mpi pə ŋmɑnɑ-tʋ tɔ.

N tɑ sɔɔ sɩ tə kɛ́ mʋsʋɣʋ.

15 Yʋlʋ kʋyɛɛŋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩlʋɣʋ.

Ɩ tʋɣɩ hɛtʋ kɛ́ ɩsɩɩ tɑɑlɛ tɑɑ nyɩɩlʋɣʋ.

16 Wɑɑtʋ wei heelim mɑkɩ-kʋ ɩlɛnɑ kʋ sɑɑlɩ yem,

nɑ pɑ́ wɩɩ kʋ lonte kɛ nyəm.

17 Amɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ leeliɣi tɑm tɔɔ kɛ́

mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔ pɑ kiŋ,

nɑ nyɑ́ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ pəsəɣɩ pɑ piyɑ piyɑ nyəm.

18 Ye pɑ tɔkɑ nyɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ nɑ pɑ́ tɔɔsəɣɩ

nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔɔ nɑ pɑ́ lɑkɩ-tɩ.

19 Ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ n ŋmɑwɑ nyɑ́ kumte

nɑ ń tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ pə tənɑ pə tɔɔ.

20 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mpɑ mɛ ɩ wɛ toŋ sɔsɔɔŋ

nɑ ɩ́ lɑkɩ Ɩsɔ kʋtʋtʋtʋ tɔ, ɩ sɑ Ɩsɔ,

nɑ ɩ́ nɩɩkənɑ ɩ nɔɣɔ tɑɑ tɔm.

21 Tɑcɑɑ sɑmɑɑ mɛ mpɑ mə tənɑ ɩ́ kɛ́ ɩ təmlɛ nyə́mɑ

nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩ kʋsɔɔləm tɔ, ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

22 Tɑcɑɑ kʋŋmɑŋmɑmɑ mɛ ɩ́ sɑmɩ-ɩ ɩ kɑwulɑɣɑ tənɑ tɑɑ.

Mɑ sɑŋ Tɑcɑɑ.

104

Nmɑlʋ Ɩsɔ nyɑnɑ təmlɛ

1 Mɑ sɑŋ Tɑcɑɑ kɛ́.

Mɑ Ɩsɔ nyɑ́ sɔsɔɔntʋ fɛɩ tənɑɣɑ.

N suu teu sɔsɔɔm kɛ́.

2 N suu nyɑɑləm kɛ́ ɩsɩɩ kpɑɩ,

nɑ ń lɔ ɩsɔtɔnʋɣʋ ɩsɩɩ cokəle.

3 Hɑtoo ɩsɔtɑɑ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ n ŋmɑ nyɑ́ təcɑɣɑlɛ.

Ɩsɔŋmʋntʋ ntɛ́ nyɑ́ yoou kɛɛkɛ nɑ heelim tɛɛkənɑ-ŋ.

4 Heelim ntɛ́ nyɑ́ tillɑɑ

nɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ ntɛ́ kɔkɔ.

5 N sɩ́ɩ́ tɛtʋ kɛ tə kite tɔɔ kɛ́ teu kɛ́.

Pʋlʋpʋ kɑɑ ciɣiti-təɣɩ pɑɑ pə́cɔ.

6 N wɑɑsɑ teŋku kɛ́ tə tɔɔ ɩsɩɩ kpɑɩ

nɑ lʋm nɑ́ɑ́ kpɑ pulɑsɩ.

7 Amɑ n nyɑɑsɑ-wɩ nɑ pə́ se,

pə nɩ́ɩ́ nyɑ́ tɛʋ holɑ nɑ pə́ tʋ cɑsəlɛ.

8 Ɩlɛnɑ pulɑsɩ nyɩɩ nɑ tɛtɛkɑ nɑ́ɑ́ lum

lonɑ wenɑ n kɑ sɩɩwɑ tɔ ɑ tɑɑ.

9 N pɩ́ɩ́ lʋm kɛ tənɑɣɑ sɩ pə́ tɑɑ ŋmɑɑ kɑ tɔɔ

nɑ pə́ kɔɔ pə tɑsɑ tɛtʋ wɑɑsʋɣʋ.

10 Nyɑ́ təŋsənɑ lʋm sɛɛlɑɑ kɛ lɔɔŋ

nɑ pə́ kpeŋ pulɑsɩ hɛkəŋ.

11 Tənɑɣɑ tɑɑlɛ wontu tənɑ nyɔɔkɩ

nɑ tɑɑlɛ kpɑŋɑsɩ nɑ́ɑ́ kʋɣɩ sɩ lʋkɔtʋ.

12 Ɩlɛnɑ sumɑsɩ sʋʋkɩ lɔɔŋ ɩnɩ ɩ kʋtemiŋ tɩɩŋ tɔɔ

nɑ sɩ wiiki piliŋɑsɩ tɔɔ.

13 Hɑtoo nyɑ́ ɩsɔtɑɑ tənɑɣɑ n yeki nɑ tɛʋ nɩɩkɩ pɔɔŋ tɔɔ,

nɑ tɛtʋ nɑ́ɑ́ hɑkɩ nyɑ́ təmɑ kʋlʋlʋm.

14 N yeki nɑ nyɩɩtʋ nyɔɔkɩ sɩ pə́ wɑɑsɩ tɔlɑ

nɑ tɩɩŋ nɑ́ɑ́ nyɔɔkɩ sɩ pə wɑɑsɩ yʋlʋ.

N lɑpɑ ḿpʋɣʋ sɩ tɛtʋ ɩ́ lʋlɩ

mpi pə hɑɑkɩ yʋlʋ kɛ weesuɣu tɔ.

15 N lɑpɑ sʋlʋm sɩ pə́ hɛɛsɩ yʋlʋ lɑŋlɛ.

Nɑ ń lɑ nim sɩ pə tɑɣɑnəɣɩ ɩsɛntɑɑ.

Ɩlɛnɑ mʋtʋ nɑ́ɑ́ hɑ yʋlʋ kɛ ɑlɑɑfəyɑ.

16 Tɑcɑɑ nyɑ́ tuunɑ Lipɑŋ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ.

Ɩ hikiɣi lʋm mpi ɩ cɑɑkɩ tɔ.

17 Tɩɩŋ ɩnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ sumɑsɩ səkpesi tʋɣɩ sɩ tɑnɑ

nɑ sumɑsɩ sɔsɔɔnsɩ nɑ́ɑ́ cɑkɩ ɩ tɔɔ.

18 Tɑɑlɛ pəntʋlʋŋ təcɑɣɑlɛ ntɛ́ pɔɔŋ sɔsɔɔŋ tɔɔ

nɑ pʋɣʋ nɑmisi nɑ́ɑ́ cɑkɩ kʋkpɑməŋ tɛɛ.

19 N lɑpɑ ɩsɔtʋ kɛ sɩ ɩ́ fɑɣɑ kʋyɛɛŋ,

ilim nyəmɑ́ pə tʋɣʋ wɑɑtʋ.

20 N kɔŋnɑ səkpɛtʋɣʋ ɩlɛnɑ pə́ yu,

nɑ hɔtʋɣʋ tɑɑ wontu sʋʋ tə təmɑ tɑɑ.

21 Tɔɣɔlɑsɩ kʋfɑsɩ nyɩɩsəɣɩ sɩ tɔɣɔnɑɣɑ wɑɑlɩ

nɑ sɩ́ sələməɣɩ Ɩsɔ nyɑɣɑ sɩ kʋtɔɣɔʋ.

22 Wɑɑtʋ wei ilim lɩɩkɩ ɩlɛnɑ

sɩ́ məlɩ nɑ sɩ́ həntɩ sɩ pɔɔŋ tɑɑ.

23 Ɩlɛnɑ yʋlʋ nɑ́ɑ́ lɩɩ nɑ ɩ́ tɛɛ ɩ təmlɛ

nɑ ɩ́ lɑ-tɛɣɛ mpʋ hɑlənɑ tɑɑnɑɣɑ.

24 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ kʋlɑpəlɛ tɔɔwɑ pɑɣɑlɛ kɛ́,

nɑ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ n lɑpənɑ pə tənɑ.

Nyɑ́ kʋpɑmpɑm sunɑ tɛtʋ tɑɑ.

25 Teŋku kɔlɔ təlelele, ɩ fɛɩ tənɑɣɑ,

nɑ ɩ tɑɑ wontu sɔsɔɔntʋ nɑ səkpetu cɔɔkɩ,

tə fɛɩ kɑlʋɣʋ.

26 Ɩ tɑɑ tɔtɔɣɔ kpɩɩləŋ sɔsɔɔŋ nɑ́ kpɑɑkɩ nɑ ɩ́ tiiki,

nɑ tʋm sɔsɔ Lefiyɑtɑŋ wei n lɑpɑ sɩ n liɣiliɣinɑ teŋku holɑ tɑɑ tɔ.

27 Nyɑɣɑ wontu ntɩ tə tənɑ tə tɛɛləɣɩ

sɩ ń cɑləɣɩ-təɣɩ tə tɔɣɔʋ wɑɑtʋ.

28 Ń hɑ-tɩ ɩlɛ tə mʋ.

Ń kulɑ nyɑ́ niŋ ɩlɛ kʋpɑntʋ tɔɔlənɑ-tɩ.

29 Ń hɑ-təɣɩ siɣile ɩlɛ tə sʋʋ seluɣu.

Ye n ləsɑ tə feesiŋ ɩlɛ tə hɛɛ nɑ tə́ pəsɩ ɑtɛ mʋsʋɣʋ.

30 Ń mələnɑ tə feesiŋ ɩlɛ tə tɑɣɑnɩ kʋlʋɣʋ

nɑ tə tənɑ tə́ pəsɩ kʋfɑm kɛ tɛtʋ tɔɔ.

31 Tɑcɑɑ nyɑ́ teu ɩ́ wɛɛ tɑm tɔɔ,

nɑ ń yɔɔlənɑ nyɑ́ kʋlɑpəm.

32 Ń nyənɑ tɛtʋ tə seliɣi kɛ́,

nɑ ye n tokinɑ pɔɔŋ ɩlɛ nyɔɔsɩ nyɑlɑ ɩ tɔɔ.

33 Tɑcɑɑ nyɑɣɑ mɑ yoo yontu hɑlənɑ mɑ səm

mɑ Ɩsɔ kɛ́ mɑ sɑŋ hɑlənɑ mɑ tənɑɣɑ sɩɩʋ.

34 Mɑ yontu ɩ́ lɑ-ŋ teu Tɑcɑɑ,

nyɑɣɑ mɑ yɔɔləɣənɑ.

35 Pəntəlɑɑ ɩ́ sɑɑlɩ yem kɛ tɛtʋ tɔɔ,

ɑsɑɣɑɑ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ wɛɛʋ.

Tɑcɑɑ, mɑ sɑŋɩ-ŋ kɛ́.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

105

Ɩsɔ kʋpɑntʋ tɔm

(Kʋkɑlətʋ 1-15: Kʋtɔɔsʋtʋ I 16:8-22)

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ, ɩ́ yɑɑ ɩ hətɛ.

Ɩ́ yɔɣɔtɩ ɩ kookɑlənɑɑ tɔm kɛ yəlɑɑ tɑɑ.

2 Ɩ́ yoo-ɩ yontu nɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ nɑ cəməŋ.

Ɩ́ yɔɣɔtɩ ɩ təmɑ sɔsɔɔnɑ tɔm.

3 Ɩ́ sɑ mə təɣɩ ɩ hətɛ nɑŋŋ nyəntɛ tɔɔ.

Tɑcɑɑ pɛɛkəlɑɑ mɛ mə lɑŋɑ ɩ́ hʋləmənɑ-ɩ.

4 Ɩ́ kɛɛsənɑ Tɑcɑɑ Tomɑ tənɑ tʋ tɔɔ,

ɩ́ pɛɛkəɣɩ tɑm sɩ ɩ́ wɛɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ.

5-6 Tɑcɑɑ təmlɛ tʋ Apəlɑhɑm lʋlʋɣʋ nyə́mɑ mɛ.

Yɑkɔpʋ piyɑ mpɑ mɛ Ɩsɔ ləsɑɑ tɔ.

Ɩ́ tɔɔsɩ ɩ təmɑ sɔsɔɔnɑ tɔm,

nɑ ɩ piti təmɑ nɑ ɩ hʋʋlɛ pə tɔm.

7 Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ tɑ́ Ɩsɔ

nɑ ń hʋʋkənɑ tɛtʋ tənɑ.

8 Nn sɔɔkɩ nyɑ́ nɔɣɔ sɩɩʋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ pəcɔ.

Nyɑ́ tɔm wɛ ḿpʋɣʋ hɑlənɑ lʋlʋŋ loosi iyɑɣɑ (1000).

9 N kɑ́ tɔkɩ nɔɣɔ ŋkɑ n kɑ sɩɩwɑ Apəlɑhɑm tɔ

nɑ n tɛləsɩ kɑ tɔm kɛ Ɩsɑɑkɑ nɑ tuunɑʋ.

10 Nɔɣɔ ŋkɛɣɛ n sɩɩ Yɑkɔpʋ.

N cɛlɑ-kɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ kɛ tɑm tɔɔ.

11 N heelɑ-ɩ sɩ:

Mɑɑ tɑlɑ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ kɛ nyɑnɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ

nɑ tə pəsɩ mə pɑɑ nyəm.

12 Sɑɑ ɩnɩ tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ yəlɑɑ mɛ ɩ́ fɛɩ pɑɣɑlɛ kɛ pɑɑ pəcɔ.

Pəyele ɩ́ cɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ pə tɑ leeli.

13 Nɑ ɩ́ puki piitimnɑɑ tɑɑ

nɑ ɩ́ cɔɔkɩ kɑwulɑsɩ tɑɑ.

14 Amɑ Ɩsɔ tɑ́ tisi sɩ piitim nɑpəlɩ pə́ tɔɣɔ mə ɩsɛ,

hɑlɩ ɩ́ nɑɑsɩ ɑwulɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ mə nyʋɣʋ tɔɔ.

15 Nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ tɑɑ tokinɑ mɑ kʋləsɑɑ.

Ɩ́ tɑɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ

mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ.

16 Ḿpʋɣʋ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ nyɔɣɔsɩ lɩɩ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ tɔɣɔnɑɣɑ lɑŋ.

17 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɛləsɩ yʋlʋ kɛ mə nɔɣɔ tɔɔ.

Yʋlʋ ɩnəɣəlɛ Yosɛɛfʋ wei ɩ tɑɑlʋnɑɑ pɛɛtɑɑ tɔ.

18 Pɑ tʋwɑ ɩ nɔɔhɛɛ tɑɑ kɛ́ ŋkpɑsɩ

nɑ nyəɣəlʋɣʋ kɛ ɩ luɣu tɛɛ.

19 Hɑlənɑ pə́ tɑlɑ wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ kɑ sɩɩwɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔm hʋlɩ sɩ ɩ kɑ wɛnɑ tɑmpɑnɑ.

20 Ḿpʋɣʋ wulɑʋ hɑwɑ nɔɣɔ sɩ pɑ hɛtɩ-ɩ.

Wei ɩ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ yəlɑɑ tənɑ tɔɔ tɔ sɩ, pɑ́ cɛpɩ-ɩ.

21 Nɑ wʋlɑʋ kpɑ Yosɛɛfʋ kɛ ɩ təyɑɣɑ tɔɔ nyənlʋ

nɑ Yosɛɛfʋ pɑɑsəɣənɑ wʋlɑʋ nyəm tənɑ,

22 sɩ ɩ́ sɛɣɛsɩ ɩ wɑɑlɩ nyə́mɑ ɩsɩɩ ɩ cɑɑkɩ tɔ

nɑ ɩ́ hʋlɩ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ ɩ lɑɣɑtʋ tɑsəlɑɑ kʋpəmɑ.

23 Ḿpʋɣʋ Yɑkɔpʋ polɑ Icipiti tɛtʋ tɑɑ.

Ḿpʋɣʋ Ɩsɛɣɛlɩ polɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Kɑm*fɑ* tɛtʋ tɑɑ. ɑ

24 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ ń yele nɑ nyɑ́ yəlɑɑ huki kɑtɑtəlɑɣɑ

nɑ pɑ́ kəlɩ pɑ kolontunɑɑ kɛ toŋ.

25 Nɑ n lɑɣɑsɩ Icipiti nyə́mɑ kɛ

hʋwɛɛ nɑ pɑ tɑɑ kpɑnɑ nyɑ́ yəlɑɑ.

Nɑ pɑ́ lɑ-wɛɣɛ nyəməŋ nɑ pɑ́ muɣuli-wɛ.

26 Ḿpʋɣʋ n tilɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ Moisi

nɑ Alɔŋ wei n kɑ ləsɑɑ tɔ.

27 Nɑ pɑ́ lɑ piti təmɑ nɑ kɔkɔlɔ nyəm nɑ toŋ

kɛ Kɑm nyə́mɑ tɛtʋ tɑɑ.

28 Ɩlɛnɑ ń yele nɑ səkpɛtʋɣʋ nyɑlɑ nɑ ɑhoo yu.

Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ kpɛɛsənɑ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

29 Nɑ ń pəsɩ lʋm kɛ cɑləm,

nɑ ń kʋ pə tɑɑ tiinɑ.

30 Ḿpʋɣʋ sɑlɛɛ lɩɩwɑ Icipiti tɛtʋ tɑɑ kɛ́ kɑtɑtəlɑɣɑ

nɑ ɑ́ sʋʋ pɑ ɑwulɑɑ nɑŋŋ kʋhəntəŋ tɑɑ.

31 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ ń yɔɣɔtɩ nɑ kɑcɔsɩ kʋnyɑsɑsɩ

nɑ pɔtʋ lɩɩ pɑ tɛtʋ tənɑ tɑɑ.

32 Nɑ ń yele nɑ tɔmpɛɛ nɩɩ-wɛɣɛ tɛʋ lonte

nɑ cɑlɑnɑɑ tii pɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ tə́ nyɑɣɑ kɔkɔ.

33 Nɑ ń wɑkəlɩ pɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ fiki

nɑ lɛsɛŋnɑɑ tɔ.

Nɑ ń pɛlɩ pɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɩɩŋ.

34 Ḿpʋɣʋ Ɩsɔ n tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ kʋtoloŋ

lɩɩ kʋ fɛɩ kɑlʋɣʋ.

35 Nɑ kʋ kpiisi pɑ tɑwɑ tɩɩŋ pee

nɑ tɛtʋ tənɑ nyɩɩtʋ.

36 Ḿpʋɣʋ Ɩsɔ kʋwɑ pɑ tɛtʋ tɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ piyɑ tənɑ.

Nsɩ sɩ kɛnɑ pɑ kɑncɑɑlɑɣɑ piyɑ nsi pɑ lʋlɑ pɑ ɩfepile wɑɑtʋ tɔ.

37 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ ń ləsɩ nyɑ́ yəlɑɑ nɑ liɣitee nɑ wʋlɑ.

Nɔɣɔlʋ tɑɑ seliɣi mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ ɩ kpekɑ tɑɑ.

38 Pɑ tɛɛwɑ ɩlɛnɑ Icipiti nyə́mɑ feesi təfʋʋ.

Mpi tɔ, pɑ tɛɛ sʋʋkɑɣɑnɑ-wɛɣɛ.

39 Ɩsɔŋmʋntʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ n kentɑɣɑɑ pɑ tɔɔ kɛ́ ilim tɑɑ,

ɩlɛnɑ nyɑ́ kɔkɔ nɑɑkɩ-wɛɣɛ ɑhoo.

40 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ n mʋ pɑ kʋsələmʋtʋ nɑ ń kɔnɑ-wɛɣɛ lɛɛsɩ,

nɑ ń hɑɣɑsɩ-wɛɣɛ ɩsɔtɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

41 Ɩlɛnɑ ń tʋlɩ kʋkpɑmʋɣʋ nɑ lʋm kpe

wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ ɩsɩɩ pɔɣɔ.

42 N tɑ sɔɔ nyɑ́ tɔm nɑŋŋ nyəntʋ nti

n kɑ heelɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ Apəlɑhɑm tɔ.

43 Ḿpʋɣʋ n ləsɑ nyɑ́ yəlɑɑ mpɑ n yɑɑwɑ tɔ nɑ pɑ wɛnɑʋ

nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ nɑ pɑ́ wilitiɣi.

44 Ɩlɛnɑ ń cɛlɛ-wɛɣɛ piitimnɑɑ tɛtʋnɑɑ

nɑ pɛlɛ pɑ́ tɔɣɔ yəlɑɑnɑɑ təmɑ kʋlʋlʋm.

45 N lɑpɑ ḿpʋɣʋ sɩ pɑ́ təŋ nyɑ́ kiiŋ

nɑ pɑ́ tɔkɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

106

Ɩsɔ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ, Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kisɑ-yɛ

(Kʋkɑlətʋ 1,47-48: Kʋtɔɔsʋtʋ I 16:34-36)

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ, ɩ́ sɛɛ-ɩ.

Mpi tɔ, ɩ kɛ́ kʋpɑŋ.

Ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

2 Aweɣelɛ ɩ təmɑ sɔsɔɔnɑ tɔm yɔɣɔtʋlʋ?

Nɑ ɩ sɑmtʋ tənɑ kpɑɑllʋ?

3 Mpɑ pɑ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ kʋsiɣisim

kɛ tɑm tɔɣɔlɛ leleŋ nɩɩlɑɑ.

4 Tɑcɑɑ tɔɔsɩ mɑ tɔɔ.

Mpi tɔ, n sɔɔlɑ nyɑ́ yəlɑɑ.

Pɑɑsənɑ-m nyɑ́ wei n wɑɑsəɣɩ tɔ.

5 Wɑɑsɩ-m nɑ mɑ́ nɑ́ nyɑ́ ləsəlɑɑ təcɑɣɑnɑʋ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ nyɑ́ yəlɑɑ tɑ́ lɑŋɑ hɛɛ.

Nɑ mɑ́ nɑ-wɛ tə́ yɔɔlɩ.

6 Tə pəntɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɑ́ cɑɑnɑɑ.

Tə lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ, tə lɑpɑ mpi pə tɑ kɛɛsɩ tɔ.

7 Tɑ́ cɑɑnɑɑ tɑɑ cɛkənɑ nyɑ́ piti təmɑ kɛ Icipiti.

Pɑ tɑ tɔɔsɩ nyɑ́ kʋpɑntʋnɑɑ tuutuumɑ tɔɔ.

Hɑlənɑ pɑ́ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ teŋku kʋsɛɛm nɔɣɔ.

8 Pɑɑ nɑ mpʋ n yɑpɑ-wɛɣɛ nyɑ́ hətɛ tɔɔ

sɩ nyɑ́ toŋ ɩ́ nɑ́.

9 Ḿpʋɣʋ n nyɑɑsɑ teŋku kʋsɛɛm nɑ ɩ́lɛ́ ɩ nyɔɔ.

N yelɑɑ nɑ nyɑ́ yəlɑɑ tɔ lumɑŋ sɔsɔɔŋ tɑɑ

ɩsɩɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

10 N yɑpɑ tɑ cɑɑnɑɑ kɛ mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-wɛ tɔ pɑ niŋ tɑɑ.

N hɛtɑ-wɛɣɛ pɑ kolontu səkpɑŋ tɑɑ.

11 Lʋm tɔɣɔ pɑ kolontunɑɑ tənɑɣɑ,

pə tɑ sɔɔ pɑɑ kʋlʋm.

12 Tənɑɣɑlɛ pɑ tɛmɑ pɑ tɑɑ nɑ nyɑ́ tɔm,

nɑ pɑ́ sɑ-ŋ nɑ yontu.

13 Amɑ pɑ sɔɔ kpɑkpɑɑ kɛ nyɑ́ təmɑ,

pɑ tɑ tɑŋ sɩ pɑ́ nɑ́ ɑ tɛɛsʋɣʋ.

14 Ḿpʋɣʋ pɑ nyɩɩlɑ teu sɩ pɑ́ hiki

mpi pɑ fɛɩnɑ tɔɣɔ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɑ-ŋ tɔm kɛ tɛtʋ pooluŋ nyəntʋ tɑɑ.

15 N hɑ-wɛɣɛ pɑ kʋsələməm

nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ hɑɣɑ nɑ pə́ lɩɩ-wɛɣɛ sɔŋ.

16 Ḿpʋɣʋ pɑ lɑpɑ Moisi kɛ ɩsɛsɛɛmlɛ kɛ təsikile,

nɑ Alɔŋ wei ɩ kɛ́ yʋlʋ nɑŋŋ tʋ tɔ.

17 Tənɑɣɑlɛ tɛtʋ hɑɑ nɔɣɔ nɑ tə́ li Tɑtɑŋ nyə́mɑ

nɑ tə́ wɑɑsɩ Apilɑm nyə́mɑ tɔɔ.

18 Kɔkɔ nyɑɣɑ pɑ kpekəle,

kɑ niisɑ ɑsɑɣɑɑ mpɛ.

19 Ḿpʋɣʋ pɑ lupɑ nyəɣəlʋɣʋ kɛ nɑule kɛ Holɛpʋ pʋɣʋ tɔɔ,

nɑ pɑ́ luŋ nɑ pɑ́ sɛɛ-tɛ.

20 Pɑ kpɑɣɑ nɑʋ wei ɩ tɔkɩ nyɩɩtʋ tɔɣɔ,

nɑ pɑ́ lɛɛtɩ Ɩsɔ teeli tʋ nyɑ́ nyɑ́ lonte tɑɑ.

21 Pɑ sɔɔwɑ pɑ wɑɑsʋlʋ Ɩsɔ nyɑ́ nyɑ́ tɔɔ,

pə́cɔ nyɑ́ lɑpənɑ-wɛɣɛ təmɑ sɔsɔɔnɑ,

22 kɛ Kɑm nyə́mɑ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ piti təmɑ kɛ teŋku kʋsɛɛm tɑɑ.

23 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ nyɑ́ n yɔɣɔtɑ pɑ kpiisuɣu tɔm, Moisi pɑɑsi.

Amɑ nyɑ́ kʋləsʋ Moisi tike səŋnɑ nɑ ɩ́ tɛɣɛ-ŋ niŋ

nɑ Ɩsɔ kʋ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ wɑkəlʋɣʋ tɔm tɑɑ.

24 Ɩlɛnɑ pɑ́ lɔ tɛtʋ kʋpɑntʋ nti Ɩsɔ nyɑ́ n kɑ hɑ-wɛ tɔ.

Pɑ tɑ tʋnɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ nyɑ́ nɔɣɔ sɩɩʋ tɔtɔ.

25 Ntɛnɑ pɑ́ kʋntɩ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ,

nɑ pɑ́ kisi Tɑcɑɑ nyɑ́ nyɑ́ nɔɣɔ kɛ nɩɩnɑʋ.

26 Tənɑɣɑlɛ n kʋsɑ niŋ nɑ ɩsɔ nɑ ń tuu

sɩ n kɑ́ yele nɑ pɑ́ sɩ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

27 Nɑ ń yɑsɩ pɑ lʋlʋŋ kɛ pɑɑ timpi,

nɑ ń yele nɑ pɑ́ sɩ́ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ tɛ.

28 Ḿpʋɣʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ luŋɑ Peyɔɔ nyə́mɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑntʋ nti pɑ lɑɑwɑ sətɑɑ tɔ.

29 Pɑ kpɑɑsɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ pɑ kʋlɑpʋtʋ ntɩ.

Ɩlɛnɑ nyɑɑ kɔnɑ wɑhɑlɑ kɛ pɑ tɔɔ.

30 Ḿpʋɣʋ Pɛnhɑsɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-tɩ.

Ɩlɛnɑ mpusi ɩnɩ ɩ́ hɛɛ.

31 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ nyɑ́ nyənɑ yɑɑsi ɩnɩ sɩ

ɩ wɛ teu kɛ tɑm tɔɔ.

32 Mpɛ pɑ kpɑɑsənɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ Melipɑ lʋm kiŋ.

Ɩlɛnɑ Moisi tɔɣɔ pə sɑləkɑ kɛ pɑ nyʋɣʋ tɔɔ.

33 Pɑ nyəŋsɑ ɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ kpisi kɑntəlʋɣʋ,

ɩlɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ tɔm ɩ tɑ mɑɣɑsɩ.

34 Ɩsɛɣɛlɩ nyəmɑ tɑ kʋ Kɑnɑɑŋ nyə́mɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ

kɑ heeluɣu-wɛ tɔ.

35 Amɑ pɑ kpɛntənɑ piitimnɑɑ lɛlɑɑ kɛ́

nɑ pɑ́ kpɛləmɩ pɛlɛ pɑ kʋlɑpəlɛ.

36 Hɑlənɑ pɑ́ luŋ pɑ tɩɩŋ

nɑ pɛlɛ pɑ́ nyɩ-wɛɣɛ kɑtɔkɑ nɑ pɑ́ hoti kɑ tɑɑ.

37 Nɑ pɑ́ lɑɑ pɑ pəyɑlɑɑ nɑ pɑ pɛɛlɑɑ kɛ

pɛlɛ pɑ tɩɩŋ.

38 Pɑ kʋwɑ pɑ piyɑ kɛ mʋsʋŋ kɛ Kɑnɑɑŋ tɩɩŋ tɛɛ

nɑ pɑ yʋlʋkʋlɛ ntɛ́ tə́ pilisɑ tɛtʋ.

39 Pɑ təmɑ lɑpɑ-wɛɣɛ ɑsilimɑ nyə́mɑ

nɑ pɑ lɑkɑsɩ pəsɩ-wɛ ɩsɩɩ wɑsɑŋkɑlənɑɑ.

40 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ nyɑ́ nyɑ́ tɑɑ kpɑnɑ nyɑ́ yəlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́

nyɑ́ kpɑncoou tɔ nɑ pɑ́ lɩɩ-ŋ sɔŋ.

41 Ɩlɛnɑ ń tʋ-wɛɣɛ piitimnɑɑ niŋ tɑɑ

nɑ pɛlɛ pɑ tɑɑ kpɑnɑ-wɛ nɑ pɑ́ ŋmɑkəlɩ-wɛ.

42 Nɑ pɑ kolontunɑɑ muɣuli-wɛ

nɑ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ.

43 Tɔm pɑɣɑlɛ kɛ Tɑcɑɑ n wɑɑsɑ-wɛ.

Pɑɑ nɑ mpʋ nɑ pɑ́ kʋləɣɩ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ tɑm.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kɑmɑ nyɔɔŋ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ.

44 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ n nɩɩwɑ pɑ wulɑ

nɑ ń nɑ́ pɑ lɑŋpəsəlɛ.

45 Ɩlɛnɑ ń hʋʋ nyɑ́ nɑ-wɛ mə nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔm.

Nɑ pɑ tɔm lɑ-ŋ pətɔɔtəlɛ kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ tɔɔ.

46 Nɑ ń yele nɑ mpɑ pɑɑ kpɑ-wɛɣɛ yomle tɔ

pɑ tɔm lɑ-wɛɣɛ ɩsəkilim.

47 Tɑcɑɑ tɑ́ Ɩsɔ wɑɑsɩ-tʋ,

nɑ ń ləsɩ-tʋɣʋ piitimnɑɑ tɑɑ nɑ ń kpeɣeli-tʋ.

Ɩlɛnɑ tə́ sɑ nyɑ́ hətɛ nɑŋŋ nyəntɛ

nɑ tə́ pɛɛkɩ teeli kɛ nyɑ́ sɑmtʋ tɑɑ.

48 Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tə sɛɛ-ŋ tɑm tɔɔ.

Yəlɑɑ tənɑ ɩ́ tisi sɩ Ɩsɔ ɩ́ kɔnɑ mpʋ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

TAKƎLAƔA KAKPASƖ NYƎŊKA

107

(Yontu 107–150)

Ɩsɔ wɑɑsʋlʋ nyɑnɑ kookɑlɩ

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Mpi tɔ, n kɛ́ kʋpɑŋ,

nɑ nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ wɛ tɑm tɔɔ.

2 Mpɑ Tɑcɑɑ n wɑɑsɑɑ tɔ pɑ́ yɔɣɔtɩ.

Mpɑ n yɑpɑ kolontu niŋ tɑɑ tɔ pɑ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ kɛ́ kʋpɑŋ.

3 N ləsɑ-wɛɣɛ tɛtʋnɑɑ tənɑ tɑɑ kɛ́,

pə kpɑɣɑʋ ilim təlɩɩlɛ nɑ pə tətʋlɛ,

nɑ pə ntɔɣɔŋ nɑ pə mpətəŋ tɔ.

4 Pɑ tɑɑ lɛlɑɑ tɔŋɑɣɑ pɑ tike kɛ́.

Pɑ tooliɣi wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

Pɑɑ nɑɑkɩ ɩcɑtɛ nte tə tɑɑ pɑɑ cɑɣɑ tɔ.

5 Nyɔɣɔsɩ nɑ lʋkɔtʋ kʋkɑɣɑ-wɛ nɑ pɑ ɑpɑlʋtʋ yɔɔləɣɩ.

6 Ḿpʋɣʋ pɑ wiinɑ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ pɑ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ,

nɑ ń wɑɑsɩ-wɛɣɛ pɑ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlʋɣʋ tɑɑ.

7 Mpɑɑʋ kʋpɑŋkʋ tɑɑ kɛ́ n tiikɑ-wɛ.

N tɑnɑ-wɛɣɛ ɩcɑtɛ nte tə tɑɑ pɑɑ cɑɣɑ tɔ.

8 Pɑ́ sɛɛ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ,

nɑ piti təmɑ wenɑ n lɑkɩ yəlɑɑ tɔ ɑ tɔɔ.

9 Mpi tɔ, n kʋwɑ lʋkɔtʋ nyə́mɑ lʋkɔtʋ

nɑ ń hɑɣɑsɩ nyɔɣɔtʋnɑɑ.

10 Mpɑ pɑɑ wɛ səkpɛtʋɣʋ nɑ səm nɔɣɔ tɑɑ tɔ.

Pɑɑ wɛ wɑhɑlɑ tɑɑ kɛ́ nɑ ɑlukpɑlɑ kɛ pɑ nɔɔhɛɛ tɑɑ.

11 Mpi tɔ, pɑɑ kisɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ nyɑ́ tɔm kɛ́.

Pɑ footɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ.

12 Wɑhɑlɑ kɛ n nyəkɑ-wɛ nɑ pɑ́ hotiɣi.

Nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ.

13 Ḿpʋɣʋ pɑ wiinɑ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ pɑ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ ń wɑɑsɩ-wɛɣɛ pɑ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlʋɣʋ tɑɑ.

14 Nɑ ń ləsɩ-wɛɣɛ səkpɛtʋɣʋ nɑ səm nɔɣɔ tɑɑ,

nɑ ń cɛ́ pɑ kʋhɔkəm.

15 Pɑ́ sɛɛ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ,

nɑ piti təmɑ wenɑ n lɑkɩ yəlɑɑ tɔ ɑ tɔɔ.

16 N pɛlɑ nyəɣəlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kʋtəkʋɣʋ

nɑ ń wɑkəlɩ pə kʋkɑləsəŋ.

17 Kʋmɛlɛməŋ yɑɑsi kʋtɑkɛɛsʋɣʋ tɔɔ,

pɑ kɑwɑlɑɣɑ sʋsɑ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ tɑɑ.

18 Tɔɣɔnɑsɩ tənɑ lɩɩ-wɛɣɛ sɔŋ

hɑlənɑ pə ponɑ-wɛɣɛ səm nɔɣɔ tɑɑ.

19 Mpʋɣʋlɛ pɑ wiinɑ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ pɑ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ

nɑ ń wɑɑsɩ-wɛɣɛ pɑ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlʋɣʋ tɑɑ.

20 Ɩlɛnɑ ń yɔɣɔtɩ nɑ pə́ wɑɑ-wɛ

nɑ ń fiti-wɛɣɛ səm tɑɑ.

21 Pɑ́ sɑ Tɑcɑɑ nyɑqɑ nyɑ kʋpɑntʋ tɔɔ

nɑ piti təmɑ wenɑ n lɑkɩ yəlɑɑ tɔ ɑ tɔɔ.

22 Pɑ́ lɑ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ sɛɛtʋ kɔtɑsɩ

nɑ pɑ́ kpɑɑlɩ nyɑ́ təmɑ nɑ kɑwilitɑsɩ.

23 Mpɑ pɑɑ wɛ teŋku tɑɑ kɛ kpɩɩləŋ tɑɑ

nɑ pɑ́ lɑkɩ pɑ tɑɑtəlɛ tɔ.

24 Pɛlɛ pɑ nɑwɑ mpi Tɑcɑɑ nyɑ́ n pəsəɣɩ lɑpʋ tɔ,

nɑ piti təmɑ nnɑ n lɑpɑ teŋku tɑɑ tɔ.

25 N yɔɣɔtɑ kʋyɔɣɔtʋ kɛ́ nɑ

kɑcuculɑɣɑ kʋsɩ teŋku holɑ.

26 Nɑ pə́ lɔɣɔ pɑ kpɩɩlʋɣʋ kɛ ɩsɔtɑɑ

nɑ pə́ tisi-kʋɣʋ lumɑŋ tɑɑ,

nɑ pə́ cɔɔsɩ-wɛɣɛ teu.

27 Pɑ ɩsɛ pilɑɑ ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ seluɣu ɩsɩɩ sʋlʋnyɔɔlɑɑ

nɑ pɑ nyəm kɛ teŋku tənɑ sɑɑlɩ yem.

28 Mpʋɣʋlɛ pɑ wiinɑ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ pɑ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ

nɑ ń wɑɑsɩ-wɛɣɛ pɑ sɔɣɔntʋ tɑɑ.

29 Ɩlɛnɑ ń səŋsɩ kɑcuculɑɣɑ

nɑ teŋku holɑ hɛɛ təli.

30 Pɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ teŋku hɛɛʋ mpɩ.

Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɛsənɑ-wɛ nɑ ɩ́ ponɑ-wɛɣɛ

timpi pɑ pukɑɣɑ tɔ.

31 Pɑ́ sɛɛ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ,

nɑ piti təmɑ wenɑ n lɑkɩ yəlɑɑ tɔ ɑ tɔɔ.

32 Pɑ́ sɑ-ŋ timpi yəlɑɑ kpeɣelɑɑ tɔ

nɑ pɑ́ pʋɣʋlɩ-ŋ sɔsɑɑ kotuɣu tɑɑ.

33 Nyɑ́ yekinɑ nɑ pusi nyɔɔkɩ,

nɑ sɛɛlɑɑ nɑ́ɑ́ wʋləɣɩ.

34 Nɑ ń pəsəɣɩ mʋsʋŋ tɛtʋ kɛ tɛsəpɑɣɑ

kɛ tə yəlɑɑ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ.

35 N lɑkɩ nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ pəsɩ lɩɩlɛ

nɑ lʋm sɛɛlɑɑ wɛɛ timpi lʋm nyɔɣɔsɩ wɛɛ tɔ.

36 Nɑ ń sɩɩ lɑŋlɑɑ kɛ tənɑ

nɑ pɛlɛ pɑ́ ŋmɑ́ ɩcɑtɛ nte tə tɑɑ pɑɑ cɑɣɑ tɔ.

37 Nɑ pɑ́ tuu tɑwɑ nɑ pɑ́ sɔ tɩɩŋ wei

pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ tɔ nɑ ɩ́ lʋlɩ pee kɛ sɔsɔm.

38 Tɑcɑɑ n kooliɣi-wɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ́ nɑ pɑ́ hukiɣi sɔsɔm,

n tɑ pɑsɑ pɑ tɔlɑ.

39 Ɩlɛnɑ lɑŋʋɣʋ nɑ wɑhɑlɑ nɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛ

nyəkɩ lɛlɑɑ nɑ pə́ pɑsɑ-wɛ.

40 Tɑcɑɑ n yeki nɑ pɑ́ footiɣi kɑsɑɣɑmpiyɑ.

N yeki nɑ pɑ cɔɔkɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, pɑ fɛɩ tɛ́.

41 Amɑ n wɑɑsəɣɩ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ wɑhɑlɑ tɑɑ,

nɑ pɑ tɛɛsɩ huki ɩsɩɩ kɑləkəŋ.

42 Yəlɑɑ kʋpɑmɑ nɑɑkɩ Tɑcɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑɑləɣɩ.

Amɑ ɩsɑɣɑtʋ təkəɣɩ nɔɔsɩ.

43 Yʋlʋ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ yɑɑsinɑɑ mpɛ

nɑ ɩ́ pɛɛkɩ sɩ ɩ́ cɛkənɑ Tɑcɑɑ kʋpɑntʋnɑɑ.

108

Tɑnɑŋ yontu

(Kʋkɑlətʋ 2-6: Yontu 57:8-12,7-14; Yontu 60:7-14)

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Hɑɩ, mɑ Ɩsɔ, mɑ tɛmɑ mɑ tɑɑ sɩ

mɑ́ yoo-ŋ yontu nɑ mɑ lotu tənɑɣɑ.

3 Mɑ cəməŋ ɩ́ fe, mɑɑ fe nɑ pə́cɔ pə nyɑɑlɩ.

4 Tɑcɑɑ, mɑɑ sɛɛ-ŋ yəlɑɑ tɑɑ,

nɑ mɑ́ yoo-ŋ yontu kɛ piitimnɑɑ tɑɑ.

5 Nyɑ́ pɛɛlɛɛ kəlɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ kʋlʋɣʋ,

nɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ nɑ́ɑ́ kɑləsənɑ hɑtoo ɩsɔtɑɑ.

6 Hɑɩ, Ɩsɔ, hʋlɩ nyɑ́ tɔɔməŋ kɛ ɩsɔtɑɑ.

Nyɑ́ teu ɩ́ nɑ́ tɛtʋ tənɑ tɔɔ.

7 Lɑ mpʋ ɩlɛnɑ pə hɛtɩ nyɑ́ kʋsɔɔllɑɑ.

Wɑɑsɩ-m nɑ nyɑ́ niŋ ntɔɣɔŋ.

Mʋ tɑ́ sələmʋɣʋ.

8 Ɩsɔ yɔɣɔtɑ ɩ kutuluɣu nɑŋŋ nyəŋkʋ tɑɑ sɩ:

Mɑ́ɑ́ tɔɣɔnɑ ɑkɑɩtʋ nɑ mɑ́ tɑlɑ Sikɛm ɩcɑtɛ.

Mɑɑ mɑɣɑsɩ Sukɔtɩ tɛtɛkəlɛ nɑ ŋmənɑɣɑ.

9 Mɑ́ tənnɑ Kɑlɑɑtɩ nɑ Mɑnɑsee.

Ɩfəlɑyim kɛlɛ mɑ nyəɣəlʋɣʋ kɑhukɑ.

Yutɑ kɛlɛ mɑ kɑwulɑɣɑ kpɑ́tʋɣʋ.

10 Mowɑpʋ tɛtʋ ntɛ́ mɑ lʋm kʋsɔsɔm tətʋlɛ.

Ɩtɔm nyəntʋ kɛ mɑ ntɑŋkpɑlɑ təsɩɩlɛ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ kiisiɣi yoou kɑkiisɑsɩ kɛ Filiisi nyə́mɑ tɔɔ.

11 Awe kɑ́ ponɑ-m Ɩtɔm?

Awe kɑ́ tʋ-m Ɩtɔm koluŋɑ ɩcɑtɛ tɑɑ?

12 Pə tɑɣɑ Ɩsɔ nyɑ́?

Pəyele nyɑ́ lɔnɑ-tʋ,

nn tɑsəɣɩ tɑ́ yoolɑɑ kɛ təŋʋɣʋ.

13 Kɔɔ nɑ ń yɑ-tʋɣʋ kolontu tɔm tɑɑ,

yʋlʋ wɑɑsʋɣʋ wɛ kpɛtɛ kɛ́.

14 Ɩsɔ toŋ tɑɑ tɩɩ lɑ kookɑlənɑɑ kɛ́.

Ɩnɩ ɩ kɑ́ nɑŋtənɑ tɑ́ kolontunɑɑ.

109

Tɑfiiti təŋsəɣɩ mpusi kɛ́ ɩ kolontunɑɑ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ

yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Ɩsɔ nyɑɣɑ mɑ sɑŋ, tɑɑ su.

2 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, yəlɑɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ tʋsəlɑɑ

hɑ́ɑ́ nɔɔsɩ nɑ mɑ tɔɔ kɛ́,

nɑ pɑ́ yɔɣɔtəɣənɑ-m pɔpɔtʋ tɔm.

3 Pɑ́ɑ́nɑ́ tɔm kɛ pɑ yɔɣɔtəɣənɑ-m pɑɑ le,

nɑ pɑ́ yookinɑ-m mʋsʋŋ.

4 Pɑɑ nɑ mɑ sɔɔlɑ-wɛ tɔ,

pɑ nyənəɣɩ-m pɑ kolontu kɛ́.

Amɑ mɑ sələməɣɩ Ɩsɔ kɛ́.

5 Mɑ lɑkɩ-wɛɣɛ kʋpɑntʋ nɑ mpɛ pɑ́ lɑkɩ-m ɩsɑɣɑtʋ.

Mɑ sɔɔlɑ-wɛ nɑ mpɛ pɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ-m.

6 Ləsɩ tɔm hʋʋlʋ ɩsɑɣɑʋ nɔɣɔlʋ

nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ hʋʋnɑ mɑ kolontu.

Ɩ kolontunɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ kɔɔ ɩ́ suu-ɩ tɔm.

7 Pɑ́ kʋ ɩ tɔm kɛ təhʋʋlɛ tɑɑ,

Ɩsɔ nyənɩ ɩ sələmʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ.

8 Ɩ́ sɩ lɔŋ

nɑ nɔɣɔlʋ mʋ ɩ təmlɛ,

9 nɑ ɩ piyɑ pəsɩ suluwɑɑ

nɑ ɩ ɑlʋ kɛ leelu.

10 Ɩlɛnɑ ɩ piyɑ pəsɩ təkpɑɑləŋ nɑ pɑ́ sələməɣɩ nɑ pɑ́ tɔkɩ.

Pɑ́ tɔɣɔnɩ-wɛɣɛ pɑ ncɑɑ tɑɑ.

11 Ɩ kəmlɛ tʋ ɩ́ kuu ɩ nyəm tənɑ,

nɑ kpɑɩ nyə́mɑ nɑ́ɑ́ wɑkəlɩ ɩ təmlɛ kʋlʋlʋm.

12 Nɔɣɔlʋ luɣu ɩ́ tɑɑ lɑpɩ-ɩ.

Pə́cɔ ɩ suluwɑɑ tɔm ɩ́ tɑɑ lɑ nɔɣɔlʋɣʋ ɩsəkilim.

13 Pə́ kpiisi ɩ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ nɑ pɑ həlɑ sɑɑlɩ yem

kɛ́ mpɑ pɑɑ kʋlɩ tɔ pɑ nɔɔsɩ tɑɑ.

14 Tɑcɑɑ, tɑɑ sɔɔ ɩ cɑɑnɑɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

Pə́cɔ tɑɑ hɩɩsɩ ɩ too kɑwɑlɑɣɑ.

15 Tɑcɑɑ, tɑɑ sɔɔ ɩ cɑɑnɑɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ too kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ.

Tɑcɑɑ kpiisi yəlɑɑ mpɛ pɑ hətɛ kɛ tɛtʋ tɑɑ.

16 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, yʋlʋ ɩnɩ ɩ tɑ hʋlɩ nɔɣɔlʋɣʋ suulu.

Pə́cɔ ɩ tʋ wɑhɑlɑ tʋ nɑ kʋnyɔntʋ kɛ wɑhɑlɑ.

Hɑlənɑ ɩ́ kʋ lɑŋwɑkəllɛ tʋ.

17 Mpusi kɛ́ ɩ kɑ sɔɔlɑɑ,

mpusi ɩnɩ ɩ́ kɔɔ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ.

Ɩ́ tɑɑ sɔɔlɩ nɔɣɔ kʋpɑŋkɑ,

kɛlɛ kɑ́ hɑtələnɑ-ɩ.

18 Mpusi ɩ́ wɛɛ ɩ tɔɔ ɩsɩɩ toko.

Mpusi ɩ́ sʋʋ ɩ tɑɑ ɩsɩɩ lʋm.

Mpusi ɩ́ pəsɩ ɩsɩɩ nim kɛ ɩ mʋwɑ tɑɑ.

19 Mpusi ɩ́ tɑkɩ-ɩ ɩsɩɩ toko.

Mpusi ɩ́ cɔɔ-ɩ nɑ ɩ́ tɑ́ tɑm ɩsɩɩ tɑmpɑlɑ.

20 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ kɑ lɑ mɑ kolontunɑɑ.

Pɑ kʋfɛlʋɣʋ ntɛ́.

Nɑ mpɑ pɑ yɔɣɔtəɣɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ mɑ tɔɔ tɔ.

21 Tɑcɑɑ Ɩsɔ lɑ-m mpi pə wɛ teu tɔɣɔ nyɑ́ hətɛ tɔɔ.

Mpi tɔ, nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔwɑɣɑ, wɑɑsɩ-m.

22 Mɑ kɛ́ kʋnyɔntʋ kɛ́ nɑ wɑhɑlɑ tʋ,

mɑ wɑkəlɑ hɑtoo mɑ tɑɑ.

23 Mɑ tɔŋnɑ sɑɑlʋɣʋ kɛ yem kɛ́ ɩsɩɩ ɩsotom

nɑ pɑ́ tɔɣɔnəɣɩ-m ɩsɩɩ filifili wei ɩ wɑkələɣɩ tɔ.

24 Nɔhɔkətʋ pɩɩ-m mɑɑ pəsəɣɩ nɑ mɑ́ səŋ.

Mɑ tɛmɑ tɑɑsɩ təkɔŋɔkɔŋɔ.

25 Mɑ pəsɑ-wɛɣɛ mpi pə fɛɩ teu tɔɣɔ.

Pɑ nyənəɣɩ-m nɑ pɑ́ kpɛɛtəɣɩ nyɔɔŋ.

26 Wɑɑsɩ-m, Tɑcɑɑ mɑ Ɩsɔ.

Yɑ-m nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

27 Yəlɑɑ mpɛ pɑ́ nyɩ sɩ nyɑ́ niŋ kɛ́.

Tɑcɑɑ nyɑ́, nyɑ́ lɑpənɑ mpʋ.

28 Mpɛ pɑ təŋsəɣɩ mpusi kɛ́.

Amɑ nyɑ́ kooliɣi kʋpɑntʋ.

Ye pɑ kʋlɑɑ fɛɛlɛ kɑ́ kpɑ-wɛ.

Amɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑ́ mɑ lɑŋlɛ kɑ́ hʋlʋmɩ.

29 Pə́ liɣiti mɑ kolontunɑɑ mpɑ pɑ suu-m tɔm tɔ.

Fɛɛlɛ ɩ́ wɑɑsɩ pɑ tɔɔ ɩsɩɩ toko.

30 Mɑɑ pʋɣʋlɩ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ nɑ kɑwilitɑɣɑ.

Mɑɑ sɑ-ŋ sɑmɑɑ hɛkʋ.

31 Mpi tɔ, n wɛ kʋnyɔntʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́.

Sɩ n wɑɑsəɣɩ-ɩ mpɑ pɑ kʋɣɩ ɩ tɔm tɔ pɑ niŋ tɑɑ.

110

Wulɑʋ wei ɩ kɛ́ kɔtʋlʋ tɔ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Tɑcɑɑ Ɩsɔ heelɑ mɑ sɔsɔ sɩ:

Cɑɣɑ mɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ, hɑlənɑ mɑ́ yele nɑ nyɑ́

kolontunɑɑ pəsɩ nyɑ́ nɔɔhɛɛ təsɩɩlɛ.

2 Tɑcɑɑ kɑ́ wɑləsɩ nyɑ́ kpɑ́tʋɣʋ toŋ kɛ Siyɔŋ tɑɑ.

Nyɑɑ ŋmɑkəlɩ nyɑ́ kolontunɑɑ.

3 Kʋyɑkʋ ŋku n kɑ́ yoonɑ nyɑ́ kolontunɑɑ tɔ.

Nyɑ́ ɩfepiyɑ ɑpɑlʋtʋ kɑ́ kpɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kɔɔ pɑ tɩ.

Pɑɑ wɛɛ ɩsɩɩ tefemle cɔlɔʋ,

nɑ pɑ́ kɔɔ nyɑ́ pʋɣʋ nɑŋŋ nyəŋkʋ tɔɔ.

4 Tɑcɑɑ tɛmɑ tuuu ɩ kɑɑ tɑsɑ lɑɣɑsʋɣʋ.

Ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

N kɛ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́,

ɩsɩɩ Mɛləcisetɛɛkɩ.

5 Tɑcɑɑ wɛ nyɑ́ ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́.

Ɩ kɑ́ wɑkəlɩ ɑwulɑɑ kɛ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋyɑkʋ wule.

6 Ɩnɩ ɩ hʋʋkənɑ nɑ piitimnɑɑ,

nɑ sətɑɑ sɔɣɔtɑ pɑɑ timpi.

Ɩ wɑkələɣɩ ɑwulɑɑ kɛ tɛtʋ tənɑ tɑɑ kɛ́.

7 Ɩ nyɔɔkɩ lʋm kɛ lɔɔʋ tɑɑ kɛ́ tɔntɛ wɑɑtʋ kɛ́.

Pə tɔɔ kɛ́ ɩ kʋsəɣɩ nyʋɣʋ.

111

Tɑcɑɑ təmɑ sɔsɔɔnɑ tɔm tɔɔsʋɣʋ

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Mɑɑ sɛɛ Tɑcɑɑ nɑ mɑ lotu tənɑ

kɛ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ kpekəle tɑɑ kɛ́ təkotile.

2 Tɑcɑɑ təmɑ nɑ́ kɛ́ sɔsɔɔnɑ kɛ́,

nɑ ɑ sɔɔllɑɑ pɛɛkəɣɩ-yɛ.

3 Nyɑ́ kʋlɑpəm tənɑ tɑɑ wɛ teeli nɑ teu sɔsɔɔm kɛ́.

Nyɑ́ siɣisuɣu wɛ tɑm tɔɔ.

4 Tɑcɑɑ n yelɑɑ sɩ tə́ tɔɔsəɣɩ nyɑ́ kɔkɔlɔ təmɑ tɔɔ.

N kɛ́ pɛɛlɛɛ tʋ kɛ́ nɑ pətɔɔtəlɛ tʋ.

5 N hɑɑkɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔ.

Nn sɔɔkɩ nyɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ pəcɔ.

6 N hʋlɑ nyɑ́ yəlɑɑ kɛ nyɑ́ təmɑ toŋ

kɛ timpi n cɛlɑ-wɛɣɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɛtʋ tɔ.

7 Nyɑ́ kʋlɑpəm siɣisɑɑ nɑ pə təŋɑɑ.

Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ wɛ nɑɑni.

8 Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

Tə siɣisɑɑ kɛ́ nɑ tə́ təŋɑɑ.

9 N hɛtɑ nyɑ́ yəlɑɑ

nɑ nyɑ́ nɑ-wɛ ɩ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ kɛ tɑm tɔɔ.

Nyɑ́ hətɛ kɛ sɔsɔɔlɛ kɛ́, nɑ kɑtɛ nyəntɛ.

10 Ɩsɔ nyɑmnɑʋ ntɛ́ nyəm kite,

mpɑ pɑ tɔkɑ yɑɑsi ɩnɛ tɔ

pɑ wɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ kʋpɑnɑ kɛ́.

Tɑcɑɑ teeli wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

112

Tɑcɑɑ kooliɣi kʋpɑntʋ kɛ ɩ yəlɑɑ kʋpɑmɑ

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ tɔ.

Ɩ lɑŋlɛ hɛɛnɑ Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ lɑpʋ kɛ́.

2 Ɩ kʋlʋlɑɑ kɑ́ lɑ sɔsɑɑ kɛ tɛtʋ tɔɔ.

Ɩsɔ kooliɣi kʋpɑntʋ kɛ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ piitim.

3 Wɛnɑʋ nɑ təcɑɣɑnɑʋ wɛnnɑ pə tɛ yʋlʋ təyɑɣɑ tɑɑ.

Ɩsɔ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-ɩ tɑm tɔɔ.

4 Kɔkɔ nɑɑkɩ səkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɛ́ tɑmpɑnɑ təŋlʋ.

Kɔkɔ nɑɑkɩ wei ɩ wɛnɑ suulu nɑ ɩ́ wɛnɑ lɛlɑɑ pətɔɔtəlɛ,

nɑ ɩ́ təŋəɣɩ kʋsiɣisim tɔ.

5 Pə wɛ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ hʋləɣɩ suulu nɑ ɩ́ kəntəɣɩ.

Pə wɛ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ təŋ siɣisuɣu nɑ ɩ́ lɑkənɑ ɩ təmɑ.

6 Ye n lɑkɩ mpʋ nn cɛŋləɣɩ.

Pɑ tɔɔsəɣɩ siɣisilu tɔɔ kɛ́ tɑm tɔɔ kɛ́.

7 Ɩ lɑŋlɛ ɩɩ tɔɔkənɑ lɑŋwɑkəllɛ lɑɑpɑɑlɩ,

ɩ tɔkɑ ɩ təɣɩ, Tɑcɑɑ kɛ ɩ lɑkɩ nɑɑni.

8 Siɣisilu tɔkɑ ɩ təɣɩ, sɔɣɔntʋ fɛɩ-ɩ.

Ɩ kɑ nyənɩ ɩ kolontunɑɑ kpisuɣu.

9 Ɩ hɑɑkɩ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ yeki niŋ.

Ɩsɔ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-ɩ tɑm tɔɔ kɛ́.

Siɣisilu toŋ sɔɔsəɣɩ nɑ yəlɑɑ tʋɣʋnɑ-ɩ teu.

10 Ɩsɑɣɑʋ nɑ́ nɑɑkɩ-ɩ ɩlɛnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-ɩ.

Ɩ nyɑsəɣɩ ɩ təɣɩ kelɑ nɑ ɩ́ lɔɔkɩ ɩ ɑpɑlʋtʋ.

Asɑɣɑɑ kʋnyɩɩlʋɣʋ sɑɑləɣɩ yem kɛ́.

113

Tɑcɑɑ pɑɑsəɣənɑ mpɑ pɑ fɛɩnɑ pʋlʋ tɔ

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Tɑcɑɑ təmlɛ lɑtɑɑ mɛ, ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ hətɛ.

2 Tɑcɑɑ hətɛ ɩ́ yɑɑ pə kpɑɣɑʋ nɔɔnɔɔ tɔ

nɑ pə́ polo tɑm tɔɔ.

3 Pɑ́ sɛɛ Tɑcɑɑ kɛ pə kpɑɣɑʋ ilim təlɩɩlɛ

nɑ pə́ sɩɩnɑ pə tətʋlɛ tɔ.

4 Tɑcɑɑ ŋmɑkəlɑ piitimnɑɑ tənɑɣɑ.

Ɩ teeli kʋŋkʋlʋməŋ tɛɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ.

5 Tɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ n fɛɩnɑ ɑkpele.

Nyɑ́ təcɑɣɑlɛ ntɛ́ hɑtoo ɩsɔtɑɑ.

6 N kɑŋ nyʋɣʋ kɛ́ nɑ ń nyənɩ

ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ ɑtɛ.

7 N kʋsəɣɩ kʋnyɔntʋ kɛ mʋsʋɣʋ tɑɑ kɛ́,

nɑ wɑhɑlɑ tʋ kɛ hute tɑɑ.

8 Sɩ ń cɑɣɑsɩ pɑ́ nɑ nyɑ́ yəlɑɑ kʋpɑɣɑlɑɑ.

9 N hɑɑkɩ ɑlʋ kɑɑlʋlɑɣɑ kɛ təyɑɣɑ.

Nɑ ń lɑpɩ-ɩ toto lɑŋhʋlʋmlɛ nyəŋ

kɛ ɩ piyɑ hɛkʋ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

114

Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ lɩɩwɑ Icipiti tɛtʋ tɑɑ tɔ

1 Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ lɩɩwɑ Icipiti tɛtʋ tɑɑ tɔ,

wɑɑtʋ wei Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ lɩɩ piitim lɛmpɩ tɔm

yɔɣɔtəlɑɑ mpɛ pɑ tɛ tɔ.

2 Ḿpʋɣʋ Yutɑ pəsɑ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ

nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ́ɑ́ pəsɩ Tɑcɑɑ tɛtʋ.

3 Teŋku nɑ́-wɛ́ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ se.

Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ nɑ́ məlɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ.

4 Ɩlɛnɑ pɔɔŋ ŋmɑɑ ɩsɩɩ ɩwɑɑŋ,

nɑ pulɑsɩ nɑ́ɑ́ ŋmɑɑ ɩsɩɩ ɩwɛɛsɩ.

5 Teŋku, n seeki suwe?

Yɑɑtɑnɩ, nɑ́ mələɣɩ wɑɑlɩ wɑɑlɩ suwe?

6 Pɔɔŋ, mə ŋmɑɑkɩ ɩsɩɩ ɩwɑɑŋ suwe?

Pulɑsɩ, mə ŋmɑɑkɩ ɩsɩɩ ɩwɛɛsɩ suwe?

7 Tɛtʋ nyɑ́ɑ́ sele Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ.

Sele Yɑkɔpʋ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ.

8 Ɩnɩ ɩ pəsəɣənɑ kʋkpɑmʋɣʋ kɛ lɩɩlɛ,

nɑ pɩɩʋ kɛ lʋm sɛɛlʋ.

115

Ɩsɔ tike ntɛ́ teeli tʋ

1 Tɑcɑɑ, tɑɑ tʋ-tʋɣʋ teeli.

Tɑɑ tʋ-tʋ yoo.

Amɑ tʋ teeli kɛ nyɑ́ hətɛ.

Mpi tɔ, n kɛ́ kʋpɑŋ nɑ tɑmpɑnɑ tʋ.

2 Pepe tɔɔ kɛ́ piitimnɑɑ pɔɔsəɣɩ sɩ:

Leɣe mə Ɩsɔ ɩnɩ ɩ wɛɛ?

3 Tɑ Ɩsɔ wɛ ɩsɔtɑɑ kɛ́.

Ɩ lɑkɩ mpi ɩ sɔɔlɑɑ tɔ.

4 Amɑ mpɛ pɑ tɩɩŋ kɛ wʋlɑnɑɑ nɑ liɣitee

nnɑ yəlɑɑ niŋ lupɑ tɔɣɔ.

5 Pɑ tɩɩŋ ɩnɩ ɩ wɛnɑ nɔɔsɩ, ɩlɛ ɩɩ yɔɣɔtəɣɩ nɑtəlɩ.

Pə́cɔ ɩ wɛnɑ ɩsɛ, ɩɩ nɑɑkɩ pʋlʋ.

6 Ɩ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ, ɩɩ nɩɩkɩ nɑtəlɩ.

Pə́cɔ ɩ wɛnɑ mɩɩnɑ, ɩɩ nɩɩkɩ sɔŋ.

7 Ɩ wɛnɑ niŋ, ɩɩ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ tokinɑ pʋlʋ.

Pə́cɔ ɩ wɛnɑ nɔɔhɛɛ, ɩɩ tɔŋ.

Pəyele ɩɩ tɩɩ mʋtəɣɩ ɩ luɣu tɛɛ kɛ́ mʋtʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ.

8 Mpɑ pɑ luki tɩɩŋ ɩnɩ nɑ pɑ́ tʋɣʋ-ɩ nɑɑni tɔ,

pɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ tɩɩŋ ɩnɩ.

9 Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ, ɩ́ pɛtɩ mə təɣɩ Tɑcɑɑ,

ɩnɩ ɩ teŋnɑ-mɛ nɑ ɩ́ kentiɣi mə tɔɔ.

10 Alɔŋ təyɑɣɑ nyə́mɑ mɛ ɩ́ pɛtɩ mə təɣɩ Tɑcɑɑ,

ɩnɩ ɩ teŋnɑ-mɛ nɑ ɩ́ kentiɣi mə tɔɔ.

11 Mpɑ mɛ ɩ́ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ tɔ, ɩ́ pɛtɩ-ɩ mə tɩ.

Ɩnɩ ɩ teŋnɑ-mɛ, nɑ ɩ́ kentiɣi-mɛ.

12 Tɑcɑɑ ɩɩ sɔɔkɩ tɑ́ tɔm kɛ pɑɑ pəcɔ.

Ɩ kɑ́ kooli tɑ́ tənɑɣɑ kʋpɑntʋ kɛ́.

Ɩ kɑ́ kooli Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɛ kʋpɑntʋ.

Ɩ kɑ́ kooli Alɔŋ nyə́mɑ kɛ pɑ nyəntʋ.

13 Ɩ kɑ́ kooli kʋpɑntʋ kɛ mpɑ pɑ nɩɩkənɑ-ɩ tɔ,

pɑɑ sɔsɑɑ pɑɑ piyɑ.

14 Tɑcɑɑ ɩ́ yele nɑ mə lʋlʋŋ huki.

Ɩ́ lɑ nɑ mə nɑ mə piyɑ ɩ́ wɛɛ pɑɣɑlɛ.

15 Tɑcɑɑ wei ɩ lɑpɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ

nɑ ɑtɛ tɔ ɩ́ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

16 Tɑcɑɑ tike tənnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ

ɩlɛnɑ ɩ hɑ yəlɑɑ kɛ tɛtʋ.

17 Sətɑɑ ɩɩ pəsəɣɩ nɑ pɑ́ sɛɛ Tɑcɑɑ.

Mpɑ pɑ wɛ ɑtɛtəlɛ tɑɑ timpi sumɑ tiɣitiɣi tɔ

Pɑɑ pəsəɣɩ nɑ pɑ́ sɛɛ Ɩsɔ.

18 Amɑ tɑ́ɑ́ sɑ Tɑcɑɑ kɛ pə kpɑɣɑʋ nɔɔnɔɔ tɔ,

hɑlənɑ tɑm tɔɔ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

116

Yʋlʋ wei pə yɑpɑ səm tɑɑ tɔ ɩ sələmʋɣʋ

1 Mɑ sɔɔlɑ Tɑcɑɑ kɛ́.

Mpi tɔ, n nɩɩkɩ mɑ nɔɣɔ nɑ mɑ wiinɑʋ.

2 N kemɑ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ mɑ tɔɔ.

Mɑɑ sələmɩ-ŋ kɛ́, hɑlənɑ mɑ səm.

3 Səm kɑ tɑmɑ-m kotɑɣɑ kɛ́.

Atɛtəlɛ sɔɣɔntʋ nɑ́ pɩɩ-m.

Mɑ wɛ nəɣəsɛɛ nɑ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ.

4 Ḿpʋɣʋ mɑ yɑ́ɑ́ Tɑcɑɑ nyɑ́ hətɛ.

Hɑɩ, Ɩsɔ mɑ wiikinɑ-ŋ sɩ, ń wɑɑsɩ-m.

5 Tɑcɑɑ n wɛnɑ suulu kɛ́ nɑ ń siɣisɑɑ.

Tɑ Ɩsɔ n kɛ́ pətɔɔtəlɛ tʋ kɛ́.

6 Tɑcɑɑ n pɑɑsəɣənɑ ɑcɑmɑɑ kɛ́.

Mɑɑ kɛ wɑhɑlɑ tʋ kɛ́, nɑ n wɑɑsɩ-m.

7 Mɑ yɔɣɔtɑ mɑ tɑɑ sɩ, mɑɑ hɛɛsɩ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ lɑpɑ-m kʋpɑntʋ.

8 Nyɑ́ yɑpənɑ-m səm nɔɣɔ tɑɑ, nɑ ń hɩɩsɩ mɑ ɩsəlʋm.

N hɑsɑ mɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ.

9 Mɑɑ tɔ Tɑcɑɑ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ

kɛ weesuɣu nyə́mɑ tɛtʋ tɑɑ.

10 Pɑɑ wɑɑtʋ wei mɑɑ tɔmɑ sɩ mɑ kɛ́ wɑhɑlɑ tʋ tɔ,

nɑ mɑ́ wɛnɑ nɑɑni kɛ́.

11 Mɑ tɑ mɑɣɑsɩ teu ɩlɛnɑ mɑ́ tɔ sɩ

pɑɑ pəsəɣɩ nɑ pɑ́ lɑ nɑɑni kɛ nɔɣɔlʋ.

12 Ɩsənɑɣɑ mɑɑ lɛɛtɩ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ

kʋpɑntʋ nti n lɑpɑ-m tɔ?

13 Mɑɑ kpɑɑsɩ wɑɑsʋɣʋ kɔpʋ nɑ ɩsɔ

nɑ mɑ́ yɑɑ Tɑcɑɑ nyɑ́ hətɛ.

14 Mɑɑ yoosi nɔɣɔ ŋkɑ mɑ sɩɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ tɔɣɔ

nyɑ́ yəlɑɑ ɩsɛntɑɑ.

15 Tɑcɑɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ-ŋ tɔ

pɑ səm wɩɩkɩ-ŋ sɔsɔm kɛ́.

16 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ kɛ́ nyɑ́ təmlɛ tʋ kɛ́,

nyɑ́ pɛɛlɔ pəyɑlʋ kɛlɛ mɑ́,

n cɛpɑ mɑ kʋhɔkʋm.

17 Mɑɑ lɑ́-ŋ́ nyɑnɑ təmlɛ kɔtɑɣɑ.

Mɑɑ sɑ́-ŋ́ nɑ mɑ́ yɑɑ nyɑ́ hətɛ.

18 Mɑɑ yoosi nɔɣɔ ŋkɑ mɑ sɩɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ tɔɣɔ

nyɑ́ yəlɑɑ ɩsɛntɑɑ.

19 Mɑɑ lɑ ɩsənɑ mɑɑ sɩɩwɑ tɔɣɔ

nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɣɑ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm tɑɑ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

117

Piitimnɑɑ tənɑ sɑŋ Tɑcɑɑ

1 Piitimnɑɑ mɛ, ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Yəlɑɑnɑɑ tənɑ ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

2 Kʋpɑntʋ nti ɩ lɑkɩ-tʋ tɔ tə tɔɔwɑɣɑ.

Ɩ tɑmpɑnɑ wɛ tɑm tɔɔ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

118

Kɛɛsɩ mpi Tɑcɑɑ lɑpɑ tɔ

1 Ɩ́ sɛɛ Tɑcɑɑ, mpi tɔ, ɩ kɛ́ kʋpɑŋ.

2 Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ ɩ́ tɔ sɩ:

Ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ.

3 Alɔŋ təyɑɣɑ nyə́mɑ ɩ́ tɔ sɩ:

Ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ.

4 Mpɑ pɑ nɩɩkənɑ Tɑcɑɑ tɔ pɑ́ tɔ sɩ:

Ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ.

5 Mɑ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ kɛ́ mɑ yɑ́ɑ́ Tɑcɑɑ

nɑ ɩ́ cɔ-m nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-m.

6 Tɑcɑɑ n wɛ mɑ tɔɔ kɛ́, mɑɑ nyɑŋ pʋlʋ.

Yʋlʋ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ lɑ-m we?

7 Nyɑ́ teŋnɑ-m

nɑ mɑ́ nɑɑkɩ mɑ kolontunɑɑ kpisuɣu.

8 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ tʋ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ kpʋlʋɣʋ

nɑ mpi ɩ kɑ́ pɛtɩ nyɑ́ təɣɩ yəlɑɑ tɔ.

9 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ tʋ Tɑcɑɑ nyɑɣɑ kpʋlʋɣʋ

nɑ mpi ɩ kɑ́ pɛtɩ ɩ təɣɩ sɔsɑɑ tɔ.

10 Piitimnɑɑ tənɑ kɑ tɑmɑ-m kɛ́.

Ɩlɛ mɑ tɔɣɔnɑ-wɛɣɛ Tɑcɑɑ nyɑ́ toŋ tɑɑ.

11 Pɑɑ tɑmɑ-m kɛ́ nɑ pɑ́ wɑtəɣɩ-m.

Ɩlɛ mɑ tɔɣɔnɑ-wɛɣɛ Tɑcɑɑ toŋ tɑɑ.

12 Pɑɑ wɑtɑ-m kɛ́ ɩsɩɩ tɩɩŋ sɛsɛkʋ.

Amɑ pɑ toŋ tɛmɑ lɔŋ ɩsɩɩ kiisi kɔkɔ.

Ɩlɛ mɑ tɔɣɔnɑ-wɛɣɛ Tɑcɑɑ toŋ tɑɑ.

13 Mɑ kolontu nyɑ́, nyɑ́ tusɑɣɑ-m kɛ́ sɩ mɑ́ hoti.

Amɑ Tɑcɑɑ nɑ́ kɔmɑ nɑ ń wɑɑsɩ-m.

14 Tɑcɑɑ kɛlɛ mɑ toŋ nɑ mɑ sɑmtʋ nyʋɣʋ,

nyɑ́ yɑpənɑ-m.

15 Siɣisilɑɑ wilitiɣi.

Mpi tɔ, Ɩsɔ hɑ-wɛɣɛ ɑkɑɩtʋ.

Tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ lɑŋlɛ hɛɛwɑ.

Mpi tɔ, Ɩsɔ yɑpɑ-wɛ.

Tɑcɑɑ n yɑpɑ-tʋ nɑ nyɑ́ toŋ.

16 Tɑcɑɑ n kʋsɑ ŋkpɑləŋɑ nɑ ɩsɔ.

N lɑpənɑ toŋ sɔsɔɔŋ.

17 Mɑ kɑɑ tɑsɑ səm tɔtɔ,

mɑɑ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ́.

Mɑɑ kɛɛsɩ Tɑcɑɑ təmɑ tɔm.

18 Tɑcɑɑ n hɔmɑ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ yɑ́ɑ́.

Amɑ n tɑ yele nɑ mɑ́ sɩ.

19 Ɩ́ tʋlɩ-m tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ nɔnɔɔsɩ,

nɑ mɑ́ sʋʋ nɑ mɑ́ sɑ Tɑcɑɑ.

20 Tɑcɑɑ nɔnɔɣɔ ntɔ,

ŋkɛɣɛ siɣisilɑɑ sʋʋkənɑ.

21 Mɑɑ sɛɛ-ŋ kɛ́, mpi tɔ, n cɔ-m

nɑ ń pəsɩ mɑ wɑɑsʋlʋ.

22 Pəlɛ nte ŋmɑlɑɑ kisɑɑ nɑ pɑ́ lɔ tɔ,

ntɛ́ tə pəsənɑ ntɛɣɛ pəlɛ sɔsɔɔlɛ.

23 Tɑcɑɑ nyɑ́ kiŋ kɛ pə lɩɩnɑɑ,

pə kɛ́ piti təmlɛ kɛ́.

24 Tɑcɑɑ nyɑ́ lɑpənɑ kʋyɑkʋ kʋnɛ.

Kʋ kɛ́ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ ɑyɔɔlɑ nyəŋkʋ kɛ́.

25 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, yele nɑ pə́ lɑnɑ-tʋ.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ, yɑ tɑ́ nyɔɔŋ.

26 Ɩsɔ ɩ́ kooli kʋpɑntʋ kɛ wei ɩ kɔŋnɑ Tɑcɑɑ hətɛ tɑɑ tɔ.

Hɑtoo Tɑcɑɑ təyɑɣɑ kɛ tə kooliɣinɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

27 Tɑcɑɑ kɛlɛ Ɩsɔ, ɩnɩ ɩ kɔkɔ nɑɑkənɑ-tʋ.

Ɩ́ tɑmsɩ ɑcimɑ kpəntɛ nɑ ɩ́ ponɑ-tɛɣɛ

kɔtɑɣɑ təlɑtɛ həlʋɣʋ kiŋ*fɑ*. ɑ

28 Tɑcɑɑ, n kɛ́ mɑ Ɩsɔ kɛ́ mɑɑ sɑ-ŋ.

Mɑ Ɩsɔ, mɑɑ pʋɣʋlɩ-ŋ.

29 Ɩ́ sɛɛ Tɑcɑɑ.

Mpi tɔ, n kɛ́ kʋpɑŋ,

nɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ.

119

Yontu nti pɑ sɑŋnɑ Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ tɔ

1 Leleŋ nɩɩlɑɑ ntɛ́ mpɑ pɑ tɔntɛ tewɑ

nɑ pɑ́ tɔŋ ɩsɩɩ Ɩsɔ kiiu wɛɛ tɔ.

2 Leleŋ nɩɩlɑɑ ntɛ́ Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ tɔkəlɑɑ,

nɑ mpɑ pɑ pɛɛkəɣɩ-ɩ nɑ pɑ lotu tənɑ tɔ.

3 Pə yəlɑɑ tɔŋ Ɩsɔ mpɑɑŋ tɑɑ kɛ́.

Pɑɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ nɑtəlɩ.

4 Tɑcɑɑ n hʋlɑ nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ kɛ́ sɩ

yəlɑɑ ɩ́ pɑɑsənɑ-təɣɩ teu.

5 Hɑɩ, Ɩsɔ, yele nɑ mɑ tɔntɛ lɑ teu

ɩlɛnɑ mɑ́ pəsɩ nɑ mɑ́ tɔkɩ nyɑ́ kiiŋ.

6 Ye mɑ tɔkɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tənɑ,

mɑ kɑɑ wɛɛnɑ fɛɛlɛ.

7 Pəlɛɣɛ mɑɑ sɑ́-ŋ́ nɑ lotu kʋlʋmtʋ

nɑ mɑ́ kpɛləməɣɩ nyɑ́ kiiŋ kʋpɑŋ.

8 Mɑ cɑɑ mɑ lɑ nyɑ́ luɣu nyəntʋ kɛ́,

tɑɑ lɔ-m təkpɑtɑɑ.

Nyɑ kʋsəsɩɩtʋ hɛɛsəɣɩ mɑ lɑŋlɛ

9 Ɩsənɑɣɑ ɩfepu kɑ́ kpɛləmənɑ tənɑŋŋ tɔntɛ?

Nyɑ́ tɔm tɔkʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɩfepu kɑ́ kpɛləmənɑ tənɑŋŋ tɔntɛ.

10 Tɑcɑɑ, mɑ pɛɛkəɣɩ-ŋ kɛ́ nɑ lotu kʋlʋmtʋ.

Tɑɑ yele nɑ mɑ́ hɑtələnɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

11 Mɑ tɔkɑ nyɑ́ tɔm kɛ teu kɛ hɑtoo mɑ tɑɑ kɛ́,

sɩ pə tɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ pəntənɑ-ŋ.

12 Tɑcɑɑ, mɑ sɛɛ-ŋ.

Sɛɣɛsɩ-m nyɑ́ luɣu nyəntʋ.

13 Mɑɑ yɔɣɔtɩ kʋlʋm kʋlʋm kɛ́

kʋsəsɩɩtʋ nti n sɩɩwɑ tɔ.

14 Nyɑ́ tɔm təŋʋɣʋ hʋləsəɣɩ mɑ lɑŋlɛ kɛ́

ɩsɩɩ mɑ́ tənnɑ wɛnɑʋ tənɑ.

15 Mɑ mɑɣɑsəɣɩ nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ tɔm kɛ́.

Nɑ mɑ́ kpɛləməɣɩ nyɑ́ kʋsɛɣɛsətʋ kɛ teu.

16 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ mɑ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ

mɑ kɑɑ sɔɔ nyɑ́ tɔm.

Nyɑ kiiŋ tɑsəɣɩ-m lɑɣɑtʋ

17 Lɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑɣɑ kʋpɑntʋ

ɩlɛnɑ mɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu nɑ mɑ́ tɔkɩ nyɑ́ tɔm.

18 Kuli mɑ ɩsɛ nɑ mɑ́ nɑ́ nyɑ́ kiiu teu.

19 Mɑ kɛ́ ɩkɔm kɛ tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

Tɑɑ ŋmɛsɩ-m nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

20 Mɑ sɔɔlɑ nyɑ́ kiiŋ kɛ́, nɑ mɑ́ səkɩ ɩ tɔɔ.

Mɑ cɑɑ mɑ kpɛləmɩ-ɩ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku.

21 N nyɑɑsəɣɩ mpusitʋnɑɑ ɩsəcɑʋ nyə́mɑ

mpɑ pɑ hɑtələɣənɑ nyɑ́ kiiŋ tɔɣɔ.

22 Kɛɛlɩ mɑ tɔɔ kɛ́ fɛɛlɛ nɑ footuɣu.

Mpi tɔ, mɑ tɔkɑ nyɑ́ kiiŋ kɛ́.

23 Pɑɑ ɑwulumpiyɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ yɔɣɔtəɣɩ mɑ tɔm,

nyɑ́ tɔm kɛ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑ́, mɑ mɑɣɑsəɣɩ.

24 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ hɛɛsəɣɩ mɑ lɑŋlɛ kɛ́.

Ntɩ tə tɑsəɣənɑ-m lɑɣɑtʋ.

Nyɑ kʋsəsɩɩtʋ hɑɑkɩ-m weesuɣu

25 Mɑ hotɑ ɑtɛɣɛ.

Nyɑ́ tɔm ɩ́ hɑ-m weesuɣu ɩsɩɩ n kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

26 Mɑ kɛɛsəɣɩ-ŋ mɑ kʋlɑpəlɛ tɔm.

Sɛɣɛsɩ-m nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔm.

27 Hʋlʋ-m nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ təŋʋɣʋ

nɑ mɑ́ mɑɣɑsɩ nyɑ́ teu tɔm.

28 Lɑŋwɑkəllɛ nɩɩ-m nɑ mɑ́ pələɣɩ ɩsəlʋm.

Kʋsɩ-m ɩsɩɩ n kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

29 Hɑtələnɑ-m pɔpɔtʋ.

Hʋlɩ-m pɛɛlɛɛ nɑ mɑ́ təŋ nyɑ́ kiiu.

30 Tɑmpɑnɑ mpɑɑʋ kɛ mɑ ləsɑɑ.

Mɑɑ təŋ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

31 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ mɑɑ mɑtənɑ.

Tɑcɑɑ tɑɑ yele nɑ pə́ liɣiti-m.

32 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ mɑ nɩɩkənɑ teu.

Mpi tɔ, n kulɑ mɑ ɩsɛ.

Mɑɑ təŋ nyɑ kiiu nɑ mɑ lotu tənɑ

33 Tɑcɑɑ hʋlɩ-m nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ mpɑɑʋ

nɑ mɑ́ tɔkɩ-tɩ nɑ mɑ́ tɑlɑ tənɑɣɑ.

34 Tɑcɑɑ hɑ-m nyəm nɑ mɑ́ tɔkɩ nyɑ́ kiiu

nɑ mɑ́ təŋəɣɩ-kʋ nɑ mɑ lotu tənɑ.

35 Yele nɑ mɑ́ nɩɩnɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

Mpi tɔ, mɑ sɔɔlɑ-təɣɩ.

36 Ponɑ mɑ hʋwɛɛ kɛ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kiŋ.

Tɑɑ ponɑ-yɛɣɛ liɣitee luluɣu cɔlɔ.

37 Ləsɩ mɑ ɩsɛ kɛ kpɑɩ nyəm tɔɔ.

Tɑɑ yele nɑ mɑ́ pɑɑsənɑ kpɑɩ nyəm.

Yele nɑ mɑ́ wɛɛ nyɑ́ luɣu nyəntʋ tɑɑ.

38 Lɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑɣɑ nti

n kɑ sɩɩwɑ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔ.

39 Mɑ wɛnɑ fɛɛlɛ sɔɣɔntʋ kɛ́.

Tɑɑ yele nɑ tə́ mɑɣɑnɑ-m.

40 Nti mɑ nyɩɩləɣɩ sɔsɔm tɔɣɔlɛ nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ lɑpʋ.

N kɛ́ siɣisilu kɛ́, hɑ-m weesuɣu.

Mɑɑ tɔkɩ nyɑ kiiu kɛ

41 Tɑcɑɑ nyɑ́ kʋpɑntʋ ɩ́ kɔɔ mɑ tɔɔ

nɑ ń yɑ mɑ nyʋɣʋ ɩsɩɩ n sɩɩʋ tɔ.

42 Nɑ mɑ́ wɛɛnɑ nti mɑɑ cɔ mɑ tʋʋlɑɑ tɔ.

Mpi tɔ, nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ mɑ lɑpɑ nɑɑni.

43 Tɑɑ ləsɩ tɑmpɑnɑ tɔm kɛ mɑ nɔɣɔ tɑɑ təkpɑtɑɑ.

Nti n mɑɣɑsəɣɩ nyɑ́ tɑɑ tɔɣɔ mɑ tɑŋɑɑ.

44 Mɑɑ tɔkɩ nyɑ́ kiiu kɛ

pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu tɑm tɔɔ kɛ́.

45 Mɑ cɑɑ mɑ́ tɔnɑ mɑ təɣɩ.

Mpi tɔ, nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ mɑ pɛɛkəɣɩ.

46 Mɑɑ heeli nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔm kɛ ɑwulɑɑ,

fɛɛlɛ kɑɑ wɛɛ-m.

47 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ mɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑɑ.

Mpi tɔ, mɑ sɔɔlɑ-təɣɩ.

48 Mɑ nɩɩkənɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ́.

Mɑ sɔɔlɑ-təɣɩ.

Mɑ cɑɑ mɑ mɑɣɑsɩ-təɣɩ mɑ tɑɑ kɛ́.

Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tʋɣʋ-m nɑɑni

49 Tɔɔsɩ tɔm nti n kɑ heelɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑ́ tɔ tə tɔɔ.

Ntɩ tə tʋnɑ-m nɑɑni.

50 Ntɩ tə hɛɛsəɣənɑ mɑ lɑŋlɛ kɛ mɑ wɑhɑlɑ tɑɑ.

Nyɑ́ tɔm kʋpɑntʋ hɑɑkənɑ-m weesuɣu.

51 Pɑɑ ɩsəcɑʋtʋnɑɑ woŋiɣi-m

mɑ tɑ lɩɩ nyɑ́ kiiu tɑɑ.

52 Tɑcɑɑ mɑ tɔɔsəɣɩ nyɑ́ lɔŋtɑɑ hʋʋlɛ tɔm

nɑ pə́ hɛɛsəɣɩ mɑ lɑŋlɛ.

53 Mɑ́ nɑɑkɩ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑ lɔɔkɩ nyɑ́ kiiŋ tɔ,

pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑɑkɩ-m kɛ́.

54 Nyɑ́ kiiŋ tɔm kɛ mɑ yooki yontu kɛ timpi

mɑ kɛ́ ɩkɔm tɔ.

55 Mɑ tɔɔsəɣɩ nyɑ́ hətɛ kɛ ɑhoo

nɑ mɑ́ tɔkəɣɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

56 Mpi pə kɛ́ mɑ nyəm tɔɣɔlɛ,

sɩ mɑ́ tɔkəɣɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

Tɑcɑɑ hʋʋlɛ wɛ teu

57 Mɑ lɛləɣɩ sɩ mɑ nyəntʋ ntɛ́ sɩ

mɑ́ təŋ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

58 Mɑ wiikinɑ-ŋ nɑ mɑ lotu tənɑ,

nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ ɩsɩɩ n kɑ sɩɩʋ nyɑ́ nɔɣɔ tɔ.

59 Mɑ hʋʋ mɑ mpɑɑʋ tɔm kɛ mɑ tɑɑ,

nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ mɑ cɑɑ təŋʋɣʋ.

60 Mɑ lɑkɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ lɔŋ kɛ́ təcɑʋ.

Mɑ kɑɑ yele nɑ tə́ leeli.

61 Asɑɣɑɑ kɑtɔsɩ tɑmɑ-m kɛ́.

Amɑ mɑɑ sɔɔkɩ nyɑ́ kiiu tɔɔ.

62 Mɑ kʋləɣɩ ɑhoo hɛkɑ nɑ mɑ́ sɑ́-ŋ́.

Mpi tɔ, nyɑ hʋʋlɛ wɛ teu.

63 Mɑ kɛ́ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ nɑ pɑ́ tɔkəɣɩ

nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔ pɑ tɑɑpɑlʋ kɛ́.

64 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ kʋpɑntʋ sunɑ tɛtʋ.

Sɛɣɛsɩ-m nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

Tɑcɑɑ mɑpɑ-m sɩ pə tɑɣɑnɩ-m

65 Tɑcɑɑ n lɑpɑ kʋpɑntʋ kɛ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑɣɑ,

ɩsɩɩ n kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

66 Sɛɣɛsɩ-m ləmɑɣɑsɛɛ kʋpɑnɑ nɑ nyəm.

Mpi tɔ, mɑ tɛmɑ mɑ tɑɑ nɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ́.

67 Lɔŋ ɩlɛ ye n tɑ hɔ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ mɑɑ tɔkəɣɩ nyɑ́ tɔm.

Amɑ nɔɔnɔɔ mɑ təŋəɣɩ nyɑ́ kiiŋ.

68 N kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́ nɑ kʋpɑntʋ lɑtʋ.

Hʋlʋ-m nyɑ́ luɣu nyəntʋ.

69 Ɩsəcɑʋtʋnɑɑ pilisiɣi-m kɛ́ nɑ pɑ kɑloolɑɣɑ.

Amɑ mɑ tɔkɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ nɑ lotu kʋlʋmtʋ.

70 Pɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɑɑ toowɑɣɑ ɩsɩɩ nim.

Ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ hʋləsəɣɩ lɑŋlɛ nɑ nyɑ́ kiiu.

71 Pə wɛ teu sɩ pə́ pɑsɑ-m kɛ́.

Ɩlɛnɑ mɑ́ cɛkənɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

72 Nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ kʋsəsɩɩtʋ kəlɑ-m teu kɛ

wʋlɑ nɑ liɣitee wontu tuutuumɑ.

Tɑcɑɑ, nyɑ́ hʋʋlɛ siɣisɑɑ

73 Nyɑ́ niŋ ŋmɑnɑ-m.

Hɑ-m lɑɣɑtʋ nɑ mɑ́ kpɛləmənɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

74 Mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔ pɑ nɑɑ-m nɑ pɑ lɑŋlɛ hʋləməɣɩ.

Mpi tɔ, nyɑ́ nɔɔsɩ sɩɩʋ kɛ mɑ tɛɛləɣɩ.

75 Tɑcɑɑ, mɑ nyəmɑ́ sɩ nyɑ́ hʋʋlɛ siɣisɑɑ kɛ́.

Nyɑ́ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔɔ kɛ́ n pɑsɑ-m.

76 Nyɑ́ kʋpɑntʋ ɩ́ hɛɛsɩ mɑ lɑŋlɛ

ɩsɩɩ n kɑ sɩɩʋ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑɣɑ nɔɣɔ tɔ.

77 Hʋlʋ-m sɩ n sɔɔlɑ-m nɑ pə́ hɑ-m weesuɣu.

Mpi tɔ, nyɑ́ kiiu kɛ mɑ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ.

78 Pə́ liɣiti ɩsəcɑʋ nyə́mɑ mpɑ pɑ muɣuluɣu-m mʋsʋŋ tɔ.

Mpi tɔ, nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔm kɛ mɑ mɑɣɑsəɣɩ mɑ tɑɑ.

79 Mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔ pɑ́ kɔɔ mɑ kiŋ

nɑ pɑ́ cɛkənɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

80 Mɑɑ lɑ nyɑ́ luɣu nyəntʋ nɑ lotu kʋlʋmtʋ.

Ɩlɛ fɛɛlɛ kɑɑ tɔɣɔ-m nyɑ́ kiŋ.

Tɑcɑɑ fitiɣi-m kolontunɑɑ kɑtɔsɩ

81 Mɑ tɑŋɑ nyɑ́ nyʋɣʋ yɑpʋ kɛ tətɛɣɛtɛɣɛ.

Nyɑ́ tɔm kɛ mɑ tɛɛləɣɩ.

82 Mɑ ɩsɛ tɛŋnɑ nyɑ́ nɔɣɔ sɩɩʋ kiŋ kɛ́,

nɑ mɑ́ pɔɔsəɣɩ sɩ pəlee kɛ́ n kɑ hɛɛsɩ mɑ lɑŋlɛ?

83 Mɑ tɔnʋɣʋ cukɑ kpɑsɩ kɛ́ ɩsɩɩ kɔŋlɛ kɛ nyɔɔsɩ tɑɑ.

Mɑ kɑɑ sɔɔ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔɔ.

84 Kʋyɛɛŋ ɩsənɑɣɑ pə kɑɑsɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑ?

Wɑɑtʋ wei kɛ́ n kɑ́ hʋʋnɑ mpɑ pɑ tʋɣʋ-m wɑhɑlɑ tɔ?

85 Ɩsəcɑʋtʋnɑɑ huliɣinɑ mɑ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ pɔɔŋ,

pɑɑ təŋəɣɩ nyɑ́ kiiu kɛ pɑɑ pəcɔ.

86 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tənɑ kɛ́ kʋsiɣisitʋ kɛ́.

Pɑ tʋɣʋ-m wɑhɑlɑ kɛ mʋsʋŋ kɛ́, wɑɑsɩ-m.

87 Pɑ kɑɣɑ pɑ hu-m nɑ pɑ́ kʋ-m

ɩlɛ mɑɑ lɔɔkɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

88 Hɑ-m weesuɣu kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ,

ɩlɛnɑ mɑ təŋ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

Tɑcɑɑ, pə tənɑ pə lɑkɩ-ŋ təmlɛ

89 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, n wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

Nyɑ́ tɔm cɑɣɑ teu kɛ ɩsɔtɑɑ kɛ́.

90 Kʋpɑntʋ nti n lɑkɩ tɔ tɩɩ tɛŋ.

Nyɑ́ sɩɩnɑ tɛtʋ nɑ tə nyɔɔwɑ teu.

91 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔɔ kɛ́ pə tənɑ pə cɑɣɑ teu kɛ sɑŋɑ.

Mpi tɔ, pə tənɑ pə lɑkɩ-ŋ təmlɛ.

92 Ye mɑ lɑŋlɛ tɑɑ hɛɛnɑ nyɑ́ kiiŋ,

mɑɑ lepɑ mɑ wɑhɑlɑ tɑɑ kɛ́.

93 Mɑ kɑɑ sɔɔ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

Ntəɣɩ n hɑɑkənɑ-m weesuɣu.

94 Mɑ kɛ́ nyɑ́ nyəŋ kɛ́, wɑɑsɩ-m.

Mpi tɔ, nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ mɑ pɛɛkəɣɩ.

95 Asɑɣɑɑ cɛŋəɣɩ-m kɛ́ sɩ pɑ kʋɣʋ-m.

Pɑɑ nɑ mpʋ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ mɑ keŋnɑ ŋkpɑŋŋ.

96 Mɑ nɑwɑ təmɑ kʋpɑnɑ tənɑ tənɑsɩ.

Amɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ fɛɩ tənɑɣɑ.

Nyɑ́ kiiŋ kəlɑ tɩɩŋ kɛ leleŋ

97 Mɑ sɔɔlɑ nyɑ́ kiiu kɛ sɔsɔm kɛ́.

Kʋ tɔm kɛ mɑ mɑɣɑsəɣɩ kʋyɛɛŋ tənɑ.

98 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ hɑɑkɩ-m ləmɑɣɑsɛɛ

nɑ pə́ kəlɩ mɑ kolontunɑɑ.

Mpi tɔ, tə wɛ mɑ kiŋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

99 Mɑ tɛɛ mɑ sɛɣɛsəlɑɑ tənɑɣɑ nyəm.

Mpi tɔ, nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ mɑ mɑɣɑsəɣɩ.

100 Mɑ tɛɛ kʋkpɑtəlɑɑ kɛ ləmɑɣɑsɛɛ.

Mpi tɔ, mɑ tɔkɑ nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ.

101 Mɑ kisɑ mpɑɑŋ ɩsɑɣɑŋ tɑɑ tɔntɛ

sɩ mɑ́ pəsɩ nɑ mɑ́ tɔkɩ nyɑ́ tɔm.

102 Mɑɑ hɑtələɣənɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

Mpi tɔ, nyɑ́ sɛɣɛsəɣənɑ-m.

103 Nyɑ́ tɔm wɛ leleŋ kɛ mɑ tɑntɑhɑɑʋ tɑɑ kɛ́.

Tə kəlɑ tɩɩŋ kɛ leleŋ kɛ mɑ nɔɣɔ tɑɑ.

104 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ pəsəɣənɑ-m nyəntʋ

nɑ mɑ́ kisiɣi pɔpɔtʋ tənɑ.

Tɑcɑɑ tɔm kɛ́ fətəlɑ

105 Nyɑ́ tɔm wɛnnɑ ɩsɩɩ fətəlɑ kɛ mɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ

nɑ pə́ nɑɑkɩ mɑ mpɑɑʋ tɑɑ.

106 Mɑ tuuki sɩ mɑɑ tɔkɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

Mɑɑ lɑ ɩsɩɩ mɑ tuuwɑ tɔ.

107 Tɑcɑɑ, pə pɑsɑ-m teu kɛ́.

Yele nɑ mɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

108 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mʋ mɑ sələmʋɣʋ ɩsɩɩ kʋcɔɔʋ.

Sɛɣɛsɩ-m nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

109 Mɑ weesuɣu wɛ ɑsolɑ tɑɑ kɛ́ tɑm kɛ́.

Amɑ mɑ kɑɑ sɔɔ nyɑ́ kiiu tɔm.

110 Asɑɣɑɑ nyəkɩ-m kɑtɔsɩ kɛ́.

Amɑ mɑɑ hɑtələɣənɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

111 Nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ kɛ-m kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́,

tə hɛɛsəɣɩ mɑ lɑŋlɛ.

112 Mɑ tʋ mɑ tɑɑ sɩ mɑ́ təŋ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ*fɑ*

hɑlənɑ mɑ səm. ɑ

Tɑcɑɑ kɛ́ mɑ tentu

113 Mɑ tɑɑ kpɑɑnɑ ɑtɑɑ nɑ ɑ wɑɑlɩ yəlɑɑ kɛ́.

Amɑ mɑ sɔɔlɑ nyɑ́ kiiu.

114 Nyɑɣɑlɛ mɑ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ nɑ mɑ kentulu.

Nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ mɑ tɛɛləɣɩ.

115 Asɑɣɑɑ mɛ ɩ́ hɑtələnɑ-m.

Ɩlɛnɑ mɑ́ tɔkɩ mɑ Ɩsɔ kiiŋ.

116 Te-m ɩsɩɩ n kɑ sɩɩʋ nyɑ́ nɔɣɔ tɔ nɑ mɑ́ hiki weesuɣu.

Nyɑɣɑ mɑ tɛɛləɣɩ, tɑɑ tʋ-m fɛɛlɛ.

117 Wɛɛ mɑ tentu nɑ pə́ yɑ mɑ nyʋɣʋ.

Ɩlɛnɑ mɑ pɑɑsənɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ tɑm tɔɔ mɑ́ tɑɑ hɛɛsɩ.

118 N tɔɣɔnəɣɩ mpɑ pɑɑ təŋəɣɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔɣɔ.

Mpi tɔ, pɑ tʋsʋɣʋ ɩɩ wɑɑsəɣɩ pʋlʋ.

119 N lɔɔkɩ ɑtɛ ɑsɑɣɑɑ tənɑɣɑ ɩsɩɩ hute.

Pə tɔɔ kɛ́ mɑ sɔɔlɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

120 N tʋ nyɑ́ sɔɣɔntʋ kɛ mɑ tɑɑ nɑ mɑ tɔnʋɣʋ seliɣi,

nɑ mɑ́ nyɑŋnɑ nyɑ́ hʋʋlɛ.

Tɑcɑɑ kɛlɛ mɑ tentu

121 Mɑ tɔkɑ nyɑ́ kiiu nɑ nyɑ́ siɣisuɣu kɛ́.

Tɑɑ pɛtɩ-m mɑ ŋmɑkəllɑɑ.

122 Sɩɩ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑɣɑ nɔɣɔ sɩ n kɑ́ sənɑ-m.

Tɑɑ yele nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ muɣulu-m.

123 Mɑ tɑŋɑ nyɑ́ nyʋɣʋ yɑpʋ.

Mɑ tɑŋɑ ɑkɑɩtʋ nti tə tɔm n sɩɩwɑ nɔɣɔ tɔ

nɑ mɑ ɩsɛ tɛŋ.

124 Lɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑɣɑ kʋpɑntʋ,

nɑ ń sɛɣɛsɩ-m nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

125 Mɑ kɛ́ nyɑ́ təmlɛ tʋ kɛ́, hɑ-m lɑɣɑtʋ

nɑ mɑ́ nyɩ́ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

126 Tɑcɑɑ pə tɑlɑɑ sɩ ń lɑ pʋlʋ.

Pɑ yɔkəɣɩ nyɑ́ kiiu kɛ́.

127 Pə tɔɔ kɛ́ mɑ sɔɔlɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ

nɑ pə́ kəlɩ wʋlɑ kʋpɑmpɑŋ.

128 Pə tɔɔ kɛ́ mɑ nyənəɣɩ nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ tənɑɣɑ kʋsiɣisitʋ

nɑ mɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ pɔpɔtʋ.

Mɑ cɑɑ mɑ təŋ nyɑ kiiu

129 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ kʋpɑmpɑntʋ kɛ́

pə tɔɔ kɛ́ mɑ təŋəɣɩ-tɩ.

130 Nyɑ́ tɔm cɛkənɑʋ kɔŋnɑ nyɑɑləm kɛ́

tə hɑɑkɩ lɑɣɑtʋ kɛ mpɑ pɑ lɑŋɑ-tɩ tɔ.

131 Mɑ liki nyɑ́ tɔm kɛ́ nɑ hiluɣu.

Mpi tɔ, mɑ wɛnɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ nyɔɣɔsɩ kɛ́.

132 Kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ mɑ tɔɔ nɑ ń nyənɩ mɑ pətɔɔtəlɛ,

ɩsɩɩ n lɑkʋɣʋ mpɑ pɑ sɔɔlɑ nyɑ́ hətɛ tɔ.

133 Nyɑ́ tɔm ɩ́ tʋ-m nɑɑni.

Tɑɑ yele nɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtəlɩ tə́ pəsɩ-m.

134 Wɑɑsɩ-m, yəlɑɑ cɑɑkɩ pɑ ŋmɑkələɣɩ-m.

Ɩlɛnɑ mɑ tɔkɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

135 Nyɑ́ ɩsɛntɑɑ ɩ́ hɛtənɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑɣɑ teu.

Sɛɣɛsɩ-m nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

136 Wɑɑtʋ wei mɑ nɑɑkɩ sɩ pɑɑ tɔkəɣɩ nyɑ́ kiiu tɔ

mɑ lukiɣi ɩsəlʋm kɛ́.

Tɑcɑɑ kiiu siɣisɑɑ

137 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, n kɛ́ siɣisilu kɛ́,

nɑ ń təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ nyɑ́ hʋʋlɛ tɑɑ.

138 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ siɣisɑɑ kɛ nɑ tə kɛ́ tɑmpɑnɑ.

139 Wɑɑtʋ wei mɑ nɑɑkɩ mɑ kolontunɑɑ sɔɔkɩ nyɑ́ tɔm tɔ,

pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ kpɑɑkɩ-m kɛ́.

140 Nyɑ́ tɔm lɑpɑ tə təmlɛ.

Nɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑ́, mɑ sɔɔlɑ-tɩ.

141 Mɑɣɑ səkpelu kɛ́,

nɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ cɑɑkɩ-m.

Amɑ mɑ tɑ sɔɔ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔɔ.

142 Nyɑ́ siɣisuɣu kɛ́ tɑm nyəŋkʋ kɛ́,

nɑ nyɑ́ kiiu kɛ tɑmpɑnɑ.

143 Lɑŋwɑkəllɛ nɑ nəɣəsɛɛ pə hikɑ-m.

Amɑ mɑ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ nyɑ́ kiiŋ.

144 Nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ siɣisinɑ tɑm tɔɔ.

Hɑ-m lɑɣɑtʋ nɑ mɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu.

Mɑ mɑɣɑsəɣɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tɔm kɛ ɑhoo tənɑ

145 Mɑ yɑɑkɩ-ŋ nɑ mɑ lotu tənɑɣɑ.

Tɑcɑɑ cɔ-m ɩlɛnɑ mɑ́ tɔkɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

146 Mɑ yɑɑkɩ-ŋ, wɑɑsɩ-m.

Ɩlɛnɑ mɑ tɔkɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

147 Mɑ kʋləɣɩ nɑ pə́cɔ pə́ nyɑɑlɩ

nɑ mɑ́ sələmɩ sɩ ń wɑɑsɩ-m.

Mɑ tɑŋnɑ tɛɛlʋɣʋ kɛ nti n kɑ́ yɔɣɔtɩ tɔ.

148 Mɑɑ kpəkɩ ɩsəlɛ, hɑlənɑ pə́ nyɑɑlɩ

nɑ mɑ́ mɑɣɑsɩ nyɑ́ tɔm.

149 Tɑcɑɑ n kɛ kʋpɑŋ kɛ́, ɩlɛ nɩɩ mɑ nɔɣɔ,

nɑ ń hɑ-m weesuɣu ɩsɩɩ n sɩɩwɑ tɔ.

150 Mpɑ pɑ huliɣi ɩsɑɣɑtʋ wɑɑlɩ tɔ pɑ kpɛɣɛtɑɑ,

nɑ pɑ́ hɑtələɣənɑ kiiu.

151 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, n kpətənɑ-m kɛ́

nɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ tənɑ kɛ́ tɑmpɑnɑ.

152 Hɑtoo lɔŋ kɛ mɑ nyəmɑ́ sɩ

n sɩɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ tɑm tɔɔ.

Tɑcɑɑ yɑ-m nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ

153 Nyənɩ mɑ wɑhɑlɑ nɑ ń wɑɑsɩ-m.

Mpi tɔ, mɑɑ sɔɔkɩ nyɑ́ kiiu.

154 Yoonɑ mɑ nɔɣɔ nɑ ń yɑ-m,

nɑ ń hɑ-m weesuɣu ɩsɩɩ n yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

155 Asɑɣɑɑ kɑɑ nɑ nyʋɣʋ yɑpʋ.

Mpi tɔ, pɑɑ pɛɛkəɣɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

156 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ tɔɔwɑɣɑ.

Hɑ-m weesuɣu ɩsɩɩ n mɑɣɑsɑɑ tɔ.

157 Mɑ kolontunɑɑ nɑ mɑ kʋnyɔntʋlɑɑ tɔɔwɑɣɑ.

Mɑɑ hɑtələɣənɑ nyɑ́ kiiŋ.

158 Mɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ wɑɑlɩ lɩɩlɑɑ

mpɑ pɑɑ tɔkəɣɩ nyɑ́ tɔm tɔɣɔ.

159 Tɑcɑɑ nyənɩ mɑ sɔɔlɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ́.

Ɩlɛ hɑ-m weesuɣu kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

160 Nyɑ́ tɔm kite ntɛ́ tɑmpɑnɑ,

nɑ nyɑ́ siɣisuɣu kiiŋ tənɑ wɛ tɑm tɔɔ.

Tɑcɑɑ kiiu sɔɔllɑɑ hɛɛsɑɑ kɛ́

161 Awulumpiyɑ tʋɣʋ-m wɑhɑlɑ kɛ mʋsʋŋ.

Amɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tike kɛ mɑ seliɣinɑ.

162 Mɑ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ nyɑ́ nɔɔsɩ sɩɩʋ kɛ́.

Ɩsɩɩ wei ɩ hikɑ wɛnɑʋ sɔsɔɔm tɔ.

163 Mɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ pɔpɔtʋ kɛ́,

nɑ mɑ nyənəɣɩ-təɣɩ ɑcɑɑlətʋ.

Amɑ nyɑ́ kiiu kɛ mɑ sɔɔlɑɑ.

164 Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ mɑ sɛɛkɩ-ŋ.

Mpi tɔ nyɑ kiiŋ siɣisɑɑ kɛ́.

165 Mpɑ pɑ cɑɑkɩ nyɑ́ kiiu tɔ pɑ hɛɛsɑɑ kɛ́.

Wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ mɑkənɑ-wɛ.

166 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ tɛɛlʋɣʋ ntɛ́ sɩ n kɑ́ yɑ-m,

nɑ mɑ tɔkɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

167 Mɑ təŋəɣɩ nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ kɛ́,

nɑ mɑ sɔɔlɑ-təɣɩ teu.

168 Mɑ tɔkɑ nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ kɛ́ nɑ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

Mpi tɔ, n nɑɑkɩ mɑ mpɑɑŋ tənɑɣɑ.

Tɑcɑɑ nɩɩ mɑ wulɑ

169 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nɩɩ mɑ wulɑ

nɑ ń hɑ-m lɑɣɑtʋ ɩsɩɩ n sɩɩʋ tɔ.

170 Nɩɩ mɑ wiinɑʋ nɑ ń wɑɑsɩ-m

ɩsɩɩ n sɩɩʋ nɔɣɔ tɔ.

171 Mɑ nɔɣɔ ɩ́ kpɑɑlɩ nyɑ́ sɑmtʋ.

Mpi tɔ, n sɛɣɛsəɣɩ-m nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

172 Mɑ nsəmlɛ ɩ́ yoo nyɑ́ nɔɣɔ sɩɩʋ tɔm.

Mpi tɔ, nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ kɛ kʋsiɣisitu kɛ́.

173 Kʋsɩ nyɑ́ niŋ nɑ ń wɑɑsɩ-m.

Mpi tɔ, nyɑ́ kʋtʋtʋtʋ kɛ mɑ ləsɑɑ.

174 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ yɑpʋ tɔɔ kɛ́ mɑ səkɩ

nyɑ́ kiiu hɛɛsəɣənɑ mɑ lɑŋlɛ.

175 Yele mɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu nɑ mɑ́ sɑ́-ŋ́,

nɑ nyɑ́ hʋʋlɛ wɑɑsɩ-m.

176 Mɑ kɛ́ cɔɔlʋ kɛ́ ɩsɩɩ heu kʋlepu,

pɛɛkɩ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑ́.

Mpi tɔ, mɑɑ sɔɔkɩ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ.

120

Wei pɑ suu tɔm kɛ mʋsʋŋ tɔ ɩ sələmʋɣʋ

1 Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Tɑcɑɑ nyɑɣɑ mɑ wiinɑ mɑ lɑŋwɑkəllɛ wɑɑtʋ

nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ nɔɣɔ.

2 Tɑcɑɑ wɑɑsɩ-m yəlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ

nɑ tʋsʋlɑɑ niŋ tɑɑ.

3 Kɑwɑɑɣɑ yɑɑ kɑsəyɑɣɑ ŋkɑɣɑ

nsəmlɛ kʋtʋsəlɛ kɑ́ hɑ-ŋ yɑɑ tɩɩ kɔnɑ-ŋ?

4 Mpi tə hɑɑkɩ-ŋ tɔɣɔlɛ yoolu

nyəmɑ́ kʋsɛŋtɛɛ nɑ mɑmɑlɑ.

5 Mɑ kɛ́ wɑhɑlɑ tʋ kɛ́.

Mpi tɔ, mɑ nɑ Mesɛkɩ tɛtʋ nyə́mɑ kpɑɩ nyə́mɑ tə wɛnnɑ.

Ketɑɑ tɛtʋ nyə́mɑ cokɑ tɛɛ kɛ́ mɑ wɛɛ.

6 Hɑtoo lɔŋ kɛ mɑ wɛ mpɑ

pɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ hɛɛsʋɣʋ tɔ pɑ tɛ́.

7 Hɛɛsʋɣʋ kɛ mɑ sɔɔlɑɑ.

Amɑ ye mɑ yɔɣɔtəɣɩ hɛɛsʋɣʋ tɔm,

yoou kɛ mpɛ pɑ cɑɑkɩ.

121

Awe pəsəɣɩ nɑ ɩ́ tem?

1 Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Mɑ kʋsɑ ɩsɛ nɑ mɑ́ nyənəɣənɑ pɔɔŋ tɔɔ.

Leɣe mɑ wɑɑsʋɣʋ kɑ́ lɩɩnɑ?

2 Tɑcɑɑ nyɑ́ lɑpənɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ.

Nyɑ́ kiŋ kɛ wɑɑsʋɣʋ kɑ́ lɩɩnɑ.

3 N kɑɑ tisi sɩ pə́ tuuli nyɑ́ yʋlʋ nɔɔhəlɛ.

N feŋiɣi nyɑ́ yʋlʋ tɔɔ kɛ́ nn hɛɛsəɣɩ.

4 Tɑcɑɑ n feŋiɣi Ɩsɛɣɛlɩ tɔɔ kɛ́,

tom ɩɩ kɑɑkɩ-ŋ, pəyele nn tooki.

5 Tɑcɑɑ nyɑ́ feŋiɣinɑ nyɑ́ yʋlʋ tɔɔ.

Nyɑ́ wɛnnɑ ɩ wɑɑlɩ nɑ ń kentiɣi-ɩ.

6 Ilim kɑɑ cɔɔsɩ nyɑ́ yʋlʋ kɛ ilim tɑɑ.

Pə́cɔ ɩsɔtʋ nɑ́ kɑɑ cɔɔsɩ-ɩ ɑhoo.

7 Tɑcɑɑ n kɑ́ pɑɑsənɑ nyɑ́ yʋlʋ weesuɣu.

Nɑ n feŋ ɩ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ tənɑ tɑɑ.

8 Tɑcɑɑ n kɑ́ feŋ nyɑ́ yʋlʋ kʋlʋɣʋ wɑɑtʋ nɑ ɩ tɑtɛ wɑɑtʋ

kɛ pə kpɑɣɑʋ nɔɔnɔɔ tɔ, nɑ pə́ polo tɑm tɔɔ.

122

Yosɑlɛm tɔɔ kʋpɑntʋ kooluɣu

1 Tɑfiiti Yosɑlɛm kpɑʋ yontu nti tə wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Ye pɑ tɔmɑ sɩ tə́ polo Tɑcɑɑ təyɑɣɑ tɑɑ,

mɑ lɑŋhʋlʋmlɛ wɛ sɔɣɔntʋ.

2 Yosɑlɛm, nyɑ́ nɔnɔkeelɑsɩ kɛ tə səŋɑɑ.

3 Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nyɑ́, pə ŋmɑ-ŋ teu kɛ́,

nɑ ń tɑmsɑ teu təkpeɣekpeɣe.

4 Nyɑ́ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kpekɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kpɑɑkɩ

nɑ pɑ́ sɑŋ Tɑcɑɑ hətɛ ɩsɩɩ pɑ kiiu wɛɛ tɔ.

5 Tənɑɣɑ Tɑfiiti təyɑɣɑ nyə́mɑ kɑwulɑɣɑ kumlee wɛɛ

nɑ pɑ́ cɑkɩ ɑ tɔɔ nɑ pɑ́ hʋʋkɩ tɔm.

6 Ɩ́ sələmɩ Ɩsɔ sɩ:

Yosɑlɛm hɛɛsɩ.

Mpɑ pɑ sɔɔlɑ-ŋ tɔ,

pɑ lɑŋɑ́ ɩ́ hɛɛnɑ hɛɛsʋɣʋ ŋkʋ.

7 Hɛɛsʋɣʋ ɩ́ wɛɛ nyɑ́ koloosi tɑɑ

nɑ təcɑɣɑnɑʋ kɛ nyɑ́ tɛɛsɩ kʋpɑnsɩ tɑɑ.

8 Mɑ sɔɔlɑɑ sɩ hɛɛsʋɣʋ ɩ́ wɛɛ nyɑ́ tɑɑ kɛ́

mɑ tɛɛtʋnɑɑ nɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ pɑ tɔɔ.

9 Tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ təyɑɣɑ tɔɔ kɛ́

mɑ kooliɣi sɩ pə́ cɑɣɑnɑ-ŋ.

123

Mpɑ pɑ pɑsɑ pɑ tɩ tɔ pɑ tɑŋʋɣʋ

1 Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Mɑ kʋsɑ mɑ ɩsɛ nɑ mɑ́ nyənəɣɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ wei

nyɑ́ təcɑɣɑlɛ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ.

2 Teitei ɩsɩɩ təmlɛ nyə́mɑ

ɑpɑlʋnyəmɑ nyənʋɣʋ pɑ cɑɑ niŋ

nɑ ɑlʋnyəmɑ nɑ́ɑ́ nyənəɣɩ pɑ too nyəŋ tɔ,

ḿpʋɣʋ tɑ́ ɩsɛ kɛɛsənɑ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nyɑ́ tɔɔ.

Hɑlənɑ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ́ wɛɛnɑ tɑ́ pətɔɔtəlɛ tɔ.

3 Tɑcɑɑ nyənɩ tɑ́ pətɔɔtəlɛ.

Hɑɩ, nyənɩ tɑ́ pətɔɔtəlɛ.

Mpi tɔ, kʋtʋɣʋ kəlɑ-tʋɣʋ pɩɩʋ.

4 Ɩsəcɑʋtʋnɑɑ woŋɑ nɑ

təhɔntɑɑ footuɣu nɩɩ-tʋɣʋ.

124

Tɑcɑɑ wɛ tɑ wɑɑlɩ

1 Tɑfiiti Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ ɩ́ tisi sɩ:

Ye Tɑcɑɑ ń tɑɑ wɛɛ tɑ́ wɑɑlɩ.

2 Ye Tɑcɑɑ ń tɑɑ wɛɛ tɑ́ wɑɑlɩ,

ɑwe kɑ wɑɑsɑ-tʋɣʋ wɑɑtʋ wei

yəlɑɑ kotɑ tɑ́ tɔɔ tɔ.

3 Pɑɑ lipɑ tɑ́ tənɑɣɑ nɑ tɑ́ ɩsɛ kɛ wɑɑtʋ wei

pɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huu tɑ́ tɔɔ tɔ.

4 Ye Tɑcɑɑ ń tɑɑ wɛɛ tɑ́ wɑɑlɩ.

Pusi lʋm kɑ lipɑ-tʋɣʋ nɑ pə holɑ tɛɛnɑ-tʋ.

5 Holɑ toŋ nyənɑ ɑnɩ

ɑ kɑ tɔɣɔ-tʋɣʋ.

6 Tə́ sɛɛ-ŋ Tɑcɑɑ n tɑ tʋ-tʋɣʋ

pɑ kelɑ tɑɑ ɩsɩɩ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ.

7 Tə fitɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ sumɑɣɑ fituɣu

kɑ kpɑlʋ ɑpɑɩ tɑɑ tɔ.

Apɑɩ pɛlɑɑ nɑ tɑ́ɑ́ fiti.

8 Tɑcɑɑ nyɑ́ ŋmɑwɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ.

Nyɑ́ wɑɑsənɑ-tʋ.

125

Mpɑ pɑ lɑpɑ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni tɔ

1 Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Mpɑ pɑ tʋɣɩ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni tɔ

pɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ Siyɔŋ pʋɣʋ,

kɩɩ nyəɣələɣɩ.

Kʋ nyɔɔ toŋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

2 Pɔɔŋ tʋwɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kɛ hɛkʋ kɛ́.

Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ n tʋwɑ nyɑ́ yəlɑɑ kɛ hɛkʋ,

kɛ pə kpɑɣɑʋ nɔɔnɔɔ tɔ, hɑlənɑ tɑm tɔɔ.

3 N kɑɑ tisi sɩ ɑsɑɣɑɑ

ɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ kʋpɑmɑ tɔɔ.

Pə́ tɑɑ kɔɔ nɑ pə́ hɔ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɑɑ.

4 Tɑcɑɑ yele nɑ pə cɑɣɑnɑ-tʋ

ɩsɩɩ tɛʋ lɑkʋɣʋ ilim mpətəŋ tɔɔ tɛtʋ tɔ.

5 Tɑcɑɑ kpiisi ɑsɑɣɑɑ

nɑ mpɑ pɑ lɑkɩ mpi pə tɑ siɣisi tɔ.

Hɛɛsʋɣʋ ɩ́ wɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tɑɑ.

126

Wulɑ pəsɑ lɑŋhʋlʋmlɛ

1 Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ məŋnɑ mpɑ pɑɑ kuuwɑ Siyɔŋ tɔ,

pə lɑpɑ-tʋɣʋ ɩsɩɩ toosee.

2 Ḿpʋɣʋ tɑ́ lɑ́ŋɑ́ hʋlʋmɑɑ

nɑ tə́ woŋ nɑ tə́ woŋ nɑ tə́ woŋ.

Nɑ tə́ wiliti ɑkɑɩtʋ kɑwilitɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ piitimnɑɑ yɔɣɔtəɣɩ sɩ:

Tɑcɑɑ lɑpɑ-wɛɣɛ kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ.

3 Tɑcɑɑ lɑpɑ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ,

tə wɛ lɑŋhʋlʋmlɛ tɑɑ kɛ́.

4 Tɑcɑɑ, mə́ŋ́nɑ́ tɑ́ yəlɑɑ mpɑ pɑɑ kuuwɑ tɔ

ɩsɩɩ ilim mpətəŋ tɔɔ lɔɔŋ.

5 Mpɑ pɑ tuuki pɑ tɑwɑ nɑ ɩsəlʋm tɔ,

pɑɑ kʋnɑ ɑkɑɩtʋ kɑwilitɑsɩ kɛ́.

6 Wei ɩ kpɑɑkənɑ mətutuunɑ kɛ tɑɑlɛ nɑ wulɑ tɔ,

ɩ kɑ́ səɣəlɩ ɩ məhɔwɑ nɑ ɩ́ mələɣɩ

təyɑɣɑ nɑ ɑkɑɩtʋ kɑwilitɑsɩ.

127

Ye Tɑcɑɑ ɩ tɑ ŋmɑ təyɑɣɑ

1 Sɑlʋmɔŋ Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Ye Tɑcɑɑ ɩ́ tɑ ŋmɑ təyɑɣɑ,

kɑ ŋmɑlɑɑ tənɑ lʋkənɑ lɑ́ŋɑ́ kɛ́.

Ye Tɑcɑɑ tɑ feŋ ɩcɑtɛ tɔɔ,

tə feŋlu lʋkənɑ lɑŋlɛ kɛ́.

2 Ɩ́ kʋləɣɩ tefemle nɑ ɩ́ tooki tɑpɩɩlɛ,

nɑ ɩ́ lɑkɩ sɩ ɩ́ hiki mə tɔɣɔnɑɣɑ tɔ,

ɩ́ lʋkənɑ lɑŋɑ kɛ́.

Ɩsɔ hɑɑkɩ mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ sɔɔllɑɑ kɛ́ pɑɑ pɑ tɔŋnɑ tom.

3 Piyɑ kɛnɑ wɛnɑʋ mpi Tɑcɑɑ hɑɑkɩ sɩ cɑɑnɑɑ tɔ,

pɑ kɑsəyɑɣɑ ntɛ́.

4 Piyɑ mpɑ yʋlʋ hikɑ ɩ ɩfepile wɑɑtʋ tɔ,

pɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yoolu kɔɔkɑ tɑɑ nyəmɑ́.

5 Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ yʋlʋ wei ɩ suulɑ

pə tɛ́ nyəmɑ́ kɛ ɩ kɔɔkɑ tɔ.

Ɩ kɑɑ nyɑnɑ ɩ kolontunɑɑ kɛ wɑɑtʋ

wei ɩ yɔɣɔtəɣənɑ-wɛɣɛ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ tɛɛ tɔ.

128

Tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ təcɑɣɑnɑʋ

1 Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ nyɑ́ wei n nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ

nɑ ń tɔŋ ɩ mpɑɑŋ tɑɑ tɔ.

2 Nyɑ́ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ nyɑ́ niŋ təmlɛ.

Nyɑ́ tɑɑ hɛɛwɑ nɑ ń wɑɑkɩ.

3 Nyɑ́ ɑlʋ wɛ nyɑ́ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ lɛsɛŋ tʋɣʋ kʋlʋlʋɣʋ.

Nɑ nyɑ́ piyɑ nɑ́ɑ́ wɛ tətɔɣɔlɛ ɩsɩɩ Olifi tɩɩŋ.

4 Ḿpʋɣʋ pə kooliɣi kʋpɑntʋ kɛ

wei ɩ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ tɔ.

5 Tɑcɑɑ koolee kɑ́ lɩɩnɑ Siyɔŋ tɑɑ nɑ ɑ́ tii nyɑ́ tɔɔ.

N kɑ́ nɑ́ Yosɑlɛm təcɑɣɑnɑʋ.

Hɑlənɑ nyɑ́ weesuɣu tənɑɣɑ.

6 N kɑ́ nɑ́ nyɑ́ piyɑ piyɑ.

Pəyele nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ hɛɛsɩ.

129

Pɑ lɑpɑ-m ɩsɑɣɑtʋ kɛ sɔsɔm

1 Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Ɩsɛɣɛlɩ ɩ́ tisi sɩ:

Kolontu lɑpɑ-m ɩsɑɣɑtʋ kɛ sɔsɔm kɛ hɑtoo mɑ pəcɑɑtʋ.

2 Kolontu lɑpɑ-m ɩsɑɣɑtʋ kɛ sɔsɔm kɛ hɑtoo mɑ pəcɑɑtʋ yɑ́ɑ́.

Amɑ ɩ tɑ pəsɩ-m kɛ́.

3 Ɩ mɑpɑ mɑ siɣile tɑɑ,

nɑ cɑcɑɑsɩ həntɩ.

4 Tɑcɑɑ kɛ siɣisulu kɛ́.

Ɩ sɛtɑ ɑsɑɣɑɑ ŋmɩɩsɩ kɛ sɛtəɣɩ sɛtəɣɩ.

5 Pɑ tənɑ mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ Siyɔŋ tɔ

fɛɛlɛ ɩ́ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ pəsənɑ pɑ wɑɑlɩ.

6 Pɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ kʋtuluŋ tɔɔ nyɩɩtʋ nti tə wʋləɣɩ

nɑ tə́ tɑ tɩɩ pɩɩtɑ tɔ.

7 Tɩɩ suɣi tə kpɛsəlʋ ŋkute.

Pəyele tɩɩ tɑkɩ tə hɔkʋlʋ kɛ ŋkɔlʋɣʋ.

8 Mpɑ pɑ tɛɛkənɑ Siyɔŋ tɑɑ tɔ ɩ́ tɑɑ sɛɛ-wɛ sɩ:

Tɑcɑɑ ɩ́ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

Tə sɛɛkɩ-mɛ nɑ Tɑcɑɑ hətɛ tɑɑ.

130

Tɑcɑɑ wiinɑʋ kɛ lɑŋwɑkəllɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ

1 Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ wɛ pʋʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ tɑɑ kɛ́ nɑ mɑ́ yɑɑkɩ-ŋ.

2 Tɑcɑɑ nɩɩ mɑ nɔɣɔ.

Ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ mɑ wiinɑʋ.

3 Ye n kɑ sɩɩkɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ nyɑ́ tɑɑ,

Tɑcɑɑ, ɑwe kɑ wɛnɑ weesuɣu?

4 Amɑ nyɑ́ tənnɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ

sɩ pɑ́ nyɑŋnɑ-ŋ.

5 Tɑcɑɑ nyɑɣɑ mɑ tɛɛləɣɩ nɑ

mɑ́ tɑŋɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

6 Tɑcɑɑ nyɑɣɑ mɑ tɛɛləɣɩ nɑ pə́ kəlɩ ɩsɩɩ

tɑŋlɑɑ tɛɛlʋɣʋ tɑnɑŋ tɔ.

Ɛɛ, pə kəlɑ ɩsɩɩ tɑŋlɑɑ tɛɛlʋɣʋ tɑnɑŋ tɔ.

7 Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ ɩ́ tɛɛlɩ Tɑcɑɑ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɛnɑ kʋpɑŋ.

Pə́cɔ ɩ sɔɔlʋ pɩɩwɑ tɑm sɩ ɩ́ wɑɑsɩ.

8 Tɑcɑɑ kɑ́ hɛtənɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ

kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tənɑ tɑɑ.

131

Mɑ tɑɑ fɛɩ kɑlɑmpɑɑnɩ ləmɑɣɑsəlɛ

1 Tɑfiiti Yosɑlɛm kpɑʋ yontu nti tə wɛ

yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Tɑcɑɑ, mɑ tɑɑ fɛɩ kɑlɑmpɑɑnɩ ləmɑɣɑsəlɛ yɑɑ ɩsəcɑʋ hʋwɛɛ.

Mɑɑ pɛɛkəɣɩ sɔsɔɔntʋ yɑɑ mpi pə tɛɛ-m tɔ.

2 Ɩsɔ ɩ́ ponɑ pooluŋ.

Mɑ wɛ təpɑmm kɛ́ ɩsɩɩ pəyɑɣɑ ŋkɑ

kɑ cɛpɑ hətɛ tɔɣɔ kɑ too niŋ tɑɑ.

Mɑ wɛ təpɑmm kɛ́ ɩsɩɩ pəyɑɣɑ ŋkɑ kɑ cɛpɑ hətɛ tɔ.

3 Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ ɩ́ tʋ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni

kɛ pə kpɑɣɑʋ nɔɔnɔɔ tɔ, hɑlənɑ tɑm tɔɔ.

132

Tɑfiiti ɩcɑtɛ Siyɔŋ tɑɑ timpi Tɑcɑɑ wɛɛ tɔ

1 Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Tɑcɑɑ, tɔɔsɩ Tɑfiiti nɑ ɩ wɑhɑlɑnɑɑ tənɑ tɔɔ.

2 Tɑfiiti ɩnɩ ɩ yɔɣɔtənɑ nɑ ɩ́ tuunɑ Tɑcɑɑ,

nɑ ɩ́ sɩɩ Yɑkɔpʋ Ɩsɔ toŋ tʋ ɩnəɣɩ nɔɣɔ sɩ:

3 Mɑ kɑɑ sʋʋ mɑ tɛ nɑ

mɑ́ həntɩ mɑ kʋhəntʋɣʋ tɔɔ.

4 Mɑ kɑɑ yele nɑ tom kɑɑ-m,

yɑɑ mɑ ɩsəhutu yoosinɑ təmɑ.

5 Hɑlənɑ mɑ́ hiki Tɑcɑɑ kɛ lonte

nɑ Yɑkɔpʋ Ɩsɔ toŋ tʋ ɩnəɣɩ təcɑɣɑlɛ.

6 Tə nɩɩwɑ pɑ yɔɣɔtɑ Ɩsɔ ɑtɑkɑɑ tɔm kɛ Ɩfəlɑtɑ tɛtʋ tɑɑ.

Tə mɑɣɑnɑ-ɩ Yɑɑɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ.

7 Tə́ polo Tɑcɑɑ təcɑɣɑlɛ.

Tə́ luŋ ɩ nɔɔhɛɛ təsɩɩlɛ.

8 Tɑcɑɑ kʋlɩ nɑ ń kɔɔ nyɑ́ təhɛɛsəlɛ.

Nyɑnɑ nyɑ́ teeli ɑtɑkɑɑ.

9 Nyɑ́ kɔtəlɑɑ ɩ́ suu nyʋɣʋ yɑpʋ ɩsɩɩ wontu

nɑ nyɑ́ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ wilitinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

10 Nyɑ́ təmlɛ tʋ Tɑfiiti tɔɔ,

tɑɑ lɔ wei n ləsɑɑ tɔ.

11 Tɑcɑɑ tɛmɑ Tɑfiiti kɛ heeluɣu nɑ tuunɑʋ.

Ɩ kɑɑ məlɩ wɑɑlɩ.

Ɩ tɔmɑ sɩ: Nyɑ́ tɑpʋɣʋ tɛɛ pəyɑɣɑ kɛ

mɑɑ sɩɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ.

12 Sɩ ye nyɑ́ pəyɑlɑɑ tɔkɑ mɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ

nɑ kʋsəsɩɩtʋ nti mɑ sɛɣɛsəɣɩ-wɛ tɔ,

pɑ pəyɑlɑɑ kɑ́ lɛɛtəɣənɑ pɑ kɑwulɑɣɑ

kumte tɔɔ kɛ́ tɑm tɔɔ.

13 Tɑcɑɑ sɔɔlənɑ nɑ ɩ́ ləsɩ Siyɔŋ

sɩ ɩ lɑkɩ ɩ təcɑɣɑlɛ.

14 Nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ təhɛɛsəlɛ ntɛ́ tɑm tɔɔ.

Mɑɑ cɑɣɑ tə tɑɑ. Mpi tɔ, mɑ sɔɔlɑ-tɛɣɛ.

15 Mɑɑ lɑ kʋpɑntʋ kɛ Siyɔŋ nɑ mɑ́ cɛlɛ-ɩ

mpi pɩɩ hɑ-ɩ weesuɣu tɔ.

Nɑ mɑ́ hɑ ɩ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ pɑɑ nyɩɩlɩ tɔ.

16 Mɑɑ kooli kʋpɑntʋ kɛ mɑ kɔtəlɑɑ.

Nɑ mɑ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ nɑ́ɑ́ wilitinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

17 Mɑɑ lɑ nɑ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ lɑ wulɑʋ sɔsɔ.

Mɑ tɛmɑ tɑɣɑnʋɣʋ kɛ fətəlɑ kɛ wulɑʋ wei mɑ ləsɑɑ tɔ.

18 Mɑɑ suu wʋlɑʋ kolontunɑɑ kɛ fɛɛlɛ.

Amɑ wʋlɑʋ ntenuɣu kɑ́ mʋɣɩ kɔkɔ.

133

Tɑɑpɑlɑɑ cɑkʋɣʋ təntəmlɛ tɔ pə wɛ teu kɛ́

1 Tɑfiiti Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Wɑɑtʋ wei tɑɑpɑlɑɑ cɑkʋɣʋ təntəmlɛ tɔ,

pə wɛ teu kɛ́, nɑ pə wɛ leleŋ.

2 Pə wɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ pəlɑ sɔɔsʋŋ nim kɛ Alɔŋ nyʋɣʋ tɑɑ,

nɑ pə́ kpe ɩ tɑntʋɣʋ tɔɔ nɑ pə́ tii ɩ tokonɑɑ luɣu.

3 Pə wɛ kɛ́ ɩsɩɩ cɔlɔʋ lɩɩkʋɣʋnɑ Hɛɛmɔŋ pʋɣʋ tɔɔ

nɑ kʋ kpeŋ Siyɔŋ tɔ.

Mpi tɔ, tənɑɣɑ Tɑcɑɑ koolɑ kʋpɑntʋ

nɑ ɩ́ hɑɑkɩ weesuɣu kɛ tɑm tɔɔ.

134

Tɑcɑɑ təmlɛ nyə́mɑ mɛ mə tənɑ ɩ́ sɑmɩ-ɩ

1 Yosɑlɛm kpɑʋ yontu.

Tɑcɑɑ təmlɛ nyə́mɑ mɛ mə tənɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ.

Mə tənɑ mpɑ mɛ ɩ səŋɑ ɩ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ ɑhoo tɔ ɩ́ sɛɛ-ɩ.

2 Ɩ́ kpɑɑsɩ mə niŋ nɑ Tɑcɑɑ təyɑɣɑ tɔɔ

nɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ.

3 Tɑcɑɑ wei ɩ lɑpɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ tɔ

ɩ́ koolu-ŋ kʋpɑntʋ nɑ Siyɔŋ.

135

Tɑcɑɑ kɛlɛ sɔsɔ

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ hətɛ.

Tɑcɑɑ təmlɛ nyə́mɑ mɛ ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

2 Mpɑ mɛ ɩ wɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ təyɑɣɑ tɑɑ

nɑ ɩ tɑɣɑ tɔɔ tɔ,

3 ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ kɛ́ kʋpɑŋ.

Ɩ́ yoonɑ ɩ hətɛ tɑɑ,

pə tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ kɛ́ kʋpɑŋ.

4 Yɑkɔpʋ kɛ Tɑcɑɑ ləsɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ kɛ ɩ pəsɑ ɩ nyəm.

5 Mɑ nyəmɑ́ sɩ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ n kɛ́ sɔsɔ,

n kəlɑ tɩɩŋ tənɑ.

6 Pɑɑ mpiɣi n cɑɑkɩ, n lɑkɩ-wəɣɩ.

Pɑɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ.

Pɑɑ teŋkunɑɑ tɑɑ, pɑɑ lumɑŋ sɔsɔɔŋ tənɑ tɑɑ.

7 Nyɑ́ kpɑɑsəɣənɑ ɩsɔŋmʋntʋ kɛ tɛtʋ tɔɔ,

nɑ ń tisiɣi cɑlɑnɑɑ nɑ tɛʋ,

nɑ ń ləsəɣɩ heelim kɛ pə təsɩɩlɛ tɑɑ.

8 Nyɑ́ kʋnɑ Icipiti kɑncɑɑlɑɣɑ ɑpɑlʋpiyɑ.

Pɑɑ yəlɑɑ nyənsɩ, pɑɑ tɔlɑ nyənsɩ.

9 Nɑ ń lɑ́ kɔkɔlɔ nyəmnɑɑ nɑ piti təmɑ kɛ Icipiti tɑɑ,

sɩ pə́ sɛɣɛsɩ Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ nyə́mɑ.

10 N yoonɑ piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ,

nɑ ń kʋ ɑwulɑɑ toŋtʋnɑɑ.

11 Ɩsɩɩ Amolii nyə́mɑ wulɑʋ Sihoŋ,

nɑ Pɑsɑŋ nyə́mɑ nyəŋ Hoki,

nɑ Kɑnɑɑŋ ɑwulɑɑ tənɑ.

12 Ɩlɛnɑ ń hɑ́ pɑ tɛtʋnɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ

nɑ tə́ pəsɩ pɑ nyəntʋ.

13 Tɑcɑɑ nyɑ́ hətɛ yɑɑkɩ tɑm tɔɔ kɛ́.

Lʋlʋŋ lʋlʋŋ kɑ tɔɔsəɣɩ nyɑ́ tɔɔ.

14 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ n kɑ́ hʋʋnɑ nyɑ́ yəlɑɑ kɛ́.

N kɑ wɛɛnɑ nyɑ́ təmlɛ nyə́mɑ pətɔɔtəlɛ.

15 Piitimnɑɑ tɩɩŋ ntɛ́ liɣitee nɑ wʋlɑ.

Yəlɑɑ lupənɑ-ɩ nɑ pɑ niŋ.

16 Tɩɩŋ ɩnɩ ɩ wɛnɑ nɔɔsɩ, ɩɩ yɔɣɔtəɣɩ.

Ɩ wɛnɑ ɩsɛ ɩɩ nɑɑkɩ.

17 Ɩ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ, ɩɩ nɩɩkɩ nɑtəlɩ.

Ɩ tɩɩ fɛɩnɑ feesiŋ kɛ ɩ nɔɔsɩ tɑɑ.

18 Mpɑ pɑ luki tɩɩŋ ɩnɩ nɑ

pɑ tənɑ mpɑ pɑ tʋɣɩ-ɩ nɑɑni tɔ,

pɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ tɩɩŋ ɩnɩ.

19 Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ mɛ ɩ́ sɛɛ Tɑcɑɑ.

Alɔŋ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ mɛ mɩ́ɩ́ sɛɛ-ɩ.

20 Lefii nyə́mɑ mɛ ɩ́ sɛɛ Tɑcɑɑ.

Mpɑ mɛ mə nyɑŋnɑ-ɩ tɔ ɩ́ sɛɛ-ɩ.

21 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ kɛ Siyɔŋ tɑɑ.

Ɩ́ sɑmɩ-ɩ Yosɑlɛm timpi ɩ wɛɛ tɔ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

136

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ wɑɑsʋlʋ kookɑlɩ

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ, mpi tɔ, ɩ kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

2 Ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ wei ɩ kəlɑ tɩɩŋ tənɑ tɔ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

3 Ɩ́ sɛɛ Tɑcɑɑ wei ɩ kəlɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ tənɑ tɔ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

4 Ɩ tike ɩ lɑkənɑ kɔkɔlɔ nyəmnɑɑ sɔsɔɔm.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

5 Ɩnɩ ɩ lɑpənɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ nyəm.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

6 Ɩnɩ ɩ pɔnɑ tɛtʋ kɛ lʋm tɔɔ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

7 Ɩnɩ ɩ lɑpənɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ sɔsɔɔnsɩ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

8 Ɩ lɑpɑ ilim sɩ pə tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ ilim tɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

9 Ɩnɩ ɩ lɑpənɑ ɩsɔtʋ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ

sɩ sɩ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ ɑhoo.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

10 Ɩnɩ ɩ kʋnɑ Icipiti ɑpɑlʋpiyɑ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlɑsɩ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

11 Ɩnɩ ɩ ləsənɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɛ Icipiti nyə́mɑ hɛkʋ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

12 Ɩ tomɑ sɔsɔɔnɑ kɛ ɩ hʋlɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

13 Ɩnɩ ɩ fɑɣɑnɑ teŋku kʋsɛɛm kɛ cɑlɩ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

14 Ɩ lɑpɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tɔ teŋku ɩnɩ ɩ hɛkʋ tɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

15 Ɩnɩ ɩ təŋsənɑ Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ yoolɑɑ kɛ lʋm.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

16 Ɩnɩ ɩ tiikinɑ ɩ yəlɑɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

17 Ɩnɩ ɩ yoonnɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

18 Ɩnɩ ɩ kʋnɑ ɑwulɑɑ toŋ nyə́mɑ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

19 Amolii nyə́mɑ wulɑʋ Sihoŋ kɛ ɩ kʋwɑ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

20 Nɑ ɩ́ kʋ tɔtɔɣɔ Pɑsɑŋ wulɑʋ Oki.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

21 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɛ ɑwulɑɑ mpɛ pɑ tɛtʋ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

22 Nɑ tə́ pəsɩ ɩ təmlɛ nyə́mɑ kpɑncoou.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

23 Ɩ tɑ sɔɔ tɑ́ tɔɔ kɛ́ sɑɑ wei

pɑ fɛlɑɣɑɑ-tʋɣʋ nɔɔhɛɛ tɔ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

24 Ɩnɩ ɩ yɑpənɑ-tʋɣʋ tɑ́ ŋmɑkəllɑɑ niŋ tɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

25 Ɩnɩ ɩ hɑɑnɑ kʋŋmɑŋmɑm tənɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

26 Ɩ́ sɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ,

Mpi tɔ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

137

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɛ Pɑpiloni pɔɣɔ nɔɣɔ

1 Tɩɩ wɛ Pɑpiloni pusi nɔɣɔ nɑ tə́ cɑɣɑɑ.

Sɑɑ wei tə tɔɔsəɣɩ Siyɔŋ tɔɔ, ɩlɛnɑ tə́ wiiki.

2 Nɑ tə́ pusi tɑ́ cəməŋ nɑ tənɑ tɩɩŋ.

3 Tənɑɣɑ mpɑ pɑ kuu-tʋ tɔ pɑ tɔŋɑɣɑ-tʋ sɩ:

Ɩ́ yoo-tʋɣʋ yontu.

Tɑ́ cɑɑllɑɑ cɑɑkɑɣɑ lɑŋhʋlʋmlɛ yontu nɑ pɑ́ tɔŋ-tʋ sɩ:

Ɩ́ yoo-tʋɣʋ Siyɔŋ yontu.

4 Ɩsənɑɣɑ tɩɩ yoo Tɑcɑɑ yontu kɛ

tɛtʋ kpɑɩ nyəntʋ tɑɑ?

5 Hɑɩ, Yosɑlɛm, ye mɑ sɔɔ nyɑ́ tɔɔ,

mɑ niŋ ntɔɣɔŋ ɩ́ sɔɔ mɑ tɔɔ.

6 Ye mɑ tɑ tɔɔsɩ Yosɑlɛm nyɑ́, nyɑ́ tɔɔ,

yɑɑ nyɑ́ tɔm ɩɩ hʋləsəɣɩ mɑ lɑŋlɛ,

mɑ nsəmlɛ ɩ́ mɑtənɑ mɑ tɑntɑhɑɑʋ.

7 Tɑcɑɑ, tɑɑ sɔɔ mpi Ɩtɔm nyə́mɑ lɑpɑ tɔ.

Mpi tɔ, kʋyɑŋku kolontunɑɑ tii Yosɑlɛm tɔɔ tɔ.

Pɑ tɔŋɑɣɑ kɛ́ sɩ kpiisi, kpiisi nɑ ń kpɛŋnɑ kite.

8 Pɑpiloni nyɑ́, pɩɩ kpiisi-ŋ nɔɔnɔɔ.

Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ kɑ́ lɛɛtɩ-ŋ

ɩsɑɣɑtʋ nti n lɑpɑ-tʋ tɔ.

9 Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ kɑ́ kpɑ nyɑ́ piyɑ

nɑ ɩ́ nɑŋtɩ-səɣɩ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ tɔ.

138

Mɑɑ sɑ-ŋ nɑ mɑ lotu tənɑ

1 Tɑfiiti yontu.

Tɑcɑɑ, mɑ sɛɛ-ŋ nɑ mɑ lotu tənɑ.

Nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ, mɑ yoo-ŋ yontu kɛ

ɩsɔtɑɑ toŋtʋnɑɑ ɩsɛntɑɑ.

2 Mɑ luŋiɣi nyɑ́ təsɛɛlɛ nɑŋŋ nyəntɛ tɑɑ

kɛ́ nyɑ́ kʋpɑntʋ nɑ nyɑ́ tɑmpɑnɑ tɔɔ.

Mpi tɔ, n lɑpɑ nɑ nyɑ́ nɔɔsɩ sɩɩʋ té

nɑ pə́ tɛɛ pə tənɑ.

3 Wɑɑtʋ wei mɑ yɑɑ-ŋ tɔ n cɔ-m,

nɑ ń tʋ-m ɑpɑlʋtʋ nɑ toŋ.

4 Tɑcɑɑ, ɑtɛ ɑwulɑɑ tənɑ kɑ́ sɛɛ-ŋ.

Wɑɑtʋ wei pɑɑ nɩɩ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ tɔm tɔ.

5 Pɑɑ sɑ nyɑ́ təmɑ nɑ pɑ́ yooki sɩ:

Tɑcɑɑ teeli tɔɔwɑ sɔsɔm.

6 Tɑcɑɑ wɛ ɩsɔtɑɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ nɑɑkɩ mpɑ pɑ pɑsəɣɩ pɑ tɩ tɔ.

Nɑ ɩ́ loosiɣi kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ kɛ

pooluŋ nɑ ɩ́ nyəmɑ-wɛ.

7 Ye mɑ wɛ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ,

nyɑ́ hɑɑkənɑ-m weesuɣu.

Pɑɑ mɑ kolontunɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ́ kpɑ ɩsənɑ,

n kɑ wɑɑsɩ-m kɛ́.

8 Tɑcɑɑ n kɑ́ lɑ-m mpʋ,

nyɑ́ kʋpɑntʋ fɛɩ tənɑɣɑ.

Tɑɑ lɔ mpi n ŋmɑnɑ nyɑ́ niŋ tɔ.

139

Tɑcɑɑ, n nyəmɑ-m teu

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Tɑcɑɑ, n nyənəɣɩ too mɑ tɑɑ kɛ́ nɑ ń nyəmɑ-m.

2 Ye mɑ cɑɣɑɑ, n nyəmɑ́,

yɑɑ mɑ kʋlɑɑ, n nyəmɑ́.

N nɑɑkɩ too pooluŋ kɛ

mɑ hʋwɛɛ kɛ́ nɑ ń nyəmɑ-yɛ.

3 N nyəmɑ́ wɑɑtʋ wei mɑ tɔŋ yɑɑ mɑ həntɑɑ tɔ,

n nyəmɑ́ mɑ mpɑɑŋ tənɑ tətetete.

4 Pɑɑ mɑ tɑ kulitɑ nɔɣɔ n tɛmɑ nti

mɑ cɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔɣɔ nyəm təcɛɩcɛɩ.

5 N wɛ mɑ wɑɑlɩ nɑ mɑ lɔlɔ kɛ́,

nɑ ń tənəɣɩ nyɑ́ niŋ kɛ mɑ tɔɔ.

6 N nyəmɑ-m nɑ pə tɛɛ cɑɑsɑ.

Mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmɑ kɑtɑtəlɑɣɑ.

Mɑɑ cɛkəɣənɑ pə tənɑɣɑ.

7 Leɣe mɑɑ polo nɑ mɑ́ hɑtələnɑ nyɑ́ ləmɑɣɑsɛɛ

yɑɑ leɣe mɑɑ se nɑ mɑ́ tɛɛ nɑ ń kɑɑ nɑ-m?

8 Ye mɑ kpɑ ɩsɔtɑɑ n wɛ tənɑ,

ye mɑ həntɑ ɑtɛtəlɛ tɑɑ,

nyɑ́ tɑɑ nyɑ́ tike.

9 Pɑɑ mɑ kʋlɑ hʋntʋ nɑ mɑ polo ilim təlɩɩlɛ,

yɑɑ mɑ tɛsɑ teŋku nɑ mɑ cɑɣɑ tənɑ.

10 Nyɑ́ niŋ kɛ n kɑ́ tiikinɑ-m tənɑ,

nɑ ń kpɑ-m nɑ nyɑ́ ntɔɣɔŋ.

11 Pɑɑ mɑ tɔmɑ sɩ: Səkpɛtʋɣʋ tɑkɩ-m.

Ahoo nɑ́ pəsəɣɩ nyɑɑləm kɛ́, nɑ pə́ cɔɔnɑ-m.

12 Səkpɛtʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ kɛ-ŋ pʋlʋ.

Ahoo nɑɑkɩ-ŋ kɛ́ ɩsɩɩ ilim,

nɑ səkpɛtʋɣʋ nɑ́ɑ́ wɛɛ-ŋ ɩsɩɩ nyɑɑləm.

13 Nyɑ́ lɑpənɑ mɑ yʋlʋ pilimile

nɑ ń lʋʋ-m mɑ too lotu tɑɑ.

14 Mɑ sɛɛ-ŋ, mpi tɔ, mɑ kɛ́

kʋŋmɑŋmɑm mpi pə tewɑ tɔɣɔ.

Nyɑ́ kʋlɑpʋtʋ wɛ teu,

mɑ nyəmɑ́ ḿpʋɣʋ teu.

15 Wɑɑtʋ wei n ŋmɑɑkɑɣɑ-m ɩŋmɛlɑʋ tɑɑ

nɑ ń lʋʋkɩ-m mɑ too lotu tɑɑ tɔ,

mɑ tɔnʋɣʋ tɑ kɛ-ŋ pʋlʋ kʋŋmɛsəm.

16 Wɑɑtʋ wei pə tɑɑ ŋmɑɣɑtɑ-m tɔ n nɑɑkɑɣɑ-m,

hɑlɩ n ŋmɑɑ nyɑ́ tɑkəlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ kʋyɛɛŋ wei n hɑ-m tɔ

nɑ ɩ́ tɑ cɑɑlətɑ.

17 Hɑɩ, Ɩsɔ, mɑɑ cɛkəɣənɑ nyɑ́ ləmɑɣɑsɛɛ.

A tɔɔwɑɣɑ pə tɩɩ fɛɩ.

18 Pɑɑ mɑ kɑləɣɩ-yɛ ɑ kəlɑ pɑɣɑlɛ kɛ kɑnyəŋɑ pee.

Pɑɑ mɑ kɑlɑɑ nɑ mɑ kʋkɑlətʋ tɛ, mɑ kɑɑ tɛ-ŋ cɛkənɑʋ.

19 Hɑɩ, Ɩsɔ, mɑ kooliɣi sɩ ń kʋ ɑsɑɣɑɑ.

Hɑtələnɑ-m yʋlʋkʋlɑɑ mpɛ.

20 Tɔm ɩsɑɣɑtʋ kɛ nyɑ́ kolontunɑɑ yɔɣɔtəɣɩ nyɑ́ tɔɔ,

nɑ pɑ́ kpɑkəɣɩ nyɑ́ hətɛ nɑ pɑ́ looliɣinɑ.

21 Tɑcɑɑ mɑ tɑɑ kpɑɑnɑ mpɑ pɑ tɑɑ kpɑɑnɑ-ŋ tɔɣɔ.

Mɑɑ cɑɑkɩ mpɑ pɑ kʋləɣɩ nyɑ́ tɔɔ tɔ.

22 Mɑ tɑɑ kpɑnɑ-wɛɣɛ nɑ pə́ tɛɛ mpəle.

Mɑ nyənəɣɩ-wɛɣɛ mɑ kolontunɑɑ kɛ́.

23 Hɑɩ, Ɩsɔ, nyənɩ mɑ tɑɑ nɑ ń cɛkənɑ mɑ lotu.

Mɑɣɑsɩ-m nɑ ń cɛkənɑ mɑ hʋwɛɛ.

24 Nyənɩ, yɑɑ mɑ wɛ mpɑɑʋ ɩsɑɣɑʋ tɑɑ?

Tiiki-m nyɑ́ mpɑɑʋ tɑm tɔɔ nyəŋkʋ tɑɑ.

140

Yʋlʋ wei pɑ suuki tɔm tɔ ɩ sələmʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Tɑcɑɑ wɑɑsɩ-m yəlɑɑ ɑsɑɣɑɑ niŋ tɑɑ,

nɑ ń kenti-m mʋsʋŋtʋnɑɑ.

3 Ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑ mɑɣɑsəɣɩ pɑ tɑɑ,

nɑ pɑ́ pɛɛkəɣɩ yoou kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku.

4 Pɑ niisiɣi pɑ nɔɔsɩ ɩsɩɩ tʋmɑɑ.

Akɑlɑ sɔtʋ wɛnnɑ pɑ ntompee tɔɔ.

5 Pɑɑsənɑ-m nɑ mɑ́ tɑɑ hoti ɑsɑɣɑɑ niŋ tɑɑ.

Tɑcɑɑ kenti mɑ tɔɔ kɛ́ mʋsʋŋtʋnɑɑ mpɑ pɑ

cɑɑ-m pɛtʋɣʋ tɔ pɑ tɔɔ.

6 Kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ nyəpɑ-m kɑtɔkɑ.

Pɑ nyəpɑ-m ŋmɩɩsɩ nɑ puluŋ kɛ mɑ mpɑɑʋ tɑɑ sɩ pɑ kpɑɑkɩ-m.

Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ kʋhuhum kɛ mpɑɑʋ nɔɣɔ.

7 Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ mɑ Ɩsɔ,

ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ mɑ wiinɑʋ.

8 Tɑcɑɑ Ɩsɔ, nyɑɣɑlɛ mɑ nyʋɣʋ təyɑtɛ toŋ nyəntɛ.

N kentiɣi mɑ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ yoou wɑɑtʋ.

9 Tɑɑ lɑ ɑsɑɣɑɑ luɣu nyəntʋ,

pə́cɔ tɑɑ yele nɑ pɑ kʋmɑɣɑsəm lɑ́

nɑ pə́ kɔɔ nɑ pɑ́ hɔ pɑ tɩ.

10 Mpɑ pɑ tɑmɑ-m tɔ,

pɑ ɩsɑɣɑtʋ ɩ́ hoti pɑ nyɔɔŋ tɑɑ.

11 Pə́ pəlɩ-wɛɣɛ kɔkɔ mɑmɑlɑ.

Pə́ tusi-wɛɣɛ kɔkɔ tɑɑ.

Pə́ pɛtɩ-wɛɣɛ pʋʋɣʋ sɔsɔɔʋ tɑɑ.

Pɑ́ tɑɑ tɑsɑ kʋlʋɣʋ.

12 Nɔɔleleŋ nyə́mɑ ɩ́ tɑɑ cɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

Pɑɑ tɔɣɔnɩ ɑsɑɣɑɑ nɑ mʋsʋŋtʋnɑɑ kɛ́, hɛɛsʋɣʋ fɛɩ.

13 Mɑ nyəmɑ́ teu sɩ Tɑcɑɑ hʋʋkənɑ wɑhɑlɑ nyə́mɑ tɔm kɛ teu

nɑ ɩ́ hɑɑkɩ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ siɣisuɣu.

14 Tɑcɑɑ, tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ kɑ́ sɑnɑ nyɑ́ hətɛ

nɑ siɣisilɑɑ cɑɣɑ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ.

141

Tɑcɑɑ feŋ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔɔ

1 Tɑfiiti yontu.

Tɑcɑɑ mɑ yɑɑkɩ-ŋ, kɔɔ lɔŋ kɛ mɑ sənɑʋ.

Ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ń nɩɩ mɑ nɔɣɔ kɛ wɑɑtʋ wei mɑ yɑɑkɩ-ŋ tɔ.

2 Mɑ sələmʋɣʋ ɩ́ kpɑ nyɑ́ kiŋ ɩsɩɩ tulɑɑlʋ nyɔɔsɩ,

nɑ mɑ niŋ kpɑɑsʋɣʋ wɛɛ-ŋ ɩsɩɩ tɑɑnɑɣɑ kʋhɑʋ.

3 Tɑcɑɑ feŋ mɑ nɔɣɔ tɔɔ,

tɑŋ mɑ ntompee.

4 Tɑɑ yele nɑ mɑ́ hʋʋkɩ sɩ mɑ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ.

Yɑɑ mɑ nɑ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ tə́ lɑkɩ tɑsəkəlɛ təmɑ.

Pəyele mɑ tɑɑ tʋ niŋ kɛ pɑ ɑcimɑ tɑɑ.

5 Ye siɣisilu mɑpənɑ-m,

kʋpɑntʋ kɛ ɩ cɑɑnɑ-m.

Pɑɑ ɩ hɔmɑ mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ,

pə wɛ kɛ́ ɩsɩɩ nim kɛ mɑ nyʋɣʋ tɑɑ,

mɑ kɑɑ kisi.

Asɑɣɑɑ ɩsɑɣɑtʋ kɑɑ səŋsɩ mɑ sələmʋɣʋ.

6 Pə́ pɛtɩ pɑ hʋʋlɑɑ kɛ kʋkpɑməŋ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

Mpi tɔ, tə wɛ teu.

7 Teitei ɩsɩɩ pɑ hɑlʋɣʋ nɑ pɑ́ fɑkɩ tɛtʋ tɔ,

ḿpʋɣʋ tɑ mʋwɑ kɑ sɔɣɔtɩ ɑtɛtəlɛ nɔnɔɣɔ*fɑ*. ɑ

8 Tɑcɑɑ Ɩsɔ, nyɑ́ tɔɔ kɛ́ mɑ kɛɛsəɣɩ mɑ ɩsɛ,

nyɑɣɑ mɑ tʋɣɩ kpʋlʋɣʋ, tɑɑ yele nɑ mɑ́ sɩ́.

9 Kenti-m kɑtɔsɩ nsi pɑ nyəkɩ-m tɔ,

nɑ ɑsɑɣɑɑ mpɛ pɑ kʋcopum.

10 Asɑɣɑɑ ɩ́ hoti pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ puluŋ tɑɑ,

nɑ mɑ́ɑ́ fiti.

142

Tɑcɑɑ kɛlɛ wɑhɑlɑ tʋ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ tɑkəlɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Sələmʋɣʋ ŋku ɩ kɑ sələmɑ kʋkpɑmʋɣʋ pʋʋɣʋ tɑɑ tɔ.

2 Tɑcɑɑ mɑ wiikinɑ-ŋ nɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ,

nɑ mɑ́ tɛkəɣɩ-ŋ niŋ nɑ mɑ nɔɣɔ.

3 Nyɑɣɑ mɑ hʋləɣɩ mɑ kʋsələmətʋ,

nɑ mɑ́ hʋləɣɩ-ŋ mɑ lɑŋwɑkəllɛ.

4 Pɑɑ mɑ lɔwɑ ɑpɑlʋtʋ,

nyɑ́ nyəmnɑ mɑ təpote.

Pɑ nyəpɑ-m kɑtɔkɑ kɛ

mpɑɑʋ ŋku mɑɑ təŋ tɔ kʋ tɑɑ.

5 Nyənɩ ntɔɣɔŋ tɔɔ nɑ ń nɑ́ nɔɣɔlʋ tɑ nyə-m.

Mɑ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ lepɑ-m.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ nəɣəsəɣɩ mɑ tɔm.

6 Tɑcɑɑ nyɑɣɑ mɑ yɑɑkɩ.

Mɑ yɔɣɔtəɣɩ sɩ nyɑɣɑlɛ mɑ kpʋlʋɣʋ tətʋlɛ,

nyɑɣɑlɛ mɑ pɑɑ tete kɛ weesiŋ nyə́mɑ tɛtʋ tɑɑ.

7 Ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ mɑ wulɑ.

Mpi tɔ, mɑ kəlɑ ɩcɑntʋ.

Yɑ-m mɑ wɑhɑlɑ tʋlɑɑ niŋ tɑɑ.

Pə tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ kəlɑ-m toŋ.

8 Ləsɩ-m mɑ sɑləkɑ tɑɑ, nɑ mɑ́ sɑ́ nyɑ́ hətɛ.

Wɑɑtʋ wei n kɑ́ lɑ-m kʋpɑntʋ tɔ,

siɣisilɑɑ kɑ́ tʋ-m hɛkʋ.

143

Tɑcɑɑ tɑɑ yɑɑ-m nɔnɔɣɔ

1 Tɑfiiti yontu nti tə wɛ yonyoolɑɑ

nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Tɑcɑɑ nɩɩ mɑ sələmʋɣʋ,

ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ mɑ wiinɑʋ.

Mʋ mɑ sələmʋɣʋ kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ nɑ nyɑ́ siɣisuɣu tɔɔ.

2 Tɑɑ yɑɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ mɑɣɑ nɔnɔɣɔ.

Mpi tɔ, nɔɣɔlʋ tɑ siɣisi nyɑ́ ɩsɛntɑɑ.

3 Mɑ wɛnɑ kolontu nɑ ɩ́ tʋɣʋ-m wɑhɑlɑ.

Ɩ́ fɛləɣɩ-m ɑtɛɣɛ.

Ɩ cɑɑləɣɩ-m sɩ mɑ́ wɛɛ səkpɛtʋɣʋ tɑɑ,

ɩsɩɩ mpɑ pɑ tɛmɑ səpʋ tɔ.

4 Mɑ ɑpɑlʋtʋ hoowɑ mɑ tɑɑ kɛ́,

nɑ mɑ lɑɑkɑlɩ pəsɩ.

5 Mɑ tɔɔsəɣɩ lɔŋtɑɑ kʋyɛɛŋ tɔɔ kɛ́,

nɑ mɑ́ mɑɣɑsəɣɩ nyɑ́ təmɑ tənɑ tɔm,

nɑ mɑ́ hʋʋkɩ nyɑ́ niŋ təmɑ tɔɔ.

6 Mɑ kpɑɑsəɣɩ niŋ kɛ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ kɛ́.

Mɑ wɛ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɛtʋ nti tə kɑwɑ tɔ.

7 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, cɔ-m lɔŋ.

Mɑ tɑlɑ mɑ tənɑɣɑ kɛ́.

Tɑɑ hɑ-m siɣile, tɔfɔ,

mɑ wɛɛkɩ ɩsɩɩ ɑtɛtəlɛ tɑɑ sʋʋlɑɑ.

8 Heeli-m sɩ n wɛ teu kɛ hɑtoo tɑnɑŋ tɛɛ.

Mpi tɔ, mɑ pɛtɑ-ŋ mɑ təɣɩ.

Yele nɑ mɑ́ nyɩ mpɑɑʋ ŋku kʋ tɑɑ mɑɑ tɔ tɔ.

Pə tɑɣɑ pʋlʋ, nyɑ́ tɔɔ kɛ́ mɑ sələməŋ kpɑɑkɩ.

9 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, wɑɑsɩ-m mɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ.

Nyɑ́ cɔlɔɣɔ mɑ pɛɛkəɣɩ kpʋlʋɣʋ tʋɣʋ.

10 Sɛɣɛsɩ-m nyɑ́ luɣu nyəntʋ lɑpʋ.

Mpi tɔ, n kɛ́ mɑ Ɩsɔ kɛ́.

Nyɑ́ Feesuɣu kʋpɑŋkʋ ɩ́ tiiki-m mpɑɑʋ kʋhʋlʋmʋɣʋ tɑɑ.

11 Tɑcɑɑ hɑ-m weesuɣu kɛ nyɑ́ hətɛ tɔɔ.

Ləsɩ-m lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ siɣisuɣu tɔɔ.

12 Wɑkəlɩ mɑ kolontunɑɑ kɛ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔ.

Yele nɑ mɑ ŋmɑkəllɑɑ tənɑ le.

Pə tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ kɛ́ nyɑ́ təmlɛ tʋ kɛ́.

144

Wulɑʋ sələmʋɣʋ

1 Tɑfiiti yontu.

Mɑ sɛɛ Tɑcɑɑ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ kʋkpɑmʋɣʋ.

Nyɑ́ fɑləsəɣənɑ mɑ niŋ nɑ mɑ mpee kɛ yoou tɔɔ.

2 Mɑ kʋpɑntʋ lɑtʋ nɑ mɑ təcɔɔsəlɛ toŋ nyəntɛ ntɛ́ nyɑ́.

N kɛ́ mɑ wɑɑsʋlʋ nɑ mɑ hɛtʋlʋ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ kpɑntɛ nɑ mɑ́ tʋɣʋ-ŋ kpʋlʋɣʋ.

Nɑ ń tʋɣɩ yəlɑɑ kɛ mɑ niŋ tɑɑ.

3 Tɑcɑɑ, yʋlʋ ntɛ́ we nɑ ń cɑɑkɩ ɩ tɔm?

Yɑɑ yʋlʋ pəyɑɣɑ ntɛ́ ɑwe nɑ ń pɑɑsəɣənɑ-kɛ?

4 Kɑ kɛ́ heelim kɛ́ nɑ kɑ weesuɣu nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ

ɩsotom tɛɛkʋɣʋ tɔ.

5 Tɑcɑɑ lumsi ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ ń tii,

nɑ ń tokinɑ pulɑsɩ nɑ sɩ́ mʋ kɔkɔ.

6 Lɑ nɑ tɛʋ ŋmɛləsɩ nɑ ń yɑsɩ mɑ kolontunɑɑ.

Tɔ-wɛɣɛ nyɑ́ nyəmɑ́ nɑ pɑ́ yɑ́ yem yem.

7 Loosi nyɑ́ niŋ nɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ń hɛtɩ-m,

nɑ ń yɑ-m kpɑɩ nyə́mɑ mpɑ pɑ wɛ ɩsɩɩ lʋm

sɔsɔɔm tɔ pɑ ɑsolɑ tɑɑ.

8 Kɑloolɑɣɑ kɛ pɑ nɔɔsɩ yɔɣɔtəɣɩ,

nɑ pɑ́ kpɑɑsəɣɩ pɑ niŋ ntɔɣɔŋ nɑ pɑ tuukinɑ pɔpɔtʋ.

9 Hɑɩ, Ɩsɔ, mɑɑ yoo-ŋ yontu kʋfɑtʋ,

nɑ mɑ́ sɑ-ŋ ŋmɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ cəmʋɣʋ tɔɔ.

10 Nyɑ́ wɑɑsəɣənɑ ɑwulɑɑ.

Nyɑ́ yɑpənɑ nyɑ́ təmlɛ tʋ Tɑfiiti kɛ lɑɣɑtɛ nɔɣɔ tɑɑ.

11 Hɛtɩ-m nɑ ń yɑ-m kpɑɩ nyə́mɑ niŋ tɑɑ.

Kɑloolɑɣɑ kɛ pɑ nɔɔsɩ yɔɣɔtəɣɩ,

nɑ pɑ́ kpɑɑsəɣɩ pɑ niŋ ntɔɣɔŋ nɑ pɑ́ tuukinɑ pɔpɔtʋ.

12 Tɑ pəyɑlɑɑ ɩ́ wɛɛ ɩsɩɩ tɩɩŋ wei ɩ wɛ tɑwɑ tɑɑ

nɑ ɩ́ pɩɩkɩ ɩ pəcɑɑtʋ tɔ.

Tɑ pɛɛlɑɑ ɩ́ wɛɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ ɑkelenɑɑ

mpɑ pɑ lɑpɑ kɑcɔkɑ kɛ teu tɔ.

13 Tɑ́ kpeeŋ ɩ́ sunɑ tɔɣɔnɑsɩ nsɩ sɩ tənɑ,

nɑ tɑ́ tɔlɑ nɑ́ɑ́ hukiɣi sɔsɔm

nɑ ɑ wɛ tuutuumɑ kɛ tɑwɑ tɑɑ.

14 Tɑ́ nɑɑŋ ɩfɑlɛɛ ɑlʋnyənɑ ɩ́ lʋləɣɩ.

Wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ, yɑɑ kolontunɑɑ ɩ́ tɑɑ kuu-tʋ.

Wulɑ ɩ́ tɑɑ wɛɛ tɑ́ hɑpɛɛ tɔɔ.

15 Leleŋ nɩɩlɑɑ ntɛ́ yəlɑɑ mpɑ pɑ wɛnɑ pə tənɑɣɑ mpʋ tɔ.

Leleŋ nɩɩlɑɑ ntɛ́ mpɑ pɑ Ɩsɔ kɛlɛ Tɑcɑɑ tɔ.

145

Tɑcɑɑ kɑwulɑɣɑ kɛ́ tɑm tɔɔ nyəŋkɑ

1 Tɑfiiti sɑmtʋ Yontu.

Hɑɩ, mɑɑ sɑ mɑ Ɩsɔ,

nyɑɣɑlɛ mɑ wulɑʋ.

Mɑ yɔɣɔtəɣɩ nyɑ́ hətɛ tɔm kɛ tɑm tɔɔ.

2 Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu mɑɑ sɑŋɩ-ŋ,

nɑ mɑ́ pʋɣʋləɣɩ nyɑ́ hətɛ kɛ tɑm tɔɔ.

3 Tɑcɑɑ Nyɑɣɑlɛ sɔsɔ nɑ ń mʋnɑ sɑmtʋ,

nyɑ́ sɔsɔɔntʋ fɛɩ tənɑɣɑ.

4 Pɑɑ lʋlʋɣʋ looŋɑ ŋkɑ kɑ́ pʋɣʋləɣɩ nyɑ́ təmɑ

nɑ kɑ́ kpɑɑləɣɩ nyɑ́ kookɑlənɑɑ.

5 Mɑɑ yɔɣɔtɩ nyɑ́ sɔsɔɔntʋ nɑ nyɑ́ teu sɔsɔɔm tɔm

nɑ mɑ́ yooki nyɑ́ sɔsɔɔntʋ yontu.

6 Pɑɑ yɔɣɔtɩ nyɑ́ toŋ sɔsɔɔŋ tɔm,

nɑ mɑ́ɑ́ kɛɛsɩ nyɑ́ sɔsɔɔntʋ tɔm.

7 Pɑɑ tɔɔsɩ nyɑ́ kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ tɔm,

nɑ pɑ́ yɔɣɔtəɣɩ nyɑ́ siɣisuɣu tɔm nɑ kɑwilitɑɣɑ.

8 Tɑcɑɑ n kɛ́ pɛɛlɛɛ tʋ kɛ́, nɑ pətɔɔtəlɛ tʋ.

Nn mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ lɔŋ, pə́cɔ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔwɑ.

9 Tɑcɑɑ n lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ yəlɑɑ tənɑɣɑ,

nɑ ń wɛnɑ nyɑ́ kʋŋmɑŋmɑm tənɑ pətɔɔtəlɛ.

10 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ təmɑ tənɑ kɑ́ sɑ-ŋ kɛ́,

nɑ nyɑ́ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ nɑ́ɑ́ sɛɛ-ŋ.

11 Pɑɑ yɔɣɔtɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ teu tɔm,

nɑ pɑ́ kpɑɑlɩ nyɑ́ toŋ tɔm.

12 Nɑ pɑ́ hʋlənɑ yʋlʋ piyɑ kɛ nyɑ́ toŋ

nɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ teeli sɔsɔ tɔm.

13 N tɔkɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́,

nɑ nyɑ́ ŋmɑkəlʋɣʋ nɑ́ɑ́ wɛ pɑɑ pəlee.

Tɑcɑɑ n tɔkəɣɩ nyɑ́ nɔɔsɩ sɩɩʋ kɛ teu kɛ́.

Nyɑ́ kʋlɑpʋtʋ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ kʋpɑntʋ nɑɑkənɑ.

14 Tɑcɑɑ n teŋ hotilɑɑ kɛ́,

nɑ ń siɣisiɣi mpɑ pɑ pɑmɑ tɔ.

15 Nyɑɣɑ yəlɑɑ tənɑ tekiɣi

nɑ ń hɑɑkɩ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ pə wɑɑtʋ.

16 Nyɑ́ kuliɣinɑ nyɑ́ niŋ,

nɑ ń cɛləɣɩ weesiŋ nyə́mɑ kɛ pɑ kʋnyɩɩləm.

17 Tɑcɑɑ n siɣisɑ nyɑ́ kʋlɑpəlɛ tənɑ tɑɑ kɛ́,

nɑ ń kɛ́ pɛɛlɛɛ tʋ kɛ nyɑ́ təmɑ tənɑ tɑɑ.

18 Tɑcɑɑ n wɛ mpɑ pɑ yɑɑkɩ-ŋ

nɑ ɩsəlɛ kʋsɛɛmlɛ tɔ pɑ kiŋ kɛ́.

19 Nɑ ń lɑkɩ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔ pɑ kʋsɔɔləm.

N nɩɩkɩ pɑ wulɑ kɛ́, nɑ ń yɑkɩ-wɛ.

20 Tɑcɑɑ n pɑɑsəɣənɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ-ŋ tɔɣɔ,

nɑ n wɑkələɣɩ ɑsɑɣɑɑ tənɑ.

21 Mɑ nɔɣɔ ɩ́ yoo Tɑcɑɑ nyɑ́ sɑmtʋ tɔm

nɑ pɑɑ yʋlʋ wei ɩ́ sɑŋ nyɑ́ hətɛ nɑŋŋ nyəntɛ

kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu tɑm tɔɔ.

146

Tɑcɑɑ kɛlɛ ɑcɑmɑɑ kentulu

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Mɑɑ sɑ Tɑcɑɑ.

2 Nyɑɣɑ mɑɑ sɑ mɑ weesuɣu tənɑ.

Mɑɑ pʋɣʋləɣɩ-ŋ mɑ weesuɣu tənɑɣɑ.

3 Ɩ tɑɑ hɑ mə təɣɩ yəlɑɑ sɔsɑɑ,

pɑ kɛ́ yəlɑɑ kɛ́. Pɑɑ pəsəɣɩ yʋlʋ nyʋɣʋ yɑpʋ.

4 Pɑ weesiŋ tɛŋ kɛ́ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ tɛtʋ kɛ pəsʋɣʋ,

nɑ pɑ təmɑ wenɑ ɑ pɛɛ pɑɑ tʋwɑ tɔ ɑ́ sɑɑlɩ yem.

5 Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ nyənəɣɩ Yɑkɔpʋ Ɩsɔ kɛ́ ɩ wɑɑsʋlʋ

nɑ ɩ́ tɛɛləɣɩ ɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔ.

6 Ɩsɔ nyɑ́ lɑpənɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ,

nɑ teŋku nɑ ɩ tɑɑ nyəm tənɑ.

Yʋlʋ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ tʋ-ŋ nɑɑni kɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

7 N tɑɣɑnəɣɩ mpɑ pɑ muɣuliɣi tɔ pɑ tɔmnɑɑ.

N hɑɑkɩ nyɔɣɔtʋnɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ.

N hɛtəɣɩ mpɑ pɑ hɔkɑɑ tɔ.

8 Tɑcɑɑ nyɑ́ kuliɣinɑ yʋlʋmɑɑ ɩsɛ.

N siɣisiɣi mpɑ pɑ pɑmɑ tɔ.

N sɔɔlɑ siɣisilɑɑ.

9 Tɑcɑɑ nyɑ́ kentiɣinɑ cɑɣɑlɑɑ tɔɔ,

nɑ ń pɑɑsəɣənɑ suluwɑɑ nɑ leelɑɑ.

Amɑ n wɑkələɣɩ mpi pə pəlɛ ɑsɑɣɑɑ tʋɣɩ tɔ.

10 Tɑcɑɑ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

Hɑɩ, Siyɔŋ nyə́mɑ mɛ mə Ɩsɔ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

147

Ɩsɔ pəsʋɣʋ tɔm

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Mpi tɔ, pə wɛ teu kɛ́ sɩ tə́ sɑ tɑ́ Ɩsɔ.

Nyɑ́ sɑmtʋ wɛ leleŋ kɛ́ nɑ tə́ lɑkɩ kʋpɑntʋ.

2 Tɑcɑɑ tɑɣɑnəɣɩ Yosɑlɛm kɛ ŋmɑʋ.

N kpeɣeliɣi Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ mpɑ pɑɑ kuuwɑ tɔ.

3 Nyɑ hɛɛsəɣənɑ lɑŋwɑkəllɛ nyə́mɑ lɑŋɑ,

nɑ ń hɔkəɣɩ pɑ hiŋnɑɑ.

4 Nyɑ́ kɑləɣənɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nyʋɣʋ,

nɑ ń hɑ pɑɑ ŋkɑɣɑ kɑ hətɛ.

5 Tɑ Ɩsɔ n kɛ́ sɔsɔ kɛ́, nyɑ́ tomɑ fɛɩ tənɑɣɑ,

pə́cɔ nyɑ́ nyəm fɛɩ kɛɛsʋɣʋ.

6 Tɑcɑɑ n kʋsəɣɩ mpɑ pɑ pɑsəɣɩ pɑ tɩ tɔɣɔ.

Amɑ n tisiɣi ɑsɑɣɑɑ kɛ ɑtɛ.

7 Ɩ́ sɛɛ Tɑcɑɑ kɛ nyɑ́ nɑ təmlɛ nɑ Yontu.

Ɩ́ sɑ tɑ Ɩsɔ nɑ cəmʋɣʋ.

8 N wɑɑsəɣɩ ɩsɔŋmʋntʋ kɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɔɔ.

N tɑɣɑnəɣɩ tɛʋ sɩ kʋ nɩɩ tɛtʋ tɔɔ.

Nɑ ń lɑkɩ nɑ nyɩɩtʋ nyɔɔkɩ pɔɔŋ tɔɔ.

9 N hɑɑkɩ hʋntʋ wontu kɛ tə tɔɣɔnɑɣɑ,

nɑ ń cɑləɣɩ kɑtəkɑtəŋ piyɑ kɛ sɑɑ wei sɩ wiiki tɔ.

10 Tɑcɑɑ nn yɔɔləɣənɑ kpɑɣɑnəŋ kpelekpekɑ nyəŋ,

pə́cɔ yoolu tomɑ tɑ kɛ-ŋ pʋlʋ.

11 Amɑ mpɑ Tɑcɑɑ cɑɑkɩ tɔɣɔlɛ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ

nɑ pɑ́ tɛɛləɣɩ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔ.

12 Yosɑlɛm nyə́mɑ mɛ ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Siyɔŋ nyə́mɑ ɩ́ sɑ mə Ɩsɔ.

13 Mpi tɔ, Ɩsɔ nyɔɔsəɣənɑ mə kɑmpʋnɑɑ kʋkɑləsəŋ

nɑ ɩ́ kooliɣi-mɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ mə ɩcɑtɛ tɑɑ.

14 Ɩsɔ hɑɑnɑ mə tɛtʋ kɛ hɛɛsʋɣʋ,

nɑ ɩ́ hɑɑkɩ-mɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ.

15 Ɩsɔ yɔɣɔtəɣənɑ nti ɩ cɑɑkɩ tɔɣɔ tɛtʋ tɔɔ,

nɑ ɩ tɔm tɔŋ lɔŋlɔŋ.

16 Ɩsɔ yeki nɑ tɛʋ tɔmpɛɛ kpɑɑkpɑɑcɑʋ hotiɣi, nɑ ɑ́

hʋlʋmɑɑ ɩsɩɩ heeŋ hʋntʋ, nɑ tɛʋ lʋm kiiki ɑtɛ nɑ pə́

hʋlʋmɑɑ ɩsɩɩ tɔlʋmɑ.

17 Nɑ Ɩsɔ pɛtəɣɩ tɛʋ tɔmpɩɩŋ kɛ ɑtɛ nɑ ɑ wɑtʋ kpɑ.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ pəsəɣɩ nɑ ɩ səŋ ɑ nikɑɣɑ tɑɑ.

18 Ɩsɔ yɔɣɔtəɣɩ ɩlɛnɑ tɔmpɩɩŋ ɩnɩ ɩ́ hoo.

Ɩ lɑkɩ nɑ heelim mɑ, ɩlɛnɑ lʋm kpe.

19 Ɩsɔ heelɑ ɩ yəlɑɑ kɛ ɩ tɔm.

Ɩ sɩɩ ɩ kiiŋ nɑ kʋsəsɩɩtʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ.

20 Ɩsɔ tɑ́ lɑ ḿpʋɣʋ piitim nɑpəlɩ.

Pə́cɔ piitim nɑpəlɩ pə tɑ nyɩ Ɩsɔ kʋtʋtʋtʋ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

148

Tɑcɑɑ sɑmtʋ kɛ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Ɩ́ sɑmɩ-ɩ hɑtoo ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ,

ɩ́ sɑmɩ-ɩ hɑtoo ɩsɔtɑɑ.

2 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mɛ mə tənɑ ɩ́ sɑ Ɩsɔ,

Ɩsɔ yoolɑɑ mɛ mə tənɑ ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

3 Ilim nɑ ɩsɔtʋ ɩ́ sɑmɩ-ɩ,

ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ mɛ mpɑ ɩ́ tee kɔkɔ tɔ ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

4 Ɩsɔtɑɑ ɩsɔtɔnəŋ mɛ ɩ́ sɑ Ɩsɔ,

nɑ lʋmnɑɑ mpɑ mɛ ɩ wɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɔɔ tɔ mɩɩ sɑmɩ-ɩ.

5 Pɑ tənɑɣɑ mpʋ pɑ́ sɑ Tɑcɑɑ hətɛ.

Mpi tɔ, Ɩsɔ yɔɣɔtənɑ nɑ pə́ ŋmɑ-mɛ.

6 Ɩnɩ ɩ sɩɩnɑ-mɛɣɛ mə lonɑ kɛ tɑm tɔɔ,

ɩ sɩɩ-mɛɣɛ kiiŋ, pə fɛɩ sɩ ɩ́ yɔkɩ-ɩ.

7 Tɛtʋ tɔɔ nyə́mɑ mɛ ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ,

teŋkunɑɑ nɑ pɑ tɑɑ tʋmɑɑ sɔsɑɑ ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

8 Nɑ kɔkɔ nɑ tɛʋ tɔmpɛɛ nɑ kʋ kpɑɑkpɑɑcɑʋ,

nɑ ɩhunte nɑ tɛʋ heelim sɔsɔɔm mɛ mpɑ

ɩ́ lɑkɩ ɩsɩɩ ɩ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

9 Pɔɔŋ nɑ pulɑsɩ mɛ mə tənɑ,

nɑ tɩɩŋ kʋlʋlʋŋ nɑ sɔsɔɔŋ tənɑ ɩ́ sɑmɩ-ɩ.

10 Tɑɑlɛ wontu nɑ təyɑɣɑ nyəntʋ,

nɑ ɑtɛ kututuutu nɑ sumɑsɩ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

11 Atɛ ɑwulɑɑ nɑ yəlɑɑ tənɑ,

nɑ ɑwulumpiyɑ nɑ ɑtɛ hʋʋlɑɑ tənɑ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

12 Akpɑtəlɑɑ nɑ piyɑ

ɩfepiyɑ nɑ pɛɛlɑɑ ɩ sɑmɩ-ɩ.

13 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ hətɛ.

Mpi tɔ, tə tike ntɛ́ sɔsɔɔlɛ.

Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ wɑɑsɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ kɛ́.

14 Tɑcɑɑ hɑ ɩ yəlɑɑ kɛ toŋ kɛ́.

Pə tɔɔ kɛ́ ɩ yəlɑɑ kʋpɑmɑ sɑŋɩ-ɩ.

Ɩsɛɣɛlɩ yəlɑɑ mpɑ mɛ ɩ kpətənɑ-ɩ tɔ ɩ́ sɑŋɩ-ɩ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

149

Yəlɑɑ kʋpɑmɑ teeli

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Ɩ́ yoo Tɑcɑɑ kɛ yontu kʋfɑtʋ,

ɩ́ yoo ɩ sɑmtʋ kɛ yəlɑɑ kʋpɑmɑ kpekəle tɑɑ.

2 Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ ɩ́ yɔɔlənɑ wei ɩ ŋmɑ-mɛ tɔ.

Siyɔŋ nyə́mɑ ɩ́ wɛɛ ɑŋmɑɑlɑ tɑɑ kɛ mə wulɑʋ tɔɔ.

3 Ɩ́ sɑ Ɩsɔ hətɛ nɑ pɑɑlɛ,

ɩ́ sɑ-tɛ nɑ ɑkilimɑ nɑ cəmʋɣʋ.

4 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ ɩ yəlɑɑ mɛɣɛ,

nɑ ɩ yɑkɩ mpɑ pɑ pɑsəɣɩ pɑ tɩ tɔ, nɑ pɑ nyɔɔŋ kʋləɣɩ.

5 Yəlɑɑ kʋpɑmɑ ɩ́ wɛɛ ɑcimɑ tɑɑ nɑ pɑ́ tʋ Ɩsɔ kɛ teeli.

Ɩ́ wilitinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ mə kʋhəntəŋ tɔɔ kɛ́ ɑhoo.

6 Ɩsɔ sɑmtʋ ɩ́ wɛɛ mə nɔɔsɩ tɑɑ,

nɑ lɑɣɑtɛ nte tə wɛ lɔŋ kɛ tɑɑ nɑ wɑɑlɩ tɔɣɔ mə niŋ tɑɑ.

7 Nɑ ɩ́ lɛɛtɩ piitimnɑɑ lɛlɑɑ,

nɑ ɩ́ tʋ yəlɑɑ lɛlɑɑ kɛ wɑhɑlɑ.

8 Nɑ ɩ́ hɔkɔ mə ɑwulɑɑ kɛ ɑlukpɑlɑ,

nɑ pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ nyə́mɑ kɛ nyəɣətʋ.

9 Nɑ ɩ́ hʋʋnɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ hʋʋlɛ ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑʋ tɔ,

pə kɛ́ yəlɑɑ kʋpɑmɑ tənɑ teeli kɛ́.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

150

Ɩ́ tʋ Tɑcɑɑ kɛ teeli

1 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Ɩ́ sɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ təsɛɛlɛ tɑɑ.

Ɩ́ sɑmɩ-ɩ ɩsɔtɑɑ, timpi ɩ tomɑ nɑɑkɩ tɔ.

2 Ɩ́ sɑmɩ-ɩ, ɩ kookɑlənɑɑ tɔɔ,

ɩ́ sɑmɩ-ɩ, ɩ toŋ kɛ́ sɔsɔɔŋ tɔ pə tɔɔ.

3 Ɩ́ sɑ Ɩsɔ nɑ tutuɣu wulɑ,

ɩ́ sɑmɩ-ɩ nɑ cəməŋ nɑ sɑŋkʋnɑɑ.

4 Ɩ́ sɑ Ɩsɔ nɑ ɑkilimɑ nɑ pɑɑlɛ,

ɩ́ sɑmɩ-ɩ nɑ ŋmɩɩsɩ cəmʋɣʋ nɑ həlɑɣɑ.

5 Ɩ́ sɑ Ɩsɔ nɑ kpɛŋkpɛŋnɑɑ mpɑ pɑ wiiki teu tɔ.

Ɩ́ sɑmɩ-ɩ nɑ mpɑ pɑ wiiki nɑ pɑ́ sɛɛkɩ tɔ.

6 Weesuɣu nyəm tənɑ ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ.

ɑ 51:16 ləsɩ-m səm: Lɛlɑɑ hʋʋkɩ sɩ ntɑnyɩ yontu tʋ cɑɑ sɩ Ɩsɔ ɩ́ cɛpɩ-ɩ yʋlʋkʋlɛ nte ɩnɩ ɩ lɑpɑ tɔ tə tɑɑ.

ɑ 68:14 Looŋɑ kɑnɛ kɑ nɩɩʋ wɛ kɑtɛ. Ɩlɛ lɛlɑɑ hʋʋkɩ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ ɩlɛ, ɑlukuku kɛlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nnɑ ɑ tee kɔkɔ kɛ mpʋ tɔ, ɑ hʋləɣɩ pɑ ɑkɑɩtʋ. Wɛnɑʋ ŋku yoolɑɑ kuuki təyoole tɑɑ tɔ.

ɑ 68:19 kʋcɔɔʋ: Lɛlɑɑ nɑ́ hʋʋkɩ sɩ pə hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ pɑ hɑ Ɩsɔ kɛ́ kʋcɔɔŋ. Looŋɑ kɑnɛ kɑ hʋwɛɛ wɛ kɑtɛ.

ɑ 69:1 cəmʋɣʋ: Lɛlɑɑ hʋʋkɩ sɩ pɑ yoonɑ yontu luɣu ŋku pɑ yɑɑ sɩ hɛtʋɣʋ tɔ.

ɑ 78:24 Mɑnnɑ: Tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ Ɩsɔ hɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ. Sɑɑ ɩnəɣɩ pɑ lɩɩwɑ Icipiti yomle tɑɑ nɑ pɑ puki Kɑnɑɑŋ nyəntʋ tɑɑ.

ɑ 84:7 Pɑkɑ: Wulɑ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ.

ɑ 105:23 Kɑm: Kɑm tɛtʋ kɛ cənɛ, pə kɛ Icipiti kɛ. Pə tɑɣɑ tɛtʋ kʋfɑtʋ nɑtələɣɩ yem.

ɑ 118:27 Kʋkɑlətʋ tənɛ tə hʋwɛɛ wɛ tɔm nɑɑlɛɣɛ. Lɛlɑɑ nɑ́ tɛləsəɣɩ tɔtɔ sɩ: Ɩ́ kpɑɣɑ tʋɣʋ piliŋɑsɩ kɛ mə niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɑlɩ ɑcimɑ pɑɑlɛ. Nɑ ɩ́ tɔ nɑ ɩ cɔɔnɑ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ.

ɑ 119:112 Looŋɑ kɑnɛ kɑ tɛləsʋɣʋ lɑpɑ kɑtɛ. Lɛlɑɑ nɑ tɛləsəɣɩ sɩ mɑ kɑɑsəɣɩ mɑ tɩ sɩ mɑ́ təŋ nyɑ́ kʋsəsɩɩtʋ. Mpi tɔ, tə kɑwɑɑɣɑ ɩɩ tɛŋ.

ɑ 141:7 Kʋkɑlətʋ tənɛ tə tɑɑ, tɛləsəlɑɑ fɛɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ. Pɑɑ wei nɑ ɩ kʋtɛləsʋtʋ kɛ.

Atuwɑ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

ATUWA

TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkəlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsɑ ɑtuwɑ nɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɔmnɑɑ. Nɑ pɑ hʋləɣɩ-tʋɣʋ cɛcɛ kʋpɑŋ nɑ pəyɑlʋ kʋpɑŋ pɑ tɔm. Nɑ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ pɑ cɑɣɑlɛ kɛ təyɑɣɑ tɑɑ. Pə sɛɣɛsəɣɩ-tʋ tɔtɔɣɔ sʋlʋnyɔɔlɛ, nɑ ɑcɑcɑɑlɛ ɑsilimɑ, nɑ kɑloolɑɣɑ, nɑ felentu, nɑ yoou pə tɔm. Ɩlɛnɑ pə́ kɑɑsɩ lonɑ ɑsɑɣɛɛ wenɑ tɩɩ se tɔ. Pə wɛɛ sɩ yʋlʋ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ ɩ́ se lonɑ ɑnɩ ɑ tənɑɣɑ.

Ɩsənɑ pɑ fɑɣɑ Atuwɑ tɑkəlɑɣɑ tɔ.

Lɑɣɑtʋ nti cɛcɛ tɑsəɣɩ kʋfɑlɑŋ yəlɑɑ tɔ, titite 1–9

Atuwɑ wenɑ ɑ kɛɛsəɣɩ yəlɑɑ wɛɛtʋ tɔm tɔ, titite 10–29

Akuuli nɑ Lemuwɛlɩ pɑ Atuwɑ, titite 30–31

1

1 Tɑfiiti pəyɑlʋ Sɑlʋmɔŋ wei ɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tɔ ɩ ɑtuwɑ ntɔ.

Mpi mpi tɑkəlɑɣɑ sɛɣɛsəɣɩ yəlɑɑ tɔ.

2-3 Atuwɑ ɑnɩ ɑ hʋləɣənɑ yʋlʋ kɛ tɑmpɑnɑ tɑɑ tɔntɛ, nɑ lɑɣɑtʋ nɑ siɣisuɣu nɑ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ cɛkənɑ tɔm sɔsɔɔntʋ. 4 A kuliɣi ɩfepiyɑ ɩsɛ nɑ pɑ́ wɛɛnɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm. A tɑsəɣɩ mpɑ pɑ tɑ nyɩ pʋlʋ tɔɣɔ lɑɣɑtʋ. 5 Nyəntɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ wiiliɣi ɑ tɑɑ nɑ pɑ́ wɑɑkɩ. Nɑ ɑ́ hʋləɣɩ lɑɣɑtʋnɑɑ kɛ ɩsənɑ pɑɑ lɑ tɔ. 6 Pɑɑ cɛkənɑ ɑsəsɩɩnɑ nɑ lɑɣɑtʋ tɔm sɛɣɛsəlɑɑ ɑtuwɑ.

7 Ɩsɔ nyɑmnɑʋ ntɛ́ nyəm kite. Kʋmɛlɛməŋ ɩɩ nyɑŋnɑ-ɩ nɑ pɑ́ kisiɣi nyəm kʋsɛɣɛsətʋ nɑ pə lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ.

Lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ kɛ ɩfepiyɑ.

8 Mɑ pəyɑlʋ tɑɑ lɔ nyɑ́ cɑɑ nɑ nyɑ́ too pɑ sɛɣɛsʋɣʋ. 9 Pɩɩ lɑ nɑ nyɑ́ weesuɣu té kɛ́ ɩsɩɩ ntenuɣu kɛ nyʋɣʋ tɑɑ, yɑɑ lɩɩlʋɣʋ kɛ luɣu tɛɛ. 10 Ye ɑsɑɣɑɑ lʋkɩ sɩ pɑ́ tusiɣi-ŋ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ, tɑɑ tisi. 11 Yɑɑ pɑ yɑɑ-ŋ sɩ ɩ́ cɛŋ yəlɑɑ nɑ ɩ́ kʋ-wɛɣɛ mʋsʋŋ, 12 nɑ ɩ́ li pɑ tənɑ nɑ pɑ ɩsɛ ɩsɩɩ ɑtɛtəlɛ. Yɑɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ tiiki pəlɑɑʋ tɑɑ tɔ. 13 Ɩlɛnɑ ɩ́ kuu pɑ wontu kʋpɑntʋ tənɑ nɑ ɩ́ suuli mə tɛɛsɩ, 14 nɑ pɑɑ wei ɩ́ wɛɛnɑ ɩ pɑɑ tete. Sɩ yɑntɑŋɑ kʋlʋmɑɣɑ kɛ mə tənɑ ɩ́ kɑ́ kpɛntɩ. 15 Mɑ pəyɑlʋ nyɑnɑ-wɛ ɩ́ tɑɑ kɑɑ mpɑɑʋ, hɑtələnɑ timpi pɑ tɔŋ tɔ. 16 Ɩsɑɣɑtʋ mpɑɑʋ kɛ pɑ tɔŋ nɑ yʋlʋkʋlɛ tɔm cɑɑlənɑ-wɛ. 17 Pɑɑ nyəkɩ sumɑɣɑ kɛ kɑtɔkɑ nɑ kɑ́ nɑɑkɩ. 18 Amɑ mpɛ pɑ nyəkɩ pɑ təɣɩ mpi pɩɩ co-wɛ tɔɣɔ, nɑ pɑ́ nyəkɩ pɑ weesiŋ kɛ kɑtɔsɩ. 19 Yəlɑɑ mpɑ pɑ pɛɛkəɣɩ kɑsəyɑɣɑ ɑsilimɑ nyəŋkɑ tɔ pɑ mpɑɑŋ ntɛ́, nɑ pɑ́ kʋɣɩ weesiŋ nyə́mɑ.

Ləmɑɣɑsɛɛ yɑɑʋ kɛ yəlɑɑ

20 Ləmɑɣɑsɛɛ kiisiɣinɑ ntɛɣɛ mpɑɑŋ tɑɑ nɑ kʋyɛɛŋ tɑɑ. 21 A yɔɣɔtəɣɩ yəlɑɑ təsullenɑɑ nɑ kpɑɑməŋ tɑɑ sɩ: 22 Pəlee kɛ́ kɑɑnyəmɑsɩ ləmɑɣɑsɛɛ kɑ́ pɩɩ, nɑ sɑɣɑtəlɑɑ nɑ́ɑ́ lɩɩ pə tɑɑ, nɑ kpɑŋtʋnɑɑ tɑɑ nɑ́ɑ́ yele kpɑnɑʋ kɛ ləmɑɣɑsɛɛ. 23 Ɩ kɔɔ nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ kɑlənɑʋ, mɑɑ tisi mə́ tɔɔ kɛ́ mɑ feesuɣu nɑ mɑ́ hʋlɩ-mɛɣɛ mɑ tɔm. 24 Mpi tɔ, mɑ yɑɑ-mɛ nɑ ɩ́ kisi, nɑ mɑ́ hʋlɩ-mɛɣɛ niŋ sɩ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ ɩ́ tɑ́ lɑ. 25 Mə tənɑ ɩ́ lɔɔkɩ mɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ nɑ ɩ́ kisiɣi mɑ kɑlənɑʋ. 26-27 Pə tɔɔ kɛ́ ye sɔɣɔntʋ nɑ wɑhɑlɑ lɩɩ mə tɔɔ ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ, mɑɑ woŋ-mɛ nɑ mɑ́ pɑɑnɑ-mɛ. 28 Ɩlɛ ɩ́ kɑ́ yɑɑ-m mɑ kɑɑ cɔ, nɑ ɩ́ pɛɛkɩ-m nɑ ɩ́ wɩɩ. 29 Pɩɩ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ timpi ɩ́ kisɑ nyəm, nɑ ɩ́ tɑ́ ləsɩ sɩ ɩ́ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ tɔ pə tɔɔ. 30 Mpi tɔ, ɩ́ lɔ mɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ nɑ ɩ́ kisi mɑ kɑlənɑʋ. 31 Mə yɑɑsi kʋlʋlʋm kɛ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ, nɑ ɩ́ hɑɣɑ mə mɑɣɑmɑɣɑ mə lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ. 32 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, kʋmɛlɛŋ lepu kʋɣʋnɑ-kʋ. Ɩlɛnɑ kpɑŋtʋnɑɑ kɑɑnɩɩtʋ nɑ́ɑ́ yele nɑ pɑ́ lé. 33 Pɑɑ nɑ mpʋ wei ɩ nɩɩkənɑ-m tɔ pə cɑkənɑ-ɩ kɛ́, ɩɩ nəɣəsəɣɩ wɑhɑlɑ.

2

Ləmɑɣɑsɛɛ wɑɑsʋɣʋ

1 Mɑ pəyɑlʋ ye n mʋɣɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ,

nɑ ń tɔkəɣɩ mɑ kʋsəsɩɩtʋ kɛ nyɑ́ tɑɑ.

2 Ye n keŋ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ləmɑɣɑsɛɛ kʋsɛɣɛsətʋ,

nɑ ń pəsənɑ lɑɑkɑlɩ kɛ nyɑ́ tɑɑ.

3 Ye n yɑɑ nyəm sɩ pə́ sənɑ-ŋ.

Nɑ ń kʋsɩ nyɑ́ nɔɣɔ nɑ ń yɑɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm.

4 Ye n pɛɛkəɣɩ-wɩ ɩsɩɩ liɣitee,

nɑ ń cɑɑkɩ-wɩ nɑ ɩsəlɛ kʋsɛɛmlɛ ɩsɩɩ wɛnɑʋ.

5 Ɩlɛ mpʋ pə tɑɑ kɛ́ n kɑ́ cɛkənɑ Tɑcɑɑ nyɑmnɑʋ,

nɑ ɩsənɑ n kɑ́ nyəmɩ-ɩ tɔ.

6 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ hɑɑkənɑ ləmɑɣɑsɛɛ,

nɑ ɩ nɔɣɔ tɑɑ lɩɩkɩ nyəm nɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tɔm.

7 Ɩ yeki nɑ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ təhikile ɩɩ lɑŋəɣɩ,

nɑ ɩ́ kentiɣi mpɑ pɑ lɑkɩ siɣisuɣu tɔ.

8 Ɩ wɑɑsəɣɩ mpɑ nɑ lɛlɑɑ pɑ wɛ leleŋ tɔ,

nɑ ɩ́ hɑsəɣɩ ɩ yəlɑɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ.

9 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ n kɑ́ cɛkənɑ siɣisuɣu nɑ mpi pə təŋɑɑ tɔ,

nɑ mpɑɑŋ wei ɩ pukinɑ təpɑntɛ tɑɑ tɔ.

10 Mpi tɔ, n kɑ́ wɛɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ nyɑ́ lotu tɑɑ,

nɑ nyəm hɛɛsɩ nyɑ́ lɑŋlɛ.

11 N kɑ́ wɛɛnɑ nyəm nɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm,

nɑ pɩɩ kenti nyɑ́ tɔɔ.

12 Nɑ pə́ yɑ-ŋ kɑwɑlɑɣɑ mpɑɑʋ tɑɑ,

nɑ ɩsɑɣɑtʋ yɔɣɔtəlɑɑ niŋ tɑɑ.

13 Nɑ mpɑ pɑ yelɑ mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu

nɑ pɑ́ kpɑɣɑ səkpɛtʋɣʋ nyəŋkʋ,

14 nɑ pɑ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ

nɑ pɑ́ yɔɔləɣənɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ pɑ niŋ tɑɑ.

15 Mpɛ ɩnɩ pɑ mpɑɑŋ kɛɛwɑɣɑ

nɑ pɑ hɑpɛɛ nɑ́ɑ́ koŋlɑɑ.

16 Ɩlɛnɑ pə́ yɑ-ŋ ɑlʋ kpɑɩ tʋ

wei ɩ tʋsəɣɩ yəlɑɑ nɑ ɩ nɔɔleleŋ tɔ ɩ niŋ tɑɑ.

17 Wei ɩ kisɑ ɩ pɑɑlʋ wei ɩ cɛpɑ ɩ ciɣitɑ

nɑ ɩ́ sɔɔ Ɩsɔ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔɔ tɔ.

18 Alʋ ɩnɩ ɩ təyɑɣɑ wɛnnɑ səm hɔɣɔlʋɣʋ kɛ́,

nɑ ɩ mpɑɑʋ sʋʋkɩ ɑtɛtəlɛ tɑɑ.

19 Mpɑ pɑ puki ɩ tɛ tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ tɑsəɣɩ məlʋɣʋ.

Pəyele pɑɑ tɑsəɣɩ weesuɣu mpɑɑʋ kɛ nɑʋ.

20 Mpʋ tɔ, təŋ yəlɑɑ kʋpɑmɑ ɩkpɑtɛ,

nɑ ń tɔkɩ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ mpɑɑʋ.

21 Mpi tɔ, mpɛ pɑ cɑkənɑ tɛtʋ tɑɑ.

Mpɑ pɑ fɛɩnɑ kɑwɑliyɑ tɔ mpɛ pɑɑ wɛɛnɑ tənɑ.

22 Amɑ pɩɩ kpiisi ɑsɑɣɑɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ.

Pɩɩ ləsɩ Ɩsɔ lɔlɑɑ kɛ tə tɑɑ.

3

Ləmɑɣɑsɛɛ nɑ Ɩsɔ nɩɩnɑʋ tɔm

1 Mɑ pəyɑlʋ, tɑɑ sɔɔ mɑ sɛɣɛsʋɣʋ. Tɔ́kɩ mɑ kʋsəsɩɩtʋ kɛ nyɑ́ lotu tɑɑ. 2 Ntɩ tɩɩ yelinɑ nɑ ń cɑɣɑnɑ hɛɛsʋɣʋ, nɑ nyɑ́ weesuɣu tɑɣɑlɩ. 3 Lɑkɩ kʋpɑntʋ nɑ ń təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ. Tɑmsɩ-təɣɩ nyɑ́ luɣu tɛɛ ɩsɩɩ ɑcimɑ wontuɣu kʋpɑŋkʋ. Tɔ́kɩ-təɣɩ teu kɛ nyɑ́ lotu tɑɑ. 4 Ɩlɛ Ɩsɔ nɑ yəlɑɑ pɑɑ sɔɔlɩ-ŋ nɑ nyɑnɑ-wɛ ɩ́ wɛɛ leleŋ. 5 Pɛtɩ nyɑ́ təɣɩ Tɑcɑɑ nɑ lotu kʋlʋmtʋ. Tɑɑ tɔnɑ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ lɑɣɑtʋ. 6 Nyənəɣɩ Ɩsɔ tike kɛ nyɑ́ kʋlɑpʋtʋ tənɑ tɑɑ. Ɩlɛ ɩ kɑ́ hʋlɩ-ŋ mpɑɑʋ ŋku n kɑ́ təŋ tɔ. 7 Tɑɑ nyənɩ nyɑ́ təɣɩ nyəntʋ. Nyɑ́nɑ́ Tɑcɑɑ, nɑ ń kisi ɩsɑɣɑtʋ. 8 Pɩɩ kɔnɑ ɑlɑɑfəyɑ kɛ nyɑ́ tɔnʋɣʋ tɑɑ nɑ pə́ hɛɛsɩ nyɑ́ wʋsɑsənɑɑ. 9 Sɛɛ Tɑcɑɑ nɑ nyɑ́ kʋwɛnɑm, nɑ nyɑ́ kʋhɑləm kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlʋm. 10 Ɩlɛ nyɑ́ kpeeŋ kɑ sú təyoloyolo, nɑ sʋlʋm nɑ́ɑ́ sú nyɑ́ ŋkpɑɑŋ. 11 Mpʋ tɔ, mɑ pəyɑlʋ tɑɑ nyənɩ yem kɛ́ Tɑcɑɑ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm. Pəyele nti ɩ kpɑɑləɣɩ-ŋ tɔ tə́ tɑɑ lɑ-ŋ sɔɣɔntʋ. 12 Yʋlʋ wei Tɑcɑɑ luɣu wɛɛ tɔ, pʋntʋ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ ɩ hɔŋ. Teitei ɩsɩɩ cɛcɛ hɔŋʋɣʋ ɩ pəyɑɣɑ kʋsɔɔlɑɣɑ nyəŋkʋ tɔ.

Ləmɑɣɑsɛɛ nɑ təcɑɣɑnɑʋ tɔm

13 Yʋlʋ wei ɩ hikɑ ləmɑɣɑsɛɛ, nɑ ɩ́ hii lɑɣɑtʋ tɔɣɔlɛ ɩsɩɩ leleŋ nɩɩlʋ. 14 Mpi tɔ, kɑwɑɑɣɑ ŋkɑ ləmɑɣɑsɛɛ hɑɑkɩ tɔ kɑ kəlɑ liɣitee nyəŋkɑ, nɑ pə kɑsəyɑɣɑ kəlɑ wʋlɑ kɛ teu. 15 Ləmɑɣɑsɛɛ kəlɑ teu kɛ liɣitee pɛɛ. Wontunɑɑ mpɑ yʋlʋ nyɩɩləɣɩ teu tɔ, tə tɑ hɑŋnɑ ləmɑɣɑsɛɛ ɑnɩ. 16 Ləmɑɣɑsɛɛ lɑkɩ kɛ́ nɑ yʋlʋ weesuɣu tɑɣɑlɩ, nɑ ɑ́ hɑ-ɩ wɛnɑʋ nɑ ɑ́ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ. 17 Ləmɑɣɑsɛɛ mpɑɑŋ kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́, nɑ timpi ɑ hʋləɣɩ yəlɑɑ sɩ pɑ́ tɔ tɔ pə kɔŋnɑ hɛɛsʋɣʋ. 18 Ləmɑɣɑsɛɛ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ weesuɣu tʋɣʋ kɛ mpɑ pɑ wɛnɑ-yɛ tɔɣɔ. Mpɑ pɑ lɑkənɑ-yɛ tɔ pɑ nɩɩkɩ leleŋ kɛ́. 19 Ləmɑɣɑsɛɛ kɛ Tɑcɑɑ sɩɩnɑ tɛtʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ wɛɛnɑ tomɑ nɑ ɩ lɑɣɑtʋ. 20 Ɩ nyəm kɛ ɩ hulinɑ pɔ́ɔ́ŋ sɔsɔɔŋ, nɑ ɩsɔŋmʋntʋ nɑ́ɑ́ kɔŋnɑ cɔlɔʋ.

Tɑcɑɑ kentuɣu kɛ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ

21 Mɑ pəyɑlʋ, tɔkɩ nyəm nɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm kɛ teu. Pə́ tɑɑ hɑtələnɑ-ŋ. 22 Mpʋ pɩɩ hɑnɑ-ŋ weesuɣu nɑ ń nɩɩ leleŋ. 23 N kɑ́ tɔnɑ nɑɑni kɛ́ teu kɛ́, pʋlʋpʋ kɑɑ co-ŋ. 24 Nɑ ń too ɑhoo kɛ teu nɑ sɔɣɔntʋ fɛɩ. 25 N kɑɑ nyɑnɑ wɑhɑlɑ kʋtutu nɔɣɔlʋ yɑɑ ɑsɑɣɑɑ. 26 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɛlɛ nyɑ́ nɑɑni, nɑ ɩ kɑ́ cɔlɔ-ŋ nɑ kɑtɔsɩ tənɑ.

Tɔɣɔntəlɛ sɔɔlʋɣʋ

27 Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ n wɛnɑ pəsʋɣʋ, tɑɑ kisi kʋpɑntʋ lɑpʋ kɛ mpɑ pɑ lɑŋɑɑ tɔ. 28 Ye n wɛnɑ sɩ n kɑ́ sənɑ nɔɣɔlʋɣʋ kpɑkpɑɑ, tɑɑ tɔɣɔnɩ-ɩ nɑ ɩ́ kpe sɩ cele. 29 Tɑɑ mɑɣɑsɩ sɩ n lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ wei ɩ cɑɣɑ nyɑ́ kiŋ nɑ nɑɑni tɔ. 30 Ye nɔɣɔlʋ tɑ lɑ-ŋ pʋlʋpʋ tɑɑ yoonɑ pʋntʋ kɛ mʋsʋŋ. 31 Tɑɑ lɑ mʋsʋŋtʋnɑɑ kɛ ɩsɛsɛɛmlɛ. Pə́cɔ́ tɑɑ nyɩɩlɩ pɑ tɔntɛ. 32 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ ɑsɑɣɑɑ kɛ́. Amɑ ɩ cewɑɑ ntɛ́ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ. 33 Tɑcɑɑ təŋsəɣɩ mpusi kɛ́ ɑsɑɣɑɑ tɛɛsɩ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ kooliɣi siɣisilɑɑ nyəŋsɩ kɛ kʋpɑntʋ. 34 Ɩ woŋiɣi mpɑ pɑ woŋiɣi-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ hʋləɣɩ pɛɛlɛɛ kɛ mpɑ pɑ pɑsəɣɩ pɑ tɩ tɔ. 35 Teeli kɛlɛ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ pɑɑ tete. Ɩlɛnɑ nyʋɣʋ fɛɩnɑɑ kɛ fɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ.

4

Ləmɑɣɑsɛɛ hikuɣu nɑ ɑ tɔkʋɣʋ

1 Mɑ pəyɑlɑɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ cɛcɛ sɛɣɛsʋɣʋ nɑ ɩ́ welisi teu nɑ ɩ́ nyɩ́ ləmɑɣɑsɛɛ. 2 Sɛɣɛsʋɣʋ kʋpɑŋkʋ kɛ mɑ hʋlɑ-mɛ, ɩ́ tɑɑ lɔ mɑ kʋsɛɣɛsətʋ. 3 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ kɛ́ mɑ cɑɑ pəyɑlʋ kʋpɑŋ kɛ́. Pəyele mɑ too kɑ sɔɔlɑ-m kɛ́ ɩsɩɩ pəyɑɣɑ ɩkpɑmlɛ. 4 Pɑɑpɑ sɛɣɛsəɣɩ-m kɛ́, nɑ ɩ́ heeliɣi-m sɩ: Tɔ́kɩ mɑ tɔm kɛ teu kɛ nyɑ́ lotu tɑɑ, nɑ ń təŋəɣɩ mɑ kʋsəsɩɩtʋ n kɑ́ hiki weesuɣu. 5 N kɑ́ wɛɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ nɑ lɑɣɑtʋ. Tɑɑ lɑ ləsɔɔʋ. Pə́cɔ́ tɑɑ lɔ mɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔm nɑtəlɩ. 6 Tɑɑ lɔ ləmɑɣɑsɛɛ, sɔɔlɩ-yɛ, ɑ kɑ́ pɑɑsənɑ-ŋ. 7 Lʋ nɑ ń nyɩ́ sɩ ləmɑɣɑsɛɛ ntɛ́ pʋlʋ sɔsɔɔm nɑ ń pɛɛkɩ-yɛ nɑ nyɑ́ wɛnɑʋ tənɑ. 8 Sɑ-yɛ ɑ kɑ́ kʋsɩ nyɑ́ nyʋɣʋ, wɑɣɑlɩ-yɛ, ɑ kɑ́ tʋ-ŋ teeli. 9 Pɩɩ wɛɛ-ŋ ɩsɩɩ ntenuɣu kʋpɑŋpɑŋkʋ kɛ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ.

Asɑɣɑɑ tɔntɛ cɔlʋɣʋ

10 Mɑ pəyɑlʋ nɩɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ ń mʋ-tɩ. Ɩlɛnɑ nyɑ́ weesuɣu pɩɩsɩ tɑɣɑlɩ. 11 Ləmɑɣɑsɛɛ mpɑɑʋ kɛ mɑ hʋlɑ-ŋ, nɑ mɑ́ tiiki-ŋ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ mpɑɩsi tɑɑ. 12 Ye n tɔŋ pə kɑɑ pɛkəlɩ-ŋ. Pəyele ye n kpɑkəɣɩ ɑsewɑ pə kɑɑ co-ŋ. 13 Tɔkɩ sɛɣɛsʋɣʋ, tɑɑ yele-kʋ, nyɔɔnɑ-kʋ, ŋkʋ kʋ tənnɑ nyɑ́ weesuɣu. 14 Tɑɑ sʋʋ ɑsɑɣɑɑ mpɑɑʋ tɑɑ. Pəyele tɑɑ tɔ kʋ tɑɑ. 15 Tɑɑ tɔ kʋ tɑɑ, cɔlɔ-kʋ nɑ ń təŋ kʋfɑlʋɣʋ. 16 Ye ɑsɑɣɑɑ tɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ pɑɑ tooki. Ye pɑ tɑ lɑ nɑ pə co nɔɣɔlʋ pɑ tom yɑɑkɩ kɛ́. 17 Mpi tɔ, ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ pɑ hɑɣɑsəɣɩ pɑ tɩ, nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ mʋsʋŋ sʋlʋm. 18 Siɣisilɑɑ mpɑɑʋ nɑ́ wɛ ɩsɩɩ ilim yɑɑkʋɣʋ kite tɛɛ, nɑ pə́ sɔɔsəɣɩ, hɑlənɑ pə sikuɣu tɔ. 19 Amɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑɑʋ nɑ́ wɛ səkpɛtʋɣʋ kɛ́, pɑɑ nɑɑkɩ kʋcopum.

Tɔntɛ kʋpɑntɛ wɛnɑʋ

20 Mɑ pəyɑlʋ, nɩɩ mɑ sɛɣɛsʋɣʋ nɑ ń ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. 21 Nyɑ́ ɩsɛ ɩ́ tɑɑ hɑtələnɑ-tɩ, tɔkɩ-təɣɩ hɑtoo nyɑ́ lotu tɑɑ. 22 Mpi tɔ, tə hɑɑkɩ weesuɣu nɑ ɑlɑɑfəyɑ kɛ pɑ tənɑ mpɑ pɑ hikɑ-tɩ tɔɣɔ. 23 Feŋ nyɑ́ nyɑmlɛ tɔɔ nɑ pə́ kəlɩ pə tənɑ. Mpi tɔ, tə tɑɑ kɛ́ weesuɣu sɩɩlɑsɩ tənɑ wɛɛ. 24 Hɑtələnɑ nyɑ́ nɔɣɔ kɛ kɑloolɑɣɑ tɔm, nɑ ń kisinɑ nyɑ́ ntompee kɛ tɔm kʋkɛkɛɛtʋ. 25 Nyɑ́ ɩsəpee ɩ́ nyənəɣɩ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ nɑ nyɑ́ ɩsəhutu hɛtɩ teu. 26 Tɑɣɑnɩ mpɑɑʋ ŋku n təŋəɣɩ tɔ, nɑ nyɑ́ tətɔntɛ tənɑ wɛɛ nɑɑni. 27 Tɑɑ hɛlɩ ntɔɣɔŋ yɑɑ mpətəŋ. Hɑtələnɑ ɩsɑɣɑtʋ.

5

Lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ ɑlʋ tɛtɛlɑtʋ

1 Mɑ pəyɑlʋ welisi mɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɑɑ, ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ń nɩɩ mɑ lɑɣɑtʋ tɔm. 2 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ n kɑ́ wɛɛnɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm, nɑ nyɑ́ ntompee yɔɣɔtəɣɩ lɑɣɑtʋ tɔm. 3 Alʋ tɛtɛlɑtʋ nɔɣɔ tɑɑ wɛ leleŋ kɛ́ ɩsɩɩ tɩɩŋ sɛtɑɣɑ yɑɑ tɩɩŋ nim. 4 Amɑ pə tənɑɣɑ tɔɔ wɛ nyɑŋ kɛ́ ɩsɩɩ sɔtʋ. Pə hɛɛkɩ ɩsɩɩ sɑpəlɑɣɑ ŋkɑ kɑ wɛ lɔŋ kɛ cemɑce tɔ. 5 Səm tɑɑ kɛ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ mpɑɑʋ puki, nɑ ɩ nɔɔhɛɛ siɣisinɑ pəlɑɑʋ təpəŋpəŋ. 6 Alʋ ɩsɩɩ mpʋ ɩɩ təŋəɣɩ weesuɣu mpɑɑʋ, ɩ toolɑɑ kɛ́, ɑmɑ ɩ tɑ cɛkənɑ. 7 Mɑ pəyɑlɑɑ mɛ ɩ́ nɩɩnɑ-m yoo. Ɩ tɑɑ hɑtələnɑ mɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔm. 8 Hɑtələnɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛ mpɑɑʋ. Tɑɑ kpətənɑ ɩ nɔnɔkeelɑsɩ. 9 Pə tɑɑ kɔɔ nɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́ tʋ-ŋ nɔɣɔlʋ niŋ tɑɑ, nɑ pʋntʋ kʋ́ nyɑ́ nyʋɣʋ nɑ pə́ wɑkəlɩ-ŋ. 10 Pə tɑɑ kɔɔ nɑ kpɑɩ nyə́mɑ tɔɣɔ nyɑ́ wɛnɑʋ, nɑ pɑ́ sʋʋnɑ nyɑ́ təmlɛ kʋlʋlʋm kɛ lɛlʋ təyɑɣɑ tɑɑ. 11 Nɑ pə́ kɔɔ nɑ nyɑ́ tɔnʋɣʋ kɑ́ wɑɑtʋ wei n tɑlɑ nyɑ́ tənɑɣɑ tɔ nɑ ń mɔləɣɩ. 12 Nɑ ń tɔ́ sɩ: Ɩsənɑɣɑ pə lɑpɑ nɑ mɑ tɑɑ kpɑnɑ kʋsɛɣɛsətʋ, nɑ pɑ́ kɑlənɑ-m nɑ mɑ́ kisi? 13 Ɩsənɑɣɑ pə lɑpɑ nɑ mɑ́ tɑ́ təŋ mɑ sɛɣɛsəlɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ, nɑ mɑ́ tɑ́ ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ pɑ kʋsɛɣɛsətʋ? 14 Pə kɑɑsɑ pəcɔ sɩ mɑ́ nɑ́ wɑhɑlɑnɑɑ tənɑ kɛ yəlɑɑ nɑ kpekɑ hɛkʋ tɑɑ.

Nyɑ́ ɩfepile ɑlʋ sɔɔlʋɣʋ

15 Nyɑ́ ɑlʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ lʋm kʋpɑm lɔkɔ. Mpʋ tɔ, nyɔɔkɩ lɔkɔ ɩnɩ ɩ tɑɑ lʋm. 16 Pə fɛɩ sɩ lʋm mpɩ pə́ kpeŋ yem kɛ́ ɑwɑlɩ nɑ hɑpɛɛ tɔɔ. 17 Pə wɛɛ sɩ pə́ wɛɛ nyɑ́ tike nyɑ́ nyəm kɛ́, pə́ tɑɑ sokinɑ kpɑɩ tʋ nɔɣɔlʋ. 18 Ɩsɔ ɩ́ kooli nyɑ́ lɔkɔ lʋm kɛ kʋpɑntʋ nɑ ń yɔɔlənɑ nyɑ́ ɩfepile ɑlʋ. 19 Ɩ tewɑɣɑ ɩsɩɩ nɑsɛm nɑ ɩ ləsɑɣɑ sʋʋ-ŋ. Nyɑ́ lɑŋlɛ ɩ́ hʋləmənɑ ɩ sɔɔlʋɣʋ kɛ tɑm tɔɔ. 20 Mɑ pəyɑlʋ, pepe tɔɔ kɛ́ n nyɩɩləɣɩ ɑlʋ kpɑɩ nyəŋ? Nɑ ń cɑɑ sɩ ń wɑɣɑlɩ ɑlʋ wei n tɑ nyɩ́ tɔ ɩ həlɑ? 21 Nyɩ sɩ Tɑcɑɑ nɑɑkɩ yəlɑɑ tənɑ mpɑɑŋ kɛ́. Ɩ feŋiɣi pɑɑ yʋlʋ wei ɩ mpɑɩsi. 22 Ɩsɑɣɑʋ kʋpəntʋɣʋ kpɑɑkənɑ-ɩ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ kpɑɑkənɑ-ɩ yomle. 23 Ɩ kɑ́ sɩ sɛɣɛsʋɣʋ lɑŋʋɣʋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ seliɣi ɩ́ kʋmɛlɛntʋ kɑtɑtəlɑɣɑ tɔɔ.

6

Lɛlʋ kəmɑ cɔlʋɣʋ

1 Mɑ pəyɑlʋ, ye n mʋwɑ nyɑ́ tɔɣɔntəlɛ kəmlɛ, yɑɑ n səŋɑ nɔɣɔlʋ wɑɑlɩ kɛ́ pə tɔm tɑɑ. 2 Ye nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ hɔkɑ-ŋ pə tɔm tɑɑ, yɑɑ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ tɔm kpɑ-ŋ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ. 3 Pə tɔɔ tɔ, mɑ pəyɑlʋ ləsɩ nyɑ́ təɣɩ pə tɑɑ. Mpi tɔ, n hotɑ nyɑ́ tɔɣɔntəlɛ niŋ tɑɑ kɛ́. Polo nɑ ń həntɩ-ɩ ɑtɛ nɑ ń wiinɑ-ɩ. 4 Tɑɑ too pə tom, yɑɑ ń tɩɩ kpəpʋ ɩsəlɛ. 5 Hɑlənɑ ń fiti ɩsɩɩ nɑm fituɣuu tɔtɔlʋ niŋ tɑɑ tɔ. Yɑɑ ɩsɩɩ sumɑɣɑ lɩɩkʋɣʋ kɑ kpɑlʋ niŋ tɑɑ tɔ.

Felentú cɔlʋɣʋ

6 Felentú nyɑ́, polo nɑ ń nyənɩ tɔɔlʋ kʋlɑpəlɛ nɑ ń wɛɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ. 7 Tɔɔlʋ fɛɩnɑ feŋlu yɑɑ nyʋɣʋ tʋ yɑɑ cɑɑ. 8 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ ɩ cɑləsəɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ kʋmtʋ wɑɑtʋ nɑ ɩ́ nyəkəɣɩ. 9 Felentú nyɑ́, pəlee kɛ́ n kɑ́ nyəɣəsɩ həntʋɣʋ nɑ tom? 10 Nyɑ́ sɩ n kɑ́ tɔ́ɔ́lɩ nyɑ́ tɩ, nɑ ń tʋ nyɑ́ niŋ kɛ nyɑ́ nyʋɣʋ nɑ ń too pəcɔ nɑ ń hɛɛsɩ. 11 Wɑɑtʋ ɩnɩ kʋnyɔŋ kɑ́ tɑ-ŋ mɛlɛmɛlɛ, nɑ wɑhɑlɑ tutu-ŋ ɩsɩɩ yoolu nɑ ɩ wontu.

Mənɑɑfiki cɔlʋɣʋ

12 Yʋlʋ tɛtɛlɑtʋ ɩɩ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ. Ɩ tɔŋ kɛ́ nɑ ɩ nɔɣɔ tɑɑ nɑ kɑloolɑɣɑ. 13 Ɩsɛ kɛ ɩ cəpələɣɩ yəlɑɑ, nɑ ɩ́ yɔɣɔtəɣənɑ-wɛ nɑ ɩ nɔɔhɛɛ, nɑ ɩ́ hɑtəɣɩ-wɛ nɑ ɩ mpee. 14 Ɩsɑɣɑtʋ wɛnnɑ ɩ tɑɑ, nɑ ɩ́ mɑɣɑsəɣɩ kɑwɑlɑɣɑ tɔm kɛ tɑm, nɑ ɩ́ tilisiɣi yooŋ. 15 Pə tɔɔ kɛ́ wɑkəlʋɣʋ kɑ́ tuti-ɩ, nɑ pə́ wɑkəlɩ-ɩ tɔm kʋlʋm tɔɔ ɩ kɑɑ wɛɛ hiiu.

Yəlɑɑ mpɑ Ɩsɔ luɣu fɛɩ tɔ

16-19 Yəlɑɑ loosi nɑɑtoso kɛ Tɑcɑɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ. Mpɛɣɛlɛ:

Ɩsətoosile nyə́mɑ, nɑ puɣusilɑɑ,

nɑ mpɑ pɑ kʋɣɩ yəlɑɑ kɛ mʋsʋŋ tɔ,

nɑ mpɑ pɑ mɑɣɑsəɣɩ pɑ lotu tɑɑ kɛ́ nti tə fɛɩ teu tɔ,

nɑ ɩsɑɣɑtʋ wɑɑlɩ təŋlɑɑ, nɑ pɔpɔtʋ ɑseetɑ nyə́mɑ.

Amɑ pə kɑɑsɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyə́mɑ.

Pɛlɛɣɛlɛ cewɑɑ yoosilɑɑ.

Wɑsɑŋkɑlətʋ cɔlʋɣʋ

20 Mɑ pəyɑlʋ tɔ́kɩ nyɑ́ cɑɑ kʋsəsɩɩtʋ. Tɑɑ lɔ nyɑ́ too kʋsɛɣɛsətʋ. 21 Sɩɩ-təɣɩ nyɑ́ lotu tɑɑ kɛ́ tɑm tɔɔ. Tʋ-təɣɩ nyɑ́ luɣu tɛɛ ɩsɩɩ kɑcɔkɑ wontuɣu. 22 Tɩɩ tiiki-ŋ nyɑ́ tɔntɛ tɑɑ, nɑ tə́ kenti-ŋ nyɑ́ təhəntəlɛ tɑɑ, nɑ tə́ yɔɣɔtənɑ-ŋ wɑɑtʋ wei n feŋ tɔ. 23 Mpi tɔ, kʋsəsɩɩtʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ fətəlɑ. Nɑ sɛɣɛsʋɣʋ nɑ́ɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ nyɑɑləm, nɑ kʋkpɑɑlətʋ nɑ́ɑ́ kɛ́ weesuɣu mpɑɑʋ. 24 Tɩɩ kisinɑ-ŋ ɑlʋ ɩsɑɣɑʋ, wei ɩ kɛ́ nɔɔleleŋ tʋ tɔ. 25 Tɑɑ nyɩɩlɩ ɑlʋ ɩnɩ ɩ teu kɛ nyɑ́ lotu tɑɑ. Pəyele tɑɑ yele nɑ ɩ ɩsihutu teu hɔ-ŋ. 26 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, ye ɑpɑlɑɑ tənɑ ɑlʋ, tɔɣɔnɑɣɑ pəcɔ tike kɛ yʋlʋ lɔɔkɩ ɩ́lɛ́ ɩ tɔɔ. Amɑ ɑlʋ wei ɩ wɛnɑ pɑɑlʋ tɔ, yʋlʋ kʋpɑŋ kɛ ɩ nyəkɩ kɑtɔkɑ. 27 Yʋlʋ kɑ́ tʋ́ mɑmɑtɛ kɛ ɩ tɔɔ nɑ ɩ wontu yele nyɑɣɑʋ nɑ? 28 Yɑɑ ɩ kɑ́ tɔ mɑmɑlɑ tɔɔ nɑ pə tɑ́ nyɑɣɑ ɩ nɔntɑɑləŋ? 29 Mpʋ tɔtɔɣɔ pə wɛɛ nɑ wei ɩ puki ɩ tɔɣɔntəlɛ ɑlʋ kiŋ tɔ. Wei ɩ́ tokinɑ ɑlʋ ɩnɩ, ɩ kɑ́ nɑ́ pə nɑʋ. 30 Pɑɑ tʋɣɩ tɑnɑɑʋ nɑ nyɔɣɔtʋ wei ɩ ŋmɩɩlɑɑ sɩ ɩ tɔkɩ tɔ. 31 Pənɑ pə mpʋ tɔ, ye pɑ kpɑ-ɩ ɩ kɑ́ fɛlɩ pə tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Hɑlənɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ wɛnɑʋ tənɑ. 32 Yʋlʋ wei ɩ fɛɩnɑ nyʋɣʋ tɔ, ɩnɩ ɩ lɑkənɑ wɑsɑŋkɑlətʋ, nɑ ɑlʋ wei ɩ pɛɛkəɣɩ ɩ tɩ nɑ ɑsɑɑlɑ tɔ, ɩnɩ ɩ lɑkənɑ mpʋ. 33 Kɑtɑɑsɩ nɑ kʋtʋɣʋ kɛ ɩ tɛŋnɑ, ɩ fɛɛlɛ kɑɑ tɛ́. 34 Mpi tɔ, ɩsəsɛɛmlɛ kɑ́ kʋsɩ ɩ pɑɑlʋ pɑ́ɑ́nɑ́. Ɩ kɑɑ wɛɛnɑ pətɔɔtəlɛ kɛ lɛɛtʋɣʋ kʋyɑkʋ wule. 35 Ɩ kɑɑ tɛɛlɩ sɩ pɑ́ fɛlɩ-ɩ pʋlʋ, nɑ pɑɑ kʋcɔɔŋ kɛ pɑɑ kɑɑ-ɩ ɩ kɑɑ tisi.

7

Alʋ wɑsɑŋkɑlɩ tʋsʋɣʋ kɛ ɩfepu

1 Mɑ pəyɑlʋ, tɔ́kɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ, nɑ ń sɩɩnɑ nyɑ́ təɣɩ mɑ kʋsəsɩɩtʋ. 2 Tɔ́kɩ mɑ kʋsəsɩɩtʋ nɑ ń hiki weesuɣu, nɑ ń feŋ mɑ kʋsɛɣɛsətʋ tɔɔ ɩsɩɩ nyɑ́ ɩsəpəle. 3 Tɑɑ yele nɑ tə́ fiti nyɑ́ niŋ tɑɑ. Tɔ́kɩ-təɣɩ hɑtoo nyɑ́ lotu tɑɑ. 4 Nyənɩ ləmɑɣɑsɛɛ ɩsɩɩ nyɑ́ newɑɣɑ nɑ lɑɣɑtʋ ɩsɩɩ nyɑ́ ceu. 5 Pɩɩ hɑtələnɑ-ŋ ɑlʋ kpɑɩ tʋ wei ɩ tʋsəɣɩ yəlɑɑ nɑ ɩ nɔɔleleŋ tɔ ɩ niŋ tɑɑ.

6 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mɑ səŋɑ mɑ kutuluɣu tɑɑ, nɑ mɑ́ nyənəɣənɑ pətote pɔ́ɔ́ŋ nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ́ nɑ́ ɩfepiyɑ mpɑ pɑ tɑ nyəntɑ pʋlʋ tɔ, nɑ pɑ tɑɑ kɛ́ ɩfepu wei ɩ fɛɩnɑ nyʋɣʋ tɔ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ təŋɑ hɑpəlɛ nɑ ɩ́ tɑlɑ tə kpeeŋɑ tɔɔ timpi ɑlʋ wɑsɑŋkɑlɩ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ səŋɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ təŋəɣənɑ ɑlʋ tɛ́ tɔɔ təpɑmm. 9 Pɩɩ kɛ́ tɑɑnɑɣɑ kɛ́, nɑ pə́ tɛmɑ yulutuɣu nɑ səkpɛtʋɣʋ tɛmɑ wɛɛʋ. 10 Ɩlɛ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ səŋəɣɩ-ɩ kɛlɛ, nɑ ɩ́ suuwɑ ɩsɩɩ ɑpɑlɑɑ tənɑ ɑlʋ, nɑ ɑcilɑɣɑtʋ suwɑ ɩ lotu tɑɑ. 11 Pə kʋlɑ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ kpisi ɩ tɛɣɛ cɑɣɑlɛ. 12 Pɑɑ hɑpəlɛ tɔɔ, yɑɑ nɔnɔɣɔ tɛɛ, yɑɑ pɑɑ lé té, ɩ tɑŋɑɑ kɛ́. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpətənɑ ɩfepu nɑ ɩ́ kpipi-ɩ nɑ ɩ́ wɑɣɑlɩ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nyənɩ ɩ ɩsɛntɑɑ təpiŋŋ nɑ fɛɛlɛ fɛɩ, nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: 14 Sɑŋɑ mɑ lɑpɑ Ɩsɔ kɛ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ kɔtɑɣɑ ŋkɑ too mɑɑ sɩɩwɑ sɩ mɑɑ lɑ tɔ. 15 Pə tɔɔ kɛ́ mɑ lɩɩwɑ sɩ mɑ səŋəɣɩ-ŋ nɑ mɑ́ pɛɛkɩ-ŋ. Tɔʋ, mɑ nɑ-ŋ kɛlɛ. 16 Mɑ pɔwɑ mɑ kɑto tɔɔ kɛ́ Icipiti kpoŋkpontu toŋ nyəntʋ pɔɔŋ kʋcɔɔcɔləŋ kʋpɑŋ. 17 Nɑ mɑ́ yɔɣɔlɩ tulɑɑlʋnɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ pɑ yɑɑkɩ sɩ Miili nɑ Alʋwɛɛ nɑ Kɑnɛɛlɩ tɔ. 18 Kɔɔ nɑ tə cɛpələnɑ sɔɔlʋɣʋ hɑlənɑ pə́ nyɑɑlɩ. Tə́ yɔɔlɩ nɑ tə́ nɩɩ pə leleŋ kɛ teu. 19 Mɑ pɑɑlʋ polɑ mpɑɑʋ pooluŋ nyəŋkʋ, ɩ fɛɩ təyɑɣɑ. 20 Ɩ kpɑɣɑ liɣitee nɑ húlúɣú kɛ́. Ye ɩsɔtʋ tɑ məŋnɑ kite ɩɩ kɔŋ. 21 Ɩlɛnɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́ pəsɩ ɩfepu ɩnəɣɩ ɩ yɔɣɔtɑɣɑ kɑtɑtəlɑɣɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ hɔmɩ-ɩ ɩ nɔɔleleŋ tɔɔ. 22 Nɑ ɩ́fepu sʋʋ-ɩ təŋʋɣʋ kɛ kpɑkpɑɑ ɩsɩɩ nɑʋ wei pɑ pukinɑ təkʋlɛ tɔ. Yɑɑ ɩsɩɩ pɑ hɔkʋɣʋ kpɑŋtʋ kɛ ŋmənɑɣɑ sɩ pɑ hɔŋ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ. 23 Hɑlənɑ nyəmlɛ sɔ ɩ hɔɔlɛ, ɩsɩɩ sumɑɣɑ huluɣuunɑ tiiu kɛ ɑpɑɩ tɑɑ nɑ kɑ́ tɑ́ nyɩ́ sɩ kɑ weesuɣu kɛ pɩɩ tɛnɑ tɔ.

24 Pənɛntɛ mɑ pəyɑlɑɑ mɛ, ɩ́ nɩɩnɑ-m, nɑ ɩ́ ké ŋkpɑŋŋ nɑ mɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔm. 25 Tɑɑ nyɩɩlɩ ɑlʋ ɩsɩɩ mpʋ nɑ ń təŋɩ-ɩ, nɑ pə́ kɔɔ nɑ ń lé ɩ mpɑɑŋ tɑɑ. 26 Mpi tɔ, ɑlʋ ɩnɩ ɩ huwɑ yəlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ́. Mpɑ ɩ kɑ huwɑ mpʋ tɔ pɑɑ kɛ́ toŋtʋnɑɑ kɛ́. 27 Ɩ təyɑɣɑ ntɛ́ ɑtɛtəlɛ mpɑɑʋ nɑ kʋ́ tiiki səm tɛ́.

8

Ləmɑɣɑsɛɛ kɑwəyɑɣɑ.

1 Ləmɑɣɑsɛɛ mɑpɑ kɑpukɑ,

nɑ lɑɣɑtʋ nɑ́ɑ́ kʋsɩ tə nɔɣɔ nɑ tə́ yɑɑ.

2 Ləmɑɣɑsɛɛ səŋɑ toŋtoŋɑ tɔɔ

kɛ́ mpɑɑʋ kiŋ, nɑ hɑpəlɛ ɑtɑmɑ tɑɑ.

3 Ləmɑɣɑsɛɛ səŋɑ ɩcɑtɛ nɔnɔkeelɑsɩ nɑ tə hɑpɛɛ tɔɔ

nɑ ɑ́ kiisiɣi sɩ:

4 Yəlɑɑ piyɑ mɛɣɛ ləmɑɣɑsɛɛ mɑ́, mɑ wɛnɑ.

5 Kʋmɛlɛməŋ ɩ́ kpɛləmɩ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm.

Lɑɣɑtʋ lɑŋlɑɑ nɑ́ɑ́ kpɛləmɩ nyəm.

6 Ɩ nɩɩ, tɔm sɔsɔɔntʋ kɛ mɑ wɛnɑ sɩ mɑ heeliɣi-mɛ,

mɑ kuliɣi mɑ nɔɣɔ sɩ mɑ heeliɣi-mɛɣɛ kʋsiɣisitu.

7 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, tɑmpɑnɑ kɛ mɑ nɔɣɔ yɔɣɔtəɣɩ

nɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm wɛ-m kʋsɔɣɔtʋ kɛ́.

8 Mɑ nɔɣɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tənɑ siɣisɑɑ kɛ́,

kɑloolɑɣɑ yɑɑ tɔm kʋkɛkɛɛtʋ fɛɩ pə tɑɑ.

9 Lɑɣɑtʋnɑɑ nyəmɑ tə tənɑɣɑ teu kɛ təcɛɩcɛɩ,

nɑ tə siɣisɑ teu kɛ mpɑ pɑ wɛnɑ nyəm tɔ.

10 Ɩ pɛɛkɩ mɑ kʋsɛɣɛsətʋ nɑ pə́ kəlɩ liɣitee,

nɑ ɩ́ pɛɛkɩ nyəm nɑ pə́ tɛɛ wʋlɑ kʋpɑŋ.

11 Mpi tɔ, ləmɑɣɑsɛɛ kəlɑ teu kɛ liɣitee pɛɛ.

Liɣitee pʋlʋpʋ tɑ tɑlɑ-yɛ.

Ləmɑɣɑsɛɛ hʋlʋɣʋ kɛ ɑ tɩ

12 Ləmɑɣɑsɛɛ mɑ́, lɑɑkɑlɩ lɑpʋ tɑɑ kɛ́ mɑ təcɑɣɑlɛ wɛɛ,

mɑ wɛnɑ nyəm nɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm.

13 Tɑcɑɑ nyɑmnɑʋ ntɛ́ ɩsɑɣɑtʋ kisuɣu.

Kɑlɑmpɑɑnɩ nɑ ɩsəcɑʋ pə kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ mpɑɑʋ kɛ́.

Nɑ nɔɣɔ ɩsɑɣɑɑ kɛ́ mpi mɑ kisɑɑ tɔɣɔ.

14 Mɑ́ tənnɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ nɑ təcɑɣɑnɑʋ,

mɑɣɑlɛ lɑɣɑtʋ, nɑ mɑ wɛnɑ toŋ.

15 Mɑ toŋ tɑɑ kɛ́ ɑwulɑɑ tɔ́kɩ kɑwulɑɣɑ,

nɑ ɑwulumpiyɑ nɑ́ɑ́ tʋɣɩ mpi mpi pə siɣisɑɑ tɔ sɩ yəlɑɑ ɩ́ lɑ.

16 Mɑ toŋ tɑɑ kɛ́ ɑwulɑɑ tɔ́kɩ kɑwulɑɣɑ,

nɑ kʋpɑɣɑlɑɑ nɑ tɛtʋ tɑɑ hʋʋlɑɑ tənɑ nɑ́ɑ́ hʋʋkənɑ.

17 Mɑ sɔɔlɑ mpɑ pɑ sɔɔləɣɩ-m tɔɣɔ.

Nɑ mɑ pɛɛkəlɑɑ nɑɑkɩ-m.

18 Mɑ kiŋ kɛ ɑpititu nɑ teeli wɛɛ,

nɑ wɛnɑʋ kʋleelim nɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ.

19 Mɑ kʋlʋlʋm kəlɑ wʋlɑ kʋpɑŋ kɛ teu.

Nɑ mɑ nyəm nɑ́ɑ́ tɛɛ liɣitee.

20 Tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ mɑ tɔŋ

mpɑɩsi kʋsiɣisɑsɩ hɛkʋ tɑɑ.

21 Mɑ sɩɩ kʋpɑntʋ kɛ mpɑ pɑ sɔɔlɑ-m tɔɣɔ.

Nɑ mɑ́ suuliɣi pɑ kpɑŋcooŋ.

22 Mɑɣɑ Tɑcɑɑ cɑɑlənɑ ŋmɑʋ kɛ ɩ təmlɛ tɑɑ

nɑ pə́cɔ́ ɩ́ lɑkɩ ɩ təmɑ kʋpənɛɛ.

23 Hɑtoo tɔ pɑ ŋmɑ-m kɛ́,

fɑɩɩ nɑ pə́cɔ́ pɑ́ ŋmɑɑkɩ tɛtʋ.

24 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ teŋku nɔɣɔlʋ ɩ tɑɑ wɛɛ,

pə́cɔ́ lʋm sɛɛlʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ.

25 Pɑ lʋlɑ-m kɛ́ nɑ pə́cɔ́ pɑ́ lɑ pɔɔŋ

nɑ pə́cɔ́ pulɑsɩ wɛɛkɩ.

26 Pəyele Tɑcɑɑ tɑɑ tɩɩ lɑtɑ tɛtʋ yɑɑ kɑteŋɑsɩ,

yɑɑ ɑntulinyɑ ciɣilisi nsi sɩɩ nɑɑkɩ tɔ sɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyəŋkɑ.

27 Mɑ wɛɛ nɑ pə́cɔ́ Tɑcɑɑ sɩɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ,

nɑ ɩ́ pɩɩ kʋ tənɑɣɑ kɛ kʋnɑ teŋku sɔsɔ pɑ təsulle.

28 Nɑ ɩ́ tʋ ɩsɔŋmʋntʋ kɛ ɩsɔtɑɑ nɑ teŋku sɛɛlɑɑ lʋm tʋlɩ nɑ pə́ lɩɩnɑ tomɑ.

29 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ Tɑcɑɑ sɩɩ teŋku kɛ tənɑsɩ sɩ lʋm ɩ́ tɑɑ ŋmɑɑ nɑ ɩ́ pɩɩ tɛtʋ kite.

30 Mɑ lɑkɑɣɑ ɩ kiŋ kɛ təmlɛ kɛ́, nɑ mɑ́ hɛɛsəɣɩ ɩ lɑŋlɛ kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku. Nɑ mɑ́ liɣiliɣi tɑm nɑ ɩ́ nɑɑkɩ.

31 Nɑ mɑ́ liɣiliɣi ɩ tɛtʋ tɔɔ nɑ mɑ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ yəlɑɑ.

Nyʋleleŋ tʋ ntɛ́ wei ɩ nɩɩkənɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɔ

32 Mɑ pəyɑlɑɑ, pənɛntɛ ɩ́ nɩɩnɑ-m.

Mpɑ pɑ təŋəɣɩ mɑ mpɑɑʋ tɔ pɑ nɩɩ leleŋ kɛ́.

33 Ɩ nɩɩ sɛɣɛsʋɣʋ ɩ́ tɑɑ lɔ-kʋ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ pəsɩ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ.

34 Yəlɑɑ mpɑ pɑ nɩɩkənɑ-m tɔ pɑ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Pɑɑ ɩfemle nteɣe pɑ feŋiɣi mɑ təyɑɣɑ nɔnɔɔsɩ

nɑ pɑ́ tɑŋəɣɩ kɑ ɑkelenɑɑ.

35 Mpi tɔ, ye wei ɩ́ hikɑ-m ɩ hikɑ weesuɣu kɛ́.

Tɑcɑɑ kɑ́ hʋlɩ pʋntʋ kɛ suulu.

36 Ye wei ɩ pəntəɣənɑ-m ɩ təɣɩ ɩ tʋɣɩ wɑhɑlɑ.

Pɑ tənɑ mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-m tɔ səm kɛ pɑ sɔɔlɑɑ.

9

Ləmɑɣɑsɛɛ yɑɑtʋ

1 Ləmɑɣɑsɛɛ sɩɩnɑ ɑkelenɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ɑ́ ŋmɑ ɑ təyɑɣɑ. 2 A kʋ́ wontu nɑ ɑ́ lɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ɑ́ sɩɩ nɑ ɑ́ puu sʋlʋm. 3 A tilɑ ɑ təmlɛ nyə́mɑ ɑlʋnyəmɑ kɛ tontoŋɑ tɔɔ, nɑ pɛlɛ pɑ́ yɑɑkɩ yəlɑɑ sɩ: 4 Kʋmɛlɛməŋ mɛ, ɩ́ kɔnnɑ cənɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ heeli ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩnɑɑ sɩ: 5 Ɩ kɔɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔ ləmɑɣɑsɛɛ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ ɩ́ nyɔɔ ɑ sʋlʋm. 6 Ɩ lɩɩ kʋmɛlɛməŋ tɑɑ nɑ ɩ́ hiki mə tɩ. Ɩ təŋ mpɑɑʋ ŋku kʋ tɑkənɑ lɑɣɑtʋ cɔlɔ tɔ.

Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɑ woŋlu

7 Ye n kɑləɣənɑ woŋlu, ɩ footiɣi-ŋ kɛ́. Nɑ ye n sɛɣɛsəɣɩ ɩsɑɣɑʋ ɩ tʋʋ-ŋ. 8 Tɑɑ kɑlənɑ woŋlu nɑ pə́ kɔɔ nɑ ɩ tɑɑ kpɑnɑ-ŋ. Amɑ kɑlənɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ sɔɔlɩ-ŋ. 9 Hɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ, nɑ ɩ ləmɑɣɑsɛɛ kɑ́ sɔɔsɩ. Sɛɣɛsɩ siɣisilu nɑ ɩ́lɛ́ ɩ sɔɔsɩ nyəm. 10 Ɩsɔ nyɑmnɑʋ ntɛ́ ləmɑɣɑsɛɛ təcɑɑllɛ. Ɩsɔ yəlɑɑ nyəmtʋ ntɛ́ lɑɣɑtʋ. 11 Ləmɑɣɑsɛɛ kɑ́ yele nɑ nyɑ́ kʋyɛɛŋ huki, nɑ nyɑ́ weesuɣu pɩɩsɩ sɔɔsɩ. 12 Ye n kɛ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ, nyɑ́ wɑɑkənɑ. Ye n kɛ́ woŋlu ɩlɛ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ pə tɛŋ.

Kʋmɛlɛntʋ yɑɑtʋ

13 Kʋmɛlɛntʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑlʋ kɔkɔtɛ tʋ, wei ɩ kɛ́ tulɑɣɑ nɑ ɩ́ tɑ́ nyɩ́ pʋlʋ tɔ. 14 Kpete tɔɔ kɛ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ cɑɣɑ ɩ nɔnɔkeelɑsɩ, kɛ ɩcɑtɛ tontoŋle tɔɔ. 15 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɛɛsəɣɩ tɛɛlɑɑ mpɑ pɑ kɑmɑ nyɔɔŋ nɑ mpɑɑ tɔ sɩ: 16 Ye wei ɩ kɛ́ kʋmɛlɛŋ, ɩ́ kɔnnɑ cənɛ. Nɑ ɩ́ tɔŋ nyɔɔŋ fɛɩnɑɑ sɩ: 17 Lʋm kʋŋmɩɩləm wɛ leleŋ kɛ́, nɑ ɩŋmɛlɑʋ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ́ɑ́ wɛ teu. 18 Mpɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ yɑɑkɩ mpʋ tɔ, pɑ tɑ nyɩ sɩ pə cɑŋsəɣɩ-wɛɣɛ ɑtɛtəlɛ tɑɑ.

10

Yəlɑɑ tɔntɛ ɑtuwɑ kʋkpeɣelee

1 Sɑlʋmɔŋ ɑtuwɑ. Pəyɑɣɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ hɛɛsəɣɩ kɑ cɑɑ lɑŋlɛ kɛ́. Ɩlɛnɑ kʋmɛlɛŋ nɑ́ɑ́ wɑkəlɩ kʋ too nyəntɛ.

2 Wɛnɑʋ mpi yʋlʋ tɑ təŋ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ hiki tɔ pə tɑɑ fɛɩ kɑwɑɑɣɑ. Amɑ siɣisuɣu yɑkənɑ səm tɑɑ.

3 Tɑcɑɑ ɩɩ yeki sɩ nyɔɣɔsɩ ɩ́ sɑsəlɩ siɣisilu. Amɑ ɩ pɛŋ ɩsɑɣɑʋ kɛ mpi ɩ nyɩɩləɣɩ tɔɣɔ.

4 Nkpɑlɑsɩ kpɛkʋɣʋ sʋsəɣɩ kʋnyɔŋ kɛ́. Ɩlɛnɑ təmlɛ lɑpʋ lɔŋlɔŋ nɑ́ɑ́ sʋsɩ toŋ.

5 Yʋlʋ wei ɩ nyəkəɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ kʋmtʋ wɑɑtʋ tɔ, ɩ kɛ́ pəyɑɣɑ ŋkɑ kɑ mɑɣɑsəɣɩ kɑ nyʋɣʋ tɑɑ tɔɣɔ. Amɑ wei ɩ tooki sɑɑ ɩnɩ tɔ, ɩ kɛ́ fɛɛlɛ fɛɩ tʋ kɛ́.

6 Kʋpɑntʋ koolee wɛ siɣisilɑɑ nyɔɔŋ tɔɔ kɛ́. Amɑ mʋsʋŋ tɔm tike kɛ ɑsɑɣɑɑ nɔɔsɩ yɔɣɔtəɣɩ.

7 Siɣisilu tɔɔ tɔɔsʋɣʋ kɔŋnɑ kʋpɑntʋ koolee kɛ́. Amɑ yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ hətɛ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ wɑkələɣɩ kɛ́.

8 Yʋlʋ wei ɩ wɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ ɩ tɑɑ tɔ, ɩ mʋɣɩ sɛɣɛsɛɛ kɛ́. Wei ɩ yɔɣɔtəɣɩ kʋmɛlɛntʋ tɔm tɔ ɩ tɛɛsəɣənɑ lepu.

9 Wei ɩ tɔŋ teu tɔ ɩ tɔŋnɑ nɑɑni kɛ́. Amɑ wei ɩ təŋəɣɩ mpɑɑŋ kʋkoŋluŋ tɔ pɩɩ kuli ɩ wɑɑlɩ.

10 Wei ɩ cəpələɣɩ ɩsɛ nɑ lɑɣɑtʋ tɔ ɩ tʋɣɩ ɩ lɛlɑɑ kɛ wɑhɑlɑ kɛ́. Amɑ wei ɩ yɔɣɔtəɣɩ kʋmɛlɛntʋ tɔm tɔ ɩ tɛɛsəɣənɑ lepu.

11 Siɣisilu kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ́ weesuɣu sɛɛlʋ kɛ́. Amɑ mʋsʋŋ tɔm tike kɛ ɑsɑɣɑɑ nɔɔsɩ yɔɣɔtəɣɩ.

12 Pɑ́ɑ́nɑ́ kʋsəɣɩ yoou kɛ́. Ɩlɛnɑ sɔɔlʋɣʋ nɑ́ɑ́ hɩɩsəɣɩ kʋpəntəŋ tənɑ.

13 Yʋlʋ lɑɣɑtʋ yɔɣɔtɑɣɑ tɑɑ kɛ́ pɑ nɑɑnɑ ɩ ləmɑɣɑsɛɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nɑtəɣɩ ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ siɣile tɑɑ kɛ́ kpɑtəŋ.

14 Nyəm kɛ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ nɑ́ kɑɑkɩ wɛnɑʋ təlɛ. Amɑ kʋmɛlɛməŋ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ́ wɑkələɣɩ kɛ́.

15 Wɛɛntʋ liɣitee kentiɣinɑ ɩ tɔɔ, ɩsɩɩ koluŋɑ ɩcɑtɛ toŋ nyəntɛ. Acɑmɑɑ kʋwɑkələm ntɛ́ pɑ kʋnyɔŋ.

16 Yʋlʋpɑŋ təmlɛ kɛ weesuɣu pʋlʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑʋ kɑsəyɑɣɑ nɑ́ɑ́ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ pʋlʋ.

17 Wei ɩ tɔɔsəɣɩ sɛɣɛsʋɣʋ tɔɔ tɔ ɩ təŋəɣɩ weesuɣu mpɑɑʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ sɔɔkɩ kɑlənɑʋ tɔɔ tɔ ɩ́ le.

18 Ye wei ɩ tɑkɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔɔ ɩ looliɣinɑ ɩ nɔɣɔ kɛ́. Wei ɩ yɔɣɔtəɣɩ lɛlɑɑ tɔm tɔ ɩ kɛ́ kʋmɛlɛŋ kɛ́.

19 Wei ɩ yɔɣɔtəɣɩ sɔsɔm tɔ ɩɩ tɑɑnɑ pəntʋɣʋ. Amɑ wei ɩ kpɑɑkɩ ɩ nɔɣɔ tɔ ɩ kɛ́ yʋlʋ lɑɣɑtʋ.

20 Siɣisilu kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛ teu kɛ́ ɩsɩɩ liɣitee nyəɣəlʋɣʋ. Ɩsɑɣɑʋ lotu tɑɑ hʋwɛɛ tɑ kɛ pʋlʋ.

21 Siɣisilu kʋyɔɣɔtʋtʋ tiikiɣi yəlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ́. Kpɑŋtʋnɑɑ nɑ́ səkɩ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm lɑŋʋɣʋ tɔɔ.

22 Tɑcɑɑ kʋpɑntʋ kooluɣu hɑɑkənɑ toŋ. Nyɑ́ kʋlʋkʋ ɩɩ tɑkɩ tiili.

23 Ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ wɛ ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ kɛ́ ɩsɩɩ ɑliɣilɑ. Amɑ lɑɣɑtʋ tənnɑ ləmɑɣɑsɛɛ.

24 Mpi ɑsɑɣɑɑ nyɑŋnɑ tɔ mpɩ pə kɔŋnɑ pɑ nyɔɔŋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ hɑɑkɩ siɣisilɑɑ kɛ mpi pɑ sələməɣɩ tɔ.

25 Ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ tɛɛkʋɣʋ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɑsɑɣɑɑ sɑɑləɣɩ. Amɑ siɣisilɑɑ nɑ́ səŋɑ teu kɛ tɑm tɔɔ.

26 Ɩsɩɩ nyəməŋ nyəŋʋɣʋ kelɑ, nɑ nyɔɔsɩ nɑ́ɑ́ tʋɣɩ ɩsɛ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ felentú cɔɔsəɣɩ ɩ cɑɑ.

27 Mpɑ pɑ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ tɔ pɑ weesiŋ tɑɣɑləɣɩ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ nɑ́ɑ́ səkənɑ pɑ toŋ.

28 Siɣisilɑɑ tɛɛlʋɣʋ kɛ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ́. Amɑ ɑsɑɣɑɑ tɛɛlʋɣʋ kɑ́ wɑkəlɩ.

29 Tɑcɑɑ mpɑɑʋ kentiɣi mpɑ pɑ fɛɩnɑ kɑwɑliyɑ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ kʋ́ wɑkələɣɩ mpɑ pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ.

30 Pʋlʋpʋ ɩɩ selisiɣi siɣisilu. Amɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ kɑɑ cɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

31 Ləmɑɣɑsɛɛ tɔm kɛ siɣisilu yɔɣɔtəɣɩ. Amɑ pɑɑ sɛtɩ ɩsɑɣɑtʋ yɔɣɔtʋlʋ nsəmlɛ.

32 Siɣisilu kʋyɔɣɔtʋtʋ lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ́. Amɑ kʋwɑkələtʋ kɛ ɩsɑɣɑʋ nɔɣɔ nɑ́ nyəmɑ́.

11

1 Tɑcɑɑ luɣu fɛɩ pɔpɔtʋ mɑɣɑsəlɑɣɑ. Amɑ mɑɣɑsəlɑsɩ nsi sɩ təŋɑ teu tɔɣɔ ɩ cɑɑkɩ.

2 Kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ tɛŋnɑ kʋtʋɣʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ wei ɩ pɑsəɣɩ ɩ tɩ tɔ ɩ́ tɛɛsənɑ ləmɑɣɑsɛɛ.

3 Yʋlʋpɑŋ kʋpɑntʋ tiikiɣinɑ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑʋ ɑcilɑɣɑtʋ nɑ́ɑ́ wɑkəlɩ-ɩ.

4 Wɛnɑʋ fɛɩnɑ tomɑ nɑɑləɣɩ Ɩsɔ hʋʋlɛ wule. Tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tike ləsəɣənɑ səm tɑɑ.

5 Siɣisilu kʋpɑntʋ yekinɑ nɑ ɩ mpɑɑʋ təŋ. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑʋ ɩsɑɣɑtʋ nɑ́ɑ́ pɛtɩ-ɩ.

6 Siɣisilu tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ ləsəɣɩ-ɩ ɑsolɑ tənɑ niŋ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɑsɑɣɑɑ kʋnyɩɩləm nɑ́ɑ́ kpɑɑkɩ-wɛɣɛ kɑtɔkɑ nyəm.

7 Yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ ɩ səpɑ ɩ tɛɛlʋɣʋ sɑɑlɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩsənɑ ɩ tɛɛlɑɣɑɑ ɩ wɛnɑʋ tɔ pəlɛ pə́ sɑɑlɩ tɔtɔ.

8 Pə ləsəɣɩ yʋlʋpɑŋ kɛ nəɣəsɛɛ tɑɑ kɛ́. Nɑ pə́ lɛɛtɩ ɩsɑɣɑʋ kɛ ɩ lonte.

9 Wei ɩ kpɛɛsəɣɩ Ɩsɔ tɔ ɩ kʋɣɩ lɛlɑɑ kɛ́ nɑ ɩ nɔɣɔ tɑɑ tɔm. Amɑ nyəm wɑɑsəɣənɑ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ.

10 Ɩcɑtɛ yəlɑɑ tɔ́kɩ ɑcimɑ kɛ wɑɑtʋ wei siɣisilɑɑ wɑɑkɩ tɔɣɔ. Nɑ pɑ́ wilitiɣi wɑɑtʋ wei ɑsɑɣɑɑ səkɩ tɔ.

11 Siɣisilɑɑ nɑ́ kɔŋnɑ kʋpɑntʋ kɛ pɑ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ɩcɑtɛ teeki. Amɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ wɑkələɣɩ-tɛ nɑ pɑ nɔɔsɩ.

12 Wei ɩ tʋʋkɩ ɩ tɔɣɔntəlɛ tɔ, ɩ fɛɩnɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm kɛ́. Ɩlɛnɑ wei ɩ nɩɩkɩ pə tɑɑ tɔ ɩ́ suŋ.

13 Wei ɩ yɔɣɔtəɣɩ lɛlɑɑ tɔm tɔ, ɩ kuliɣi pɑ wɑɑlɩ kɛ́. Amɑ nɑɑni tʋ nɑ́ sɩɩkɩ pə tənɑɣɑ ɩ tɑɑ.

14 Yəlɑɑ ɩ́ fɛɩnɑ pɑɑsənlʋ pɑ leki yem kɛ́. Ɩlɛnɑ lɑɣɑtʋ tɑsəlɑɑ pɑɣɑlɛ wɑɑsəɣɩ-wɛɣɛ sɔsɔm.

15 Wei ɩ mʋɣɩ lɛlʋ kəmɑ sɩ ɩ fɛləɣɩ tɔ, ɩ nɑɑ pə nɑʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ wei ɩ́ kisiɣi pə lɑpʋ tɔ ɩ́ nɩɩ leleŋ.

16 Alʋ telu kɛ pɑ sɑŋ, nɑ ɑpɑlʋ kpelikpekɑ tʋ nɑ́ɑ́ sʋʋ toŋ.

17 Yʋlʋpɑŋ wɑɑsəɣɩ ɩ təɣɩ. Ɩlɛnɑ yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ nɑ́ɑ́ tʋɣɩ ɩ təɣɩ wɑhɑlɑ.

18 Kɑsəyɑɣɑ ŋkɑ kɑ fɛɩ nɑɑni tɔɣɔ ɩsɑɣɑʋ hikiɣi. Ɩlɛnɑ kʋsiɣisim lɑtʋ nɑ́ɑ́ hikiɣi kʋfɛlʋɣʋ tɑmpɑnɑ nyəŋkʋ.

19 Tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ hɑɑkɩ weesuɣu kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑtʋ təŋʋɣʋ nɑ́ɑ́ tʋ səm.

20 Tɑcɑɑ nyənəɣɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ mpɑ pɑ lotu tɑɑ wɛ ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔ. Amɑ ɩ lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ mpɑ pɑ tɔntɛ wɛ teu tɔ.

21 Pɩɩ hɔ ɑsɑɣɑɑ ŋkpɑŋŋ kɛ́. Amɑ pɩɩ yɑ siɣisilɑɑ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ.

22 Alʋ telu wei ɩ fɛɩnɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɔ, ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑfɑ wei pɑ tʋ wʋlɑ tɔ.

23 Siɣisilɑɑ kʋnyɩɩləm ntɛ́ kʋpɑntʋ lɑpʋ. Ɩlɛnɑ ɑsɑɣɑɑ koolee nɑ́ɑ́ kʋsəɣɩ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́.

24 Lɛlɑɑ hɑɑnɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ kɛ́ nɑ pɑ wɛnɑʋ sɔɔsəɣɩ. Nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ lɑkɩ lɛɛʋ nɑ pɑ́ tʋɣɩ pɑ təɣɩ kʋnyɔŋ.

25 Pɩɩ hɑ kʋpɑntʋ kɛ sɔsɔm kɛ wei ɩ hɑɑnɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ lʋm hɑlʋ lɔkɔtʋ nɑ́ɑ́ sɩ́.

26 Mpɑ pɑ nyəkəɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pɑ́ tɑŋɑ kɑsəyɑɣɑ sɔsɑɣɑ tɔ, yəlɑɑ təŋsəɣɩ-wɛɣɛ mpusi kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ kooliɣi kʋpɑntʋ kɛ mpɑ pɑ pɛɛtəɣənɑ-wɛ tɔ.

27 Ɩsɔ sɑŋ wei ɩ lʋkɩ kʋpɑntʋ lɑpʋ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ wɑhɑlɑ mɑkənɑ ɩsɑɣɑtʋ pɛɛkəlɑɑ.

28 Wei ɩ tʋ nɑɑni kɛ́ ɩ liɣitee tɔ ɩ lepɑɣɑ. Amɑ siɣisilɑɑ nɑ́ pɩɩkɩ kɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ ŋku kʋ səŋɑ lʋm nɔɣɔ tɔ kʋ hɑ́tʋ.

29 Wei ɩ tɑ tɔkɩ ɩ təyɑɣɑ kɛ teu tɔ ɩ kɑɑ nɑ kpɑncoou. Mpʋ tɔtɔɣɔ kʋmɛlɛŋ pəsəɣɩ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ yom.

30 Siɣisilu kʋlɑpʋtʋ hɑɑkɩ weesuɣu kɛ́, nɑ yəlɑɑ təŋəɣɩ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ.

31 Pə tɑ kisi siɣisilɑɑ kɛ lɛɛtʋɣʋ kɛ ɑtɛ, kɑcɑŋfɑnɑ ɩsɑɣɑʋ nɑ pəntʋlʋ nɑ?

12

1 Yʋlʋ wei ɩ tisiɣi sɩ pɑ́ kɑlənɑ-ɩ tɔ ɩ sɔɔlɑ nyəm kɛ́. Wei ɩɩ cɑɑkɩ kɑlənɑʋ tɔ ɩ kɛ́ kʋmɛlɛŋ.

2 Tɑcɑɑ lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ yʋlʋpɑŋ kɛ́, nɑ ɩ́ kʋ́ ɑcilɑɣɑtʋ tʋ tɔm.

3 Ɩsɑɣɑtʋ ɩɩ yeki nɑ yʋlʋ nyɔɔ toŋ. Pəyele pʋlʋpʋ nɑɑ ciɣitiɣi siɣisilɑɑ.

4 Alʋ kʋpɑŋ kʋsəɣɩ ɩ pɑɑlʋ nyʋɣʋ kɛ́. Amɑ fɛɛlɛ fɛɩ tʋ nɑ́ wɛ kɛ ɩsɩɩ sʋʋlʋ kɛ ɩ mʋwɑ tɑɑ.

5 Tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔm kɛ siɣisilɑɑ nɑ́ mɑɣɑsəɣɩ tɑm. Ɩlɛnɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ɑ́ mɑɣɑsəɣɩ mpɑɑʋ ŋmɩɩləm tɔm.

6 Asɑɣɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ səm kɑtɔsɩ. Siɣisilɑɑ nyəntʋ nɑ́ fitiɣi lɛlɑɑ kɛ səm tɑɑ.

7 Ye pə kpiisɑ ɩsɑɣɑʋ pɩɩ kɑɑsəɣɩ pʋlʋ, ɑmɑ siɣisilɑɑ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ nɑ́ səŋɑ teu.

8 Nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tʋ kɛ pɑ sɑŋ yontu tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋʋkɩ wei ɩ lotu tɑɑ wɛ ɩsɑɣɑtʋ tɔ.

9 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ pɑsɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ təmlɛ tʋ kʋlʋm, nɑ mpi ɩ kɑ hɔ ɩ tɩ nɑ ɩ́ lɑŋ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ.

10 Siɣisilu pɑɑsəɣənɑ ɩ tɔntɛ kɛ́. Amɑ pətɔɔtəlɛ fɛɩ ɩsɑɣɑʋ lotu tɑɑ.

11 Tɔɣɔnɑɣɑ tɔɔlənɑ wei ɩ hɑləɣɩ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ wei ɩ fɛɩnɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tɔ ɩ́ təŋəɣɩ kpɑɩ nyəm.

12 Kɑsəyɑɣɑ ɑsilimɑ nyəŋkɑ kɛ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ nyɩɩləɣɩ. Amɑ siɣisilɑɑ nɑ́ wɑɑkɩ.

13 Nɔɣɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɑɑ wɛ kɑtɔkɑ ɩsɑɣɑɑ kɛ́. Amɑ siɣisilu nɑ́ ləsəɣɩ ɩ təɣɩ nəɣəsɛɛ tɑɑ.

14 Yʋlʋ nɔɣɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ yekinɑ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ kʋpɑntʋ kɛ sɔsɔm. Pə fɛləɣɩ pɑɑ wei kɛ́ ɩsɩɩ ɩ lɑpənɑ ɩ niŋ tɔ.

15 Wei ɩ fɛɩnɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tɔ ɩ nyənəɣɩ ɩ mpɑɑʋ kɛ́ nɑ kʋ́ siɣisɑ-ɩ. Amɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɑ́ nɩɩkɩ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ kɛ́.

16 Kʋmɛlɛŋ hʋləɣɩ kʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ kpɑkpɑɑ kɛ́. Amɑ wei ɩ nɩɩkɩ ɩ kʋtʋɣʋ nɑ ɩ́ ŋmɛsəɣɩ tɔ ɩ kɛ́ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tʋ kɛ́.

17 Wei ɩ yɔɣɔtəɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ siɣisuɣu kɛ ɩ kpɑɑləɣɩ, nɑ ɑseetɑ pɔpɔtʋ tʋ kɛ kɑloolɑɣɑ.

18 Tɔm kpɑɩ nyəntʋ yɔɣɔtʋɣʋ sɔkɩ kɛ́ ɩsɩɩ lɑɣɑtɛ. Ɩlɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ́ɑ́ wɑɑsəɣɩ.

19 Tɑmpɑnɑ yɔɣɔtʋɣʋ ɩɩ tɛŋ. Amɑ kɑloolɑɣɑ nɑɑ lɑɑkɩ tɛm.

20 Mpɑ pɑ tʋ pɑ tɑɑ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɔ pɑ lotu tɑɑ suwɑ pɔpɔtʋ kɛ́. Amɑ mpɑ pɑ sɛɣɛsəɣɩ hɛɛsʋɣʋ tɔm tɔ, pɑ lɑŋɑ hʋləməɣɩ.

21 Mpusi nɔɣɔlʋ ɩɩ mɑkənɑ siɣisilu. Amɑ wɑhɑlɑnɑɑ nɑ́ nɩɩkɩ ɑsɑɣɑɑ.

22 Tɑcɑɑ luɣu fɛɩ loollɑɑ. Tɑmpɑnɑ lɑtɑɑ kɛ ɩ sɑŋ.

23 Nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tʋ nɑ́ ŋmɛsəɣɩ ɩ nyəm tɔm kɛ́. Amɑ kʋmɛlɛŋ nɑ́ yɑsəɣɩ kʋ kʋmɛlɛntʋ.

24 Təmlɛ lɑtʋ tɔkənɑ kɑwulɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ŋkpɑlɑsɩ kpɛkəlʋ nɑ́ɑ́ teki lɛlɑɑ.

25 Nəɣəsɛɛ nɩɩkɩ yʋlʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ tɔm kʋpɑntʋ hɛɛsɩ ɩ lɑŋlɛ.

26 Siɣisilu hʋləɣɩ ɩ tɔɣɔntəlɛ kɛ mpɑɑʋ kʋpɑŋkʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑɑʋ nɑ́ɑ́ tolisi-wɛ.

27 Tɔtɔlʋ felentú ɩɩ wʋsəɣɩ ɩ nɑntʋ. Amɑ yʋlʋ wɛnɑʋ kʋpɑm ntɛ́ təmlɛ lɑpʋ.

28 Siɣisuɣu mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ weesuɣu wɛɛ, səm fɛɩ kʋ tɑɑ.

13

1 Pəyɑɣɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɩɩkɩ kɑ cɑɑ sɛɣɛsɛɛ kɛ́. Kɑlɑmpɑɑnɩ nyəŋkɑ ɩɩ nɩɩkɩ kɑlənɑʋ.

2 Yʋlʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ yekinɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ mpi pə wɛ teu tɔ. Amɑ mʋsʋŋ tike kɛ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ lɑkənɑ.

3 Wei ɩ feŋiɣi ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔɔ tɔ ɩ təɣɩ ɩ wɑɑsəɣɩ. Amɑ wei ɩɩ nyəŋ ɩ nɔɣɔ kpɑʋ tɔ ɩ wɛ lepu tɑɑ kɛ́.

4 Felentú wɛnɑ kʋnyɩɩlʋɣʋ ŋku kɩɩ wɑɑsəɣɩ-ɩ tɔɣɔ. Amɑ pɩɩ tɔɔlənɑ təmlɛ lɑtʋ kɛ́.

5 Siɣisilu tɑɑ kpɑɑnɑ kɑloolɑɣɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑʋ nɑ́ɑ́ footiɣi lɛlɑɑ nɑ ɩ́ tʋɣɩ-wɛɣɛ fɛɛlɛ.

6 Siɣisuɣu kentiɣinɑ yʋlʋ wei ɩ tɔntɛ wɛ teu tɔ. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ́ɑ́ kʋ́ ɩsɑɣɑʋ.

7 Lɛlɑɑ yɑɑkɩ pɑ təɣɩ toŋtʋnɑɑ, pə́cɔ́ pɑ fɛɩ pʋlʋ. Ɩlɛnɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ yɑɑkɩ pɑ təɣɩ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ pɑ́ hɑɣɑɑ.

8 Wɛnɑʋ kɛ yʋlʋ lɑɣɑsəɣənɑ ɩ weesuɣu. Amɑ kʋnyɔntʋ nɑ́ tɑ́ nyɩ́ təlɛ.

9 Siɣisilu wɛ kɛ́ ɩsɩɩ fətəlɑ wei ɩ nɑɑkɩ teu tɔ. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑʋ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ fətəlɑ wei ɩ fiɣinɑɑ tɔ.

10 Kɑlɑmpɑɑnɩ tike kɛ pɑ kʋsəɣənɑ yoou. Amɑ mpɑ pɑ nɩɩkɩ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ tɔɣɔlɛ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ.

11 Toŋ wei yʋlʋ tɑ lɑɑ hikuɣu tɔ ɩ pɑsəɣɩ kɛ́. Amɑ toŋ wei yʋlʋ hikiɣi pəcɔ pəcɔ tɔ, ɩnɩ ɩ sɔɔsəɣənɑ.

12 Yʋlʋ tɛɛlʋɣʋ pʋlʋ nɑ pə́ tɑ́ lɑ́ lɔŋ tɔ, ɩ lɑŋlɛ wɑkələɣɩ kɛ́. Amɑ ye ɩ nyɩɩlɑ pʋlʋ nɑ ɩ́ lɑ-wɩ ɩlɛ ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ sɔsɔm.

13 Ye pɑ kpɑɑlɑ wei nɑ ɩ́ tɑ́ nɩɩ ɩ leki kɛ́. Amɑ wei ɩ tɔkəɣɩ nti pɑ tʋ-ɩ tɔ ɩ wɑɑkɩ kɛ́.

14 Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kʋsɛɣɛsətʋ hɑɑkɩ weesuɣu kɛ́. Ntɩ tə cɔləɣənɑ yʋlʋ kɛ səm kɑtɔsɩ.

15 Yʋlʋ lɑɣɑtʋ́ kɛ yəlɑɑ tʋɣʋnɑ. Amɑ ɩsɑɣɑʋ weesuɣu nɑ́ wɛ kɑtɛ.

16 Nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm nyə́mɑ mɑɣɑsəɣɩ pɑ tɑɑ kɛ́ nɑ pə́cɔ́ pɑ́ lɑ pʋlʋ. Ɩlɛnɑ kʋmɛlɛməŋ nɑ́ɑ́ yɑsəɣɩ pɑ kʋmɛlɛntʋ.

17 Tɔm kpɑɑllʋ ɩsɑɣɑʋ hotiɣi wɑhɑlɑ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ kʋpɑŋ nɑ́ɑ́ wɑɑsɩ.

18 Wei ɩ kisiɣi sɛɣɛsʋɣʋ tɔ, ɩ pəsəɣɩ kʋnyɔntʋ kɛ́ nɑ pɑ́ tʋʋ-ɩ. Ɩlɛnɑ wei pɑ kɑləɣənɑ nɑ ɩ́ sumɑ tɔ ɩ nyʋɣʋ kʋlɩ.

19 Ye yʋlʋ ɩ́ nyɩɩlɑ pʋlʋ nɑ ɩ́ hiki-wɩ pə wɛ-ɩ leleŋ kɛ́. Amɑ kʋmɛlɛməŋ nɑ́ nyənəɣɩ ɩsɑɣɑtʋ lɔʋ kɛ ɑcɑɑlətʋ kɛ́.

20 Ye n təŋəɣɩ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ n lɑkɩ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ́. Amɑ kʋmɛlɛməŋ təŋlʋ nɑ́ pəsəɣɩ ɩsɑɣɑʋ kɛ́.

21 Ɩsɑɣɑtʋ təŋəɣɩ tə lɑtɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pə́ lɛɛtəɣɩ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ kɛ kʋpɑntʋ.

22 Yʋlʋpɑŋ yekinɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ kɛ ɩ kpɑncoou kɛ́. Ɩlɛnɑ siɣisilɑɑ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ ɩsɑɣɑʋ nyəŋkʋ.

23 Kʋnyɔntʋnɑɑ kʋŋ pɑ tɑwɑ tɑɑ kɛ́ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ muɣullɑɑ səkɩ.

24 Wei ɩɩ mɑkɩ ɩ pəyɑɣɑ tɔ ɩ tɑ sɔɔlɩ-kɛɣɛ. Amɑ wei ɩ sɔɔlɑ ɩ nyəŋkɑ tɔ ɩ mɑkɩ-kɛɣɛ.

25 Siɣisilu tɔkɩ kɛ́ nɑ ɩ́ hɑkɩ teu. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑʋ lotu tɑɑ nɑ́ɑ́ sɔɔləɣənɑ nyɔɣɔsɩ.

14

1 Alʋ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ sɩɩkɩ təyɑɣɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɑlʋ kʋmɛlɛŋ nɑ́ɑ́ yɔkɩ-kɛ nɑ ɩ niŋ.

2 Tɑmpɑnɑ tɑɑ tɔntʋ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ wei ɩ təŋəɣɩ mpɑɑŋ ɩsɑɣɑŋ tɔ ɩ́ tʋʋ-ɩ.

3 Kʋmɛlɛŋ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm kɔŋnɑ-kʋɣʋ tipite. Ɩlɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kentiɣi-wɛ.

4 Timpi nɑɑŋ kʋhɑləŋ fɛɩ tɔ kpóú wɛ kpɛtɛ kɛ́. Amɑ tɔlɑ təmlɛ tɑɑ kɛ́ tɔɣɔnɑɣɑ tɔɔləɣənɑ.

5 Aseetɑ tʋ kʋpɑŋ ɩɩ looliɣi. Amɑ pɔpɔtʋ kɛ ɩsɑɣɑʋ ɩnɩ ɩ́lɛ́ ɩ́ pɛləɣɩ.

6 Kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ kɑɑsəɣɩ ɩ təɣɩ ɩɩ hikiɣi ləmɑɣɑsɛɛ. Ɩlɛnɑ yʋlʋ lɑɣɑtʋ nɑ́ɑ́ hiiki nyəm pə́cɔ́ ɩɩ wɩɩkənɑ.

7 Hɑtələnɑ kʋmɛlɛŋ, pə tɑɣɑ ɩ nɔɣɔ tɑɑ tɔm tɑɑ kɛ́ n kɑ́ hikinɑ nyəm.

8 Nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tʋ ləmɑɣɑsɛɛ ntɛ́ sɩ ɩ́ cɛkənɑ ɩ mpɑɑʋ. Ɩlɛnɑ nyʋɣʋ fɛɩnɑɑ kʋmɛlɛntʋ nɑ́ɑ́ tʋsəɣɩ-wɛ.

9 Kʋmɛlɛməŋ woŋiɣi tɑsəkəlɛ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ nɑ́ɑ́ lɑkɩ təmɑɣɑ kʋpɑntʋ.

10 Ye yʋlʋ lɑŋlɛ wɑkəlɑɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ cosi-tɛ. Mpʋ tɔtɔɣɔ nɑ ɩ lɑŋhʋlʋmlɛ.

11 Pɩɩ yɔkɩ ɑsɑɣɑɑ tɛɛsɩ kɛ́. Ɩlɛnɑ siɣisilɑɑ cokɑ nɑ́ɑ́ teeki.

12 Mpɑɑʋ ŋku n nyənəɣɩ kʋpɑŋkʋ tɔ, kʋ pəsəɣɩ nɑ kʋ́ ponɑ-ŋ səm tɑɑ.

13 Lɑŋwɑkəllɛ pəsəɣɩ nɑ tə́ tii woŋɑ wɑɑtʋ. Ɩlɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ tɛɛsənɑ lɑŋwɑkəllɛ.

14 Yʋlʋ tɛtɛlɑtʋ tɔkɩ ɩ kʋlɑpʋtʋ kɑsəyɑɣɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ yʋlʋpɑŋ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ ɩ kʋlɑpʋtʋ kɑsəyɑɣɑ.

15 Wei ɩ fɛɩ hʋwɛɛ tɔ ɩ mʋɣɩ pə tənɑ mpi pɑ heeliɣi-ɩ tɔɣɔ. Amɑ lɑɑkɑlɩ tʋ ɩɩ kpɛsəɣɩ nɔɔhəlɛ nɑ ɩ́ tɑ mɑɣɑsɩ ɩ tɑɑ.

16 Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ seeki ɩsɑɣɑtʋ kɛ́ nɑ ɩ́ kisiɣi-tɩ. Amɑ kʋmɛlɛŋ nɑ́ lɑkɩ kɛ́ ɩɩ mɑɣɑsəɣɩ. Mpi tɔ, ɩɩ nyɑŋnɑ pʋlʋ.

17 Wei ɩɩ lɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ tɔ ɩ lɑkɩ kʋmɛlɛntʋ kɛ́, nɑ wei ɩ kpekiɣi ɩ tɑɑ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ tɔ, ɩ lɑkɩ nɑ lɛlɑɑ tɑɑ kpɑɑnɑ-ɩ.

18 Yəlɑɑ mpɑ pɑ hʋwɛɛ tɑ tɑɣɑlɩ tɔ, pɑ kɑwɑɑɣɑ ntɛ́ kʋmɛlɛntʋ. Nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəlɑɑ teeli kɛlɛ nyəmtʋ.

19 Asɑɣɑɑ kɑ́ həntɩ kʋpɑmɑ kɛ ɑtɛɣɛ, nɑ pɑ́ tɑŋ siɣisilɑɑ nɔnɔɔsɩ sɩ pɛlɛ pɑ́ mʋ-wɛ.

20 Kʋnyɔntʋ tɑɑpɑlʋ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ kisiɣi-ɩ kɛ́. Amɑ toŋ tʋ cɑmnɑnɑɑ nɑ́ wɛ pɑɣɑlɛ.

21 Yʋlʋ wei ɩ footiɣi ɩ tɔɣɔntəlɛ tɔ ɩ kɛ́ ɩsɑɣɑʋ kɛ́. Amɑ wei ɩ wɛnɑ kʋnyɔntʋnɑɑ pətɔɔtəlɛ tɔɣɔlɛ leleŋ nɩɩlʋ.

22 Yəlɑɑ mpɑ pɑ mɑɣɑsəɣɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑ tɑɑ tɔ, pɑ pəntəɣɩ mpɑɑʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ mpɑ pɛlɛ pɑ mɑɣɑsəɣɩ kʋpɑntʋ tɔ pɑ́ lɑkɩ-tɩ nɑ tɑmpɑnɑ.

23 Təmɑ tənɑ nɑ ɑ kɑwɑɑɣɑ kɛ́. Amɑ kʋnyɔŋ kɛ yɔɣɔtɑɣɑ kɑtɑtəlɑɣɑ nɑ́ kɔŋnɑ.

24 Wɛnɑʋ ntɛ́ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ kɑsəyɑɣɑ. Amɑ kʋmɛlɛməŋ nɑɑ lɩɩkɩ pɑ kʋmɛlɛntʋ tɑɑ.

25 Aseetɑ tʋ wei ɩ yɔɣɔtəɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ ɩ yɑkɩ weesiŋ kɛ́. Amɑ kɑloolɑɣɑ kɛ pɔpɔtʋ nɑ́ yɔɣɔtəɣɩ.

26 Wei ɩ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ tɔ ɩ səŋɑɑ kɛ́ təcɑ. Pə tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ kɛ́ ɩ piyɑ kʋkentuɣu kɛ́.

27 Tɑcɑɑ nyɑmnɑʋ hɑɑkənɑ weesuɣu, nɑ pə́ cɔləɣənɑ səm kɑtɔsɩ.

28 Ye yəlɑɑ ɩ́ wɛ sɑmɑɑ, wulɑʋ teeli kɛlɛ. Ye yəlɑɑ pɑsɑɑ ɩlɛ pə́ wɑkəlɩ wulɑʋ.

29 Wei ɩɩ mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ lɔŋ tɔ ɩ wɛnɑ lɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ kɛ́. Amɑ wei ɩɩ lɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ tɔ kʋmɛlɛntʋ kɛ ɩ hʋləɣɩ.

30 Ləmɑɣɑsəlɛ tɑɑ hɛɛsʋɣʋ hɑɑkənɑ tɔnʋɣʋ kɛ weesuɣu. Ɩlɛnɑ ɩsəsɛɛmlɛ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ mʋwɑ tɑɑ sʋʋlʋ.

31 Ye wei ɩ tɔkɩ kʋnyɔntʋnɑɑ ɩsɛ, pɑ ŋmɑlʋ Ɩsɔ kɛ́ ɩ tʋʋkɩ. Ye wei ɩ wɛnɑ pɑ pətɔɔtəlɛ ɩ kʋsəɣɩ Ɩsɔ nyʋɣʋ kɛ́.

32 Ɩsɑɣɑtʋ wɑkələɣɩ ɩsɑɣɑʋ. Amɑ siɣisilɑɑ nɑ́ hikiɣi təcɔɔsəlɛ kɛ́, pɑɑ səm tɑɑ.

33 Ləmɑɣɑsɛɛ wɛ yʋlʋ lɑɣɑtʋ lotu tɑɑ kɛ́. Ɩlɛ n kɑɑ nɑ-yɛɣɛ kʋmɛlɛŋ kiŋ.

34 Kʋsiɣisitu təŋʋɣʋ kʋsəɣənɑ piitim nyʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ nɑ́ɑ́ tʋ yəlɑɑ kɛ fɛɛlɛ.

35 Wulɑʋ sɑŋ ɩ wɑɑlɩ nyə́mɑ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ tɛtɛlɑtɑɑ.

15

1 Təhɛɛ kʋcɔcɔtʋ hɛɛsəɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́, nɑ kʋnyɑsətʋ nɑ́ɑ́ kʋsɩ-yɛ.

2 Ye ləmɑɣɑsɛɛ tʋ yɔɣɔtəɣɩ, yəlɑɑ nyɩɩləɣɩ nyəm kɛ́. Amɑ kʋmɛlɛntʋ tɔm kɛ kʋmɛlɛməŋ nɑ́ yɔɣɔtəɣɩ.

3 Tɑcɑɑ nyənəɣɩ pɑɑ timpiɣi, nɑ ɩ́ nɑɑkɩ kʋpɑmɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ.

4 Tɔm leleŋ nyəntʋ hɑɑkɩ weesuɣu kɛ́. Ɩlɛnɑ tɔm ɩsɑɣɑtʋ nɑ́ɑ́ wɑkələɣɩ lɑŋlɛ.

5 Kʋmɛlɛŋ footiɣi kʋ cɑɑ kʋsɛɣɛsətʋ kɛ́. Amɑ wei ɩ lɑkənɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tɔ ɩ nɩɩkɩ kɑlənɑʋ kɛ́.

6 Pə tɔɔləɣənɑ yʋlʋpɑŋ kɛ́. Ɩlɛnɑ kɑsəyɑɣɑ ɑsilimɑ nyəŋkɑ nɑ́ɑ́ kɔnɑ mpusi.

7 Ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ yɔɣɔtəɣənɑ nyəmtʋ kɛ́. Amɑ kʋmɛlɛməŋ nɑ́ fɛɩ mpʋ.

8 Tɑcɑɑ luɣu fɛɩ ɑsɑɣɑɑ kɔtɑsɩ. Amɑ niŋ nɑɑlɛɣɛ ɩ mʋɣənɑ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ kʋsələmʋtʋ.

9 Tɑcɑɑ luɣu fɛɩ ɑsɑɣɑɑ tɔntɛ. Amɑ ɩ sɔɔlɑ mpɑ pɑ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ.

10 Wei ɩ cɔləɣɩ mpɑɑʋ tɔ pɑɑ hɔ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ toŋ. Wei ɩɩ nɩɩkɩ kʋkpɑɑlətʋ tɔ ɩ kɑ́ sɩ.

11 Tɑcɑɑ tɑ kisi nyəm kɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ nɑ ɑtɛtəlɛ. Kɑcɑŋfɑnɑ yʋlʋpiyɑ lotunɑɑ nɑ?

12 Kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ ɩɩ cɑɑkɩ pɑ́ kɑlənɑ-ɩ. Ɩɩ tɩɩ pukinɑ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ hɔɣɔlʋɣʋ.

13 Lɑŋhʋlʋmlɛ hɛtəɣɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́. Ye lɑŋlɛ wɑkəlɑɑ ləmɑɣɑsəlɛ hoowɑɣɑ.

14 Yʋlʋ lɑɣɑtʋ́ pɛɛkəɣɩ nyəm kɛ́. Ɩlɛnɑ kʋmɛlɛŋ lɑŋlɛ nɑ́ɑ́ hɛɛnɑ kʋmɛlɛntʋ tɔm.

15 Yʋlʋ lɑŋlɛ ɩ́ wɑkəlɑɑ, kʋyɛɛŋ tənɑ kɛ́ ɩsɑɣɑŋ kɛ́. Ɩlɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ tʋ nɑ́ɑ́ wɛ ɑcimɑ tɑm nyənɑ tɑɑ.

16 Pə kəlɑ teu sɩ ń wɛɛnɑ pəcɔ nɑ ń nɩɩkənɑ Tɑcɑɑ. Nɑ mpi n kɑ́ wɛɛnɑ toŋ nɑ pə́ cɔɔsəɣɩ-ŋ tɔ.

17 Pə kəlɑ teu sɩ pɑ́ puɣuli-ŋ hʋnʋm nɑ sɔɔlʋɣʋ. Nɑ mpi pɑɑ toŋɩ-ŋ nɑʋ nɑntʋ nim nyəntʋ nɑ tɑ́ɑ́ hɑŋɑɣɑ tɔ.

18 Pɑ́ɑ́nɑ́ tʋ kʋsəɣɩ yoou kɛ́, nɑ suulu tʋ nɑ́ɑ́ hɛɛsəɣɩ yoou.

19 Sɔwɑ nyɑlɑ felentú mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́, nɑ yʋlʋpɑŋ nyəŋkʋ nɑ́ɑ́ hʋlʋmɑɑ.

20 Ləmɑɣɑsɛɛ pəyɑɣɑ hɛɛsəɣɩ kɑ cɑɑ lɑŋlɛ kɛ́. Amɑ yʋlʋ kʋmɛlɛŋ nɑ́ footiɣi ɩ too.

21 Ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ ɩ kʋmɛlɛntʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɑ́ɑ́ kɑmɑ nyʋɣʋ kɛ tɔntɛ kʋpɑntɛ tɑɑ.

22 Ye n lɑkɩ nyɑ́ lɑɣɑtʋ kɛ nyɑ́ tike n kpisiɣi kɛ́. Amɑ lɑɣɑtʋ tɑsəlɑɑ ɩ́ tɔɔ-ŋ ɩlɛ n wɑɑ.

23 Ye yʋlʋ ɩ́ cɔwɑ tɔm ɩ lɑŋlɛ hʋləməɣɩ kɛ́. Ye ɩ yɔɣɔtɑ-təɣɩ tə wɑɑtʋ pə leleŋ wɛ sɔɣɔntʋ.

24 Nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tʋ təŋəɣɩ weesuɣu mpɑɑʋ ŋku kʋ pukinɑ ɩsɔtɑɑ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ fiti ɑtɛtəlɛ kɛ ɑtɛ.

25 Tɑcɑɑ yɔkəɣɩ kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ təyɑɣɑ kɛ́. Amɑ ɩ tɑŋəɣɩ ɑlʋ leelu tɛtʋ toosi.

26 Tɑcɑɑ luɣu fɛɩ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ. Amɑ tɔm kʋpɑntʋ tike wɛnnɑ-ɩ teu.

27 Liɣitee luluɣu tʋ kɔŋnɑ ɩ nyə́mɑ tɔɔ kɛ́ wɑkəlʋɣʋ kɛ́. Amɑ wei ɩ kisiɣi kʋcɔɔŋ ɩsɑɣɑŋ tɔ ɩ wɛnɑ weesuɣu.

28 Yʋlʋ siɣisilu mɑɣɑsəɣɩ kɛ́ nɑ pə́cɔ́ ɩ cɔ. Amɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm kɛ ɑsɑɣɑɑ yɔɣɔtəɣɩ.

29 Tɑcɑɑ hɑtələnɑ ɑsɑɣɑɑ kɛ́. Amɑ ɩ nɩɩkɩ siɣisilɑɑ sələməŋ.

30 Ɩsɛntɑɑ hɛtənɑʋ hɛɛsəɣɩ lɑŋlɛ kɛ́. Ɩlɛnɑ tɔm kʋpɑntʋ nɑ́ɑ́ hɑɑkɩ ɑlɑɑfəyɑ kɛ yʋlʋ nɑntʋ tɑɑ.

31 Wei ɩ keŋ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ɩ́ nɩɩkɩ kɑlənɑʋ mpi pə wɑɑsəɣɩ tɔ, ɩ təcɑɣɑlɛ ntɛ́ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ kiŋ.

32 Ye ń kisiɣi sɛɣɛsʋɣʋ nyɑ́ weesuɣu kɛ n lɑkɩ ɑwusɑ. Amɑ wei ɩ nɩɩkɩ kɑlənɑʋ tɔ ɩ wɛɛkənɑ nyəm kɛ́.

33 Tɑcɑɑ nyɑmnɑʋ sɔɔsəɣɩ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ́. Pə wɛɛ sɩ ń pɑsɑ nyɑ́ təɣɩ nɑ pə́cɔ́ nyɑ́ nyʋɣʋ kʋlɩ.

16

Tɑcɑɑ wɛɛʋ kɛ yʋlʋ kʋlɑpəlɛ tənɑ tɑɑ

1 Yʋlʋ cɑkənɑ nɑ ɩ́ tʋ́ ɩ kʋlɑpəm pəlɛ. Amɑ Tɑcɑɑ lɑkənɑ nɑ pə́ lɑ́ yɑɑ pə́ kpisi.

2 Yʋlʋ kʋlɑpəlɛ tənɑ wɛ-ɩ teu kɛ́. Amɑ Tɑcɑɑ nyəmnɑ tɑmpɑnɑ.

3 Yelinɑ Tɑcɑɑ kɛ nyɑ́ təmɑ, ɩnɩ ɩ́ kɑ́ lɑnɑ nɑ pə́ lɑ́.

4 Tɑcɑɑ nyəmɑ́ mpi pə tɔɔ ɩ lɑpɑ pə tənɑ tɔɣɔ. Ɩ nyəmɑ́ sɩ ɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑʋ kɛ hʋʋlɛ tɔɔ.

5 Ɩ luɣu fɛɩ kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ. Pɑɑ pə lɑ́ ɩsənɑ ɩ kɑ́ hɔ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ́.

6 Kʋpɑntʋ nɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔɔ tɑsəkəlɛ tɑɣɑnəɣɩ kɛ́. Tɑcɑɑ nyɑmnɑʋ lɑkənɑ nɑ yʋlʋ cɔlɔ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ.

7 Ɩsɔ lɑŋlɛ ɩ́ hɛɛnɑ yʋlʋ tɔntɛ, ɩ ciikiɣi ɩ́ nɑ ɩ kolontunɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́.

8 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ wɛɛnɑ pəciiu nɑ tɑmpɑnɑ, nɑ mpi ɩ kɑ́ wɛɛnɑ sɔsɔm nɑ pə́ tɑ́ siɣisi tɔ.

9 Yʋlʋ mɑɣɑsəɣənɑ ɩ təmɑ kʋlɑpɛɛ tɔm. Ɩlɛ Tɑcɑɑ yekinɑ nɑ ɑ́ lɑ́.

Awulɑɑ tɔm

10 Wulɑʋ yɔɣɔtəɣənɑ Ɩsɔ toŋ kɛ́. Pə fɛɩ sɩ ɩ́ pəntɩ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ ɩ hʋʋlɛ tɑɑ.

11 Tɑcɑɑ tənnɑ sɑnəyɑ wei ɩ siɣisɑ teu tɔ. Mɑɣɑsəlɑsɩ tənɑ kɛ́ ɩ niŋ təmlɛ kɛ́.

12 Ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ kɛ́ wulɑʋ kɛ ɑcɑɑlətʋ kɛ́. Mpi tɔ, siɣisuɣu nyɔɔsəɣənɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kɛ toŋ.

13 Tɔm kʋsiɣisitu kɛ wulɑʋ cɑɑkɩ, nɑ ɩ́ sɔɔlɑ mpɑ pɑ yɔɣɔtəɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ.

14 Wulɑʋ pɑ́ɑ́nɑ́ tʋ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ kʋ́ yʋlʋ. Amɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ hɛɛsəɣɩ-yɛɣɛ.

15 Ye wulɑʋ ɩsɛntɑɑ hɛtɑɑ, pə hɑɑkɩ ɩ yəlɑɑ kɛ weesuɣu kɛ́, nɑ ɩ kʋpɑntʋ wɛ ɩsɩɩ toomɑɣɑ tɛʋ.

Yʋlʋ wɛɛʋ kɛ lɛlɑɑ kiŋ nɑ ɩ kʋlɑpəlɛ

16 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ wɛɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ, nɑ mpi ɩ kɑ́ wɛɛnɑ wʋlɑ tɔ. Yɑɑ ɩ́ wɛɛnɑ lɑɣɑtʋ nɑ mpi ɩ kɑ́ wɛɛnɑ liɣitee tɔ.

17 Siɣisilɑɑ mpɑɑʋ ntɛ́ ɩsɑɣɑtʋ cɔlʋɣʋ. Wei ɩ feŋiɣi ɩ tɔntɛ tɔɔ tɔ, ɩ weesuɣu kɛ ɩ kentiɣi.

18 Kɑlɑmpɑɑnɩ wɑkələɣɩ yʋlʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩsəcɑʋ nɑ́ɑ́ hu-ɩ.

19 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ pɑsɑ ɩ tɩ, nɑ ɩ́ nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ pɑ́ kɑ́ɑ́, nɑ mpi ɩ́ nɑ ɩsəcɑʋ nyə́mɑ pɑɑ tɑləɣɩ kʋlɛɛkəm tɔ.

20 Wei ɩ́ pɛɛkəɣɩ sɩ ɩ́ cɛkənɑ tɔm tɔ ɩ lɑŋlɛ hʋləməɣɩ kɛ́, nɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ lɑkɩ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni tɔ ɩ́ nɩɩkɩ leleŋ.

21 Wei ɩ lotu tɑɑ wɛ ləmɑɣɑsɛɛ tɔ ɩ kɛ́ lɑɣɑtʋ kɛ́, nɑ ɩsənɑ tɔm wɛ leleŋ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ tə pəsəɣɩ yʋlʋ.

22 Ləmɑɣɑsɛɛ hɑɑkɩ ɑ wɛɛntɑɑ kɛ ɑlɑɑfəyɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ kʋmɛlɛməŋ nɑ́ɑ́ tɔkɩ pɑ kʋmɛlɛntʋ wɑhɑlɑ.

23 Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ mɑɣɑsəɣɩ kɛ́ nɑ pə́cɔ́ ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ. Tənɑɣɑ ɩ tɔm pəsəɣənɑ yəlɑɑ.

24 Tɔm kʋpɑntʋ wɛ leleŋ kɛ́ ɩsɩɩ tɩɩŋ sɛtɑɣɑ. Tə wɛ ləsɑɣɑ kɛ leleŋ, nɑ tə hɑɑkɩ tɔnʋɣʋ kɛ ɑlɑɑfəyɑ.

25 Mpɑɑʋ ŋku n nyənəɣɩ kʋpɑŋkʋ tɔ, kʋ pəsəɣɩ nɑ kʋ́ ponɑ-ŋ səm tɑɑ.

26 Nyɔɣɔsɩ tʋɣʋnɑ yʋlʋ kɛ təmlɛ. Mpi tɔ, ɩ hiluɣu cɑɑləɣənɑ-ɩ.

27 Tɛtɛlɑtʋ tʋɣɩ ɩsɑɣɑtʋ pəlɛ kɛ́, nɑ ɩ tɔm nɑ́ɑ́ nyɑkɩ ɩsɩɩ kɔkɔ.

28 Ɩsɑɣɑʋ kʋsəɣɩ yoou kɛ́. Ɩlɛnɑ kɑtɑɣɑsɑɣɑ tʋ nɑ́ɑ́ fɑkɩ cewɑɑ.

29 Mʋsʋntʋ tʋsəɣɩ lɛlɑɑ kɛ́, nɑ ɩ́ pukinɑ-wɛɣɛ mpɑɑʋ ɩsɑɣɑʋ tɑɑ.

30 Wei ɩ wiisiɣi ɩsɛ nɑ ɩ́ kpɑ məntɔnɑ tɔ, ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ cɑɑkɩ. Hɑlɩ ɩ tɩɩ tɛmɑ tə lɑpʋ.

31 Nyɔɔsɩ kʋhʋlʋmɑsɩ kɛ́ teeli pʋlʋɣʋ. Mpi tɔ, tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ kɑsəyɑɣɑ ntɛ́ weesuɣu kʋtɑɣɑlʋɣʋ.

32 Wei ɩɩ mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ lɔŋ tɔ, ɩ wɛ sɑnɑ nɑ ɑkɑ. Nɑ wei ɩ kpɑɑkɩ ɩ tɩ tɔ ɩ kəlɑ wei ɩ lɛɛkəɣɩ ɑcɑlɛɛ tɔ.

33 Pɑ mɑɣɑsəɣɩ pile kɛ́ sɩ pɑ́ nyɩ nti tɩɩ kɔɔ tɔ. Amɑ Tɑcɑɑ nyəmnɑ kʋcɔcɔtʋ.

17

1 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ nyɑsɑ mʋtiyɑ kpɛtɛ nɑ hɛɛsʋɣʋ, nɑ mpi pɑɑ sɑɑkɩ-ŋ təkpɛtɛkpɛtɛ kɛ təyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ yoou wɛɛ tɔ.

2 Təmlɛ tʋ wei ɩ wɛnɑ ləmɑɣɑsəlɛ tɔ, ɩ kpɑkəɣɩ pəyɑɣɑ tɛtɛlɑtʋ lonte kɛ́ nɑ ɩ́ hiki ɩ pɑɑ nyəm kɛ kpɑncoou tɑɑ.

3 Kɔkɔ kɛ pɑ wiiliɣinɑ wʋlɑ, nɑ liɣitee nyəɣəlʋɣʋ sɩ, pɑ nɑɑ kʋ teu. Amɑ Tɑcɑɑ mɑɣɑsəɣənɑ yəlɑɑ lotunɑɑ.

4 Tɔm nti tə fɛɩ teu tɔɣɔ ɩsɑɣɑʋ keŋnɑ ŋkpɑŋŋ. Nɑ pɔpɔtʋ nɑ́ɑ́ nɩɩkɩ tɔm nti tə wɑkələɣɩ yəlɑɑ tɔ.

5 Wei ɩ woŋiɣi kʋnyɔntʋnɑɑ tɔ pɑ ŋmɑlʋ Ɩsɔ kɛ́ ɩ tʋʋkɩ. Nɑ wei ɩ pɑɑnɑ lɛlʋ wɑhɑlɑ tɔ, pɩɩ hɔ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ.

6 Sɑɑlənɑɑ kʋsəɣənɑ kʋkpɑtəlɑɑ nyʋɣʋ, nɑ cɛcɛnɑɑ nɑ́ɑ́ kʋsəɣɩ pɑ piyɑ nyəŋ.

7 Tɔm kʋpɑntʋ ɩɩ mɑkɩ kʋmɛlɛməŋ. Ɩlɛ ɩsənɑɣɑ kɑloolɑɣɑ kɑ́ mɑɣɑ yʋlʋ sɔsɔ?

8 Lɛlɑɑ nɑ́ hʋʋkɩ sɩ pɑ kʋcɔɔʋ kɑ́ tʋ-wɛɣɛ nyʋleleŋ, nɑ pɑ́ wɑɑ pɑ təmɑ tənɑ tɑɑ.

9 Wei ɩ lɔɔkɩ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ tɔɣɔntəlɛ lɑpɑ-ɩ tɔ, ɩ pɛɛkəɣɩ sɔɔlʋɣʋ kɛ́. Amɑ wei ɩ tɔɔsəɣɩ-təɣɩ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɑɑ tɔ ɩ fɑkɩ tɑɑpɑlɑɑ.

10 Kɑlənɑʋ wɑɑsəɣɩ yʋlʋ lɑɣɑtʋ kɛ́, nɑ pə́ kəlɩ tipilɑ nɑɑnʋwɑ kɛ kʋmɛlɛŋ tɔɔ.

11 Ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ kɛ ɩsɑɣɑʋ pɛɛkəɣɩ. Amɑ tillu ɩsɑɣɑʋ kɛ pɑɑ ponɑ-ɩ.

12 Pə kəlɑ teu sɩ ń sulinɑ tɔɣɔlɑɣɑ ŋkɑ kɑ piyɑ pə kpɑwɑ tɔ, nɑ mpi n kɑ́ sulinɑ kʋmɛlɛŋ kɛ sɑɑ wei ɩ kʋmɛlɛntʋ kʋlɑɑ tɔ.

13 Wei ɩ lɛɛtəɣɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ kʋpɑntʋ lonte tɔ, wɑhɑlɑ kɑɑ tɛ ɩ təyɑɣɑ tɑɑ.

14 Yoou cɑɑlʋɣʋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑkɔlɑ tʋlʋɣʋ. Kpɑ nyɑ́ tɩ, tɑɑ yele nɑ kʋ kɔɔ.

15 Yʋlʋ wei ɩ hɑɑkɩ tɑmpɑnɑ tʋ kɛ tɑsəkəlɛ, nɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ́ hɑ tɑsəkəlɛ tʋ kɛ tɑmpɑnɑ tɔ. Tɑcɑɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ pɑ nɑɑlɛɣɛ.

16 Pɑɑ kʋmɛlɛŋ tɔ́kɑ liɣitee sɩ kʋ yɑkɩ ləmɑɣɑsɛɛ pɩɩ wɑɑsəɣɩ-kʋ.

17 Ceu hʋləɣɩ ɩ sɔɔlʋɣʋ kɛ tɑm kɛ́. Lʋlʋɣʋ tʋ təmlɛ ntɛ́ sɩ ɩ́ sənɑ wɑhɑlɑ wɑɑtʋ.

18 Yʋlʋ wei ɩ fɛɩnɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tɔ, ɩnɩ ɩ sɑləɣənɑ niŋ nɑ ɩ́ mʋ ɩ tɔɣɔntəlɛ kəmlɛ.

19 Wei ɩ sɔɔlɑ yoou tɔ ɩ sɔɔlɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ́, nɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ hɔŋ ɩ tɩ tɔ ɩ́ polo wɑkəlʋɣʋ tɑɑ.

20 Yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ kɑɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑtʋ yɔɣɔtʋlʋ nɑ́ɑ́ hoti wɑhɑlɑ tɑɑ.

21 Yʋlʋ wei ɩ lʋlɑ kʋmɛlɛŋ tɔ lɑŋwɑkəllɛ tɑɑ kɛ́ ɩ wɛɛ. Kpɑŋtʋ cɑɑ kɑɑ pəsɩ nɑ ɩ́ yɔɔlɩ.

22 Lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ́ kɔɔlɛ kʋpɑntɛ kɛ́. Amɑ lɑŋwɑkəllɛ nɑ́ lɑkɩ nɑ mʋwɑ tɑɑ wʋlɩ.

23 Ɩsɑɣɑʋ mʋɣɩ toko tɛɛ kʋcɔɔŋ wei ɩ kɑ́ hɛləsɩ-ɩ tɑmpɑnɑ tɑɑ tɔɣɔ.

24 Ləmɑɣɑsɛɛ wɛ yʋlʋ lɑɣɑtʋ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́. Ɩlɛnɑ kʋmɛlɛŋ nɑ́ɑ́ nyənəɣɩ hɑtoo tɛtʋ tənɑɣɑ.

25 Pəyɑɣɑ kʋmɛlɛŋ wɑkələɣɩ kɑ cɑɑ lɑŋlɛ kɛ́, nɑ kɑ́ tʋ kɑ too kʋlʋlʋ kɛ nəɣəsɛɛ.

26 Pə fɛɩ sɩ ń pɛlɩ kəmlɛ kɛ wei ɩ tɔm tɑ sɩ tɔ. Yɑɑ ń hɔ wei pɑ tʋɣʋnɑ tɔ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ ɩ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɔɔ.

27 Wei ɩ nyəmɑ́ ɩ tɩ kpɑʋ kɛ təyɔɣɔtəlɛ tɔ, ɩ kɛ́ nyəntʋ kɛ́, nɑ wei ɩ ləmɑɣɑsəlɛ wɛ təpɑmm tɔ, ɩ kɛ́ yʋlʋ lɑɣɑtʋ.

28 Pɑɑ kʋmɛlɛŋ mɑɣɑmɑɣɑ sumnɑ kʋ nəɣəsəɣənɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kɛ́. Ye wei ɩ sulɑ ɩ nɔɣɔ tɔɔ ɩ kɛ́ lɑɣɑtʋ kɛ́.

18

1 Wei ɩ fɑkənɑ ɩ mpɑɑ tɔ ɩ kʋnyɩɩləm tike kɛ ɩ pɛɛkəɣɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ləmɑɣɑsəlɛ nyəm tənɑ.

2 Kʋmɛlɛŋ lɑŋlɛ ɩɩ hɛɛkənɑ lɑɣɑtʋ. Amɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ hʋwɛɛ hʋlʋɣʋ kɛ ɩ sɔɔlɑɑ.

3 Ye ɩsɑɣɑtʋ ɩ́ kɔmɑ, footuɣu kɔŋnɑ, nɑ tɛtɛlɑtətʋ nɑ́ɑ́ kɔnɑ fɛɛlɛ.

4 Yʋlʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ lumɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ lʋm sɔsɔɔm. Ɩlɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ lɔɔʋ sɛɛlʋ lʋm mpi pə ŋmɑɑkɩ tɔ.

5 Pə fɛɩ sɩ ń nyɑ ɩsɑɣɑʋ ɩsəlɛ nɑ ń pɛ́ tɑmpɑnɑ kɛ ɑ tʋ.

6 Kʋmɛlɛŋ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɑɑ sitɑ yoou kɛ́, nɑ ɩ nɔɣɔ tɑɑ tɔm kɔŋnɑ ŋkumɑ.

7 Kʋmɛlɛŋ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɑkələɣɩ-kʋɣʋ, nɑ tə́ kpɑɑ-kʋɣʋ kɑtɔkɑ nyəm.

8 Kɑtɑɣɑsətʋnɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kʋnyɩɩlʋɣʋ tɔɣɔnɑɣɑ, ŋkɑ kɑ tiiki hɑtoo yʋlʋ hiluɣu tɑɑ tɔ.

9 Felentú nɑ wɑkəllʋ pɑ kɛ́ yʋlʋ nɑ ɩ neu kɛ́.

10 Tɑcɑɑ hətɛ ntɛ́ kʋkentim toŋ nyəm. Siɣisilu tʋɣɩ kpʋlʋɣʋ nɑ ɩ́ nɑɑkɩ nyʋɣʋ.

11 Toŋ tʋ nɑ́ nyənəɣɩ ɩ wɛnɑʋ kɛ koluŋɑ ɩcɑtɛ toŋ nyəntɛ kɛ́, nɑ ɩ́ mɑɣɑsəɣɩ sɩ pɩɩ kenti ɩ tɔɔ.

12 Kɑlɑmpɑɑnɩ pukinɑ yʋlʋ kɛ təkpisile kɛ́. Pə wɛɛ sɩ ń pɑsɑ nyɑ́ təɣɩ nɑ pə́cɔ́ nyɑ́ nyʋɣʋ kʋlɩ.

13 Wei ɩ cɔɔ tɔm nɑ ɩ́ tɑ nɩɩtɑ-tɩ tɔ, ɩ hʋləɣɩ kʋmɛlɛntʋ kɛ́, nɑ ɩ yeki nɑ pɑ́ woŋiɣi-ɩ.

14 Yʋlʋ ləmɑɣɑsəlɛ wɑɑsəɣɩ-ɩ kʋtɔŋ tɑɑ kɛ́. Amɑ ye ɩ ɑpɑlʋtʋ hoowɑ ɑwe kpɑɑsɩ-tɩ?

15 Yʋlʋ wei ɩ wɛ lɑɣɑtʋ tɔ ɩ pɛɛkəɣɩ nyəm kɛ́, nɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɑ́ɑ́ keŋ ŋkpɑŋŋ kɛ nyəm tɔm tɑɑ.

16 Kʋcɔɔʋ hɑʋ hʋləɣɩ yʋlʋ kɛ mpɑɑŋ pɑɣɑlɛ kɛ́, nɑ pə́ yeki nɑ ɩ́ nyəŋ sɔsɑɑ.

17 Sumɑɣɑ lɛŋkɑ ɩ́ fɛɩ lɛŋkɑ kələɣɩ wulɑ kɛ́.

18 Pɑ mɑɣɑsəɣɩ pile kɛ́ nɑ pɑ́ hɛɛsɩ yoou, nɑ pɑ́ fɑɣɑsɩ toŋtʋnɑɑ.

19 Ye n pəntənɑ nyɑ́ tɑɑpɑlʋ, ɩ kpətənɑʋ kəlɑ kɑtɛ kɛ koluŋɑ toŋ nyəŋkɑ tusuɣu. Nɑ ye ɩ́ yoowɑ, mə kpɛntʋɣʋ kəlɑ kɑtɛ kɛ kutuluɣu ŋku pɑ kɑləsənɑ mɔŋkuuli toŋ nyəŋ tɔ kʋ tɑɑ sʋʋʋ.

20 Yʋlʋ nɔɣɔ kʋlʋlʋm kɛ ɩ hɑkɩ ɩ hiluɣu tɑɑ.

21 Səm nɑ weesuɣu pə wɛ nsəmlɛ niŋ tɑɑ kɛ́. Ye wei ɩ́ sɔɔlɑ yɔɣɔtɑɣɑ ɩ kɑ tɔɣɔ kɑ kʋlʋlʋm.

22 Wei ɩ́ hikɑ ɑlʋ, pʋntʋ lɑŋlɛ hʋlʋmɑɑ kɛ́. Pɛɛlɛɛ kɛ Tɑcɑɑ lɑpɑ-ɩ.

23 Kʋnyɔntʋ nɑ yɔɣɔtəɣənɑ niŋ tɛkʋɣʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ toŋ tʋ nɑ́ɑ́ yɔɣɔtənɑ tomɑ.

24 Tɑɑpɑlɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ pukinɑ təlete tɑɑ yɑɑ. Amɑ tɑɑpɑlɑɑ lɛlɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ kəlɑ teu kɛ neu.

19

1 Kʋnyɔntʋ wei ɩ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ, ɩ kəlɑ teu kɛ yʋlʋ wei ɩ yɔɣɔtəɣɩ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ kɛ́ kʋmɛlɛŋ tɔ.

2 Nyəm lɑŋʋɣʋ fɛɩ nɔɣɔlʋ kɛ teu. Nɑ wei ɩ kpetiliɣi pʋlʋpʋ tɑɑ tɔ ɩ pəntəɣɩ kɛ́.

3 Kʋmɛlɛntʋ sʋsəɣɩ lɛlɑɑ kɛ wɑhɑlɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ mʋɣɩ Tɑcɑɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

4 Liɣitee tʋ tɑɑpɑlɑɑ sɔɔsəɣɩ kɛ́. Ɩlɛnɑ kʋnyɔntʋ nyə́mɑ nɑ́ɑ́ lɔɔkɩ-ɩ.

5 Pɔpɔtʋ ɑseetɑ ləsʋlʋ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ kʋ hɔm kɛ́. Mpʋ tɔtɔɣɔ loollu kɑɑ fiti sɑləkɑ wei ɩ mʋnɑ-ɩ tɔ.

6 Yəlɑɑ sɑmɑɑ puɣusiɣi yʋlʋ wei ɩ hɑɑnɑ lotu kʋlʋmtʋ tɔɣɔ, pɑ tənɑ pɑ cɑmnɑ kɛlɛ wei ɩ hɑɑkɩ kʋcɔɔŋ tɔ.

7 Kʋnyɔntʋ newɑɑ luɣu nɑ́ lɩɩkɩ-ɩ kɛ́. Mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ tɑɑpɑlɑɑ nɑ́ lɔɔkɩ-ɩ. Ɩ cɑɑ-wɛ ɩɩ nɑɑ-wɛ.

8 Wei ɩ sɔɔlɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tɔ ɩ sɔɔlɑ ɩ təɣɩ, wei ɩ tɔkɑ lɑɣɑtʋ tɔ ɩ lɑŋlɛ hʋləməɣɩ kɛ́.

9 Pɔpɔtʋ ɑseetɑ ləsəlʋ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ kʋ hɔm kɛ́. Ɩlɛnɑ kɑloolɑɣɑ tʋ nɑ́ɑ́ le.

10 Pə tɑ mʋnɑ sɩ pə́ cɑɣɑnɑ kʋmɛlɛŋ kɛ teu. Mpʋ tɔtɔɣɔ pə tɑ tɩɩ mʋnɑ sɩ yom ɩ́ ŋmɑkəlɩ ɑwulɑɑ.

11 Yʋlʋ wei ɩ pɛɛkəɣɩ sɩ ɩ́ cɛkənɑ tɔ ɩɩ mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ lɔŋ. Pəyele ɩ sɔɔkɩ ɩsɑɣɑtʋ nti lɛlɑɑ lɑkɩ-ɩ tɔɣɔ nɑ pə́ kʋsəɣɩ ɩ nyʋɣʋ.

12 Wulɑʋ pɑ́ɑ́nɑ́ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ nyɩɩsʋɣʋ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ kʋpɑntʋ wɛɛ ɩsɩɩ ɑŋkpəlɛɛ kpɑɑkʋɣʋ nyɩɩtʋ tɔ.

13 Pəyɑɣɑ kʋmɛlɛŋ kɛ́ wɑhɑlɑ kɛ kɑ cɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɑlʋ tɔm tʋ nɑ́ɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ tɛʋ lʋm tosuɣu kʋtɑmsɑ tɔ.

14 Nyɑ́ cɑɑ səkənɑ nɑ ɩ́ yelinɑ-ŋ wɛnɑʋ nɑ təyɑɣɑ. Amɑ Ɩsɔ hɑɑkənɑ ɑlʋ wei ɩ wɛnɑ ləmɑɣɑsəlɛ tɔ.

1. 15 Felentú tʋɣʋnɑ yʋlʋ kɛ tɑpɑyuŋ. Pəyele hɑtəŋmɩɩlʋ ɩɩ nɑɑkɩ tɔɣɔnɑɣɑ.

16 Wei ɩ tɔkəɣɩ kʋsəsɩɩtʋ tɔ ɩ weesuɣu kɛ ɩ kentiɣi. Ɩlɛnɑ wei ɩɩ feŋiɣi ɩ tɔntɛ tɔɔ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ́ sɩ́.

17 Wei ɩ wɛnɑ kʋnyɔntʋ pətɔɔtəlɛ tɔ, pə wɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɛ́ ɩ kəntɑɑ, ɩ kɑ́ fɛlɩ-ɩ ɩ kʋpɑntʋ ntəɣɩ.

18 Kpɩɩlɩ nyɑ́ pəyɑɣɑ kɛ sɑɑ wei n tɛɛləɣɩ sɩ kɑɑ lɑ teu tɔ. Amɑ tɑɑ tɛləsɩ mpəle nɑ ń kʋ-kɛ.

19 Wei ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ tɛləsɑ mpəle tɔ, ɩ mʋnɑ pɑ́ pɛlɩ-ɩ kəmlɛ kɛ́. Ye n tɩɩ yelɑ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ lɑpʋ, n sɔɔsɑ-ɩ toŋ kɛ́ sɩ ɩ́ lɛlɩ.

20 Nɩɩ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ nɑ ń mʋ sɛɣɛsʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ń pəsɩ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ.

21 Yʋlʋ tʋɣɩ təmɑ pɑɣɑlɛ pɛɛ kɛ́. Amɑ Tɑcɑɑ luɣu nyəntʋ lɑkənɑ.

22 Mpi pɑ cɑɑnɑ yʋlʋ tɔɣɔlɛ ɩ kʋpɑntʋ lɑpʋ. Kʋnyɔntʋ kəlɑ teu kɛ pɔpɔtʋ.

23 Tɑcɑɑ nyɑmnɑʋ hɑɑkɩ weesuɣu kɛ́, nɑ yʋlʋ həntəɣɩ ɑhoo nɑ ɩ hɑɣɑnɑɣɑ wɑhɑlɑ ɩɩ kɔŋ.

24 Felentú sʋsəɣɩ ɩ niŋ kɛ nyənɑɣɑ tɑɑ. Amɑ ɩɩ pəsəɣɩ sɩ ɩ́ kpɑɑsɩ-ɩ ɩ nɔɣɔ tɑɑ.

25 Ye pɑ mɑpɑ woŋlu, kʋmɛlɛŋ nɑ́ mɑɣɑsəɣɩ kʋ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́. Ye pɑ kɑlənɑ yʋlʋ lɑɣɑtʋ ɩ pəsəɣɩ nyəntʋ kɛ́.

26 Pəyɑɣɑ ŋkɑ kɑ wɑkələɣɩ kɑ cɑɑ, nɑ kɑ́ tɔɣɔnɩ kɑ too tɔ, kɑ kɛ́ pəyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tʋɣɩ fɛɛlɛ tɔɣɔ.

27 Mɑ pəyɑlʋ, yele sɛɣɛsʋɣʋ ŋku kɩɩ hɑtələnɑ-ŋ nyəm tɔm tɔɣɔ nɩɩʋ.

28 Aseetɑ tʋ wei ɩ kɛ kpɛtɛ tɔ, ɩ woŋiɣi tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ kɛ́, nɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ɑ́ nyɩɩləɣɩ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ.

29 Woŋlɑɑ tɔɔ kɛ́ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm wɛɛ, nɑ ŋkumɑ nɑ́ɑ́ wɛɛ kʋmɛlɛŋ siɣile tɔɔ.

20

1 Sʋlʋm sʋsəɣɩ yʋlʋ kɛ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́. Ɩlɛnɑ sʋlʋm toŋ nyəm nɑ́ɑ́ sʋsɩ-ɩ yoou tɑɑ. Ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ hɑɑkənɑ ɩ təɣɩ pə tɑɑ.

2 Wulɑʋ pɑ́ɑ́nɑ́ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ nyɩɩsʋɣʋ, wei ɩ́ kpɑɑsɑ-yɛ ɩ kɑ́ sɩ.

3 Yoou selu wɛnɑ teeli kɛ́, kʋmɛlɛŋ tike kɑŋnɑ nyʋɣʋ kɛ pə tɑɑ.

4 Hɑ́tʋ́ wei ɩ lɑpɑ hɑtəŋmɩɩləm kɛ toomɑɣɑ tɑɑ tɔ, ɩɩ kʋŋ pʋlʋɣʋ sɑlɑŋ wɑɑtʋ.

5 Yʋlʋ hʋwɛɛ wɛ pooluŋ kɛ́ ɩsɩɩ lʋm sɛɛlɑɑ kɛ tɛtʋ tɛɛ. Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tike pəsəɣənɑ ɑ ləsʋɣʋ.

6 Yəlɑɑ tuutuumɑ sɑŋnɑ pɑ tɩ sɩ, lɛlɑɑ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ nɑɑni. Amɑ pə wɛ kɑtɛ sɩ ń hiki nɑɑni tʋ nɑ tɑmpɑnɑ.

7 Tɑmpɑnɑ təŋlʋ wei ɩ tɔŋ teu tɔ, ɩ wɑɑlɩ piyɑ nyɔɔŋ lɑpɑ leleŋ kɛ́.

8 Wulɑʋ ɩ́ cɑɣɑ tɔm hʋʋʋ, ɩ nɑɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ kpɑkpɑɑ kɛ́.

9 Nɔɣɔlʋ ɩɩ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ ɩ tɑɑ sɩ ɩ tɑ pəntɩ. Yɑɑ ɩ lɩɩ kʋpʋntʋɣʋ pɑɑ tɑɑ.

10 Yuŋ mɑɣɑsəlɑɣɑ yɑɑ tɑɣɑləŋ nyəŋkɑ ŋkɑ kɑ tɑ siɣisi tɔ, Tɑcɑɑ nyənəɣɩ-kɛɣɛ ɑcɑɑlətʋ kɛ́.

11 Apɑlʋ pəyɑɣɑ yɑɑsi tɑɑ kɛ́ pə nɑɑkənɑ sɩ, kɑ tɔntɛ kɑ́ siɣisi nɑ tə́ wɛɛ teu.

12 Nkpɑŋʋɣʋ ŋku pɑ nɩɩkənɑ, nɑ ɩsəlɛ nte pɑ nɑɑkənɑ tɔ, Tɑcɑɑ lɑpənɑ pɑ nɑɑlɛ.

13 Tɑɑ nyɩɩlɩ tom, pə tɑɑ kɔɔ nɑ ń pəsɩ kʋnyɔntʋ. Ye n cɑɑ sɩ ń tɔɣɔ nɑ ń hɑɣɑ cɑɣɑnɑ nyɑ́ ɩsɛ.

14 Yɑmpɑɣɑtɩ nɔɣɔ tɑɑ nɑ pə tʋsɑ-m kɛ́. Ɩ lɩɩkɩ kpeeŋɑ ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑsəɣɩ ɑmʋkəŋ.

15 Wʋlɑ nɑ pɛɛ nnɑ ɑ pɛɛkʋɣʋ wɛ kɑtɛ tɔ pə tɔɔlɑɑ kɛ́ təhɔ. Amɑ yəlɑɑ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ hikuɣu wɛnnɑ kɑtɛ.

16 Ye nɔɣɔlʋ səŋɑɑ sɩ mʋʋlʋ ɩ́ tɔɣɔ-ŋ kəmlɛ, mʋ səŋlʋ cɑpɑ kɛ tɔlʋmɑ kɛ n tɑ nyɩ mʋʋlʋ tɔ pə tɔɔ.

17 Nmɩɩləm tɔɣɔnɑɣɑ wɛ leleŋ kɛ teu kɛ́. Pə kɛɛsəɣɩ ɩlɛnɑ kɑ́ pəsɩ ɩsɩɩ pətuwee kɛ nɔɣɔ tɑɑ.

18 Lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ tɔɔ kɛ́ yʋlʋ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ lɑ təmɑ. Ye n cɑɑ n tɛɛ yoou, cɑɣɑ nɑ ń mɑɣɑsɩ teu.

19 Kɑtɑɣɑsətʋ kuliɣi tɔm kʋŋmɛsətʋ tɔɔ kɛ́. Cɔlɔ yəlɑɑ mpɑ pɑ yɔɣɔtəɣɩ kɑtɑtəlɑɣɑ tɔ.

20 Ye wei ɩ tʋ́ʋ́ ɩ too yɑɑ ɩ cɑɑ, ɩ weesuɣu teŋ kɛ́ ɩsɩɩ səkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɔkɔ.

21 Wei ɩ pɑɑlɑ wɛnɑʋ kɛ holoholo kɛ tɑnɑŋ tɛɛ tɔ, pə kɑɑ tɛɛsənɑ-wəɣɩ kʋpɑntʋ kɛ kooluɣu.

22 Tɑɑ tɔ sɩ n lɛɛtəɣɩ ɩsɑɣɑtʋ. Tʋ́ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni ɩ kɑ́ wɑɑsɩ-ŋ.

23 Tɑcɑɑ luɣu fɛɩ mɑɣɑsəlɑɣɑ ɩsɑɣɑɑ. Ɩɩ cɑɑ sɑnəyɑ wei ɩ tɑ təŋ tɔ.

24 Yʋlʋ ɩɩ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ nyɩ ɩ mpɑɑʋ. Tɑcɑɑ feŋiɣinɑ ɩ weesuɣu tɔɔ.

25 Ɩsɩɩ yʋlʋ sɩɩkʋɣʋ nɔɣɔ kɛ Ɩsɔ sɩ ɩ kɑ́ lɑ pʋlʋ, nɑ ɩ́ tɑ mɑɣɑsətɑ sɩ ɩ kɑ́ pəsɩ yɑɑ ɩ kɑɑ pəsɩ tɔ, pə kɛ́ ɑsolɑ kɛ́.

26 Wulɑʋ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ cɛkəɣənɑ ɑsɑɣɑɑ kɛ́, nɑ ɩ́ ləsəɣɩ-wɛ nɑ ɩ́ hɔŋ pɑ ŋkpɑŋŋ nɑ pətɔɔtəlɛ fɛɩ.

27 Yʋlʋ ləmɑɣɑsəlɛ ntɛ kɔkɔ ŋkɑ Tɑcɑɑ tʋwɑ yʋlʋ tɑɑ sɩ kɑ́ nɑɑkɩ hɑtoo ɩ lotu tɑɑ tɔ.

28 Kʋpɑntʋ nɑ tɑmpɑnɑ kentiɣinɑ wulɑʋ. Kʋpɑntʋ kɛ ɩ tɔkənɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kumte.

29 Tɔnʋɣʋ tɑɑ ɑlɑɑfəyɑ kʋsəɣənɑ ɩfepile nyʋɣʋ, nɑ nyɔɔsɩ kʋhʋlʋmɑsɩ nɑ́ɑ́ kʋsɩ kʋkpɑtəlʋ nyəŋkʋ.

30 Yʋlʋ wei Ɩ lɑkɩ kɑwɑlɑɣɑ tɔ pə kɔɔlɛ ntɛ́ hiŋ, ɩlɛnɑ mɑpʋ nɑ́ɑ́ tʋ yʋlʋ kɛ ləmɑɣɑsɛɛ.

21

1 Wulɑʋ wɛ Tɑcɑɑ niŋ tɑɑ kɛ́ nɑ Tɑcɑɑ lɑkənɑ-ɩ ɩsənɑ ɩ sɔɔlɑɑ tɔ. Ɩsɩɩ lʋm kpeŋuɣu pɔɣɔ tɑɑ tɔ.

2 Yʋlʋ kʋlɑpəlɛ tənɑ siɣisɑ ɩnəɣɩ. Amɑ Tɑcɑɑ mɑɣɑsəɣənɑ pɑɑ wei ɩ lotu.

3 Tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ nɑ kʋsiɣisim lɑpʋ kɛ Tɑcɑɑ cɑɑkɩ, nɑ pə́ kəlɩ kɔtɑsɩ.

4 Kɑlɑmpɑɑnɩ nɑ təhɔm ntɛ́ ɑsɑɣɑɑ kʋlɑpəlɛ, nɑ mpʋ ɩnɩ pə kɛnɑ ɩsɑɣɑtʋ.

5 Pə tɔɔləɣənɑ yʋlʋ lɑtʋ wei ɩ wɛnɑ nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tɔɣɔ. Amɑ petepete tʋ nɑ́ tɛŋnɑ lɑŋʋɣʋ kɛ́.

6 Wɛnɑʋ mpi yʋlʋ puɣusɑɑ nɑ ɩ́ hiki tɔ pə wɛ kpɛtɛ kɛ́. Pɩɩ leeliɣi, pə́cɔ́ pə kɔŋnɑ səm.

7 Asɑɣɑɑ mʋsʋŋ pukinɑ-wɛɣɛ təlete tɑɑ kɛ́. Mpi tɔ, pɑ luɣu fɛɩ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ.

8 Yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ mpɑɑʋ koŋlɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ kʋpɑmɑ nyəŋkʋ nɑ́ɑ́ siɣisɑɑ.

9 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ həntɩ cokiyɑ tɑɑ, nɑ mpi ɩ́ nɑ ɑlʋ tɔm tʋ pɑɑ kɑɑ nɑŋ tɑɑ tɔ.

10 Ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ kɛ yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ pɛɛkəɣɩ, pɑɑ ɩ tɑɑpɑlʋ mɑɣɑmɑɣɑ ɩɩ hʋləɣɩ ɩlɛɣɛ suulu.

11 Kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm tɑɑ kɛ́ kʋmɛlɛŋ nɑ́ hikiɣinɑ ləmɑɣɑsɛɛ, nɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɑ́ɑ́ wɑɑ sɛɣɛsʋɣʋ ŋku ɩ nɩɩkɩ tɔ kʋ tɑɑ.

12 Tɑmpɑnɑ tʋ Ɩsɔ feŋiɣi pə tənɑ mpi pə lɑkɩ ɑsɑɣɑɑ tɛɛsɩ tɑɑ tɔɣɔ, nɑ ɩ́ tusiɣi-wɛɣɛ wɑkəlʋɣʋ tɑɑ.

13 Ye kʋnyɔntʋ wiiki nɑ nɔɣɔlʋ təkəɣɩ ɩ ŋkpɑŋŋ, pʋntʋ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ wiiki nɔɣɔlʋ kɑɑ cɔ-ɩ.

14 Mukɑɣɑtɛɛ kʋcɔɔʋ kɛ pɑ hɛɛsəɣənɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ ɩŋmɛsɑʋ kʋcɔɔʋ nɑ́ɑ́ hɛɛsɩ yoou sɔsɔɔʋ.

15 Yʋlʋpɑŋ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ pə́ wɑkəlɩ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ.

16 Yʋlʋ wei ɩ yeki ləmɑɣɑsɛɛ mpɑɑʋ tɔ, sətɑɑ kpekəle tɑɑ kɛ́ ɩ kɑ́ hɛɛsɩ.

17 Wei ɩ sɔɔlɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ leleŋ nɩɩʋ tɔ ɩ wɛ lɑŋʋɣʋ tɑɑ kɛ́, nɑ wei ɩ sɔɔlɑ sʋlʋm nɑ nim tɔɣɔʋ tɔ ɩ kɑɑ wɛɛnɑ liɣitee kɛ sɔsɔm.

18 Mpɑ pɑɑ tɛŋ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔ, nɑ kiiŋ kisilɑɑ pɑ tɔkɩ wɑhɑlɑ wei tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ nɑ kʋpɑmɑ kɑɑ nɑ́ tɔɣɔ.

19 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ cɑɣɑ nyɩɩtʋ tɑɑ, nɑ mpi ɩ́ nɑ ɑlʋ tɔm tʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋsʋlʋ pɑɑ cɑɣɑ tɔ.

20 Lɑɣɑtʋ ŋmɛsəɣɩ wontu kʋpɑntʋ kɛ ɩ tɛɣɛ. Amɑ kʋmɛlɛŋ nɑ́ tɔkɩ pə tənɑ.

21 Wei ɩ pɛɛkəɣɩ siɣisuɣu nɑ kʋpɑntʋ lɑpʋ tɔ, ɩ wɛɛnɑ weesuɣu nɑ ɩ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ nyʋɣʋ kʋlɑɑ.

22 Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ sʋʋkɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́, nɑ ɩ́ yɔkɩ mpi pɛlɛ pɑɑ wɛnɑ nɑɑni tɔ.

23 Wei ɩ feŋiɣi ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔ, ɩ cɔləɣɩ ɩ tɩ nɑ wɑhɑlɑnɑɑ kɛ́.

24 Kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ nɑ ɩsətoosile tʋ woŋiɣi pə tənɑɣɑ, nɑ ɩsəcɑʋ nɑɑkɩ ɩ yɑɑsi tənɑ tɑɑ.

25 Felentú lɑŋəɣɩ ɩ kʋnyɩɩləm ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ. Mpi tɔ, ɩɩ cɑɑkɩ təmlɛ lɑpʋ nɑ ɩ niŋ.

26 Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku lɛlɑɑ nɑ́ pɑɑsəɣənɑ pɑ tɔɣɔntəlɛnɑɑ nyəm nyɩɩlʋɣʋ. Amɑ siɣisilu nɑ́ hɑɑkənɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ kɛ́.

27 Asɑɣɑɑ kʋhɑɑŋ kɛ́ ɑcɑɑlətʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ pə́ tɩɩ kələnɑ sɑɑ wei pɑ hɑɑkənɑ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ tɔ.

28 Pɔpɔtʋ ɑseetɑ tʋ kɑ́ sɩ kɛ́. Amɑ yʋlʋ wei ɩ nɩɩkɩ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ yɔɣɔtəɣɩ tɑm kɛ́.

29 Yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ nɑ́ nyəŋsəɣɩ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ tɑmpɑnɑ təŋlʋ nɑ́ɑ́ sɛɛsɑ ɩsəlɛ.

30 Yʋlʋ nyəm nɑ ɩ lɑɣɑtʋ nɑ ɩ ləmɑɣɑsɛɛ tɑ hɑ-ɩ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ kisi Tɑcɑɑ luɣu nyəntʋ.

31 Pɑ kpɛɛləɣɩ yoolɑɑ kpɑɣɑnəŋ kɛ yoou wule yɑɑ. Amɑ Tɑcɑɑ hɑɑkənɑ ɑkɑɩtʋ.

22

1 Pə kəlɑ teu sɩ nyɑ́ hətɛ ɩ́ yɑɑ, nɑ mpi n kɑ́ wɛɛnɑ wɛnɑʋ sɔsɔɔm tɔ, pɛɛlɛɛ kəlɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyəɣətʋ kɛ teu.

2 Liɣitee tʋ nɑ kʋnyɔntʋ pɑ wɛ kʋlʋm kɛ́. Tɑcɑɑ ŋmɑnɑ pɑ tənɑ.

3 Nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tʋ loosiɣi wɑhɑlɑ kɛ pooluŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɛlɩ. Amɑ kʋmɛlɛməŋ nɑ́ lɑkɩ ɑwusɑ, ɩlɛnɑ pə́ nɩɩkɩ-wɛ.

4 Ye yʋlʋ pɑsəɣɩ ɩ tɩ nɑ ɩ́ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ, pə kɑsəyɑɣɑ ntɛ́ wɛnɑʋ nɑ teeli nɑ weesuɣu.

5 Sɔwɑ nɑ kɑtɔsɩ pə wɛ yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́. Ye wei ɩ́ sɔɔlɑ ɩ tɩ pə wɛɛ sɩ ɩ́ cɔlɔ-kʋ.

6 Hʋ́lə́ɣɩ́ pəyɑɣɑ kɛ mpɑɑʋ ŋku kɑɑ təŋ tɔ. Pɑɑ kɑ kɔmɑ nɑ kɑ́ kpɑtəlɩ kɑ kɑɑ yele-kʋ.

7 Liɣitee tʋ ŋmɑkələɣɩ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ kəntəlɑɑ nɑ́ɑ́ pəsɩ mpɑ pɑ kəntəɣɩ-wɛ tɔ pɑ yomɑɑ.

8 Wei ɩ́ tuuwɑ mpi pə tɑ siɣisi tɔ, wɑhɑlɑ kɛ ɩ kʋŋ. Nɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɑ́ sɑɑlɩ yem.

9 Pɩɩ təŋsɩ kʋpɑntʋ lɑtʋ kɛ nɔɔsɩ kʋpɑŋsɩ kɛ́. Mpi tɔ, ɩ hɑɑkɩ kʋnyɔntʋ kɛ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ.

10 Tɔɣɔnɩ woŋlu, ɩlɛnɑ yoou tɛ, nɑ hɔm nɑ kʋtʋɣʋ sɩɩ tənɑɣɑ.

11 Yʋlʋ ɩ́ sɔɔlɑ wei ɩ lotu tɑɑ wɛ tənɑŋŋ, nɑ ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ pɛɛlɛɛ tɔm tɔ, wulɑʋ ntɛ́ pʋntʋ tɑɑpɑlʋ.

12 Tɑcɑɑ kentiɣi nyəm tɔɔ kɛ́, nɑ ɩ́ liɣitiɣi ɑsɑɣɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

13 Felentú kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɛ́ sɩ: Tɔɣɔlɑɣɑ wɛ ɑwɑlɩ. Kɑ́ tɑɑ kɔɔ nɑ kɑ́ kʋ-m hɑpəlɛ tɔɔ.

14 Alʋ tɛtɛlɑtʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ́ pʋ́ʋ́ɣʋ́ lumɑŋ nyəŋkʋ kɛ́. Tɑcɑɑ lɔwɑ wei tɔ pʋntʋ hotiɣinɑ kʋ tɑɑ.

15 Kpɑŋʋɣʋ nyɔnɑ pəyɑɣɑ tɑɑ. Ɩlɛ sɛɣɛsʋɣʋ tipilɑɣɑ kɑ́ wɑɑsənɑ-kɛ.

16 Ye n muɣuliɣi kʋnyɔntʋ n wɑɑsəɣɩ-ɩ kɛ́, nɑ wei ɩ hɑɑkɩ toŋ tʋ tɔ, ɩ təɣɩ ɩ sʋsəɣɩ kʋnyɔŋ.

Lɑɑkɑlɩ tɔmnɑɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ

17 Ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ tɔm, nɑ ń tɔ́kɩ mɑ nyəm kɛ nyɑ́ tɑɑ. 18 Mpi tɔ, pə wɛ teu sɩ ń tɔ́kɩ-təɣɩ nyɑ́ tɑɑ nɑ tə́ wɛɛ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ. 19 Nɑ pə́cɔ́ ń tʋ́ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni, ɩlɛ mɑɑ sɛɣɛsɩ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ sɑŋɑ. 20 Mɑ tɑsɑ-ŋ lɑɣɑtʋ nɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɔm ɩsɩɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ, 21 sɩ pə sɛɣɛsɩ-ŋ tɔm nɑɑni nyəntʋ nɑ tɑmpɑnɑ nyəntʋ, nɑ ń cɔ tɑmpɑnɑ kɛ wei ɩ tilɑ-ŋ tɔ.

22 Tɑɑ lɛɛkɩ kʋnyɔntʋ kɛ ɩ ɩcɑntʋ tɔɔ. Pə́cɔ́ tɑɑ muɣuli wɑhɑlɑ tʋ kɛ təhʋʋlɛ. 23 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ kɑ́ sɛɛnɑ pɑ tɔɔ nɑ ɩ́ ləsɩ mpɑ pɑ lɛɛkɑ-wɛ tɔ pɑ weesiŋ.

24 Tɑɑ puki pɑ́ɑ́nɑ́ tʋ tɛ, pə́cɔ́ nyɑ́ nɑ mʋsʋŋtʋ ɩ́ tɑɑ tɔ. 25 Pə́ tɑɑ kɔɔ nɑ ń kɛɛnɑ-wɛ nɑ pɑ́ pəsɩ-ŋ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ.

26 Tɑɑ sʋʋ mpɑ pɑ sɩɩkɩ nɔɔsɩ kɛ yem, yɑɑ pɑ mʋɣɩ lɛlɑɑ kəmɑ tɔ pɑ tɑɑ. 27 Ye ń fɛɩnɑ sɩ ń fɛlɩ, pɑɑ kʋsɩ-ŋ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ nyɑ́ kʋhəntʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ.

28 Tɑɑ tuusi tɛtʋ toŋɑ kʋpənɑɣɑ ŋkɑ nyɑ́ cɑɑnɑɑ sɩɩwɑ tɔ.

29 Awulɑɑ kiŋ kɛ wei ɩ nyəmɑ́ ɩ təmlɛ lɑpʋ kɛ teu tɔ ɩ cɑkɩ, ɩɩ cɑkɩ kpɑɩ nyə́mɑ kiŋ.

23

1 Ye n cɑɣɑ yʋlʋ sɔsɔ mʋtʋ nyənɑɣɑ tɛɛ, pɑɑsənɑ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɛ nɑ ń lɑ́ lɑɑkɑlɩ. 2 Ye n kəlɑ hiluɣu, ŋmɩɩsɩ-kʋ. 3 Tɑɑ nyənɩ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ teu nɑ ń kəlɩ ntɑɣɑmɑ lipu, ntɑnyɩ səm kɛ́.

4 Tɑɑ kʋɣɩ nyɑ́ təɣɩ yem nɑ ń pɛɛkəɣɩ wɛnɑʋ, yele pə tɔm hʋʋʋ. 5 Liɣitee mʋkəɣɩ kɛ́, n tɑ tɩɩ hikitɑ cɑɣɑlɛ sɩ, ń nɑ-yɛɣɛ nɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Pə nəɣəsənɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɑ wɛnɑ keŋ ɩsɩɩ hɛkəlɛ nɑ ɑ́ kʋləɣɩ nɑ ɑ́ tɛɛkɩ pooluŋ.

6 Nyɑ́ nɑ lɛɛtʋ ɩ́ tɑɑ kɑɑ. Tɑɑ tɩɩ nyɩɩlɩ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ. 7 Mpi tɔ, ɩ tɑɑ fɛɩ ɩsɩɩ n nɑɑkʋɣʋ-ɩ mpʋ tɔ. Ɩ yɑɑ-ŋ kɛ́ sɩ: Kɔɔ nɑ ń tɔɣɔ yoo. Pə́cɔ́ ye n sʋʋwɑ ɩ tɑɑ, ɩlɛ sɛɛsɩ. 8 Ye n kɔmɑ ń cɛkənɑ mpʋ n kɑ́ tɔ́ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɛɣɛ. Ɩlɛ nyɑ́ tɔm kʋpɑntʋ yɔɣɔtʋɣʋ məlɑ yem kɛlɛ.

9 Tɑɑ heeli kʋmɛlɛŋ kɛ tɔm, kʋ kɑɑ nyɩ tə ləmɑɣɑsɛɛ.

10 Tɑɑ tuusi tɛtʋ toosi kʋpənsɩ. Pəyele tɑɑ sʋʋ suluwɑɑ tɛtʋ tɑɑ. 11 Pɑ wɛnɑ tɔɔ sɛɛnlʋ toŋtʋ kɛ́. Ɩnɩ ɩ kɑ́ hʋʋnɑnɑ-ŋ nɑ pɑ nɔɣɔ.

12 Mʋ nti pɑ sɛɣɛsəɣɩ-ŋ tɔ nɑ ń nɩɩ nyəm tɔm.

13 Tɑɑ kisi nyɑ́ pəyɑɣɑ kɛ sɛɣɛsʋɣʋ, tipilɑɣɑ ɩɩ kʋɣɩ-kɛ. 14 Ye n cɑsɑ-kɛɣɛ tipilɑɣɑ, kɑ weesuɣu kɛ n yɑkɩ ɑtɛtəlɛ tɑɑ.

Cɛcɛ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ kɛ ɩ pəyɑlʋ

15 Mɑ pəyɑlʋ, ye n wɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ, mɑ lɑŋlɛ kɑ́ hʋlʋmɩ kɛ́. 16 Ye n təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɑɑ mɑ tɑɑ hɛɛwɑɣɑ.

17 Tɑɑ nyɩɩlɩ ɑsɑɣɑɑ kɛ pɑɑ pəcɔ. Amɑ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ kɛ tɑm. 18 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ nyɑ́ lɑŋlɛ kɑ́ hʋləmənɑ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ-ŋ tɔ. Ɩlɛ nyɑ́ tɛɛlʋɣʋ kɑɑ sɑɑlɩ yem.

19 Mɑ pəyɑlʋ, nyɑ́ɑ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń wɛɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ nɑ ń təŋ mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu. 20 Nyɑ́ nɑ sʋlʋnyɔɔlɑɑ nɑ lulutunɑɑ ɩ́ tɑɑ kɑɑ. 21 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, sʋlʋnyɔɔlʋ nɑ lulutʋ pɑ tɛɛsəɣənɑ kʋnyɔŋ kɛ́. Ɩlɛnɑ felentunɑɑ nɑ́ɑ́ tɛɛsənɑ pəcɛkɑ suuu.

22 Nɩɩnɑ nyɑ́ cɑɑ, ɩnɩ ɩ lʋlənɑ-ŋ. Tɑɑ lɔ nyɑ́ too kɛ wɑɑtʋ wei ɩ kpɑtəlɑɑ tɔ. 23 Təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ, nɑ ń wɛɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ, nɑ ń tɔkəɣɩ sɛɣɛsʋɣʋ, nɑ ń wɛɛnɑ lɑɣɑtʋ. Tɑɑ wɑkəlɩ pə tɑɑ pʋlʋ. 24 Tɑmpɑnɑ təŋlʋ cɑɑ yɔɔləɣɩ kɛ́. Wei ɩ lʋlɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɔ ɩ lɑŋlɛ kɑ́ hʋlʋmɩ kɛ́. 25 Nyɑ́ too nɑ nyɑ́ cɑɑ pɑ lɑŋɑ ɩ́ hʋlʋmɩ. Alʋ wei ɩ lʋlɑ-ŋ tɔ ɩ́ yɔɔlɩ.

26 Mɑ pəyɑlʋ lɑ-m nɑɑni nɑ ń təŋ mɑ ɩkpɑtɛ. 27 Mpi tɔ, ɑlʋ yɛlɛyɛlɛ tʋ nɑ lɛlʋ ɑlʋ pɑ wɛ ɑsolɑ kɛ́ ɩsɩɩ lumɑŋ pʋ́ʋ́ɣʋ́. Yɑɑ lɔkɔ sɔsɔ wei ɩ nɔɣɔ tɑ wɑlɩ tɔ. 28 Pɑ pɑpəɣɩ ɑpɑlɑɑ kɛ ɩsɩɩ ŋmɩɩlɑɑ. Nɑ pɑ́ sɔɔsəɣɩ yəlɑɑ kɛ ɑsɑɣɑɑ tɔɔ.

Sʋlʋnyɔɔlʋ tɔm

29 Awe ɩsɛ sɛɛnɑ təkɑɩɩ, nɑ ɩ́ yooki tɑm nɑ ɩ́ kɑləɣɩ təkɛkɛkɛ, nɑ ɩ́ wɛnɑ hiŋnɑɑ nɑ pə fɛɩnɑ hʋwɛɛ, nɑ pɑ́ lɑkɩ-ɩ wɑɩyo? 30 Wei ɩ nyɔɔkɩ sʋlʋm kɛ kʋtɑmsɑ nɑ ɩ́ pɛɛkəɣɩ sʋlʋm toŋ nyəm situɣu tɔɣɔ. 31 Tɑɑ nyənɩ sʋlʋm teu kɛ pə sɛɛʋ ɑtiŋkpɑ tɑɑ, nɑ pə́ wɑsəɣɩ nɑ pə tɛɛʋ fɛɩ kɑtɛ kɛ luɣu tɛɛ tɔ. 32 Amɑ pɩɩ tɛɛsənɑ-ŋ nyɑsʋɣʋ kɛ́ ɩsɩɩ tʋm, nɑ pə́ yɑɣɑ-ŋ ɩsɩɩ pɑɑsəlɛ. 33 N kɑ́ nɑɑkɩ tɔm kɛ yem yem kɛ́ ɩsɩɩ toosee nɑ nyɑ́ ləmɑɣɑsɛɛ nɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ hɔlɔ yem. 34 Nɑ pə́ wɛɛ-ŋ ɩsɩɩ teŋku tɑɑ kɛ́ n wɛ kpɩɩlʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ, nɑ pə fiisiɣi-ŋ. 35 Hɑlɩ n kɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Pɑ mɑpɑ-m nɑ pə kʋ-m pə tɑ wɩɩ-m. Pə́cɔ́ mɑ tɑ tɩɩ nɑʋ. Ɩlɛ pə́ cɛ mɑ tɔɔ nɑ mɑ́ tɑsɑ ɑtiŋkpɑ.

24

Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɑ ɩsɑɣɑʋ pɑ tɔm

1 Tɑɑ nyɩɩlɩ ɑsɑɣɑɑ. Pəyele tɑɑ sɔɔlɩ sɩ ń wɛɛ pɑ kiŋ. 2 Wɑkəlʋɣʋ tɔm kɛ pɑ mɑɣɑsəɣɩ, nɑ pɑ nɔɔsɩ yɔɣɔtəɣɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔm.

3 Nyəm kɛ pɑ sɩɩkənɑ təyɑɣɑ kite, nɑ pɑ́ ŋmɑ-kɛ nɑ ləmɑɣɑsɛɛ. 4 Lɑɣɑtʋ kɛ yʋlʋ suuliɣinɑ ɩ kutuluŋ kɛ liɣitee wontu nɑ kʋpɑntʋ.

5 Yʋlʋ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ wɛnɑ toŋ kɛ́, nɑ nyəntʋ nɑ́ɑ́ sɔɔsəɣɩ kpelikpekɑ. 6 Mpi tɔ, nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm kɛ n kɑ yoonɑ yoou. Ɩlɛnɑ lɑɣɑtʋ tɑsəlɑɑ pɑɣɑlɛ wɑɑsəɣɩ-wɛɣɛ sɔsɔm.

7 Nyəm tɔm tɛɛwɑ kʋmɛlɛŋ kɛ́, kʋ kɑɑ kuli nɔɣɔ kɛ təhʋʋlɛ tɑɑ.

8 Wei ɩ tʋɣɩ ɩsɑɣɑtʋ pəlɛ tɔ, ɩ pəsəɣɩ ɑcilɑɣɑtʋ tʋ kɛ́. 9 Kʋmɛlətɔm mɑɣɑsʋɣʋ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ́, nɑ yəlɑɑ ɩɩ cɑɑ wei ɩ pɑɑnɑ lɛlɑɑ tɔ.

10 Ye n lɔ ɑpɑlʋtʋ kɛ lɑŋwɑkəllɛ kʋyɑkʋ wule, nyɑ́ toŋ kɛ lɑŋwɑkəllɛ kɛ́.

11 Wɑɑsɩ mpɑ lɛlɑɑ hɔŋ nɑ pɑ́ pukinɑ təkʋlɛ tɔ, lʋ nɑ pɑ́ tɑɑ kʋ-wɛ. 12 Ye n tɔmɑ sɩ n tɑ cɛkənɑ, Ɩsɔ nɑ́ nyəmɑ́ pə tənɑ. Ɩ feŋiɣi kɛ́ nɑ ɩ́ fɛləɣɩ pɑɑ wei ɩsɩɩ ɩ lɑpɑ tɔ.

13 Mɑ pəyɑlʋ tɔɣɔ tɩɩŋ, ɩ wɛ teu kɛ́. Sɛtɑɣɑ kɑ́ wɛɛ leleŋ kɛ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ. 14 Mpʋ tɔtɔɣɔ ləmɑɣɑsɛɛ kɑ́ wɑɑsɩ-ŋ. Ye n tɔkɑ-yɛ, nyɑ́ lɑŋlɛ kɑ́ hʋlʋmɩ. Ɩlɛ nyɑ́ tɛɛlʋɣʋ kɑɑ sɑɑlɩ yem.

15 Tɑɑ lɛɛkənɑ ɑcilɑɣɑtʋ kɛ siɣisilu təyɑɣɑ. Pə́cɔ́ tɑɑ yele nɑ ɩ́ nɑ-ŋ ɩ təcɑɣɑlɛ. 16 Pɑɑ siɣisilu kɑ́ hoti tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩ kʋləɣɩ kɛ́. Amɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ cɑŋsəɣɩ wɑhɑlɑnɑɑ tɑɑ kɛ́.

17 Nyɑ́ kolontu ɩ́ hotɑɑ tɑɑ woŋ. Pəyele ye ɩ cɛŋləɣɩ tɑɑ yɔɔlɩ. 18 Tɑcɑɑ tɑɑ kɑ́ kpɑnɑ-ŋ nɑ ɩ́ yele nyɑ́ kolontunɑɑ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm.

19 Nyɑ́ tɑɑ ɩ́ tɑɑ kpɑnɑ ɑsɑɣɑɑ. Pəyele tɑɑ nyɩɩlɩ-wɛ. 20 Pɑ kɑɑ wɑɑ pʋlʋɣʋ cele, pɑ kɔŋ sɑɑlʋɣʋ kɛ́ ɩsɩɩ fətəlɑ teŋuɣu tɔ.

21 Mɑ pəyɑlʋ, nyɑnɑ Tɑcɑɑ, nɑ wulɑʋ, tɑɑ kpɛntənɑ mpɑ pɑ lʋkɩ pə tənɑɣɑ lɑɣɑsʋɣʋ tɔ. 22 Pɑ wɑkəlʋɣʋ kɑ́ kɔɔ kɛ́ təlɛʋ, nɔɣɔlʋ kɑɑ nyɩ wɑhɑlɑ wei Ɩsɔ nɑ wulɑʋ pɑɑ tʋ-wɛ tɔ.

Ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ lɛmpɩ

23 Nti ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔɣɔlɛ sɩ: Pə fɛɩ sɩ mɑ nyəmɑ-ɩ ɩ́ wɛɛ hʋʋlɛ tɑɑ. 24 Ye hʋʋlʋ hɑwɑ tɑsəkəlɛ tʋ kɛ tɑmpɑnɑ, yəlɑɑ tənɑ tɑɑ kpɑɑnɑ-ɩ kɛ́ nɑ pɑ́ təŋsɩ-ɩ mpusi. 25 Mpɑ pɑ hɔŋ tɑsəkəlɛ tʋ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ. Pə cɑkənɑ-wɛɣɛ teu kɛ́ nɑ pɑɑ wei ɩ́ sɛɛkɩ-wɛ.

26 Yʋlʋ təŋʋɣʋ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ cɔ tɔm tɔ, mpʋ pə hʋləɣənɑ tɑɑpɑllɛ kʋpɑntɛ.

27 Tɑɑ hulinɑ təyɑɣɑ wɛnɑʋ nɑ ń fɛɩnɑ tɑwɑ, yɑɑ mpi n kɑ́ tɔɣɔnɑ tɔ.

28 Tɑɑ kɑlənɑ nyɑ́ tɔɣɔntəlɛ kɛ yem, n cɑɑ sɩ ń loolinɑ nyɑ́ nɔɣɔ nɑ? 29 Tɑɑ tɔ sɩ: Ɩsənɑ ɩ lɑpɑ-m tɔɣɔ mɑɑ lɑpɩ-ɩ. Mɑɑ lɛɛtɩ pɑɑ wei kɛ́ ɩsənɑ ɩ lɑpɑ tɔ.

Yʋlʋ wei ɩ kɛ́ felentú tɔ ɩ tɔm

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, mɑ təŋnɑ felentú wei ɩ fɛɩnɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɔ, ɩ tɩɩŋ tɑɑlɛ kiŋ. 31 Sɔwɑ nɑ nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ pə nyɑlənɑ. Hɑlɩ ɩ koluŋɑ pɛɛ nyəŋkɑ nɑ́ timɑ. 32 Ɩlɛnɑ mɑ́ nyənɩ mpi mɑ nɑ́ mpʋ tɔ, nɑ mɑ́ mɑɣɑsɩ pə tɔm kɛ mɑ tɑɑ nɑ pə́ sɛɣɛsɩ-m. 33 Nyɑ́ sɩ n kɑ́ tɔɔlɩ nyɑ́ tɩ, nɑ ń tʋ nyɑ́ niŋ kɛ nyɑ́ nyʋɣʋ, nɑ ń too pəcɔ nɑ ń hɛɛsɩ. 34 Wɑɑtʋ ɩnɩ kʋnyɔŋ kɑ́ tɑ-ŋ mɛlɛmɛlɛ, nɑ wɑhɑlɑ tutu-ŋ ɩsɩɩ yoolu nɑ ɩ wontu.

25

1 Sɑlʋmɔŋ ɑtuwɑ lɛnnɑ nnɑ Yutɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ yəlɑɑ kpeɣelɑɑ tɔɣɔlɔ.

Atuwɑ lɛnnɑ

2 Mpi pə tʋɣɩ Ɩsɔ kɛ́ teeli tɔɣɔlɛ timpi ɩ lɑkɩ ɩŋmɛsɑʋ tɔ, nɑ mpi pə tʋɣɩ ɑwulɑɑ kɛ teeli tɔɣɔlɛ timpi pɑ pɛɛkəɣɩ sɩ, pɑ́ cɛkənɑ kʋŋmɛsəm tɔ.

3 Ɩsɩɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ kʋlɑɑ nɑ tɛtʋ lim tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɑwulɑɑ ləmɑɣɑsɛɛ wɛɛ.

4 Ye pɑ tɑɣɑnɑ liɣitee nyəɣəlʋɣʋ, koolu luki-kʋɣʋ pʋlʋ kʋpɑm kɛ́. 5 Mpʋ tɔtɔɣɔ ye pɑ tɔɣɔnɑ yəlɑɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑ wɛ wulɑʋ kiŋ tɔ, ɩ təŋəɣɩ siɣisuɣu kɛ́ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ yóo toŋ.

6 Tɑɑ hɔ nyɑ́ təɣɩ wulɑʋ kiŋ. Pəyele tɑɑ cɑɣɑ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ təcɑɣɑlɛ. 7 Pə kəlɑ teu sɩ pɑ́ kpɑɑsɩ-ŋ təmlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ, nɑ mpi pɑɑ tisi-ŋ nɑ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ́ cɑɣɑ tɔ.

8 Tɑɑ hulinɑ nyɑ́ tɔɣɔntəlɛ kɛ nɔnɔɣɔ yɑɑʋ. Pə́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ, ɩlɛ ɩsənɑɣɑ n kɑ́ lɑ?

9 Ye nyɑ́ nɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ wɛnɑ tɔm, ɩ́ tɑɣɑnɩ-təɣɩ mə́ tɑɑ mə tike. Tɑɑ kuli lɛlʋ kʋheelitʋ kʋŋmɛsətʋ tɔɔ. 10 Ntɑnyɩ ɩ kɑ́ nɩɩ-tɩ nɑ ɩ́ kɑlənɑ-ŋ, nɑ pə́ tʋ-ŋ fɛɛlɛ tɑm nyəntɛ tɑɑ, nɑ pə́ kʋ́ nyɑ́ nyʋɣʋ.

11 Tɔm nti pɑ yɔɣɔtɑ teu tɔ, tə wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wʋlɑ wontuɣu ŋku pɑ kɔwɑ liɣitee nyəɣətʋ tɔ.

12 Ye ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kɑləɣənɑ yʋlʋ nɑ ɩ́ nɩɩkɩ, pə teu wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wʋlɑ kukuule yɑɑ wʋlɑ lɩɩlʋɣʋ.

13 Ɩsənɑ lʋm kʋniɣitim hɛɛsəɣɩ yʋlʋ lɑŋlɛ kɛ hɑŋɑɣɑ wɑɑtʋ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ tɔm kɔntʋ wei pɑ tʋ nɑɑni tɔ ɩ hɛɛsəɣɩ ɩ sɔsɔ lɑŋlɛ.

14 Wei ɩ kpɑɑləɣɩ kʋhɑʋ tɔm nɑ ɩ́ tɑ́ hɑ-kʋ tɔ, ɩ wɛ ɩsɩɩ tɛʋ piluɣu nɑ heelim yɑsɩ-kʋ tɔɣɔ.

15 Suulu tʋ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ wulɑʋ hʋwɛɛ. Mpʋ tɔtɔɣɔ tɔm leleŋ nyəntʋ pəsəɣɩ nɑ tə́ yɔkɩ toŋ.

16 Ye n hikɑ tɩɩŋ, tɑɑ suli tɔɣɔʋ, nyɑ́ tɑɑ kɑ́ kpɑ nɑ ń tɔ-ɩ. 17 Tɑɑ puki kʋtɑmsɑ kɛ́ nyɑ́ tɑɑpɑlʋ tɛ́, pə́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ nyəɣəsɩ-ŋ nɑ ɩ tɑɑ kpɑnɑ-ŋ.

18 Wei ɩ́ ləsəɣɩ ɑseetɑ pɔpɔtʋ nyəŋ kɛ ɩ tɔɣɔntəlɛ tɔɔ tɔ, ɩ kʋɣɩ yʋlʋ tɔtɔɣɔ ɩsɩɩ ɑkɑlʋɣʋ yɑɑ lɑɣɑtɛ yɑɑ nyəmlɛ.

19 Sɩ ń lɑ tɛtɛlɑtʋ kɛ nɑɑni kɛ́ lɑŋwɑkəllɛ wule tɔ, pə wɛ ɑsolɑ kɛ́ ɩsɩɩ n tɔkənɑ kete kʋpɛllɛ, yɑɑ n tɔŋ tɑtɛ.

20 Sɩ ń yoo lɑŋwɑkəllɛ tʋ kɛ yontu tɔ, pə wɛ kʋmɛlɛntʋ kɛ́ ɩsɩɩ n lɛɛkʋɣʋ ɩ toko kɛ wɑtʋ wɑɑtʋ, yɑɑ n liisuɣu lɑɑmii kɛ ɩ hiŋ tɑɑ tɔ.

21 Ye nyɔɣɔsɩ ɩ́ kpɑ nyɑ́ kolontu hɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ. Yɑɑ lʋkɔtʋ wɛnɑ-ɩ hɑ-ɩ lʋm nɑ ɩ́ nyɔɔ. 22 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, n lɑkʋɣʋ mpʋ tɔ, pə wɛ kɛ́ ɩsɩɩ mɑmɑlɑ kɛ n pələɣɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ. Pə́cɔ́ Tɑcɑɑ kɑ́ lɛɛtɩ-ŋ nyɑ́ kʋpɑntʋ.

23 Ɩsənɑ ilim ntɔɣɔŋ heelim kɔŋnɑ tɛʋ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtɑɣɑ kɑtɑtəlɑɣɑ kʋsəɣɩ lɛlɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

24 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ həntɩ cokiyɑ tɑɑ, nɑ mpi ɩ́ nɑ ɑlʋ tɔmtʋ pɑɑ kɑɑ nɑŋ tɔ.

25 Ɩsənɑ lʋm kʋniɣitim kʋɣɩ lʋkɔtʋ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ tɔm kʋpɑntʋ nti tə lɩɩnɑ tɛtʋ pooluŋ tɔ tə wɛɛ. 26 Ɩsənɑ hite lʋm cʋɣʋtəɣɩ nɑ pə́ wɑkəlɩ sɛɛlʋ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɑɣɑʋ wɑkələɣɩ siɣisilu.

27 Pə fɛɩ teu sɩ ń tɔɣɔ tɩɩŋ kɛ sɔsɔm, yɑɑ ń pɛɛkɩ teeli kɛ kɑtɑtəlɑɣɑ.

28 Ɩcɑtɛ nte tə fɛɩnɑ koluŋɑ tɔ, tə wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ wei ɩ tɑ nyɩ ɩ tɩ kpɑʋ tɔ.

26

Kʋmɛlɛməŋ tɔm

1 Ɩsɩɩ wʋlɑɣɑ tɑ mʋnɑ yolumɑ, nɑ tɛʋ nɑ kʋ tɔmpɛɛ tɑ mʋnɑ lʋŋlɛ kʋmtʋ wɑɑtʋ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ kʋmɛlɛŋ tɑ mʋnɑ pɑ́ tʋ-kʋɣʋ teeli.

2 Nɑ ɩsɩɩ sumpɩʋpɩʋ nɑ keŋkehilɑɣɑ pɑ cɔɔkʋɣʋ ɩsɔtɑɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ mpusi wei ɩ tɑ kɛ nɔɣɔlʋ nyəŋ tɔ ɩɩ kpɑɑkɩ-ɩ.

3 Kpɑɣɑnʋ kɛ pɑ tʋɣɩ kpɑsɩ nɑ pɑ́ cɑsɑ kpɑŋɑɣɑ kɛ tipilɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nɑtəɣɩ kʋmɛlɛŋ siɣile tɑɑ kɛ́ kpɑtəŋ.

4 Tɑɑ kɛɛnɑ kʋmɛlɛŋ kʋcɔcɔtʋ, pə́ tɑɑ kɔɔ nɑ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ ń nəɣəsənɑ-kʋ. 5 Amɑ cɔ-kʋ ɩsɩɩ kʋ wɛʋ tɔ, pə́ tɑɑ kɔɔ nɑ kʋ́ nyənɩ kʋ təɣɩ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ.

6 Wei ɩ tiliɣinɑ kʋmɛlɛŋ kɛ tɔm tɔ, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nɔɔhɛɛ kɛ ɩ sɛtəɣɩ nɑ ɩ́ tʋɣɩ ɩ təɣɩ wɑhɑlɑnɑɑ sɔsɑɑ tɑɑ.

7 Ɩsɩɩ pə kuɣutuɣu kɑɑkɑlɑɣɑ kɛ ɩsənɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ kʋmɛlɛŋ ɩtuule wɛɛ.

8 Wei ɩ sɑŋ kʋmɛlɛŋ tɔ, ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wei ɩ tɑmsəɣɩ pəntɔlʋɣʋ nɑ pəlɛ tɔ.

9 Ɩsɩɩ sʋlʋnyɔɔlʋ ɩɩ nyəŋ sɑɑ wei sɔʋlɛ sɔpɑ ɩ niŋ tɑɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ kʋmɛlɛŋ ɩtuule cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ.

10 Təmlɛ nyʋɣʋ tʋ wei ɩ kpɑkəɣɩ kʋmɛlɛməŋ tɛɛlɑɑ kɛ ɩ təmlɛ tɑɑ tɔ, ɩ wɑkələɣɩ ɩ təmlɛ nyə́mɑ tənɑɣɑ.

11 Ɩsɩɩ hɑɣɑ məlʋɣʋ kɑ tɔtʋ tɔɣɔʋ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ kʋmɛlɛŋ lɛləɣɩ kʋ kʋmɛlɛntʋ.

12 Kʋmɛlɛŋ lɑpɑ sɑnɑ nɑ wei ɩ sɑŋ ɩ tɩ nɑ ɩ lɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ fɛɩnɑ-tɩ tɔ.

Yʋlʋ wei ɩ kɛ́ felentú tɔ ɩ tɔm

13 Felentú kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɛ́ sɩ: Tɑɑlɛ wontuɣu ɩsɑɣɑʋ wɛ mpɑɑʋ tɑɑ. Tɔɣɔlɑɣɑ wɛ hɑpəlɛ tɔɔ.

14 Ɩsɩɩ kɑmpʋ cɔɔkʋɣʋ ɩ nyəɣətʋ tɑɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ felentú pəsəɣɩ ɩ kʋhəntʋɣʋ tɔɔ.

15 Ye felentú ɩ́ sʋsɑ niŋ kɛ nyənɑɣɑ tɑɑ, pə wɛ-ɩ ɩkɑɑlɛ kɛ́ sɩ ɩ́ kpɑɑsɩ-ɩ ɩ nɔɣɔ tɑɑ.

16 Felentú hʋʋ kɛ́ sɩ, ɩ kəlɑ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ yəlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ yɔɣɔtəɣənɑ lɑɣɑtʋ tɔ.

Atuwɑ lɛnnɑ

17 Wei ɩ sʋsəɣɩ ɩ nɔɣɔ kɛ lɛlɑɑ tɔm tɑɑ tɔ, ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wei ɩ lʋkɩ sɩ ɩ́ kpɑ hɑɣɑ mʋʋlʋ ŋkpɑŋŋ tɑɑ tɔ.

18 Ɩsɩɩ kʋmɛlɛŋ liɣiluɣunɑ kɔkɔ yɑɑ nyəmɑ́ yɑɑ kʋkʋkʋm tɔ, 19 ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ wei ɩ tʋsəɣɩ ɩ tɔɣɔntəlɛ, nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ tɑnɑɑʋ kɛ ɩnɩ ɩ lɑkɩ tɔ ɩ wɛɛ.

20 Tɑɑsɩ tɛŋnɑ nɑ kɔkɔ fiɣini, ḿpʋ́ɣʋ́ ye kɑtɑɣɑsɑɣɑ tɛmɑ yoou tɛŋ.

21 Amɑntiinɑ tənnɑ mɑmɑlɑ, nɑ tɑɑsɩ tənnɑ kɔkɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔm tʋ kɔŋnɑ yoou.

22 Kɑtɑɣɑsətʋnɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ kʋnyɩɩlʋɣʋ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ kɑ tiiki hɑtoo yʋlʋ hiluɣu tɑɑ tɔ.

23 Ɩsɩɩ pɑ tɑɑkʋɣʋ nyəɣələm kɛ cʋɣʋ wontuɣu tɔɔ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɔleleŋ tɑkəɣɩ yʋlʋ tɑɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

24 Tɔm leleŋ nyəntʋ kɛ yʋlʋ tɑkəɣənɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔɔ. Amɑ hɑtoo ɩ tɑɑ kɑloolɑɣɑ kɛ́. 25 Pɑɑ ɩ yɔɣɔtəɣɩ nɔɣɔ kʋpɑŋkɑ, tɑɑ tʋnɑ. Mpi tɔ, ɩ ləmɑɣɑsɛɛ tɑɑ wɛ ɑcɑɑlətʋ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ́. 26 Ɩ ɑcilɑɣɑtʋ kɛ ɩ tɑkəɣənɑ ɩ tɑɑ hɑŋɑɣɑ tɔɔ. Amɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɛŋ kɛ́ nɑ tə́ nɑ́.

27 Pʋ́ʋ́ɣʋ́ hullu hotiɣi kʋ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pəlɛ kʋtulle nɑ́ɑ́ məlɩ tə tullu tɔɔ.

28 Ye n wɑkələɣɩ yʋlʋ nɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ, nn cɑɑ-ɩ kɛ́. Nɑ tɔm kʋloolutu kɔŋnɑ wɑkəlʋɣʋ.

27

1 Tɑɑ hɔ nyɑ́ tɩ nɑ cele tɔm. Mpi tɔ, n tɑ tɩɩ nyəm sɑŋɑ mɑɣɑmɑɣɑ nyəntʋ.

2 Tɑɑ sɑ nyɑ́ təɣɩ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ. Pə kəlɑ teu sɩ kpɑɩ tʋ ɩ́ sɑnɑ-ŋ.

3 Pəlɛ nɑ kɑnyəŋɑ pɑ wɛ yuŋ kɛ́. Amɑ kʋmɛlɛŋ pɑ́ɑ́nɑ́ tɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ yuŋ.

4 Pɑ́ɑ́nɑ́ kʋɣɩ kɛ́, nɑ ɑ wɛ ɩsɩɩ pɔɣɔ sukuɣu tɔ. Amɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ kɑntəlɩ ɩsəsɛɛmlɛ tʋ cɔlɔ.

5 Ye n kɑlənɑ yʋlʋ kɛ ɩ kiŋ, pə kəlɑ teu kɛ mənɑɑfiki tʋ tɑɑpɑllɛ.

6 Nyɑ́ tɑɑpɑlʋ kɑlənɑʋ hʋləɣɩ kɛ́ sɩ, n pəsəɣɩ nɑ ń lɑpɩ-ɩ nɑɑni. Ɩlɛnɑ kolontu wɑɣɑlʋɣʋ nɑ́ɑ́ kɛ́ puɣusuɣu.

7 Hɑɣɑnɑɣɑ tʋ kisiɣi kɛ́ nɑ ɩ́ kpɛŋnɑ tɩɩŋ. Ɩlɛnɑ nyɔɣɔtʋ nɑ́ɑ́ sɑ nɑ ɩ́ kpɛŋnɑ nyɑŋ nyəm.

8 Wei ɩ puki təkpɑɑlətʋ kɛ tɛtʋ pooluŋ tɑɑ tɔ, ɩ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ sumɑɣɑ yekuɣu kɑ tɑntɛ nɑ kɑ́ tɛɛ tɔ.

9 Kɑcɔkɑ wontu nɑ tulɑɑlʋnɑɑ hɛɛsəɣənɑ yʋlʋ lɑŋlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑpɑlʋ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ kəlɑ leleŋ kɛ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ nyəntʋ.

10 Tɑɑ lɔ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ yɑɑ nyɑ́ cɑɑ nyə́mɑ. Wɑhɑlɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ-ŋ tɑɑ yele nyɑ́ cɔlɔ tʋ nɑ ń pɛɛkɩ nyɑ́ neu. Wulee wulee nyɑ́ cɔlɔ tʋ kələɣɩ-ŋ wɑɑsʋɣʋ kɛ nyɑ́ neu pooluŋ nyəŋ.

11 Mɑ pəyɑlʋ, wɛɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ. Pɩɩ hʋlʋsɩ mɑ lɑŋlɛ, nɑ ye nɔɣɔlʋ tʋʋkɩ-m mɑ kɑɑ wɩɩ kʋcɔcɔtʋ.

12 Nyʋɣʋ tɑɑ mɑɣɑsəm tʋ loosiɣi wɑhɑlɑ kɛ pooluŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɛlɩ. Amɑ kʋmɛlɛməŋ nɑ́ lɑkɩ ɑwusɑ, ɩlɛnɑ pə́ nɩɩkɩ-wɛ.

13 Ye nɔɣɔlʋ ɩ́ səŋɑɑ sɩ mʋʋlʋ ɩ́ tɔɣɔ-ŋ kəmlɛ, mʋ səŋlʋ cɑpɑ kɛ tɔlʋmɑ kɛ n tɑ nyɩ mʋʋlʋ tɔ pə tɔɔ.

14 Wei ɩ́ kpɛ́ɛ́sɑ ɩ tɔɣɔntəlɛ nɑ sɛɛtʋ kɛ tɑnɑŋ ɑhulɑ tɛɛ, tə pəsəɣɩ mpusi kɛ́.

15 Alʋ tɔm tʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ lʋm cɑkʋɣʋ tiili nɑ pə́ tosiɣi kʋtɑmsɑ tɔ. 16 Sɩ ń səŋsɩ ɑlʋ ɩsɩɩ mpʋ tɔ, pə wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ cɑɑkʋɣʋ sɩ ɩ́ kpɑ heelim yɑɑ nim kʋhohoom nɑ niŋ tɔ.

17 Nyəɣəlʋɣʋ kɛ pɑ sɑləɣənɑ kʋ lɛŋkʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ nɑ ɩ tɔɣɔntəlɛ pɑ cɑɣɑlɛ lɑɣɑsəɣɩ lɛlʋ yɑɑsi.

18 Wei ɩ pɑɑsəɣənɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ fiki tɔ, ɩnɩ ɩ tɔkənɑ kʋ pee. Ḿpʋ́ɣʋ́ təmlɛ tʋ wei ɩ pɑɑsəɣənɑ ɩ cɑɑ tɔ ɩ nyʋɣʋ kɑ́ kʋlɩ.

19 Ɩsənɑ yʋlʋ nɑɑkɩ ɩ ɩlɛɛmʋɣʋ kɛ lʋm tɑɑ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ yʋlʋ nɑɑkɩ lɛlʋ tɑɑ kɛ́ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ yɑɑsi.

20 Ɩsənɑ ɑtɛtəlɛ nɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔŋkʋ ɩɩ nyəɣəsəɣɩ sətɑɑ tɔ. Mpʋ tɔtɔɣɔ yʋlʋ ɩsɛ ɩɩ nyəɣəsəɣɩ kʋnyɩɩləm.

21 Kɔkɔ kɛ pɑ mɑɣɑsəɣənɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyəɣəlʋɣʋ sɩ pɑ nɑɑ kʋ teu. Mpʋ tɔtɔɣɔ pɩɩ hʋʋnɑ yʋlʋ nɑ pə́ kɛɛsənɑ ɩsənɑ pɑ yɔɣɔtəɣɩ ɩ tɔm tɔ.

22 Pɑɑ n kɑ sɔ kʋmɛlɛŋ kɛ sɔʋlɛ tɑɑ nɑ kʋ́ yɔkɩ tənɑŋnɑŋ, n kɑɑ wɔɣɔsɩ kʋ kʋmɛlɛntʋ kɛ kʋ tɔɔ.

23 Pɑɑsənɑ nyɑ́ kɑləkʋ kɛ teu nɑ ń cɛkənɑ pɑɑ nyɑ́ tɔtɛ nte. 24 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, liɣitee ɩɩ cɑkɩ tɑm tɔɔ. Pəyele kɑwulɑɣɑ ɩɩ təŋəɣɩ lʋlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ tɑm. 25 Kʋ tɔlɑ nyɩɩtʋ kɛ tɛtɛkəlɛ tɑɑ, nɑ kʋfɑtʋ ɩ́ nyɔɔkɩ ɩlɛ n kʋ pɔɔŋ tɑɑ nyəntʋ. 26 Ɩlɛ n kɑ́ lʋʋ heeŋ hʋntʋ kɛ wontu kʋsusuutu, nɑ ń pɛɛtɩ pʋntʋlʋŋ nɑ ń yɑnɑ tɑɑlɛ. 27 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ n kɑ́ wɛɛnɑ pəŋ hələm kɛ sɔsɔm, nɑ ń tɔɔnɑ nyɑ́ təyɑɣɑ nyə́mɑ nɑ nyɑ́ təmlɛ nyə́mɑ ɑlʋ nyə́mɑ.

28

1 Ɩsɑɣɑʋ seeki yem kɛ́, pɑɑ pɑ tɑ tɔɣɔnɩ-ɩ. Amɑ yʋlʋpɑŋ wɛnɑ nɑɑni kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ kʋfɑlɑɣɑ.

2 Ye tɛtʋ yəlɑɑ lɑkɑsɩ tɑ kɛɛsɩ, tə ɑwulɑɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ́. Amɑ wulɑʋ ɩ́ wɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ nɑ lɑɣɑtʋ, ɩlɛ tɛtʋ hɛɛ təpɑmm.

3 Nyʋɣʋ tʋ nyəməŋ tʋ wei ɩ tɔkɩ ɑcɑmɑɑ ɩsɛ tɔ, ɩ nəɣəsənɑ tɛʋ ŋku kʋ wɑkələɣɩ kʋmtʋ tɔɣɔ.

4 Ɩsɔ kiiŋ lɔlɑɑ sɑŋnɑ ɩsɑɣɑʋ. Amɑ Ɩsɔ kiiŋ tɔkəlɑɑ nɑ́ mʋɣɩ ɩsɑɣɑʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

5 Yəlɑɑ ɑsɑɣɑɑ ɩɩ cɛkəɣənɑ kʋsiɣisim tɔm. Amɑ mpɑ pɑ pɛɛkəɣɩ Tɑcɑɑ tɔ pɑ cɛkəɣənɑ pə tənɑ.

6 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ wɛɛ kʋnyɔntʋ nɑ ɩ tɔntɛ tewɑ, nɑ mpi ɩ kɑ́ wɛɛnɑ liɣitee nɑ ɩ tɔntɛ tɑ siɣisi tɔ.

7 Pəyɑɣɑ lɑɣɑtʋ təŋəɣɩ Ɩsɔ kiiŋ kɛ́. Amɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ wɛnɑ cewɑɑ ɑsɑɣɑɑ tɔ ɩ tʋɣɩ ɩ cɑɑ kɛ fɛɛlɛ kɛ́.

8 Wei ɩ kəntəɣɩ nɑ ɩ́ sɔɔlɑ kɑsəyɑɣɑ sɔsɔɔŋkɑ tɔ, ɑcɑmɑɑ pətɔɔtəlɛ tʋ kɛ ɩ cɑləsəɣɩ.

9 Wei ɩ kisɑ Ɩsɔ kiiu tɔkʋɣʋ tɔ, ɩ kʋsʋlʋmʋtʋ mɑɣɑmɑɣɑ pəsəɣɩ Ɩsɔ kɛ́ ɑcɑɑlətʋ kɛ́.

10 Wei ɩ hʋləɣɩ yəlɑɑ kʋpɑmɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ mpɑɑŋ tɔ, ɩ hotiɣi pʋ́ʋ́ɣʋ́ ŋku ɩ hulɑɑ tɔ kʋ tɑɑ kɛ́. Amɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ yəlɑɑ kʋpɑmɑ nɑ́ wɑɑkɩ.

11 Toŋ tʋ sɑŋ ɩ təɣɩ sɩ ɩ wɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ. Amɑ lɑɣɑtʋ kʋnyɔntʋ kuliɣinɑ ɩ wɑɑlɩ.

12 Ye siɣisilɑɑ tɔkənɑ tɛtʋ, yəlɑɑ tənɑ wɛ teeli tɑɑ kɛ́. Amɑ ye ɑsɑɣɑɑ mʋnɑ, pɑɑ ɑwe see kɛ́ nɑ ɩ́ ŋmɛlɩ.

13 Ɩsɑɣɑtʋ ŋmɛsəlʋ pʋlʋpʋ ɩɩ lɑkɩ teu. Amɑ Ɩsɔ wiiki wei ɩ kuliɣi ɩ nyəntʋ tɔɔ nɑ ɩ́ kisi-tɩ tɔɣɔ.

14 Wei ɩ wɛ sɔɣɔntʋ kɛ tɑm nɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɔɣɔlɛ nyʋleleŋ tʋ. Amɑ lɑŋkpɩɩsəŋ tʋ nɑ́ nɑɑkɩ wɑhɑlɑ kɛ́.

15 Nyʋɣʋ tʋ nyəməŋ tʋ wei ɩ ŋmɑkələɣɩ tɛtʋ yəlɑɑ kʋnyɔntʋnɑɑ tɔ, ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ nyɩɩsʋɣʋ tɔ. Yɑɑ ɩsɩɩ nyɔɣɔsɩ pɩɩkʋɣʋ sʋnsʋmʋɣʋ nɑ kʋ́ cɑɑkɩ kpəntɛ tɔɔ kɛ́ ŋmɑɑʋ tɔ.

16 Nyʋɣʋ tʋ kʋmɛlɛŋ lʋləsəɣɩ ŋmɑkəlʋɣʋ təmɑ kɛ́. Amɑ wei ɩ kisiɣi kɑsəyɑɣɑ kɑmuɣulɑɣɑ nyəŋkɑ tɔ ɩ pɩɩsɩ sɔɔsəɣɩ kɛ́.

17 Wei ɩ nyʋɣʋ tɑɑ lɛlʋ səm tɔm wɛɛ tɔ, ɩ seeki ɩ təɣɩ nɑ ɩ́ hoti pəlɑɑʋ tɑɑ, nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kpɑ-ɩ.

18 Pə kentiɣi wei ɩ tɔntɛ tewɑ tɔ ɩ tɔɔ kɛ́. Amɑ pɑɑ lotu nɑɑlɛ tʋ kɑ lɑ ɩsənɑ ɩsɩɩ ɩ lepɑ.

19 Tɔɣɔnɑɣɑ tɔɔlənɑ wei ɩ hɑləɣɩ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ wei ɩ təŋəɣɩ kpɑɩ nyəm tɔ ɩ wɛ kʋnyɔŋ tɑɑ.

20 Pə kooliɣi kʋpɑntʋ kɛ wei ɩ wɛnɑ yʋlʋtʋ tɔɣɔ. Amɑ wei ɩ huliɣinɑ wɛnɑʋ hikuɣu tɔ pɑ kɑɑ yele ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm.

21 Pə fɛɩ sɩ mɑ nyəmɑ-ɩ ɩ́ wɛɛ hʋʋlɛ tɑɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ lɛlɑɑ lɑkɩ yɑɑsi ɩnəɣɩ mʋtʋ ɩcɑʋtɛ mɑɣɑmɑɣɑ nyʋɣʋ tɔɔ.

22 Ɩsɛsɛɛmlɛ tʋ huliɣi wɛnɑʋ tɔɔ kɛ́, ɩ tɑ nyɩ sɩ kʋnyɔŋ kɑ́ kpɑ-ɩ.

23 Wei ɩ kɑləɣənɑ ɩ tɔɣɔntəlɛ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ tɔ, pɑ sɛɛ-ɩ nɑ pə kəlɩ wei ɩ puɣusiɣi tɔ.

24 Wei ɩ ŋmɩɩləɣɩ ɩ cɑɑ yɑɑ ɩ too nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Pə tɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɔ, ɩ́ nɑ ŋmɩɩlʋ yʋlʋkʋlʋ pɑ kʋlʋm kɛ́.

25 Wei ɩ hɔŋ ɩ tɩ tɔ ɩ kɔŋnɑ yoou kɛ́. Amɑ wei ɩ pɛtɑ ɩ təɣɩ Tɑcɑɑ tɔɣɔ pə lɑkənɑ.

26 Wei ɩ lɑkɩ ɩ lɑɣɑtʋ kɛ ɩ tike tɔ ɩ kɛ́ kʋmɛlɛŋ kɛ́. Amɑ wei ɩ lɑkənɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɔ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ pə tɑkəɣɩ.

27 Wei ɩ hɑɑkɩ kʋnyɔntʋnɑɑ tɔ ɩɩ lɑŋəɣɩ pʋlʋ. Amɑ wei ɩɩ nyənəɣɩ-wɛ tɔ, mpusi sɔsɔ kɑ wɛɛ ɩ tɔɔ kɛ́.

28 Ye ɑsɑɣɑɑ ɩ tɔɣɔ tɛtʋ, pɑɑ wei ɩ ŋmɛləɣɩ kɛ́. Ye pɑ sɑɑləɣɩ ɩlɛ siɣisilɑɑ nɑ́ɑ́ huki.

29

1 Yʋlʋ wei ɩ mʋnɑ pɑ́ kɑlənɑ-ɩ, nɑ ɩɩ cɑɑkɩ nɩɩʋ tɔ, pɩɩ wɑkəlɩ-ɩ kpɑkpɑɑ kɛ́, ɩ kɑɑ wɛɛ hiiu.

2 Siɣisilɑɑ ɩ́ wɛ pɑɣɑlɛ, sɑmɑɑ lɑŋɑ hɛɛwɑɣɑ. Amɑ ye nyəməŋtʋnɑɑ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ yəlɑɑ pilitiɣinɑ wɑhɑlɑ kɛ́.

3 Wei ɩ nyɩɩləɣɩ sɩ ɩ́ tɔnɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɔ, ɩ hɛɛsəɣɩ ɩ cɑɑ lɑŋlɛ kɛ́. Amɑ ɑlɑɑ yɛlɛyɛlɛ nyə́mɑ təŋlʋ nɑ́ lɔɔkɩ ɩ wɛnɑʋ kɛ́.

4 Wulɑʋ wei ɩ təŋəɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ ɩ pɛɛkəɣɩ ɩ tɛtʋ lɔlɔ pote kɛ́. Amɑ wei ɩ mʋɣɩ mukɑɣɑ tɛɛ kʋcɔɔŋ tɔ ɩ wɑkələɣɩ-təɣɩ.

5 Wei ɩ puɣusiɣi ɩ tɔɣɔntəlɛ tɔ, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ ɩ tʋɣɩ kɑtɔkɑ.

6 Asɑɣɑɑ pəsəɣɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ yomɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kʋɣɩ tɑmpɑnɑ nyə́mɑ.

7 Siɣisilɑɑ nyəmɑ́ kʋnyɔntʋnɑɑ tɔm kɛ́. Amɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ fɛɩnɑ təlɛ tə nyəm.

8 Sɑɣɑtəlɑɑ cʋkəɣənɑ ɩcɑtɛ. Ɩlɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ nɑ́ɑ́ hɛɛsɩ pɑ́ɑ́nɑ́.

9 Ye lɑɣɑtʋ nɑ kʋmɛlɛŋ pɑ lɑkɩ tɔm, pɑɑ lɑɣɑtʋ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ yɑɑ ɩ woŋɑɑ hɛɛsʋɣʋ kɑɑ kɔɔ.

10 Yʋlʋkʋlɑɑ ɩɩ cɑɑkɩ kʋpɑmɑ tɔm. Amɑ mpɛɣɛ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ nɑ́ pɛɛkəɣɩ.

11 Kʋmɛlɛŋ hʋ́lə́ɣɩ́ kʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ yem yem kɛ́. Amɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɑ́ nyəmɑ́ ɩ tɩ kpɑʋ.

12 Ye wulɑʋ ɩ́ təŋəɣɩ pɔpɔtʋ tɔm, ɩ wɑɑlɩ nyə́mɑ pəsəɣɩ ɑsɑɣɑɑ kɛ́.

13 Kʋnyɔntʋ nɑ ŋmɑkəllʋ pɑ kɛ́ kʋlʋm kɛ́. Amɑ Tɑcɑɑ tʋnɑ-wɛɣɛ ɩsɛ sɩ pɑ́ nɑɑkənɑ.

14 Wulɑʋ wei ɩ təŋəɣɩ siɣisuɣu nɑ ɩ́ hʋʋkənɑ ɑcɑmɑɑ tɔ, ɩ kɑwulɑɣɑ toŋ sɔɔsəɣɩ tɑm tɔɔ kɛ́.

15 Kɑlənɑʋ nɑ tipilɑɣɑ tʋɣɩ pəyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ́. Amɑ pəyɑɣɑ ŋkɑ kɑ lɑkɩ kɑ luɣu nyəntʋ tɔ, kɑ too kɛ kɑ tʋɣɩ fɛɛlɛ.

16 Ye ɑsɑɣɑɑ hukiɣi ɩsɑɣɑtʋ sɔɔsəɣɩ kɛ́. Amɑ siɣisilɑɑ kɑ́ nɑ́ pɑ hotuɣu kɛ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ.

17 Hɔ nyɑ́ pəyɑɣɑ ŋkpɑŋʋɣʋ, kɑɑ yele nɑ ń hɛɛsɩ, nɑ nyɑ́ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-kɛ.

18 Ye Ɩsɔ ɩɩ yɔɣɔtəɣɩ sɩ, ɩ yəlɑɑ ɩ́ tɛləsəɣɩ, yəlɑɑ pəsəɣɩ tɛtɛlɑtɑɑ kɛ́. Wei ɩ təŋəɣɩ Ɩsɔ kiiu tɔɣɔlɛ leleŋ nɩɩlʋ.

19 Pə tɑɣɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔm tike kɛ pɑ hɔŋnɑ təmlɛ tʋ ŋkpɑŋʋɣʋ, pɑɑ ɩ nɩɩwɑ ɩɩ lɑkɩ.

20 Ye n nɑ́ yʋlʋ yɔɣɔtəɣɩ nɑ ɩɩ mɑɣɑsəɣɩ, nyɩ sɩ kʋmɛlɛŋ lɑpɑ-ɩ nɑ sɑnɑ.

21 Təmlɛ tʋ wei pɑ tɑ kpɩɩlɩ teu kɛ ɩ pəcɑɑtʋ tɔ, ɩ tɛŋ ɩ́ ŋmɑkəlɩ ɩ cɑɑ kɛ́.

22 Pɑ́ɑ́nɑ́ tʋ cɑɑləɣənɑ yoou, nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ tʋ nɑ́ɑ́ kɑɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ.

23 Kɑlɑmpɑɑnɩ pɑsəɣɩ yʋlʋ kɛ́, wei ɩ́ pɑsəɣɩ ɩ tɩ tɔ ɩ wɛɛkənɑ teeli.

24 Nmɩɩlʋ sənlʋ kʋɣɩ ɩ tɩ tɔm kɛ́, ɩ nyəmɑ́ pə mpusi pɑɑ nɑ mpʋ ɩɩ cɑɑ tɑmpɑnɑ yɔɣɔtʋɣʋ.

25 Ye yʋlʋ kɛ n seliɣinɑ pə kɛ́ kɑtɔkɑ kɛ́. Amɑ ye wei ɩ pɛtɑ ɩ təɣɩ Tɑcɑɑ ɩ tʋlɑ-tɩ.

26 Yəlɑɑ pɑɣɑlɛ pɛɛkəɣənɑ sɔsɑɑ sɑmtʋ. Amɑ Tɑcɑɑ hʋləɣənɑ pɑɑ ɑwe tɑmpɑnɑ.

27 Siɣisilɑɑ luɣu fɛɩ tɛtɛlɑtɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑsɑɣɑɑ nɑɑ cɑɑkɩ kʋpɑmɑ.

30

Akuuli kʋyɔɣɔtʋtʋ

1 Apɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Yɑkee tɔ, ɩ pəyɑlʋ Akuuli heelinɑ tɔm sɔsɔɔntʋ tənɛɣɛ Ɩtəyɛɛlɩ, nɑ Ɩtəyɛɛlɩ nɑ Wukɑlɩ sɩ: ɑ

2 Mɑ kəlɑ kʋmɛlɛntʋ kɛ pɑɑ ɑwe, pə́cɔ́ mɑ fɛɩnɑ yʋlʋ lɑɣɑtʋ.

3 Mɑ fɛɩnɑ ləmɑɣɑsɛɛ, pə́cɔ́ mɑ tɑ nyɩ nɑŋŋ nyə́mɑ nyəm.

4 Awe kpɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ tii? Awe tɔkɑ heelim kɛ ɩ niŋ tɑɑ? Awe hɔkɑ lʋm kɛ toko tɑɑ? Awe sɩɩnɑ tɛtʋ? Pɑ yɑɑ-ɩ suwe? Nɑ ɩ pəyɑɣɑ hətɛ se? Ye n nyəmɑ-tɛ heeli-m.

5 Nɔɔsɩ nsi sɩ tənɑ Ɩsɔ sɩɩ-tʋ tɔ sɩ wɛ nɑɑni kɛ́, ye n sələmɑ-ɩ ɩ kentiɣi nyɑ́ tɔɔ. 6 Tɑɑ sɔɔsɩ nɑtələɣɩ ɩ tɔm tɔɔ, pə́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ kpɑ-ŋ nɑ ɩ́ nyənɩ-ŋ pɔpɔtʋ.

7 Tɔm nɑɑlɛɣɛ mɑ sələməɣɩ-ŋ, lɑ-m-tɩ nɑ pə́cɔ́ mɑ́ sɩ́.

8 Hɑtələnɑ-m pɔpɔtʋ nɑ tɔm kʋpuɣusutu. Pə́cɔ́ tɑɑ yele nɑ mɑ́ pəsɩ kʋnyɔntʋ kutukutu, yɑɑ mɑ́ sʋʋ toŋ sɔsɔɔŋ. Hɑ-m ɩsənɑ pɩɩ mɑɣɑnɑ-m tɔ. 9 Ye mɑ sulɑ wɛnɑʋ, ntɑnyɩ mɑɑ hɑ-ŋ siɣile nɑ mɑ́ tɔ sɩ: Aweɣe Tɑcɑɑ. Yɑɑ ye mɑ sulɑ kʋnyɔŋ, ntɑnyɩ mɑ tɛɛsənɑ ŋmɩɩləm nɑ pə́ kʋ́ nyɑ́ nyʋɣʋ.

10 Tɑɑ cɑɣɑnɑ təmlɛ tʋ kɛ ɩ cɑɑ kiŋ, ɩ kɑ́ təŋsɩ-ŋ mpusi nɑ ń nɑ́ pə nɑʋ.

11 Yəlɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ tʋʋkɩ pɑ cɑɑnɑɑ, nɑ pɑɑ sɑŋ pɑ toonɑɑ kɛ pɑɑ pəcɔ.

12 Yəlɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ hʋʋkɩ sɩ pɑ wɛ tənɑŋŋ, pə́cɔ́ pɑ tɑ nyɑɑlɩ pɑ ɑsilimɑ.

13 Yəlɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ kɛ́ ɩsətoosile nyə́mɑ, nɑ pɑ́ nyənəɣɩ lɛlɑɑ kɛ yem.

14 Yəlɑɑ wɛɛ nɑ pɑ kelɑ nɑ lɔŋ ɩsɩɩ lɑɣɑlɛɛ nɑ sɛɛsɩ, pɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ pɑ́ tɔɣɔ wɑhɑlɑ nyə́mɑ ɩsɛ nɑ pɑ́ kpiisi kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ tɛtʋ tɔɔ.

Atuwɑ kʋpɩɩlɛɛ

15-16 Yəlɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ wɛ ɩsɩɩ lʋm tɛɛ sʋnsʋlʋŋ, nɑ pɑ́ lɛɛkəɣɩ lɛlɑɑ nyəm nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Hɑ-tʋ hɑ-tʋ. Pʋlʋpʋnɑɑ tooso wɛnnɑ pɑɑ nyəɣəsəɣɩ, pə́cɔ́ pɑ tɑ nyɩ pə mɑɣɑnɑɑ.

Kɑncɑɑlɑɣɑ nyəŋ ntɛ́ ɑtɛtəlɛ.

Nɑɑlɛ nyəŋ kɛ kɑɑlʋlɑɣɑ.

Tooso nyəŋ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ.

Liɣiti nyəŋ nɑ́ wɛɛ tɔtɔ, ɩlɛɣɛlɛ kɔkɔ.

17 Ye nɔɣɔlʋ tʋʋkɩ ɩ cɑɑ nɑ ɩɩ sɑŋ ɩ too kɛ nɩɩnɑʋ, lɔɔʋ kɑtəkɑtəŋ kɑ́ wɔɣɔsɩ ɩ ɩsɛ nɑ hɛkəlɛnɑɑ tɔɣɔ ɩ nɑntʋ.

18-19 Pʋlʋpʋnɑɑ tooso wɛnnɑ nɑ pɑ́ tɛɛ-m, mɑɑ cɛkəɣənɑ-wɛ.

Kɑncɑɑlɑɣɑ nyəŋ ntɛ́ hɛkəlɛ kʋlʋɣʋ kɛ ɩsɔtɑɑ.

Nɑɑlɛ nyəŋ kɛ tʋm lɔɔlʋɣʋ kɛ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ.

Tooso nyəŋ kɛ kpɩɩlʋɣʋ sɔsɔɔʋ hɑpəlɛ kɛ teŋku tɑɑ.

Hɑlɩ liɣiti nyəŋ wɛɛ.

Ɩlɛɣɛlɛ mpi pə pukinɑ yʋlʋ kɛ ɑlʋ kiŋ tɔ.

20 Alʋ yɛlɛyɛlɛ tʋ tɛŋ wɑsɑŋkɑlətʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɑŋ ɩ təɣɩ lʋm kɛ teitei ɩsɩɩ yʋlʋ tɛŋʋɣʋ tɔɣɔʋ nɑ ɩ́ hɩɩsɩ ɩ nɔɣɔ tɔ. Nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ tɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtəlɩ.

21-23 Pʋlʋpʋnɑɑ tooso pəsəɣənɑ ɑntulinyɑ kɛ́ kpɛntəlɑsɩ, pə́cɔ́ pə fɛɩ lɑpʋ.

Kɑncɑɑlɑɣɑ nyəŋ ntɛ́ yom pəsʋɣʋ wulɑʋ tɔ.

Nɑɑlɛ nyəŋ kɛ kʋmɛlɛŋ sʋʋkʋɣʋ toŋ tɔ.

Tooso nyəŋ kɛ ɑlʋ wei pɑɑ cɑɑ tɔ ɩ sɑɑʋ kɛ ɑpɑlʋ.

Hɑlɩ liɣiti nyəŋ wɛɛ.

Ɩlɛɣɛlɛ təmlɛ tʋ ɑlʋnyəŋ wei ɩ

lɛɛkəɣɩ ɩ too sɔsɔɔntʋ tɔ.

24 Wontu səkpetu nɑtəlɩ tə wɛ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ liɣiti, nɑ ntɩ tə tɛɛnɑ lɑɣɑtʋ.

25 Kɑncɑɑlɑɣɑ wontu ntɛ́ tɔɔlɑɑ, pɑ fɛɩ toŋ pəyele pɑ kpeɣeliɣi pɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ lʋŋlɛ.

26 Wontu nɑɑlɛ nyəntʋ kɛ nɑmisi, sɩ fɛɩ tomɑ, nɑ sɩ tʋɣɩ sɩ lonɑ kɛ kʋkpɑməŋ tɑɑ.

27 Wontu tooso nyəntʋ kɛ kʋtoloŋ, kʋ fɛɩnɑ wulɑʋ. Pə́cɔ́ kʋ təŋəɣɩ təmɑɣɑ tintikɑ tintikɑ.

28 Nɑ pə́ kɑɑsɩ kɑŋmɑɣɑ, pɑ kpɑɑkɩ-kɛɣɛ niŋ tɑɑ kɛ́. Pə́cɔ́ kɑ sʋʋkɩ ɑwulɑɑ tɛɛsɩ tɑɑ.

29-31 Weesuɣu nyə́mɑ tooso wɛnnɑ nɑ pɑ́ tɔŋ ɩsɩɩ pɑ cɑɑkɩ tɔ.

Weesuɣu tʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyəŋ ntɛ́

tɑɑlɛ wontu tənɑ cɑɑ tɔɣɔlɑɣɑ.

Kɑɑ seeki nɔɣɔlʋ.

Weesuɣu tʋ nɑɑlɛ nyəŋ ntɛ́

kɑmpɑɑʋ fɛlʋɣʋʋnɑ ɩfepile tɔ,

tooso nyəŋ kɛ pəntʋlʋɣʋ.

Hɑlɩ liɣiti nyəŋ wɛɛ.

Ɩlɛɣɛlɛ yoolɑɑ wulɑʋ wei ɩ tʋ ɩ yoolɑɑ kɛ nɔɣɔ tɔ.

32 Ye nyɑ́ kʋmɛlɛntʋ kɑ tʋsənɑ-ŋ nɑ ń hɔ nyɑ́ tɩ, nɑ ń kɔɔ nɑ ń pəsənɑ lɑɑkɑlɩ, ɩlɛ nyɩ nyɑ́ tɩ kpɑʋ. 33 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ ciɣitiɣi nɑɑləm kɛ́ ɩlɛnɑ nɑɑnim kpɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑ́ mɩɩnɑ tɔɔ nɑ cɑləm kpe. Mpʋ tɔtɔɣɔ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋsəɣɩ yoou.

31

Lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ kɛ wulɑʋ Lemuwɛlɩ

1 Lɑɣɑtʋ nti Mɑsɑ wulɑʋ Lemuwɛlɩ too tɑsɑ-ɩ tɔɣɔlɛ sɩ:

2 Mɑ pəyɑlʋ, nyɑ́ wei mɑ sələmɑɑ nɑ mɑ́ lʋlɩ tɔ ke ŋkpɑŋŋ. 3 Tɑɑ cɛlɑ nyɑ́ toŋ kɛ ɑlɑɑ. Pəyele tɑɑ hʋlɩ ɑlɑɑ mpɑ pɑ wɑkələɣɩ ɑwulɑɑ tɔɣɔ nyɑ́ mpɑɑŋ. 4 Pə tɑɣɑ ɑwulɑɑ təmlɛ ntɛ́ sɩ pɑ́ nyɔɔ sʋlʋm. Pəyele pə fɛɩ sɩ ɑwulumpiyɑ nɑ́ɑ́ pɛɛkɩ sʋlʋm toŋ nyəm. 5 Pə tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ nɑ pɑ́ sɔɔ kiiŋ tɔɔ. Yɑɑ pɑ́ wɑkəlɩ kʋnyɔntʋnɑɑ mpɑ pɑ tɔm tewɑ tɔ. 6 Mpɑ sʋlʋm mʋnɑɑ tɔɣɔlɛ mpɑ pɑ cɑɑ səm tɔ, nɑ sɑləməlɑɑ. Yɑɑ lɑŋwɑkəllɛ sɔsɔɔlɛ nyə́mɑ, 7 nɑ pɑ́ sɔɔ pɑ wɑhɑlɑ nɑ pɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛ tɔɔ. 8-9 Amɑ ye nyɑ́ ɩlɛ tɔɣɔ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ nɑ siɣisuɣu, nɑ ń sɛɛnɑ kʋnyɔntʋnɑɑ, nɑ wɑhɑlɑ nyə́mɑ, nɑ mpɑ pɑ lɔwɑ tɔ, nɑ mpɑ pɑɑ pəsəɣɩ yɔɣɔtɑɣɑ tɔ, pɑ tɔɔ.

Alʋ kʋpɑŋ yɑɑsi

10 Wei ɩ́ hikɑ ɑlʋ kʋpɑŋ ɩ kəlɑ kɑcɔkɑ wontu.

11 Ɩ pɑɑlʋ wɛnɑ-ɩ nɑɑni kɛ́ nɑ ɩ́ tɑɣɑnəɣɩ ɩ wɛnɑʋ.

12 Kʋpɑntʋ kɛ ɩ ɑlʋ lɑkɩ-ɩ, ɩɩ lɑkɩ-ɩ kʋwəwɩɩtʋ hɑlənɑ ɩ səm.

13 Alʋ ɩnɩ ɩ pɛɛkəɣɩ kpoŋkpontu toŋ nyəntʋ kɛ́, nɑ heeŋ hʋntʋ nɑ ɩ́ lɑkɩ təmlɛ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

14 Pooluŋ kɛ ɑlʋ ɩnɩ ɩ kɔŋnɑ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ, ɩsɩɩ tɑɑtəlɑɑ kpɩɩləŋ.

15 Tefemle kɛ ɩ́ kʋləɣɩ nɑ ɩ́ cɑləsɩ ɩ nyə́mɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ-wɛɣɛ pɑ təmɑ.

16 Ɩ mɑɣɑsəɣɩ tɑɑlɛ tɔm ɩlɛnɑ ɩ́ yɑ-tɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tuu lɛsɛŋnɑɑ tɩɩŋ nɑ liɣitee nnɑ ɩ hikɑɑ tɔ.

17 Alʋ ɩnɩ ɩ nikiɣi təmlɛ kɛ́ nɑ toŋ ɩɩ cɑkɩ yem.

18 Alʋ ɩnɩ ɩ nyəmɑ́ sɩ ɩ təmlɛ tɔŋ teu, nɑ pɑɑ ɑhoo ɩ mʋsəɣɩ fətəlɑ nɑ ɩ́ lɑkənɑ.

19 Ɩɩ cɑkɩ yem nɑ folofolo nɑ ɑkpɑɑ fɛɩ ɩ niŋ tɑɑ.

20 Alʋ ɩnɩ ɩ wɑɑsəɣɩ wɑhɑlɑ nyə́mɑ nɑ ɩ́ hɑɑkɩ kʋnyɔntʋnɑɑ.

21 Pɑɑ wɑtʋ tɑlɑɑ ɩɩ nəɣəsəɣɩ ɩ təyɑɣɑ nyə́mɑ tɔm. Mpi tɔ, ɩ təyɑɣɑ nyə́mɑ wɛnɑ wɑtʋ wontu kʋpɑntʋ kɛ́.

22 Alʋ ɩnɩ ɩ lʋʋkɩ ɩ təɣɩ kʋtɑkəŋ kɛ́, nɑ kpoŋkpontu toŋ nyəntʋ kʋsɛɛmtʋ wontu.

23 Ɩ pɑɑlʋ kɛ́ ɩcɑtɛ sɔsɑɑ tɑɑ tʋ wei ɩ nyʋɣʋ kʋlɑɑ tɔɣɔ. Mpɛ pɑ hʋʋkənɑ ɩcɑtɛ tɔm.

24 Ɩ lʋʋkɩ tɑmpɑlɑnɑɑ nɑ wontu kɛ́, nɑ ɩ́ pɛɛtəɣənɑ tɑɑtəlɑɑ.

25 Tomɑ nɑ nyʋɣʋ kʋlʋɣʋ kɛ ɩ suuwɑ ɩ tɔɔ, ɩɩ nəɣəsəɣɩ cele nyəntʋ.

26 Alʋ ɩnɩ ɩ yɔɣɔtəɣənɑ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ́, nɑ ɩ́ tɑsəɣɩ lɑɣɑtʋ nɑ sɔɔlʋɣʋ.

27 Alʋ ɩnɩ ɩ feŋiɣi mpi pə lɑkɩ ɩ təyɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔ, ɩɩ tɔkɩ felentu tɔɣɔnɑɣɑ.

28 Alʋ ɩnɩ ɩ piyɑ nɑ́ yɑɑkɩ-ɩ lɑŋhʋlʋmlɛ tʋ, nɑ ɩ pɑɑlʋ nɑ́ɑ́ pʋɣʋləɣɩ-ɩ sɩ:

29 Alɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ tɔŋ teu. Amɑ nyɑ́ tɛɛ pɑ tənɑ.

30 Tɔnʋɣʋ sotuɣu puɣusiɣi kɛ́, nɑ ɩsɛntɑɑ teu nɑ́ɑ́ sɑɑləɣɩ. Amɑ ɑlʋ wei ɩ nyɑŋnɑ Tɑcɑɑ tɔ ɩ tike ɩ mʋnnɑ sɑmtʋ.

31 Pə wɛɛ sɩ pɑ́ lɛɛtɩ-ɩ ɩ wɑhɑlɑ sote kɛ ɩ təmlɛ tɔɔ kɛ́.

ɑ 30:1 Ɩtəyɛɛlɩ: Hepəlɑ tɑɑ ɩlɛ tə pəsəɣɩ nɑ tə́ tɛləsɩ tənɛ ɩnɩ sɩ mɑ kɑwɑɣɑ, hɑɩ, Ɩsɔ mɑ kɑwɑɣɑ, nɑ mɑ tomɑ tɛ.

Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

LƎMAƔASƐƐ TƲ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkəlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ tə nɑɑkɩ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɔm. Amɑ ɩ ləmɑɣɑsɛɛ fɑɣɑnɑ yʋlʋ nyənɑ kɛ́. Ɩ hʋləɣɩ ɩ tɑkəlɑɣɑ kɑllɑɑ sɩ yʋlʋ ɩ́ cɑɣɑnɑ ɩ tɩ tɔ pə kɛ́ kpɛtɛ kɛ́. Mpi tɔ, pə tɑɣɑ təmlɛ toŋ nyəntɛ tɑɑ kɛ́ təcɑɣɑnɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ wɛɛ. Pə tɑɣɑ pʋlʋ, pə tənɑ mpi yʋlʋ lɑkɩ ɑtɛ cənɛ tɔ pə wɛ tənɑɣɑ kɛ́. Tənɑɣɑ ń nyənɑɑ Ɩsɔ tɔm cɛkənɑʋ wɛ yʋlʋ kɛ kɑtɛ. Ɩsɔ tike wɛnnɑ tɑm nɑ ɩnɩ ɩ kʋsəɣənɑ yʋlʋ nɑ ɩ kʋlɑpəm tənɑ nyʋɣʋ.

Ɩsənɑ pɑ fɑɣɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɔm tɑkəlɑɣɑ tɔ:

Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ sɩ ɑtɛ nyəmnɑɑ tɔm cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ, titite 1:1–4:16

Tɑkəlɑɣɑ tʋ tɑsəɣɩ lɑɣɑtʋ kɛ ɑtɛ nyəm tɔɔ, titite 4:17–10:20

Kʋtəkətʋ, titite 11:1–12:14

1

Pə tənɑ pə wɛ piti kɛ́ nɑ pə cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ

1 Tɑfiiti pəyɑlʋ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ wei ɩ kɛ́ Yosɑlɛm wulɑʋ tɔ ɩ tɔm ntɔ. 2 Ɩ tɔmɑ sɩ pə tənɑ pə wɛ piti kɛ́ nɑ pə cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ ɩsɩɩ yʋlʋ lʋkʋɣʋ sɩ ɩ́ tiiki heelim tɔ. 3 Yʋlʋ kʋkʋɣʋ ɩ tɩ nɑ təmɑ tənɑɣɑ ɑtɛ cənɛ tɔ, pepeɣe ɩ wɑɑkɩ pə tɑɑ? 4 Lʋlʋɣʋ looŋɑ kɑnɛ kɑ səkɩ kɛ́ nɑ looŋɑ lɛŋkɑ nɑ́ɑ́ kʋlɩ nɑ kɑ́ sɩ tɔtɔ, nɑ tɛtʋ nɑ́ɑ́ wɛ mpʋ tɩɩ lɑɣɑsəɣɩ. 5 Ilim lɩɩ kɛ́ nɑ pə́ tʋ́ nɑ pə́ huliɣinɑ pə lonte tɑɑ kɛ́ məlʋɣʋ sɩ pə tɑsəɣɩ lɩɩʋ. 6 Ɩlɛnɑ heelim nɑ́ɑ́ mɑkɩ nɑ pə́ pukinɑ ilim mpətəŋ tɔɔ, nɑ pə́ mələnɑ pə ntɔɣɔŋ tɔɔ. Nɑ pə́ mɑ́ nɑ pə́ cɔɔ kilikite, nɑ pə́ tɑɣɑnɩ cuɣusuɣu. 7 Pusi tənɑ kpeŋ teŋku tɑɑ kɛ́. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩɩ suɣi. Hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ tɔɔ pusi kpeŋnɑ tɔ, kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ kɛ́ sɩɩ kpeŋ, sɩ kɑɑ lɑɣɑsɩ. 8 Pə tənɑ pə tɔŋnɑ lɑpʋ kɛ́ pɩɩ yeki. Nɔɣɔlʋ ɩɩ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ ɩsəlɛ nyəɣəsəɣɩ nyənʋɣʋ yɑɑ ŋkpɑŋʋɣʋ nyəɣəsəɣɩ nɩɩʋ. 9 Mpi pɩɩ wɛɛ tɔ, mpɩ pɩɩ wɛɛnɑ, nɑ mpi pɩɩ lɑpɑ tɔ, mpɩ pɩɩ tɑsənɑ lɑpʋ. Kʋfɑm nɑpəlɩ pə fɛɩ ɑntulinyɑ tɑɑ cənɛ. 10 Pɑɑ pʋlʋpʋ lɑpɑ nɑ yəlɑɑ tɔŋ sɩ kʋfɑm, pəlɛ pɩɩ tɛmɑ lɑpʋ kɛ pɩɩsɩ nsi sɩ tɛɛwɑ tɔ, sɩ tɑɑ kɛ́ nɑ pə́cɔ́ pə tɑkɩ tɑ́. 11 Nɔɣɔlʋ ɩɩ tɔɔsəɣɩ mpi pə tɛɛwɑ hɑtoo lɔŋtɑɑ tɔ pə tɔɔ. Mpʋ tɔtɔɣɔ tɑ́ wɑɑlɩ nyə́mɑ nɑ́ kɑɑ yele pʋlʋpʋ sɩ pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ nyə́mɑ ɩ́ nɑ́.

Nyəm mpi ləmɑɣɑsɛɛ tʋ hikɑ ɩ kʋlɑpəlɛ tɑɑ tɔ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɔmɑ sɩ: Mɑ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm. 13 Mɑ hɑ mɑ tɩ sɩ mɑ́ pɛɛkɩ teu nɑ ləmɑɣɑsɛɛ, nɑ mɑ́ cɛkənɑ pə tənɑ mpi pə lɑkɩ ɑntulinyɑ tɑɑ tɔ. Pə kɛ́ wɑhɑlɑ təmlɛ nte Ɩsɔ tʋɣɩ yəlɑɑ tɔɣɔ. 14 Mɑ nyəmɑ́ təmɑ tənɑ nnɑ yəlɑɑ lɑkɩ ɑtɛ tɔ. A tɔm nɑ kɑtɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ lʋkʋɣʋ sɩ ɩ́ tiiki heelim tɔ. 15 Mpi tɔ, yʋlʋ kɑɑ siɣisi mpi pə kuntilɑɑ tɔ. Pəyele nɔɣɔlʋ kɑɑ pəsɩ nɑ ɩ́ kɑlɑ mpi pə fɛɩ tɔ. 16 Hɑlɩ mɑ hʋʋwɑ mɑ tɑɑ sɩ mɑ wɛnɑ nyəm nɑ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ sɔsɔm nɑ pə tɛɛ Yosɑlɛm ɑwulɑɑ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-m tɔ. Pɔpɔtʋ fɛɩ mɑ nyəm tɔɔwɑ sɔsɔm kɛ nɑ mɑ́ cɛkənɑ weesuɣu tɔm. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ sʋʋ fɑɣɑʋ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ kɛ ləmɑɣɑsɛɛ nɑ kʋmɛlɛntʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ cɛkənɑ sɩ pəlɛ pə wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ ɩsɩɩ yʋlʋ lʋkʋɣʋ sɩ ɩ́ tiiki heelim tɔ. 18 Ye yʋlʋ leelɑ pʋlʋpʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ cɛkənɑ-wɩ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ nyəm. Mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ lɑŋlɛ kɑ́ wɑkələnɑ-wɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ pə kʋnyɔŋ.

2

1 Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ sɩ: Mɑ hʋʋwɑ mɑ tɑɑ sɩ mɑɑ yɔɔlənɑ weesuɣu nɑ mɑ́ nɩɩ leleŋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ mɑɣɑnɑ sɩ pəlɛ pə tɑ wɑɑsɩ pʋlʋ. 2 Wei ɩ nyənəɣɩ weesuɣu tɔm kɛ yem tɔ pə kɛ́ kʋmɛlətɔm kɛ́. Yɑɑsi ɩnɩ ɩɩ wɑɑsəɣɩ pʋlʋ. 3 Mɑɑ mɑɣɑsɑ mɑ tɑɑ sɩ mɑ́ hɑ mɑ təɣɩ sʋlʋm. Ɩlɛnɑ mɑ́ tɔŋnɑ ləmɑɣɑsɛɛ, nɑ mɑ́ pəsɩ mɑ təɣɩ kpɑŋtʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ cɛkənɑ mpi pə kɛ́ kpɑŋʋɣʋ tɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ mɑɣɑsɩ sɩ mɑ́ nɑ́ mpi pə kəlɑ teu sɩ yəlɑɑ ɩ́ lɑ pɑ weesiŋ wɑɑtʋ kɛ ɑtɛ cənɛ tɔ. 4 Mɑ lɑpɑ təmɑ sɔsɔɔnɑ kɛ́. Mɑ ŋmɑwɑ mɑ təɣɩ kutuluŋ nɑ mɑ́ tuu tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ ɩ tɑwɑ. 5 Mɑ tʋwɑ mɑ təɣɩ tɑwɑ nɑ mɑ́ sɔ tɩɩŋ kʋkʋləŋ wɑɑnɩ wɑɑnɩ. 6 Mɑ hɛɛ pusi nɑ sɩ lʋm niɣitiɣi tɩɩŋ hɔtʋɣʋ ŋkʋ. 7 Mɑ yɑpɑ yomɑɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ nɑ pɑ́ lʋlɩ piyɑ kɛ mɑ təyɑɣɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ wɛɛnɑ tɔlɑ kɛ sɔsɔm nɑ pə́ kəlɩ ɩsɩɩ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-m Yosɑlɛm tɑɑ tɔ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kuuwɑ tɔtɔɣɔ hɔɣɔləŋ ɑwulɑɑ kpɑŋcooŋ, pɑɑ pɑ wʋlɑnɑɑ, pɑɑ pɑ liɣitee. Mɑ kpɑɣɑ yonyoolɑɑ ɑpɑlʋnyəmɑ nɑ ɑlʋnyəmɑ. Mɑ kpɑɣɑ ɑlɑɑ kɛ tuutuumɑ nɑ pə́ kəlɩ ɩsɩɩ yʋlʋ kɑ́ nyɩɩlɩ tɔ. 9 Hɑlənɑ mɑ nyʋɣʋ kʋlɩ nɑ pə́ kəlɩ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-m Yosɑlɛm kɛ wɛɛʋ tɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ, mɑ tɔkɑ mɑ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́. 10 Mɑ tɑ kisinɑ mɑ ɩsɛ kɛ mpi mpi ɑ nyɩɩləɣɩ tɔ. Pəyele mɑ tɑ kisinɑ mɑ təɣɩ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑtəlɩ. Mpi tɔ, mɑ yɔɔlɑɣɑnɑ mɑ təmɑ tənɑɣɑ. Mpi pə kɛ́ mɑ nyəm kɛ mɑ təmɑ tənɑ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nyənɑ mɑ təmɑ nɑ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ mɑ tɔɣɔ ɑ lɑpʋ tɑɑ tɔ. Pə tənɑ pə wɛ kɑtɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ lʋkʋɣʋ sɩ ɩ́ tiiki heelim tɔ. Kɑwɑɑɣɑ fɛɩ pʋlʋpʋ tɑɑ kɛ́ ɑtɛ cənɛ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ cɑɑwɑ sɩ mɑ́ cɛkənɑ sɩ, ye yʋlʋ kɛ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kɑwɑɑɣɑ ŋkɑɣɑ ɩ wɛnɑ nɑ pə kəlɩ kpɑŋtʋ nɑ kʋmɛlɛŋ? Ɩlɛnɑ mɑ́ pɔɔsɩ mɑ tɩ sɩ, wei ɩ kɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ mɑ lonte tɔ ɩ kɑ́ lɑ nɑ ɩ́ kəlɩ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-m tɔ? 13 Mɑ nyəmɑ́ sɩ ləmɑɣɑsɛɛ kəlɑ kpɑŋʋɣʋ kɛ teu. Ɩsɩɩ nyɑɑləm kəlʋɣʋ səkpɛtʋɣʋ tɔ. 14 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nyəmɑ́ ɩ təpote kɛ́. Ɩlɛnɑ kpɑŋtʋ nɑ́ɑ́ yontiɣi yem. Ɩlɛ mɑ nyəmɑ́ sɩ pə kɔŋ pɑ tənɑɣɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋlʋmʋɣʋ kpɛntʋɣʋ kɛ́. 15 Ɩlɛnɑ mɑ́ tɔ mɑ tɑɑ sɩ, ye pɩɩ kpɛntɩ mɑ nɑ kpɑŋtʋ kɛ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋlʋmʋɣʋ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ mɑ tɛɛ-ɩ ləmɑɣɑsɛɛ. Təlɛ tə wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ. 16 Pɑɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ, pɑɑ kpɑŋtʋ, pɑ nɑɑlɛ pɑ səkɩ teitei kɛ́. Pə́cɔ́ pɑɑ tɔɔsəɣɩ nɔɣɔlʋ tɔɔ kɛ́ tɑm tɔɔ nɑ pə kəlɩ lɛlʋ. Ye kʋyɛɛŋ ɩ́ sikɑɑ pɑ sɔɔkɩ pɑ nɑɑlɛ pɑ tɔɔ kɛ́. 17 Mɑ nyəɣəsɑ weesuɣu kɛ́. Mpi tɔ, mɑ tɑɑ kpɑɑnɑ mpi yəlɑɑ lɑkɩ ɑtɛ tɔɣɔ. Pə tənɑ pə wɛ kɑtɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ lʋkʋɣʋ sɩ ɩ́ tiiki heelim tɔ. 18 Mɑ tɑɑ kpɑɑnɑ təmɑ wenɑ mɑ tɔɣɔ wɑhɑlɑ nɑ mɑ́ lɑ tɔɣɔ. Mpi tɔ, wei ɩ kɑ́ lɛɛtɩ mɑ lonte tɑɑ tɔɣɔ mɑ kɔŋ yelinɑʋ. 19 Pəyele nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ sɩ ɩ kɑ́ lɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ yɑɑ kpɑŋtʋ. Pəyele pʋntʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ pɑɑsənnɑ mpi mɑ tɔɣɔ wɑhɑlɑ nɑ mɑ́ lɑnɑ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ ɑtɛ tɔ. Təlɛ tə wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ. 20 Ɩlɛnɑ mɑ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlənɑ təmlɛ nte mɑ lɑpɑ ɑtɛ tɔ. 21 Mpi tɔ, ye yʋlʋ lɑpɑ pʋlʋ nɑ ləmɑɣɑsɛɛ nɑ ɩ́ wɑɑ pə tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yelinɑ yʋlʋ wei ɩ tɑ wɩɩ pə tɔɔ tɔ. Pə wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ, pəcɔ pə wɩɩkɩ. 22 Ye mpʋ yəlɑɑ kɑɑsʋɣʋ pɑ tɩ nɑ pɑ́ tɔkɩ wɑhɑlɑ nɑ pɑ́ kɑɑkɩ yem tɔ, weɣe pɑ wɑɑkɩ ɑtɛ cənɛ? 23 Pɑ kʋyɛɛŋ tənɑ kɛ cɔɔsɛɛ kɛ́. Pɑ təmlɛ kɛ wɑhɑlɑ nyəntɛ. Pɑɑ ɑhoo pɑɑ hɛɛsəɣɩ. Təlɛ tə wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ.

24 Mpi yʋlʋ pəsəɣɩ tɔɣɔlɛ tɔɣɔʋ nɑ nyɔɔʋ, nɑ ɩ təmlɛ kʋlʋlʋm yɔɔlənɑʋ. Pəlɛ pə kɛ́ Ɩsɔ kʋcɔɔʋ tɔtɔɣɔ. 25 Mpi tɔ, ye Ɩsɔ tɑ́ hɑ yʋlʋ sɩ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ nɩɩ leleŋ ɩ kɑɑ nɑ́. 26 Yʋlʋ wei ɩ wɛ Ɩsɔ kɛ́ teu tɔɣɔ ɩ hɑɑkɩ nyəm nɑ ləmɑɣɑsɛɛ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ ɩsɑɣɑʋ sɩ ɩ́lɛ́ ɩ cɑləsəɣɩ nɑ ɩ́ kɑɑkɩ kʋpɑŋ. Təlɛ tə wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ ɩsɩɩ yʋlʋ lʋkʋɣʋ sɩ ɩ́ tiiki heelim tɔ.

3

Pɑɑ mpi nɑ pə wɑɑtʋ kɛ́

1 Pɑɑ mpi nɑ pə wɑɑtʋ kɛ ɑtɛɣɛ. 2 Lʋlʋɣʋ wɛnɑ pə wɑɑtʋ kɛ́, nɑ səm nɑ pə wɑɑtʋ. Tʋɣʋ sɔʋ nɑ pə wɑɑtʋ, nɑ kʋ kpɛsʋɣʋ nɑ pə wɑɑtʋ. 3 Kʋɣʋ wɛnɑ pə wɑɑtʋ kɛ́, nɑ wɑɑʋ nɑ pə wɑɑtʋ. Nmɑʋ nɑ pə wɑɑtʋ, nɑ yɔkʋɣʋ nɑ pə wɑɑtʋ. 4 Wulɑ nɑ ɑ wɑɑtʋ kɛ́, nɑ woŋɑ nɑ ɑ wɑɑtʋ. Lɑŋwɑkəllɛ nɑ tə wɑɑtʋ, nɑ pɑɑlɛ nɑ tə wɑɑtʋ. 5 Pɛɛ lɔɣɔʋ wɑɑtʋ wɛɛ kɛ́, nɑ ɑ tɔɔsʋɣʋ nɑ pə wɑɑtʋ. Wɑɣɑlʋɣʋ wɛnɑ pə wɑɑtʋ, nɑ pə́ kɑɑsɩ wɑɑtʋ wei n kɑ́ se-wɩ tɔ. 6 Pɛɛkʋɣʋ wɑɑtʋ wɛɛ kɛ́, nɑ lepu nɑ pə wɑɑtʋ. Wɑɑtʋ wei yʋlʋ kɑ́ sɩɩ pʋlʋ tɔ, nɑ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ́ lɔ-wɩ tɔ. 7 Cəlʋɣʋ wɑɑtʋ wɛɛ kɛ́, nɑ nyɑlʋɣʋ nɑ pə wɑɑtʋ. Sum wɛnɑ pə wɑɑtʋ kɛ́, nɑ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ kɑ wɑɑtʋ. 8 Sɔɔlʋɣʋ wɑɑtʋ wɛɛ kɛ́, nɑ pə kɑɑsɩ tɑɑ kpɑnɑʋ wɑɑtʋ. Ɩlɛnɑ yoou nɑ kʋ wɑɑtʋ, nɑ hɛɛsʋɣʋ nɑ kʋ wɑɑtʋ.

9 Pepeɣe təmlɛ lɑtʋ wɑɑkɩ? 10 Mɑ nɑwɑ kʋlɑpəlɛ nte Ɩsɔ tʋɣɩ yəlɑɑ tɔ. 11 Pə tənɑ mpi ɩ lɑpɑ tɔ pə tewɑ pə wɑɑtʋ kɛ́. Hɑlənɑ ɩ́ tʋ yəlɑɑ tɑɑ kɛ́ tɑm tɔɔ ləmɑɣɑsəlɛ. Pɑɑ nɑ yʋlʋ ɩɩ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ cɛkənɑ təmlɛ nte Ɩsɔ lɑpɑ hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ tə tənɑɣɑ tɔ. 12 Ɩlɛnɑ mɑ́ cɛkənɑ sɩ yəlɑɑ fɛɩnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑtəlɩ. Ye pə tɑɣɑ pɑ́ hɑ pɑ təɣɩ pɑ tɩ leleŋ nɩɩʋ tɑɑ kɛ́ pɑ weesiŋ wɑɑtʋ. 13 Yʋlʋ tɔkʋɣʋ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ nɑ ɩ́ yɔɔləɣənɑ ɩ təmlɛ kʋlʋlʋm tɔ pə kɛ́ Ɩsɔ kʋcɔɔʋ kɛ́. 14 Ɩlɛnɑ mɑ́ cɛkənɑ sɩ pə tənɑ mpi Ɩsɔ lɑkɩ tɔ pə wɛ tɑm tɔɔ kɛ́. Pʋlʋ tɑ sɔɔsɩ pə́cɔ́ pə tɑ pɑsɑ. Ɩ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ yəlɑɑ ɩ́ nyɩ ɩ sɔsɔɔntʋ. 15 Mpi pə lɑkɩ nɔɔnɔɔ nɑ mpi pɩɩ tɛ nɑ pə́ kɔɔ tɔ, pɩɩ tɛmɑ lɑpʋ kɛ hɑtoo lɔŋ kɛ́. Ɩsɔ lɑkənɑ nɑ pə́ lɛləɣɩ.

Pə tənɑ pə tɛɛsəɣənɑ səm kɛ́

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɑsɑ cɛkənɑʋ tɔtɔ sɩ, ɩsɑɣɑtʋ tɔkənɑ kɑwulɑɣɑ kɛ timpi pɩɩ wɛɛ sɩ pɑ́ təŋ siɣisuɣu nɑ pɑ́ hɑ tɑmpɑnɑ tɔ. 17 Ɩlɛnɑ mɑ́ tɔ sɩ: Ɩsɔ kɑ́ hʋʋnɑ ɩsɑɣɑʋ nɑ siɣisilu kɛ́. Mpi tɔ, pɑɑ mpi pə lɑkɩ pə wɑɑtʋ kɛ́. 18 Ye pə kɑɑsɑ yəlɑɑ ɩlɛ Ɩsɔ mɑɣɑsəɣɩ-wɛɣɛ sɩ pɑ́ cɛkənɑ sɩ pɑ tɑ kəlɩ tɔlɑ kɛ pʋlʋ. 19 Pə kpɛntɑ yʋlʋ nɑ tɔtɛ kɛ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋlʋmʋɣʋ kɛ́. Feesuɣu kʋlʋmʋɣʋ kɛ pɑ wɛnɑ, pɑ nɑɑlɛ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ sɩ. Yʋlʋ tɑ kəlɩ tɔtɛ. Mpi tɔ, pə tənɑ pə cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ tɔ se. 20 Pɑ tənɑ pɑɑ tɑɣɑnɩ tɛtʋ nti pɑɑ ŋmɑnɑ-wɛ tɔɣɔ pəsʋɣʋ kɛ́. 21 Nɔɣɔlʋ kɑɑ pəsɩ nɑ ɩ́ hʋlɩ təfoo sɩ yəlɑɑ ləsɑsɩ kpɑɑkɩ ɩsɔ nɑ tɔlɑ nyənsɩ nɑ́ɑ́ sɑɑlɩ ɑtɛ. 22 Tənɑɣɑ mɑ cɛkənɑɑ sɩ yʋlʋ fɛɩnɑ pʋlʋ nɑ pə́ tɛɛ sɩ ɩ́ yɔɔlənɑ ɩ təmlɛ kʋlʋlʋm. Mpi pə hɑ-ɩ tɔɣɔlɛ. Pə tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ kɑɑ pəsɩ nɑ ɩ́ yɔɔlənɑ cele nyəm nɑ ɩ́ tɑ tɑtɑ tənɑ.

4

Mpi pə tɑ təŋ yəlɑɑ weesiŋ tɑɑ tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɑsɑɑ sɩ: Hei ɩ́ nyənɩ ɩsənɑ pɑ ŋmɑkəlɑ yəlɑɑ nɑ pɑ́ wiiki tɔ. Nɔɣɔlʋ ɩɩ puki pɑ puɣusuɣu. Pɑ ŋmɑkəllɑɑ mpɛɣɛlɛ toŋtʋnɑɑ. Nɔɣɔlʋ ɩɩ pəsəɣɩ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛɣɛ pɑ niŋ tɑɑ. 2 Mɑ hʋʋ sɩ mpɑ pɑ səpɑ tɔ pɑ kəlɑ leleŋ nɩɩʋ kɛ weesiŋ nyə́mɑ. 3 Ɩlɛnɑ pə tɩɩ kələnɑ mpɑ pɑ tɑ tɩɩ lʋlətɑ tɔ. Mpi tɔ, pɑ tɑ nyɩ ɩsɑɣɑtʋ nti yəlɑɑ lɑkɩ ɑtɛ cənɛ tɔ.

4 Mɑ nɑwɑ tɔtɔ sɩ yəlɑɑ tɔkɩ wɑhɑlɑ kɛ́ nɑ təmɑ sɩ pɑ́ hiki nɑ pɑ́ tɛɛ pɑ lɛlɑɑ. Pəlɛ pə wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ ɩsɩɩ yʋlʋ lʋkʋɣʋ sɩ ɩ́ tiiki heelim tɔ. 5 Felentú susiɣi ŋkpɑlɑsɩ kɛ́ nɑ ɩ́ tʋɣɩ ɩ təɣɩ wɑkəlʋɣʋ. 6 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ wɛɛnɑ ŋkute kʋlʋmtəlɛ nɑ ɩ́ nɩɩkɩ leleŋ, nɑ mpi ɩ kɑ́ wɛɛnɑ ŋkulee nɑɑlɛ nɑ pə́ wɛ kɑtɛ tɔ.

7 Mɑ nɑwɑ tɔtɔɣɔ kɑtɛ lɛntɛ kɛ tɛtʋ tɔɔ. 8 Yʋlʋ wɛnnɑ ɩ tike təkoŋ, ɩ fɛɩnɑ ɑlʋ yɑɑ neu, yɑɑ pəyɑɣɑ, pəcɔ ɩ lɑkɩ təmlɛ ɩɩ nyəɣəsəɣɩ. Ɩ cɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ sɔɔsəɣɩ wɛnɑʋ kɛ́ tɑm. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, nɑ ɩ́ pɔɔsəɣɩ ɩ təɣɩ tɑm sɩ: Awe tɔɔ kɛ́ mɑ wɩɩkɩ nɑ mɑ́ kisiɣi leleŋ nɩɩʋ. Yɑɑsi ɩnɩ ɩ kɛ́ ɩsɑɣɑʋ kɛ́ nɑ ɩ cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ. 9 Pə kəlɑ teu sɩ yəlɑɑ nɑɑlɛ ɩ́ kɑɑ, nɑ mpi yʋlʋ kɑ wɛɛ ɩ tike tɔ. Mpi tɔ, pɑ wɑɑkɩ pɑ təmlɛ tɑɑ kɛ́. 10 Pəyele pɑ tɑɑ wei ɩ́ tɩɩ hotɑɑ lɛlʋ kʋsɩ-ɩ. Amɑ wei ɩ wɛ ɩ tike tɔ ye ɩ hotɑɑ ɩɩ nɑɑkɩ kʋsʋlʋ. 11 Ye yəlɑɑ nɑɑlɛ ɩ həntɑɑ, pə hɑŋəɣɩ-wɛɣɛ. Amɑ pə kɑɑ hɑŋ wei ɩ wɛ ɩ tike tɔ. 12 Ye yʋlʋ wɛ ɩ tike ŋmɑkəllʋ ŋmɑkələɣɩ-ɩ kɛ́. Amɑ ye pɑ wɛ nɑɑlɛ ɩlɛ pɑ pəsɩ-ɩ. Ɩfɑtəlɛ ɩɩ cɛkɩ lɔŋ ɩsɩɩ ŋmənɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ.

13 Ɩfepu wei ɩ́ tɑ kɛ kɑsɑɣɑmpu nɑ ɩ́ wɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɔ ɩ lɑpɑ sɑnɑ nɑ wulɑʋ kʋkpɑtʋlʋ kʋmɛlɛŋ ŋku kʋ kisiɣi lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ tɔ. 14 Pɑɑ sɑləkɑ tɑɑ kɛ́ ɩfepu ɩnɩ ɩ lɩɩnɑɑ sɩ ɩ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ, yɑɑ pɑ tɩɩ lʋlɑ-ɩ kʋnyɔntʋ kɛ kɑwulɑɣɑ tɑɑ, 15 mɑ nɑɑkɩ sɩ ɩfepu wei ɩnɩ ɩ kɑ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ wulɑʋ ɩnɩ ɩ lonte tɑɑ tɔ yəlɑɑ tənɑ kɑ́ wɛɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́. 16 Yəlɑɑ tuutuumɑ kɑ wɛɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́, pɑɑ nɑ mpʋ pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ nyə́mɑ lɑŋɑ kɑɑ hʋlʋmənɑ-ɩ. Mpi tɔ, pəlɛ pə wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ ɩsɩɩ yʋlʋ lʋkʋɣʋ sɩ ɩ́ tiiki heelim tɔ.

Nɔɣɔ sɩɩʋ kpɑɩ nyəm

17 Lɑ lɑɑkɑlɩ kɛ wɑɑtʋ wei n puki Ɩsɔ təyɑɣɑ tɑɑ tɔ. Polo sɩ ń nɩɩ nɑ ń wɛɛnɑ Ɩsɔ sɔɣɔntʋ. Pə kəlɑ teu kɛ tɔlɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kʋmɛlɛŋ lɑkɩ nɑ ɩ́ tɑ cɛkənɑ sɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ lɑkɩ tɔ.

5

1 Tɑɑ hulinɑ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nɑ ń tɑ́ hʋʋ nyɑ́ tɑɑ. Pə tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ wɛ ɩsɔtɑɑ kɛ́ nɑ nyɑɑ wɛ ɑtɛ. Mpʋ tɔ, nyɑ́ tɔm ɩ́ tɑɑ kəlɩ pɑɣɑlɛ. 2 Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, nəɣəsɛɛ tuutuumɑ kɔŋnɑ toosee kɛ́, nɑ yɔɣɔtɑɣɑ kɑtɑtəlɑɣɑ nɑ́ɑ́ kɔŋnɑ kʋmɛlətɔm. 3 Ye n sɩɩ Ɩsɔ kɛ́ nɔɣɔ, lɑ-kɛ, tɑɑ yele nɑ pə́ leeli. Mpi tɔ, Ɩsɔ lɑŋlɛ ɩɩ hɛɛkənɑ kʋmɛlɛməŋ. Pə tɔɔ kɛ́ pə wɛɛ sɩ ń tɔkɩ nti n sɩɩkɩ tɔ. 4 Pə kəlɑ teu sɩ ń tɑɑ sɩɩ nɔɣɔ, nɑ mpi n kɑ́ sɩɩ nɑ ń kɑɑ lɑ tɔ. 5 Tɑɑ yele nɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ sʋsʋ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ. Nɑ pə́ kɔɔ nɑ, pə́ cɑɑlɩ-ŋ sɩ ń heeli kɔtʋlʋ sɩ pə yʋkənɑ-ŋ. Tɔfɔ Ɩsɔ kɑ́ mʋnɑ-ŋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ wɑkəlɩ nyɑ́ kʋlɑpəm. 6 Toosee kɑtɑtəlɑɣɑ kɛ́ tɔm kpɑɩ nyəntʋ kɛ yem kɛ́. Pə tɔɔ kɛ́ pə wɛɛ sɩ ń nyɑnɑ Ɩsɔ.

Mpəle tɛləsʋɣʋ kɛ sɔsɔɔntʋ tɑɑ

7 Ye timpi yəlɑɑ muɣuliɣi kʋnyɔntʋ nɑ pɑ́ tʋɣɩ-ɩ tɑsəkəlɛ, pə tɑɑ lɑ-ŋ piti. Mpi tɔ, yʋlʋ sɔsɔ kentiɣi sɔsɔ lɛlʋ kɛ́, nɑ pɛlɛ pɑ wɛnɑ pɑ sɔsɔ wei ɩ kəlɑ-wɛ tɔ. 8 Pə kəlɑ teu sɩ tɛtʋ ɩ́ wɛɛnɑ wulɑʋ wei ɩ səŋnɑ tɑwɑ hɑləm tɔm tɑɑ tɔ. Mpi tɔ, tənɑɣɑ pɑ tənɑ pɑ tɔɣɔnɑɣɑ lɩɩkənɑ. ɑ

Ɩsənɑ liɣitee ɩɩ wɑɑsəɣɩ tɔ

9 Liɣitee sɔɔllʋ ɩɩ nyəɣəsəɣɩ-yɛ, nɑ wɛnɑʋ sɔɔllʋ nɑ́ fɛɩnɑ kɑwɑɑɣɑ. Təlɛ tə wɛ piti tɔtɔɣɔ. 10 Ye wɛnɑʋ ɩ́ hukiɣi, kʋ tɔɣɔlɑɑ hukiɣi tɔtɔɣɔ. Wɛɛntɑɑ kɑwɑɑɣɑ ntɛ́ pɑ nɑɑkʋɣʋ pɑ wɛnɑʋ nɑ pɑ ɩsɛ tɔ. 11 Təmlɛ lɑtʋ tooki kɛ́ nɑ ɩ́ nɩɩ leleŋ, pɑɑ ɩ tɔɣɔ pəcɔ yɑɑ sɔsɔm. Amɑ wɛɛntʋ wɛnɑʋ kɑtɑtəlɑɣɑ ɩɩ yeki sɩ ɩ́ too teu. 12 Yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ nɔɣɔlʋɣʋ mɑ nɑwɑ tɛtʋ tɔɔ, ɩnəɣəlɛ ɩsənɑ yʋlʋ sɩɩkʋɣʋ liɣitee nɑ ɑ́ tɑɣɑnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́ wɑkəlʋɣʋ tɔ. 13 Ye ɩ nyʋɣʋ səpɑ nɑ ɩ liɣitee ɑnɩ ɑ́ sɑɑlɩ, ye ɩ lʋlɑ ɑpɑlʋpəyɑɣɑ, niŋ kpɛtɛ kɛ kɛlɛ kɑ kɔŋ. 14 Ɩsɩɩ ɩ too kɑ lʋlʋɣʋ-ɩ kpɛtɛ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɑ́ sɩ kpɛtɛ tɔtɔ, ɩ kɑɑ tɔkɩ ɩ təmlɛ pʋlʋɣʋ ɩ niŋ tɑɑ. 15 Sɩ yʋlʋ ɩ́ sɩ kpɛtɛ ɩsɩɩ ɩ kɑ́ kɔm tɔ pə kɛ́ lɑŋwɑkəllɛ sɔsɔɔlɛ kɛ́. Ɩ təmlɛ tɔm lɑpɑ kɑtɛ kɛ́, kɑwɑɑɣɑ fɛɩ tə tɑɑ. 16 Səkpɛtʋɣʋ, nɑ lɑŋwɑkəllɛ, nɑ nəɣəsɛɛ tuutuumɑ, nɑ kʋtɔməŋ, nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɑɑ kɛ́ ɩ wɛɛ, hɑlənɑ ɩ səm.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɔmɑ sɩ: Nti mɑ nɑwɑ tɔɣɔlɛ sɩ yʋlʋ lɑŋlɛ ɩ́ hʋləmənɑ ɩ kʋtɔɣɔʋ, nɑ ɩ kʋnyɔnyɔɔm, nɑ ɩ təmɑ tənɑ nnɑ ɩ lɑkɩ ɑtɛ tɔ, hɑlənɑ ɩ səm. Mpi tɔ, ɩ pɑɑ tete ntɛ́ tənɑ. 18 Mpɑ pɑ tənɑ Ɩsɔ hɑɑkɩ toŋ nɑ wɛnɑʋ sɩ pə kɛ́ pɑ nyəm nɑ ɩ yeki-wɛ sɩ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ yɔɔlənɑ pɑ təmlɛ tɔ. Mpʋ ɩnɩ pə kɛ́ Ɩsɔ kʋcɔɔʋ kɛ́. 19 Mpi pə tɔɔ tɔ, sɑɑ wei Ɩsɔ tʋɣɩ yʋlʋ tɑɑ kɛ́ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔ, ɩɩ pɑɑsəɣənɑ teu sɩ ɩ weesuɣu topilɑɑ.

6

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɔmɑ sɩ: Mɑ nɑwɑ wɑhɑlɑ wei ɩ kəlɑ yʋlʋ kɛ ɑtɛ cənɛ tɔ. 2 Ye ɩsɩɩ Ɩsɔ hɑ yʋlʋ ntɛ́ toŋ nɑ wɛnɑʋ nɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ ɩ tɑ lɑŋ pʋlʋ. Amɑ ɩ tɑ hɑ-ɩ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ tɔɣɔ-wɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ kpɑɩ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́ ɩ tɔɣɔ. Təlɛ tə cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ kɛ́ nɑ lɑŋwɑkəllɛ sɔsɔɔlɛ. 3 Yɑɑ ɩsɩɩ yʋlʋ lʋlənɑ ntɛɣɛ piyɑ nɩɩnʋwɑ (100) nɑ ɩ́ kpɑtəlɩ teu, ɩlɛ ɩ tɑ yɔɔlənɑ ɩ wɛnɑʋ mpɩ nɑ ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ nɑ pɑ́ pimi-ɩ. Pəyɑɣɑ ŋkɑ pə hɔləsɑɑ tɔ kɑ lɑpɑ-ɩ nɑ sɑnɑ. 4 Pə lʋlɑ pəyɑɣɑ ŋkɛɣɛ yem kɛ́ nɑ kɑ́ məlɩ səkpɛtʋɣʋ tɑɑ nɑ kɑ́ hətɛ sɑɑlɩ tənɑ. 5 Kɑ tɑ tɩɩ nɑʋ ilim pəyele kɑ tɑ nyɩ sɩ pə wɛɛ. Kɑ kəlɑ hɛɛsʋɣʋ kɛ yʋlʋ ɩnɩ. 6 Sɩ yʋlʋ ɩ́ tɔɣɔ pɩɩsɩ ɩyisi nɑɑlɛ (2000), nɑ kɑwɑɑɣɑ fɛɩ pə tɑɑ tɔ pepeɣelɛ ɩ wɑɑwɑ? Anɩ lonte kʋlʋmtəlɛ tɑɑ kɛ́ pɑ tənɑ pɑ puki.

7 Yʋlʋ ɩwɩɩlɛ tənɑ, ɩ nɔɣɔ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɔɔ kɛ́ ɩ lʋkɩ, pɑɑ nɑ mpʋ ɩ kʋnyɩɩlʋɣʋ ɩɩ səkɩ. 8 Kɑwɑɑɣɑ ŋkɑɣɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ wɛnɑ nɑ ɩ́ tɛɛ kʋmɛlɛŋ? Nɑ ye kʋnyɔntʋ ɩ́ nyəmɑ́ ɩ tɩ kɑɑsʋɣʋ kɛ weesuɣu tɔm tɑɑ, ɩlɛ ɩ wɑɑ weɣelɛ? 9 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ yɔɔlənɑ mpi ɩ nɑwɑ tɔ, nɑ mpi ɩ kɑ́ yɔɔlənɑ ɩ kʋnyɩɩləm tɔ. Pəlɛ pə wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ ɩsɩɩ yʋlʋ lʋkʋɣʋ sɩ ɩ́ tiiki heelim tɔ.

Yʋlʋ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ wɛ tənɑɣɑ

10 Pə tənɑ mpi pə wɛɛ tɔ, pɑ tɛmɑ-wəɣɩ nyəm kɛ hɑtoo lɔŋ, tə nyəmɑ́ teu kɛ mpi pɑ yɑɑ sɩ yʋlʋ tɔ, ɩ́ nɑ mpi pə kəlɑ-ɩ toŋ tɔ pɑɑ hɔŋ. 11 Ye yɔɣɔtɑɣɑ ɩ́ kəlɑ kɑtɑtəlɑɣɑ, mpʋ tɔtɔɣɔ tɔmnɑɑ pɑɣɑlɛ hɛləɣɩ. Ɩlɛ yʋlʋ kɑwɑɑɣɑ ntɛ́ we? 12 Awe nyəmɑ́ mpi pə mɑɣɑ yʋlʋ kɛ ɩ weesuɣu wɑɑtʋ tɑɑ tɔ? Kʋ kʋyɛɛŋ wɛ kpɛtɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩlɛɛmʋɣʋ. Yɑɑ ɑwe kɑ́ heelinɑ-ɩ mpi pɩɩ lɑ ɩ səm wɑɑlɩ kɛ́ tɛtʋ tɔɔ kɛ cele tɔ?

7

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɑsɑɑ sɩ: Yʋlʋ hətɛ yɑɑkʋɣʋ tɔ, pə kəlɑ teu kɛ tulɑɑlʋ kʋpɑŋ. Pəyele ɩ səm kʋyɑkʋ kəlɑ teu kɛ ɩ lʋlʋɣʋ nyəŋkʋ. 2 Pə kəlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ sʋʋ ləyɑɣɑ təyɑɣɑ tɑɑ, nɑ mpi ɩ́ kɑ sʋʋ ɑcimɑ təyɑɣɑ tɑɑ tɔ. Mpi tɔ, ləyɑɣɑ tɔɔsəɣənɑ-tʋ sɩ səm ntɛ́ pɑɑ yʋlʋ wei ɩ tomle. Ɩlɛ pə wɛɛ sɩ yəlɑɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ pə tɔm nɑ pɑ́ wɛnɑ pɑ ɩsɛ. 3 Lɑŋwɑkəllɛ kəlɑ teu kɛ woŋɑ. Mpi tɔ, tə pəsəɣɩ nɑ tə́ nyəŋsɩ ɩ ɩsɛntɑɑ, ɩlɛnɑ tə́ tɑɣɑnɩ ɩ tɑɑ. 4 Ləyɑɣɑ təyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ puki, ɩlɛnɑ ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ nɑ́ɑ́ polo təyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ pɑ ŋmɑɑləɣɩ tɔ. 5 Pə kəlɑ teu sɩ ń nɩɩ ɩsənɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kpɩɩləɣɩ-ŋ tɔ nɑ mpi n kɑ́ nɩɩ ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ yontu tɔ. 6 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ woŋɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ sɔwɑ yɑɑkʋɣʋ kɔkɔ tɑɑ kɛ tiipile tɛɛ tɔ. Təlɛ tə wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ.

7 Nmɑkəlʋɣʋ sʋsəɣɩ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kɛ kpɑŋʋɣʋ kɛ́, nɑ kʋhɑʋ ɑsilimɑ nyəŋkʋ nɑ́ɑ́ pəsɩ-ɩ ɩsɑɣɑʋ. 8 Təmlɛ tɛm kəlɑ teu kɛ tə cɑɑlʋɣʋ. Pəyele suulu kəlɑ teu kɛ kɑlɑmpɑɑnɩ. 9 Tɑɑ hulinɑ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ, pə tɑɣɑ pʋlʋ ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩ nyə́mɑ tɑɑ kɛ́ pɑ́ɑ́nɑ́ wɛɛ. 10 Tɑɑ yɔɣɔtɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ lɔŋtɑɑ kəlɑ teu kɛ nɔɔnɔɔ? Pə tɑɣɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ tənɑ. 11 Ləmɑɣɑsɛɛ wɛ teu kɛ́ ɩsɩɩ kpɑncoou, yəlɑɑ tənɑ pəsəɣɩ nɑ pɑ́ wɑɑ ɑ tɑɑ. 12 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, ɑ kentiɣi yʋlʋ nɑ pə́ kəlɩ liɣitee. Nɑ nyəm kɑwɑɑɣɑ ntɛ́ sɩ ləmɑɣɑsɛɛ hɑɑkɩ weesuɣu kɛ mpɑ pɑ wɛnɑ-yɛ tɔ.

13 Nyənɩ Ɩsɔ kʋlɑpəlɛ, ɑwe pəsəɣənɑ nɑ ɩ́ siɣisi mpi ɩ kuntilɑɑ tɔ? 14 Yɔɔlənɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ tə kʋyɑkʋ wule. Ye pə tɑlɑ lɑŋwɑkəllɛ kʋyɑkʋ ɩlɛ n pəsənɑ lɑɑkɑlɩ. Mpi tɔ, Ɩsɔ lɑpənɑ pə tɔm nɑɑlɛ sɩ yʋlʋ ɩ́ tɑɑ cɛkənɑ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ-ɩ tɔ. 15 Mɑ nɑwɑ pə tənɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ weesuɣu kʋtopuluɣu kʋnɛ kʋ tɑɑ. Tɑmpɑnɑ təŋlʋ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ sɩ ɩ tɑmpɑnɑ təŋʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩsɑɣɑʋ nɑ́ɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ. 16 Tɑɑ nyənɩ nyɑ́ təɣɩ siɣisilu, pəyele tɑɑ hʋlɩ nyɑ́ tɩ sɩ n kɛ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɑ ń tɛləsɩ mpəle kɛ pə tɑɑ. Pepe tɔɔ kɛ́ n kɑ wɑkəlɩ nyɑ́ tɩ? 17 Pəyele tɑɑ hɑ nyɑ́ təɣɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ yɑɑ ń pəsɩ ləmɑɣɑsɛɛ fɛɩ tʋ. Pepe tɔɔ kɛ́ n kɑ́ sɩ nɑ nyɑ́ wɑɑtʋ tɑtɑtɑ? 18 Pə wɛ teu kɛ́ sɩ yʋlʋ ɩ́ təŋ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ pənɛ pə tɔm nɑɑlɛ. Mpi tɔ, wei ɩ nyɑŋnɑ Ɩsɔ tɔ, ɩ kɑɑ sʋʋ mpəle tɛləsʋɣʋ tɑɑ. 19 Ləmɑɣɑsɛɛ hɑɑkɩ ɑ tʋ kɛ toŋ kɛ́ nɑ pə́ kəlɩ ɩcɑtɛ nte tə tɔɔ kʋfənɛɛnɑɑ nɑɑnʋwɑ kentɑɑ tɔ. 20 Siɣisilu fɛɩ ɑtɛ cənɛ nɑ ɩ́ lɑkɩ kʋpɑntʋ nɑ ɩ kɑɑ pəntɩ. 21 Tɑɑ ke ŋkpɑŋŋ sɩ n nɩɩkɩ yəlɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tənɑ. Ye nyɑ́ təmlɛ tʋ tʋʋ-ŋ tɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́. 22 Mpi tɔ, nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n nyəmɑ́ nyɑ́ tɑɑ sɩ wulee wulee n tʋʋkɩ lɛlɑɑ.

23 Mɑ mɑɣɑsɑ pə tənɑɣɑ mpʋ nɑ ləmɑɣɑsɛɛ, hɑlənɑ mɑ́ tɔ́ sɩ: Mɑɑ sɔɔsɩ ləmɑɣɑsɛɛ. Ɩlɛ mɑ tɑ pəsɩ. 24 Pʋlʋpʋ cɛkənɑʋ tɔm tɛɛ mɑ tɔɔ kɛ́. Pə tɔm kəlɑ lumɑŋ təcuɣucuɣu, nɔɣɔlʋ kɑɑ pəsɩ nɑ ɩ́ tɑlɑ pə tənɑɣɑ. 25 Ɩlɛnɑ mɑ́ sʋʋ pɛɛkʋɣʋ nɑ ɩsəlɛ kʋsɛɛmlɛ sɩ mɑ́ cɛkənɑ, nɑ mɑ́ hiki ləmɑɣɑsɛɛ, nɑ mɑ́ mɑɣɑsɩ mɑ tɑɑ nɑ mɑ́ nyɩ sɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ləmɑɣɑsɛɛ lɑŋʋɣʋ kɛ́, nɑ kpɑŋʋɣʋ nɑ́ɑ́ kɛ́ kʋmɛlɛntʋ. 26 Mɑ cɛkənɑɑ sɩ ɑlʋ wei ɩ kpɑɑkɩ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ tɔ ɩ kəlɑ səm kɛ nyɑŋ. ɩ sɔɔlʋɣʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ puluɣu nɑ ɩ ŋkpɑlɑsɩ nɑ́ɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ ɑlukpɑlɑ. Yʋlʋ wei ɩ lɑkɩ Ɩsɔ luɣu nyəntʋ tɔ ɩnɩ ɩ fitiɣinɑ ɑlʋ ɩnɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ ɩsɑɣɑʋ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɔmɑ sɩ: Mɑ nyənɑ yɑɑsinɑɑ kɛ kʋlʋm kʋlʋm sɩ mɑ́ cɛkənɑ-wɛ. 28 Mɑ tɩɩ tɔŋɑ pɑ tɑɑ kɛ́ pɛɛkʋɣʋ mɑ tɑ hikitɑ. Apɑlɑɑ iyɑɣɑ (1000) tɑɑ mɑ hikɑ ɑpɑlʋ kʋlʋm wei ɩ kɛ́ ɑpɑlʋ nɑ tɑmpɑnɑ tɔ. Amɑ mɑ nyənɑ ɑlɑɑ tənɑ tɑɑ, ɩlɛ mɑ tɑ hiki pɑɑ kʋlʋm. 29 Ɩlɛ nti mɑ nɑwɑ tɔɣɔlɛ sɩ Ɩsɔ lɑpɑ yʋlʋ kɛ́ nɑ ɩ́ siɣisɑɑ, ɩlɛnɑ yʋlʋ nɑ́ɑ́ lɑ́ nɑ pə tənɑ pə́ lɑ́ kɑtɛ.

8

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɑsɑɑ sɩ: Awe wɛnnɑ ləmɑɣɑsɛɛ ɩsɩɩ mɑ́, nɑ pʋntʋ nyəmɑ́ tɔmnɑɑ kilisuɣu? Yʋlʋ ləmɑɣɑsɛɛ lɑkɩ kɛ́ nɑ ɩ ɩsɛntɑɑ hɛtɩ nɑ pə́ te.

Wulɑʋ tʋnɑʋ tɔm

2 Tʋnɑ wulɑʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ nɔɣɔ ŋkɑ n kɑ sɩɩwɑ Ɩsɔ tɔ kɑ tɔɔ. 3 Tɑɑ hulinɑ-ɩ hɑtələnɑʋ yɑɑ ń kɑ́ nyʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ nɑtəlɩ tə tɑɑ. Pə tɑɣɑ pʋlʋ, mpi wulɑʋ sɔɔlɑɑ tɔɣɔ ɩ lɑkɩ. 4 Wulɑʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɛ́ sɔsɔɔntʋ, ɑwe kɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepeɣe n lɑkɩ? 5 Wei ɩ tɔkəɣɩ kʋsəsɩɩtʋ tɔ ɩ kɑɑ nɑ wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ. Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kɑ́ cɛkənɑ wɑɑtʋ kʋmɑɣɑ nɑ yɑɑsi kʋpɑŋ wei ɩ tɑɑ ɩ kɑ́ lɑ-tɩ tɔ. 6 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ mpi pə wɛnɑ pə wɑɑtʋ kʋmɑɣɑ kɛ́, nɑ ɩsənɑ yʋlʋ kɑ́ lɑ-wɩ tɔ. Amɑ yʋlʋ wɑhɑlɑnɑɑ tɔm wɛ-ɩ yuŋ kɛ́. 7 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ tɑ nyɩ mpi pɩɩ lɑ tɔ. Awe kɑ kɛɛsənɑ-ɩ ɩsənɑ pɩɩ wɛɛ tɔ? 8 Yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ tɩ ɩ weesuɣu sɩ ɩ kɑ́ səŋsɩ-kʋ. Pəyele nɔɣɔlʋ tɑ kɛ səm kʋyɑkʋ tʋ. Pə fɛɩ sɩ pɑ́ cɛ nɔɣɔlʋ kɛ yoou ŋkʋ kʋ tɑɑ, pəyele ɩsɑɣɑtʋ kɑɑ wɑɑsɩ tə lɑtʋ.

Yʋlʋwɛɛtʋ tɔɔ mɑɣɑsʋɣʋ

9 Mɑ nɑwɑ pə tənɑɣɑ mpʋ, nɑ mɑ́ mɑɣɑsɩ pə tənɑ mpi pə lɑkɩ ɑtɛ tɔ pə tɔm nɑ mɑ hʋwɛɛ tənɑ. Wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ ɩ wɛɛ wei ɩ tɑɑ yʋlʋ lɛlʋ ŋmɑkələɣɩ ɩ tɔɣɔntəlɛ sɩ pə́ tʋ-ɩ wɑhɑlɑ tɔ. ɑ 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑwɑ pɑ ponɑ ɑsɑɣɑɑ kɛ pɑ pəlɑɑŋ tɑɑ nɑ pɑ́ pi-wɛ nɑ pɑ́ mələɣɩ ɩlɛnɑ pɑ́ sɔɔ mpi ɑsɑɣɑɑ mpɛ pɑɑ lɑpɑ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ. Təlɛ tə cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ. 11 Pɩɩ fɛləɣɩ ɑsɑɣɑɑ kɛ kpɑkpɑɑ tɔɣɔ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ suwɑ yʋlʋpiyɑ lotunɑɑ tɑɑ. 12 Ɩsɑɣɑʋ pəsəɣɩ nɑ ɩ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ tɔm nɩɩnʋwɑ (100) nɑ ɩ́ wɛnɑ weesuɣu yɑɑ, ɩlɛ mɑ nyəmɑ́ tɔtɔ sɩ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ Ɩsɔ tɔ pɑ nɑɑkɩ kʋpɑntʋ. Mpi pə tɔɔ tɔ, pɑ wɛnɑ Ɩsɔ sɔɣɔntʋ. 13 Amɑ ɩsɑɣɑʋ nɑ́ kɑɑ nɑ kʋpɑntʋ, pəyele ɩ kɔŋ sɑɑlʋɣʋ kɛ́ ɩsɩɩ ɩlɛɛmʋɣʋ, ɩ kʋyɛɛŋ kɑɑ tɑɣɑlɩ. Mpi tɔ, ɩɩ nyɑŋnɑ Ɩsɔ. 14 Yɑɑsi nɔɣɔlʋ ɩ cɛkənɑʋ wɛnnɑ kɑtɛ kɛ ɑntulinyɑ tɑɑ. Wulee wulee kʋpɑmɑ tɔkɩ wɑhɑlɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɑsɑɣɑɑ, nɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ́ɑ́ nɩɩkɩ leleŋ ɩsɩɩ kʋpɑmɑ. Mɑ tɔŋ sɩ: Təlɛ tə cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ tɔtɔɣɔ.

15 Lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ mɑ pʋɣʋləɣɩ. Pə tɑɣɑ pʋlʋ, yʋlʋ lɑŋhʋlʋmlɛ tənɑ ntɛ́ sɩ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ nyɔɔ, nɑ leleŋ wei ɩ nɩɩkɩ tɔ. Mpi ɩ wɑɑkɩ ɑtɛ cənɛɣɛ təmlɛ nte Ɩsɔ hɑ-ɩ ɩ weesuɣu tənɑ wɑɑtʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 16 Mɑ tɛmɑ mɑ təɣɩ hɑʋ sɩ mɑ́ cɛkənɑ ləmɑɣɑsɛɛ nɑ mɑ́ welisi teu kɛ təmlɛ nte tə lɑkɩ ɑtɛ cənɛ tɔ tə tɑɑ. Pə tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ ilim pɑɑ ɑhoo, yʋlʋ kɑɑ nɑ tom. 17 Mɑ nyənɑ teu kɛ Ɩsɔ təmlɛ tənɑ tɑɑ, pɑɑ yʋlʋ kɑ́ pɛɛkɩ ɩ təmlɛ nte ɩ lɑkɩ ɑtɛ tɔ tə tɑɑ nɑ ɩ́ kɑ́, ɩ kɑɑ cɛkənɑ. Pɑɑ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ nɔɣɔlʋ tɔmnɑ sɩ ɩ kɑ́ cɛkənɑ, ɩ kɑɑ pəsɩ.

9

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɔmɑ sɩ: Mɑ mɑɣɑsɑ pə tənɑɣɑ mpʋ pə tɔm kɛ mɑ tɑɑ. Nti mɑ nɑwɑ tɔɣɔlɛ sɩ tɑmpɑnɑ təŋlɑɑ nɑ ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ pɑ təmɑ tənɑ wɛ Ɩsɔ niŋ tɑɑ kɛ́. Yʋlʋ tɑ nyɩ sɔɔlʋɣʋ yɑɑ tɑɑ kpɑnɑʋ tɔm. Pə tənɑ pə wɛ ɩ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́. 2 Mpʋ tɔ, pə kpɛntɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋlʋmʋɣʋ kɛ tɑmpɑnɑ təŋlʋ nɑ ɩsɑɣɑlɑtʋ kɛ́, nɑ kʋpɑŋ nɑ ɩsɑɣɑʋ, nɑ wei ɩ fɛɩnɑ ɑsilimɑ tɔ nɑ wei ɩ wɛnɑ-yɛ tɔ, nɑ ɩsɔsɛɛʋ kɔtɑsɩ lɑtʋ nɑ wei ɩɩ lɑkɩ-sɩ tɔ. Kʋpɑŋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɑɣɑlɑtʋ, nɑ wei ɩ sɩɩkɩ nɔɣɔ tɔ nɑ wei ɩ wɛnɑ ɩ nɔɣɔ sɩɩʋ sɔɣɔntʋ tɔ. 3 Ɩsɩɩ pə kpɛntʋɣʋ pɑ tənɑɣɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋlʋmʋɣʋ tɔ pə kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pə tənɑ mpi pə lɑkɩ ɑntulinyɑ tɑɑ tɔɣɔ. Ɩsɑɣɑtʋ sunɑ yəlɑɑ lotu tɑɑ nɑ kʋmɛlɛntʋ kɛ pɑ nyɑmɑ tɑɑ kɛ́ pɑ weesiŋ tənɑ tɑɑ. Pɑ tənɑɣɑ ntɛ́ ɑtɛtəlɛ tɑɑ. 4 Wei ɩ kpɛntənɑ weesuɣu nyə́mɑ tɔ ɩ tike ɩ tɛɛləɣənɑ. Hɑɣɑ ɩsɛ nyəŋkɑ lɑpɑ sɑnɑ nɑ tɔɣɔlɑɣɑ kʋsəpɑɣɑ. 5 Weesuɣu nyə́mɑ nɑ́ nyəmɑ́ sɩ pɑɑ sɩ. Amɑ sətɑɑ nɑ́ tɑ́ nyɩ nɑtəlɩ, pɑ fɛɩnɑ kʋfɛlʋɣʋ. Mpi tɔ, pɑ sɔɔwɑ pɑ tɔɔ. 6 Pɑ sɔɔlʋɣʋ nɑ pɑ tɑɑ hɑŋɑɣɑ tɛmɑ wɑkəlʋɣʋ. Pɑ kɑɑ hiki pʋlʋɣʋ pə tənɑ mpi pə lɑkɩ ɑtɛ tɔ pə tɑɑ.

7 Mpʋ tɔ, polo nɑ ń tɔɣɔ nyɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ ń nyɔɔ nyɑ́ sʋlʋm nɑ ləmɑɣɑsəlɛ kʋpɑntɛ. Mpi tɔ, Ɩsɔ lɑŋlɛ hɛɛnɑ nyɑ́ təmɑ kɛ́. 8 Suuki ɑcimɑ wontu kʋhʋlʋmtʋ kɛ pɑɑ wɑɑtʋ wei. Pəyele tulɑɑlʋ ɩ́ tɑɑ lɑŋ nyɑ́ tɔɔ. 9 Yɔɔlənɑ nyɑ́ ɑlʋ wei nyɑ́ luɣu sʋʋwɑ tɔɣɔ nyɑ́ weesuɣu kʋyɛɛŋ wɑɑtʋ tɑntɑɑ nyəŋ wei Ɩsɔ hɑ-ŋ ɑtɛ tɔ ɩ tɑɑ. Kɑwɑɑɣɑ ŋkɑ n wɛnɑ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ n tɔkɩ nyɑ́ təmlɛ tɑɑ kɛ́ ɑtɛ cənɛ tɔ pɑ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 10 Pɑɑ kʋlɑpəlɛ nteɣe n hikɑɑ sɩ n lɑkənɑ nyɑ́ niŋ, lɑ-tɛ nɑ nyɑ́ toŋ. Mpi tɔ, təmlɛ yɑɑ hʋwɛɛ hʋʋʋ yɑɑ nyəm yɑɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɔm fɛɩ ɑtɛtəlɛ tɑɑ timpi n puki tɔ.

Ləmɑɣɑsɛɛ təwɑɑsəlɛ nɑ ɑ təkpisile

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɑsɑɑ sɩ: Mɑ nɑwɑ ɑntulinyɑ tɑɑ sɩ pə tɑɣɑ mpɑ pɑ pəsɑ sewɑ tɔ pɑ tike pɑ tɔkənɑ ɑsewɑ tɛtɛ. Anɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ tike ɩɩ lɑkɩ ɑkɑnɑɑ. Pəyele pə tɑɣɑ mpɑ pɑ kəlɑ ləmɑɣɑsɛɛ tɔ pɑ tike pɑ wɛɛkənnɑ tɔɣɔnɑɣɑ. Pəcɔ pə tɑɣɑ lɑɣɑtʋnɑɑ tike wɛɛkənɑ liɣitee. Pəyele pə tɑɣɑ nyəntɑɑ tike wɛnnɑ nyʋleleŋ. Mpi pə tɔɔ tɔ, nyʋsəpəlɛ yɑɑ nyʋleleŋ mɑkənɑ pɑɑ wei kɛ́. 12 Yʋlʋ tɑ nyɩ ɩ wɑɑtʋ nɑ pə kəlɩ tiinɑ nnɑ puluɣu ɩsɑɣɑʋ puuwɑ tɔ, yɑɑ sumɑsɩ nsi pɑ nyəpɑ nɑ pə kpɑ tɔ. Səm hɔkɑ yəlɑɑ kɛ́ nɑ pə tutiɣi-wɛ ɩsɩɩ tiinɑ nɑ sumɑsɩ sənɛ.

13 Mɑ nɑwɑ ɑntulinyɑ tɑɑ kɛ́ nyəm nəɣəsəlɛ nɑ pə́ lɑ-m piti. 14 Ɩcɑliyɑ nɑkəlɩ kɑɑ wɛnnɑ kɑ tɑɑ yəlɑɑ tɑ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ yoonɑ-kɛ nɑ ɩ́ tɑ-kɛɣɛ kotɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑ koluŋɑ sɔsɑɣɑ tɑkɑ sɩ ɩ́ hikinɑ kɑ tɑɑ yəlɑɑ. 15 Apɑlʋ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kʋnyɔntʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ kɑ tɑɑ tənɑ, nɑ ye ɩcɑtɛ nyə́mɑ kɑ polɑ ɩ kiŋ ɩ kɑ wɑɑsɑ-wɛ nɑ ɩ ləmɑɣɑsɛɛ ɑnɩ. Amɑ ɩ kʋnyɔŋ tɔɔ, ɩlɛ ɩcɑtɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ toosi sɩ ɩ́ polo nɑ ɩ́ nɑ-ɩ. ɑ ɩlɛ nɔɣɔlʋ tɑ tɔɔsɩ ɩ tɔɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɔmɑ sɩ ləmɑɣɑsɛɛ kəlɑ teu kɛ tomɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ nyənəɣɩ kʋnyɔntʋ ləmɑɣɑsɛɛ kɛ yem kɛ́, nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ ɩ tɔm. 17 Ləmɑɣɑsɛɛ nyə́mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ nti yəlɑɑ nɩɩkɩ təpɑmm tɔ tə kəlɑ teu kɛ holɑ nnɑ nyʋɣʋ tʋ holiɣinɑ nyɔɔŋ fɛɩnɑɑ tɔ. 18 Ləmɑɣɑsɛɛ kəlɑ teu kɛ yoou wontu kɛ́. Amɑ ɩsɑɣɑʋ kʋlʋm wɑkələɣənɑ kʋpɑntʋ pɑɣɑlɛ.

10

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɑsɑɑ sɩ teitei ɩsɩɩ kɑcɔsɩ tʋkʋɣʋ tulɑɑlʋ tɑɑ nɑ pə́ wɑkəlɩ-ɩ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ kʋmɛlɛntʋ piciim wɑkələɣɩ ləmɑɣɑsɛɛ nɑ teu.

2 Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ hʋwɛɛ siɣisinɑ ɩ ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́, ɩlɛnɑ nyʋɣʋ fɛɩ tʋ hʋwɛɛ nɑ́ɑ́ kɛɛnɑ ɩ mpətəŋ tɔɔ. 3 Ye nyʋɣʋfɛɩ tʋ tɔŋ mpɑɑʋ tɑɑ, ɩ ləmɑɣɑsɛɛ lɑŋʋɣʋ kɑtɑtəlɑɣɑ tɔɔ, pə lɑkɩ kɛ́ nɑ lɛlɑɑ nyəmɩ-ɩ sɩ nyʋɣʋfɛɩ tʋ. 4 Ye nyɑ́ sɔsɔ mʋ-ŋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, tɑɑ kisi nyɑ́ təmlɛ. Mpi tɔ, təpɑmm lɑkɑsɩ cɔləɣənɑ yʋlʋ kɛ kʋpəntʋɣʋ sɔsɔɔʋ kɛ́. 5 Ɩsɑɣɑtʋ nɑtələɣɩ mɑ nɑwɑ ɑtɛ nɑ tə́ nəɣəsənɑ ɩsɩɩ pə liɣituɣuu nyʋɣʋ tʋ nɑ ɩ́ pəntɩ pʋlʋ tɔ. 6 Yʋlʋ kʋmɛlɛŋ hikiɣi təmlɛ sɔsɔɔlɛ, ɩlɛnɑ liɣitee tʋ nɑ́ɑ́ wɛ səkpete tɑɑ. 7 Mɑ nɑwɑ yomɑɑ cɑɣɑ kpɑɣɑnəŋ nɑ ɑwulumpiyɑ nɑ́ɑ́ tɔŋ nɔɔhɛɛ ɩsɩɩ yomɑɑ.

8 Ye wei ɩ hulɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ ɩ hotiɣi kʋ tɑɑ kɛ́, ɩlɛnɑ tʋm nyɑsɑ wei ɩ cɑɑtəɣɩ koluŋɑ tɔ. 9 Ye wei ɩ lɑkɩ təmlɛ kɛ pɛɛ təyɔkəlɛ ɑ kʋɣɩ-ɩ kɛ́, ɩlɛnɑ tɑɑsɩ fɑɣɑlʋ nɑ́ɑ́ wɛ ɑsolɑ tɑɑ. 10 Ye lɑɑlɛ timɑ nɑ pɑ́ tɑ sɑlɑ-tɛ, ketulu kɛ pə nɩɩkɩ tɔm nɑɑlɛ. Amɑ ləmɑɣɑsɛɛ yekinɑ nɑ yʋlʋ wɑɑ. 11 Ye tʋm nyɑsɑ ɩ tʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tʋm tʋ ɩnɩ ɩ tɑ́ wɑɑ tʋmɑɑ tɔɔʋ tɑɑ kɛlɛ.

Yɔɣɔtɑɣɑ kɛkɛkɛ cɔlʋɣʋ

12 Yəlɑɑ cɑɑkɩ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ nyʋɣʋfɛɩ tʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ́ɑ́ wɑkələɣɩ-ɩ. 13 Kʋmɛlətɔm kɛ ɩ cɑɑləɣənɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ təkənɑ kpɑŋʋɣʋ nyəntʋ. 14 Nyʋɣʋfɛɩ tʋ lʋləsəɣɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ́. Yʋlʋ tɑ nyɩ mpi pɩɩ kɔɔ tɔ. Awe kɑ́ kɛɛsɩ-ɩ mpi pɩɩ tɛ nɑ pə́ lɑ ɩ səm wɑɑlɩ tɔ? 15 Nyʋɣʋfɛɩ tʋ kɑɑkənɑ ɩ təmlɛ kɛ́. Ɩɩ tɩɩ nyəŋ nɑ ɩ́ polo ɩcɑtɛ tɑɑ.

16 Ye tɛtʋ wɛnɑ wulɑʋ ɩwɑɑsəlɛ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyə́mɑ təmlɛ ntɛ́ hiluɣu tike, tɛtʋ ntɩ tə tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. 17 Tɛtʋ nti tə nɩɩ leleŋ tɔɣɔlɛ nti tə wulɑʋ kɛ́ kɑsɑɣɑmpu nɑ ɩ wɑɑlɩ nyə́mɑ tɔkɩ pɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ kɑ wɑɑtʋ sɩ pɑ́ hiki tomɑ, pə tɑɣɑ ɑcimɑ tɔ. 18 Felentú wei ɩ tɑ pɑɑsənɑ ɩ kutuluɣu tɑɣɑnʋɣʋ tɔ kʋ hotiɣi kɛ́, nɑ kɑɑkentu nyəŋkʋ nɑ́ɑ́ luliɣi. 19 Yʋlʋ lɑkɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ́ sɩ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ nɩɩ leleŋ, ɩlɛnɑ sʋlʋm nɑ́ɑ́ hɛɛsɩ lɑŋlɛ, nɑ liɣitee kɛ pɑ lɑkənɑ pə tənɑ. 20 Tɑɑ tʋʋ wulɑʋ kɛ nyɑ́ lotu tɑɑ, pəyele tɑɑ tʋʋ liɣitee tʋ kɛ nyɑ́ nɑŋ kʋhəntʋɣʋ tɑɑ. Pə tɑɣɑ pʋlʋ, kɑcɔkɑ heeliɣinɑ tɔm.

11

Mɔsɔmɔsɔ lɑpʋ

1 Pɛtɩ nyɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ lʋm tɔɔ, kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ n kɑ́ tɛ nɑ ń tɑɣɑnɩ-kɛɣɛ hikuɣu. 2 Hɑ nyɑ́ wɛnɑʋ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ yəlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ yɑɑ pəlefɛɩ nɑɑnʋwɑ. Mpi tɔ, n tɑ nyɩ ɩsɑɣɑtʋ nti tɩɩ mɑɣɑnɑ-ŋ ɑntulinyɑ tɑɑ tɔ. 3 Pɑɑ timpi tɔɔ kɛ́ tʋɣʋ hotinɑɑ, kʋ lonte tɑɑ tənɑɣɑ kʋ sɑɑləɣɩ. Ye tɛʋ ɩ pilɑɑ nɑ ŋmʋntʋɣʋ susi kʋ nɩɩkɩ teu kɛ́. 4 Wei ɩ feŋiɣi heelim tɔ ɩɩ tuuki pʋlʋ, nɑ wei ɩlɛ ɩ pɑɑsəɣənɑ ɩsɔŋmʋntʋ kɛ nyənʋɣʋ tɔ ɩɩ kʋŋ pʋlʋ. 5 N kɑɑ pəsɩ nɑ ń cɛkənɑ heelim mpɑɑʋ. Pəyele n kɑɑ nyɩ ɩsənɑ pə ŋmɑɑkɩ pəyɑɣɑ kɛ kɑ too lotu tɑɑ nɑ kɑ feesiɣi tɔ. Mpʋ tɔtɔɣɔ nn pəsəɣɩ nɑ ń cɛkənɑ Ɩsɔ wei ɩ lɑkɩ pə tənɑ tɔ ɩ təmlɛ. 6 Pə tɔɔ kɛ́ pə wɛɛ sɩ ń tuu nyɑ́ kututuum kɛ tɑnɑŋ tɛɛ hɑlənɑ tɑɑnɑɣɑ, tɑɑ hɛɛsɩ. Pə tɑɣɑ pʋlʋ, n tɑ nyɩ sɩ tɑnɑŋ yɑɑ tɑɑnɑɣɑ kututuum kɑ́ kələnɑ lɑpʋ, yɑɑ pə tənɑ pɩɩ wɛɛ teu.

7 Ilim nɑɑkʋɣʋ tɔ pə wɛ teu kɛ́, nɑ ɩsɛ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ pə nyɑɑləm. 8 Ye yʋlʋ weesuɣu tɑɣɑlɑ pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ, ɩ́ sɑ Ɩsɔ kɛ́ sɩ tənɑ sɩ tɔɔ. Amɑ ɩ́ tɔɔsɩ kɛ́ sɩ səkpɛtʋɣʋ kʋyɛɛŋ kɑ́ wɛɛ pɑɣɑlɛ. Pə tənɑ mpi pə kɔŋ tɔ pə cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ kɛ́.

Kʋfɑlɑŋ yəlɑɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ

9 Ɩfepu nyɑ́, yɔɔlənɑ nyɑ́ ɩfepile kɛ tə wɑɑtʋ nɑ ń nɩɩ tə leleŋ, təŋ ɩsənɑ pə hɑ-ŋ nyɑ́ lotu tɑɑ tɔ, nɑ ɩsənɑ nyɑ́ ɩsɛ nɑɑkɩ tɔ. Amɑ tɔɔsɩ kɛ́ sɩ Ɩsɔ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ yɑɑ-ŋ hʋʋlɛ kɛ pə tənɑ pə tɔɔ. 10 Hɑtələnɑ nyɑ́ nyɑmlɛ kɛ nəɣəsɛɛ, nɑ ń cɔlənɑ nyɑ́ tɔnʋɣʋ kɛ wʋsɑsɩ. Pə tɑɣɑ pʋlʋ, ɩfepile nɑ tə ɑlɑɑfəyɑ wɛ tɛm kɛ́.

12

1 Amɑ tɔɔsɩ nyɑ́ ŋmɑlʋ tɔɔ kɛ́ nyɑ́ ɩfepile kʋyɛɛŋ tɑɑ, nɑ pə́cɔ́ wɛɛ ɑsɑɣɛɛ nɑ pɩɩsɩ nsi sɩ tɑɑ n kɑ́ tɔ sɩ: Weesuɣu fɛɛ-m leleŋ tɔ sɩ kɔɔ. 2 Nɑ pə́cɔ́ ilim, nɑ nyɑɑləm, nɑ ɩsɔtʋ, nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ yu nyɑ́ tɔɔ, nɑ pə́ wɛɛ ɩsɩɩ tɛʋ fɛɛkʋɣʋ nɑ ɩsɔŋmʋntʋ tɑɣɑnɩ lɑpʋ tɔ. 3 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ nyɑ́ ŋkpɑlɑsɩ nsi sɩ kentiɣi-ŋ tɔ sɩ sʋʋkɩ seluɣu, nɑ nyɑ́ nɔɔhɛɛ toŋ nyənɑ nnɑ ɩnɩ ɑ səɣələɣɩ-ŋ tɔ ɑ́ nuki, nɑ nyɑ́ kelɑ nnɑ ɑ kɑ wɛ ɩsɩɩ nɑŋlɑɑ tɔ ɑ́ pɑsɑ holuɣu, nɑ ɑ́ hɛɛsɩ nɑŋʋɣʋ, nɑ nyɑ́ ɩsɛ nnɑ ɑ wɛ ɩsɩɩ pətolee nyənlɑɑ tɔ ɑ́ wɩɩ nɑʋ. 4 Sɑɑ ɩnəɣɩ nyɑ́ ŋkpɑŋŋ təkəɣɩ, nɑ nyɑ́ nɔɣɔ pɑsɑ, nɑ kɑmpɑɑʋ koou feesiɣi-ŋ, nɑ yontunɑɑ tənɑ leleŋ sɩ. 5 Nɑ ń wɩɩ təkpɑlɛnɑɑ, nɑ mpɑɑʋ wɛ-ŋ sɔɣɔntʋ, nɑ nyɑ́ nyʋɣʋ hʋlʋmɩ ɩsɩɩ tʋɣʋ ŋku kʋ hɛtʋ hʋlʋmɑɑ tɔ. Nɑ nyɑ́ nɔɔhɛɛ məlɩ-ŋ yuŋ ɩsɩɩ səɣəlɑ, nɑ tuusi pee kʋnyɩɩlʋɣʋ sɩ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ. Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ-ŋ nyɑ́ kɑntəkɑɣɑ təyɑɣɑ tɑɑ nɑ wiilɑɑ nɑ́ɑ́ cɔɔkɩ hɑpəlɛ tɔɔ. 6 Tɔɔsɩ nyɑ́ ŋmɑlʋ tɔɔ nɑ pə́cɔ́ nyɑ́ weesuɣu ŋku kʋ wɛ ɩsɩɩ liɣitee nyəɣəlʋɣʋ ŋmənɑɣɑ tɔ kʋ cɛ, yɑɑ kʋ yɔkɩ ɩsɩɩ wʋlɑ hɛɛʋ yɑɑ lʋm həyɑɣɑ kɛ hite nɔɣɔ, yɑɑ kʋ cɛ ɩsɩɩ pɔpɔtɛ kululule cɛkʋɣʋ nɑ tə hoti lɔkɔ tɑɑ tɔ. 7 Nɑ pə́cɔ́ nyɑ́ tɔnʋɣʋ pəsɩ tɛtʋ nti pɑɑ ŋmɑnɑ-kʋ tɔ, nɑ nyɑ́ feesuɣu nɑ́ɑ məlɩ Ɩsɔ wei ɩ kɑ tʋ-kʋ tɔ ɩ kiŋ.

8 Mpʋɣʋlɛ ləmɑɣɑsɛɛ tʋ tɔmɑ sɩ pə tənɑ pə wɛ piti kɛ́ nɑ pə cɛkənɑʋ wɛ kɑtɛ.

Kʋtəkətʋ

9 Pə tɑɣɑ ləmɑɣɑsɛɛ tike kɛ wɑɑsʋ tʋ kɑ wɛnɑ. Ɩ sɛɣɛsɑ yəlɑɑ kɛ nyəm tɔm. Pəyele ɩ nɩɩwɑ ɑtuwɑ nɑ ɩ́ yɑsɩ ɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ ɑ pɑɣɑlɛ. 10 Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kɑɑsɑ ɩ təɣɩ nɑ ɩ́ hiki tɔm leleŋ nyəntʋ nɑ ɩ́ tɛləsɩ-təɣɩ teitei. Tə kɛ́ tɔm tɑmpɑnɑ nyəntʋ kɛ́. 11 Ləmɑɣɑsɛɛ tʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋsɛŋtʋɣʋ ŋku pɑ keetiɣinɑ nɑɑŋ tɔ, nɑ nyəmɑ́ wenɑ kɑləkəŋ nyə́mɑ kɑmɑ tɔ. Tiikilu kʋlʋm ɩnɩ ɩ kɑmnɑ-yɛ. ɑ 12 Pəlɛ pə pɑɑsi ɩlɛ mɑ pəyɑlʋ, pɑɑsənɑ sɩ tɑkəlɑsɩ pɑɣɑlɛ ŋmɑɑʋ fɛɩ tənɑɣɑ, nɑ nyəm pɛɛkʋɣʋ kɑtɑtəlɑɣɑ kɑɑkɩ tɔnʋɣʋ kɛ́.

13 Sɛɣɛsʋɣʋ kʋnɛ kʋ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ ń nyɑnɑ Ɩsɔ, nɑ ń tɔkəɣɩ ɩ kʋsəsɩɩtʋ. Təmlɛ nte pə tʋ pɑɑ yʋlʋ wei sɩ ɩ́ lɑ tɔɣɔlɛ. 14 Ɩsɔ kɑ́ hʋʋnɑ yəlɑɑ kɛ pɑ kʋlɑpʋtʋ tənɑ tɔɔ kɛ́, pɑɑ kʋŋmɛsətʋ kʋpɑntʋ yɑɑ ɩsɑɣɑtʋ.

ɑ 5:8 Pə wɛɛ sɩ wei ɩ səŋnɑ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ pɑ tɑwɑ hɑləm tɑɑ tɔ.

ɑ 8:9 Lɛlɑɑ nɑ́ hʋʋkɩ sɩ yʋlʋ wei ɩ ŋmɑkələɣɩ ɩ tɔɣɔntəlɛ tɔ ɩ təɣɩ ɩ tʋɣɩ wɑhɑlɑ.

ɑ 9:15 Lɛlɑɑ tɛləsəɣɩ sɩ ɑpɑlʋ kʋnyɔntʋ wɑɑsɑ ɩcɑtɛ

ɑ 12:11 Tiikilu: Tiikilu ɩnɛɣɛ cənɛ, pə pəsəɣɩ nɑ pə wɛɛ Ɩsɔ yɑɑ Sɑlʋmɔŋ, hɑlɩ lɛlɑɑ nɑ́ tɔŋ sɩ Moisi.

Yontu Tɑɑ Yontu

1

2

3

4

5

6

7

8

YONTU TAA YONTU

Kʋtʋlʋtʋ

Yontu Tɑɑ Yontu tɑɑ cǝnɛɣɛ pɑ kɛɛsǝɣɩ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ nɑ ɩ tɑŋ pɑ sɔɔlʋɣʋ tɔm. Sɔɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ wɛnnɑ ɩsɩɩ ŋku Ɩsɔ sɔɔlǝnɑ ɩ yǝlɑɑ kpekǝle tɔ nɑ ŋku Ɩsɔ yǝlɑɑ kpekǝle sɔɔlǝnɑ Ɩsɔ tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Yontu Tɑɑ Yontu tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Kɑncɑɑlɑɣɑ yontu, titite 1:1–2:7

Yontu nɑɑlɛ nyǝntʋ, titite 2:8-17

Yontu tooso nyǝntʋ, titite 3:1–5:1

Yontu liɣiti nyǝntʋ, titite 5:2–6:3

Yontu kɑkpɑsɩ nyǝntʋ, titite 6:4–7:11

Yontu nɑɑtoso nyǝntʋ, titite 7:12–8:4

Yontu nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝntʋ, titite 8:5-14

1

1 Sɑlʋmɔŋ yontu tɑɑ yontu ntɔ.

Sɔɔlʋɣʋ nyǝ́mɑ fɑɑci

(Pɛɛlɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ)

2 Wɑɣɑlɩ-m wɑɣɑlɩ-m,

nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ kǝlɑ-m sʋlʋm.

3 Nyɑ́ tulɑɑlʋ sɔɔsʋŋ kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́.

Nɑ nyɑ́ hǝtɛ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ nim sɔɔsʋŋ nɩɩkʋɣʋ tɔ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ pɛɛlɑɑ sɔɔlǝɣɩ-ŋ.

4 Tɔkɩ mɑ niŋ tɑɑ, kpɑɣɑnɑ-m ɑsewɑ.

Wulɑʋ sʋsɑ-m ɩ kutuluŋ tɑɑ kɛ́.

Tɩɩ wɛɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ tǝ́ ŋmɑɑlɩ nyɑ́ tɔɔ.

Tɩɩ yɔɔlǝnɑ nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ sʋlʋm.

Pɑ sɔɔlǝɣɩ-ŋ tɔ pɑ wɛnɑ tɑmpɑnɑ kɛ́.

5 Yosɑlɛm pɛɛlɑɑ mɛ,

pɑɑ mɑ pilɑɑ tɔ,

mɑ tewɑɣɑ ɩsɩɩ Ketɑɑ cokɑ,

yɑɑ ɩsɩɩ Sɑlʋmɔŋ cokɑ pɔɔŋ.

6 Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ-m sɩ mɑ kǝlɑ piliŋ.

Ilim piisinɑ-m mpʋ.

Mɑ tɑɑlʋnɑɑ mʋ-m nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́,

pɑ tʋ-m sɩ mɑ tɑŋ lɛsɛŋ tɩɩŋ tɑwɑ.

Ɩlɛ mɑ tɑ tɑŋ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ nyǝntɛ.

7 Nyɑ́ wei mɑ lǝsɑɣɑ sʋʋwɑ tɔ.

Heeli-m timpi n tiikiɣi nyɑ́ kɑlǝkʋ tɔ.

Kɛɛsɩ-m timpi n kɑ hɛɛsɩ ilim sikuɣu tɔ.

Mɑ tɑɑ cɔɔ yem kɛ́ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ kɑlǝkǝŋ cɔlɔ.

(Tiikilɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ)

8 Alɑɑ telɑɑ tɑɑ telu nyɑ́.

Ye n tɑ nyɩ ɩlɛ n tǝŋ heeŋ kɑlǝkʋ nɔɔhɛɛ.

Tiiki nyɑ́ pinɑsɩ kɛ tiikilɑɑ cokɑ kiŋ.

(Ɩfepu nyǝntʋ)

9 Mɑ kʋsɔɔlɑɣɑ nyɑ́, nyɑ́ teu nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ

pɑ kpɛɛlʋɣʋ Icipiti wulɑʋ kpɑɣɑnʋ ɑlʋnyǝŋ kɛɛkɛ nɑ kɑcɔkɑ tɔ.

10 Nyɑ́ lukpuɣutu tewɑ nyɑ́ ŋkpɑŋyɑpǝlɑsɩ hɛkʋ kɛ́.

Nɑ nyɑ́ luɣu nɑ́ɑ́ sǝŋɑ teu kɛ lɩɩtʋ hɛkʋ tɑɑ.

(Tiikilɑɑ nyǝntʋ)

11 Tɩɩ lu-ŋ wʋlɑ kɛ kɑcɔkɑ wontu

nɑ pɑ́ mɑtɩ tǝ tɔɔ kɛ́ liɣitee nyǝɣǝtʋ.

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

12 Wulɑʋ nɑ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ pɑ cɑɣɑɑ tɔ

nɑ mɑ tɔɔ tulɑɑlʋ sɔɔsʋŋ nyɑlɑɑ kɛ́.

13 Mɑ kʋsɔɔlʋ nyɑ́, n wɛ-m kɛ́ ɩsɩɩ

tulɑɑlʋ miili kɛ pɑ sɩɩ mɑ hǝlɑ hɛkʋ.

14 N wɛ-m kɛ́ ɩsɩɩ lɑɑlinɑɑ kʋpɑmɑ tɩɩŋ kɛ

Aŋ-Ketii lɛsɛŋ tɑwɑ tɑɑ.

(Ɩfepu nyǝntʋ)

15 Mɑ kʋsɔɔlɑɣɑ nyɑ́, ɑmɑ n tewɑ yoo!

Nyɑ́ ɩsǝpee tewɑ ɩsɩɩ ɑlukukunɑɑ.

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

16 Mɑ kʋsɔɔlʋ nyɑ́, teu ntɛ́ yɑɑ.

Tɑ́ kʋhǝntʋɣʋ ntɛ́ kɑteŋɑ nyɩɩtʋ kʋlɛkǝlɛkǝtʋ.

17 Tɩɩŋ kʋpɑŋ piliŋɑsɩ ntɛ́ tɑ kutuluɣu.

2

1 Mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ Sɑlɔŋ tɛtɛkǝlɛ yɑɑye.

Mɑɣɑlɛ tɛtʋ ɩhǝntɑʋ tɑɑ hɛtʋ.

(Ɩfepu nyǝntʋ)

2 Ɩsɩɩ yɑɑye wɛʋ sɔwɑ hɛkʋ tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kʋsɔɔlɑɣɑ nyɑ́ n wɛ pɛɛlɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ.

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

3 Ɩsɩɩ tʋɣʋ kʋtɔtɔɣɔʋ wɛʋ hɔtʋɣʋ tɩɩŋ tɑɑ tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kʋsɔɔlʋ nyɑ́ n wɛ ɩfepiyɑ lɛlɑɑ tɑɑ.

Nyɑ́ ɩsotom tɑɑ kɛ́ mɑ nyɩɩlɑ cɑɣɑʋ.

Nyɑ́ pee wɛ leleŋ kɛ mɑ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́.

4 Acimɑ tɑɑ kɛ́ n ponɑ-m nyɑ́ tɛ.

Nyɑ́ tuutɑ wei n kpɑɑsɑ mɑ nyʋɣʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ sɔɔlʋɣʋ.

5 N cɛlɑ-m tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ kʋ pee

kɑkɑlɑsɩ nɑ mɑ́ tɔɣɔ nɑ pǝ́ sǝnɑ-m.

N hɑ-m tʋɣʋ pee nɑ mɑ́ mʋʋ nɑ pǝ́ hɑ-m tomɑ.

Mpi tɔ, sɔɔlʋɣʋ kʋtɔŋ kpɑ-m kɛ́.

6 Te mɑ nyʋɣʋ nɑ nyɑ́ niŋ mpǝtǝŋ.

Kpɛkǝnɑ-m nɑ nyɑ́ ntɔɣɔŋ.

(Ɩfepu nyǝntʋ)

7 Hɑɩ, Yosɑlɛm pɛɛlɑɑ mɛ,

mɑ tuukinɑ nɑmǝŋ nɑ nɑsɛŋ sɩ:

Ɩ́ tɑɑ pɑɑtɩ tɑ́ sɔɔlʋɣʋ nɑ pǝ wɑɑtʋ tɑ tɑtɑ.

Ɩfepu kɔntɛ

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

8 Ɩ́ nɩɩ mɑ kʋsɔɔlʋ nɔɣɔ.

Ɩ ŋmɑɑkǝnɑ ntɛɣɛ pɔɔŋ nɑ pulɑsɩ tɔɔ nɑ ɩ́ kɔŋ.

9 Mɑ kʋsɔɔlʋ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ nɑsɛm

yɑɑ kɑpǝlǝŋɑ kʋfɑlɑɣɑ.

Hɑlɩ ɩnǝɣǝlɛ tɑ́ koluŋɑ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣǝnɑ pǝtote.

10 Ɩ yɑɑkɩ-m sɩ: Mɑ kʋsɔɔlɑɣɑ nyɑ́.

Kʋlɩ nɑ ń kɔɔ.

11 Mpi tɔ, yolumɑ tɛmɑ.

Tɛʋ tɛmɑ, kʋ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

12 Tɑwɑ tɑɑ kʋtɔɣɔŋ tʋ hɛtʋ kɛ tɛtʋ tɑɑ.

Yoŋkpɑɑmɑ wɑɑtʋ tɑpɑɣɑlɛ.

Ɩhokɑɣɑ wiiwɑ tɑ́ tɛtʋ tɑɑ.

13 Tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ fikinɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ tɔŋɑ lʋlʋɣʋ,

nɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ kʋ hɛtʋ sɔɔsʋŋ nɑ́ɑ́ nyɑlɑɑ.

Kʋlɩ nɑ ń kɔɔ, mɑ kʋsɔɔlɑɣɑ kʋpɑŋkɑ.

14 Mɑ kʋpɑŋkɑ nyɑ́ɣɑ́ kʋkpɑmǝŋ pɔɔŋ tɑɑ.

Nyɑ́ wei n wɛ ɩpilisɑʋ tɑɑ timpi wɛ kɑtɛ tɔ.

Hʋlʋ-m nyɑ́ ɩsɛntɑɑ,

yele nɑ mɑ́ nɩɩ nyɑ́ nɔɣɔ.

Nyɑ́ ɩsɛntɑɑ tewɑɣɑ nɑ nyɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ wɛ leleŋ.

(Toto nyǝntʋ)

15 Ɩ́ kpɑ tɑɑlɛ wontu sǝkpetu nti tǝ wɑkǝlǝɣɩ tɑ lɛsɛŋnɑɑ tɔ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ tʋ hɛtʋ.

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

16 Mɑ tǝnnɑ mɑ luɣu tɛɛ kʋsɔɔlʋ.

Nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tǝnnɑ mɑ́.

Yɑɑyenɑɑ tɑɑ kɛ́ ɩ tiikiɣi ɩ kɑlǝkǝŋ.

17 Mɑ luɣu tɛɛ kʋsɔɔlʋ nyɑ́, tɔ pulɑsɩ tɔɔ,

nɑ ń kɔɔ ɩsɩɩ nɑsɛm yɑɑ kɑpǝlǝŋɑ kʋfɑlɑɣɑ,

nɑ pǝ́cɔ́ ɑhoo yu nɑ nikɑɣɑ kpɑ.

3

Pɛɛlɔ toosiɣinɑ ɩfepu

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ toosɑ ɑhoo sɩ

mɑ kʋsɔɔlʋ ntɛ́ mɑ pɛɛkɑ kɑto tɔɔ.

Nɑ mɑ́ pɛɛkɩ, nɑ mɑ́ pɛɛkɩ, mɑ tɑ nɑ-ɩ.

2 Ɩlɛnɑ mɑ́ kʋlɩ nɑ mɑ́ cɔɔ ɩcɑtɛ.

Nɑ mɑ́ pɛɛkɩ-ɩ nɔnɔɔsɩ tɛɛ,

nɑ hɑpɛɛ tɔɔ, mɑ tɑ nɑ-ɩ.

3 Ɩlɛnɑ mɑ́ sulinɑ tɑŋlɑɑ mpɑ pɑ cɔɔkɩ ɩcɑtɛ tɔ

nɑ mɑ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ:

Ɩ́ nɑwɑ mɑ kʋsɔɔlʋ nɑ?

4 Mɑ polɑɑ sɩ mɑ tɛɛkɩ pɑ tɔɔ ɩlɛ,

mɑ nɑ́ mɑ kʋsɔɔlʋ ntɛ́.

Nɑ mɑ́ kpipi-ɩ nɑ mɑ́ tɔkɩ-ɩ teu nɑ mɑ́ ponɑ-ɩ mɑ too tɛ.

Nɑ mɑ́ sʋʋnɑ-ɩ wei ɩ lʋlɑ-m tɔ ɩ nɑŋ tɑɑ.

5 Hɑɩ, Yosɑlɛm pɛɛlɑɑ mɛ,

mɑ tuukinɑ nɑmǝŋ nɑ nɑsɛŋ.

Ɩ́ tɑɑ pɑɑtɩ tɑ́ sɔɔlʋɣʋ nɑ kʋ wɑɑtʋ tɑ tɑtɑ.

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

6 Pepe lɩɩnɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ pǝ́ kɔŋ

ɩsɩɩ wontu pee tulɑɑlʋ nyɔɔsɩ?

7 Wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ ɑmɑkɑ kɔŋnɑ.

Nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ nɩɩtoso kɛ ɩ wɑɑlɩ.

8 Pɑ tǝnɑ pɑ kpɛlǝmɑ yoou kɛ́.

Pɑ pɑɑ lɑɣɑlɛɛ kɛ pɑ kɔŋkɔmǝŋ tɑɑ.

Nɑ pɑ́ tɑŋɑ ɑsolɑ nnɑ ɑ kɔŋ ɑhoo tɔ.

9 Lipɑŋ tɑɑsɩ kʋpɑŋsɩ kɛ pɑ sɑɑkɑ

wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ ɑmɑkɑ ɩnɩ.

10 Liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ pɑ lupɑ ɩ kpɑtǝŋ,

nɑ tǝteesile kɛ wʋlɑ.

Tǝcɑɣɑlɛ kɛ pʋʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kʋpɑŋkʋ.

Ɩlɛnɑ Yosɑlɛm pɛɛlɑɑ nɑ́ɑ́ pɔ pǝ tɑɑ kɛ́

pɔɔŋ wei pɑ sɔpǝnɑ sɔɔlʋɣʋ tɔ.

11 Siyɔŋ pɛɛlɑɑ mɛ,

ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ nɑ́ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ ntenuɣu

ŋku ɩ too temɑ-ɩ ɩ ɑkpɑɣɑlɛ wule tɔ.

Kʋ kɛ́ ɩ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ kʋyɑkʋ kɛ́.

4

(Ɩfepu nyǝntʋ)

1 Mɑ kʋsɔɔlɑɣɑ nyɑ́,

ɑmɑ n tewɑ, n tewɑɣɑ tǝkpɑpɑ.

Nyɑ́ ɩsǝpee wɛ nyɑ́ tɛkɛntɛ tɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑlukuku.

Nyɑ́ nyɔɔsɩ hǝntɑ ɩsɩɩ pǝŋ kɑlǝkʋ tiiki Kɑlɑɑtɩ pʋɣʋ.

2 Nyɑ́ kelɑ hʋlʋmɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ heeŋ kʋhʋlʋmǝŋ kɑlǝkʋ

ŋku kʋ hʋntʋ pɑ kɔwɑ nɑ kʋ́ lɩɩnɑ lʋm tǝnyɔɔlɛ tɔ.

Pɑɑ heu wei nɑ ɩ tompiyɑ, nɔɣɔlʋ tɑ lɑŋ.

3 Nyɑ́ ntompee wɛ ɩsɩɩ kpoŋkpontuɣu kʋsɛɛmʋɣʋ.

Nyɑ́ lukpuɣutu nɑɑkɩ nyɑ́ tɛkɛntɛ tɛɛ

ɩsɩɩ pɑ fɑɣɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ pǝle kʋsɛɛmlɛ.

Nɑ nyɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ leleŋ.

4 Nyɑ́ luɣu wɛ kɛ́ ɩsɩɩ Tɑfiiti kutuluɣu kʋkʋlʋɣʋ

ŋku pɑ ŋmɑwɑ sɩ pɑ sɩɩkɩ yoou wontu tɔ.

Kʋ tɑɑ kɛ́ pɑ pusɑ kpɑlǝŋ iyɑɣɑ (1000).

Yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kpɑlǝŋ kɛ́.

5 Nyɑ́ hǝlɑ nɑɑlɛ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ nɑsɛm tompiyɑ nɑɑlɛ

tɔkʋɣʋ yɑɑyenɑɑ hɛkʋ tɔ.

6 Mɑɑ polo tulɑɑlʋ miili pʋɣʋ tɔɔ,

nɑ tulɑɑlʋ kʋwɔpʋ pulɑɣɑ tɔɔ.

Nɑ pǝ́cɔ́ pǝ nyɑɑlɩ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ yɑ́.

7 Mɑ kʋsɔɔlɑɣɑ nyɑ́, n tewɑɣɑ tǝkpɑpɑ.

Nyɑ tiili tɑ́ pǝntɩ pɑɑ pǝcɔ.

8 Mɑ tɑŋiyɑɣɑ nyɑ́, kɔɔ.

Kɔɔ nɑ tǝ́ lɩɩ Lipɑŋ pʋɣʋ tɑɑ.

Hɑtoo Amɑnɑ, nɑ Senii,

nɑ Hɛɛmɔŋ pǝ pɔ́ɔ́ŋ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ n kɑ́ nyǝnɩ tɛtɛkǝlɛ.

Tɔɣɔlɑsɩ lonɑ wɛ tǝnɑɣɑ.

Nɑ kpooŋ tǝcɑɣɑlɛ.

9 Mɑ newɑɣɑ, mɑ tɑŋiyɑ nyɑ́, n hɛɛsǝɣɩ mɑ lɑŋlɛ kɛ́.

Ye n nyǝnɑ-m tɔm kʋlʋm pǝ lɑkɩ-m teu kɛ́.

Ye mɑ nɑwɑ nyɑ́ lɩɩlʋɣʋ pile kʋlʋmtǝlɛ pǝ lɑkɩ-m leleŋ.

10 Mɑ newɑɣɑ, mɑ tɑŋiyɑ nyɑ́,

Nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ wɛ teu kɛ́.

Nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ kǝlɑ-m sʋlʋm tǝcɑɣɑcɑɣɑ.

Nyɑ́ tulɑɑlʋ sɔɔsʋŋ tɛɛwɑ lɛmpɑ tǝnɑ.

11 Mɑ tɑŋiyɑ nyɑ́, tɩɩŋ nim kpeŋ nyɑ́ ntompee tɔɔ kɛ́.

Nyɑ́ nsǝmlɛ tɔɔ wɛ ɩsɩɩ nɑɑlǝm nɑ tɩɩŋ nim.

Nɑ nyɑ́ wontu sɔɔsʋŋ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ Lipɑŋ tɛtʋ hɔtʋɣʋ hɛtʋ.

12 Mɑ newɑɣɑ, mɑ tɑŋiyɑ nyɑ́.

N wɛ kɛ́ ɩsɩɩ hɑlǝm mpi pɑ lɔpɑ kɑlɑɑ tɔ.

Yɑɑ hite nte tǝ tɔɔ pɑ sulɑɑ tɔ,

yɑɑ sɛɛlʋ wei ɩ tɔɔ pɑ tɑɑlɑɑ tɔ.

13 Nyɑ́ lɔɔŋ lʋm niɣitiɣinɑ tɩɩŋ tɑɑlɛ

nte tǝ pee wɛ leleŋ kɛ teu tɔ.

Tulɑɑlʋnɑɑ kʋpɑmɑ tɩɩŋ nyɔɔkɩ

14 tǝnɑɣɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ kɛ́,

nɑ pǝ kpɛnnɑ kʋsɑɣɑlɑɑ kʋpɑmɑ.

15 N wɛ kɛ́ ɩsɩɩ hɑlǝmnɑɑ sɛɛlʋ

yɑɑ lʋm kʋpɑm lɔkɔ.

Yɑɑ lʋm mpi pǝ lɩɩkǝnɑ Lipɑŋ tontoŋɑ tɔɔ tɔ.

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

16 Ilim ntɔɣɔŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ heelim ɩ́ kʋlɩ

nɑ pǝ́ mɑ́ mɑ hɑlǝm tɔɔ nɑ pǝ tulɑɑlʋnɑɑ sɔɔsʋŋ nyɑlɑ.

Mɑ kʋsɔɔlʋ nyɑ́ sʋʋ nyɑ́ hɑlǝm tɑɑ,

nɑ n tɔɣɔ pǝ pee leleŋ nyǝnɑ.

5

(Ɩfepu nyǝntʋ)

1 Mɑ newɑɣɑ, mɑ tɑŋiyɑ nyɑ́.

Mɑ sʋʋkɩ mɑ hɑlǝm tɑɑ nɑ mɑ́ cɑɑ

mɑ tulɑɑlʋ miili nɑ tulɑɑlʋnɑɑ lɛlɑɑ.

Mɑɑ tɔɣɔ mɑ tɩɩŋ sɛtɑɣɑ.

Nɑ mɑ́ nyɔɔ mɑ sʋlʋm nɑ mɑ nɑɑlǝm.

(Tɑɑpɑlɑɑ nyǝntʋ)

Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ nyɔɔ.

Sɔɔlʋɣʋ ɩ́ kʋ-mɛ ɩsɩɩ sʋlʋm.

Pɛɛlɔ tʋlɑ nɔnɔɣɔ ɩlɛ, ɩfepu sɩ n kɑ sɩɩ-m le

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

2 Mɑ tookɑɣɑ yɑɑ, pɑɑ nɑ mpʋ mɑ́ nɑ mɑ ɩsɛ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩwɑ mɑ kʋsɔɔlʋ nɔɣɔ nɑ ɩ́ lɑkɩ

kɑɑfɑlɑ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ:

(Ɩfepu nyǝntʋ)

Tʋlʋ-m, mɑ newɑɣɑ, mɑ kʋsɔɔlɑɣɑ.

N wɛ-m teu kɛ́ ɩsɩɩ ɑlukuku,

nyɑɣɑlɛ mɑ kʋpɑŋkɑ.

Mpi tɔ, ɑhoo cɔlɔʋ kpɑ-m kɛ́ nɑ mɑ nyɔɔsɩ tɔɔ nɑ lʋm.

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

3 Mɑ tɛmɑ mɑ wontu wɔɣɔsʋɣʋ.

Ɩsǝnɑɣɑlɛ mɑɑ tɑɣɑnɩ-tǝɣɩ suuu?

Pǝ́cɔ́ mɑ kɔwɑ mɑ nɔɔhɛɛ.

Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ tɑɣɑnɩ-yɛɣɛ pilisuɣu tɔtɔ?

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kʋsɔɔlʋ sʋsɑ ɩ niŋ nɑ pɔɣɔtɛ.

Nɑ mɑ lɑŋlɛ tɑɑ lɑ tǝnyɑɩɩ.

5 Ɩlɛnɑ mɑ́ kʋlɩ sɩ mɑ tʋlǝɣɩ mɑ kʋsɔɔlʋ,

nɑ mɑ ntɑntɑkʋ nɑ mɑ mpee tɔɔ tulɑɑlʋ

tɑɑnɑ kɑmpʋ tǝtɔkǝlɛ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tʋlɑ mɑ kʋsɔɔlʋ, ɩlɛ ɩ tɛmɑ tɛɛʋ.

Amɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɑkǝlɑ mɑ lɑŋlɛ.

Ɩlɛnɑ mɑ pɛɛkɩ-ɩ mɑ tɑ nɑ-ɩ.

Nɑ mɑ́ yɑɑ-ɩ ɩ tɑ cɔ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ sulɑ tɑŋlɑɑ mpɑ pɑ cɔɔkɩ ɩcɑtɛ tɔ.

Nɑ pɑ́ mɑ-m nɑ pǝ́ kʋ-m, nɑ pɑ́ lɛɛkɩ mɑ tɛkɛntɛ.

8 Hɑɩ, Yosɑlɛm pɛɛlɑɑ mɛ, mɑ wiinɑ-mɛ.

Ye ɩ́ sulɑ mɑ kʋsɔɔlʋ,

ɩ́ heeli-ɩ sɩ sɔɔlʋɣʋ kʋtɔŋ kpɑ-m.

(Pɛɛlɑɑ nyǝntʋ)

9 Hɑɩ, ɑlɑɑ tɑɑ telu nyɑ́,

weɣe nyɑ́ kʋsɔɔlʋ nɑ́ tɛɛwɑ,

nɑ ń wiikinɑ-tʋɣʋ mpʋ?

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

10 Mɑ kʋsɔɔlʋ nyɑ́ n sɛɛwɑɣɑ tǝkpɑŋkpɑŋ.

Pɑɑ n wɛ yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) tɑɑ,

pɑ nyǝŋɩ-ŋ kpɑkpɑɑ kɛ́.

11 Nyɑ́ ɩsɛntɑɑ tewɑɣɑ ɩsɩɩ wʋlɑ mɑɣɑmɑɣɑ.

Nɑ nyɑ́ nyɔɔsɩ nɑ́ɑ́ yɑwɑ tǝpolopolo ɩsɩɩ pɑ́ɑ́ʋ hɛtʋ,

nɑ sɩ pilɑ kilikili ɩsɩɩ kɑtǝkɑtʋɣʋ.

12 Nyɑ́ ɩsǝpee wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑlukukunɑɑ kɛ lʋm kʋkpemim nɔɣɔ.

Nɑ pɑ́ yɑɑkɩ nɑɑlǝm tɑɑ nɑ pɑ́ hɛɛsǝɣɩ timpi pǝ tɔɔlǝnɑ-wɛ tɔ.

13 Nyɑ́ lukpuɣutu tewɑɣɑ ɩsɩɩ tulɑɑlʋnɑɑ tɩɩŋ tɑɑlɛ.

Nɑ nyɑ́ ntompee wɛ ɩsɩɩ yɑɑyenɑɑ

mpɑ pɑ tɔɔ tulɑɑlʋ miili kpeŋ tɔ.

14 Nyɑ́ niŋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wʋlɑ kukuwee

nnɑ ɑ tɔɔ pɑ tʋ liɣitee pɛɛ tɔ.

Nɑ nyɑ́ tɔnʋɣʋ tɔɔ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ tuu kete kʋsotile

nte tǝ tɔɔ pɑ tʋ liɣitee pɛɛ tɔ.

15 Nyɑ́ nɔɔhɛɛ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ liɣitee pɛɛ kʋhʋlʋmɛɛ

ɑkelenɑɑ mpɑ pɑ tɑpǝŋ tɛɛ pɑ temɑ wʋlɑ tɔ.

Nɑ nyɑ́ nyǝnʋɣʋ tɑɑ wɛ ɩsɩɩ Lipɑŋ pɔ́ɔ́ŋ.

Nyɑ́ nyʋɣʋ kʋlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ, n fɛɩnɑ sɑɑlɑ.

16 Nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tǝnɑ nɑ leleŋ kɛ́.

Nɑ nyɑ́ pǝ tǝnɑ pǝ wɛ teu.

Yosɑlɛm pɛɛlɑɑ mɛ,

mɑ kʋsɔɔlʋ ntɛ́, mɑ pɑɑlʋ kɛlɛ.

6

(Pɛɛlɑɑ nyǝntʋ)

1 Alɑɑ tɑɑ ɑcɛpɑ nyɑ́,

leɣe nyɑ́ kʋsɔɔlʋ polɑɑ?

Nkuɣu ɩ tǝŋɑɑ?

Tɑ nɑ-ŋ tǝ pɛɛkɩ-ɩ.

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

2 Mɑ kʋsɔɔlʋ n polɑ nyɑ́ tɑɑlɛ nte tǝ tɑɑ tulɑɑlʋ

sɔɔsʋŋ nyɑlɑɑ tɔɣɔ sɩ n cɑɑkɩ yɑɑyenɑɑ

nɑ ń tiiki nyɑ́ kɑlǝkʋ.

3 Mɑ́ tǝnnɑ mɑ kʋsɔɔlʋ nyɑ́ nɑ nyɑ́ tǝnnɑ mɑ́ tɔtɔ.

Yɑɑyenɑɑ tɑɑ kɛ́ n tiikiɣi nyɑ́ kɑlǝkʋ.

Pɛɛlɔ wɛɛtʋ

(Ɩfepu nyǝntʋ)

4 Mɑ kʋsɔɔlɑɣɑ nyɑ́,

n tewɑɣɑ ɩsɩɩ Tiisɑ ɩcɑtɛ.

N wɛ leleŋ ɩsɩɩ Yosɑlɛm tɑɑ cɑɣɑlɛ.

Amɑ n wɛ sɔɣɔntʋ ɩsɩɩ yoolɑɑ nɑ pɑ tuutɑnɑɑ.

5 Kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ ɑnɩ ɑ cɔɔsǝɣɩ-m kɛ́.

Nyɑ́ nyɔɔsɩ hǝntɑ ɩsɩɩ pǝ́ŋ kɑlǝkʋ tiiki Kɑlɑɑtɩ pʋɣʋ.

6 Nyɑ́ kelɑ hʋlʋmɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ heeŋ kʋhʋlʋmǝŋ kɑlǝkʋ,

ŋku kʋ lɩɩnɑ lʋm tǝnyɔɔlɛ,

nɑ pɑɑ heu wei nɑ ɩ tompiyɑ tɔ.

Nɔɣɔlʋ tɑ hɛlǝmɩ.

7 Nyɑ́ lukpuɣutu nɑɑkɩ nyɑ́ tɛkɛntɛ tɛɛ

kɛ́ ɩsɩɩ pɑ fɑɣɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ pile.

8 Wulɑʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ tɑɣɑ ɑlɑɑ kɛ nɩɩtoso.

Nɑ ɑsɑɑlɑɑ kɛ nɩɩnɑɑsɑ, nɑ sɑɑlɑɑ nɑ́ɑ́ fɛɩ kɑlʋɣʋ.

9 Amɑ nyɑ́ tike kɛ nyɑ́ too lʋlɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ nɑ ɩ kǝlɑ-ŋ sɔɔlʋɣʋ.

Nyɑɣɑlɛ mɑ kʋpɑŋkɑ, n wɛ-m teu kɛ́ ɩsɩɩ ɑlukuku.

Pɛɛlɑɑ nɑɑkɩ-ŋ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ŋ lɑŋhʋlʋmlɛ tʋ.

Nɑ tɑɣɑ ɑlɑɑ nɑ ɑsɑɑlɑɑ tɔtɔ nɑ́ sɑŋɩ-ŋ.

10 Alʋ wei ɩ lɩɩkǝnɑ mpʋ nɑ ɩ́ teeki kɔkɔ ɩsɩɩ ilim,

nɑ ɩ́ tewɑ ɩsɩɩ ɩsɔtʋ?

Nɑ ɩ́ wɛ sɔɣɔntʋ ɩsɩɩ yoolɑɑ nɑ pɑ tuutɑnɑɑ?

11 Mɑ tiiwɑ tɩɩŋ pee tɑɑlɛ tɑɑ

sɩ mɑ nɑɑkɩ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ mǝhoo kʋfɑnɑ.

Nɑ mɑ́ nɑ́ sɩ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ ɩ hɛlǝɣɩ,

nɑ tɩɩŋ lɛlǝŋ tʋɣɩ hɛtʋ nɑ.

12 Mɑ tɑ cɛkǝnɑ, ɑmɑ mɑ kʋnyɩɩlʋɣʋ pǝsɑ-m kɛ́

ɩsɩɩ mɑ yǝlɑɑ kɑsɑɣɑmpiyɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ.

7

(Alɑɑ nɑ pɛɛlɑɑ nyǝntʋ)

1 Sulɑmii pɛɛlɔ nyɑ́, kɔɔ, kɔɔ,

Kɔɔ, nɑ tǝ́ nyǝnɩ-ŋ.

Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ nyǝnǝɣɩ Sulɑmii tʋ?

Ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kpekɑ nɑɑlɛ pɑɑlɛ.

(Ɩfepu nyǝntʋ)

2 Awulumpu pɛɛlɔ nyɑ́,

ɑmɑ nyɑ́ nɔɔhɛɛ tewɑ nyɑ́ ntɑŋkpɑlɑ tɑɑ.

Nɑ nyɑ́ tǝnɑɣɑ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ lɩɩtʋ nti niŋ tǝmlɛ tʋ lupɑ tɔ.

3 Nyɑ́ lotu kulutɑɑ kɛ́.

Tǝ tɑɑ ɩɩ lɑŋǝɣɩ sʋlʋm sɔɔsʋŋ nyǝm.

Pǝyele tǝ cɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee huɣule kɛ yɑɑyenɑɑ hɛkʋ.

4 Nyɑ́ hǝlɑ nɑɑlɛ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ nɑsɛm tompiyɑ.

5 Nyɑ́ luɣu nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ tuuŋ kelɑ ɑkele.

Nyɑ́ ɩsǝpee wɛ ɩsɩɩ Hɛsǝpɔŋ ɩcɑtɛ nɔɣɔ lɩɩnɑ.

Nɑ nyɑ́ mǝntɛ nɑ́ɑ́ sǝŋɑ ɩsɩɩ Lipɑŋ ɑkele,

wei ɩ tɔɔ pɑ feŋiɣinɑ Tɑmɑsɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɔ.

6 Nyɑ́ nyʋɣʋ sǝŋɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ

nɑ nyɑ́ nyɔɔsɩ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ nyɑɑlʋɣʋ ŋku

pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ tɔ.

Pǝ tɔkɑ wulɑʋ nɔɣɔlʋ kɛ nyɑ́ nyɔɔsɩ kpɑsɩ tɑɑ.

7 Mɑ sɔɔlʋɣʋ tʋ nyɑ́, ɑmɑ n tewɑɣɑ.

Nyɑ́ nyǝnʋɣʋ tɑɑ wɛ teu.

8 N sǝŋɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ́ɑ́ʋ.

Nɑ nyɑ́ hǝlɑ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ kpɑkpɑtukuŋ.

9 Mɑ tʋ mɑ tɑɑ sɩ mɑɑ kpɑ pɑ́ɑ́ʋ ŋkʋ.

Nɑ mɑ́ sɛtɩ kʋ tukuŋ.

Nyɑ́ hǝlɑ ɑnɩ ɑ wɛ-m tɔtɔɣɔ ɩsɩɩ lɛsɛŋ tukuŋ.

Nyɑ́ feesiŋ wɛ-m sɔɔsʋŋ ɩsɩɩ tʋɣʋ pee.

10 Nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛ leleŋ kɛ́ ɩsɩɩ sʋlʋm kʋpɑm.

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

Pǝ kɛ́ mɑ kʋsɔɔlʋ sʋlʋm kɛ́.

Ɩsɩɩ pǝ kpeŋuɣu mpɑ pǝ kʋwɑ tɔ pɑ ntompee tɔɔ tɔ.

11 Mɑ kʋsɔɔlʋ tǝnnɑ-m nɑ ɩ kʋnyɩɩlʋɣʋ wɛ mɑ tɔɔ.

Ye pɑ sɔɔlɑ-ŋ pǝ lɑŋhʋlʋmlɛ

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

12 Mɑ kʋsɔɔlʋ nyɑ́, kɔɔ nɑ tǝ́ lɩɩ.

Tɩɩ sʋʋ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ́ ɑhoo.

13 Ɩlɛnɑ tǝ́ kpɑ lɛsɛŋ tɩɩŋ tɑɑlɛ kɛ tɑnɑŋ kʋpɑŋkʋ

nɑ tǝ nɑ́ sɩ pɑ tʋ hɛtʋ nɑ tǝ́ yɛɣɛlǝɣɩ?

Nɑ tɩɩŋ lɛlǝŋ tʋwɑ yɑɑ ɩ tɑ tʋ?

Tǝnɑɣɑ mɑɑ hʋlɩ-ŋ mɑ sɔɔlʋɣʋ tǝnɑ.

14 Tɩɩŋ wei ɩ kʋsǝɣɩ ɑpɑlɑɑ kʋnyɩɩlǝŋ tɔ ɩ sɔɔsʋŋ kpɑwɑ.

Tǝ wɛnɑ tɑ́ nɔnɔɔsɩ tɛɛ kɛ́ tɩɩŋ pee kʋpɑnɑ.

Pɑɑ kʋpǝnɛɛ pɑɑ kʋfɑnɑ.

Mɑ kʋsɔɔlʋ nyɑ́, nyɑɣɑ mɑ sɩɩ-yɛ.

8

1 Ye mɑ nɑ-ŋ tɩɩ kɑɑwɑ too kʋlʋm,

mɑɑ wɑɣɑlɑɣɑ-ŋ ɑwɑlɩ kɛlɛ timpi timpi mɑ suliɣi-ŋ tɔ.

Ɩlɛ nɔɣɔlʋ tɑɑ yɩ-m.

2 Mɑɑ ponɑ-ŋ nɑ mɑ́ sʋsɩ-ŋ mɑ too tɛ́ nɑ ń sɛɣɛsɩ-m.

Nɑ mɑ́ yele nɑ ń nyɔɔ mɑ sʋlʋm sɔɔsʋŋ nyǝm.

Mpi pǝ kɛ́ mɑ tʋɣʋ pile nyǝm tɔ.

3 Te mɑ nyʋɣʋ nɑ nyɑ́ niŋ mpǝtǝŋ,

Kpɛkǝnɑ-m nɑ nyɑ́ ntɔɣɔŋ.

4 Hɑɩ, Yosɑlɛm pɛɛlɑɑ mɛ, mɑ tuukinɑ-mɛ.

Ɩ́ tɑɑ pɑɑtɩ tɑ́ sɔɔlʋɣʋ nɑ pǝ wɑɑtʋ tɑ tɑtɑ.

(Pɛɛlɑɑ nyǝntʋ)

5 Pɛɛlɔ wei ɩ kɔŋnɑ ntɛ́ nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔɔ,

nɑ ɩ́ nyǝkɑ ɩ kʋsɔɔlʋ tɔɔ?

Sɔɔlʋɣʋ toŋ

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

Tʋɣʋ tɛɛ kɛ́ mɑ feesɑ-ŋ.

Tǝnɑɣɑ nyɑ́ too wei ɩ lʋlɑ-ŋ tɔ ɩ kpɑɣɑ nyɑ́ hɔɣɔ.

6 Sɩɩ-m nyɑ́ lɑŋlɛ nɑ nyɑ́ ŋkpɑlǝŋɑ tɔɔ ɩsɩɩ kʋyʋsʋɣʋ.

Mpi tɔ, Sɔɔlʋɣʋ wɛ toŋ kɛ́ ɩsɩɩ sǝm.

Nɑ ɩsǝsɛɛmlɛ nɑ́ɑ́ wɛ tomɑ ɩsɩɩ ɑtɛtǝlɛ.

Sɔɔlʋɣʋ nyǝmɑ́ kɛ kɔkɔ nyǝnɑ kɛ́.

Kʋ kɛ́ Tɑcɑɑ kɔkɔ kɛ́.

7 Lʋm sɔsɔɔm ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ pǝ́ teesi kʋ kɔkɔ.

Pǝyele pusi sɔsɔɔnsɩ kɑɑ li-kʋ.

Ye yʋlʋ cɛlɑ ɩ tǝyɑɣɑ wɛnɑʋ tǝnɑ

sɩ ɩ lɑɣɑsǝɣǝnɑ sɔɔlʋɣʋ, ɩsɩɩ pɑ tʋʋ-ɩ.

(Pɛɛlɔ tɑɑlʋnɑɑ)

8 Tǝ wɛnɑ newɑɣɑ ɑlʋnyǝŋkɑ ŋkɑ kɑ tɑ lɩɩtɑ hǝlɑ tɔ.

Ɩsǝnɑɣɑ tɩɩ lɑ kʋyɑkʋ ŋku

pɑɑ yɔɣɔtɩ kɑ́ ɑsɑsɑɑlɛ tɔm tɔ?

9 Ye kɑ tɔkɑ kɑ tɩ nɑ kɑ́ kisi yɛlɛyɛlɛ,

tɩɩ yɔɔlǝnɑ-kɛ nɑ kɑcɔkɑ wontu.

Amɑ ye kɑ pǝsɑ ɩsɩɩ yǝlɑɑ tǝnɑ nɔnɔɣɔ,

tɩɩ tǝkɩ-kɛ nɑ kpeŋkpelɑsɩ toŋ nyǝnsɩ.

(Pɛɛlɔ nyǝntʋ)

10 Mɑ tɔkɑ mɑ tǝɣɩ, mɑ fɛɩ yɛlɛyɛlɛ tɑɑ.

Mɑ hǝlɑ sǝŋɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɑkelenɑɑ.

Mpʋ tɔ, mɑ kʋsɔɔlʋ nyǝnǝɣɩ-m wei ɩ kɔŋnɑ hɛɛsʋɣʋ tɔɣɔ.

(Ɩfepu nyǝntʋ)

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑlʋmɔŋ tɔmɑ sɩ:

Mɑ wɛnɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ ɩ tɑɑlɛ

kɛ timpi pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑlɩ-Hɑmɔŋ tɔɣɔ.

Mɑ yelinɑ-tɛɣɛ tɑŋlɑɑ,

pɑɑ wei ɩ kɔŋnɑ-m tǝ kʋlʋlʋm kɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ iyɑɣɑ (1000).

12 Mɑ tɩɩŋ tɑɑlɛ wɛ mɑ kiŋ kɛ́.

Sɑlʋmɔŋ nyɑɑ kpɑɣɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ iyɑɣɑ (1000).

Lǝsɩ tǝ tɑɑ kɛ́ nyǝɣǝtʋ ŋmʋnʋɣʋ (200) nɑ ń cɛlɑ tɑŋlɑɑ.

13 Nyɑ́ wei n wɛ hɑlǝm tɑɑ tɔ,

nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ kemɑ ŋkpɑŋŋ sɩ pɑ nɩɩkɩ nyɑ́ nɔɣɔ.

Ɩlɛ yele nɑ mɑ́ nɩɩ-kɛ.

14 Mɑ kʋsɔɔlʋ nyɑ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ ɩsɩɩ nɑsɛm yɑɑ

kɑpǝlǝŋɑ kɛ tulɑɑlʋnɑɑ pʋɣʋ tɑɑ nɑ ń kɔɔ.

Ɩsɑyii

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

ƖSAYII

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋpǝntǝŋ nɑ pɑ wɑhɑlɑnɑɑ tɔm kɛ Ɩsɑyii yɔɣɔtǝɣɩ ɩ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ. Ɩ yɔɣɔtǝɣɩ tɔtɔɣɔ ɩsǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ sɔsɔ kɛ piitimnɑɑ tɔɔ tɔ. Pǝyele Ɩsɔ hɛɛsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑŋɑ. Nɑ ɩ nɔɔsɩ nsi ɩ sɩɩwɑ sɩ ɩ́ kɑ kɔnɑ wɑɑsʋlʋ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ tɔ. Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ tɛ yomle tɔɣɔʋ kɛ Pɑpiloni tɑɑ ɩlɛnɑ pɑ kɑkɑɑsɑɣɑ mǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ pɑ tɛtʋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Ɩsɑyii tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ piitimnɑɑ pɑ wɛɛtʋ, titite 1–39

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑŋhɛɛsǝlɛ, titite 40–55

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mǝlʋɣʋ tɔm, titite 56–66

HƆƔƆLƲƔƲ KANCAALAƔA NYƎŊKƲ

1

1 Tɔm nti pǝ kulɑɑ nɑ pǝ́ hʋlɩ Amɔtɩ pǝyɑlʋ Ɩsɑyii tɔɣɔlɔ. Yutɑ tɛtʋ nɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ pɑ tɔm kɛ́. Yutɑ ɑwulɑɑ Osiyɑsɩ nɑ Yotɑm nɑ Ahɑsɩ nɑ Ɩsekiyɑsɩ pɑ pɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ ɩ nɑ́-tɩ.

Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ ŋkpɑntɛɛlǝŋ

2 Ɩsɔtɔnʋɣʋ, nɩɩ. Tɛtʋ, ke ŋkpɑŋŋ.

Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

Hɑlɩ mɑ́ tɔɔ piyɑ nɑ mɑ́ pɩɩsɩ-sɩ,

ɩlɛnɑ sɩ́ kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ?

3 Nɑʋ nyǝmɑ́ ɩ tʋ,

nɑ kpɑŋɑɣɑ nɑ́ɑ́ nyɩ wei ɩ cɑlǝɣɩ-kɛ tɔ.

Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ tɑ́ nyɩ pʋlʋ.

Mɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑɑ nɩɩkɩ.

Pʋlʋpʋ fɛɩ tǝcʋŋŋ kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ

4 Yǝlɑɑ pǝntǝlɑɑ, nɑ ɑsɑɣɑɑ mɛ,

mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Piitim nyɑŋ nyǝm nɑ kɑwɑlɑɣɑ piyɑ mɛ,

mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Mpi tɔ, ɩ́ lɔwɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ nyǝnɩ

Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ kɛ yem, ɩ́ hɑ-ɩ siɣile.

5 Mǝ leɣe ɩ́ cɑɑ sɩ mɑ́ tɑsɑ mɑpʋ?

Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ wɛɛ nɑ ɩ́ kɑmɑ nyʋɣʋ nɑ mɑ tɔɔ kʋlʋɣʋ?

Anɩ mǝ nyɔɔŋ nɑ́ fetilɑɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ wɑhɑlɑ kɛ mǝ tɑɑ.

6 Pǝ́cɔ́ pǝ kpɑɣɑʋ mǝ nyɔɔŋ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ mǝ nɔntɑɑlǝŋ tɔ,

tiili fɛɩ hiiu. Pǝ fetilɑ-mɛɣɛ nɑ hiŋnɑɑ,

nɑ tǝmɑtɛ lonɑ nɑɑkɩ.

Nɔɣɔlʋ tɑ nyɑɑlɩ-mɛ yɑɑ ɩ́ tʋ́-mɛɣɛ nim,

yɑɑ ɩ́ hɔkɔ mǝ hiŋ.

7 Pǝ kpiisɑ mǝ tɛtʋ nɑ kɔkɔ nyɑɣɑ mǝ ɑcɑlɛɛ.

Kpɑɩ nyǝ́mɑ wɑkǝlǝɣɩ mǝ tɛtʋ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ.

Pǝ wɑkǝlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ

wɑɑtʋ wei nyɩɩtʋ tɑɑ nyǝ́mɑ kɑ kɔmɑ tɔ.

8 Yosɑlɛm kɛ pǝ kɑɑsɑɑ ɩsɩɩ cokǝle kɛ kɑɑmɑ tɑɑ. Yɑɑ

cɑŋʋɣʋ kɛ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ ɩ tɑɑlɛ tɑɑ,

nɑ yoolɑɑ tɑmɑ-ɩ kotɑɣɑ.

9 Ye Tɑcɑɑ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ ɩ́ tɑɑ kɑɑsɩ-mɛɣɛ yǝlɑɑ kɛ pǝcɔ,

ɩ́ kɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ Sɔtɔm nyǝ́mɑ.

Ɩ́ kɑ wɛ ɩsɩɩ Kɔmɔɔ nyǝ́mɑ.

Ɩsɔ sɛɛʋ mpi Ɩsɔ tɑɑ kpɑɑkǝnɑ tɔ

10 Sɔtɔm ɑwulɑɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

Kɔmɔɔ yǝlɑɑ mɛ́ ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ.

11 Tɑcɑɑ pɔɔsǝɣɩ sɩ: Pepeɣe mɑ lɑkǝnɑ mǝ kɔtɑsɩ tuutuumɑ,

mɑ hɑɣɑ mǝ ɩwɑɑŋ nɑ mǝ nɑwee kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ

lusɑɑ tɔ sɩ nim. Mɑ nyǝɣǝsɑ mǝ lɑtǝcɛnɑɑ

nɑ mǝ heeŋ nɑ mǝ pǝŋtʋlʋŋ cɑlǝm.

12 Wɑɑtʋ wei ɩ́ kɔŋ mɑ kiŋ tɔ ɑwe heelɑ-mɛ sɩ

ɩ́ fɛlɩ mɑ tɑɣɑ tɔɔ?

13 Ɩ́ yele kɑwɑlɑɣɑ kɛ mǝ ɩsɔtʋnɑɑ kʋfɑmɑ ɑcimɑ tɑɑ,

nɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ nɑ mǝ kotuŋ ɑcimɑ tɑɑ.

Mɑɑ cɑɑkɩ sɩ mɑ́ nɑ́ ɩsɑɣɑtʋ,

nɑ kʋyɛɛŋ sɔsɔɔŋ pǝ situɣu.

14 Mɑ tɑɑ kpɑɑkǝnɑ mǝ ɩsɔtʋnɑɑ kʋfɑmɑ nɑ mǝ ɑcimɑ kɛ́.

A wɛ-m tǝlɑsɩ kɛ́, mɑ kɑwɑ ɑ tɔm.

15 Wɑɑtʋ wei ɩ́ tɛkǝɣɩ-m niŋ tɔ mɑ kɛɛsǝɣɩ mɑ ɩsɛ kɛ́.

Pɑɑ ɩ́ lʋlʋsǝɣɩ sǝlǝmǝŋ tɔ, mɑɑ nɩɩkɩ.

Mpi tɔ, cɑlǝm suwɑ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́.

16 Ɩ́ sɔ́ lʋm nɑ ɩ́ lɑ́ nyɔɔŋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ.

Ɩ́ yele mpi pǝ fɛɩ teu tɔ, nɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ.

17 Ɩ́ kpɛlǝmɩ kʋpɑntʋ lɑpʋ,

nɑ ɩ́ pɛɛkɩ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ.

Ɩ́ pɑɑsǝnɑ mpɑ pɑ ɩsɛ pɑ tɔkɩ tɔ.

Ɩ́ hɑ sulɑʋ kɛ ɩ tɑmpɑnɑ.

Ɩ́ sɛɛnɑ ɑlʋ leelu tɔɔ.

Ye Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋlǝɣɩ Tɑcɑɑ tɔɔ

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Ɩ́ kɔɔ nɑ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ ciiki.

Ye mǝ ɩsɑɣɑtʋ sɛɛwɑ ɩsɩɩ tɔɔlʋm,

tɩɩ hʋlʋmɩ ɩsɩɩ kɑɣɑlʋ.

Ye tǝ sɛɛwɑ ɩsɩɩ kpɑncǝŋɑ,

tɩɩ hʋlʋmɩ ɩsɩɩ kpoŋkpomʋlʋm.

19 Ye ɩ kɑ tisɑɣɑ nɑ ɩ́ nɩɩnɑ-m,

ɩ́ kɑ tɔɣɑ tɛtʋ kʋlʋlʋm kʋpɑm.

20 Amɑ ye ɩ́ kisɑɑ nɑ ɩ́ kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ,

ɩ́ kɑ́ sɩ yoou tɑɑ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ.

Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɣɑnʋɣʋ

21 Ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ

kʋpɑntɛ ńtɛ́ tǝ́ pǝsɩ wɑsɑŋkɑlɩ?

Pǝ́cɔ́ yǝlɑɑ kʋpɑmɑ kɑ sunɑ tǝ tɑɑ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ siɣisuɣu.

Amɑ nɔɔnɔɔ yʋlʋkʋlɑɑ wɛnnɑ.

22 Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ liɣitee.

Amɑ nɔɔnɔɔ tǝ pǝsɑ ɩsɩɩ pɔɣɔlɑsɩ.

Pǝyele tɩɩ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ sʋlʋm kʋpɑm,

ɩlɛ nɔɔnɔɔ pǝ pɑlɑ lʋm.

23 Tǝ ɑwulɑɑ kɛ́ tɔɔ kʋllɑɑ kɛ́, nɑ ŋmɩɩlɑɑ sǝnlɑɑ.

Pɑ tǝnɑ pɑ sɔɔlɑ kʋhɑɑŋ kɛ́ nɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ kɑsǝyɑɣɑ.

Pɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑ ɑlʋ leelu tɔm,

pǝ́cɔ́ pɑɑ hɑɑkɩ sulɑʋ kɛ ɩ tɑmpɑnɑ.

24 Pǝ tɔɔ kɛ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ wei ɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ tɔ ɩ tɔmɑ sɩ:

Mɑɑ lɛɛtɩ mɑ kolontunɑɑ, nɑ mɑ́ wɛɛnɑ tɑmpɑnɑ.

25 Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nyɑ́ mɑɑ tʋ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ niŋ.

Mɑɑ tʋ-ŋ kɔkɔ tɑɑ ɩsɩɩ pɑ tɑɣɑnʋɣʋ liɣitee tɔ

nɑ kɔkɔ nyɑɣɑ nyɑ́ ɑsilimɑ.

26 Mɑɑ mǝŋnɑ nyɑ́ hʋʋlɑɑ kʋpɑmɑ ɩsɩɩ pɑɑ wɛʋ lɔŋtɑɑ tɔ,

nɑ nyɑ́ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ ɩsɩɩ pɑɑ wɛʋ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ.

Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑɑ yɑɑ-ŋ ɩcɑtɛ kʋpɑntɛ nɑ kʋsiɣisile.

27 Ye Siyɔŋ nyǝ́mɑ lɑɣɑsɑɑ nɑ pɑ́ tǝŋ mpi pǝ wɛ teu tɔ,

Ɩsɔ kɑ́ yɑ-wɛ.

28 Amɑ pɩɩ wɑkǝlɩ ɑsɑɣɑɑ nɑ pǝntǝlɑɑ,

nɑ mpɑ pɑ lɔɔkɩ Tɑcɑɑ tɔ pɑɑ le.

29 Fɛɛlɛ kɑ́ kpɑ-mɛ nɑ tɩɩŋ wei ɩ́ luŋiɣi tɔ.

Tɑwɑ wenɑ ɩ́ fɛɛnǝɣɩ tɔ ɑ kɑ́ yele nɑ ɩ́ tɔɣɔ fɛɛlɛ.

30 Mpi tɔ, ɩ́ kɑ́ lontili kɛ́ ɩsɩɩ wɑɑtʋ wei

tɩɩŋ ɩnɩ ɩ hɑtʋ tɔɔkʋɣʋ tɔ.

Ɩ́ kɑ tɛ́ tɑɑsɩ ɩsɩɩ wɑɑtʋ wei

tɩɩŋ ɩnɩ ɩ lɑŋǝɣɩ lʋm tɔ.

31 Yʋlʋ toŋ tʋ kɑ́ pǝsɩ ɩsɩɩ nyɩɩliyɑ,

nɑ ɩ tǝmɑ wɛɛ ɩsɩɩ mɑmɑcǝɣǝlɑsɩ.

Kɔkɔ kɑ́ nyɑɣɑ ɩ́ nɑ ɩ tǝmɑ kɛ́,

nɔɣɔlʋ kɑɑ teesi-kɛ.

2

1 Tɑcɑɑ heelɑ tɔm ntiɣi Amɔtɩ pǝyɑlʋ Ɩsɑyii tɔɣɔlɔ. Toosee tɑɑ kɛ́ ɩ heelɑ-ɩ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pɑ tɔm.

Yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ wɛɛ Yosɑlɛm tɑɑ

(Kʋkɑlʋɣʋ 2–4; Misee 4:1-3)

2 Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ wɛ pʋɣʋ tɔɔ kɛ́.

Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ pʋɣʋ ŋkʋ kɩɩ kʋlɩ

nɑ kʋ́ cɑɣɑ pɔɔŋ nyɔɔŋ tɑɑ nɑ kʋ tɛɛ pulɑsɩ.

Piitimnɑɑ tǝnɑ kɑ́ polo kʋ tɔɔ.

3 Yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ polo nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ́ kpɑ Tɑcɑɑ

pʋɣʋ tɔɔ kɛ́ Yɑkɔpʋ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ.

Nɑ ɩ́ hʋlɩ-tʋɣʋ ɩ mpɑɑŋ nɑ

tǝ́ tǝŋ ɩ ɩkpɑtɛ.

Mpi tɔ, Siyɔŋ ɩcɑtɛ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kiiu nɑ ɩ

tɔm kɑ́ lɩɩnɑ.

4 Ɩ kɑ hʋʋnɑ piitimnɑɑ nɑ ɩ́ loli yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́

lu pɑ lɑɣɑlɛɛ kɛ ɑkuŋ, nɑ pɑ ŋmɑntɑɑsɩ kɛ lemsenɑɑ.

Piitim nɑpǝlɩ pǝ kɑɑ kʋlɩ lɛmpɩ tɔɔ.

Pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ yoou kpɛlǝmʋɣʋ.

5 Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kɔɔ

nɑ tǝ́ tɔ́ Tɑcɑɑ nyɑɑlǝm tɑɑ.

Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ kʋhʋhʋʋnɑʋ

6 Tɑcɑɑ lɔwɑ ɩ yǝlɑɑ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ.

Mpi tɔ, ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nyǝ́mɑ kʋlɑpʋtʋ sunɑ pɑ hɛkʋ.

Pɑ lɑkɩ topotopo ɩsɩɩ Filiisi nyǝ́mɑ.

Pǝyele pɑ́ nɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ pɑ kpɛntǝɣɩ nɔɔsɩ.

7 Wʋlɑ nɑ liɣitee su pɑ tɛtʋ tɑɑ, pɑ wɛnɑʋ fɛɩ tǝnɑɣɑ.

Kpɑɣɑnǝŋ su pɑ tɛtʋ tɑɑ, yoou kɛɛkɛnɑɑ fɛɩ kɑlʋɣʋ.

8 Tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ su pɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́,

pɑ́ luŋiɣi mpi pɑ lɑpǝnɑ pɑ niŋ tɔ.

9 Pǝ tisɑ yʋlʋ kɛ́ nɑ pǝ́ lumsi-ɩ. Tɑcɑɑ tɑɑ wii-wɛ.

10 Ɩ́ sʋʋ kʋkpɑmǝŋ tɛɛ nɑ ɩ́ ŋmɛlɩ tɛtʋ tɛɛ.

Ɩ́ hɑtǝlǝnɑ Tɑcɑɑ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ nɑ ɩ teu sɔsɔɔm.

11 Kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ kɑ́ kɑ nyɔɔŋ,

nɑ pǝ́ tisi ɩsǝcɑʋtʋnɑɑ.

Tɑcɑɑ tike ntɛ́ sɔsɔ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ.

12 Mpi tɔ, Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ sɩɩ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ.

Kʋ tɑɑ kɛ́ ɩ kɑ́ hʋʋnɑ kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ,

nɑ ɩsǝcɑʋtʋnɑɑ, nɑ mpɑ pɑ hɔŋ pɑ tɩ tɔ nɑ ɩ́ tisi-wɛ.

13 Ɩ kɑ wɑkǝlɩ Lipɑŋ nɑ Pɑsɑŋ pǝ tɩɩŋ kʋkʋlǝŋ tǝnɑ.

14 Nɑ pɔɔŋ kʋkʋlǝŋ nɑ pulɑsɩ kʋkʋlɑsɩ tǝnɑ.

15 Nɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ sɔsɔɔŋ tǝnɑ,

nɑ koloosi sɔsɔɔŋsɩ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ.

16 Nɑ kpɩɩlǝŋ sɔsɔɔŋ wei ɩ puki Tɑɑsisi tɔ ɩ tǝnɑ,

nɑ wontu nti tǝ tǝnɑ pɑ nyɩɩlǝɣɩ tɔ.

17 Pɩɩ tisi yǝlɑɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́ nɑ pɑ ɩsǝcɑʋ,

Tɑcɑɑ tike ntɛ́ sɔsɔ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ.

18 Tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ tǝnɑ kɑ́ sɑɑlɩ yem.

19 Yǝlɑɑ kɑ́ sʋʋ kʋkpɑmǝŋ tɛɛ, nɑ tɛtʋ tɛɛ sɩ,

pɑ́ hɑtǝlǝnɑ Tɑcɑɑ toŋ sɔsɔɔŋ nɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́,

kɛ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ́ kɔɔ sɩ ɩ nyɑɑsǝɣɩ tɛtʋ tɔ.

20 Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ wule yǝlɑɑ kɑ́ tʋ́ pɑ tɩɩŋ wei pɑ lupǝnɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ tɔɣɔ sɛmǝŋ nɑ yuuŋ sɩ ɩ́ wɑkǝlɩ-ɩ. 21 Kʋkpɑmǝŋ lonɑ nɑ ɩ pɔɣɔlɛɛ tɑɑ kɛ́ pɑɑ sʋʋ nɑ pɑ́ ŋmɛlɩ Tɑcɑɑ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ nɑ ɩ teu sɔsɔɔm, kɛ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nyɑɑsɩ tɛtʋ tɔ.

22 Ɩ́ tɑɑ hɑ mǝ tǝɣɩ yʋlʋ.

Heelim tike kɛ pǝ tʋ ɩ mɩɩnɑ tɛɛ.

Mpʋ tɔ, ɩ tɑ kɛ pʋlʋpʋ.

3

Yutɑ kɑwulɑɣɑ wɑkǝlʋɣʋ tɔm

1 Ɩɩ nɑɑkɩ mpi Tɑcɑɑ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ kɑ́ lǝsɩ

Yutɑ tɛtʋ nɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ pǝ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Ɩ kɑ́ lǝsɩ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɑɑsǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ teu tɔ.

Pǝ kpɑɣɑʋ tɔɣɔnɑɣɑ tǝnɑ nɑ lʋm tǝnɑ tɔ.

2 Akɑnɑɑ nɑ yoolɑɑ nɑ hʋʋlɑɑ,

nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ

nɑ nɑlɑɑ nɑ kʋkpɑtǝlɑɑ.

3 Nɑ yoolɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ kʋpɑɣɑlɑɑ,

nɑ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ, nɑ mpɑ pɑ lɑkɩ niŋ tǝmɑ nɑ cɑŋǝm tɔ,

nɑ topotopo nyǝ́mɑ sɔsɑɑ.

4 Tɑcɑɑ kɑ́ kpɑ-wɛɣɛ ɑwɑɑsɑ kɛ ɑwulɑɑ,

nɑ piyɑ ŋmɑkǝlǝɣɩ-wɛ.

5 Yǝlɑɑ kɑ muɣuliɣi tǝmɑ.

Ɩfepiyɑ kɑ́ kʋlɩ kʋkpɑtǝlɑɑ tɔɔ,

nɑ tɛtɛlɑtɑɑ nɑ́ɑ́ kʋlɩ kʋpɑɣɑlɑɑ tɔɔ.

6 Hɑlɩ lʋlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ tʋ kɑ́ kpɑ ɩ tɛɛtʋ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ:

Nyɑ́ wɛnɑ toko tɔ, lɑ tɑ wulɑʋ

nɑ ń pɑɑsǝnɑ sɑmɑɑ yɛlɛyɛlɛ ɩnɛ.

7 Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ mɑ kɑpukɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ sɩ:

Mɑ tɑ kɛ kɔɔlɛ lɑtʋ.

Pǝyele mɑ fɛɩnɑ tɔɣɔnɑɣɑ, yɑɑ toko kɛ mɑ tɛ.

Mpʋ tɔ, ɩ́ tɑɑ kpɑ-m wulɑʋ.

8 Yosɑlɛm cɛŋlǝɣɩ, Yutɑ hotɑɑ.

Mpi tɔ, pɑ kʋlǝɣɩ Tɑcɑɑ teeli tɔɔ kɛ́

pɑ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ pɑ kʋlɑpǝlɛ tɑɑ.

9 Ɩsǝnɑ pɑ ɩsɛntɑɑ wɛɛ tɔ,

mpʋ pǝ kʋɣʋnɑ pɑ tɔm.

Pɑ lɑkɩ pɑ kɑwɑlɑɣɑ kɛ́ tǝkeelee ɩsɩɩ Sɔtɔm

nyǝ́mɑ pɑɑ ŋmɛsǝɣɩ. Pɑ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Mpi tɔ, mpɛ pɑ tɑɣɑnǝnɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ wɑkǝlʋɣʋ.

10 Ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Pɩɩ cɑɣɑnɑ siɣisilu.

Mpi tɔ, ɩ kɑ́ tɔɣɔ ɩ tǝmlɛ kʋlʋlʋm.

11 Amɑ ɩsɑɣɑʋ tɔm nɑ́ wɛ wɑɩyo kɛ́, pǝ kɑɑ cɑɣɑnɑ-ɩ.

Mpi tɔ, ɩ wɛ mpɑɑʋ ɩsɑɣɑʋ tɑɑ kɛ́.

Pɩɩ lɛɛtɩ-ɩ ɩ kʋlɑpǝlɛ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Piyɑ ŋmɑkǝlǝɣǝnɑ mɑ yǝlɑɑ.

Alɑɑ tɔkǝnɑ kɑwulɑɣɑ kɛ pɑ tɔɔ.

Pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tolisiɣi-wɛɣɛ

nɑ pɑ́ wɑkǝlǝɣɩ mpɑɑʋ ŋku pɑ tǝŋǝɣɩ tɔ.

Nyʋɣʋ nyǝ́mɑ hʋʋnɑʋ

13 Tɑcɑɑ kʋlɑɑ sɩ ɩ kɑlǝɣǝnɑ ɩ yǝlɑɑ.

Ɩ sǝŋɑɑ sɩ ɩ hʋʋkǝnɑ-wɛ.

14 Tɑcɑɑ yɑɑwɑ nɔnɔɣɔ kɛ yǝlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ ɑwulɑɑ,

nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ:

Mǝ kuntunɑ mɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ tɔ.

Ɩ́ lɛɛkɑ kʋnyɔntʋnɑɑ nyǝm nɑ ɩ suuli mǝ tɛɛsɩ.

15 Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ fɛlǝɣɩ

mɑ yǝlɑɑ kɛ nɔɔhɛɛ nɑ ɩ́

lɑkǝnɑ mʋsʋŋ kɛ kʋnyɔntʋnɑɑ?

Tɑcɑɑ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Yosɑlɛm ɑlɑɑ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Yosɑlɛm ɑlɑɑ mɛ ɩ́ kɛ́ ɩsǝcɑʋ nyǝ́mɑ kɛ́.

Ɩ́ tɔŋ nɑ ɩ́ hɔŋ luuŋ.

Mǝ ɩsǝpee nyǝnʋɣʋ kʋsǝɣɩ kʋnyɩɩlǝŋ.

Ɩ́ tɔŋ nɔɔhǝlɛ nɔɔhǝlɛ nɑ mǝ nɔɔkpɑlɑsɩ wiiki.

17 Tɑcɑɑ kɑ looli Ɩsɛɣɛlɩ ɑlɑɑ mɛ mǝ nyɔɔŋ nɑ pǝ́ yele-mɛɣɛ

ŋkoŋkolɑsɩ nɑ pǝ́ tʋ-mɛɣɛ fɛɛlɛ.

18 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Tɑcɑɑ kɑ́ wɔɣɔsɩ mǝ kɑcɔkɑ wontu tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ mǝ nɔɔkpɑlɑsɩ nɑ puluŋ wei ɩ́ suuki nyɔɔŋ tɔ, nɑ mǝ kɑcɔkɑ wontu nti tǝ kootɑɑ ɩsɩɩ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ tɔ. 19 Nɑ ŋkpɑnyɑpǝlɑsɩ, nɑ kpɑsɩ, nɑ tɛkɛntɛnɑɑ, 20 nɑ sɑɑlɑsɩ kʋtemɑsɩ, nɑ nɔɔhɛɛ tɑɑ yɔm, nɑ tɑmpɑlɑnɑɑ, nɑ tulɑɑlʋ kpɑlǝpɑnɑɑ, nɑ tǝlɑnɑɑ. 21 Nɑ mǝ mpee tɔɔ kukuwee, nɑ mɩɩnɑ tɔɔ nyǝnɑ, 22 nɑ ɑcimɑ wontu, nɑ kpɑɩnɑɑ, nɑ tokonɑɑ sɔsɑɑ mpɑ pɑ kentiɣi wɑtʋ tɔ, nɑ sɑɑlɑsɩ nɑ huluŋ, 23 nɑ tokonɑɑ sɔsɑɑ, nɑ toko nyɑɑnɑɑ nɑ nyʋɣʋ sɑɑlɑsɩ, nɑ luɣu tɛɛ nyǝnsɩ.

24 Tɑsǝtʋ sɔŋ kɑ́ lɛɛtɩ tulɑɑlʋ lonte,

nɑ ŋmǝnɑɣɑ kɛ tɑmpɑlɑ lonte.

Nkoŋkolɑɣɑ kɛ nyɔɔsɩ kʋhɔkɑsɩ lonte,

nɑ lǝ́yɑ́ɣɑ wontu kɛ ɑcimɑ nyǝntʋ lonte.

Ɩ́ nɑŋ fɛɛlɛ nɑ ɩ́

tɑɑ tokuɣu kɛ kɑcɔkɑ lonte.

Yosɑlɛm ɑlɑɑ leelɑɑ tɔm

25 Lɑɣɑtɛ kɑ́ tɔɣɔ Yosɑlɛm tɑɑ ɑpɑlɑɑ.

Yosɑlɛm yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ kɑ́ sɩ tǝyoole.

26 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Siyɔŋ ɩcɑtɛ nɔnɔɔsɩ

kɑ́ wii nɑ sɩ́ cɑɣɑ lǝ́yɑ́ɣɑ.

Pɩɩ kpiisi nɔnɔɔsɩ, ɩlɛnɑ sɩ́ cɑɣɑ ɑtɛ.

4

1 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ ɑlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɑ́ kpi ɑpɑlʋ kʋlʋm

nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Yele nɑ tǝ́ pǝsɩ nyɑ́ ɑlɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑkǝnɑ-tʋɣʋ

nyɑ́ hǝtɛ nɑ pǝ́ kɛɛlɩ tɑ́ nyɔɔŋ tɔɔ mpusi.

Ye pǝ kɑɑsɑ tɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ

nɑ tɑ́ kʋtɔɣɔlǝtʋ tɩɩ pɑɑsǝnɑ tɑ́ tɩ.

Yosɑlɛm yǝlɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ

2 Kʋyɑkʋ ŋkʋ hoole nte Tɑcɑɑ kɑ́ lɑ nɑ tǝ́ nyɔ tɛtʋ tɑɑ tɔ, ńtɛ́ tɩɩ lɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑkɑɑsɑɣɑ nɑ pɑ teeli. Tɛtʋ kʋlʋlʋm kɑ́ lɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑkɑɑsɑɣɑ sɔsɔɔntʋ nɑ pɑ pǝsʋɣʋ. 3 Yǝlɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ kɑɑsɑɑ nɑ ɩ́ wɛ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ, nɑ mpɑ mɛ ɩ́ wɛ Siyɔŋ tɑɑ tɔ, pɑɑ yɑɑ-mɛ sɩ Ɩsɔ nyǝ́mɑ. Mǝ tǝnɑ mǝ hǝlɑ kɛ Tɑcɑɑ ŋmɑɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ Yosɑlɛm. 4 Tɑcɑɑ kɑ́ nyɑɑlɩ Yosɑlɛm pɛɛlɑɑ ɑsilimɑ nɑ ɩ heelim. Tɑcɑɑ kɑ́ nyɑɑlɩ Yosɑlɛm tɑɑ cɑlǝm nɑ ɩ heelim mpi pǝ wɛ ɩsɩɩ kɔkɔ tɔ. 5 Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ ɩsɔŋmʋntʋ nɑ nyɔɔsɩ kɛ Siyɔŋ pʋɣʋ tǝnɑɣɑ ilim tɑɑ, nɑ kʋ tɔɔ kotilɑɑ tǝnɑ tɔɔ. Ahoo ɩ́ yuwɑ, ɩlɛ ɩ tʋ kɔkɔ ŋkɑ kɑ mʋɣɩ tɔ. Tɑcɑɑ teeli kɑ́ kentinɑ. 6 Kʋkentim kɑ́ wɛɛ nɑ pǝ́ kenti hɑŋɑɣɑ kɛ ilim tɑɑ, nɑ pǝ́ kenti tɔtɔɣɔ tɛʋ nɑ kʋ heelim kɛ ɑhoo tɑɑ.

5

Tɑcɑɑ lɛsɛŋ tʋɣʋ

1 Ɩ́ yele nɑ mɑ́ mɑ́, mɑ tɑɑpɑlʋ kɛ kɑwǝyɑɣɑ. Mɑ tɑɑpɑlʋ nɑ lɛsɛŋ tʋɣʋ pɑ kɑwǝyɑɣɑ kɛ́.

Mɑ tɑɑpɑlʋ kɑ wɛnɑ lɛsɛŋ tʋɣʋ kɛ tɛtʋ

kʋpɑntʋ pulɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ tɔɔ.

2 Ɩ lukɑ pulɑɣɑ ŋkɛɣɛ nɑ ɩ́ lǝsɩ kɑ pɛɛ tǝnɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ sɔ lɛsɛŋ tʋɣʋ kʋpɑŋkʋ.

Ɩ ŋmɑ́ tǝtɑŋlɛ kutuluɣu nɑ ɩ́ huli tǝnyɑɑsǝlɛ.

Ɩ tɛɛlɑɣɑ sɩ kɩɩ lʋlɩ pee kʋpɑnɑ kɛ́.

Amɑ kʋlɛ kʋ tɑ lʋlɩ kʋpɑnɑ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɑɑpɑlʋ tɔmɑ sɩ:

Tɔʋ, Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ nyǝ́mɑ

ɩ́ hʋʋ mɑ́ nɑ mɑ lɛsɛŋ tʋɣʋ tɑ́ tɔm.

4 Mɑ tɛmɑ-kʋɣʋ pǝ tǝnɑɣɑ lɑpʋ, mɑ́ tɑsɑ we tɔtɔ?

Mɑ tɛɛlɑɣɑɑ sɩ kɩɩ lʋlɩ lɛsɛŋnɑɑ kʋpɑmɑ.

Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ kʋ tɑ lʋlɩ pʋlʋ kʋpɑm.

5 Nɔɔnɔɔ, mɑɑ heeli-mɛɣɛ nti mɑɑ lɑnɑ-kʋ tɔ.

Mɑɑ kpɛsɩ kʋ kɑlɑɑ nɑ heeŋ tɔɣɔ-kʋ.

Mɑɑ yɔkɩ kʋ koluŋɑ nɑ mpɑtɔntɑɑ fɛlɩ-kʋɣʋ nɔɔhɛɛ.

6 Mɑɑ yele nɑ nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ lɛɛkɩ-kʋ.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ hɑlɑ-tɩ yɑɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-kʋ.

Sɔwɑ tɩɩŋ nɑ nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ kɑ́ nyɑlɑ.

Mɑ kɑɑ yele nɑ tɛʋ tɑsɑ-kʋɣʋ nɩɩʋ.

7 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ tɑɑlɛ ntɛɣɛlɛ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ.

Yutɑ yǝlɑɑ mɛɣɛlɛ lɛsɛŋ tʋɣʋ ŋku ɩ lǝsɑɑ tɔ.

Tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ kɛ ɩ tɛɛlɑɣɑɑ.

Ɩlɛnɑ mɩɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ.

Pɩɩ wɛɛ sɩ ɩ́ tǝŋ siɣisuɣu.

Ɩlɛnɑ mɩɩ lɑkɩ kʋtɑkɛɛsǝm kɛ pɑɑ timpi,

nɑ yǝlɑɑ mɑkɩ kɑpusi nɑ lɑŋwɑkǝllɛ.

Mpɑ pɑ kʋsǝɣɩ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ

(Kʋkɑlʋɣʋ 8–24; 10:1-4)

8 Mpɑ pɑ pɩɩlǝɣɩ tɛɛsɩ kɛ pɑ tike tɔ pɑ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Mpɑ pɑ pɩɩlǝɣɩ tɑwɑ kɛ pɑ tike tɔ pɑ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Pɑ tɛŋ ɩcɑtɛ tǝnɑ, nɑ tɛtʋ pǝsǝɣɩ pɑ nyǝntʋ.

9 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ,

yɔɣɔtɑɑ nɑ ɩ́ tuu nɑ mɑ́ nɩɩ sɩ:

Tɛɛsɩ nsɩ sɩ tǝnɑ sɩɩ wɑkǝlɩ.

Tɛɛsɩ kʋpɑŋsɩ sɔsɔɔnsɩ nsɩ sɩɩ wɛɛ kpɛtɛ,

nɔɣɔlʋ kɑɑ cɑɣɑ sɩ tɑɑ.

10 Ye wei ɩ́ hɑlɑ lɛsɛŋ tɩɩŋ kɑŋkɑnɑsɩ tooso,

sʋlʋm liitilinɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ tike kɛ ɩ kɑ́ hiki.

Wei ɩ́ tuuwɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee kɛ sɑɑkɩ,

kiloonɑɑ nɑɑnʋwɑ tike kɛ ɩ kɑ́ kʋ.

11 Mpɑ pɑ pɛɛkǝɣɩ sʋlʋm toŋ nyǝm kɛ tɑnɑŋ tǝhulu,

nɑ mpɑ pɑ nyɔɔkɩ-wǝɣɩ tɑpɩɩlɛ nɑ pǝ́ kʋɣɩ-wɛ tɔ,

pɑ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

12 Sɑŋkʋnɑɑ nɑ cǝmǝŋ nɑ ɑkilimɑnɑɑ nɑ hǝsɩ

pǝ hɑŋnɑ nɑ sʋlʋm kʋɣʋ-wɛ.

Amɑ pɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑ mpi Tɑcɑɑ lɑkɩ tɔ,

pǝ́cɔ́ pɑɑ cɛkǝɣǝnɑ ɩ niŋ tǝmɑ.

13 Pǝ tɔɔ kɛ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

Pɑɑ kuu mɑ yǝlɑɑ.

Mpi tɔ, pɑ tɑ cɛkǝnɑ pʋlʋ.

Pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ́ sɩ nyɔɣɔsɩ,

nɑ sɑmɑɑ nɑ́ɑ́ sɩ lʋkɔtʋ.

14 Ɩsɑyii sɩ: Pǝ tɔɔ kɛ́ ɑtɛtǝlɛ hɑɑ nɔɣɔ sɩ tǝ liki

ɩcɑtɛ sɔsɑɑ nɑ sǝkpemɑ.

Pɑ nɑ pɑ ɑcimɑ ɑŋmɑɑlɑ, pɑɑ tii ɑtɛtǝlɛ tɑɑ.

15 Pɩɩ tisi sɔsɑɑ nɑ sǝkpemɑ tǝnɑ tǝfɛ.

Kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ kɑ́ kɑ nyɔɔŋ.

16 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kɑ́ hʋlɩ ɩ sɔsɔɔntʋ

nɑ ɩ́ sɩɩ ɩ luɣu nyǝntʋ.

Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ hʋlɩ

ɩ tǝnɑŋŋ wɛɛtʋ nɑ ɩ́ kɔnɑ siɣisuɣu.

17 Ɩcɑtɛ ncɑɑ tɑɑ kɛ́ heeŋ kɑ tɔkɩ, ɩsɩɩ nyɩɩtʋ tɑɑ.

Pinɑsɩ nsi pɑ cɑlǝɣɩ teu tɔ

sɩɩ pɛɛkɩ tǝnɑɣɑ sɩ tɔɣɔnɑɣɑ.

18 Ɩ́ pǝsɑ pɔpɔtʋ kɛ ŋmɩɩsɩ

nɑ ɩ́ hɔŋnɑ kʋpǝntǝŋ kɛ mǝ wɑɑlɩ.

Ɩ́ hɔŋ mǝ kɑwɑlɑɣɑ ɩsɩɩ nɑɑŋ nɑ kɛɛkɛ tɔ,

mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

19 Ɩ́ tɔŋ sɩ:

Tɑcɑɑ lɑ mpi n cɑɑ lɑpʋ tɔɣɔ lɔŋ nɑ tǝ nɑ́.

Mɛ sɩ: Tǝ cɑɑ tǝ nɑ́ mpi mpi Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ

sɩɩwɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ tɔ.

20 Mpɑ mɛ ɩ́ yɑɑ kʋpɑntʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ,

nɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ kʋpɑntʋ tɔ.

Ɩ́ yɑɑkɩ nyɑɑlǝm kɛ sǝkpɛtʋɣʋ,

nɑ sǝkpɛtʋɣʋ kɛ nyɑɑlǝm.

Ɩ́ lɑɣɑsǝɣɩ leleŋ kɛ nyɑŋ,

nɑ nyɑŋ kɛ leleŋ tɔ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

21 Mpɑ mɛ ɩ́ nyǝnǝɣɩ mǝ tǝɣɩ lǝmɑɣɑsɛɛ

nyǝ́mɑ yɑɑ lɑɣɑtʋnɑɑ tɔ,

mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

22 Mpɑ mɛ ɩ́ kɛ́ tɑŋkɑʋnɑɑ kɛ sʋlʋm tǝnyɔɔlɛ tɔ,

mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Mpɑ mɛ mǝ yɑɑ mǝ tǝɣɩ ɑkɑnɑɑ kɛ sʋlʋm situɣu tɑɑ tɔ,

mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

23 Ɩ́ hɑɑkɩ tɑsǝkǝlɛ tʋ kɛ tɑmpɑnɑ

kɛ kʋhɑʋ tɔɔ kɛ́ hʋʋlɛ tɑɑ,

nɑ ɩ́ kʋ tɑmpɑnɑ tʋ tɔm.

24 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ nyɑɣɑ kɔkɔ kɛ

lɔŋ ɩsɩɩ kiisi yɑɑ nyɩɩtʋ kʋwʋlʋtʋ.

Ɩ́ kɑ́ tɑsɑ mǝ kilɑ tɛɛ, nɑ ɩ́ sɑɑlɩ yem.

Mpi tɔ, ɩ́ nyǝnɑ yem kɛ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ.

Ɩ́ footɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́

25 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑnɑ ɩ yǝlɑɑ.

Ɩ teɣetɑ ŋkumle nɑ ɩ́ mɑ́-wɛ.

Ɩlɛnɑ pɔɔŋ sele,

nɑ sǝtɑɑ sɔɣɔtɩ hɑpɛɛ tɔɔ, ɩsɩɩ nyɩɩtʋ.

Pɑɑ nɑ mpʋ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɑ hɛɛ.

Tɑcɑɑ tɔŋnɑ ŋkumle kɛ teɣetuɣu kɛ́.

26 Tɑcɑɑ sikɑ tuutɑ kɛ piitim pooluŋ nyǝm.

Ɩ hʋlɑ kɑcʋɣʋlɑɣɑ nɑ ɩ́ yɑɑ-wɛɣɛ

ɑntulinyɑ tǝnɑɣɑ tɔɔ sɩ pɑ́ kɔɔ.

Mpɛɣɛlɛ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ kɔntɛ kɛ lɔŋlɔŋ.

27 Yoolɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ kɑ́ yɑɑ ɩ pɔntǝɣɩ.

Tom tɑ kɑɑ nɔɣɔlʋ, nɔɣɔlʋ tɑmpɑlɑ tɑ hɛtɩ,

pǝ́cɔ́ ɩ ntɑŋkpɑlɑ ŋmǝnɑɣɑ tɑ fiti.

28 Yoolɑɑ sɑlɑ pɑ nyǝmɑ́ kɛ́,

nɑ pɑ tɔɔŋ pɑmɑ.

Pɑ kpɑɣɑnǝŋ ɑcʋwɑ wɛ toŋ kɛ ɩsɩɩ kʋkpɑmǝŋ,

nɑ pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ cɔɔkɩ ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ.

29 Yoolɑɑ mpɛ pɑ yoou kɑkiisɑsɩ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́

ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ ɑlʋ nyǝŋkɑ wulɑ.

Pɑ nyɩɩsǝɣɩ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ kʋfɑsɩ.

Pɑ kpɑɑkɩ pɑ tɔɣɔnɑsɩ, nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ lɛɛkǝɣɩ.

30 Kʋyɑkʋ ŋkʋ,

kɔkɔtɛ sɔsɔɔlɛ kɑ́ kʋlɩ mǝ tɔɔ ɩsɩɩ teŋku kɔkɔtɛ.

Ɩ́ kɑ́ nyǝnnɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ,

nɑ ɩ́ nɑ́ sǝkpɛtʋɣʋ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ.

Mʋsʋɣʋ ɑnɑɑm kɑ́ wɑ́ɑ́sɩ nyɑɑlǝm tɔɔ.

6

Ɩsɑyii sʋʋʋ kɛ Ɩsɔ tǝmlɛ tɑɑ

1 Osiyɑsɩ sǝm pǝnɑɣɑ kɛ Ɩsɑyii mɑ́, mɑ nɑ́ Tɑcɑɑ kɛ toosee tɑkɑ tɑɑ. Mɑ nɑ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɩ kumte sɔsɔɔlɛ tɔɔ, nɑ ɩ kpɑɩ suwɑ ɩ tǝyɑɣɑ. 2 Nɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ nɑpǝlɩ, mpɑ pɑ wɛnɑ keŋ nɑɑtoso nɑɑtoso tɔ, pɑ sǝŋɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ Ɩsɔ. Keŋ nɑɑlɛ kɑ tɑkǝnɑ pɑ ɩsɛntɔɔ, nɑ nɑɑlɛɣɛ pɑ nɔɔhɛɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋlǝɣǝnɑ nɑɑlɛ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ pɑ́ cɔɔkɩ tǝmɑ nɑ nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ sɩ:

Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kɛlɛ Nɑŋŋ tʋ Nɑŋŋ tʋ Nɑŋŋ tʋ.

Nyɑ́ teu suwɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́.

4 Ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ nɔɔsɩ selɑɣɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kite tɛɛ, nɑ nyɔɔsɩ nyɑlɑ kɑ tɑɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɑyii mɑ́, mɑ tɔmɑ sɩ: Hɑɩ, mɑ tɔm tɛmɑ. Mpi tɔ, mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ fɛɩ teu. Mɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ mɑ wɛɛ tɔ, pɛlɛ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ fɛɩ teu tɔtɔ. Pǝyele mɑ nɑnɑ mɑ ɩsǝpǝle kɛ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ wulɑʋ.

6 Amɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ lɛlʋ kʋlɑ hʋntʋ, nɑ ɩ́ kɔɔ mɑ kiŋ. Ɩ tɔkɑ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ mɑmɑtɛ nte ɩ lǝsɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ tɔ, nɑ kpǝtǝlʋɣʋ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɔtɔ mɑ nɔɣɔ nɑ ɩ́ tɔ sɩ:

Mɑmɑtɛ tokinɑ nyɑ́ nɔɣɔ, nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ nɑ nyɑ́ kɑwɑlɑɣɑ kpiisɑɑ.

8 Ntɛnɑ Ɩsɑyii mɑ́, mɑ nɩɩ Tɑcɑɑ pɔɔsɑɑ sɩ:

Aweɣe mɑɑ tili? Awe kɑ́ lɑ tɑ́ nɔɣɔ tɔɔ tʋ?

Ɩlɛnɑ mɑ́ cɔ sɩ: Mɑɣɑlɔ tili-m.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ-m sɩ:

Polo ń heeli Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ sɩ,

pɑɑ ɩ́ nɩɩ ɩsǝnɑ, ɩ́ kɑɑ cɛkǝnɑ.

Pǝyele pɑɑ ɩ́ nyǝnɑ ɩsǝnɑ ɩ́ kɑɑ nɑ́.

10 Mɑ kʋ mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ, sɩ ɩ́ tɑɑ cɛkǝnɑ.

Mɑ tǝkɑ mǝ ŋkpɑŋŋ, sɩ ɩ́ tɑɑ nɩɩ nɑtǝlɩ.

Mɑ wiisɑ mǝ ɩsɛ, sɩ ɩ́ tɑɑ nɑ pʋlʋ.

Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ mɑ tɔɔ nɑ mɑ́ wɑɑ-mɛ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɑyii mɑ́, mɑ pɔɔsɑɑ sɩ:

Tɑcɑɑ, pǝlee kɛ́ mpʋ ɩnɩ pɩɩ sɩɩ tǝnɑɣɑ?

Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ-m sɩ:

Wɑɑtʋ wei pɩɩ kpiisi ɑcɑlɛɛ nɑ pǝ́ kʋ́ yǝlɑɑ,

nɑ tɛɛsɩ wɛɛ kpɛtɛ,

nɑ cɑcɑkǝŋ wɛɛ kpɛtɛ, nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔ.

12 Tɑcɑɑ mɑ́ mɑɑ lǝsɩ tɛtʋ yǝlɑɑ,

nɑ mɑ́ ponɑ-wɛɣɛ pooluŋ,

nɑ pǝ́ kɑɑsɩ-tǝɣɩ kpɛtɛ.

13 Ye pǝ kɑɑsɑ yʋlʋ kʋlʋm kɛ nɑɑnʋwɑ tɑɑ,

pɑɑ kʋ ɩ́lɛ́ tɔtɔ.

Amɑ pɩɩ kɑɑsɩ yǝlɑɑ mpɛ ɩsɩɩ pɑ sɛtʋɣʋ tʋɣʋ

nɑ pǝ́ yele kite nɑ tǝ́ nɛɣɛtǝɣɩ tɔ.

Kite ńtɛ́ tɩɩ lɑ ɑkpɑɑlɛ kʋfɑtɛ nte tǝ kɛ́ Ɩsɔ nyǝntɛ tɔ.

7

Tɔm nti Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ wulɑʋ Ahɑsɩ tɔɔ tɔ

1 Wulɑʋ Ahɑsɩ wɑɑtʋ kɛ Asilii wulɑʋ Lesɛŋ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Pekɑ, Pekɑ ɩnɩ ɩ cɑɑ kɛlɛ Lemɑliyɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tii Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɔɔ sɩ pɑ yookinɑ-tɛ, ɩlɛ pɑ tɑ pǝsɩ. Wulɑʋ Ahɑsɩ ɩnɩ ɩ kɑ kɛnɑ Yotɑm pǝyɑlʋ, nɑ ɩ cɔsɔ Osiyɑsɩ kɑ kɛnɑ Yutɑ wulɑʋ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tʋ wulɑʋ Ahɑsɩ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ sɩ, Silii yoolɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ siki Ɩfǝlɑyim tɑɑ. Tǝnɑɣɑ tɔm ntɩ tǝ lɑpɑ nɑ wulɑʋ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ́ sele ɩsɩɩ heelim ciɣituɣu hɔtʋɣʋ tɔ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsɑyii mɑ́ sɩ: Nyɑ́ nɑ nyɑ́ pǝyɑlʋ Seyɑɑ-Yɑsupi ɩ́ polo nɑ ɩ́ nɑ́ wulɑʋ Ahɑsɩ. Ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ lɩɩlɛ lɔɔʋ nɔɣɔ kɛ cɔtǝlɑɑ tɑɑlɛ hɑpǝlɛ tɔɔ. 4 Heeli-ɩ sɩ cɑɣɑ tǝpɑmm. Sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ kpɑ-ŋ, yɑɑ nyɑ́ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlǝnɑ Silii tʋ Lesɛŋ, nɑ Lemɑliyɑ pǝyɑlʋ pɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tuputusi nɑɑlɛ kɔkɔ. 5 Mɑ nyǝmɑ́ sɩ Silii nyǝ́mɑ, nɑ Pekɑ nɑ Ɩfǝlɑyim yoolɑɑ cɑɑkɩ pɑ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ. Hɑlɩ pɑ tɔmɑ sɩ: 6 Tǝ́ kpɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɔ, nɑ tǝ́ nyɑɑsɩ-wɛ. Tǝ́ cɑɑlɩ-wɛ nɑ pɑ́ tǝŋ-tʋ. Tǝ́ kpɑ Tɑpeeli pǝyɑlʋ kɛ́ wulɑʋ nɑ toŋ. 7 Ɩlɛ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Tǝlɛ tǝ kɑɑ tɔɣɔ.

8-9 Mpi pǝ tɔɔ tɔ, Silii ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ ntɛ́ Tɑmɑsɩ,

nɑ Lesɛŋ kɛlɛ tǝnɑ wulɑʋ.

Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ ntɛ́ Sɑmɑlii,

nɑ Pekɑ kɛlɛ pɛlɛ pɑ wulɑʋ.

Pǝ kɑɑsɑ pɩɩsɩ nɩɩtoso nɑ kɑkpɑsɩ,

nɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ sɑɑlɩ yem.

Ye mɩɩ tɑ mɑtǝnɑ Tɑcɑɑ, mǝ sɑɑlǝɣɩ yem tɔtɔɣɔ.

Ɩsɔ wɛ tɑ́ kiŋ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Ɩsɑyii sɩ ɩ́ tɛlǝsɩ Ahɑsɩ sɩ: 11 Sǝlǝmɩ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑɣɑ yɑɑsi wei n kɑ́ tɛnɑ nyɑ́ tɑɑ sɩ mɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ tɔ. Pɑɑ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ kɛ́ n cɑɑ yɑɑ ɩsɔtɑɑ kɛ́ n cɑɑkɩ.

12 Tǝnɑɣɑlɛ Ahɑsɩ cɔwɑ sɩ: Aɑɩ yoo, mɑ kɑɑ sǝlǝmɩ pʋlʋpʋ. Mɑ kɑɑ mɑɣɑsɩ Tɑcɑɑ sɩ mɑ nɑɑ ɩ wɑɑlɩ.

13 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɑyii cɔ-ɩ sɩ: Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm. Ɩsɩɩ ɩ́ lɑpʋ yǝlɑɑ tɔ, pǝ tɑ mɑɣɑ-mɛɣɛlɛ nɑ ɩ́ cɑɑ ɩ kpɛŋnɑ mɑ Ɩsɔ? 14 Tɔʋ, Tɑcɑɑ kɑ́ hʋlɩ-mɛɣɛ yɑɑsi nɔɣɔlʋɣʋ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩnǝɣǝlɛ sɩ: Ɩ́ nyǝnɩ, pɛɛlɔ wei ɩ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlʋ tɔ, ɩ kɑ́ hɑɣɑ hɔɣɔ, nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Pɑɑ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ Ɩmɑniyɛlɩ. Hǝtɛ tǝnɛ tǝ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ Ɩsɔ wɛ tɑ́ kiŋ. 15 Ɩ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ nɑɑnim nɑ tɩɩŋ. Hɑlǝnɑ ɩ́ nyɩ ɩsɑɣɑtʋ kisuɣu, nɑ ɩ́ mʋ kʋpɑntʋ. 16 Amɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɑpɑlʋ pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ́ nyǝŋ ɩsɑɣɑtʋ kisuɣu, nɑ kʋpɑntʋ mʋɣʋ tɔ. Awulɑɑ mpɑ ɩnɩ pɑ nɑɑlɛ pɑ sʋsǝɣɩ-mɛɣɛ wɑtʋ kɛ mpʋ tɔ, pɑ yǝlɑɑ kɑ́ lɔ pɑ tɛtʋ. 17 Amɑ Tɑcɑɑ kɑ́ kɔnɑ nyɑnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ nɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mǝ tɔɔ kɛ́ mpusi. Too tɔ pɑ tɑ nɑtɑ mpusi ɩnǝɣɩ wɑɑtʋ wei Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ fɑɣɑɑ tɔ. Asilii wulɑʋ kɑ́ lɑ mpi tɔɣɔlɛ.

Kolontunɑɑ wɑtʋɣʋ

18 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Tɑcɑɑ kɑ́ yɑɑ kolontunɑɑ nɑ kɑcʋɣʋlɑɣɑ.

Pɑɑ lɩɩnɑ Icipiti pɔɣɔ Nili nɑ teŋku pɑ ɑtɑmɑ tɑɑ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ pɑ́ kɔɔ, ɩsɩɩ kɑcɔsɩ.

Pɑɑ lɩɩnɑ Asilii tɔtɔ ɩsɩɩ tɩɩŋ sɛsɛkʋ.

19 Pɑ tǝnɑ pɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ cɑɣɑ lɔɔŋ wei

ɩ lumɑɑ tɔ ɩ tɑɑ.

Nɑ kʋkpɑmǝŋ pɔɣɔlɛɛ tɑɑ,

nɑ sɔwɑ hɔtʋ tɑɑ, nɑ hilɑ tǝnɑ tɑɑ.

20 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Tɑcɑɑ kɑ́ kǝntɩ

Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ hʋnʋɣʋ.

Asilii wulɑʋ tɔm kɛ pɑ kɛɛsǝɣɩ mpʋ.

Ɩ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ looli mǝ nyɔɔŋ,

nɑ mǝ tɔnǝŋ tɔɔ hʋntʋ, nɑ mǝ tɑntǝŋ.

21 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ pɑɑ mǝ tǝyɑɣɑ ŋkɑ

kɑɑ tɔɔ nɑʋ ɑlʋnyǝŋ,

nɑ pǝ́ŋ kɛ nɑɑlɛ.

22 Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑɑsǝɣɩ pǝ nɑɑlǝm kɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ.

Mpɑ mpɑ pɩɩ kɑɑsɩ tɛtʋ tɑɑ tɔ,

nɑɑnim nɑ tɩɩŋ kɛ pɑɑ tɔkɩ.

23 Kʋyɑkʋ ŋkʋ tɔtɔ,

pɑɑ pɑ sɔwɑ lɛsɛŋ tɩɩŋ iyɑɣɑ (1000) kɛ tɑɑlɛ tɑɑ,

nɑ pǝ liɣitee lɩɩ nyǝɣǝtʋ iyɑɣɑ (1000),

pɑɑ yele-tɛ nɑ nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ lɛɛkɩ.

24 Hɑlɩ yǝlɑɑ kɑ́ sʋʋ tǝ tɑɑ kɛ́ nɑ tɔɔŋ

nɑ nyǝmɑ́ nɑ pɑ́ yɛlɩ.

Nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ kɑ́ sunɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

25 Pɑɑ pulɑsi nsi sɩ tɔɔ pɑ hɑlɑɣɑnɑ ɑkuɣu tɔ,

nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ kɑ́ nyɑlǝnɑ,

pǝ kɑɑ wɛɛ sʋʋʋ.

Hɑlǝnɑ pɑ́ yeki nɑɑŋ nɑ

heeŋ kɛ pǝ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ.

8

Pɑ ŋmili kolontu wɑɑlɩ, pɑ́ kuu wontu kɛ lɔŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsɑyii mɑ sɩ: Kpɑɣɑ kpɑɑtɑ, nɑ ń ŋmɑɑ ɩ tɔɔ kɛ́ ŋmɑɑtʋ kʋyɑsǝlǝtʋ nɑ pǝ́ nɑɑkɩ teu sɩ: Pɑ́ ŋmili kolontu wontu wɑɑlɩ, pɑ́ kuu wontu kɛ lɔŋ. 2 Ɩlɛnɑ mɑ́ hʋlɩ kpɑɑtɑ ɩnǝɣɩ ɑseetɑ nyǝ́mɑ nɑɑlɛ mpɑ mɑ wɛnɑ nɑɑni tɔ. Mpɛɣɛlɛ Kɔtʋlʋ Wuliyɑ nɑ Yepelekiyɑ pǝyɑlʋ Sɑkɑlɩ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nyǝmɑ́ mɑ ɑlʋ. Ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́. Ɩ lɑpɑ teu ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, nɑ Tɑcɑɑ tɔ́ sɩ, mɑ́ yɑɑ-kɛ sɩ: Mɑsɛɛ Sɑkɑlɩ-Hɑsɩ-Pɑɑsɩ*fɑ*. ɑ kolontu wɑɑlɩ, pɑ́ kuu wontu kɛ lɔŋ. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpi sɩ pǝyɑɣɑ kɑ́ nyǝŋ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ, pɑɑpɑ nɑ nnɑɑ tɔ, pɑ kuu Tɑmɑsɩ nɑ Sɑmɑlii pɑ wɛnɑʋ nɑ pɑ́ ponɑ Asilii wulɑʋ.

Asilii yoolɑɑ wɑtʋɣʋ

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Ɩsɑyii mɑɣɑ heeluɣu tɔtɔ sɩ:

6 Mpi pǝ tɔɔ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ kisɑ Silowee

lɔɔʋ lʋm mpi pǝ kpeŋ tǝpɑmm,

nɑ pɑ́ lɔ ɑpɑlʋtʋ kɛ ɑwulɑɑ Lesɛŋ

nɑ Pekɑ pɑ tɔm tɑɑ tɔ.

7 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ kpɑɑsɩ Asilii wulɑʋ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ toŋ.

Ɩsɩɩ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ lʋm nɑ kɑ holɑ sɔɔsʋɣʋ,

nɑ pǝ́ wɑtɩ kʋtemiŋ tɔ.

8 Asilii nyǝ́mɑ kɑ́ wɑtɩ ɩsɩɩ lʋm nɑ ɩ́ li Yutɑ nyǝ́mɑ,

nɑ pǝ́ sɩɩnɑ pɑ luɣu tɛɛ.

Pɑɑ wɑlǝsɩ pɑ kʋtemiŋ kɛ pɑ tɛtʋ ɩwɑlɑʋ tɔɔ.

Ɩsɔ wɛ tɑ́ kiŋ.

Yǝlɑɑ tǝmɑ kpɑɩ nyǝnɑ

9 Piitimnɑɑ mɛ, ɩ́ kiisi yoou kɑkiisɑsɩ,

sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ tɑŋɑ-mɛɣɛ.

Mpɑ mɛ mǝ wɛ tɛtʋ pooluŋ tɔ mɩɩ ke ŋkpɑŋŋ.

Ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tǝɣɩ yoou tɔɔ,

sɔɣɔntʋ tɑŋɑ-mɛɣɛ.

10 Ɩ́ hɔkɔ nɑ ɩ́ sɩɩ, pɩɩ sɑɑlɩ yem kɛ́,

pǝ́cɔ́ pɑɑ ntiɣi ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ, tǝ kɑɑ lɑ.

Mpi tɔ, Ɩsɔ wɛ tɑ́ kiŋ.

Pǝlɛ kʋcopǝle

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kpɑ Ɩsɑyii mɑ́, nɑ ɩ́ kpɑɑlɩ-m sɩ mɑ́ tɑɑ

kɛɛnɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ yɑɑsi. Nti ɩ yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ:

12 Ɩ́ tɑɑ nyǝnɩ wɑɑlɩ lɩɩʋ kɛ mpi

mpɛ pɑ nyǝnǝɣɩ wɑɑlɩ lɩɩʋ tɔ.

Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ mpi pɑ nyɑŋnɑ tɔ,

sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ kpɑ-mɛ.

13 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ tike kɛ ɩ́ kɑ́ nyǝnɩ kɑtɛ pʋlʋ,

nɑ ɩ́ nyɑnɑ-ɩ nɑ ɩ́ se-ɩ.

14 Ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ́.

Amɑ ɩ kɑ́ pǝsɩ tɔtɔɣɔ kʋkpɑmʋɣʋ

ŋku kɩɩ co Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ.

Kʋlʋm ɩnɩ tɔtɔɣɔlɛ puluɣu

nɑ kɑtɔkɑ kɛ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ.

15 Pɩɩ co pɑ pɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ hoti nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ-wɛ.

Kɑtɔkɑ kɑ́ puu-wɛ nɑ pɑ́ kpɑ-wɛ.

Kɔɣɔnɑŋ sʋsʋɣʋ kisinɑʋ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɑyii tɔmɑ sɩ: Mɑ tʋɣɩ tɔm tǝnɛɣɛ pʋlʋpʋ tɑɑ kɛ́. Mɑɑ kɑlǝsɩ mɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ nti mɑ cɑɑkɩ sɛɣɛsʋɣʋ tɔ tǝ tɔɔ. Mɑ tǝŋlɑɑ tike kɛ mɑɑ heeli-tɩ. 17 Tɑcɑɑ hɑ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ siɣile kɛ lɑɑsɑɣɑ tɔɔ kɛ́. Ɩlɛ Tɑcɑɑ kɛ mɑ tɛɛlǝɣɩ nɑ mɑ tʋɣɩ-ɩ nɑɑni. 18 Mɑ nɑ piyɑ mpɑ Tɑcɑɑ hɑ-m tɔɣɔlɔ. Tǝ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋhʋlʋm mpi pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ sɩ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ wɛ Siyɔŋ pʋɣʋ tɑɑ tɔ.

19 Ye pɑ tɔmɑ-mɛ sɩ: Ɩ́ pɔɔsɩ mpɑ pɑ sʋsǝɣɩ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ ɑtɛtʋnɑɑ, nɑ pɑ heeliɣi cele tɔm tɔ. Pɑ wɛlǝtǝɣɩ pɑ luuŋ tɛɛ kɛ́ nɑ pɑ́ mʋtǝɣɩ yem. Ɩlɛ ɩ́ cɔ-wɛ sɩ: Pǝ wɛ teu sɩ tǝ́ pɔɔsɩ sǝtɑɑ kɛ weesiŋ nyǝ́mɑ tɔm nɑ? Ɩsɔ kɛ́ tɩɩ pɔɔsɩ yɑɑ sǝtɑɑ? 20 Ɩlɛ ɩ́ kɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Tɑcɑɑ tɔm nɑ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ tɑɑ kɛ́ tɩɩ mǝlɩ. Ye wei ɩ kisɑ mpʋ pʋntʋ kɑɑ fe tɛʋ.

Sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ tɔntɛ

21 Pɑɑ cɔɔ tɛtʋ tɑɑ kɛ́,

nɑ ɩkɑɑlɛ kpɑ-wɛ nɑ nyɔɣɔsɩ pɩɩ-wɛ,

hɑlǝnɑ pɑ́ tʋʋ pɑ wulɑʋ nɑ pɑ Ɩsɔ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɑsɩ pɑ ɩsɛ nɑ ɩsɔtɑɑ.

22 Ɩlɛnɑ pɑ́ tisi-yɛ nɑ ɑtɛ,

nɑ pɑ́ nɑ́ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ

nɑ nǝɣǝsɛɛ sɔsɔɔnɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ-wɛɣɛ sǝkpɛtʋɣʋ ɑnɑɑm tɑɑ.

23 Wei ɩ wɛ sǝkpɛtʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɑɑ tɔ,

ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ fiti.

Pɑ lʋlɑ-tʋɣʋ pǝyɑɣɑ

Hɑtoo lɔŋ tɑɑ ɩlɛ,

Sɑpulɔŋ nɑ Nɛfǝtɑli pǝ hɔɣɔlǝŋ nyǝ́mɑ

kɑ wɛ fɛɛlɛ tɑɑ kɛ́.

Amɑ pɑɑ tɛ nɑ pɑ kʋsɩ nyɔɔŋ.

Pǝ kpɑɣɑʋ teŋku wei ɩ wɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔ,

hɑlǝnɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ.

Pɑɑ nɑ Kɑlilee timpiwɛ mʋʋlɑɑ wɛɛ tɔ,

pɑɑ kʋsɩ nyɔɔŋ kɛ tǝnɑ.

9

1 Yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɔŋ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ tɔ,

pɑ nɑɑkɩ nyɑlǝmǝlɛ sɔsɔɔlɛ.

Mpɑ pɑ wɛ ɑhoo sǝkpɛtʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ tɑɑ tɔ

nyɑlǝmǝlɛ tʋlɑ pɛlɛ pɑ tɔɔ.

2 Tɑcɑɑ lɑkɩ nɑ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmǝɣɩ kɑtɑtǝlɑɣɑ,

nɑ pɑ ɑŋmɑɑlɑ sɔɔsǝɣɩ.

Pɑ lɑŋɑ hɛɛkɩ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ kʋmtʋ wɑɑtʋ.

Yɑɑ ɩsɩɩ pɑ tɑlʋɣʋ mpi mpi pɑ kuu yoou tɑɑ tɔ.

3 N kɔɔlǝɣɩ sǝɣǝlɑ kɛ nyɑ́ yǝlɑɑ tɔɔ.

N pɛlǝɣɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku pɑ mɑkɑɣɑnɑ pɑ siɣile tɑɑ tɔ.

N pɛlǝɣɩ ŋmɑkǝllʋ tǝpite,

ɩsɩɩ n kɑ lɑpʋ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ wɑɑtʋ tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ n fitiɣi pɑ ŋmɑkǝllɑɑ kɛ sɑŋɑ.

4 Kɔkɔ kɑ nyɑɣɑ yoolɑɑ ntɑŋkpɑlɑ wenɑ

ɑ tɑŋ ɩ́ nɩɩkɩ kɑʋ kɑʋ tɔ,

nɑ pɑ tokonɑɑ mpɑ cɑlǝm tɑɑnɑɑ tɔ.

5 Mpi tɔ, pɑ lʋlɑ-tʋɣʋ pǝyɑɣɑ.

Pǝ hɑ-tʋɣʋ ɑpɑlʋ pǝyɑɣɑ.

Ɩsɔ cɛlɑ-kɛɣɛ pǝsʋɣʋ.

Kɑ hǝlɑ ntɛ: Lɑɣɑtʋ tɑsʋlʋ kʋpɑŋ,

Ɩsɔ Toŋ tʋ, Cɑɑ Tɑm tɔɔ nyǝŋ, Hɛɛsʋɣʋ Awulumpu.

6 Kɑ kɑwulɑɣɑ toŋ kɑ́ wɑlǝɣɩ kɛ́.

Kɑ kɑwulɑɣɑ kɑ́ wɛɛ hɛɛsʋɣʋ tɑɑ.

Kɑ́ɑ́ lɛɛtɩ Tɑfiiti lonte tɑɑ.

Tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ nɑ siɣisuɣu tɔɔ kɛ́ kɑ toŋ kɑ́ sǝŋ.

Tɑcɑɑ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ tʋwɑ ɩ tɑɑ kɛ́ sɩ

ɩ lɑkɩ pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ.

Mpi tɔ, ɩ sɔɔlɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ́.

Pǝ kpɑɣɑʋ nɔɔnɔɔ tɔ, hɑlǝnɑ pǝ polo tɑm.

Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́

(Kʋkɑlʋɣʋ 5:25)

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ Yɑkɔpʋ yǝlɑɑ

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɔm nɑ tǝ́ tǝŋ-wɛ.

8 Yǝlɑɑ tǝnɑ nɩɩ mpʋ.

Pǝ kpɑɣɑʋ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ yɔɣɔtǝnɑ kɑlɑmpɑɑnɩ sɩ:

9 Pilikinɑɑ koluŋɑ timɑ.

Amɑ tɩɩ ŋmɑ-kɛ nɑ pɛɛ kʋsɑɑkɛɛ.

Tɩɩŋ kpɑɩ nyǝŋ tɑɑŋ pɛlɑɑ.

Tɩɩ lɛɛtɩ ɩ lonɑ tɑɑ kɛ́ tɩɩŋ toŋ nyǝŋ tɑɑŋ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kʋsɑ mǝ kolontunɑɑ Lesɛŋ

nyǝ́mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɩ pɑ́ yoonɑ-mɛ.

11 Silii nyǝ́mɑ ntɔ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ,

nɑ Filiisi nyǝ́mɑ nɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ.

Pɑ hɑɑ nɔɔsɩ sɩ pɑ liki Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ.

Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɑ hɛɛ,

ɩ tɔŋnɑ ŋkumle kɛ teɣetuɣu kɛ́.

12 Ɩsǝnɑ Ɩsɔ mɑpɑ ɩ yǝlɑɑ tɔɣɔlɛ.

Pɑɑ nɑ mpʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ

ɩ́ tɑ mǝlɩ mǝ Ɩsɔ kiŋ.

Ɩ́ tɑ kɛɛsǝnɑ pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ tɔɔ.

13 Kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ

kɑ́ sɛtɩ nyʋɣʋ nɑ sukɑ.

Tɑcɑɑ kɑ́ wɑkǝlɩ sɔsɑɑ nɑ sǝkpemɑ.

14 Lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ntɛ́ ɩsɔtɑɑ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ ntɛ́ pǝ tɛɛ.

15 Mpɑ pɑ tiikiɣi yǝlɑɑ mɛ tɔ pɑ tolisiɣi-mɛɣɛ,

nɑ mpɑ mɛ mǝ yeki nɑ pɑ́ tiikiɣi-mɛ tɔ, mǝ leki.

16 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ kɑɑ kenti mǝ ɩfepiyɑ tɔɔ.

Pǝyele ɩ kɑɑ wɛɛnɑ mǝ leelɑɑ nɑ mǝ suluwɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

Mpi tɔ, ɩ́ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ kɛ mǝ tǝnɑɣɑ.

Ɩ́ lɑkɩ kɑwɑlɑɣɑ, nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ ɑcɑɑlǝtʋ tɔm.

Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɑ hɛɛ,

ɩ tɔŋnɑ ɩ ŋkumle kɛ teɣetuɣu kɛ́.

17 Yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ ŋkɑ kɑ nyɑkɩ tɔ.

Kɑ nyɑkɩ sɔwɑ, kɑ nyɑkɩ hɔtʋɣʋ.

Kɑ nyɔɔsɩ nyɑlǝɣɩ nɑ sɩ kpɑɑkɩ ɩsɔtɑɑ tǝliɣiliɣi.

18 Tɑcɑɑ pǝ tǝnɑ pǝ tʋ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́,

ɑ nyɑkɩ tɛtʋ nɑ yǝlɑɑ ɩsɩɩ kɔkɔ.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ yeki ɩ tɔɣɔntǝlɛ.

19 Pɑ nyɑsǝnɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ, pɑ nyɔɣɔsɩ tɑ sɩ,

pɑ́ linɑ mpǝtǝŋ tɔɔ pɑ tɑ hɑɣɑ.

Pɑɑ wei ɩ tɔkɩ ɩ tɔɣɔntǝlɛ wei ɩ kɑ sǝnɑ-ɩ tɔ.

20 Mɑnɑsee nɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ pɛlɛ pɑ kʋlǝɣɩ tǝmɑ tɔɔ.

Ɩlɛnɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ kʋlɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɔ.

Pɑɑ nɑ mpʋ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɑ hɛɛ.

Ɩ tɔŋnɑ ɩ ŋkumle teɣetuɣu kɛ́.

10

Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑɑsǝlɑɑ

(Kʋkɑlʋɣʋ 1–4; 5:8-24)

1 Yǝlɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ sɩɩkɩ nti tǝ tɑ siɣisi,

nɑ ɩ́ tʋɣɩ kiiŋ nɑ pǝ́ wɑkǝlǝɣɩ lɛlɑɑ tɔ,

mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

2 Ɩ́ pɛŋ mɑ yǝlɑɑ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ ɑcɑmɑɑ kɛ tɑmpɑnɑ.

Ɩ́ lɛɛkǝɣɩ ɑlɑɑ leelɑɑ nɑ suluwɑɑ kɛ pɑ nyǝm.

3 Ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ lɑ kʋyɑkʋ kʋnɑɑsʋɣʋ wule?

Wɑɑtʋ wei wɑkǝlʋɣʋ kɑ kɔɔ-mɛ nɑ pooluŋ tɔ,

Leɣe ɩ́ kɑ́ se nɑ ɩ́ ŋmɛlɩ?

Leɣe ɩ́ kɑ́ sɩɩ mǝ wɛnɑʋ?

4 Pǝ tɑ kɑɑsɩ kʋlɑpʋɣʋ, pǝ wɛɛ sɩ tǝlɑsɩ tǝmɑ

ɩ́ kɔlǝsɩ-mɛɣɛ sɑlǝkɑtʋnɑɑ tɑɑ kɛ́.

Yɑɑ ɩ́ hoti nɑ ɩ́ sɩ́.

Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɑ hɛɛ.

Ɩ tɔŋnɑ ɩ ŋkumle teɣetuɣu kɛ́.

Asilii nyǝ́mɑ tɛlǝsɑ mpǝle

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Kɑɩ, Asilii, nyɑ́ kɛnɑ

mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tǝpite. Nyɑɣɑlɛ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ ɑkɑlʋɣʋ.

N kɛ́ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ wontuɣu kɛ́.

6 Nyɑɣɑ mɑ kʋsɑɑ nɑ ń hɔ mɑ yǝlɑɑ ŋkpɑŋʋɣʋ

kɛ timpi pɑ kpɑɑsɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ.

Mɑ́ yelinɑ nɑ ń kuu pɑ wontu nɑ ń ŋmɩɩlɩ-tɩ,

nɑ ń fɛlɩ-wɛɣɛ nɔɔhɛɛ ɩsɩɩ ɑfǝlɑ.

7 Amɑ Asilii nyǝ́mɑ nɑɑ hʋʋkɩ mpʋ.

Piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ wɑkǝlʋɣʋ, nɑ pɑ kʋɣʋ tike

lǝmɑɣɑsɛɛ wɛnnɑ pɑ tɑɑ.

8 Nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Tɑ́ yooŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɛ́ ɑwulɑɑ kɛ́.

9 Mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ lɑpɑ Kɑlǝne nɑ Kɑɑkemisi nɑ Hɑmɑtɩ nɑ

Alǝpɑtɩ nɑ Sɑmɑlii, nɑ Tɑmɑsɩ pɑ ɑcɑlɛɛ.

10 Mɑ toŋ kɛ mɑ tʋnɑ niŋ kɛ kɑwulɑsɩ nsi sɩ tɩɩŋ

kǝlɑ Yosɑlɛm nɑ Sɑmɑlii pǝ nyǝŋ kɛ pɑɣɑlɛ tɔ.

11 Ɩsǝnɑ mɑ kpiisɑ Sɑmɑlii nɑ ɩ tɩɩŋ tɔ,

mpʋ tɔtɔɣɔ mɑ pǝsǝɣɩ mɑ́ kpiisi Yosɑlɛm nɑ ɩ tɩɩŋ.

Mɑ wɛnɑ pǝ toŋ.

12 Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ kɑ́ tɛ Siyɔŋ pʋɣʋ nɑ Yosɑlɛm pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ hɔm tɔ, ɩ kɑ́ pɑɑsǝnɑ Asilii wulɑʋ kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ ɩnɩ. Nɑ ɩsǝnɑ ɩ nyǝnǝɣɩ lɛlɑɑ kɛ yem tɔ. 13 Hɑlǝnɑ ɩ́ tɔŋ sɩ:

Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ toŋ nɑ mɑ lɑɣɑtʋ

kɛ mɑ tuusinɑ piitimnɑɑ tɛtʋ toosi nɑ mɑ́ kuu pɑ wɛnɑʋ.

Nɑ mɑ́ tɔɣɔnɩ ɑwulɑɑ kɛ pɑ kumlee tɔɔ ɩsɩɩ ɑkɑ.

14 Ɩsɩɩ sumɑɣɑ seekuɣu nɑ kɑ́ yele tɑntɛ nɑ yɑlɑ nɑ pɑ́ kuu tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kuu piitimnɑɑ wɛnɑʋ nɑ pɑ tɛtʋ.

Nɔɣɔlʋ tɑ ciɣiti keluɣu,

yɑɑ ɩ́ kuli nɔɣɔ nɑ ɩ́ wii pɩɩʋ mɑɣɑmɑɣɑ.

15 Lɑɑlɛ kɑ́ pǝsɩ nɑ tǝ́ sɑ tǝ tǝɣɩ tǝ tɔkʋlʋ niŋ tɑɑ?

Yɑɑ kɑɑfǝntɑ sǝyɑɣɑ kɑ lɑnɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ kɑɑfǝntɑ niŋ tɑɑ?

Pǝ wɛ ɩsɩɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ teɣetiɣinɑ ntɛɣɛ kʋ tɔkʋlʋ,

nɑ ɑkɑlʋɣʋ nɑ́ɑ́ fiɣitiɣi kʋ lɔɣɔlʋ.

16 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ kɑ yele,

nɑ Asilii yoolɑɑ kʋyɑsǝlɑɑ tɛ tɑɑsɩ.

Ɩlɛnɑ kɔkɔ kʋlɩ pɑ teeli ɩnɩ ɩ tɑɑ nɑ kɑ́ mʋ.

17 Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyɑɑlǝm

kɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ kɔkɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Nɑŋŋ tʋ

kɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ kɔkɔ kʋmʋmʋkɑ.

Kɑɑ nyɑɣɑ sɔwɑ kɛ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ.

18 Nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ hɔtʋ sɔsɔɔntʋ

nɑ tɩɩŋ tɑwɑ tǝkpɑtɑɑ.

Ɩlɛnɑ Silii nyǝ́mɑ pǝsɩ ɩsɩɩ mpɑ kʋtɔŋ pɛɛnɑɑ tɔ.

19 Tʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ

kɑ́ kɑɑsǝnɑ Asilii hɔtʋɣʋ tɑɑ.

Pɑɑ pǝyɑɣɑ sǝkpelɑɣɑ kɑ pǝsǝɣɩ nɑ kɑ́ kɑlɑ-ɩ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑkɑɑsɑɣɑ

20 Kʋyɑkʋ wɛɛ ŋku kʋ tɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ, mpɑ mɛ ɩ́ kɛ́ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ. Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ Asilii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ ŋmɑkǝlɑɣɑ-mɛ tɔɣɔ nɑɑni tʋɣʋ. Amɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ Nɑŋŋ tʋ tɔɣɔ ɩ́ kɑ́ tʋ nɑɑni. 21 Mǝ yǝlɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ kɑ́ mǝlɩ. Yɑkɔpʋ nyǝ́mɑ mɛ mǝ kɑkɑɑsɑɣɑ kɑ́ mǝlɩ mǝ Ɩsɔ toŋ tʋ tɔɔ. 22 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, pɑɑ mǝ yǝlɑɑ sɑmɑɑ wɛ ɩsɩɩ teŋku nɔɣɔ kɑnyǝŋɑ tɔ, mǝ tɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ tike kɑ́ mǝlǝnɑ Tɑcɑɑ tɔɔ. Pɑ tɛmɑ mǝ wɑkǝlʋɣʋ tɔm kɛ sɩɩʋ, nɑ pǝ tɩɩ mʋnɑ-mɛɣɛ. 23 Tɑcɑɑ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Ɩsɔ kɑ wɑkǝlɩ tɛtʋ tǝnɑɣɑ ɩsɩɩ ɩ sɩɩʋ tɔ.

Ɩ tɑɑ nyɑnɑ Asilii nyǝ́mɑ

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔmɑ ɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Siyɔŋ pʋɣʋ tɑɑ tɔ sɩ: Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ Asilii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ mɑkɩ-mɛɣɛ kpɑtǝŋ tɔ. Pɑ teɣetiɣi ɑkɑŋ kɛ mǝ tɔɔ ɩsɩɩ Icipiti nyǝ́mɑ lɑkɑɣɑ-mɛɣɛ hɑtoo lɔŋ tɑɑ tɔ. 25 Mpi tɔ, pǝciiu tike kɛ pǝ kɑɑsɑɑ, nɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ hɛɛ tǝkpɑtɑɑ. Ɩlɛnɑ ɑ́ huunɑ Asilii nyǝ́mɑ nɑ ɑ́ wɑkǝlɩ-wɛ. 26 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kɑ́ kpɑɑsɩ ɩ hikɑ nɑ ɩsɔtɑɑ, nɑ Ɩ́ cɑsɑ-kɛɣɛ Asilii nyǝ́mɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ lɑpʋ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ kɛ Olɛpɩ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ tɔ. Ɩ kɑ́ kpɑɑsɩ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ ɩsɔ kɛ́ teŋku tɔɔ. Ɩsɩɩ ɩ kɑ lɑpʋ Icipiti nyǝ́mɑ tɔ. 27 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ

ɩ kɑ kɔɔlɩ mǝ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ sǝɣǝlɑ wenɑ

Asilii nyǝ́mɑ kɑ sʋkɑ-mɛ nɑ ɑ́ nɩɩ-mɛ tɔ.

Nɑ ɩ́ fiti ŋmɑkǝlʋɣʋ mpi pɑ ŋmɑkǝlɑɣɑ-mɛ tɔ.

Kolontu kpǝtǝnɑ Yosɑlɛm

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asilii nyǝ́mɑ lɛɛkɑ

Ayɑtɩ ɩcɑtɛ nɑ pɑ́ fɑɣɑnɑ

Mikǝlɔŋ nyǝntɛ tɑɑ nɑ pɑ́ yele pɑ wontu kɛ Mikimɑsɩ.

29 Ɩlɛnɑ pɑ́ fɑɣɑnɑ kʋkpɑmǝŋ nɑɑlɛ hɛkʋ nɑ pɑ́ tɔ sɩ:

Tǝ siki Kipeyɑ. Sɔɣɔntʋ pɩɩ Lɑmɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ

nɑ pɑ́ seliɣi nɑ Sɑyuli ɩcɑtɛ Kipeyɑ nyǝ́mɑ seeki.

30 Kɑlim nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ mɑ kɑpusi nɑ Lɑyisɑ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ tʋ ŋkpɑŋŋ.

Ɩlɛnɑ Anɑtɔtɩ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ cɔ,

pɑ tɔm wɛ kʋnyɔŋ.

31 Mɑtǝmenɑ nyǝ́mɑ seeki.

Kepim nyǝ́mɑ pɛɛkǝɣɩ tǝcɔɔsǝlɛ.

32 Kolontunɑɑ kɑ́ tɑsɑ Nopɩ ɩcɑtɛ kɛ

sǝŋʋɣʋ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ,

nɑ pɑ́ teɣeti Yosɑlɛm pulɑɣɑ Siyɔŋ kɛ ŋkumle.

33 Tɑcɑɑ pǝ tǝnɑ pǝ tʋ kɑ cɑɑtɩ piliŋɑsɩ nɑ tomɑ.

Ɩ kɑ sɛtɩ tɩɩŋ wei ɩ kǝlɑ kʋlʋɣʋ tɔ

nɑ ɩ́ pɛtɩ ɑtɛ,

nɑ ɩ́ tisi wei ɩ tɛɛ lɛlǝŋ tɔ.

34 Pɑɑ sɛtɩ hɔtʋ sɔsɔɔntʋ nɑ lɑɑlɛ.

Lipɑŋ hɔtʋɣʋ tɑɑ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ kɑ hoti ɑtɛ.

11

Wulɑʋ kʋfɑlʋ tɔm

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ pǝliŋɑ kɑ́ hɛlɩ Sesee*fɑ* kite kʋpǝntɛ tɔɔ. Akpɑɑlɛ kɑ́ lɩɩ ɩ lʋlʋɣʋ lilɑ tɔɔ. ɑ tʋɣʋ kite.

2 Tɑcɑɑ Feesuɣu kɑ́ wɛɛ ɩ tɔɔ kɛ́.

Kɩɩ hɑ-ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ ɩ́ tiikinɑ ɩ yǝlɑɑ.

Nɑ ɩsǝnɑ yʋlʋ kɑ pɩɩlɩ tǝmɑ kʋlɑpɛɛ

nɑ nyǝm tɔ nɑ ɑ lɑpʋ.

Nkʋ kʋ yekinɑ nɑ yʋlʋ nyɩ Ɩsɔ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ ɩ sɔɣɔntʋ.

3 Tɑcɑɑ nyɑmnɑʋ ntɛ́ ɩ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Ɩ kɑɑ lɑnɑ tɔm nti ɩ nɩɩ kʋnɩɩ tɔɣɔ tǝmlɛ.

4 Ɩ kɑ́ tǝŋ siɣisuɣu nɑ ɩ́ hʋʋnɑ kʋnyɔntʋnɑɑ,

nɑ ɩ́ tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ

tɛtʋ tɑɑ wɑhɑlɑ nyǝ́mɑ.

Ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ ɩ

kɑ́ mɑnɑ tɛtʋ yǝlɑɑ ɩsɩɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́.

Ɩ kɑ́ kʋ ɑsɑɣɑɑ nɑ ɩ nɔɣɔ tɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

5 Tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ nɑ kʋpɑntʋ lɑpʋ kɑ́ pǝsɩ

ɩsɩɩ tɑmpɑlɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔlɩ.

6 Tɑɑlɛ hɑɣɑ nɑ ɩwǝyɑɣɑ pɑɑ cɑɣɑ tǝntǝmlɛ.

Kpou nɑ pinɑɣɑ pɛlɛɣɛ tǝhǝntǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ.

Pǝyɑɣɑ sǝkpelɑɣɑ kɑ́ tiikiɣinɑ-wɛ.

7 Nɑʋ nɑ tɑɑlɛ wontuɣu ŋku pɑ yɑɑ sɩ wusi tɔ pɑɑ kɑɑ

nyɩɩtʋ tǝtɔɣɔlɛ, nɑ pɑ piyɑ nɑ́ɑ́ hǝntɩ tǝntǝmlɛ.

Nyɩɩtʋ kɛ tɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɑʋ pɑɑ tɔɣɔ.

8 Pǝyɑɣɑ ɑhʋlʋm kɑ liɣili tʋm pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɔɔ.

Pǝyɑɣɑ sǝkpelɑɣɑ nɑ́ɑ́ sʋsɩ kɑ niŋ kɛ ɑkɑlɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ.

9 Tɑcɑɑ pʋɣʋ nɑŋŋ nyǝŋkʋ tɔɔ tʋ

nɔɣɔlʋ kɑɑ lɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ kɛ ɩsɑɣɑtʋ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yǝlɑɑ kɑ́ nyɩ Ɩsɔ kɛ́ nɑ pǝ́ su

tɛtʋ ɩsɩɩ lʋm wɑɑsʋɣʋ teŋku lumɑŋ tɔɔ tɔ.

10 Kʋyɑkʋ ŋkʋ Sesee lʋlʋɣʋ tʋ kɑ sǝŋnɑ ɩsɩɩ

ɑntulinyɑ yǝlɑɑ tuutɑ.

Piitimnɑɑ kɑ kɔɔ sɩ ɩ́ tɑsɑ-wɛɣɛ lɑɣɑtʋ,

nɑ Ɩsɔ teeli nɑ timpi tɑɑ ɩ wɛɛ tɔ.

Mpɑ kolontunɑɑ kɑ kuuwɑ tɔ pɑ mǝlʋɣʋ

11 Kʋyɑkʋ ŋkʋ tɔtɔɣɔ Tɑcɑɑ n kɑ́ hʋlɩ nyɑ́ toŋ.

N kɑ́ lǝsɩ nyɑ́ yǝlɑɑ, nɑ ń kɔnɑ nyɑ́ nyǝ́mɑ kɑkɑɑsɑɣɑ.

Mpɑ pɑɑ wɛ Asilii tɛtʋ, nɑ Icipiti ntɔɣɔŋ tɛtʋ,

nɑ Icipiti mpǝtǝŋ tɛtʋ, nɑ Ɩtiyopii tɛtʋ, nɑ Ilɑm tɛtʋ,

nɑ Pɑpiloni tɛtʋ, nɑ Silii tɛtʋ ɩcɑtɛ Hɑmɑtɩ,

nɑ tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔ.

12 N kɑ́ kpɑɑsɩ piitimnɑɑ kɛ tuutɑ.

N kɑ́ kpeɣeli Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ

pǝ kuuwɑ nɑ pǝ́ yɑsɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ tɔ.

13 Wɑɑtʋ ɩnɩ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ ɩsɛsɛɛmlɛ kɑ́ sɑɑlɩ.

Pɩɩ kpiisi Yutɑ nyǝ́mɑ kolontunɑɑ.

Yutɑ nyǝ́mɑ kɑɑ lɩɩ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ kɛ pɑtɩɩlɛ.

14 Pɑɑ kpɛntɩ nɑ pɑ́ kpɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɔɔ

kɛ́ ilim tǝtʋlɛ

pɔɔŋ tɑɑ. Pɑɑ mǝŋnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ,

nɑ pɑ́ kuu wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nyǝ́mɑ wontu.

Pɑɑ tɔɣɔ Ɩtɔm nɑ Mowɑpʋ pǝ tɛtʋ nɑ

pɑ́ ŋmɑkǝlɩ Amoni nyǝ́mɑ nyǝntʋ.

15 Tɑcɑɑ n kɑ́ yele nɑ Icipiti

ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ teŋku ŋkpɑlɑɣɑ lʋm nyɔɔ.

N kɑ teɣeti kɑtɑŋɑ kɛ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ,

nɑ ń fɑɣɑ-kɛɣɛ lɔisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ,

nɑ nyɑ́ nɔɣɔ heelim kɔkɔ nyǝm.

Hɑlǝnɑ yǝlɑɑ tɔŋ nɑ pɑ́ tɛsǝɣɩ nɔɔhɛɛ.

16 Ɩlɛnɑ pǝ kɑɑsɩ hɑpǝlɛ kɛ yǝlɑɑ

kɑkɑɑsɑɣɑ ŋkɑ kɑ wɛ Asilii tɔ.

Ɩsɩɩ pɩɩ kɑɑsʋɣʋ Ɩsɛɣɛlɩ

nyǝ́mɑ kɛ pɑ nyǝntɛ kɛ hɑtoo lɔŋ tɑɑ tɔ.

Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑ lɩɩkɑɣɑ Icipiti.

12

Ɩsɔ sɑmtʋ yontu

1 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ ɩ́ kɑ́ sɑ Tɑcɑɑ nɑ yontu sɩ:

Hɑɩ, Tɑcɑɑ tǝ sɑmɑ-ŋ.

Nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋnɑɑ kɛ́. Amɑ n kʋ-yɛɣɛ tɑ́ tɔɔ.

Hɛɛsɩ tɑ́ lɑŋɑ.

2 Ɩsɔ nyɑɣɑlɛ tɑ́ nyʋɣʋ yɑ́tʋ́.

Tɩɩ tʋ-ŋ nɑɑni kɛ́.

Sɔɣɔntʋ kɑɑ kpɑ-tʋ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ tɑ́ toŋ, nɑ tǝ́ sɑŋɩ-ŋ.

Nyɑɣɑlɛ tɑ́ wɑɑsʋlʋ.

3 Tɩɩ lu lʋm nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ

nyʋɣʋ yɑpʋ sɛɛlʋ tɑɑ.

4 Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ wule ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ:

Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ, ɩ yɑɑ ɩ hǝtɛ.

Ɩ́ kpɑɑlɩ yǝlɑɑ tɑɑ kɛ́ ɩ tǝmɑ tɔm.

Ɩ́ tɔɔsɩ pɑ tǝnɑ sɩ Ɩsɔ hǝtɛ ntɛ́ sɔsɔɔlɛ.

5 Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ nɑ mǝ yontu.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ lɑpɑ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ kɛ́.

Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lɑ nɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ nyɩ mpʋ.

6 Siyɔŋ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ wilitinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ wei ɩ́ wɛnɑ tɔ,

ɩ kɛ́ sɔsɔ kɛ́.

13

Pɑpiloni tomle

1 Pɑpiloni tɔm nti Tɑcɑɑ hʋlɑ Amɔtɩ pǝyɑlʋ Ɩsɑyii kɛ toosee tɑkɑ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Ɩ́ kpɑɑsɩ tuutɑ kɛ pʋɣʋ ŋku

kʋ tɔɔ fɛɩ pʋlʋ tɔ kʋ tɔɔ.

Ɩ́ tɔ́ yoolɑɑ kɛ úúú.

Ɩ́ hɑtɩ-wɛɣɛ niŋ sɩ pɑ́ sʋʋnɑ ŋmɑkǝllɑɑ nɔnɔɣɔ.

3 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kɔmtǝɣǝnɑ yǝlɑɑ mpɑ

pǝ tʋ mɑ niŋ tɑɑ tɔ.

Mɑ yɑɑwɑ mɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ mpɑ pɑ yɔɔlǝɣǝnɑ

mɑ sɔsɔɔntʋ nɑ pɑ́ hʋlǝɣɩ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ.

4 Yǝlɑɑ kɔkɔtɛ nɩɩkɩ pɔɔŋ tɑɑ,

ɩsɩɩ sɑmɑɑ tuutuumɑ.

Piitimnɑɑ kɑwulɑsɩ kotɑɑ nɑ pɑ kɔkɔtɛ nɩɩkɩ.

Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ kɑlǝɣɩ

mɑ yoolɑɑ mpɑ mɑɑ yoonɑ tɔ.

5 Tɑcɑɑ nɑ mpɑ ɩ hʋlǝɣǝnɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ

ɑntulinyɑ tǝnɑsɩ kɛ pɑ lɩɩnɑ hɑtoo pooluŋ tɑɑ,

nɑ pɑ́ kɔɔ sɩ pɑ kpiisiɣi tɛtʋ tǝnɑ.

6 Mǝ lɑŋɑ ɩ́ wɑkǝlɩ nɑ ɩ́ wii.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ kpɛɣɛtɑɑ kɛ́.

Kʋ kɔŋ kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ wɑkǝlʋɣʋ.

7 Pǝ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ ɑpɑlʋtʋ

hoowɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ ɑcɑmɑɑ.

8 Sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ pɩɩ-wɛ,

nɑ pɑ́ mǝlǝntǝɣɩ pɑ tɩ, ɩsɩɩ

lʋlʋɣʋ wʋsɑsɩ tɑkʋɣʋ ɑlʋ tɔ.

Nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ tǝmɑ nɑ sɔɣɔntʋ.

9 Tɑcɑɑ hʋʋlɛ kʋyɑkʋ kɔŋnɑ ntɛ́.

Kʋ wule kɛ ɩ kɑ́ hʋlɩ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ,

ɩ kɑɑ wɛɛnɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ ɩ kɑ kpiisi ɑsɑɣɑɑ,

nɑ ɩ́ pǝsɩ tɛtʋ kɛ wʋlɑɣɑ nyǝntʋ.

10 Ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nɑ sɩ loosi tǝnɑ kɑɑ tɑsɑ lɩɩʋ.

Ilim ɩ́ lɩɩ kpɑkpɑɑ pǝlɛ pǝ sɩ.

Pǝyele ɩsɔtʋ nɑ́ kɑɑ hʋlʋmɩ.

11 Mɑɑ hɔ ɑntulinyɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ ɩ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ,

nɑ mɑ́ hɔ ɑsɑɣɑɑ ŋkpɑŋŋ kɛ pɛlɛ pɑ kʋpǝntǝŋ tɔɔ.

Mɑɑ tisi mpɑ pɑ hɔŋ pɑ tɩ tɔ,

nɑ mɑ́ yɔkɩ ŋmɑkǝllɑɑ kɑlɑmpɑɑnɩ.

12 Mɑɑ yele nɑ yǝlɑɑ lɑŋ tɛtʋ tɑɑ

nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsɩɩ wʋlɑ kʋpɑŋ.

Pɑɑ lɑŋ tɛtʋ tɑɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsɩɩ Ofii tɛtʋ wʋlɑ.

13 Pǝ tɔɔ kɛ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ

Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ kʋyɑkʋ

wule ɩ kɑ ciɣiti ɩsɔtɔnʋɣʋ,

nɑ tɛtʋ nɑ́ɑ́ sele tǝ kite tɔɔ.

14 Ɩsɩɩ sɔɣɔntʋ kpɑɑkʋɣʋ nɑm

nɑ ɩ́ seeki tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ wei ɩ kɑ́ se nɑ ɩ́ mǝlǝɣǝnɑ

ɩ tɛtʋ tɑɑ.

Ɩsɩɩ heeŋ lɑŋʋɣʋ tiikilu nɑ ɩ yɑ tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni nyǝ́mɑ ɩ́ kɑ́ yɑ yem yem

nɑ ɩ́ mǝlǝɣǝnɑ mǝ yǝlɑɑ kiŋ.

15 Ye pɑ hikɑ mǝ tɑɑ wei pɑ cʋtǝtɩ-ɩ nyǝmɑ́,

nɑ pɑ́ kpɑ mǝ tɑɑ wei pɑ kʋ ɩ́lɛ́ nɑ lɑɣɑtɛ.

16 Pɑɑ tɔtǝlɩ mǝ piyɑ nɑ pɑ́ kuu mǝ tɛɛsɩ tɑɑ wontu

nɑ pɑ́ kpi mǝ ɑlɑɑ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑɑ yele nɑ Mɛtɩ nyǝmɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

Pɑɑ ɩ́ hɑ-wɛɣɛ liɣitee, yɑɑ wʋlɑ, pɛlɛ pɑ kɑɑ nyǝnnɑ tǝnɑ.

18 Pɑɑ yɑɣɑ mǝ ɩfepiyɑ kɛ nyǝmɑ́, pɑ kɑɑ cɔlɔ ɑhʋlʋmnɑɑ.

Pǝyele pɑ kɑɑ wɛɛnɑ piyɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

19 Pɑpiloni kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ Kɑlǝtee

nyǝ́mɑ kɑwulɑsɩ kɑcɔkɑ pʋlʋpʋ.

Ɩsɔ kɑ́ wɑkǝlɩ-mɛ, ɩsɩɩ ɩ kɑ lɑpʋ Sɔtɔm

nɑ Kɔmɔɔ pǝ nyǝmɑ tɔ.

20 Pɩɩ kpiisi Pɑpiloni tɛtʋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́,

nɔɣɔlʋ kɑɑ wɛɛ tǝ tɑɑ.

Pɑɑ mpɑtɔntɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ, pɛlɛ pɑ kɑɑ hɛlɩ,

pǝyele tiikilɑɑ nɑ pɑ kɑlǝkǝŋ pɑ kɑɑ sǝŋ tǝnɑ.

21 Amɑ tɑɑlɛ wontu kɑ́ lɛɛtǝnɑ,

nɑ kpiisiŋ nɑɑ sʋʋkɩ mǝ tɛɛsɩ tɑɑ,

nɑ tɑɑtɑɑnɑɑ nɑ́ɑ́ pǝsɩ tǝnɑɣɑ pɑ tɛ.

Ɩlɛnɑ pǝŋtʋlʋŋ nɑ́ɑ́ ŋmɑɑlǝɣɩ ncɑɑ tɑɑ.

22 Sʋnsʋmǝŋ kɑ́ sʋʋnɑ mǝ ɩcɑtɛ kutuluŋ kʋpɑŋ tɑɑ,

nɑ tɑɑlɛ hɑsɩ kɛ mǝ kutuluŋ wei ɩ tɑɑ

ɩ́ tɔkɑɣɑ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ tɔ.

Pǝ tɛmɑ Pɑpiloni ɩcɑtɛ kʋyɑkʋ sɩɩʋ kɛ́ nɑ kʋ kpɛɣɛtɑɑ.

14

Kolontunɑɑ kɑ kuuwɑ mpɑ tɔ pɑ mǝlʋɣʋ

1 Tɑcɑɑ kɑ wii Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛ mǝ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ ɩ́ tɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛɣɛ lǝsʋɣʋ nɑ ɩ́ sɩɩ-mɛɣɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ tɛtʋ tɑɑ. Mʋʋlɑɑ kɑ sɔɔsɩ mǝ tɔɔ nɑ mǝ nɑ wɛ ɩ́ cɑɣɑ.

2 Piitimnɑɑ lɛlɑɑ kɑ́ kpɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ-mɛɣɛ mǝ tɛ. Nɑ Tɑcɑɑ tɛtʋ tɔɔ tǝnɑɣɑ mʋʋlɑɑ mpɛ pɑ ɑpɑlɑɑ nɑ pɑ ɑlɑɑ, pɑɑ pǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ mǝ yomɑɑ. Ɩ́ kɑ kuu mpɑ pɑɑ kuu mɛ tɔ, nɑ ɩ́ kpɑ sɑlǝkɑ kɛ mpɑ pɑɑ kpɑ-mɛɣɛ sɑlǝkɑ tɔ, nɑ ɩ́ ŋmɑkǝlǝɣɩ-wɛ.

Pɑpiloni wulɑʋ tǝnɑɣɑ

3 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, Tɑcɑɑ kɑ yele nɑ ɩ́ hɛɛsɩ mǝ wɑhɑlɑnɑɑ nɑ mǝ nǝɣǝsɛɛ nnɑ yomle toŋ nyǝntɛ tǝnɛ tǝ tʋ-mɛ tɔ. Ye pǝ tɑlɑ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩlɛ, 4 ɩ tʋ Pɑpiloni wulɑʋ kɛ yontu sɩ: A ɑ, ŋmɑkǝllʋ mǝlɑ ɩsǝnɑ, nyɑ́ tǝnɑɣɑ ntɛ́ yɑɑ?

5 Tɑcɑɑ n yɔkɑ ŋmɑkǝllʋ toŋ nɑ ń pɛlɩ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́.

6 Ɩnɩ ɩ mɑkɑɣɑnɑ yǝlɑɑ kɛ kʋtɑmsɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ.

Ɩ ŋmɑkǝlǝɣɩ piitimnɑɑ.

Pɑ tʋ ŋmɑkǝllʋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ.

7 Tɛtʋ tǝnɑ cɑɣɑ tǝpɑmm nɑ hɛɛsʋɣʋ.

Yǝlɑɑ yooki lɑŋhʋlʋmlɛ yontu.

8 Lipɑŋ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ lɑŋlɛ hɛɛwɑ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ:

Too ŋmɑkǝllʋ hotuɣu tɔ, nɔɣɔlʋ tɑ kɔntɑ sɩ ɩ sɛtǝɣɩ-tʋ.

9 Atɛtǝlɛ tɑɑ nyǝ́mɑ nɩɩ ŋmɑkǝllʋ nyɑ́

nyɑ́ kɔntɛ tɔm nɑ pǝ́ nyɔmtǝɣɩ-wɛ.

Atɛtʋnɑɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ pɑ́ mʋ-ŋ.

Nyɑ́ kɔntɛ yelɑɑ nɑ mpɑ pɑɑ kɛ́ ɑwulɑɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ

pɑ́ kʋlǝɣɩ pɑ kumlee tɔɔ kɛ́ nyɑ́ tɔɔ.

10 Nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n pǝsɑ ɩcɑm kɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ tɑ́,

nɑ ń nǝɣǝsǝnɑ-tʋ.

11 Nyɑ́ cǝmǝŋ kɛ pɑ mɑkɑɣɑ nɑ pɑ́ pʋɣʋlǝɣǝnɑ-ŋ.

Nɔɔnɔɔ n mǝlɑ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ.

Nyɑ́ kʋhǝntʋɣʋ ntɛ́ tɑsǝtʋ.

Nyɑ́ kʋtɑkʋɣʋ kɛ sonsompee.

12 Tʋlʋmɑlʋɣʋ, nyɑ́ wei n tee kɔkɔ kɛ tɑnɑŋ tɔ,

ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ń hoti ɑtɛ pǝ́cɔ́ nyɑ́ kǝlǝnɑ piitimnɑɑ.

13 Ɩsɩɩ n mɑɣɑsɑɣɑ nyɑ́ tɑɑ sɩ:

Mɑɑ kpɑ ɩsɔtɑɑ, mɑɑ tɛɛ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tɔɔ.

Mɑɑ sɩɩ mɑ kpelɑɣɑ kɛ pʋɣʋ tɔɔ.

Pʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ kɛ́ tɩɩŋ lɑkɩ

ɩ kotuɣu kɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ.

14 Hɑlɩ n tɔŋɑɣɑ sɩ:

Mɑɑ kpɑ hɑtoo comcom nɔɣɔ tɑɑ,

mɑɑ tɛɛ ɩsɔŋmʋntʋ tɔɔ,

mɑɑ wɛɛ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ.

15 Amɑ pɑ tusɑ-ŋ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ.

N hotɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ tɑɑ.

16 Nɑ pǝ́ tǝmsǝɣɩ mpɑ pɑ nɑɑkɩ-ŋ tɔ,

nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ-ŋ tǝpiŋŋ nɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ pɑ tɩ sɩ:

Yʋlʋ wei ɩnɩ ɩ ciɣitɑɣɑ tɛtʋ nɑ ɩ́ cɔɔsǝɣɩ

kɑwulɑsɩ tɔɣɔlɛ?

17 Ɩnɩ ɩ pǝsɑɣɑnɑ ɑntulinyɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ,

nɑ ɩ́ kpiisiɣi ɑcɑlɛɛ,

nɑ ɩ́ kisiɣi sɑlǝkɑtʋnɑɑ cɛpʋ nɑ?

18 Pɑɑ piitim mpi pǝ wulɑʋ tooki.

Pɑɑ wei ɩ hǝntɑ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ nɑ teeli.

19 Amɑ nyɑ́ ɩlɛ, pɑ lɔ-ŋ kɛ́ nɑ ń hɑtǝlǝnɑ nyɑ́ pǝlɑɑʋ.

Pɑ lɔ-ŋ ɑwɑlɩ kɛ́.

N wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wei pɑ kʋwɑ yoou tɑɑ tɔ.

N wɛ ɩsɩɩ sǝtɑɑ mpɑ pɑ pɛtɑ

pʋ́ʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ tɑɑ wɛ pɛɛ tɔ.

N wɛ ɩsɩɩ sǝtʋ wei pɑ fɛlǝɣɩ nɔɔhɛɛ tɔ.

20 Amɑ nyɑ́ kɑɑ polo ɑwulɑɑ lɛlɑɑ kiŋ kɛ pǝlɑɑʋ tɑɑ.

Mpi tɔ, n wɑkǝlɑ nyɑ́ tɛtʋ, nɑ ń kʋ nyɑ́ yǝlɑɑ.

Pɑ kɑɑ tɑsɑ nyɑ́ piitim ɩsɑɣɑm hǝtɛ yɑɑʋ kɛ pɑɑ wulee.

21 Ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɩ,

ɩ́ kʋ́ wulɑʋ ɩnɩ ɩ piyɑ kɛ pɑ cɑɑnɑɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

Pɑ́ tɑɑ tɑsɑ kʋlʋɣʋ nɑ pɑ́ tɔɣɔ tɛtʋ,

nɑ pɑ́ wɑɑsɩ tǝ tɔɔ kɛ́ ɑcɑlɛɛ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ kʋlɩ Pɑpiloni nyǝ́mɑ tɔɔ. Mɑɑ kpiisi pɑ tɛtʋ hǝtɛ, nɑ pɑ lʋlʋŋ tǝnɑ nɑ pɑ piitim. 23 Mɑɑ lɑ tǝ tɑɑ kɛ́ lʋcɑɣɑm, nɑ mɑ́ pǝsɩ-tǝɣɩ kʋlɑɑlǝŋ tɛtʋ. Nɑ mɑ́ hɑsɑ-tɩ tǝkpǝlǝkpǝlɩ nɑ sɑŋ. Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Nmɑkǝlʋɣʋ tǝnɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ ɩ́ tuu sɩ:

Ye mɑ tɔmɑ sɩ mpi pǝ́ lɑ pǝlɛ pǝ lɑkǝnɑ.

Mɑ́ sɩɩ mpi, pǝlɛ pɩɩ tɔɣɔnɑ.

25 Mɑɑ yɔkɩ Asilii nyǝ́mɑ toŋ kɛ mɑ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ mɑ́ fɛlɩ-wɛɣɛ nɔɔhɛɛ kɛ mɑ pɔ́ɔ́ŋ tɑɑ.

Mɑɑ fiti mɑ yǝlɑɑ kɛ pɑ ŋmɑkǝlʋɣʋ tɑɑ.

Mɑɑ kɔ́ɔ́lɩ́ sǝɣǝlɑ wenɑ pɑ sʋkɑ-wɛ tɔɣɔ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ.

26 Mpi mɑ sɩɩwɑ sɩ mɑɑ lɑ tɛtʋ tǝnɑ tɔɣɔlɛ.

Ɩsǝnɑ mɑ sɩɩwɑ sɩ mɑɑ tʋ piitimnɑɑ tǝnɑɣɑ niŋ tɔɣɔlɛ.

27 Ye Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ ɩ́ sɩɩ nti

ɑwe kɑ́ yele nɑ tǝ́ lɑ́ yem?

Yɑɑ ye ɩ kʋsɑ ŋkumle ɑwe kɑ́ kpɑnɑ ɩ niŋ?

Tɑcɑɑ kpɑɑlǝɣɩ Filiisi nyǝ́mɑ

28 Wulɑʋ Ahɑsɩ sǝm pǝnɑɣɑ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑlǝnɑ Filiisi nyǝ́mɑ sɩ:

29 Filiisi nyǝ́mɑ, mǝ lɑŋɑ ɩ́ tɑɑ hʋlʋmǝnɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ

mɑkɑɣɑ-mɛ tɔ kʋ pɛlʋɣʋ tɔm. Mpi tɔ, tʋm kʋsǝpʋ

tɑɑ kɛ́ ɑkɑlɑ kɑ́ lɩɩ. Ɩlɛnɑ tʋm sɔsɔ wei ɩ kʋlǝɣɩ hʋntʋ

tɔ ɩ́ lɩɩ ɑkɑlɑ tɑɑ.

30 Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ kʋnyɔntʋnɑɑ sɔsɑɑ kɑ́

tɔɣɔ nɑ pǝ́ tɑlɑ-wɛ,

nɑ wɑhɑlɑ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ hɛɛsɩ nɑ pɑɑ nyɑŋnɑ pʋlʋ.

Amɑ mɑɑ kʋ pɑ́ nɑ pɑ lʋlʋɣʋ hoolɑɣɑ nyǝ́mɑ.

Ɩlɛnɑ nyɔɣɔsɩ nɑ kolontu nɑ́ɑ́

tɛɛsɩ kʋɣʋ kɛ mpɑ pɩɩ kɑɑsɩ tɔ.

31 Koloosi ɑcɑlɛɛ mɛ mǝ lɑŋɑ ɩ́ wɑkǝlɩ nɑ ɩ́ mɑ́ kɑpusi.

Filiisi nyǝ́mɑ kʋkpɛntʋɣʋ tǝnɑ ɑpɑlʋtʋ lepɑ.

Mpi tɔ, nyɔɔsɩ kʋlǝnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ.

Sɔɣɔntʋ pɑɑ kʋlʋm fɛɩ yoolɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ.

32 Wentiɣi pɑɑ cɔ Filiisi nyǝ́mɑ tillɑɑ?

Pɑɑ cɔ-wɛɣɛ sɩ: Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ sɩɩnɑ Siyɔŋ.

Tǝnɑɣɑ ɩ yǝlɑɑ kʋnyɔntʋnɑɑ kɑ

hiki tǝcɔɔsǝlɛ nɑɑni nyǝntɛ.

15

Mowɑpʋ nyǝ́mɑ tɔɔ wulɑ

1 Mowɑpʋ nyǝ́mɑ tɔɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɔ:

Pɑ yɔkɑ Aɑɑ-Mowɑpʋ ɩcɑtɛ

nɑ pɑ́ kpiisi-tɛɣɛ ɑhoo kʋlʋmɛɛ.

Pɑ yɔkɑ Kii-Mowɑpʋ ɩcɑtɛ

nɑ pɑ́ kpiisi-tɛ tɔtɔɣɔ ɑhoo kʋlʋmɛɛ.

2 Tipɔŋ nyǝ́mɑ kpɑ tǝfɛɛnlɛ sɩ pɑ wiiki.

Mowɑpʋ nyǝ́mɑ tʋlɑ nɔɔsɩ kɛ Nepo pʋɣʋ tɑɑ,

nɑ Mɑtepɑ ɩcɑtɛ tɑɑ. Pɑ loolɑ pɑ nyɔɔŋ nɑ pɑ tɑntǝŋ.

3 Yǝlɑɑ suu lǝyɑɣɑ wontu,

ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ kɛ hɑpɛɛ tɔɔ.

Pɑ lukiɣi ɩsǝlʋm kɛ kutuluŋ pɑtɑnɑɑ tɔɔ

nɑ nɔnɔɔsɩ tɛɛ.

4 Hɛsǝpɔŋ nyǝ́mɑ nɑ Ɩlɑle nyǝ́mɑ pɑ mɑkɩ kɑpusi

nɑ Yɑhɑsɩ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ nɩɩkɩ.

Pǝ kpɛnnɑ Mowɑpʋ yoolɑɑ

nɑ pɑ ɑpɑlʋtʋ le, nɑ pɑ huɣutiɣi lotu.

5 Mɑ yɑɑwɑ sɩ pɑ́ wɑɑsɩ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ.

Pɑ sewɑ hɑlǝnɑ pɑ́ tɑlɑ Sʋwɑɑ nɑ Ɩkǝlɑ-Selisiyɑ.

Pɑ kpɑɑkɩ Luhiti tontoŋle nɑ wulɑ.

Pɑ cɑsǝɣɩ lɑŋwɑkǝllɛ kɑpusi kɛ Holonɑyim mpɑɑʋ tɑɑ.

6 Nimlim hite lʋm nyɔɔwɑ.

Nyɩɩtʋ lʋm nyǝntʋ wʋlɑ tǝ tǝnɑ.

Pʋlʋpʋ ɩɩ tɑsǝɣɩ nyɔʋ.

7 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ kuuki pɑ nyǝm mpi pǝ kɑɑsɑ-wɛ tɔ,

nɑ pɑ́ pukinɑ hɑtoo tɩɩŋ kɑcǝkɑ wɑɑlɩ.

8 Mowɑpʋ nyǝ́mɑ kɑpusi nɩɩkɩ

pɑɑ timpiɣi pɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

Hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ Ɩkǝlɑyim ɩcɑtɛ

nɑ Ɩliim tɛtʋ tɑɑ lɔkɔ.

9 Timɔŋ ɩcɑtɛ pusi lʋm wɛ kɛ́ ɩsɩɩ cɑlǝm.

Pǝ́cɔ́ ɩ kɑ́ tɑsɑ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ tʋɣʋ tɔtɔ.

Ɩ kɑ́ yele nɑ tɔɣɔlɑɣɑ kʋlɩ

Mowɑpʋ yǝlɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ tɔɔ.

16

Mowɑpʋ nyǝ́mɑ sǝlǝmǝɣɩ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ sǝnɑ-wɛ

1 Ɩ́ hɑ tɛtʋ nyʋɣʋ tʋ kɛ ɩwɑɑʋ nɑ ɩ́ tilinɑ-ɩ.

Pǝ́ lɩɩnɑ Selɑ ɩcɑtɛ nɑ pǝ́ tǝŋnɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ pǝ́ polo Siyɔŋ pʋɣʋ tɑɑ.

2 Mowɑpʋ ɑlɑɑ kpɑɑkɩ Alǝnɔŋ lɔɔʋ kuteŋ tɔɔ nɑ pɑ́ tiiki,

ɩsɩɩ pɑ tɔɣɔnʋɣʋ sumɑɣɑ kɛ kɑ tɑntɛ tɑɑ tɔ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ sǝlǝmɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ sɩ:

Ɩ́ tɑsɑ-tʋɣʋ lɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ hʋlɩ-tʋɣʋ tɑ́ kʋlɑpǝlɛ.

Ɩ́ kenti tɑ́ tɔɔ kɛ́ ilim hɛkɑ tɑɑ,

ɩsɩɩ ɑhoo sǝkpɛtʋɣʋ.

Ɩ́ ŋmɛsɩ tɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tʋ kpʋlʋɣʋ tɔ,

ɩ́ tɑɑ kuli tɑ́ selɑɑ wɑɑlɩ.

4 Ɩ́ mʋ Mowɑpʋ yǝlɑɑ kɛ mǝ tɛ.

Ɩ́ hɑ-wɛɣɛ timpi pɑɑ cɔɔsɩ

nɑ wɑkǝllʋ ɩ́ tɑɑ hiki-wɛ tɔ.

Nmɑkǝlʋɣʋ nɑ wɑkǝlʋɣʋ

nɑ tɛtʋ yǝlɑɑ nɔɔhɛɛ fɛlʋɣʋ

kɑ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ.

5 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑ lʋlʋɣʋ tʋ

Tɑfiiti kɑ́ wɛɛnɑ kɑwulɑɣɑ kumte.

Tɩɩ wɛɛ sɔsɔɔlɛ tɑm tɔɔ nyǝntɛ kɛ

Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔɔ.

Ɩ kɑ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ siɣisuɣu nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ.

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ wɑɑsɩ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔmɑ sɩ: Tǝ nɩɩwɑ

pɑ yɔɣɔtǝɣɩ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm.

Pɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔtɔɣɔ pɑ tɩ hɔm

sɔsɔɔm tɔm nɑ pɑ ɩsǝcɑʋ tɔm.

Nɑ ɩsǝnɑ pɑɑ sɩɩkɩ pɑ tǝɣɩ pǝ cɔlɔ tɔ.

Pǝ́cɔ́ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ nɑ pǝ́ fɛɩnɑ hʋwɛɛ.

7 Pǝ tɔɔ kɛ́ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ huɣutiɣi

lotu kɛ pɑ tɩ tɔm nɑ pɑ́

wiiki lɛsɛŋ kɑkɑlɑsɩ nsi pɑ lɑkɑɣɑ Kii-Helɛsɩ tɔ.

Pǝ pɩɩ-wɛɣɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ,

ɩlɛnɑ pɑ́ mɔlǝɣɩ.

8 Hɛsǝpɔŋ nyǝ́mɑ tɑwɑ wɑkǝlɑɑ.

Sipǝmɑ lɛsɛŋnɑɑ wʋlǝɣɩ.

Mpɛ pɑ lʋlɑɣɑnɑ sʋlʋm kʋpɑm,

nɑ pǝ́ kʋɣɩ piitimnɑɑ ɑwulɑɑ.

Lɛsɛŋ tɑwɑ ɑnɩ ɑ tɔɔwɑɣɑ hɑlǝnɑ Yɑsɛɛ tɛtʋ.

Lɛsɛŋnɑɑ piliŋɑsɩ kɑ hɛlɑɑ kɛ́

nɑ sɩ tɛɛ teŋku kʋsǝpʋ wɑɑlɩ.

9 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ nɑ Yɑsɛɛ nyǝ́mɑ

tǝ wiiki Sipǝmɑ lɛsɛŋnɑɑ tɔɔ.

Nɑ mɑ lukiɣi ɩsǝlʋm kɛ Hɛsǝpɔŋ

nɑ Ɩlɑle pɑ tɔɔ.

Pɑ yɑɣɑ yoou kɑkiisɑɣɑ kɛ mǝ kʋmtʋnɑɑ tɔɔ.

10 Lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ ɑyɔɔlɑ tɛmɑ mǝ tɑwɑ tɑɑ.

Pǝyele nɔɣɔlʋ ɩɩ tɑsǝɣɩ yontu

yɑɑ ɑŋmɑɑlɑ kɛ lɛsɛŋ tɩɩŋ tɑwɑ tɑɑ.

Lɛsɛŋ koollɑɑ ɩɩ tɑsǝɣɩ pǝ lʋm

nyɑɑsʋɣʋ kɛ tiiŋ tɑɑ.

Mɑ yelɑɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑkiisɑsɩ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

11 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɑ hɑtoo mɑ tɑɑ kɛ́ Mowɑpʋ, nɑ mɑ́ seliɣi ɩsɩɩ cǝmʋɣʋ wulɑ.

Nɑ mɑ́ huɣutiɣi lotu kɛ

Kii-Helɛsɩ pɑ tɔɔ.

12 Mowɑpʋ nyǝ́mɑ kɑ́ kɑnɑ pɑ tǝfɛɛnlɛ kɛ pote,

pɑɑ wiikinɑ pɑ tɩɩŋ. Amɑ pɑ kɑɑ wɑɑ pʋlʋ.

13 Nti Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtɑ hɑtoo lɔŋ kɛ Mowɑpʋ tɔɔ tɔɣɔlɛ. 14 Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ tǝfoo kɛ́ pǝnɛntɛ sɩ: Pǝ kɑɑsɑ pɩɩsɩ tooso kɛ́ teitei. Ɩlɛnɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ teeli sɩ. Pɑɑ nɑ pɑ pɑɣɑlɛ ntɛ́ tɔ, yǝlɑɑ pǝciimɑɣɑ tike kɛ pɩɩ kɑɑsɩ-wɛ, pɑ kɑɑ nii ɩsǝlɛ.

17

Tɑmɑsɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ kɑwulɑsɩ pɑsʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ Tɑmɑsɩ ɩcɑtɛ tɔm sɩ:

Pɩɩ kɔɔ tɔ, pɑ kɑɑ tɑsɑ Tɑmɑsɩ kɛ yɑɑʋ sɩ ɩcɑtɛ.

Tɩɩ pǝsɩ ncɑɑlɛ huɣule kɛ́.

2 Pɑ lɔwɑ Alowɛɛ ɑcɑlɛɛ.

Kɑlǝkǝŋ hǝntǝɣɩ ɑ tɑɑ tǝpɑmm,

nɔɣɔlʋ ɩɩ nyɑɑsǝɣɩ-ɩ.

3 Pɩɩ kɔɔlɩ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ kpɑntɛ.

Pɩɩ lɛɛkɩ Tɑmɑsɩ nyǝ́mɑ kɑwulɑɣɑ.

Nɑ mpi pɩɩ kɑɑsɩ Silii nyǝ́mɑ tɔ

pǝ kɑɑ tɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyǝm.

Nti Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔlɛ.

4 Kʋyɑkʋ ŋkʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑɑ wɛɛ yuŋ.

Pǝyele pɑɑ tɛ tɑɑsɩ.

5 Ɩsɛɣɛlɩ kɑ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɑɑlɛ wente pɑ kʋmɑ tɔ.

Yɑɑ Lefɑyim tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɑɑlɛ nte tǝ wɛ kpɛtɛ tɔ.

6 Pɩɩ kɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɛ ɑcɑlǝsɑ kɛ́.

Ɩsɩɩ pɑ kooluɣu tʋɣʋ ŋku

pɑ yɑɑ sɩ Olifi tɔ kʋ pee nɑ pukɑɣɑ,

nɑ pɑ́ kɑɑsɩ pee nɑɑlɛ nɑ tooso kɛ́

comcom nɔɣɔ tɑɑ, nɑ pee liɣiti

nɑ kɑkpɑsɩ kɛ piliŋɑsɩ tɔɔ tɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

7 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ yǝlɑɑ kɑ kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ wei ɩ kɛ́ mǝ ŋmɑlʋ tɔ ɩ tɔɔ. 8 Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ tekuɣu kɛ mǝ niŋ kʋlɑpǝm. Pɑɑ tǝlɑɑlɛnɑɑ, pɑɑ pɑ tʋɣʋ Asǝtɑtɩ nɑ ilim pǝ lɛɛsʋɣʋ.

9 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kɑ́ lɔ mǝ koloosi ɑcɑlɛɛ. Ɩsɩɩ Hifi nyǝ́mɑ nɑ Amolii nyǝ́mɑ kɑ lɔʋ pɑ nyǝnɑ kɛ too lɔŋ tɑɑ kɛ́ sɑɑ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ lɛɛkɑ-yɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́ kɑɑsɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tike.

10 Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ sɔɔ mǝ Ɩsɔ

wei ɩ yɑpɑ-mɛ nɑ ɩ́ kentiɣi mǝ tɔɔ tɔ.

Hɑlǝnɑ ɩ́ hɑlɑ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ tɑɑlɛ

nɑ ɩ́ sɔ lɛsɛŋ tɩɩŋ kpɑɩ nyǝŋ.

11 Kʋyɑkʋ ŋku ɩ́ sɔ tɩɩŋ ɩnɩ tɔ,

ɩ́ sikɑ kɑlɑɑ nɑ ɩ́ cɔɔnɑ-ɩ.

Tɑnɑŋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tɩɩŋ

ɩnɩ ɩ tɛɛwɑ nɑ ɩ́ tʋ hɛtʋ.

Amɑ pǝ tɑlɑ tɔɣɔʋ ɩlɛ pʋlʋpʋ fɛɩ.

Wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ tɑkɑ fɛɩnɑ kɔɔlɛ.

Piitimnɑɑ cʋkɑ pǝ tɑɑ

12 Pepe tɔɔ kɛ́ piitimnɑɑ miitiɣi,

nɑ pǝ́ mʋtǝɣɩ ɩsɩɩ teŋku.

Piitimnɑɑ cʋkɑ pǝ tɑɑ kɛ́ mpʋ suwe.

Pɑ kɑlǝɣɩ kɔkɔtɛ ɩsɩɩ lʋm toŋ nyǝm.

13 Piitimnɑɑ kɑlǝɣɩ kɔkɔtɛ kɛ́ ɩsɩɩ lʋm sɔsɔɔm.

Ɩsɔ nyɑɑsǝɣɩ-wɛɣɛ nɑ pɑ́ hɑtǝlǝɣɩ pooluŋ.

Ɩsɩɩ pʋɣʋ heelim kpɑkʋɣʋ nyɩɩtʋ tɔ.

Yɑɑ ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ kpɑkʋɣʋ mʋsʋɣʋ tɔ.

14 Pɩɩ kɔɔ tɑɑnɑɣɑ ɩlɛ, sɔɣɔntʋ ɑnɑɑm.

Ɩlɛnɑ pɑ́ sɑɑlɩ yem nɑ pǝ́ tɑ nyɑɑlǝtɑ.

Mpɑ pɑ ŋmɩɩlǝɣɩ tɑ́ nyǝm nɑ pɑ́ kuuki-wɩ tɔ,

mpi pɑɑ tɛɛsǝnɑ tɔɣɔlɛ.

18

Ɩtiyopii nyǝ́mɑ wɑkǝlʋɣʋ tɔm

1 Hɑɩ, Ɩtiyopii tɛtʋ nyɑ́.

Nyɑ́ tɑɑ wɛ kpɩɩlǝŋ keŋ nyǝŋ

nɑ ɩ́ pɩɩlɑ pusi sɔsɔɔnsɩ tɑɑ.

2 Nyɑ́ tiliɣinɑ tillɑɑ kɛ teŋku tɔɔ,

nɑ pɑ́ cɑkɩ sǝsǝncɑɑsɩ kpɩɩlǝŋ tɑɑ,

nɑ pɑ́ tɔŋ lʋm tɔɔ.

Tillɑɑ lɔŋlɔŋ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ polo tookonɑɑ piitim kiŋ.

Mpɛ ɩnɩ pɑ tɔnǝŋ tɔɔ fɛɩ hʋntʋ.

Yǝlɑɑnɑɑ pooluŋ nyǝ́mɑ nyɑŋnɑ-wɛɣɛ.

Pɑ kɛ́ yoolɑɑ piitim kɛ́.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ pɑ nsǝmlɛ.

Pusi fɑɣɑ pɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

3 Antulinyɑ yǝlɑɑ, mǝ tǝnɑ mpɑ mɛ ɩ́ wɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ,

ɩ́ pɑɑsǝnɑ wɑɑtʋ wei pɑ sikiɣi tuutɑ kɛ pɔɔŋ tɑɑ tɔ.

Ɩ́ nɩɩ wɑɑtʋ wei pɑ hʋlǝɣɩ tutuɣu tɔ.

4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑ tǝcɑɣɑlɛ kɛ mɑ wɛɛ nɑ mɑ́ nyǝnǝɣɩ tǝpɑmm.

Ɩsɩɩ ilim nyɑkʋɣʋ sɔsɔm tɔ pǝ hɑŋɑɣɑ,

yɑɑ ɩsɩɩ ɑŋkpǝlɛɛ hɑŋɑɣɑ kɛ kʋmtʋ wɑɑtʋ.

5 Nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ tɑlɑ kʋmtʋ kɛ

wɑɑtʋ wei lɛsɛŋ pɩɩwɑ tɔ.

Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ lɛsɛŋ hɛtʋ pǝsɑ pee.

Pɑ sɛtǝɣɩ piliŋɑsɩ nɑ ɑsɑntɩ kɛ́.

Pɑ sɛtǝɣɩ ɑkpɑɑ nɑ hɑtʋ nti tɩɩ wɑɑsǝɣɩ tɔ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ lɔ Ɩtiyopii nyǝ́mɑ

nɑ pǝ́ wɑɑsɩ pɔ́ɔ́ŋ

tɑɑ yepelekunɑɑ nɑ tɑɑlɛ wontu.

Yepelekunɑɑ kɑ́ tɔɣɔ-wɛɣɛ yolumɑ,

nɑ tɑɑlɛ wontu kɛ lʋŋlɛ.

7 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ piitimnɑɑ toŋ nyǝm mpi pǝ kɛ́ tookonɑɑ, nɑ pǝ tɔnǝŋ tɔɔ fɛɩ hʋntʋ tɔ pɩɩ kɔnɑ Tɑcɑɑ pǝ tǝnɑ pǝ tʋ mɑɣɑ kʋhɑɑŋ kɛ mɑ tǝcɑɣɑlɛ kɛ́ Siyɔŋ pʋɣʋ tɑɑ. Yǝlɑɑ tǝnɑ nyɑŋnɑ piitimnɑɑ mpɛɣɛ, hɑlǝnɑ pooluŋ nyǝ́mɑ. Pusi fɑɣɑ pɑ tɛtʋ kɛ́.

19

Icipiti nyǝ́mɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ

1 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ ntiɣi Icipiti nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ.

Tɑcɑɑ cɑɣɑnɑ ntɛɣɛ ɩsɔŋmʋntʋ nti tǝ tɔŋ lɔŋlɔŋ tɔɣɔ kpɑɣɑnʋ, nɑ ɩ́ polo Icipiti.

Icipiti tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ seliɣi nɑ yǝlɑɑ ɑpɑlʋtʋ nɑɑ le-wɛ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑɑ yele nɑ Icipiti nyǝ́mɑ kʋlɩ tǝmɑ tɔɔ.

Yʋlʋ kɑ́ kʋlɩ ɩ lʋlʋɣʋ tʋ tɔɔ,

nɑ lɛlʋ kʋlɩ ɩ tɑɑpɑlʋ tɔɔ.

Acɑlɛɛ kɑ́ kʋlɩ tǝmɑ tɔɔ,

nɑ kɑwulɑsɩ kɛ tǝmɑ tɔɔ.

3 Mɑɑ yele nɑ Icipiti nyǝ́mɑ mɛ mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ le-mɛ,

nɑ mɑ́ liɣiti mǝ lɑɣɑtʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsǝnɑ mǝ tɩɩŋ tɔɔ nɑ

ɩ́ polo mǝ tʋwɑɑ tɛ.

Ɩ́ kɑ́ sʋsɩ kɔɣɔnɑŋŋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ pee.

4 Mɑɑ tʋ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ ŋmɑkǝllʋ niŋ tɑɑ.

Nmɑkǝllʋ kɑ́ tɔɣɔ mǝ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ nɑ toŋ.

Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

5 Nili pɔɣɔ lʋm kɑ́ nyɔɔ,

nɑ kɑ́ wʋlɩ tǝkpɑnsɑŋ.

6 Nili pɔɣɔ sɔsɑɣɑ pusi kʋhɛlɑsɩ lʋm kɑ́ sɔŋ

nɑ lɔɔŋ kʋhɛhɛɛŋ lʋm nɑ́ɑ́ nyɔɔ.

Mʋlʋɣʋ nɑ sǝsǝncɑɑsɩ kɑ́ lontili,

7 nɑ pɔɣɔ ɑtɑmɑ lʋm nyɩɩtʋ tǝnɑ.

Nɑ pǝ́ kpɛnnɑ pɔɣɔ nɔɣɔ hɑlǝm tǝnɑ,

nɑ heelim mɑ-wɩ

nɑ pǝ́ wʋlɩ nɑ pǝ́ yele kpɛtɛ.

8 Tiinɑ kpɑlɑɑ tǝnɑ, pɑɑ kulɑsɩ nyǝtɑɑ,

pɑɑ puluŋ tʋlɑɑ, pɑ lɑŋɑ kɑ́ wɑkǝlɩ tǝtɔɣɔtɔɣɔ,

nɑ pɑ́ te nyɔɔŋ nɑ pɑ́ wii tǝkpoo.

9 Mpɑ pɑ mɑkɩ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ

nɑ mpɑ pɑ lʋʋkɩ tǝ pɔɔŋ tɔ,

pɑ lɑŋɑ kɑ́ wɑkǝlɩ.

10 Pǝ nɩɩ pɔɔŋ lʋʋlɑɑ.

Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɔkɑɣɑnɑ tǝmlɛ ntɛ́ tɔ,

pɑ ɑpɑlʋtʋ lepɑ.

11 Sowɑŋ ɩcɑtɛ ɑwulumpiyɑ kɛ

lǝmɑɣɑsɛɛ fɛɩnɑɑ kɛ́.

Icipiti wulɑʋ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ

tɑsǝɣɩ kʋmɛlǝlɑɣɑtʋ kɛ.

Ɩsǝnɑɣɑ mǝ tɑɑ yʋlʋ pǝsǝɣɩ

nɑ ɩ́ tɔ Icipiti wulɑʋ sɩ:

Mɑɣɑ nyǝntʋ. Pǝyele mɑɣɑ lɔŋtɑɑ ɑwulɑɑ lʋlʋɣʋ tʋ?

12 Icipiti wulɑʋ, nyɑ́ nyǝntɑɑ mpɛ pɑ wɛ le?

Pɑ́ kuli nti Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ mɑɣɑsɑɑ nɑ

ɩ́ sɩɩ Icipiti tɔɔ tɔ nɑ pɑ́ hʋlɩ-ŋ ɩlɛ.

13 Sowɑŋ ɑwulumpiyɑ mǝ kɛ́ kʋmɛlɛmǝŋ,

nɑ Mɑmfi nyǝ́mɑ mǝ tʋsǝɣɩ mǝ tɩ.

Ɩ́ kɛ́ kpekɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ mpɑ

pɑ tolisiɣi Icipiti tɔɣɔ.

14 Tɑcɑɑ tisɑ ɑcufu kɛ mǝ tɑɑ,

nɑ ɩ́ tolisiɣi Icipiti kɛ ɩ kʋlɑpǝtʋ tǝnɑ tɑɑ.

Ɩ́ lɑkɩ teitei kɛ́ ɩsɩɩ sʋlʋnyɔɔlʋ

tutuɣu ɩ tɔtʋ tɑɑ tɔ.

15 Icipiti tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑɑ pǝsɩ

nɑ ɩ́ lɑ pʋlʋ kʋpɑm.

Pɑɑ toŋ tʋ, yɑɑ kʋnyɔntʋ,

yɑɑ sɔsɔ, yɑɑ sǝkpelu.

Icipiti nyǝ́mɑ kɑ́ tɛɛsǝnɑ mpi tɔ

16 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kɑ́ nyɑɑsɩ Icipiti nyǝ́mɑ mɛ nɑ niŋ tʋɣʋ. Sɔɣɔntʋ kɑ́ kpɑ-mɛ nɑ ɩ́ sele ɩsɩɩ ɑlɑɑ. 17 Yutɑ tɛtʋ kɑ́ wɛɛ-mɛɣɛ sɔɣɔntʋ pʋlʋɣʋ. Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ pɑ yɔɣɔtɑ tǝ tɔm, ɩ́ tɔɔsǝɣɩ nti Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kɑ sɩɩwɑ sɩ ɩ kɑ lɑ-mɛ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ seliɣi.

18 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Icipiti ɑcɑlɛɛ kɑkpɑsɩ kɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ Hepǝlɑ tɔm. Pɑɑ yɔɣɔtɩ nɑ pɑ́ sɩɩ sɩ: Tǝ kɛ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ nyǝ́mɑ. Acɑlɛɛ ɑnɩ ɑ tɑɑ lɛntɛ hǝtɛ ntɛ́ ilim ɩcɑtɛ.

19 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ́ kɑ́ ŋmɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. Ɩ́ kɑ́ siki-ɩ pǝlɛ kɛ tɛtʋ toŋɑ tɔɔ. 20 Ńtɛ́ tɩɩ tɔɔsǝɣǝnɑ Icipiti nyǝ́mɑ mɛ sɩ: Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ wɛ mǝ tɛ. Nɑ wɑɑtʋ wei Icipiti nyǝ́mɑ kɑ yɑɑ Tɑcɑɑ sɩ: Yɑ-tʋɣʋ tɑ ŋmɑkǝllʋ niŋ tɑɑ tɔ. Ɩsɔ kɑ́ tilinɑ-mɛɣɛ wɑɑsʋlʋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ hɛtɩ-mɛ. 21 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Tɑcɑɑ kɑ́ hʋlɩ ɩ tǝɣɩ Icipiti nyǝ́mɑ mɛ, nɑ mɩɩ nyɩ Ɩsɔ wɛɛtʋ nɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ. Ɩ́ kɑ́ lɑpɩ-ɩ kɔtɑsɩ nɑ ɩ́ hɑ-ɩ kʋcɔɔŋ, nɑ ɩ́ sɩɩ-ɩ nɔɔsɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ-sɩ. 22 Tɑcɑɑ kɑ́ hɔ Icipiti nyǝ́mɑ mɛ mǝ ŋkpɑŋŋ. Ɩ kɑ́ wɑɑ-mɛ nɑ mɩɩ mǝlǝnɑ ɩ tɔɔ. Ɩsɔ kɑ́ mʋɣɩ mǝ kʋsǝlǝmʋtʋ nɑ ɩ́ wɑɑ-mɛ.

23 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ hɑpǝlɛ kɑ́ lɩɩ Icipiti, nɑ tǝ́ puki Asilii. Icipiti nyǝ́mɑ nɑ Asilii nyǝ́mɑ ɩ́ kɑ́ polo tǝmɑtɛ, nɑ ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ sɛɛkɩ Tɑcɑɑ.

24 Kʋyɑkʋ ŋkʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyɑɑ sɔɔsɩ Asilii nɑ Icipiti pɑ tɔɔ nɑ ɩ́ lɑ tooso. Tɑcɑɑ kɑ́ kooli tɛtʋ tǝnɑɣɑ kʋpɑntʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɔɔ. 25 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kɑ́ kooli tɛtʋnɑɑ mɛ mǝ tooso kɛ́ kʋpɑntʋ sɩ: Mɑ kooliɣi mɑ yǝlɑɑ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ kʋpɑntʋ. Mɑɑ kooli Asilii nyǝ́mɑ mpɑ mɑ lɑpǝnɑ mɑ niŋ tɔɣɔ kʋpɑntʋ. Mɑɑ kooli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ mɑ lǝsɑɑ tɔɣɔ kʋpɑntʋ.

20

Ɩsɑyii tɔŋ kpɛtɛ, ntɑŋkpɑlɑ yɑɑ wontu fɛɩ ɩ tɔɔ

1 Pǝnɑɣɑ ŋkɛɣɛ Asilii wulɑʋ Sɑlǝkɔŋ kʋsɑ ɩ yoolɑɑ wulɑʋ sɔsɔ, nɑ ɩ́ tii Filiisi ɩcɑtɛ Asǝtɔtɩ tɔɔ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-tɛ.

2 Wɑɑtʋ ɩnɩ Tɑcɑɑ kɑ tɛmɑ Amɔtɩ pǝyɑlʋ Ɩsɑyii kɛ tɔm heeluɣu. Ɩ heelɑ-ɩ kɛ́ sɩ: Wɔɣɔsɩ lǝyɑɣɑ wontu, nɑ nyɑ́ ntɑŋkpɑlɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ mpʋ nɑ pǝ́ yele-ɩ kpɛtɛ.

Asǝtɔtɩ ɩcɑtɛ lɛɛkʋɣʋ wɑɑtʋ kɛ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: 3 Pǝ kpɛntɑ pɩɩsɩ tooso kɔlɔ mɑ tǝmlɛ tʋ Ɩsɑyii tɔŋ kpɛtɛ. Wontu yɑɑ ntɑŋkpɑlɑ fɛɩ ɩ tɔɔ. Mpʋ pǝ hʋlǝɣǝnɑ Icipiti nɑ Ɩtiyopii pǝ nyǝ́mɑ kɛ mpi pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ mɑɣɑnɑ-wɛ tɔ. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Asilii wulɑʋ kɑ́ kuu Icipiti nɑ Ɩtiyopii pǝ ɩfepiyɑ nɑ pǝ kʋkpɑtǝlɑɑ kɛ́. Wontu yɑɑ ntɑŋkpɑlɑ kɑɑ wɛɛ pɑ tɔɔ. Pɩɩ yele-wɛɣɛ kpɛtɛ kɛ́ tǝyǝlǝyǝlɩ. Tǝnɑɣɑ Icipiti nyǝ́mɑ kɑ́ tɔɣɔ fɛɛlɛ. 5 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mpɑ pɑ tɛɛlɑɣɑ Ɩtiyopii nyǝ́mɑ, yɑɑ pɑ hɔŋɑɣɑ pɑ tǝɣɩ Icipiti nyǝ́mɑ sǝnɑʋ tɔɔ tɔ, pɑ ɑpɑlʋtʋ kɑ́ yɔɔlɩ.

6 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ tɑɑ tǝ wɛ ɩsǝntɔ tɔ, kʋ nyǝ́mɑ kɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Tɑ tɛɛlʋɣʋ tɛɛsǝnɑ mpi tɔɣɔlɛ. Mpɛɣɛ tɩɩ hʋʋkɑɣɑ sɩ tɩɩ tʋ kpʋlʋɣʋ nɑ pɑ́ yɑ-tʋɣʋ Asilii nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ. Leɣelɛ tɩɩ hikinɑ nyʋɣʋ tʋtʋlɛ kɛ nɔɔnɔɔ?

21

Pɑpiloni hotuɣu

1 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ ntiɣi wʋlɑɣɑ tɛtʋ nti tǝ wɛ teŋku nɔɣɔ tɔ tǝ tɔɔ tɔ.

Kolontu lɩɩnɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ sɔɣɔntʋ nyǝntʋ tɑɑ.

Ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ fɑkʋɣʋnɑ Nekɛfɩ tɛtʋ tɑɑ tɔ.

2 Pǝ kulɑ tɔm sɔɣɔntʋ nyǝntʋ tɔɔ nɑ pǝ́ hʋlɩ-m.

Nmɑkǝllʋ, ŋmɑkǝlɩ.

Wɑkǝllʋ, nɑ́ɑ́ wɑkǝlɩ.

Ɩlɑm nyǝ́mɑ, ɩ́ tii pɑ tɔɔ.

Mɛtɩ nyǝ́mɑ, mɩɩ tɑ ɩcɑtɛ.

Tɑcɑɑ kɑ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ kʋnyɔmǝŋ wei

Pɑpiloni tʋwɑ piitimnɑɑ tɔ.

3 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlǝɣɩ.

Pǝ wɩɩkɩ-m kɛ́ ɩsɩɩ lʋlʋɣʋ

wʋsɑsɩ tɑkʋɣʋ ɑlʋllʋ tɔ.

Wʋsɑsɩ toŋ nyǝnsɩ lɑkɩ nɑ mɑ́ nyɑŋ,

pɩɩ sɑŋ sɩ mɑ́ nɩɩ.

Mɑ seliɣi, pɩɩ sɑŋ sɩ mɑ́ nɑ́.

4 Mɑ lɑŋlɛ pǝsɑɑ, nɑ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kpɑ-m.

Ahoo nnɑ mɑɑ nyɩɩlɑɑ tɔ ɑ pǝsɑ sɔɣɔntʋ nyǝnɑ.

5 Pɑ pɔwɑ ɑtɛ pɔɔŋ nɑ pɑ́ sɩɩ tɔɣɔnɑɣɑ,

nɑ pɑ́ tɔkɩ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ.

Tǝnɑɣɑlɛ pɑ yɑɣɑ kɑpukɑ kɛ kpɑkpɑɑ sɩ:

Yoolɑɑ sɔsɑɑ mɛ, ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ kʋkentiŋ.

6 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ heeli-m sɩ: Polo ń sɩɩ tɑŋlʋ,

ye ɩ nɑ mpi ɩ yɔɣɔtɩ.

7 Ye ɩ loosɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ kpɑɣɑnǝŋ hɔŋ,

yɑɑ kpɑŋɑsɩ yɑɑ yooyoonɑɑ cɑŋɑ.

Ɩlɛ ɩ pɑɑsǝnɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ nɑ pɑ́ nyɩ.

8 Tǝnɑɣɑlɛ tɑŋlʋ yɑɣɑ kɑpukɑ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ sɩ:

Tɑcɑɑ mɑ sǝŋɑ mɑ tǝtɑŋlɛ kɛ ilim nɑ ɑhoo kɛ́,

nɑ mɑ́ feŋiɣi.

9 Pɑ kɔŋnɑ ntɛ́ nɑ tǝnɑ tɔɔ,

nɑ pɑ́ cɑɣɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ

nɑ kpɑɣɑnǝŋ hɔŋ.

Ntɛnɑ nɔɣɔlʋ mɑ kɑpukɑ sɩ:

Pɑpiloni ɩ́lɛ́ ɩ hotɑɑ, ɩ hotɑɑ.

Ɩ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ lɛɛsǝŋ yɔkɑ

ɑtɛɣɛ ɩ tǝnɑ tǝpʋtʋpʋtʋ.

10 Mɑ yǝlɑɑ mpɑ mɛ pɑ mɑpɑ ɩsɩɩ mǝlɑ kɛ kɑtɑɣɑ tɑɑ tɔ.

Nti Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ,

Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ heelɑ-m tɔɣɔlɛ,

nɑ mɑ́ɑ́ tɛlǝsǝɣɩ-mɛ.

Ɩtɔm nyǝ́mɑ wɛ tɔm

11 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ ntiɣi Tumɑ tɔɔ tɔ.

Nɔɣɔlʋ yɔɣɔtǝnɑ-m nɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ nɑ Seyii tɛtʋ tɑɑ sɩ:

Tɑŋlʋ, wɑɑtʋnɑɑ ɩsǝnɑɣɑ pǝ kɑɑsɑ ɑhoo,

pǝlee kɛ́ ɑ tɛŋ?

12 Ɩlɛnɑ tɑŋlʋ cɔ sɩ:

Pɩɩ nyɑɑlɩ yɑ́ɑ́.

Amɑ pǝ tɑ nyɑɑlǝtɑ.

Ye mǝ luɣu wɛ kʋcɔcɔtʋ,

ɩlɛ ɩ́ tɑsɑ mǝlʋɣʋ kɛ wulee.

Tetɑŋ nɑ Ketɑɑ nyǝ́mɑ selɑɑ

13 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ ntiɣi Alɑpʋ tɔɔ tɔ.

Ketɑɑ nyǝ́mɑ mɛ, mǝ nɑ mǝ yooyoonɑɑ cɑɑsɩ.

Ɩ́ polo nɑ ɩ́ sʋʋ nyɩɩtʋ tɑɑ kɛ́ ɑhoo,

nɑ ɩ́ ŋmɛlɩ tiikɑsɩ tɑɑ.

14 Temɑ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ sǝŋnɑ lʋm kɛ selɑɑ mpɑ lʋkɔtʋ kʋɣɩ tɔ.

Ɩ́ ponɑ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ.

15 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yoou toŋ nɑ lɑɣɑlɛɛ tʋʋlʋɣʋ,

nɑ tɔ́ɔ́ŋ pɑm tɔɣɔnǝnɑ-wɛ.

16 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ kɑɑsɑ pǝnɑɣɑ kɛ teitei, ɩlɛnɑ Ketɑɑ nyǝ́mɑ teeli sɩɩ tǝnɑɣɑ. 17 Yǝlɑɑ pǝciiu tike kɛ pɩɩ kɑɑsɩ ɩ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ tɔtɔlɑɑ tɑɑ. Nti Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔlɛ.

22

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kpɑɑlʋɣʋ

1 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ ntiɣi toosee tɛtɛkǝlɛ tɔɔ tɔ.

Yosɑlɛm, pepe lɑpɑ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ kpɑɑkɩ lɔpʋtʋ tɔɔ?

2 Ɩcɑtɛ kʋcʋkǝlɛ, nɑ kɔkɔtɛ nyǝntɛ,

nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nyǝntɛ nyɑ́,

nyɑ́ sǝtɑɑ tɑ sǝnɑ lɑɣɑtɛ,

pɑ kɑɑ sɩ tǝyoole.

3 Nyɑ́ yoolɑɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ tǝnɑ sewɑ,

tɔtɔlɑɑ kpɑ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ.

Pɑ kuu nyɑ́ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ kpɛnnɑ

mpɑ pɑɑ sewɑ nɑ pɑ́ hɑtǝlɩ tɔ.

4 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ sɩ ɩ́ yele-m nɑ mɑ́ wii wɑhɑlɑ

wei ɩ mɑɣɑnɑ mɑ yǝlɑɑ tɔ ɩ tɔɔ.

Ɩ́ tɑɑ mɑɣɑsɩ sɩ ɩ́ puɣusiɣi-m.

5 Mpi tɔ, sɑŋɑ kɛ Ɩsɔ pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ

tisɑ tɑ tɑɑ kɛ́ ɑcufu nɑ tǝ́ kpisi nɑ pǝ́ liɣiti-tʋ.

Lɑŋwɑkǝllɛ wulɑ sɔsɔɔnɑ nɩɩkɩ

toosee tɛtɛkǝlɛ tɑɑ.

Kɑkiisɑsɩ kpɑɑkɩ tontoŋɑ tɔɔ.

6 Ɩlɑm yoolɑɑ tɔkɑ tɔɔŋ nɑ nyǝmɑ́.

Apɑlɑɑ cɑɣɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ tɑɑ, kpɑɣɑnǝŋ wɛɛ.

Kii nyǝ́mɑ yoolɑɑ lɛɛkɩ pɑ kpɑlǝŋ.

7 Yosɑlɛm, nyɑ́ tɛtɛkɑ kʋpɑmpɑnɑ tɑɑ

suwɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ pǝ kpɑɣɑnǝŋ.

Pɑ pɩɩlǝɣɩ nyɑ́ nɔnɔɔsɩ sɩ pɑ yooki.

8 Yutɑ fɛɩ kʋkentim tɔtɔ.

Kʋyɑkʋ ŋkʋ ɩ́ kɛɛsɩ mǝ ɩsɛ

nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ yoou wontu.

Nti pɑ pɩɩlɑ kutuluɣu ŋku

pɑ yɑɑ sɩ Lipɑŋ hɔtʋɣʋ tɔ kʋ tɑɑ tɔ.

9 Ɩ́ nɑwɑ Tɑfiiti ɩcɑtɛ koluŋɑ pɔɣɔlɛɛ tǝnɑ.

Ɩ́ hɔmɑ lʋm kɛ pǝ tɛɛ lɩɩlɛ tɑɑ.

10 Ɩ́ kɑlɑ Yosɑlɛm tɛɛsɩ.

Ɩ́ yɔkɑ sɩ tɑɑ lɛŋsǝnɑɑ sɩ

pǝ sɔɔsɩ koluŋɑ kɛ toŋ.

11 Ɩ́ hulɑ lɩɩlɛ kɛ koloosi nɑɑlɛ hɛkʋ.

Ɩ́ hɔmɑ lɩɩlɛ kʋpǝntɛ tɑɑ lʋm.

Amɑ ɩ́ tɑ́ kɛɛsɩ mǝ ɩsɛ

nɑ Ɩsɔ wei ɩ tɑɣɑnɑ wɑhɑlɑnɑɑ mpɛɣɛ too lɔŋ,

nɑ ɩ́ kɔnɑ-mɛ tɔ ɩ tɔɔ.

12 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Ɩsɔ Tɑcɑɑ,

Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ yɑɑ-mɛ sɩ

ɩ́ wii nɑ ɩ́ huɣuti lotu nɑ ɩ́ looli mǝ nyɔɔŋ,

nɑ ɩ́ suu lǝyɑɣɑ wontu.

13 Amɑ mɛ ɩlɛ, pǝ pǝsɑ-mɛɣɛ

lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ kɛ́.

Ɩ́ kʋɣɩ nɑɑŋ nɑ heeŋ nɑ ɩ́ liki nɑntʋ

nɑ sʋlʋm nɑ ɩ́ hɑkɩ teu.

Hɑlǝnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tǝ́ tɔɣɔ nɑ tǝ́ nyɔɔ tɑ kpɑkpɑɑ.

Mpi tɔ, cele tɩɩ sɩ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ

Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ mɑ́ nɩɩ sɩ:

Mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ tuunɑʋ sɩ

pǝ kɑɑ hɩɩsɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɛ,

ɩsɩɩ ɩ́ sǝpɑ.

Nti Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔlɛ.

Sepǝnɑ tɔm

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ heelɑ Ɩsɑyii mɑ́ sɩ mɑ́ polo nɑ mɑ́ nɑ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ Sepǝnɑ. Mɑ́ heeli-ɩ sɩ:

16 N fɛɩnɑ pʋlʋɣʋ cǝnɛ,

n nyǝnǝɣɩ nyɑ́ tǝɣɩ we nɑ hɑlɩ

ń huli nyɑ́ tǝɣɩ pǝlɑɑʋ kɛ

ɩsɔtɑɑ kʋkpɑmʋɣʋ tɑɑ?

17 N nyǝnǝɣɩ nyɑ́ tǝɣɩ pʋlʋ sɔsɔɔm kɛ́.

Amɑ Tɑcɑɑ kɑ́ kpɑɣɑ-ŋ nɑ ɩ́ lɔɣɔ-ŋ pooluŋ.

18 Ɩ kɑ́ pilimi-ŋ ɩsɩɩ pʋlʋ kʋkulutum kɛ

tɛtʋ kʋwɑlǝtʋ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ.

Tǝnɑɣɑ n kɑ́ sɩ nɑ nyɑ́ yoou kɛɛkɛnɑɑ kʋpɑmɑ sɑɑlɩ.

Nyɑ́ kɛnɑ nyɑ́ cɑɑ tǝyɑɣɑ fɛɛlɛ.

19 Mɑɑ lǝsǝ-ŋ nyɑ́ tǝmlɛ tɑɑ.

Mɑɑ tɔɣɔnɩ-ŋ nyɑ́ tǝcɑɣɑlɛ.

20 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ mɑɑ yɑɑ mɑ tǝmlɛ tʋ

Hilikiyɑ pǝyɑlʋ Ɩliyɑkim.

21 Mɑɑ suu-ɩ nyɑ́ cɑpɑ, mɑɑ lǝlɩ-ɩ nyɑ́ tɑmpɑlɑ,

nɑ mɑ́ tʋ nyɑ́ pǝsʋɣʋ kɛ ɩ niŋ tɑɑ,

nɑ ɩ́ pǝsɩ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ pɑ cɑɑ.

22 Nɑ mɑ́ cɛlɛ-ɩ wulɑʋ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ nyǝmlɛ.

Ɩ́ tʋlɑɑ, nɔɣɔlʋ ɩɩ tǝkǝɣɩ.

Pǝ́cɔ́ ɩ́ tǝkɑɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ tʋlǝɣɩ.

23 Ɩsɔ kɑ́ yelinɑ nɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ ɩsɩɩ nyǝmlɛ kɛ

lonte nɑɑni nyǝntɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩ cɑɑ tǝyɑɣɑ

nyǝ́mɑ teeli tǝhikile.

24 Ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɑ́ nyɔkǝlǝnɑ-ɩ kɛ́ nɑ pɑ yuŋ tǝnɑ. Tiisi sɔsɔɔnsɩ nɑ tiipee kɑ nyɔkǝlǝnɑ-ɩ kɛ́ ɩsɩɩ kewee nɑ kɔpʋnɑɑ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ kɑŋkɑnɑɣɑ ŋkɑ pɑɑ kɑmɑ lonte nɑɑni nyǝntɛ tɑɑ tɔ kɑɑ kpɛsɩ. Pɑɑ mɑ-kɛ nɑ kɑ́ kpɛɛ. Ɩlɛnɑ sǝɣǝlɑ wenɑ ɑ tǝnɑ ɑ kɑ wɛ kɑ tɔɔ tɔ ɑ́ wɑkǝlɩ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ.

23

Fenisii tɛtʋ wɑkǝlʋɣʋ tɔm

1 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ ntiɣi Tiii tɛtʋ tɔɔ tɔ.

Tɑɑsisi ɩcɑtɛ kpɩɩlǝŋ sɔsɔɔŋ mɛ ɩ́ wii.

Mpi tɔ, ɩcɑtɛ wɑkǝlɑɑ,

tǝyɑɣɑ fɛɩ, tǝsʋʋlɛ fɛɩ.

Hɑtoo Kitim tɛtʋ tɑɑ kɛ́ tɔm ntɩ tǝ lɩɩnɑɑ.

2 Sitɔŋ pɑɣɑtǝlɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ wɛ teŋku nɔɣɔ tɔ.

Sɔɣɔntʋ ɩ́ kpɑ-mɛ nɑ pǝ́ lɑ-mɛɣɛ hɑ.

Mǝ tillɑɑ tɛsǝɣǝnɑ teŋku.

3 Mpi pɑ tuukɑɣɑ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ lʋm sɔsɔɔm tɔ,

Sitɔŋ nyǝ́mɑ kʋŋɑɣɑnɑ-wɩ.

Mpɛ pɑ tɔkɑɣɑnɑ piitimnɑɑ kɑsǝyɑɣɑ.

4 Fɛɛlɛ ɩ́ kpɑ Sitɔŋ ɩcɑtɛ.

Mpi tɔ, teŋku nɑ ɩ holɑ sɔsɔɔnɑ sɩ:

Lʋlʋɣʋ wʋsɑsɩ tɑ kpɑtɑ-m.

Pǝ́cɔ́ mɑ tɑ tɩɩ lʋlǝtɑ.

Pǝyele mɑ tɑ tɔɔtɑ ɩfepiyɑ,

mɑ tɑ pɩɩsǝtɑ pɛɛlɑɑ.

5 Wɑɑtʋ wei Icipiti nyǝ́mɑ kɑ́ nɩɩ tɔm ntɩ tɔ,

pɑɑ selinɑ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ Tiii nyǝ́mɑ tɔ.

6 Teŋku nɔɣɔ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ wii.

Ɩ́ tɛsɩ teŋku nɑ ɩ́ polo Tɑɑsisi.

7 Wɑɩyo! Tiii kɔlɔ?

Ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ leelɑɑ kɛ́.

Yǝlɑɑ kɑ suwɑ tǝ tɑɑ kɛ́ hɑtoo lɔŋ kɛ́.

Ntɛ́ tǝ ŋmɑkǝlɑɣɑnɑ tɛtʋ pooluŋ nyǝntʋ.

8 Tiii tɑlɑɣɑ ɑwulɑɑ nteniŋ kɛ́.

Tǝ tɑɑtǝlɑɑ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑwulumpiyɑ.

Pɑ nyǝnǝɣɩ-wɛɣɛ yǝlɑɑ mpɑ pɑ nyɔɔŋ

kǝlɑ kʋlʋɣʋ kɛ ɑntulinyɑ tɑɑ tɔ.

Awe wɑkǝlɑ ɩcɑtɛ ntɛɣɛ mpʋ?

9 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ tʋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑɑ sɩ

ɩ wɑkǝlǝɣɩ ɩsǝcɑʋtʋnɑɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ teeli tɔ.

Nɑ ɩ́ tisi mpɑ yǝlɑɑ tʋɣʋnɑ tɔ.

10 Tiii nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ hɑlɑ mǝ tɛtʋ.

Mpi tɔ, kpɩɩlǝŋ sɔsɔɔŋ wei ɩ tɔŋ

teŋku sɔsɔ tɑɑ tɔ ɩ fɛɩ tɔtɔ.

11 Tɑcɑɑ nyɑɑsɑ teŋku.

Ɩ selisɑ kɑwulɑsɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ:

Pɑ́ wɑkǝlɩ Kɑnɑɑŋ koloosi ɑcɑlɛɛ.

12 Ɩ tɔmɑ sɩ: Sitɔŋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɛɛlɔ

wei pɑ kpipɑ nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ tɔ. Nyɑ́ ɑcimɑ tɛmɑ.

Polo Sipili tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔ.

Amɑ n kɑɑ hɛɛsɩ tǝnɑɣɑ.

13 Nyǝnnɑ Pɑpiloni tɛtʋ nyǝ́mɑ, pɑ fɛɩ tɔtɔ.

Asilii nyǝ́mɑ ŋmɑ tǝ tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ kutuluŋ sɔsɔɔŋ.

Pɑ yoonɑ-tɩ, nɑ pɑ́ yɔkɩ tǝ kɑwulɑɣɑ tɛɛsɩ

nɑ tǝ́ pǝsɩ ncɑɑlɛ.

Tɑɑlɛ wontu tɔɣɔ pɑ tɛtʋ.

14 Kpɩɩlǝŋ sɔsɔɔŋ ɩ́ wii.

Mpi tɔ, pɑ wɑkǝlɑ mǝ tǝcɔɔsǝlɛ.

15 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɔɔ Tiii tɔɔ kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ, ɩsɩɩ wulɑʋ kɑwulɑɣɑ pɩɩsɩ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑɑ lɑpɩ-ɩ ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ yontu tɑɑ kɛ́ wɑsɑŋkɑlɩ tɔm tɔ sɩ:

16 Wɑsɑŋkɑlɩ, nyɑ́ wei pɑ sɔɔ nyɑ́ tɔɔ tɔ.

Kpɑɣɑ nyɑ́ cǝmʋɣʋ.

Mɑkɩ-kʋ nɑ ń cɔɔkɩ ɩcɑtɛ.

Yooki yontu nɑ ń lɛlǝɣɩ-tɩ.

Yǝlɑɑ ɩ́ tɔɔsɩ nyɑ́ tɔm.

17 Pɩɩsɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ tɛɛkɩ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ yele nɑ Tiii nyǝ́mɑ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ nɑ ɑntulinyɑ ɑwulɑɑ tǝnɑ, nɑ pɑ́ hikiɣi pǝ liɣitee.

18 Amɑ pɑ kʋhikim nɑ pɑ kɑsǝyɑɣɑ tǝnɑ, kɑ́ pǝsɩ Tɑcɑɑ nyǝm kɛ́. Pɑ kɑɑ kɑɑ-yɛɣɛ huɣule, yɑɑ pɑ́ sɩɩ-yɛ nɑ ɑ mpɑɑ. Amɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ-yɛ nɑ pɑ́ hɑɣɑ. Pɑɑ suunɑ-yɛɣɛ wontu kʋpɑmpɑntʋ.

24

Tɛtʋ tǝnɑ wɑkǝlɑɑ

1 Ɩ́ nyǝnɩ, Tɑcɑɑ kɑ́ wɑkǝlɩ tɛtʋ.

Ɩ kɑ́ pǝsɩ-tǝɣɩ wʋlɑɣɑ nyǝntʋ.

Ɩ kɑ́ pǝsɩ-tǝɣɩ kpɛntǝlɑsɩ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ tǝ yǝlɑɑ.

2 Wɑhɑlɑ kʋlʋm kɑ́ mɑɣɑnnɑ kɔtʋlʋ nɑ yǝlɑɑ.

Nɑ cɑɑ nɑ ɩ yom, nɑ toto nɑ ɩ yom.

Nɑ pɛɛtǝlʋ nɑ wei ɩ yɑkɩ tɔ.

Nɑ kǝntǝlʋ nɑ wei pɑ kǝntǝɣɩ tɔ.

Nɑ kǝmlɛ tʋ nɑ wei pɑ fɛlǝɣɩ tɔ.

3 Pɩɩ kpiisi tɛtʋ kɛ́ tǝkpɑtɑɑ,

nɑ pǝ́ kuu tǝ wontu tǝnɑ tǝkpǝlǝkpǝlɩ.

Mpi Tɑcɑɑ sɩɩwɑ tɔɣɔlɛ.

4 Tɛtʋ wɛ lǝyɑɣɑ tɑɑ, nɑ tǝ́ pǝsɩ ncɑɑlɛ.

Antulinyɑ nɑ́ hotɑɑ, nɑ ɩ́ pǝsɩ ncɑɑlɛ.

Ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ pǝ wɑkǝlɑɑ.

5 Yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ pɑ wɑkǝlɑ-tɩ.

Mpi tɔ, pɑ yɔkɑ kiiŋ, pɑ wɑkǝlɑ kʋsǝsɩɩtʋ.

Pɑ yɔkɑ tɑm tɔɔ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ.

6 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tǝŋsɑ tɛtʋ kɛ mpusi

nɑ pǝ́ tɔɣɔ-tɩ.

Tǝ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ mǝlǝɣɩ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ.

Pǝ kpiisɑ-wɛ nɑ pǝ́ kɑɑsɩ-wɛɣɛ pǝ́cɔ́ tike.

7 Sʋlʋm kʋpɑm kɑ́ cɑɣɑ lǝyɑɣɑ.

Lɛsɛŋ tʋɣʋ kɑ́ lontili.

Lɑŋhʋlʋmlɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ sʋʋ nǝɣǝsɛɛ tɑɑ.

8 Akilimɑnɑɑ wulɑ kʋpɑnɑ sumɑ.

Acimɑ tɑɑ woŋɑ nɑ kpɑlǝsʋɣʋ sɑɑlɑɑ.

Cǝmǝŋ wulɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nyǝnɑ sǝpɑ.

9 Pɑɑ tɑsǝɣɩ sʋlʋnyɔɔlɛ nɑ yontu.

Pǝyele sʋlʋm toŋ nyǝm nɑ́ kpɑ nyɑŋ kɛ pǝ nyɔɔlɑɑ.

10 Ɩcɑtɛ kpɛtɛ nyǝntɛ ńtɛ́ tǝ yɔkɑɑ.

Tɛɛsɩ tǝnɑ tǝkɑɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ sʋʋkɩ.

11 Pɑ mɑkɩ kɑpusi kɛ hɑpɛɛ tɔɔ.

Mpi tɔ, sʋlʋm fɛɩ.

Lɑŋhʋlʋmlɛ fɛɩ tǝkpɑtɑkpɑtɑ.

Aŋmɑɑlɑ fɛɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

12 Wɑkǝlʋɣʋ tike wɛnnɑ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ kɑmpʋ pɛlɑ yem yem.

Pǝ yelɑ-kɛɣɛ ncɑɑlɛ.

13 Pǝ kɑɑ kɑɑsɩ yǝlɑɑ kɛ sɔsɔm kɛ tɛtʋ tɑɑ.

Ɩsɩɩ pɑ kooluɣu olifinɑɑ pee

nɑ pukɑɣɑ yɑɑ pɑ sɛtʋɣʋʋ

lɛsɛŋnɑɑ tukuŋ nɑ pǝ́ kɑɑsɩ ɑcɑlǝsɑ tɔ.

Lɑŋhʋlʋmlɛ kʋtɑtǝpɩɩʋ

14 Yǝlɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ kɑ́ kuli pɑ nɔɔsɩ.

Pɑɑ wiliti nɑ pɑ́ sɑ Tɑcɑɑ sɔsɔɔntʋ.

Pɑɑ yoo yontu nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ ilim tǝtʋlɛ.

15 Pɑɑ sɑ Tɑcɑɑ teeli kɛ ilim tǝlɩɩlɛ.

Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ hǝtɛ kɑ́ yɑɑ hɑlǝnɑ pǝ

tɑlɑ lʋm tɑɑ tɛtʋ nɑ teŋku nɔɣɔ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ.

16 Tǝ nɩɩkɩ pǝ yooki yontu kɛ hɑtoo ɑntulinyɑ tǝnɑɣɑ tɔɔ sɩ:

Tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ Ɩsɔ kɛlɛ teeli tʋ.

Ɩlɛnɑ mɑɑ tɔŋ sɩ: Mɑ tɑlɑ mɑ tǝnɑɣɑ,

mɑ tɑlɑ mɑ tǝnɑɣɑ. Mɑ lepɑɣɑ.

Wɑɑlɩ lɩɩlɑɑ lɩɩkɩ wɑɑlɩ,

wɑɑlɩ lɩɩlɑɑ lɩɩkɩ wɑɑlɩ.

17 Sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ nɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́

nɑ puluɣu pǝ tɑŋɑ ɑtɛ yǝlɑɑ mɛ.

18 Ye wei ɩ́ nɩɩwɑ sɔɣɔntʋ

sɔsɔɔntʋ kɑkiisɑɣɑ nɑ ɩ́ seeki

ɩlɛ ɩ hoti pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ.

Ye wei ɩ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ lʋ nɑ ɩ lɩɩ,

ɩlɛ puluɣu nɑ́ɑ́ puu-ɩ.

Tɛʋ ɑnɑɑm tʋlɑɑ. Antulinyɑ selɑ ɩ kite tɛɛ.

19 Tɛtʋ cǝlǝɣɩ, tǝ yɑ pɔɣɔlɛɛ.

Tɛtʋ leŋliɣi.

20 Tɛtʋ tɑŋtǝɣɩ, ɩsɩɩ sʋlʋnyɔɔlʋ.

Tǝ seliɣi ɩsɩɩ cokǝle.

Tǝ ɩsɑɣɑtʋ pɛtɑ-tɩ, tǝ kɑɑ tɑsɑ kʋlʋɣʋ.

Kɑwulɑsɩ sɔsɔɔnsɩ tomle, Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ cɑɑlʋɣʋ

21 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Tɑcɑɑ kɑ́ kʋlɩ ɩsɔtɑɑ toŋtunɑɑ tɔɔ. Ɩ kɑ́ kʋlɩ ɑtɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ nɑɑsɩ-wɛ. 22 Pɑɑ kpeɣeli-wɛɣɛ tǝntǝmlɛ kɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́ nɑkʋlɩ tɑɑ. Pɑɑ tǝkɩ pɑ tɔɔ kɛ́ sɑlǝkɑ nɔɣɔlʋ tɑɑ. Kʋyɛɛŋ pɑɣɑlɛ sikiɣi, ɩlɛnɑ pɑ́ nɑɑsɩ-wɛ.

23 Pɩɩ liɣiti ɩsɔtʋ.

Fɛɛlɛ kɑ pɩɩ ilim.

Mpi tɔ, Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Siyɔŋ

pʋɣʋ tɔɔ nɑ Yosɑlɛm.

Ɩ teeli kɑ́ nɑɑkɩ ɩ yǝlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ɩsɛntɑɑ.

25

Tɑcɑɑ kɛlɛ tɑmpɑnɑ tǝŋlɑɑ tǝcɔɔsǝlɛ

1 Hɑɩ Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ mɑ Ɩsɔ.

Mɑɑ sɑ-ŋ nɑ mɑ́ pʋɣʋlɩ nyɑ́ hǝtɛ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, nyɑ́ lɑpǝnɑ mpi mpi pǝ wɛ teu kɛ sɔsɔm tɔ.

Mpi n sɩɩwɑ hɑtoo lɔŋ tɔ,

pǝ cɑɣɑ teu kɛ́ nɑ pǝ nyɔɔwɑ.

2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, n pǝsɑ ɩcɑtɛ kɛ pɛɛ kɑŋmɑɑɣɑ.

Tɩɩ kɛ́ koluŋɑ ɩcɑtɛ kɛ́.

Kpɑɩ nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ tɑ kɛ ɩcɑtɛ tɔtɔ.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ-tɛɣɛ ŋmɑʋ.

3 Pǝ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ toŋtunɑɑ kɑ́ tʋ-ŋ teeli.

Nmɑkǝllɑɑ piitim ɩcɑtɛ kɑ́ nyɑnɑ-ŋ.

4 Nyɑɣɑlɛ ɩcɑm tǝcɔɔsǝlɛ.

Nyɑɣɑlɛ kʋnyɔntʋ kpʋlʋɣʋ

tǝtʋlɛ kɛ lɑŋwɑkǝllɛ wɑɑtʋ.

Nyɑ́ kɛnɑ tǝcɔɔsǝlɛ nɑɑni nyǝntɛ

kɛ tɛʋ sɔsɔɔʋ wɑɑtʋ.

Nyɑɣɑlɛ tɑ ɩsotom kɛ hɑŋɑɣɑ wɑɑtʋ.

Nmɑkǝllɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ wɛ

kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ sɔsɔɔʋ nɩɩkʋɣʋ koluŋɑ tɔ.

5 Yɑɑ ɩsɩɩ hɑŋɑɣɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

Amɑ nyɑ́ sumsiɣi kpɑɩ nyǝ́mɑ kɔkɔtɛ,

ɩsɩɩ hɑŋɑɣɑ tɛŋʋɣʋ sɑɑ wei ɩsɔŋmʋntʋ tɛɛkɩ tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ n sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ ŋmɑkǝllɑɑ yontu.

Piitimnɑɑ tǝnɑ ɑcimɑ

6 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ n kɑ́ lɑ piitimnɑɑ tǝnɑɣɑ ɑcimɑ

kɛ pʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɑɑ.

N kɑ́ sɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑmpɑŋkɑ,

nɑ nɑntʋ kʋpɑntʋ, nɑ sʋlʋm kʋpɑm

mpi pǝ wɛ tǝcǝlǝcǝlɩ tɔ.

7 Pʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ tǝnɑɣɑ

n kɑ́ cǝlɩ lɑŋwɑkǝllɛ sɑɑlɑɣɑ

ŋkɑ kɑ kentɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔ.

Nkɛ kɑ tɑkǝnɑ piitimnɑɑ tǝnɑ.

8 Tɑcɑɑ n kɑ́ kpiisi sǝm kɛ tɑm tɔɔ.

Ɩsɔ n kɑ́ hɩɩsɩ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩsǝlʋm.

N kɑ́ kɛɛlɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́

fɛɛlɛ nte nyɑ́ yǝlɑɑ kɑ tɔɣɑɑ tɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑŋhʋlʋmlɛ, Mowɑpʋ nyǝ́mɑ wɑkǝlʋɣʋ

9 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ yǝlɑɑ kɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ:

Nyɑɣɑlɛ tɑ Ɩsɔ wei tǝ lɑpɑ nɑɑni tɔ.

Nyɑ́ wɑɑsǝnɑ-tʋ.

Tɑcɑɑ kɛ tǝ tʋwɑ nɑɑni.

Tɑ lɑŋɑ ɩ́ hʋlʋmɩ nɑ tǝ́ yɔɔlɩ.

N yɑpɑ-tʋɣʋ.

10 Tɑcɑɑ n kɑ́ tǝnɩ niŋ kɛ pʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ ɩsɩɩ kʋkentim.

Amɑ ɩ kɑ́ fɛlɩ Mowɑpʋ kɛ nɔɔhɛɛ kɛ tǝnɑ ɩnɩ.

Ɩsɩɩ pɑ fɛlʋɣʋ nyɩɩtʋ kɛ hute pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ tɔ.

11 Tǝnɑɣɑ Mowɑpʋ kɑ́ hʋ́lɩ́ niŋ nɑ ɩsɔ ɩsɩɩ lʋm yɑlʋ.

Pɑɑ nɑ mpʋ, Tɑcɑɑ kɑ́ tisi kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ mpɛɣɛ tǝfɛ.

Pɑɑ pɑɑ kɑɑsɩ pɑ tǝɣɩ ɩsǝnɑ.

12 Mowɑpʋ ye pǝ kɑɑsɑ nyɑ́ koloosi sɔsɔɔŋsɩ nɑ toŋ nyǝnsɩ.

Ɩsɔ kɑ́ pǝsɩ-sǝɣɩ kpɛntǝlɑsɩ.

Ɩ kɑ́ pɛtɩ-sǝɣɩ ɑtɛ mʋsʋɣʋ tɑɑ.

26

Koluŋɑ ɩcɑtɛ tɔm

1 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ pɑɑ yoo yontu kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ:

Tǝ wɛnɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ.

Nyʋɣʋ yɑpʋ kɛ Ɩsɔ lɑpɑ ɩsɩɩ koluŋɑ nɑ kɑ pile.

2 Ɩ́ tʋlɩ nɔnɔɔsɩ, ɩ́ yele nɑ piitimnɑɑ mpɑ

pɑ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ pɑ́ sʋʋ.

Piitimnɑɑ mpɑ pɑ lɑpɑ nɑɑni tɔ pɑ́ sʋʋ.

3 Wei ɩ sǝŋɑ tǝcɑ kɛ ɩ tɑɣɑnʋɣʋ tɑɑ tɔ.

N hɑɑkɩ-ɩ hɛɛsʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́.

Mpi tɔ, nyɑɣɑ ɩ tʋ nɑɑni.

4 Ɩ́ tʋ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni kɛ tɑm tɔɔ.

Ɩnɩ ɩ kentiɣinɑ ɩsɩɩ kʋkpɑmʋɣʋ kɛ pɑɑ wɑɑtʋ wei.

5 Ɩ tisɑ mpɑ pɑɑ wɛ kumlee tɔɔ kɛ́ hɑtoo ɩsɔtɑɑ tɔ.

Ɩ pǝsɑ kpɛntǝlɑsɩ kɛ ɩcɑtɛ nte pɑ tɑɑ kpǝtǝɣǝnɑ tɔ.

Ɩ tisɑ-tɛɣɛ hɑtoo ɑtɛɣɛ nɑ tǝ́ tɔɣɔ tɛtʋ.

6 Wɑhɑlɑ nyǝ́mɑ fɛlɑ-tɛɣɛ nɔɔhɛɛ.

Kʋnyɔntʋnɑɑ pɑɑ-tɛɣɛ nɔɔhɛɛ.

Kɑntǝkɑɣɑ kʋyɛɛŋ tɑɑ sǝlǝmʋɣʋ

7 Siɣisilu mpɑɑʋ kɛ́ tɑmpɑnɑ mpɑɑʋ kɛ́.

N kɛ́ tɑmpɑnɑ kɛ́.

Nyɑ́ hɛɛkǝnɑ mpɑɑʋ ŋku siɣisilu tǝŋǝɣɩ tɔ.

8 Tɑcɑɑ, nyɑɣɑ tǝ tekiɣi mpɑɑʋ ŋku

n hʋlɑ-tʋ sɩ tǝ tǝŋ tɔ kʋ tɑɑ.

Tǝ yɑɑ-ŋ, tǝ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ.

Mpi tǝ nyɩɩlǝɣɩ tɔɣɔlɛ.

9 Mɑ nyɩɩlǝɣɩ-ŋ ɑhoo kɛ́,

nɑ mɑ́ pɛɛkǝɣɩ-ŋ hɑtoo mɑ lotu tɑɑ.

Wɑɑtʋ wei n hʋʋkǝnɑ tɛtʋ tɔɔ tɔ.

Antulinyɑ yǝlɑɑ kpɛlǝmǝɣɩ siɣisuɣu tǝŋʋɣʋ.

10 Ye pɑ́ hʋlǝɣɩ ɩsɑɣɑʋ kɛ suulu,

ɩɩ cɛkǝɣǝnɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ tɔm.

Ɩ hɑɑkɩ ɩ tǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́

siɣisuɣu tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

Ɩɩ nɑɑkɩ Tɑcɑɑ sɔsɔɔntʋ tɔm.

11 Tɑcɑɑ n teɣetiɣi niŋ kɛ́, ɩlɛ mpɛ pɑɑ nɑɑ mpʋ.

Amɑ pɑɑ nɑ́ ɩsǝnɑ n pɑɑsǝɣǝnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ tɔm tɔ.

Ɩlɛnɑ fɛɛlɛ pɩɩ-wɛ.

Kɔkɔ ŋkɑ n kɑ tɑɣɑnɑ nyɑ́ kolontunɑɑ tɔɔ tɔ kɑ́ nyɑɣɑ-wɛ.

12 Tɑcɑɑ nyɑ́ hɑɑkǝnɑ-tʋɣʋ hɛɛsʋɣʋ.

Mpi tɔ, nyɑ́ lɑkǝnɑ tɑ́ kʋlɑpǝm tǝnɑ nɑ pǝ́ lɑkɩ.

13 Tɑcɑɑ tɑ́ Ɩsɔ,

sɔsɑɑ lɛlɑɑ kɑ tɔɣɔ tɑ́ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ ɩsɩɩ nyɑ́.

Amɑ nyɑ́ tike nyɑ́ pɛɛlɛɛ tɔɔ kɛ́ tǝ yɑɑkɩ nyɑ́ hǝtɛ.

14 Mpɑ pɑ sǝpɑ tɔ pɑ kɑɑ fe.

Sǝtɑɑ kɑɑ kʋlɩ.

Mpi tɔ, n tʋ niŋ nɑ ń kʋ-wɛ.

N kpiisɑ-wɛ nɔɣɔlʋ kɑɑ tɔɔsɩ pɑ tɔɔ.

15 Tɑcɑɑ n lɑpɑ nɑ piitim huki.

Tɑcɑɑ n wɑlǝsɑ piitim.

N hʋlɑ nyɑ́ teeli.

N wɑlǝsɑ tɛtʋ tǝnɑsɩ kɛ toosi tǝnɑ tɑɑ.

16 Tɑcɑɑ tǝ pɛɛkɑ-ŋ tɑ lɑŋwɑkǝllɛ wɑɑtʋ.

N hɔmɑ tɑ ŋkpɑŋʋɣʋ, ɩlɛnɑ tǝ́ wiinɑ-ŋ sɩ ń wɑɑsɩ-tʋ.

17 Tɑcɑɑ tǝ lɑpɑ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ kɛ́,

ɩsɩɩ lʋlʋɣʋ tɑkʋɣʋ ɑhonto tɔ.

Ɩ cɑɑkɩ lʋlʋɣʋ nɑ ɩ wiikinɑ wʋsɑsɩ.

18 Mpʋ tɔtɔɣɔ nɑ tɑ́,

pɩɩ wɛɛ sɩ tǝ lʋlɩ pʋlʋpʋ.

Lʋlʋɣʋ wʋsɑsɩ kpɑ-tʋ.

Amɑ heelim kɛ tǝ lʋlɑɑ.

Tǝ tɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ kɔnɑ nyʋɣʋ yɑpʋ kɛ ɑtɛ.

Pǝyele tǝ tɑ lʋlɩ yǝlɑɑ kʋfɑmɑ kɛ ɑntulinyɑ tɑɑ.

Sǝtɑɑ feesuɣu nɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋfɛlʋɣʋ

19 Mɑ yǝlɑɑ mɛ mǝ sǝtɑɑ kɑ fe.

Mǝ sǝtɑɑ mpɑ pɑɑ kɛ́ mɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑɑ wɛɛnɑ weesuɣu.

Mpɑ mɛ ɩ́ hǝntɑ mʋsʋɣʋ tɑɑ tɔ ɩ́ kʋlɩ.

Ɩ́ yɑɣɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑkiisɑsɩ.

Mpi tɔ, mǝ cɔlɔʋ kɛ tɑnɑŋ nyǝŋkʋ kɛ́.

Tɛtʋ kɑ́ mǝŋnɑ mpɑ pɑ sǝpɑ tɔ.

20 Mɑ yǝlɑɑ ɩ́ sʋʋ mǝ kutuluŋ tɑɑ,

ɩ́ tǝkɩ mǝ tɔɔ.

Ɩ́ ŋmɛlɩ tǝnɑɣɑ lɑɑsɑɣɑ tɔɔ.

Hɑlǝnɑ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ hɛɛ.

21 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ lɩɩkɩ ɩ tǝcɑɣɑlɛ sɩ,

ɩ fɛlǝɣɩ ɑtɛ yǝlɑɑ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ.

Kʋyɑkʋ ŋkʋ tɛtʋ kɑ́ kɛɛlɩ yǝlɑɑ

mpɑ tɩɩ kʋwɑ tɔ pɑ tɔɔ.

Tɛtʋ kɑɑ tɑsɑ tɑkʋɣʋ kɛ mpɑ tǝ kʋwɑ tɔ.

27

Teŋkunɑɑ tɑɑ tʋm sɔsɔ kpisuɣu

1 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑ́ kpɑɣɑ ɩ lɑɣɑtɛ kpɩɩsǝŋ nyǝntɛ. Tǝ kɛ́ sɔsɔɔlɛ kɛ́ nɑ tǝ wɛnɑ toŋ, nɑ ɩ́ yoonɑ tʋm sɔsɔ wei ɩ kootɑ kootiɣi kootiɣi nɑ ɩ́ fɛɩ kpɑʋ tɔ. Ɩ kɑ́ yoonɑ Lefiyɑtɑŋ. Tʋm selu Lefiyɑtɑŋ wei ɩ kootɑ kootiɣi kootiɣi tɔ. Ɩ kɑ́ kʋ tɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ cɑkɩ teŋku tɑɑ tɔ.

Tɑcɑɑ nɑ ɩ lɛsɛŋ tʋɣʋ pɑ tɔm

2 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ pɑɑ tɔ sɩ:

Ɩ́ yoo yontu kɛ lɛsɛŋ tɩɩŋ wei ɩ wɛnɑ pee kʋpɑnɑ tɔ.

3 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑɣɑlɛ tɩɩŋ ɩnɩ ɩ tɑŋlʋ.

Mɑ pǝlǝɣɩ-ɩ lʋm kɛ pɑɑ wɑɑtʋ wei.

Ahoo nɑ ilim kɛ mɑ tɑŋǝɣɩ-ɩ.

Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ nɔɣɔlʋ sʋʋ.

4 Mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ hɛɛwɑ.

Amɑ ye mɑ mɑɣɑnɑ pǝ tɑɑ kɛ́ sɔwɑ nɑ kɔlɔŋ,

mɑɑ yoonɑ-yɛɣɛ nɑ mɑ́ nyɑɣɑsɩ ɑ tǝnɑɣɑ kɔkɔ.

5 Amɑ ye pɑ nyǝnɑ-m kpʋlʋɣʋ tǝtʋlɛ,

nɑ pɑ́ yele nɑ mɑ́ nɑ-wɛ tǝ́ ciiki nɑ tǝ́ wɛɛ leleŋ pǝ pɑɑsi.

Ɩsɔ kɑ wii Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ ɩcɑtɛ kʋlɔlɔlɛ

6 Kʋyɛɛŋ wei ɩ kɔŋ tɔ ɩ tɑɑ,

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ kɑ lilɑ.

Yɑkɔpʋ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kɑ́ nɛɣɛtɩ

nɑ ɩ́ tʋ hɛtʋ.

Ɩ́ kɑ́ suuli ɑntulinyɑ tǝnɑɣɑ mǝ kʋlʋlʋm.

7 Tɑcɑɑ n mɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɩɩ

n mɑpʋ mpɑ pɑ mɑkɑɣɑ mpɛ tɔ?

N kʋ-wɛ ɩsɩɩ n kʋkɑɣɑ mpɑ pɑ kʋ mpɛ tɔ?

8 Aɑɩ yoo, ɑmɑ ń kɛɛsɑ teu kɛ́ nɑ ń tɑɣɑnɩ pɑ hʋʋnɑʋ,

nɑ ń yele nɑ kolontunɑɑ kuu-wɛ.

Nyɑ́ heelim tɛɛnɑ-wɛ ɩsɩɩ ilim tǝlɩɩlɛ heelim kʋyɑkʋ.

9 Sɑlǝkɑ ɩnɩ ɩ kɑ́ hɩɩsǝnɑ Yɑkɔpʋ nyǝ́mɑ ɩsɑɣɑtʋ.

Mpi pɑ suulu hʋlʋɣʋ kɑ́ lʋlɩ tɔɣɔlɛ.

Tɑcɑɑ kɑ́ yɔkɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ pɛɛ, nɑ ɑ pǝsɩ mʋsʋɣʋ.

Ɩsɩɩ pɑ́ yɔkʋɣʋ tɛtʋ kʋhʋlʋmtʋ pɛɛ tɔ.

Tʋɣʋ Aselɑ tesikɑsɩ nɑ pɛɛ kʋsikee kɑɑ tɑsɑ sǝŋʋɣʋ.

10 Koluŋɑ ɩcɑtɛ wɛ kpɛtɛ.

Pɑ lɔwɑ lonte ntɛɣɛ.

Pɑ yelɑ-tɛ ɩsɩɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ.

Nɑwee kɑ́ tɔkɩ nyɩɩtʋ kɛ tǝnɑ nɑ ɑ́ hɛɛsǝɣɩ.

A kɑ kuɣuli tiikɑsɩ piliŋɑsɩ.

11 Wɑɑtʋ wei piliŋɑsɩ wʋlǝɣɩ ɩlɛnɑ pɑ pɛlɩ-sɩ,

nɑ ɑlɑɑ nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ nɑ pɑ́ tʋ kɔkɔ.

Mpi tɔ, pɑ kɛ yǝlɑɑ mpɑ pɑ fɛɩnɑ lɑɣɑtʋ tɔɣɔ.

Wei ɩ lɑpɑ-wɛ tɔ ɩ kɑɑ hʋlɩ-wɛɣɛ suulu.

Kolontunɑɑ kɑ kuuwɑ mpɑ tɔ pɑ mǝlʋɣʋ sɔsɔɔm

12 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Tɑcɑɑ kɑ nyɑmsɩ tɩɩŋ,

kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ,

nɑ pǝ́ polo Icipiti lɔɔʋ tɔ.

Ɩ kɑ́ nyɑmsɩ tɩɩŋ ɩlɛnɑ

pɑ́ tɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ-mɛɣɛ

kʋlʋm kʋlʋm.

13 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ pɑɑ hʋlɩ ɑkɑntǝlɛ sɔsɔɔlɛ.

Yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ lepɑ Asilii tɛtʋ tɑɑ tɔ pɑɑ kɔɔ.

Nɑ mpɑ pɑɑ yɑwɑ Icipiti tɛtʋ tɑɑ tɔ pɑɑ kɔɔ.

Pɑɑ hǝntɩ Tɑcɑɑ kɛ ɑtɛ kɛ pulɑɣɑ

nɑŋŋ nyǝŋkɑ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm.

28

Tɛʋ heelim mpi pǝ wɑkǝlǝɣɩ Sɑmɑlii tɔ

1 Sɑmɑlii ɩcɑtɛ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Tǝ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ntenuɣu,

ŋku kʋ wɛ tɛtɛkǝlɛ mʋsʋŋ nyǝntɛ ɩsɔtɑɑ tɔ.

Nkʋɣʋ Ɩfǝlɑyim sʋlʋnyɔɔlɑɑ hɔŋnɑ pɑ tɩ.

Tǝ kɑcɔkɑ wontu wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ hɛtʋɣʋ kʋlontuluɣu kɛ

tɛtɛkǝlɛ mʋsʋŋ nyǝntɛ ɩsɔtɑɑ.

Mpɑ sʋlʋm kʋwɑ tɔ pɑ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

2 Tɑcɑɑ kʋsǝnɑ ntɛɣɛlɛ yʋlʋ toŋ tʋ ɑpɑlʋtʋ ɩsɩɩ tɔmpɛɛ

tɛʋ sɔsɔɔʋ.

Ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ ŋkɑ kɑ wɑkǝlǝɣɩ tɔ.

Ɩsɩɩ tɛʋ ŋku kʋ suuliɣi lɔɔŋ kɛ lʋm tɔ.

Ɩ kɑ́ lɑnɑ ɩ toŋ nɑ ɩ́ pɛtɩ ɩcɑtɛ kɛ ɑtɛ.

3 Pɑɑ fɛlɩ nɔɔhɛɛ kɛ Ɩfǝlɑyim

sʋlʋnyɔɔlɑɑ ntenuɣu ɩsǝcɑʋ nyǝŋkʋ.

4 Nɑ hɛtʋɣʋ kʋlontuluɣu ŋku ɩ lɑpǝnɑ kɑcɔkɑ nɑ kʋ wɛ

tɛtɛkǝlɛ mʋsʋŋ nyǝntɛ ɩsɔtɑɑ tɔ.

Sɑmɑlii kɑ wɛɛ kɛ ɩsɩɩ yʋlʋ

nɑɑkʋɣʋ Fiki tʋɣʋ pile kɑlɑɑlɑɣɑ,

nɑ ɩ́ kooli nɑ ɩ́ li kpɑkpɑɑ tǝso tɔ.

5 Kʋyɑkʋ ŋkʋ tɔ, Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kɑ́ wɛɛnɑ ɩsɩɩ ɩ yǝlɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ ntenuɣu kɑcɔkɑ nyǝŋkʋ. 6 Ɩnɩ ɩ kɑ́ tʋnɑ siɣisuɣu lǝmɑɣɑsǝlɛ kɛ mpɑ pɑ cɑɣɑ hʋʋlɛ tɔ. Ɩ kɑ́ tʋ tomɑ kɛ mpɑ pɑ tɔɣɔnǝɣɩ kolontu nɑ pɑ́ tɑnɑ-ɩ ɩcɑtɛ nɔnɔɣɔ tɔ.

Sʋlʋnyɔɔlɑɑ mpɑ pɑ woŋiɣi Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɔ

7 Pǝ kpɛŋnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɔtɔ,

sʋlʋm lɑpɑ nɑ pɑ́ cɛŋlǝɣɩ.

Sʋlʋm toŋ nyǝm tolisiɣi-wɛ.

Pɑ cɛŋlǝɣǝnɑ sʋlʋm toŋ nyǝm.

Sʋlʋm lipɑ-wɛ, sʋlʋm toŋ nyǝm tolisɑ-wɛ.

Pɑ tɛlǝsǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ pɑ́ cɛŋlǝɣɩ.

Pɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔm nɑ pɑ́ sɩɩkɩ nɑ pɑ́ leŋliɣi.

8 Tɔtʋ wɑɑsǝnɑ pɑ tɑɑpǝlǝnɑɑ tǝnɑ tɔɔ.

Kʋsɔɣɔtʋ kɛ pɑɑ timpi, tǝpɑntɛ fɛɩ.

9 Nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

Aweɣe Ɩsɑyii sɛɣɛsǝɣɩ nyǝmtʋ?

Aweɣe ɩnɩ ɩ hʋlǝɣɩ tɔm sɩ ɩ́ nyɩ?

Piyɑ mpɑ pɑ cɛpɑ hǝlɑ kɛ nɔɔnɔɔ tɔ

yɑɑ pǝkɔɔlɑsɩ?

10 Mpi tɔ, kʋsǝsɩɩtʋ ntǝɣǝlɛ kʋsǝsɩɩtʋ*fɑ*.

Kʋtʋtʋtʋ ntǝɣǝlɛ kʋtʋtʋtʋ.

Sɑŋɑ sɩ tǝnɛ, cele sɩ tǝnɛ. ɑ

11 Tɔʋ, yǝlɑɑ mpɑ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ,

nɑ mpɑ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ nsǝmɑ kpɑɩ nyǝnɑ tɔ,

pɑ tɔm kɛ Tɑcɑɑ kɑ́ yɔɣɔtǝnɑ yǝlɑɑ pɑnɛ.

12 Ɩ kɑ tɔmɑɣɑ sɩ:

Tǝhɛɛsǝlɛ ntɔ,

ɩ́ yele mpɑ pɑ kɑwɑ tɔ nɑ pɑ́ hɛɛsɩ.

Lonte nte tǝ wɛ tǝpɑmm tɔɣɔlɔ.

Amɑ pɑ kisɑ nɩɩʋ.

13 Nɑ pɑ́ tɔ sɩ:

Kʋsǝsɩɩtʋ ntǝɣǝlɛ kʋsǝsɩɩtʋ.

Kʋtʋtʋtʋ ntǝɣǝlɛ kʋtʋtʋtʋ.

Sɑŋɑ sɩ tǝnɛ nɑ cele sɩ tǝnɛ.

Pǝ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ye pɑ tɔŋ ɩlɛ,

pǝ co-wɛ nɑ pɑ́ hoti ɑlele nɑ pǝ́ pɛlɩ-wɛ,

nɑ kɑtɔkɑ kpɑ-wɛ nɑ pǝ́ tɛɛnɑ-wɛ.

Kite tɛɛ pǝlɛ

14 Pǝ tɔɔ tɔ, woŋlɑɑ mɛ,

ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

Yǝlɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ mɛ ɩ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ.

15 Ɩ́ nɩɩ, nti mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ:

Tɑ́ nɑ sǝm tǝ pɛɛlɑ nɔɣɔ.

Tɑ́ nɑ ɑtɛtǝlɛ tǝ yɔɣɔtɑɑ nɑ tǝ́ sɩɩ.

Pɑɑ wɑhɑlɑ sɔsɔ kɔmnɑ ɩ kɑɑ tɑlɑ-tʋ.

Mpi tɔ, kɑloolɑɣɑ ntɛ́ tɑ́ tǝcɔɔsǝlɛ.

Pɔpɔtʋ kɛ tɑ́ tǝŋmɛllɛ.

16 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

Ɩɩ nɑɑkɩ, mɑ sɩɩkɩ kite tɛɛ pǝlɛ kɛ Siyɔŋ tɑɑ.

Nkuluŋɑ tɑɑ pǝlɛ*fɑ* nte pɑ tɑɣɑnɑɑ tɔɣɔ.

Tǝ kɛ́ liɣitee pǝlɛ nte tǝ cɑɣɑ teu tɔ.

Ye wei ɩ́ tisɑ tǝ tɔɔ kɛ́ yuŋ

ɩ wɛɛkǝnɑ tomɑ kɛ ɩsɩɩ ntɛ. ɑ sɩ kʋ lɑ toŋ.

17 Tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ kɛ mɑ lɑkǝnɑ nɑ pǝ́ siɣisi tǝcɑ.

Mɑɑ lɑnɑ siɣisuɣu nɑ pǝ́ wɛɛ teitei.

Amɑ tɔmpɛɛ tɛʋ kɑ́ kuu mǝ kɑloolɑɣɑ tǝcɔɔsǝlɛ.

Lʋm kɑ́ su nɑ pǝ́ tɔɣɔ mǝ pɔpɔtʋ tǝŋmɛllɛ.

18 Mǝ nɑ sǝm mǝ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kɑ́ wɑkǝlɩ.

Mǝ nɑ ɑtɛtǝlɛ mǝ kʋyɔɣɔtʋtʋ

nɑ mǝ kʋsǝsɩɩtʋ kɑɑ tɑɑŋɩ.

Kʋyɑkʋ ŋku wɑhɑlɑ sɔsɔ kɑ́ kɔɔ tɔ,

ɩ kɑ́ pɑɑ-mɛɣɛ nɔɔhɛɛ.

19 Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ kɑ kɔɔ ɩ kpɑɑkɩ-mɛɣɛ. Mpi tɔ, tɑnɑŋ nɑ ilim tɑɑ nɑ tɑɑnɑɣɑ kɛ wɑhɑlɑ kɑ́ kɔŋ. Wɑhɑlɑ kɔkɔtɛ tike kɑ́ tʋ-mɛɣɛ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ.

20 Wɑhɑlɑ kɑ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ

kʋhǝntʋɣʋ wɛɛkʋɣʋ tǝtopi pɩɩ tɑkɩ-ɩ,

yɑɑ ɩ kʋtɑkʋɣʋ wɛɛkʋɣʋ tǝpɛɛ pɩɩ tɑkǝɣɩ tɔ.

21 Tɑcɑɑ kɑ́ sǝŋ ɩ nɑɑsɩ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ

ɩ kɑ lɑpʋ Pelɑsim pʋɣʋ tɑɑ tɔ.

Ɩ nɑntʋ kɑ́ sele

kɛ́ ɩsɩɩ Kɑpɑwɔŋ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ.

Ɩ kɑ́ lɑ tǝmlɛ nte pɑ tɑ nyɩ tɔ.

Ɩ kɑ́ yoosi ɩ kʋlɑpǝlɛ nte tǝ kɛ́ sɔsɔɔlɛ tɔ.

22 Pǝnɛntɑɑ ɩ́ tɑɑ sʋʋ lɛlɑɑ woŋɑ tɑɑ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mǝ kʋhɔkʋm tɑɣɑnɩ nyɔɔsʋɣʋ. Mpi tɔ, pɑ tɛmɑ sɩɩʋ sɩ pɑɑ wɑkǝlɩ tɛtʋ tǝnɑ. Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kiŋ kɛ mɑ nɩɩnɑ-tɩ.

Ɩsɔ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ hɑ́tʋ́ nyǝnɑ

23 Ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ,

Ɩ́ nɩɩ mɑ nɔɣɔ.

Ɩ́ cɑɣɑ tǝtiɣitiɣi,

Ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm.

24 Hɑ́tʋ́ wei ɩ lukiɣinɑ ɩ tɑɑlɛ kɛ kʋtɑmsɑ sɩ ɩ tuuki?

Ɩ kɑɑ kpɑɣɑ ɩ wɑɑtʋnɑɑ

nɑ ɩ pɑɑsǝnɑ kpɛɛsɩ hɛɛʋ nɑ ɑwɑsɑ.

25 Ɩ tɛŋ hɑlǝm tɑɣɑnʋɣʋ tɔ tuusi pee kɛ ɩ ŋmɩɩsǝɣɩ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ tuu tɔɣɔnɑɣɑ pee kɛ ɩpɔɔŋ tɔɔ.

Ɩ tuuki tɔɣɔnɑɣɑ pee kɛ lonɑ kʋpɑnɑ nɑ toosi tɔɔ.

26 Hɑ́tʋ́ Ɩsɔ sɛɣɛsǝnɑ-ɩ

kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ sɩ ɩ́ tǝŋ.

Ɩsɔ hʋlǝnɑ-ɩ tɩ.

27 Pɑɑ mɑkɩ tuusi nsi pɑ yɑɑ sɩ

Nikɛɛlɩ tɔ sɩ pee nɑ nɑɑŋ.

Pǝ́cɔ́ pǝ fɛɩ sɩ kɛɛkɛ pɔpɔtɛ

ɩ́ tɔ tuusi nsi pɑ yɑɑ sɩ

Kumɛŋ tɔ sɩ pee tɔɔ.

Amɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ pɑ mɑkǝnɑ-yɛ.

Kpɑtiyɑ kɛ pɑ mɑkǝnɑ tuusi pee.

28 Pɑ nɑŋǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee nyǝŋkɑ

nɑ pɑ́ lɑ kʋtɔɣɔʋ yɑɑ,

ɩlɛ pǝ tɑɣɑ tɑm tɔɔ kɛ́ pɑ nɑŋǝɣɩ.

Pɑ tusiɣi kɛɛkɛ pɔpɔlɛɛ kɛ́ nɑ pǝ kpɑɣɑnǝŋ.

Ɩlɛ kpɑɣɑnǝŋ ɩɩ yɔkǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ ɩ ɑcʋwɑ.

29 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kiŋ kɛ yɑɑsi ɩnɛ ɩ lɩɩnɑɑ tɔtɔ.

Ɩsɔ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ kɛ kʋpɑntʋ kɛ́, nɑ tǝ́ tɔɔwɑ.

29

Yosɑlɛm cɑɑkɑɣɑ lepu nɑ Ɩsɔ wɑɑsɩ-ɩ

1 Hɑɩ, Alǝyɛɛlɩ, Alǝyɛɛlɩ.

Ɩcɑtɛ nyɑ́ nyɑ́ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Nyɑ́ tɑɑ kɛ́ Tɑfiiti sikɑɑ.

N tɔkɑ teu kɛ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ kɑ ɑcimɑ.

2 Mɑɑ pɑsɑ Alǝyɛɛlɩ ɩcɑtɛ.

Wulɑ nɑ mɔlɑ kɑ́ wɛɛ nyɑ́ tɑɑ.

Ɩcɑtɛ kɑ pǝsɩ ɩsɩɩ Alǝyɛɛlɩ*fɑ* ɩcɑtɛ. ɑ wɔkɩ kɔtɑɣɑ nyǝm tɔ. Pǝ́cɔ́ pǝ kɛ́ Yosɑlɛm hǝtɛ lɛntɛ.

3 Mɑɑ siki nɑ mɑ́ cɔɔnɑ-ŋ nɑ mɑ́ tɑ.

Mɑɑ yele nɑ yoolɑɑ kpekɑ tʋ-ŋ hɛkʋ.

Mɑɑ lo hɑpɛɛ tɑkɑ nɑ mɑ́ cɔɔnɑ-ŋ.

4 Pɩɩ tisi-ŋ kɛ́ tǝfɛ,

nɑ nyɑ́ nɔɣɔ nɩɩkǝnɑ tɛtʋ tɛɛ.

Tɛtʋ tɛɛ kɛ́ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɑ́ lɩɩkǝnɑ tǝkɛmm.

Nyɑ́ nɔɣɔ kɑ lɩɩkǝnɑ tɛtʋ tɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑsǝnɑɑlɩɩ.

Ɩlɛnɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ

nɑɑ lɩɩkǝnɑ mʋsʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɩwɛlǝtɑʋ.

5 Nyɑ́ kolontunɑɑ pɑɣɑʋ kɑ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ mʋsʋɣʋ.

Pɑ kʋpiŋ ŋkʋ kʋ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́

ɩsɩɩ lɔɔtʋ nti heelim kpɑkǝɣɩ tɔ.

Ɩlɛ tɔm kʋlʋm tɔɔ kɛ́ pɩɩ lɑ mpʋ,

pǝ kɑɑ leeli.

6 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kɑ́ kɔɔ nyɑ́ wɑɑsʋɣʋ

nɑ tɛʋ holɑ, nɑ tɛtʋ seluɣu,

nɑ pǝ kɔkɔtɛ sɔsɔɔlɛ, nɑ kɑcuculɑɣɑ,

nɑ heelim sɔsɔɔm, nɑ kɔkɔ kʋmʋmʋkɑ.

7 Ɩsɩɩ yʋlʋ toosuɣu nɑ pǝ sɑɑlɩ yem tɔ,

yɑɑ ɩ nɑɑkʋɣʋ pʋlʋɣʋ tom tɑɑ nɑ pǝ sɑɑlɩ tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɑ piitimnɑɑ tuutuumɑ tǝnɑ

mpɑ pɑ yookɑɣɑnɑ Alǝyɛɛlɩ ɩcɑtɛ tɔ.

Pɑ yookɑɣɑnɑ-tɛɣɛ nɑ pɑ́ yɔkǝɣɩ tǝ koloosi

toŋ nyǝnsɩ nɑ pɑ́ sikiɣi nɑ pɑ́ cɔɔkǝnɑ-tɛɣɛ,

8 teitei ɩsɩɩ nyɔɣɔsɩ pɩɩkʋɣʋ yʋlʋ

nɑ ɩ́ toosi sɩ ɩ tɔŋɑ tɔɣɔʋ tɔ.

Ɩ feŋ ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ ɩ lotu tɑɑ koosɑɑ.

Yɑɑ ɩsɩɩ lʋkɔtʋ pɩɩwɑ yʋlʋ

nɑ ɩ́ toosi sɩ ɩ tɔŋɑ nyɔɔʋ.

Ɩ feŋ ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ ɩ luɣu tɛɛ

wʋlɑɑ nɑ ɩ tomɑ tɛmɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɑ piitimnɑɑ tǝnɑ tuutuumɑ wei ɩ kɑ́

kɔɔ Siyɔŋ ɩcɑtɛ kɛ yoonɑʋ tɔ.

Yʋlʋmtʋ nɑ sʋlʋkʋlɛ

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Pǝ́ lɑ-mɛɣɛ piti nɑ sɔɣɔntʋ pɩɩ-mɛ.

Ɩ́ wiisi mǝ ɩsɛ nɑ ɩ́ pǝsɩ yʋlʋmɑɑ.

Ɩ́ cɛŋlǝɣɩ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ sʋlʋm kʋɣʋnɑ-mɛ.

Ɩ́ tɑŋtǝɣɩ ɩlɛ pǝ tɑɣɑ sʋlʋm toŋ nyǝm lɑkǝnɑ-mɛ.

10 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ tʋ-mɛɣɛ tom lǝmɑɣɑsǝlɛ kɛ́.

Ɩ yʋlʋsɑ mǝ ɩsɛ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ pɑ wɛnɑ cǝnɛ.

Ɩ tɑkɑ mǝ ɩsɛntɔɔ.

Nɑlɑɑ tɔm kɛ pɑ wɛnɑ cǝnɛ.

11 Tɔm kukulutu tǝnɑ pǝsɑ-mɛɣɛ ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑkʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ nɑ pɑ́ kpili nɑ pɑ́ tɑɑlɩ tɔ. Pɑ cɛlǝɣɩ nyǝntʋ sɩ: Kɑlɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Mɑɑ pǝsǝɣɩ, pɑ tɑɑlɑ kɑ tɔɔ. 12 Yɑɑ pɑ́ cɛlɑ wei ɩ tɑ nyɩ tɔ sɩ: Kɑlɑ, nɑ ɩ́ cɔ sɩ: Mɑ tɑ nyɩ kɑlʋɣʋ.

Kʋtutum tɑ tɛ

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Wɑɑtʋ wei yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-m tɔ

pɑ nɔɔsɩ nɑ pɑ ntompee kɛ pɑ sɑŋnɑ-m.

Amɑ pɑ lotu wɛ-m nɑ pooluŋ.

Nyɑmnɑʋ mpi pɑ nyɑŋnɑ-m tɔ,

pǝ kɛ́ yǝlɑɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ kɛ́.

14 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ lɑ-wɛ tɔtɔɣɔ piti tǝmɑ,

nɑ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ nɑ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ hɑ.

Lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɑ wɑkǝlɩ.

Lɑɣɑtʋnɑɑ lɑɣɑtʋ kɑ́ sɑɑlɩ.

Kʋŋmɑŋmɑm ɩɩ tʋʋkɩ pǝ ŋmɑlʋ

15 Yǝlɑɑ mpɑ pɑ ŋmɛlǝɣɩ Tɑcɑɑ,

nɑ pɑ́ ŋmɛsǝɣɩ pɑ kʋlɑpǝlɛ tɔ,

pɑ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ kɛ́ pɑ lɑkɩ pɑ tǝmɑ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ:

Awe nɑɑkɩ-tʋ?

Nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ tɑ́ tɔɔ.

16 Amɑ mǝ liɣituɣu tɔɔwɑ yoo.

Cʋɣʋ nɑ kʋ ŋmɑlʋ pɑɑ kɛɛsǝɣɩ pʋlʋ.

Kʋŋmɑŋmɑm kɑ yɔɣɔtɩ ŋmɑlʋ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ nyɑ́ ŋmɑnɑ-m?

Hɛɛʋ kɑ yɔɣɔtɩ ŋmɑlʋ sɩ:

N tɑ nyɩ pʋlʋ?

Lɑɣɑsʋɣʋ sɔsɔɔm

17 Ɩ́ tɑ nyɩ tɑɑ?

Pǝ kɑɑsɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́.

Lipɑŋ hɔtʋɣʋ kɑ́ pǝsɩ tɩɩŋ tɑɑlɛ.

Tɩɩŋ tɑɑlɛ kɑ́ pǝsɩ hɔtʋɣʋ.

18 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ ntɑmɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ

kɑ́ nɩɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔm.

Yʋlʋmɑɑ ɩsɛ kɑ́ kuli

nɑ pɑ́ lɩɩ sǝkpɛtʋɣʋ sɔsɔɔʋ tɑɑ.

19 Tɑcɑɑ pɛɛlɛɛ tɔɔ tǝpɑsǝlɑɑ

lɑŋɑ kɑ́ hʋlǝmǝɣǝnɑ nɑ pǝ́ sɔɔsǝɣɩ.

Ɩlɛnɑ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ́ɑ́

yɔɔlǝɣǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ nɑŋŋ tʋ.

20 Nmɑkǝllɑɑ kɑɑ tɑsɑ wɛɛʋ,

woŋlɑɑ kɑ́ tɛ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kpiisi mpɑ pɑ tɑŋɑɑ sɩ pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ.

21 Mpɑ pɑ kʋɣɩ lɛlɑɑ tɔm kɛ hʋʋlɛ tɑɑ tɔ.

Pɑ nyǝkɩ hʋʋlɑɑ kɛ kɑtɔsɩ kɛ tǝhʋʋlɛ.

Pɑ tɔɣɔnǝɣɩ siɣisilɑɑ nɑ

kɑwɑɑnɑɣɑ tɔm nti tǝ fɛɩnɑ kite tɔ.

Pɛlɛ tɔtɔ pɑɑ sɑɑlɩ yem.

22 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ wei ɩ yɑpɑ Apǝlɑhɑm tɔ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ

Yɑkɔpʋ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ:

Yɑkɔpʋ kɑɑ tɑsɑ fɛɛlɛ tɔɣɔʋ.

Pǝyele ɩ kɑɑ kɑ nyʋɣʋ.

23 Wɑɑtʋ wei pɑɑ nɑ́ pǝ tǝnɑ mpi mɑ lɑpɑ pɑ hɛkʋ tɔ.

Pɑɑ nyɩ sɩ mɑ kɛ́ Ɩsɔ nɑ pɑ́ sɛɛ-m.

Pɑɑ nyǝnɩ mɑ hǝtɛ kɛ́ sɔsɔɔlɛ.

Pɑɑ nyɑnɑ-m sɩ mɑ kɛ́ Yɑkɔpʋ Ɩsɔ nɑŋŋ tʋ.

Mɑɣɑlɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ.

24 Mpɑ feesuɣu tolisɑɑ tɔ pɑɑ pɛɛkɩ lǝmɑɣɑsɛɛ.

Mpɑ pɑ lɑŋɑ tɑ hɛɛ tɔ pɩɩ sɛɣɛsɩ-wɛ.

30

Lǝmɑɣɑsɛɛ nnɑ Tɑcɑɑ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mpɑ mɛ ɩ́ kɛ́ wɑɩyo nyǝ́mɑ tɔɣɔlɛ

yǝlɑɑ mpɑ pɑ kʋlǝɣɩ lɛlɑɑ

tɔɔ tɔ.

Ɩ́ tʋɣɩ mǝ kʋlɑpǝlɛ pǝlɛ nɑ pǝ́ tɑ́ lɩɩnɑ mɑ kiŋ.

Ɩ́ pɛɛlǝɣɩ nɔɔsɩ nɑ pǝ́ tɑ kɛ́ mɑ luɣu nyǝntʋ,

nɑ pǝ́ sɔɔsǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

2 Ɩ́ tʋ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ puki Icipiti,

Ɩ́ tɑ pɔɔsɩ-m nɑtǝlɩ.

Ɩ́ puki sɩ ɩ́ tʋ Icipiti wulɑʋ kɛ kpʋlʋɣʋ.

Ɩ́ polɑɑ sɩ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ tǝcɔɔsǝlɛ kɛ Icipiti.

3 Amɑ Icipiti wulɑʋ kpʋlʋɣʋ tʋɣʋ

kɑ́ tʋ-mɛɣɛ fɛɛlɛ.

Ɩ tɛtʋ tɑɑ cɔɔsʋɣʋ kɑ́ liɣiti-mɛɣɛ sɔsɔm.

4 Mǝ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ tɛmɑ tɑtɛ kɛ Sowɑŋ ɩcɑtɛ.

Mǝ sɔpɑɑpǝnɑɑ tɑlɑ Hɑnɛsɩ ɩcɑtɛ.

5 Mǝ tǝnɑ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ fɛɛlɛ kɛ́ nɑ tǝnɑ nyǝ́mɑ mpɛ.

Pɛlɛ pɑ kɑɑ wɑɑsɩ-mɛ, yɑɑ pɑ́ sǝnɑ-mɛ.

Amɑ fɛɛlɛ kɛ ɩ́ kɑ tɔɣɔ nɑ pǝ́ kʋ mǝ nyʋɣʋ.

Icipiti wɑɑsʋɣʋ nyɩɩllɑɑ

6 Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Nekɛfɩ wontunɑɑ mpɑ pɑ wɛ

lɑŋwɑkǝllɛ nɑ nǝɣǝsɛɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ.

Tǝnɑɣɑ tɔɣɔlɑɣɑ ɑlʋnyǝŋkɑ nɑ ɑpɑlʋnyǝŋkɑ lɩɩnɑɑ.

Pɑɑsǝlɛ nɑ tʋm wei ɩ kʋlǝɣɩ hʋntʋ tɔ pɑ tɛtʋ ntɛ́.

Kpɑŋɑsɩ kɛ pɑ sǝɣǝlǝnɑ pɑ wɛnɑʋ.

Nɑ yooyoonɑɑ kɛ pɑ kpɑncooŋ,

nɑ pɑ́ tǝŋǝɣǝnɑ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ

nɑ pɑ́ pukinɑ sɩ pɑ hɑɑkɩ piitimnɑɑ mpɑ pɑ kɑɑ wɑɑsɩ-wɛ tɔ.

7 Icipiti wɑɑsʋɣʋ kɛ́ kpɛtɛ kɛ́.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ yɑɑkɩ-ɩ sɩ tɔɔ tiilu kɑɑwɑɑsɑɣɑ.

Mpi pɩɩ kɔɔ tɔ pǝ tɔm kpɑɑlʋɣʋ

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsɑyii sɩ:

Pǝnɛntɛ ŋmɑɑ tɔmnɑɑ mpɛɣɛ kpɑɑtɑ tɔɔ,

kɛ́ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ ɩsɛntɑɑ.

Nmɑɑ-tǝɣɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ nɑ tǝ wɛɛ tɑm tɔɔ.

Hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋkʋ.

9 Mpi tɔ, Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kɛ́ tɔɔ kʋllɑɑ kɛ́,

pɑ kɛ́ tʋsǝlɑɑ.

Pɑɑ cɑɑkɩ Tɑcɑɑ kiiŋ kɛ nɩɩʋ.

10 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔŋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ sɩ:

Ɩ́ tɑɑ tɛlǝsɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

Nɑ pɑ́ tɔŋ mpɑ pɑ nɑɑkɩ Ɩsɔ Tɔm tɔ sɩ:

Ɩ́ yele tɑmpɑnɑ kɛ nɑʋ nɑ ɩ́ heeliɣi-tʋ.

Ɩ́ looliɣi nɑ ɩ́ heeliɣi-tʋ,

ɩ́ nɑɑkɩ tɔm kʋtʋsʋtʋ.

11 Ɩ́ yele mpɑɑʋ kʋpɑŋkʋ, ɩ́ hɑtǝlǝnɑ mpɑɩyɑ.

Ɩ́ lǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ nɑŋŋ tʋ kɛ tɑ́ hɛkʋ tɑɑ.

Wɑkǝlʋɣʋ ŋku kʋ fɛɩ hiiu tɔ

12 Pǝ tɔɔ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ nɑŋŋ tʋ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

Timpi ɩ́ kisiɣi tɔm tǝnɛ nɑ ɩ́ hɑɑkɩ mǝ tǝɣɩ

mʋsʋŋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tisi mǝ yuŋ tɔ.

13 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɛ tɩɩ pǝsɩ-mɛ,

ɩsɩɩ pɑ huluɣu koluŋɑ kʋkʋlɑɣɑ tɑɑ kɛ́

lonte nɑ kɑ́ pɛlɩ nɑ kɑ́ hoti tɔm kʋlʋm tɔ.

14 Kɑ yɔkǝɣɩ kɛ́ tǝmʋlʋ,

ɩsɩɩ hǝyɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɔkɑɑ tǝnɑŋnɑŋ tɔ.

Pǝ kɑɑ sɔɔ tɑtɑɣɑ sɩ pɑ́ heenɑ kɔkɔ,

yɑɑ pɑ́ cosinɑ lʋm kɛ hite tɑɑ.

Ɩ́ cɑɣɑ tǝpɑmm nɑ ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Ye ɩ́ mǝlɑ mɑ kiŋ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝpɑmm.

Pɩɩ yɑ mǝ nyɔɔŋ.

Ye ɩ́ cɑɣɑ tǝpɑmm nɑ ɩ́ tʋ-m nɑɑni ɩ́ kɑ́ hiki tomɑ.

Amɑ mǝ tɑ́ sɔɔlɩ mpʋ.

16 Ɩ́ tɔmɑ sɩ: Aɑɩ, tɩɩ cɑɣɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ tǝ se.

Tɑmpɑnɑ ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ́ se yɑɑ.

Ɩ́ kɑ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ:

Pʋwɛ, tɑ́ kpɑɣɑnǝŋ seeki yoo.

Amɑ mǝ tɔɣɔnlɑɑ kɑ́ tɛɛ-mɛɣɛ sewɑ.

17 Kolontu kʋlʋm kɑ́ nyɑɑsɩ mǝ tɑɑ yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000) nɑ pɑ́ sele.

Kolontunɑɑ kɑkpɑsɩ kɑ́ nyɑɑsɩ-mɛ nɑ ɩ́ se.

Pɩɩ kɑɑsɩ mǝ tɑɑ weesiŋ nyǝ́mɑ kɛ́

ɩsɩɩ tesikɑ kɛ pʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ.

Yɑɑ kʋyʋsʋm kɛ pulɑɣɑ tɑɑ.

Nyʋɣʋ yɑpʋ wɑɑtʋ

18 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ tɑŋɑɑ sɩ ɩ lɑkɩ-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ.

Ɩ kɑ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ nyǝnɩ mǝ pǝtɔɔtǝlɛ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɛ́ siɣisilu kɛ́.

Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɛɛlǝɣɩ-ɩ tɔɣɔlɛ nyʋleleŋ nyǝ́mɑ.

19 Siyɔŋ nyǝ́mɑ mpɑ mɛ ɩ́ wɛ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ,

ɩ́ kɑɑ tɑsɑ wulɑ.

Mpi tɔ, ye ɩ mɑpɑ kɑpukɑ Tɑcɑɑ kɑ́ lɑ-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ.

Ye ɩ tɩɩ nɩɩ mǝ nɔɣɔ ɩ kɑ́ wɑɑsɩ-mɛɣɛ.

20 Tɑcɑɑ kɑ́ hɑ-mɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ

mǝ nǝɣǝsɛɛ tɑɑ.

Ɩ kɑ́ hɑ-mɛɣɛ lʋm kɛ wɑhɑlɑ wɑɑtʋ.

Mǝ sɛɣɛsǝlɑɑ kɑɑ tɑsɑ ŋmɛlʋɣʋ.

Ɩ́ kɑ́ nɑnɑ mǝ ɩsǝpǝle kɛ mpɑ pɑ sɛɣɛsǝɣɩ-mɛ tɔ.

21 Ye ɩ́ tǝŋɑ ntɔɣɔŋ yɑɑ mpǝtǝŋ,

pɩɩ yɔɣɔtǝnɑ-mɛ nɑ wɑɑlɩ sɩ:

Mpɑɑʋ ntɔ, ɩ tǝŋ-kʋ.

Ɩ́ tǝŋ mpǝtǝŋ.

22 Ɩ́ kɑ́ nyǝnɩ ɑsilimɑ kɛ liɣitee

nyǝɣǝtʋ nti tǝ wɑɑsɑ mǝ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ tɔɔ tɔ,

nɑ wʋlɑ wei ɩ wɑɑsɑ mǝ lɛɛsǝŋ tɔɔ tɔ.

Ɩ́ kɑ́ lɔ-tɩ ɩsɩɩ ɑcɑɑlǝtʋ pʋlʋpʋ,

nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ lɩɩ cǝnɛ.

23 Ɩsɔ kɑ́ yele nɑ tɛʋ nɩɩ kʋtutuum

mpi ɩ tʋwɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ pǝ tɔɔ,

Tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ tɛtʋ kɑ́ lʋlɩ tɔ,

kɑɑ wɛɛ teu nɑ kɑ́ hɑɑkɩ ɑlɑɑfǝyɑ.

Ɩlɛnɑ mǝ tɔlɑ cɔɔkɩ nyɩɩtʋ

kʋpɑntʋ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ ɩnɩ.

24 Nɑɑŋ nɑ kpɑŋɑsɩ nsi sɩ hɑlǝɣɩ tɔ,

sɩɩ tɔɣɔ nyɩɩtʋ nti tǝ tɑɑ pɑ sitɑ tɔm

nɑ pɑ́ fɑlɑ-tɩ tɔ.

25 Lɔɔŋ kɑ́ tʋlɩ pɔ́ɔ́ŋ kʋkʋlʋŋ tɔɔ.

Lʋm kɑ́ kpe pulɑsɩ kʋkʋlɑsɩ tɔɔ

kɛ́ ɑsɑlɑʋ kʋyɑkʋ wule.

Tǝtɑŋlɛ kutuluŋ kɑ́ ti.

Sǝtɑɑ tuutuumɑ kɑ lɩɩ pǝ tɑɑ.

26 Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ kɑ́ hɔkɔ ɩ yǝlɑɑ hiŋ nɑ ɩ́ wɑɑ-wɛ tɔ,

ɩsɔtʋ kɑ́ nɑɑkɩ kɛ́ ɩsɩɩ ilim.

Ɩlɛnɑ ilim toŋ nɑ́ɑ́ sɔɔsɩ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ,

ɩsɩɩ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyɑɑlǝm wɛɛ tɔ.

Tɑcɑɑ kɔŋ Asilii nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm

27 Hɑtoo pooluŋ kɛ Tɑcɑɑ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n kɑ́ lɩɩnɑ.

Nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́ sɔsɔɔnɑ kɛ́.

A wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ yuŋ nyǝŋkʋ.

Ye n yɔɣɔtǝɣɩ nyɑ́ ntompee tɔɔ wɛ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ kɛ́.

Nyɑ́ nsǝmlɛ wɛ ɩsɩɩ kɔkɔ ŋkɑ kɑ nyɑkɩ tɔ.

28 Nyɑ́ feesiŋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ lɔɔʋ sukuɣu nɑ kʋ́ kpɑ kʋtemiŋ,

nɑ kʋ lʋm kpɑ luɣu tɛɛ tɔ.

N cɑɑ n ciɣiti piitimnɑɑ nɑ kʋciɣituɣu kʋwɑkǝlʋɣʋ,

nɑ n tʋ yǝlɑɑ nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́ kpɑɣɑnʋkpɑsɩ nsi n kɑ́ tolisinɑ-wɛ tɔ.

29 Amɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kɑ́ yoo yontu ɩsɩɩ pɑ tɔkʋɣʋ ɑcimɑ kɛ ɑhoo tɔ. Ɩ́ kɑ́ wɛɛ lɑŋhʋlʋmlɛ tɑɑ, ɩsɩɩ pɑ hʋlʋɣʋ hǝsɩ nɑ pɑ́ kpɑɑkɩ Tɑcɑɑ pʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ tɔ.

30 Tɑcɑɑ n kɑ́ yele nɑ nyɑ́ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ nɩɩ.

N kɑ hʋlɩ ɩsǝnɑ n kpɑɑsɑ niŋ sɩ

n mɑkǝnɑ toŋ nɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́

sɔsɔɔnɑ nnɑ ɑ wɛ ɩsɩɩ kɔkɔ sɔsɑɣɑ,

nɑ tɛʋ heelim, nɑ kʋ tɔmpɛɛ tɔ.

31 Asilii nyǝ́mɑ kɑ́ nɩɩ Tɑcɑɑ nɔɣɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ seliɣi.

N kɑ́ mɑ-wɛ nɑ nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ.

32 Tɑcɑɑ pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ n mɑpɑ-wɛ pɩɩ sɛɣɛsɩ-wɛɣɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nɩɩ ɑkilimɑnɑɑ nɑ cǝmǝŋ tɑŋ kɛ kpɑkpɑɑ. Tɑcɑɑ n kɑ́ yoonɑ-wɛɣɛ nɑ ń yele niŋ.

33 Hɑtoo lɔŋ kɛ pɑ tɑɣɑnɑ tǝnɑɑsǝlɛ.

Pɑ tɑɣɑnɑ-tɛɣɛ wulɑʋ tɔɔ.

Tǝ limɑɑ kɛ́ nɑ tǝ́ wɑlɑɑ.

Tǝnɑɑsǝlɛ ntɛɣɛlɛ kɔkɔ nɑ tɑɑsɩ tuutuumɑ.

Tɑcɑɑ feesiŋ kɑ́ nyɑɣɑ-ɩ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ lɩɩlɛ.

31

Mpɑ pɑ pɛɛkǝɣɩ wɑɑsʋɣʋ kɛ Icipiti tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Mpɑ pɑ tiiki Icipiti sɩ pɑ́ sǝnɑ-wɛ tɔ,

pɑ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Kpɑɣɑnǝŋ kɛ pɑ tɛɛlǝɣɩ,

pɑ lɑkɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ kɛ nɑɑni kɛ pɛlɛ pɑ pɑɣɑlɛ tɔɔ.

Pɑ tɛɛlǝɣɩ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ kɛ pɑ toŋ tɔɔ.

Pɑɑ sɑŋ tekuɣu kɛ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ nɑŋŋ tʋ mɑ́.

Pǝyele pɑɑ pɛɛkǝɣɩ Tɑcɑɑ mɑ́.

2 Pǝyele mɑ́ tɔtɔ mɑ kɛ́ lǝmɑɣɑsɛɛ tʋ,

mɑ kɔŋnɑ mpusi.

Mɑ́ yɔɣɔtɑ nti mɑɑ lɑɣɑsǝɣɩ.

Mɑ kʋlǝɣɩ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ tɛɛsɩ tɔɔ.

Mɑ wɑkǝlǝɣɩ mpɑ pɑɑ tǝŋǝɣɩ siɣisuɣu tɔ pɑ sǝnɑʋ.

3 Icipiti nyǝ́mɑ kɛ yǝlɑɑ kɛ́,

pɑ tɑ kɛ Ɩsɔ.

Pɑ kpɑɣɑnǝŋ kɛ́ nɑntʋ kɛ́,

ɩ fɛɩnɑ tomɑ lɛnnɑ tɔtɔ.

Ye Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ kʋsɑ niŋ,

kentilu seliɣi kɛ́.

Wei pɑ kentɑɑ tɔ,

ɩ́lɛ́ ɩ hotiɣi kɛ́,

nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ sɩ.

Tɑcɑɑ tike wɑɑsǝɣǝnɑ Yosɑlɛm

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Ɩsɑyii mɑ́ sɩ:

Ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ yɑɑ kɑ

pǝyɑɣɑ kpɑɑkʋɣʋ kɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kɑ́ nyɩɩsǝɣɩ tɔ.

Pɑɑ tiikilɑɑ kotɑɑ nɑ pɑ́ kʋlɩ kɑ tɔɔ.

Pɑ nɔɔsɩ ɩɩ nyɑɑsǝɣɩ-kɛ.

Pǝyele pɑ pɑɣɑlɛ ɩɩ tɔɔkɩ kɑ lɑŋlɛ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Atɛ nɑ ɩsɔtɑɑ tʋ mɑ,

mɑɑ tii Siyɔŋ pʋɣʋ tɔɔ,

mɑɑ tii Siyɔŋ pulɑɣɑ tɔɔ nɑ mɑ́ yoo.

5 Ɩsɩɩ sumɑsɩ hɛtʋɣʋ sɩ keŋ

nɑ sɩ́ tɑkǝɣɩ sɩ tǝpɑpǝlɛ tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Atɛ nɑ ɩsɔtɑɑ tʋ mɑ́,

mɑɑ kenti Yosɑlɛm tɔɔ

nɑ mɑ́ wɑɑsɩ-ɩ nɑ mɑ́ yɑpɩ-ɩ.

6 Ɩsɛɣɛlɩ piyɑ mɛ ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ́ mǝlɩ, Tɑcɑɑ wei tǝ kisɑɑ tɔ ɩ tɛɛ. 7 Kʋyɑkʋ ŋkʋ pɑɑ wei ɩ kɑ́ lɔ ɩ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ wʋlɑ nyǝŋ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ nyǝŋ wei ɩ lupinɑ ɩ niŋ tɔ.

8 Lɑɣɑtɛ nte tǝ tɑ kɛ yʋlʋ nyǝntɛ tɔ

ńtɛ́ tɩɩ tɔɣɔnɑ Asilii nyǝ́mɑ.

Lɑɣɑtɛ nte yʋlʋ niŋ tɑ lɑ tɔ ńtɛ́ tɩɩ wɑkǝlǝnɑ-wɛ.

Asilii nyǝ́mɑ kɑ́ se lɑɣɑtɛ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ tʋ Asilii yoolɑɑ kɛ tǝlɑsɩ tǝmɑ.

9 Mpɑ pɑɑ kentɑɣɑɑ-wɛ ɩsɩɩ kʋkpɑmǝŋ tɔ pɑɑ senɑ

lɑŋwɑkǝllɛ.

Sɔɣɔntʋ kɑ pɩɩ pɑ nyʋɣʋ nyǝmɑ kɛ tuutɑ tɛɛ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Mɑ wɛnɑ kɔkɔ kɛ Siyɔŋ tɑɑ.

Mɑ wɛnɑ mɑmɑlukile kɛ Yosɑlɛm tɑɑ.

32

Wulɑʋ wei ɩ kɑ́ lɑkɩ kʋpɑntʋ tɔ

1 Wulɑʋ nɔɣɔlʋ kɑ́ tǝŋǝɣɩ

siɣisuɣu kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ tɑɑ,

nɑ ɑwulumpiyɑ nɑ́ɑ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ pɑ tɛtʋ tɔkʋɣʋ tɑɑ.

2 Pɑɑ wei ɩ kɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tǝcɔɔsǝlɛ kɛ heelim nɑ

kpʋlʋɣʋ tǝtʋlɛ kɛ tɛʋ heelim sɔsɔɔm wɑɑtʋ.

Yɑɑ ɩsɩɩ lʋm kpeŋuɣu tɔɣɔ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

Yɑɑ ɩsɩɩ kʋkpɑmʋɣʋ sɔsɔɔʋ ɩsotom kɛ ilim tɛtʋ tɑɑ.

3 Ɩlɛ nɑlɑɑ kɑɑ tɑsɑ yʋlʋmʋɣʋ.

Pǝyele nɩɩlɑɑ kɑ́ ke ŋkpɑŋŋ.

4 Yǝlɑɑ nyɔɔŋ fɛɩnɑɑ, kɑ́ wɛɛnɑ nyɔɔŋ

nɑ pɑ́ sʋʋ kpɛlǝmʋɣʋ.

Ɩlɛnɑ mɑtǝlɑɑ nsǝmɑ hɛtɩ,

nɑ pɑ nsǝmɑ lɛɛsɩ nɑ pɑ́ wɛɛnɑ nɔɔleleŋ.

5 Pɑ kɑɑ tɑsɑ kpɑŋtʋ kɛ yɑɑʋ sɩ kɑsɑɣɑmpu.

Yɑɑ ɑcilɑɣɑtʋ tʋ sɩ sɔsɔ.

6 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kpɑŋʋɣʋ tɔm kɛ

kpɑŋtʋ yɔɣɔtǝɣɩ.

Kpɑŋtʋ tʋɣɩ ɩ lotu tɑɑ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɔm.

Ɩ lɑkɩ ɑsilimɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ kɑloolɑɣɑ tɔm kɛ Tɑcɑɑ tɔɔ.

Ɩ yeki nyɔɣɔtʋ nɑ ɩ nyɔɣɔsɩ.

Ɩ pɛŋ kʋnyɔnyɔɔm kɛ wei ɩ sǝkɩ lʋkɔtʋ tɔ.

7 Acilɑɣɑtʋ tʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ kʋɣɩ kɛ́.

Ɩ mɑɣɑsǝɣɩ ɩ tɑɑ kɛ́ tɑsǝkǝlɛ tɔm,

nɑ ɩ́ tʋsǝɣɩ wɑhɑlɑ tʋ nɑ kɑloolɑɣɑ.

Pɑɑ wɑɑtʋ wei kʋnyɔntʋ wɛnɑ ɩ tɑmpɑnɑ tɔ.

8 Amɑ kɑsɑɣɑmpu nɑ́ lɑkɩ mpi pǝ tewɑ tɔɣɔ,

nɑ ɩ́ sɛɛsǝɣɩ ɩsǝlɛ kɛ pǝ tɑɑ.

Yosɑlɛm ɑlɑɑ kpɑɑlʋɣʋ

9 Alɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ kǝlɑ pɑmm tɔ,

ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ nɔɣɔ.

Pɛɛlɑɑ mpɑ mɛ mɩɩ nǝɣǝsǝɣɩ pʋlʋ tɔ,

ɩ́ ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm.

10 Pǝ kɑɑsɑ pǝnɑɣɑ nɑ kʋyɛɛŋ kɛ pǝcɔ.

Alɑɑ mpɑ mɛ mǝ pɑɑ fɛɩ tɔ, ɩ́ kɑ sele.

Mpi tɔ, lɛsɛŋ kooluɣu kɑɑ lɑ, pǝyele kʋmtʋ kɑɑ wɛɛ.

11 Mpɑ mɛ mǝ kǝlɑ pɑmm tɔ, sɔɣɔntʋ ɩ́ kpɑ-mɛ.

Mpɑ mɛ mɩɩ nǝɣǝsǝɣɩ pʋlʋ tɔ ɩ́ sele.

Ɩ́ wɔɣɔsɩ mǝ wontu nɑ pǝ́ yele-mɛɣɛ kpɛtɛ.

Ɩ suu lǝyɑɣɑ wontu.

12 Ɩ́ kpɑ mǝ lɑŋɑ nɑ ɩ wii mǝ tɑwɑ,

nnɑ ɑ kɑ wɛ teu tɔ ɑ tɔɔ.

Ɩ wii mǝ lɛsɛŋnɑɑ mpɑ pɑ lʋlɑɣɑ tɔ pɑ tɔɔ.

13 Amɑ pǝnɛntɛ sɔwɑ nɑ kɔlɔŋ

pǝ nyɔɔkɩ mɑ yǝlɑɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́.

Nɑ pǝ kpɛŋnɑ mǝ ɩcɑtɛ nte tǝ sɔɔlɑ ɑliɣilɑ tɔ

tǝ lɑŋhʋlʋmlɛ tɛɛsɩ tɑɑ.

14 Ɩ́ lɔwɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ.

Ɩ́ yelɑ lɑŋhʋlʋmlɛ ɩcɑtɛ.

Pulɑɣɑ nɑ tǝtɑŋlɛ kutuluɣu kɑ́ pǝsɩ tɑɑlɛ kpɑŋɑsɩ

nɑ kɑlǝkǝŋ tǝtɔɣɔlɛ.

Lɑɣɑsʋɣʋ sɔsɔɔm

15 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Feesuɣu kɑ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ

nɑ kʋ tii tɑ́ tɔɔ.

Wʋlɑɣɑ tɛtʋ kɑ́ pǝsɩ tɩɩŋ tɑɑlɛ,

nɑ tɩɩŋ tɑɑlɛ nɑ́ɑ́ pǝsɩ hɔtʋɣʋ.

16 Ɩlɛnɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ wɛɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ siɣisuɣu tǝŋʋɣʋ kɛ tɩɩŋ tɑɑlɛ tɑɑ.

17 Siɣisuɣu tǝmlɛ ntɛ́ hɛɛsʋɣʋ.

Hɛɛsʋɣʋ kʋlʋlʋm ntɛ́ yʋlʋ ɩɩ nyɑŋnɑ pʋlʋ,

nɑ nɑɑni kɛ tɑm tɔɔ.

18 Mɑ yǝlɑɑ kɑ cɑɣɑ hɛɛsʋɣʋ lonte tɑɑ.

Ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ tǝcɑɣɑlɛ nɑɑni nyǝntɛ tɑɑ kɛ́ tɛɛsɩ

nsi sɩ wɛ tǝpɑmm tɔ sɩ tɑɑ.

19 Amɑ tɛʋ tɔmpɛɛ kɑ́ pɛtɩ hɔtʋɣʋ.

Pɩɩ tisi ɩcɑtɛ tǝfɛ.

20 Nyʋleleŋ nyǝ́mɑ ntɛ́ mɛ.

Ɩ kɑ́ tuuki pɑɑ timpi nɑ ɩ tǝŋǝɣɩ lʋm sɔsɔɔm.

Ɩ́ kɑ́ yele mǝ nɑɑŋ nɑ mǝ kpɑŋɑsɩ

nɑ sɩ́ yɛlǝɣǝnɑ sɩ tɩ.

33

Ɩsǝnɑ pɩɩ fɛlɩ wɑkǝllɑɑ tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Nyɑ́ wei n wɑkǝlǝɣɩ lɛlɑɑ

nɑ pɑ tɑ wɑkǝlɩ-ŋ tɔ,

nyɑ́ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

N lɩɩkɩ lɛlɑɑ wɑɑlɩ,

nɑ pɑ́ tɑ lɩɩtɑ nyɑ́ wɑɑlɩ.

N tɛŋ lɛlɑɑ kɛ wɑkǝlʋɣʋ ɩlɛnɑ pǝ́ wɑkǝlɩ nyɑ́.

N tɛŋ lɛlɑɑ wɑɑlɩ lɩɩʋ,

ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩ nyɑ́ wɑɑlɩ.

2 Tɑcɑɑ nyǝnɩ tɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ.

Nyɑɣɑ tǝ tɛɛlǝɣɩ.

Wɛɛ tɑ́ toŋ kɛ pɑɑ tɑnɑŋ ŋku.

Wɛɛ tɑ́ nyʋɣʋ yɑ́tʋ́ kɛ lɑŋwɑkǝllɛ wɑɑtʋ.

3 Ye yǝlɑɑ nɩɩwɑ nyɑ́ tɑŋ pɑ seeki kɛ́.

Ń kʋlɑɑ ɩlɛ piitimnɑɑ yɑ.

4 Pɑ kuuki mǝ wontu kɛ́ ɩsɩɩ kʋtoloŋ nɑ kʋtɔɣɔʋ.

Pɑ huliɣi-tǝɣɩ ɩsɩɩ kʋtoloŋ sɛsɛkʋ.

5 Tɑcɑɑ kɛ́ sɔsɔ kɛ́.

Mpi tɔ, ɩsɔtɑɑ kɛ́ ɩ tǝcɑɣɑlɛ wɛɛ.

Ɩ́ suulɑ Siyɔŋ kɛ kʋsiɣisim nɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ.

6 Ɩ yǝlɑɑ kɑ́ cɑɣɑnɑ nɑɑni kɛ́ pɑ kʋyɛɛŋ tǝnɑɣɑ.

Lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ lɑɣɑtʋ kɛnɑ wɛnɑʋ mpi pǝ yɑkɩ nyʋɣʋ tɔ.

Tɑcɑɑ nyɑmnɑʋ ntɛ́ Siyɔŋ kpɑncoou.

Tɑcɑɑ wɑɑsʋɣʋ

7 Akɑnɑɑ mɑkǝnɑ ntɛɣɛ kɑpusi kɛ ɑwɑlɩ.

Hɛɛsʋɣʋ tɔm kɔntɑɑ nɑ́ wiiki ɩsɩɩ pɑ sǝkɩ pɑ sǝkɩ.

8 Hɑpɛɛ wɛ kpɛtɛ, nɔɣɔlʋ ɩɩ tǝŋǝɣɩ.

Nmɑkǝllʋ yɔkɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ.

Ɩ lɔwɑ ɑcɑlɛɛ.

Ɩɩ tʋɣʋnɑ nɔɣɔlʋ.

9 Tɛtʋ wɛ lǝyɑɣɑ tɑɑ,

tǝ wɑkǝlǝɣɩ.

Pǝ liɣitɑ Lipɑŋ tɛtʋ,

tǝ nyǝ́mɑ nǝɣǝsǝɣɩ.

Sɑlɔŋ tɛtɛkǝlɛ nǝɣǝsǝnɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ.

Pɑsɑŋ nɑ Kɑmɛɛlɩ pǝ pɔ́ɔ́ŋ tɩɩŋ nɑ́ tɔɔkɩ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Nɔɔnɔɔ mɑɑ kʋlɩ mɑ nɑɑsɩ tɑɑ.

Nɔɔnɔɔ mɑɑ kʋlɩ.

Nɔɔnɔɔ mɑɑ hʋlɩ mɑ sɔsɔɔntʋ.

11 Kiisi kɛ ɩ́ hɑɣɑɑ, ɩlɛ ɩ́ kɑ́ lʋlɩ nyɩɩtʋ.

Mǝ feesiŋ ntɛ́ kɔkɔ, ŋkɛ kɑɑ nyɑɣɑnɑ-mɛ.

12 Kɔkɔ kɑ́ nyɑɣɑnɑ piitimnɑɑ nɑ pǝ́ yele tɔlʋmɑ.

Ɩsɩɩ kɑ nyɑkʋɣʋ sɔwɑ nnɑ pɑ sɛtɑɑ tɔ.

13 Pooluŋ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ mpi mɑ lɑpɑ tɔ pǝ tɔm,

nɑ pǝcɔlɔ nyǝ́mɑ mɛ, mɩ́ɩ́ nyɩ mɑ toŋ tɔm.

14 Sɔɣɔntʋ kpɑwɑ Siyɔŋ tɑɑ kɑwɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ.

Mpɑ pɑɑ tʋɣʋnɑ Ɩsɔ tɔ pɑ seliɣi.

Pɑ mɑkɩ kɑpusi sɩ:

Tɑ tɑɑ ɑwe kɑ́ cɑɣɑnɑ kɔkɔ kʋniisɑɣɑ kɑnɛ kɑ kiŋ?

Awe pǝsǝɣɩ nɑ ɩ cɑɣɑ mɑmɑlɑ tɑm tɔɔ nyǝnɑ ɑnɛ ɑ kiŋ?

15 Wei ɩ tɔŋ kʋsiɣisim tɑɑ,

nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ tɔm tɔ.

Wei ɩ kisiɣi kɑsǝyɑɣɑ ŋkɑ pɑ hikiɣinɑ mʋsʋŋ tɔ,

nɑ ɩ́ kisiɣi ɑsilimɑ kʋcɔɔʋ tɔ.

Wei ɩ kisiɣi ɩsɑɣɑtʋ tɔm nɩɩʋ tɔ,

nɑ ɩ́ wiisiɣi ɩsɛ sɩ ɩ́ tɑɑ nɑ kɑwɑlɑɣɑ tɔ.

16 Yʋlʋ ɩnɩ ɩ tǝcɑɣɑlɛ ntɛ́ tontoŋle tɔɔ.

Ɩ tǝcɔɔsǝlɛ ntɛ́ kʋkpɑmǝŋ sɔsɔɔŋ tɛɛ.

Ɩ kɑ́ wɛɛnɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ tɑm kɛ́.

Pǝyele ɩ kɑɑ lɑŋ lʋm.

Yosɑlɛm wɑɑsʋɣʋ

17 Yosɑlɛm nyɑ́ ɩsɛ kɑ́ nɑ́ wulɑʋ kɛ ɩ teeli tǝnɑ tɑɑ.

N kɑ́ nɑ tɛtʋ nɑ tǝ tɔɔmǝŋ tǝnɑ.

18 N kɑ́ tɔɔsɩ nyɑ́ sɔɣɔntʋ tɔɔ.

Hɑlǝnɑ ń pɔɔsɩ nyɑ́ tɩ sɩ:

Tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ nɑ liɣitee mʋlʋ

nɑ tǝtɑŋlɛ kutuluɣu feŋlu pɑ wɛ le?

19 N kɑɑ tɑsɑ kɑlɑmpɑɑnɩ yǝlɑɑ mpɛɣɛ nɑʋ.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ pɑ tɔm, tǝ wɛ sǝkpɛtʋɣʋ.

Pɑ kɛ́ kpɑɩ nyǝ́mɑ kɛ́ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ pɑ tɔm.

20 Amɑ n kɑ́ nyǝnɩ Siyɔŋ,

tɑ ɑcimɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ.

Nyɑ́ ɩsɛ kɑ́ nɑ́ Yosɑlɛm lonte nte tǝ wɛ tǝpɑmm tɔ.

Cokǝle nte pǝ kɑɑ tɑsɑ lonte lɑɣɑsʋɣʋ tɔ.

Pɑ kɑɑ kpɛsɩ tǝ kɑŋkɑnɑsɩ kɛ pɑɑ pǝlee.

Pǝ́cɔ́ tǝ ŋmɩɩsɩ tɑɑ nɑkǝlɩ kɑɑ hɛtɩ.

21 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ kɑ hʋlɩ-tʋ sɩ ɩ kɛ́ kʋpɑŋ.

Pɩɩ wɛɛ pusi sɔsɔɔnsɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ kɛ́.

Timpi lɔɔŋ sɔsɔɔŋ wɛɛ tɔ.

Amɑ yoou kpɩɩlʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ kɑɑ tǝŋnɑ tǝnɑ.

Kpɩɩlʋɣʋ kʋpɑŋkʋ kɑɑ tǝŋnɑ tǝnɑ.

22 Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ tɑ́ hʋʋnlʋ,

nyɑ́ tʋɣʋnɑ-tʋɣʋ kiiŋ.

Nyɑɣɑlɛ tɑ́ wulɑʋ nyɑ́ yɑkǝnɑ-tʋ.

23 Nyɑ́ ŋmɩɩsɩ cɛpɑ,

sɩɩ tɔkǝɣɩ kpɩɩlʋɣʋ tesikɑ sɩ kʋ pɔɔŋ ɩ́ hɛtɩ.

Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ kuu wontu nɑ pǝ kpɛŋnɑ mpɑ pɑ tɔŋ tɑlɑ tɔ.

Pɑɑ tɑlɑ wontu kʋkukuutu ntɩ nɑ pɑɑ wei ɩ hiki ɩ pɑɑ tete.

24 Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tʋ nɔɣɔlʋ kɑɑ tɔ sɩ:

Pǝ wɩɩkɩ-m.

Yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ pɑɑ cɛ-wɛɣɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ.

34

Tɑcɑɑ kɑ́ hʋʋnɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ

1 Piitimnɑɑ mɛ, ɩ́ kpǝtǝnɑ nɑ ɩ́ nɩɩ.

Yǝlɑɑ mɛ, ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ.

Tɛtʋ nɑ tǝ tɑɑ nyǝm ɩ́ nɩɩ.

Antulinyɑ nɑ ɩ kʋlʋlʋm tǝnɑ ɩ́ lɑ ɑseetɑ nyǝ́mɑ.

2 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ kɑ́ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ

nɑ piitimnɑɑ tǝnɑ.

Ɩ tɑɑ kpɑnɑ pɑ yoolɑɑ tǝnɑ.

Tɑcɑɑ tʋ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kɑ́ kpiisi-wɛ.

Ɩ cɑɑ ɩ wɑkǝlɩ-wɛ.

3 Pɑ lɔwɑ pɑ tɑɑ mpɑ pǝ kʋwɑ tɔ.

Pɑ sǝtɑɑ sɔŋɑɑ.

Pɑ cɑlǝm kpeŋ pɔɔŋ tɔɔ.

4 Ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tǝnɑ kpɛsǝɣɩ.

Ɩsɔtɔnʋɣʋ kɑ́ kpili ɩsɩɩ nyɑɑlʋɣʋ.

Ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tǝnɑ hotiɣi ɩsɩɩ lɛsɛŋ hɑtʋ kʋwʋlʋtʋ.

Yɑɑ fiki hɑtʋ kʋwʋlʋtʋ.

5 Mɑ lɑɣɑtɛ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ ɩsɔtɑɑ.

Tɩɩ tii Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɔɔ.

Ɩtɔm nyǝ́mɑ mɛɣɛ mɑ sɩɩwɑ sɩ mɑɑ kpiisi.

6 Cɑlǝm wɑɑsɑ Tɑcɑɑ lɑɣɑtɛ tɔɔ kɛ́.

Nim mɑtǝnɑ-tɛ.

Pǝ cɑɣɑ ɩsɩɩ ɩwɛɛsɩ nɑ pǝŋtʋlʋŋ pǝ cɑlǝm.

Nɑ ɩwɑɑŋ timpee nɑ pǝ nim.

Mpi tɔ, pɑ lɑpɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ kɛ Posǝlɑ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Pɑ kʋwɑ tuutuumɑ kɛ Ɩtɔm tɛtʋ tɑɑ.

7 Pɑ nɑ tɑɑlɛ nɑɑŋ pɑ hotinɑ.

Tǝyɑɣɑ nyǝŋ nɑ lɑtǝcɛnɑɑ pɑ hotɑɑ.

Ɩtɔm tɛtʋ nyɔɔwɑ cɑlǝm.

Nim hɑɣɑ mǝ kɑteŋɑ.

8 Tɑcɑɑ lɛɛtʋɣʋ kʋyɑkʋ kɛ́.

Pǝnɑɣɑ ŋkɑ ɩ lɛɛtǝɣǝnɑ Siyɔŋ

nyǝ́mɑ nɔɣɔ tɔɣɔlɛ.

9 Ɩtɔm lɔɔŋ lʋm kɑ́ pǝsɩ kɑɑloo.

Ɩtɔm tɛtʋ mʋsʋɣʋ kɑ́ pǝsɩ kɔkɔ mɑmɑcǝɣǝlɑsɩ.

Mǝ tɛtʋ kɑ́ pǝsɩ ɩsɩɩ kɔkɔ mʋkʋɣʋ kɑɑloo tɔ.

10 Kɑ kɑɑ te pɑɑ ɑhoo pɑɑ ilim.

Kɑ́ nyɔɔsɩ kɑ́ kʋlǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm tɔɔ kɛ́.

Tɛtʋ kɑ́ wɑkǝlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩsɩ tǝnɑɣɑ.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ tǝŋnɑ tǝnɑɣɑ pɑɑ wulee.

11 Kpiisuɣu nɑ ɩluɣucɑntɛ pɑɑ cɑɣɑnɑ.

Kpiisiwulɑɣɑ nɑ kɑtǝkɑtʋɣʋ pɑɑ cɑɣɑ tǝnɑ.

Tɑcɑɑ kɑ́ yɔkɩ tǝ tǝnɑ nɑ tǝ́ sɑɑlɩ yem.

12 Sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ kɑɑ wɛɛ sɩ pɑ́ kpɑ-ɩ wulɑʋ.

Pɩɩ kpiisi tǝ ɑwulumpiyɑ tǝnɑ.

13 Sɔsɔʋnɑɑ kɑ nyɔ pɑ kɑwulɑɣɑ tɛɛsɩ tɑɑ.

Kɔlɔŋ nɑ sɔwɑ kɛ pɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tɑɑ.

Pɑ ɑcɑlɛɛ kɑ́ pǝsɩ tɑɑlɛ hɑsɩ tǝsʋʋlɛ,

nɑ tɑɑtɑɑnɑɑ lonte.

14 Wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nyǝ́mɑ kɑ́ suliɣi tɑɑlɛ wontu.

Pǝŋtʋlʋŋ kɑ́ yɑɑkɩ tǝmɑ.

Ahoo nyɑɑsǝlɑɑ kɑ́ pǝsɩ pɑ lonte kɛ tǝnɑ.

Tǝnɑɣɑ pɑɑ lɑ pɑ lonte kʋhɛɛsǝlɛ.

15 Tǝnɑɣɑ tʋm kɑ́ hɛɛ lonte, nɑ ɩ́ tʋ ɩ yɑlɑ.

Tʋm kɑ́ pɑpɩ-yɛɣɛ tǝnɑ,

nɑ ɩ́ kpeɣeli ɩ piyɑ kɛ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ.

Tǝnɑɣɑ yepelekunɑɑ tǝnɑ kɑ koti nɑɑlɛ nɑɑlɛ.

16 Ɩ wiili Tɑcɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ kɑlɑ.

Wontu ntɩ tǝ tɑɑ nɑkʋlɩ kɑɑ lɑŋ.

Pɑɑ tǝ tɑɑ ŋku kʋ kɑɑ lɑŋ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ nɑ mɑ nɔɣɔ.

Mɑ Feesuɣu kɑ́ kpeɣelinɑ wontu ntɩ.

17 Tɛtɛ kɛ mɑ tɔwɑ nɑ mɑ́ fɑɣɑ pɑ tɛtʋ nɑ mɑ niŋ.

Nɑ mɑ́ tɑlɑ-wɛɣɛ-tɩ nɑ ŋmǝnɑɣɑ.

Tɩɩ pǝsɩ pɑ nyǝntʋ kɛ pɑɑ pǝlee nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝ tɑɑ kɛ́

tɑm tɔɔ.

35

Tɑcɑɑ nyǝ́mɑ kɑ́ mǝlɩ ɩ kiŋ

1 Wʋlɑɣɑ tɛtʋ lɑŋlɛ ɩ́ hʋlʋmɩ.

Kpɑŋkpɑntɛ tɛtʋ ɩ́ yɔɔlɩ.

Tɛtʋ nti lʋm tɑ tɑlɑ tɔ tǝ ŋmɑɑlɩ.

2 Tǝ tʋ hɛtʋ.

Yɑɑyenɑɑ ɩ́ tɔɔlɩ tɛtʋ tɑɑ.

Tǝ wiliti lɑŋhʋlʋmlɛ kɑwilitɑsɩ.

Pɩɩ mǝlǝnɑ Lipɑŋ tɛtʋ kɛ tǝ teeli.

Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ nɑ Sɑlɔŋ tɛtɛkǝlɛ

kɑ́ tɑɣɑnɩ sɔsɔɔntʋ kɛ hikuɣu.

Pɑɑ nɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ teeli nɑ ɩ sɔsɔɔntʋ.

3 Ɩ́ lɑ nɑ mǝ niŋ kʋseliŋ kii.

Ɩ́ lɑ nɑ mǝ nɔɔhɛɛ ɑcɑmɑɑ nyɔɔ toŋ.

4 Mpɑ sɔɣɔntʋ kpɑwɑ tɔ,

ɩ́ heeli-wɛ sɩ:

Ɩ́ kɑɑsɩ mǝ tɩ.

Ɩ́ tɑɑ nyɑ́.

Mǝ Ɩsɔ kɔŋ mǝ kolontunɑɑ

fɛlʋɣʋ nɑ mǝ nɔɣɔ.

Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ́ kɔnnɑ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-mɛ.

5 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ yʋlʋmɑɑ ɩsɛ kɑ́ kuli.

Ntɑmɑɑ ŋkpɑŋŋ kɑ́ tʋlɩ.

6 Kɑɑkɑlɑɣɑ kɑ́ ŋmɑɑ ɩsɩɩ nɑm.

Kɑmumukɑ nsǝmlɛ kɑ́ hɛtǝnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Mpi tɔ, lʋm kɑ́ kpe wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ,

Pɩɩ hɛɛ lɔɔŋ kɛ tɛtʋ nti lʋm tɑ tɑlɑ tɔ tǝ tɑɑ.

7 Timpi yǝlɑɑ loosɑɣɑ

nɑ pǝ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ lʋm tɔ pɩɩ pǝsɩ lɩɩnɑ.

Lʋm sɛɛlɑɑ kɑ́ tʋlɩ lʋkɔtʋ tɛtʋ tɑɑ.

Sǝsǝncɑɑsɩ nɑ mʋlʋɣʋ kɑ

nyɑlɑ timpi tɑɑlɛ hɑsɩ cɑkɑɣɑ tɔ.

8 Tǝnɑɣɑ pɑɑ hɛɛ mpɑɑʋ.

Mpɑɑʋ ŋku pɑ yɑɑkɩ nɑŋŋ nyǝŋkʋ tɔ.

Kʋpɑmɑ tike kɑ́ tǝŋnɑ-kʋ, ɑsilimɑ tʋ nɔɣɔlʋ kɑɑ siti.

Lǝmɑɣɑsɛɛ fɛɩ nyǝ́mɑ kɑ́ tǝŋ-kʋ pɑ kɑɑ le.

9 Tɔɣɔlɑɣɑ kɑɑ wɛɛ mpɑɑʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ.

Tɑɑlɛ wontuɣu ɩsɑɣɑʋ nɑkʋlɩ kʋ kɑɑ tǝŋ-kʋ.

Pɑ kɑɑ sulinɑ tɑɑlɛ wontuɣu ɩsɑɣɑʋ

nɑkʋlǝɣɩ mpɑɑʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ.

Mpɑ pɑ nyɔɔŋ Tɑcɑɑ yɑpɑ yomle tɑɑ tɔ,

mpɛ pɑɑ tǝŋnɑ kʋ tɑɑ.

10 Mpɑ Tɑcɑɑ hɛtɑɑ tɔ mpɛ pɑɑ mǝlǝnɑ.

Pɑɑ tɑlɑ Siyɔŋ nɑ ɑkɑɩtʋ yontu.

Pɑ lɑŋɑ kɑ́ hʋlʋmɩ tɑm tɔɔ.

Ayɔɔlɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑ́ kɔɔ.

Wʋsɑsɩ nɑ wulɑ kɑ́ polo pooluŋ.

36

Asilii nyǝ́mɑ nyɑɑsǝɣɩ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ

(Awulɑɑ II 18:13,17-37)

1 Yutɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nyǝŋkɑ tɑɑ, Asilii wulɑʋ Senɑkelipi kʋlɑ Yutɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tɔɔ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-yɛ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asilii wulɑʋ kʋsɑ Lɑkisi ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ ɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ, nɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ, nɑ ɩ́ tili-wɛɣɛ Yosɑlɛm kɛ Yutɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kiŋ. Pɑ tɑlɑɑ ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɛlɩ lɩɩlɛ ɩsɔtɑɑ nyǝntɛ lɔɔʋ kiŋ kɛ cɔtǝlɑɑ mpɑɑʋ tɑɑ. 3 Ɩlɛnɑ Hilikiyɑ pǝyɑlʋ Iliyɑkim, wei ɩ pɑɑsǝɣǝnɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɔ. Nɑ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Sepǝnɑ, nɑ Asɑfɩ pǝyɑlʋ Yowɑ, wei ɩ pɑɑsǝɣǝnɑ tɑkǝlɑsɩ tɔ, pɑ́ polo pɑ kiŋ. 4 Mpʋɣʋlɛ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ heeli Yutɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ sɩ, Asilii wulɑʋ sɔsɔ pɔɔsǝɣɩ-ɩ sɩ pepeɣe n lɑkɩ nɑ ń tɑɑkɩ? 5 N mɑɣɑsǝɣɩ nyɑ́ tɑɑ sɩ nɔɣɔ tɑɑ tɔm tɑɣɑnǝɣǝnɑ yoou nɑ kʋ́ tʋ́ yʋlʋ kɛ tǝyoole ɑpɑlʋtʋ nɑ? Mpʋ tɔ, ɑweɣe n lɑkɩ nɑ ń tɑɑkɩ, nɑ ń kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ? 6 Icipiti kɛ n tɛɛlǝɣɩ, ɩ́lɛ́ ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ sǝsǝncɑŋɑ kʋpɛlɑɣɑ ŋkɑ kɑ kʋɣɩ tɔ. Wei ɩ́ lɑpɑ-kɛɣɛ nɑɑni kɑ hɛɛ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Icipiti wulɑʋ lɑkɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tisiɣi ɩ tɔɔ kɛ́ yuŋ tɔ. 7 Ntɑnyɩ n tɔŋ kɛlɛ sɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ n tʋwɑ nɑɑni. Pǝyele Ɩsɔ ɩnɩ ɩ tǝfɛɛnlɛnɑɑ nɑ ɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛnɑɑ kɛ Ɩsekiyɑsɩ kpiisɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ yǝlɑɑ nɑ Yutɑ tɛtʋ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tǝnɛ tǝ tɔɔ cǝnɛ.

8 Tɔʋ, pǝnɛntɛ nyɑnɑ mɑ cɑɑ Asilii wulɑʋ ɩ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ. Mɑɑ hɑ-ŋ kpɑɣɑnǝŋ iyisi nɑɑlɛ (2000). Ye n kɑ pǝsɩ nɑ ń hiki mpɑ pɑɑ cɑɣɑ-ɩ tɔ. 9 N kɑ pǝsɩ nɑ n tɔɣɔnɩ Asilii wulɑʋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑɑ sǝkpelu nɑ? Icipiti nyǝ́mɑ kɛ n tʋwɑ nɑɑni. Mpi tɔ, pɛlɛ pɑ wɛnɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ pɑ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ tɔ pǝ tɔɔ. 10 N hʋʋ sɩ pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ kɛ mɑ tǝŋɑɑ nɑ mɑ́ kɔɔ tɛtʋ tǝnɛ tǝ wɑkǝlʋɣʋ nɑ? Tɑcɑɑ heelinɑ-m sɩ mɑ́ kpɑ tɛtʋ tǝnɛ tǝ tɔɔ nɑ mɑ́ wɑkǝlɩ-tɩ.

11 Mpʋɣʋlɛ Ɩliyɑkim, nɑ Sepǝnɑ, nɑ Yowɑ, pɑ tɔmɑ Asilii yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ sɩ: Yɔɣɔtǝnɑ-tʋɣʋ Alɑɑmee tɔm tɑɑ. Mpi tɔ, tǝ nɩɩkɩ. Tɑɑ yɔɣɔtǝnɑ-tʋɣʋ Yutɑ nsǝmlɛ nɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ ɩcɑtɛ koluŋɑ tɔɔ tɔ pɑ́ nɩɩ.

12 Amɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ cɔwɑ sɩ: Pǝ tɑɣɑ mǝ nɑ mǝ cɑɑ mǝ tike kɛ Asilii wulɑʋ tilɑɑ sɩ, pɑ́ heeli tɔm tǝnɛ. Amɑ pǝ kpɛnnɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ cɑɣɑ koluŋɑ tɔɔ, nɑ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ tɔɣɔ pɑ pʋntʋ nɑ pɑ́ nyɔɔ pɑ hǝm tɔɣɔ. 13 Mpʋɣʋlɛ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ sǝŋɑɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ kɛ Hepǝlɑ tɔm tɑɑ sɩ: Ɩ́ nɩɩ Asilii wulɑʋ sɔsɔ tɔm. 14 Asilii wulɑʋ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑɑ yele nɑ Ɩsekiyɑsɩ tʋsɩ-mɛ. Mpi tɔ, ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-mɛ. 15 Ɩsekiyɑsɩ tʋsǝɣɩ-mɛɣɛ sɩ, ɩ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni. Sɩ Ɩsɔ kɑ́ wɑɑsɩ-mɛ, sɩ Asilii wulɑʋ kɑɑ lɛɛkɩ mǝ ɩcɑtɛ. 16 Ɩ́ tɑɑ nɩɩnɑ Ɩsekiyɑsɩ. Mpi tɔ, Asilii wulɑʋ nɑ́ cɑɑ kɛ́ sɩ, mǝ nɑ-ɩ ɩ́ ciiki nɑ ɩ́ hɑ-ɩ mǝ tɩ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ wei ɩ kɑ tɔɣɔ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ, lɛsɛŋ nɑ fiki tɔ pǝ pee. Pɑɑ wei ɩ kɑ́ nyɔɔ ɩ lɔkɔ tɑɑ lʋm. 17 Hɑlǝnɑ mɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ ponɑ-mɛɣɛ tɛtʋ nti tǝ wɛ ɩsɩɩ mǝ nyǝntʋ tɔ tǝ tɑɑ. Tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ wɛ tɔɣɔnɑɣɑ pee kɛ́ nɑ sʋlʋm. Tǝ tɑɑ wɛ kʋtɔɣɔʋ kɛ́ nɑ lɛsɛŋ tɩɩŋ. 18 Mpʋ tɔ, Ɩsekiyɑsɩ ɩ tɑɑ tʋsɩ-mɛɣɛ yem nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Tɑcɑɑ kɑ wɑɑsɩ-mɛ. Piitimnɑɑ tɩɩŋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ ɩ yǝlɑɑ kɛ Asilii wulɑʋ niŋ tɑɑ. 19 Hɑmɑtɩ nɑ Alǝpɑtɩ nɑ Sefɑfɑyim, pǝ ɑcɑlɛɛ nyǝ́mɑ tɩɩŋ mǝlɑ ɩsǝnɑ? Ɩ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɑŋ Asilii wulɑʋ sɩ ɩ́ tɑɑ lɛɛkɩ Sɑmɑlii ɩcɑtɛ. 20 Tɛtʋnɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ, pɑ tɑɑ nti tǝ tɩɩŋ yɑpɑ-tǝɣɩ mɑ niŋ tɑɑ. Nɑ Tɑcɑɑ nɑ́ɑ́ yɑkɩ Yosɑlɛm kɛ mɑ niŋ tɑɑ?

21 Amɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ sumɑ pɑ tɑ cɔ-ɩ pɑɑ tɔmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. Mpi tɔ, wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kɑ heelinɑ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ cɔ-ɩ. 22 Ɩlɛnɑ Hilikiyɑ pǝyɑlʋ Ɩliyɑkim, wei ɩ kɛ́ wulɑʋ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ tɔ, nɑ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Sepǝnɑ nɑ sɩ sɩɩlʋ Asɑfɩ pǝyɑlʋ Yowɑ pɑ polo wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kiŋ. Pɑɑ cǝlɑ pɑ wontu kɛ́, nɑ lɑŋwɑkǝllɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɛɛsɑ wulɑʋ kɛ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

37

Ɩsekiyɑsɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii

(Awulɑɑ II 19:1-7)

1 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ nɩɩwɑ pɑ tɔm ntɩ ɩlɛnɑ ɩ́ cǝlɩ ɩ wontu nɑ lɑŋwɑkǝllɛ, nɑ ɩ́ suu lǝyɑɣɑ wontu ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ nɑ ɩ́ polo Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 2 Tǝnɑɣɑ ɩ tilɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ Ɩliyɑkim, nɑ tɑkǝlɑsɩ ŋmɑɑlʋ Sepǝnɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ tɑɑ sɔsɔ. Pɑɑ suuwɑ lǝyɑɣɑ wontu kɛ́ ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo Amɔtɩ pǝyɑlʋ Ɩsɑyii, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kiŋ, 3 nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm nɑ fɛɛlɛ kʋyɑkʋ kɛ sɑŋɑ kɛ́. Tǝ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑlɑɑ mpɑ pɑ cɑɑkɩ lʋlʋɣʋ, ɩlɛ tomɑ fɛɩ sɩ pɑ́ lʋlɩ tɔ. 4 Ɩsǝntɔ ntɑnyɩ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɑ lɑŋ nɩɩʋ kɛ kʋtʋɣʋ ŋku, Asilii wulɑʋ tilinɑ ɩ pǝyɑlʋ Lɑpǝsɑkee nɑ ɩ́ tʋʋ Ɩsɔ weesuɣu tʋ tɔ. Ntɑnyɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ Ɩsɔ kɑ́ hɔ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔɔ. Mpʋ tɔ, sǝlǝmǝnɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kɑɑsɑɑ tɔ pɑ tɔɔ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ tillɑɑ mpɛ pɑ polɑ Ɩsɑyii kiŋ. 6 Ntɛnɑ Ɩsɑyii cɔ-wɛ sɩ:

Ɩ́ polo ɩ́ heeli mǝ cɑɑ wulɑʋ sɩ, Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ tɑɑ nyɑnɑ kʋtʋɣʋ ŋku Asilii wulɑʋ tilɑ ɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kɔɔ pɑ́ tʋʋ-m tɔ. 7 Tɑcɑɑ sɩ: Mɑɑ yele nɑ Asilii wulɑʋ nɩɩ tɔm nɑtǝlɩ. Pɩɩ tʋ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛtʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ-ɩ tǝnɑ.

Asilii wulɑʋ nyɑɑsʋɣʋ kʋfɑm

(Awulɑɑ II 19:8-13)

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Asilii yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ Lɑpǝsɑkee nɩɩwɑ sɩ, wulɑʋ kʋlɑ Lɑkisi nɑ ɩ́ tii Lipinɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo tǝnɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ-ɩ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ Asilii wulɑʋ kɛ tɔm sɩ: Ɩtiyopii wulɑʋ Tilɑkɑ polɑɑ sɩ ɩ yookinɑ-ɩ. Asilii wulɑʋ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tili sɩ pɑ́ heeli Yutɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ sɩ: 10 Ɩsɩɩ n tʋɣʋ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni sɩ, mɑ kɑɑ lɛɛkɩ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɔ, n tʋsɑ nyɑ́ tǝɣɩ. 11 Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n nɩɩwɑ ɩsǝnɑ Asilii ɑwulɑɑ lɑpǝnɑ tɛtʋnɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ-tɩ tǝkpɑtɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ nyɑɑ tɛɛlǝɣɩ sɩ nyɑ́ tike n kɑ fitinɑ nɑ? 12 Mɑ cɔsɔnɑɑ wɑkǝlɑ Kosɑŋ nɑ Hɑlɑŋ nɑ Lesɛfɩ pǝ ɑcɑlɛɛ nɑ Ɩteni nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ Telɑsɑɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ. Piitimnɑɑ mpɛ pɑ tɩɩŋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kenti pɑ ɑcɑlɛɛ tɔɔ se. 13 Hɑmɑtɩ, nɑ Alǝpɑtɩ, nɑ Lɑyii, nɑ Sefɑfɑyim, nɑ Henɑ, nɑ Afɑ pǝ ɑcɑlɛɛ ɑwulɑɑ wɛ le?

Ɩsekiyɑsɩ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ

(Awulɑɑ II 19:14-19)

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ mʋ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ Asilii tillɑɑ kɔnɑɑ tɔ nɑ ɩ́ kɑlɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ hʋlɩ-tǝɣɩ Tɑcɑɑ. 15 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ sǝlǝmɑɑ sɩ:

16 Hɑɩ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ, nyɑ́ wei n cɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ tɔɔ tɔ, nyɑ́ tike n kɛnɑ tɛtʋ kɑwulɑsɩ tǝnɑ Ɩsɔ. Nyɑ́ lɑpǝnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ. 17 Hɑɩ, Tɑcɑɑ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ń nɩɩ. Tɑcɑɑ kuli nyɑ́ ɩsɛ nɑ ń nɑ. Nɩɩ kʋtʋɣʋ ŋku Senɑkelipi tillɑɑ tʋʋkɩ Ɩsɔ weesuɣu tʋ nyɑ́ tɔ. 18 Tɑcɑɑ, tɑmpɑnɑ yɑɑ, Asilii ɑwulɑɑ kpiisɑ piitimnɑɑ lɛlɑɑ, nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ pɑ tɛtʋ. 19 Hɑlǝnɑ pɑ́ wɔ pɛlɛ pɑ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ kɛ kɔkɔ, nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ-ɩ. Mpi tɔ, ɩ kɛ́ tɑɑsɩ nɑ pɛɛ nnɑ yǝlɑɑ niŋ sɑɑkɑɑ tɔɣɔ. 20 Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ, yɑ-tʋɣʋ Senɑkelipi niŋ tɑɑ. Tɛtʋ tǝnɑ kɑwulɑsɩ ɩ́ nyɩ sɩ nyɑ́ tike ntɛ́ Tɑcɑɑ.

Ɩsɑyii tɛlǝsǝɣɩ Tɑcɑɑ kʋcɔcɔtʋ kɛ Ɩsekiyɑsɩ

(Awulɑɑ II 19:20-34)

21 Mpʋɣʋlɛ Amɔtɩ pǝyɑlʋ Ɩsɑyii tilɑɑ, nɑ pɑ́ heeli wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ sɩ, Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ nɩɩwɑ sǝlǝmʋɣʋ ŋku n sǝlǝmɑ-m Asilii wulɑʋ Senɑkelipi tɔm tɔ. 22 Hɑlɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ Senɑkelipi sɩ:

Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kʋpɑntɛ ńtɛ́ tǝ footiɣi-ŋ kɛ́ nɑ tǝ́ woŋiɣi-ŋ

nɑ tǝ́ sɔɔlǝɣɩ-ŋ kɑsɔɔlɑsɩ.

23 Hɑlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nɑŋŋ tʋ kɛ n kulinɑ nɔɣɔ

nɑ ń tʋʋ nɑ ń sɑɣɑtɩ?

Nɑ ń nyǝnǝɣɩ-m nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ?

24 Nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɔɣɔ kɛ n tʋʋnɑ-m.

Hɑlǝnɑ ń tɔ sɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ kɛ́

n pǝsɑɑ nɑ ń kpɑ pɔɔŋ nyɔɔŋ tɑɑ.

Nɑ ń tɑlɑ Lipɑŋ ɩcɑtɛ heele tɑɑ.

Nɑ ń sɛtɩ ɩ tɩɩŋ kʋpɑmpɑŋ sɔsɔɔŋ,

nɑ ń kpɑ nɑ ń tɑlɑ comcom nɔɣɔ tɑɑ,

kɛ hɔtʋ sɔsɔɔntʋ tɛɛ.

25 Sɩ nyɑ́ hulɑ lɔkɔnɑɑ nɑ ń nyɔɔ pɑ lʋm.

Pǝyele n kɑ́ fɛlɩ nɔɔhǝlɛ kɛ

Icipiti pusi tǝnɑ tɔɔ nɑ sɩ́ nyɔɔ.

26 Senɑkelipi n tɑ nɩɩ tɑɑ sɩ mɑ́ tɑɣɑnǝnɑ

nɑ mɑ́ sɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑtoo lɔŋtɑɑ?

Nɔɔnɔɔ kɛlɛ mɑ yelɑɑ sɩ pǝ yoosi

Ɩlɛnɑ Senɑkelipi nɑ́ɑ́ pǝsǝɣɩ koloosi ɑcɑlɛɛ kɛ ncɑɑ.

27 A tɑɑ yǝlɑɑ kɛ́ ɑcɑmɑɑ kɛ́,

sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ nɑ pǝ́ liɣiti-wɛ.

Pɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɑɑlɛ nyɩɩtʋ kʋlɛkǝlɛkǝtʋ.

Yɑɑ nti pɑ tuuwɑ kutuluŋ tɔɔ nɑ wʋlɑɣɑ kʋ-tɩ,

nɑ tǝ tɑ pɩɩtɑ tɔ.

28 Mɑ nyǝmɑ-ŋ kɛ́,

pɑɑ n cɑɣɑɑ, yɑɑ n sʋʋkɩ yɑɑ n lɩɩkɩ.

Pǝyele mɑ nyǝmɑ́ sɑɑ wei nyɑ́ tɑɑ kpɑɑkǝnɑ-m tɔ.

29 Nyɑ́ tɑɑ kpɑɑkǝnɑ-m,

mɑ nɩɩwɑ nyɑ́ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ tʋ-ŋ mɩɩnɑ kukuule.

Mɑɑ tʋ-ŋ mɑ kpɑɣɑnʋkpɑsɩ kɛ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ mǝlǝnɑ-ŋ nɑ mpɑɑʋ ŋku n kɔmnɑɑ tɔ.

30 Ye pǝ kɑɑsɑ Ɩsekiyɑsɩ nyɑ́, tǝnɛ ɩnɩ tǝ́ lɑ-ŋ ɩsɩɩ kʋhʋlʋm. Pǝntɔ nɑ pǝnte ɑlɛɛlɑ kɛ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ ɩ́ hɑlɑ nɑ ɩ́ kʋ nɑ ɩ́ sɔ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ tɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔ pǝ kʋlʋlʋm. 31 Mpɑ pɩɩ kɑɑsɩ Yutɑ kpekǝle tɑɑ tɔ, pɑɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tʋɣʋ kɑŋʋɣʋ lilɑ kɛ teu nɑ kʋ́ lʋlɩ pee tɔ. 32 Mpi tɔ, yǝlɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ kɑ́ lɩɩnɑ Yosɑlɛm. Mpɑ pǝ sɔɔwɑ tɔ pɑɑ lɩɩnɑ Siyɔŋ pʋɣʋ tɑɑ.

Ɩsǝnɑ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kɑ́ lɑ ɩ sɔɔlʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 33 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ Asilii wulɑʋ sɩ: N kɑɑ pǝsɩ nɑ ń sʋʋ ɩcɑtɛ ntɛ tǝ tɑɑ. Nyɑ́ tɔtɔlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ tɔ nyǝmlɛ kɛ tǝ tɑɑ. Yɑɑ ɩ́ kenti ɩ tɔɔ kɛ́ kpɑ́lʋ́ɣʋ́ nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ-tɛ. Pǝyele ɩ kɑɑ lo hɑpǝlɛ tɑkɑ kɛ́ ɩcɑtɛ ntɛ tǝ kiŋ. 34 Ɩ mpɑɑʋ kʋkɔmʋɣʋ kɛ ɩ kɑ́ tǝŋ nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ ɩ wɑɑlɩ. Ɩ kɑɑ tɑsɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ sʋʋʋ. Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 35 Tɑcɑɑ sɩ: Mɑɑ kenti ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ tɔɔ kɛ́. Mɑɑ wɑɑsɩ-tɛɣɛ mɑ nɑ mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti pɑ tɔɔ.

Asilii nyǝ́mɑ tɛɛʋ nɑ Senɑkelipi sǝm

(Awulɑɑ II 19:35-37)

36 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu tiiwɑ Asilii yoolɑɑ tǝsikile kɛ ɑhoo ɑnɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋ yoolɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ kɑkpɑsɩ (185000). Tɛʋ femɑ nɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔ pɑ́ kʋlɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ sɩ sǝtɑɑ suwɑ tǝsikile. 37 Tǝnɑɣɑlɛ Asilii wulɑʋ Senɑkelipi kpɛsɑ ɩ tǝsikile nɑ Ɩ́ mǝlɩ Ninifi ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑ. 38 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ sʋʋ ɩ tʋɣʋ Nisǝlɔkɩ kutuluɣu tɑɑ nɑ ɩ́ tɔŋɑ-kʋɣʋ luŋuɣu. Ɩlɛnɑ ɩ pǝyɑlɑɑ Atǝlɑmelɛkɩ nɑ Sɑlɛsɛɛ pɑ kʋ-ɩ nɑ lɑɣɑtɛ nɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ polo Alɑlɑɑ tɛtʋ tɑɑ. Ntɛnɑ ɩ pǝyɑlʋ lɛlʋ Asɑhɑtɔŋ nɑ́ɑ́ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ.

38

Ɩsekiyɑsɩ kʋtɔŋ nɑ ɩ wɑɑʋ

(Awulɑɑ II 20:1-11)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wʋsɑsɩ kpɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ sɩ ɩ sǝkɩ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii polo ɩ kiŋ nɑ Ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ, ye nyɑ́ tɑɑ wɛ nti n heeli nyɑ́ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ. Mpi tɔ, n kɑ́ sɩ kɛ́ n kɑɑ kʋlɩ.

2 Ntɛnɑ wulɑʋ kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ koluŋɑ tɔɔ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ kɛ sǝlǝmʋɣʋ kʋnɛ sɩ: 3 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ kpɑ nyɑ́ yule. Tɔɔsɩ sɩ mɑ tɔmɑ teu nɑ lotu kʋlʋmtʋ nɑ mɑ́ lɑ́ mpi pǝ wɛ-ŋ teu tɔ. Ɩ tɛmɑ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ́ wii tǝkpoo nɑ ɩ́ pǝlɩ ɩsǝlʋm.

4 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑcɑɑ heelɑ Ɩsɑyii 5 sɩ ɩ́ tɛlǝsɩ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ sɩ: Mɑɣɑ nyɑ́ cɔsɔ Tɑfiiti Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Mɑ nɩɩwɑ nyɑ́ kʋsǝlǝmʋtʋ nɑ mɑ́ nɑ́ nyɑ́ ɩsǝlʋm. Ɩlɛ mɑɑ sɔɔsɩ-ŋ weesuɣu pɩɩsɩ kɛ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. 6 Mɑɑ yɑ nyɑ́ nɑ ɩcɑtɛ tǝnɛɣɛ Asilii wulɑʋ niŋ tɑɑ. Mɑɑ kenti tǝ tɔɔ*fɑ*. ɑ kʋkɑlʋtʋ 21-22 kɛ kʋkɑlʋtʋ 6 wɑɑlɩ sɩ, pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ Awulɑɑ II 20:1-11 tɑɑ tɔ.

7 Yɑɑsi wei Tɑcɑɑ kɑ hʋlǝnɑ-ŋ sɩ ɩ kɑ́ lɑ ɩsɩɩ ɩ sɩɩʋ tɔɣɔlɛ sɩ, 8 ɩ kɑ́ yele nɑ ɩsotom wɑɑci mǝlɩ wɑɑlɩ wɑɑlǝɣɩ cɑcɑɑsɩ nɑɑnʋwɑ. Ɩlɛnɑ tɑmpɑnɑ, ɩsotom mǝlɩ wɑɑlɩ wɑɑlǝɣɩ timpi tɔɔ pɩɩ lɩɩnɑɑ tɔɣɔ cɑcɑɑsɩ nɑɑnʋwɑ.

Ɩsekiyɑsɩ kɑwǝyɑɣɑ kɛ ɩ kʋtɔŋ wɑɑlɩ

9 Wɑɑtʋ wei pǝ wɩɩwɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ nɑ pǝ tɛmɩ-ɩ nɑ ɩ́ mɑ́ kɑwǝyɑɣɑ ŋkɑ tɔɣɔlɔ:

10 Mɑ hʋʋkɑɣɑ sɩ pɩɩ kɔɔlɩ-m kɛ́ nɑ toŋ.

Mɑ hʋʋkɑɣɑ sɩ mɑɑ sɩ nɑ hǝlǝm nɑ nɔɣɔ.

Pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ tɛɛ.

Mɑɑ tǝŋnɑ sǝm nɔnɔɔsɩ.

Pǝ pɛmɑ-m mɑ pɩɩsɩ kʋkɑɑsɑsɩ.

11 Mɑ hʋʋkɑɣɑ sɩ mɑ kɑɑ tɑsɑ Tɑcɑɑ kɛ nɑʋ

kɛ weesuɣu nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ.

Mɑ kɑɑ tɑsɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋɣʋ nɑʋ kɛ

ɑntulinyɑ yǝlɑɑ tɑɑ.

12 Pǝ lǝsɑ mɑ weesuɣu nɑ pǝ́ ponɑ pooluŋ

ɩsɩɩ tiikilu cokǝle.

Pǝ tɑmɑ mɑ weesuɣu tomle.

Pǝ kpilɑ mɑ weesuɣu kɛ́ ɩsɩɩ pǝlʋʋlʋ sɛtʋɣʋ

sɑɣɑtɑ kpoŋkpontu nɑ ɩ́ kpili-ɩ tɔ.

Pɩɩ tɑɑnǝɣɩ tɔ, n tɛmɑ mɑ tɔm.

13 Pɩɩ nyɑɑlǝɣɩ tɔ sǝm kpiisɑ-m.

Tɑcɑɑ n yɔkɑ mɑ mʋwɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ.

Pɩɩ tɑɑnǝɣɩ tɔ, Tɑcɑɑ n tɛmɑ mɑ tɔm.

14 Mɑ wiikɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ kɑcɑɣɑlʋfǝyɑɣɑ

lɑkʋɣʋ nɑ kɑ́ cɔɔkɩ ɩsɔtɑɑ tɔ.

Mɑ mɔlǝɣɩ ɩsɩɩ ɑlukuku,

nɑ mɑ́ tekiɣi ɩsɔtɑɑ kɛ́ pǝtɔɔtǝlɛ.

Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pǝ nɩɩ-m kɛ́, wɑɑsɩ-m.

15 Suweɣe mɑ tɑsǝɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ?

Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ-m.

Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n lɑkǝnɑ.

Mɑɑ tɔnɑ tǝpɑsʋɣʋ kɛ mɑ weesuɣu tǝnɑ

tɑɑ kɛ́ mɑ wɑhɑlɑ tɔɔ.

16 Tɑcɑɑ, nyɑ́ kʋpɑntʋnɑɑ tɔɔ kɛ́

yʋlʋ wɛnɑ weesuɣu.

Tǝ tɔɔ kɛ́ mɑ feesiɣi tɔtɔ.

N kɑ́ mǝlǝnɑ-m ɩsɩɩ mɑ wule tɑɑ,

n kɑ́ yele nɑ mɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu.

17 Mɑ lɑŋwɑkǝllɛ pǝsǝnɑ ntɛɣɛ hɛɛsʋɣʋ.

Nyɑ́ sɔɔlǝnɑ nɑ ń lǝsɩ-m sǝm pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ ń lɔ mɑ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ nɑ wɑɑlɩ.

18 Mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ nyǝ́mɑ sɑŋnɑ-ŋ.

Pǝyele pǝ tɑɣɑ sǝm kɑ́ tɑlǝnɑ-ŋ.

Mpɑ pɑ tiiwɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ tɔ pɑɑ tɛɛlǝɣɩ nyɑ́ kʋpɑntʋ.

19 Weesuɣu nyǝ́mɑ tike pǝsǝɣǝnɑ nɑ pɑ́ sɑ-ŋ,

ɩsɩɩ mɑɣɑ sɑŋɑ ɩsǝntɔ.

Cɛcɛ hʋlǝɣǝnɑ ɩ piyɑ kɛ kʋpɑntʋ.

20 Tɑcɑɑ yɑpɑ-m kɛ́.

Tɩɩ mɑ tɑ́ cǝmǝŋ kɛ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ wii teu.

Hɑlǝnɑ tɑ́ weesiŋ tǝnɑɣɑ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɑyii tɔmɑ sɩ:

Ɩ́ nɑŋ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ fiki tɔ kʋ pee

nɑ ɩ́ tɑɑ Ɩsekiyɑsɩ hiŋ tɑɑ nɑ pǝ́ wɑɑ-ɩ.

22 Ntɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ sɩ:

Yɑɑsi wei kɛ́ Tɑcɑɑ n kɑ́ hʋlǝnɑ-m sɩ,

mɑɑ kpɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ?

39

Pɑpiloni wulɑʋ kɔntɛ kɛ Ɩsekiyɑsɩ tɛ

(Awulɑɑ II 20:12-19)

1 Wɑɑtʋ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Pɑpiloni wulɑʋ wei pɑ yɑɑ sɩ, Melotɑkɩ-Pɑlɑtɑŋ, nɑ ɩ cɑɑ sɩ Pɑlɑtɑŋ tɔ, ɩ tilinɑ Ɩsekiyɑsɩ kɛ kʋcɔɔʋ nɑ tɑkǝlɑɣɑ. Mpi tɔ, ɩ kɑ nɩɩwɑ ɩ wʋsɑsɩ nɑ ɩ ɑlɑɑfǝyɑ hikuɣu tɔm kɛ́. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɑsɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɑ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ Pɑpiloni tillɑɑ mpɛɣɛ ɩ wɛnɑʋ tete. Pɑɑ liɣitee, pɑɑ wʋlɑ, nɑ tulɑɑlʋnɑɑ nɑ nim sɔɔsʋŋ nyǝm. Ɩ hʋlɑ-wɛ tɔtɔɣɔ ɩ yoou wontu tǝnɑ. Nɑ pǝ tǝnɑ mpi pɩɩ wɛ ɩ wɛnɑʋ tǝsɩɩlɛ tɔ. Ɩsekiyɑsɩ tɑ́ ŋmɛsɩ-wɛɣɛ pʋlʋpʋɣʋ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

3 Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii polɑ wulɑʋ Ɩsekiyɑsɩ kiŋ kɛ pǝ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Suweɣe yǝlɑɑ mpɛ pɑ heelɑ-ŋ? Leɣe pɑ tɩɩ lɩɩnɑɑ? Ntɛnɑ Ɩsekiyɑsɩ sɩ: Hɑtoo Pɑpiloni tɛtʋ kɛ pɑ lɩɩnɑɑ. 4 Ɩlɛnɑ Ɩsɑyii tɑsɑ-ɩ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Pepeɣe pɑ nɑwɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ? Ɩsekiyɑsɩ sɩ: Mɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ nyǝm tǝnɑɣɑ pɑ nɑwɑ. Mɑ tɑ ŋmɛsɩ-wɛɣɛ mɑ kpɑncoou nɑkʋlɩ.

5 Ntɛnɑ Ɩsɑyii tɔ Ɩsekiyɑsɩ sɩ: Nɩɩ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. 6 Nyǝnɩ kʋyɛɛŋ kɔŋ wei ɩ tɑɑ Pɑpiloni nyǝ́mɑ kɑ́ kuu pǝ tǝnɑ mpi nyɑ́ cɑɑnɑɑ kɑɑwɑ nɑ pǝ́ wɛ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ ɩsǝntɔ tɔ nɑ pɑ́ kpeenɑ. Pǝ kɑɑ kɑɑsɩ pʋlʋ. Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 7 Pɑɑ kpɑɣɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ kʋlʋlɑɑ. Pɑɑ pǝsɩ-wɛɣɛ kɑtɑɑsɩ. Pɑɑ sɩɩ-wɛɣɛ Pɑpiloni kɑwulɑɣɑ tɑɑ.

8 Mpʋɣʋlɛ Ɩsekiyɑsɩ cɔwɑ Ɩsɑyii sɩ: Tɑcɑɑ tɔm ntɩ tǝ wɛ teu kɛ́. Mpi tɔ, ɩ mɑɣɑsɑɣɑ ɩ tɑɑ kɛ sɩ: Mɑ nɑ mɑ yǝlɑɑ tɩɩ cɑɣɑnɑ hɛɛsʋɣʋ kɛ mɑ pɔɔlɛ tɑɑ.

HƆƔƆLƲƔƲ NAALƐ NYƎNKƲ

ƖSƐƔƐLƖ NYƎ́MA LAŊHƐƐSƎLƐ

40

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɑɑsʋɣʋ tɔm kpɑɑlʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ ɩ yǝlɑɑ sɩ:

Ɩ́ puɣusi mɑ yǝlɑɑ ɩ́ puɣusi mɑ yǝlɑɑ.

2 Ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ Yosɑlɛm.

Ɩ́ mɑkɩ kɑpusi sɩ nyɑ́ wɑhɑlɑ tǝmɑ tɛmɑ.

Pǝ́cɔ́ pɑ hɩɩsɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ.

Tɑcɑɑ fɛlɑ-ŋ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ fɔɔtɔ kɛ tɔm nɑɑlɛ.

3 Nɔɣɔlʋ kiisiɣinɑ sɩ:

Ɩ́ tɑɣɑnɩ Tɑcɑɑ kɛ mpɑɑʋ.

Ɩ́ teti tɑ́ Ɩsɔ kɛ́ mpɑɑʋ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

Ɩ́ tʋ́ tɑ́ Ɩsɔ kɛ́ hɑpǝlɛ.

4 Ɩ́ yɔkɩ pɔɔŋ nɑ pulɑsɩ tǝnɑ.

Ɩ́ suuli tɛtɛkɑ tǝnɑ.

Tontoŋɑ nɑ kʋtɑɑlomiŋ ɩ́ pǝsɩ tɛtʋ kʋhǝntǝtʋ.

Timpi pǝ kʋlɑɑ tɔ pǝ pǝsɩ tɛtɛkɑ sɔsɔɔnɑ.

5 Ɩlɛ pɩɩ kɛɛlɩ Tɑcɑɑ teeli tɔɔ.

Yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ nɑ-ɩ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nɔɣɔ yɔɣɔtǝnɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɣɔ kɑlɩ kɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Kiisi.

Ntɛnɑ nɔɣɔ lɛŋkɑ cɔ sɩ:

Mɑ kiisi suwe?

Kiisi sɩ:

Yǝlɑɑ tǝnɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ.

Nɑ pɑ teu ɩsɩɩ tɑɑlɛ tɑɑ hɛtʋ.

7 Tɑcɑɑ heelim ɩ́ mɑpɑ,

nyɩɩtʋ wʋlǝɣɩ kɛ́, nɑ hɛtʋ tɔ́.

Tɑmpɑnɑ tɔɔ, yǝlɑɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ.

8 Nyɩɩlʋɣʋ wʋlǝɣɩ, hɛtʋɣʋ lontiliɣi.

Amɑ tɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ́ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

Tɔm kʋpɑntʋ

9 Yosɑlɛm yǝlɑɑ mpɑ mɛ

ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ tɔm kʋpɑntʋ tɔ.

Ɩ́ kpɑ pʋɣʋ kʋkʋlʋɣʋ tɔɔ.

Siyɔŋ nyǝ́mɑ ɩ́ kiisinɑ tomɑ.

Tɔm kʋpɑntʋ kpɑɑllɑɑ mɛ,

Ɩ́ kiisi ɩ tɑɑ nyɑ́.

Ɩ́ kpɑɑlɩ Yutɑ ɑcɑlɛɛ sɩ:

Ɩ́ nyǝnɩ, mǝ Ɩsɔ kɔŋnɑ ntɛ́.

10 Ɩ́ nyǝnɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɔŋnɑ ntɛ́ nɑ tomɑ,

Tɑcɑɑ toŋ tʋ-ɩ sɔsɔɔntʋ.

Tɑcɑɑ nɑ ɩ kɑsɛɛsɩ kɛ́.

Nɑ ɩ tǝmlɛ kʋlʋlʋm wɛ ɩ nɔɣɔ tɔɔ.

11 Tɑcɑɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tiikilu,

ɩ kɑ́ tiiki ɩ kɑlǝkǝŋ.

Ɩ kɑ́ kpeɣeli ɩwɛɛsɩ kɛ ɩ niŋ tɑɑ,

nɑ ɩ́ kpɛkɩ-sǝɣɩ ɩ tɔɔ.

Tɑcɑɑ kɑ́ tiiki heeŋ totonɑɑ

mpɑ pɑ wɛnɑ piyɑ tɔ tǝpɑmm.

Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ sɔsɔɔntʋ nɑ ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ

12 Awe mɑɣɑsǝnɑ teŋku lʋm kɛ ɩ ntɑntɑkʋ tɑɑ?

Awe mɑɣɑsɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ wɑŋ nɑ ɩ ntɑŋtɑkʋ?

Awe mɑɣɑsɑ ɑtɛ tɛtʋ kɛ ɩŋmɛsɑʋ nɑ ɩ́ ŋmɑɣɑ?

Awe mɑɣɑsɑ pɔɔŋ nɑ pulɑsɩ kɛ sɑnǝyɑ tɔɔ?

13 Awe mɑɣɑsɑ Tɑcɑɑ Feesuɣu?

Awe tɑsǝnɑ-ɩ lɑɣɑtʋ?

Yɑɑ ɑwe sɛɣɛsǝnɑ-ɩ?

14 Tɑcɑɑ nɑ ɑwe pɑ cɑɣɑnɑ nɑ pʋntʋ sɛɣɛsɩ-ɩ?

Yɑɑ ɑwe hʋlǝnɑ-ɩ tɑmpɑnɑ mpɑɑʋ?

Awe tʋ Ɩsɔ kɛ lǝmɑɣɑsɛɛ,

nɑ ɩ́ hʋlɩ-ɩ nyǝm mpɑɑʋ?

15 Nyǝnɩ, piitimnɑɑ wɛ Tɑcɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ lʋm lɩɩkʋɣʋ

kpekiti tɑɑ nɑ pǝ́ tosi tɔ.

Yɑɑ ɩsɩɩ kɑnyǝŋɑ pile kɛ sɑnǝyɑ tɔɔ.

Tɛtʋnɑɑ mpɑ lʋm cɔɔnɑɑ tɔ,

pɛlɛ pɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ mʋsʋɣʋ kʋlʋɣʋ tɔ.

16 Lipɑŋ hɔtʋɣʋ tɑɑ tɑɑsɩ ɩɩ tɑkɩ

kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɔkɔ tɑɣɑnʋɣʋ.

Kʋ tɑɑ tɑɑlɛ wontu pɑɣɑlɛ tɑ tɑlɑ sɩ

pɑ lɑnɑ-tǝɣɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ.

17 Piitimnɑɑ tǝnɑ kɛ́ kpɛtɛ kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́.

Pǝ tɑ kɛ-ɩ pʋlʋpʋ nɔɣɔlʋ.

Ɩsɔ fɛɩnɑ sɑɑlɑ

18 Aweɣe ɩ́ cɑɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ Ɩsɔ?

Yɑɑ pepe lɛɛsʋɣʋ kɛ ɩ́ kɑ́ lu ɩ lonte?

19 Koolu lukinɑ tʋɣʋ,

ɩlɛnɑ wʋlɑnɑɑ lɑtʋ nɑ́ɑ́ wɑɑsɩ-kʋɣʋ wʋlɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ tʋ-kʋɣʋ liɣitee nyǝɣǝtʋ ɑlukpɑlisi sɩ pǝ lɑ kɑcɔkɑ.

20 Kʋnyɔntʋ wei ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ hiki mpʋ tɔ,

tɑɑkukulɑɣɑ ŋkɑ pukɑsɩ ɩɩ pǝsǝɣɩ tɔɣɔ ɩ cɑɑkɩ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ sɑɑkʋlʋ kʋpɑŋ nɑ ɩ́ sɑɑkɩ-ɩ

lɛɛsʋɣʋ ŋku kɩɩ ciɣitiɣi tɔ.

21 Mɛ ɩ́ tɑɑ nyɩ-tɩ tɑɑ, yɑɑ ɩ́ tɑɑ nɩɩ-tɩ?

Pɑ tɑɑ hʋlɩ-mɛɣɛ-tǝɣɩ hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ?

Ɩ́ tɑɑ cɛkǝnɑ tɛtʋ kite tɔm?

22 Ɩsɔ cɑɣɑ hɑtoo tɛtʋ nyʋɣʋ tɑɑ,

nɑ tǝ tɑɑ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ cǝlǝŋ.

Ɩ pɔwɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ́ ɩsɩɩ pʋʋɣʋ fɛlɛfɛlɛ.

Ɩ hɛtɑ-kʋɣʋ ɩsɩɩ ɩ cokǝle sɩ ɩ lɑkɩ ɩ tǝcɑɣɑlɛ.

23 Ɩnɩ ɩ pǝsǝɣǝnɑ ɑtɛ ɑwulumpiyɑ kɛ yem.

Ɩsɔ pǝsǝɣɩ ɑntulinyɑ hʋʋlɑɑ kɛ kpɛtɛ.

24 Mpi sɩ pɑɑ sɔɔkɩ-wɛ nɑ pɑ́ tuu-wɛ tɔ.

Mpi sɩ pɑɑ nyɔɔkɩ nɑ pɑ́ kɑŋ lilɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ

Tɑcɑɑ tɛmɑ pɑ tɔɔ kɛ́ heelim wosuɣu nɑ pɑ́ wʋlɩ.

Nɑ pǝ kuu-wɛ ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ kpɑkʋɣʋʋ nyɩɩliyɑ tɔ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Nɑŋŋtʋ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Aweɣe ɩ́ kɛɛsǝɣǝnɑ-m,

nɑ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ nǝɣǝsɩ?

26 Ɩ́ kpɑɑsɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ nyǝnɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ.

Awe lɑpǝnɑ-sɩ?

Wei ɩ lɑkɩ nɑ sɩ kpekǝle tǝnɑ tɔŋ teitei tɔɣɔ.

Ɩ yɑɑkɩ pɑɑ ŋkɑɣɑ kɑ hǝtɛ,

nɑ ɩ toŋ sɔsɔɔŋ nɑ ɩ tomɑ sɔsɔɔnɑ,

nɑkǝlɩ kɑɑ lɑŋǝɣɩ.

Tomɑ kʋfɑnɑ hɑʋ kɛ ɑcɑmɑɑ

27 Ee, Yɑkɔpʋ, pepe tɔɔ kɛ́ n yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ?

Ɩsɛɣɛlɩ pepe tɔɔ kɛ́ n tɔŋ sɩ:

Tɑcɑɑ tɑ nyɩ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ-m tɔ?

Aɑɩyee sɩ:

Mɑ Ɩsɔ ɩɩ lɑkɩ pʋlʋ sɩ ɩ́ sɛɛnɑ mɑ tɔɔ.

28 N tɑ cɛkǝnɑ tɑɑ?

N tɑ nɩɩ-tɩ sɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɛlɛ tɑm tɔɔ tʋ?

Ɩsɔ lɑpǝnɑ tɛtʋ tǝnɑsɩ tǝnɑ.

Pɩɩ cɑɑmǝɣɩ Ɩsɔ, pǝ́cɔ́ ɩɩ kɑɑkɩ.

Pǝyele Ɩsɔ nyǝm fɛɩ cɛkǝnɑʋ.

29 Ɩsɔ hɑɑkɩ toŋ kɛ mpɑ pɑ kɑwɑ tɔ.

Tɑcɑɑ sɔɔsǝɣɩ ɑpɑlʋtʋ kɛ mpɑ pǝ nɩɩwɑ tɔ.

30 Ɩfepiyɑ kɑɑkɩ nɑ pɑ tomɑ tɛŋ.

Mpɑ pɑ kiiwɑ teu tɔ pɑ hotiɣi.

31 Amɑ mpɑ pɑ hɑ pɑ tǝɣɩ Tɑcɑɑ tɔ,

pɑ tomɑ sɔɔsǝɣɩ kɛ́.

Pɑ kʋlǝɣɩ kɛ́ ɩsɩɩ hɛkǝlɛnɑɑ.

Pɑ kpɑkǝɣɩ ɑsewɑ pɑɑ kɑɑkɩ.

Pɑ tɔŋ kɛ́ pɩɩ nɩɩkɩ-wɛ.

41

Pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tʋ Tɑcɑɑ kɛ nɑɑni

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔ,

nɑ lʋm nɔɣɔ hɔɣɔlǝŋ nyǝ́mɑ.

Ɩ́ su nɑ ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm.

Yǝlɑɑ pooluŋ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ.

Ɩ́ kpǝtǝnɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ.

Tǝ kpɛntɩ nɑ tǝ́ polo hʋʋlɛ.

2 Mɑ́ lǝsǝnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ wei

ɩ tɔkɩ ɑkɑɩtʋ kɛ pɑɑ timpi ɩ́ puki tɔ.

Mɑ́ tʋnɑ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ piitimnɑɑ,

mɑ́ tisinɑ ɑwulɑɑ tǝfɛ.

Mɑ lɑɣɑtɛ pǝsɑ yǝlɑɑ kɛ mʋsʋɣʋ,

nɑ mɑ nyǝ́mɑ́ nɑ́ɑ́ yɑsɩ-wɛ ɩsɩɩ

heelim kpɑkʋɣʋʋ nyɩɩtʋ tɔ.

3 Mɑ tʋ pɑ wɑɑlɩ,

mɑ fɑɣɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ, pʋlʋ tɑ tokinɑ-m.

Mpɑɑʋ ŋku mɑ tɑ tǝŋtɑ tɔɣɔ mɑ kpɑɣɑɑ.

4 Awe lɑpǝnɑ mpʋ ɩnɩ?

Awe yelinɑ nɑ pǝ kɔɔ?

Awe yɑɑnɑ lʋlʋŋ yǝlɑɑ kɛ hɑtoo

kɑncɑɑlɑɣɑ sɩ pɑ́ hiki weesuɣu?

Tɑcɑɑ mɑ́ wei mɑ kɛ́ kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ tɔɣɔ.

Pǝ́cɔ́ mɑɑ wɛɛ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ tɔtɔ.

5 Tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔ pǝ nyǝ́mɑ nɑ

lʋm nɔɣɔ hɔɣɔlǝŋ nyǝ́mɑ nɑwɑ mpi mɑ lɑpɑ

tɔ nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ.

Antulinyɑ tǝnɑsɩ nyǝ́mɑ seliɣi.

Pɑ kpǝtǝɣǝnɑ nɑ pɑ́ kɔŋ.

6 Pɑ sǝŋnɑ tǝmɑ,

pɑɑ wei ɩ heeliɣi ɩ tɔɣɔntǝlɛ sɩ: Kɑɑsɩ nyɑ́ tɩ.

7 Tɩɩŋ lutu nɑ́ tɑsǝɣɩ ɑpɑlʋtʋ kɛ wʋlɑnɑɑ pɑɑsǝnlʋ.

Sotulu nɑ́ sǝŋnɑ sǝtɛ tɔɔ mɑtʋ.

Ɩ yɔɣɔtǝɣɩ nyǝɣǝtʋ tɑmsʋɣʋ tɔm

sɩ pǝ kɛ́ tǝmlɛ kʋpɑntɛ kɛ,

nɑ ɩ kɑŋ lɛɛsʋɣʋ nɑ nyǝmɑ́ sɩ kʋ tɑɑ ciɣiti.

Nɔɔnɔɔ tɑɑ lɑ sɔɣɔntʋ

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Ye nyɑ́ ɩlɛ mɑ tǝmlɛ tʋ Ɩsɛɣɛlɩ.

Yɑkɔpʋ nyɑ́ wei mɑ lǝsɑ

mɑ tɑɑpɑlʋ Apǝlɑhɑm lʋlʋɣʋ tɑɑ tɔ.

9 Nyɑ́ wei mɑ polɑ tɛtʋ tǝnɑɣɑ tɔɔ nɑ mɑ́ pɛɛkɩ tɔ.

Mɑ yɑɑ-ŋ hɑtoo kɑteŋɑ tǝnɑsɩ tɔɔ.

Nyɑɣɑ mɑɑ heelɑɑ sɩ n kɛ́ mɑ tǝmlɛ tʋ.

Mɑ́ lǝsǝnɑ-ŋ, mɑ kɑɑ lɔŋ.

10 Sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ kpɑ-ŋ, mɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlǝɣɩ.

Tɑɑ nǝɣǝsɩ, mɑɣɑlɛ nyɑ́ Ɩsɔ.

Mɑɑ hɑ-ŋ ɑpɑlʋtʋ.

Mɑɑ kɔɔ nɑ mɑ wɑɑsɩ-ŋ.

Mɑɑ te-ŋ nɑ mɑ toŋ sɔsɔɔŋ.

11 Mpɑ pɑ mʋ-ŋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ,

pɩɩ liɣiti-wɛ nɑ fɛɛlɛ tɔɣɔ-wɛ.

Pɩɩ pɑsɑ nyɑ́ kolontunɑɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ kpɛtɛ.

12 Mpɑ pɑ kʋlɑɣɑ nyɑ́ tɔɔ nɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ-ŋ nɑ yoou tɔ.

Pɩɩ kpiisi pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ kpɛtɛ.

N kɑ pɛɛkɩ-wɛ n kɑɑ nɑ-wɛ.

13 Mpi tɔ, mɑɣɑlɛ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ.

Mɑ hɑɑkǝnɑ-ŋ toŋ. Mɑ heeliɣi-ŋ sɩ:

Tɑɑ nyɑ́. Mɑɑ kɔɔ mɑ́ wɑɑsɩ-ŋ.

Mɑ kɔŋ nyɑ́ wɑɑsʋɣʋ

14 Yɑkɔpʋ ɑtɑntɑɑliyɑ nyɑ́,

Ɩsɛɣɛliyɑ nyɑ́, tɑɑ nyɑ́.

Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ.

Mɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Nɑŋŋ tʋ.

Mɑɣɑlɛ wei ɩ wɑɑsǝɣɩ-ŋ tɔ.

15 Mɑɑ pǝsɩ-ŋ kpeŋkpeluɣu kʋfɑlʋɣʋ ŋku pɑ

mɑkǝnɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋ tɔɔ nɑ nyǝmɑ́ tɔ.

N kɑ́ yɔkɩ pɔɔŋ, nɑ ń nɑŋɩ-ɩ.

N kɑ́ pǝsɩ pulɑsɩ ɩsɩɩ lɔɔtʋ.

16 N kɑ́ fɑlɑ-wɛ nɑ heelim kpɑɣɑ,

kɑcuculɑɣɑ kɑ́ yɑsɩ-wɛ.

Ɩlɛnɑ nyɑ́ɑ́ yɔɔlǝnɑ Tɑcɑɑ,

nɑ nyɑ́ɑ́ hiki nyɑ́ teeli kɛ Ɩsɛɣɛlɩ Nɑŋŋ tʋ tɔɔ.

Wʋlɑɣɑ tɛtʋ pǝsǝɣɩ kɑcǝkɑ tɛtʋ

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Wɑhɑlɑ nyǝ́mɑ, nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ,

ɩ́ pɛɛkǝɣɩ lʋm ɩɩ nɑɑkɩ,

ɩlɛnɑ mǝ luuŋ tɛɛ wʋlɩ.

Ɩlɛ mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑɑ cɔ-mɛ.

Mɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ,

mɑ kɑɑ lɔ-mɛ.

18 Mɑɑ yele nɑ pusi sɔsɔɔnsɩ kpe pulɑsɩ tɔɔ.

Mɑɑ tʋlɩ lʋm sɛɛlɑɑ kɛ tɛtɛkɑ tɑɑ.

Mɑɑ pǝsɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ kɛ lɩɩlɛ,

nɑ lʋm kpeŋ tɛtʋ kʋwʋlʋtʋ tɑɑ.

19 Mɑɑ tuu wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́,

tɩɩŋ toŋ nyǝŋ wei pɑ yɑɑ sɩ:

Sɛɛtǝlɩ nɑ ɑkɑsiyɑ nɑ miili nɑ olifi tɔ.

Mɑɑ yele nɑ tɩɩŋ toŋ nyǝŋ wei pɑ yɑɑ sɩ:

Sipǝlɛsɩ nɑ pɛŋ nɑ puwi tɔ ɩ́ nyɔ timpi tɛʋ fɛɩ tɔ.

20 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ́ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ.

Pɑɑ welisi nɑ pɑ́ nɩɩ pǝ tɑɑ sɩ,

Tɑcɑɑ niŋ lɑpǝnɑ yɑɑsinɑɑ mpɛ.

Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ mɑ́ mɑ́ ŋmɑnɑ-wɛ.

Ɩsɔ kʋlɑ tɩɩŋ tɔɔ

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Piitimnɑɑ tɩɩŋ mɛ ɩ́ yɑɑ-m nɔnɔɣɔ.

Ɩ́ yɔɣɔtɩ mǝ tɔm.

22 Ɩ́ kɔnɑ-tɩ, ɩ́ heeli-tʋɣʋ mpi pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ kɔɔ tɔ.

Hɑtoo tɔ, pepe tɔm kɛ tɩɩŋ mɛ ɩ́ tɛmɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ pɩɩ kɔɔ?

Ɩ́ heeli-tʋ nɑ tǝ́ feŋ pǝ tɑɑ nɑ tǝ nɑ́ pǝ yoosuɣu.

Yɑɑ ɩ́ heeli-tʋɣʋ mpi pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ kɔɔ tɔ.

23 Ɩ́ yɔɣɔtɩ mpi pɩɩ tǝkǝnɑ lɑpʋ tɔ pǝ tɔm.

Ɩlɛnɑ tǝ nyɩ sɩ ɩ́ kɛ́ tɩɩŋ.

Ɩ́ lɑ kʋpɑntʋ yɑɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ.

Ɩlɛnɑ tǝ́ kuli ɩsɛ nɑ tǝ́ kpɛntɩ nɑ tǝ́ nɑ-tɩ.

24 Mǝ wɛ kpɛtɛ kɛ́, nɑ mǝ kʋlɑpǝlɛ kɛ kpɛtɛ.

Ye yʋlʋ ɩ́ lǝsɑ-mɛ pǝ kɛ́ ɑcɑɑlǝtʋ kɛ́.

25 Mɑ lǝsɑ yʋlʋ nɑ ilim ntɔɣɔŋ, ɩ kɔŋnɑ ntɛ.

Pɑ yɑɑ ɩ hǝtɛ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ.

Ɩ yɑɑnɑ ntɛɣɛ mɑ hǝtɛ.

Ɩ fɛlǝɣɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɑfǝlɑ.

Yɑɑ ɩsɩɩ tiisi ŋmɑlʋ fɛlʋɣʋ cʋɣʋ tɔ.

26 Awe yɔɣɔtǝnɑ-tǝɣɩ hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ tǝ́ nyɩ-tɩ,

nɑ tǝ́ tisi sɩ tɑmpɑnɑ?

Aɑɩ nɔɣɔlʋ tɑ kpɑɑlɩ-tɩ,

nɔɣɔlʋ tɑ yele nɑ tǝ nɩɩ.

Nɔɣɔlʋ tɑ nɩɩ tɔm nti tǝ lɩɩnɑ mǝ kiŋ tɔ.

27 Mɑ́ cɑɑlǝnɑ Siyɔŋ kɛ tɔm heeluɣu.

Ɩɩ nɑɑ-tɩ, ɩɩ nɑɑ-tɩ.

Mɑ tilɑ Yosɑlɛm kɛ tillu.

Wei ɩ kɔnɑ Lɑɑpɑɑlɩ kʋpɑŋ tɔ.

28 Mɑ nyǝnɑ tɩɩŋ ɩnɩ.

Mɑ tɑ nɑ ɩ tɑɑ ŋku kɩɩ kpɑɑlɩ tɔm tɔ.

Yɑɑ ŋku kɩɩ cɔ mɑ kʋpɔɔsʋtʋ tɔ.

29 Pɑ tǝnɑ pɑ wɛ yem kɛ́,

nɑ pɑ tǝmɑ kɛ kpɛtɛ.

Pɑ tɩɩŋ kɛ́ heelim nɑ ɩ́ wɛ kpɛtɛ.

42

Tɑcɑɑ tǝmlɛ tʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Mɑ tǝmlɛ tʋ ntɔ, mɑ pɑɑsǝnɑ-ŋ kɛ́.

Nyɑɣɑ mɑ lǝsɑɑ nɑ mɑ lǝsɑɣɑ sʋʋwɑ.

Mɑ feesuɣu wɛ nyɑ́ tɔɔ kɛ́.

Nyɑɑ kpɑɑlǝnɑ piitimnɑɑ kɛ siɣisuɣu tɔm.

2 Nyɑ́ nɔɣɔ kɑɑ kʋlɩ, yɑɑ ń mɑ́ kɑpukɑ.

N kɑɑ yɔɣɔtɩ nɑtǝlǝɣɩ pɑtǝmɑ tɑɑ.

3 N kɑɑ tɛɛsɩ pʋɣʋtʋɣʋ kɛ sǝsǝncɑŋɑ kʋpɛlɑɣɑ.

Pǝyele n kɑɑ teesi kɔkɔ ŋkɑ kɑ fiɣinɑɑ tɔ.

N kɑ́ tǝŋ tɑmpɑnɑ kɛ́ nɑ ń yɔɣɔtɩ siɣisuɣu tɔm.

4 Ye n tɑ tɛ siɣisuɣu sɩɩʋ

kɛ tɛtʋ tɔɔ n kɑɑ yele.

N kɑ́ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ

tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔ,

nɑ teŋkunɑɑ nɔɔsɩ ɑcɑlɛɛ nyɩɩlǝɣɩ nyɑ́ kiiŋ.

Piitimnɑɑ kɔkɔ ŋkɑ pɑ nɑɑnɑ tɔ

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ lɑpɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ ɩ́ pɔ,

nɑ ɩ́ lɑ tɛtʋ nɑ tǝ tɑɑ kʋlʋlʋm tǝnɑ,

nɑ ɩ́ hɑ tǝ tɑɑ nyǝm tǝnɑɣɑ weesiŋ nɑ pǝ́ feesiɣi tɔ,

ɩ heelɑ yʋlʋ wei ɩ lǝsɑɑ tɔ sɩ:

6 Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ́ lǝsǝnɑ-ŋ sɩ ń tǝŋ siɣisuɣu.

Mɑ tɔkǝɣɩ nyɑ́ niŋ tɑɑ nɑ mɑ pɑɑsǝnɑ-ŋ,

nɑ mɑ nɑ-ŋ nɑ yǝlɑɑ tǝ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ.

Nɑ ń pǝsɩ piitimnɑɑ fǝtǝlɑ.

7 N kɑ́ kuli piitimnɑɑ ɩsɛ, nɑ ń tʋlɩ sɑlǝkɑ nyǝ́mɑ.

Nɑ ń lǝsɩ sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ nyǝ́mɑ kɛ tǝŋmɛllɛ tɑɑ.

8 Mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kɛ́, hɑlɩ mɑ hǝtɛ ntɛ́.

Mɑ kɑɑ cɛlɑ nɔɣɔlʋɣʋ mɑ teeli.

Mɑ kɑɑ cɛlɑ mɑ nyʋɣʋ kʋlʋɣʋ kɛ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ.

9 Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntʋ tɛmɑ yoosuɣu.

Mɑ kpɑɑlǝɣɩ-mɛɣɛ kʋfɑtʋ tɔm nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ kɔɔ.

Tɑcɑɑ wɑɑsʋɣʋ

10 Ɩ yoo Tɑcɑɑ kɛ yontu kʋfɑtʋ.

Ɩ yoo ɩ sɑmtʋ yontu kɛ tɛtʋ tǝnɑsɩ tɔɔ.

Teŋku tɔɔ cɔɔlɑɑ, nɑ ɩ tɑɑ nyǝm tǝnɑ.

Tɛtʋnɑɑ mpɑ lʋm cɔɔnɑɑ tɔ tǝ yǝlɑɑ

nɑ lʋm nɔɔsɩ ɑcɑlɛɛ nyǝ́mɑ.

11 Wʋlɑɣɑ tɛtʋ nɑ tǝ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ yǝlɑɑ,

Ketɑɑ ɑcɑlisi nyǝ́mɑ ɩ́ kʋsɩ mǝ nɔɔsɩ.

Mpɑ mɛ ɩ́ wɛ pɔɔŋ nyɔɔŋ tɑɑ tɔ,

ɩ́ wilitinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

12 Ɩ́ tʋ Tɑcɑɑ kɛ teeli.

Ɩ́ kpɑɑlɩ ɩ sɑmtʋ kɛ tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔ tǝ tɑɑ.

13 Tɑcɑɑ n lɩɩwɑɣɑ ɩsɩɩ ɑkɑ.

N tɑɣɑnǝɣɩ nyɑ́ tɩ ɩsɩɩ yoolu.

Tɑcɑɑ yɑɣɑ ɑpɑlʋkɑkiisɑɣɑ tǝwɑpɑpɑ.

N hʋ́lǝ́ɣɩ́ nyɑ́ kolontunɑɑ kɛ nyɑ́ toŋ.

Mpi pǝ lɑpʋ pǝlɛ Tɑcɑɑ tʋwɑ tɔ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Hɑtoo tɔ, mɑ tɔkɑ mɑ tǝɣɩ nɑ mɑ́ sumɑ.

Amɑ pǝnɛntɛ mɑɑ mɑ kɑpukɑ kɛ́,

ɩsɩɩ ɑhonto wei ɩ lʋlǝɣɩ tɔ.

Mɑ mɔlǝɣɩ kɛ́, nɑ mɑ tisiɣi feesiŋ.

15 Mɑɑ kpiisi pɔɔŋ nɑ pulɑsɩ.

Mɑɑ yele nɑ pǝ tɩɩŋ tǝnɑ wʋlɩ.

Mɑɑ lɑɣɑsɩ pusi sɔsɔɔnsɩ.

Mɑɑ lɑ nɑ pusi sɔsɔɔnsɩ pǝsɩ tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔ.

Mɑɑ lɑ nɑ lɩɩnɑ nyɔɔ.

16 Ɩlɛnɑ mɑ́ yele nɑ yʋlʋmɑɑ tɔ mpɑɑʋ ŋku pɑ tɑɑ nyɩ tɔ.

Nɑ mɑ́ tǝŋnɑ-wɛɣɛ mpɑɩsi nsi pɑ tɑɑ cɛkǝnɑ tɔ.

Mɑɑ pǝsɩ sǝkpɛtʋɣʋ kɛ nyɑɑlǝm,

nɑ timpi tɔntɛ wɛ kɑtɛ tɔ pǝ́ hǝntɩ.

Mpi mɑɑ lɑ tɔɣɔlɛ, mɑ kɑɑ lɔ-wɛ.

17 Amɑ mpɑ pɑ hɑ pɑ tǝɣɩ tɩɩŋ

nɑ pɑ́ heeliɣi lɛɛsǝŋ kʋsɑɑkǝŋ nɑ kʋlupǝŋ sɩ:

Mɛɣɛlɛ tɑ́ ɩsɔnɑɑ tɔ.

Pɑɑ tuli tɑpǝŋ nɑ fɛɛlɛ.

Yǝlɑɑ yʋlʋmɑɑ nɑ ntɑmɑɑ

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Ntɑmɑɑ ɩ́ nɩɩ.

Yʋlʋmɑɑ mɛ, ɩ́ nyǝnɩ nɑ ɩ́ nɑ́.

19 Aweɣelɛ yʋlʋm?

Ye pǝ tɑɣɑ mɑ tǝmlɛ tʋ.

Aweɣelɛ ntɑm?

Ye pǝ tɑɣɑ mɑ tillu wei mɑ tilɑɑ tɔ.

Aweɣelɛ yʋlʋm ɩsɩɩ wei ɩ hikɑ hɛɛsʋɣʋ tɔ?

Aweɣelɛ ntɑm ɩsɩɩ mɑ tǝmlɛ tʋ?

20 N nɑwɑ yɑɑsinɑɑ pɑɣɑlɛ.

Amɑ n tɑ lɑ lɑɑkɑlɩ.

Pǝyele n kemɑ ŋkpɑŋŋ kɛ teu.

Amɑ n tɑ nɩɩ.

21 Tɑcɑɑ nyɑ́ siɣisuɣu tɔɔ kɛ́ n cɑɑwɑ sɩ,

n lɑkɩ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ sɔsɔɔntʋ nɑ kʋpɑmpɑntʋ.

22 Pɑɑ nɑ mpʋ, pǝ kpiisɑ yǝlɑɑ mpɛ,

pǝ kuu pɑ wontu.

Pǝ kpɑ-wɛɣɛ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ kɛ kʋkpɑmǝŋ pɔɔŋ tɑɑ.

Pɑ kpɑ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ kɛ pɑ tǝŋmɛllɛnɑɑ.

Pɑ kuuki pɑ wontu nɔɣɔlʋ tɑ wɑɑsɩ-wɛ.

Pɑ lɛɛkɑ-wɛɣɛ pɑ nyǝm.

Pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ́ tɔ sɩ pɑ́ fɛlɩ-wɛ.

23 Mǝ tɑɑ ɑwe kɑ́ kenɑ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ tɔmnɑɑ mpɛ?

Awe kɑ́ sǝŋ tǝkpi sɩ ɩ kɑ́ tɑsɑ-tǝɣɩ nɩɩʋ?

24 Awe tʋ Yɑkɔpʋ kpiisilɑɑ,

nɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɛ wontu kuulɑɑ?

Pǝ tɑɣɑ Tɑcɑɑ wei tǝ pǝntǝnɑɑ tɔ?

Pɑ tɑ sɔɔlɩ sɩ pɑ́ tǝŋ ɩ mpɑɑŋ tɑɑ.

Pǝyele pɑ tɑ nɩɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ.

25 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tɑɑ huunɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ yoou tii ɩ tɔɔ nɑ toŋ kɛ pɑɑ pǝnɔɣɔ ŋkɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ tɑ pɛɛkɩ sɩ ɩ́ cɛkǝnɑ pʋlʋ.

Ɩ tɑ yɑɑ tɔm ntǝɣɩ pʋlʋɣʋ ɩ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ yoou nɑ́ɑ́ kʋ-ɩ.

43

1 Pǝnɛntɛ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

Yɑkɔpʋ yǝlɑɑ mɛ ɑwe ŋmɑɣɑ-mɛ?

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɑwe ŋmɑ-mɛ?

Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ pʋlʋ.

Mpi tɔ, mɑ yɑpɑ-mɛɣɛ.

Mǝ hǝlɑ kɛ mɑ yɑɑnɑ-mɛ.

Ɩ́ kɛ́ mɑ nyǝ́mɑ kɛ́.

2 Ye ɩ́ tɛsǝɣɩ lʋm mɑ wɛ mǝ wɑɑlǝɣɩ.

Pusi kɑɑ tɔɣɔ-mɛ.

Pǝyele ye ɩ́ tɔŋ kɔkɔ tɑɑ kɑ kɑɑ nyɑɣɑ-mɛ.

Kɔkɔ kɑɑ kʋ-mɛ.

3 Mpi tɔ, mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ.

Mɑ́ kɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Nɑŋŋ tʋ.

Wei ɩ wɑɑsǝɣɩ-mɛ tɔ.

Icipiti nyǝ́mɑ kɛ mɑɑ fɛlɩ mǝ lonte.

Mɑɑ lɑɣɑsǝɣǝnɑ-mɛɣɛ Ɩtiyopii nɑ Sepɑ nyǝ́mɑ.

4 Mpi tɔ, ɩ́ kɛ-m pʋlʋ sɔsɔɔm kɛ́.

Mǝ nyʋɣʋ kʋlɑɑ, nɑ mɑ́ sɔɔlɑ-mɛ.

Mɑ cɛlǝɣɩ ɑpɑlɑɑ kɛ mǝ lonte.

Mɑ lɑɣɑsǝɣǝnɑ yǝlɑɑ kɛ nyɑ́ weesuɣu.

5 Mɑ wɛ mǝ wɑɑlɩ kɛ́, ɩ́ tɑɑ nyɑ́.

Mɑɑ kɔnɑ mǝ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ tɛʋ kite.

Mɑɑ kɔnɑ-mɛ nɑ ilim tǝtʋlɛ.

6 Mɑɑ heeli ilim ntɔɣɔŋ sɩ: Kɔnɑ-wɛ.

Mɑɑ heeli ilim mpǝtǝŋ sɩ: Tɑɑ sɩɩ-wɛ.

Kɔnɑ mɑ piyɑ nɑ pooluŋ.

Lǝsɩ mɑ pɛɛlɑɑ nɑ tɛtʋ tǝnɑsɩ nɑ ń kɔnɑ.

7 Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ yɑɑkǝnɑ mɑ hǝtɛ,

nɑ mɑ ŋmɑ-wɛɣɛ mɑ teeli tɔɔ tɔ.

Mɑ́ lɑpǝnɑ-wɛ.

Mɛɣɛlɛ Tɑcɑɑ ɑseetɑ nyǝ́mɑ

8 Ɩ́ yele nɑ mɑ yǝlɑɑ lɩɩ.

Pɑ kɛ́ yʋlʋmɑɑ kɛ́, pǝyele pɑ wɛnɑ ɩsɛ.

Pɑ kɛ́ ntɑmɑɑ kɛ́ pǝyele pɑ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ.

9 Piitimnɑɑ tǝnɑ ɩ́ kpeɣeli, yǝlɑɑ ɩ́ koti.

Mǝ tɑɑ ɑwe kpɑɑlɑ tɔmnɑɑ mpɛ?

Mpɑ pɑ heelinɑ-tʋɣʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntʋ ntɩ?

Pʋntʋnɑɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ pɑ ɑseetɑ nyǝ́mɑ,

pɑ hʋ́lɩ́ pɑ tɑmpɑnɑ,

nɑ tǝ́ nɩɩ nɑ tǝ tisi sɩ ḿpʋ́ɣʋ́.

10 Mɛɣɛlɛ mɑ ɑseetɑ nyǝ́mɑ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Mǝ nɑ mɑ tǝmlɛ tʋ wei mɑ lǝsɑɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ nɑ ɩ́ nyɩ-tɩ nɑ ɩ́ tɛ-m nɑ mǝ tɑɑ.

Nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑ.

Ɩsɔ nɔɣɔlʋ ɩ tɑɑ wɛɛ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ tɑkɩ-m.

Pǝyele Ɩsɔ nɔɣɔlʋ ɩ kɑɑ lɩɩ mɑ wɑɑlɩ tɔtɔ.

11 Mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ, mɑ pɑɑsi,

wɑɑsʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ tɔtɔ.

12 Mɑ́ kpɑɑlǝnɑ, mɑ́ wɑɑsǝnɑ.

Mɑ heelɑ nti tɩɩ kɔɔ tɔ.

Pǝ tɑɣɑ mǝ hɛkʋ tɑɑ tʋɣʋ kpɑɩ nyǝŋkʋ nɑkʋlɩ.

Mɛɣɛlɛ mɑ ɑseetɑ nyǝ́mɑ. Mɑ́ kɛnɑ Ɩsɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

13 Mɑɣɑlɛ Ɩsɔ kɛ́ hɑtoo tɑm tɔɔ.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ fitiɣi pʋlʋɣʋ mɑ niŋ tɑɑ.

Awe kɑ wɑkǝlɩ mpi mɑ lɑkɩ tɔ?

Tɑcɑɑ tiluɣu kɛ nɔɣɔlʋ

14 Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ wei ɩ wɑɑsǝɣɩ tɔ.

Ɩ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

Mǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tiliɣi nɔɣɔlʋ sɩ ɩ́ yoonɑ Pɑpiloni.

Mɑɑ yele nɑ lʋm tɔɣɔ Kɑlǝtee selɑɑ kpɩɩlǝŋ,

wei ɩ tɑɑ pɑ nɩɩkɩ leleŋ tɔ.

15 Mɑɣɑlɛ mǝ Nɑŋŋ tʋ Tɑcɑɑ.

Mǝ wulɑʋ wei ɩ ŋmɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɔ.

Wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ mpɑɑʋ kʋfɑlʋɣʋ

16 Mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ wei ɩ hɛɛ hɑpǝlɛ kɛ teŋku tɑɑ

nɑ mpɑɑʋ kɛ lʋm toŋ nyǝm tɑɑ tɔ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

17 Ɩ lǝsɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ pǝ kpɑɣɑnǝŋ.

Pɑ hǝntɑ pɑ tǝnɑ, pɑ temɑɣɑ.

Pɑ nyɑɣɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ fǝtǝlɑ kponkpontuɣu.

18 Ɩ́ tɑɑ tɔɔsɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntʋ tɔɔ.

Pǝyele ɩ́ tɑɑ pɑɑsǝnɑ kʋpǝm tɔm.

19 Yɑɑsi kʋfɑlʋ kɛ mɑ cɑɑkɩ lɑpʋ,

hɑlɩ yɑɑsi ɩnɩ ɩ cɑɑkɩ lɑpʋ.

Ɩ tɑ nyǝmɩ-ɩ?

Mɑɑ hɛɛ mpɑɑʋ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ mɑ́ yele nɑ pusi sɔsɔɔnsɩ kpe.

20 Tɑɑlɛ wontu kɑ́ sɑ-m.

Pǝ kpɑɣɑʋ tɑɑlɛ hɑsɩ nɑ tɑɑtɑɑnɑɑ tɔ.

Mpi tɔ, mɑɑ tʋ́ pusi sɔsɔɔnsɩ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ

sɩ mɑ yǝlɑɑ kʋlǝsɑɑ ɩ́ nyɔɔ.

21 Yǝlɑɑ mpɑ mɑ ŋmɑwɑ mɑ tɩ tɔ,

pɑɑ sɑ-m kɛ́.

Ɩsɔ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ hʋʋlɛ

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Yɑkɔpʋ pǝ tɑɣɑ mɑɣɑ n yɑɑwɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ kɑwɑ mɑ tɔm.

23 Pǝ tɑɣɑ mɑɣɑ n lɑpɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ

lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔ nyɑ́ ɩwɛɛsɩ.

Pǝ tɑɣɑ mɑ hǝtɛ tɑɑ kɛ n lɑpɑ nyɑ́ kɔtɑsɩ.

Mɑ tɑ wiinɑ-ŋ sɩ ń lɑ-m kɔtɑsɩ.

Pǝyele mɑ tɑ cɑɑlɩ-ŋ tulɑɑlʋnɑɑ tɔɔ.

24 N tɑ yɑ-m tulɑɑlʋ nɑ liɣitee.

Pǝ́cɔ́ n tɑ hɑɣɑsɩ-m nyɑ́ kɔtɑsɩ nim.

Amɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ n cɑɑlǝnɑ-m.

N tʋ-m wɑhɑlɑ nɑ nyɑ́ kʋpǝntǝŋ.

25 Amɑ mɑ mɑ tike mɑ hɩɩsǝɣǝnɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ

kɛ mɑ sɔɔlɑ-mɛ tɔ pǝ tɔɔ.

Mɑ kɑɑ tɑsɑ mǝ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ kɛ́ tɔɔsʋɣʋ.

26 Mpʋ tɔ, kɛɛsɩ nyɑ́ tɔm.

Tǝ́ sʋʋ hʋʋlɛ tɑɑ.

Kɛɛsɩ mpi pǝ hʋlǝɣɩ sɩ n wɛnɑ tɑmpɑnɑ tɔ.

27 Nyɑ́ cɔsɔ pǝntɑɑ.

Nyɑ́ tɔm tɛlǝsǝlɑɑ kʋlɑ mɑ tɔɔ.

28 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ nyǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ

nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ tɛtɛlɑtɑɑ.

Mɑ yelɑ Yɑkɔpʋ nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ-ɩ.

Mɑ yelɑɑ nɑ pɑ́ tʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ.

44

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑ tǝmlɛ tʋ Yɑkɔpʋ,

Ɩsɛɣɛlɩ nyɑ́ wei mɑ lǝsɑɑ tɔ nɩɩ pǝnɛntɑɑ.

2 Tɑcɑɑ wei ɩ ŋmɑɣɑ-ŋ nyɑ́ hɔɔʋ tɛɛ,

nɑ ɩ́ lɑ-ŋ nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ-ŋ tɔ ɩ tɔmɑ sɩ:

Mɑ tǝmlɛ tʋ Yɑkɔpʋ, tɑɑ nyɑ́,

Yesuluŋ*fɑ* nyɑ́ mɑ́ lǝsǝnɑ-ŋ. ɑ Lɛlʋɣʋ 32:15 tɑɑ n kɑ́ nɑ mpʋ.

3 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑɑ pǝlɩ lʋm kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɔɔ.

Mɑɑ lɑ nɑ pusi kpe tǝ tɑɑ.

Mɑɑ tisi mɑ Feesuɣu kɛ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔɔ.

Mɑɑ tǝŋsɩ nyɑ́ piyɑ piyɑ kɛ nɔɔsɩ kʋpɑŋsɩ.

4 Pɑɑ pɩɩ nyɩɩtʋ hɛkʋ tɑɑ ɩsɩɩ

tɩɩŋ wei ɩ sǝŋɑ lʋm nɔɣɔ tɔ.

5 Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑ yɔɣɔtɩ sɩ:

Mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ nyǝŋ kɛ́.

Lɛlʋ kɑ́ hɑ ɩ tǝɣɩ Yɑkɔpʋ hǝtɛ.

Ɩlɛnɑ lɛlʋ nɑ́ɑ́ ŋmɑɑ ɩ niŋ tɔɔ sɩ:

Mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ nyǝŋ.

Pɑɑ yɑɑkɩ-ŋ Ɩsɛɣɛlɩ hǝtɛ.

Tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ kʋtʋɣʋ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ wei ɩ yɑkɩ-ŋ

nɑ ɩ́ kɛ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ tɔ ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑɣɑlɛ kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ nɑ kɑntǝkɑɣɑ tʋ.

Mɑ wɑɑlɩ, Ɩsɔ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ tɔtɔ.

7 Awe wɛ ɩsɩɩ mɑ?

Pʋntʋ ɩ́ yɔɣɔtɩ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-m

hɑtoo kʋyɑŋkʋ mɑ sɩɩwɑ yǝlɑɑ kɛ tɑm tɔɔ tɔ.

Pʋntʋ ɩ́ yɔɣɔtɩ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ nti tɩɩ kɔɔ tɔ.

8 Tɑɑ nyɑ́, pǝ́cɔ́ tɑɑ sele.

Ɩsɩɩ mɑ tɛmɑ-ŋ-tǝɣɩ heeluɣu kɛ hɑtoo lɔŋ nɑ?

N kɛ́ mɑ ɑseetɑ tʋ kɛ́.

Mɑ pɑɑsi Ɩsɔ nɔɣɔlʋ ɩ wɛɛ?

Pǝ́cɔ́ kʋkpɑmʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ fɛɩ.

Mɑ tɑ nɑ pǝ tʋ.

Tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ lutɑɑ

9 Tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ lutɑɑ tǝnɑ kɛ́ kpɛtɛ kɛ́.

Mǝ kʋlupum kʋpɑm ɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ.

Tɩɩŋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ lǝsǝɣǝnɑ ɩ tǝɣɩ ɑseetɑ.

Mpi tɔ, ɩɩ nɑɑkɩ.

Pǝ́cɔ́ ɩ tɑ nyɩ pʋlʋ.

Fɛɛlɛ kɑ́ tɔɣɔ-ɩ kɛ́.

10 Yʋlʋ kɑ́ lu yɑɑ ɩ́ sɑɑkɩ tʋɣʋ,

nɑ kʋ kɑɑ wɑɑsɩ-ɩ pʋlʋ?

11 Fɛɛlɛ kɑ́ kpɑ mǝ tǝnɑ mpɑ mɛ ɩ́ tǝŋǝɣɩ-ɩ tɔɣɔ.

Tɩɩŋ lutɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ kɛ́ yǝlɑɑ kɛ́.

Mǝ tǝnɑ ɩ́ koti nɑ ɩ́ kɔɔ.

Sɔɣɔntʋ kɑ kpɑ mǝ tǝnɑ nɑ fɛɛlɛ pɩɩ-mɛ.

12 Koolu sɛtǝɣǝnɑ nyǝɣǝlʋɣʋ,

nɑ ɩ́ wɔ-kʋɣʋ kɔkɔ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-kʋ.

Nɑ ɩ́ mɑ-kʋɣʋ mɑɑlǝtoo nɑ ɩ tomɑ,

nɑ ɩ́ lɑ-kʋɣʋ ɩsǝnɑ ɩ cɑɑ tɔ.

Ye nyɔɣɔsɩ kpɑ-ɩ, ɩ fɛɩnɑ tomɑ.

Ye ɩ sɔɔwɑ lʋm nyɔɔʋ ɩ pǝsǝɣɩ ɩcɑm kɛ́.

13 Sɑɑkʋlʋ nɑ́ tʋɣɩ ŋmǝnɑɣɑ kɛ tǝpǝyɑɣɑ tɔɔ.

Nɑ ɩ́ pɩɩ looŋɑ nɑ ŋmɑɑlɑɣɑ,

nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ-kɛ nɑ mɑɣɑsǝlɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ sɑɑkɩ lɛɛsʋɣʋ ɩsɩɩ yʋlʋ nɑ sɑɑkǝlɑɣɑ,

nɑ ɩ́ sɩɩ-kʋɣʋ kutuluɣu tɑɑ.

ɑ 8:3 Sɑkɑlɩ-Hɑsɩ-Pɑɑsɩ: Looŋɑ kɑnɛ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ tɔm kɛ́. Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ, pɑ ŋmili

ɑ 11:1 Sesee: Sesee kɛ wulɑʋ Tɑfiiti cɑɑ kɛ́, ɩ lʋlʋɣʋ kɛ pɑ yɑɑkɩ ɩsɩɩ

ɑ 28:10 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɑɣɑsɑɣɑ Ɩsɑyii yɔɣɔtɑɣɑ kɛ nɑ pɑ woŋiɣi-ɩ.

ɑ 28:16 Nkuliŋɑ tɑɑ pǝlɛ: Pɛlɛ pɑ tɛ pɑ tʋɣɩ pɛɛ nɑɑlǝɣɩ kutuluɣu ŋkuluŋɑsɩ tɑɑ kɛ́

ɑ 29:2 Alǝyɛɛlɩ: Alǝyɛɛlɩ hʋwɛɛ wɛɛ sɩ Ɩsɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ timpi pɑ

ɑ 38:6 Piipili wei pɑ yɑɑkǝnɑ nɑsɑɑlɑ tɑɑ sɩ fǝlɑŋsɛɛ kuulɑŋ tɔ ɩ́ tʋwɑ

ɑ 44:2 Yesuluŋ: Yesuluŋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ hǝtɛ lɛntɛ kɛ́. Ye n kɑlɑ Kʋsǝsɩɩtʋ

Selemii

1

2

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

SELEMII

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Selemii kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́ nɑ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ ɩ lɑpɑ ɩ tǝmlɛ kɛ ɑwulɑɑ Sosiyɑsɩ nɑ Yoyɑkim nɑ Setesiyɑsɩ pɑ pɔɔlɛ tɑɑ. Ɩ tɑsɑ yǝlɑɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ́ mǝlɩ Ɩsɔ tɛɛ. Amɑ pɛlɛ pɑ kisɑ-ɩ nɩɩnɑʋ nɑ pɑ́ tʋ-ɩ wɑhɑlɑ nɑ hɑlɩ pɑ́ tǝkɩ-ɩ sɑlǝkɑ. Pɑ cǝlɑ tɔnʋɣʋ ŋku ku tɔɔ pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Pɑpiloni nyǝ́mɑ tɑmɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ ɩlɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ se nɑ pɑ́ polo Icipiti nɑ pɑ́ cɔɔsɩ tǝnɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Selemii tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ yɑɑʋ kɛ Selemii, titite 1

Tɔm nti Ɩsɔ yɔɣɔtɑ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pɑ tɔɔ tɔ, titite 2–25

Selemii tǝmlɛ nɑ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ wɑɑsʋɣʋ, titite 26–45

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ nti Selemii tɛlǝsɑ piitimnɑɑ tɔ, titite 46–51

Yosɑlɛm hotuɣu, titite 52

1

1 Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ Pɛncɑmɛɛ kpekǝle tʋ kɔtʋlʋ Hilikiyɑ pǝyɑlʋ Selemii tɔm. Ɩ kɑ wɛ Anɑtotɩ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ Amoŋ pǝyɑlʋ Sosiyɑsɩ wei ɩ kɑ kɛ Yutɑ wulɑʋ tɔ, ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ. 3 Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ tɔtɔɣɔ Sosiyɑsɩ pǝyɑlʋ Sowɑkim pɔɔlɛ tɑɑ. Sowɑkim kɑ kɛnɑ Yutɑ wulɑʋ. Hɑlǝnɑ Sosiyɑsɩ pǝyɑlʋ lɛlʋ Setesiyɑsɩ, wei ɩ kɛ́ Yutɑ wulɑʋ tɔtɔ tɔ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑɣɑ kɛ́ kɑ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nyǝŋkɑ kɛ ɩsɔtʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ kolontunɑɑ kuuwɑYosɑlɛm nyǝ́mɑ.

Ɩsɔ yɑɑʋ kɛ Selemii

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Selemii tɔmɑ sɩ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ:

5 Mɑ nyǝmɑ-ŋ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ ŋmɑɣɑ-ŋ

nyɑ́ too lotu tɑɑ,

nɑ mɑ́ lǝsɩ-ŋ nɑ mɑ́ kpɑ-ŋ

mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlʋ kɛ piitimnɑɑ tɑɑ,

nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ lʋlǝɣɩ-ŋ.

6 Ntɛnɑ mɑ́ cɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ kɛ́ pǝyɑɣɑ kɛ́, mɑ tɑ nyɩ yɔɣɔtɑɣɑ.

7 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ cɔ-m sɩ:

Tɑɑ yɔɣɔtɩ sɩ n kɛ́ pǝyɑɣɑ.

Mpi tɔ, pǝ wɛɛ sɩ ń polo mpɑ pɑ

kiŋ mɑ tiliɣi-ŋ tɔɣɔ,

nɑ ń heeli-wɛɣɛ nti mɑ tʋ-ŋ tɔ.

8 Tɑɑ nyɑnɑ-wɛ.

Mɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ sɩ mɑɑ wɑɑsɩ-ŋ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kʋsɑ ɩ niŋ nɑ ɩ́ tokinɑ mɑ nɔɣɔ nɑ ɩ́ heeli-m sɩ:

Mɑ tʋwɑ mɑ tɔm kɛ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ.

10 Nɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ:

Mɑ tʋɣʋ-ŋ tǝmlɛ kɛ piitimnɑɑ nɑ kɑwulɑsɩ tɑɑ kɛ́ sɑŋɑ.

Kpɛsɩ, nɑ ń pǝsɩ kpɛntǝlɑsɩ.

Yɔkɩ nɑ pǝ́ pǝsɩ ncɑɑlɛ.

Tɑɣɑnɩ ŋmɑʋ nɑ ń tuu.

Tʋɣʋ piliŋɑ nɑ tiiu kʋwɑsʋɣʋ tɔm

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ pɔɔsɑ-m sɩ: Pepeɣe n nɑɑkɩ? Ntɛnɑ mɑ́ cɔ sɩ: Mɑ nɑɑkɩ tʋɣʋ piliŋɑ.

12 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Amɑ n nɑwɑ teu. Mɑ feŋiɣi mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔɔ kɛ́ sɩ mɑ́ yoosi-tɩ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ-m pɔɔsʋɣʋ kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm sɩ: Pepeɣe n nɑɑkɩ? Mɑ sɩ: Mɑ nɑɑkɩ tiiu nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ. Nɑ kʋ́ wɑsǝɣɩ, nɑ kʋ́ kpilisinɑ Tɑcɑɑ tɔɔ.

14 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ heeli-m sɩ: Hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋɣʋ wɑhɑlɑ kɑ́ lɩɩnɑ nɑ ɩ́ wɑtɩ Yutɑ tɛtʋ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɔ.

15 Mɑɑ yɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ kɑwulɑsɩ yǝlɑɑ,

nɑ pɑɑ wei ɩ́ kɔɔ,

nɑ ɩ́ lɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ kɛ Yosɑlɛm nɔnɔɔsɩ.

Nɑ pɑ́ cɔɔnɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ

nɑ pɑ́ tii Yutɑ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ tɔɔ.

16 Mɑɑ hʋʋnɑ-mɛɣɛ mǝ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ.

Mpi tɔ, ɩ́ lɔ-m,

nɑ ɩ́ wɔkɩ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ kɛ tulɑɑlʋnɑɑ,

nɑ ɩ́ luŋiɣi mǝ niŋ kʋlupum.

17 Selemii tɑɣɑnɩ nyɑ́ tɩ.

Kʋlɩ nɑ ń tɛlǝsɩ-wɛɣɛ nti mɑɑ heeli-ŋ tɔ.

Pɑ tɔm ɩ́ tɑɑ lɑ-ŋ sɔɣɔntʋ.

Tɔfɔ mɑɑ yele nɑ ń sele pɑ ɩsɛntɑɑ.

18 Mɑ sɩɩkɩ-ŋ ɩsɩɩ koluŋɑ ɩcɑtɛ.

Yɑɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ ɑkele.

Yɑɑ kʋsɛɛmʋɣʋ nyǝŋ,

kɛ Yutɑ ɑwulɑɑ nɑ pɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ

nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ pɑ tɔɔ.

19 Pɑɑ yoonɑ-ŋ.

Amɑ pɑ kɑɑ pǝsɩ-ŋ kɛ́.

Mpi tɔ, mɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlǝɣɩ sɩ mɑ wɑɑsǝɣɩ-ŋ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

2

Lʋm sɛɛlʋ lɔʋ, nɑ pɔɣɔlɛɛ hilɑ huluɣu

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Selemii tɔmɑ sɩ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ:

2 Polo, kpɑɑlɩ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ ŋkpɑŋŋ tɑɑ sɩ:

Mɑ tɔɔsǝɣɩ mǝ ɩfepile wɑɑtʋ tɑɑ,

ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ sɔɔlɑ-m,

nɑ mǝ lǝsɑɣɑ sʋʋ-m ɩsɩɩ tɑŋ tɔ.

Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ tǝŋɑɣɑ-m wʋlɑɣɑ tɛtʋ*fɑ* tɑɑ,

timpi hɑlǝm fɛɩ tɔ. ɑ pɑ yɑɑ mpʋ. Nɔɣɔlʋ ɩɩ hɑlǝɣɩ pʋlʋɣʋ tǝnɑ. Yǝlɑɑ ɩɩ tɩɩ cɑkɩ.

3 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ

kɑ kɛ́ mɑ tike mɑ nyǝ́mɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ wɛ ɩsɩɩ mɑ hɑlǝm kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlʋm.

Mpɑ pɑ tokɑɣɑnɑ-mɛ tɔ,

pɑ sʋʋkɑɣɑ tɔm kɛ́ nɑ ɑsɑlɑʋ tiiki pɑ tɔɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

4 Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ,

Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

5 Ɩsɑɣɑtʋ ntiɣi mǝ́ cɑɑnɑɑ nɑwɑ mɑ kiŋ

nɑ pɑ́ hɑtǝlǝɣǝnɑ-m,

nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ kpɛtɛ nyǝm,

nɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ pǝsǝɣɩ kpɛtɛ?

6 Ɩ́ tɑ́ pɔɔsɩ sɩ: Tɑcɑɑ wɛ le?

Mɑ́ lǝsǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ,

nɑ mɑ́ tiiki-mɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ

timpi tɛʋ fɛɩ tɔ.

Kʋtɑɑlomiŋ nɑ sǝm pǝ wɛnnɑ,

yǝlɑɑ fɛɩ tǝnɑ.

Pǝyele nɔɣɔlʋ ɩɩ tǝŋǝɣɩ mpʋ.

7 Anɩ mɑ́ kɔnnɑ-mɛɣɛ tɛtʋ nti

tǝ wɛ ɩsɩɩ tɩɩŋ tɑɑlɛ

tɔ tǝ tɑɑ sɩ ɩ́ tɔɣɔ tǝ pee

nɑ tǝ kʋlʋlʋm kʋpɑm.

Amɑ ɩ́ kɔmɑ ɩlɛnɑ ɩ́ pilisi

mɑ tɛtʋ nɑ ɩ́ pǝsɩ mɑ nyǝm kɛ ɑcɑɑlǝtʋ pʋlʋpʋ.

8 Kɔtǝlɑɑ nɑ́ tɑ́ pɔɔsɩ sɩ: Tɑcɑɑ wɛ le?

Kiiu sɩɩlɑɑ mpɛ pɑ tɑ nyɩ-m.

Awulɑɑ nɑ́ lɩɩkɩ mɑ wɑɑlɩ.

Tʋɣʋ kʋlɑlɑɑʋ Pɑɑlɩ tɔm kɛ

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ

nɑ́ heelɑɣɑ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ.

Pǝyele kʋlɛ kɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ.

9 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ hʋʋnɑ mǝ nɑ mǝ piyɑ tɔtɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

10 Ɩ́ polo lʋm tɑɑ tɛtʋ nti pɑ yɑɑ sɩ

Kitim tɔ, nɑ ɩ́ nɑ́.

Ɩ́ tili Ketɑɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ feŋ teu

nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ ɩsǝnɑ pǝ wɛ cǝnɛ tɔ,

nɑ tǝnɑ, pǝ wɛ kʋlʋm yee?

11 Ɩ́ kɑ́ nɑ́ sɩ too tɔ,

piitim nɑpǝlɩ pǝ tɑ lɑɣɑsǝtɑ pǝ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ,

pɑɑ nɑ ɩ tɑ kɛ ɩsɔnɑɑ tɔ.

Amɑ mɑ yǝlɑɑ lɑɣɑsɑ mɑ́ nɑ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ.

Pǝ́cɔ́ tɩɩŋ ɩnɩ ɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ.

12 Ɩsɔtɔnʋɣʋ lɑŋlɛ ɩ́ cɛnɑ tɔm ntɩ

nɑ kʋ́ selinɑ sɔɣɔntʋ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

13 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ,

mɑ yǝlɑɑ mɛ ɩ́ wɑkǝlɑ tɔm nɑɑlɛɣɛ.

Ɩ́ lɔwɑ mɑ wei mɑ kɛ-mɛɣɛ

weesuɣu lʋm sɛɛlʋ tɔ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ huli mǝ tǝɣɩ hilɑ wenɑ ɑ yɑwɑ pɔɣɔlɛɛ

nɑ lʋm ɩɩ cɑkɩ ɑ tɑɑ tɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɔʋ kɛ Ɩsɔ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kɛ́ yomɑɑ yɑɑ kɑsɑɣɑmpiyɑ.

Nɑ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɔkɩ mǝ tɔɔ?

15 Nɑ pɑ́ kiisiɣi nɑ pɑ́ nyɩɩsǝɣɩ

mǝ tɔɔ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ piyɑ.

Nɑ pɑ́ kpiisiɣi mǝ tɛtʋ.

Pɑ nyɑɣɑsɑ mǝ ɑcɑlɛɛ kɛ kɔkɔ, nɔɣɔlʋ fɛɩ.

16 Nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ Mɑmfi nɑ Tɑpɑnɛɛsɩ

pǝ ɑcɑlɛɛ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ yɔkǝɣɩ mǝ nyɔɔŋ.

17 Ɩ́ lɔwɑ mɑ́ wei mɑ tiikɑɣɑ-mɛɣɛ

mpɑɑʋ kʋpɑŋkʋ tɑɑ tɔ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mpʋ ɩnɩ pǝ mɑɣɑnɑ-mɛ.

18 Ɩlɛ pǝnɛntɛ ɩ́ puki Icipiti sɩ ɩ́ lɑkɩ we?

Nili pɔɣɔ sɔsɑɣɑ lʋm nyɔɔʋ nɑ?

Yɑɑ ɩ́ puki Asilii sɩ ɩ́ lɑkɩ we?

Ɩfǝlɑɑtɩ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ lʋm nyɔɔʋ nɑ?

19 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ

nɑ mǝ wɑɑlɩ lɩɩʋ kɑ́ hɔnɑ mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ

ɩsǝnɑ ɩ́ lɔwɑ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́

nɑ ɩ́ fɛɩnɑ mɑ sɔɣɔntʋ tɔ pǝ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ́.

Atɛ nɑ ɩsɔtɑɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɩɩʋ kɛ Tɑcɑɑ wɑɑlɩ

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Hɑtoo lɔŋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ

ɩ́ fɑɣɑnɑ-m sɩ ɩ́ cɑkɩ mǝ tɩ tɔɔ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɑkɩ pulɑsɩ tɔɔ,

nɑ tɩɩŋ kʋlɔpǝŋ tɛɛ,

nɑ ɩ́ luŋiɣi tɩɩŋ nɑ ɩ́ lɑkɩ pǝ wɑsɑŋkɑlǝtʋ.

ɑ 2:2 wʋlɑɣɑ tɛtʋ: Tɛtʋ nti tǝ tɑɑ tɛʋ ɩɩ nɩɩkɩ, pʋlʋpʋ ɩɩ nyɔɔkɩ tɔɣɔ

Wulɑ

1

2

3

4

5

YOSALƐM TƆƆ

WULA

TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Selemii wiiki, mpi tɔ, kolontunɑɑ yɔkɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. Ɩ hʋlɑ-wɛɣɛ mpi pǝ tɔɔ ɩcɑtɛ wɑkǝlɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hʋlɩ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ ye pɑ́ lɑɣɑsɑɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ Ɩsɔ tɛɛ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ wɑɑsɩ-wɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ kʋpɑntʋ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́ tɩɩ tɛŋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Wulɑ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ lɑŋwɑkǝllɛ, titite 1

Tɑcɑɑ pǝsɑ ɩsɩɩ Yosɑlɛm kolontu, titite 2

Wɑhɑlɑnɑɑ nɑ tɛɛlʋɣʋ, titite 3

Yosɑlɛm wɑkǝlʋɣʋ wulɑ, titite 4

Tɑcɑɑ mǝŋnɑ-tʋɣʋ nyɑ́ kiŋ, titite 5

1

Yosɑlɛm ɩcɑtɛ pǝsɑ ɩsɩɩ leelu wei pɑ lɔwɑ tɔ

1 Hɑɩ, Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nyɑ́ wei yǝlɑɑ wutɑɣɑ tɔɣɔlɛ.

Nyɑ́ hǝtɛ kɑ yɑɑwɑ piitimnɑɑ tɑɑ kɛ́.

Nyɑ́ ŋmɑkǝlɑɣɑnɑ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ.

Wɑɩyo, nyǝnɩ n wɛ nyɑ́ tike.

N pǝsɑ ɩsɩɩ leelu.

Pɑ tʋ-ŋ yomle tǝmɑ.

2 Wulɑ ntɛ́ nyɑ́ tom kɛ ɑhoo,

nɑ ɩsǝlʋm lukiɣi yem.

Mpɑ pɑɑ sɔɔlɑ-ŋ tɔ,

pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ puɣusiɣi-ŋ.

Nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ tǝnɑ lɔ-ŋ

Pɑ pǝsɑ nyɑ́ kolontunɑɑ.

3 Yomle nɑ wɑhɑlɑ tɑɑ kɛ́ pɑ tɛɛnɑ Yutɑ.

Mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ tɛɣɛ n wɛɛ.

N fɛɩnɑ nyʋɣʋ tǝtʋlɛ.

Nyɑ́ kʋnyɔntʋlɑɑ tǝnɑ tɑmɑ-ŋ kɛ́.

4 Siyɔŋ mpɑɑŋ wɛ lǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ tǝŋǝɣɩ-ɩ sɩ ɩ puki ɑcimɑ.

Nɔnɔɔsɩ pǝsɑ ncɑɑ.

Kɔtǝlɑɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ́ lepɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ wɑhɑlɑ.

Ɩcɑtɛ pɛɛlɑɑ nɑ́ wɛ lɑŋwɑkǝllɛ tɑɑ.

Ɩsǝnyǝŋlɛ sunɑ ɩcɑtɛ nyɑ́ nyɑ́ tɑɑ.

5 Nyɑ́ kolontunɑɑ ŋmɑkǝlɑ-ŋ kɛ.

Nyɑ́ pɑtɑnɑɑ lɑŋɑ hɛɛwɑɣɑ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ hɔmɑ nyɑ́ ŋkpɑŋʋɣʋ.

Nyɑ́ kʋpǝntǝŋ pɑɣɑlɛ tɔɔ,

kolontunɑɑ kuuwɑ nyɑ́ piyɑ nɑ pɑ́ tuliɣi nɑ pɑ́ tɛɛkǝnɑ.

6 Siyɔŋ kpekǝle nyǝ́mɑ mǝ teeli sǝpɑ.

Mǝ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ́ wɛ ɩsɩɩ

nɑmǝŋ wei ɩ lɑŋɑ tǝtɔɣɔlɛ tɔ.

Ɩ kɑɑsǝɣɩ ɩ tɩ nɑ ɩ́ seeki lɑkɑtikɑ nyǝ́mɑ.

7 Yosɑlɛm, n hotɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ.

N lɑŋɑ wɑɑsǝlɑɑ.

Kolontunɑɑ nɑ́ mpʋ ɩlɛnɑ pɑ́ woŋ.

Mpi tɔ, pǝ kpiisɑ Yosɑlɛm.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɑlɛm n nɑwɑ sɩ n kɛ́ cɔɔlʋ,

n wɛ fɛɛlɛ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ ń tɔɔsɩ kʋpɑm mpi pǝ tǝnɑ

n kɑ wɛnɑ lɔŋ tɑɑ tɔ pǝ tɔɔ.

8 Ɩsɑɣɑtʋ nti n kɑ lʋlǝsɑɑ tɔ,

ntɩ tǝ tɔɔ kɛ́ n pǝsɑ ɑsilimɑ.

Mpɑ pɑɑ sɑŋɑɣɑ-ŋ tɔ, pɑ mǝlɑ-ŋ footuɣu.

Pɛlɛ pɑ nɑwɑ sɩ n wɛ kpɛtɛ kɛ nɔɔnɔɔ.

Pǝ wɛɛ sɩ Yosɑlɛm ń tisi feesiŋ kɛ́ nɑ ń mǝŋnɑ wɑɑlɩ.

9 Yosɑlɛm nyɑ́ ɑsilimɑ tɑɑnɑ nyɑ́ cɑpɑnɑɑ kɛ́.

N tɑ tɛɛlɩ nti tǝ mɑɣɑnɑ-ŋ ɩsǝntɔ tɔ.

Kpisuɣu tutɑ-ŋ kɛ́,

nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ tɑsǝɣɩ-ŋ ɑpɑlʋtʋ.

N wiiki sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyǝnɩ ɩsǝnɑ

kolontunɑɑ ŋmɑkǝlɑ-m nɑ mɑ́ tɔkɩ wɑhɑlɑ tɔ.

10 Kolontunɑɑ tʋ niŋ kɛ mɑ kpɑncooŋ tǝnɑ tɔɔ.

Hɑlɩ mɑ nɑwɑ piitimnɑɑ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ toŋ.

Pǝyele Tɑcɑɑ kɑ kisinɑ-wɛɣɛ sɩ:

Pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ sʋʋ mɑ yǝlɑɑ hɛkʋ.

11 Yosɑlɛm pǝ nɩɩ-ŋ ɩlɛnɑ ń wiiki

nɑ ń pɛɛkǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ.

Hɑlǝnɑ ń cɛlɑ nyɑ́ kʋpɑmpɑm sɩ ń hiki tɔɣɔnɑɣɑ.

Kɛlɛnɑ ń wiinɑ Ɩsɔ sɩ:

Hɑɩ Tɑcɑɑ, nyǝnɩ ɩsǝnɑ pɑ nyǝnǝɣɩ-m yem tɔ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Siyɔŋ tɔmɑ sɩ: Tɛɛlɑɑ mɛ,

ɩ́ nyǝnɩ nɑ ɩ́ nɑ́ wɑhɑlɑ wei mɑ tɔkɩ tɔ.

Wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ tɑ nǝɣǝsǝnɑ ɩ tɑkɑ.

Tɑcɑɑ n tʋmɩ-ɩ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ wule kɛ́.

13 Hɑtoo ɩsɔtɑɑ kɛ́ n tisinɑ kɔkɔ

nɑ kɑ́ sʋʋ-m nɑ kɑ́ tɑlɑ mʋwɑ.

N nyǝpɑ-m puluɣu kɛ mɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ.

N lɑpɑ nɑ mɑ́ tuli tɑpǝŋ.

N yelɑ-m mɑ nyʋɣʋ tike.

Mɑ tɔkɩ wɑhɑlɑ kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku.

14 N kpeɣelɑ mɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ.

N lɑpɑ-tǝɣɩ kpɑlɑhuu nɑ ń pɑɑ

mɑ luɣu tɛɛ nɑ tǝ́ nɩɩ-m.

Mɑ ɩsɑɣɑtʋ yɔkɑ mɑ toŋ nɑ tǝ́ tʋ-m mɑ kolontunɑɑ

mpɑ pɑ kǝlɑ-m tɔ pɑ niŋ tɑɑ.

15 Tɑcɑɑ lɔwɑ mɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ mpɑ mɑɑ wɛnɑ tɔ.

N kɔnɑ kolontu kɛ mɑ tɔɔ sɩ ɩ́ wɑkǝlɩ mɑ ɩfepiyɑ.

Tɑcɑɑ nɑŋɑ Yutɑ yǝlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ lɛsɛŋ kɛ tǝnyɑɑsǝlɛ.

16 Mpusi ɩnɛ ɩ tɔɔ kɛ́ mɑ wiiki.

Mɑ pǝlǝɣɩ ɩsǝlʋm nɑ pǝ́ leeliɣi.

Mpi tɔ, puɣusulu hɑtǝlǝnɑ-m kɛ́.

Ɩnɩ ɩ hɑɑkɑɣɑnɑ-m weesuɣu.

Pǝ yelɑ mɑ piyɑ kɛ sɩ tike.

Mpi tɔ, kolontu kǝlɑ-tʋɣʋ toŋ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Siyɔŋ tɛkɑ niŋ.

Amɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ́ puɣusɩ-ŋ.

Tɑcɑɑ hɑ nɔɣɔ kɛ Yɑkɔpʋ nyɑ́ pɑtɑnɑɑ sɩ pɑ́ tɑ-ŋ kotɑɣɑ.

Yosɑlɛm n pǝsɑ ɩsɩɩ hute kɛ pɑ ɩsɛntɑɑ.

18 Amɑ Tɑcɑɑ n wɛnɑ tɑmpɑnɑ kɛ́.

Mpi tɔ, mɑ kisɑ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ.

Yǝlɑɑ mɛ mǝ tǝnɑ ɩ́ nɩɩ.

Ɩ́ nɑ mɑ kʋyɔntɔɣɔlɛ.

Pɑ kuuwɑ mɑ pɛɛlɑɑ nɑ mɑ ɩfepiyɑ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ.

19 Mɑ yɑɑwɑ mɑ tɑŋnɑɑ.

Amɑ pɛlɛ pɑ lɩɩ mɑ wɑɑlɩ.

Mɑ kɔtǝlɑɑ nɑ mɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sǝpɑ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Pɑ pɛɛkɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ sɩ pɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu.

20 Hɑɩ, Tɑcɑɑ nyǝnɩ mɑ lɑŋwɑkǝllɛ.

Mɑ tɑɑ pǝsɑɑ kɛ́.

Mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ kɛ́.

Mpi tɔ, mɑ kǝlɑ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ kʋlʋɣʋ.

Amɑ lɑɣɑtɛ pɛmɑ-m piyɑ kɛ ɑwɑlɩ.

Mɑ tǝyɑɣɑ pǝsɑ sǝm nyǝŋkɑ.

21 Pɑ nɩɩ mɑ wulɑ, ɑmɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ́ puɣusi-m.

Mɑ kolontunɑɑ tǝnɑ nɑwɑ mɑ wɑhɑlɑ wei n tʋ-m tɔ,

nɑ pɑ́ pɑɑkǝnɑ-m.

Yele nɑ kʋyɑkʋ ŋku n kɑ sɩɩwɑ tɔ kʋ kɔɔ

nɑ pǝ́ lɛɛtɩ-wɛɣɛ mɑ lonte.

22 Nyǝnɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ, nɑ ń hɔ pɑ ŋkpɑŋŋ

ɩsɩɩ n lɑpɑ-m mɑ kɑɑnɩɩtʋ tǝnɑ tɔɔ tɔ.

Mɔlɑ tike kɛ mɑ lɑkɩ, mɑ lɑŋlɛ pǝsɑɑ kɛ́.

2

Tɑcɑɑ pǝsɑ ɩsɩɩ Yosɑlɛm kolontu

1 Hɑɩ, wɑɩyo, Tɑcɑɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ tɑɑ,

n wɑɑsɑ Siyɔŋ yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ sǝkpɛtʋɣʋ sɔsɔɔʋ.

Hɑtoo ɩsɔtɑɑ kɛ́ n pɛtǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ teeli kɛ ɑtɛ.

Wɑɑtʋ wei Tɑcɑɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑwɑ tɔ,

n tɑ tɑsɑ tɔɔsʋɣʋ sɩ Siyɔŋ kɛ́ nyɑ́ nɔɔhɛɛ tǝsɩɩlɛ.

2 Tɑcɑɑ n lipɑ Yɑkɔpʋ tɛɛsɩ tǝnɑ, pǝtɔɔtǝlɛ fɛɩ.

N yɔkɑ Yutɑ koloosi ɑcɑlɛɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

N pɛtɑ-yɛɣɛ ɑtɛ.

N wɑkǝlɑ Yutɑ ɑwulumpiyɑ kɑwulɑɣɑ.

3 Tɑcɑɑ n mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ ɩlɛnɑ ń yɔkɩ Ɩsɛɣɛlɩ toŋ.

N kisɑ-wɛɣɛ wɑɑsʋɣʋ kɛ kolontu niŋ tɑɑ.

N lupɑ kɔkɔ kɛ nyɑ́ yǝlɑɑ tɛ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ.

4 N pɑmɑ nyɑ́ tɔɔʋ kɛ́ ɩsɩɩ kolontu.

N hʋlǝɣɩ nyɑ́ toŋ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ tɔɔ ɩsɩɩ pɑ pɑtɑ.

N wɑkǝlɑ pǝ tǝnɑ mpi tɩɩ nyǝnɑɣɑ

nɑ pǝ́ wɛ-tʋɣʋ teu tɔ.

Tɑcɑɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ nyɑɣɑ Ɩsɔ

tǝsɛɛlɛ kɛ Yosɑlɛm ɩsɩɩ kɔkɔ.

5 Tɑcɑɑ n pǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ kolontu kɛ́.

N lipɑ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ ń kpɛnnɑ ɩ tɛɛsɩ kʋpɑŋsɩ.

N yɔkɑ ɩ koloosi ɑcɑlɛɛ.

Tɑcɑɑ lʋlǝsɑ lɑŋwɑkǝllɛ

nɑ ɩsǝnyǝŋlɛ kɛ Yutɑ yǝlɑɑ tɑɑ.

6 N yɔkɑ Yosɑlɛm koluŋɑ ɩsɩɩ tɑɑlɛ kɑlɑɑ.

N wɑkǝlɑ tɑ nɑ-ɩ tɑ́ tǝsulle.

Tɑcɑɑ n lɑpɑ nɑ yǝlɑɑ sɔɔ ɑcimɑ

nɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ tɔɔ.

N mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ń tʋ wulɑʋ

nɑ kɔtǝlɑɑ kɛ fɛɛlɛ.

7 Tɑcɑɑ n kisɑ nyɑ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ.

N lɔwɑ nyɑ́ tǝsɛɛlɛ.

N tʋ nyɑ́ tǝsɛɛlɛ nɑ Siyɔŋ

tɛɛsɩ kʋpɑŋsɩ kɛ kolontu niŋ tɑɑ.

Pɛlɛ pɑ kiisiɣinɑ ntɛɣɛ ɑkɑɩtʋ

kɑkiisɑɣɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ

ɩsɩɩ ɑcimɑ kʋyɑkʋ.

8 Tɑcɑɑ n tʋ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ sɩ n yɔkǝɣɩ Siyɔŋ koluŋɑ.

N yɔkɑ-kɛɣɛ tǝkpɑtɑɑ, n tɑ nyɑ́.

Nn kʋsǝɣɩ nyɑ́ niŋ nɑ ń tɑ yɔkǝtɑ-kɛ́.

N tʋ koluŋɑ sɔsɑɣɑ nɑ sǝkpelɑɣɑ kɛ lǝyɑɣɑ tɑɑ.

Sɩ nɑɑlɛ sɩ yɔkɑɑ tǝmʋɣʋmʋɣʋ.

9 Ɩcɑtɛ nɔnɔɔsɩ sʋʋ tɛtʋ.

N pɛlɑ kʋkɑlǝsǝŋ, n wɑkǝlɑ-ɩ.

Wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ wɛ piitimnɑɑ niŋ tɑɑ.

Kiiŋ fɛɩ tɔtɔ.

Tɑcɑɑ nn tɑsǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ

tɛlǝsǝlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ nyɑ́ tɔm heeluɣu.

10 Siyɔŋ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ ɩ́ cɑɣɑ ɑtɛ nɑ ɩ́ sumɑ.

Ɩ́ pǝlǝɣɩ tɛtʋ kɛ mǝ nyʋɣʋ tɑɑ.

Mǝ lɑŋɑ wɑkǝlɑɑ nɑ ɩ́ suu lǝyɑɣɑ

wontu ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ.

Yosɑlɛm pɛɛlɑɑ, mǝ kɑmɑ nyɔɔŋ nɑ ɑtɛ.

11 Mɑ ɩsɛ kɑnɑ ɩsǝlʋm lukuɣu.

Ɩsǝkilim pɩɩ-m kɛ́.

Mɑ ɑpɑlʋtʋ hoowɑ mɑ yǝlɑɑ wɑhɑlɑ tɔɔ kɛ́.

Ahʋlʋmnɑɑ sǝkɩ lʋkɔtʋ kɛ ɩcɑtɛ hɑpɛɛ tɔɔ.

12 Piyɑ wiinɑ sɩ toonɑɑ sɩ:

Leɣe tɔɣɔnɑɣɑ wɛɛ?

Leɣe sʋlʋm wɛɛ?

Sɩ hotiɣi mpɑɑŋ tɑɑ, ɩsɩɩ mpɑ pǝ kʋ yoou tɑɑ tɔ.

Sɩ tisiɣi feesiŋ nɑ sɩ́ hɛɛkɩ sɩ toonɑɑ niŋ tɑɑ.

13 Yosɑlɛm, suweɣe mɑɑ heeli-ŋ tɔtɔ?

Nyɑ́ nɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑ mɑɣɑ.

Siyɔŋ pɛɛlɔ, wentiɣi mɑɑ hɛɛsǝnɑ nyɑ́ lɑŋlɛ?

Nyɑ́ wɑhɑlɑ tɔɔwɑɣɑ ɩsɩɩ teŋku.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-ŋ.

14 Kɑloolɑɣɑ nɑ kpɑɩ tɔm kɛ

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɑ

pɑ wɛ nyɑ́ tɑɑ tɔ pɑ kpɑɑlǝɣɩ.

Pɑ tɑ kuli nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ,

sɩ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ kolontunɑɑ kuu-ŋ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ

kʋkpɑɑlǝtʋ kɛ́ kʋtʋsʋtʋ kɛ́.

15 Tɛɛlɑɑ tǝnɑ nɑɑkɩ-ŋ

nɑ pɑ́ kpɑsǝɣɩ ɑmʋkʋŋ kɛ

nyɑ́ wɑkǝlʋɣʋ kɛ́.

Pɑ hʋlǝɣɩ kɑcʋɣʋlɑsɩ nɑ pɑ́ pɑɑkǝnɑ-ŋ.

Pɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

Ɩcɑtɛ tǝnɛɣɛ pɑ yɑɑkɑɣɑ lɔŋ kɛ kʋpɑntɛ

nɑ kʋtetele nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nyǝntɛ kɛ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ?

16 Nyɑ́ kolontunɑɑ tǝnɑ hɑɑkɩ nɔɔsɩ nɑ nyɑ́ tɔɔ.

Pɑ kɛtǝɣɩ kɑkɛtɑsɩ, pɑ kpɑ ntompee.

Pɑ tɔŋ sɩ: Tǝ tɛmɑ ɩ tɔm.

Kʋyɑkʋ ŋku tɩɩ tɑŋɑɑ tɔɣɔlɛ.

Tǝ hikɑ-ɩ kɛ́, tǝ tɔŋnɑ-ɩ nɑʋ.

17 Tɑcɑɑ n lɑpɑ ɩsǝnɑ n kɑ sɩɩwɑ tɔ.

N lɑpɑ ɩsɩɩ n kɑ yɔɣɔtʋɣʋ hɑtoo lɔŋtɑɑ tɔ.

N yɔkɑ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ́, pǝtɔɔtǝlɛ fɛɩ.

Kolontunɑɑ nɑɑkɩ Yosɑlɛm nɑ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmǝɣɩ.

Ɩsɔ kpɑɑsɑ nyɑ́ kolontunɑɑ toŋ.

18 Yǝlɑɑ wiikinɑ Tɑcɑɑ kɛ hɑtoo pɑ lotu tɑɑ.

Siyɔŋ koloŋɑ nyɑ́, luki ɩsǝlʋm kɛ ilim

nɑ ɑhoo ɩsɩɩ pɔɣɔ.

Tɑɑ yele wulɑ, pǝ́cɔ́ nyɑ́ ɩsǝlʋm ɩ́ tɑɑ hɛɛsɩ kpente.

19 Kʋlɩ, nyɑ́ wulɑ ɩ́ kpɑ ɑhoo tɑɑ.

Pǝ kpɑɣɑʋ tɑnɑŋ tǝhulu tɔ.

Hʋlɩ Tɑcɑɑ kɛ nyɑ́ lotu.

Tɛɣɛ-ɩ niŋ kɛ nyɑ́ piyɑ tɔm.

Pɑ tɔŋnɑ sǝpʋ kɛ nyɔɣɔsɩ kɛ hɑpɛɛ kpeesi.

20 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyǝnɩ nɑ ń nɑ́, tɑɣɑ n lɑkɩ mpʋ.

Pǝ mʋnɑɑ sɩ ɑlɑɑ ɩ́ tɔɣɔ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ lotu kʋlʋlʋm nɑ?

Pɑ piyɑ nsǝɣɩ pɑ sɔɔlɑ teu.

Pǝ mʋnɑɑ sɩ pɑ́ tɔɣɔ pɑ piyɑ mpɑ pɑ lʋlɑɑ,

nɑ pɑ́ pɑɑsǝnɑ teu tɔ?

Pǝ mʋnɑɑ sɩ pɑ́ kʋ kɔtǝlɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ

tɛlǝsǝlɑɑ kɛ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ tɑɑ?

21 Akpɑtǝlɑɑ nɑ ɩfepiyɑ pɑ hǝntɑ ɑtɛɣɛ

tɑpǝŋ nɑ tuluŋɑsɩ kɛ hɑpɛɛ nɔɔsɩ.

Pɑ kʋwɑ mɑ pɛɛlɑɑ nɑ mɑ ɩfepiyɑ.

Nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋyɑkʋ wule kɛ n kʋ-wɛ.

N lɛntɑ-wɛɣɛ pǝtɔɔtǝlɛ fɛɩ.

22 N yɑɑwɑ yǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ pɑɑ le ɩsɩɩ ɑcimɑ wule.

Kʋyɑŋku nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑwɑ tɔ, pǝ tɑ sɔɔ nɔɣɔlʋ.

Mpɑ mɑɑ tɔɔwɑ nɑ mɑ́ pɑɑsǝnɑ teu tɔ mɑ kolontu kʋ-wɛ.

3

Wɑhɑlɑnɑɑ nɑ lɑŋhɛɛsǝlɛ

1 Mɑ kɛ́ yʋlʋ wei ɩ nɑwɑ wɑhɑlɑ kɛ teu tɔɣɔ.

Tɑcɑɑ n mɑpɑ-m nyɑ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

2 Sǝkpɛtʋɣʋ ɑnɑɑm tɑɑ kɛ́ n ponɑ-m nɑ ń sʋsɩ-m.

N tɑ sʋsɩ-m nyɑɑlǝm tɑɑ.

3 Mɑ tike kɛ n mɑkɩ nɑ ń lɛlǝɣɩ,

pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku.

4 Mɑ tɛmɑ tɑɑsɩ kɛ́ tǝkɔŋɔkɔŋɔ.

N yɔkɑ mɑ mʋwɑ.

5 N tʋ-m lɑŋwɑkǝllɛ nɑ wɑhɑlɑ pǝ tɑɑ kɛ́

nɑ pǝ́ cɔɔnɑ-m ɩsɩɩ koluŋɑ.

6 N yelɑ-m sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ

wei ɩ sǝpɑ nɑ pǝ́ leeli tɔ.

7 N tɑmɑ-m koluŋɑ.

N tʋ-m ɑlukpɑlɑ yuŋ nyǝnɑ.

8 Mɑ kiisɑ teu nɑ mɑ́ wiinɑ-ŋ.

Nn nɩɩkɩ mɑ kʋsǝlǝmʋtʋ.

9 N tǝkɑ mɑ mpɑɑŋ tǝnɑ nɑ pɛɛ kʋyɑsǝlɛɛ.

N yelɑɑ nɑ mɑ hɑpǝlɛ tɔntɛ wɛ kɑtɛ.

10 N feŋiɣi-m kɛ́ ɩsɩɩ wusi cɛŋʋɣʋ

yɑɑ tɔɣɔlɑɣɑ pɑpʋɣʋ tɔ.

11 N lǝsɑ-m mpɑɑʋ tɑɑ.

N cǝlɑ-m hɔɣɔlɑsɩ.

N pǝsɑ-m ɩsɩɩ tɛtʋ nti pǝ wɑkǝlɑɑ tɔ.

12 N pɑmɑ nyɑ́ tɔɔʋ nɑ ń siɣisinɑ-m.

13 N tʋlɑ mɑ timpee kɛ pɔɔŋ nɑ nyɑ́ kɔɔkɑ tɑɑ nyǝmɑ́.

14 Yǝlɑɑ tǝnɑ woŋiɣi-m kɛ́.

Pɑ yookinɑ-m yontu kɛ ilim nɑ pǝ tɛm.

15 N hɑɣɑsɑ-m nyɩɩtʋ nyɑŋ nyǝntʋ.

N yelɑɑ nɑ mɑ́ nyɔɔ kʋnyɔnyɔɔm nyɑŋ nyǝm.

16 N lɑpɑ nɑ mɑ́ sɑlɩ pǝtuwee nɑ mɑ kelɑ pɛlɩ.

N wɑɑsɑ mɑ tɔɔ kɛ́ tɔlʋmɑ.

17 N hɑtǝlǝnɑ-m hɛɛsʋɣʋ nɑ ń lɔ-m.

Mɑ tɑ nyɩ lɑŋhʋlʋmlɛ leleŋ.

18 Ɩlɛnɑ mɑ́ tɔ sɩ:

Mpi mɑɑ tɛɛsǝnɑ tɔ pǝ tɛmɑ.

Mɑɑ tɛɛlǝɣɩ Tɑcɑɑ kiŋ kɛ pʋlʋ.

19 Hɑɩ, tɔɔsɩ mɑ kʋnyɔŋtɔɣɔlɛ nɑ mɑ wɑhɑlɑ tɔm.

Nɑ sɔtʋ nɑ nyɑŋ lʋm mpi mɑ nyɔɔwɑ tɔ.

20 Tɑm kɛ́ mɑ tɔɔsǝɣɩ pǝ tɔɔ.

Ɩlɛnɑ mɑ ɑpɑlʋtʋ yɔɔlǝɣɩ.

21 Hʋwɛɛ nnɑ mɑ tɔɔsǝɣɩ mɑ tɑɑ

nɑ ɑ tɔɔ mɑ́ tɛɛlǝɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ:

22 Ɩsɔ nyɑ́ kʋpɑntʋ tɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

Pǝyele nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ tɑ tɛ.

23 Nyɑ́ kʋpɑntʋ wɛ pɑɑ tɑnɑŋ ŋkuɣu.

Tɑcɑɑ, nyɑ́ teu tɔɔwɑɣɑ.

24 Mɑ tɔŋ sɩ: Tɑcɑɑ kɛlɛ mɑ kpɑncoou.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tɛɛlǝɣɩ-ŋ.

25 Tɑcɑɑ n wɛ teu kɛ mpɑ pɑ tɛɛlǝɣɩ-ŋ tɔɣɔ.

Nɑ mpɑ pɑ kɛɛsǝɣǝnɑ nyɑ́ tɔɔ tɔ.

26 Pǝ wɛ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ su

nɑ ɩ́ tɑŋ Tɑcɑɑ nyɑ́ wɑɑsʋɣʋ.

27 Pǝ wɛ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ mʋ Ɩsɔ tǝlɑsɩ kɛ ɩ pǝcɑɑtʋ.

Pɑɑ pǝ wɛ kɑtɛ.

28 Ye Tɑcɑɑ n kɔnɑ wei kɛ́ wɑhɑlɑ,

pʋntʋ ɩ́ su tǝpɑmm nɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ ɩ mpɑɑ.

29 Ɩ́ hǝntɩ ɑtɛ nɑ ɩ́ suli ɩ nɔɣɔ tɔɔ,

nɑ ɩ́ tɛɛlǝɣɩ sɩ ntɑnyɩ Tɑcɑɑ kɑ́ wɑɑsɩ-ɩ.

30 Ɩ́ kɛɛsɩ lǝkpɑɣɑsɑɣɑ kɛ wei ɩ cɑɑ-ɩ mɑpʋ tɔ.

Ɩ́ mʋɣɩ kʋtʋɣʋ.

31 Tɑcɑɑ nn lɔɔkɩ yʋlʋ kɛ tɑm tɔɔ.

32 Amɑ wɑɑtʋ wei n hɔŋ yʋlʋ ŋkpɑŋʋɣʋ

tɔ n wɛnɑ ɩ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ́.

Mpi tɔ, nyɑ́ kʋpɑntʋ tɔɔwɑɣɑ.

33 Pǝ tɑɣɑ ɑyɛɛnɛɛ kɛ n hɔŋnɑ yʋlʋ ŋkpɑŋʋɣʋ

nɑ ń tʋɣɩ-ɩ wɑhɑlɑ.

34 Wɑɑtʋ wei ɩ́ fɛlǝɣɩ nɔɔhɛɛ kɛ

tɛtʋ piyɑ sɑlǝkɑtʋnɑɑ tǝnɑ tɔ.

35 Wɑɑtʋ wei ɩ́ pɛŋ tɑmpɑnɑ tʋ kɛ ɩ tɑmpɑnɑ tɔ,

ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ nɑɑkɩ kɛ́.

36 Wɑɑtʋ wei ɩ́ tɔkɩ yʋlʋ ɩsɛ kɛ hʋʋlɛ tɑɑ tɔ,

Tɑcɑɑ ɩɩ nɑɑkɩ?

37 Awe yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɑ pǝ́ lɑ́?

Awe ŋmɑkǝlǝɣǝnɑ, pǝ tɑɣɑ Tɑcɑɑ?

38 Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ nɔɣɔ kɛ

kʋpɑntʋ yɑɑ ɩsɑɣɑtʋ lɩɩkǝnɑ.

39 Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ yʋlʋ weesuɣu tʋ kʋntǝɣɩ?

Pɑɑ wei ɩ́ kʋntǝnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kʋpǝntǝŋ.

40 Tǝ́ nyǝnɩ tɑ tɔntɛ kɛ teu nɑ tǝ́ mɑɣɑsɩ tǝ tɔm.

Tǝ́ mǝlǝnɑ Tɑcɑɑ tɔɔ.

41 Tǝ́ sǝlǝmǝnɑ lotu kʋlʋmtʋ nɑ tǝ́ tɛɣɛ niŋ

kɛ Ɩsɔ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ.

42 Tɩɩ kisɑ Ɩsɔ kɛ́ nɩɩnɑʋ kɛ́ nɑ tǝ́ kʋlɩ ɩ tɔɔ.

Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɑ wii-tʋ.

43 N hɑɣɑ-tʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́.

N tɔɣɔnɑ-tʋ nɑ ń kʋ-tʋ,

n tɑ lɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

44 N kentɑ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ

sɩ ń tɑɑ nɩɩ tɑ́ kʋsǝlǝmʋtʋ.

45 N pǝsɑ-tʋɣʋ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ nti pɑ hɑsɑɑ tɔ.

Tǝ pǝsɑ ɩsɩɩ hute kɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ.

46 Tɑ kolontunɑɑ tǝnɑ kuliɣi nɔɔsɩ,

nɑ pɑ́ cɑɑkɩ-tʋɣʋ tɔm.

47 Tɑ́ nyǝntʋ ntɛ́ sɔɣɔntʋ, nɑ ɩsǝpille,

nɑ wɑkǝlʋɣʋ, nɑ mpusi.

48 Mɑ pǝlǝɣɩ ɩsǝlʋm kɛ sɔsɔm kɛ

wɑhɑlɑ wei ɩ mɑɣɑnɑ mɑ yǝlɑɑ tɔ ɩ tɔɔ.

49 Tɑm kɛ́ mɑ wiiki, hɛɛsʋɣʋ fɛɩ.

50 Mɑ tɑŋɑɑ kɛ́ sɩ Tɑcɑɑ

ɩ́ nyǝnnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ nɑ́.

51 Mpi pǝ mɑɣɑnɑ mɑ ɩcɑtɛ ɑlɑɑ tɔ,

pǝ tʋɣʋ-m wɑhɑlɑ kɛ́.

52 Mpɑ pɑ tɑɑ kpɑɑnɑ-m mʋsʋŋ tɔ,

pɑ tʋ mɑ wɑɑlɩ kɛ́ ɩsɩɩ sumɑɣɑ.

53 Pɑ tʋsɑ-m lɔkɔ tɑɑ kɛ́ nɑ mɑ ɩsɛ

sɩ pɑ lǝsǝɣɩ mɑ weesuɣu.

Pɑ yɑɣɑ-m pɛɛ.

54 Lʋm wɑɑsɑ mɑ nyʋɣʋ.

Hɑlɩ mɑ hʋʋwɑ sɩ mɑ lepɑɣɑ.

55 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ yɑɑ Tɑcɑɑ

kɛ hɑtoo pʋ́ʋ́ɣʋ́ ŋkʋ kʋ tɑɑ.

56 N nɩɩwɑ mɑ nɔɣɔ,

tɑɑ tǝkɩ nyɑ́ ŋkpɑŋŋ kɛ mɑ feesiŋ tisuɣu,

nɑ mɑ lɑŋwɑkǝllɛ kɑpusi.

57 Kʋyɑkʋ ŋku mɑ yɑɑ-ŋ tɔ, n kpǝtǝnɑ-m.

N heelɑ-m sɩ: Tɑɑ nyɑ́.

58 Tɑcɑɑ, n sɛɛnɑ mɑ tɔɔ, n yɑpɑ mɑ weesuɣu.

59 N nɑwɑ ɩsǝnɑ pɑ kʋ mɑ tɔm tɔ.

Ɩlɛ hɑ-m mɑ tɑmpɑnɑ.

60 N nɑwɑ ɩsǝnɑ pɑ lɛɛtǝɣɩ-m tɔ.

Pɑ kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ kɛ́.

61 Tɑcɑɑ n nɩɩwɑ pɑ kʋtʋɣʋ ŋku pɑ tʋʋkʋ-m tɔ.

Nɑ ɩsǝnɑ pɑ cɑɣɑ mɑ ɑcɑɣɑ tɔ.

62 N nɩɩwɑ mpɑ pɑɑ cɑɑkɩ-m tɔ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ.

Pɑ hʋʋkɩ tɑm sɩ pɑɑ lɑ-m ɩsɑɣɑtʋ.

63 Pɑɑ pɑ cɑɣɑɑ yɑɑ pɑ sǝŋɑɑ, n nyǝmɑ́.

Mɑɣɑ pɑ tʋɣʋnɑ yontu.

64 Tɑcɑɑ, n kɑ́ lɛɛtɩ-wɛɣɛ

ɩsǝnɑ pɑ lɑpɑ-m nɑ pɑ niŋ tɔɣɔ.

65 N kɑ́ lɑ pɑ lɑŋɑ kɛ kpɩɩsǝŋ kɛ́.

Nyɑ́ mpusi ɩ́ tǝŋ-wɛ.

66 N kɑ́ tʋ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́

nɑ ń kpiisi-wɛɣɛ tɛtʋ tɔɔ.

4

Yosɑlɛm wɑkǝlʋɣʋ wulɑ

1 A ɑ, Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wʋlɑ teu sǝpɑ.

Wʋlɑ kʋpɑŋ ɩnɩ ɩ cɔɔlɑɑ.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ pɛɛ yɑwɑ yem yem kɛ́ hɑpɛɛ nɔɔsɩ.

2 Wɑɩyo Siyɔŋ piyɑ mpɑ pɑɑ tewɑ ɩsɩɩ wʋlɑ kʋpɑŋ tɔ,

pɑ pǝsɑ ɩsɩɩ cʋɣʋ wontu nti cʋɣʋ ŋmɑlɑɑ lɑpɑ tɔ?

3 Ɩ́ nyǝnɩ, tɑɑlɛ hɑsɩ,

nɑ cɛlǝɣɩ sɩ piyɑ kɛ hǝlǝm.

Amɑ mɑ yǝlɑɑ nɑ́ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ kɛ́,

pɑ fɛɩnɑ pǝtɔɔtǝlɛ ɩsɩɩ

tɑɑtɑɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

4 Lʋkɔtʋ pɩɩ ɑhʋlʋmnɑɑ,

pɑ nsǝmɑ mɑtǝnɑ pɑ tɑntɑhɑɑŋ.

Piyɑ nɑ́ wiiki tɔɣɔnɑɣɑ tɔɔ.

Ɩlɛ nɔɣɔlʋ ɩɩ hɑɑkɩ-sɩ.

5 Mpɑ pɑ tɔkɑɣɑ teu kɛ lɔŋ tɔ pɑ lɑŋɑɑ.

Pɑ fiɣiniɣi nɑ pɑ́ sǝkɩ hɑpɛɛ tɔɔ.

Mpɑ pɑɑ wɛ toŋtʋnɑɑ tɛɛsɩ tɑɑ tɔ,

pɑ cɑlǝsǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ hulɑ tɑɑ.

6 Mɑ yǝlɑɑ kpekǝle nyǝ́mɑ pǝntɑ kʋpǝntʋɣʋ.

Kʋ kǝlɑ tɔɔʋ kɛ Sɔtɔm nyǝ́mɑ mpɑ

pǝ wɑkǝlɑ tɔm kʋlʋm ɩsɩɩ ɩsɛ cǝpǝlʋɣʋ tɔ.

Yʋlʋ niŋ fɛɩ pǝ tɑɑ.

7 Tɑ ɑwulumpiyɑ kɑ teekɑɣɑ kɔkɔ kɛ́,

ɩsɩɩ tɛʋ tɔmpɛɛ.

Hɑlɩ pɑ hʋlʋmǝŋ kɑ tɛɛwɑ nɑɑlǝm.

Pɑ tɔnǝŋ kɑ wɛ ɩsɛɛʋ kɛ́

ɩsɩɩ kɔŋkɔlǝmǝlɑ pɔɣɔlǝŋ.

Nɑ pɑ ɩsɛntɑɑ lɩɩwɑ ɩsɩɩ

liɣitee pǝlɛ pooku nyǝntɛ.

8 Pɑ mǝlɑ kʋkpɛɛtɑɑ tǝkilikili

nɑ pǝ́ kǝlɩ nyɔɔm kɛ pǝnɛntɛ.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ tɑsǝɣɩ-wɛɣɛ

nyǝm kɛ hɑpɛɛ tɔɔ.

Pɑ tɛmɑ tɑɑsɩ kɛ́ tǝkɔŋɔkɔŋɔ.

Yʋlʋ pǝsǝɣɩ ɩ́ kɑlɑ pɑ mʋwɑ.

Pɑ tɔnǝŋ wʋlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɑɑsɩ.

9 Mpɑ lɑɣɑtɛ kʋwɑ tɔ pɑ kǝlɑ nyʋleleŋ

kɛ mpɑ nyɔɣɔsɩ kʋwɑ tɔ.

Nyɔɣɔsɩ nuɣutuɣu-ŋ kɛ́ nɑ sɩ cɑɑmɩ-ŋ.

Mpi tɔ, tɑwɑ kʋlʋlʋm lɑŋɑɑ.

10 Nyɔɣɔsɩ pɩɩ mɑ yǝlɑɑ.

Hɑlɩ totonɑɑ tǝsɩ pɑ piyɑ kʋlʋlɑsɩ,

nsi pɑ sɔɔlɑ teu tɔ, nɑ pɑ́ tɔɣɔ.

11 Tɑcɑɑ n mʋwɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ

nɑ ń tɑlɑ ɑ tǝnɑɣɑ.

N pǝlɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ.

N mʋsɑ kɔkɔ kɛ Siyɔŋ tɑɑ.

A nyɑɣɑ Siyɔŋ ɩcɑtɛ nɑ ɑ́ kpɛnnɑ tǝ kite.

12 Antulinyɑ ɑwulɑɑ, nɑ ɑtɛ yǝlɑɑ tɑɑ tʋ pɑ tɑɑ sɩ

kolontu ɑkɑ ɩnɛ ɩ kɑ́ sʋʋnɑ Yosɑlɛm nɔnɔɔsɩ.

13 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ

mǝ kʋpǝntǝŋ tɔɔ kɛ́.

Ɩsɑɣɑtʋ nti kɔtǝlɑɑ mɛ ɩ́ lɑpɑ tɔ tǝ tɔɔ kɛ́.

Mǝ kʋnɑ tɑmpɑnɑ tǝŋlɑɑ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ.

14 Ɩ́ tutɑɣɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋmɑɑ.

Mǝ tǝnɑ nɑ cɑlǝm.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ

nɑ ɩ́ tokinɑ mǝ wontu mɑɣɑmɑɣɑ.

15 Ye ɩ́ kɔŋ, yǝlɑɑ kiisiɣi kɛ sɩ:

Ɩ́ hɛlɩ, ɑsilimɑ nyǝ́mɑ.

Ɩ́ hɛlɩ, ɩ́ tɑɑ kpǝtǝnɑ.

Pɑ seeki mpʋ nɑ pɑ́ cɔɔkɩ yem

ɩlɛnɑ piitimnɑɑ yɔɣɔtɩ sɩ:

Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ cɑɣɑ tɑ tɛ.

16 Tɑcɑɑ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n yɑsǝnɑ-wɛ.

Nn cɑɑ ń tɑsɑ-wɛɣɛ nɑʋ.

Pɑɑ tʋɣʋnɑ kɔtǝlɑɑ.

Pɑɑ nyɑŋnɑ ɑkpɑtǝlɑɑ.

17 Tɑ́ ɩsɛ kɑnɑ nyǝnʋɣʋ sɩ yɑɑ nɔɣɔlʋ

kɑ́ kɔɔ tɑ́ wɑɑsʋɣʋ kɛ́, kpɛtɛ.

Tǝ tɑŋɑɑ ɩsɩɩ tǝ tɑŋɑɑ sɩ

piitimnɑɑ nɑpǝlɩ pɑ́ wɑɑsɩ-tʋ.

Pɑ tɑ kɔɔ.

18 Kolontunɑɑ feŋiɣi-tʋɣʋ,

pɑɑ cɑɑ tǝ́ mǝlɩ tɑ́ tɛ.

Tɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ tɔ tɑ hɑpɛɛ tɔɔ.

Tɑ́ wɑɑtʋ tɛmɑ, tɑ́ tǝnɑɣɑ wʋsɑɑ.

Tɑ́ kʋyɛɛŋ tɛmɑ.

Tɑ́ tǝnɑɣɑ kɔŋ.

19 Tɑ́ wɑɑlɩ selɑɑ pǝsɑ lɔŋlɔŋ lɑpʋ kɛ́

ɩsɩɩ hɛkǝlɛnɑɑ.

Pɑ tɔɣɔnǝɣɩ-tʋɣʋ pɔ́ɔ́ŋ tɑɑ.

Pɑ nyǝkɩ-tʋɣʋ kɑtɔsɩ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

20 Tɑ́ wulɑʋ wei Tɑcɑɑ lǝsɑɑ

nɑ ɩ́ pǝlɩ-ɩ nim tɔ.

Wei ɩ hɑɑkɑɣɑ-tʋɣʋ weesuɣu tɔ,

pɑ kpɑ-ɩ pɑ kɑtɔsɩ tɑɑ.

Pǝyele tɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ sɩ:

Ɩnɩ ɩ kɑ́ kentinɑ tɑ tɔɔ kɛ́ piitimnɑɑ tɑɑ.

21 Ɩtɔm nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ nɔkɑɑ mǝ lɑŋɑ ɩ́ hʋlʋmɩ nɑ ɩ́ pɑɑ.

Usi nyǝ́mɑ mɛ, Tɑcɑɑ kɑ́ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

Mǝ ɩsɛ kɑ́ pili nɑ ɩ́ lɩɩ kpɛtɛ tǝyǝlǝyǝlɩ.

22 Siyɔŋ nyǝ́mɑ mɛ,

mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm tǝnɑɣɑ ntɔ.

Pɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ kuuu nɑ pɑ́ tɛɛnɑ.

Amɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ

pɑɑ hɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

Ɩsɔ kɑ́ kuli mǝ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ kɛ́.

5

Tɑcɑɑ mǝŋnɑ-tʋɣʋ nyɑ́ kiŋ

1 Tɑcɑɑ, tɑɑ sɔɔ mpi pǝ mɑɣɑnɑ-tʋ tɔ.

Nyǝnɩ, nɑ ń pɑɑsǝnɑ ɩsǝnɑ pɑ tʋʋkɩ-tʋ tɔ.

2 Kpɑɩ nyǝ́mɑ lɛɛkɑ tɑ́ tɛtʋ.

Mpɑ tǝ tɑ nyɩ tɔ pɑ cɑɣɑ tɑ́ tɛɛsɩ tɑɑ.

3 Tɑ́ cɑɑnɑɑ fɛɩ, nɑ pǝ́ yele tɑ́ toonɑɑ

kɛ leelɑɑ, nɑ tɑɣɑ suluwɑɑ.

4 Tǝ yɑkɩ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ lʋm.

Tǝ fɛlǝɣɩ tɑ́ tɑɑsɩ.

5 Tɑ kʋnyɔntʋlɑɑ wɛ tɑ́ wɑɑlǝɣɩ tɑm kɛ́.

Tǝ kɑwɑ tǝtɔɣɔtɔɣɔ,

pɑɑ yeki-tʋ sɩ tǝ́ hɛɛsɩ.

6 Tǝ tiɣisiɣi Icipiti

nɑ Asilii pǝ nyǝ́mɑ kɛ niŋ kɛ́,

nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ tɔɣɔ nɑ tǝ́ hɑɣɑ.

7 Tɑ́ cɑɑnɑɑ lɑpǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ.

Amɑ pɛlɛ pɑ sǝpɑ.

Ɩlɛnɑ tɑɑ tɔkɩ tǝ nyɑŋ.

8 Yomɑɑ pǝsǝnɑ ntɛɣɛ tɑ́ cɑɑnɑɑ.

Pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ kɑɑ yɑ-tʋɣʋ pɑ niŋ tɑɑ.

9 Tǝ lɑkɩ tɑ́ weesiŋ kɛ ɑwusɑ kɛ

wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ ŋmɩɩlɑɑ niŋ tɑɑ kɛ́,

nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ hiki nɑ tǝ́ tɔɣɔ.

10 Nyɔɣɔsɩ hɑŋɑ tɑ́ tɔnǝŋ kɛ́ ɩsɩɩ

tǝ wɛ mǝsɑsɩ tɑɑ.

11 Pɑ kpipɑ Siyɔŋ nɑ Yutɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ ɑlɑɑ,

nɑ pɛɛlɑɑ, nɑ pɑ́ wɑkǝlǝɣɩ-wɛ.

12 Pɑ pusɑ wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ tɩɩŋ.

Pɑ tɑ tʋnɑ ɑkpɑtǝlɑɑ kɛ pɑɑ pǝcɔ.

13 Nɑmlɛ nɑŋʋɣʋ nɩɩ ɩfepiyɑ.

Piyɑ nɑ́ sǝɣǝlɑ tɑɑsɩ nɑ sɩ́ seliɣi.

14 Ɩcɑtɛ sɔsɑɑ nɑɑ tɑsǝɣɩ hʋʋlɛ tɑɑ kɛ́ cɑɣɑlɛ.

Pǝyele ɩfepiyɑ nɑ́ hɛɛsɑ sɑŋkʋnɑɑ.

15 Tɑ́ lɑŋhʋlʋmlɛ yɑwɑ.

Lǝyɑɣɑ lɛɛtɑ tɑ́ pɑɑlɛ lonte.

16 Tɑ́ teeli sǝpɑ.

Tǝ pǝsɑ mpusi nyǝ́mɑ kɛ́.

Mpi tɔ, tǝ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ.

17 Tɑ́ lɑŋɑ wɑkǝlɑ sɔsɔm.

Ɩsǝlʋm yʋlǝsǝɣɩ tɑ́ ɩsɛ.

18 Mpi tɔ, Siyɔŋ pʋɣʋ pǝsɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ

nɑ tɑɑlɛ hɑsɩ cɔɔkɩ.

19 Amɑ Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ wulɑʋ kɛ tɑm tɔɔ.

Nyɑ́ kɑwulɑɣɑ fɛɩ tǝnɑɣɑ.

20 Pepe tɔɔ kɛ́ n lɔ-tʋɣʋ tɑm tɔɔ?

Pepe tɔɔ kɛ́ n sɔɔ tɑ́ tɔɔ kɛ́ tɑ́ weesuɣu tǝnɑ?

21 Mǝlǝnɑ-tʋɣʋ nyɑ́ kiŋ nɑ tǝ́ pǝsɩ

nyɑ́ nyǝ́mɑ tǝkpɑtɑɑ.

Lɑɣɑsɩ tɑ́ weesiŋ ɩsɩɩ hɑtoo ɩlɛ.

22 Nyɑ́ tɑɑ wɛɛ sɩ n kɑ́ lɔ-tʋ tǝkpɑtɑɑ nɑ?

N kɑ́ mʋ-tʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ pǝ́ tɛɛ mpǝle nɑ?

Ɩsekiyɛɛlɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

ƖSEKIYƐƐLƖ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Ɩsekiyɛɛlɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ ɩ cɑɑlǝɣǝnɑ kɑlǝnɑʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ mpi pǝ tɔɔ pɑ pǝntǝnɑ Ɩsɔ tɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ yɔɣɔtɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ tʋwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋnyɔŋ tɔ pɑ hʋʋnɑʋ tɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ Yosɑlɛm hotuɣu tɔm tɔtɔ. Nɑ ɩsǝnɑ Ɩsɔ kɑ mǝlǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɑ wule tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kɛɛsɩ ɩsǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kʋfɑtɛ kɑ wɛɛ tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Ɩsekiyɛɛlɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ kɑlǝnɑʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, titite 1–24

Ɩsɔ hʋʋnɑʋ kɛ piitimnɑɑ lɛmpɩ, titite 25–32

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑŋhɛɛsǝlɛ tɔm, titite 33–39

Cele Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte pǝ hʋlɑ Ɩsekiyɛɛlɩ tɔ, titite 40–48

1

Tɑcɑɑ lɩɩʋ kɛ Ɩsekiyɛɛlɩ tɔɔ

1-3 Pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ*fɑ* nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ liɣiti nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋkʋ. Pusi pǝyɑlʋ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́, mɑɑ wɛ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kuuwɑ tɔ, pɑ tɑɑ kɛ́ Kepɑɑ pɔɣɔ nɔɣɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ-m ɩsɩɩ toosee tɑkɑ, nɑ mɑ́ nɑ́ isɔtɔnʋɣʋ tʋlɑɑ. Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Sowɑkɛŋ kuuu pǝnɑɣɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ ntɛ́. Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ-m Pɑpiloni nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɔɣɔ Kepɑɑ nɔɣɔ nɑ ɩ́ toŋ, tii mɑ tɔɔ. ɑ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ tɔ.

4 Mɑ nyǝnɑɣɑ mpʋ ɩlɛ mɑ nɑ́ heelim sɔsɔɔm nɑpǝlɩ pǝ lɩɩnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ kɔnɑ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ kpɩɩsǝŋ nyǝŋkʋ nɑkʋlɩ. Nɑ kɔkɔ ŋmɛlǝsǝɣɩ nɑ pǝ́ cɔɔkɩ-kʋ. Kʋ hɛkʋ tɑɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ŋku pɑ sotɑɑ nɑ pɑ́ wɔ kɔkɔ tɑɑ tɔ. 5 Ɩlɛnɑ wontu nɑtǝlǝɣɩ liɣiti lɩɩnɑ ŋmʋntʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ tǝnɑ, tǝ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ yǝlɑɑ. 6 Pɑɑ ŋku kʋ ɩsɛntɑɑ wɛ tɔm liɣiti nɑ keŋ kɛ liɣiti. 7 Tǝ nɔɔhɛɛ kɑ siɣisɑɑ kɛ́, nɑ tǝ nɔntɑɑlǝŋ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ nɑule. Nɑ ɑ́ teeki kɔkɔ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kʋsotuɣu. 8 Tǝ keŋ liɣiti ɩnɩ, pɑɑ ŋku kʋ tɛɛ nɑ yʋlʋ niŋ. Ɩlɛ tǝ niŋ ɩnɩ ɩ nyǝnǝɣɩ hɔɣɔlǝŋ liɣiti, ɩsɩɩ tǝ ɩsɛntɑɑ nɑ tǝ keŋ. 9 Tǝ kenɔɔsɩ kɑ yoosinɑ tǝmɑɣɑ. Ye tǝ tɔŋ tǝ siɣisɑɑ kɛ́ tǝcɑ, nɑkʋlɩ kɩɩ kɛɛsǝɣɩ. 10 Pɑɑ tǝ tɑɑ ŋku kɩɩ wɛnɑ ɩsɛntɑɑ kɛ tɔm liɣiti kɛ́. Yʋlʋ ɩsɛntɑɑ kɑ wɛɛ, nɑ tɔɣɔlɑɣɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ, nɑ nɑʋ ɩsɛntɑɑ nɑ mpʋtʋ tɔɔ, nɑ pǝ́cɔ́ pǝ kɑɑsɩ hɛkǝlɛ ɩsɛntɑɑ. 11 Ɩsɔtɑɑ tɔɔ kɛ́ tǝ ɩsɛntɑɑnɑɑ nɑ tǝ keŋ kɑ fɑɣɑɑ. Ɩlɛnɑ keŋ nɑɑlɛ nɑ́ɑ́ tokiɣinɑ tǝmɑ, nɑ nɑɑlɛ nɑ́ɑ́ tɑkɑ-tɩ. 12 Pɑɑ ŋku kʋ tɔŋ kɛ́ nɑ kʋ siɣisɑɑ. Nɑ kʋ puki timpi feesuɣu tusiɣi-kʋ tɔ, kɩɩ hɛlǝɣɩ. 13 Wontu ntɩ tǝ wɛɛtʋ kɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ mɑmɑlɑ. Nɑ tǝ wɛɛ ɩsɩɩ kɑhulɑsɩ, nɑ kɔkɔ ŋkɛ kɑ cɔɔkɩ tǝ hɛkʋ tɑɑ. Tǝ nyɑɑlǝm tɔɔwɑ sɔsɔm kɛ́ nɑ tɛʋ ŋmɛlǝsʋɣʋ lɩɩkɩ pǝ tɑɑ. 14 Ɩlɛnɑ wontu ntɩ tǝ́ kpɑkǝɣɩ ɑsewɑ nɑ tǝ́ tɛɛkɩ nɑ tǝ́ kɔŋ, ɩsɩɩ cɑlɑnɑɑ tiikuɣu tɔ.

15 Mɑ tɔŋɑ nyǝnʋɣʋ kɛ wontu ntǝɣɩ mpʋ, ɩlɛ mɑ nɑwɑ pɑɑ wontuɣu ŋku kʋ cɔlɔɣɔlɛ pɔpɔtɛ kʋlʋmtǝlɛ nɑ ɑ tokinɑ ɑtɛ. 16 Pɔpɔlɛɛ ɑnɩ ɑ ŋmɑtʋ nɑ ɑ wɛɛtʋ teekɑɣɑ kɔkɔ kɛ́, ɩsɩɩ liɣitee pǝlɛ ɑtɔntɔɔtɛ nyǝntɛ. A kɑ wɛnɑ wɛɛtʋ kʋlʋmtʋ kɛ ɑ liɣiti kɛ́. Ɩlɛnɑ ɑ ŋmɑtʋ nɑ ɑ wɛɛtʋ cɑɣɑ ɩsɩɩ ɑ suu tǝmɑ tɑɑ. 17 Ye ɑ kʋlɑ tɔntɛ, ɑ kɔŋkɔmǝŋ liɣiti kɛ́ ɑ siɣisinɑɑ, ɑɑ kɛɛkɩ. 18 A kʋŋkʋlʋmǝŋ kɑ wɛ sɔɣɔntʋ, nɑ tʋlʋŋɑsɩ wɑɑsɑ ɑ tǝnɑ nɑ pǝ́ cɔɔ nɑ pǝ́ tɑ nɑ sɩ teeki kɔkɔ. 19 Ye wontu ntɩ tǝ tɔŋ, ɩlɛ pɔpɔlɛɛ nɑ́ɑ́ tǝŋǝɣɩ tǝ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Ye tǝ kʋlǝɣɩ ɑtɛ ɩlɛ pɔpɔlɛɛ nɑ́ɑ́ kʋlɩ tɔtɔ. 20 Timpi feesuɣu tusɑɣɑɑ-tɩ tɔɣɔ tǝ pukɑɣɑ, nɑ pɔpɔlɛɛ kʋlǝɣɩ nɑ ɑ tǝŋǝɣɩ. Mpi tɔ, wontu lǝmɑɣɑsǝlɛ kɑ wɛ ɑ tɑɑ kɛ́. 21 Ye wontu ɩ tɔŋ, ɩlɛ pɔpɔlɛɛ tɔŋ. Ye tǝ sǝŋɑɑ, ɩlɛ ɑ sǝŋ. Ye tǝ kʋlǝɣɩ ɑtɛ, ɩlɛ ɑ kʋlɩ. Mpi tɔ, wontu lǝmɑɣɑsǝlɛ kɑ wɛ pɔpɔlɛɛ tɑɑ kɛ́.

22 Wontu ntɩ tǝ nyɔɔŋ tɔɔ kɑ lemɑɣɑ ɩsɩɩ tiŋ tɑkɑ kɛ ɩsɔtɑɑ, nɑ pǝ́ tee kɔkɔ. 23 Nɑ wontu ntɩ tǝ keŋ nɑɑlɛ nɑɑlɛ loosɑ tǝmɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɛɛ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ tǝ keŋ nɑɑlɛ nɑɑlɛ lɛlʋ nɑ́ɑ́ tɑkɑ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ tɔɔ. 24 Ye wontu ntɩ tǝ kʋlɑ tɔntɛ, mɑ nɩɩkɩ tǝ keŋ kɔkɔtɛ kɛ́, ɩsɩɩ lʋm sɔsɔɔm. Yɑɑ ɩsɩɩ Tomɑ tǝnɑ tʋ nɔɣɔ. Pǝ kɛ́ kɔkɔtɛ sɔsɔɔlɛ kɛ́ ɩsɩɩ yoolɑɑ nyǝntɛ. Wɑɑtʋ wei tǝ cɑɑkɩ sǝŋʋɣʋ, ɩlɛ tǝ kpili tǝ keŋ. 25 Ɩlɛnɑ kɔkɔtɛ lɩɩkǝnɑ tǝ nyɔɔŋ tɔɔ ɩsɔtɔnʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɛɛ. 26 Ɩsɔtɔnʋɣʋ ŋku kɩɩ wɛ wontu ntɩ tǝ nyɔɔŋ tɔɔ kɛ mpʋ tɔ, kʋ tɔɔ kɑ wɛ pʋlʋpʋ ɩsɩɩ liɣitee pǝlɛ nte tǝ wɛ pooku tǝlɛ tɔ tǝ kumte. Ɩlɛnɑ pʋlʋpʋ lɩɩkǝnɑ kumte ntɛ tǝ tɔɔ nɑ pǝ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ yʋlʋ ɩsɛntɑɑ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑwɑ sɩ yʋlʋ nǝɣǝsǝlɛ ńtɛ́ tǝ teekɑɣɑ kɔkɔ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ŋku pɑ sotɑɑ tɔ. Pǝ cɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ cɔɔnɑ-kʋ. Pǝ kpɑɣɑʋ ɩsɩɩ yʋlʋ nǝɣǝsǝlɛ ńtɛ́ tǝ tǝnɑɣɑ́ cɔlɔ, nɑ pǝ́ kpɑ nɑ pǝ́ tii tɔ. Mɑ nɑwɑ ɩsɩɩ kɔkɔ nyɑlǝmǝlɛ sɔsɔɔlɛ nɑ pǝ́ cɔɔnɑ-tɛ. 28 Nyɑɑlǝm sɔsɔɔm mpɩ pɩɩ wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ nɩɩkʋɣʋ nɑ kɑɣɑlʋ kɑɣɑ tɔ. Pǝ kɛ́ Tɑcɑɑ teu nǝɣǝsǝlɛ kɛ́. Mɑ nɑ́ mpʋ ɩlɛnɑ mɑ́ hoti mɑ ɩsɛntɔɔ nɑ mɑ́ nɩɩ nɔɣɔlʋ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-m.

2

Ɩsɔ tiliɣi Ɩsekiyɛɛlɩ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kiŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ nǝɣǝsǝlɛ ńtɛ́ tǝ tɔmɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, sǝŋ nyɑ́ nɔɔhɛɛ tɔɔ nɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-ŋ.

2 Pǝ yɔɣɔtǝnɑ-m tɔmnɑɑ mpɛ tɔɣɔ Feesuɣu sʋʋ mɑ tɑɑ, nɑ kʋ́ yele nɑ mɑ́ sǝŋ mɑ nɔɔhɛɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ nɩɩ wei ɩ yɔɣɔtɑɣɑnɑ-m tɔ ɩ tɔm. 3 Wenti ɩ yɔɣɔtɑɣɑnɑ-m tɔɣɔlɛ sɩ: Yʋlʋ nyɑ́ mɑ tiliɣi-ŋ Ɩsɛɣɛlɩ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑ kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ tɔ pɑ kiŋ. Pɑnɑ pɑ cɑɑnɑɑ pɑ wɑkǝlǝnɑ-m kɛ́. Pɑɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ ɩsǝntɔ. 4 Yǝlɑɑ mpɛ pɑ kɛ́ kpɑŋkpɑntʋnɑɑ kɛ́ nɑ pɑ nyɑmɑ nɑ kpɩɩsǝŋ. Polo pɑ kiŋ nɑ ń heeli-wɛ sɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ 5 pɑ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ kɛ́. Ɩlɛ pɑɑ pɑ nɩɩkɩ yɑɑ pɑɑ nɩɩkɩ, pɑ kɛ́ tɔɔ kʋllɑɑ kɛ́. Pɑɑ cɛkǝnɑ sɩ ɑsɑɣɑɑ wɛ pɑ hɛkʋ.

6 Tɑɑ nyɑnɑ yǝlɑɑ mpɛ, yɑɑ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. Pɑɑ pɑ wɛ-m ɩsɩɩ sɔwɑ yɑɑ pǝcɛsɩ, pǝ fɛɩ sɩ ń nyɑnɑ ɑsɑɣɑɑ mpɛ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ yɑɑ pɑ yɑɑsi. 7 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ń heeli-wɛɣɛ mɑ tɔm té, ye pɑ nɩɩwɑ yɑɑ pɑ tɑ nɩɩ, pɑ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ kɛ́.

8 Nɩɩ nti mɑ heeliɣi-ŋ tɔ. Tɑɑ lɑ ɩsɑɣɑʋ ɩsɩɩ ɑsɑɣɑɑ mpɛ. Hɑɑ nyɑ́ nɔɣɔ nɑ ń tɔɣɔ mpi mɑɑ cɛlɛ-ŋ tɔ.

9 Mɑ nyǝnɑɣɑ mpʋ, ɩlɛ mɑ nɑwɑ niŋ ntɛ́ nɑ ɩ́ siɣisinɑ-m, nɑ ɩ tɑɑ nɑ tɑkǝlɑɣɑ hɔʋlɛ. 10 Ntɛnɑ pǝ hɛtɩ-kɛɣɛ mɑ ɩsɛntɑɑ tǝnɛ ɩnɩ, nɑ pǝ́ ŋmɑɑ kɑ tɑɑ nɑ kɑ wɑɑlɩ kɛ́ lɑŋwɑkǝllɛ tɔm. Nɑ kʋnyɔwiinɑ nɑ mɔlɑ tɔm kɛ pǝ tɑɑ tɔtɔ.

3

1 Mpʋɣʋlɛ yʋlʋ nǝɣǝsǝlɛ ńtɛ́ tǝ tɔmɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́ tɔɣɔ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ, nɑ ń polo ń yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

2 Ɩlɛnɑ mɑ́ hɑɑ nɔɣɔ, nɑ yʋlʋ nǝɣǝsǝlɛ ńtɛ́ tǝ yele nɑ mɑ́ tɔɣɔ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́ tɔɣɔ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ ɩnɩ mɑ cɛlɑ-ŋ mpʋ tɔɣɔ nyɑ́ hiluɣu tɑɑ.

Mɑ tɔɣɔ-kɛ, ɩlɛnɑ kɑ́ lɑ mɑ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ leleŋ, ɩsɩɩ tɩɩŋ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ-m sɩ: Polo Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kiŋ, nɑ ń heeli-wɛɣɛ mɑ tɔm. 5 Mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛ sǝkpɛtʋɣʋ. Yɑɑ pɑ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ kɑtɛ tɔ, pɑ kiŋ kɛ mɑ tilɑ-ŋ. Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kiŋ kɛ́. 6 Pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ mpɑ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ wɛ sǝkpɛtʋɣʋ, yɑɑ pɑ yɔɣɔtɑɣɑ wɛ kɑtɛ nɑ nn nɩɩkɩ pɑ tɔm tɔ. Ye ɩsɩɩ yǝlɑɑ ɩsɩɩ mpʋ kiŋ kɛ mɑɑ tilɑ-ŋ, pɑɑ nɩɩnɑ-m. 7 Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ luɣu fɛɩ mɑ nɩɩnɑʋ. Mpi tɔ, pɑ kisɑ-m nɩɩnɑʋ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nyɔɔŋ tɑɑ wʋlɑɑ kɛ́, nɑ pɑ nyɑmɑ nɑ kpɩɩsǝŋ. 8 Mɑɑ yele nɑ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ nyǝŋ nɑ ń wɛɛnɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ ɩsɩɩ mpɛ, nɑ ń yoonɑ-wɛ. 9 Mɑɑ yele nɑ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ wʋlɩ ɩsɩɩ liɣitee pǝlɛ tiŋ toŋ nyǝŋ nyǝntɛ. Hɑlǝnɑ tǝ kǝlɩ kʋkpɑmʋɣʋ kɛ toŋ. Pɑɑ pɑ kɛ́ tɔɔ kʋllɑɑ piitim tɔ, sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ kpɑ-ŋ, pǝ́cɔ́ tɑɑ nyɑnɑ-wɛ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɑsɑ-m sɩ: Ɩsekiyɛɛlɩ nɩɩ tɔmnɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ mɑɑ heeli-ŋ tɔ. Tɔkɩ-tǝɣɩ nyɑ́ lotu tɑɑ. 11 Polo mɑ yǝlɑɑ piyɑ mpɑ pɑ kɛ́ yomɑɑ tɔ pɑ kiŋ. Ye pɑɑ nɩɩnɑ-ŋ, yɑɑ pɑ kɑɑ nɩɩnɑ-ŋ. Heeli-wɛ sɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ.

12 Ɩlɛnɑ Feesuɣu kpɑɣɑ-m, nɑ mɑ́ nɩɩ mɑ wɑɑlǝɣɩ kɔkɔtɛ sɔsɔɔlɛ sɩ: Ɩ sɑ Tɑcɑɑ kɛ hɑtoo ɩ tǝcɑɣɑlɛ tɑɑ.

13 Ɩlɛnɑ mɑ́ nɩɩ ɩsǝnɑ wontu keŋ mɑkǝnɑ tǝmɑ tɔ. Pǝ nɑ pɔpɔlɛɛ pǝ kpɛntɑ kɔkɔtɛ sɔsɔɔlɛ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu kpɑɣɑ-m nɑ kʋ́ tɛɛnɑ-m. Mɑ lɑŋlɛ kɑ wɑkǝlɑɑ kɛ́ nɑ mɑ́ kpǝɣǝlǝɣɩ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ toŋ tii mɑ tɔɔ. 15 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑ tɑlɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ, Tɛlɩ-Apipɩ tɔ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kuuwɑ nɑ pɑ́ wɛ Kepɑɑ pɔɣɔ nɔɣɔ tɔ pɑ tɛɣɛlɛ. Ɩlɛnɑ mɑ́ cɑɣɑ pɑ kiŋ nɑ sɔɣɔntʋ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

Ɩsekiyɛɛlɩ feŋuɣu kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kiŋ

16 Kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ kɛ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ sɩ: 17 Yʋlʋ nyɑ́ mɑɑ sɩɩ-ŋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑŋlʋ. N kɑ nɩɩ mɑ tɔm nɑ ń polo ń kpɑɑlɩ-wɛ nɑ mɑ nɔɣɔ. 18 Ye ɩsɩɩ mɑ hʋlɑ ɩsɑɣɑʋ sɩ ɩ kɑ́ sɩ, nɑ ń tɑ́ kpɑɑlɩ pʋntʋ ɩnɩ sɩ ɩ́ lɑɣɑsɩ mpɑɑʋ nɑ pǝ́ yɑ ɩ nyʋɣʋ, pʋntʋ kɑ́ sɩ. Ɩlɛ nyɑɣɑ mɑɑ pɔɔsɩ ɩ sǝm tɔm. 19 Amɑ ye ń kpɑɑlɑ ɩsɑɣɑʋ nɑ ɩ́ kisi lɑɣɑsʋɣʋ, nɑ ɩ́ sɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ. Ɩlɛ n yɑpɑ nyɑ tɩ nyʋɣʋ. 20 Ye siɣisilu yelɑ siɣisuɣu, nɑ ɩ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ. Mɑɑ nyǝpɩ-ɩ kɑtɔkɑ nɑ ɩ́ sɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, n tɑ kpɑɑlɩ-ɩ. Ɩlɛ nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ ɩ siɣisuɣu tɔm yɔɣɔtʋɣʋ. Amɑ nyɑɣɑ mɑɑ pɔɔsɩ ɩ sǝm tɔm. 21 Ye mɑ kpɑɑlɑ siɣisilu sɩ ɩ́ tɑɑ pǝntɩ, nɑ ɩ́ yele pǝntʋɣʋ, ɩlɛ ɩ kɑɑ sɩ. Mpi tɔ, ɩ nɩɩ kpɑɑlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ yɑ́ mɑ nyʋɣʋ.

Tɑcɑɑ tʋwɑ Ɩsekiyɛɛlɩ kɛ sum

22 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ tʋ niŋ kɛ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ mɑ tɔɔ tɔtɔ, nɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Kʋlɩ nɑ ń polo tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, nɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-ŋ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kʋlɑɑ nɑ mɑ́ polo tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ hʋlɩ ɩ teu ɩsɩɩ mɑɑ nɑʋ Kepɑɑ pɔɣɔ nɔɣɔ tɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ hoti mɑ ɩsɛntɔɔ. 24 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ Feesuɣu sʋʋ mɑ tɑɑ, nɑ kʋ́ lɑ nɑ mɑ́ sǝŋ mɑ nɔɔhɛɛ tɔɔ. Ntɛnɑ Tɑcɑɑ heeli-m sɩ: Polo nɑ ń tǝkɩ nyɑ́ tǝɣɩ nyɑ́ tɛ. 25 Pɑɑ hɔkɔ-ŋ ŋmɩɩsɩ sɩ ń tɑɑ tɑsɑ pɑ hɛkʋ kɛ lɩɩʋ. 26 Mɑɑ yele nɑ nyɑ́ nsǝmlɛ mɑtǝnɑ nyɑ́ tɑntɑhɑɑʋ. N kɑ́ pǝsɩ kɑmumukɑ, ń kɑɑ pǝsɩ nɑ ń kɑlǝnɑ-wɛ. Mpi tɔ, pɑ kɛ́ tɔɔ kʋllɑɑ kɛ́. 27 Amɑ wɑɑtʋ wei mɑɑ yɔɣɔtǝnɑ-ŋ, ɩlɛnɑ ń kuli nyɑ́ nɔɣɔ nɑ ń heeli-wɛ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, ye wei ɩ cɑɑ ɩ nɩɩ. Wei ɩɩ cɑɑ, ɩ́ tɑɑ nɩɩ. Mpi tɔ, pɑ kɛ́ tɔɔ kʋllɑɑ kɛ́.

4

Yosɑlɛm wɑkǝlʋɣʋ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Yʋlʋ nyɑ́ kpɑɣɑ tɛtʋ piliki*fɑ*. Sɩɩ-ɩ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ nɑ ń pɩɩ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ. ɑ fotoonɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ Ɩsɔ sɩ Ɩsekiyɛɛlɩ ɩ lǝsɩ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ fotoo kɛ piliki tɔɔ. 2 Hʋ́lɩ́ sɩ, pɑ tɑmɑ-tɛ nɑ pɑ́ ŋmɑ́ koloŋɑ tɑkɑ sɩ, pɑ lɛɛkǝɣǝnɑ-tɛ. Pɑ lomɑ hɑpǝlɛ kɛ ɩcɑtɛ koluŋɑ kite. Pɑ sikɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ-tɛ. Ɩlɛnɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑ-tɛɣɛ kotɑɣɑ. 3 Kpɑɣɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋtǝsʋɣʋ ŋku kʋ wɛ tǝtɑŋlɑŋ tɔ. Kɑɣɑ-kʋ, ɩsɩɩ ɩcɑtɛ koluŋɑ kɛ nyɑ́ nɑ-tɛ mǝ hɛkʋ. Kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ tǝ tɔɔ nɑ pǝ́ lɛɛkɩ-tɛ. Ɩlɛ nyɑɑ lɛɛkǝnɑ-tɛ. Mpi pǝ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋhʋlʋm tɔɣɔlɛ.

4 Hǝntɩ nyɑ́ mpʋtʋ tɔɔ, nɑ ń tǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ nyɑ́ tɔɔ. N kɑ sǝɣǝlɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ kʋyɛɛŋ wei n kɑ hǝntɩ mpʋ tɔ ɩ tɑɑ. 5 Mɑɑ yele nɑ ń wɛɛ tǝnɑɣɑ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ fɛɩ nɑsǝlɛ (390). Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ wɛnnɑ ɩsɩɩ pɩɩsɩ nsi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ. Ɩsǝnɑ ń kɑ́ sǝɣǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔlɛ. 6 Ye n tɛmɑ mpʋ, ɩlɛ n kɛɛsɩ kɔŋkɔŋ ntɔɣɔŋ nyǝŋkʋ tɔɔ. N kɑ sǝɣǝlɩ Yutɑ nyǝ́mɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ. Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ kɛnɑ pɩɩsɩ nɩɩlɛ wei Yutɑ nyǝ́mɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ. 7 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ń kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ Yosɑlɛm wei pɑ lɛɛkɑ mpʋ tɔ ɩ tɔɔ. Ń kɑ hʋlɩ-tɛɣɛ niŋ kpɛtɛ, nɑ ń heeli-tɛɣɛ nti tɩɩ kɔɔ tɔ, nɑ ń kɑlǝnɑ-tɛ nɑ Tɑcɑɑ nɔɣɔ. 8 Ɩlɛnɑ mɑ́ hɔkɔ-ŋ ŋmɩɩsɩ, ń tɑɑ pǝsɩ nɑ ń kɛɛsɩ kɔŋkɔŋ kɛ wɑɑtʋ wei ń kɑ cɑɣɑ tǝnɑ tɔ. 9 Cɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee nyǝŋkɑ piitim liɣiti nɑ soonɑ piitim nɑɑlɛ. Ɩlɛnɑ ń siti pǝ tǝnɑ nɑ ń lɑkɩ tɔɣɔnɑɣɑ. Nyɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ fɛɩ nɑsǝlɛ (390) wei ń kɑ hǝntɩ kɔŋkɔŋ kʋlʋmʋɣʋ tɔɔ tɔ. 10 Cɑcɑɑsɩ ŋmʋnʋɣʋ nɑ hiu (220) kɛ n kɑ mɑɣɑsǝɣɩ pɑɑ ɩfemle nte, nɑ ń tɔkɩ. Mpi ń kɑ́ tɔkɩ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ tɔɣɔlɛ. 11 Pɑɑ mɑɣɑsɩ lʋm mpi n kɑ́ nyɔɔ pɑɑ ɩfemle nte tɔɣɔ. Pɩɩ wɛɛ pɑɑ ɩfemle nte liitili kʋlʋm. 12 N kɑ́ lɑ nyɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ tinte tɑkɑ. Yǝlɑɑ pʋntʋ huwɑ kɛ n kɑ tɑɣɑnǝnɑ kɔkɔ nɑ ń tǝsɩ nyɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ, teitei kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔɣɔ tɔɣɔnɑɣɑ ɑsilimɑ nyǝŋkɑ. Piitimnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ mɑɑ yele nɑ pɑ́ polo tɔ tǝnɑɣɑ pɑɑ tɔɣɔ-kɛ.

14 Ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ, hɑtoo mɑ pǝcɑɑtʋ hɑlǝnɑ sɑŋɑ mɑ tɑ pilisi mɑ tɩ. Mɑ tɑ tɔɣɔ pʋlʋpʋ kʋsǝpǝm yɑɑ mpi pǝ kpɑwɑ nɑ pǝ cǝlɩ tɔ. Pǝyele ɑsilimɑ kpǝntɛ nɑtǝlɩ tǝ nɑntʋɣʋ tɑ sʋʋtɑ mɑ nɔɣɔ tɑɑ. 15 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ cɔ-m sɩ: Mɑɑ lɑɣɑsɩ-ŋ nɑɑpʋntʋ nɑ ń tɑɣɑnǝnɑ-tǝɣɩ kɔkɔ nɑ ń lɑ tǝ tɔɔ kɛ́ tɔɣɔnɑɣɑ, pǝ kɑɑ wɛɛ yǝlɑɑ pʋntʋ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑsɑ-m heeluɣu sɩ: Yʋlʋ nyɑ́ mɑɑ yɔkɩ tɔɣɔnɑsɩ tǝsɩɩlɛ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. Pɑɑ mɑɣɑsǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pɑ́ tɔkǝnɑ nǝɣǝsɛɛ, nɑ pɑ́ mɑɣɑsǝɣɩ lʋm nɑ pɑ́ nyɔɔkǝnɑ lɑŋwɑkǝllɛ. 17 Pɑɑ lɑŋ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm. Pɩɩ nɩɩ-wɛ nɑ pɑ tɑsǝnɑ pɑ ɩsɛ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

5

Tɑcɑɑ kɑ hɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: Yʋlʋ nyɑ́ kpɑɣɑ hʋnʋɣʋ nɑ ń looli nyɑ́ nyʋɣʋ nɑ nyɑ́ tɑntʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ń cɑɑ sɑnǝyɑ nɑ ń mɑɣɑsɩ nyɔɔsɩ nɑ ń tɑlɑ-sǝɣɩ hɔɣɔlǝŋ pɑɣɑlɛ. 2 Wɑɑtʋ wei nyɑ́ hǝntʋɣʋ kʋyɛɛŋ ɩ́ tɛmɑ, ɩlɛ ń kuu hɔɣɔlʋɣʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ nɑ ń wɔ kɔkɔ kɛ ɩcɑtɛ hɛkʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ń kuu hɔɣɔlʋɣʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ nɑ ń lo-sǝɣɩ nyɑ́ lɑɣɑtɛ nɑ ń cɔɔnɑ ɩcɑtɛ. Ɩlɛnɑ ń tɑsɑ hɔɣɔlʋɣʋ tooso nyǝŋkʋ kɛ kuuu tɔtɔ, nɑ ń ŋmɩɩsɩ nɑ heelim kpɑɣɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ kpɛɛ mɑ lɑɣɑtɛ nɑ mɑ́ tʋ sɩ wɑɑlɩ. 3 Ɩlɛnɑ ń cosi sɩ tɑɑ kɛ́ pǝcɔ, nɑ ń hɔkɔ nyɑ́ tokonɑɑ ntompee. 4 Pǝyele ɩlɛnɑ ń cosi sɩ tɑɑ kɛ́ pǝcɔ, nɑ ń wɔ kɔkɔ tɑɑ, nɑ sɩ́ nyɑɣɑ. Tǝnɑɣɑ kɔkɔ kɑ́ lɩɩnɑ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Yosɑlɛm wei, mɑɑ sɩɩwɑ piitimnɑɑ nɑ pɑ tɛtʋ hɛkʋ tɑɑ tɔ, mpi ɩ kɑ tɛɛsǝnɑ tɔɣɔlɛ. 6 Mpi tɔ, Yosɑlɛm nyǝ́mɑ wɑkǝlɑ mɑ kiiŋ nɑ mɑ kʋtʋtʋtʋ. Pɑ kʋ pɑ tɩ tɔm nɑ pǝ kǝlɩ ɩsɩɩ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-wɛ tɔ. Mpi tɔ, pɑ kisɑ mɑ kiiŋ. Pɑ tɑ tǝŋ mɑ kʋtʋtʋtʋ. 7 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Timpi pɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-wɛ tɔ, pǝ́cɔ́ pɑ kisɑ mɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ mɑ kiiŋ tɔkʋɣʋ nɑ pɑ tǝŋ piitim lɛmpɩ nyǝntʋ tɔ, 8 mɑ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ-wɛ. Mɑɑ hʋʋnɑ-wɛɣɛ piitimnɑɑ mpɛ pɑ ɩsɛntɑɑ. 9 Yosɑlɛm nyǝ́mɑ lɑkɑsɩ kǝlɑ ɑcɑɑlǝtʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ hɔ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ ɩsǝnɑ tɔ, too tɔ, mɑ tɑ hɔntɑ mpʋ. Pǝyele mɑ kɑɑ tɩɩ tɑsʋ ḿpʋ́ɣʋ́ hɔm. 10 Pǝ tɔɔ kɛ́ cɛcɛnɑɑ kɑ tɔɣɔ pɑ piyɑ, nɑ piyɑ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ sɩ cɑɑnɑɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. Ye pǝ kɑɑsɑ pɑ pʋlʋ, mɑ yele nɑ heelim yɑsɩ-wǝɣɩ pɑɑ timpi. Ɩsǝnɑ mɑɑ hʋʋnɑ-wɛ tɔɣɔlɛ.

11 Tɑcɑɑ sɩ: Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ weesuɣu tʋ kɛ́. Timpi pɑ pilisɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ pɑ tɩɩŋ nɑ pɑ ɑcɑɑlǝtʋ tǝnɑ tɔ, mɑ kɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ nyɩɩlʋɣʋ, yɑɑ mɑ́ wɛɛnɑ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ, yɑɑ mɑ hʋlɩ-wɛɣɛ suulu. 12 Yosɑlɛm yǝlɑɑ hɔɣɔlǝŋ tooso tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ kɑ́ sǝnɑ yʋlʋkʋsǝkʋ nɑ nyɔɣɔsɩ. Pɑɑ kʋ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ kɛ yoou tɑɑ kɛ́ pǝ cɔɔnɑʋ ɩcɑtɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ kɑɑsɩ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ, ɩlɛnɑ mɑ yele nɑ heelim yɑsɩ-kʋ, nɑ pǝ́ ponɑ pɑɑ timpi. Ɩlɛnɑ mɑ́ tʋ pɑ wɑɑlɩ nɑ lɑɣɑtɛ.

13 Mɑɑ mʋ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Mɑɑ yele nɑ ɑ kpɑnɑ ɑ tɩ nɑ mɑ́ lɛɛtɩ-wɛ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 14 Mɑɑ yele nɑ ɩcɑtɛ pǝsɩ kpɛtɛ. Tɩɩ pǝsɩ mpusi pʋlʋɣʋ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-wɛ tɔ, nɑ tɛɛlɑɑ pɑ ɩsɛntɑɑ. 15 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ hʋʋnɑ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ. Mɑɑ hɔ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ toŋ. Pǝyele pɑɑ pǝsɩ mpusi nɑ fɛɛlɛ pʋlʋpʋ, mpi lɛlɑɑ kɑ nyǝnǝɣǝnɑ tɔ. Pɩɩ sʋsɩ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-wɛ tɔɣɔ wɑtʋ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ mpʋ.

16 Mɑɑ tɔ́-wɛɣɛ nyǝmɑ́ sɔtʋ nyǝnɑ wenɑ ɑ kɛ́ nyɔɣɔsɩ tɔ, nɑ pɑ́ sɩ́. Ɩlɛnɑ mɑ́ yele nɑ pǝ́ kpiisi-wɛ. Mpi tɔ, mɑɑ sɔɔsɩ nyɔɣɔsɩ kɛ pɑ wɑhɑlɑnɑɑ tɔɔ. Mɑɑ yɔkɩ pɑ tɔɣɔnɑɣɑ tǝsɩɩlɛ. 17 Mɑɑ yele nɑ nyɔɣɔsɩ nɑ tɑɑlɛ wontu ɩsɑɣɑtʋ lɩɩ-wɛ. Pɑɑ lɑŋ piyɑ. Yʋlʋkʋsǝkʋ nɑ yoou kɑ wɑkǝlɩ-wɛ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ.

6

Ɩsɔ kʋlɑ lɑɑlɑɑ tɔɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́ kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɔ́ɔ́ŋ tɔɔ nɑ ń yɔɣɔtɩ mɑ tɔm. 3 Ɩsɛɣɛlɩ pɔ́ɔ́ŋ nɑ pulɑsɩ nɑ tɛtɛkɑ nɑ kɑcǝsɩ nyǝ́mɑ ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔm. Mɑɑ yele nɑ lɑɣɑtɛ kɔɔ mǝ tɔɔ, nɑ mɑ́ kpiisi mǝ tǝfɛɛnlɛnɑɑ. 4 Mɑɑ yɔkɩ mǝ tǝkɔtǝlɛnɑɑ, nɑ mǝ ilim lɛɛsǝŋ wei ɩ́ lɑɑkɩ tɔ. Mǝ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ sɩ pɑ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ kilɑ. 5 Mɑɑ sɩɩ mǝ sǝtɑɑ kɛ mǝ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ kilɑ, nɑ mɑ́ ŋmɩɩsɩ mǝ mʋwɑ nɑ mɑ́ cɔɔnɑ-ɩ. 6 Mǝ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ kɑ́ pǝsɩ ncɑɑ kɛ́. Pɩɩ kpiisi mǝ tǝfɛɛnlɛnɑɑ. Pɩɩ yele mǝ tǝkɔtǝlɛnɑɑ nɑ pǝ lɔ-wɛ. Pɩɩ yɔkɩ mǝ tɩɩŋ nɑ ɩ́ sɑɑlɩ yem. Mǝ ilim lɛɛsǝŋ kɑ́ yɔkɩ nɑ mǝ niŋ kʋlɑpǝm wɑkǝlɩ. 7 Mǝ tɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ sɩ, ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 8 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑɑ yele mǝ tɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ. Pɛlɛ pɑɑ fiti lɑɣɑtɛ, pɑɑ wɛɛ piitimnɑɑ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ yɑsɩ-wɛɣɛ piitimnɑɑ tɑɑ. 9 Mǝ tɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ kɑ tɔɔsɩ mɑ tɔɔ kɛ́ piitimnɑɑ tɑɑ, timpi pɑ kpɑ-wɛɣɛ yomle tɔ. Mpi tɔ, mɑɑ wɑkǝlɩ pɑ nyɑmɑ wenɑ ɑ tɑ lɑɣɑnɑ mɑ tike tɔ. Nɑ pɑ ɩsɛ wenɑ pɑ nyɩɩlǝnɑ tɩɩŋ tɔm tɔ. Pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑɑ nyǝɣǝsǝnɑ pɑ tǝɣɩ ɑcɑɑlǝtʋ nti pɑ lɑpɑ tɔ tǝ tɔɔ. 10 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ nyɩ sɩ mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ yem tɔɔ kɛ́ mɑ yelɑɑ, nɑ wɑhɑlɑnɑɑ pɑnɛ pɑ́ mɑɣɑnɑ-wɛ nɑ pǝ́ ciɣiti-wɛɣɛ mpʋ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ɩ́ kpɑsɩ mpee nɑ nɔɔhɛɛ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ. Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɑcɑɑlǝtʋ. Yoou nɑ nyɔɣɔsɩ nɑ kʋtɔŋ kɑ́ kʋ-wɛ. 12 Kʋtɔŋ kɑ kʋnɑ pooluŋ tʋ, nɑ yoou nɑ́ɑ́ kʋ pǝcɔlɔ tʋ. Ɩlɛnɑ wei ɩlɛ ɩ wɛɛ tɔ, kolontunɑɑ tɑ ɩlɛ, nɑ nyɔɣɔsɩ kʋ-ɩ. Mɑɑ yele nɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ pɑ tɔɔ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ ɑ hɛɛ. 13 Ɩ́ kɑ tɛ nɑ ɩ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. Mpi tɔ, mǝ sǝtɑɑ kɑ́ sɔɣɔtǝnɑ mǝ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ nɑ mǝ tǝkɔtǝlɛnɑɑ. Pɑɑ pulɑsɩ kʋkʋlɑsɩ tɔɔ, nɑ pɔ́ɔ́ŋ tɔɔ, nɑ tɩɩŋ kʋlɔpǝŋ hɔtʋ tɛɛ. Tǝnɑwɛɣɛ ɩ́ wɔkɑɣɑ mǝ tulɑɑlʋnɑɑ kɛ mǝ tɩɩŋ nɑ sɔɔsʋŋ nyɑlɑɑ. 14 Mɑɑ kʋsɩ niŋ nɑ mɑ́ kpiisi tɛtʋ tǝnɑɣɑ. Pɑɑ leɣe ɩ́ wɛɛ, pǝ kpɑɣɑʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ. Nɑ pǝ́ polo Lipǝlɑ ɩcɑtɛ kɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ yǝlɑɑ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

7

Tɑcɑɑ kpɑɑlǝɣɩ mpusi kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, heeli Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ yǝlɑɑ sɩ, mǝ tɛtʋ tǝnɑ tǝnɑɣɑ kɔŋ kɛlɛ. 3 Mǝ tomle tɑlɑɑ kɛlɛ nɔɔnɔɔ. Mɑɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Mɑɑ kɛɛsǝnɑ mǝ mpɑɑŋ nɑ mɑ́ hʋʋnɑ-mɛ. Mɑɑ sʋkɩ-mɛɣɛ mǝ ɑcɑɑlǝtʋ tǝnɑ. 4 Mɑ kɑɑ wɛɛnɑ mǝ pǝtɔɔtǝlɛ. Yɑɑ mɑ hʋlɩ-mɛɣɛ suulu kɛ pɑɑ pǝ́cɔ́. Amɑ mǝ tɔntɛ nɑ mǝ ɑcɑɑlǝtʋ tǝmɑ wenɑ ɩ́ lɑkɑɣɑ tɔɣɔ pɩɩ fɛlɩ-mɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

5 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, wɑhɑlɑ ɩkpɑmlɛ kɔŋ ɩ́ tɑ nɑtɑ ɩ tɑkɑ. 6 Pǝ tɛmɑɣɑlɛ mpusi kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ kɔŋnɑ ntɛ́. Ɩ kɑ tii mǝ tɔɔ. Hɑlɩ ɩ tɑpǝnɑ ntɛ́. 7 Tɛtʋ yǝlɑɑ wɑɑtʋ tɑpɑ. Lɑŋwɑkǝllɛ kʋyɑkʋ kpɛɣɛtɑɑ. Lɑŋhʋlʋmlɛ kɑkiisɑsɩ tɛmɑ pɔ́ɔ́ŋ tɑɑ. 8 Nɔɔnɔɔ kɛ́ mɑɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Mɑ kɑɑ yele nɑ pǝ leeli. Mɑɑ hʋʋnɑ-mɛɣɛ mǝ tɔntɛ nɑ mǝ ɑcɑɑlǝtʋ tɔɔ nɑ mɑ lɛɛtɩ-mɛ. 9 Mɑ kɑɑ wɛɛnɑ mǝ pǝtɔɔtǝlɛ. Yɑɑ mɑ́ hʋlɩ-mɛɣɛ suulu kɛ pɑɑ pǝ́cɔ́. Mɑɑ hʋʋnɑ-mɛɣɛ mǝ tɔntɛ nɑ mǝ ɑcɑɑlǝtʋ tɔɔ nɑ mɑ́ lɛɛtɩ-mɛ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. Mɑ́ mɑkǝnɑ-mɛ.

10 Hʋʋlɛ kʋyɑkʋ tɑɣɑnǝɣǝnɑ ntɛɣɛ kʋ tɩ. Kʋ kɛ́ wɑkǝlʋɣʋ nyǝŋkʋ kɛ́. Mʋsʋŋ tɔŋɑ tɔɔʋ, nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ nɑ́ɑ́ hʋlǝɣɩ ɩ tɩ. 11 Mʋsʋŋ wɛ kɛ ɩsɩɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku pɑ hɔŋnɑ mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ tɔ. Pʋlʋ tɑ kɑɑsɩ-mɛ. Kɔkɔtɛ tɛmɑ, ɩ́ fɛɩ pɑɣɑlɛ tɔtɔ. Nɔɣɔlʋ ɩɩ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ wiiu. 12 Wɑɑtʋ tɔŋnɑ kɔntɛ. Wei ɩ yɑkɩ tɔ ɩ tɑɑ yɔɔlɩ. Pǝyele pɛɛtʋlʋ lɑŋlɛ nɑ́ɑ́ tɑɑ wɑkǝlɩ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ pɑ tǝnɑɣɑ. 13 Pɑɑ pɛɛtʋlʋ wɛnɑ ɩ weesuɣu ɩ kɑɑ nɑ ɩ kʋpɛɛtǝm. Mpi tɔ, nti pɑ nɑwɑ toosee tɑkɑ tɑɑ nɑ pɑ́ kɛɛsɩ yǝlɑɑ mɛ mǝ wɑkǝlʋɣʋ tɔɔ tɔ, tǝ lɑkɩ kɛ́ tɩɩ sɑɑlǝɣɩ. Mǝ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ́ lɑkɩ tɔ tǝ tɔɔ, mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ wɛɛnɑ weesuɣu. 14 Pɑɑ hʋlɩ ɑkɑntǝlɛ nɑ sɔɔlʋ pɩɩ. Amɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ polo yoou. Mpi tɔ, yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ mɑ mʋnɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ fitiɣi ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm

15 Yoou wɛ ɑwɑlɩ kɛ́, nɑ nyɔɣɔsɩ nɑ kʋtɔŋ kɛ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Ye wei ɩ́ kpɑwɑ tɑɑlɛ, pɑ kʋ-ɩ yoou tɑɑ. Wei ɩ́ sɑɑlɑ ɩcɑtɛ tɑɑ, kʋtɔŋ nɑ nyɔɣɔsɩ kʋ-ɩ. 16 Ɩlɛnɑ mǝ tɑɑ mpɑ pǝ sɔɔwɑ tɔ ɩ́ seeki nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ pɔɔŋ nɑ sɔɣɔntʋ ɩsɩɩ tɛtɛkɑ tɑɑ ɑlukukunɑɑ. Ɩ́ kɑ mɔlǝɣɩ mǝ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ kɛ́.

17 Mǝ ŋkpɑlɑsɩ kɑ susi yem kɛ́ tomɑ fɛɩ,

nɑ mǝ tʋnɑ mɑkɩ tǝmɑ.

18 Ɩ́ kɑ suu lǝyɑɣɑ wontu kɛ́ ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ,

nɑ sɔɣɔntʋ ɑnɑɑm pɩɩ-mɛ.

Ɩ́ kɑ looli mǝ nyɔɔŋ nɑ fɛɛlɛ tǝcʋkɩɩ.

19 Ɩ́ kɑ lɔ mǝ liɣitee kɛ hɑpɛɛ tɔɔ. Mǝ wʋlɑ kɑ pǝsɩ-mɛɣɛ mpusi pʋlʋ.

Mǝ liɣitee nɑ mǝ wʋlɑ kɑɑ yɑ-mɛɣɛ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋyɑkʋ wule.

Ɩ́ kɑɑ wɛɛnɑ mpi ɩ́ kɑ tɔɣɔ nɑ ɩ́ hɑɣɑ,

yɑɑ ɩ́ kʋnɑ mǝ kʋnyɩɩlǝŋ tɔ.

Mpi tɔ, mpʋ pǝ pɛtǝnɑ-mɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ.

20 Mǝ kɑcɔkɑ wontu kɛ mǝ lɑŋɑ kɑ́ hɛɛnɑɑ.

Mǝ wontu ntǝɣɩ ɩ́ lupǝnɑ mǝ ɑcɑɑlǝtʋ tɩɩŋ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele nɑ ɩ́ lɩɩ-tǝɣɩ luɣu.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

21 Mɑɑ pɛtɩ-tǝɣɩ cɑɣɑlɑɑ niŋ tɑɑ.

Atɛ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ kɑ kuu-tɩ nɑ pɑ́ pilisi-tɩ.

22 Mɑɑ hɑ-mɛɣɛ siɣile, nɑ pɑ́ pilisi mɑ tǝyɑɣɑ.

Nmɩɩlɑɑ kɑ sʋʋ kɑ tɑɑ nɑ pɑ́ kuu mɑ wɛnɑʋ.

23 Ɩ lu ɑlukpɑlɑ. Mpi tɔ, yʋlʋkʋlɛ suwɑ tɛtʋ.

Mʋsʋŋ nɑ́ su ɩcɑtɛ tɑɑ.

24 Mɑɑ kɔnɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kǝlɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ.

Pɑɑ lɛɛkɩ mǝ tɛɛsɩ,

nɑ mɑ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ toŋ.

Pɑɑ pilisi mǝ lonɑ kɑtɛ nyǝnɑ.

25 Wɑkǝlʋɣʋ kɔŋ nɑ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ nyʋɣʋ yɑpʋ ɩɩ nɑɑkɩ.

26 Wɑhɑlɑnɑɑ tǝnǝɣɩ tǝmɑ tɔɔ kɛ́.

Lɑɑpɑɑlǝnɑɑ ɑsɑɣɑɑ tɔm kɛ ɩ́ nɩɩkɩ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku.

Nɑ ɩ́ pɔɔsǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ sɩ,

pɛlɛ pɑ́ yɔɣɔtɩ nti pǝ hʋlɑ-wɛ tɔ.

Kɔtǝlɑɑ nɑ́ tɑ́ nyɩ kiiu.

Sɔsɑɑ nɑ́ fɛɩnɑ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ nɑpǝlɩ.

27 Wulɑʋ nɑ wɛ lǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́, nɑ sɔɣɔntʋ nɑ́ɑ́ pɩɩ ɑwulumpiyɑ.

Ɩlɛnɑ tɛtʋ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ seliɣi.

Tɑcɑɑ sɩ: Mɑɑ lɑ-mɛɣɛ ɩsɩɩ mǝ tɔntɛ wɛɛ tɔ,

nɑ mɑ́ hʋʋnɑ-mɛ ɩsɩɩ ɩ́ mʋnɑɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

8

Lɑɑtʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu pǝnɑɣɑ nɑɑtoso nyǝŋkɑ. Ɩsɔtʋ nɑɑtoso nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋkʋ. Mɑ nɑ Yutɑ sɔsɑɑ tǝ wɛ mɑ tɛ́ nɑ tǝ́ cɑɣɑɑ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ toŋ tii mɑ tɔɔ. 2 Mɑ nyǝnɑɑ ɩlɛ, mɑ nɑ́ pʋlʋɣʋlɛ, nɑ pǝ ɩsɛntɑɑ ɩsɩɩ yʋlʋ. Pǝ kpɑɣɑʋ ɩ tǝnɑɣɑ nɑ pǝ́ tii tɔ, pǝ kɛ́ kɔkɔ kɛ́. Pǝ mǝlɑ kpɑʋ tɔ, pǝ tee kɔkɔ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ sotɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ. 3 Ɩlɛnɑ yʋlʋ ɩnɩ ɩ́ kʋsɩ niŋ tɑkɑ, nɑ ɩ́ kpɑ mɑ nyʋɣʋ nyɔɔsɩ. Mpʋɣʋlɛ Feesuɣu kpɑɣɑ-m toosee tɑkɑ tɑɑ. Kʋ tɛɛnɑ-m Yosɑlɛm kɛ nɔnɔɣɔ ŋkɑ kɑ wɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔ kɑ kiŋ. Tǝnɑɣɑ pɑɑ sɩɩwɑ tʋɣʋ ŋku kʋ kʋsǝɣɩ Tɑcɑɑ ɩsɛsɛɛmlɛ tɔ. 4 Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ teeli. Ɩsɩɩ mɑɑ tɛmɑ-ɩ nɑʋ kɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ tɔ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɔmɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́ kʋsɩ ɩsɛ nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ.

Mɑ kʋsɑ ɩsɛ nɑ mɑ́ nyǝnɩ tǝnɑ tɔɔ, ɩlɛ mɑ nɑ́ ɩsɛsɛɛmlɛ tʋɣʋ kʋlɑlɑɑʋ ŋkʋɣʋlɛ, tǝnɑɣɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɔnɔɣɔ. 6 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: N nɑwɑ ɑcɑɑlǝtʋ nti Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑkɩ sɩ mɑ hɑtǝlǝnɑ mɑ tǝyɑɣɑ tɔ? Amɑ n kɑ nɑ ɑcɑɑlǝtʋ sɔsɔɔntʋ lɛntɩ tɔtɔ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ponɑ-m Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑ ɩsɔtɑɑ nyǝŋkɑ nɔnɔɣɔ kiŋ. Mɑ nyǝnɑɑ ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ pʋ́ʋ́ɣʋ́ kɛ koluŋɑ tɔɔ. 8 Kɛlɛnɑ ɩ tɔ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́ tʋlɩ koluŋɑ kɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́.

Ɩlɛnɑ mɑ tʋlɩ-kʋ. 9 Ntɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Sʋʋ nɑ ń nɑ ɑcɑɑlǝtʋ nti pɑ lɑkɩ cǝnɛ tɔ.

10 Mɑ sʋʋwɑ ɩlɛnɑ mɑ́ mɑɣɑnɑ pɑ lǝsɑ koluŋɑ tɔɔ kɛ́ wontu nti tǝ tuuki tǝ lotu tɔɔ tɔ. Nɑ wontu lɛntɩ nti tǝ kɛ́ ɑcɑɑlǝtʋ tɔ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɩɩŋ tǝnɑ kɑ wɛ pǝ tɑɑ. 11 Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɔsɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ sǝŋɑ fotoonɑɑ mpɛ pɑ ɩsɛntɑɑ. Nɑ pɑ tɑɑ kɛ́ Sɑfɑŋ pǝyɑlʋ Yɑsɑniyɑ. Nɑ pɑɑ wei ɩ tɔkɑ tulɑɑlʋ cofolo kɛ ɩ niŋ tɑɑ, nɑ nyɔɔsɩ kʋlǝɣɩ ɩsɔtɑɑ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́ ń nɑwɑ mpi mpi Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ mpɛ pɑɑ wei ɩ lɑkɩ ɩ kutuluɣu tɑɑ nɑ ɩ nǝɣǝsǝnɑ fotoonɑɑ pɑnɛ tɔ? Pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɛ́ sɩ: Tɑcɑɑ lɔwɑ tɛtʋ, ɩlɛ ɩɩ nɑɑkɩ-tʋ.

13 Ntɛnɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ: N kɑ́ nɑ́ ɑcɑɑlǝtʋnɑɑ sɔsɔɔntʋ lɛntɩ nti pɑ lɑkɩ tɔ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ponɑ-m Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ, kɛ ilim ntɔɣɔŋ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ mɑɣɑnɑ ɑlɑɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ wiiki tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ, Tɑmusi*fɑ* tɔ kʋ sǝm. ɑ pɑ ponɑ pɑ tɛ. Yǝlɑɑ tɔŋ sɩ tʋɣʋ ŋkʋ kʋ kɛɛsǝɣɩ nɑ kʋ sǝkɩ sɑɑ wei pɑ́ tɛŋ kʋmtʋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ tɑɣɑnɩ-kʋɣʋ lʋlʋɣʋ kɛ toomɑɣɑ wɑɑtʋ. Alɑɑ tɔŋnɑ-kʋɣʋ wiiu ntɛ́ cǝnɛ sɩ kʋ sǝpɑ. 15 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɔ-m sɩ: N kɑ́ nɑ́ ɑcɑɑlǝtʋ sɔsɔɔntʋ lɛntɩ nti tǝ kǝlɑ tǝnɛ tɔ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sʋʋnɑ-m Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɣɑ pǝ tɑɑ nyǝŋkɑ tɔɔ kɛ́ nɔnɔɣɔ nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ pɑ hɛkʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ mɑ mɑɣɑnɑ ɑpɑlɑɑ nɑpǝlǝɣɩ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Apɑlɑɑ mpɛ pɑ hɑwɑ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ kɛ siɣile, nɑ pɑ́ nyǝnǝɣǝnɑ tɛʋ kite tɔɔ, nɑ pɑ́ sɛɛkɩ ilim. 17 Ntɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Acɑɑlǝtʋ nti Yutɑ nyǝ́mɑ lɑkɩ cǝnɛ ɩsǝntɔ tɔ pǝcɔɣɔlɛ? Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ suuli mʋsʋŋ kɛ tɛtʋ nɑ pɑ́ kpɑɑsǝɣɩ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ? Nyǝnɩ ɩsǝnɑ pɑ kpɑɑsʋɣʋ tʋɣʋ pǝliŋɑsɩ kɛ pɑ mɩɩnɑ kiŋ tɔ? 18 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ lɑnɑ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́. Mɑ kɑɑ hʋlɩ-wɛɣɛ suulu. Wɑɑtʋ wei pɑɑ kiisinɑ nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ kɛ mɑ ŋkpɑŋŋ tɑɑ tɔ, mɑ kɑɑ nɩɩ.

9

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm

1 Mpʋɣʋlɛ mɑ nɩɩwɑ Tɑcɑɑ mɑpɑ kɑpukɑ sɔsɑɣɑ sɩ: Ɩcɑtɛ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔntɑɑ tǝnɑ ɩ́ kɔɔ. Pɑɑ wei ɩ́ tɔkɩ ɩ yoou wontu nti ɩ kɑ wɑkǝlǝnɑ-wɛ tɔ nɑ ɩ́ kɔɔ.

2 Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ ɑpɑlɑɑ nɑɑtoso lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɔnɔɣɔ. Ilim ntɔɣɔŋ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ pɑ lɩɩnɑɑ nɑ pɑ́ tɑlɑ. Nɑ pɑɑ wei ɩ́ tɔkɑ ɩ wontuɣu ŋku ɩ kɑ́ wɑkǝlǝnɑ tɔ. Pɑ tɑɑ kɑ wɛ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ, nɑ ɩ́ suuwɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ wontu, nɑ ɩ́ lɛɛwɑ ŋmɑɑlɑɣɑ kɛ ɩ tɑmpɑlɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ sǝŋ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ cɔlɔ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ teeli kʋlɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ tɔɔ ɩ kɑ wɛɛ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo kutuluɣu nɔnɔkpete. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɑɑ ɑpɑlʋ wei ɩ kɑ suu kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ wontu nɑ ɩ́ lɛɛ ŋmɑɑlɑɣɑ kɛ ɩ tɑmpɑlɑ tɔɔ tɔ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Polo Yosɑlɛm ɩcɑtɛ hɛkʋ tɑɑ. Yʋsɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɔkɩ wɑhɑlɑ nɑ pɑ́ mɔlǝɣɩ ɑcɑɑlǝtʋ tǝnɑ nti lɛlɑɑ lɑkɩ tɔ tǝ tɔɔ tɔ, pɑ tokuŋ tɑɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heelɑ lɛlɑɑ nɑ mɑ́ nɩɩkɩ sɩ: Ɩ́ tǝŋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ kʋ́ yǝlɑɑ. Ɩ́ tɑɑ wɛɛnɑ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ. Pǝyele ɩ́ tɑɑ hʋlɩ-wɛɣɛ suulu. 6 Ɩ́ kʋ́ nɑ ɩ́ kpiisi kʋkpɑtǝlɑɑ, nɑ ɩfepiyɑ, nɑ pɛɛlɑɑ, nɑ piyɑ, nɑ ɑlɑɑ. Amɑ ɩ́ tɑɑ kpǝtǝnɑ mpɑ pɑ tokuŋ tɑɑ wɛ kʋyʋsʋm tɔ. Ɩlɛ ɩ́ cɑɑlǝnɑ mɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɑɑlǝnɑ ɑpɑlɑɑ sɔsɑɑ mpɑ pɑ cɑɣɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ tɔ. 7 Ɩ́ suuli mɑ tǝyɑɣɑ kɛ sǝtɑɑ nɑ pǝ́ kpɛnnɑ tɑɑsɩ tɔɔ. Mɑ tǝyɑɣɑ ɩ́ pilisi, ɩ́ lɩɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɩɩwɑ nɑ pɑ́ sʋʋ ɩcɑtɛ nɑ pɑ́ kʋɣɩ tǝ tɑɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ puki.

8 Pɑ tɔŋɑ kʋɣʋ nɑ mɑ sǝŋɑ mpʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ hoti mɑ ɩsɛntɔɔ, nɑ mɑ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ, n mʋɣʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ kɑtɑtǝlɑɣɑ nɑ Yosɑlɛm tɔ, n cɑɑ ń kpiisi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔ pɑ tǝnɑ nɑ?

9 Ntɛnɑ ɩ́ cɔ-m sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kǝlɑ tɔɔʋ. Tǝ yɑɣɑtɑɑ kɛ́. Yʋlʋkʋlɛ sunɑ tɛtʋ tɑɑ, kʋsiɣisim lɑpʋ fɛɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. Mpi tɔ, pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɛ́ sɩ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ lɔ tɛtʋ, mɑɑ nɑɑkɩ pʋlʋ. 10 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑ wɛɛnɑ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ. Yɑɑ mɑ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ suulu. Mɑɑ mǝŋnɑ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ pɑ tǝmɑ.

11 Mpʋɣʋlɛ ɑpɑlʋ wei ɩ suu kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ wontu nɑ ɩ́ lɛɛ ŋmɑɑlɑɣɑ kɛ ɩ tɑmpɑlɑ tɔɔ tɔ. Ɩ́lɛ́ ɩ cɔwɑ sɩ mɑ lɑpɑ nti n kɑ tʋ-m tɔ.

10

Ɩsɔ hʋlʋɣʋ kɛ ɩ tǝɣɩ Ɩsekiyɛɛlɩ

(Ɩsekiyɛɛlɩ 1:1-28)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nyǝnɑɣɑ mpʋ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ*fɑ* nyʋɣʋ tɑɑ. Nɑ pʋlʋpʋ ɩsɩɩ kumte, nɑ tǝ nyǝnʋɣʋ tɑɑ wɛ ɩsɩɩ liɣitee pǝlɛ pooku nyǝntɛ. ɑ pɛlɛ pɑ wɛ lonɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ kɑɑsɩ Selɑfɛŋnɑɑ. Ɩsɑyii 6:2-3 tɑɑ tike kɛ pɑ yɔɣɔtɑ pɑ tɔm. 2 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ heeli ɑpɑlʋ wei ɩ suu kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ wontu tɔ sɩ: Polo pɔpɔlɛɛ nnɑ ɑ wɛ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ tɛɛ tɔ. Cosi kɔkɔ mɑmɑlɑ wenɑ ɑ wɛ tǝnɑ tɔ nɑ ɑ su nyɑ́ niŋ, nɑ ń ŋmɩɩsɩ-yɛɣɛ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Ntɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ tɛɛ mɑ ɩsɛntɑɑ tǝnɛ ɩnɩ. 3 Wɑɑtʋ wei ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ polɑ mpʋ tɔ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ wɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ntɔɣɔŋ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔŋmʋntʋ su Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɣɑ ɩsɔtɑɑ nyǝŋkɑ tɔɔ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ teeli kʋlɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ nɑ ɩ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɔnɔɣɔ, nɑ ɩ́ su tɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔŋmʋntʋ su Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. 5 Ntɛnɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ keŋ kɔkɔtɛ nɩɩ mpʋ, ɩsɩɩ Ɩsɔ tomɑ tǝnɑ tʋ yɔɣɔtɑɣɑ. Hɑlǝnɑ tɑɣɑ ɑwɑlɩ tɔɔ nyǝŋkɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ ɑpɑlʋ wei ɩ suu kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ wontu tɔ sɩ: Polo ń hee kɔkɔ kɛ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ kiŋ kɛ pɔpɔlɛɛ tɛɛ. Ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ polo nɑ ɩ́ sǝŋ pɔpɔlɛɛ kiŋ. 7 Tǝnɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ lɛlʋ kʋsɑ niŋ, nɑ ɩ́ hee kɔkɔ nɑ ɩ́ tʋ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ niŋ tɑɑ. Ɩ mʋwɑ ɩlɛnɑ ɩ lɩɩ.

8 Pʋlʋpʋnɑɑ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ ŋkpɑlɑsɩ tɑkɑ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ mpɛ pɑ keŋ tɛɛ. 9 Mɑ nyǝnɑɣɑ mpʋ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ pɔpɔlɛɛ liɣiti kɛ́ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ kiŋ. Pɑɑ wei ɩ kiŋ nɑ ɩ pɔpɔtɛ, nɑ ɑ nyǝnʋɣʋ tɑɑ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ liɣitee pǝlɛ nte tǝ wɛ ɑtɔntɔɔtɛ tɔ. 10 A liɣitiɣi mpʋ ɑ kɑ wɛnɑ wɛɛtʋ kʋlʋmtʋ kɛ́. Pɑɑ pɔpɔtɛ nte tǝ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ tǝ wɛ lɛntɛ tɑɑ. 11 A kʋlǝɣɩ tɔntɛ tɔ, ɑ́ cɑɑkɩ sɩ ɑ́ mǝŋnɑ hɔɣɔlǝŋ liɣiti ɩnɩ ɩ tɑɑ ŋku kʋ tɔɔ ɑ tʋɣʋtǝɣɩ kɛ́ ɑɑ kɛɛsǝɣɩ. Nɑ ɑ́ mǝlǝɣǝnɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ nyɔɔŋ siɣisinɑɑ nɑ pɑ́ hɔŋ-yɛ tɔ, ɑɑ kɛɛkɩ. 12 Tʋlʋŋɑsɩ wɑɑsɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑɣɑ tǝwisiwisi nɑ sɩ mʋɣɩ kɔkɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ pɑ sikɑ nɑ pɑ ŋkpɑlɑsɩ nɑ pɑ keŋ tɔ. Nɑ pǝ́ wɑɑsɩ pɔpɔlɛɛ ɑnɩ ɑ liɣiti nɑ pǝ́ cɔɔ nɑ pǝ́ tɑ tɔ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩwɑ pɑ hɑ pɔpɔlɛɛ ɑnǝɣɩ hǝtɛ sɩ kɑcuculɑɣɑ. 14 Pɑɑ wei ɩ ɩsɛntɑɑ kɑ wɛnɑ pǝ mpɑɑ kɛ́. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ɩsɛntɑɑ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ tɑŋlʋ. Nɑɑlɛ nyǝŋ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ yʋlʋ. Tooso nyǝŋ ɩsɛntɑɑ nɑ́ wɛ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ liɣiti nyǝŋ ɩsɛntɑɑ nɑ́ɑ́ nǝɣǝsǝnɑ hɛkǝlɛ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ mpɛ pɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ tɛɛ ɩsɔtɑɑ. Pɑɑ wɛ teitei kɛ́ nɑ wontu nti mɑɑ nɑwɑ Kepɑɑ pɔɣɔ nɔɣɔ tɔ. 16 Wɑɑtʋ wei pɑ tɛɛkɩ tɔ, pɑ pɔpɔlɛɛ ɑnɩ ɑ tǝŋǝɣɩ-wɛɣɛ. Pɑɑ pɑ hɛtɑ pɑ keŋ sɩ pɑ kʋlǝɣɩ, pɑ pɔpɔlɛɛ tǝŋǝɣɩ-wɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́. 17 Ye pɑ sǝŋǝɣɩ ɑ sǝŋ, nɑ pɑ́ kʋlǝɣɩ, ɩlɛ pɑ kpɛnnɑ-yɛ. Mpi tɔ, wontu lǝmɑɣɑsɛɛ kɑ wɛ pɔpɔlɛɛ ɑnɩ ɑ tɑɑ tɔtɔɣɔ.

Tɑcɑɑ teeli kʋlʋɣʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ teeli kʋlɑ nɔnɔkpete, nɑ pǝ́ mǝlɩ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ tɔɔ. 19 Ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ hɛtɑ pɑ keŋ kɛ́ nɑ pɑ́ kʋlɩ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ mɑ ɩsɛntɑɑ nɑ pɑnɑ pɑ pɔpɔlɛɛ pɑ tɛɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ́ sǝŋ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ teeli wɛ pɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɔtɑɑ. 20 Pɑ kɛ́ wontu nti mɑɑ nɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ tɛɛ kɛ́ Kepɑɑ pɔɣɔ nɔɣɔ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ cɛkǝnɑ sɩ pɑ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ. 21 Pɑɑ wei ɩ kɑ wɛnɑ ɩsɛntɑɑ kɛ tɔm liɣiti kɛ́, nɑ keŋ liɣiti. Nɑ pɑɑ wei kɛ́ yʋlʋ ŋkpɑlɑsɩ. 22 Pɑ ɩsɛntɑɑ kɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ mpɑ mɑ nɑwɑ Kepɑɑ pɔɣɔ nɔɣɔ tɔ, pɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Pɑɑ wei ɩ siɣisɑ ɩsǝnɑ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ siɣisɑɑ.

11

Yosɑlɛm hʋʋnɑʋ kɛ ɩ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Feesuɣu ponɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑɣɑ ilim tǝlɩɩlɛ nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ mɑɣɑnɑ ɑpɑlɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ kɛ tǝnɑ. Mɑ nɑwɑ pɑ tɑɑ kɛ́ Asuu pǝyɑlʋ Yɑsɑniyɑ nɑ Penɑyɑ pǝyɑlʋ Pelɑtiyɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, yǝlɑɑ mpɛ pɑ mɑɣɑsǝɣǝnɑ kɑwɑlɑɣɑ tɔm nɑ pɑ tɑsǝɣɩ lɑɣɑtʋ ɩsɑɣɑtʋ kɛ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ. 3 Pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɛ́ sɩ pɑ kɑɑ tɑsɑ kutuluŋ ŋmɑʋ hɑlɩ pǝ́ polo lɑɑsɑɣɑ tɔɔ. Ɩcɑtɛ pǝsǝnɑ ɩsɩɩ tiipile, nɑ tɑɣɑlɛ nɑntʋ. 4 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ yʋlʋ pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtɩ nti mɑ nɑwɑ pɑ tɔɔ tɔ.

5 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ Feesuɣu tii mɑ tɔɔ nɑ kʋ tɔ-m sɩ yɔɣɔtɩ sɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, mɑ nyǝmɑ mǝ tɑɑ hʋwɛɛ. 6 Ɩ lʋlǝsɑ yʋlʋkʋlɛ kɛ ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ. Ɩ́ suulɑ sǝtɑɑ kɛ hɑpɛɛ tɔɔ. 7 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ mǝ sǝtɑɑ mpɑ ɩ́ suulɑ tǝ tɑɑ tɔɣɔlɛ nɑntʋ, nɑ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tiipile. Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ-mɛ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ. 8 Mɑɑ yele nɑ lɑɣɑtɛ nte tǝ tɔm wɛ-mɛɣɛ sɔɣɔntʋ tɔ tǝ́ kɔɔ mǝ tɔɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣǝnɑ mpʋ. 9 Mɑɑ lǝsɩ-mɛɣɛ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ mɑ́ tʋ-mɛɣɛ kpɑɩ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ. Mɑɑ hʋʋnɑ-mɛɣɛ. 10 Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ toosi tɔɔ kɛ́ mɑɑ hʋʋnɑ-mɛ, nɑ mɑ́ yele nɑ pɑ́ kʋ-mɛ nɑ lɑɣɑtɛ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 11 Ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ kɑɑ pǝsɩ mɛ ɩsɩɩ tiipile. Mɛ mǝ kɑɑ pǝsɩ ɩsɩɩ tǝ tɑɑ nɑntʋ. Amɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ toŋɑ tɔɔ kɛ́ mɑɑ hʋʋnɑ-mɛ. 12 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ kɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. Ɩ́ tɑ́ tǝŋ mɑ kʋtʋtʋtʋ. Pǝ́cɔ́ ɩ tɑ́ tɔkɩ mɑ kiiŋ. Amɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-mɛ tɔ, pɑ nyǝntʋ kɛ ɩ tǝŋǝɣɩ.

13 Wɑɑtʋ wei mɑ tɔŋɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋɣʋ kɛ mpʋ tɔɣɔ Penɑyɑ pǝyɑlʋ Pelɑtiyɑ sǝpɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ hotɑ mɑ ɩsɛntɔɔ nɑ mɑ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, Ɩsɔ. N kɑ kʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔ?

Tɑcɑɑ kpeɣeluɣu kɛ yǝlɑɑ mpɑ pǝ yɑsɑɑ tɔ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: 15 Yʋlʋ nyɑ́, nyɑ́ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ nɑ nyɑ́ tɛɛtʋnɑɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tɑsǝɣɩ lɑɣɑtʋ kɛ mpɑ kolontunɑɑ kuuwɑ tɔ sɩ pɑ́ sɑɑlɩ tǝnɑ. Mpi tɔ, tɑɣɑ Tɑcɑɑ hɑwɑ tɛtʋ tǝnɛ sɩ tǝ́ pǝsɩ tɑ́ nyǝntʋ. 16 Pǝ tɔɔ tɔ, tɛlǝsɩ-wɛ sɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Pɑɑ mɑ yɑsɑ-wɛɣɛ tɛtʋ pɑɣɑlɛ tɑɑ, nɑ pɑ wɛɛ pooluŋ kɛ piitimnɑɑ hɛkʋ tɔ, mɑ wɛ pɑ kiŋ kɛ tǝnɑɣɑ, ɩsɩɩ mɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 17 Pǝ tɔɔ kɛ́ n kɑ́ heeli-wɛ sɩ: Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ mɑɑ kpeɣeli-mɛɣɛ piitimnɑɑ tɑɑ. Mɑɑ mǝŋnɑ-mɛɣɛ timpi pɩɩ yɑsɑ-mɛ tɔ, nɑ mɑ́ hɑ-mɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ. 18 Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ polo nɑ ɩ́ kʋ́ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ nɑ ɑcɑɑlǝtʋ tǝnɑ. 19 Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ lǝmɑɣɑsǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ nɑ hʋwɛɛ kʋfɑnɑ. Mɑɑ lǝsɩ mǝ nyɑmɑ wenɑ ɑ wɛ ɩsɩɩ pɛɛ tɔ, nɑ mɑ́ tʋ-mɛɣɛ nyɑmɑ kʋpɑnɑ. 20 Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝŋ mɑ kʋtʋtʋtʋ, nɑ ɩ́ tɔkɩ mɑ kiiŋ. Ɩ́ kɑ́ pǝsɩ mɑ yǝlɑɑ, nɑ mɑ́ɑ́ pǝsɩ mǝ Ɩsɔ. 21 Amɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ tɩɩŋ nɑ pɑ ɑcɑɑlǝtʋ tɔ, mɑɑ mǝŋnɑ pɑ tǝmɑ kɛ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Tɑcɑɑ teeli kʋlʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ hɛtɑ keŋ, nɑ pɔpɔlɛɛ tʋ pɑ wɑɑlɩ. Nɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ teeli wɛ pɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɔtɑɑ. 23 Ɩsɔ teeli kʋlɑ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ɩ́ polo pʋɣʋ ŋku kʋ wɛ ɩcɑtɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔ kʋ tɔɔ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Feesuɣu kpɑɣɑ-m mɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ kʋ ponɑ-m Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kpɑwɑ tɔ pɑ cɔlɔɣɔ Pɑpiloni. Ɩlɛnɑ mɑ toosee tɑkɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kɛɛsɑ mpɑ kolontunɑɑ kuu mpʋ tɔɣɔ tǝ tǝnɑ nti Tɑcɑɑ hʋlɑ-m tɔ.

12

Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kuuu tɔm kpɑɑlʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, tɔɔ kʋllɑɑ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ n wɛɛ. Pɑ wɛnɑ ɩsɛ pɑɑ nɑɑkɩ pʋlʋ. Pǝyele pɑ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ, pɑɑ nɩɩkɩ nɑtǝlɩ. Mpi tɔ, pɑ kɛ́ ŋkpɑntɛɛlǝŋ nyǝ́mɑ kɛ́. 3 Yʋlʋ nyɑ́, tɑɣɑnɩ nyɑ́ wontu. Tɔ mpɑɑʋ kɛ ilim nɑ pǝ ɩsǝlɛ kɛ pɑ ɩsɛntɑɑ. Lɩɩ timpi n wɛ mpʋ tɔ nɑ ń lɑɣɑsɩ tǝfɑtɛ. Ntɑnyɩ pɑɑ nɑ́ sɩ pɑ kɛ́ tɔɔ kʋllɑɑ. 4 Lǝsɩ nyɑ́ wontu kɛ ilim tɑɑ, ɩsɩɩ mpɑɑ tɔntʋ nɑ pɑ́ nɑɑkɩ. Ɩlɛnɑ ń tɛɛ tɔntɛ kɛ tɑɑnɑɣɑ, ɩsɩɩ pɑ kuukuɣu yǝlɑɑ kɛ yoou tɑɑ tɔ. 5 Tʋlɩ ɩcɑtɛ koluŋɑ kɛ pɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ ń lǝsɩ nyɑ́ wontu nɑ tǝnɑ. 6 Ɩlɛnɑ ń sǝɣǝlɩ-tɩ nɑ ń lɩɩ ɑhoo. Tɑkɩ nyɑ́ ɩsɛntɔɔ, tɑɑ nyǝnɩ ɑtɛ. Mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ń wɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋhʋlʋm mpi pɩɩ kpɑɑlɩ-wɛ tɔ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ lɑpɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heelɑ-m tɔ. Mɑ lɩɩ ilim tɑɑ kɛ́, nɑ mɑ wontu ɩsɩɩ mpɑɑ tɔntʋ. Ɩlɛnɑ tɑɑnɑɣɑ mɑ́ tʋlɩ koluŋɑ kɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́ nɑ niŋ. Nɑ mɑ́ lǝsɩ-tǝɣɩ ɑhoo tɑɑ nɑ mɑ́ hɔɣɔlɩ nɑ pɑ́ nɑɑkɩ-m. 8 Tɛʋ femɑ ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ-m sɩ: 9 Yʋlʋ nyɑ́, tɔɔ kʋllɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɛ, ɩsǝntɔ pɑ kɑɑ lɑŋɩ-ŋ pɔɔsʋɣʋ sɩ pepeɣe n lɑkɩ mpʋ? 10 Ɩlɛ cɔ-wɛ sɩ: Tɑcɑɑ kpɑɑlǝɣǝnɑ Yosɑlɛm wulɑʋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ tǝnɑ tɔ. 11 Heeli-wɛ sɩ n kɑ pǝsɩ kʋhʋlʋm mpi pǝ hʋlǝɣɩ-wɛ sɩ pɑɑ kuu-wɛ tɔ. Nti n lɑpɑ tɔ, ntɩ tɩɩ mɑɣɑnnɑ-wɛ. Kolontunɑɑ kɑ kuu-wɛ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ yomle. 12 Pɑɑ tʋlɩ ɩcɑtɛ koluŋɑ kɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́. Pɑ wulɑʋ kɑ́ lɩɩ ɑhoo, nɑ ɩ́ hɔɣɔlɑ ɩ wontu nɑ ɩ́ tɑkɑ ɩ ɩsɛntɔɔ sɩ ɩ tɑɑ nɑ tɛtʋ. 13 Tɑcɑɑ sɩ mɑɑ nyǝpɩ-ɩ puluɣu nɑ mɑ́ kpɑ-ɩ kʋ tɑɑ. Mɑɑ ponɑ-ɩ Pɑpiloni nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ, ɩ kɑɑ nɑ. Pǝyele tǝnɑɣɑ ɩ kɑ́ sɩ. 14 Ɩlɛnɑ mɑ́ yɑsɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-ɩ nɑ pɑ́ sǝŋnɑ-ɩ tɔ. Mɑɑ yɑsɩ pɑ tɑŋlɑɑ nɑ pɑ yoolɑɑ kɛ pɑɑ le. 15 Mɑɑ yɑsɩ-wɛɣɛ piitimnɑɑ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ pɑɣɑlɛ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 16 Amɑ mɑɑ yele nɑ pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ́ fiti yoou, nɑ nyɔɣɔsɩ nɑ kʋtɔŋ. Pɛlɛ pɑɑ tɛlǝsǝnɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ pɑɑ polo tɔɣɔ pɑ ɑcɑɑlǝtʋ tɔm. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 18 Yʋlʋ nyɑ́, tɔɣɔ nyɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ seluɣu, nɑ ń nyɔɔ nyɑ́ lʋm nɑ sɔɣɔntʋ nɑ seluɣu. 19 Tɛlǝsɩ tɛtʋ yǝlɑɑ sɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tɔm sɩ, pɑɑ tɔɣɔ pɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ sɔɣɔntʋ nɑ pɑ́ nyɔɔ pɑ lʋm nɑ seluɣu. Mpi tɔ, pɑɑ kpiisi pɑ tɛtʋ tǝnɑ, nɑ tǝ tɑɑ nyǝm tǝnɑ kɛ tǝ tɑɑ yǝlɑɑ mʋsʋŋ tɔɔ. 20 Pɑɑ yɔkɩ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ nnɑ ɑ tɑɑ yǝlɑɑ suwɑ tɔ nɑ pɑ́ kpiisi tɛtʋ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣǝlɛ pɑɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ lɑpʋ

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ pɔɔsɑ-m sɩ: 22 Yʋlʋ nyɑ́, pepe tɔɔ kɛ́ pǝ pǝsɑ yǝlɑɑ kɛ ɩtuule sɩ: Kʋyɛɛŋ tɛɛkɩ yem nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑwɑ ntiɣi toosee tɑkɑ tɑɑ tɔ tɩɩ lɑkɩ? 23 Mpʋ tɔ, heeli-wɛ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ mɑɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ ɩtuule ntɛ́ tǝ tɔm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. Kʋyɛɛŋ tɔŋɑ kɔntɛ, toosee tɑkɑ tǝnɑ kɑ́ lɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ nɑɑkʋɣʋ-yɛ tɔ. 24 Mpi tɔ, pɑ kɑɑ tɑsɑ pɔpɔtʋ toosee tɑkɑ kɛ toosuɣu. Yɑɑ pɑ́ nɑɑkɩ tɔm kʋtʋsʋtʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. 25 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ kɑɑ su. Ye mɑ yɔɣɔtɑ nti tɩɩ lɑ kɛ́, tǝ kɑɑ leeli. Tɔɔ kʋllɑɑ mɛ, mɑɑ yɔɣɔtɩ tɔm nɑ tǝ́ lɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 27 Yʋlʋ nyɑ́, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ nyɑ́ toosee ɩɩ lɑkɩ ɩsɩɩ n toosuɣu tɔ. Pǝyele mɑ tɔmnɑɑ mpɑ n kpɑɑlǝɣɩ tɔ, tǝ tɑ kɛ nɔɔnɔɔ nyǝntʋ. 28 Pǝ tɔɔ tɔ, tɛlǝsɩ-wɛ sɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ yoosuɣu kɑɑ wɛɛnɑ wɑɑtʋ. Tɩɩ yoosi kɛ́ ɩsɩɩ mɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

13

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ tɔɔ kʋlʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ nyǝnǝɣɩ pɑ tǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɔɣɔ mɑ tɔm. Pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ nyǝntʋ kɛ pɑ kpɑɑlǝɣɩ. 3 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kʋmɛlɛmǝŋ wei ɩ tǝŋǝɣɩ ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ ɩɩ nɑɑkɩ pʋlʋ tɔ, ɩ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. 4 Hɑɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ tɑɑlɛ hɑsɩ kɛ ncɑɑ tɑɑ. 5 Pɑ tɑ polo nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ ɩcɑtɛ koluŋɑ pɔɣɔlɛɛ. Pǝyele pɑ tɑ ŋmɑ koluŋɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ sɩ, pɩɩ kenti-wɛɣɛ Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ yoou kʋyɑkʋ wule. 6 Pɑ toosee wɛ kpɛtɛ kɛ́, nɑ pɑ nɑlɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ kɑloolɑɣɑ. Pɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ. Pǝyele ɩ́lɛ́ ɩ tɑ tili-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋɣɩ pɑ tɑɑ sɩ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ lɑ ɩsɩɩ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ pǝ́cɔ́ kpɛtɛ. 7 Pɑ toosee wɛ kpɛtɛ kɛ́, nɑ pɑ nɑlɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ kɑloolɑɣɑ. Pɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ. Pǝ́cɔ́ mɑ tɑ yɔɣɔtɩ. 8 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Ɩ́ yɑsɑ tɔm kpɑɩ nyǝntʋ, ɩ́ kpɑɑlɑ kʋloolutu. Mɑɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

9 Mɑɑ tʋ́ niŋ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ wɛnɑ toosee kpɑɩ nyǝnɑ nɑ ɩ́ nɑɑkɩ kɑloolɑɣɑ tɔm tɔ. Ɩ́ kɑɑ wɛɛ mɑ yǝlɑɑ kpekǝle tɔɔ. Pɑ kɑɑ ŋmɑɑ mǝ hǝlɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyǝnɑ tɔɔ. Pǝyele ɩ́ kɑɑ sʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ nyǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ. 10 Ɩ́ tolisiɣi mɑ yǝlɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeliɣi yǝlɑɑ sɩ pɑ hɛɛsɑɑ sɩ pǝ cɑɣɑnɑ-wɛ. Pǝyele pǝlɛ pǝ fɛɩ. Mɑ yǝlɑɑ ŋmɑɑkǝnɑ koluŋɑ nɑ mɩɩ hʋlǝsǝɣɩ-kɛ. 11 Heeli koluŋɑ hʋlǝsǝlɑɑ mpɛ sɩ, heelim tɛʋ ɑnɑɑm nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ nɩɩ. Koluŋɑ kɑ hoti nɑ tɛʋ tɔmpɛɛ nyǝkɩ-mɛ. 12 Wɑɑtʋ wei koluŋɑ kɑ́ ti, ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ-mɛ sɩ, hʋlʋsʋɣʋ mpi ɩ́ kɑ hʋlǝsɑ-kɛ tɔ pǝ wɑɑsɑ we? 13 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Mɑɑ kɔnɑ tɛʋ heelim nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Tɛʋ ɑnɑɑm kɑ nɩɩ, nɑ tɔmpɛɛ hoti nɑ ɑ wɑkǝlɩ pǝ tǝnɑ. 14 Mɑɑ yɔkɩ koluŋɑ ŋkɑ ɩ́ hʋlǝsɑ mpʋ tɔ. Kɑɑ ti ɑtɛ, nɑ pǝ́ yele kite. Ɩlɛnɑ mǝ tɔm tɛ kɑ ncɑɑ tɑɑ. 15 Mɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ koluŋɑ nɑ kɑ hʋlǝsǝlɑɑ kɛ́. Hɑlǝnɑ mɑ́ tɑlɑ mɑ tǝnɑɣɑ. Hɑlɩ mɑɑ heeli-mɛ sɩ, koluŋɑ nɑ kɑ hʋlǝsǝlɑɑ pɑ fɛɩ tɔtɔ. 16 Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ fɛɩ tɔtɔ. Mǝ kpɑɑlɑɣɑnɑ nti ɩ́ nɑɑkɩ Yosɑlɛm tɔɔ tɔ, nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ hɛɛsʋɣʋ wɛɛ. Pǝyele kʋlɛ kʋ fɛɩ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Topotopo nyǝ́mɑ tɔɔ kʋlʋɣʋ

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: Kɛɛsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑlɑɑ tɔɔ. Pɑ kpɑɑlǝɣɩ pɑ luɣu nyǝntʋ kɛ́. Kpɑɑlɩ-wɛ sɩ mpusi kɔŋ. 18 Yʋlʋ nyɑ́, heeli-wɛ sɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ mpusi wɛ ɑlɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ nyɑlǝɣɩ sɑɑlɑsɩ nɑ ɩ́ tʋɣɩ yǝlɑɑ tǝnɑ niŋ tɑɑ tɔ mǝ tɔɔ kɛ́. Nɑ ɩ́ nyɑlǝɣɩ tɛkɛntɛnɑɑ kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɣɔ. Ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ́ kpiliki mɑ yǝlɑɑ kɛ mǝ niŋ tɑɑ, nɑ mɛ mɩɩ lɩɩ tǝcʋŋŋ. 19 Ɩ́ kʋɣɩ mɑ nyʋɣʋ kɛ mɑ yǝlɑɑ cɔlɔɣɔ. Tɔɣɔnɑɣɑ pee ŋkute nɑ mʋtʋ hɔɣɔlɑɣɑ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɑkɩ mpʋ. Tǝnɑɣɑ ɩ́ kʋɣʋnɑ yǝlɑɑ mpɑ pǝ tɑ mʋnɑ pɑ́ sɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yeki mpɑ pǝ tɑ mʋnɑ pɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu tɔ. Ɩ́ tʋsǝɣɩ mɑ yǝlɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ nɩɩkɩ kɑloolɑɣɑ tɔm. 20 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Mɑɑ tʋ mǝ sɑɑlɑsɩ nsi ɩ hɔkǝɣǝnɑ lɛlɑɑ tɔɣɔ niŋ. Mɑɑ lɛɛkɩ-sǝɣɩ mǝ kiŋ nɑ mɑ́ cǝlɩ. Mɑɑ wɑɑsɩ mpɑ ɩ́ kpɑwɑ tɔ. 21 Mɑɑ lɛɛkɩ mǝ tɛkɛntɛnɑɑ nɑ mɑ́ wɑɑsɩ mɑ yǝlɑɑ kɛ mǝ niŋ tɑɑ. Ɩ́ tɑɑ tɑsɑ wɛɛʋ ɩsɩɩ kɑtɔsɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 22 Mpi tɔ, ɩ́ wɑkǝlǝɣɩ siɣisilɑɑ lɑŋɑ nɑ mǝ kɑloolɑsɩ, pǝ́cɔ́ pǝ tɑɣɑ mɑ. Pǝyele ɩ́ sɔɔsǝɣɩ ɑsɑɣɑɑ kɛ toŋ. Ɩɩ sɑŋ sɩ pɛlɛ pɑ́ lɑɣɑsɩ nɑ pɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu. 23 Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ mǝ toosee kpɑɩ nyǝnɑ kɛ toosuɣu. Mpʋ tɔ, ɩ́ kɑɑ tɑsɑ nɑtǝlǝɣɩ nɑʋ. Mɑɑ yɑ mɑ yǝlɑɑ kɛ mǝ niŋ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

14

Tɑcɑɑ ɩɩ cɑɑkɩ tɩɩŋ lɑɑʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɛɛlɩ tɑsɑɑ sɩ: Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ nɑpǝlɩ pɑ kɔmɑ mɑ kiŋ nɑ pɑ́ cɑɣɑ. 2 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ-m sɩ: 3 Yʋlʋ nyɑ́, yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɔkɑ pɑ tɩɩŋ tɔm kɛ pɑ lotu tɑɑ kɛ́. Pɑ sɩɩ mpi pǝ sʋsɑ-wɛɣɛ kɑwɑlɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔ pɑ kiŋ. Mɑ kɑɑ yele nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-m nɑtǝlɩ. 4 Mɑɑ tɛlǝsɩ-wɛ sɩ, ye Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei ɩ tɔkɑ ɩ tɩɩŋ tɔm kɛ ɩ lotu tɑɑ. Ye ɩ sɩɩ ɩ kiŋ kɛ mpi pɩɩ sʋsɩ-ɩ kɑwɑlɑɣɑ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pʋntʋ kɔɔ sɩ ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlʋ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑɑ cɔnɑ pʋntʋ kɛ ɩ lotu tɑɑ tɩɩŋ tuutuumɑ tɔm tɔɔ. 5 Ɩlɛnɑ mɑ kʋcɔcɔtʋ ntɩ tǝ pǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑŋɑ. Mpi tɔ, pɑ sɔɔlɑ ɑsilimɑ tɩɩŋ kɛ́ nɑ pɑ́ lɔ-m. 6 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ, mɑ heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ, pɑ́ lɔ tɩɩŋ nɑ pɑ́ mǝlɩ. Pɑ hɑ́ pɑ́ ɑcɑɑlǝtʋ tǝnɑɣɑ siɣile.

7 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ cɑɣɑlɑɑ. Ye wei ɩ́ hɑtǝlǝnɑ-m nɑ ɩ́ tɔkɑ tɩɩŋ tɔm kɛ ɩ lotu tɑɑ. Ye ɩ sɩɩ mpi pɩɩ tusi-ɩ kɑwɑlɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔ ɩ kiŋ. Ɩlɛnɑ pʋntʋ kɔɔ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlʋ kiŋ sɩ ɩ pɔɔsǝɣɩ-m tɔm nɑtǝlɩ. Ɩlɛ mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ cɔnɑ-ɩ. 8 Mɑɑ kʋlɩ pʋntʋ tɔɔ. Ɩ tɔm kɑ pǝsɩ yǝlɑɑ kɛ ɩtuule, nɑ mɑ kpiisi-ɩ mɑ yǝlɑɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

9 Ye Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tʋsɑ ɩ tɩ, nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ tɔm nɑtǝlɩ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ́ tʋsǝnɑ pʋntʋ. Mɑɑ tʋ-ɩ niŋ nɑ mɑ́ kpiisi-ɩ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ. 10 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɩnɩ, nɑ wei ɩ kɔmɑ-ɩ pɔɔsʋɣʋ tɔ pɑ tǝnɑ pɑ wɑkǝlǝnɑ, nɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ pɩɩ tɛ. 11 Ɩlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑɑ tɑsɑ tooluɣu nɑ pɑ́ hɑtǝlǝnɑ-m. Pǝ́cɔ́ pɑ kɑɑ pilisi pɑ tɩ, nɑ pɑ kɑwɑlɑɣɑ tǝnɑ. Pɑɑ pǝsɩ mɑ yǝlɑɑ nɑ mɑɑ pǝsɩ pɑ Ɩsɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ mpʋ.

Pʋlʋpʋ kɑɑ sǝŋsɩ Ɩsɔ hʋʋlɛ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɛɛlɩ tɑsɑɑ sɩ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: 13 Yʋlʋ nyɑ́, ye ɩsɩɩ tɛtʋ nɑtǝlɩ tǝ yǝlɑɑ tɑ tɔkɩ mɑ tɔm kɛ teu ɩlɛnɑ pɑ́ pǝntǝnɑ-m. Mɑɑ tʋ pɑ tɔɔ kɛ́ niŋ nɑ mɑ wɑkǝlɩ pɑ tɔɣɔnɑɣɑ tǝsɩɩlɛ. Mɑɑ kɔnɑ-wɛɣɛ nyɔɣɔsɩ, nɑ mɑ́ kpiisi tɛtʋ yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ. 14 Pɑɑ Nowee nɑ Tɑniyɛɛlɩ nɑ Soopu pɑ tooso pɑɑ wɛnnɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ hɛkʋ. Pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ weesiŋ kɛ pɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ kɑ́ wɑɑsɩ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

15 Ye mɑ yelɑɑ nɑ tɑɑlɛ wontu ɩsɑɣɑtʋ lɩɩ, tɩɩ kpiisi yǝlɑɑ nɑ pǝ́ yele tɛtʋ kɛ kpɛtɛ. Yǝlɑɑ kɑ wɩɩ tǝ tɑɑ kɛ́ tǝŋnɑʋ kɛ tɑɑlɛ wontu ntɩ tǝ tɔɔ. 16 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tooso ɩnɩ ɩ́ wɛɛ tɛtʋ tɑɑ. Mɑɣɑ weesuɣu tʋ Tɑcɑɑ, mɑ tuukinɑ mɑ tɩ sɩ pɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ yɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ yɑɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ. Pɑ nyɔɔŋ tike kɛ pɑɑ yɑ. Tɛtʋ kɑ́ pǝsɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔ.

17 Yɑɑ mɑ yelɑɑ nɑ yoou tii tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ. Pɑɑ kpiisi yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ. 18 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tooso ɩnɩ ɩ́ wɛɛ tǝ tɑɑ. Mɑɣɑ weesuɣu tʋ Tɑcɑɑ, mɑ tuukinɑ mɑ tɩ sɩ, pɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ yɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ yɑɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ. Pɑ nyɔɔŋ tike kɛ pɑɑ yɑ.

19 Yɑɑ mɑɑ kɔnɑ kʋtɔŋ kɛ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ́ huu pɑ tɔɔ nɑ mɑ́ tʋ-wɛɣɛ sǝm nɑ mɑ́ kpiisi yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ. 20 Ɩlɛnɑ Nowee nɑ Tɑniyɛɛlɩ nɑ Soopu pɑ́ wɛɛ pɑ hɛkʋ tɑɑ. Mɑɣɑ weesuɣu tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ tuukinɑ mɑ tɩ sɩ pɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ yɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ yɑɑ ɑlʋpǝyɑɣɑ. Amɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ weesiŋ kɛ pɑɑ yɑ pɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ tɔɔ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ, pɑɑ mɑ kɔnɑ Yosɑlɛm yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ wɑhɑlɑnɑɑ sɔsɑɑ mpɛ pɑ liɣiti ɩsɩɩ: Yoou, nɑ nyɔɣɔsɩ, nɑ tɑɑlɛ wontu ɩsɑɣɑtʋ, nɑ kʋsǝkʋ sɩ, pǝ́ kpiisi yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ. 22 Pɑɑ nɑ mpʋ, pɩɩ kɑɑsɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ fiti tɔ. Apɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ kɑ lɩɩ pɑ tɑɑ. Pɑɑ tɑlɑ mǝ kiŋ, ɩ kɑ́ nɑ́ pɑ tɔntɛ nɑ pɑ kʋlɑpǝlɛ. Ɩlɛnɑ pǝ́ hɛɛsɩ mǝ lɑŋɑ kɛ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ mɑ yelɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Yosɑlɛm tɔ pɑ tɔɔ. Nɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ kɑ́ kɔnɑ tǝ tɑɑ tɔ pǝ tɔɔ. 23 Pɩɩ hɛɛsɩ mǝ lɑŋɑ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ nɑ́ pɑ tɔntɛ nɑ pɑ kʋlɑpǝlɛ tɔ. Ɩlɛ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ pǝ tɑɣɑ yem tɔɔ kɛ́ mɑ lɑpɑ pǝ tǝnɑ mpi mɑ lɑpɑ tǝ tɑɑ tɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

15

Lɛsɛŋ tʋɣʋ ŋku pɑ tʋ kɔkɔ tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ pɔɔsɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ, pepeɣe kʋ tɑɑsɩ tɛɛwɑ tɩɩŋ lɛlǝŋ nyǝŋsɩ? 3 Pɑ kɑɑ kpɑɣɑ pǝ tǝpǝyɑɣɑ nɑ pɑ́ sɑɑkɩ pʋlʋ. Yɑɑ pɑ́ lǝsɩ kʋ tǝputiyɑ nɑ pɑ́ pusi kɑ tɔɔ kɛ́ wontu. 4 Amɑ kɔkɔ kɛ pɑ wɔkɩ sɩ tǝnɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ sɩ kilɑ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ sɩ nɔɔsɩ tɔ. Pepeɣe sɩ tɑsǝɣɩ wɑɑsʋɣʋ? 5 Anɩ wɑɑtʋ wei sɩɩ wɛ tǝcʋŋŋ tɔ, pɑ tɑ lɑnɑ-sǝɣɩ pʋlʋ. Nɑ sɑɑ wei kɔkɔ kɑ nyɑɣɑ-sɩ ɩlɛ, ɩsǝnɑɣɑlɛ. Tǝmlɛ nteɣe pɑɑ lɑnɑ-sɩ tɔtɔ?

6 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, ɩsɩɩ pɑ wɔkʋɣʋ lɛsɛŋ tɑɑsɩ kɛ kɔkɔ nɑ pɑ́ yeki hɔtʋɣʋ tɑɑ tɩɩŋ lɛlǝŋ nyǝŋsɩ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ mɑɑ hɔ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ mɛ mǝ tike mǝ ŋkpɑŋŋ. 7 Mɑɑ kuli ɩsǝlɛ nɑ mɑ́ nyǝnɩ-mɛ. Ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ́ fitɑ kɔkɔ kɛ́. Ɩlɛ ŋkɛ kɑɑ nyɑɣɑnɑ-mɛ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ, mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ kɛ sɑɑ wei mɑɑ kʋlɩ mǝ tɔɔ tɔ. 8 Mɑɑ yele nɑ tɛtʋ pǝsɩ wʋlɑɣɑ nyǝntʋ nti tǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔ. Mpi tɔ, ɩ́ kisɑ mɑ tɔm tǝŋʋɣʋ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

16

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ nǝɣǝsǝnɑ pǝyɑɣɑ ŋkɑ pɑ lɔwɑ tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsekiyɛɛlɩ tɑsɑɑ sɩ, Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, hʋ́lɩ́ Yosɑlɛm kɛ ɩ ɑcɑɑlǝtʋ tɔm. 3 Tɛlǝsɩ Yosɑlɛm sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ tɔmɑ sɩ nyɑ́ tǝlɩɩlɛ ntɛ́ Kɑnɑɑŋ tɛtʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ pɑ lʋlɑ-ŋ. Nyɑ́ cɑɑ kɛ Amolii tʋ kɛ́, nɑ nyɑ́ too kɛ Hiti tʋ. 4 Pɑ tɑ sɛtɩ nyɑ́ cuɣute kɛ nyɑ́ lʋlʋɣʋ kʋyɑkʋ wule. Anɩ pɑ tɑ sɔ-ŋ lʋm sɩ pɑ́ tiiki-ŋ nɑ tɔm nɑ ń lɩɩ. Pǝyele pɑ tɑ tɑkɩ-ŋ pɔɔŋ. 5 Nyɑ́ tɔm tɑ lɑ nɔɣɔlʋɣʋ pǝtɔɔtǝlɛ. Nɔɣɔlʋ tɑ wii-ŋ nɑ ɩ́ lɑ-ŋ yɑɑsinɑɑ pɑnɛ pɑ tɑɑ kʋlʋm. Amɑ pɑ lɔ-ŋ tɑwɑ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ kʋyɑkʋ kʋlʋlʋɣʋ wule kɛ́. Mpi tɔ, pɑ tɑɑ kpɑɑkɑɣɑnɑ-ŋ kɛ́. 6 Mɑ tɛɛkɑɣɑnɑ nyɑ́ kiŋ kɛ́ nɑ mɑ́ keesi n lʋkɩ nyɑ́ cɑlǝm tɑɑ. Ɩlɛnɑ mɑ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ sɩ ń wɛɛnɑ weesuɣu kɛ ń wɛɛnɑ weesuɣu. Pɑɑ cɑlǝm wɑɑsɑ nyɑ́ tɔɔ tɔ. 7 Ɩlɛnɑ mɑ́ yele nɑ ń lʋlɩ nɑ ń huki sɔsɔm tǝyomyom. N pɩɩwɑɣɑ nɑ ń yɑsǝlɩ nɑ ń te teu. Nyɑ́ hǝlɑ pɑɣɑlɑɑ kɛ́ nɑ nyɑ́ nyɔɔsɩ su. Ɩlɛnɑ ń wɛ kpɛtɛ tǝyǝlǝyǝlɩ. 8 Mɑ tɑsɑ nyɑ́ kiŋ kɛ tɛɛnɑʋ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ sɩ, ń tɑpɑ ɑcɑcɑɑlɛ. Ɩlɛnɑ mɑ́ hɔ mɑ cɑpɑ ntompǝle nɑ mɑ́ kenti nyɑ́ tɑpɑkpɛtɛ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ́ sɩɩwɑ nɔɣɔ sɩ mɑɑ lɑɣɑnɑ nyɑ́ tike. Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ pɛɛlɩ nɔɣɔ nɑ ń pǝsɩ mɑ nyǝŋ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ sɔ-ŋ lʋm, nɑ mɑ́ nyɑɑlɩ cɑlǝm mpi pɩɩ wɑɑsɑ nyɑ́ tɔɔ tɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ sɑɣɑlɩ-ŋ sɔɔsʋŋ nim. 10 Ɩlɛnɑ mɑ́ cɛlɛ-ŋ wontu nti pɑ sɔpɑ tɔ, nɑ tɔnʋɣʋ nɔɔhuluŋ kʋpɑŋ, nɑ kponkpontu toŋ nyǝntʋ tɑmpɑlɑ, nɑ pʋʋɣʋ kʋpɑŋkʋ toko sɔsɔ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tʋ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ kɑcɔkɑ wontu. Ɩsɩɩ kpɑsɩ kɛ niŋ tɑɑ, nɑ lɩɩlʋɣʋ kɛ nyɑ́ luɣu tɛɛ. 12 Nɑ nyɑ́ mɩɩnɑ tɔɔ kɑcɔkɑ kukuule, nɑ ŋkpɑŋyɑpǝlɑsɩ. Nɑ ntenuɣu kʋpɑŋkʋ kɛ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ. 13 Nyɑ́ kɑcɔkɑ wontu ntɛ́ wʋlɑ, nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ. Kususuutu ntɛ́ kponkpontu toŋ nyǝntʋ wontu, nɑ pɔɔŋ kʋpɑŋ, nɑ nti pɑ sɔpɑ tɔ. Nyɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ mʋlʋm kʋpɑm nɑ tɩɩŋ nim. Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ ń te sɔsɔm nɑ ń mʋnɑ kɑwulɑɣɑ. 14 Ɩlɛnɑ nyɑ́ hǝtɛ yɑɑ piitimnɑɑ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ teu mpɩ pǝ tɔɔ. Mpi tɔ, n kɑ tɩɩ tewɑɣɑ tǝkpɑpɑ kɛ kɑcɔkɑ ŋkɑ mɑ́ lɑpɑ-ŋ tɔ kɑ tɔɔ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Yosɑlɛm wɛ ɩsɩɩ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Amɑ Yosɑlɛm n hɔmɑ nyɑ́ tɩ nɑ nyɑ́ teu, nɑ nyɑ́ hǝtɛ yɑɑʋ. N pǝsɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ. N hɑ nyɑ́ tǝɣɩ tɛɛlɑɑ tǝnɑ. 16 N lǝsɑ nyɑ́ wontu nti tǝ cɔlǝtɑ teu tɔ. Ntǝɣɩ n lɑpǝnɑ kɑcɔkɑ kɛ nyɑ́ tǝfɛɛnlɛnɑɑ, nɑ ń lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ pǝ tɔɔ. Yɑɑsi ɩnɩ ɩ tɑkɑ tɑ lɑtɑ. Pǝyele ɩ kɑɑ tɩɩ tɑsʋ lɑpʋ. 17 N kpɑɣɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ kɑcɔkɑ wontu nti mɑ hɑ-ŋ tɔ, nɑ ń lu tɩɩŋ ɑpɑlʋnyǝŋ, nɑ ń lɑnɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. 18 N kpɑɣɑ nyɑ́ wontu kʋsɔpʋtʋ nti mɑ hɑ-ŋ tɔ, nɑ ń tɑkɩ tɩɩŋ ɩnɩ. N fɛɛnɑ-ɩ mɑ nim nɑ mɑ tulɑɑlʋ. 19 Tɔɣɔnɑɣɑ nɑ mʋlʋm kʋpɑm nɑ nim nɑ tɩɩŋ nim kɛ mɑ tɔɔkɑɣɑnɑ-ŋ. Mpǝɣɩ n fɛɛnɑɑ ɩsɩɩ tulɑɑlʋ kʋpɑŋ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 20 N kpɑɣɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ nyɑ́ pɛɛlɑɑ mpɑ n kɑ lʋlɑ-m tɔ. N hɑ-wɛɣɛ tɩɩŋ sɩ ɩ́lɛ́ ɩ́ tɔɣɔ. Nyɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ ntɩ tǝ tɑ tɔɔ kɛlɛ? 21 N lɑɑwɑ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ, nɑ ń lɑ-wɛɣɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ nɑ tɩɩŋ hǝtɛ tɑɑ. 22 Nyɑ́ ɑcɑɑlǝtʋ nɑ nyɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ ntɩ tǝ tɑɑ, n tɑ tɔɔsɩ nyɑ́ pǝcɑɑtʋ wɑɑtʋ. Sɑɑ wei n kɑ wɛ kpɛtɛ tǝyǝlǝyǝlɩ nɑ ń lʋkɩ nyɑ́ cɑlǝm tɑɑ tɔ.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Yosɑlɛm, nyɑ́ tǝmɑ ɑsɑɣɛɛ tǝnɑ wɑɑlɩ, nyɑ́ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́ tǝkpɑtɑɑ. 24 N ŋmɑwɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kutuluŋ nɑ tǝfɛɛnlɛnɑɑ kɛ pɑtǝmɑnɑɑ tǝnɑ tɑɑ. 25 Pɑɑ mpɑɑʋ ŋku kʋ nɔɣɔ kɛ n ŋmɑwɑ nyɑ́ tǝfɛɛnlɛnɑɑ. N hɑ nyɑ́ tǝɣɩ tɛɛlɑɑ tǝnɑ. N lʋlǝsɑ nyɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ, n wɑkǝlɑ nyɑ́ teu. 26 N lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ nɑ Icipiti nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kɛ́ nyɑ́ cɔlɔ nyǝ́mɑ ɑlɑɑfǝyɑ nyǝ́mɑ tɔ. N kpɑɑsɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ nyɑ́ nyǝsǝm tǝmɑ pɑɣɑlɛ. 27 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kʋlɑ nyɑ́ tɔɔ nɑ tomɑ. Mɑ pɛmɑ-ŋ tɔɣɔnɑɣɑ. Mɑ pɛtɑ-ŋ kolontunɑɑ Filiisi nyǝ́mɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ nyɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔm wɛ fɛɛlɛ tɔ, pɑ niŋ tɑɑ. 28 N tɑ nyǝɣǝsɩ, ɩlɛnɑ nyɑ́ nɑ Asilii nyǝ́mɑ ɩ́ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔtɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ nyɑ́ kʋnyɩɩlʋɣʋ tɑ sɩ. 29 N wɑlǝsɑ nyɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ Pɑpiloni nyǝ́mɑ tɑɑtǝlɑɑ tɛtʋ tɑɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ n tɑ nyǝɣǝsɩ-tɩ. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Amɑ Yosɑlɛm nyɑ́ n wɛnɑ ɩcɑntʋ. N tɔmɑɣɑ ɩsɩɩ wɑsɑŋkɑlɩ sɔsɔ. 31 N ŋmɑɑkɑɣɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kutuluɣu kɛ pɑɑ mpɑɑʋ ŋku kʋ nɔɣɔ kɛ́. N ŋmɑɑkɑɣɑ pǝ tǝfɛɛnlɛ kɛ lonɑ tǝnɑ tɑɑ kɛ́. Pɑ tɑɑ fɛlǝɣɩ-ŋ ɩsɩɩ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ lɛlɑɑ. 32 N wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑlʋ wɑsɑŋkɑlɩ wei ɩ kisiɣi ɩ pɑɑlʋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ ɑpɑlɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ tɔ. 33 Wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ tǝnɑ wɛnɑ pɑ kʋhɑʋ kɛ́. Amɑ nyɑ́ mǝlɑɑ kɛ́ nɑ ń hɑɑkɩ nyɑ́ tɑŋnɑɑ kɛ kʋcɔɔŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩkǝnɑ pɑɑ timpi nɑ pɑ́ kɔŋ nyɑ́ kiŋ. 34 Nyɑ́ nɑ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ lɛlɑɑ ɩ́ tɑ́ kɑɑ. Mpi tɔ, nɔɣɔlʋ ɩɩ pɛɛkǝɣɩ-ŋ. Pǝyele nɔɣɔlʋ ɩɩ fɛlǝɣɩ-ŋ pǝ liɣitee. Nyɑ́ mǝlǝnɑ nɑ ń fɛlǝɣɩ ɑpɑlɑɑ kɛ tuluŋɑ.

35 Pǝ tɔɔ tɔ, wɑsɑŋkɑlɩ, nɩɩ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. 36 Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: N wɑkǝlɑ nyɑ́ wɛnɑʋ nɑ ń hʋlɩ nyɑ́ tɑpɑkpɛtɛ kɛ nyɑ́ tɑŋnɑɑ. Hɑlǝnɑ pǝ kpɛŋnɑ nyɑ́ ɑcɑɑlǝtʋ tɩɩŋ tǝnɑ kɛ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɑɑ, nɑ ń hɑ-ɩ nyɑ́ piyɑ cɑlǝm. 37 Pǝ tɔɔ tɔ, mɑɑ koti nyɑ́ tɑŋnɑɑ mpɑ nyɑ́ nɑ-wɛ ɩ nɩɩkɑɣɑ leleŋ tɔɣɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ pɑ tǝnɑ mpɑ n sɔɔlɑɑ tɔ, nɑ mpɑ nyɑ́ tɑɑ kpɑɑnɑ tɔ. Mɑɑ kpeɣeli-wɛ nɑ pɑɑ timpi. Pɑɑ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ, nɑ mɑ́ yele nɑ pɑ́ nɑ́ nyɑ́ tɑpɑkpɛtɛ tǝnɑ. 38 Mɑɑ hʋʋnɑ-ŋ ɩsɩɩ pɑ hʋʋkʋɣʋnɑ ɑlɑɑ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ, nɑ mpɑ pɑ kʋɣɩ yǝlɑɑ tɔ. Ɩsɛsɛɛmlɛ kɑ́ kpɑ-m nɑ mɑ́ mʋ́ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ mɑ́ lǝsɩ nyɑ́ weesuɣu. 39 Mɑɑ tʋ-ŋ pɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ yɔkɩ nyɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kutuluɣu. Pɑɑ wɑkǝlɩ nyɑ́ tǝfɛɛnlɛnɑɑ, nɑ pɑ́ kuu nyɑ́ wontu nɑ pɑ́ kpɑɣɑ nyɑ́ kɑcɔkɑ nyǝntʋ. Ɩlɛnɑ pǝ yele-ŋ kpɛtɛ tǝyǝlǝyǝlɩ. 40 Pɑɑ yele nɑ sɑmɑɑ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ. Pɑɑ yɑɣɑ-ŋ pɛɛ, nɑ pɑ́ sɔ-ŋ ŋmɑntɑɑsɩ. 41 Pɑɑ nyɑɣɑsɩ nyɑ́ tɛɛsɩ kɛ kɔkɔ, nɑ pɑ́ hʋʋnɑ-ŋ ɑlɑɑ tuutuumɑ ɩsɛntɑɑ. Mɑɑ sɩɩ nyɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ tǝnɑɣɑ. Ɩlɛ n kɑɑ tɑsɑ nɔɣɔlʋɣʋ fɛlʋɣʋ. 42 Mɑɑ lɑnɑ-ŋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́, hɑlǝnɑ ɑ́ hɛɛ. Ɩlɛnɑ mɑ́ lǝsɩ nyɑ́ ɩsɛsɛɛmlɛ kɛ nyɑ́ tɔɔ. Nɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ tɛ, ɑ kɑɑ tɑsɑ huuu. 43 Mpi tɔ, ń tɑ tɔɔsɩ nyɑ́ pǝcɑɑtʋ wɑɑtʋ tɔm. N kpɑɑsɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ yɑɑsinɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ. Mɑɑ mǝŋnɑ nyɑ́ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ tǝnɑɣɑ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ. Ɩlɛ n kɑɑ tɑsɑ nyɑ́ kɑwɑlɑɣɑ nɑ nyɑ́ ɑcɑɑlǝtʋ ntǝɣɩ lɑpʋ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Yosɑlɛm wɑkǝlʋɣʋ kǝlɑ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ

44 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Atuwɑ tukilɑɑ kɑ́ tukinɑ Yosɑlɛm kɛ ɩtuule sɩ, toto wɛ ɩsǝnɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ pɛɛlɔ kpɑkǝɣɩ. 45 Yosɑlɛm n kɛ́ nyɑ́ too pɛɛlɔ kɛ́ tǝkpem. Nyɑ́ too ɩnɩ ɩ kisinɑ ɩ pɑɑlʋ nɑ ɩ piyɑ. Ɩ wɛ teitei tɔtɔɣɔ ɩsɩɩ nyɑ́ kɔɣɔnɑɑ mpɑ pɑ kisɑ pɑ pɑɑlɑɑ nɑ pɑ piyɑ tɔ. Pɑ too kɑ kɛ́ Hiti tʋ kɛ́, pɑ cɑɑ kɛ Amolii tʋ. 46 Nyɑ́ kɔɣɔ wei ɩ wɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔɣɔlɛ Sɑmɑlii nɑ ɩ pɛɛlɑɑ. Nyɑ́ neu wei ɩ wɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ tɔɣɔlɛ Sɔtɔm nɑ ɩ pɛɛlɑɑ. 47 Pǝ tɑɣɑ pǝcɔ tike kɛ n kɛɛnɑ pɛlɛ pɑ tɔntɛ nɑ pɑ ɑcɑɑlǝtʋ tǝmɑ. Hɑlɩ ń wɑkǝlɑ nyɑ́ tɔntɛ tɑɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ-wɛ. 48 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑɣɑ weesuɣu tʋ kɛ́. Yosɑlɛm nyɑ́ neu Sɔtɔm nɑ ɩ pɛɛlɑɑ pɑ tɑ lɑ mpi Yosɑlɛm nyɑnɑ nyɑ́ nyǝ́mɑ ɩ́ lɑpɑ tɔ. 49 Nyɑ́ neu Sɔtɔm kɑwɑlɑɣɑ ntɛ́ sɩ, ɩ kɑ wɛ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́, nɑ ɩ wɛnɑʋ tɔɔwɑ. Ɩ nɑ ɩ pɛɛlɑɑ pɑɑ nǝɣǝsǝɣɩ pʋlʋ. Amɑ ɩ tɑɑ wɑɑsǝɣɩ wɑhɑlɑ tʋ yɑɑ kʋnyɔntʋ. 50 Pɑ hɔmɑ pɑ tɩ nɑ pɑ́ lɑ́ ɑcɑɑlǝtʋ nɑ mɑ́ nɑ́, ɩlɛnɑ mɑ́ kpiisi-wɛ. 51 Yosɑlɛm, Sɑmɑlii tɑ lɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɔɣɔlʋɣʋ. Nyɑ́ ɑcɑɑlǝtʋ kǝlɑ pɑɣɑlɛ kɛ ɩ nyǝntʋ. Acɑɑlǝtʋ tǝnɑ nti n lɑpɑ tɔ, tǝ tɔɔ kɛ́ Sɔtɔm nɑ Sɑmɑlii pɑ pǝsɑ kʋpɑmɑ. 52 Nyɑ́ wei nyɑ́ n kʋkɑɣɑ nyɑ́ kɔɣɔ nɑ nyɑ́ neu pɑ tɔm tɔ, ɩsɑɣɑtʋ ntǝɣɩ nyɑ́ pǝsǝnɑ nyɑ́ tǝɣɩ ɑcɑɑlʋɣʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ pɛlɛ. Ɩsɑɣɑtʋ ntɩ tǝ fɛɛlɛ kɔmnɑ ntɛɣɛ nyɑ́ tɔɔ. Mpʋ pǝ yekinɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ kǝlɩ-ŋ siɣisuɣu. Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ pǝ liɣiti-ŋ nɑ ń tɔɣɔ fɛɛlɛ. Mpi tɔ, mɑ́ hʋlǝnɑ sɩ pɛlɛ pɑ tewɑ. 53 Mɑɑ tɑɣɑnɩ pɑ ɑcɑlɛɛ. Pɑɑ Sɔtɔm nɑ ɩ cɔlɔ ɑcɑlisi. Pɑɑ Sɑmɑlii nɑ ɩ cɔlɔ nyǝŋsɩ. Hɑlɩ mɑɑ tɑɣɑnɩ-ŋ tɔtɔ ɩsɩɩ pɛlɛ. 54 Pɩɩ tʋ-ŋ fɛɛlɛ ɩlɛnɑ pǝ́ kpɑɑsɩ nyɑ́ kɔɣɔ nɑ ɩ neu pɑ ɑpɑlʋtʋ. 55 Nyɑ́ kɔɣɔ Sɔtɔm nɑ ɩ pɛɛlɑɑ pɑɑ mǝlɩ ɩsɩɩ pɑ wule tɑɑ. Nyɑ́ neu Sɑmɑlii nɑ ɩ́lɛ́ ɩ pɛɛlɑɑ pɑɑ mǝlɩ ɩsɩɩ pɑ wule tɑɑ. Nyɑɣɑ Yosɑlɛm nyɑnɑ nyɑ́ piyɑ ɩ́ kɑ́ mǝlɩ ɩsɩɩ mǝ wule tɑɑ. 56 Nyɑ́ neu Sɔtɔm tɔm kɑ wɛnnɑ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ tɑm kɛ nyɑ́ kɑlɑmpɑɑnɩ wɑɑtʋ. 57 Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ kuliɣi nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. Nyɑɣɑ pǝ tɑlɑɑ sɩ Ɩtɔm ɑcɑlɛɛ nɑ pǝ cɔlɔ nyǝnɑ pɑ́ woŋɩ-ŋ. Filiisi nyǝnɑ nɑ́ɑ́ tʋʋ-ŋ nɑ pɑ́ footiɣɩ-ŋ pɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku. 58 Nyɑ́ kɑwɑlɑɣɑ nɑ nyɑ́ ɑcɑɑlǝtʋ mǝlɑ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ kɛlɛ. Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

59 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ lɑ́-ŋ kɛ́ ɩsɩɩ n nyǝnʋɣʋ yem kɛ tuunɑʋ, nɑ ń yɔkɩ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔ. 60 Amɑ mɑɑ tɔɔsɩ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ pɛɛlɑ nyɑ́ pɛɛlʋtʋ wɑɑtʋ tɔ. Mɑ nɑ-ŋ tɩɩ pɛɛlɩ tɑm tɔɔ nyǝŋkɑ. 61 N kɑ́ tɔɔsɩ nyɑ́ tɔntɛ tɔm nɑ fɛɛlɛ kpɑ-ŋ, sɑɑ wei nyɑ́ kɔɣɔnɑɑ nɑ nyɑ́ newɑɑ pɑɑ kɔɔ nyɑ́ kiŋ tɔ. Mɑɑ hɑ-ŋ-wɛ nɑ pɑ́ pǝsɩ nyɑ́ pɛɛlɑɑ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔɔ. 62 Mɑ nɑ-ŋ tɩɩ pɛɛlɩ nɔɣɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ n kɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 63 N kɑ́ tɔɔsɩ tete, nɑ ń kɑ́ nyʋɣʋ nɑ fɛɛlɛ. Pɩɩ liɣiti-ŋ kɛ́, n kɑɑ kuli nɔɣɔ kɛ sɑɑ wei mɑɑ hɩɩsɩ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ tɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

17

Hɛkǝlɛ nɑ lɛsɛŋ tʋɣʋ pɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑɣɑ heeluɣu sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, sɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩsɔ. 3 Heeli-wɛ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, hɛkǝlɛ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ wɛnnɑ ntɛ́. Ɩ keŋ tɔɔwɑ nɑ ɩ hʋntʋ suwɑ nɑ tǝ tɑɣɑlɑɑ, nɑ tǝ cɔlǝtɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ polo Lipɑŋ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kɔ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ nyʋɣʋ tɑɑ. 4 Akpɑɑlɛ nte tǝ kǝlɑ kʋlʋɣʋ tɔɣɔ ɩ sɛtɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ponɑ tɑɑtǝlɛ tɛtʋ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ yɑmpɑɣɑtǝlɑɑ ɩcɑtɛ tɑɑ. 5 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ cɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ piliŋɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ nɑ ɩ́ sɔ tɑɑlɛ nte pɑ lukɑɑ tɔ tǝ tɑɑ kɛ́ lʋm nɔɣɔ. Ɩsɩɩ tʋɣʋ ŋku kʋ sɔɔlɑ lʋm tɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ piliŋɑ ŋkɛ kɑ tɛɛwɑ nɑ kɑ́ pǝsɩ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ. Ɩlɛnɑ kʋ mɛɛlɩ, ɩlɛ kʋ tɑ kʋlɩ. Nɑ kʋ wɛnɑ hɛtʋ. Ntɛnɑ kʋ piliŋɑsɩ hɑ sɩ ɩsɛ nɑ hɛkǝlɛ tɔɔ, nɑ kʋ lilɑ kɛ ɩ tɛɛ. Nɑ kʋ hɛlǝsǝɣɩ piliŋɑsɩ kʋfɑsɩ kɛ tɑm. 7 Hɛkǝlɛ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩlɛ ɩ kɑ wɛɛ tɔtɔ, ɩ keŋ tɑɣɑlɑɑ kɛ́ nɑ ɩ hʋntʋ suwɑ teu. Ɩlɛnɑ tʋɣʋ ŋkʋ kʋ lilɑ nɑ kʋ piliŋɑsɩ kɛɛsǝnɑ hɛkǝlɛ ɩnɩ ɩ tɔɔ sɩ ɩ pǝlɩ-kʋɣʋ lʋm. 8 Tɛtʋ kʋpɑntʋ tɑɑ kɛ́ pɑ tuu-kʋɣʋ lʋm sɔsɔɔm kiŋ. Pɑ tuu-kʋɣʋ sɩ kʋ piliŋɑsɩ ɩ́ su teu, nɑ kʋ́ lʋlɩ nɑ kʋ́ pǝsɩ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ, lɛsɛŋ tɔ kʋ kʋpɑŋkʋ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɩ: Pɔɔsɩ-wɛ sɩ, tʋɣʋ ŋkʋ kɩɩ lɑ ntɛ́? Kɑncɑɑlɑɣɑ hɛkǝlɛ kɑɑ kpɛsɩ-kʋ nɑ kʋ lilɑ nɑ ɩ́ kooli kʋ pee, nɑ kʋnɑ kʋ hɑtʋ tǝnɑ pǝ wʋlɩ. Pǝ kɑɑ wɛɛ sɩ pɑ́ lɑnɑ tomɑ kɛ sɔsɔm. Yɑɑ yǝlɑɑ tuutuumɑ ɩ́ wɛɛ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ kpɛsɩ-kʋ nɑ kʋ lilɑ. 10 Pɑ sɔ-kʋ yɑɑ, ɩlɛ kɩɩ lɑ ntɛ́? Ye ilim tǝlɩɩlɛ heelim*fɑ* mɑpɑ-kʋ, kʋ kɑɑ wʋlɩ timpi tɑɑ kʋ nyɔ mpʋ tɔ? ɑ hɑŋɑɣɑ tɔɣɔ. Pǝ lɑkɩ nɑ tɩɩŋ nɑ nyɩɩtʋ wʋlǝɣɩ.

Tɔm ntɩ tǝ hʋwɛɛ kilisuɣu

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 12 Pɔɔsɩ tɔɔ kʋllɑɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ mpɛ sɩ: Ɩ́ tɑ cɛkǝnɑ tɔm ntɩ? Heeli-wɛɣɛ ɩsǝnɑ Pɑpiloni wulɑʋ kɔmɑ Yosɑlɛm, nɑ ɩ́ kuu pɑ wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ ponɑ ɩ tɛ tɔ. 13 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ nɑ-ɩ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ, nɑ ɩ́ yele nɑ ɩ́lɛ́ ɩ sɩɩ nɔɣɔ nɑ tuunɑʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɛɛnɑ tɛtʋ kʋpɑɣɑlɑɑ tǝnɑ. 14 Mpʋ pǝ tisinɑ Yutɑ kɑwulɑɣɑ tǝfɛ, nɑ kɑ́ wɩɩ kʋlʋɣʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ nɑ pɑ tɔkɑ pɑ nɑ-ɩ pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kɛ teu. 15 Mpʋɣʋlɛ wulɑʋ kʋfɑlʋ ɩnɩ, ɩ kʋlɑ wei ɩ kuu tɛtʋ yǝlɑɑ kɛ mpʋ tɔ ɩ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tili Icipiti wulɑʋ cɔlɔ sɩ, ɩ́lɛ́ ɩ́ hɑ-ɩ yoou kpɑɣɑnǝŋ nɑ pǝ yoolɑɑ kɛ tuutuumɑ. Yʋlʋ wei ɩ lɑpɑ yɑɑsi ɩnɩ tɔ, ɩ kɑ wɑɑ nɑ ɩ́ fiti kɛlɛ? Timpi ɩ lɑɑlɑɑ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ mpɩ tɔ, ɩ kɑɑ tʋlɩ-tɩ. 16 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɩ: Mɑɣɑ Ɩsɔ weesuɣu tʋ kɛ́. Ɩsɩɩ pʋntʋ ɩnɩ ɩ sǝpɑ wulɑʋ wei ɩnɩ ɩ tʋ-ɩ kɑwulɑɣɑ kɛ mpʋ tɔ ɩ tɛ Pɑpiloni. Mpi tɔ, ɩ yɔkɑ ɩ́ nɑ wulɑʋ ɩnɩ pɑ tuunɑʋ nɑ pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ. 17 Icipiti wulɑʋ kɑɑ ponɑ yoolɑɑ tuutuumɑ nɑ sɔɔcɛnɑɑ pɑɣɑlɛ. Ɩ kɑɑ wɑɑsɩ-ɩ yoou tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei Pɑpiloni nyǝ́mɑ kɑ́ lo hɑpɛɛ tɑkɑ tɔ. Ɩcɑtɛ kite kɛ pɑɑ lo nɑ pɑ huli pɔɔŋ sɩ pɑ kʋɣɩ yǝlɑɑ tuutuumɑ. 18 Mpi tɔ, ɩ tɑ nyǝnɩ ɩ tuunɑʋ kɛ pʋlʋ. Ɩ yɔkɑ ɩ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ. Pǝyele ɩnɩ ɩ kɑ yɔɣɔtǝnɑ nɑ ɩ́ sɩɩ, nɑ ɩ́ lɑ pǝ tǝnɑ. Ɩ kɑɑ tɑsɑ fituɣu.

19 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ sɩɩwɑ sɩ, mɑɣɑ weesuɣu tʋ kɛ́. Tuunɑʋ nɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ mpi ɩ nyǝnɑ yem ɩsǝntɔ tɔ, mɑ hǝtɛ kɛ ɩ kɑ lɑpǝnɑɑ. Mɑɑ mǝŋnɑ pǝ tǝnɑɣɑ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ. 20 Mɑɑ nyǝpɩ-ɩ puluɣu nɑ mɑ́ kpɑ-ɩ mɑ kɑtɔkɑ tɑɑ. Mɑɑ ponɑ-ɩ Pɑpiloni nɑ mɑ́ hʋʋnɑ-ɩ tɔm kɛ timpi ɩ tɑ nɩɩnɑ-m tɔ. 21 Pɑɑ kʋ ɩ yoolɑɑ tɑɑ selɑɑ tǝnɑ nɑ lɑɣɑtɛ kɛ́. Pǝ kɑɑsǝɣɩ mpɑ ɩlɛnɑ pɑ́ yɑsɩ pɛlɛɣɛ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ nyɩ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ.

Nɔɔsɩ nsi Tɑcɑɑ sɩɩwɑ tɔ

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ cɑɑ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ nyʋɣʋ tɑɑ piliŋɑ kʋfɑlɑɣɑ. Mɑɑ pɛlɩ hɑtoo comcom nɔɣɔ tɑɑ nyǝŋkɑ. Mɑɑ ponɑ-kɛɣɛ pʋɣʋ kʋkʋlʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɔɔ nɑ mɑ́ sɔ-kɛ. 23 Ɩsɛɣɛlɩ pʋɣʋ kʋkʋlʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɔɔ kɛ́ mɑɑ sɔ-kɛ. Kɑɑ pɩɩ teu nɑ kɑ́ hɛlɩ piliŋɑsɩ nɑ tʋɣʋ lɑ sɔsɔɔʋ kʋpɑŋkʋ nɑ kʋ lʋlɩ pee. Ɩlɛnɑ sumɑsɩ piitimnɑɑ tǝnɑ kɔɔ, nɑ sɩ́ cɑkɩ kʋ ɩsotom tɑɑ nɑ sɩ́ hɛɛsǝɣɩ. 24 Ɩlɛnɑ tɑɑlɛ tɩɩŋ tǝnɑ nyɩ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ. Mɑ́ pǝsǝɣǝnɑ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ kɛ tiikɑ, nɑ mɑ́ pǝsɩ tiikɑ kɛ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ. Mɑ́ yekinɑ nɑ tʋɣʋ lʋm nyǝŋkʋ wʋlɩ. Mɑɑ yele nɑ kʋwʋlʋɣʋ nɑ́ɑ́ wɛɛnɑ lʋm. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ. Mɑɑ lɑ kɛ́ ɩsɩɩ mɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ.

18

Ɩsɔ hʋʋkǝnɑ pɑɑ wei ɩsɩɩ ɩ tɔntɛ wɛɛ tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ pɔɔsɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ sɩ: 2 Pepe tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tukiɣi ɩtuule sɩ,

cɛcɛnɑɑ sɑlɑ lɛsɛŋ ɑkɑɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ piyɑ kelɑ nyǝŋ?

3 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ tuunɑʋ sɩ, pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ tɑsɑ ɩtuule ntɛɣɛ tukuɣu kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. 4 Mɑ tǝnnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ weesiŋ. Pɑɑ cɛcɛnɑɑ nyǝŋ, pɑɑ piyɑ nyǝŋ. Wei ɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ, ɩnɩ ɩ kɑ́ sǝnɑ pǝ sǝm.

5 Ye ɩsɩɩ yʋlʋ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ, nɑ ɩ́ lɑkɩ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ siɣisɑɑ. 6 Ɩɩ tɔkɩ lɑɑtʋ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ pulɑsɩ tɔɔ. Ɩɩ luŋiɣi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɩɩŋ. Ɩɩ wɑkǝlǝɣɩ ɩ tɔɣɔntǝlɛ ɑlʋ. Ɩɩ kpǝtǝɣǝnɑ ɑlʋ kɛ ɩ ɑsilimɑ kʋyɛɛŋ tɑɑ. 7 Ɩɩ muɣuliɣi, ɩɩ ŋmɩɩlǝɣɩ. Ɩ fɛlǝɣɩ ɩ kǝmɑ. Ɩ hɑɑkɩ nyɔɣɔtʋnɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ mpɑ pɑ wɛ kpɛlɑ tɔɣɔ kʋtɑkǝm. 8 Ɩɩ kǝntǝɣɩ ɩ liɣitee sɩ ɩ́ hiki kɑsǝyɑɣɑ yɑɑ kɑwɑɑɣɑ. Ɩɩ lɑkɩ mpi pǝ tɑ siɣisi tɔ. Amɑ yǝlɑɑ nɑɑlɛ ɩ lɑpɑ tɔm, ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ tǝ tɑɑ kɛ́. 9 Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ mɑ kiiŋ, nɑ ɩ́ lɑkɩ mɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ kʋpɑntʋ. Ɩlɛ ɩnɩ ɩ siɣisinɑ ntɛ́. Yʋlʋ ɩsɩɩ mpʋ wɛɛkǝnɑ weesuɣu kɛ́. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

10 Ye ɩsɩɩ pǝ tɛ yʋlʋ pǝyɑɣɑ kɛ́ ŋmɩɩlʋ nɑ kɑ́ kʋɣɩ yǝlɑɑ. Yɑɑ kɑ lɑpɑ yɑɑsinɑɑ pɑnɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. 11 Kɑ kisɑ kɑ cɑɑ ɩkpɑtɛ kɛ tǝŋʋɣʋ, nɑ kɑ tɔkɩ lɑɑtʋ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ pɔɔŋ tɑɑ. Kɑ wɑkǝlɑ kɑ tɔɣɔntǝlɛ ɑlʋ. 12 Kɑ muɣuliɣi wɑhɑlɑ nyǝ́mɑ nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ, nɑ kɑ́ ŋmɩɩlǝɣɩ. Pǝ́cɔ́ kɑɑ fɛlǝɣɩ kɑ kǝmɑ. Kɑ luŋiɣi tɩɩŋ wei ɩ kɛ́ ɑcɑɑlǝtʋ kɛ mpʋ tɔ. 13 Ye yʋlʋ ɩsɩɩ mpʋ kǝntǝɣɩ ɩ liɣitee nɑ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ kɑwɑɑɣɑ, yɑɑ kɑsǝyɑɣɑ. Ɩ hʋʋkɩ sɩ ɩ kɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu nɑ? Aɑɩ, yoo. Ye ɩ lɑpɑ ɑcɑɑlǝtʋ ntɩ tǝ tǝnɑ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ ɩ́ mǝlɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ sɩ.

14 Ye ɩsɩɩ yʋlʋ wɛnɑ pǝyɑlʋ kɛlɛ, nɑ ɩ́ nɑɑkɩ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ mpɑ ɩ cɑɑ lɑkɩ tɔ pɑ tǝnɑ. Ɩlɛ ɩ tɑ tǝŋ ɩ ɩkpɑtɛ. 15 Ɩ kisɑ lɑɑtʋ tɔɣɔnɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ pɔɔŋ tɔɔ. Ɩɩ luŋiɣi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɑcɑɑlǝtʋ tɩɩŋ. Pǝyele ɩɩ wɑkǝlǝɣɩ ɩ tɔɣɔntǝlɛ ɑlʋ. 16 Ɩɩ muɣuliɣi nɔɣɔlʋ, ɩɩ ŋmɩɩlǝɣɩ. Ɩɩ mʋɣɩ kǝmlɛ tʋ pʋlʋɣʋ tɔlʋmɑ. Ɩ hɑɑkɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ nyɔɣɔtʋnɑɑ, nɑ ɩ́ hɑɑkɩ wontu kɛ mpɑ pɑ wɛ kpɛtɛ tɔ. 17 Ɩɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩɩ pɛɛkǝɣɩ kɑwɑɑɣɑ yɑɑ kɑsǝyɑɣɑ. Ɩ tɔkǝɣɩ mɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ mɑ kiiŋ. Pʋntʋ wɛɛkǝnɑ weesuɣu kɛ́, ɩɩ sǝkɩ ɩ cɑɑ ɩsɑɣɑtʋ sǝm. 18 Ɩ cɑɑ muɣulinɑ nɑ ɩ́ ŋmɩɩlɩ, nɑ ɩ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ yǝlɑɑ hɛkʋ. Ɩnɩ ɩ kɑ sǝnɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ sǝm.

19 Ɩ́ pɔɔsǝɣɩ sɩ, pepe tɔɔ kɛ́ pǝyɑlʋ ɩɩ sǝkɩ cɛcɛ ɩsɑɣɑtʋ sǝm? Mpi tɔ, ɩlɛ ɩ tǝŋɑ tɑmpɑnɑ kɛ́. Ɩ lɑpɑ kʋsiɣisim nɑ ɩ́ tɔkɩ mɑ kiiŋ tǝnɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ́. 20 Yʋlʋ wei ɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ ɩnɩ ɩ kɑ sǝnɑ. Pǝyɑlʋ kɑɑ sɩ cɛcɛ ɩsɑɣɑtʋ sǝm. Pǝ́cɔ́ cɛcɛ nɑ́ kɑɑ sɩ pǝyɑlʋ nyǝntʋ sǝm. Siɣisilu tɔkɩ ɩ siɣisuɣu fɔɔtɔ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑʋ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ ɩ ɩsɑɣɑtʋ nyǝŋ.

Kʋpɑntʋ lɑpʋ tɔm sɛɣɛsʋɣʋ

21 Ye ɩsɑɣɑʋ lɔwɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ lɑpɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔkǝɣɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ kʋsiɣisim. Ɩ kɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ́, ɩ kɑɑ sɩ. 22 Pɑɑ sɔɔ ɩ kɑwɑlɑɣɑ tǝnɑ tɔɔ kɛ́. Ɩ kɑ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ ɩsǝnɑ ɩ tǝŋɑ tɑmpɑnɑ tɔ pǝ tɔɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɩ, pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑʋ sǝm kɛ mɑ sɔɔlɑɑ. Amɑ sɩ ɩ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ kɛ́ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ weesuɣu. 24 Ye siɣisilu lɔwɑ ɩ siɣisuɣu nɑ ɩ́ lɑ kɑwɑlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kɛɛnɑ ɩsɑɣɑʋ ɑcɑɑlǝtʋ, ɩ kɑɑ wɛɛnɑ weesuɣu tɔtɔ. Ɩsɔ kɑ́ sɔɔ ɩ siɣisuɣu tɔɔ kɛ́. Mpi tɔ, ɩ hɑ ɩ tǝɣɩ kɑwɑlɑɣɑ nɑ kʋpǝntʋɣʋ tɑɑ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ kɑ sɩ. 25 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ Tɑcɑɑ mpɑɑʋ tɑ siɣisi. Ɩlɛ mɑ pɔɔsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, pǝ tɑɣɑ mpɛ pɑ mpɑɑʋ tɑ siɣisinɑ mɑ nyǝŋkʋ kɛ? 26 Ye siɣisilu lɔwɑ ɩ siɣisuɣu nɑ ɩ́ lɑ kɑwɑlɑɣɑ nɑ ɩ́ sɩ kɑ sǝm. Ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ lɑpɑ mpʋ tɔ tǝ sǝm kɛ ɩ sǝpɑ. 27 Ye ɩsɑɣɑʋ yelɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ lɑpɑ tɔ, nɑ ɩ́ tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ siɣisuɣu. Ɩ kɑ wɛɛnɑ weesuɣu. 28 Ye ɩ nɑwɑ sɩ ɩ wɑkǝlɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ, ɩ kɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ́, ɩ kɑɑ sɩ́. 29 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔŋ sɩ Tɑcɑɑ mpɑɑʋ tɑ siɣisi. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ mpɛ pɑ mpɑɑʋ tɑ siɣisinɑ mɑ nyǝŋkʋ kɛ? 30 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ mɑɑ hʋʋnɑ pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei ɩsɩɩ ɩ tɔntɛ wɛɛ tɔ. Mpʋ tɔ, pɑɑ wei ɩ́ yele ɩ kɑwɑlɑɣɑ ŋkɑ ɩ lɑkɩ tɔ, nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ yele nɑ ɩ́ le. 31 Ɩ́ lɔ mǝ kɑwɑlɑɣɑ tǝnɑɣɑ pooluŋ. Ɩ́ lɑɣɑsɩ lǝmɑɣɑsǝlɛ kʋfɑtɛ nɑ hʋwɛɛ kʋfɑnɑ. Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ sɔɔlɩ sǝm? 32 Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ, mɑ tɑ sɔɔlɩ ɑsɑɣɑɑ sǝm. Pǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ lɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ weesuɣu.

19

Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulumpiyɑ tɔɔ wulɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ mɑ́ mɑ kɑwǝyɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɑwulumpiyɑ tɔɔ sɩ:

2 Mǝ too kɑ kɛ́ tɔɣɔlɑɣɑ ŋkɑ kɑ

wɛnɑ kɑ mpɑɑ kɛ tɔɣɔlɑsɩ tɑɑ tɔɣɔ.

Tɔɣɔlɑsɩ kʋfɑsɩ hɛkʋ kɛ

kɑ hǝntɑɑ nɑ kɑ́ tɔɔkɩ kɑ piyɑ.

3 Ɩlɛnɑ kɑ́ fɑlǝsɩ kɑ piyɑ tɑɑ lɛŋkɑ

nɑ kɛlɛ kɑ́ pǝsɩ tɔɣɔlɑɣɑ

ɩfɑtɛ nte tǝ kpɛlǝmɑ tǝ tɔɣɔnɑɣɑ cǝlʋɣʋ,

nɑ tǝ́ liki yǝlɑɑ tɔ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ piitimnɑɑ nɩɩ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ kɑ tɔm,

ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ-kɛɣɛ kɑtɔkɑ tɑɑ,

nɑ pɑ́ tʋ kɑ mɩɩnɑ tɑɑ kɛ́ kulɑɣɑ tɑkɑ,

nɑ pɑ́ ponɑ-kɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ.

5 Tɔɣɔlɑɣɑ ɑlʋnyǝŋkɑ ŋkɛ kɑ

cɛkǝnɑɑ sɩ kɑ tɛɛlɑ kpɛtɛ.

Ɩlɛnɑ kɑ́ lǝsɩ kɑ piyɑ tɑɑ lɛŋkɑ

nɑ kɑ́ lɑ-kɛɣɛ tɔɣɔlɑɣɑ ɩfɑtɛ, kpelikpekɑ nyǝŋkɑ.

6 Ɩlɛnɑ kɑ́ nɑ lɛŋsɩ pɑ́ tɔŋ.

Kɑ kpɛlǝmɑ kɑ tɔɣɔnɑɣɑ cǝlʋɣʋ,

nɑ kɑ liki yǝlɑɑ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɑ yɔkɑ pɑ ɑcɑlɛɛ,

nɑ pɑ kɑwulɑɣɑ tɛɛsɩ.

Tɛtʋ tɑɑ yǝlɑɑ ɩ́ nɩɩwɑ kɑ

nyɩɩsʋɣʋ ɩlɛ pɑ sʋʋ seluɣu.

8 Ɩlɛnɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-wɛ tɔ,

pɑ́ lɩɩnɑ pɑ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ tɑɑ

nɑ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ kɛ kɑ tɔɔ.

Pɑ nyǝpɑ-kɛɣɛ puluɣu

nɑ pɑ́ kpɑ-kɛɣɛ pɑ kɑtɔkɑ tɑɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tʋ kulɑɣɑ tɑkɑ kɛ kɑ mɩɩnɑ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋsɩ-kɛɣɛ tɔɣɔlʋɣʋ

sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ.

Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ ponɑ-kɛɣɛ Pɑpiloni wulɑʋ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝkɩ-kɛɣɛ sɑlǝkɑ kɛ koluŋɑ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Sɩ pɑ tɑɑ tɑsɑ kɑ nɔɣɔ nɩɩʋ kɛ

Ɩsɛɣɛlɩ pulɑsɩ tɑɑ.

Tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tʋɣʋ tɔ kʋ tɔɔ wulɑ

10 Nyɑ́ too kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ lɛsɛŋ tʋɣʋ.

Pɑ sɔ-kʋɣʋ lʋm nɔɣɔ nɑ kʋ́ lɔ

nɑ kʋ́ lʋlɩ sɔsɔm kɛ lʋm kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ.

11 Kʋ piliŋɑsɩ kɑ wɛnɑ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ́

nɑ sɩ́ pǝsɩ kɑwulɑɣɑ kpɑtǝŋ.

Ɩlɛnɑ sɩ́ pɩɩ nɑ sɩ́ tɛɛ tɩɩŋ tɔɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sɑmɑ-kʋɣʋ kʋ piliŋɑsɩ pɑɣɑlɛ

nɑ kʋ kʋŋkʋlʋmǝŋ tɔɔ.

12 Tǝnɑɣɑ pǝ kpɛsɑ-kʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́

nɑ pǝ́ pɛtɩ ɑtɛ.

Ilim tǝlɩɩlɛ heelim mɑpɑ kʋ pee nɑ ɑ́ wʋlɩ.

Ɩlɛnɑ kʋ piliŋɑsɩ kpelikpekɑ nyǝŋsɩ

nsɩ sɩ́ pɛlɩ nɑ sɩ́ wʋlɩ

nɑ kɔkɔ nyɑɣɑ-sɩ.

13 Nɔɔnɔɔ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ

timpi lʋm fɛɩ nɑ lʋkɔtʋ wɛɛ tɔɣɔ pɑ sɔ-kʋ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔkɔ lɩɩnɑ kʋ tɑɑ

nɑ kɑ́ nyɑɣɑ kʋ piliŋɑsɩ nɑ kʋ pee.

Kʋ fɛɩnɑ piliŋɑsɩ ɑlɑɑfǝyɑ nyǝnsɩ

nsi sɩ kɛ́ kɑwulɑɣɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ tɔ.

Kɑwǝyɑɣɑ kɑnɛ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wulɑ.

20

Tɑcɑɑ pɑɑsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

1 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu pǝnɑɣɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule, Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ tɑɑ nɑpǝlɩ kɔmɑ. Pɑ mɑɣɑnɑ-m sɩ pɑ cɑɑkɩ pɑ́ nyɩ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ. 2 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ heeli-m sɩ: 3 Ɩsekiyɛɛlɩ pɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ sɔsɑɑ sɩ, mɑɣɑ ɩ́ kɔmɑ nɑʋ nɑ? Mɑ tuuki sɩ mɑ kɛ́ weesuɣu tʋ kɛ́. Mɑ kɑɑ yele nɑ ɩ́ nɑ́-m. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɑsɑ-m heeluɣu sɩ: Ye n cɑɑ n hʋʋnɑ-wɛɣɛ, n hʋʋnɑ-wɛ, ɩlɛ heeli-wɛɣɛ pɑ cɑɑnɑɑ ɑcɑɑlǝtʋ tǝmɑ. 5 Heeli-wɛ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, kʋyɑŋku mɑ lǝsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ tɔ mɑ kpɑɑsɑ niŋ nɑ mɑ́ sɩɩ Yɑkɔpʋ tǝyɑɣɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ nɔɣɔ nɑ mɑ tuu. Mɑ hʋlɑ-mɛɣɛ mɑ tǝɣɩ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. Mɑ heelɑ-mɛ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ sɩ, mɑɣɑlɛ mǝ Cɑɑ Ɩsɔ. 6 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ mɑ kpɑɑsɑ niŋ nɑ mɑ́ heeli-mɛ nɑ tuunɑʋ sɩ, mɑɑ lǝsɩ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. Mɑɑ ponɑ-mɛɣɛ tɛtʋ nti mɑɑ cɔɔwɑ nɑ tǝ́ kǝlɑ teu tɔ tǝ tɑɑ. Tǝ tɑɑ kɛ́ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋpɑntʋ tǝnɑ tɔɔlɑ yem tǝhɔ. 7 Hɑlǝnɑ mɑ heeli-mɛ sɩ, ɩ́ lɔ́ ɑcɑɑlǝtʋ nti ɩ́ nyǝnǝɣɩ nɑ tǝ́ hɔŋ-mɛ tɔ. Ɩ́ tɑɑ pilisi mǝ tɩ nɑ Icipiti tɩɩŋ. Mɑɣɑlɛ mǝ cɑɑ Ɩsɔ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ kisɑ-m nɩɩnɑʋ nɑ ɩ́ kʋlɩ mɑ tɔɔ. Mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ lɔ ɑcɑɑlǝtʋ nti tǝ hɔŋ-mɛ tɔ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑ lɔ Icipiti tɩɩŋ. Ɩlɛnɑ mɑɑ hiki hʋwɛɛ sɩ, mɑɑ lɑnɑ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ tǝnɑɣɑ, hɑlǝnɑ ɑ hɛɛ. 9 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ hǝtɛ tɔɔ kɛ́ mɑ lɑpɑ mpʋ sɩ, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ-tɛɣɛ piitimnɑɑ mpɑ pɑ hɛkʋ ɩ́ wɛɛ tɔ. Pǝ́cɔ́ mpɛ ɩnɩ pɑ hɛkʋ kɛ mɑ hʋlɑ-mɛɣɛ mɑ tɩ. Ɩlɛnɑ mɑ́ lǝsɩ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ lǝsɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. Mɑ tiikɑ-mɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ fɛɩ cɑɣɑʋ tɔ. 11 Mɑ sɛɣɛsɑ-mɛɣɛ mɑ kiiŋ. Mɑ hʋlɑ-mɛɣɛ mɑ kʋtʋtʋtʋ nti pǝ wɛɛ sɩ, yʋlʋ ɩ́ tɔkɩ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ weesuɣu tɔ. 12 Mɑ hɑ-mɛɣɛ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ sɩ, pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ́ sɩɩnɑ-mɛ nɑ mǝ mpɑɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kʋlɑ mɑ tɔɔ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Ɩ́ kisɑ mɑ kiiŋ kɛ tǝŋʋɣʋ. Ɩ́ lɔ mɑ kʋtʋtʋtʋ nti yʋlʋ kɑ tǝŋ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ weesuɣu tɔ. Ɩ́ wɑkǝlɑ mɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tǝnɑŋnɑŋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ hʋʋwɑ mɑ tɑɑ sɩ, mɑɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tǝsǝɣǝsǝɣɩ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tǝnɑ, nɑ mɑ kpiisi-mɛ. 14 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ hǝtɛ tɔɔ kɛ́ mɑ lɑpɑ mpʋ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ-tɛɣɛ piitimnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ mɑ lǝsɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ tɔ. 15 Wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tǝnɑɣɑ mɑ kpɑɑsɑ niŋ nɑ mɑ́ tuu sɩ, mɑ kɑɑ ponɑ-mɛɣɛ tɛtʋ kʋpɑntʋ nti mɑɑ hɑ-mɛ tɔ tǝ tɑɑ. Tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ nɑ kʋpɑntʋ tǝnɑ tɔɔlɑɑ tǝhɔ. 16 Mpi tɔ, ɩ́ lɔwɑ mɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ ɩ́ kisi mɑ kiiŋ kɛ tǝŋʋɣʋ. Ɩ́ wɑkǝlɑ mɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ nyɔkǝlǝnɑ mǝ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ kɛ́. 17 Amɑ mɑ lɑpɑ mǝ pǝtɔɔtǝlɛ sɩ, mɑ́ tɑɑ kpiisi-mɛ. Ɩlɛ mɑ tɑ wɑkǝlɩ-mɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ yele Tɑcɑɑ kɛ kisuɣu

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ heelɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ piyɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ, ɩ́ tɑɑ tǝŋ mǝ cɑɑnɑɑ kiiŋ. Ɩ́ tɑɑ tǝŋ pɑ kʋtʋtʋtʋ, nɑ ɩ́ pilisi mǝ tɩ nɑ pɑ tɩɩŋ. 19 Mɑɣɑlɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, ɩ́ tǝŋ mɑ kiiŋ. Ɩ́ pɑɑsǝnɑ mɑ kʋtʋtʋtʋ, nɑ ɩ́ lɑkɩ-tɩ. 20 Ɩ́ nyǝnɩ mɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ kɛ mɑ nyǝŋ. Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ hʋlǝɣǝnɑ mɑ́ nɑ-mɛ tɑ hɛkʋ sɩ, yǝlɑɑ ɩ́ nyɩ sɩ, mɑɣɑlɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. 21 Ɩlɛnɑ mɩɩ kʋlɩ mɑ tɔɔ, ɩ́ tɑ tǝŋ mɑ kiiŋ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑ pɑɑsǝnɑ yɑɑ ɩ́ tǝŋ mɑ kʋtʋtʋtʋ nti yʋlʋ kɑ tǝŋ nɑ ɩ́ hiki weesuɣu tɔ. Ɩ́ wɑkǝlɑ mɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ. Ntɛnɑ mɑ́ hʋʋ mɑ tɑɑ sɩ, mɑɑ lɑnɑ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́, hɑlǝnɑ ɑ́ hɛɛ. 22 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ hǝtɛ tɔɔ, mɑ kpɑ mɑ tɩ sɩ, pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ, mɑ hǝtɛ. Pǝ tɑɑ wɑkǝlɩ-tɛɣɛ piitimnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ mɑɑ lǝsɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ tɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɑsɑ niŋ kpɑɑsʋɣʋ nɑ mɑ́ tuu wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ, mɑɑ yɑsɩ-mɛɣɛ tɛtʋnɑɑ kpɑɩ nyǝntʋ yǝlɑɑnɑɑ tɑɑ. 24 Mpi tɔ, ɩ́ tɑɑ lɑkɩ mɑ kʋtʋtʋtʋ. Pǝyele ɩ́ lɔɔkɩ mɑ kiiŋ. Ɩ́ wɑkǝlǝɣɩ mɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ. Ɩ́ kɛɛsɑ mǝ ɩsɛ nɑ mǝ cɑɑnɑɑ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ tɔɔ. 25 Mɑ tʋnɑ-mɛɣɛ kʋtʋtʋtʋ nti tǝ fɛɩ teu tɔ. Kiiŋ ɩnɩ ɩɩ hɑɑkɩ-mɛɣɛ weesiŋ. 26 Ɩlɛnɑ mɑ yele nɑ ɩ́ hɑɑkɩ mǝ kɑncɑɑlɑɣɑ piyɑ kɛ mǝ tɩɩŋ nɑ pǝ pilisiɣi-mɛ. Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kɛ́ sɩ, ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

Tɑcɑɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑɑtʋ

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ mǝ cɑɑnɑɑ wɑkǝlǝnɑ-m kɛ́. Mpi tɔ, pɑ kisɑ mɑ nyǝntʋ kɛ tɔkʋɣʋ. 28 Mɑ tiikɑ-wɛ nɑ mɑ́ ponɑ-wɛɣɛ tɛtʋ nti mɑɑ yɔɣɔtǝnɑ tuunɑʋ sɩ, mɑɑ hɑ-wɛ tɔ tǝ tɑɑ. Pɑ tɑlɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ nɑ́ pulɑsɩ kʋkʋlɑsɩ tǝnɑ, nɑ hɔtʋ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ fɛɛnǝɣɩ nɑ pɑ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ nsi sɩ kʋsǝɣɩ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ. Pɑ wɔpɑ pɑ tulɑɑlʋnɑɑ, nɑ pɑ́ liisiɣi pɑ sʋlʋm. 29 Ntɛnɑ mɑ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Tǝfɛɛnǝlɛ nte tǝ tɑɑ kɛ́ ɩ́ puki mpʋ? Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ pɑ hɑ lonɑ ɑnɩ sɩ, tǝfɛɛnǝlɛnɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-yɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 30 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ pilisi mǝ tɩ, ɩsɩɩ mǝ cɑɑnɑɑ. Yɑɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ mǝ ɑcɑɑlǝtʋ tɩɩŋ nɑ ɩ́ lɑɣɑsǝɣɩ. 31 Timpi ɩ́ pilisiɣinɑ mǝ tǝɣɩ mǝ tɩɩŋnɑɑ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ tɔɣɔlɛ, mǝ kʋcɔɔŋ hɑʋ tɑɑ, nɑ ɩsǝnɑ ɩ́ lɑkɩ mǝ piyɑ kɛ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. Ɩlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hʋʋkɩ sɩ, mɑɑ yele nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ-m? Tɑcɑɑ Ɩsɔ tuuki sɩ: Mɑ kɑɑ yele nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ-m. 32 Ɩ́ kɑɑ nɑ mpi ɩ́ tɛɛlǝɣɩ tɔ. Mpi tɔ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, ɩ́ cɑɑ sɩ, ɩ́ wɛɛ ɩsɩɩ piitim, yɑɑ tɛtʋ lɛntɩ yǝlɑɑ kpekɑ. Ɩ́ cɑɑ ɩ́ luŋ tʋɣʋ nɑ pǝlɛ. 33 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, mɑ tuuki sɩ mɑɑ tɔɣɔ mǝ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ nɑ toŋ sɔsɔɔŋ. Mɑɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 34 Mɑɑ lǝsɩ-mɛɣɛ piitimnɑɑ tɑɑ. Mɑɑ lǝsɩ-mɛɣɛ tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ ɩ́ kɑ́ yɑwɑ tɔ. Mɑɑ kpeɣeli-mɛ nɑ mɑ toŋ sɔsɔɔŋ, nɑ mɑ́ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 35 Ɩlɛnɑ mɑ ponɑ-mɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ piitimnɑɑ, nɑ mɑ́ hʋʋnɑ-mɛ nɑ tǝ nyǝnǝɣɩ tǝmɑ. 36 Teitei ɩsɩɩ mɑ hʋʋnɑ mǝ cɑɑnɑɑ kɛ Icipiti wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑɑ hʋʋnɑ-mɛ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 37 Mɑɑ cɑɑlɩ-mɛ nɑ ɩ́ wɛɛ mɑ kɑlǝkʋ. Ɩ́ kɑ́ tɔkɩ mɑ nɑ-mɛ tɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ. 38 Mɑɑ lǝsɩ mǝ tɑɑ kɛ́ mpɑ pɑ kʋlɑ mɑ tɔɔ nɑ pɑ́ tɑ́ nɩɩnɑ-m tɔ. Nɑ mɑ́ lǝsɩ-mɛɣɛ tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ ɩ́ cɑɣɑɑ tɔ. Amɑ ɩ́ kɑɑ mǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ wei ɩ́ polo nɑ ɩ́ luŋ ɩ tɩɩŋ. Amɑ pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ́ kɑ́ nɩɩnɑ-m. Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ mɑ hǝtɛ wɑkʋlʋɣʋ nɑ mǝ kʋcɔɔŋ nɑ mǝ tɩɩŋ. 40 Mɑ pʋɣʋ nɑŋŋ nyǝŋkʋ sɔsɔɔŋkʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ mɛ mǝ tǝnɑ ɩ wɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ, ɩ́ kɑ́ lɑ-m tǝmlɛ. Tǝnɑɣɑ mɑɑ mʋ-mɛɣɛ teu. Mɑɑ pɛɛkɩ mǝ kʋhɑɑŋ nɑ mǝ kʋhɑlǝm kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlʋm, nɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ kɑ́ hɑ-m tɔ. 41 Mɑɑ mʋ-mɛɣɛ teu, ɩsɩɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ sɔɔsʋŋ wɛ teu tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ lǝsɩ-mɛɣɛ tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ mɑɑ yɑsɑ-mɛɣɛ piitimnɑɑ hɛkʋ tɔ, nɑ mɑ́ kpeɣeli-mɛ. Ɩlɛnɑ piitimnɑɑ nɑ́ sɩ mɑɣɑ Ɩsɔ nɑŋŋtʋ. 42 Wɑɑtʋ wei ɩnɩ mɑɑ kɔnɑ-mɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ nti mɑɑ kpɑɑsɑ niŋ nɑ mɑ́ tuu sɩ, mɑɑ hɑ-tǝɣɩ mǝ cɑɑnɑɑ tɔ, tǝ tɑɑ tɔɣɔ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ. 43 Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ tɔɔsɩ mǝ tɔntɛ nɑ mǝ lɑkɑsɩ tǝnɑ nsi ɩ́ pilisinɑ mǝ tɩ tɔ sɩ tɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ nyǝɣǝsɩ mǝ tǝɣɩ ɑcɑɑlǝtʋ tǝnɑ nti ɩ́ lɑpɑ tɔ tǝ tɔɔ. 44 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ hǝtɛ tɔɔ kɛ́ mɑɑ lɑ. Mɑ kɑɑ kɛɛsǝnɑ mǝ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ nɑ mǝ lɑkɑsɩ nsi sɩ fɛɩ teu tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ nyɩ sɩ, mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

21

Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ ilim mpǝtǝŋ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ, nɑ ń yɔɣɔtǝnɑ-kʋ. Tɛlǝsɩ kʋ tɑwɑ hɔtʋŋ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ. 3 Heeli ilim mpǝtǝŋ hɔtʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. Mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ mɑɑ tʋ-kʋɣʋ kɔkɔ. Kɑɑ nyɑɣɑ tɩɩŋ lʋm nyǝŋ tǝnɑ nɑ kʋwʋlǝŋ. Pʋlʋpʋ kɑɑ teesi-kɛ. Kɑɑ nyɑɣɑ pǝ tǝnɑɣɑ hɑtoo ilim mpǝtǝŋ kɛ́, hɑlǝnɑ pǝ ntɔɣɔŋ. 4 Yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ. Mɑ tʋnɑ kɔkɔ ŋkɛ, nɑ pʋlʋpʋ kɑɑ teesi-kɛ.

5 Ntɛnɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́, mɑ yɔɣɔtɩ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, pɑ tɔŋ mɑɣɑ sɩ ɑtuwɑ kɛ mɑ tukiɣi.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 7 Yʋlʋ nyɑ́, kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɔɔ. Yɔɣɔtɩ tǝ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛnɑɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ. Yɔɣɔtɩ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɔ. 8 Heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, mɑɑ kʋlɩ pɑ tɔɔ. Mɑɑ kpɛɛ mɑ lɑɣɑtɛ kɛ tǝ suɣute tɑɑ nɑ mɑ́ kʋ́ pɑ tǝnɑ. Pɑɑ ɑsɑɣɑɑ pɑɑ kʋpɑmɑ. 9 Kʋpɑmɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ kpiisuɣu tɔɔ kɛ́ mɑɑ kpɛɛ mɑ lɑɣɑtɛ kɛ tǝ suɣute tɑɑ. Mɑɑ kʋ́ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ pǝ kpɑɣɑʋ ilim mpǝtǝŋ nɑ pǝ ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ. 10 Yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ nyɩ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑ kpɛɛ mɑ lɑɣɑtɛ kɛ tǝ suɣute tɑɑ. Tǝ kɑɑ tɑsɑ mǝlʋɣʋ. 11 Yʋlʋ nyɑ́, nyɑ́ lɑŋlɛ ɩ́ wɑkǝlɩ sɔsɔm. Wii pɑ tǝnɑ pɑ ɩsɛntɑɑ. 12 Ye pɑ pɔɔsɑ-ŋ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n mɔlǝɣɩ? Ɩlɛ ń cɔ sɩ, mɑ nɩɩwɑ tɔm ɩsɑɣɑtʋ kɛ́. Tɩɩ lɑ nɑ yǝlɑɑ lɑŋɑ wɑkǝlɩ. Pɑɑ susi ŋkpɑlɑsɩ kɛ yem, nɑ pɑ ɑpɑlʋtʋ hoo. Pɑ tʋnɑ kɑ́ mɑkɩ tǝmɑ. Ntɩ tǝ tɑlǝnɑ ntɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Lɑɣɑtɛ kɑ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: 14 Yʋlʋ nyɑ́, yɔɣɔtɩ sɩ, Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ,

lɑɣɑtɛ lɑɣɑtɛ.

Pɑ sɑlɑ-tɛɣɛ nɑ pɑ́ sotiti-tɛ.

15 Yǝlɑɑ kʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pɑ sɑlɑ-tɛ.

Pɑ sotitɑ-tɛɣɛ sɩ tǝ́ teeki kɔkɔ.

Tɩɩ pǝsɩ nɑ tǝ́ yɔɔlɩ?

Mɑ pǝyɑlʋ kɑwulɑɣɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ footiɣi tɩɩŋ tǝnɑɣɑ.

16 Pɑ sotitɑ-tɛɣɛ sɩ pɑ́ tɔkɩ-tɛɣɛ niŋ tɑɑ.

Pɑ sɑlɑ-tɛ nɑ pɑ́ sotiti-tɛ sɩ

kʋlʋ ɩ́ tɔkɩ ɩ niŋ tɑɑ.

17 Yʋlʋ nyɑ́, mɑ kɑpukɑ nɑ ń wii.

Mpi tɔ, mɑ yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ pɑ kpɛɛ lɑɣɑtɛ.

Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulumpiyɑ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ pɑ kpɛɛ-tɛ.

Pɑɑ kʋ pɑ tǝnɑɣɑ.

Pǝ tɔɔ tɔ, kpɑ nyɑ́ lɑŋlɛ.

18 Pǝ kɛ́ mɑɣɑsʋɣʋ toŋ nyǝŋkʋ kɛ́.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

19 Yʋlʋ nyɑ́, tɛlǝsɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ

nɑ ń mɑ niŋ tɑɑ.

Lɑɣɑtɛ ɩ́ mɑ tɔm nɑɑlɛ, nɑ tɔm tooso.

Lɑɣɑtɛ nte tǝ kʋɣɩ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔ

ntɛ́ tǝ tǝŋǝɣǝnɑ-wɛ.

20 Tǝ yɔkǝɣɩ yǝlɑɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ́.

Tǝ yeki nɑ pɑ́ seliɣi.

Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ sɩɩ lɑɣɑtɛ kʋkʋkʋlɛ kɛ

pɑɑ nɔnɔɣɔ ŋkɑɣɑ.

Tǝ ŋmɛlǝsǝɣɩ nɑ tǝ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ tǝ́ kʋ́.

21 Lɑɣɑtɛ lɔŋ nyǝntɛ ɩ lo nwɑɑŋ nɑ mpǝlɛ.

Tǝ kɛɛsɩ tǝ nɔɣɔ nɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ tɑɑ.

22 Tɑcɑɑ mɑ́, mɑɑ mɑ niŋ tɑɑ tɔtɔ. Mɑɑ yele nɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huu. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Kolontunɑɑ tiiu kɛ Yosɑlɛm tɔɔ

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: 24 Yʋlʋ nyɑ́, hɛɛ mpɑɑŋ nɑɑlɛ wei Pɑpiloni wulɑʋ kɑ́ tǝŋ nɑ ɩ́ kɔnnɑ ɩ lɑɣɑtɛ tɔ. Mpɑɑŋ ɩnɩ ɩ nɑɑlɛ ɩ lɩɩnɑ tɛtʋ kʋlʋmtʋ tɑɑ kɛ́. Tʋ kʋyʋsʋm nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́-ɩ timpi pɑɑ mpɑɑʋ ŋku kʋ puki tɔ. 25 Hɛɛ mpɑɑʋ ŋku Pɑpiloni yoolɑɑ kɑ́ tǝŋ nɑ pɑ́ tɑlɑ Amoni nyǝ́mɑ ɩcɑtɛ Lɑpɑɑ tɔ. Nɑ ŋku pɑɑ tǝŋ nɑ pɑ́ tɑlɑ Yutɑ koluŋɑ ɩcɑtɛ Yosɑlɛm tɑɑ tɔ. 26 Pɑpiloni wulɑʋ tɑkɩ mpɑtɛɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝŋ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ pile. Ɩ kɑ́ ciɣiti nyǝ́mɑ kʋtɔtɔnɑ. Ɩ kɑ́ pɔɔsɩ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ, nɑ ɩ́ wiili pʋlʋpʋ hɔɔlɛ tɑɑ. 27 Ɩ mɑɣɑsɑɑ ɩlɛnɑ nyǝmlɛ kpɑ Yosɑlɛm. Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ hotɑ ɩ niŋ ntɔɣɔŋ tɑɑ. Ɩ hɑ nɔɣɔ sɩ, pɑ́ sʋʋ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ yoou kɑkiisɑsɩ. Pɑ sɩɩ yoou wontu kɛ nɔnɔɔsɩ, nɑ pɑ́ lo hɑpɛɛ tɑkɑ kɛ koloosi kilɑ nɑ pɑ́ hɛɛ lɔɔŋ. 28 Yosɑlɛm nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ hʋʋkɩ sɩ, pile mɑɣɑsʋɣʋ mpɩ pǝ kɑɑ kpɑ-mɛ. Mpi tɔ, pɑɑ tɛmɑ-mɛɣɛ nɔɔsɩ sɩɩʋ. Ɩlɛ Pɑpiloni wulɑʋ nɑ́ hʋlǝɣɩ-mɛɣɛ mǝ tǝpǝntǝlɛ. Ɩ hʋlǝɣɩ-mɛ sɩ ɩ kɑ́ kuu-mɛ nɑ ɩ́ tɛɛnɑ. 29 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, ɩ́ tɔɔsǝɣɩ-m mǝ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ kuliɣi mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ, nɑ ɩ́ hʋlǝɣɩ mǝ kʋpǝntǝŋ kɛ mǝ lɑkɑsɩ tǝnɑ tɑɑ tɔ. Ɩ́ tɑ yele sɩ ɩ́ sɔɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ tɔ, kolontunɑɑ kɑ́ kuu-mɛ.

30 Amɑ pǝ kɑɑsʋɣʋ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ nyɑ́ tɔ, nyɑ́ kɛ́ wɑɑlɩ lɩɩlʋ sɔsɔ kɛ́. Wɑɑtʋ kɔŋ wei ɩ tɑɑ nyɑ́ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ kɑ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ tɔ. 31 Nti mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ hʋlǝɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ, pɩɩ pɛ-ŋ mpi pǝ hʋlǝɣɩ sɩ, n kɛ́ ɑwulumpu tɔ. Pɑɑ kɔɔlɩ nyɑ́ ntenuɣu. Pɑɑ kʋsɩ mpɑ pɑ pɑsɑ pɑ tɩ tɔ pɑ nyɔɔŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tisi mpɑ pɑ hɔŋ pɑ tɩ tɔ. 32 Mɑɑ pǝsɩ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kɛ ncɑɑlɛ tɑɑ ncɑɑlɛ. Pɑɑ yɔkɩ ɩcɑtɛ tǝnɑ tǝmʋɣʋmʋɣʋ. Amɑ pǝ kɑɑ lɑ mpʋ nɑ wei ɩ niŋ tɑɑ pɑ tʋ-tɛ tɔ, ɩ tɑ kɔntɑ kɛ́.

Amoni nyǝ́mɑ yoonɑʋ

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: Tɛlǝsɩ Amoni nyǝ́mɑ kɛ tɔm ɩsɑɣɑtʋ nti Ɩsɔ Tɑcɑɑ, mɑ́, mɑ yɔɣɔtɑ pɑ yɑɑsi wei ɩ tʋʋkɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ ɩ tɔɔ tɔ. Heeli-wɛ sɩ: Lɑɣɑtɛ wɛɛ, nɑ tǝ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ tǝ́ kʋ-mɛ. Pɑ sotitɑ-tɛ sɩ, tǝ́ teeki kɔkɔ nɑ tǝ́ kʋ́ kɑtɑtǝlɑɣɑ. 34 Wɑɑtʋ wei mǝ tɑŋɑ toosee kʋkpeɣee, nɑ kʋtɛlǝsǝtʋ pɔpɔtʋ nyǝntʋ tɔ. Lɑɣɑtɛ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ, tǝ́ sɛtɩ wɑɑlɩ lɩɩlɑɑ nɑ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ pɑ nyɔɔŋ. Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, mǝ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ tɑpǝnɑ ntɔ. 35 Ɩ́ mǝlǝnɑ mǝ lɑɣɑlɛɛ kɛ ɑ suɣulɑ tɑɑ. Mɑɑ hʋʋnɑ-mɛɣɛ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ pǝ ŋmɑ-mɛ tɔ. 36 Mɑɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ. Mɑɑ woso-yɛɣɛ mǝ tɔɔ ɩsɩɩ kɔkɔ. Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑ nyǝ́mɑ wɑkǝlʋɣʋ tɔm tɔ pɑ niŋ tɑɑ. 37 Mǝ cɑlǝm kɑ́ kpe tɛtʋ tɑɑ. Kɔkɔ kɑ nyɑɣɑ-mɛ nɑ pɑ́ sɔɔ mǝ tɔɔ. Mpi tɔ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ.

22

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ ɑcɑɑlǝtʋ tǝmɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, tɑɣɑnɩ nyɑ́ tɩ nɑ ń hʋʋnɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ yʋlʋkʋlɑɑ suwɑ tɔ. Tɑɑ nyɑ́, lɑ nɑ pɑ́ nyɩ pɑ ɑcɑɑlǝtʋ lɑkɑsɩ. 3 Tɛlǝsɩ-wɛ sɩ, mǝ kʋɣʋnɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ. Mǝ tɑɣɑnǝɣǝnɑ yǝlɑɑ wɑkǝlʋɣʋ wɑɑtʋ. Ɩ́ luki tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ nɑ ɩ́ pilisiɣi mǝ tɩ. 4 Ɩ́ kʋ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ pilisi mǝ tɩ nɑ tɩɩŋ. Ɩlɛ mǝ tɔm kɑ sɩ. Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ mǝ kʋyɛɛŋ pɑsɑ nɑ mǝ pɩɩsɩ tɛ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ yelɑɑ nɑ piitimnɑɑ tʋʋkɩ-mɛ. Tɛtʋ tǝnɑ woŋiɣi-mɛɣɛ. 5 Mǝ cɔlɔ nyǝ́mɑ nɑ hɑtǝlɑɣɑ nyǝ́mɑ kɑ woŋ-mɛɣɛ. Mpi pǝ tɔɔ ɩ́ pilisɑ mǝ tɩ nɑ mǝ tɛtɛlɑtǝtʋ sɔɔsǝɣɩ tɔ.

6 Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulumpiyɑ lɑkǝnɑ pɑ toŋ nɑ pɑ́ kʋɣɩ yǝlɑɑ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ. 7 Yǝlɑɑ footiɣi pɑ cɑɑnɑɑ nɑ pɑ toonɑɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ. Pɑ muɣuliɣi mʋʋlɑɑ nɑ pɑ́ tɔkɩ suluwɑɑ nɑ leelɑɑ ɩsɛ. 8 Pɑ nyǝnǝɣɩ yem kɛ́ mɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛnɑɑ. Pɑ wɑkǝlǝɣɩ mɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ. 9 Ɩcɑtɛ tɑɑ yǝlɑɑ mɛ ɩ́ hɑ mǝ tǝɣɩ cɑɣɑnɑʋ tɑɑ. Ɩ́ kʋɣɩ tǝmɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ kʋlɑlɑɑm tɔɣɔnɑsɩ kɛ pulɑsɩ tɑɑ. Ɩ́ hɑ mǝ tǝɣɩ ɑsilimɑ tǝmɑ tɑɑ. 10 Lɛlɑɑ sʋʋkǝnɑ pɑ cɑɑnɑɑ ɑlɑɑ. Pɑ kpiki ɑlɑɑ lɛmpɑ kɛ pɑ ɩsɔtʋ nɑʋ wɑɑtʋ. 11 Lɛlɑɑ nɑ́ lɑkɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ nɑ pɑ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ ɑlɑɑ. Ɩlɛnɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ kekitiɣi pɑ sɑɑlǝnɑɑ, yɑɑ pɑ nɑ mpɑ pɑ kɑɑ cɑɑnɑɑ tike yɑɑ toonɑɑ tike tɔ. 12 Tɛtʋ tɑɑ yǝlɑɑ tisiɣi nɑ pɑ fɛlǝɣɩ-wɛ nɑ pɑ kʋɣɩ lɛlɑɑ. Ɩ́ kǝntǝɣɩ mǝ liɣitee nɑ ɩ́ tɑŋɑɑ sɩ pɑ́ fɛlɩ-mɛ nɑ pɑ́ tǝnɩ kɑsǝyɑɣɑ sɔsɔɔŋkɑ. Ɩ́ lɛɛkǝɣɩ mǝ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ nɑ mʋsʋŋ nɑ ɩ́ sɔɔkɩ mǝ cɑɑ Ɩsɔ tɔɔ.

13 Mɑɑ kʋsɩ kɑtɑŋɑ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ mɛ mǝ tɔɔ. Mpi tɔ, ɩ́ pɛɛkǝɣɩ kɑsǝyɑɣɑ ɑsilimɑ nyǝŋkɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ yʋlʋkʋlɛ. 14 Kʋyɑkʋ ŋku mɑɑ kʋlɩ mǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ kɑ wɛɛnɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ tomɑ nɑ ɩ́ sǝŋ? Mɑɑ lɑ nti mɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ. 15 Mɑɑ yɑsɩ-mɛɣɛ tɛtʋnɑɑ mpɑ ɩ́ tɑ nyɩ tɔ pɑ piitimnɑɑ tɑɑ. Mǝ ɑsilimɑ tǝmɑ kɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ. 16 Ɩ́ kɑ wɑkǝlɩ mǝ tɩ nɑ Mǝ ɩsɑɣɑtʋ kɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ ɩsɛntɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 18 Yʋlʋ nyɑ́, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pǝsɑ kɛ́ ɩsɩɩ nyǝɣǝtʋ nti pɑ tɑ tɑɣɑnɩ tɔ. Ɩsɩɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ kʋsɛɛmtʋ, nɑ kʋhʋlʋmtʋ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ sǝlǝpɑ nyǝŋkʋ ŋku pɑ sɩɩ kuluku tɑɑ sɩ, pɑ tɑɣɑnǝɣɩ tɔ. 19 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Mǝ tǝnɑ ɩ́ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ ŋku pɑ tɑ tɑɣɑnɩ tɔ. Mɑ kpeɣeliɣi-mɛɣɛ Yosɑlɛm tɑɑ. 20 Teitei ɩsɩɩ pɑ kpeɣeluɣu nyǝɣǝtʋ wɑɑnɩ wɑɑnɩ kɛ tǝntǝmlɛ kɛ kuluku tɑɑ, nɑ pɑ́ huɣuti kɔkɔ nɑ tǝ́ hoo tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑɑ kpeɣeli-mɛɣɛ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ tɑɑ nɑ ɩ́ hoo. 21 Mɑɑ kpeɣeli-mɛɣɛ tǝntǝmlɛ kɛ. Mɑɑ woso mǝ tɔɔ kɛ́ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ kɔkɔ, nɑ ɩ́ hoo Yosɑlɛm tɑɑ. 22 Ɩsɩɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ hookuɣu kuluku kɔkɔ tɑɑ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ kɑ hoo ɩcɑtɛ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ nyɩ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ́ mʋnɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɑsɑɑ sɩ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 24 Yʋlʋ nyɑ́, heeli Yosɑlɛm nyǝ́mɑ sɩ, mǝ ɩcɑtɛ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɛtʋ nti tɛʋ tɑ nɩɩ tɔ. Ɩlɛ mɑɑ mʋ-tɩ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ tǝ́ wʋlɩ tǝkpɑŋɑlɑŋ ɩsɩɩ tɛtʋ nti tǝ lɑŋɑ lʋm tɔ. 25 Teitei ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ nyɩɩsʋɣʋ sɩ tɔɣɔnɑsɩ wɑɑlɩ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kʋɣɩ lɛlɑɑ, nɑ pɑ́ pǝsǝɣɩ ɑlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ leelɑɑ, nɑ pɑ́ kuuki liɣitee nɑ wɛnɑʋ. 26 Mǝ kɔtǝlɑɑ nɑ́ yɔkɑ mɑ kiiŋ. Pɑ wɑkǝlǝɣɩ mɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛnɑɑ. Pɑɑ fɑɣɑsǝɣɩ mpi pǝ wɛ tǝnɑŋŋ nɑ mpi pǝ kɛ́ kpɑɩ nyǝm tɔ. Pǝyele pɑ tɑ nyɩ ɑsilimɑ nyǝm nɑ mpi pǝ tɑ kɛ ɑsilimɑ pʋlʋ tɔ. Pɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑ mɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ kʋɣɩ mɑ nyʋɣʋ kɛ mǝ hɛkʋ. 27 Mǝ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɑɑlɛ hɑsɩ nsi sɩ cǝlǝɣɩ sɩ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ. Pɑ ŋmɩɩsǝɣɩ cɑlǝm, pɑ tɛŋ yǝlɑɑ, pɑ ŋmɩɩlǝɣɩ pɑ wɛnɑʋ. 28 Mǝ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ lʋm mpi pɑ tɑɑkɩ kutuluɣu tɔɔ tɔ. Kpɑɩ toosee kɛ pɑ nɑɑkɩ, nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ kɑloolɑɣɑ tɔm. Pɑ tɔŋ sɩ: Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ. Pǝyele mɑ tɑ yɔɣɔtɩ nɑtǝlɩ. 29 Mʋsʋŋ nɑ ŋmɩɩlǝm kɛ yǝlɑɑ lɑkɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Pɑ cɔɔsǝɣɩ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ pɑ́ muɣuliɣi mʋʋlɑɑ. 30 Mɑ pɛɛkǝɣɩ mǝ tɑɑ kɛ́ yʋlʋ wei ɩ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ ɩ́ ŋmɑ koluŋɑ tɔ. Ɩ́ kɑ́ sǝŋ nɔnɔɣɔ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ tɛtʋ tǝnɑ. Ɩ́ kɑ́ sǝlǝmɩ-m sɩ mɑ tɑɑ yɔkɩ ɩcɑtɛ. Mɑ tɑ nɑ nɔɣɔlʋ. 31 Mɑɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ nɑ mɑ́ yele nɑ mǝ lɑkɑsɩ mǝlɩ mǝ nyɔɔŋ tɑɑ. Mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ́ nyɑɣɑ-mɛ ɩsɩɩ kɔkɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

23

Sɑmɑlii tɛtʋ yǝlɑɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, ɑlɑɑ nɑpǝlɩ pɑɑ wɛnnɑ nɑɑlɛ, pɑ too kɛ kʋlʋm. 3 Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ Icipiti tɑɑ timpi pɑɑ wɛɛ tɔɣɔ pɑ pɛɛlʋtʋ wɑɑtʋ. Tǝnɑɣɑ pɑ cɑɑlɑ pɑ pɛɛlʋtʋ hǝlɑ kɛ wɑɣɑlʋɣʋ, nɑ pɑ́ ŋmɑkǝlɩ-yɛ. 4 Pɑ yɑɑkɑɣɑ kɔɣɔ sɩ, Oholɑ, ɩlɛɣɛlɛ Sɑmɑlii tɛtʋ. Neu sɩ Oholipɑ, ɩlɛɣɛlɛ Yosɑlɛm. Mɑ́ tǝnnɑ-wɛ, nɑ pɑ́ lʋlɩ-m ɑpɑlʋpiyɑ nɑ ɑlʋpiyɑ. 5 Amɑ Oholɑ nɑ́ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. Pǝyele mɑ́ tǝnnɑ-ɩ. Mpɑ n nyɩɩlɑɑ tɔɣɔlɛ nyɑ́ cɔlɔ nyǝ́mɑ Asilii nyǝ́mɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ń lǝsɑ pɑ tɑɑ kɛ́ tɑŋnɑɑ. 6 Pɑɑ kɛ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ́, nɑ tɔm hʋʋlɑɑ sɔsɑɑ. Pɑ suukɑɣɑ wontu kʋpɑmpɑntʋ kɛ́. Pɑɑ kɛ́ ɩfepiyɑ nɑ pɑ́ tewɑ nɑ pɑ́ cɑkɩ kpɑɣɑnǝŋ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Oholɑ nyɑ́ luɣu lɑpɑ Asilii nyǝ́mɑ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ mpɛ. N sɔɔlɑ-wɛ, nɑ ń pilisi nyɑ́ tɩ nɑ pɑ tɩɩŋ. 8 Wɑsɑŋkɑlǝtʋ nti ń lɑkɑɣɑ Icipiti tɔɣɔ n tʋɣʋtɑɑ. Tǝnɑɣɑ pɑ cɑɑlɑ nyɑ́ pɛɛlʋtʋ hǝlɑ wɑɣɑlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hǝntǝnɑ-ŋ nyɑ́ pɛɛlʋtʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ pǝsɩ-ŋ wɑsɑŋkɑlɩ. 9 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tʋ-ŋ nyɑ́ tɑŋnɑɑ Asilii nyǝ́mɑ mpɑ nyɑ́ luɣu sʋʋ mpʋ tɔ pɑ niŋ tɑɑ. 10 Pɛlɛ pɑ kuu nyɑ́ pǝyɑlɑɑ nɑ nyɑ́ pɛɛlɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ wɔɣɔsɩ nyɑ́ wontu nɑ pɑ́ kʋ-ŋ nɑ lɑɣɑtɛ. Ɩsǝnɑ pǝ hɔmɑ nyɑ́ ŋkpɑŋʋɣʋ sɩ ɑlɑɑ lɛlɑɑ ɩ́ nɑ́ tɔɣɔlɛ.

Yosɑlɛm ɩcɑtɛ yǝlɑɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ

11 Oholɑ neu Oholipɑ nɑ́ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ. Amɑ ɩ kʋnyɩɩlǝŋ tɛlǝsɑ mpǝle. Oholipɑ nyɑ́ nyǝntʋ tɛɛ nyɑ́ kɔɣɔ nyǝntʋ. 12 Nyɑ́ cɔlɔ Asilii nyǝ́mɑ tɔm hʋʋlɑɑ, nɑ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ. Pɑ suuwɑ wontu kʋpɑntʋ kɛ́ nɑ pɑ́ kɛ́ ɩfepiyɑ. Pɑ tewɑɣɑ nɑ pɑ́ cɑkɩ kpɑɣɑnǝŋ, mpɛɣɛ n tǝŋɑɣɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ cɛkǝnɑɑ sɩ, nyɑ́ pilisɑ nyɑ́ tɩ tɔtɔ. Mǝ nɑɑlɛ mǝ tɔntɛ lɑpɑ kʋlʋmtǝlɛ. 14 Oholipɑ nɑ́ sɔɔsɑ lɛntɩ kɛ nyɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔɔ. Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ n nɑwɑ pɑ lǝsɑ Pɑpiloni nyǝ́mɑ fotoo nɑ lʋm kʋsɛɛmǝm kɛ koluŋɑ tɔɔ. 15 Pɑ lǝlɑ tɑmpɑlɑnɑɑ kɛ pɑ tɩɩsɩ tɑɑ. Pɑ temɑ nyɔɔŋ sɑɑlɑsɩ kʋwɑlɑsɩ, pɑ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ ɑwulɑɑ. Ɩsɩɩ Pɑpiloni nyǝ́mɑ wɛʋ pɑ tɛ tɔ. 16 Wɑɑtʋ wei Oholipɑ n nɑ́-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ tɔɣɔ ń nyɩɩlɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ ń tili nyɑ́ tillɑɑ kɛ pɑ tɛ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni nyǝ́mɑ polɑ nyɑ́ kiŋ nɑ nyɑ́ nɑ-wɛ ɩ́ kɑɑ nyɑɑlʋɣʋ. Nɑ pɑ́ pilisi-ŋ nɑ pɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. N pilisɑ nyɑ́ tǝɣɩ mpʋ, ɩlɛnɑ nyɑ́ tɑɑ kpɑnɑ-wɛ. 18 N kɑ pǝsɑ nyɑ́ tǝɣɩ wɑsɑŋkɑlɩ kɛ́ tǝkeelee. N hʋlɑ nyɑ́ tɑpɑkpɛtɛ kɛ yǝlɑɑ. Hɑlǝnɑ mɑ nyǝɣǝsɩ-ŋ ɩsɩɩ mɑ nyǝɣǝsʋɣʋ nyɑ́ kɔɣɔ tɔ. 19 N lʋlǝsɑ nyɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ́, nɑ ń tɔɔsǝɣɩ ɩsǝnɑ n lɑkɑɣɑ nyɑ́ tǝɣɩ nyɑ́ pɛɛlǝtʋ wɑɑtʋ kɛ Icipiti tɔ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɑ́ luɣu sʋʋwɑ nyɑ́ tɑŋnɑɑ mpɑ pɑ wɛnɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ luluɣu tɔ. Ɩsɩɩ kpɑŋɑsɩ nɑ kpɑɣɑnǝŋ pǝ wɛʋ tɔ.

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm

21 Oholipɑ, n tɔɔsɑ ɩsɑɣɑtʋ nti n lɑpɑ nyɑ́ pɛɛlʋtʋ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Icipiti nyǝ́mɑ wɑɣɑlɑɣɑ nyɑ́ hǝlɑ nɑ pɑ́ ŋmɑkǝlǝɣɩ-yɛ. 22 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Mɑɑ yele nɑ nyɑ́ tɑŋnɑɑ tǝnɑ mpɑ nyɑ́ tɑɑ kpɑnɑɑ tɔ, pɑ́ lɩɩnɑ pɑɑ le nɑ pɑ́ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ. 23 Pǝ kpɑɣɑʋ Pɑpiloni ɩcɑtɛ, nɑ Kɑlǝtee nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔ. Nɑ Pekotɩ nɑ Sowɑ nɑ Kowɑ pǝ tɛtʋnɑɑ nyǝ́mɑ. Asilii nyǝ́mɑ tǝnɑ kɑ́ sɔɔsɩ pɑ tɔɔ. Mɑɑ kpeɣeli ɩfepiyɑ telɑɑ, nɑ kʋfǝnɛɛnɑɑ, nɑ tɔm hʋʋlɑɑ sɔsɑɑ, nɑ yoolɑɑ, nɑ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ. Pɑ tǝnɑ pɑɑ kɛ́ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ kɛ́. 24 Pɑɑ lɩɩnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́, nɑ yoolɑɑ tuutuumɑ nɑ pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ pǝ wontu. Pɑɑ kenti pɑ tɔɔ kɛ́ kpɑlǝŋ, nɑ yoou kɑhusi nɑ pɑ́ tɑ-mɛɣɛ kotɑɣɑ. Mɑɑ pɛtɩ Pɑpiloni nyǝ́mɑ kɛ mǝ tɔm. Pɛlɛ pɑɑ kɛɛsǝnɑ pɑ kiiŋ nɑ pɑ hʋʋnɑ-mɛ. 25 Mɑɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ mɑ́ yele nɑ mǝ kolontunɑɑ lɑ-mɛ nɑ mʋsʋŋ. Pɑɑ sɛtɩ mǝ mɩɩnɑ, nɑ mǝ ŋkpɑŋŋ. Pɑɑ kʋ mǝ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ lɑɣɑtɛ. Ɩlɛnɑ pɑ kuu mǝ pǝyɑlɑɑ nɑ mǝ pɛɛlɑɑ. Ye pǝ kɑɑsɑ mpɑ, ɩlɛ pɑ nyɑɣɑsɩ-wɛɣɛ kɔkɔ nɑ pɑ ɩsɛ. 26 Pɑɑ kuu mǝ wontu kʋsusuutu, nɑ mǝ kɑcɔkɑ nyǝntʋ tǝnɑ. 27 Mɑɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ mǝ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ. Nɑ mǝ wɑsɑŋkɑlǝtʋ nti ɩ cɑɑlɑ Icipiti tɑɑ tɔ. Ɩ kɑɑ tɑsɑ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ nyɩɩlʋɣʋ, yɑɑ ɩ hʋʋ pɑ tɔm.

28 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ sɩ mɑɑ tʋ-mɛɣɛ mpɑ ɩɩ cɑɑkɩ nɑ mǝ́ tɑɑ kpɑɑnɑ tɔ pɑ niŋ tɑɑ. 29 Tɑɑ hɑŋɑɣɑ kɛ pɑɑ lɑnɑ-mɛ, nɑ pɑ́ kuu mǝ wɛnɑʋ mpi ɩ́ kontinɑ hɑŋɑɣɑ tɔ, nɑ pǝ́ yele-mɛɣɛ kpɛtɛ tǝyǝlǝyǝlɩ. Pɩɩ kuli mǝ tɛtɛlɑtǝtʋ nɑ mǝ wɑsɑŋkɑlǝtʋ ɩsɑɣɑtʋ nɑ pǝ fɛɛlɛ tɔɔ tǝyelele. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ lɑ-mɛ. Mpi tɔ, ɩ́ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ nɑ piitimnɑɑ. Ɩ pilisɑ mǝ tɩ nɑ pɑ tɩɩŋ. 31 Mǝ kɔɣɔ ɩkpɑtɛ kɛ ɩ́ tǝŋɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ tʋ-mɛɣɛ wɑhɑlɑ sɔsɔ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́*fɑ*. ɑ tʋwɑ pǝ hʋwɛɛ ɩsɩɩ Mɑtiyee 20:22. Fǝlɑnsɛɛ tɑɑ wɛɛ sɩ kɔpʋ kɛ́. 32 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ wɑhɑlɑ sɔsɔ kɛ́. Wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ wɑlɑɑ kɛ́ nɑ ɩ limɑɑ. Wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ kɑ yelinɑ nɑ pɑ́ tʋʋkɩ-mɛ nɑ pɑ́ woŋiɣi-mɛ. Wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ tɔɔwɑ sɔsɔm kɛ́. 33 Nyɑ́ kɔɣɔ Sɑmɑlii wɑhɑlɑ ɩnɩ, ɩ kɑ́ wɩɩ-ŋ nɑ ɩ́ kʋ-ŋ. Nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-ŋ nɑ ɩ́ tʋ-ŋ sɔɣɔntʋ. 34 N kɑ́ tɔɣɔ-ɩ kɛ́ nɑ ń tɛmɩ-ɩ. N kɑ́ yɔkɩ-ɩ hɔɣɔlɑsɩ nɑ sɩ́ hɛɛ nyɑ́ lɑŋlɛ tɑɑ. Mpi tɔ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ. 35 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: N sɔɔ mɑ tɔɔ. N lɔ-m nɑ wɑɑlɩ tɔ, nyɑ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ nɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɑ́ mǝlɩ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ.

Ɩsɔ kʋɣɩ Sɑmɑlii nɑ Yosɑlɛm pɑ tɔm

36 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, tɑɣɑnɩ nyɑ́ tɩ nɑ ń hʋʋnɑ Oholɑ nɑ Oholipɑ. Pǝ wɛɛ sɩ ń kuli pɑ ɑcɑɑlǝtʋ tɔɔ kɛ́. 37 Pɑ kɛ́ ɑlɑɑ yʋlʋkʋlɑɑ kɛ́, nɑ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ. Tɩɩŋ ɑsilimɑ nyǝŋ tǝlɑɑlɛ kɛ pɑ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. Pɑ lɑɑ-ɩ pɑ pǝyɑlɑɑ mpɑ pɑɑ lʋlɑ-m tɔ. 38 Mpi pɑ tɑsɑ-m lɑpʋ tɔɣɔlɛ pɑ pilisɑ mɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋ. Pɑ wɑkǝlɑ mɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ. 39 Wɑɑtʋ wei pɑ lɑɑkɑɣɑ pɑ piyɑ kɛ tɩɩŋ tɔɣɔ, pɑ polɑ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋɣʋ mɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ pɑ́ pilisi-tɛ. 40 Hɑlǝnɑ pɑ́ tili tillɑɑ kɛ ɑpɑlɑɑ pooluŋ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ. Pɛlɛ pɑ tɔɔ kɛ́ pɑ sɔwɑ lʋm, nɑ pɑ́ tʋ́ cǝlɑʋnɑɑ nɑ kɑcɔkɑ wontu. 41 Ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɣɑ pɑ kɑtonɑɑ kʋpɑmpɑmɑ tɔɔ, nɑ pɑ tɑɑpǝlǝnɑɑ kɛ pɑ nɔɣɔ tɔɔ. Nɑ pɑ́ sɩɩ mɑ tulɑɑlʋ nɑ nim kɛ pǝ tɔɔ. 42 Sɑmɑɑ wei ɩɩ hʋʋkɩ nɑtǝlɩ tɔ, ɩ kɔmɑ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ lɑkɩ kɔkɔtɛ. Sɑpɑɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɑ lɩɩnɑɑ. Pɑ tʋwɑ Oholɑ nɑ ɩ neu pɑ niŋ tɑɑ kɛ́ kpɑsɩ, nɑ pɑ temɑ-wɛɣɛ nteniŋ kʋpɑmpɑŋ. 43 Mpʋɣʋlɛ mɑ pɔɔsɑ pɑ tɑɑ ɑlʋ wei ɩ kpɑtǝlɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɑɑ tɔ sɩ: Nɔɔnɔɔ n kɑ́ lɑkɩ-tǝɣǝlɛ? Nɑ pɑɑ kɔɔ nyɑ́ kiŋ nɑ? 44 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ kɔɔ pɑ kiŋ ɩsɩɩ pɑ kɔŋʋɣʋ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlɑɑ kiŋ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlɑɑ pukɑɣɑ ɑlɑɑ sɑkɑlɑ nyǝ́mɑ Oholɑ nɑ Oholipɑ pɑ kiŋ. 45 Amɑ ɑpɑlɑɑ siɣisilɑɑ kɑ́ hʋʋnɑ-wɛ, ɩsɩɩ pɑ hʋʋkʋɣʋnɑ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ, yɑɑ mpɑ pɑ kʋɣɩ yǝlɑɑ tɔ. Mpi tɔ, pɑ kɛ́ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ kɛ́, nɑ yǝlɑɑ cɑlǝm wɛ pɑ niŋ tɔɔ. 46 Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Mɑɑ yele nɑ sɑmɑɑ kʋlɩ pɑ tɔɔ. Pɑɑ kuu pɑ wontu nɑ sɔɣɔntʋ pɩɩ-wɛ. 47 Sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ kɑ́ yɑɣɑ-wɛɣɛ pɛɛ, nɑ pɑ́ kʋ pɑ nɑ pɑ pǝyɑlɑɑ nɑ pɑ pɛɛlɑɑ nɑ lɑɣɑlɛɛ, nɑ pɑ nyɑɣɑsɩ pɑ tɛɛsɩ kɛ kɔkɔ. 48 Ɩsǝnɑ mɑɑ sɩɩ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑɣɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ. Ɩlɛnɑ pǝ́ hʋlɩ ɑlɑɑ lɛlɑɑ kɛ lɑɣɑtʋ nɑ pɑ́ tɑɑ tǝŋ pɑnɛ pɑ ɩkpɑtɛ. 49 Pɑ ɩsɑɣɑtʋ kɑ́ mǝlɩ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ. Pɑɑ sǝɣǝlɩ pɑ tɩɩŋ lɑɑʋ kʋpʋntʋɣʋ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ.

24

Yosɑlɛm nǝɣǝsǝnɑ tɑɑnɩɩsɛ wei kɔkɔtɑɣɑ kpɑwɑ tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu pǝnɑɣɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ. Ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ, kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ wule. Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́ tʋ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Mpi tɔ, kʋ wule kɛ Pɑpiloni wulɑʋ kɑ́ sʋʋ Yosɑlɛm tɑɑ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-tɛ. 3 Yɔɣɔtɩ yǝlɑɑ tɔɔ kʋllɑɑ mpɛɣɛ tɔm. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-tɩ sɩ:

Tǝsɩ tiyɑɣɑ,

tǝsɩ-kɛ nɑ ń pǝlɩ kɑ tɑɑ kɛ́ lʋm.

4 Tʋ nɑntʋ cǝɣǝlǝŋ kʋpɑŋ tǝnɑ.

Pɑɑ yule pɑɑ hɑmʋɣʋ,

nɑ ń suuli mʋwɑ kʋpɑnɑ.

5 Kpɑɣɑ kɑlǝkʋ tɑɑ heu kʋpɑmpɑŋ nɑntʋ.

Tʋ tɑɑsɩ kɛ sɔsɔm kɛ tiyɑɣɑ tɛɛ,

nɑ pǝ́ wɑsɑ teu.

Mpi tɔ, pǝ wɛɛ sɩ mʋwɑ

mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ pɩɩ tɔtɔɣɔ.

6 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ,

mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ,

yʋlʋkʋlɛ ɩcɑtɛ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Tǝ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɑɑnɩɩsɛ wei

kɔkɔtɑɣɑ kpɑwɑ, nɑ ɩ nyɑɑlʋɣʋ nɑ kɑtɛ tɔ.

Lǝsɩ tiipile nɑntʋ kɛ cǝɣǝlʋɣʋ cǝɣǝlʋɣʋ.

Pǝ tɑɑ sɔɔ pɑɑ kʋlʋmʋɣʋ.

7 Mpi pǝ tɔɔ tɔ, yǝlɑɑ mpɑ Yosɑlɛm kʋwɑ tɔ,

pɑ cɑlǝm wɛ ɩcɑtɛ hɛkʋ tɑɑ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ kɛ́ yem.

Nɔɣɔlʋ tɑ pǝlɩ-wǝɣɩ ɑtɛ sɩ

pɑ́ tɑkɩ-wǝɣɩ tɛtʋ.

8 Mɑ cɑɑwɑ sɩ mɑ hʋ́lɩ́ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ nɑ mɑ́ lɛɛtɩ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ ŋmɩɩsɩ ɩ cɑlǝm kɛ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ,

nɑ mɑ́ yele-wǝɣɩ mpʋ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ tɑkɩ-wɩ.

9 Pǝ tɔɔ kɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́,

mɑ yɔɣɔtǝɣɩ tǝfoo sɩ:

Yʋlʋkʋlɑɑ ɩcɑtɛ ntɛ́ tǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Mpi tɔ, mɑɑ tʋ́ tǝ tɑɑ kɛ́ kɔkɔ sɔsɑɣɑ.

10 Tʋ́ tɑɑsɩ kɛ sɔsɔm nɑ ń tʋ́ kɔkɔ,

tǝsɩ nɑntʋ kɛ teu nɑ ń tʋ tuusi pee. Mʋwɑ ɩ́ nyɑɣɑ.

11 Tǝnɩ tiipile kpɛtɛ kɛ mɑmɑlɑ tɔɔ nɑ tǝ́ hɑŋ.

Tǝ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ɩ́ sɛɛ,

nɑ tǝ ɑsilimɑ hoo tǝ tɑɑ,

nɑ tǝ kɔkɔtɑɣɑ nyɑɣɑ.

12 Tǝkɑɑsʋɣʋ tǝnɑ wɛ kpɛtɛ kɛ́. Kɔkɔtɑɣɑ kɑɑ lɩɩ yem nɑ pǝ tɑ kɛnɑ kɔkɔ. 13 Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kɑwɑlɑɣɑ wɛ pɑ ɑsilimɑ tɑɑ kɛ́. Mpi tɔ, mɑ cɑɑkɑɣɑ sɩ mɑ́ hɩɩsɩ pɑ ɑsilimɑ. Amɑ pɑ fɛɩ tǝnɑŋŋ, ɑ kɑɑ tɑsɑ hɩɩsʋɣʋ. Mɑɑ lɑnɑ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́ hɑlǝnɑ ɑ́ hɛɛ. 14 Mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. Mɑɑ lɑ pǝ tǝnɑɣɑ, mɑ kɑɑ nyɑ́. Pǝyele mɑ kɑɑ wɛɛnɑ pǝtɔɔtǝlɛ, yɑɑ mɑ́ tuli tɑpǝŋ. Pɩɩ hʋʋnɑ-mɛɣɛ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ mǝ tɔntɛ nɑ mǝ tǝmɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Ɩsekiyɛɛlɩ cɑɣɑlɛ kɛ lǝyɑɣɑ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 16 Yʋlʋ nyɑ́, mɑɑ yele nɑ sǝm kɛlɩ wei ɩ hɛɛsǝɣɩ nyɑ́ lɑŋlɛ tɔ. Ɩlɛ pǝ fɛɩ sɩ ń cɑɣɑ lǝyɑɣɑ yɑɑ ń wii, yɑɑ nyɑ́ ɩsǝlʋm ɩ́ tɩɩ lɩɩ. 17 Nmɛsɩ nyɑ́ lɑŋwɑkǝllɛ, tɑɑ cɑɣɑ lǝyɑɣɑ. Amɑ te nyɑ́ nyʋɣʋ sɑɑlɑɣɑ, nɑ ń lɛɛ nyɑ́ ntɑŋkpɑlɑ. Tɑɑ tɑkɩ nyɑ́ ɩsɛntɔɔ, pǝyele tɑɑ tɔɣɔ lǝyɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

18 Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́, tɑnɑŋ tɛɛ kɛ́ mɑ yɔɣɔtɑɣɑnɑ yǝlɑɑ. Ɩlɛnɑ tɑɑnɑɣɑ ŋkɛ kɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ ɑlʋ sɩ. Pǝ femɑ ɩlɛnɑ mɑ́ lɑ́ ɩsǝnɑ Ɩsɔ hʋlɑ-m tɔ. 19 Ntɛnɑ yǝlɑɑ pɔɔsɩ-m sɩ, mɑ́ kɛɛsɩ-wɛɣɛ mpi mɑ lɑkɩ mpʋ tɔ pǝ kʋtoluɣu. 20 Mpʋɣʋlɛ mɑ cɔ-wɛ sɩ, Tɑcɑɑ heelɑ-m tɔm 21 sɩ mɑ́ tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Ɩsɔ sɩ: Mɑɑ wɑkǝlɩ mɑ tǝsɛɛlɛ. Ntɛɣɛ pɑ hɔŋnɑ pɑ tɩ nɑ pɑ́ hʋlǝsǝɣǝnɑ lɑŋɑ nɑ pɑ́ sɔɔlɑ-tɛ. Pɑɑ kʋ́ pɑ pɛɛlɑɑ nɑ pɑ pǝyɑlɑɑ mpɑ pǝ yelɑ Yosɑlɛm tɔ. 22 Pɑ kɑɑ tɑkɩ pɑ ɩsɛntɔɔ yɑɑ pɑ́ tɔɣɔ lǝyɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ. 23 Pɑ kɑɑ hɛtɩ pɑ nyɔɔŋ sɑɑlɑsɩ, yɑɑ pɑ́ wɔɣɔsɩ pɑ ntɑŋkpɑlɑ. Pɑ lɑŋɑ kɑɑ wɑkǝlɩ, yɑɑ pɑ́ wii. Amɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ nǝɣǝsɩ nɑ pɑ́ wiiki tǝmɑ tɔɔ. 24 Ɩsekiyɛɛlɩ mɑɣɑ pɑɑ kɛɛsǝnɑ nɑ pɑ́ lɑ́ teitei ɩsɩɩ mɑ lɑpʋ tɔ. Wɑɑtʋ wei yɑɑsinɑɑ mpɛ pɑɑ lɑ tɔ, pɑɑ nyɩ sɩ Ɩsɔ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mɑɑ lǝsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte tǝ kɛ́ mǝ kpʋlʋɣʋ tǝtʋlɛ nɑ ɩ́ hʋlǝsǝɣɩ-tɛ nɑ lɑŋɑ tɔ. Lonte ntɛɣɛ ɩ́ kɑ tɛɛlǝɣɩ nɑ ɩ́ hɔŋnɑ mǝ tɩ. Mɑɑ yele nɑ ɩ́ lɑŋ mǝ pǝyɑlɑɑ nɑ mǝ pɛɛlɑɑ tɔtɔ. 26 Ɩlɛ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ wei pǝ sɔɔwɑ tɔ, ɩ kɑ́ se nɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-mɛɣɛ-tɩ. 27 Wʋlɛ ńtɛ́ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mǝ nɔɣɔ kɑ́ kuli nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ wei pǝ sɔɔwɑ tɔ. Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ sum ɩsɩɩ kɑmumukɑ. Ɩsekiyɛɛlɩ nyɑɑ wɛɛnɑ ɩsɩɩ kʋhʋlʋm. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

25

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Amoni nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ Amoni nyǝ́mɑ tɛtʋ tɔɔ. Yɔɣɔtɩ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ mpɑ pɑɑ mɑɣɑnɑ-wɛ tɔ, pɑ tɔm. 3 Tɛlǝsɩ-wɛ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩ́ woŋɑɑ nɑ ɩ́ kpɑlǝsɩ kʋyɑŋku mɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ wɑkǝlɑɑ tɔ. Ɩ́ kpiisɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ. Kolontunɑɑ kuu Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ. 4 Mɑɑ yele nɑ ilim tǝlɩɩlɛ nyǝ́mɑ tɔɣɔ mǝ tɛtʋ. Pɑɑ siki pɑ tǝsʋʋlɛnɑɑ nɑ pɑ́ kɑ́ pɑ kɑlǝkǝŋ. Pɑɑ tɔɣɔ mǝ tɛtʋ kʋlʋlʋm, nɑ pɑ́ nyɔɔ mǝ nɑɑlǝm. 5 Mɑɑ pǝsɩ mǝ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Lɑpɑɑ kɛ yooyoonɑɑ tǝtɔɣɔlɛ. Mǝ tɛtʋ tǝnɑ kɑ pǝsɩ heeŋ tǝhɛɛsǝlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

6 Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ, mǝ lɑŋlɛ hɛɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ wɑhɑlɑnɑɑ. Ɩ́ woŋɑɑ nɑ ɩ́ ŋmɑɑlɩ nɑ ɩ́ footi-wɛɣɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ. 7 Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ niŋ nɑ mɑ́ yele nɑ piitimnɑɑ lɛlɑɑ lɛɛkɩ mǝ nyǝm tǝnɑ. Mɑɑ kpiisi-mɛ tǝkpɑtɑɑ kɛ́ tɛtʋnɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ

8 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Mowɑpʋ nɑ Seyii pǝ nyǝ́mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, Yutɑ yǝlɑɑ wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ. Pɑ tɑ pɑɣɑtɩ. 9 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele nɑ kolontunɑɑ tii ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ wɛ Mowɑpʋ tɛtʋ toŋɑ tɔɔ tɔ ɑ tɔɔ. Anɩ ɑ kentinɑ pɑ tɔɔ. Pɑɑ yɔkɩ-yɛɣɛ kʋlʋm kʋlʋm. Pɑɑ ɑ tɑɑ wenɑ ɑ kǝlɑ teu tɔ, ɩsɩɩ Pɛtɩ-Yesimɔtɩ, nɑ Pɑɑlɩ-Meyɔŋ, nɑ Kiliyɑtɑyim. 10 Mɑɑ yele nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔntɑɑ tɔɣɔ Mowɑpʋ*fɑ* nyǝ́mɑ tɛtʋ. Ɩsɩɩ pɑ tɔɣɔʋ Amɔŋ nyǝ́mɑ nyǝntʋ tɔ. Hɑlɩ nɔɣɔlʋ kɑɑ kɔɔ ɩ́ tɔɔsɩ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ mɛ mǝ tɔɔ. ɑ 11 Mɑɑ tǝŋ siɣisuɣu kɛ́ nɑ mɑ́ lɑnɑ-mɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Ɩtɔm nyǝ́mɑ mɛ mǝ tɑsǝkǝlɛ ntɛ́, lɛɛtʋɣʋ mpi ɩ́ lɛɛtɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ. 13 Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ niŋ. Mɑɑ kʋ́ yǝlɑɑ nɑ wontu. Pɩɩ kpiisi-mɛɣɛ pǝ kpɑɣɑʋ Temɑŋ ɩcɑtɛ, hɑlǝnɑ Tetɑŋ nyǝntɛ tɔ. 14 Mɑɑ yele nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛɛtɩ Ɩtɔm nyǝ́mɑ mɛ nɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛkǝnɑ mɑ lɛɛtʋɣʋ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Filiisi nyǝ́mɑ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Mpi pǝ tɔɔ tɔ. Filiisi nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ tɑɣɑnɑ mǝ lɛɛtʋɣʋ. Ɩ́ lɛɛtɑ Yutɑ nyǝ́mɑ, ɩ́ nyǝnɑ-wɛɣɛ yem. Ɩ́ pɛɛkɑɑ sɩ ɩ́ kpiisi-wɛ nɑ tɑɑ hɑŋɑɣɑ tɑm nyǝŋkɑ. 16 Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɩ, mɑɑ tʋ́ Filiisi nyǝ́mɑ mɛɣɛ niŋ. Mɑɑ kpiisi mǝ tǝnɑ mpɑ ɩ́ lɩɩnɑ Kɑfǝtɔɔ tɛtʋ nɑ ɩ́ cɑɣɑ teŋku nɔɣɔ tɔ. 17 Mɑɑ lɛɛtɩ-mɛɣɛ sɔsɔm, nɑ mɑ́ hɔ mǝ ŋkpɑŋŋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Wɑɑtʋ wei mɑɑ lɑ-mɛɣɛ mpʋ tɔɣɔ ɩ́ kɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

26

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Tiii nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu wɑɑlɩ, pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋmɑɣɑ nyǝŋkɑ. Ɩsɔtʋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Tɑcɑɑ heelɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, timpi Tiii nyǝ́mɑ woŋɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nɑ pɑ́ kpɑlǝsɩ sɩ, yɛɛ, pǝ tɩɩ wɑkǝlɑ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ yǝlɑɑ tǝŋɑɣɑnɑ tɔ. Pɑɑ kpɑɣɑ tǝ kʋlɑpǝlɛ, pɑɑ tɑsɑ toŋ sʋʋʋ. Mpi tɔ, Yosɑlɛm pǝsɑ ncɑɑlɛ kɛ nɔɔnɔɔ. 3 Mɑ sǝŋɑ Tiii nyǝ́mɑ mɛ mǝ tɔɔ kɛ́. Mɑɑ yele nɑ piitimnɑɑ tuutuumɑ kʋlɩ mǝ tɔɔ, ɩsɩɩ teŋku lʋm huukuɣu tɔ. 4 Pɑɑ yɔkɩ Tiii ɩcɑtɛ koloosi, nɑ pɑ́ hu mǝ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ pɑɑlɩ ɩcɑtɛ tɛtʋ nɑ pǝ́ yele ɑtɛ kʋkpɑmʋɣʋ. 5 Tɩɩ pǝsɩ lonte nte tǝ tɑɑ tiinɑ kpɑlɑɑ leŋ pɑ puluŋ kɛ teŋku tɑɑ tɔ. Piitimnɑɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ-tɛ. Mpi tɔ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ. 6 Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ́ tǝ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ nɑ lɑɣɑtɛ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

7 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ kɛ́ sɩ: Mɑɑ yele nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ, wei ɩ kɛ́ ɑwulɑɑ wulɑʋ tɔ, ɩ́ nɑ ɩ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ cɑɣɑlɑɑ, nɑ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ pɑ́ kpeɣeli nɑ pɑ́ wɛɛ yǝlɑɑ tuutuumɑ, nɑ pɑ́ tii Tiii nyǝ́mɑ tɔɔ. 8 Pɑɑ kʋ́ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ cɔɔnɑ Tiii ɩcɑtɛ kɛ teŋku kʋteŋ tɔɔ tɔ nɑ lɑɣɑtɛ. Kolontunɑɑ kɑ́ hɛɛ lɔɔŋ nɑ pɑ́ lo hɑpɛɛ tɑkɑ, nɑ pɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ koluŋɑ kʋkentɑɣɑ. 9 Pɑɑ mɑ pɑ yoou ɩtuule kɛ mǝ ɩcɑtɛ koluŋɑ. Pɑɑ tusi mǝ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ nɑ pɑ yoou wontu. 10 Pɑ kpɑɣɑnǝŋ tuutuumɑ mʋsʋɣʋ kɑ́ wɑɑsɩ mǝ tɔɔ. Ɩ cɑɣɑlɑɑ nɑ pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ kɔkɔtɛ kɑ́ ciɣiti mǝ koloosi. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ sʋʋnɑ mǝ ɩcɑtɛ nɔnɔɔsɩ, ɩsɩɩ pɑ sʋʋkʋɣʋ ɩcɑtɛ nte pɑ lɛɛkɑɑ tɔ tǝ tɑɑ tɔ. 11 Pɑɑ fɛlɩ mǝ hɑpɛɛ tǝnɑ tɔɔ nɑ pɑ kpɑɣɑnǝŋ ɑcʋwɑ. Pɑɑ kʋ́ mǝ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ nɑ lɑɣɑtɛ. Pɑɑ pɛtɩ mǝ tǝlɑɑlɛ ɑkelenɑɑ mpɑ pɑ hʋlǝɣɩ sɩ ɩ́ wɛnɑ toŋ tɔɣɔ ɑtɛ. 12 Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɩɩlɩ mǝ wɛnɑʋ nɑ pɑ́ kuu mǝ kɑtɑɑtɑɣɑ wontu. Pɑɑ yɔkɩ mǝ ɩcɑtɛ koluŋɑ, nɑ pɑ́ tusi mǝ tɛɛsɩ kɑcɔkɑ nyǝnsɩ. Pɑɑ pɛtɩ teŋku tɑɑ kɛ́ pɛɛ nɑ pǝ tɑɑsɩ nɑ pǝ tɛtʋ. 13 Mɑɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ kɛ mǝ yontu kɔkɔtɛ. Pɑ kɑɑ tɑsɑ mǝ cǝmǝŋ tɑŋ kɛ nɩɩʋ. 14 Mɑɑ pǝsɩ mǝ ɩcɑtɛ kɛ kʋkpɑmʋɣʋ kpɛtɛ nyǝŋkʋ ŋku kʋ tɔɔ pɑ leŋ tiinɑ puluŋ tɔ. Nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ ŋmɑʋ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Tiii ɩcɑtɛ nyɑ́, pɑɑ wɑkǝlɩ-ŋ nɑ pǝ́ kʋ́ nyɑ́ tɑɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ mɔlǝɣɩ ɑcufu ɩnɩ ɩ tɑɑ. Ɩlɛnɑ teŋku nɔɣɔ ɑcɑlɛɛ nyǝ́mɑ sʋʋ seluɣu. 16 Teŋku nɔɣɔ ɑwulɑɑ tǝnɑ kɑ́ kʋlɩ pɑ kumlee tɔɔ. Pɑɑ wɔɣɔsɩ pɑ kɑwulɑɣɑ tokonɑɑ mpɑ pɑ sɔpɑ tɔ. Ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ cɑɣɑ ɑtɛ, nɑ pɑ́ seliɣi kʋtɑmsɑ. Mpi tɔ, pɑ lɑŋɑ wɑkǝlǝnɑ ɩcɑtɛ ntɛ́.

17 Pɑɑ mɑ kɑwǝyɑɣɑ kɛ ɩcɑtɛ ntɛ́ tǝ tɔm sɩ:

Pʋwɛ, ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ tǝlɛ.

Pǝ wɑkǝlɑ-tɛ, nɑ pǝ́ kpiisi-tɛɣɛ teŋkunɑɑ tɑɑ.

Tǝ yǝlɑɑ kɑ ŋmɑkǝlɑ ɑntulinyɑ tɑɑ kɛ́.

Mpɑ pɑ cɔɔnɑ-tɛ tɔ pɑ

nɩɩkɑɣɑ tǝ sɔɣɔntʋ kɛ́.

18 Nɔɔnɔɔ teŋkunɑɑ nɔɔsɩ yǝlɑɑ

seliɣi tǝ wɑkǝlʋɣʋ tɔɔ kɛ́.

Ɩlɛnɑ kʋtemiŋ pooluŋ nyǝŋ

nyǝ́mɑ tɛɛ sʋʋkɩ tǝ sɑɑlʋɣʋ tɔɔ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ pǝsɩ-tɛɣɛ ncɑɑlɛ, ɩsɩɩ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ, nɔɣɔlʋ kɑɑ cɑɣɑ. Mɑɑ yele nɑ teŋku lumɑŋ sɔsɔɔŋ lʋm lɩɩ nɑ pǝ́ li-tɛ. 20 Mɑɑ tisi-tɛɣɛ hɑtoo ɑtɛtǝlɛ tɑɑ nɑ tǝ́ mɑɣɑnɑ pɩɩsɩ tǝnɑ sǝtɑɑ. Tɩɩ cɑɣɑ tɛtʋ tɛɛ timpi nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ lɔŋtɑɑ ncɑɑ tɔɣɔ, ɑtɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-tɛɣɛ sǝm tɔ, pɑ kiŋ. Tǝ kɑɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ tɑɣɑnɩ mǝlʋɣʋ. Pǝyele nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ tǝ tɑɑ kɛ́ cɑɣɑlɛ, pǝ́cɔ́ tǝ kɑɑ tɩɩ wɛɛnɑ lonte kɛ weesuɣu nyǝ́mɑ tɑɑ. 21 Sɔɣɔntʋ kɑ́ pɩɩ yǝlɑɑ nɑ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ-tɛ tɔ. Mɑɑ kpiisi-tɛ tǝkpɑtɑɑ. Tǝ kɑɑ tɑsɑ wɛɛʋ, pɑɑ pɛɛkɩ-tɛ pɑ kɑɑ keesi-tɛ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

27

Tiii ɩcɑtɛ ncɑɑlɛ tɔɔ wulɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, wii Tiii ɩcɑtɛ tɔɔ sɩ: 3 Hei, Tiii, nyɑ́ wei n wɛ teŋku nɔɣɔ, nɑ nyɑ́ nɑ teŋku tɑɑ tɛtʋnɑɑ pɑɣɑlɛ ɩ́ lɑkɩ tɑɑtǝlɛ tɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

N tɔŋɑɣɑ sɩ n tewɑ tǝmɑmmɑm ɩlɛ?

4 Nyɑ́ toosi ntɛ́ hɑtoo teŋku hɛkʋ tɑɑ.

Nyɑ́ sɑɑkǝlɑɑ sɑɑkɑ-ŋ teu kɛ́.

5 Senii pʋɣʋ tɩɩŋ kʋpɑŋ kɛ ɩ́ sɑɑkǝnɑ kpɩɩlʋɣʋ.

Ɩ́ cɑɑ Lipɑŋ tɩɩŋ kʋpɑŋ

nɑ ɩ́ lɑ́ tesikɑ sɔsɑɣɑ.

6 Pɑsɑŋ tɛtʋ tɩɩŋ kʋpɑŋ kɛ

ɩ́ sɑɑkɑ kpɩɩlǝŋ lɔɣɔlɑsɩ nsi

pɑ hɑtǝɣǝnɑ lʋm tɔ.

Ɩ́ sɑɑkɑ kʋcɑcɑɣɑŋ nɑ Kǝlɛɛkɩ tɛtʋ

tɩɩŋ nɑ ɩ́ tʋ pǝ tɔɔ kɛ́ tuu kelɑ*fɑ*. ɑ sɔsɔɔm kɛ́.

7 Icipiti kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ kɛ

ɩ́ lʋʋnɑ mǝ kpɩɩlǝŋ pɔɔŋ nɑ ɩ́ sɔ.

Mǝ pɔɔŋ ɩnǝɣɩ pɑ nyǝŋnɑ-mɛɣɛ pooluŋ.

Sipili tɛtʋ pɔɔŋ wei pɑ sɛɛsɑɑ

nɑ pɑ́ lii ɑkpɑɑyɑlɑ tɔɣɔ ɩ́ tɑkɑ mǝ kɑtɑɑtɑɣɑ wontu tɔɔ.

8 Sitɔŋ nɑ Alǝfɑtɩ pǝ ɑcɑlɛɛ yǝlɑɑ

ntɛ́ mǝ kpɩɩlǝŋ sɑɑlɑɑ.

Tiii nyǝntɑɑ sɔsɑɑ ntɛ́ kpɩɩlʋɣʋ pɑɑsǝnlɑɑ.

9 Pipǝlɔsɩ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ mpɑ pɑ

nyǝ́mɑ niŋ tǝmɑ lɑpʋ nɑ pɑ́ wɛ cɑŋǝm kɛ teu tɔ.

Mpɛ pɑ pɑɑsɑɣɑnɑ kpɩɩlʋɣʋ pɔɣɔlʋɣʋ kɛ tɑɣɑnʋɣʋ.

Teŋku kpɩɩlǝŋ sɔsɔɔŋ kɔŋɑɣɑ mǝ tɛɣɛ.

Ɩ tɑɑ yǝlɑɑ yɑkɩ mǝ kɑtɑɑtɑɣɑ wontu.

10 Pɛɛsɩ nɑ Lutɩ nɑ Puti pǝ yoolɑɑ

lɑkɑɣɑ nyɑ́ yoolɑɑ kɛ tǝmlɛ.

Mpɛ pɑ pusɑɣɑnɑ kpɑlǝŋ nɑ yoou kɑhusi kɛ tǝsikilenɑɑ tɑɑ.

Mpʋ pǝ kʋsɑɣɑnɑ nyɑ́ nyʋɣʋ.

11 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ yoolɑɑ nɑ Alǝfɑtɩ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ pɑ feŋɑɣɑnɑ mǝ koloosi. Nɑ Kɑmmɑtɩ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ feŋiɣi ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ. Ɩ́ pusɑɣɑ mǝ kpɑlǝŋ kɛ koluŋɑ ŋkɑ kɑɑ cɔɔnɑ-mɛ tɔ kɑ tɔɔ kɛ́. Pɛlɛ pɑ lɑkɑɣɑnɑ nɑ mǝ teu sɔɔsǝɣɩ.

Tɑɑtǝlɑɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Tiii tɔm

12 Tiii, nyɑ́ nɑ Tɑɑsisi tɛtʋ nyǝ́mɑ ɩ́ lɑkɑɣɑnɑ tɑɑtǝlɛ. Mpi tɔ, n kɑ wɛnɑ kʋpɛɛtǝm kɛ tuutuumɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ pɛɛtǝɣǝnɑ-ŋ liɣitee nyǝɣǝtʋ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ kʋsɛɛmʋɣʋ nɑ kʋhʋlʋmʋɣʋ sǝlǝpɑ nyǝŋkʋ. 13 Hɑlɩ Tiii nyɑ́ nɑ Kǝlɛɛsɩ nɑ Tupɑɑlɩ nɑ Mesɛkɩ pǝ tɛtʋ yǝlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ lɑkɑɣɑ tɑɑtǝlɛ. Pɛlɛ pɑ lɑɣɑsɑɣɑnɑ-mɛɣɛ yomɑɑ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ wontu. 14 Tokɑɑmɑ nyǝ́mɑ nɑ́ kɔŋɑɣɑnɑ kɛɛkɛnɑɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɑsewɑ nyǝŋ. Nɑ kpɑŋɑsɩ cɑmnɑnɑɑ*fɑ* nɑ pɑ́ pɛɛtǝɣǝnɑ-mɛ. ɑ pǝ́ lʋlɩ mpi tɔ. 15 Mǝ nɑ Tetɑŋ tɛtʋ nyǝ́mɑ ɩ́ lɑkɑɣɑnɑ tɑɑtǝlɛ. Nɑ tɛtʋnɑɑ mpɑ lʋm cɔɔnɑɑ tɔ pɑ pɑɣɑlɛ nyǝ́mɑ tɔtɔ. Pɛlɛ pɑ fɛlǝɣɩ-mɛɣɛ tuuŋ kelɑ nɑ tɑɑsɩ kʋkpɛɛtɑsɩ nɑsǝlɩ. 16 Ɩtɔm nyǝ́mɑ yɑkɑɣɑ mǝ wontu pɑɣɑlɛ kɛ́, nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ-mɛɣɛ liɣitee pɛɛ tiŋ ɑtɔntɔɔtɛ nɑ kʋsɛɛmlɛ, nɑ pɔɔŋ wei pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ tɔ. Nɑ wei pɑ sɔpɑ tɔ, nɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ pɔɔŋ, nɑ pɔɣɔlɑsɩ. 17 Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pǝ yǝlɑɑ pɛɛtɑɣɑnɑ-mɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ pee kɛ́, nɑ tɩɩŋ nɑ nim, nɑ kɔɔlɛ. 18 Tɑmɑsɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ yɑkɑɣɑ mǝ wontu pɑɣɑlɛ nɑ mǝ kʋwɛnɑm pɑɣɑlɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ-mɛɣɛ Hɛlǝpɔŋ nyǝ́mɑ sʋlʋm, nɑ Sɑhɑɑ nyǝ́mɑ heeŋ hʋntʋ. 19 Hɑtoo Usɑlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ tɑŋ nɑ Yɑfɑŋ pɑ piitimnɑɑ pɑ yɑkɑɣɑ mǝ kiŋ nɑ pɑ pɛɛtǝɣǝnɑ-mɛɣɛ nyǝɣǝlʋɣʋ ŋku pɑ lupɑ tɔ. Nɑ tulɑɑlʋ nɑ nyɩɩtʋ sɔɔsʋŋ nyǝntʋ. 20 Kpɑɣɑnǝŋ pɔɔŋ kɛ Tetɑŋ nyǝ́mɑ pɛɛtɑɣɑnɑ-mɛ. 21 Mǝ nɑ Lɑɑlupunɑɑ nɑ Ketɑɑ tɛtʋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ ɩ́ lɑkɑɣɑnɑ tɑɑtǝlɛ, pɛlɛ pɑ yɑkɑɣɑ mǝ wontu nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ-mɛɣɛ ɩwɛɛsɩ, nɑ heeŋ nɑ pǝŋtʋlʋŋ. 22 Mǝ nɑ Sɑpɑ tɑɑtǝlɑɑ, nɑ Lɑkǝmɑ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑtɑɣɑɑnɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑɣɑsǝɣɩ-mɛ nɑ tulɑɑlʋnɑɑ kʋpɑmpɑmɑ, nɑ liɣitee pɛɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ, nɑ wʋlɑ. 23 Mǝ nɑ Hɑlɑŋ nɑ Kɑnne nɑ Ɩteni pɑ ɑcɑlɛɛ yǝlɑɑ ɩ́ lɑkɑɣɑnɑ tɑɑtǝlɛ. Hɑlǝnɑ Sɑpɑ nɑ Asuu nɑ Kilimɑtɩ pɑ ɑcɑlɛɛ nyǝ́mɑ tɔtɔ. 24 Ɩ́ pɛɛtɑɣɑnɑ-wɛɣɛ kɑcɔkɑ wontu. Nɑ wontu nti pɑ lii ɑkpɑɑyɑlɑ tɔ. Nɑ nti pɑ sɔpɑ tɔ. Nɑ pɔɔŋ wei pɑ pɔɔkɩ ɑtɛ tɔ ɩ kʋcɔlɔcɔlǝŋ, nɑ ŋmɩɩsɩ nsi pɑ lʋʋ teu tɔ.

Tiii ɩcɑtɛ tɔɔ wulɑ tɔtɔ

25 Tiii kɑtɑɑtɑɣɑ wontu kɛ

Tɑɑsisi kpɩɩlǝŋ sǝɣǝlɑɣɑ.

Wontu kɑ su mǝ tɛɣɛ ɩsɩɩ kpɩɩlʋɣʋ kɛ teŋku tɑɑ.

26 Mǝ kpɩɩlǝŋ sɑɑlɑɑ ponɑ-mɛɣɛ teŋku lumɑŋ tɑɑ kɛ́.

Ɩlɛnɑ ilim tǝlɩɩlɛ heelim wɑkǝlɩ-mɛɣɛ tǝnɑ.

27 Mǝ kʋwɛnɑm, nɑ mǝ kɑtɑɑtɑɣɑ,

nɑ mǝ kʋpɛɛtǝm, nɑ mǝ kpɩɩlǝŋ sɑɑlɑɑ,

nɑ ɩ tǝmɑ lɑtɑɑ, nɑ mpɑ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ-ɩ

nɑ pɑ tɑɣɑnǝɣɩ-ɩ tɔ.

Mǝ tɑɑtǝlɑɑ nɑ mǝ yoolɑɑ mpɑ pɑ wɛ mǝ tɛ

nɑ mǝ sɑmɑɑ tǝnɑ.

Pɑɑ hoti teŋku lumɑŋ tɑɑ kɛ́

kʋyɑkʋ ŋku ɩ́ kɑ hoti tɔ.

28 Kpɩɩlǝŋ sɑɑlɑɑ kɑ́ wii

nɑ teŋku nɔɣɔ cɑɣɑlɑɑ nɑ́ɑ́ seliɣi.

29 Ɩ sɑɑlɑɑ tǝnɑ kɑ́ lɩɩ pɑ kpɩɩlǝŋ tɑɑ,

nɑ ɩ tɑɑ tǝmɑ lɑtɑɑ tǝnɑ tii ɑtɛ.

30 Ɩ́ kɑ́ wii Tiii ɩcɑtɛ tɔm

nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ.

Ɩ́ kɑ́ pǝlɩ mǝ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ tɛtʋ,

nɑ ɩ́ pilimi tɔlʋmɑ tɑɑ.

31 Ɩ́ kɑ́ looli mǝ nyɔɔŋ,

nɑ ɩ́ suu mǝ lǝyɑɣɑ wontu nti

tǝ wɛ ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ tɔ.

Ɩ́ kɑ́ wii mǝ ɩcɑtɛ tɔɔ,

nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ.

32 Ɩ́ kɑ́ wii lǝyɑɣɑ wulɑ

nɑ lɑŋpǝsǝlɛ sɔsɔɔlɛ.

Ɩ́ kɑ mɑ lɑŋwɑkǝllɛ kɑwǝyɑɣɑ sɩ:

Tiii ɩcɑtɛ nyɑ́ n tɑɑ fɛɩnɑ sɑɑlɑ.

Amɑ nɔɔnɔɔ pǝ wɑkǝlɑ-ŋ teŋku hɛkʋ tɑɑ.

33 Wɑɑtʋ wei nyɑ́ tɔɣɔnɑsɩ lɩɩkɑɣɑnɑ teŋku tɑɑ tɔ,

piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ pǝ cɑlǝsɑɣɑ.

Nyɑ́ kʋwɛnɑm nɑ nyɑ́

tɑɑtǝlɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ,

ɑtɛ ɑwulɑɑ sʋʋ toŋ.

34 Nɔɔnɔɔ teŋku tɔɣɔ Tiii ɩcɑtɛ

nɑ tǝ kɑtɑɑtɑɣɑ wontu.

Pǝ kpɛŋnɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ kotiɣi tǝ tɑɑ tɔ.

35 Teŋku nɔɣɔ yǝlɑɑ tǝnɑ wɛ

sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ tɑɑ.

Pɑ ɑwulɑɑ seliɣi nɑ pɑ ɩsɛntɑɑ wɑkǝlɑɑ.

36 Piitimnɑɑ tɑɑtǝlɑɑ kɑ́ kpɛɛtǝɣɩ nyɔɔŋ

nɑ sɔɣɔntʋ kɛ Tiii tɔm.

Mpi tɔ, mpi pǝ mɑɣɑnɑ-tɛ tɔ pǝ tɔm wɛ sɔɣɔntʋ.

Pǝ wɑkǝlɑ-tɛɣɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

28

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Tiii wulɑʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, heeli Tiii wulɑʋ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, Tiii wulɑʋ, n hɔŋ nyɑ́ tɩ sɩ, nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ. N cɑɣɑ Ɩsɔ tǝcɑɣɑlɛ kɛ teŋkunɑɑ hɛkʋ. Pǝyele nyɑɣɑ yʋlʋ kɛ́ n tɑ kɛ Ɩsɔ. Ɩlɛnɑ ń nyǝnǝɣɩ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ kɛ nyɑ́ nyǝntʋ. 3 Tiii wulɑʋ, ń hʋʋkɩ sɩ, n kǝlɑ Tɑniyɛɛlɩ kɛ́. 4 Nyɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ nyɑ́ lɑɣɑtʋ tɔɔ, n kɑɑwɑ wɛnɑʋ. N nyǝkɑ wʋlɑ nɑ liɣitee kɛ nyɑ́ kpɑncooŋ tɑɑ. 5 Nyɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ sɔsɔɔnɑ nɑ nyɑ́ tɑɑtǝlɛ tɔɔ, n kɑɑ wɛnɑʋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ sʋsɩ-ŋ kɑlɑmpɑɑnɩ tɑɑ.

6 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ, n nyǝnǝɣɩ nyɑ́ tɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɛ́. 7 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele nɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kǝlɑ mʋsʋŋ tɔ. Pɑ́ kɔɔ nyɑ́ tɔɔ nɑ pɑ́ sɛtɩ mpi n lɑpǝnɑ nyɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ kʋpɑnɑ ɑnɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ wɑkǝlɩ nyɑ́ teu. 8 Mʋsʋŋ sǝm kɛ n kɑ́ sɩ teŋku hɛkʋ tɑɑ. Pɑɑ tisi-ŋ pǝlɑɑʋ tɑɑ. 9 Ye nyɑ́ kʋlɑɑ kiŋ, n kɑ yɔɣɔtɩ sɩ n kɛ́ Ɩsɔ. Pǝyele n kɛ yʋlʋ nɑ? N kɛ́ yʋlʋ kɛ́ nyɑ́ kʋlɑɑ niŋ tɑɑ kɛ́, n tɑ kɛ Ɩsɔ. 10 N kɑ́ sɩ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ sǝm kɛ kpɑɩ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: 12 Yʋlʋ nyɑ́, mɑ kɑwǝyɑɣɑ kɛ Tiii wulɑʋ tɔm. Tʋ-ɩ yontu sɩ, Ɩsɔ lǝmɑɣɑsɛɛ sɔsɔɔnɑ kɑ yelɑɑ kɛ́ nɑ ń wɛɛ wei yǝlɑɑ kɛɛkǝnɑ ɩ tǝmɑ teu sɔsɔɔm tɑɑ nɑ ɩ kɑcɔkɑ tɑɑ tɔ. 13 Ɩsɔ tɑɑlɛ Ɩteni tɑɑ kɛ́ Tiii wulɑʋ nyɑ́ n kɑ wɛɛ. N kɑ suuwɑ liɣitee pɛɛ ɑnɩ ɑ tǝnɑ kɛ́. Ɩsɩɩ kʋsɛɛmlɛ cʋntʋ nyǝntɛ nɑ kɑsɑsɑŋɑ tiŋ toŋ nyǝŋ nyǝntɛ nɑ ɑtɔntɔɔtɛ nyǝntɛ nɑ kʋkpɛɛtǝlɛ nɑ pooku nyǝntɛ nɑ nte tǝ wɛ pooku tǝlɛ tɔ nɑ pooku kɑɑluulɑ nyǝntɛ, nɑ tiŋ ɑtɔntɔɔtɛ nyǝntɛ. N tʋkɑɣɑ kɑcɔkɑ wontu nti pɑ lɑpǝnɑ wʋlɑ tɔ. Kʋyɑkʋ ŋku pǝ ŋmɑ-ŋ tɔ kʋ tɔɔ kɛ́ pɑ tɑɣɑnɑ-tɩ. 14 Ɩsɔ sɩ: Mɑɑ sɩɩ-ŋ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ tɑŋlʋ wei ɩ tee kɔkɔ nɑ ɩ́ kɛ́ kentulu tɔ. Mɑ pʋɣʋ nɑŋŋ nyǝŋkʋ tɔɔ kɛ́ n kɑ wɛɛ. Nɑ n tɔŋ pɛɛ wenɑ ɑ mʋɣɩ kɔkɔ tɔ ɑ tɔɔ. 15 Hɑtoo wɑɑtʋ wei pɑ lʋlɑ-ŋ tɔɣɔ nyɑ́ tɔntɛ wɛ teu. Hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ ŋku pǝ kulɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ tɔ. 16 Nyɑ́ tɑɑtǝlɛ tɔɔmǝŋ tɔɔ kɛ́ mʋsʋŋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɑɣɑ-ŋ*fɑ*. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ pǝsɩ-ŋ yem tʋ, nɑ mɑ́ tɔɣɔnɩ-ŋ Ɩsɔ pʋɣʋ tɔɔ. N kɛ́ ɩsɔtɑɑ tɑŋlʋ kentulu kɛ́. Mɑɑ tɔɣɔnɩ-ŋ pɛɛ wenɑ ɑ teeki kɔkɔ tɔ ɑ tɔɔ. ɑ hɑɣɑ-ŋ nɑ ń pǝntɩ. Mɑɑ tɔɣɔnɩ-ŋ mɑ pʋɣʋ tɔɔ. Mɑɑ yele nɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlʋ kentulu nyɑ́ ń sɑɑlɩ yem kɛ́ pɛɛ wenɑ ɑ́ tee kɔkɔ tɔ ɑ tɑɑ. 17 N lɑpɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ nyɑ́ teu tɔɔ. Nyɑ́ hikuɣu teeli wɑkǝlɑ nyɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ. Mɑɑ pɛtɩ-ŋ ɑtɛ. Mɑɑ yele nɑ ɑwulɑɑ lɛlɑɑ nyǝnɩ-ŋ. 18 Nyɑ́ kɑwɑlɑɣɑ pɑɣɑlɛ nɑ nyɑ́ tɑɑtǝlɛ nte tǝ tɑ siɣisi tɔ pǝ lɑpɑ nɑ ń pilisi nyɑ́ nɑ Ɩsɔ mǝ tǝsulle. Mɑɑ lǝsɩ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ kɔkɔ ŋkɑ kɑ nyɑkɩ tɔ. Kɑɑ nyɑɣɑ-ŋ, nɑ pǝ́ yele tɔlʋmɑ kɛ ɑtɛɣɛ nyɑ́ nɑlɑɑ tǝnɑ ɩsǝpǝle tɑɑ. 19 Sɔɣɔntʋ kɑ pɩɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nyǝmɑ-ŋ piitimnɑɑ tɑɑ tɔɣɔ nyɑ́ nyʋɣʋ tɔɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɩɩ wɑkǝlɩ-ŋ tɑm tɔɔ kɛ́, nɑ ń pǝsɩ sɔɣɔntʋ pʋlʋ.

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Sitɔŋ nyǝ́mɑ

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 21 Yʋlʋ nyɑ́, kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ Sitɔŋ ɩcɑtɛ tɔɔ. Heeli-tɛɣɛ Ɩsɔ mɑ́ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. 22 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ kʋlɩ Sitɔŋ nyǝ́mɑ tɔɔ. Mɑɑ hʋ́lɩ́ mɑ teeli kɛ mǝ hɛkʋ. Mɑɑ hʋʋnɑ-mɛ nɑ mɑ́ hʋ́lɩ́ mɑ tǝnɑŋŋ wɛɛtʋ kɛ mǝ hɛkʋ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣǝlɛ ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 23 Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ kʋtɔŋ nɑ cɑlǝm kpe mǝ hɑpɛɛ tɔɔ. Lɑɣɑlɛɛ kɑ́ lɩɩnɑ ɩcɑtɛ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ, nɑ sǝtɑɑ hoti tǝ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ cɑɣɑnɑ hɛɛsʋɣʋ

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ: Piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ tɔ, pɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ footuɣu. Pǝ́cɔ́ pɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ sɔpʋ nɑ pɑ́ kɑɑlɩ-mɛ ɩsɩɩ sɔwɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɩ: Mɑɑ lǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛɣɛ timpi timpi ɩ́ yɑwɑ tɔ. Mɑɑ kpeɣeli-mɛ, ɩlɛnɑ mɑ́ hʋ́lɩ́ mɑ tǝnɑŋŋ wɛɛtʋ kɛ mǝ hɛkʋ nɑ piitimnɑɑ nɑ́. Ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ tɛtʋ nti mɑ hɑwɑ mɑ tǝmlɛ tʋ Yɑkɔpʋ tɔ tǝ tɑɑ. 26 Ɩ́ kɑ́ cɑɣɑnɑ hɛɛsʋɣʋ kɛ tǝnɑ, nɑ ɩ ŋmɑ́ tɛɛsɩ nɑ ɩ tuu lɛsɛŋnɑɑ. Wɑɑtʋ wei mɑɑ hʋʋnɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-mɛ nɑ pɑ́ footiɣi-mɛ tɔ ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ hɛɛsʋɣʋ. Pǝlɛɣɛ ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ.

29

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Icipiti nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ɣɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ, kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ wule, nɑ ɩ tɔ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ Icipiti wulɑʋ tɔɔ. Yɔɣɔtɩ nti tɩɩ mɑɣɑnɑ ɩ́ nɑ ɩ tɛtʋ tǝnɑ tɔ. 3 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑɑ kʋlɩ Icipiti wulɑʋ nyɑ́ nyɑ́ tɔɔ. N wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩʋ sɔsɔɔʋ ŋku kʋ hǝntɑ kʋ pusi tɑɑ tɔ. N hʋʋkɩ nyɑ́ tɑɑ sɩ, nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n lɑpǝnɑ Nili pɔɣɔ. 4 Mɑɑ tʋ nyɑ́ tɑmɑsɩ tɑɑ kɛ́ kulɑɣɑ, nɑ mɑ́ mɑtɩ Nili pɔɣɔ tiinɑ nɑ nyɑ́ sɛtʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ hɔ nyɑ́ nɑ tiinɑ tǝnɑ kɛ pɔɣɔ ŋkɛ kɑ tɑɑ. 5 Mɑɑ lɔɣɔ nyɑ́ nɑ nyɑ́ pusi sɔsɔɔnsɩ tiinɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. N kɑɑ pǝsɩ kʋlʋɣʋ, pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ kɑɑ kʋsɩ-ŋ. Mɑɑ hɑ-ŋ ɑtɛ wontu nɑ sumɑsɩ nɑ ń pǝsɩ sɩ tɔɣɔnɑɣɑ. 6 Ɩlɛnɑ Icipiti nyǝ́mɑ mɛ mǝ tǝnɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

Mpi tɔ, mǝ wɑɑsʋɣʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, wɛɛ kɛ́ tǝwɑʋ, ɩsɩɩ sǝsǝncɑŋɑ. 7 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔkɑ-ŋ pɑ niŋ tɑɑ, ɩlɛnɑ ń pɛlɩ nɑ ń cǝlɩ pɑ ɑsǝŋkpeku tǝnɑ, nɑ ń yɔɔlɩ pɑ ɑpɑlʋtʋ. 8 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Mɑɑ kɔnɑ mǝ tɔɔ kɛ́ lɑɣɑtɛ nɑ mɑ́ kpiisi yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ. 9 Pɩɩ kpiisi Icipiti tɛtʋ yǝlɑɑ, nɑ pǝ́ yele-tǝɣɩ kpɛtɛ.

Mpi tɔ, ɩ́ tɔmɑ sɩ mǝ tǝnnɑ Nili pɔɣɔ, sɩ mǝ lɑpǝnɑ-kɛ́. 10 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ kʋlɩ mǝ nɑ mǝ pusi mǝ tɔɔ. Mɑɑ kpiisi mǝ tɛtʋ, nɑ tǝ́ pǝsɩ ncɑɑlɛ, nɔɣɔlʋ kɑɑ wɛɛ. Pǝ kpɑɣɑʋ Mikitɔɔlɩ ɩcɑtɛ kɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ. Hɑlǝnɑ Asuwɑŋ nyǝntɛ kɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ, nɑ pǝ polo Ɩtiyopii tɛtʋ toŋɑ. 11 Yʋlʋ yɑɑ tɔtɛ nɑtǝlɩ tǝ kɑɑ fɛlɩ nɔɔhǝlɛ kɛ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ. Tɩɩ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ kpɛtɛ kɛ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu. Pɑ kɑɑ keesi yʋlʋ yɑɑ tɔtɛ. 12 Mɑɑ lɑ nɑ Icipiti tɛtʋ pǝsɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ. Pɩɩ tɛɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋnɑɑ tǝnɑ. Tǝ ɑcɑlɛɛ kɑ́ pǝsɩ ncɑɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ kɛ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu. Pɩɩsɩ nsɩ sɩ tɑɑ kɛ́ mɑɑ cɑ́ɑ́lɩ́ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ yɑ́ piitimnɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ tɑɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Pɩɩsɩ nɩɩlɛ tɛŋ, ɩlɛnɑ mɑ́ lǝsɩ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ timpi timpi pɑ yɑwɑ tɔ, nɑ mɑ́ kpeɣeli-wɛ. 14 Mɑɑ lɑɣɑsɩ pɑ wɛɛtʋ. Mɑɑ yele nɑ pɑ́ mǝlɩ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ tɛtʋ nti pɑ yɑɑkɩ sɩ Pɑtǝlɔsɩ tɔ tǝ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ cɑɑlɩ kɑwulɑɣɑ sǝkpelɑɣɑ. 15 Pɑ kɑwulɑɣɑ kɑ́ lɑ sǝkpelɑɣɑ kɛ lɛŋsɩ tɑɑ. Pɑ kɑɑ tɑsɑ piitimnɑɑ kɛ ŋmɑkǝlʋɣʋ. Mɑɑ pɑsɑ-wɛɣɛ nɑ pɑ́ tɑɑ tɔɣɔ piitimnɑɑ. 16 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ nɑɑni kɛ lɑpʋ, nɑ pɑ́ tekiɣi-wɛ, nɑ pɑ́ pǝntǝɣɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

Wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ tɔɣɔ Icipiti tɛtʋ

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ, ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ. Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 18 Yʋlʋ nyɑ́, Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ tʋwɑ ɩ yoolɑɑ kɛ tǝmlɛ sɔsɔɔlɛ kɛ Tiii nyǝ́mɑ tɔm tɑɑ kɛ́. Hɑlǝnɑ ɩ yoolɑɑ tǝnɑ nyɔɔŋ tɑɑ kpɛsɩ nɑ pɑ ɑsǝŋkpekiŋ liti. Ɩlɛ pɑɑ wulɑʋ yɑɑ ɩ yǝlɑɑ, pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ wɑɑ kookɑlɩ wei pɑ lɑpɑ tɔ ɩ tɑɑ. 19 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ mɑɑ hɑ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ kɛ Icipiti tɛtʋ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ kuu tǝ wontu nɑ tǝ wɛnɑʋ nɑ pǝ́ yele-tǝɣɩ kpɛtɛ tǝkpɑtɑɑ. Icipiti tɛtʋ kɑ́ pǝsǝnɑ Nepukɑnɛsɑɑ yoolɑɑ kʋfɛlʋɣʋ. 20 Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɩ, mɑɣɑ pɑ lɑpɑ tǝmlɛ kɛ Tiii tɛtʋ tɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ hɑɑkɩ-wɛɣɛ Icipiti tɛtʋ.

21 Wɑɑtʋ wei mpʋ ɩnɩ pɩɩ tɑlɑ tɔ, mɑɑ sɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ. Ye pǝ kɑɑsɑ Ɩsekiyɛɛlɩ nyɑ́, ɩlɛ mɑɑ hɑ-ŋ tomɑ nɑ ń pǝsɩ nɑ ń yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ wɛɛnɑ nɑɑni sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

30

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Icipiti nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, tɛlǝsɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ sɩ: Mǝ lɑŋɑ ɩ́ wɑkǝlɩ kʋyɛɛŋ wei ɩ kɔŋ tɔ ɩ tɔɔ. 3 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋyɑkʋ kpɛɣɛtɑɑ kɛ́. Kʋ kɛ́ sǝkpɛtʋɣʋ ɑnɑɑm kʋyɑkʋ kɛ́. Piitimnɑɑ tomle wɑɑtʋ kɛlɛ. 4 Yoou kɑ́ tii Icipiti nyǝ́mɑ tɔɔ. Yǝlɑɑ kɑ́ sɩ nɑ kolontunɑɑ kuu pɑ wɛnɑʋ, nɑ pɑ tɛtʋ pǝsɩ ncɑɑ. Hɑlɩ pǝ sɔɣɔntʋ kɑ́ pɩɩ Ɩtiyopii nyǝ́mɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ seliɣi. 5 Pǝ kpɑɣɑʋ Ɩtiyopii nyǝ́mɑ, nɑ Puti*fɑ* nyǝ́mɑ, nɑ Lutɩ nyǝ́mɑ, nɑ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ pɑɣɑlɛ nyǝ́mɑ, nɑ Lipii nyǝ́mɑ tɔ. Hɑlɩ pɩɩ kpɛnnɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ piyɑ nɑ pǝ́ kʋ́. ɑ 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ: Pɩɩ kpɛnnɑ Icipiti sǝnlɑɑ Mikitɔɔlɩ nyǝ́mɑ. Nɑ ilim ntɔɣɔŋ, nɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ kɛ Asuwɑŋ nyǝ́mɑ nɑ pǝ́ kʋ́ yoou tɑɑ. Ɩlɛnɑ Icipiti nyǝ́mɑ tǝmɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tii tǝfɛ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 7 Pɩɩ kpiisi mǝ tɛtʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ tɛtʋnɑɑ tǝnɑ. Mǝ ɑcɑlɛɛ kɑ́ pǝsɩ ncɑɑ. 8 Wɑɑtʋ wei mɑɑ tʋ́ Icipiti tɛtʋ kɛ kɔkɔ, nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ mǝ sǝnlɑɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 9 Mɑ tillɑɑ kɑ́ sʋʋ kpɩɩlǝŋ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ. Pɑɑ polo nɑ pɑ́ liɣiti Ɩtiyopii nyǝ́mɑ kɛ pɑ tǝpɑmm tɑɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ sʋʋ seluɣu, pǝ tɔŋnɑ kɔntɛ kɛ́.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ yele nɑ Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ kpiisi Icipiti nyǝ́mɑ tuutuumɑ. 11 Ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kǝlɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ pɑɑ ponɑ. Pɑɑ kʋ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ suuli sǝtɑɑ kɛ tɛtʋ nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ-tɩ. 12 Mɑɑ yele nɑ Icipiti pɔɣɔ pusi sǝkpesi nyɔɔ. Mɑɑ tʋ́ pɑ tɛtʋ kɛ ɑsɑɣɑɑ niŋ tɑɑ. Mɑɑ yele nɑ tǝ wɑkǝlɩ nɑ pǝ́ kpɛnnɑ tǝ tɑɑ nyǝm tǝnɑ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɑsɑɑ sɩ: Mɑɑ kpiisi tɩɩŋ nɑ kʋlɑlɑɑm tǝnɑɣɑ Mɑmfi ɩcɑtɛ tɑɑ. Pɑ kɑɑ tɑsɑ tɛtʋ tɔkʋlʋ nɔɣɔlʋɣʋ nɑʋ kɛ tǝ tɑɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ tʋ́ tǝ yǝlɑɑ tɑɑ kɛ́ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ. 14 Mɑɑ kpiisi Pɑtǝlɔsɩ ɩcɑtɛ. Mɑɑ sɔ kɔkɔ kɛ Sowɑŋ nyǝntɛ nɑ mɑ́ hʋʋnɑ No nyǝ́mɑ. 15 Mɑɑ mʋ́ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ nɑ Siŋ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ. Koluŋɑ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑŋɑ Icipiti nyǝ́mɑ tɔɣɔlɛ. Ɩlɛnɑ mɑ́ kpiisi No ɩcɑtɛ yǝlɑɑ tuutuumɑ. 16 Mɑɑ sɔ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ kɔkɔ. Ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ Siŋ nyǝ́mɑ. Pɑɑ tʋlɩ No ɩcɑtɛ koluŋɑ kɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́ nɑ lʋm wɑtɩ-tɛ. 17 Pɑɑ kʋ́ Oŋ nɑ Pi-pesɛtɩ pǝ ɑcɑlɛɛ ɩfepiyɑ nɑ lɑɣɑtɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kuu yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ. 18 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ mɑɑ pɛlɩ Icipiti nyǝ́mɑ kɑwulɑɣɑ kpɑtǝŋ. Mɑɑ sɩɩ pɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́ tǝnɑɣɑ. Sǝkpɛtʋɣʋ kɑ́ nyɑlɑ Tɑpɑnɛɛsɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. Pɑɑ kuu hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑɑ hʋʋnɑ Icipiti nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

Ɩsɔ lɑkǝnɑ Pɑpiloni wulɑʋ kɛ tǝmlɛ

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ-m Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu wɑɑlɩ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule kɛ ɩ yɔɣɔtǝnɑ-m sɩ: 21 Yʋlʋ nyɑ́, mɑ pɛlɑ Icipiti wulɑʋ ŋkpɑlǝŋɑ. Nɔɣɔlʋ tɑ tʋ-ɩ kɔɔlɛ, yɑɑ ɩ́ hɔkɔ-ɩ sɩ, pǝ́ wɑɑ nɑ kɑ́ mǝlɩ ɩsǝnɑ kɑɑ wɛɛ tɔ. Nɑ kɑ́ lɑ́ toŋ sɩ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ yoo. 22 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, mɑɑ yoonɑ Icipiti wulɑʋ. Mɑɑ sɛtɩ ɩ ŋkpɑlɑsɩ nɑɑlɛ, kʋpɑŋkɑ nɑ kʋpɛlɑɣɑ ŋkɛ. Lɑɣɑtɛ kɑ lɩɩ ɩ niŋ tɑɑ nɑ tǝ́ hoti. 23 Mɑɑ yɑsɩ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ piitimnɑɑ tɑɑ. Pɑɑ sʋʋ tɛtʋnɑɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ. 24 Mɑɑ yele nɑ Pɑpiloni wulɑʋ nyɔɔ toŋ nɑ mɑ́ cɛlɛ-ɩ mɑ lɑɣɑtɛ. Amɑ mɑɑ pɛlɩ Icipiti wulɑʋ ŋkpɑlɑsɩ nɑ ɩ́ mɔlǝɣɩ nɑ ɩ́ sǝkɩ ɩ kolontu kiŋ. 25 Mɑɑ hɑ Pɑpiloni wulɑʋ kɛ toŋ nɑ ɩ́ pǝsɩ Icipiti wulɑʋ kɛ ɩcɑm. Wɑɑtʋ wei ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ kʋlɩ Icipiti tɔɔ tɔɣɔlɛ pɑɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 26 Mɑɑ yɑsɩ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ piitimnɑɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ sʋʋ tɛtʋnɑɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

31

Icipiti wulɑʋ nǝɣǝsǝnɑ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ

1 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nyǝŋkɑ. Ɩsɔtʋ tooso nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ:

2 Yʋlʋ nyɑ́, pɔɔsɩ Icipiti wulɑʋ

nɑ ɩ sɑmɑɑ mpɑ pɑ tɔɔ ɩ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ tɔ sɩ,

ɑweɣe mɑ́ kɛɛsǝnɑ-wɛɣɛ pɑ toŋ sɔsɔɔŋ tɔm tɑɑ?

3 Pɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ Silii nyǝ́mɑ.

Pɛlɛ pɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ Lipɑŋ

tʋɣʋ sɔsɔɔʋ ŋku kʋ kʋlɑ sɔsɔm tɔ.

Kʋ piliŋɑsɩ tewɑɣɑ

nɑ sɩ́ tokiɣinɑ ɩsɔŋmʋntʋ

nɑ sɩ́ wɛnɑ ɩsotom kʋpɑm.

4 Lʋmnɑɑ kɑ pɩɩsǝnɑ tʋɣʋ ŋkʋ.

Pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ sɛɛlɑɑ lʋm yekinɑ nɑ kʋ pɩɩ.

Sɛɛlɑɑ mpɛ pɑ pusi lʋm kpeŋɑɣɑnɑ

timpi tʋɣʋ ŋkʋ kʋ wɛɛ tɔ.

5 Pǝ tɔɔ kɛ́ kʋ kǝlɑ tɩɩŋ

lɛlǝŋ tǝnɑɣɑ kʋŋkʋlʋmǝŋ.

Kʋ piliŋɑsɩ hɛlɑ teu nɑ sɩ́ lɔ́ tǝkpimm,

kɛ lʋm sɔsɔɔm mpi pɩɩ

yelɑɑ nɑ kʋ́ pɩɩ tɔ pǝ tɔɔ.

6 Kʋ piliŋɑsɩ tɔɔ kɛ́ sumɑsɩ tǝnɑ tʋkɑɣɑ sɩ tɑnɑ.

Tɑɑlɛ wontu tǝnɑ nɑ lʋlǝɣɩ kʋ tɛɛ.

Nɑ piitimnɑɑ tuutuumɑ nɑ́ɑ́ wɛ́ kʋ ɩsotom tɑɑ.

7 Kɩɩ kʋlɑ tʋɣʋ kɛ́ nɑ kʋ́ tewɑ,

nɑ kʋ piliŋɑsɩ hɛlɑ teu.

Mpi tɔ, lʋm sɔsɔɔm tɑɑ kɛ́ kʋ lilɑ kɑmɑ.

8 Pɑɑ Ɩsɔ tɑɑlɛ mɑɣɑmɑɣɑ tɑɑ

tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑ tɛɛ-kʋ.

Nɑkʋlɩ kʋ piliŋɑsɩ ɩɩ kɛɛsǝɣǝnɑ

kʋ nyǝŋsɩ kɛ pɑɑ teu tɔm tɑɑ, yɑɑ pʋlʋpʋ tɑɑ.

9 Mɑ tʋ-kʋɣʋ piliŋɑsɩ kʋpɑmpɑnsɩ kɛ́.

Hɑlǝnɑ mɑ tɑɑlɛ Iteni tɑɑ tɩɩŋ

tǝnɑ lɑkɑɣɑ-kʋɣʋ ɩsɛsɛɛmlɛ.

Pɑɑ wɑkǝlɩ Icipiti wulɑʋ ɩsɩɩ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ

10 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɩ: Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ pǝnɛntɑɑ sɩ, tʋɣʋ ŋkʋ kʋ pɩɩwɑ, hɑlǝnɑ kʋ́ kɑlǝsǝnɑ ɩsɔŋmʋntʋ. Ɩlɛnɑ kʋ kɑlɑmpɑɑnɩ pɩɩkɩ nɑ ɩ́ puki. 11 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ lɔ-kʋ. Mɑ tʋ́-kʋɣʋ wulɑʋ wei ɩ kǝlɑ toŋ kɛ tɛtʋ tɑɑ tɔ ɩ niŋ tɑɑ. Ɩ́lɛ́ ɩ́ lɑnɑ-kʋɣʋ ɩsǝnɑ kʋ ɩsɑɣɑtʋ wɛɛ tɔ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ mʋʋlɑɑ mʋsʋŋtʋnɑɑ sɔsɑɑ sɛtɑ-kʋ nɑ pɑ́ lɔ. Kʋ piliŋɑsɩ nɑ kʋ ɑkpɑɑ pɛlɑɑ nɑ sɩ́ hoti tɛtʋ tǝnɑ tɛtɛkɑ nɑ pulɑsɩ tɑɑ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ cɑɣɑ kʋ ɩsotom tɑɑ tɔ, pɛlɛ pɑ́ lɩɩ nɑ pɑ́ sé. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ sumɑsɩ wɑɑnɩ wɑɑnɩ piitimnɑɑ cɑɣɑ kʋ tɑɑʋ tɔɔ. Tɑɑlɛ wontu nɑ́ tɑwɑ tǝ lonɑ kɛ kʋ piliŋɑsɩ tɛɛ. 14 Pǝ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ, tɩɩŋ wei tɛʋ nɩɩkɩ teu, nɑ lʋm tɑkɩ-ɩ nɑ ɩ́ pɩɩkɩ nɑ ɩ́ kɑlǝsǝɣǝnɑ ɩsɔŋmʋntʋ tɔ, ɩ́ tɑɑ sɑ ɩ tǝɣɩ ɩ kʋŋkʋlʋmǝŋ tɔɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tɩɩŋ nɑ yǝlɑɑ pǝ tʋ́-wɛɣɛ sǝm kʋlʋmǝm kɛ́. Pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ sɑɑlɩ yem nɑ pɑ́ sʋʋ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ mpɑ pɑ hǝntɑ tǝnɑ tɔ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ, kʋyɑŋkʋ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ sʋʋ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ tɔ, mɑ tʋ́ kʋŋmɑŋmɑm tǝnɑɣɑ lǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́. Nɑ mɑ́ sǝŋsɩ tɛtʋ tɛɛ sɛɛlɑɑ tǝnɑɣɑ kʋ tɔɔ, pɑɑ tɑsǝɣɩ kpem. Mɑɑ yele nɑ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑ Lipɑŋ pɔɔŋ tɔɔ, nɑ tɩɩŋ tǝnɑ lontili. 16 Wɑɑtʋ wei mɑ yelɑɑ sɩ tʋɣʋ kʋnɛ kʋ́ hoti nɑ kʋ́ tii ɑtɛtǝlɛ tɑɑ kɛ́ lɛlɑɑ kiŋ tɔ. Piitimnɑɑ nɩɩwɑ kʋ hotuɣu mpɩ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ seliɣi. Ḿpʋ́ɣʋ́ Iteni tɑɑlɛ tɩɩŋ kʋpɑmpɑŋ, nɑ Lipɑŋ nyǝŋ wei lʋm tɑkɑɣɑ teu nɑ ɩ́ wɛ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ tǝnɑ tɔ, ɩ lɑŋɑ hɛɛwɑ. 17 Pɑ tǝnɑ pɑ wɛnnɑ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ tǝnɑɣɑ mpɑ pɑ sǝpǝnɑ lɑɣɑtɛ tɔ pɑ kiŋ. Mpɛ ɩnɩ pɑ wɑɑsɑɣɑnɑ-kʋ nɑ pɑ́ wɛ kʋ ɩsotom tɑɑ kɛ́ piitimnɑɑ tɑɑ.

18 Ɩsɔ tɑɑlɛ Iteni tɑɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kɩɩ kɛɛsǝɣǝnɑ tʋɣʋ ŋkʋɣʋ sɔsɔɔntʋ nɑ teu. Pɑɑ nɑ mpʋ, mɑɑ tusi-kʋ nɑ kʋ́ sʋʋ tɛtʋ tɛɛ. Nɑ kʋ nɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ, nɑ yoou kʋ́ mpɑ tɔ pɑ́ cɑɣɑ. Ɩsǝnɑ Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ sɑmɑɑ pɑɑ tɛɛsǝnɑ tɔɣɔlɛ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

32

Icipiti wulɑʋ nɑ ɩ tɛtʋ tɔɔ wulɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, mɑ kɑwǝyɑɣɑ kɛ Icipiti wulɑʋ.

Icipiti wulɑʋ, n kɑ wɛɛ kɛ́

ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ kʋfɑlɑɣɑ kɛ piitimnɑɑ tɑɑ.

Yɑɑ ɩsɩɩ nyɩɩʋ kɛ teŋkunɑɑ tɑɑ.

N ŋmɑɑkɩ pusi tɑɑ kɛ́ nɑ ń cʋɣʋtǝɣɩ

sɩ lʋm nɑ nyɑ́ nɔɔhɛɛ,

nɑ ń pʋɣʋtǝɣɩ-wɩ.

3 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Wɑɑtʋ wei piitimnɑɑ kotiɣi, ɩlɛnɑ mɑ́ hɛtɩ mɑ puluɣu kɛ nyɑ́ tɔɔ nɑ kʋ́ kpɑ-ŋ nɑ pɑ́ hɔ-ŋ nɑ pɑ́ ponɑ-ŋ kʋteŋ tɔɔ. 4 Nɑ mɑ́ lɔɣɔ-ŋ ɑtɛ. Ɩlɛnɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑlɛ wontu kɔɔ nɑ tǝ́ tɔɣɔ nyɑ́ nɑntʋ. 5 Mɑɑ ŋmɩɩsɩ nyɑ́ nɑntʋ kʋkɑɑsǝtʋ kɛ pɔɔŋ tɔɔ nɑ tɛtɛkɑ tɑɑ. 6 Nɑ mɑ́ ŋmɩɩsɩ nyɑ́ cɑlǝm kɛ tɛtʋ tɔɔ. Pɩɩ su tɛtɛkɑ nɑ pǝ́ wɑɑsɩ pɔɔŋ tɔɔ. 7 Wɑɑtʋ wei pɩɩ sɩɩ nyɑ́ tǝnɑɣɑ ɩlɛnɑ mɑ́ teesi ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nɑ ɩsɔtʋ. Mɑɑ tɑkɩ ilim tɔɔ kɛ́ ɩsɔŋmʋntʋ nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ yu. 8 Mɑɑ teesi ɩsɔtɑɑ kɔkɔsɩ kɛ nyɑ́ tɔɔ. Sǝkpɛtʋɣʋ kɑ́ nyɑlɑ tɛtʋ tɑɑ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 9 Piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ lɑŋɑ kɑ́ wɑkǝlɩ. Wɑɑtʋ wei pɑɑ nɩɩ nyɑ́ tǝnɑɣɑ tɔm tɔ. Hɑlɩ pǝ kpɛnnɑ tɛtʋnɑɑ mpɑ n tɑɑ nyɩ tɔ. 10 Pɑɑ hɑɑ nɔɔsɩ nɑ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ-ŋ tɔ pǝ tɔm. Pɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ kɑ́ sele. Wɑɑtʋ wei pɑɑ nɑ́ mɑ kʋsɑ mɑ lɑɣɑtɛ kɛ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ tɔ. Kʋyɑŋku n kɑ́ hoti tɔ, pɑɑ wei ɩ kɑ́ seliɣi tɑm kɛ́, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ weesuɣu tɔɔ kɛ́.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Pɑpiloni wulɑʋ yoolɑɑ tii nyɑ́ tɔɔ kɛ́. 12 Mɑɑ kɔnɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ. Mpɑ pɑ kǝlɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ yoou tɔɣɔ. Pɑɑ kʋ́ nyɑ́ yǝlɑɑ tuutuumɑ. Pɑɑ wɑkǝlɩ Icipiti nyǝ́mɑ kɑlɑmpɑɑnɩ. 13 Mɑɑ kʋ tɔlɑ wenɑ ɑ tǝnɑ ɩ́ wɛnɑ tɔɣɔ mǝ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ nɔɣɔ. Yǝlɑɑ nɔɔhɛɛ yɑɑ tɔlɑ ɑcʋwɑ kɑɑ tɑsɑ lʋm kɛ cʋɣʋtʋɣʋ. 14 Mɑɑ yele nɑ mǝ lʋmnɑɑ cɑɣɑ tǝtiɣitiɣi. Mǝ́ pusi kɑ́ kpeŋ tǝpɑmm ɩsɩɩ nim. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 15 Mɑɑ kpiisi Icipiti tɛtʋ yǝlɑɑ, nɑ tǝ nyǝm tǝnɑ. Icipiti tɛtʋ kɑ́ pǝsɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ. Ɩlɛ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

16 Wulɑ nnɑ piitimnɑɑ ɑlɑɑ kɑ wii Icipiti tɛtʋ nɑ tǝ sɑmɑɑ tɔɔ tɔɣɔlɛ. Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Piitimnɑɑ mpɑ pɑ kǝlɑɑ tɔ pɑ tɔɔ wulɑ

17 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkʋ wule, Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 18 Yʋlʋ nyɑ́, wii Icipiti nyǝ́mɑ tɔɔ. Pǝ́ tisi pɑ́ nɑ piitimnɑɑ sɔsɑɑ lɛlɑɑ kɛ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ. Timpi sǝtɑɑ tiiki tɔ. 19 Pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ hʋʋ sɩ, ɩ́ tɛɛ lɛlɑɑ kɛ teu kɛ? Ɩ́ tii, nɑ mǝ nɑ cefelinɑɑ mpɑ pɑ sǝpɑ yoou tɑɑ tɔ ɩ́ hǝntɩ. 20 Pɑɑ kʋ́ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ yoou tɑɑ. Pɑ tɛmɑ lɑɣɑlɛɛ kɛ kpɛɛʋ. A kɑ́ kʋ́ Icipiti wulɑʋ yoolɑɑ tǝnɑ. 21 Yoolɑɑ tɑɑ ɑkɑnɑɑ mpɑ pɑ sǝŋɑɣɑnɑ-mɛ tɔ. Pɑɑ yɔɣɔtɩ-mɛɣɛ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ sɩ: Hɑlɩ cefelinɑɑ mpɑ pɑ sǝpɑ yoou tɑɑ tɔ, pɑ tiiki cǝnɛ sɩ pɑ hǝntɩ tɑ́ hɛkʋ.

22 Tǝnɑɣɑ pɑ pimɑ Asilii wulɑʋ. Ɩ sɑmɑɑ pǝlɑɑŋ cɔɔnɑ ɩ nyǝŋkʋ. Yoou tɑɑ kɛ́ pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ pɑ sǝpɑ. 23 Atɛtǝlɛ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ kǝlɑ lumɑŋ tɔ kʋ tɑɑ kɛ́ pɑ pǝlɑɑŋ wɛɛ. Mpɛ pɑ pǝlɑɑŋ ɩ tʋ́ pɑ wulɑʋ nyǝŋkʋ kɛ hɛkʋ. Mpɛ pɑ nyɑɑsɑɣɑnɑ ɑntulinyɑ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑ wɛnɑ pɑ ɩsɛ. Yoou tɑɑ kɛ́ pɑ sǝpɑ pɑ tǝnɑ.

24 Tǝnɑɣɑ Ɩlɑm hǝntɑɑ, nɑ ɩ yoolɑɑ cɔɔnɑ ɩ pǝlɑɑʋ. Pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ lɑɣɑtɛ kʋnɑ-wɛ, nɑ pɑ́ hoti nɑ pɑ́ sɩ́. Yǝlɑɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mpɛ, pɑ tiinɑ ntɛɣɛ ɑtɛtǝlɛ lumɑŋ tɑɑ. Pǝyele mpɛ pɑ nyɑɑsɑɣɑnɑ ɑntulinyɑ tɑɑ kɛ́ sɑɑ wei pɑ wɛnɑ pɑ weesiŋ tɔ. Pɑ fɛɛlɛ fɛɩ mǝlɑ pɑ tɔɔ. Pɑ́ nɑ mpɑ pɑ tiiwɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ tɔ. 25 Pɑ sɩɩwɑ ɩ tǝhǝntǝlɛ kɛ mpɑ pɑ kʋwɑ tɔ pɑ hɛkʋ. Pǝ cɔɔnɑʋ ɩ pǝlɑɑʋ tɔ, ɩ yoolɑɑ tuutuumɑ pǝlɑɑŋ wɛnnɑ. Lɑɣɑtɛ kʋnɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mpɛ ɩnɩ pɑ tǝnɑ. Pǝyele mpɛ pɑ nyɑɑsɑɣɑnɑ ɑntulinyɑ tɑɑ kɛ́ sɑɑ wei pɑ wɛnɑ pɑ weesiŋ tɔ. Pɑ fɛɛlɛfɛɩ mǝlɑ pɑ tɔɔ. Pɑ́ nɑ mpɑ pɑ tiiwɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ tɔ. Pɑ tǝcɑɣɑlɛ ntɛ́ sǝtɑɑ mpɑ pɑ sǝpɑ yoou tɑɑ tɔ pɑ hɛkʋ.

26 Tǝnɑɣɑ Mesɛkɩ nɑ Tupɑɑlɩ pǝ tɛtʋnɑɑ ɑwulɑɑ, nɑ pɑ yoolɑɑ nɑ́ wɛɛ tɔtɔ. Pɑ yoolɑɑ pǝlɑɑŋ tʋ-wɛɣɛ hɛkʋ. Yoou tɑɑ kɛ́ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ pɑ sǝpɑ. Pǝyele mpɛ pɑ nyɑɑsɑɣɑnɑ ɑntulinyɑ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ wɛnɑ pɑ ɩsɛ. 27 Mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mpɑ ɩnɩ pɑ sǝpɑ yoou tɑɑ kɛ́ mpʋ tɔ, pɑ tɑ pi-wɛɣɛ yoolɑɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Mpɛ ɩnɩ pɑ tiinɑ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ suuwɑ pɑ yoou wontu. Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́ pɑ nyɔɔŋ kɛ pɑ lɑɣɑlɛɛ. Pɑ kɑwɑlɑɣɑ kɑ́ mǝlɩ pɑ mʋwɑ tɔɔ kɛ́. Mpi tɔ, mpɛ pɑ nyɑɑsɑɣɑnɑ ɑntulinyɑ tɑɑ kɛ́ sɑɑ wei pɑ wɛnɑ pɑ weesiŋ tɔ. 28 Icipiti nyǝ́mɑ kɑ́ sɩ ḿpʋ́ɣʋ́. Pɑɑ pi-wɛɣɛ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mpɑ pɑ sǝpɑ yoou tɑɑ tɔ pɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ.

29 Tǝnɑɣɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ nɑ pɑ ɑwulɑɑ nɑ pɑ ɑwulumpiyɑ wɛɛ tɔtɔ. Pɑɑ nɑ pɑ ɑkɑɩtʋ ntɩ tǝ tǝnɑ tɔ, pɑ lɑpǝnɑ-wɛɣɛ teitei kɛ ɩsɩɩ mpɑ pɑ sǝpɑ yoou tɑɑ tɔ. Pɑ nɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ kɛ pɑ kpɛntɑ pim kɛ tɛtʋ tɛɛ.

30 Ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ piitimnɑɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ wɛ tǝnɑ tɔtɔɣɔ, nɑ pǝ kpɛŋnɑ Sitɔŋ nyǝ́mɑ. Mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mpɛ pɑɑ kɛ́ ɑkɑnɑɑ kɛ́, nɑ pɑ́ nyɑɑsǝɣɩ ɑntulinyɑ. Amɑ nɔɔnɔɔ fɛɛlɛ pɩɩwɑ pɑ nɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ sǝpɑ yoou tɑɑ tɔ.

31 Wɑɑtʋ wei Icipiti wulɑʋ kɑ́ nɑ́ mpɛ ɩnɩ pɑ tǝnɑ tɔ. Ɩ lɑŋlɛ kɑ́ pɑsɑ hɛɛʋ kɛ ɩ nɑ ɩ yoolɑɑ, nɑ ɩ sɑmɑɑ mpɑ pɑ sǝpɑ yoou tɑɑ tɔ pɑ tɔɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 32 Tɑcɑɑ sɩ: Mɑɑ yelɑɑ kɛ́ nɑ Icipiti wulɑʋ nyɑɑsɩ ɑntulinyɑ tɑɑ. Amɑ nɔɔnɔɔ pɑɑ pi ɩ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ ɩ yoolɑɑ kɛ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mpɑ yoou kʋwɑ tɔ pɑ hɛkʋ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

33

Ɩsɔ kpɑ Ɩsekiyɛɛlɩ kɛ feŋlu

(Ɩsekiyɛɛlɩ 3:16-21)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, pɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Wɑɑtʋ wei mɑ tisiɣi yoou kɛ tɛtʋ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ tɔ. Tǝ yǝlɑɑ kpɑɑkɩ pɑ tɑɑ kɛ feŋlu kɛ́. 3 Sɑɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ nɩɩkɩ yoou tɑŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ hʋlɩ tutuɣu nɑ ɩ́ heeli yǝlɑɑ. 4 Yʋlʋ ɩ́ nɩɩwɑ tutuɣu nɑ ɩ́ tɑ pɑɑsǝnɑ nɑ kolontu tuti-ɩ nɑ ɩ́ kʋ-ɩ. Ɩ sǝm tɔm mǝlǝɣɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́. 5 Ɩ liɣituɣu kʋnɑ-ɩ. Mpi tɔ, ɩ nɩɩwɑ kpɑɑlʋɣʋ. Ɩlɛ ɩ tɑ kenɑ-wɩ. Ye ɩ kɑ pɑɑsǝnɑɑ, hɑlɩ ɩ kɑ yɑpɑ ɩ weesuɣu. 6 Amɑ ye feŋlu nɑwɑ yoou nɑ ɩ́ tɑ́ hʋlɩ tutuɣu nɑ yǝlɑɑ nɩɩ, ɩlɛnɑ yoou kʋ nɔɣɔlʋ. Ɩlɛ pǝ kɛ́ feŋlu ɩsɑɣɑtʋ kɛ́. Ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ sǝtʋ sǝm mǝlǝɣɩ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Nyɑɣɑ mɑ kpɑ feŋlu sɩ ń tɛlǝsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ ɑsolɑnɑɑ. Pǝ wɛɛ sɩ, ń nɩɩ mɑ tɔm nti tǝ lɩɩkǝnɑ mɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔ. Tɛlǝsɩ-wɛɣɛ-tɩ. 8 Ye ɩsɩɩ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, ɩsɑɣɑʋ kɑ sɩ. Ɩlɛnɑ nyɑɑ kisi-ɩ tɛlǝsʋɣʋ sɩ, ɩ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ. Ɩsɑɣɑʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ sɩ yɑɑ. Ɩlɛ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɩ sǝm mǝlǝɣɩ. 9 Amɑ ye mɑ kpɑɑlɑ ɩsɑɣɑʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ kisi lɑɣɑsʋɣʋ. Ɩsɩɩ ɩ sǝpɑ, ɩ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ tǝ tɔɔ. Amɑ pǝ kɑɑ wɛɛ nyɑ́ tɔm.

Ɩsɑɣɑʋ wei ɩ lɑɣɑsɑɑ tɔ ɩ yɑpʋ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, pɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ ɩsɩɩ ɩ́ yooki yontu sɩ, mǝ ɩsɑɣɑtʋ nɩɩ-mɛ nɑ tǝ́ yeki nɑ ɩ́ tɛŋ tɑɑsɩ nɑ? Hɑlǝnɑ ɩ́ pɔɔsǝɣɩ mǝ tɩ sɩ ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ hikinɑ weesuɣu? 11 Heeli-wɛ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ weesuɣu tʋ kɛ́. Mɑ tɑ sɔɔlɩ sɩ ɩsɑɣɑʋ ɩ́ sǝnɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ. Amɑ mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ nɑ ɩ́ hiki weesuɣu. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ yele mǝ mpɑɑʋ ɩsɑɣɑʋ nɑ ɩ́ mǝlɩ. Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ sɔɔlɑ sǝm?

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, heeli mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ, ye siɣisilu sʋʋ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ. Ɩ kʋpɑntʋ kʋpǝntʋ kɑɑ wɑɑsɩ-ɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ kʋyɑkʋ wule. Pǝyele ɩsɑɣɑʋ ɩsɑɣɑtʋ nɑ́ kɑɑ wɑkǝlɩ-ɩ kʋyɑŋku ɩ yeki-tɩ tɔ. Nɑ ye tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ sʋʋwɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ. Pǝ kɑɑ kenti ɩ weesuɣu tɔɔ sɩ, ɩ kɑ nɩɩnɑ Ɩsɔ kɛ́ lɔŋ. 13 Ye mɑ heelɑ siɣisilu sɩ, ɩ kɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu. Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ kɛ ɩ siɣisuɣu tɔɔ. Mɑɑ sɔɔ ɩ siɣisuɣu mpɩ pǝ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ́ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ lɑpɑ mpʋ tɔ tǝ tɔɔ. 14 Ye mɑ heelɑ ɩsɑɣɑʋ sɩ ɩ kɑ́ sɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ lɔ ɩ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ. Ye ɩ lɑkɩ kʋsiɣisim, ɩ kɑɑ sɩ. 15 Ye ɩ mǝlǝnɑ mpi ɩ kɑ kpɑɣɑ tɔlʋmɑ tɔ, nɑ mpi ɩ ŋmɩɩlɑɑ tɔ. Ye ɩ kisɑ ɩsɑɣɑtʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔkɩ kiiŋ wei ɩ hɑɑkɩ weesuɣu tɔ, ɩ kɑɑ sɩ. Amɑ ɩ kɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ́. 16 Pɑ kɑɑ tɔɔsɩ ɩ kʋpǝntǝŋ wei ɩ kɑ lɑpɑ tɔ ɩ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ tɔɔ. Mpi tɔ, ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ kʋsiɣisim kɛ́. Ɩ kɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Mɑ yǝlɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, mɑ mpɑɑŋ tɑ siɣisi. Ɩlɛ pɑ nyǝŋ tɑ siɣisinɑ. 18 Ye siɣisilu yelɑ ɩ siɣisuɣu nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ, ɩ kɑ́ sɩ pǝ sǝm. 19 Ye ɩsɑɣɑʋ lɔwɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ. Ye ɩ lɑkɩ kʋsiɣisim ɩ kɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ pǝ tɔɔ.

20 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ tɔŋ sɩ, Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ mpɑɑʋ tɑ siɣisi. Ɩlɛ mɑɑ hʋʋnɑ pɑɑ mǝ tɑɑ wei kɛ́ ɩsɩɩ pʋntʋ tɔmɑ tɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ kpiisuɣu

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu pǝnɑɣɑ, nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ, ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑkpɑsɩ nyǝŋkʋ wule. Yosɑlɛm tʋ nɔɣɔlʋ ɩ fitɑɑ, nɑ ɩ́ kɔɔ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ mɑ kiŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-m sɩ: Pɑ lɛɛkɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ.

22 Amɑ Tɑcɑɑ kɑ tɛmɑ-m hɑʋ kɛ tomɑ kɛ tɑɑnɑɣɑ. Ɩ tʋ mɑ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔm, nɑ pǝ́cɔ́ kʋfeŋ tɑnɑŋ nɑ selu ɩnɩ ɩ́ kɔŋ. Sɑɑ wei ɩ kɔmɑ tɔ mɑ tɑ kɛ kɑmumukɑ tɔtɔ. Mɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ yɔɣɔtɩ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: 24 Yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Yosɑlɛm ncɑɑ tɑɑ tɔ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ Apǝlɑhɑm nɑɑ wɛ ɩ tike kɛ́. Pɑɑ nɑ mpʋ Tɑcɑɑ tɑ kisi-ɩ tɛtʋ tǝnɛɣɛ hɑʋ. Kɑcɑŋfɑnɑ tɑ mpɑ tɑ kǝlɑ pɑɣɑlɛ tɔ? 25 Pǝ tɔɔ tɔ, heeli-wɛ sɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ tɔmɑ sɩ: Ɩ́ tɔkɩ nɑntʋ nti pɑ tɑ lɛntɩ tɔ. Ɩ́ lɑɑkɩ tɩɩŋ nɑ ɩ́ kʋɣɩ yǝlɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛlǝɣɩ sɩ mǝ tǝnnɑ tɛtʋ nɑ? 26 Anɩ mǝ yoou wontu kɛ ɩ́ tɛɛlǝɣɩ. Ɩ́ lɑkɩ ɑcɑɑlǝtʋ nɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ nɑ mǝ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ ɑlɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hʋʋkɩ sɩ mǝ tǝnnɑ tɛtʋ nɑ?

27 Heeli-wɛ sɩ: Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ tɔmɑ sɩ mɑ kɛ́ weesuɣu tʋ kɛ́. Yoou kɑ kʋ mpɑ pɑ wɛ ncɑɑ tɑɑ tɔ. Mpɑ pɛlɛ pɑ wɛ tɑwɑ tɑɑ tɔ pɑɑ pǝsɩ tɑɑlɛ wontu tɔɣɔnɑɣɑ. Mpɑ pɑ wɛ hɔtʋ tɑɑ nɑ kʋkpɑmǝŋ pɔɔŋ tɑɑ tɔ, pɛlɛ pɑɑ sǝnɑ kʋsǝkʋ. 28 Mɑɑ kpiisi tɛtʋ, nɑ tǝ́ pǝsɩ wʋlɑɣɑ nyǝntʋ. Tǝ toŋ wei tǝ yǝlɑɑ lɑkɑɣɑnɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔ, ɩ kɑ sɑɑlɩ yem. Ɩsɛɣɛlɩ pɔ́ɔ́ŋ kɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ pɑ lɔ-ɩ. Nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ ɩ tɑɑ kɛ́ kpɑʋ. 29 Mɑɑ kpiisi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɛtʋ, nɑ tǝ́ pǝsɩ wʋlɑɣɑ nyǝntʋ. Pɩɩ hɔ mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ ɑcɑɑlǝtʋ nti ɩ́ lɑpɑ tɔ tǝ tɔɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, yǝlɑɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ ntɛɣɛ mɑ tɔm. Pɑ tǝŋǝɣɩ koloosi, nɑ kutuluŋ nɔnɔɔsɩ. Pɑɑ wei nɑ ɩ tɑɑpɑlʋ kɛ́, nɑ pɑ́ heeliɣi tǝmɑ sɩ: Tǝ́ polo tǝ́ nɩɩ Tɑcɑɑ tɔm. 31 Ɩlɛnɑ pɑ́ kotiɣi nyɑ́ kiŋ sɩ pɑ nɩɩkɩ mɑ Tɔm. Amɑ pɑɑ lɑkɩ nti n yɔɣɔtǝɣɩ tɔ. Mpi pǝ wɛ-wɛɣɛ teu nɑ pɑ́ cɑɑkɩ tɔɣɔ pɑ lɑkɩ. 32 Ɩsɔ wɛ-wɛɣɛ ɩsɩɩ yonyoolu kʋpɑŋ wei ɩ yontu wɛ leleŋ, nɑ pɑ́ mɑkɩ wontu kɛ teu tɔ. Pɑ nɩɩkɩ ɩ tɔm yɑɑ, pɑɑ lɑkɩ-tɩ. 33 Wɑɑtʋ wei sɑlǝkɑnɑɑ pɑnɛ pɑɑ kɔɔ tɔ. Pǝyele pɑ tɩɩ kpɛɣɛtɑ kɔntɛ kɛ́. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ wɛ mǝ hɛkʋ.

34

Ɩsɛɣɛlɩ tiikilɑɑ kɑlǝnɑʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ tiikilɑɑ kɛ kpɑɑlʋɣʋ mpi mɑ kpɑɑlǝɣɩ-wɛ tɔ pǝ tɔm. Ɩsɛɣɛlɩ tiikilɑɑ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. Pɩɩ wɛɛ kɛ́ sɩ kɑlǝkǝŋ kɛ tiikilɑɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ. Ɩlɛnɑ mɩɩ mǝlɩ nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ mǝ tɩ. 3 Ɩ́ nyɔɔwɑ nɑɑlǝm nɑ ɩ́ lʋʋ hʋntʋ kɛ wontu. Ɩ́ lɑpɑ kɔtɑɣɑ kɛ tɔlɑ nim nyǝnɑ. Amɑ ɩɩ tiikiɣi kɑlǝkǝŋ. 4 Ɩ́ tɑ kpɑɑsɩ heeŋ ɑcɑmɑɑ ɑpɑlʋtʋ. Ɩ́ tɑ lɑ kɔɔlɛ kɛ wei ɩ fɛɩnɑ ɑlɑɑfǝyɑ tɔ. Ɩ́ tɑ hɔkɔ wei ɩ wɛnɑ hiŋ tɔ. Pǝyele ɩ́ tɑ keeti wei ɩ hɛlɑɣɑɑ tɔ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑ pɛɛkɩ kʋlepiŋ. Amɑ ɩ́ ŋmɑkǝlɑ-ɩ kɛ́ nɑ mʋsʋŋ nɑ toŋ. 5 Tɔlɑ ɑnɩ ɑlɛ ɑ lɑŋɑ tiikilu ɩlɛnɑ ɑ́ yɑ, nɑ ɑ pǝsɩ tɑɑlɛ wontu ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ tɔɣɔnɑɣɑ. 6 Mɑ kɑlǝkʋ yɑ yem kɛ́ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Kʋ cɔɔkɩ pɔ́ɔ́ŋ nɑ pulɑsɩ tɑɑ. Nɔɣɔlʋ ɩɩ nǝɣǝsǝɣɩ kʋ tɔm, yɑɑ ɩ́ pɛɛkɩ-kʋ. 7 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ tiikilɑɑ mɛ, ɩ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. 8 Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ weesuɣu tʋ kɛ́. Mɑ heeŋ lɑŋɑ tiikilu, nɑ ɩ́ wɛ lɛɛkǝlɑɑ niŋ tɑɑ. Ɩ pǝsɑ tɑɑlɛ wontu tɔɣɔnɑɣɑ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, mɑ tiikilɑɑ yelɑ heeŋ pɑɑsǝnɑʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ pɑ tɩ. 9 Pǝ tɔɔ tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ tiikilɑɑ ɩ nɩɩ mɑ tɔm. 10 Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ mɑɑ kʋlɩ mǝ tɔɔ. Mɑɑ lɛɛkɩ mɑ heeŋ kɛ mǝ niŋ tɑɑ. Mɑ kɑɑ yelinɑ-mɛɣɛ-ɩ, ɩlɛ ɩ́ kɑɑ tɑsɑ mǝ tǝɣɩ tiikuɣu. Mɑɑ hɛtɩ mɑ heeŋ kɛ mǝ niŋ tɑɑ, ɩ kɑɑ wɛɛ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ tiiki mɑ kɑlǝkʋ kɛ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ mɑ́ pɑɑsǝnɑ-kʋ. 12 Mɑɑ kpeɣeli-kʋ, ɩsɩɩ tiikilu lɑkʋɣʋ ɩ kɑlǝkʋ kɛ wɑɑtʋ wei kʋ yɑ yem yem tɔ. Mɑɑ polo nɑ mɑ́ pɛɛkɩ mɑ tɔlɑ kɛ timpi ɑ yɑwɑ tɔ. Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ kɛ́ sǝkpɛtʋɣʋ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ kɛ́. 13 Mɑɑ lǝsɩ-mɛɣɛ tɛtʋnɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ nɑ yǝlɑɑnɑɑ tɑɑ. Mɑɑ kpeɣeli-mɛɣɛ mǝ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ tiiki-mɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ pulɑsɩ tɑɑ. Mɑɑ tǝŋ lɔɔŋ nɑ timpi timpi pǝ wɛ cɑɣɑʋ tɔ. 14 Mɑɑ ponɑ-mɛɣɛ nyɩɩtʋ kʋpɑntʋ tɑɑ. Ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ pulɑsɩ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ nyɩɩtʋ kʋlɛkǝlɛkǝtʋ. 15 Mɑ́ɑ́ tiikinɑ mɑ kɑlǝkʋ nɑ mɑ́ ponɑ-kʋɣʋ tǝhɛɛsǝlɛ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ yɔɣɔtǝnɑ. 16 Mɑɑ pɛɛkɩ wei ɩ lepɑ tɔ. Mɑɑ keeti kʋhɛlǝŋ nɑ mɑ́ hɔkɔ wei pǝ kʋwɑ tɔ. Mɑɑ hɑ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ wei pǝ wɩɩkɩ tɔ. Siɣisuɣu kɛ mɑɑ tǝŋ nɑ mɑ́ tiikinɑ-ɩ. Amɑ mɑɑ kpiisi ɩ tɑɑ ɑlɑɑfǝyɑ nyǝŋ nɑ nim nyǝŋ.

Ɩsɔ kɔŋ ɩ yǝlɑɑ wɑɑsʋɣʋ

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ. Mɑɑ fɑɣɑ kɑlǝkʋ tɔlɑ tɑɑ. Mɑɑ fɑɣɑ ɩwɑɑŋ nɑ pǝŋtʋlʋŋ. 18 Mǝ lɑŋɑ tɑ hʋlʋmɩ sɩ ɩ́ tiiki nyɩɩtʋ kʋpɑntʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ fɛlǝɣɩ nɔɔhɛɛ kɛ mǝ nyɩɩtʋ kʋkɑɑsǝtʋ. Mǝ lɑŋɑ tɑ hʋlʋmǝnɑ lʋm cǝlɩ cǝlɩ nyǝm nyɔɔʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ cʋɣʋtǝɣɩ kʋkɑɑsǝm nɑ mǝ nɔɔhɛɛ. 19 Ɩlɛnɑ mɑ heeŋ lɛlǝŋ tɔkɩ nyɩɩtʋ nti pɑ fɛlɑɑ tɔ. Nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ lʋm mpi pɑ cʋɣʋtɑɑ tɔ. 20 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ tɔŋ sɩ, mɑɑ hʋʋnɑ heeŋ kʋyɑsǝlǝŋ nɑ wei ɩ tɛmɑ tɑɑsɩ tɔ. 21 Mpi tɔ, mǝ ɑsǝŋkpekiŋ nɑ mǝ hǝŋ kɛ ɩ́ tusinɑ heeŋ ɑcɑmɑɑ. Ɩ́ yɔkɑ-ɩ hǝŋ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-ɩ kɑlǝkʋ tɑɑ. 22 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ wɑɑsɩ mɑ heeŋ nɑ pɑ́ tɑɑ tɑsɑ-ɩ kuuu. Ɩlɛnɑ mɑ́ hʋʋnɑ pɑ́ nɑ mɑ heeŋ. 23 Mɑɑ lǝsɩ mɑ kɑlǝkʋ kɛ tiikilu kʋlʋm, nɑ ɩ́ tiiki-kʋ. Pʋntʋ ɩnǝɣǝlɛ mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti. Ɩnɩ ɩ kɑ pǝsǝnɑ kʋ tiikilu nɑ ɩ́ tiiki-kʋ. 24 Mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑɣɑlɛ mǝ Ɩsɔ, nɑ mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti kɛ ɑwulumpu. Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

25 Tɑcɑɑ sɩ mɑ́ nɑ mɑ kɑlǝkʋ tɩɩ pɛɛlɩ hɛɛsʋɣʋ nɔɣɔ. Mɑɑ kpiisi tɑɑlɛ wontu kɛ tɛtʋ tɑɑ. Tɔlɑ kɑ́ cɑɣɑnɑ ɑ tǝɣɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. A kɑ tooki hɔtʋ tɛɛ. 26 Mɑɑ yele nɑ ɩ́ cɑɣɑ nɑ ɩ́ cɔɔ mɑ pulɑɣɑ nɑŋŋ nyǝŋkɑ. Mɑɑ yele nɑ tɛʋ nɩɩkɩ-mɛɣɛ kʋ wɑɑtʋ. Pɩɩ wɛɛ koolee kʋpɑnɑ tɛʋ kɛ́. 27 Tɩɩŋ kɑ́ lʋlɩ pee, nɑ tɛtʋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ. Pɩɩ cɑɣɑnɑ pɑɑ wei, nɑ mɑ́ cɛ-mɛɣɛ mǝ ŋmɑkǝllɑɑ niŋ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 28 Piitimnɑɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ kuuu. Pǝyele ɑtɛ tɑɑlɛ wontu ɩsɑɣɑtʋ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ tɔɣɔʋ. Ɩ kɑ cɑɣɑnɑ mǝ tǝɣɩ, nɔɣɔlʋ kɑɑ cɔɔsɩ-mɛ. 29 Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ tɩɩŋ tɑɑlɛ nte tǝ hǝtɛ yɑɑwɑ teu tɔɣɔ. Nyɔɣɔsɩ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ kʋɣʋ kɛ tɛtʋ tɑɑ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ kɑɑ tɔɣɔ fɛɛlɛ kɛ piitimnɑɑ tɑɑ. 30 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ. Mɑ wɛ mɑ yǝlɑɑ wɑɑlɩ, nɑ pɑ kɛ́ mɑ nyǝ́mɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

31 Ɩ́ kɛ́ mɑ yǝlɑɑ kɑlǝkʋ kɛ́, nɑ mɑ́ tiikiɣi-mɛ. Mɑɣɑlɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

35

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ Seyii pʋɣʋ tɔɔ. Yɔɣɔtɩ nti tɩɩ mɑɣɑnɑ-kʋ tɔ. 3 Heeli-kʋ sɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, mɑɑ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ. Mɑɑ tʋ-ŋ niŋ, nɑ mɑ́ pǝsɩ-ŋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔ. 4 Mɑɑ pǝsɩ nyɑ́ ɑcɑlɛɛ kɛ ncɑɑ. Nɔɣɔlʋ kɑɑ wɛɛ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ n nyɩ sɩ mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ. 5 Mpi tɔ, Seyii nyǝ́mɑ kɑ hɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́. Hɑlǝnɑ pɑ́ kʋ-wɛɣɛ yoou tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ ŋku pɛlɛ pɑ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ pɩɩwɑ teu tɔ. 6 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ weesuɣu tʋ. Mɑɑ tʋ-wɛɣɛ sǝm nɑ pǝ́ lɛɛtɩ-wɛ. Timpi pɑ tɑ kisi lɛlɑɑ kʋɣʋ tɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ mpɛ pɑɑ sɩ. 7 Mɑɑ kpiisi Seyii pʋɣʋ nyɑ́. N kɑ́ pǝsɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔ. Mɑɑ kʋ potɑɑ nɑ kɔntɑɑ. 8 Mɑɑ sɔɣɔtɩ yoou tɑɑ sǝtɑɑ kɛ pɔɔŋ nɑ pulɑsɩ tɔɔ. Pɑɑ wɛɛ tɛtɛkɑ nɑ lʋmpʋŋ tǝnɑ tɑɑ. 9 Mɑɑ kpiisi mɑ yǝlɑɑ tǝnɑ. Pɩɩ yele mǝ ɑcɑlɛɛ kɛ kpɛtɛ kɛ tɑm tɔɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

10 Mpi pǝ tɔɔ mɑɑ lɑ mpʋ tɔɣɔlɛ sɩ, ɩ́ mɑpɑ lɑŋlɛ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ, mɑ kɑɑ lɛɛkɩ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ tɛtʋ, nɑ tǝ́ pǝsɩ mɑ nyǝntʋ. Pǝyele Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ wɛnnɑ tɛtʋnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ. 11 Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ weesuɣu tʋ kɛ́. Pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ wenɑ ɩ́ lɑpǝnɑ-wɛ tɔ, ɑnǝɣɩ mɑɑ lɑnɑ-mɛ nɑ mɑ́ hʋʋnɑ-mɛ. Ɩlɛnɑ mɑ́ hʋ́lɩ́ mɑ tǝɣɩ pɑ hɛkʋ tɑɑ. 12 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑ nɩɩwɑ kʋtʋɣʋ ŋku ɩ́ tʋʋwɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɔ́ɔ́ŋ tɔ. Sɩ pǝ kpiisɑ pɔ́ɔ́ŋ nɑ ɩ́ pǝsɩ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ. 13 Ɩ́ kpɑɑsɑ mǝ tǝɣɩ mɑ tɔɔ nɑ mǝ kʋyɔɣɔtʋtʋ. Ɩ́ yɔɣɔtɑ-m kɑlɑmpɑɑnɩ tɔmnɑɑ mpɑ tɔ, mɑ nɩɩwɑ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ, mɑɑ kpiisi-mɛ. Tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-mɛ tɔ, pɑ lɑŋɑ kɑ́ hʋlʋmɩ. 15 Seyii nɑ Ɩtɔm pulɑsɩ mɛ, pɩɩ kpiisi mǝ tɛtʋ tǝnɑ. Mpi tɔ, wɑɑtʋ wei pǝ kpiisɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ nɑ tǝ́ pǝsɩ ncɑɑlɛ tɔ, mǝ lɑŋɑ hʋlʋmɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɑntulinyɑ kɑ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

36

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ mʋ pɑ tɛtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, yɔɣɔtɩ nti tɩɩ mɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɔ́ɔ́ŋ tɔ. Heeli-ɩ sɩ ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kolontunɑɑ woŋɑ-mɛ nɑ pɑ́ kpɑlǝsɩ. Ɩ́ tɔmɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ lɔŋtɑɑ pɔ́ɔ́ŋ pǝsɑ mǝ nyǝŋ. 3 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ cɑɑkɩ sɩ, mɑ heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Mɑ nɑwɑ sɩ pɑɑ timpiɣi yǝlɑɑ nyɩɩlǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɔ́ɔ́ŋ. Hɑlǝnɑ piitimnɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ lɛɛkɩ-ɩ. Pɑ tʋʋkǝnɑ-mɛ nɑ pɑ́ woŋiɣinɑ-mɛɣɛ pǝ tɔm. 4 Tɛlǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ pɔ́ɔ́ŋ kɛ mɑ tɔm. Pɔ́ɔ́ŋ ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ nɔɔsɩ sɩɩʋ tɔm. Mɑ sɩɩwɑ mɑ nɔɔsɩ nsǝɣɩ pulɑsɩ, nɑ lɔɔŋ, nɑ tɛtɛkɑ. Pɑɑ ncɑɑ nɑ ɑcɑlɛɛ, nnɑ yǝlɑɑ lɩɩwɑ nɑ pɑ́ lɔ tɔ. Pǝ wɑɑsɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-mɛ nɑ pɑ́ woŋ-mɛ tɔɣɔ. 5 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, mɑ wɛnɑ mɑ yǝlɑɑ ɩsɛsɛɛmlɛ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ piitimnɑɑ nɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ tǝnɑ. Mǝ hɑnɑ mǝ tǝɣɩ mɑ tɛtʋ nɑ ɩ́ kuu tǝ kʋlʋlʋm nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Ɩ́ nyǝnǝɣɩ-m yem kɛ́. 6 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɔm. Mɑ́ heeli pɔɔŋ nɑ pulɑsɩ nɑ lɔɔŋ nɑ tɛtɛkɑ kɛ mɑ tɔm. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ, Ɩsɔ, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, ɩsɛsɛɛmlɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ kɛ mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ. Mpi tɔ, piitimnɑɑ kʋtʋɣʋ wɛ mǝ tɔɔ. 7 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ tuunɑʋ, sɩ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ, pɛlɛ pɑɑ tɔɣɔ fɛɛlɛ kɛ mpʋ tɔtɔ. 8 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ mǝ pɔ́ɔ́ŋ tɑɑ tɩɩŋ kɑ́ nɛɣɛtɩ nɑ ɩ́ lʋlɩ-wɛɣɛ pee. Mpi tɔ, yɑɑsinɑɑ mpɛ pɑ kpɛɣɛtɑɑ kɛ́. 9 Mɑɑ pɑɑsǝnɑ-mɛ nɑ mɑ́ feŋ mǝ tɔɔ. Mɑɑ hɑlɑ mǝ tɛtʋ nɑ mɑ́ tuu. 10 Mɑɑ yele nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ mǝ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ yǝlɑɑ huki sɔsɔm, nɑ ɩ́ mǝlɩ ɑcɑlɛɛ tɑɑ. Mpi tɔ, mɑɑ yele nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ ŋmɑʋ kɛ mpi pɩɩ yɔkɑɑ tɔ. 11 Yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ kɑ́ huki pɑɑ timpiɣi. Pɑɑ wɛɛ pɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ wɛɛnɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Pɑɑ huki tɛtʋ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɩɩ wɛʋ tɔ. Mɑɑ sɔɔsɩ-mɛɣɛ tɛtʋnɑɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsɩɩ lɔŋtɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ kɑ nyɩ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ. 12 Mɑɑ yele nɑ mɑ yǝlɑɑ mɛ ɩ́ tɔ́ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɑɑ timpi. Tɛtʋ kɑ́ pǝsɩ mǝ nyǝntʋ. Mǝ piyɑ kɑɑ tɑsɑ sǝm kɛ tǝ tɑɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɔŋ mɛ sɩ ɩ́ kɛ́ yʋlʋtɔɣɔlɑɑ. Ɩ́ pɛmɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ piitim kɛ piyɑ. 14 Pǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ kɑɑ tɑsɑ yǝlɑɑ kɛ tɔɣɔʋ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ kɑɑ tɑsɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ piitim kɛ piyɑ pɛm. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 15 Mɑ kɑɑ yele nɑ ɩ́ tɑsɑ nɩɩʋ kɛ piitimnɑɑ kʋtʋɣʋ. Pǝyele pɑ kɑɑ tʋ-mɛɣɛ fɛɛlɛ. Pǝ́cɔ́ pɑ kɑɑ tɑsɑ mǝ piitim kɛ kʋɣʋ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Tɑcɑɑ kɑ́ kpeɣeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 17 Yʋlʋ nyɑ́, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ mǝ tɔntɛ nɑ mǝ lɑkɑsɩ pilisɑ mǝ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ ɩ kɑ́ wɛɛ tɔɣɔ. Ɩsɩɩ ɑlʋ ɑsilimɑ kɛ ɩ ɩsɔtʋ nɑʋ wɑɑtʋ. 18 Tǝnɑɣɑ mɑ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Mpi tɔ, ɩ́ kʋwɑ yǝlɑɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pilisi-tɩ nɑ tɩɩŋ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ hʋʋnɑ-mɛ ɩsɩɩ mǝ tɔntɛ nɑ mǝ tǝmɑ wɛɛ tɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ yɑsɩ-mɛɣɛ piitimnɑɑ tɑɑ kɛ́ tɛtʋnɑɑ tɑɑ. 20 Ɩ́ tɑlɑ piitimnɑɑ mpɛ pɑ tɛ́, ɩlɛnɑ ɩ́ wɑkǝlɩ mɑ hǝtɛ nɑŋŋ wɛɛtʋ. Hɑlǝnɑ yǝlɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Tɑcɑɑ yǝlɑɑ kɛ́. Ɩ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɑ lɩɩnɑɑ. 21 Ɩlɛnɑ mɑ́ mɑɣɑsɩ sɩ, mɑ́ tɑɣɑnɩ timpi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tʋʋ mɑ hǝtɛ kɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɛ́ tɔ. 22 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ, mɑ́ heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Tɑcɑɑ, Ɩsɔ, yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Pǝ tɑɣɑ mǝ tɔɔ kɛ́ mɑ lɑkɩ mpi mɑ cɑɑ lɑpʋ tɔ. Amɑ mɑ hǝtɛ tǝnɑŋŋ wɛɛtʋ, nti ɩ́ wɑkǝlɑ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ wɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɛ́ tɔ, tǝ tɔɔ kɛ́. 23 Ɩ́ wɑkǝlɑ mɑ hǝtɛ sɔsɔɔlɛ kɛ piitimnɑɑ tɑɑ. Ɩlɛ mɑɑ tɑɣɑnɩ-tɛ. Wɑɑtʋ wei mɑɑ tɑɣɑnɩ-tɛ nɑ mǝ nɔɣɔ nɑ ɩ́ nɑɑkɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

24 Mɑɑ lǝsɩ-mɛɣɛ piitimnɑɑ tɑɑ, nɑ tɛtʋnɑɑ tɑɑ nɑ mɑ́ mǝŋnɑ-mɛɣɛ mǝ tɛ. 25 Mɑɑ yɔɣɔlɩ mǝ tɔɔ kɛ́ lʋm nɑŋŋ nyǝm, nɑ ɩ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ. Mɑɑ nyɑɑlɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ nɑ tǝ́ hɩɩsɩ. Mɑɑ lǝsɩ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ tǝnɑɣɑ mǝ hɛkʋ tɑɑ. 26 Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ nyɑmɑ kʋfɑnɑ. Mɑɑ tʋ́ mǝ tɑɑ kɛ́ lǝmɑɣɑsǝlɛ kʋfɑtɛ. Mɑɑ lǝsɩ mǝ nyɑmɑ wenɑ ɑ wɛ ɩsɩɩ pɛɛ tɔ, nɑ mɑ́ tʋ́-mɛɣɛ nyɑmɑ kʋpɑnɑ. 27 Mɑɑ tʋ mɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ kɛ mǝ tɑɑ. Mɑɑ yele nɑ ɩ́ tɔkɩ mɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ mɑ kiiŋ. 28 Ɩ́ kɑ cɑɣɑ tɛtʋ nti mɑ hɑwɑ mǝ cɑɑnɑɑ tɔ tǝ tɑɑ. Ɩ́ kɑ wɛɛ mɑ yǝlɑɑ nɑ mɑɑ wɛɛ mǝ Ɩsɔ. 29 Ɩlɛnɑ mɑ́ kpiisi mǝ ɑsilimɑ tǝnɑ. Mɑɑ yele nɑ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ lʋlɩ teu. Nyɔɣɔsɩ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ lɩɩʋ. 30 Mɑɑ yele nɑ tɩɩŋ kʋlʋlʋm huki. Tɛtʋ kɑ́ lʋlɩ tɔɣɔnɑɣɑ. Ɩlɛ ɩ́ kɑɑ tɑsɑ nyɔɣɔsɩ fɛɛlɛ kɛ tɔɣɔʋ kɛ piitimnɑɑ tɑɑ. 31 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Ɩ́ kɑ tɔɔsɩ mǝ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ tɔɔ. Ɩ́ kɑ tɔɔsɩ mǝ lɑkɑsɩ nsi sɩ fɛɩ teu tɔ sɩ tɔɔ. Ɩlɛnɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝɣǝsɩ mǝ tɩ. Mpi tɔ, ɩ́ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɑcɑɑlǝtʋ. 32 Ɩ́ nyɩ sɩ pǝ tɑɣɑ mǝ tɔɔ kɛ́ mɑ lɑkɩ mpʋ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mǝ tɔntɛ fɛɛlɛ ɩ́ kpɑ-mɛ nɑ ɩ́ kɑ́ nyɔɔŋ.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Kʋyɑkʋ ŋku mɑɑ kpiisi mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔ. Mɑɑ kʋsɩ mǝ ncɑɑ nɑ mǝ ɑcɑlɛɛ huki. 34 Tɛtʋnɑɑ mpɑ pɩɩ wɑkǝlɑɑ nɑ tɛɛlɑɑ nɑɑkɩ tɔ. Pɑɑ tɑɣɑnɩ-wɛɣɛ hɑlǝm. 35 Hɑlɩ yǝlɑɑ kɑ́ tɔ sɩ, tɛtʋ nti pɩɩ wɑkǝlɑɑ tɔ, tǝ pǝsɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ tɑɑlɛ Iteni. Nɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ pɑɑ yɔkɑɑ nɑ ɑ́ pǝsɩ ncɑɑ tɔ, pɑ tɑɣɑnɑ-yɛ nɑ ɑ́ pǝsɩ koloosi ɑcɑlɛɛ nɑ yǝlɑɑ cɑɣɑ. 36 Nɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-mɛ tɔ, pɑɑ nɑ́ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ tɑɣɑnɑ ŋmɑʋ kɛ mpi pɩɩ yɔkɑɑ tɔ. Mɑ tuu mpi pɩɩ wɑkǝlɑɑ tɔ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ, mɑɑ lɑ ɩsɩɩ mɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ.

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ yele tɔtɔ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ yɑɑ-m sɩ mɑ́ wɑɑsɩ-mɛ. Mɑɑ cɔ-mɛ nɑ mɑ́ yele nɑ ɩ́ huki ɩsɩɩ tɔlɑ kɛ kɑlǝkʋ tɑɑ. 38 Yǝlɑɑ kɑ́ su ɑcɑlɛɛ ncɑɑ tɑɑ kɛ teitei, ɩsɩɩ kɑlǝkǝŋ wei pɑ hɑ Ɩsɔ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pukinɑ-ɩ Yosɑlɛm kɛ ɑcimɑ sɔsɔɔnɑ wɑɑtʋ. Ɩlɛ ɩ́ kɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

37

Mʋwɑ kʋwʋlɛɛ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ toŋ tii mɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ Feesuɣu tɛɛnɑ-m mɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ tǝleŋŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋ ponɑ-m tɛtɛkǝlɛ sɔsɔɔlɛ nte mʋwɑ wɑɑsɑɑ tɔ tǝ hɛkʋ tɑɑ. 2 Ɩlɛnɑ pǝ́ cɔɔnɑ-m-yɛ nɑ pǝ́ tɑ́. A pɑɣɑlɛ kɑ wɛ sɔɣɔntʋ kɛ́ nɑ ɑ́ wʋlɑɑ. 3 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ pɔɔsɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, mʋwɑ ɑnɩ ɑ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɑ́ kʋlɩ nɑ ɑ́ feesiɣi? Ntɛnɑ mɑ́ cɔ sɩ: Tɑcɑɑ Ɩsɔ, nyɑ́ tike ń nyǝmnɑ.

4 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Yɔɣɔtɩ ɑ tɔm. Sɩ mʋwɑ kʋwʋlɛɛ mɛ, ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔm. 5 Heeli-yɛ sɩ, mɑɑ tʋ mǝ tɑɑ kɛ́ feesuɣu nɑ ɩ́ feesiɣi. 6 Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ holɑ nɑ nɑntʋ nɑ tɔnʋɣʋ. Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ weesuɣu nɑ ɩ́ feesiɣi. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mʋwɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heelɑ-m tɔ. Ɩlɛ mɑ nɩɩ kɔkɔtɛ nɑtǝlǝɣǝlɛ. Ɩlɛnɑ ɑ́ seliɣi nɑ ɑ́ sʋʋ tǝmɑɣɑ kpǝtǝnɑʋ. 8 Mɑ nyǝnɑɣɑ mpʋ, ɩlɛ pǝ tʋ-yɛɣɛ holɑ ntɛ́ nɑ nɑntʋ nɑ́ɑ́ sʋʋ mɑtʋɣʋ. Ɩlɛnɑ tɔnʋɣʋ tɑkɩ tǝ tɔɔ. Ɩlɛ pǝ tɑɑ feesiɣi kɛ́. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ: Yɔɣɔtǝnɑ feesuɣu. Heeli-kʋ sɩ, lɩɩnɑ ɑntulinyɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ. Kɔɔ nɑ ń woso heelim kɛ yǝlɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ nɑ pɑ́ sʋʋ feesuɣu.

10 Mɑ yɔɣɔtɑ teitei ɩsɩɩ Tɑcɑɑ heelɑ-m tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ fé nɑ pɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ sǝŋ pɑ nɔɔhɛɛ tɔɔ. Pɑɑ kɛ́ yoolɑɑ sɑmɑɑ tuutuumɑ kɛ́.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: Mʋwɑ ɑnɛ ɑ tɔm nǝɣǝsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyǝntʋ kɛ́. Pɑ heelɑ-m sɩ mpɛ pɑ lepɑɣɑ. Pɑ mʋwɑ wʋlɑɑ, pɑɑ tɑsǝɣɩ pʋlʋɣʋ tɛɛlʋɣʋ. 12 Heeli-wɛ sɩ, Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ kuli mɑ yǝlɑɑ pǝlɑɑŋ nɑ pɑ́ lɩɩ. Mɑɑ mǝŋnɑ-mɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ. 13 Mɑɑ kuli mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pǝlɑɑŋ. Sɑɑ wei mɑɑ lǝsɩ-mɛ tɔɣɔ ɩ́ kɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 14 Mɑɑ tʋ́ mǝ tɑɑ kɛ́ mɑ feesuɣu. Ɩ́ kɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu, nɑ mɑ́ mǝŋnɑ-mɛɣɛ mǝ tɛtʋ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ mɑ́ lɑ́. Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Tɑcɑɑ kɑ́ kpɛntɩ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pǝ nyǝ́mɑ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: 16 Yʋlʋ nyɑ́, kpɑɣɑ tǝhɔɣɔlɑɣɑ. Nmɑɑ kɑ tɔɔ sɩ: Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ kɑwulɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔ. Kpɑɣɑ tǝhɔɣɔlɑɣɑ lɛŋkɑ. Nmɑɑ kɛlɛ kɑ tɔɔ sɩ: Ɩfǝlɑyim nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ kɑwulɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔ. 17 Ɩlɛnɑ ń kpɛntɩ-sɩ, nɑ sɩ wɛɛ ɩsɩɩ kʋlʋmɑɣɑ. Pǝ wɛɛ sɩ, sɩ pǝsɩ kʋlʋmɑɣɑ kɛ mɑ niŋ tɑɑ. 18 Wɑɑtʋ wei nyɑ́ nyǝ́mɑ kɑ́ pɔɔsɩ-ŋ sɩ, ń sɛɣɛsɩ-wɛɣɛ pǝ hʋwɛɛ, 19 ɩlɛnɑ ń cɔ-wɛ sɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɩ: Mɑ kpɑkǝɣɩ tǝhɔɣɔlɑɣɑ ŋkɑ kɑ kɛ́ Yosɛɛfʋ, nɑ kɑ wɛ Ɩfǝlɑyim niŋ tɑɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ kɑwulɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔ, pɑ nyǝŋkɑ tɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ kpɛntɩ-kɛɣɛ tǝhɔɣɔlɑɣɑ ŋkɑ kɑ kɛ Yutɑ nyǝŋkɑ tɔ kɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ sɩ pǝsɩ kʋlʋmɑɣɑ kɛ mɑ niŋ tɑɑ. 20 Tɔkɩ tǝhɔɣɔlɑsɩ nsi sɩ tɔɔ n ŋmɑɑwɑ mpʋ tɔɣɔ nyɑ́ niŋ tɑɑ, nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ nɑɑkɩ. 21 Ɩlɛnɑ ń tɛlǝsɩ-wɛ sɩ, Tɑcɑɑ, Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ lǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛɣɛ piitimnɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ ɩ́ wɛɛ tɔ. Mɑɑ kpeɣeli-mɛ nɑ mɑ́ mǝŋnɑ-mɛɣɛ mǝ tɛtʋ tɑɑ. 22 Mɑɑ kpɛntɩ-mɛɣɛ piitim kʋlʋmǝm kɛ tɛtʋ tɑɑ. Ɩ́ kɑ́ wɛɛnɑ mǝ tǝnɑɣɑ wulɑʋ kʋlʋm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ pɔɔŋ tɑɑ. Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ piitimnɑɑ nɑɑlɛ yɑɑ kɑwulɑsɩ nɑɑlɛɣɛ wɛɛʋ. 23 Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ mǝ tǝɣɩ pilisuɣu nɑ piitimnɑɑ tɩɩŋ, yɑɑ pɑ ɑcɑɑlǝtʋ, yɑɑ pɑ kɑwɑlɑsɩ tǝnɑ. Mɑɑ lǝsɩ-mɛɣɛ lonɑ tǝnɑ nnɑ ɑ tɑɑ ɩ́ kɑ wɛɛ nɑ ɩ́ pǝntǝnɑ-m tɔɣɔ. Mɑɑ tɑɣɑnɩ-mɛ nɑ ɩ́ pǝsɩ mɑ yǝlɑɑ, nɑ mɑ́ wɛɛ mǝ Ɩsɔ. 24 Mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti kɑ́ lɑnɑ mǝ wulɑʋ. Ɩ́ kɑ́ wɛɛnɑ mǝ tǝnɑɣɑ tiikilu kʋlʋm. Ɩ́ kɑ tǝŋ mɑ kʋtʋtʋtʋ, nɑ ɩ́ tɔkǝɣɩ mɑ kiiŋ nɑ ɩ́ lɑkɩ-ɩ. 25 Ɩ́ kɑ́ wɛɛ tɛtʋ nti mɑ hɑwɑ mɑ tǝmlɛ tʋ Yɑkɔpʋ tɔ tǝ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ mǝ cɑɑnɑɑ kɑ cɑɣɑɑ. Ɩ́ kɑ cɑɣɑ tǝ tɑɑ nɑ mǝ piyɑ nɑ́ɑ́ cɑɣɑ tɔtɔ. Pɛlɛ pɑ piyɑ piyɑ kɑ́ cɑɣɑ tɔtɔɣɔ tɑm tɔɔ. Mɑ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti kɑ́ tɔɣɔnɑ mǝ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ. 26 Mɑ nɑ-mɛ tɩɩ pɛɛlɩ hɛɛsʋɣʋ nɔɣɔ nɑ kɑ́ wɛɛ tɑm tɔɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ mǝŋnɑ-mɛɣɛ mǝ tɛtʋ tɑɑ, nɑ mɑ́ yele nɑ ɩ́ huki. Nɑ mɑ́ ŋmɑ́ mɑ tǝyɑɣɑ kɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ, nɑ kɑ́ wɛɛ tɑm tɔɔ. 27 Mɑ tǝcɑɣɑlɛ kɑ́ wɛɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ kɛ́. Mɑɑ wɛɛ mǝ Ɩsɔ, nɑ mɩɩ wɛɛ mɑ yǝlɑɑ. 28 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ piitimnɑɑ kɑ́ nyɩ sɩ, mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. Mɑ́ lɑpǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ mpɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑ tǝcɑɣɑlɛ kɑ́ wɛɛ mǝ hɛkʋ kɛ tɑm tɔɔ.

38

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ wulɑʋ Kɔkɩ tɔtɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: 2 Yʋlʋ nyɑ́, kɛɛsɩ nyɑ́ ɩsɛ nɑ wulɑʋ Kɔkɩ wei ɩ tɔkɩ Mɑkɔkɩ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ tɔ ɩ tɔɔ. Tɛlǝsɩ-ɩ mɑ kɑlǝnɑʋ. Ɩnɩ ɩ kɛnɑ Mesɛkɩ nɑ Tupɑɑlɩ pɑ ɑcɑlɛɛ nyʋɣʋ tʋ. 3 Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Mɑɑ kʋlɩ Kɔkɩ tɔɔ. Ɩnɩ ɩ kɛnɑ Mesɛkɩ nɑ Tupɑɑlɩ pɑ nyʋɣʋ tʋ. 4 Mɑɑ tʋ ɩ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ kulɑɣɑ. Mɑɑ hɔ ɩ́ nɑ ɩ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ, nɑ mɑ́ lǝsǝnɑ tomɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ. Pɑ kɛ́ yoolɑɑ tuutuumɑ kɛ́. Pɑ suuwɑ wontu kʋpɑntʋ, nɑ pɑ́ tɔkɑ kpɑlǝŋ nɑ lɑɣɑlɛɛ. 5 Pɛɛsɩ nɑ Ɩtiyopii nɑ Puti pɑ tɛtʋ yoolɑɑ tǝnɑ. Pɑɑ tɔkɩ kpɑlǝŋ nɑ pɑ́ pɑ́ yoou kɑhusi nɑ pɑ́ tǝŋ Kɔkɩ. 6 Komɛɛ tɛtʋ yoolɑɑ, nɑ Pɛtɩ-Tokɑɑmɑ tɛtʋ nyǝ́mɑ kɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ. Pɑɑ tǝŋ nyɑ́ wɑɑlɩ, nɑ piitimnɑɑ lɛlɑɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ tɔtɔ. 7 Tɑɣɑnɩ nyɑ́ tɩ nɑ nyɑ́ sɔɔlʋ pɩɩ. Nyɑ́ nɑ nyɑ́ sɑmɑɑ tuutuumɑ wei ɩ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ tɔ, wɛɛ pɑ nyʋɣʋ tʋ. 8 Pǝ wɛɛ pɩɩ kɔɔ, ɩlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mɑ́ tʋ-ŋ kʋtʋtʋtʋ. N kɑ́ polo nɑ ń wɑtɩ tɛtʋ nti tǝ yǝlɑɑ fitɑ yoou, nɑ pɑ́ lɩɩ piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ pɔ́ɔ́ŋ wei pɩɩ kpiisɑ hɑtoo lɔŋ, nɑ pǝ́ yele-ɩ kpɛtɛ tɔ ɩ tɔɔ. Yǝlɑɑ mpɑ ɩnɩ pɑɑ lǝsɩ ḿpʋ́ɣʋ́ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ tɔ, pɑɑ cɑɣɑnɑ pɑ tǝɣɩ tǝkpɑtɑɑ. 9 Nyɑnɑ nyɑ́ yoolɑɑ nɑ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tuutuumɑ ɩ́ kɑ́ tii pɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ heelim, nɑ ɩ́ tɑkɩ pɑ tɛtʋ ɩsɩɩ ɩsɔŋmʋntʋ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ, kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ hʋwɛɛ pɑɣɑlɛ kɑ́ kɔɔ nyɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ń mɑɣɑsɩ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ. 11 N kɑ́ mɑɣɑsɩ nyɑ́ tɑɑ sɩ n kpɑɑkɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ cɑɣɑnɑ hɛɛsʋɣʋ tɔ. Pɑ ɑcɑlɛɛ fɛɩ koloosi. Pǝ́cɔ́ pɑ tɑ tǝkɩ-yɛ nɑ mɑŋkuulinɑɑ. 12 Nyɑ́ sɩ n kɑ́ tii yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɑɣɑnɑ pɑ ncɑɑ kɛ ŋmɑʋ tɔ pɑ tɔɔ nɑ ń kuu pɑ nyǝm. Anɩ pɑ cɑɣɑ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ huki. Pɑ hikɑ kɑlǝkǝŋ nɑ wɛnɑʋ. Pɑ lɩɩ piitimnɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ ɑntulinyɑ hɛkʋ tɑɑ. 13 Sɑpɑɑ nɑ Tetɑŋ pǝ tɛtʋ yǝlɑɑnɑɑ, nɑ Tɑɑsisi tɑɑtǝlɑɑ nɑ pɑ ɑwulumpiyɑ tǝnɑ kɑ́ pɔɔsɩ-ŋ tɔm. Pɑɑ pɔɔsɩ-ŋ sɩ wontu kuuu tɔɔ kɛ́ n tɑɣɑnɑ nyɑ́ yoolɑɑ nɑ? N kɔmɑ sɩ ń kuuki wʋlɑ nɑ liɣitee nɑ kɑlǝkǝŋ nɑ wɛnɑʋ sɩ, nyɑ́ wontu kukukuutu ɩ tɔɔ sɔsɔm nɑ?

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Heeli Kɔkɩ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, kʋyɑkʋ ŋku mɑ yǝlɑɑ kɑ́ cɑɣɑnɑ pɑ tɩ tɔ n kɑ nyɩ. 15 Mɑɑ lɩɩ mɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tǝnɑ. Nɑ mɑ wɑɑlɩ kɛ́ piitimnɑɑ tǝnɑ yoolɑɑ. Pɑ cɑɣɑ pɑ tǝnɑɣɑ kpɑɣɑnǝŋ, nɑ pɑ́ lɑ́ yoolɑɑ sɔsɑɑ. 16 Kɔkɩ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ tii mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tɑkɩ pɑ tɛtʋ ɩsɩɩ ɩsɔŋmʋntʋ. Mpʋ ɩnɩ pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ lɑ́ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ. Kɔkɩ kɛ mɑɑ tili nɑ ɩ́ wɑtɩ mɑ tɛtʋ. Ɩlɛnɑ piitimnɑɑ nyɩ sɩ mɑɣɑ Ɩsɔ nɑŋŋtʋ. Nti mɑ cɑɑ sɩ mɑ́ hʋlɩ-wɛ nɑ Kɔkɩ nɔɣɔ tɔɣɔlɛ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Kɔkɩ tɔm kɛ mɑ yɔɣɔtɑɣɑ hɑtoo lɔŋtɑɑ. Mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɔɔsɩ kɛ mɑ yɔɣɔtǝnɑɑ. Pɑ kpɑɑlɑ pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ tɑɑ sɩ, mɑɑ tili nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ yoonɑ pɑ yǝlɑɑ. 18 Amɑ kʋyɑkʋ ŋku Kɔkɩ kɑ́ kpɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɔɔ tɔ. Mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ kɑ́ huunɑ-ɩ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ. 19 Mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ kɛ mɑ́ tuukinɑ. Tɛtʋ kɑ́ sele kɑtɑtǝlɑɣɑ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ. 20 Teŋku tiinɑ nɑ sumɑsɩ nɑ tɑɑlɛ wontu nɑ ɑtɛ kʋtutuutu. Pǝ kpɛnnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ tɛtʋ tɔɔ tɔ. Pɑɑ sele mɑ ɩsɛntɑɑ. Pɔ́ɔ́ŋ nɑ kʋkpɑmǝŋ kʋkʋlʋŋ kɑ́ yɔkɩ nɑ koluŋɑ tǝnɑ hoti ɑtɛ. 21 Mɑɑ nyɑɑsɩ-mɛ nɑ yɑɑsinɑɑ pɑɣɑlɛ. Mǝ yoolɑɑ kɑ́ kʋ tǝmɑ. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ, mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ. 22 Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ kʋtɔmǝŋ sɔsɔɔŋ nɑ mǝ yǝlɑɑ sɩ. Mɑɑ yele nɑ tɛʋ sɔsɔɔʋ nɑ tɔmpɛɛ nɑ kɔkɔ pǝ́ nɩɩ mǝ yoolɑɑ, nɑ lɛlɑɑ tuutuumɑ tɔɔ. 23 Mɑɑ yele nɑ piitimnɑɑ tuutuumɑ nɑ mɑ sɔsɔɔntʋ nɑ mɑ tǝnɑŋŋ wɛɛtʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

39

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, tɛlǝsɩ Mesɛkɩ nɑ Tupɑɑlɩ pǝ yǝlɑɑ nyʋɣʋ tʋ sɔsɔ Kɔkɩ sɩ, mɑɑ kʋlɩ nyɑ́ tɔɔ. 2 Mɑɑ cɑɑlɩ-ŋ nɑ ń lɩɩ mɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tǝnɑ. N kɑ polo nɑ ń yoonɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɔ́ɔ́ŋ. 3 Mɑɑ yoonɑ-ŋ nɑ nyɑ́ tɔɔʋ pɛlɩ nyɑ́ niŋ mpǝtǝŋ tɑɑ. Nyɑ́ nyǝmɑ́ kɑ lɩɩ nyɑ́ ntɔɣɔŋ tɑɑ nɑ ɑ́ hoti. 4 Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ́ nyɑ́ nɑ nyɑ́ yoolɑɑ nɑ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ sɑmɑɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ pɔ́ɔ́ŋ tɑɑ. Mɑɑ yele nɑ sumɑsɩ nɑ tɑɑlɛ wontu tɔɣɔ-mɛ. 5 Tɑɑlɛ kɛ ɩ́ kɑ́ sɩ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ. 6 Tɑcɑɑ sɩ, mɑɑ sɔ kɔkɔ kɛ Mɑkɔkɩ tɛtʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ cɑɣɑ tǝpɑmm kɛ teŋku nɔɣɔ. Pʋlʋpʋ ɩɩ pɛkǝlǝɣɩ-wɛ. Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ nyǝnɑ sɩ, mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ. 7 Mɑɑ hʋ́lɩ́ mɑ hǝtɛ nɑŋŋ wɛɛtʋ kɛ mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Mɑ kɑɑ yele nɑ pɑ́ tɑsɑ-mɛɣɛ pilisuɣu. Ɩlɛnɑ piitimnɑɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑŋŋtʋ. 8 Yɑɑsinɑɑ mpɛ pɑɑ kɔɔ kɛ́. Hɑlɩ pɑ tɩɩ tɛmɑ cɑɑlʋɣʋ. Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ tɔm kɛ mɑɑ yɔɣɔtɑɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 9 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ lɩɩ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ. Pɑɑ lu kɔkɔ nɑ pɑ́ nyɑɣɑsɩ pɑ kolontunɑɑ yoou wontu. Pɑɑ kpɑlǝŋ sɔsɔɔŋ nɑ sǝkpeŋ, nɑ tɔɔŋ nɑ nyǝmɑ́. Nmɑntɑɑsɩ sɔsɔɔnsɩ nɑ sǝkpesi, kɑ́ kpɑɑsǝnɑ kɔkɔ ŋkɛ kɑ́ toŋ kɛ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 10 Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ tǝpǝyɑɣɑ cɑɑʋ kɛ tɑɑlɛ. Yɑɑ ɩ́ sɛtɩ-kɛɣɛ hɔtʋɣʋ tɑɑ. Mpi tɔ, yoou wontu kɛ ɩ́ kɑ́ tɑɣɑnǝɣǝnɑ kɔkɔ. Ɩ́ kɑ́ kuu kolontunɑɑ wontu tǝnɑɣɑ. Ɩsɩɩ pɛlɛ pɑɑ kuu mǝ nyǝntʋ tɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

11 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ sɩ: Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ mɑɑ hɑ́ Kɔkɩ kɛ tɛtʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ nɑ pɑ́ pimi-ɩ. Tɛtʋ ntɩ tɩɩ wɛɛ tɔntɑɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ teŋku kʋsǝpʋ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. Hɑlɩ pǝlɑɑʋ ŋkʋ kɩɩ tǝkɩ mpɑtɔntɑɑ mpɑɑʋ. Tǝnɑɣɑ pɑɑ pi Kɔkɩ nɑ ɩ yoolɑɑ sɑmɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hɑ lonte ntɛɣɛ hǝtɛ sɩ, Kɔkɩ nɑ ɩ sɑmɑɑ pɑ tɛtɛkǝlɛ. 12 Ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tǝcu kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ pi Kɔkɩ-wɛ. Ɩlɛnɑ pǝ́ nyɑɑlɩ tɛtʋ ɑsilimɑ. 13 Hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ lɑnɑ pǝ tǝmlɛ ntɛ́. Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ mɑɑ hʋ́lɩ́ mɑ tǝɣɩ mǝ hɛkʋ nɑ teeli, nɑ mǝ nyʋɣʋ kʋlɩ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 14 Pɑɑ lǝsɩ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔ tɛtʋ kɛ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tǝcu, hɛɛsʋɣʋ fɛɩ. Pɑɑ pɛɛkɩ sǝtɑɑ tǝnɑ, nɑ pɑ́ pi-wɛ nɑ pǝ́ nyɑɑlɩ tɛtʋ ɑsilimɑ. 15 Pɑɑ cɔɔ tɛtʋ tǝnɑɣɑ tǝpɑɩpɑɩ. Ye pɑ nɑwɑ yʋlʋ kɛ timpi, ɩlɛ pɑ kɑɑ kɑŋmɑɑɣɑ kɛ ɩ tɔɔ. Pintɑɑ kɑ́ tǝŋǝɣɩ nɑ pɑ́ kuuki. Ɩlɛnɑ pɑ́ pukinɑ Kɔkɩ nɑ ɩ sɑmɑɑ pɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ piŋ. 16 Hɑlɩ pɑɑ yɑɑ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ sɩ Hɑmonɑ. Sɑmɑɑ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ́ tɑɑ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɩɩ nyɑɑlɩ tɛtʋ ɑsilimɑ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔmɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, yɑɑ sumɑsɩ nɑ tɑɑlɛ wontu nɑ ń tɛlǝsɩ-tɩ. Tǝ́ lɩɩ pɑɑ timpi, nɑ tǝ́ kɔɔ ɑcimɑ wenɑ mɑ lɑkɩ-tɩ tɔ. Pǝ kɛ́ kɔtɑɣɑ sɔsɔɔŋkɑ kɛ pɔ́ɔ́ŋ tɑɑ kɛ́. Tɩɩ tɔɣɔ nɑntʋ nɑ tǝ́ nyɔɔ cɑlǝm. 18 Tɩɩ tɔɣɔ ɑkɑnɑɑ nɑntʋ. Tɩɩ nyɔɔ ɑtɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ cɑlǝm. Nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɛɣɛ pɑ lɑpǝnɑ kɔtɑɣɑ kɛ ɩwɑɑŋ, nɑ ɩwɛɛsɩ, nɑ pǝŋtʋlʋŋ, nɑ Pɑsɑŋ tɛtʋ nɑɑŋ kʋfɑŋ nim nyǝŋ lonte tɑɑ. 19 Wontu kɑ tɔɣɔ nɑntʋ nim nɑ tǝ́ hɑɣɑ. Tɩɩ nyɔɔ cɑlǝm nɑ pǝ́ kʋ-tǝɣɩ sʋlʋm nyǝm. Kɔtɑɣɑ ŋkɑ mɑ lɑkɩ-mɛ tɔ kɑ wule kɛ pɩɩ lɑ mpʋ. 20 Wontu ntɩ tɩɩ tɔɣɔ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ cɑɣɑlɑɑ, nɑ ɑkɑnɑɑ nɑ yoolɑɑ nɑntʋ nɑ tǝ́ hɑɣɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

21 Mɑɑ hʋ́lɩ́ mɑ toŋ kɛ piitimnɑɑ tɑɑ. Pɑɑ nɑ́ ɩsǝnɑ mɑ hʋʋkɩ mɑ hʋʋlɛ, nɑ ɩsǝnɑ mɑ hɔŋ pɑ ŋkpɑŋŋ tɔ. 22 Pǝ kpɑɣɑʋ nɔɔnɔɔ tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ, mɑɣɑlɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ, hɑlǝnɑ tɑm tɔɔ.

Ɩsekiyɛɛlɩ wɑɑsʋ kpeɣeluɣu

23 Piitimnɑɑ kɑ́ cɛkǝnɑ sɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ pǝ kuu-mɛ. Ɩ́ tɑ tɔkɩ Ɩsɔ Tɔm kɛ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ siɣile. Ɩ tʋ-mɛɣɛ mǝ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ kʋ-mɛ. 24 Mɑ hɑ-mɛɣɛ siɣile kɛ́. Mɑ lɑpɑ-mɛ ɩsɩɩ mǝ ɑsilimɑ nɑ mǝ kɑwɑlɑɣɑ wɛɛ tɔ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ wɛnɑ mɑ hǝtɛ ɩsɛsɛɛmlɛ kɛ́. Mɑɑ wɛɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ pǝtɔɔtǝlɛ. Mɑɑ kɔnɑ Yɑkɔpʋ yǝlɑɑ mpɑ kolontunɑɑ kɑ kuuwɑ tɔ. 26 Wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ mǝ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩɩ nyɑnnɑ pʋlʋ tɔ. Pǝyele nɔɣɔlʋ kɑɑ wɑkǝlɩ mǝ lɑŋɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɔɔ mǝ fɛɛlɛ tɔɔ. Nɑ ɩsǝnɑ ɩ́ tɑɑ tɔkɩ mɑ tɔm kɛ teu tɔ pǝ tɔɔ. 27 Mɑɑ lǝsɩ-mɛɣɛ piitimnɑɑ tɑɑ. Mɑɑ cɔɔ mǝ kolontunɑɑ ɑcɑlɛɛ, nɑ mɑ́ kpeɣeli-mɛ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyǝnɩ-m Ɩsɔ nɑŋŋtʋ kɛ piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ ɩsɛntɑɑ. 28 Ɩlɛ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Mɑ́ lɑpǝnɑ nɑ pɑ́ kuu-mɛ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ. Mɑɑ kpeɣelinɑ-mɛɣɛ mǝ tɛtʋ tɑɑ. Mɑ kɑɑ yele mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ tǝnɑ. 29 Mɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ siɣile hɑʋ. Amɑ mɑɑ tʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ mɑ feesuɣu kɛ́. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

ƖSEKIYƐƐLƖ NAWA ƖSƆ TƎYAƔA KƐ TOOSEE TAKA TAA

40

Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kʋfɑlɑɣɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kuuu pǝnɑɣɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ nyǝŋkɑ, ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nyǝŋkʋ*fɑ*. Yosɑlɛm ɩcɑtɛ lɛɛkʋɣʋ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti nyǝŋkɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ toŋ tii mɑ tɔɔ nɑ ɩ́ ponɑ-m tǝnɑ. ɑ 2 Ɩsɔ lɑpɑ nɑ pǝ́ lɑ-m toosee tɑkɑ, nɑ ɩ́ tɛɛnɑ-m Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ sɩɩ-m pʋɣʋ kʋkʋlʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɔɔ. Nɑ mɑ́ nɑ́ kutuluŋ nɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ, ɩsɩɩ ɩcɑtɛ. 3 Ɩsɔ ponɑ-m tǝnɑ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ. Ɩ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ. Nɑ ɩ́ tɔkɑ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ nɑtǝlɩ tǝ ŋmǝnɑɣɑ. Nɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋmɑɣɑsʋɣʋ, nɑ ɩ́ sǝŋɑ nɔnɔɣɔ. 4 Ntɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ yɑɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, nyǝnɩ teu nɑ ń ké ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ń nɩɩ nti mɑ cɑɑ-ŋ heeluɣu tɔ. Mpi tɔ, pǝ kɔnɑ-ŋ cǝnɛɣɛ sɩ n nɑ́. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ń heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ mpi n nɑwɑ tɔ.

Tɑɣɑ nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ nɔnɔɔsɩ

5 Mpi mɑ nɑɑkɑɣɑ tɔɣɔlɔ: Koluŋɑ cɔɔnɑ tǝyɑɣɑ kɛ́, nɑ kɑ́ tɑ́. Ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ tɔkɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋmɑɣɑsʋɣʋ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. Kʋ tɑɣɑlǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso*fɑ*. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑɣɑsɑ koluŋɑ wɑŋ nɑ kɑ kʋŋkʋlʋmǝŋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso tooso. ɑ kɛ pɑ mɑɣɑsǝɣɩ. Amɑ Lǝkpɑ tɑɑ pɑɑ mɑɣɑsǝɣɩ mpʋ. 6 Ɩlɛnɑ ɩ́ polo ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nɔnɔɣɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɑ kumlee, nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ nɔnɔkpete lumɑŋ, nɑ pǝ́ lɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso. 7 Tɑŋlɑɑ kutuluŋ mɑlɑ tǝtɛɛlɛ hɛkʋ tɑɑ nyǝntɛ nɔnɔɣɔ kɛ́. Kutuluŋ tɑɣɑlǝŋ nɑ ɩ wɑŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso tooso kɛ́. Koloosi nsi sɩ fɑɣɑ kutuluŋ ɩnɩ tɔ, sɩ yɑsǝlɑɣɑ nɑ́ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso nɑ hɔɣɔlʋɣʋ hɔɣɔlʋɣʋ. Nɔnɔɣɔ nɑkǝlɩ kɛlɛ kɑ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso. Kɛlɛɣɛ n tɛɛkɩ nɑ pǝ́cɔ́ ń tɑlɑ kutuluɣu ŋku kʋ sǝŋɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ ɩsɛntɑɑ tɔ. 8-9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑsɑ pǝ tɑɑ kutuluɣu ŋkʋ. Kʋ lumɑŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ liɣiti, nɑ kʋ koloosi yɑsǝlɑɣɑ kɛ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm. Nɔnɔɣɔ nɑ pǝ tɑɑ tɔɔ kutuluɣu ntɛ́ ŋku kʋ kǝlɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kɛ kpǝtǝnɑʋ tɔ. 10 Ilim tǝlɩɩlɛ nɔnɔɣɔ tɑŋlɑɑ kutuluŋ nɑɑtoso kɑ wɛ teitei kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ mpɑɑʋ kɛ hɛkʋ, tooso nɑ cǝnɛ tooso nɑ cǝnɛ. Koloosi nsi sɩ fɑɣɑ hɛkʋ tɑɑ tɔ, sǝlɛ sɩ yɑsǝlɑɣɑ nɑ́ɑ́ wɛ teitei kɛ́. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑsɑ pɑtǝmɑ wei ɩ tɔɔ nɔnɔɣɔ tʋlǝɣɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ. Tǝtɛɛlɛ hɛkʋ tɑɑ nyǝntɛ wɑŋ tǝnɑ kpɛntɑ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑtoso nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 12 Tɑŋlɑɑ kutuluŋ wɑŋ nɑ ɩ tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ teitei kɛ́. Mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso tooso. Nɑ koluŋɑ kɑɣɑ tǝtɛɛlɛ kɔŋkɔmǝŋ nɑɑlɛ tɔɔ nɑ kɑ kʋŋkʋlʋmǝŋ wɛ mɛɛtǝlɩ hɔɣɔlʋɣʋ. 13 Ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ mɑɣɑsɩ pǝ kpɑɣɑʋ tɑŋlɑɑ kutuluŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ lɛŋkʋ koluŋɑ, nɑ pǝ sɩɩnɑ lɛŋkʋ nyǝŋkɑ, nɑ tǝtɛɛlɛ nɑ cǝnɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑɣɑsɑ tɔtɔɣɔ kutuluɣu ŋku kʋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ tɔ kʋ wɑŋ. Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɣɑ kɑ tʋ́ kutuluɣu ŋkʋɣʋ hɛkʋ kɛ́. 15 Pǝ kpɑɣɑʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nɔnɔɣɔ kɛ ɑwɑlɩ tɔɔ koluŋɑ hɑlǝnɑ kutuluɣu ɑwɑlɩ tɔɔ koluŋɑ, nɑ pǝ́ polo tǝnɑɣɑ kɑnɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. 16 Pɑɑ kɑmɑ puluŋ kɛ tɑŋlɑɑ kutuluŋ ɩnɩ ɩ pǝtolee tɔɔ nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ kɛ́. Nɑ koloosi kʋkɑɣɑsɩ nɑ kutuluɣu nyǝŋsɩ tɑɑ. Pɑ tʋlɑ-yɛɣɛ nɑ ɑ́ cɔɔ nɔnɔɣɔ nɑ ɑ́ tɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ pɑɑŋ fotoonɑɑ kɛ pǝ tɑɑ tɔɔ koluŋɑ tɔɔ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ ponɑ-m Ɩsɔ kutuluɣu tɑɣɑ ɑwɑlɩ nyǝŋkɑ tɔɔ. Pɑɑ hǝlɑ-kɛɣɛ teu kɛ́ nɑ nɑŋŋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ tʋ-kɛɣɛ hɛkʋ. 18 Pɑ hǝlɑ hǝlǝtʋ ntǝɣɩ nɑ tǝ́ cɔɔ nɔnɔɔsɩ tǝnɑ. Ɩlɛ ɑwɑlɩ tɔɔ nyǝntʋ kǝlɑ kʋlʋɣʋ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑsɑ tɑɣɑ wɑŋ. Pǝ kpɑɣɑʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nɔnɔɣɔ tɔ hɑlǝnɑ pǝ́ sɩɩnɑ pǝ tɑɑ tɔɔ tɑɣɑ koluŋɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. Ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɔŋkɔŋ kɛ ɩ cɑɑlǝnɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝkǝnɑ pǝ ntɔɣɔŋ tɔɔ nyǝŋkʋ. 20 Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ nɔnɔɣɔ. Kɛlɛ kɑ nyǝnǝɣǝnɑ ɑwɑlɩ tɔɔ tɑɣɑ tɔɔ kɛ́. Kɑ wɑŋ nɑ kɑ tɑɣɑlǝŋ kɛ ɩ mɑɣɑsɑɑ. 21 Nɔnɔɣɔ ŋkɛ kɑɑ wɛnɑ tɑŋlɑɑ kutuluŋ nɑɑtoso kɛ́. Tooso nɑ kɔŋkɔŋ kʋnɛ, nɑ tooso nɑ kʋnɛ. Koloosi yɑsǝlɑɣɑ nɑ kutuluɣu wɑŋ, pɩɩ wɛ teitei kɛ́, ɩsɩɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nɔnɔɣɔ nyǝnsɩ. Nɔnɔɣɔ tɑɣɑlǝŋ tǝnɑ kpɛntɑ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Kɑ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 22 Kutuluɣu nɑ pǝtolee nɑ pǝ pɑ́ɑ́ŋ fotoonɑɑ wɛ teitei kɛ́, ɩsɩɩ nɔnɔɣɔ lɛŋkɑ nyǝ́mɑ. Yʋlʋ tɔŋ kumlee nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ nɔnɔɣɔ. 23 Nkɛ ɩnɩ kɑ ɩsɛntɑɑ, lɛŋkɑ wɛɛ ŋkɑ yʋlʋ sʋʋkɩ nɑ ɩ tɑlɑ pǝ tɑɑ tɑɣɑ tɔɔ tɔ. Ɩsɩɩ pɩɩ wɛʋ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑsɑ nɔnɔɔsɩ nsɩ sɩ hɛkʋ tɑɑ wɑŋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. 24 Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ-m ilim mpǝtǝŋ tɔɔ hɔɣɔlʋɣʋ, nɑ mɑ́ nɑ́ nɔnɔɣɔ kʋfɑlɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑɣɑsɑ tɑŋlɑɑ kutuluŋ, nɑ koloosi nɑ nɑŋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɩɩ teitei ɩsɩɩ ɩ kɑ mɑɣɑsʋɣʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋsɩ tɔ. 25 Tǝnɑ tɔtɔ, pǝtolee kɑ wɛɛ kɛ́. A cɔɔnɑ kutuluɣu nɔnɔɣɔ. A wɛ teitei nɑ ilim ntɔɣɔŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ nyǝnɑ. Nɔnɔɣɔ tɑɣɑlǝŋ tǝnɑ kpɛntɑ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Kɑ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 26 Kumlee nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ yʋlʋ tɔŋ nɑ ɩ́ kpɑ nɔnɔɣɔ ŋkɛ. Kɑ wɛnnɑ kutuluɣu sɔsɔɔʋ ɩsɛntɑɑ kɛ́. Pɑɑ lǝsɑ pɑ́ɑ́ŋ fotoonɑɑ kɛ tǝtɛɛlɛ hɛkʋ tɑɑ nyǝntɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ kɛ́. 27 Nɔnɔɣɔ lɛŋkɑ kɑ wɛ kɑnɛ ɩnɩ kɑ ɩsɛntɑɑ, ŋkɑ yʋlʋ sʋʋkɩ nɑ ɩ́ tɑlɑ pǝ tɑɑ tɑɣɑ tɔɔ tɔ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑsɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ nɔnɔɔsɩ nsɩ sɩ hɛkʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ.

Pǝ tɑɑ tɔɔ tɑɣɑ nɑ pǝ nɔnɔɔsɩ

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tǝŋnɑ-m ilim mpǝtǝŋ nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋnɑ-m pǝ tɑɑ tɑɣɑ tɔɔ. Ɩ mɑɣɑsɑ nɔnɔɣɔ ŋkɛ, ɩlɛnɑ kɑ tɑɣɑlǝŋ nɑ kɑ wɑŋ wɛɛ teitei nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ koluŋɑ nɔnɔɣɔ. 29 Tɑŋlɑɑ kutuluŋ nɑ hɛkʋ tɑɑ koluŋɑ, nɑ nɑŋ pǝ tɑɣɑlǝŋ nɑ pǝ wɑŋ kɑ wɛ teitei kɛ́, ɩsɩɩ nɔnɔɔsɩ lɛŋsɩ. Ɩlɛnɑ pǝtolee cɔɔnɑ nɑŋ nɑ ɑ́ tɑ́. Nɔnɔɣɔ tɑɣɑlǝŋ tǝnɑ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Kɑ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 30-31 Nɑŋ tɑɑ kɛ́ n tǝŋǝɣǝnɑ nɑ ń tɑlɑ ɑwɑlɩ tɑɣɑ tɔɔ. Pɑɑ lǝsɑ pɑ́ɑ́ŋ fotoonɑɑ kɛ pǝ tɑɑ koluŋɑ tɔɔ kɛ́. Kumlee pǝlefɛɩ kɛ yʋlʋ kpɑɑkɩ nɑ ɩ́ tɑlɑ kutuluɣu tɑɑ. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tǝŋnɑ-m ilim tǝlɩɩlɛ nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ tǝ́ sʋʋ pǝ tɑɑ tɑɣɑ tɔɔ. Ɩ mɑɣɑsɑ nɔnɔɣɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ sɩ kɑnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋsɩ wɑŋ nɑ sɩ tɑɣɑlǝŋ pǝ wɛ teitei. 33 Tɑŋlɑɑ kutuluŋ nɑ hɛkǝŋ tɑɑ koloosi, nɑ nɑŋ tɑɣɑlǝŋ nɑ pǝ wɑŋ kɑ wɛ teitei kɛ́, ɩsɩɩ nɔnɔɔsɩ lɛŋsɩ. Nɑ pǝtolee cɔɔnɑ nɑŋ ŋkʋ kʋ nɔnɔɣɔ. Nɔnɔɣɔ ŋkɛ kɑ tɑɣɑlǝŋ tǝnɑ kpɛntɑ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Kɑ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 34 Nɑŋ tɑɑ kɛ́ yʋlʋ tǝŋǝɣǝnɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ ɑwɑlɩ tɑɣɑ tɔɔ. Pɑɑ lǝsɑ pɑ́ɑ́ŋ fotoonɑɑ kɛ pǝ tɑɑ koluŋɑ tɔɔ kɛ́. Ɩlɛnɑ pǝ tǝŋ hɛkʋ tɑɑ tǝtɛɛlɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ. Kumlee pǝlefɛɩ kɛ yʋlʋ kpɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ.

35 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ ponɑ-m ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ nɔnɔɣɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ kɛlɛ. Kɑ wɑŋ nɑ kɑ tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ lɛŋsɩ. 36 Nɔnɔɣɔ ŋkɛ kɛlɛ kɑ wɛnɑ tɑŋlɑɑ kutuluŋ tɔtɔ. Hɛkʋ tɑɑ koluŋɑ nɑ nɑŋ nɑ pǝtolee cɔɔ-kʋ nɑ pǝ́ tɑ́. Kɑ tɑɣɑlǝŋ tǝnɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. Kɑ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 37 Nɑŋ tɑɑ kɛ́ n tǝŋǝɣǝnɑ nɑ ń lɩɩ ɑwɑlɩ tɑɣɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ pɑ́ɑ́ŋ fotoonɑɑ kɛ pǝ tɑɑ koluŋɑ tɔɔ. Nɑ tǝtɛɛlɛ kɛ hɛkʋ tɑɑ. Kumlee pǝlefɛɩ kɛ yʋlʋ kpɑɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sʋʋ.

38 Kutuluɣu nɑkʋlɩ kɩɩ wɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ nɔnɔɣɔ ɩsɛntɑɑ. Tǝnɑɣɑ pɑ nyɑɑlɑɣɑ tɔlɑ wenɑ pɑ kʋkɑɣɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 39 Tɑɑpǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ kɑ wɛ nɑŋ ŋkʋ kʋ kɔŋkɔmǝŋ nɑɑlɛ tɔɔ kɛ́ koluŋɑ kite kɛ́ tǝkpɑm. Tɑɑpǝlǝnɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ kɛ́ pɑ kʋkɑɣɑ kɔtɑɣɑ tɔlɑ. Ɩsɩɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ nyǝŋsɩ. 40 Tɑɑpǝlǝnɑɑ liɣiti kɑ wɛ nɑŋ wɑɑlɩ tɔɔ tɔtɔ. Ye n pukinɑ ilim ntɔɣɔŋ nɔnɔɣɔ tǝsʋʋlɛ, n nɑɑkɩ-wɛɣɛ. Nɑɑlɛ nɑ kɔŋkɔŋ kʋnɛ, nɑɑlɛ nɑ kʋnɛ. 41 Tɑɑpǝlǝnɑɑ pǝlefɛɩ tɔɔ kɛ́ pɑ kʋkɑɣɑ kɔtɑɣɑ tɔlɑ. Liɣiti nɑ nɔnɔɣɔ kɔŋkɔŋ kʋnɛ, nɑ liɣiti nɑ kʋnɛ. 42 Pǝ́cɔ́ pǝ́ kɑɑsɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Kɛlɛ kɑ tɑɑpǝlǝnɑɑ pɛɛ nyǝ́mɑ kɛ liɣiti tɔtɔ. Pɑɑ wei ɩ tɑɣɑlǝŋ sɛkɑ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm kɛ pǝ́cɔ́. Nɑ ɩ wɑŋ kɛ mpʋ tɔtɔ. Pɑ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɛ mɛɛtǝlɩ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ hɔɣɔlʋɣʋ. Tɑɑpǝlǝnɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ kɛ́ pɑ sɩɩkɑɣɑ wontu nti pɑ lɑkǝnɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Nɑ kɔtɑsɩ lɛŋsɩ. 43 Pɑ lɑpɑ cɑŋǝm kɛ tɑɑpǝlǝnɑɑ mpɛ pɑ ntompee tɔɔ kɛ́, nɑ pɑ́ cɔɔ nɑ pɑ́ tɑ́. Pɑ tɔɔ kɛ́ pɑ sɩɩkɑɣɑ kɔtɑɣɑ nɑntʋ. 44 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ ponɑ-m pǝ tɑɑ tɑɣɑ tɔɔ. Nɑŋŋ nɑɑlɛ kɑ wɛ tǝnɑɣɑ. Lɛŋkʋ kɑ wɛ ilim ntɔɣɔŋ nɔnɔɣɔ kiŋ. Ɩlɛnɑ kʋ́ hɑ ilim mpǝtǝŋ kɛ siɣile. Lɛŋkʋ kɛ ilim mpǝtǝŋ nɔnɔɣɔ kiŋ. Ɩlɛnɑ kʋ́ hɑ siɣile kɛ ilim ntɔɣɔŋ. 45 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-m sɩ: Nɑŋ ŋku kʋ kɛɛsǝnɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ. Kʋ kɛ́ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ lɑkɩ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ tǝmlɛ tɔ pɑ nyǝŋkʋ kɛ́. 46 Amɑ ŋku kʋlɛ kʋ kɛɛsǝnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ. Kʋlɛɣɛlɛ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔ pɑ nyǝŋkʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ, Lefii nyǝ́mɑ tɑɑ ɩlɛ, Sɑtɔkɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tike kɑ wɛnnɑ mpɑɑʋ sɩ, pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ pɑ́ lɑ ɩ tǝmlɛ.

Ɩsɔ tǝyɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ

47 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑsɑ pǝ tɑɑ tɑɣɑ. Kɑ wɑŋ nɑ kɑ tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ teitei kɛ́. Pɑɑ kɔŋkɔŋ ŋkuɣu mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. Ɩlɛnɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ ɩsɛntɑɑ. 48 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ sʋʋnɑ-m Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ sɑkɑɣɑ tɛɛ. Ɩ mɑɣɑsɑ sɑkɑɣɑ ɑkelenɑɑ tɔ, pɑɑ wei ɩ yɑsǝlɑɣɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ́. Nɔnɔɣɔ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 49 Nɔnɔɣɔ sɑkɑɣɑ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑtoso. Kumlee nɑɑnʋwɑ kɛ yʋlʋ kpɑɑkɩ nɑ ɩ́ sʋʋ. Ɩlɛnɑ ɑkelenɑɑ nɑɑlɛ tʋwɑ nɔnɔɣɔ kɛ hɛkʋ.

41

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ ponɑ-m Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kutuluɣu sɔsɔɔʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ-kʋ́. Koloosi tʋwɑ tǝtɛɛlɛ kɛ hɛkʋ kɛ́. Sǝlɛ sɩ wɑŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso. 2 Nɔnɔɣɔ wɑŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ kɛ́. Hɔɣɔlʋɣʋ kʋnɛɣɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ kʋnɛɣɛ mpʋ tɔtɔ. Ɩsɔ tǝyɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu kɛ́. Kɑ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ. 3 Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ lɔlɔ nɑŋ tɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ nɔnɔɣɔ. Kɑ nɔnɔkpete lumɑŋ wɛ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm nɑ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso. Kɑ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ kpɩɩsǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ kutuluɣu mɑɣɑmɑɣɑ nɑ kʋ wɑŋ nɑ kʋ tɑɣɑlǝŋ wɛ teitei kɛ́ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heelɑ-m sɩ tǝnɑɣɑlɛ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tǝcɑɣɑlɛ.

Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kutuluŋ lɛlǝŋ

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑsɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ pǝ tɑɑ koluŋɑ. Kɑ kpɩɩsǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso. Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑ́ kutuluŋ nɑ pǝ́ cɔɔ nɑ pǝ́ tɑ́. Ɩ wɑŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ. 6 Kutuluŋ kʋsɔɣɔŋ ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ kɛ tǝmɑ tɔɔ kɛ́. Pɑɑ ŋku kʋ wɛnɑ nɑŋŋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. Pɑɑ nɑŋ ŋku kɩɩ wɛ ɑwɑlɩ tɔɔ koluŋɑ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ koluŋɑ tɑɑ. 7 Koluŋɑ wɑlǝɣǝnɑ ɩsɔtɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pǝ sɔɔsǝɣɩ pɑɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu ŋkuɣu wɑŋ nɑ pǝ puki. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ nɑ pǝ́ cɔɔ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɑ pǝ́ tɑ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ ye n kpɑɑkɩ, nɑŋŋ sɔɔsǝɣɩ wɑŋ nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ. Pǝ kpɑɣɑʋ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu tɔ. Yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ polo hɛkʋ tɑɑ nyǝŋkʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ ŋku kʋ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ cɛkǝnɑɑ sɩ, Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kutuluŋ wei ɩ cɔɔnɑ-kɛɣɛ mpʋ tɔ, ɩ kǝlɑ kʋlʋɣʋ, ɩsɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso. 9 Kɔŋkɔŋ tɑɑ kutuluŋ ɩnɩ, ɩ wɑɑlɩ tɔɔ koluŋɑ yɑsǝlɑɣɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Lonte nte pǝ yelɑ kpɛtɛ tɔ, 10 nɑ kutuluŋ lɛlǝŋ pǝ hɛkʋ tɑɑ, mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ kɑ wɛnnɑ nɑ pǝ́ cɔɔ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ. 11 Kutuluŋ ɩnɩ ɩ nɔnɔɔsɩ nɑɑlɛ tʋlɑɣɑɑnɑ koluŋɑ tɑɑ tɔɔ kɛ́. Nɔnɔɣɔ lɛŋkɑ nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ. Lɛŋkɑ nɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ. Koluŋɑ ŋkɛ kɑ yɑsǝlɑɣɑ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ́ nɑ pǝ cɔɔ nɑ pǝ́ tɑ́. 12 Kutuluɣu nɑkʋlɩ kɩɩ sǝŋɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ kɛ́ koluŋɑ kite. Kʋ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ kɑkpɑsɩ. Kʋ wɑŋ kɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. Kʋ koloosi yɑsǝlɑɣɑ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 13 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑsɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ. Ɩlɛnɑ kɑ tɑɣɑlǝŋ lɩɩ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. Koluŋɑ nɑ kutuluɣu ŋku kʋ sǝŋɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ tɔ, kʋ koloosi tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ tɔtɔɣɔ. 14 Ɩsɔ tǝyɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ kɛɛsǝnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔ, nɑ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ pɑtǝmɑnɑɑ wɑŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. 15 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑsɑ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ wɑɑlɩ kutuluɣu tɑɣɑlǝŋ. Pǝ nɑ pɑtǝmɑnɑɑ mpɑ pɑ wɛ kɔŋkɔmǝŋ ɩnɩ ɩ nɑɑlɛ ɩ tɔɔ tɔ. Pǝ kpɛntɑ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ.

Ɩsɔ tǝyɑɣɑ pǝtɑɑ tɔɔ

16 Pɑɑ sɑɑkɑ kpoŋkpolonɑɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑtɩ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kpɑɑŋ nɑ pǝ nɑŋ sɔsɔɔʋ nɑ lɔlɔ nyǝŋkʋ tɑɑ. Nɑ pǝtolee nnɑ pɑ tʋ puluŋ tɔ nɑ sɑkɑsɩ. Nɑ pǝ́ cɔɔ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ ɩnɩ ɩ tooso nɑ pǝ́ tɑ́. Pǝ tǝnɑ pɩɩ kɛ́ kpoŋkpolonɑɑ kɛ́. Pǝ kpɑɣɑʋ ɑtɛ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ pǝtolee tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝnɩ pǝtolee ɑnɩ ɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ kpoŋkpolonɑɑ. 17 Ɩsɔ tǝyɑɣɑ wɑɑlɩ, nɑ kɑ tɑɑ tɔɔ nɔnɔɣɔ kʋsʋsʋʋɣɑ, hɑlǝnɑ lɔlɔ nɑŋ tɔ, pɑɑ lǝsɑ koloosi tɔɔ kɛ́, 18 ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ nɑ pɑɑŋ pǝ fotoonɑɑ. Fotoonɑɑ kɑ sitɑ tǝmɑ tɑɑ kɛ́. Pɑɑʋ fotoo, nɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ nɑɑlɛ fotoo, nɑ pǝ́ polo mpʋ. Ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ mpɛ pɑ ɩsɛntɑɑ wɛ tɔm nɑɑlɛ nɑɑlɛ. 19 Yʋlʋ ɩsɛntɑɑ nyǝnǝɣɩ pɑɑʋ kʋnɛ nɑ cǝnɛɣɛ. Nɑ tɔɣɔlɑɣɑ ɩsɛntɑɑ nɑ́ɑ́ nyǝnǝɣɩ kʋnɛ nɑ cǝnɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ nɑ pǝ́ cɔɔ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɑ pǝ́ tɑ́. 20 Pɑɑ lǝsɑ ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ nɑ pɑɑŋ fotoonɑɑ kɛ́. Pǝ kpɑɣɑʋ koluŋɑ kite tɛɛ tɔɣɔ, hɑlǝnɑ nɔnɔɔsɩ nyʋɣʋ tɑɑ. 21 Nɑŋ sɔsɔɔʋ ɑkelenɑɑ tɑɣɑlǝŋ nɑ pǝ wɑŋ kɑ wɛ teitei kɛ́.

Ɩlɛnɑ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nɑ́ɑ́ nǝɣǝsǝnɑ 22 kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. Tǝlɛɣɛ pɑ sɑɑkɑ kpoŋkpolonɑɑ. Tǝ kʋŋkʋlʋmǝŋ wɛ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Tǝ wɑŋ kɛ mpʋ. Tǝ wɛnɑ ŋkuluŋɑsɩ nɑ nɔɔhɛɛ. Tǝ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ kɛ́ kpoŋkpolonɑɑ. Mpʋɣʋlɛ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ heelɑ-m sɩ: Tɑɑpǝlɩ wɛnnɑ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ.

23 Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ kɑ wɛnɑ kʋtǝkʋɣʋ kɛ́. Ɩlɛnɑ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tǝcɑɣɑlɛ nɑ tǝ nyǝŋkʋ. 24 Pɑɑ nɔnɔɣɔ ŋkɑ kɑɑ wɛnɑ kɑmpʋnɑɑ nɑɑlɛ kɛ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋlǝɣɩ nɑ pɑ́ tǝkǝɣɩ. 25 Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ kutuluɣu sɔsɔɔʋ kɑmpʋ tɔɔ kɛ́ fotoonɑɑ. Ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ nɑ pǝ pɑɑŋ kʋlʋmǝŋ ɩnɩ ɩ fotoonɑɑ kɛ pɑɑ lǝsɑɑ ɩsɩɩ koloosi tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kɑ́ pǝ tɑɑ tɔɔ kpɑɑŋ nɔnɔɣɔ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ sɑkɑɣɑ tɑkɑ kɛ́ kpoŋkpolonɑɑ. 26 Kpɑɑŋ ŋkʋ kʋ koloosi nɑɑlɛ tɔɔ kɑ wɛ pǝtolee. A tɔɔ nɑ puluŋ, nɑ pɑ́ lǝsɩ pɑ́ɑ́ŋ fotoonɑɑ tɔtɔ.

42

Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɔɔ kutuluŋ kʋsɔɔsǝŋ lɛlǝŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ lɩɩnɑ-m ɑwɑlɩ tɔɔ tɑɣɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ-m kutuluŋ wei ɩ wɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ. Koluŋɑ nɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ wɑɑlɩ kutuluɣu pǝ kiŋ ntɛ́. 2 Ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kutuluŋ ɩnɩ, ɩ tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́. Ɩ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. 3 Kutuluɣu ŋkʋ kʋ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyǝnɑɣɑ, ɩkpɑtɛ nte tǝ wɑŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ tɔɣɔ. Tǝlɛ tǝ cɔɔ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kɛ́. Ɩlɛnɑ kʋ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nɑ́ɑ́ nyǝnǝɣɩ ɑwɑlɩ tɔɔ tɑɣɑ kumte. Kʋ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ ɩnɩ ɩ tooso, ɩ wɛnɑ sɑkɑsɩ kɛ tǝmɑ tɔɔ kɛ́. 4 Pǝ tɑɑ tɔɔ tɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ kɛ mpʋŋ ɩsɛntɑɑ, ɩkpɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ wɛɛ nɑ tǝ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ. Tǝ tɑɣɑlǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. Ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ kutuluŋ ɩnɩ ɩ nɔnɔɔsɩ kɑ wɛnnɑɑ. 5 Ɩsɔtɑɑ kutuluŋ sɛkɑ wɑŋ kɛ pǝtɛɛ nyǝŋ. Mpi tɔ, sɑkɑsɩ ŋmɩɩsɑ-ɩ kɛ́, nɑ pǝ́ kǝlɩ hɛkʋ tɑɑ nyǝŋ, nɑ pǝtɛɛ nyǝŋ. 6 Kutuluɣu ŋkʋ kʋ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ tooso, kɑ wɛnɑ sɑkɑsɩ kɛ tǝmɑ tɔɔ kɛ́. Ɩlɛ pɑ tɑ tʋ-ɩ ɑkelenɑɑ ɩsɩɩ kutuluŋ lɛlǝŋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ kutuluŋ ŋmɩɩnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɑtɛ tɔɔ nɑ pǝ́ kpɑɑkɩ. 7 Mpʋŋ ɩnɩ ɩ koloosi nsi sɩ wɛnnɑ ɑwɑlɩ tɔɔ tɑɣɑ tɔɔ hɔɣɔlʋɣʋ tɔ, sɩ tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ kɛ́. 8 Mpi tɔ, kutuluŋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ kɛ́. Ɩlɛnɑ kutuluŋ wei ɩ wɛnnɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɔ ɩ tɑɣɑlǝŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. 9 Kutuluŋ ɩnɩ ɩ pǝtɛɛ kɑ wɛ nɔnɔɣɔ nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. Ye n lɩɩnɑ ɑwɑlɩ tɔɔ tɑɣɑ tɔɔ nyǝŋkɑ, ŋkɛɣɛ n sʋʋkǝnɑ. 10 Tɑɣɑ koluŋɑ tǝcɑɑllɛ kɛ nɔnɔɣɔ ŋkɛ kɑ wɛɛ.

Kutuluŋ kɑ wɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ, nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ koluŋɑ. Nɑ kutuluɣu ŋku kʋ wɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ wɑɑlɩ tɔ. 11 Ɩkpɑtɛ nɑtǝlɩ tɩɩ wɛ kutuluŋ ɩnɩ ɩ kiŋ. Kutuluŋ ɩnɩ ɩ́ sǝŋʋɣʋ nɑ ɩ wɑŋ nɑ ɩ tɑɣɑlǝŋ nɑ ɩ nɔnɔɔsɩ, kɑ nǝɣǝsǝnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ nyǝŋ kɛ́. 12 Mpʋ tɔtɔɣɔ pɩɩ wɛɛ, nɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ kutuluɣu nɔnɔɔsɩ. Timpi ɩkpɑtɛ ntɛ tǝ cɑɑlɑɑ tɔɣɔ nɔnɔɣɔ kɑ wɛɛ. Nɑ kɑ́ nyǝnǝɣɩ Ɩsɔ nɑ yǝlɑɑ pɑ tǝsulle koluŋɑ. Ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ pɑ sʋʋkɑɣɑnɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ heelɑ-m sɩ, ilim ntɔɣɔŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ kutuluŋ wei ɩ nyǝnǝɣɩ tɑɣɑ tɔ ɩ kɛ́ Ɩsɔ nyǝŋ kɛ́. Kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ sʋʋkɩ Ɩsɔ kutuluŋ tɑɑ tɔ, ɩ tɑɑ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tɔɣɔ Ɩsɔ tɔɣɔnɑɣɑ. Ɩ tɑɑ tɔtɔɣɔ pǝ wɛɛ sɩ, pɑ́ sɩɩ Ɩsɔ nyǝm. Ɩsɩɩ kʋhɑʋ nɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ pɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ tɔ. Nɑ tɑɣɑnʋɣʋ nyǝŋkɑ. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ Ɩsɔ lonte kɛ́. 14 Ye kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ lɑɑlɑɑ nɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ lonte tɑɑ tǝnɑ. Pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ lɩɩnɑ tɑɣɑ tɔɔ nɔnɔɣɔ. Pǝ wɛɛ sɩ, pɑ́ yele tǝnɑɣɑ wontu nti pɑ suuwɑ nɑ pɑ́ lɑnɑ Tɑcɑɑ tǝmlɛ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ suu lɛntɩ nɑ pɑ́ polo timpi sɑmɑɑ kotɑɑ tɔ.

Awɑlɩ tɔɔ koluŋɑ mɑɣɑsʋɣʋ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛmɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔɔ kɛ́ mɑɣɑsʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ-m nɑ tǝ́ lɩɩnɑ ilim tǝlɩɩlɛ nɔnɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑɑlɩ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ ɩkpɑtɛ nte tǝ cɔɔnɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɔ. 16 Cɑmlʋɣʋ kɛ ɩ mɑɣɑsɑɣɑnɑ. Nkʋɣʋ ɩ nyǝmnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɣɑlǝŋ. Hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kɩɩ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (250). 17-19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑɣɑsɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ hɔɣɔlʋɣʋ. Nɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ nyǝŋkʋ, nɑ pǝ tʋtʋlɛ nyǝŋkʋ. Ɩlɛnɑ pǝ tɑɣɑlǝŋ lɩɩ kʋlʋm. Pɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkuɣu mɛɛtǝlǝnɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (250). 20 Ɩsǝnɑ ɩ mɑɣɑsɑ koluŋɑ ŋkɑ kɑ cɔɔnɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɔ, kɑ kɔŋkɔmǝŋ liɣiti tɔɣɔlɛ. Koluŋɑ ŋkɛ kɑ tɑɣɑlǝŋ nɑ kɑ wɑŋ kɑ wɛ teitei kɛ́. Pɑɑ kɔŋkɔŋ ŋkuɣu mɛɛtǝlǝnɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (250). Koluŋɑ ŋkɛ kɑɑ fɑɣɑnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝcɑɣɑlɛ nɑ Ɩsɔ nyǝntɛ.

43

Ɩsɔ mǝlʋɣʋ kɛ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ ponɑ-m ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nɔnɔɣɔ. 2 Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ teeli lɩɩnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nɑ ɩ́ kɔŋ. Pǝ kɔkɔtɛ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ teŋku nyǝntɛ, nɑ pǝ́ nɑɑkɩ tɛtʋ tɔɔ. 3 Toosee tɑkɑ wei mɑ nɑ ɩsǝntɔ tɔ ɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ wenɑ mɑɑ tɛmɑ nɑʋ tɔ. Mɑɑ nɑwɑ ɑlɛ ɑ tɑɑ sɩ Ɩsɔ kɔmɑ sɩ ɩ wɑkǝlǝɣɩ Yosɑlɛm. Yɑɑ nnɑ mɑɑ toosɑɑ sɩ, mɑ wɛ Kepɑɑ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ kʋteŋ tɔɔ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ hotɑ mɑ nɔɣɔ tɔɔ. 4 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ teeli sʋʋnɑ nɔnɔɣɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 5 Ntɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu kpɑɣɑ-m mɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ nɑ kʋ́ sʋʋnɑ-m pǝ tɑɑ tɑɣɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ sɩ Tɑcɑɑ teeli sɔsɔ tɔŋɑ suɣu kɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩwɑ nɔɣɔlʋ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-m hɑtoo Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Yʋlʋ wei ɩ kɑ sʋʋnɑ-m pǝ tɑɑ tɔ, ɩ wɛ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ tɑm kɛ́. 7 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, nyǝnɩ, mɑ kumte lonte ntɔ. Timpi mɑɑ sɩɩ mɑ nɔntɑɑlʋɣʋ tɔɣɔlɛ. Mɑɑ cɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɛkʋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́. Pɑnɑ pɑ ɑwulɑɑ pɑ kɑɑ tɑsɑ mɑ hǝtɛ sɔsɔɔlɛ pilisuɣu nɑ pɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. Yɑɑ pɑ pi pɑ ɑwulɑɑ mpɑ pɑ sǝkɩ tɔɣɔ tǝnɑ. 8 Mɑ nɔnɔkpelee cɔlɔɣɔ ɑwulɑɑ mpɛ pɑ ŋmɑɑkɩ pɑ nyǝnɑ. Koluŋɑ kʋlʋmɑɣɑ wɛnnɑ mɑ́ nɑ-wɛ tɑ́ hɛkʋ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ pilisinɑ mɑ hǝtɛ sɔsɔɔlɛ nɑ pɑ ɑcɑɑlǝtʋ tǝmɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kpiisɑ-wɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 9 Pǝnɛntɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ hɑtǝlǝnɑ-m pɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. Nɑ pɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ mpɑ pɑ sǝkɩ tɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ wɛɛ pɑ hɛkʋ kɛ tɑm tɔɔ.

10 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: Kɛ́ɛ́sɩ́ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɔm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Pɑ́ mɑɣɑsɩ ɩsǝnɑ kɑ wɛɛ tɔ, nɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm kpɑ-wɛɣɛ fɛɛlɛ. 11 Ye pɑ kʋlɑpʋtʋ lɑpɑ-wɛɣɛ fɛɛlɛ, ɩlɛ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ ɩsǝnɑ pɑ pɩɩ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ ŋmɑ-kɛ tɔ. Nɑ ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ kutuluŋ tɔ. Nɑ nɔnɔɔsɩ kʋsʋsʋʋsɩ nɑ kʋlǝlɩɩsɩ. Nɑ ɩsǝnɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tǝnɑ wɛɛ tɔ tǝsokoloko. Nmɑɑ nɑ ń hʋ́lɩ́-wɛ nɑ pɑ́ nɑ́nɑ́ pɑ ɩsɛ kɛ kiiŋ nɑ kʋsǝsɩɩtʋ nti pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tɔkɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝŋ-tɩ nɑ pɑ́ lɑkɩ-tɩ. 12 Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ sɔsɔɔntʋ ntɛ́. Ɩkpɑtɛ nte tǝ cɔɔnɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ ŋkɛɣɛ pʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ nyǝnɩ-tɛɣɛ Ɩsɔ nyǝntɛ kɛ́.

Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ pǝ kɔtɑsɩ tɔm

13 Ɩsǝnɑ pɑ mɑɣɑsɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɣɔlɔ. Mɑɣɑsǝlɑɣɑ ŋkɑ kɑ wɛ mɛɛtǝlɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɣɔ pɑ mɑɣɑsǝnɑɑ. Lɔɔʋ ŋku pɑɑ hɛɛwɑ nɑ pǝ́ cɔɔ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ pǝ tɑ-tɛ tɔ, kʋ lumɑŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlɩ hɔɣɔlʋɣʋ, nɑ kʋ wɑŋ kɛ mpʋ tɔtɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑ́ pʋlʋ ɩsɩɩ kumte, nɑ pǝ́ kʋlɩ ɩsɩɩ mpiiu nɑ pǝ́ cɔɔ lɔɔʋ ŋkʋ nɑ pǝ́ tɑ́. Ye pǝ kɑɑsɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kʋŋkʋlʋmǝŋ ɩlɛ, 14 pǝ kpɑɣɑʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ɑtɛ tɔɔ, nɑ pǝ́ sɩɩnɑ tǝ nyʋɣʋ tɑɑ tɔ tǝ kʋŋkʋlʋmǝŋ wɛ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm, nɑ tǝ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlɩ hɔɣɔlʋɣʋ. Pǝ kpɑɣɑʋ nɔɔhɛɛ sǝkpenɑ nɑ pǝ polo sɔsɔɔnɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm nɑ pǝ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlɩ hɔɣɔlʋɣʋ. 15 Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ mǝsɑɣɑ nɑ ɑtɛ, pǝ kʋŋkʋlʋmǝŋ kɑ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛɣɛ. Nɑ hǝlǝŋɑsɩ kɛ pǝ ŋkuluŋɑsɩ liɣiti tɑɑ. 16 Mǝsɑɣɑ wɑŋ nɑ kɑ tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ teitei kɛ́. Pɑɑ kɔŋkɔŋ ŋkuɣu mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑtoso. 17 Nɔɔhɛɛ wɑŋ nɑ ɑ tɑɣɑlǝŋ kɑ wɛ teitei kɛ́. Mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ mpɔɣɔlɑɣɑ. Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ntompee wenɑ ɑ cɔɔwɑ nɑ ɑ́ tɑ́ tɔ ɑ wɑŋ wɛ mpiiu kʋlʋmʋɣʋ. Lɔɔʋ nɑ́ɑ́ cɔɔ nɑ kʋ́ tɑ́, kʋlɛ kʋ wɑŋ tɔtɔɣɔ mpiiu. Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ńtɛ́ tǝ tǝkpɑlɛ kɛɛsǝnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔmɑ Ɩsekiyɛɛlɩ mɑ́ sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, nɩɩ. Mɑ sɩɩkɩ-ŋ kʋsǝsɩɩtʋ. Pɑɑ tǝŋ-tǝɣɩ sɑɑ wei kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɑ́ tɛ ŋmɑʋ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ lɑ tǝ tɔɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Nɑ pɑ́ ŋmɩɩsǝɣɩ tǝ tɔɔ kɛ́ tɔlɑ cɑlǝm. 19 N kɑ́ cɛlɑ lɑtǝcɛ kɛ Lefii kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ Sɑtɔkɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ. Pɑ tike kɛ mɑ hɑ mpɑɑʋ sɩ pɑ́ lɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑɣɑ tǝmlɛ. Pɑɑ lɑ lɑtǝcɛ kɛ kɔtɑɣɑ nɑ mɑ́ hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. 20 Kpɑɣɑ lɑtǝcɛ ɩnɩ ɩ cɑlǝm nɑ ń tɑɑ-wǝɣɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ hǝlǝŋɑsɩ liɣiti. Nɑ tǝ ntompee ŋkuluŋɑsɩ tɑɑ, nɑ pǝ cɔɔ-yɛ nɑ pǝ́ tɑ́. Ɩlɛ pǝ hɩɩsɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ɑsilimɑ ntɛ́. Ɩlɛnɑ tǝ́ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝntɛ. 21 Ɩlɛnɑ ń ponɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ lɑtǝcɛ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ lonte nte pɑ lǝsɑɑ tɔ tǝ tɑɑ, nɑ ń wɔpɩ-ɩ kɔkɔ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 22 Kʋyɑkʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ wule ɩlɛnɑ ń lɑ pǝŋtʋlʋɣʋ ŋku kʋ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Nɑ pǝ́ hɩɩsɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ɑsilimɑ. Ɩsɩɩ pɑɑ tɛm-tɛɣɛ hɩɩsʋɣʋ nɑ lɑtǝcɛ tɔ. 23 N tɛŋ ɑsilimɑ hɩɩsʋɣʋ, ɩlɛnɑ ń lɑ kɔtɑɣɑ kɛ lɑtǝcɛ kʋfɑlʋ, nɑ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔ. 24 Ɩlɛnɑ ń hʋlɩ tɔlɑ ɑnǝɣɩ Tɑcɑɑ. Kɔtǝlɑɑ kɑ́ tʋ́ ɑ tɔɔ kɛ́ tɔm. Pɑɑ lɑ-yɛɣɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. 25 Pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu pɑɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ lɑtǝcɛ nɑ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tiili tɑ cɑɑmɩ tɔ. Hɑlǝnɑ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 26 Kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tǝcu kɛ́ pɑɑ hɩɩsɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ɑsilimɑ, nɑ pɑ́ pǝsɩ-tɛɣɛ Ɩsɔ nyǝntɛ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ tʋlɩ-tɛ. 27 Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɛɛkɩ, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ kʋyɑkʋ pǝlefɛɩ nyǝŋkʋ nɑ pǝ́ puki, ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ lɑ mǝ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝŋkɑ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-mɛ. Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

44

Awulɑɑ nɔnɔɣɔ kɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ ponɑ-m Ɩsɔ tǝyɑɣɑ ɑwɑlɩ tɔɔ nɔnɔɣɔ. Nkɑ kɑ wɛnnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔ, ɩlɛ kɑ tǝkɑɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: Nɔnɔɣɔ ŋkɛ kɑɑ tǝkɩ ḿpʋ́ɣʋ́. Nɔɣɔlʋ kɑɑ tǝŋnɑ tǝnɑ, yɑɑ ɩ́ tɩɩ tʋlɩ-kɛ. Mpi tɔ, tǝnɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sʋʋnɑɑ. Ɩlɛ kɑɑ tǝkɩ ḿpʋ́ɣʋ́. 3 Amɑ ye pǝ kɑɑsɑ ɑwulumpu, ɩ́lɛ́ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Tɑcɑɑ kiŋ tǝnɑ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ tɔɣɔnɑɣɑ. Ɩlɛ kpɑɑŋ nɔnɔɣɔ mpɑɑʋ kɛ ɩ kɑ sʋʋnɑ, nɑ ɩ lɩɩnɑ tǝnɑ tɔtɔ.

Mpɑ pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔ

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ sʋʋnɑ-m nɑ ilim ntɔɣɔŋ nɔnɔɣɔ, kɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Mɑ nyǝnɑɣɑ mpʋ, ɩlɛ Tɑcɑɑ teeli suwɑ ɩ tǝyɑɣɑ ntɛ́. Ntɛnɑ mɑ́ hoti mɑ ɩsɛntɔɔ. 5 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, lɑ lɑɑkɑlɩ. Nyǝnnɑ nyɑ́ ɩsɛ, nɑ ń nɩɩnɑ nyɑ́ ŋkpɑŋŋ kɛ pǝ tǝnɑ mpi mɑɑ kɛɛsɩ-ŋ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ, nɑ pǝ kɔtɑɣɑ tɔɔ tɔ. Nɑ ń lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɔnɔɔsɩ kʋsʋsʋʋsɩ nɑ kʋlǝlɩɩsɩ tɔm.

6 Tɛlǝsɩ tɔɔ kʋllɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɛ sɩ, mɑɣɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ, mɑ́ nyǝɣǝsɑ mǝ ɑcɑɑlǝtʋ tǝmɑ wenɑ ɩ́ lɑpɑ tɔ. 7 Ɩ́ sʋsɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɑ nyɩ-m tɔɣɔ mɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pilisiɣi mɑ tǝyɑɣɑ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ́ lɑkɩ-m kɔtɑɣɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ nɑntʋ nim nyǝntʋ, nɑ cɑlǝm tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ pilisinɑ mɑ tǝyɑɣɑ. Mǝ ɑcɑɑlǝtʋ kʋlɑpʋtʋ kɛ ɩ́ yɔkǝnɑ mɑ́ nɑ mɛ tɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ. 8 Ɩ́ tɑ́ pɑɑsǝnɑ mɑ tǝmlɛ kɛ mɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ. Amɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩ́ yelinɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ lɑkɩ-tɛɣɛ mǝ lonte. 9 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ sɩ, kpɑɩ tʋ kʋtɑpɛlʋɣʋ ŋku kʋ tɑ nyɩ-m tɔ kʋ kɑɑ sʋʋ mɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Pɑɑ pʋntʋ wɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɛkʋ tɑɑ.

Nti pǝ sɩɩ Lefii nyǝ́mɑ tɔ

10 Tɑcɑɑ sɩ: Pǝ kɑɑsʋɣʋ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ mɛ mǝ kisɑ-m tɔ, sɑɑ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ toolɑɑ nɑ ɩ́ hɑ-m siɣile tɔ, mǝ tǝŋɑ mǝ tɩɩŋ kɛ́. Mǝ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ mǝ ɩsɑɣɑtʋ sɑlǝkɑ kɑ́ mɑɣɑnɑ. 11 Tǝmlɛ nte ɩ́ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ́-m tɔɣɔlɛ mɑ tǝyɑɣɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋʋɣʋ, nɑ kɑ tɑɑ tǝmɑ lɑpʋ. Ɩsɩɩ sɑmɑɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ kɔtɑsɩ lɛŋsɩ tɔlɑ lɛntʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑkɩ sɑmɑɑ ɩnǝɣɩ tǝmɑ. 12 Mǝ tɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ sɑmɑɑ kɛ nɔɣɔ kɛ tɩɩŋ tɔm tɑɑ. Hɑlɩ ɩ́ tusi-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ. Mɑɑ yele-mɛ, nɑ ɩ́ sǝɣǝlɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ sɑlǝkɑ. 13 Ɩ́ kɑɑ kpǝtǝnɑ-m sɩ ɩ́ lɑkɩ kɔtǝlɑɑ tǝmlɛ nɑtǝlɩ. Yɑɑ ɩ́ tokinɑ mɑ wontu kɑtɛ nyǝntʋ, yɑɑ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nyǝntʋ. Mɩɩ sǝɣǝlǝnɑ mǝ fɛɛlɛ fɛɩ. Nɑ ɑcɑɑlǝtʋ tǝmɑ wenɑ ɩ́ lɑpɑ tɔ ɑ sɑlǝkɑ. 14 Tǝmɑ lɛnnɑ wenɑ ɑ wɛ lɑpʋ kɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɣɑnʋɣʋ tɔm tɑɑ tɔ, ɑ tike kɛ ɩ́ kɑ́ lɑ.

Nti pǝ sɩɩ kɔtǝlɑɑ tɔ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Pǝ kɑɑsɑ Sɑtɔkɩ pǝyɑlɑɑ kɔtǝlɑɑ Lefii nyǝ́mɑ tɔ. Mǝ tɔkɑ tǝsulle kʋsǝsɩɩtʋ kɛ́. Pɑɑ sɑɑ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ toolɑɑ nɑ pɑ hɑtǝlǝnɑ-m tɔ. Mǝ tike ɩ́ kɑ́ kpǝtǝnɑ-m, nɑ ɩ́ lɑ-m tǝmlɛ. Ɩ́ kɑ́ cɛlɛ-m nɑntʋ nim nɑ pǝ cɑlǝm. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 16 Mɩɩ sʋʋnɑ tǝsulle nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ mɑ tɑɑpǝlɩ. Ɩ́ kɑ́ wɛɛ mɑ tǝmlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ mɑ tǝmlɛ. 17 Kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ wontu kɛ ɩ́ kɑ́ suu. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sʋʋnɑ pǝ tɑɑ tɑɣɑ nɔnɔɣɔ. Ɩ́ tɑɑ suu heeŋ hʋntʋ pʋlʋ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ́ lɑkɩ pǝ tɑɑ tɑɣɑ tǝmɑ tɔ. Pɑɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ nyǝnɑ. 18 Ɩ́ kɑ́ te mǝ nyɔɔŋ kɛ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ sɑɑlɑsɩ, nɑ ɩ́ tɔɣɔlɩ pǝ tɑkɑsɩ. Amɑ ɩ́ kɑɑ lǝlɩ tɑmpɑlɑnɑɑ, pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ tii hɑŋɑɣɑ. 19 Ye ɩ́ lɩɩkɩ sɩ ɩ́ puki yǝlɑɑ kiŋ kɛ ɑwɑlɩ tɔɔ tɑɣɑ tɔɔ ɩlɛ ɩ́ wɔɣɔsɩ mǝ wontu nti ɩ́ lɑpǝnɑ kɔtɑɣɑ kɛ mpʋ tɔ. Nɑ ɩ́ sɩɩ-tǝɣɩ tǝsulle kutuluŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ wontu lɛntɩ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ sɑmɑɑ pilisi kɔtɑɣɑ wontu ntɩ.

20 Kɔtǝlɑɑ ɩ́ kɑɑ looli mǝ nyɔɔŋ, yɑɑ ɩ́ yele nɑ nyɔɔsɩ su. Amɑ ɩ́ kɑ́ kɔ-sǝɣɩ tǝtetete. 21 Kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑɑ nyɔɔ sʋlʋm nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sʋʋ pǝ tɑɑ tɑɣɑ tɔɔ. 22 Pǝyele kɔtʋlʋ kɑɑ kpɑɣɑ ɑlʋ leelu kɛ yem, yɑɑ ɑlʋ wei pɑ tɔɣɔnɑɑ tɔ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ piitim tɑɑ pɛɛlɔ wei ɩ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlʋ tɔɣɔ pǝ wɛɛ sɩ kɔtʋlʋ ɩ́ kpɑɣɑ. Yɑɑ ye kɔtʋlʋ lɛlʋ sǝpɑ nɑ ɩ́ yele leelu, ɩlɛ ɩnɩ ɩ́ kpɑɣɑ.

23 Pǝ wɛɛ sɩ kɔtǝlɑɑ mɛ ɩ́ sɛɣɛsɩ mɑ yǝlɑɑ. Ɩ́ fɑɣɑ Ɩsɔ nyǝm nɑ kpɑɩ nyǝm. Ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛ nɑ pɑ́ nyɩ nɑŋŋ nyǝm, nɑ ɑsilimɑ nyǝm pǝ fɑɣɑʋ. 24 Mpi pǝ kɛ́ hʋʋlɛ tɔm ɩlɛ, mɩɩ tǝŋnɑ siɣisuɣu. Ɩ́ kɑ́ hʋʋkǝnɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ. Ɩ́ tɔkɩ mɑ kiiŋ nɑ mɑ kʋtʋtʋtʋ kɛ mɑ ɑcimɑnɑɑ tɑɑ. Ɩ́ nyǝnɩ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ kɛ mɑ nyǝŋ.

25 Pǝ fɛɩ sɩ kɔtʋlʋ ɩ́ kpǝtǝnɑ sǝtʋ nɑ ɩ́ pilisi ɩ tɩ. Ye pǝ tɑɣɑ ɩ cɑɑ, yɑɑ ɩ too, yɑɑ ɩ pǝyɑɣɑ. Yɑɑ ɩ tɑɑlʋ, yɑɑ ɩ neu, yɑɑ ɩ kɔɣɔ. Yɑɑ ɩ neu ɑlʋ nyǝŋ wei ɩ tɑ sɑɑtɑ tɔ. 26 Ye pǝ mɑɣɑnɑ kɔtʋlʋ kɛ mpʋ, ɩ́ lɑ nyʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ. Ɩ́ tɑŋ nɑ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɛɛ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sʋʋ ɩ tǝmlɛ tɑɑ. 27 Kʋyɑŋku ɩ mǝlǝɣɩ tǝsulle tɑɣɑ pǝ tɑɑ nyǝŋkɑ tɔɔ tɔ, ɩ kɑ lɑ kɔtɑɣɑ nɑ pǝ́ hɩɩsɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ. 28 Kɔtǝlɑɑ kpɑncoou ntɛ́ mɑ́. Ɩ́ kɑɑ wɛɛnɑ mǝ pɑɑ nyǝm nɑpǝlǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. Mɑɣɑlɛ mǝ pɑɑ nyǝm. 29 Mǝ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ kʋhɑɑŋ, nɑ tɔlɑ nnɑ pɑ lɑkɩ kɔtɑɣɑ sɩ pǝ́ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ. Pǝ tǝnɑ mpi pɑ sɩɩwɑ sɩ, mɑ nyǝm kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ tɔ, mɩɩ tɔɣɔnɑ. 30 Kɔtǝlɑɑ tǝnnɑ kʋmtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntʋ hɔɣɔlǝŋ, nɑ mpi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lǝsɑ-m pɑ wɛnɑʋ tɑɑ tɔ. Yǝlɑɑ kɑ́ cɛlɑ kɔtǝlɑɑ kɛ pɑ mʋlʋm kʋpɑmpɑm. Ɩlɛnɑ mɑ́ kooli pɑ tɛɛsɩ kɛ kʋpɑntʋ. 31 Amɑ kɔtǝlɑɑ kɑɑ tɔɣɔ wontu kʋsǝpʋtʋ yɑɑ nti pʋlʋpʋ kʋwɑ tɔ. Pɑɑ sumɑɣɑ pɑɑ wontuɣu ŋku.

45

Tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ wɛnɑ pɑ mpɑɑ tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ye ɩ́ tɑlǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ kɛ tɛtʋ ɩlɛ ɩ́ lǝsɩ hɔɣɔlʋɣʋ nɑkʋlɩ nɑ ɩ́ hɑ-m. Hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Kʋ wɑŋ kɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ. Ɩlɛnɑ tɛtʋ ntɩ tǝ́ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝntʋ tǝkpɑtɑɑ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ cosi ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɛtʋ kɛ tǝ tɑɑ. Tǝ tɑɣɑlǝŋ nɑ tǝ wɑŋ kɑ́ wɛɛ teitei. Pɑɑ kɔŋkɔŋ ŋkuɣu mɛɛtǝlǝnɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (250). Nɑ pǝ́ yele ɩkpɑtɛ nɑ pǝ́ cɔɔ nɑ pǝ́ tɑ́ tɛtʋ ntɩ. Tǝlɛ tǝ wɑŋ kɑ́ wɛɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ. 3 Tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ mɑɣɑsɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Tǝ wɑŋ kɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ. Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ ŋmɑ́ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ. Lonte ntɛ́ tǝ kɛnɑ lonte kɑtɛ nyǝntɛ. 4 Hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ kɛ́ Ɩsɔ lonte kɑtɛ nyǝntɛ kɛ́. Pǝ sɩɩ-kʋ nɑ kʋ mpɑɑ kɛ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ lɑkɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔ. Lonte ntɛ́ tǝ tɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ lǝsɩ lonɑ nnɑ ɑ tɑɑ ɩ́ kɑ́ ŋmɑ́ mǝ tɛɛsɩ nɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɔ. 5 Tɛtʋ nti tǝ tɑɣɑlǝŋ wɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ, nɑ tǝ wɑŋ kɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ tɔ tǝ kɛ́ Lefii kɔtǝlɑɑ nyǝntʋ kɛ́. Mpɛ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑnɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ tǝmlɛ kʋpɑntɛ. Pɑɑ wɛɛnɑ tǝ tɑɑ kɛ́ ɑcɑlɛɛ wenɑ ɑ tɑɑ pɑɑ cɑɣɑ tɔɣɔ. 6 Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ tɔtɔɣɔ ɩtɑɣɑlɑʋ tɔɔ kɛ́ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ nɑ wɑŋ tɔɔ kɛ́ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑ́ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ wɛɛnɑ mpɑɑʋ sɩ pɑ́ cɑɣɑ tɔ. 7 Pɑɑ kɑɑsɩ ɑwulumpu kɛ lonte kɛ Tɑcɑɑ tɛtʋ nɑ ɩcɑtɛ nyǝntʋ kɔŋkɔmǝŋ nɑɑlɛ tɔɔ. Tɛtʋ ntɩ tɩɩ kpɑɣɑ hɑtoo Metitelɑnee teŋku kɛ́. Pǝ kpɑɣɑʋ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ, hɑlǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ toŋɑ. Tǝ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛɛ teitei nɑ pɑɑ kpekǝle nte tǝ nyǝntʋ. 8 Ɩlɛ ɑwulumpiyɑ kɑ́ wɛɛnɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ tɛtʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. Pɑ kɑɑ tɑsɑ Tɑcɑɑ yǝlɑɑ kɛ muɣuluɣu. Pɑɑ yelinɑ tɛtʋ kɑkɑɑsɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

Nti pǝ sɩɩ ɑwulumpiyɑ tɔ

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulumpiyɑ mɛ ɩ́ tɛlǝsɑ mpǝle. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kisi mʋsʋŋ nɑ ŋmɑkǝlʋɣʋ. Ɩ́ tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ kʋsiɣisim. Ɩlɛnɑ ɩ́ yele mɑ yǝlɑɑ wɛnɑʋ kɛ lɛɛkʋɣʋ. Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

10 Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ wɛɛnɑ sɑnǝyɑnɑɑ mpɑ pɑ siɣisɑɑ tɔ. Ɩ́ wɛɛnɑ pee nyǝm mɑɣɑsǝlɑɣɑ kʋsiɣisɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ ɩfɑɑ tɔ, nɑ lʋm nyǝm nyǝŋkɑ kʋsiɣisɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ pɑɑtɩ tɔ. 11 Mɑɣɑsǝlɑsɩ ɩfɑɑ nɑ pɑɑtɩ pɑ tɔɔʋ kɑ wɛɛ teitei kɛ́. Pɑɑ ŋkɑ kɑɑ tɔɣɔ ɩsɩɩ mɑɣɑsǝlɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ homɛɛ tɔ kɑ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ. Mɑɣɑsǝlɑɣɑ homɛɛ kɛ pɑɑ kɛɛsǝnɑ ɩsǝnɑ mɑɣɑsǝlɑsɩ nsɩ sɩ tɔkɩ tɔ. 12 Pɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ kɛɛlɑɑ tɔ, kʋlɛ kʋ tɔm hiu mɑɣɑnɑ ŋku pɑ yɑɑ sɩ sikǝlɩ tɔ kʋ tɔm kʋlʋm. Ɩlɛnɑ sikǝlǝnɑɑ nɩɩtoso nɑ́ɑ́ mɑɣɑnɑ ŋku pɑ yɑɑ sɩ miini tɔ kʋ tɔm kʋlʋm.

13 Ɩsǝnɑ pɑɑ lǝsǝɣɩ pɑ kʋhɑɑŋ tɔɣɔlɔ. Hɔɣɔlǝŋ nɩɩtoso tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ kɛ pɑɑ wei ɩ kɑ́ hɑ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee nyǝŋkɑ. 14 Ye ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ mǝ nim, mɑɣɑsǝlɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ pɑɑtɩ tɔɣɔ ɩ́ kɑ́ mɑɣɑsǝnɑ. Pɑɑtɩ tɔm nɑɑnʋwɑ lɑkǝnɑ homɛɛ kʋlʋm. Mɑɣɑsǝlɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑ koo tɔ, nɑ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ homɛɛ tɔ sɩ teitei kɛ́. Pɑɑtɩ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ kɛ ɩ́ kɑ́ lǝsɩ. 15 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑlǝkǝŋ tɑɑ ɩlɛ, heeŋ yɑɑ pǝ́ŋ ŋmʋnʋɣʋ (200) tɑɑ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lǝsɩ Ɩsɔ kʋhɑʋ kɛ kʋlʋm. Mpi pɑ lǝsǝɣɩ mpʋ tɔɣɔ pɑɑ lɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ kɔtɑɣɑ. Yɑɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑɑ tɔ, yɑɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝŋkɑ sɩ pǝ́ hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

16 Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ kɔnnɑ kʋhɑʋ ŋkʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛlɑ pɑ tɛtʋ ɑwulumpiyɑ. 17 Awulumpiyɑ kɑ́ cɑɑnɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ sɩ wontu nɑ sʋlʋm kʋliisim kɛ ɑcimɑnɑɑ wɑɑtʋ. Ɩsɩɩ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ nɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ. Nɑ lɛnnɑ nnɑ ɑ kotiɣi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. Mpɛ pɑɑ cɑɑnɑ kʋpǝntǝŋ tɑɣɑnʋɣʋ kɔtɑsɩ nɑ kʋhɑɑŋ. Nɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. Nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝŋsɩ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ nyǝnɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ ɩ́ hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule, pɑɑ lɑ kɔtɑɣɑ kɛ lɑtǝcɛ wei ɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́ nyɑɑlɩ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ ɑsilimɑ. 19 Kɔtʋlʋ kɑ́ kpɑɣɑ kɔtɑɣɑ kpǝntɛ ńtɛ́ tǝ cɑlǝm. Nɑ ɩ́ tɑɑ-wǝɣɩ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ tɔɔ. Nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ŋkuluŋɑsɩ tɑɑ. Nɑ pǝ tɑɑ tɔɔ tɑɣɑ nɔnɔɣɔ tɔɔ. 20 Pǝ tɑkɩ ɩsɔtʋ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ́ mpʋ tɔtɔɣɔ mpɑ pɑ pǝntɑɑ nɑ pɑ tɑ nyɩ yɑɑ pǝ yʋkǝnɑ-wɛ tɔ. Ɩlɛ pǝ kɛɛlɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ ɑsilimɑ ntɛ́.

21 Ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti wule kɛ pɑɑ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ. Kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ pɑɑ tɔɣɔ ɑcimɑ ɑnɩ nɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ. 22 Awulumpu kɑ́ lɑ lɑtǝcɛ kɛ kɔtɑɣɑ kɛ ɑcimɑ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Ɩ nɑ ɩcɑtɛ tǝnɑ yǝlɑɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ tɔɔ kɛ́ ɩ kɑ́ lɑ-kɛ́. 23 Pǝ kɑɑsɩ ɩlɛ, ɑcimɑ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ tɔtɔɣɔ ɩ kɑ lɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔɣɔ lɑtǝcɛnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ɩwɑɑŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu pǝŋtʋlʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ. 24 Nɑ ɩ́ hɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee nyǝŋkɑ ɩsɩɩ kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɔɔsɩ nim liitilinɑɑ nɑɑtoso kɛ pɑɑ kɔtɑɣɑ lɑtǝcɛ nɑ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tɔɔ.

25 Pǝ tɑkɩ ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ kʋyɑkʋ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ ɑcimɑ wule, ɩlɛnɑ ɑwulumpu lɑ kɔtɑɣɑ nɑ kʋhɑʋ kɛ teitei. Ɩsɩɩ ɩ kɑ lɑpʋ Tɛɛʋ ɑcimɑ wɑɑtʋ tɔ. Acimɑ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ ɩ kɑ́ lɑ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑsɩ kʋlʋmɑsɩ nsɩ. Nɑ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. Nɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ nim pǝ kʋhɑʋ tɔtɔ.

46

Nti pǝ sɩɩ ɑwulumpu tɔ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Pǝ tɑɑ tɔɔ tɑɣɑ nɔnɔɣɔ ŋkɑ kɑ wɛnnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔ, kɑɑ tǝkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tǝmlɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtoso tɑɑ kɛ́. Amɑ pɑɑ tʋlɩ-kɛɣɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ nɑ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ kʋyɑkʋ wule. 2 Awulumpu sʋʋkǝnɑ ɑwɑlɩ tɔɔ tɑɣɑ tɔɔ ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑnɑ kutuluɣu ŋku kʋ kpǝtǝnɑ nɔnɔɣɔ tɔ kʋ tɑɑ. Nɑ ɩ́ sǝŋ nɔnɔkeelɑsɩ tǝnɑɣɑ, sɑɑ wei kɔtǝlɑɑ lɑkɩ ɑwulumpu ɩnɩ ɩ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ. Nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝnsɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hǝntɩ ɑtɛɣɛ nɔnɔkpete nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tɛɛ. Pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ tǝkɩ nɔnɔɣɔ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ tɑɑnɩ. 3 Ye pǝ tɑlɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ nɑ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ ɑcimɑ. Tɛtʋ yǝlɑɑ kɑ́ kɔɔ nɔnɔkpete cǝnɛ, nɑ pɑ́ sɛɛ-m. Mɑɣɑ Tɑcɑɑ.

4 Ɩwɑɑʋ kʋlʋmʋɣʋ nɑ ɩwɛɛsɩ nɑɑtoso, wei ɩ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔɣɔ, ɑwulumpu kɑ́ lɑ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Tɑcɑɑ kɛ ɩ kɑ lɑ kɔtɑɣɑ ŋkɛɣɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ kɔnɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee kʋhɑʋ. Ɩsɩɩ kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ ɩwɑɑʋ tɔɔ. Ye pǝ kɑɑsɑ ɩwɛɛsɩ tɔɔ ɩlɛ ɩ kɔnɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee kʋhɑʋ kɛ ɩsǝnɑ ɩ hʋʋ sɩ pǝ mʋnɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɔɔsɩ nim liitilinɑɑ nɑɑtoso kɛ tɔɣɔnɑɣɑ pee kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ tɔɔ. 6 Ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ ɑcimɑ wule ɩ kɑ lɑ kɔtɑɣɑ kɛ lɑtǝcɛ. Nɑ ɩwɛɛsɩ nɑɑtoso, nɑ ɩwɑɑʋ kʋlʋmʋɣʋ. Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pɩɩ wɛɛ tɔlɑ nnɑ ɑ tiili tɑ́ cɑɑmɩ tɔ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝnɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee kʋhɑʋ ɩsɩɩ kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. Pɑɑ lɑtǝcɛ wei nɑ pɑɑ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tɔɔ kɛ ɩ tǝnǝɣɩ mpʋ. Ye pǝ kɑɑsɑ ɩwɛɛsɩ, ɩlɛ ɩ hɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee kɛ ɩsǝnɑ ɩ hʋʋ sɩ pǝ wɛ teu tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝnɩ nim liitilinɑɑ nɑɑtoso kɛ tɔɣɔnɑɣɑ pee kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ tɔɔ. 8 Mpɑɑʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ ɑwulumpu kɑ́ tǝŋ nɑ ɩ́ sʋʋ nɑ ɩ́ lɩɩ. Kutuluɣu ŋku kʋ kpǝtǝnɑ nɔnɔɣɔ tɔ, kʋ tɑɑ kɛ́ ɩ kɑ́ fɑɣɑnɑ. 9 Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɑ́ sʋʋ Ɩsɔ sɛɛʋ kɛ ɑcimɑ kʋyɛɛŋ tɑɑ tɔ. Mpɑ pɑɑ sʋʋnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ nɔnɔɣɔ nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ tɔ, ilim mpǝtǝŋ tɔɔ nyǝŋkɑ kɛ pɑɑ lɩɩnɑ. Mpɑ pɛlɛ pɑ́ sʋʋnɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ nyǝŋkɑ, ɩlɛ pɑ lɩɩnɑ pǝ ntɔɣɔŋ tɔɔ nyǝŋkɑ. Yʋlʋ kɑɑ lɩɩnɑ nɔnɔɣɔ ŋkɑ ɩ sʋʋnɑɑ tɔ, kʋfɑlɑɣɑ kɛ ɩ kɑ́ tǝŋ. 10 Awulumpu nɑ tɛtʋ yǝlɑɑ pɑɑ kpɛntǝnɑ sʋʋʋ nɑ pɑ́ kpɛntɩ lɩɩʋ.

Nti pǝ sɩɩ kʋhɑɑŋ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tɔɔ tɔ

11 Ye pǝ tɑlɑ ɑcimɑ yɑɑ wɑɑtʋnɑɑ sɔsɑɑ, tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ kɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́, pɑɑ kɔtɑɣɑ lɑtǝcɛ nɑ pǝ ɩwɑɑʋ ŋku kʋ tɔɔ kɛ́. Ye pǝ kɑɑsɑ ɩwɛɛsɩ ɩlɛ, pɑɑ wei ɩ kɑ́ sɩɩnɑ ɩ kʋhɑʋ tɔɔmǝŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝnɩ nim liitilinɑɑ nɑɑtoso, kɛ tɔɣɔnɑɣɑ pee kiloonɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ tɔɔ.

12 Ye ɩsɩɩ ɑwulumpu cɑɑkɩ luɣu kʋlʋmʋɣʋ kɔtɑɣɑ lɑpʋ kɛ Tɑcɑɑ, pɑɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Yɑɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kpɛntʋɣʋ nyǝŋkɑ. Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tʋlɩ-ɩ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nɔnɔɣɔ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ ɩ kʋhɑɑŋ ɩnɩ, ɩsɩɩ pɑ lɑkʋɣʋ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ. Ye ɩ tɛmɑ tɛɛʋ, ɩlɛ pɑ tǝkɩ nɔnɔɣɔ.

13 Pɑɑ ɩfemle nte, pɑɑ lɑ Tɑcɑɑ kɛ pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tiili tɑ cɑɑmɩ tɔɣɔ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ. Tɑnɑŋ tɑnɑŋ kɛ pɑɑ lɑkɩ-sɩ. 14 Pɑɑ hɑ Tɑcɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ tɔtɔɣɔ mʋlʋm mɑɣɑsǝlɑsɩ nɑɑlɛ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ tɑnɑŋ ŋku. Ɩlɛnɑ pɑ́ siti mʋlʋm mpɩ nɑ nim liitilinɑɑ nɑɑlɛ. Pɑɑ ɩfemle nte tǝ tɔɣɔnɑɣɑ kʋhɑʋ kʋnɛ, kɩɩ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm tɔɔ kɛ́, kʋ kɑɑ sɩ. 15 Pɑɑ tɑnɑŋ ŋkuɣu pɑɑ lɑ ɩwǝyɑɣɑ, nɑ mʋlʋm, nɑ nim kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ lusɑ kɑ tǝnɑ tɔ.

Awulumpu pǝyɑlɑɑ kpɑncoou

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ye ɑwulumpu hɑ ɩ nyǝm nɑpǝlǝɣɩ ɩ pǝyɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ, pǝ pǝsɑ pǝyɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ piyɑ piyɑ pɑ nyǝm kɛ tɑm tɔɔ kɛ́. 17 Amɑ ye ɑwulumpu cosɑ ɩ nyǝm, nɑ ɩ́ hɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ tɔkɩ-wǝɣɩ mpʋ, hɑlǝnɑ ɩ cɛpʋ pǝnɑɣɑ. Ɩlɛnɑ pǝ tɑɣɑnɩ mǝlʋɣʋ kɛ ɑwulumpu nyǝm. Mpi ɑwulumpu hɑwɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ piyɑ tɔ pǝ tike pǝ kɛnɑ pɛlɛ pɑ nyǝm. 18 Pǝ fɛɩ sɩ, ɑwulumpu ɩ́ lɛɛkɩ yǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ pʋntʋ nyǝm. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyǝm kɛ ɩ kɑ́ cɛlɑ ɩ pǝyɑlɑɑ. Ɩlɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ hɑtǝlǝnɑ ɩ nyǝm.

Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tǝtǝsǝlɛnɑɑ

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tǝŋnɑ-m tǝsʋʋlɛ nte tǝ wɛ nɔnɔɣɔ kiŋ tɔɔ tɔ. Ɩlɛnɑ tǝ́ sʋʋ kɔtǝlɑɑ kutuluŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ tǝ kɛɛnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ kɔtǝlɑɑ lonte. Pɑtǝmɑ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ lɔlɔ kɛ́ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ. 20 Ɩlɛnɑ ɩ́ hʋlɩ-m sɩ: Cǝnɛɣɛ kɔtǝlɑɑ kɑ́ tǝsɩ tɔlɑ nnɑ pɑ lɑpɑ kɔtɑɣɑ sɩ pǝ́ tɑɣɑnɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ ɑ nɑntʋ. Tǝnɑ tɔtɔɣɔ pɑɑ tǝsɩ kʋhɑɑŋ. Pɑ tɑɑ lǝsɩ kɔtɑɣɑ nyǝm mpǝɣɩ ɑwɑlɩ tɑɣɑ tɔɔ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ sɑmɑɑ pilisi Ɩsɔ nyǝm.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɩɩnɑ-m ɑwɑlɩ tɔɔ tɑɣɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔɔnɑ-m tɑɣɑ ŋkuluŋɑsɩ liɣiti tɑɑ. Pɑɑ ŋkuluŋɑ ŋkɑ kɑɑ wɛnɑ tɑɣɑ kɛ́. 22 Nkuluŋɑsɩ tɑɑ tɑɑsɩ nsɩ sɩ wɛ pǝcɔ pǝcɔɣɔ. Sɩ wɑŋ nɑ sɩ tɑɣɑlǝŋ kɛ teitei. Tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu. Wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. 23 Pɛɛ koluŋɑ cɔɔnɑ pɑɑ tɑɣɑ ŋkɑɣɑ. Ɩlɛnɑ mǝsɑsɩ cɔɔnɑ koluŋɑ ŋkɛ nɑ pǝ́ tɑ́. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ heelɑ-m sɩ, mǝsɑsɩ nsi sɩ tɔɔ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tǝsǝɣɩ tɔlɑ nnɑ yǝlɑɑ lɑpɑ kɔtɑsɩ tɔ, ɑ nɑntʋ tɔɣɔlɛ.

47

Ɩsɔ tǝyɑɣɑ lʋm sɛɛlʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ mǝlǝnɑ-m Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɔnɔɣɔ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ lʋm lɩɩkǝnɑ nɔnɔɣɔ tɛɛ, nɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ lʋm kpeŋɑɣɑnɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ mǝlǝɣǝnɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, nɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɩɩnɑ-m nɑ ilim ntɔɣɔŋ nɔnɔɣɔ. Tǝ kɛɛnɑ ɑwɑlɩ tɔɔ nɔnɔɣɔ ŋkɑ kɑ siɣisinɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔ, nɑ lʋm tɔŋɑ kpente nɑ kɔŋkɔŋ ntɔɣɔŋ nyǝŋkʋ tɔɔ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝŋnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ, nɑ ɩ́ tɔkɑ ŋmǝnɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsǝnɑ-kɛɣɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) kɛ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ tɛsǝnɑ-m nɑ lʋm. Pǝlɛ pǝ́ sɩɩnɑ mɑ nɔɔsɛ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑsɑ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500). Ɩlɛnɑ ɩ́ tɛsǝnɑ-m lʋm, nɑ pǝlɛ pǝ sɩɩnɑ mɑ tʋnɑ. Ɩ tɑsɑ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) tɔtɔ. Ɩ tɑsɑ-m lʋm tɛsǝnɑʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ kpɑ mɑ tǝnɑɣɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑsɑ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500). Ɩlɛ lʋm mpɩ pǝlɛ pǝ kǝlɑ lumɑŋ, mɑ tɑ pǝsɩ tɛsʋɣʋ. Pǝ kɛ́ lɔɔʋ kɛ́, nɑ ye pǝ tɑɣɑ yɑʋ nɔɣɔlʋ kɑɑ pǝsɩ tɛsʋɣʋ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsɑ-m sɩ: Yʋlʋ nyɑ́, n nɑwɑ teu nɑ? Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ-m kpeeŋɑ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-m mǝŋnɑʋ kɛ lɔɔʋ nɔɣɔ. 7 Ɩlɛnɑ mɑ́ pɑɑsǝnɑ sɩ, tɩɩŋ nyɑlɑ sɔsɔm kɛ lɔɔʋ ŋkʋ kʋ kʋtemiŋ nɑɑlɛ tɔɔ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ heelɑ-m sɩ: Lɔɔʋ kʋnɛ kʋ lʋm kpeŋ ilim tǝlɩɩlɛ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ kɛ́. Yɑɑtɑnɩ tɛtɛkǝlɛ kɛ pǝ tǝŋǝɣɩ, nɑ pǝ tiiki teŋku kʋsǝpʋ tɑɑ, nɑ pǝ́ tɑɣɑnǝɣɩ-wɩ. 9 Ɩlɛnɑ lʋm tɑɑ weesuɣu nyǝm tǝnɑ wɛɛnɑ weesuɣu, kɛ pɑɑ timpi lɔɔʋ ŋkʋ kʋ lʋm kɑ tɑlɑ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ tiinɑ kɑ huki. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, teŋku lʋm kɑ tɑɣɑnɩ. Ye lɔɔʋ ŋkʋ kʋ lʋm ɩ́ tɑlɑ timpi, weesuɣu lɑkɩ kɛ́. 10 Pǝ kpɑɣɑʋ hɑtoo Aŋ-Ketii, nɑ pǝ́ polo Aŋ-Aŋkǝlɑyim tɔ. Tiinɑ kpɑlɑɑ kɑ́ tʋɣɩ pɑ puluŋ kɛ́, nɑ pɑ́ leŋ teŋku kʋteŋ tɔɔ. Pɑɑ kpɑ tiinɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ kɛ́ ɩsɩɩ teŋku sɔsɔ tɑɑ. 11 Amɑ lʋcɑɣɑm nɑ lɩɩnɑ nɑ́ kɑɑ tɑɣɑnɩ. Pɩɩ pǝsɩ tɔm lonɑ kɛ́. 12 Tɩɩŋ kʋlʋlʋŋ wɑɑnɩ wɑɑnɩ kɑ́ nyɔ lɔɔʋ kʋtemiŋ tɔɔ. Ɩ hɑtʋ kɑɑ lontili pɑɑ pǝlee, nɑ ɩ́ lʋlǝɣɩ pee kɛ tɑm tɔɔ. Pɑɑ ɩsɔtʋ wei kɛ pɑɑ kooliɣi ɩ kʋlʋlʋm. Mpi tɔ, tǝsulle tɛɛ kɛ́ lʋm lɩɩkǝnɑ nɑ pǝ́ kpeŋ ɩ tɛɛ. Pɑɑ tɔkɩ ɩ pee kɛ́, nɑ pɑ́ wɑɑsǝɣǝnɑ pɑ tǝɣɩ ɩ hɑtʋ.

Tɑcɑɑ sɩɩkɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ toosi

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Tɛtʋ nti pɑɑ tɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɔ tǝ toosi ntɔ. Tɔm nɑɑlɛɣɛ pɑɑ cɛlɑ Yosɛɛfʋ kpekǝle nyǝ́mɑ. 14 Teitei kɛ́ pɑɑ tɑlɑ-tɩ. Mpi tɔ, mɑ́ yɔɣɔtɑɑ kɛ́ nɑ tuunɑʋ nɑ mɑ́ sɩɩ sɩ, mɑ hɑɑkɩ-tǝɣɩ pɑ cɔsɔnɑɑ. Ɩlɛ tǝ pǝsɑ pɑ kpɑncoou kɛ́. 15 Tɛtʋ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ toŋɑ, kpɑkǝɣɩ Metitelɑnee teŋku. Ɩlɛnɑ kɑ́ tǝŋ hɑpǝlɛ nte tǝ tǝŋǝɣǝnɑ Hetǝlɔŋ nɑ Lepo-Hɑmɑtɩ nɑ Setɑtɩ pǝ ɑcɑlɛɛ tɑɑ tɔ. 16 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ kɑ́ lɩɩ Pelotɑ nɑ Sipǝlɑyim pǝ ɑcɑlɛɛ. Anɩ ɑ wɛnnɑ Tɑmɑsɩ nɑ Hɑmɑtɩ tɛtʋ pǝ hɛkʋ tɑɑ. Nɑ Hɑsɛɛ-Tikoŋ ɩcɑtɛ nte tǝ kpǝtǝnɑ Hɑʋlɑŋ tɛtʋ toŋɑ tɔ. 17 Toŋɑ ŋkɛ kɑɑ polo teŋku Metitelɑnee. Hɑlǝnɑ Hɑsɑɑ-Ɩnɑŋ tɛtʋ kɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ kɑ́ mǝlɩ Tɑmɑsɩ nɑ Hɑnɑtɩ pɑ tɛtʋ. Ɩsǝnɑ toŋɑ kɑ wɛɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔɣɔlɛ. 18 Ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ toŋɑ kɑ́ lɩɩ lonte nte tǝ wɛ Tɑmɑsɩ nɑ Hɑʋlɑŋ pɑ hɛkʋ tɔ. Ɩlɛnɑ kɑ́ tǝŋ Yɑɑtɑnɩ tɛtɛkǝlɛ kɛ Kɑlɑɑtɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ pǝ hɛkʋ tɑɑ. Kɑɑ polo timpi pɑ yɑɑ sɩ Tɑmɑɑ tɔɣɔ teŋku kʋsǝpʋ. Ɩsǝnɑ toŋɑ kɑ́ wɛɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ tɔɣɔlɛ. 19 Ilim mpǝtǝŋ tɔɔ toŋɑ ɩlɛ kɑɑ lɩɩ timpi pɑ yɑɑ sɩ Tɑmɑɑ tɔɣɔ Melipɑ lʋm nɑ Kɑtɛɛsɩ pǝ tɛtʋ cɔlɔ. Ɩlɛnɑ kɑ́ mǝlɩ Icipiti tɛtʋ lɔɔʋ. Hɑlǝnɑ Metitelɑnee teŋku. Ɩsǝnɑ toŋɑ kɑ́ wɛɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ tɔɣɔlɛ. 20 Ilim tǝtʋlɛ tɔɔ nyǝŋkɑ ɩlɛ, teŋku Metitelɑnee kɛlɛ toŋɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ, hɑlǝnɑ Lepo-Hɑmɑtɩ kɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ. Ɩsǝnɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ nyǝŋkɑ kɑ wɛɛ tɔɣɔlɛ.

21 Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyǝ́mɑ kɛ ɩ́ kɑ́ tɑlɑ tɛtʋ ntɩ. 22 Tɛtɛ kɛ́ ɩ́ kɑ́ tɔ́ nɑ ɩ́ tɑlǝnɑ-tɩ. Ɩlɛ ɩ́ tɑɑ sɔɔ mʋʋlɑɑ mpɑ pɑ wɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ nɑ pɑ lʋlɑ piyɑ kɛ mǝ tɛtʋ tɑɑ tɔ. Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ teitei ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ hiki pɑ pɑɑ tete kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tɑɑ. 23 Pɑɑ wei ɩ kɑ́ hiki ɩ pɑɑ tete kɛ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle nte tǝ tɑɑ ɩ kɑ́ cɑɣɑ tɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ sɩɩnɑ mpʋ.

48

Ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kpekɑ tɛtʋ

1 Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nyǝ́mɑ hǝlɑ ntɔ, nɑ pɑ tɛtʋnɑɑ. Tɑŋ kpekǝle nyǝ́mɑ tɛtʋ wɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́. Tǝ mɑlɑ hɑpǝlɛ nte tǝ tǝŋǝɣǝnɑ Hetǝlɔŋ nɑ Lepo-Hɑmɑtɩ nɑ Hɑsɑɑ-Ɩnɑŋ pǝ tɛtʋnɑɑ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ polo Tɑmɑsɩ, nɑ Hɑmɑtɩ pǝ tɛtʋnɑɑ cɔlɔ. Ɩlɛnɑ kɑ́ polo kɑ́ lɩɩ ilim tǝlɩɩlɛ toŋɑ. Hɑlɩ Metitelɑnee teŋku nɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ. 2 Tɑŋ tɛtʋ nɑ́ tǝŋɑ ilim kɛ ɩtɑɣɑlɑʋ tɔɔ kɛ́, hɑlǝnɑ Asɛɛ kpekǝle nyǝntʋ. 3 Asɛɛ tɛtʋ ɩtɑɣɑlɑʋ tɔɔ kɛ́ Nɛfǝtɑli nyǝntʋ wɛɛ. 4 Ɩlɛnɑ Mɑnɑsee tɛtʋ nɑ́ɑ́ wɛɛ Nɛfǝtɑli nyǝntʋ ɩtɑɣɑlɑʋ tɔɔ. 5 Ɩfǝlɑyim tɛtʋ wɛ Mɑnɑsee nyǝntʋ ɩtɑɣɑlɑʋ tɔɔ kɛ́. 6 Ɩlɛnɑ Lupɛŋ tɛtʋ nɑ́ɑ́ wɛɛ Ɩfǝlɑyim nyǝntʋ ɩtɑɣɑlɑʋ tɔɔ. 7 Ɩlɛnɑ Yutɑ tɛtʋ kɛ Lupɛŋ nyǝntʋ ɩtɑɣɑlɑʋ tɔɔ.

Tɑcɑɑ nyǝntʋ

8 Pǝ kpɑɣɑʋ Yutɑ tɛtʋ ɩtɑɣɑlɑʋ tɔɔ kɛ́ ilim tǝlɩɩlɛ nɑ pǝ tǝtʋlɛ tɔ, ɩ́ kɑ́ kɑɑsɩ tɛtʋ nɑ tǝ tɑɣɑlǝŋ wɛɛ teitei ɩsɩɩ pɑɑ kpekǝle nte tǝ nyǝntʋ. Tǝ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑ́ tǝ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ nɑ yǝlɑɑ pɑ tǝsulle. 9 Tɑcɑɑ tɛtʋ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Tǝ wɑŋ kɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ. 10 Tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku pɑ cɛlɑ kɔtǝlɑɑ tɔ, kɩɩ tɑɣɑlɩ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ kɛ́. Pǝ kpɑɣɑʋ ilim tǝlɩɩlɛ nɑ pǝ polo pǝ tǝtʋlɛ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ ilim ntɔɣɔŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔ. Nɑ ɩ́ sǝŋsɩ Ɩsɔ nɑ yǝlɑɑ pɑ tǝsulle kɛ hɛkʋ tɑɑ. 11 Tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ, kɩɩ pǝsɩ Sɑtɔkɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ kpɑ kɔtʋɣʋ tɔ pɑ nyǝntʋ kɛ́. Pɑ lɑpɑ Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ teu kɛ́. Pɑ tɑ lɑ ɩsɩɩ Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɔwɑ Ɩsɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ toolɑɑ tɔ. 12 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ hɑ-wɛɣɛ kelikɑ nɑŋŋ nyǝŋkɑ. Nkɑ pɑ cosɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ Lefii nyǝ́mɑ toŋɑ kiŋ tɔ. 13 Lefii nyǝ́mɑ nyǝntʋ kɑ́ wɛɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ kɔtǝlɑɑ nyǝntʋ. Tǝ tǝnɑ tǝ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Tǝ wɑŋ kɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ. 14 Pǝ fɛɩ sɩ yʋlʋ ɩ́ lɑɣɑsɩ tɛtʋ ntɩ nɑ pʋlʋ. Yɑɑ ɩ́ pɛɛtɩ-tɩ, yɑɑ ɩ́ kɛɛ-tǝɣɩ nɔɣɔlʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝ kǝlɑ tɛtʋ tǝnɑɣɑ sɔsɔɔntʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. Mpi tɔ, tǝ kɛ́ Tɑcɑɑ nyǝntʋ tɔ se.

Acɑlɛɛ nɑ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ pǝ pɑɑ tete

15 Tɛtʋ kɑ́ kɑɑsɩ Ɩsɔ nyǝntʋ cɔlɔ tǝnɑ. Tǝ wɑŋ wɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Tǝlɛ tǝ tɑ kɛ Ɩsɔ nyǝntʋ. Ɩcɑtɛ nyǝntʋ kɛ́ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ cɑɣɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ ŋmɑ́ ɩcɑtɛ kɛ hɛkʋ tɑɑ. 16 Tǝ tɑɣɑlǝŋ nɑ tǝ wɑŋ kɑ́ wɛɛ teitei kɛ́. Mɛɛtǝlǝnɑɑ iyisi nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (2250) kɛ́ pɑɑ kɔŋkɔŋ ŋku. 17 Pɑɑ yele ɩkpɑtɛ nɑ tǝ́ cɔɔnɑ ɩcɑtɛ nɑ tǝ́ tɑ́. Tǝ wɑŋ kɑ́ wɛɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ kɑkpɑsɩ (125). 18 Pɩɩ kɑɑsɩ Tɑcɑɑ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ hɔɣɔlʋɣʋ. Kʋ tɑɣɑlǝŋ kɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ, nɑ ɩcɑtɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. Nɑ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ tɔtɔɣɔ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ. Tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ kɛ́ pɑɑ hiki tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pɑ cɛlɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ. 19 Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekǝle tʋ wei ɩ wɛ ɩcɑtɛ tɑɑ te. Ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ hɑlɑ-tɩ. 20 Tɑcɑɑ tɛtʋ nɑ ɩcɑtɛ nyǝntʋ, pǝ kʋkpɛntʋɣʋ tǝnɑ tɑɣɑlǝŋ nɑ pǝ wɑŋ wɛ teitei kɛ́. Pɑɑ kɔŋkɔŋ ŋkuɣu kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 21 Pɩɩ kɑɑsɩ ntiɣi Ɩsɔ tɛtʋ nɑ ɩcɑtɛ nyǝntʋ hɛkʋ tɑɑ tɔ, ɑwulumpu nyǝntʋ ntɛ́. Tɩɩ pɔ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ tǝ́ tǝŋ lɛntǝnɑɑ. Tǝ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Tɩɩ yoosinɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ toŋɑ. Ɩlɛnɑ tǝ́ polo Metitelɑnee teŋku kɛ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ. Tɑcɑɑ tɛtʋ nɑ tǝsulle kɑ́ wɛɛ tɛtʋ nti tǝ wɛnɑ tǝ pɑɑ kɛ mpʋ tɔ, tǝ hɛkʋ tɑɑ kɛ́. 22 Lefii nyǝ́mɑ tɛtʋ nɑ ɩcɑtɛ pɩɩ fɑɣɑ ɑwulumpu tɛtʋ kɛ hɔɣɔlǝŋ nɑɑlɛɣɛ. Tɩɩ tǝŋ Yutɑ tɛtʋ nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ, nɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝntʋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ.

Ilim mpǝtǝŋ tɔɔ kpekɑ tɛtʋ

23 Kpekɑ lɛnnɑ nɑ ɑ tɛtʋnɑɑ ntɔ cǝnɛ. Pɛncɑmɛɛ tɛtʋ tǝnɑɣɑ ntɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ toŋɑ tɔ. Nɑ pǝ́ polo Metitelɑnee teŋku nɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ tɔ. 24 Pɛncɑmɛɛ nyǝntʋ tǝŋɑ ilim kɛ ɩtɑɣɑlɑʋ tɔɔ kɛ́. Tǝ kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ Simiyɔŋ tɛtʋ wɛɛ. 25 Ɩsɑkɑɑ nyǝntʋ kɛ Simiyɔŋ nyǝntʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ. 26 Nɑ Sɑpulɔŋ tɛtʋ kɛ Ɩsɑkɑɑ nyǝntʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ. 27 Nɑ Kɑtɩ nyǝntʋ kɛ Ɩsɑkɑɑ tɛtʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ. 28 Kɑtɩ nyǝ́mɑ toŋɑ ŋkɑ kɑ wɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ tɔɣɔlɛ tɛtʋ toŋɑ. Nkɛ kɑ kpɑɣɑnɑ Tɑmɑɑ kɛ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ kɑ́ polo Melipɑ nɑ Kɑtɛɛsɩ tɛtʋ lʋm cɔlɔ. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ kɑ́ tǝŋ Icipiti lɔɔʋ hɑlǝnɑ Metitelɑnee teŋku. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ tɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ kɛ tɛtʋ nɑ tɛtɛ tɔʋ. Pɑɑ kpekǝle nte tɩɩ wɛɛnɑ tǝ lonte kɛ tɛtʋ tɑɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɩɩnɑ mpʋ.

Yosɑlɛm nɔnɔɔsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ

30-31 Ɩsǝnɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nɔnɔɔsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɑ́ wɛɛ tɔɣɔlɔ. Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpekɑ hǝlɑ kɛ pɑɑ hɑ pɑɑ nɔnɔɣɔ ŋkɑ. Koluŋɑ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛnnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ mɛɛtǝlǝnɑɑ iyisi nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (2250). Koluŋɑ ŋkɛ kɑ tɔɔ kɑ wɛɛ nɔnɔɔsɩ tooso. Lupɛŋ nɔnɔɣɔ nɑ Yutɑ nyǝŋkɑ nɑ Lefii nyǝŋkɑ. 32 Ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ hɔɣɔlʋɣʋ koluŋɑ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ iyisi nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (2250). Koluŋɑ ŋkɛ kɑ tɔɔ kɑ wɛɛ nɔnɔɔsɩ tooso tɔtɔ. Yosɛɛfʋ nɔnɔɣɔ nɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝŋkɑ nɑ Tɑŋ nyǝŋkɑ. 33 Ilim mpǝtǝŋ tɔɔ koluŋɑ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ lɛŋsɩ. Koluŋɑ ŋkɛ kɑ nɔnɔɔsɩ kɑ wɛɛ tooso. Simiyɔŋ nɔnɔɣɔ, nɑ Ɩsɑkɑɑ nyǝŋkɑ nɑ Sɑpulɔŋ nyǝŋkɑ. 34 Ilim tǝtʋlɛ tɔɔ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɣɑlǝŋ kɑ́ wɛɛ teitei kɛ́ nɑ lɛlǝŋ. Koluŋɑ ŋkɛ kɑ nɔnɔɔsɩ kɑ́ wɛɛ tooso tɔtɔ. Kɑtɩ nɔnɔɣɔ, nɑ Asɛɛ nyǝŋkɑ, nɑ Nɛfǝtɑli nyǝŋkɑ. 35 Ɩcɑtɛ koluŋɑ tǝnɑ tɑɣɑlǝŋ kpɛntɑ mɛɛtǝlǝnɑɑ iyisi pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ (9000).

Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ pɑɑ hɑ ɩcɑtɛ kɛ hǝtɛ sɩ: Tɑcɑɑ wɛ cǝnɛ.

ɑ 1:1-3 Pǝnɑɣɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ: Pǝ pǝsǝɣɩ nɑ pǝ́ wɛɛ pǝnɑɣɑ ŋkɑ Ɩsekiyɛɛlɩ cɑɑlɑ ɩ

ɑ 4:1 tɛtʋ piliki: Lɔŋtɑɑ nyǝ́mɑ ŋmɑɑkɑɣɑ pilikinɑɑ tɔɔ kɛ ŋmɑɑtʋ nɑ pɑ lǝsǝɣɩ

ɑ 8:14 Tɑmusi: Mesopotɑmi nyǝ́mɑ tʋɣʋ kʋlɑlɑɑʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ceelɑɑ nɑ

ɑ 10:1 ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ: Ɩsɔtɑɑ tɑŋlɑɑ mpɛ pɑ wɛ loosi nɑɑlɛɣɛ. Selupɛŋnɑɑ wɛɛ, nɑ

ɑ 17:10 ilim tǝlɩɩlɛ heelim: Ilim tǝlɩɩlɛ heelim. Pǝ kɛ́ heelim toŋ nyǝm mpi pǝ tɑɑ nɑ

ɑ 23:31 pɑ́ɑ́nɑ́: Pɑ́ɑ́nɑ́, pǝ nɩɩʋ lɑpɑ Lǝkpɑ nyǝ́mɑ kɛ kɑtɛ, pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ

ɑ 25:10 Mowɑpʋ: Mowɑpʋ lonte tɑɑ, tɛlǝsǝlɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ tʋwɑ sɩ Amoni nyǝ́mɑ.

ɑ 27:6 tuu kelɑ: Pɑ tʋwɑ kʋcɑcɑɣɑŋ tɔɔ kɛ́ tuu kelɑ, pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ wɛnɑʋ

ɑ 27:14 kpɑŋɑsɩ cɑmnɑnɑɑ: Kpɑŋɑsɩ cɑmnɑnɑɑ ɩsɩɩ kpɑŋɑɣɑ nɑ kpɑɣɑnʋ pɑ kpɑɑkʋɣʋ tǝmɑ nɑ

ɑ 28:16 ɩsɑɣɑtʋ hɑɣɑ-ŋ: Lɛlɑɑ tɛlǝsǝɣɩ sɩ: Nyɑ́ tɑɑtǝlɛ tɔɔmǝŋ tɔɔ kɛ́ mʋsʋŋ

ɑ 30:5 Puti: Puti pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ wɛɛ sɩ Lipii tɛtʋ yɑɑ Somɑlii nyǝntʋ.

ɑ 40:1 Pɩɩsɩ nɑ kʋyɛɛŋ wei pɑ tʋwɑ cǝnɛ tɔ ɩ wɛ mpɑɑ mpɑɑ kɛ́.

ɑ 40:5 mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso: Piipilinɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ, ɩlɛ ŋkuluŋɑ nɑ pǝ́ sɩɩnɑ mpee

Tɑniyɛɛlɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

TANIYƐƐLƖ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ ɩlɛ, Yutɑ ɩfepiyɑ liɣiti sǝŋnɑ tǝcɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ. Pɑɑ nɑ pɑɑ wɛ Pɑpiloni tɛtʋ tɑɑ kɛ́ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ tɛ tɔ, pɑ kisɑ pɑ Ɩsɔ kɛ́ pǝntǝnɑʋ. Tǝ nɑɑkɩ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ toŋ kɛ wulɑʋ kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ tɔɔ nɑ ɩsǝnɑ Ɩsɔ kǝlɑ piitimnɑɑ tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Tɑniyɛɛlɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɛɣɛlɩ ɩfepiyɑ liɣiti tɑɑ tɛm nɑ Ɩsɔ, titite 1–6

Yɑɑsinɑɑ liɣiti wei pǝ kulɑɑ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ Tɑniyɛɛlɩ tɔ, titite 7–12

1

Tɑniyɛɛlɩ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ kɛ Pɑpiloni

1 Yutɑ wulɑʋ Sowɑkim kɑwulɑɣɑ pɩɩsɩ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ, Pɑpiloni wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ polɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kɛ yoonɑʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑ-tɛ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tʋwɑ Yutɑ wulɑʋ Sowɑkim kɛ pɑ niŋ tɑɑ. Pɑ kpɑ sɑlǝkɑtʋnɑɑ, nɑ pɑ́ kpɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ wontu lɛntǝnɑɑ, nɑ pɑ́ kpeenɑ nɑ pɑ́ sɩɩ pɑ tɩɩŋ kutuluɣu kpɑncoou tɑɑ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ tɔmɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ Asepenɑsɩ sɩ: Lǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulumpiyɑ. Yɑɑ mpɑ pɑ nyɔɔŋ kʋlɑɑ tɔ, pɑ ɩfepiyɑ nɑpǝlɩ. 4 Mpɑ pɑ sǝŋɑ teu nɑ pɑ ɩsɛntɑɑ lɩɩwɑ, nɑ pɑ́ lɑpɑ ceu tɔ. Pǝ tɛ yǝlɑɑ kɑ́ wɛɛnɑ nyǝm nɑ lɑɣɑtʋ kɛ́. Nɑ pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ lɑ́ wulɑʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ tǝmlɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ Pɑpiloni tɔm nɑ pǝ ŋmɑɑtʋ 5 kɛ pɩɩsɩ tooso. Wulɑʋ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ pɑɑ tɔkɩ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ ɩ sʋlʋm. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ ɩ tǝmlɛ tɑɑ.

6 Yutɑ kpekǝle nyǝ́mɑ kɑ sitɑ ɩfepiyɑ mpɛ pɑ tɑɑ kɛ́. Mpɛɣɛlɛ Tɑniyɛɛlɩ, nɑ Hɑnɑniyɑ, nɑ Mikɑyɛɛlɩ, nɑ Asɑliyɑ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ lɑɣɑsɑ-wɛɣɛ hǝlɑ. Tɑniyɛɛlɩ kɛlɛ Pɛlǝtɑsɑɑ, nɑ Hɑnɑniyɑ sɩ Sɑtǝlɑkɩ, nɑ Mikɑyɛɛlɩ sɩ Mesɑkɩ, nɑ Asɑliyɑ sɩ Apɛtɩ-Neko. 8 Amɑ Tɑniyɛɛlɩ nɑ́ kisɑɑ tǝsɑɣɑsɑɣɑ sɩ ɩnɩ ɩ kɑɑ pilisi ɩ tɩ nɑ wulɑʋ kʋtɔɣɔʋ nɑ sʋlʋm mpɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ sɩ, ɩ́ tɑɑ cɑɑlɩ-ɩ nɑ wulɑʋ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ ɩ sʋlʋm mpɩ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ lɑpɑ nɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ hʋlɩ Tɑniyɛɛlɩ kɛ pɛɛlɛɛ, nɑ ɩ́ nɩɩ ɩ tɔm. 10 Pɑɑ nɑ mpʋ, ɩ́lɛ́ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Tɑ cɑɑ wulɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ sɩɩnɑ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ mǝ kʋnyɔnyɔɔm. Ɩlɛ mɑ nyɑŋ kɛ́ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mǝ sɑɑlɑnɑɑ tɛɛ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ. Ɩlɛ pɩɩ lɑ nɑ wulɑʋ lǝsɩ mɑ weesuɣu.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑniyɛɛlɩ polɑ wei Asepenɑsɩ kɑ kpɑwɑ sɩ ɩ́ feŋ ɩ́ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ pɑ tɔɔ tɔ ɩ kiŋ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: 12 Mɑɣɑsɩ-tʋɣʋ cɛlʋɣʋ kɛ tuusi hɑtʋ nɑ lʋm kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ. 13 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ń nyǝnɩ tɑ́ nɑ tɑ́ sɑɑlɑnɑɑ. Mpɑ pɑ tɔkɩ wulɑʋ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ, tɑ ɑlɑɑfǝyɑnɑɑ. Ɩlɛ n kɑ́ nyɩ ɩsǝnɑ n kɑ́ lɑ tɔ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tisɑ nti pɑ sǝlǝmɑ-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ-wɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ. 15 Kʋyɛɛŋ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ nɑɑnʋwɑ, ɩlɛ feŋlu nɑwɑɣɑlɛ sɩ Tɑniyɛɛlɩ pɑ kǝlɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ kɛ ɑlɑɑfǝyɑ nɑ yɑsǝlɑɣɑ. Pǝyele pɛlɛ pɑ tɔkɑɣɑnɑ wulɑʋ tɔɣɔnɑɣɑ. 16 Pǝ tɔɔ kɛ́ feŋlu yelɑ-wɛɣɛ wulɑʋ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ cɛlʋɣʋ nɑ ɩ́ tʋɣɩ-wɛɣɛ tuusi hɑtʋ tike. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ hɑ ɩfepiyɑ mpɛ pɑ liɣiti kɛ́ tɔm kɑtɛ nyǝntʋ cɛkǝnɑʋ, nɑ lɑɣɑtʋ, nɑ tɑkǝlɑɣɑ nyǝm. Tɑniyɛɛlɩ nɑ́ sɛɣɛsɑɣɑ toosee wɑɑnɩ wɑɑnɩ hʋwɛɛ.

18 Kʋyɑkʋ ŋku wulɑʋ kɑ sɩɩwɑ tɔ kʋ tɑpɑ. Ɩlɛnɑ Asepenɑsɩ ponɑ ɩfepiyɑ mpɛ pɑ tǝnɑɣɑ wulɑʋ sɩ ɩ́ mɑɣɑsɩ-wɛ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́lɛ́ ɩ yɔɣɔtǝnɑ ɩfepiyɑ mpɛ pɑ tǝnɑ. Amɑ ɩ tɑ nɑ pɑ tɑɑ nɑpǝlɩ, ɩsɩɩ Tɑniyɛɛlɩ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tʋ-wɛɣɛ ɩ tǝmlɛ tɑɑ. 20 Pɑɑ tɔm kɑtɛ nyǝntʋ ntiɣi ɩ ponɑ-wɛ pɑ nyǝŋ-tǝɣɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ sɩ Tɑniyɛɛlɩ pɑ kǝlɑ tʋwɑɑ, nɑ cele tɔm nɑlɑɑ, mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ wɛ ɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔ tɔm nɑɑnʋwɑ.

21 Tɑniyɛɛlɩ kɑ wɛ wulɑʋ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́. Hɑlǝnɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ Pɛɛsɩ wulɑʋ Silusi lɛɛkɑ Pɑpiloni ɩcɑtɛ tɔ.

2

Nepukɑnɛsɑɑ toosee

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nepukɑnɛsɑɑ toosɑ toosee kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ. Toosee ɑnɩ ɑ pɛkǝlɑ-ɩ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ tom nɑ ɩ́ wɩɩ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ koti tʋwɑɑ, nɑ cele tɔm nɑlɑɑ nɑ pee pɔɔsǝlɑɑ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tɔm nyǝntɑɑ sɩ, pɑ́ heeli-ɩ ɩ toosee. 3 Pɑ kotɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mɑ toosɑɑ kɛ́ nɑ pǝ́ pɛkǝlɩ-m sɔsɔm. Ɩlɛ mɑ cɑɑ sɩ ɩ́ kɛɛsɩ-m mɑ toosee ɑnɩ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔ-ɩ nɑ Alɑɑmee tɔm tɑɑ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ wulɑʋ, mǝ nɑ tɛtʋ*fɑ*. Heeli-tʋɣʋ nyɑ́ toosee ɑnɩ, ɩlɛnɑ tɑɑ kɛɛsɩ-ŋ ɑ hʋwɛɛ. ɑ wɛɛ sɩ wulɑʋ ɩ wɛɛ tɑm.

5 Ntɛnɑ wulɑʋ sɩ: Ye ɩ́ tɑ́ heeli-m mɑ toosee, nɑ ɑ hʋwɛɛ pɑɑ tɔɔsɩ mǝ nɑntʋ nɑ kpɑtɑsɩ. Ɩlɛnɑ mǝ tɛɛsɩ pǝsɩ ncɑɑ. 6 Amɑ ye ɩ́ heelɑ-m-yɛ nɑ ɑ hʋwɛɛ, mɑɑ lɑ-mɛɣɛ kʋcɔɔŋ sɔsɔɔŋ. Mɑɑ kʋsɩ mǝ nyɔɔŋ. Mpʋ tɔ, ɩ́ yɔɣɔtɩ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɛlɑ cɔʋ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ wulɑʋ. Heeli-tʋɣʋ nyɑ́ toosee ɑnɩ. Ɩlɛnɑ tɑɑ sɛɣɛsɩ-ŋ ɑ hʋwɛɛ. 8-9 Ntɛnɑ wulɑʋ cɔ sɩ: Mɑ nɑwɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ, ɩ́ cɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ kɛɛ tɔm nɑ ɩ́ hiki wɑɑtʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ heeli-m pɔpɔtʋ, nɑ pǝ́ lɑɣɑsɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ. Mpʋ tɔ, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ heeli-m mɑ toosee ɑnɩ. Ɩlɛ tǝnɑɣɑ mɑɑ nyǝnɑ sɩ ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ-m ɑ hʋwɛɛ tɔtɔ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, mɑɑ kpɛntɩ mǝ tǝnɑɣɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kʋlʋmʋɣʋ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔ wulɑʋ sɩ: Nɔɣɔlʋ fɛɩ ɑtɛ cǝnɛ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ heeli-ŋ nti n pɔɔsǝɣɩ tɔ. Pǝyele too tɔ, wulɑʋ sɔsɔ yɑɑ toŋ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ pɔɔsǝtɑ tɔm tǝnɛ tǝ tɑkɑ kɛ́ tʋʋ, yɑɑ pee nɑlʋ, yɑɑ nyǝntʋ nɔɣɔlʋ. 11 Nti n pɔɔsǝɣɩ tɔ, tǝ wɛ kɑtɛ. Ye pǝ tɑɣɑ tɩɩŋ wei ɩ fɛɩ yǝlɑɑ hɛkʋ tɔ, ɩ pɑɑsi nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɔ-ŋ-tɩ tɔ.

12 Tǝnɑɣɑ pǝ hɑŋɑ wulɑʋ nɑ ɩ́ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ, pɑ́ kʋ Pɑpiloni nyǝntɑɑ tǝnɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑɑlɑɑ sɩ, pɑ́ kʋ́ nyǝntɑɑ tǝnɑ. Nɑ pɑ́ pɛɛkɩ Tɑniyɛɛlɩ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ tɔtɔ sɩ pɑ kʋɣʋ-wɛ.

Ɩsɔ hʋlɑ Tɑniyɛɛlɩ kɛ wulɑʋ toosee

14 Wulɑʋ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ Aliyɔkɩ tʋ mpɑɑʋ sɩ, ɩ puki Pɑpiloni nyǝ́mɑ kʋɣʋ. Ɩlɛnɑ Tɑniyɛɛlɩ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ tǝpɑmm nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ. 15 Ɩ pɔɔsɑ-ɩ kɛ́ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ wulɑʋ sɑlǝkɑ wɛ toŋ kɛ mpʋ? Ḿpʋ́ɣʋ́ Aliyɔkɩ kɛɛsɑ-ɩ-tɩ. 16 Ɩlɛnɑ Tɑniyɛɛlɩ polo wulɑʋ kiŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ: Hɑ-m wɑɑtʋ nɑ mɑ́ heeli-ŋ nyɑ́ toosee, nɑ ɑ hʋwɛɛ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑniyɛɛlɩ polɑ tǝyɑɣɑ kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ heeli tɔm ntǝɣɩ ɩ tɑɑpɑlɑɑ Hɑnɑniyɑ nɑ Mikɑyɛɛlɩ nɑ Asɑliyɑ 18 nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ wiinɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ, nɑ ɩ́ lɑ nɑ tǝ cɛkǝnɑ toosee ɑnɩ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ kʋ tɑ nɑ Pɑpiloni nyǝntɑɑ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ hʋlɑ Tɑniyɛɛlɩ kɛ kʋŋmɛsǝtʋ tǝnɛ ɩnǝɣɩ toosee tɑɑ kɛ́ ɑhoo. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɩ:

20 Tǝ́ sɑ Ɩsɔ kɛ́ tɑm tɔɔ.

Ɩnǝɣǝlɛ lǝmɑɣɑsɛɛ tʋ nɑ toŋ tʋ.

21 Ɩnɩ ɩ lɑɣɑsǝɣǝnɑ yǝlɑɑ wɑɑtʋnɑɑ.

Ɩ cɑɣɑsǝɣɩ ɑwulɑɑ nɑ ɩ́ kʋsǝɣɩ-wɛ.

Nɑ ɩ́ hɑɑkɩ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ kɛ

lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ pɑ́ cɛkǝɣǝnɑ.

22 Ɩnɩ ɩ kuliɣinɑ kʋŋmɛsǝm sɔsɔɔm tɔɔ.

Ɩ nɑɑɑkɩ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ, ɩ wɛ nyɑɑlǝm tɑɑ.

23 Mɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ mɑ sɑmɑ-ŋ.

Nyɑ́ hɑnɑ-m lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ toŋ.

Mʋ tɑ kʋsǝlǝmʋtʋ nɑ tǝ nyɩ wulɑʋ toosee.

24 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑniyɛɛlɩ polɑ Aliyɔkɩ kiŋ. Ɩnǝɣɩ wulɑʋ kɑ tʋwɑ sɩ ɩ́ kʋ Pɑpiloni nyǝntɑɑ. Ɩ polɑ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Yele nyǝntɑɑ mpɛ. Amɑ ponɑ-m wulɑʋ kiŋ nɑ mɑ́ heeli-ɩ ɩ toosee kʋsɛɣɛsǝtʋ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Aliyɔkɩ ponɑ Tɑniyɛɛlɩ kɛ wulɑʋ tɛɣɛ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ Aliyɔkɩ tɔ wulɑʋ sɩ: Tɑ cɑɑ, mɑ hikɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ nɔɣɔlʋ. Ɩnɩ ɩ kɑ heelinɑ-ŋ nyɑ́ toosee hʋwɛɛ.

Lɛɛsʋɣʋ ŋku wulɑʋ nɑwɑ ɩ toosee tɑɑ tɔ kʋ tɔm

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ pɔɔsɑ Tɑniyɛɛlɩ wei pɑ cuɣusɑɑ sɩ Pɛlǝtɑsɑɑ tɔ sɩ: Tɑmpɑnɑ n pǝsǝɣɩ nɑ ń kɛɛsɩ-m mɑ toosee nɑ ɑ hʋwɛɛ nɑ?

27 Ntɛnɑ Tɑniyɛɛlɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, nyǝntʋ, yɑɑ pee nɑlʋ, yɑɑ tʋʋ, yɑɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tɔm nyǝntɑɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ nyɩ-tɩ nɑ pɑ́ heeli-ŋ. 28-29 Amɑ Ɩsɔ wɛ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ kuliɣi kʋŋmɛlǝm tɔɔ. Ɩnɩ ɩ hʋlǝnɑ-ŋ mpi pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ lɑ́ tɔ. Tɑ cɑɑ, n hǝntɑɑ, ɩlɛnɑ ń kpɑɣɑ hʋwɛɛ nɑ ń kɑlǝɣɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ loosi. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ wei ɩnɩ ɩ kuliɣi kʋŋmɛlǝm tɔɔ tɔ, ɩ́ hʋlɩ-ŋ mpi pɩɩ lɑ tɔ. 30 Ɩnɩ ɩ kulinɑ-m pǝ tɔɔ sɩ mɑ́ heeli-ŋ nyɑ́ toosee. Ɩlɛnɑ ń cɛkɛnɑ mpi pǝ cɔɔsǝɣɩ-ŋ nyɑ́ hʋwɛɛ tɑɑ tɔ. Tɔfɔ pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ mɑ tɛɛ lɛlɑɑ kɛ nyǝm se.

31 N toosɑɑ kɛ́ sɩ, n nɑ yʋlʋ lɛɛsʋɣʋ ɑnɑɑm nɔɣɔlʋ nɑ kʋ nyǝnʋɣʋ nɑ sɔɣɔntʋ. Pǝ́cɔ́ kʋ tee kɔkɔ kɛ sɔsɔm. 32 Kʋ nyʋɣʋ kɛ wʋlɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́. Kʋ lɑŋlɛ nɑ kʋ ŋkpɑlɑsɩ kɛ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ. Kʋ lotu nɑ kʋ tɑlɑ kɛ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ. 33 Nɑ kʋ nɔɔhɛɛ kɛ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Kʋ nɔntɑɑlǝŋ sitɑ tiili-wɛɣɛ nyǝɣǝlʋɣʋ, tiili-wɛɣɛ cʋɣʋ. 34 N nyǝnɑɣɑ, ɩlɛnɑ pǝ́ lǝsɩ pǝlɛ nɑtǝlɩ nɑ pulɑɣɑ tɔɔ nɑ tǝ́ polo tǝ́ yɑɣɑ kʋ nɔɔhɛɛ timpi sitɑ nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ cʋɣʋ tɔ, nɑ tǝ́ putiti-yɛ. 35 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ hotɑ kpɑkpɑɑ. Nɑ cʋɣʋ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ, nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ wʋlɑ pǝ yɔkɩ tǝnɑŋnɑŋ. Ɩlɛnɑ heelim kpɑɣɑ pǝ tǝnɑ ɩsɩɩ lɔɔtʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝlɛ nte tǝ yɑɣɑ lɛɛsʋɣʋ ŋkʋ tɔ tǝ lɑpɑ pʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑ tǝ́ su ɑntulinyɑ tǝnɑ.

36 Tɑ cɑɑ, nn nɑɑkɩ toosee ɑnǝɣǝlɛɛ? Mɑɑ heeli-ŋ pǝ hʋwɛɛ. 37-38 Nyɑɣɑlɛ lɛɛsʋɣʋ nyʋɣʋ wʋlɑ nyǝŋkʋ ŋkʋ. Nyɑ́ kǝlǝnɑ ɑwulɑɑ tǝnɑ. Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ hɑnɑ-ŋ kɑwulɑɣɑ nɑ toŋ nɑ teeli. Ɩ tʋ nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ ɑtɛ nyǝm, pɑɑ yǝlɑɑ, pɑɑ wontu. 39 Nyɑ́ wɑɑlɩ kɑwulɑɣɑ kɑɑ tɑlɑ nyɑ́ nyǝŋkɑ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ tooso nyǝŋkɑ wɛnnɑ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ, kɑɑ tɔɣɔ ɑntulinyɑ tǝnɑ. 40 Liɣiti nyǝŋkɑ kɑ́ wɛɛ toŋ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ, ŋku kʋ yɔkǝɣɩ pǝ tǝnɑ tɔ. Kɑɑ yɔkɩ kɑwulɑsɩ tǝnɑ nɑ kɑ́ fɑɣɑ-sǝɣɩ hɔɣɔlɑsɩ. 41-42 Nɔntɑɑlǝŋ nɑ nɔmpee nɑ sitɑ tiiliɣi nyǝɣǝlʋɣʋ, nɑ tiiliɣi cʋɣʋ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ kɑwulɑɣɑ ŋkɛ kɑɑ wɛɛ tɔm nɑɑlɛ. Kɑɑ wɛɛnɑ toŋ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ, nɑ ɩcɑntʋ ɩsɩɩ cʋɣʋ. 43 Nɑ ɩsɩɩ n nɑʋ nyǝɣǝlʋɣʋ sitinɑ cʋɣʋ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ kɑ mɑɣɑsɩ sɩ pɑ́ kpɛntɩ piitim kʋlʋmǝm nɑ ɑkpɑɣɑlɛ tɑɑ. Amɑ pǝ kɑɑ lɑ, teitei ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ cʋɣʋ pǝ tɑ tɑmsɩ tɔ.

44 Kɑwulɑsɩ nsɩ sɩ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ kɑ́ kʋsɩ tɑm tɔɔ nyǝŋkɑ nɑkǝlɩ. Kɑɑ yɔkɩ sɩ tǝnɑ nɑ sɩ́ sɑɑlɩ yem. Nɑkǝlɩ kɑ kɑɑ kpɑ kɑ tɔɔ. 45 Nkɛɣɛlɛ pǝlɛ nte n nɑwɑ pǝ lǝsɑ pulɑɣɑ tɔɔ tɔ. Ntɛ tǝ yɔkǝnɑ lɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ nyǝɣǝtʋ, nɑ cʋɣʋ, nɑ wʋlɑ. Ɩsɔ Sɔsɔ lɑpǝnɑ nɑ ń nyɩ mpi pɩɩ lɑ tɔ. Toosee ɑnɩ ɑ wɛ tɑmpɑnɑ. A kʋsɛɣɛsǝtʋ kɑɑ sɑɑlɩ.

46 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ hǝntɑ Tɑniyɛɛlɩ kɛ ɑtɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ fɛɛnɩ Tɑniyɛɛlɩ nɑ ɩ́ wɔpɩ-ɩ tulɑɑlʋnɑɑ. 47 Nɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ mǝ Ɩsɔ kɛlɛ tɩɩŋ nɑ ɑwulɑɑ tǝnɑ Ɩsɔ. Ɩ kuliɣi kʋŋmɛlǝm tɔɔ, ɩsɩɩ n pǝsʋɣʋ nɑ ń heeli-m tɔ.

48 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wulɑʋ kʋsɑ Tɑniyɛɛlɩ nyʋɣʋ. Ɩ lɑpɑ-ɩ kʋcɔɔŋ kʋpɑŋ pɑɣɑlɛ. Ɩ cɛlɑ-ɩ Pɑpiloni tɛtʋ tǝnɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ ɩ́ sɩɩ-ɩ nyǝntɑɑ tǝnɑ sɔsɔ. 49 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑniyɛɛlɩ sǝlǝmɑ wulɑʋ kɛ nɔɣɔ nɑ ɩ́ cɛlɑ Sɑtǝlɑkɩ, nɑ Mesɑkɩ, nɑ Apɛtɩ-Neko kɛ Pɑpiloni tɑɣɑnʋɣʋ. Ɩlɛnɑ Tɑniyɛɛlɩ nɑ́ɑ́ sɑɑlɩ wulɑʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

3

Wulɑʋ wʋlɑ lɛɛsʋɣʋ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ lupɑ wʋlɑ kɛ yʋlʋ lɛɛsʋɣʋ. Kʋ tɑɣɑlǝŋ wɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ kʋ wɑŋ kɛ mɛɛtǝlǝnɑɑ tooso. Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝŋsɩ-kʋɣʋ Pɑpiloni tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ Tulɑ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ ɩ tɛtʋ tǝnɑ hɔɣɔlǝŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ ɑwulumpiyɑ, nɑ kʋmɑtɑŋnɑɑ sɔsɑɑ, nɑ kʋfǝnɛɛnɑɑ. Nɑ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ, nɑ liɣitee pɑɑsǝnlɑɑ, nɑ hʋʋlɑɑ, nɑ kiiŋ nyǝntɑɑ, nɑ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ tǝnɑ tɔ. Ɩ yɑɑ-wɛɣɛ sɩ pɑ́ polo lɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ sɛɛʋ tʋlʋɣʋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ kotɑ lɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ kiŋ.

4 Ɩlɛnɑ kpɑɑllʋ kiisinɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Piitimnɑɑ yǝlɑɑ nɑ nsǝmɑ tǝnɑ, ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ yoo. 5 Ye wɑɑtʋ wei ɩ́ nɩɩwɑ tutuɣu, nɑ hǝlɑɣɑ, nɑ sɑŋkʋ, nɑ cǝmʋɣʋ, nɑ kitiko, nɑ wontu ntɩ tǝ tǝnɑ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ hǝntɩ ɑtɛɣɛ, nɑ ɩ́ sɛɛ wulɑʋ wʋlɑ lɛɛsʋɣʋ ŋkʋ. 6 Ye wei ɩ́ kisɑɑ, pɑɑ pɛtɩ pʋntʋ kɛ kpɑkpɑɑ kɛ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ tɑɑ.

7 Pǝ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei yǝlɑɑ nɩɩwɑ tutuɣu, nɑ hǝlɑɣɑ, nɑ sɑŋkʋ, nɑ cǝmʋɣʋ, nɑ kitiko, nɑ wontu ntɩ tǝ tǝnɑ tǝ tɑŋ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ luŋɑɑ nɑ pɑ́ sɛɛ wulɑʋ wʋlɑ lɛɛsʋɣʋ ŋkʋ.

Tɑniyɛɛlɩ tɑɑpɑlɑɑ kisuɣu kɛ lɛɛsʋɣʋ sɛɛʋ

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ polɑ wulɑʋ kiŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kuli Yutɑ nyǝ́mɑ wɑɑlɩ. 9 Pɑ sʋʋ wulɑʋ kiŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ sɩ: Tɑ cɑɑ, wulɑʋ, mǝnɑ tɛtʋ. 10 Ɩsɩɩ n sɩɩwɑ sɩ, ye tǝ nɩɩ tutuɣu, nɑ hǝlɑɣɑ, nɑ sɑŋkʋ, nɑ cǝmʋɣʋ, nɑ kitiko, nɑ wontu ntɩ tǝ tǝnɑ. Pǝ wɛɛ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ hǝntɩ ɑtɛɣɛ nɑ pɑ́ sɛɛ nyɑ wʋlɑ lɛɛsʋɣʋ nɑ? 11 Ye wei ɩ́ kisɑɑ pɑɑ pɛtɩ pʋntʋ kɛ kpɑkpɑɑ kɛ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ tɑɑ? 12 Pǝyele Yutɑ nyǝ́mɑ Sɑtǝlɑkɩ, nɑ Mesɑkɩ, nɑ Apɛtɩ-Neko mpɑ n tʋ Pɑpiloni tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɣɑnʋɣʋ tɔ, pɑ tɑ tɔkɩ nyɑ́ kʋsǝsɩɩtʋ. Pɑ kisɑ nyɑ́ tɩɩŋ nɑ nyɑ́ wʋlɑ lɛɛsʋɣʋ tǝmlɛ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ wulɑʋ kɛ sɔsɔm nɑ ɩ́ tɔ sɩ, pɑ́ kɔnɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ-wɛɣɛ-ɩ. 14 Nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Sɑtǝlɑkɩ, nɑ Mesɑkɩ, nɑ Apɛtɩ-Neko. Ɩ́ kisɑ mɑ tɩɩŋ nɑ mɑ wʋlɑ lɛɛsʋɣʋ pǝ tǝmlɛ lɑpʋ yɑɑ? 15 Pǝnɛntɛ ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɩ. Ye wɑɑtʋ wei ɩ́ nɩɩ tutuɣu, nɑ hǝlɑɣɑ, nɑ sɑŋkʋ, nɑ cǝmʋɣʋ, nɑ kitiko, nɑ wontu ntɩ tǝ tǝnɑ. Ɩlɛ ɩ́ hǝntɩ ɑtɛ nɑ ɩ́ sɛɛ lɛɛsʋɣʋ ŋku mɑ sǝŋsɑɑ tɔ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, pɑɑ pɛtɩ-mɛɣɛ kpɑkpɑɑ kɛ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ sɩ tʋɣʋ ŋku kɩɩ lǝsɩ-mɛ?

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑtǝlɑkɩ, nɑ Mesɑkɩ, nɑ Apɛtɩ-Neko, pɑ cɔ wulɑʋ sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, tɩɩ nɔkǝɣɩ nɑ tǝ́ tɑɣɑnɩ tɑ tɩ tɔm. 17 Pɑɑ nɑ mpʋ, tɑ Ɩsɔ wei ɩ tǝmlɛ tǝ lɑkɩ tɔ, ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ-tʋɣʋ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ tɑɑ. Ɩ kɑ́ wɑɑsɩ-tʋɣʋ nyɑ́ niŋ tɑɑ. 18 Pǝyele, pɑɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɑ tɩɩ lɑ mpʋ, tǝ kɑɑ lɑ nyɑ́ tɩɩŋ tǝmlɛ. Tǝ kɑɑ sɛɛ nyɑ́ wʋlɑ lɛɛsʋɣʋ ŋku n sǝŋsɑɑ tɔ.

19 Tǝnɑɣɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ wulɑʋ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ́ kpɛɛ-wɛɣɛ ɩsɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ hɑŋsɩ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ ɩ yoolɑɑ ɑlɑɑfǝyɑ nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ sɩ: Ɩ́ hɔkɔ-wɛ, nɑ ɩ́ pɛtɩ kɑ tɑɑ. 21 Tǝnɑɣɑ pɑ hɔkɑ-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ, nɑ pɑ tɔlɔɔsɔnɑɑ nɑ pɑ cɑpɑnɑɑ nɑ pɑ kpɑɩnɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɛtɩ-wɛɣɛ kɔkɔ tɑɑ. 22 Pɑɑ hɑŋsɑ-kɛɣɛ teu kɛ́ ɩsɩɩ wulɑʋ kɑ sɩɩʋ tɔ. Hɑlǝnɑ kɑ́ kʋ mpɑ pɑ pɛtɑ mpɛ ɩnɩ pɑ toosoɣo kɑ tɑɑ tɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑtǝlɑkɩ nɑ Mesɑkɩ nɑ Apɛtɩ-Neko pɑ hotɑ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ tɑɑ nɑ pɑ kʋhɔkʋm.

Sɑtǝlɑkɩ-wɛ pɑ tooso kɛ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ tɑɑ

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔɣɔntʋ kpɑ wulɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ tǝkpɑkɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩsɩɩ yǝlɑɑ kʋhɔkɑɑ toosoɣo tǝ pɛtɑ kɔkɔ tɑɑ? Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́, tɑ cɑɑ. 25 Ntɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ sɩ: Mɑ nɑɑkɩ yǝlɑɑ liɣiti kɛ́ kɑ tɑɑ. Pɑ tɑ hɔkɔ-wɛ, pǝ́cɔ́ pɑ tɔŋ kɑɑ nyɑkɩ-wɛ. Nɑ liɣiti nyǝŋ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ tillu.

26 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ wulɑʋ kpǝtǝnɑ kɔkɔ ŋkɛ kɑ nɔɣɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɑɑwɑ sɩ: Ɩsɔ sɔsɔ tǝmlɛ nyǝ́mɑ, Sɑtǝlɑkɩ, nɑ Mesɑkɩ, nɑ Apɛtɩ-Neko yoou. Ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ kɔɔ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩ kɔkɔ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ ɑkewenɑɑ tǝnɑ kotɑɑ nɑ pɑ́ wiili-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nɑ́ sɩ kɔkɔ tɑ nyɑɣɑ pɑ tiili. Pɑɑ pɑ nyɔɔsɩ yɑɑ pɑ wontu. Pǝyele pɑ tɔɔ mɑɣɑmɑɣɑ fɛɩ kɔkɔ sɔŋ. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ tɔmɑ sɩ: Mɑ sɑmɑ Sɑtǝlɑkɩ, nɑ Mesɑkɩ, nɑ Apɛtɩ-Neko pɑ Ɩsɔ. Ɩnɩ ɩ tilinɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillu nɑ ɩ́ yɑ ɩ yǝlɑɑ. Mpi tɔ, pɑ tisɑ pɑ yuŋ kɛ ɩ tɔɔ kɛ́. Pɑ mʋ sǝm nɑ pɑ́ kisi mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. Sɩ pɑ kɑɑ sɛɛ tʋɣʋ nɑ pɑ́ yele pɑ Ɩsɔ. 29 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kpɑɑlǝɣɩ mɑ kɑwulɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ piitimnɑɑ. Ye wei ɩ́ tʋʋwɑ pɑnɛ ɩnɩ pɑ Ɩsɔ, pɑɑ tɔɔsɩ pʋntʋ nɑntʋ nɑ kpɑtɑsɩ. Pǝ́cɔ́ ɩ tǝyɑɣɑ kɑ́ mǝlɩ ncɑɑlɛ. Mpi tɔ, Ɩsɔ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ, nɑ ɩ́ yɑkɩ yǝlɑɑ ɩsɩɩ ɩnɛ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sɔɔsɑ pɑ nyɔɔŋ kʋsʋɣʋ kɛ Pɑpiloni tɛtʋ tɑɑ.

Wulɑʋ toosee nɑɑlɛ nyǝnɑ

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nepukɑnɛsɑɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɛ piitim nɑ nsǝmɑ tǝnɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ tɔ nɑ ɩ́ sɛɛ-wɛ sɩ: Alɑɑfǝyɑ wɛɛ?

32 Mɑ cɑɑ mɑ kɛɛsɩ-mɛɣɛ piti tǝmɑ sɔsɔɔnɑ wenɑ Ɩsɔ Sɔsɔ lɑpɑ-m tɔ.

33 Ɩ piti tǝmɑ tɔɔwɑɣɑ.

A wɛ toŋ.

Ɩ kɑwulɑɣɑ wɛ tɑm tɔɔ.

4

1 Nepukɑnɛsɑɑ mɑ́, mɑ cɑɣɑ mɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. Mɑ tɔkɑɣɑ kɛ́ nɑ mɑ́ nyɔɔkɩ nɑ mɑ́ sumɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ hǝntɑ ɑhoo nɑɑlɩ nɑ mɑ́ toosi. Sɔɣɔntʋ kpɑ-m, nɑ pǝ́ pǝsɩ mɑ lɑŋlɛ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ yɑɑ Pɑpiloni nyǝntɑɑ tǝnɑ sɩ pɑ́ heeli-m mɑ toosee ɑnɩ ɑ hʋwɛɛ. 4 Kɛlɛnɑ tʋwɑɑ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tɔm nyǝntɑɑ nɑ pee nɑlɑɑ nɑ topotopo nyǝ́mɑ pɑ kɔɔ nɑ mɑ́ heeli-wɛɣɛ toosee ɑnɩ. Amɑ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ sɛɣɛsɩ-m ɑ hʋwɛɛ. 5 Wɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑniyɛɛlɩ wei ɩ wɛnɑ Ɩsɔ Nɑŋŋtʋ lǝmɑɣɑsǝlɛ nɑ pɑ cuɣusɑ-ɩ mɑ tʋɣʋ hǝtɛ sɩ Pɛlǝtɑsɑɑ tɔ ɩ kɔmɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ heelɑ-ɩ mɑ toosee. Mɑ sɩ: Tʋwɑɑ wulɑʋ Pɛlǝtɑsɑɑ, mɑ nyǝmɑ́ sɩ, n wɛnɑ Ɩsɔ Nɑŋŋtʋ lǝmɑɣɑsǝlɛ. Tɔm kʋŋmɛlǝtʋ nɑtǝlɩ tɩɩ cɔɔsǝɣɩ-ŋ. Ɩlɛ sɛɣɛsɩ-m mɑ toosee ɑnɩ ɑ hʋwɛɛ. 7 Mɑ hǝntɑɑ kɛ́, ɩlɛnɑ mɑ́ toosi sɩ:

Tʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ nɑkʋlɩ kʋ sǝŋɑ ɑntulinyɑ hɛkʋ tɑɑ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋ lɑpɑ toŋ nɑ kʋ kpɑ ɩsɔtɑɑ tǝliɣiliɣi.

Pɑ nɑɑkɩ-kʋɣʋ ɑntulinyɑ tǝnɑsɩ tǝnɑ tɑɑ kɛ́.

9 Kʋ hɑtʋ kɑ suwɑɣɑ nɑ kʋ lʋlɑ pee kɛ sɔsɔm.

Tɑɑlɛ wontu cɔɔsɑɣɑ kʋ ɩsotom tɑɑ kɛ́.

Sumɑsɩ nɑ tʋkɑɣɑ sɩ tɑnɑ kɛ kʋ piliŋɑsɩ tɔɔ.

Weesuɣu nyǝm tǝnɑ hikɑɣɑ pǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋ kiŋ.

10 Pǝ tɑsɑɑ ɩlɛ, mɑ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ ɩ tiinɑ ɩsɔtɑɑ kɛlɛ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kiisinɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ:

Ɩ́ hu tʋɣʋ ŋkʋ, nɑ ɩ́ sɛtɩ kʋ piliŋɑsɩ.

Ɩ́ kpiisi kʋ hɑtʋ, nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ kʋ pee.

Wontu nɑ sumɑsɩ ɩ́ se kʋ tɛɛ.

12 Amɑ ɩ́ yele kʋ kite nɑ tǝ lilɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ.

Ɩ́ hɔkɔ kʋ kite ntɛ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ,

nɑ kʋsɛɛmʋɣʋ pǝ ɑlukpɑlɑ,

kɛ tɑɑlɛ nyɩɩtʋ hɛkʋ tɑɑ nɑ ɑŋkpǝlɛɛ sɔ-tɛ.

Kite ńtɛ́ tǝ tɔɣɔ nyɩɩtʋ ɩsɩɩ hʋntʋ wontu.

13 Pɑ́ lǝsɩ tǝ yʋlʋtʋ lǝmɑɣɑsǝlɛ

nɑ pɑ́ tʋ-tɛɣɛ wontuɣu nyǝntɛ.

Tǝ́ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

14 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɔnnɑ tɔm tǝnɛ ɩnɩ. Antulinyɑ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ nyɩ sɩ, ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ tǝnnɑ yǝlɑɑ kɑwulɑsɩ tǝnɑ. Ɩ́ nɔkɑ pɑɑ yʋlʋ sǝkpelu ɩ tʋ-ɩ.

15 Mɑ toosee ɑnǝɣǝlɛ. Mɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ nyǝntɑɑ tǝnɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ heeli-m ɑ hʋwɛɛ. Ɩlɛ mɑ nyǝmɑ́ sɩ Pɛlǝtɑsɑɑ, n wɛnɑ Ɩsɔ Nɑŋŋtʋ lǝmɑɣɑsǝlɛ. N kɑ́ pǝsɩ nɑ ń heeli-m-yɛ.

Tɑniyɛɛlɩ sɛɣɛsǝɣɩ wulɑʋ kɛ ɩ toosee hʋwɛɛ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑniyɛɛlɩ wei pɑ cuɣusɑɑ sɩ, Pɛlǝtɑsɑɑ tɔ, ɩ lɑɑkɑlɩ pǝsɑɑ. Pǝ pɛkǝlɑ-ɩ ɩ hʋwɛɛ tɑɑ kɛ́ lɑɑsɑɣɑ tɔɔ. Ntɛnɑ wulɑʋ mɑ mɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ toosee ɑnɩ ɑ tɔm ɩ́ tɑɑ pɛkǝlɩ-ŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ-m sɩ: Hɑɩ, tɑ cɑɑ, toosee ɑnɩ ɑ́ pǝsɩ nyɑ́ kolontunɑɑ nyǝntʋ. 17 Tʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ toŋ nyǝŋkʋ ŋku n nɑ kʋ kpɑ mpʋ tǝliɣiliɣi tɔ, pɑ nɑɑkɑɣɑ-kʋɣʋ ɑntulinyɑ tǝnɑsɩ tǝnɑ tɑɑ kɛ́. 18 Kʋ hɑtʋ kɑ suwɑɣɑ nɑ kʋ́ lʋlɑ pee kɛ sɔsɔm. Tɑɑlɛ wontu cɔɔsɑɣɑ kʋ ɩsotom tɑɑ kɛ́. Sumɑsɩ nɑ́ tʋkɑɣɑ sɩ tɑnɑ kɛ kʋ piliŋɑsɩ tɔɔ. Weesuɣu nyǝm tǝnɑ hikiɣi pǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋ kiŋ. 19 Tɑ cɑɑ, nyɑɣɑlɛ tʋɣʋ ŋkʋ. Nyɑ́ lɑpǝnɑ sɔsɔ nɑ ń lɑ toŋ nɑ ń pɩɩ nɑ ń kɑlǝsǝnɑ ɩsɔtɑɑ. N ŋmɑkǝlɑ ɑntulinyɑ tǝnɑsɩ tǝnɑɣɑ. 20 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ n nɑwɑ ɩsɔtɑɑ tillu tiinɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ, pɑ́ hu-kʋ nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ-kʋ. Amɑ pɑ́ yele kite nɑ tǝ lilɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛ pɑ́ hɔkɔ-tɛ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ kʋsɛɛmʋɣʋ ɑlukpɑlɑ kɛ tɑɑlɛ nyɩɩtʋ hɛkʋ tɑɑ. Aŋkpǝlɛɛ ɩ́ sɔ-tɛ, nɑ tǝ nɑ wontu pɑ́ kɑɑ tɑɑlɛ nyɩɩtʋ kɛ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 21 Wulɑʋ, nyɑ́ toosee ɑnɩ ɑ hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ, ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ kɑ́ pɑɑsǝnɑ-ŋ. 22 Pɑɑ tɔɣɔnɩ-ŋ yǝlɑɑ hɛkʋ. Nyɑnɑ tɑɑlɛ wontu ɩ́ kɑ kɑɑ tǝcɑɣɑlɛ nɑ ń tɔkɩ nyɩɩtʋ ɩsɩɩ nɑɑŋ. Aŋkpǝlɛɛ kɑ́ sɔ-ŋ nɑ ń wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ń nyɩ sɩ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ tǝnnɑ yǝlɑɑ kɑwulɑsɩ tǝnɑ. Ye ɩ nɔkɑ wei ɩ tʋ-ɩ. 23 Tɔm nti pɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ pɑ́ yele kite tɔ. Tǝlɛɣɛlɛ sɩ, ye n kɔmɑ nɑ ń cɛkǝnɑ sɩ Ɩsɔ kɛlɛ pǝ tǝnɑ pǝ tʋ. Ɩlɛ n mǝlɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tɑɑ. 24 Tɑ cɑɑ wulɑʋ, pǝ tɔɔ tɔ, tɔkɩ lɑɣɑtʋ nti mɑ tɑsǝɣɩ-ŋ tɔ. Lɔ ɩsɑɣɑtʋ, nɑ ń tǝŋ kʋsiɣisim. Wɛɛnɑ ɑcɑmɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ nyɑ́ lɑŋhʋlʋmlɛ kɑ́ leeli.

Wulɑʋ toosee lɑpɑ ɩsɩɩ ɩ toosuɣu tɔ

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ Tɑniyɛɛlɩ kɑ kɛɛsɑɑ tɔ. 26 Pǝnɑɣɑ sikɑɑ ɩlɛnɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ wulɑʋ cɔɔkɩ ɩ kɑwulɑɣɑ kutuluɣu nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ Pɑpiloni. 27 Ɩlɛnɑ ɩ mɑ́, ɩ lɑŋlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ́ ŋmɑnɑ mɑ kɑwulɑɣɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Pɑpiloni ɩnɛ. Mɑ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ mɑ toŋ nɑ mɑ sɔsɔɔntʋ, nɑ mɑ teeli ɩ́ nɑ́.

28 Ɩ nɔɣɔ tɑ tiitɑ ɑtɛ, ɩlɛ ɩ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝnɑ ɩsɔtɑɑ kɛlɛ sɩ: Wulɑʋ Nepukɑnɛsɑɑ, nɩɩ teu yoo. Pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ-ŋ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ ŋkɛ. 29 Pɑɑ tɔɣɔnɩ-ŋ yǝlɑɑ hɛkʋ. Nyɑnɑ tɑɑlɛ wontu ɩ́ kɑ́ kɑɑ tǝcɑɣɑlɛ. N kɑ́ tɔkɩ nyɩɩtʋ ɩsɩɩ nɑɑŋ. Hɑlǝnɑ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ń nyɩ sɩ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ tǝnnɑ yǝlɑɑ kɑwulɑsɩ tǝnɑ. Ye ɩ nɔkɑ wei ɩ tʋ-ɩ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ Nepukɑnɛsɑɑ kɛ yǝlɑɑ hɛkʋ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ nyɩɩtʋ ɩsɩɩ nɑɑŋ. Aŋkpǝlɛɛ sɔ-ɩ, hɑlǝnɑ ɩ nyɔɔsɩ pɩɩ ɩsɩɩ hɛkǝlɛnɑɑ hʋntʋ, nɑ ɩ sǝkpɑŋ ɩsɩɩ sumɑsɩ.

Nepukɑnɛsɑɑ ɑlɑɑfǝyɑ hikuɣu

31 Pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɛɛwɑ ɩlɛnɑ Nepukɑnɛsɑɑ mɑ́ mɑ kʋsɩ ɩsɛ nɑ ɩsɔtɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ lǝmɑɣɑsɛɛ mǝlɑɑ, nɑ mɑ́ sɛɛ Ɩsɔ sɩ: Hɑɩ, ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ, mɑ sɑmɑ-ŋ. Mɑ sɛɛ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nyɑ́. Nyɑ́ kɑwulɑɣɑ wɛ tɑm tɔɔ kɛ́. Nyɑ́ sɔsɔɔntʋ kɑɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ. 32 Antulinyɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tɑ hɑŋnɑ-ŋ. N lɑkǝnɑ pɑ nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ ɩsǝnɑ n cɑɑ tɔɣɔ. Nɔɣɔlʋ ɩɩ pɔɔsǝɣɩ-ŋ nɑtǝlǝɣɩ pǝ tɑɑ.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ lǝmɑɣɑsɛɛ mǝlɑ-m. Ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlǝnɑ-m mɑ kɑwulɑɣɑ, nɑ kɑ teeli, nɑ mɑ teu nɑ mɑ sɔsɔɔntʋ. Ntɛnɑ mɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ mɑ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ koti mɑ kiŋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ-m mɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ kɛ́ sɩɩʋ nɑ kɑ́ kǝlɩ ɩsɩɩ kɑɑ wɛʋ tɔ. 34 Pǝ tɔɔ kɛ́ Nepukɑnɛsɑɑ mɑ́ mɑ sɑŋ, nɑ mɑ́ pʋɣʋlǝɣɩ nɑ mɑ́ tʋɣɩ teeli kɛ ɩsɔtɑɑ Wulɑʋ. Ɩnɩ ɩ tǝŋǝɣǝnɑ tɑmpɑnɑ kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ kʋsiɣisim. Ɩ tisiɣi wei ɩ hɔŋ ɩ tɩ tɔɣɔ.

5

Wulɑʋ Pɛlǝsɑsɑɑ ɑcimɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ wulɑʋ Pɛlǝsɑsɑɑ lɑpɑ ɑcimɑ sɔsɔɔnɑ. Ɩ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ iyɑɣɑ (1000) kɛ ɩ lɑpɑ-yɛ nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ nyɔɔ sʋlʋm. 2-3 Pǝ kɛɛsɑɑ ɩlɛnɑ sʋlʋm cɔɔ wulɑʋ ɩsɛntɑɑ. Tǝnɑɣɑ ɩ tilɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ poosiyɑnɑɑ. Wontu ntǝɣɩ ɩ cɑɑ Nepukɑnɛsɑɑ kɑ lɛɛkɑ Yosɑlɛm ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ nɑ ɩ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ nɑ ɩ ɑlɑɑ, nɑ ɩ sɑɑlɑɑ, pɑ nyɔɔnɑ wontu ntǝɣɩ sʋlʋm. 4 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑlǝɣɩ pɑ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ. Wʋlɑ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ pǝ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ pɑɑ lupɑ tɩɩŋ ɩnɩ. Pɑ sɑɑkɑ lɛlǝŋ kɛ tɑɑsɩ nɑ pɛɛ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ntɑntɑkʋ lɩɩwɑ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ kʋ ŋmɑɑkɩ fǝtǝlɑ kiŋ kɛ kɑwulɑɣɑ kutuluɣu koluŋɑ kʋhʋlʋmɑɣɑ tɔɔ. 6 Wulɑʋ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-ɩ nɑ ɩ́ seliɣi. Hɑlǝnɑ ɩ tʋnɑ mɑkǝnɑ tǝmɑɣɑ kpɑkpɑkpɑ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑpɑ kɑpukɑ sɩ pɑ́ kɔnɑ Pɑpiloni ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nyǝntɑɑ, nɑ nyǝntɑɑ nɑ pee nɑlɑɑ. Pɛlɛ pɑ kɔmɑ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ye wei ɩ́ kɑlɑ ŋmɑɑtʋ tǝnɛ nɑ ɩ́ heeli-m tǝ hʋwɛɛ. Pɑɑ suu pʋntʋ kɛ toŋ toko, nɑ pɑ tʋ-ɩ wʋlɑ lɩɩlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝcɑɣɑlɛ tooso nyɛntɛ tɑɑ.

8 Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ. Amɑ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ kɑlɑ ŋmɑɑtʋ ntɩ nɑ pɑ́ heeli wulɑʋ kɛ tǝ hʋwɛɛ. 9 Tǝnɑɣɑ wulɑʋ lɑŋlɛ sɔɔsɑ wɑkǝlʋɣʋ nɑ ɩ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ lɑŋɑ nɑ́ɑ́ cɛ.

Tɑniyɛɛlɩ sɛɣɛsǝɣɩ wulɑʋ kɛ ŋmɑɑtʋ hʋwɛɛ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ too nɩɩwɑ ɩ́ nɑ ɩ ɑkewenɑɑ pɑ mɑkɩ kɑpusi kɛ ŋmɑɑtʋ ntɩ tǝ tɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ pɑ kiŋ nɑ ɩ́ sɛɛ ɩ pǝyɑlʋ sɩ: Mǝ nɑ tɛtʋ. Sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ kpɑ-ŋ nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ nyɑ́ lɑŋlɛ. 11 Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ wɛ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tɑɑ, ɩ wɛnɑ Ɩsɔ Nɑŋŋtʋ lǝmɑɣɑsǝlɛ. Hɑlɩ nyɑ́ cɑɑ Nepukɑnɛsɑɑ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ pɑ nɑ́ yʋlʋ ɩnɩ. Ɩ kɛ́ cɛkǝnlʋ, nɑ lɑɣɑtʋ, pǝyele pǝ hɑ-ɩ nyǝm. Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɑ́ cɑɑ kpɑ-ɩ tʋwɑɑ, nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tɔm nyǝntɑɑ, nɑ nyǝntɑɑ, nɑ pee nɑlɑɑ pɑ nyʋɣʋ tʋ. 12 Ɩ hǝtɛ ntɛ́ Tɑniyɛɛlɩ, ɩlɛnɑ nyɑ́ cɑɑ cuɣusɩ-ɩ sɩ Pɛlǝtɑsɑɑ. Ɩ wɛnɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ kɛ́, nɑ pǝ́ kǝlɩ lɛlɑɑ. Ɩ nyǝmɑɣɑ nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ toosee hʋwɛɛ. Ɩ kpekiɣi ɑsǝsɩɩnɑ, nɑ ɩ́ kuliɣi kʋŋmɛlǝm tɔɔ nɑ ɩ́ heeliɣi. Yɑɑ-ɩ, ɩ kɑ́ kɑlɑ-ŋ ŋmɑɑtʋ ntɩ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɔnɑ Tɑniyɛɛlɩ kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ wulɑʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑɣɑlɛ Tɑniyɛɛlɩ wei mɑ cɑɑ kɔnnɑ Yutɑ tɔ? 14 Pɑ yɔɣɔtɑ nyɑ́ tɔm nɑ mɑ́ nɩɩ sɩ, n wɛnɑ Ɩsɔ lǝmɑɣɑsǝlɛ nɑ nyǝm nɑ n cɛkǝɣǝnɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ lɛlɑɑ. 15 Pɑ kɔnɑ-m nyǝntɑɑ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nyǝntɑɑ sɩ pɑ́ kɑlɑ ŋmɑɑtʋ tǝnɛ nɑ pɑ́ heeli-m tǝ hʋwɛɛ pɑ tɑ pǝsɩ. 16 Mɑ nɩɩwɑ sɩ n pǝsǝɣɩ nɑ ń cɔ tɔm tǝnɑ. N kuliɣi kʋŋmɛlǝm tɔɔ, nɑ ń heeliɣi. Mpʋ tɔ, ye n kɑlɑ ŋmɑɑtʋ tǝnɛ nɑ ń sɛɣɛsɩ-m tǝ hʋwɛɛ. Pɑɑ suu-ŋ toŋ toko, nɑ pɑ́ tʋ-ŋ wʋlɑ lɩɩlʋɣʋ. Pɑɑ sɩɩ-ŋ kɑwulɑɣɑ tǝcɑɣɑlɛ tooso nyǝntɛ tɑɑ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑniyɛɛlɩ cɔ wulɑʋ sɩ: Mɑ sɑmɑ, tɑ cɑɑ. Ɩlɛ sɩɩ nyɑ́ kʋcɔɔŋ, yɑɑ ń hɑ wei n nɔkɑɑ tɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ mɑɑ kɑlɑ-ŋ ŋmɑɑtʋ ntɩ nɑ mɑ́ heeli-ŋ tǝ hʋwɛɛ. 18 Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ kɑ kpɑnɑ nyɑ́ cɑɑ Nepukɑnɛsɑɑ kɛ wulɑʋ sɔsɔ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ teeli. 19 Nɑ pǝ́ lɑ nɑ piitimnɑɑ nɑ nsǝmɑ tǝnɑ yǝlɑɑ nyɑŋnɑ-ɩ nɑ pɑ́ seliɣi. Ye ɩ nɔkǝnɑ wei ɩ kʋ ɩ́lɛ́, nɑ ɩ́ sɔɔlɑ wei ɩ yele ɩ́lɛ́. Ɩ kʋsɑɣɑ mpɑ ɩ cɑɑ tɔ pɑ nyɔɔŋ, nɑ ɩ́ tisiɣi mpɑ ɩ luɣu fɛɩ tɔ. 20-21 Amɑ ɩ hɔmɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ lɑ kɑlɑmpɑɑnɩ. Ɩlɛnɑ pǝ tʋ-ɩ wontuɣu lǝmɑɣɑsǝlɛ. Pɑ kʋsɑ-ɩ ɩ kumte tɔɔ nɑ ɩ teeli sɩ́ tǝkpɑtɑɑ. Pɑ tɔɣɔnɑ-ɩ yǝlɑɑ hɛkʋ nɑ ɩ́ nɑ tɑɑlɛ kpɑŋɑsɩ pɑ́ kɑɑ tǝcɑɣɑlɛ. Ɩ tɔɣɔ nyɩɩtʋ ɩsɩɩ nɑɑŋ, nɑ ɑŋkpǝlɛɛ sɔ-ɩ. Hɑlǝnɑ wɑɑtʋ wei ɩ nyǝmɑ́ sɩ, ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ tǝnnɑ yǝlɑɑ kɑwulɑsɩ tǝnɑ, ɩ́ nɔkɑ wei ɩ tʋ-ɩ. 22 Amɑ ɩ pǝyɑlʋ nyɑ́, nyɑ́ nyǝmɑ́ ḿpʋ́ɣʋ́ teu. Pɑɑ nɑ mpʋ n tɑ pɑsɑ nyɑ́ tɩ nɑ ń tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli. 23 N kpɑɑsɑ nyɑ́ tǝɣɩ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́. Mpi tɔ, n yelɑɑ nɑ pɑ́ lǝsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nyǝnɑsɩ. Hɑlǝnɑ nyɑnɑ nyɑ́ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ, nɑ nyɑ́ ɑlɑɑ nɑ nyɑ́ sɑɑlɑɑ, ɩ́ nyɔɔnɑ sʋlʋm. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑlɑ mǝ tɩɩŋ wei pɑ lupǝnɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ wʋlɑ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ pǝ kʋsɛɛmʋɣʋ tɔ. Pɑɑ mǝ tɩɩŋ wei pɑ sɑɑkɑ tɑɑsɩ, nɑ pɛɛ, nɑ ɩɩ nɑɑkɩ, nɑ ɩɩ nɩɩkɩ, pǝyele ɩ tɑ nyɩ pʋlʋ tɔ. N pɛmɑ Ɩsɔ wei ɩ tɔkɑ nyɑ́ weesuɣu kɛ ɩ niŋ tɑɑ tɔɣɔ teeli. 24 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ yelɑɑ nɑ ntɑntɑkʋ ŋmɑɑ mpʋ 25 Sɩ: Mene mene tekel u pɑɑsǝn. 26 Tɔm pee ɑnɩ ɑ hʋwɛɛ ntɔ. Mene hʋwɛɛ wɛɛ sɩ, Ɩsɔ kɑlɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ kʋyɛɛŋ, nɑ ɩ́ sɩɩ kɑ tǝnɑɣɑ. 27 Tekel, hʋwɛɛ wɛɛ sɩ, ɩ mɑɣɑsɑ-ŋ sɑnǝyɑ tɔɔ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ, n fɛɩ yuŋ. 28 Pɑɑsǝn hʋwɛɛ wɛɛ sɩ, ɩ tɑlɑ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ́ cɛlɑ Mete nyǝ́mɑ nɑ Pɛɛsɩ nyǝ́mɑ.

29 Tǝnɑɣɑlɛ wulɑʋ sɩ, pɑ́ suu Tɑniyɛɛlɩ kɛ toŋ toko nɑ pɑ́ tʋ-ɩ wʋlɑ lɩɩlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɑlɩ sɩ pɑɑ sɩɩ-ɩ kɑwulɑɣɑ tǝcɑɣɑlɛ tooso nyǝntɛ tɑɑ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋ Pɑpiloni wulɑʋ Pɛlǝtɑsɑɑ kɛ ɑhoo ɑnɩ.

6

1 Ɩlɛnɑ Mete wulɑʋ Tɑliyusi mʋ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩ lʋlʋɣʋ pǝnɑɣɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ.

Tɑniyɛɛlɩ kolontunɑɑ nyǝkɩ-ɩ kɑtɔkɑ

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑliyusi fɑɣɑ ɩ tɛtʋ kɛ hɔɣɔlǝŋ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120). Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ pǝ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ. 3 Ntɛnɑ ɩ́ kpɑ sɔsɑɑ nɑpǝlǝɣɩ nɑɑlɛ nɑ pǝ́ tǝlǝnɑ Tɑniyɛɛlɩ sɩ pɑ́ feŋiɣi sɔsɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ, nɑ wulɑʋ pʋlʋ ɩ́ tɑɑ wɑkǝlɩ. 4 Amɑ Tɑniyɛɛlɩ nɑ́ tɛɛ mpɛ ɩnɩ nɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɛ lǝmɑɣɑsǝlɛ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ hʋʋ sɩ ɩ kɑ́ kpɑ-ɩ ɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑ pɑɑsǝnlʋ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ nɑ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ pɛɛkɑ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ nɑ pɑ́ hiki Tɑniyɛɛlɩ tɔ. Pɑɑ kɑwulɑɣɑ tɔm nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ wɩɩ. Mpi tɔ, Tɑniyɛɛlɩ lɑkɑɣɑ ɩ tǝmlɛ kɛ teu kɛ́ ɩ tɑ cɔlǝsɩ nɑtǝlɩ. 6 Mpʋɣʋlɛ yǝlɑɑ mpɛ sɩ, ye pǝ tɑɣɑ Tɑniyɛɛlɩ ɩsɔ sɛɛʋ kiiŋ tɑɑ tǝ kɑɑ hiki tǝwɑɑnlɛ.

7 Ɩlɛnɑ pɑ́ polo wulɑʋ kiŋ nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ sɩ: Wulɑʋ, nyɑnɑ tɛtʋ. 8 Nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ tǝnɑ cɑɑ sɩ, ń kpɑɑlǝnɑ toŋ sɩ, ye wei ɩ luŋɑ tʋɣʋ, yɑɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋ kɛ kʋyɛɛŋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ tɑɑ, ye pǝ tɑɣɑ wulɑʋ nyɑ́, pɑ́ pɛtɩ pʋntʋ kɛ tɔɣɔlɑsɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ. 9 Mpʋ tɔ, mʋ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ. Nmɑɑ-tɩ nɑ ń tʋ niŋ. Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kpɛɛsɩ-tɩ. Mpi tɔ, Mete nyǝ́mɑ nɑ Pɛɛsɩ nyǝ́mɑ pɑ kiiu ɩɩ lɑɣɑsǝɣɩ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Tɑliyusi mʋ tɔm ntɩ nɑ ɩ́ tʋ niŋ.

Tɑniyɛɛlɩ pɛtʋɣʋ kɛ tɔɣɔlɑsɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ

11 Tɑniyɛɛlɩ kutuluɣu kɑ kɛ ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ nyǝŋkʋ kɛ́ nɑ kʋ pǝtote tʋlǝnɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɔɔ. Tǝnɑɣɑ ɩ kpɑɑkɑɣɑ nɑ ɩ́ luŋiɣi ɑkulɑ nɑ ɩ́ sɑŋ ɩ Ɩsɔ. Ɩ sǝlǝmɑɣɑ-ɩ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋkuɣu tɔm tooso kɛ́. Ɩ nɩɩwɑ wulɑʋ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ ɩsɩɩ ɩ́ tɩɩ lɑkɩ tɔ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kolontunɑɑ mpɛ pɑ polɑ kpɑkpɑɑ, nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ ɩ tɔŋnɑ sǝlǝmʋɣʋ nɑ ɩ́ yɑɑkɩ Ɩsɔ. 13 Ɩlɛnɑ pɑ́ polo wulɑʋ kiŋ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩsɩɩ n ŋmɑɑwɑ nɑ ń sɩɩ sɩ, ye wei ɩ sǝlǝmɑ Ɩsɔ nɔɣɔlʋ, yɑɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋ, kɛ kʋyɛɛŋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ tɑɑ, nɑ pǝ́ tɑ́ kɛ́ nyɑ́, pɑɑ pɛtɩ pʋntʋ kɛ tɔɣɔlɑsɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ? Wulɑʋ sɩ: Ɛɛnnɑ. Mete nyǝ́mɑ nɑ Pɛɛsɩ nyǝ́mɑ kiiu ɩɩ lɑɣɑsǝɣɩ mɛɛ. 14 Ntɛnɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Mpɑ pɑ kɔmnɑ Yutɑ tɔ pɑ tɑɑ wei pɑ yɑɑ sɩ Tɑniyɛɛlɩ tɔ ɩɩ nyǝnǝɣɩ nyɑnɑ nyɑ́ kiiu kɛ pʋlʋ se. Hɑlɩ tɔm toosoɣo ɩ́lɛ́ ɩ sǝlǝmǝɣɩ ɩ Ɩsɔ kɛ́ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku.

15 Wulɑʋ nɩɩwɑ sɩ Tɑniyɛɛlɩ, ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑɣɑsɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ. Hɑlǝnɑ ilim tʋɣʋ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ mpɛ pɑ́ mǝlɑ ɩ kiŋ nɑ pɑ pɔɔsɩ-ɩ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ sɩ: Ntɔŋ n nyǝmɑ́ teu sɩ Mete nyǝ́mɑ nɑ Pɛɛsɩ nyǝ́mɑ pɑ kiiu ɩɩ lɑɣɑsǝɣɩ?

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ yelɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ Tɑniyɛɛlɩ nɑ pɑ́ pɛtɩ-ɩ tɔɣɔlɑsɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ Ɩsɔ wei ɩ tǝmlɛ n sɛɛsǝnɑ ɩsǝlɛ tɔ, ɩ tike ɩ pǝsǝɣǝnɑ nɑ ɩ́ yɑ-ŋ.

18 Ɩlɛnɑ pɑ tǝkɩ pǝlɛ kɛ tɔɣɔlɑsɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ ŋkʋ kʋ nɔɣɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ nɑ ɑkewenɑɑ sɔsɑɑ pɑ yʋsɑ pǝlɛ tɔɔ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ tʋlɩ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ mǝlɑ ɩ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ sʋʋ mpʋ. Ɩ tɑ kpǝtǝnɑ ɩ ɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. Pǝyele ɩ keelɑ tom.

Tɑniyɛɛlɩ lɩɩʋ nɑ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ tɔɣɔlɑsɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ

20 Pǝ kɔmɑ ɩsɩɩ pǝ nyɑɑlǝɣɩ, ɩlɛnɑ wulɑʋ kʋlɩ lɔŋ nɑ ɩ́ polo tɔɣɔlɑsɩ pʋʋɣʋ nɔɣɔ. 21 Ɩ kpǝtǝnɑ-kʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ Tɑniyɛɛlɩ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: O oo Tɑniyɛɛlɩ. Ɩsɔ Weesuɣu tʋ wei ɩ tǝmlɛ n lɑkǝnɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ tɔ. Ɩ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-ŋ tɔɣɔlɑsɩ sǝkpɑŋ tɑɑ?

22 Ɩlɛnɑ Tɑniyɛɛlɩ cɔ, nɑ ɩ́ sɛɛ wulɑʋ sɩ: Tɑ cɑɑ, nyɑnɑ tɛtʋ. 23 Mɑ Ɩsɔ tilɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɑ ɩ́ tǝkɩ tɔɣɔlɑsɩ nɔɔsɩ, sɩ tɑ lɑ-m pʋlʋ. Mpi tɔ, mɑ tɑ wɑkǝlǝnɑ-ɩ. Pǝ́cɔ́ mɑ tɑ pǝntǝnɑ nyɑ́ tɔtɔ.

24 Tǝnɑɣɑ wulɑʋ lɑŋlɛ hʋlʋmɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ, pɑ́ lǝsɩ Tɑniyɛɛlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lǝsɑ-ɩ. Pɑɑ hiŋɑɣɑ, kɑ fɛɩ ɩ tɔɔ. Mpi tɔ, Tɑniyɛɛlɩ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ kɛ́. 25 Ɩlɛnɑ wulɑʋ yele nɑ pɑ́ kpɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kuu Tɑniyɛɛlɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɛtɩ pɑ́ nɑ pɑ ɑlɑɑ nɑ pɑ piyɑ kɛ tɔɣɔlɑsɩ pʋʋɣʋ tɑɑ. Nɑ tɔɣɔlɑsɩ te-wɛ nɑ sɩ́ sɑlɩ pɑ mʋwɑ, nɑ pɑ tɑ tɩɩ tiitɑ ɑtɛ.

26 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wulɑʋ Tɑliyusi ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɛ piitim nɑ nsǝmɑ tǝnɑ yǝlɑɑ, mpɑ pɑ wɛ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ tɔ sɩ: Mɑ sɛɛ-mɛ.

27 Mɑ sɩɩkɩ mɑ kɑwulɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ kʋsǝsɩɩtʋ. Pɑɑ wei ɩ́ nyɑnɑ Tɑniyɛɛlɩ Ɩsɔ nɑ ɩ́ se-ɩ.

Mpi tɔ, ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ Weesuɣu tʋ nɑ ɩ wɛ tɑm tɔɔ.

Ɩ kɑwulɑɣɑ kɑɑ tɛ nɑ ɩ sɔsɔɔntʋ kɑ́ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm tɔɔ.

28 Ɩnɩ ɩ hɛtǝɣǝnɑ nɑ ɩ́ wɑɑsǝɣɩ.

Ɩ lɑkɩ piti tǝmɑ kɛ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ.

Ɩnɩ ɩ wɑɑsǝnɑ Tɑniyɛɛlɩ kɛ tɔɣɔlɑsɩ nɔɣɔ tɑɑ.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑniyɛɛlɩ nyʋɣʋ kʋlɑ Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tɑɑ, nɑ Pɛɛsɩ wulɑʋ Silusi wɑɑtʋ tɔtɔ.

7

Tɑniyɛɛlɩ toosee kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɑpiloni wulɑʋ Pɛlǝtɑsɑɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ, kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ, Tɑniyɛɛlɩ hǝntɑɑ nɑ ɩ́ toosi toosee. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑɑ-yɛ.

Tɑniyɛɛlɩ toosɑɑ kɛ́ sɩ: Heelim lɩɩnɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ, nɑ pǝ́ lɑŋtǝɣɩ teŋku sɔsɔ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlɛ wontu sɔsɔɔntʋ liɣiti lɩɩnɑ teŋku tɑɑ. Tɩɩ fɑɣɑnɑ tǝmɑɣɑ. 4 Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ nǝɣǝsǝnɑ tɔɣɔlɑɣɑ. Ɩlɛnɑ kʋ wɛnɑ hɛkǝlɛ keŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɛsɑ kʋ keŋ ɩnɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋsɩ-kʋ, nɑ pɑ́ sǝŋsɑ-kʋɣʋ kʋ nɔɔhɛɛ nɑɑlɛ tɔɔ ɩsɩɩ yʋlʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tʋ-kʋɣʋ yʋlʋ lǝmɑɣɑsɛɛ. 5 Nɑɑlɛ nyǝŋkʋ nɑ́ nǝɣǝsǝnɑ tɑɑlɛ wontuɣu ɩsɑɣɑʋ nɑkʋlɩ. Nɑ kʋ sǝŋɑ kʋ nɔɔhɛɛ tooso tɔɔ kɛ́ kɔŋkɔŋ. Ɩlɛnɑ kʋ tɔkɑ sǝntɑɑsɩ tooso nɑ kʋ kelɑ. Nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ-kʋ sɩ, kʋ́ kʋlɩ nɑ kʋ́ li nɑntʋ. 6 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ nɑ́ lɛŋkʋ, nɑ kʋ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ kpou. Kʋ siɣile wɑɑlɩ kɛ́ keŋ liɣiti ɩsɩɩ sumɑɣɑ, nɑ kʋ nyɔɔŋ kɛ liɣiti. Ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ-kʋɣʋ toŋ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ wontuɣu liɣiti nyǝŋkʋ. Kʋ wɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm, nɑ kʋ tomɑ fɛɩnɑ tɑkɑ. Kʋ wɛnɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kelɑ sɔsɔɔnɑ kɛ́. Kʋ tɔkɩ nɑ kʋ́ fɛlǝɣɩ nɔɔhɛɛ kɛ mpi pǝ kɑɑsɑɑ tɔ. Kʋ tɑ nǝɣǝsǝnɑ wontu nti tǝ tɔm tǝ tɛmɑ kɛɛsʋɣʋ tɔ. Kʋ hǝŋ wɛ nɑɑnʋwɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ hǝlʋɣʋ sǝkpeluɣu lɩɩwɑ hɛkʋ tɑɑ, nɑ kʋ́ kpɛsɩ ɩ tɑɑ tooso. Kɩɩ wɛnɑ ɩsɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ, nɑ kʋ nɔɣɔ yɔɣɔtǝɣɩ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm.

Ɩsɔ hʋʋ tɔm

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ pɑ sɩɩwɑ kumlee. Ɩlɛnɑ Tɑm tɔɔ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ cɑɣɑ. Ɩ wontu hʋlʋmɑɑ kɛ́ tǝlɑɩlɑɩ. Ɩ nyɔɔsɩ wɛ ɩsɩɩ kpoŋkpomʋlʋm mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩ kumte mʋkɑɣɑ kɔkɔ kɛ́, nɑ tǝ pɔpɔlɛɛ wɛ ɩsɩɩ mɑmɑlɑ. 10 Kɔkɔ lɩɩkɑɣɑ tǝ tɛɛ nɑ kɑ́ kpeŋ ɩsɩɩ pɔɣɔ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ. Yǝlɑɑ kɛ iyisi iyisi sǝŋɑ ɩ kiŋ nɑ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ lɑkɩ-ɩ tǝmlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ hʋʋlɑɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ hɛtɩ tɑkǝlɑsɩ.

11 Mɑ nyǝnɑɣɑ wontuɣu ŋku kʋ hǝlʋɣʋ yɔɣɔtɑɣɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm kɛ mpʋ tɔ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ pɑ kʋ-kʋ, nɑ pɑ́ pɛtɩ kɔkɔ tɑɑ sɩ kʋ́ nyɑɣɑ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɛɛkɑ wontu lɛntɩ tomɑ. Amɑ pɑ sɔɔsɑ-tǝɣɩ weesuɣu kɛ pǝcɔɣɔ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɔɔ.

13 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ nɑwɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩsɔŋmʋntʋ kɔŋnɑ-ɩ. Ɩ nǝɣǝsǝnɑ yʋlʋ pǝyɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ŋmʋntʋ ntɩ tǝ ponɑ-ɩ nɑ tǝ́ kpǝtǝnɑ-ɩ Tɑm tɔɔ tʋ ɩnɩ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɑ-ɩ toŋ nɑ teeli nɑ kɑwulɑɣɑ. Sɩ piitimnɑɑ tǝnɑ, nɑ nsǝmɑ yǝlɑɑ, ɩ́ lɑpɩ-ɩ tǝmlɛ. Ɩ toŋ kɑ́ wɛɛ tɑm kɛ́, nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kɑɑ tɛ.

Tɑniyɛɛlɩ toosee kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnɑ hʋwɛɛ kilisuɣu

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑniyɛɛlɩ tɔmɑ sɩ: Mɑ toosee kpɑ-m sɔɣɔntʋ, nɑ pǝ pɛkǝlɩ-m mɑ tɑɑ. 16 Ɩlɛnɑ mɑ kpǝtǝnɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ, pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ pɔɔsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ pǝ tɑmpɑnɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɛɛsɩ-m pǝ hʋwɛɛ. 17 Sɩ tɑɑlɛ wontu sɔsɔɔntʋ liɣiti ɩnǝɣǝlɛ, ɑntulinyɑ kɑwulɑsɩ nsi sɩɩ kɔɔ tɔ. 18 Pǝlɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ yǝlɑɑ kɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ tɑm tɔɔ. 19 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ luɣu lɑpɑ sɩ, mɑ́ nyɩ wontuɣu liɣiti nyǝŋkʋ tɑmpɑnɑ. Kɩɩ wɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm kɛ́. Kʋ tɑ nǝɣǝsǝnɑ lɛntɩ. Kʋ kelɑ kɛ nyǝɣǝlʋɣʋ kɛ́. Kʋ sǝkpɑŋ kɛ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ. Kʋ tɔkɩ kɛ́ nɑ kʋ fɛlǝɣɩ nɔɔhɛɛ kɛ mpi pǝ kɑɑsɑɑ tɔ. 20 Mɑ nyǝnɑ tɔtɔɣɔ kʋ hǝŋ nɑɑnʋwɑ. Nɑ ɩ tɑɑ lɛŋkʋ ŋku kʋ nyɔwɑ nɑ kʋ kpɛsɩ tooso tɔ. Kɩɩ wɛnɑ ɩsɛ kɛ́ nɑ nɔɣɔ. Kʋ yɔɣɔtɑɣɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm nɑ kʋ kǝlɑ lɛlǝŋ. 21 Tǝnɑɣɑ kʋ yoonɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ, kʋ cɑɑkɑɣɑ-wɛɣɛ kǝlʋɣʋ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑm tɔɔ tʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ hɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ yǝlɑɑ kɛ tɑmpɑnɑ. Pɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ wɑɑtʋ tɑlɑɑ kɛlɛ.

23 Ɩlɛnɑ ɩ́ kilisi-m wontuɣu liɣiti nyǝŋkʋ ŋkʋ kʋ hʋwɛɛ sɩ, ŋkʋɣʋlɛ ɑtɛ kɑwulɑɣɑ liɣiti nyǝŋkɑ ŋkɑ kɑ tɑ nǝɣǝsǝnɑ lɛŋsɩ tɔ. Kɑɑ tɔɣɔ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ, nɑ kɑ́ fɛlɩ-wɛ nɑ kɑ́ yɔkɩ-wɛ. 24 Hǝŋ nɑɑnʋwɑ kɛlɛ, kɑ tɑɑ ɑwulɑɑ mpɑ pɑɑ tɔkɩ nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ tɔ. Nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nyǝŋ wei ɩ tɑ nǝɣǝsǝnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔ, ɩ kɑ́ tɔɣɔ ɩ nyǝŋkɑ kɛ pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ pɑ tɑɑ tooso. 25 Ɩ kɑ tʋʋ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ nɑ ɩ́ ŋmɑkǝlɩ ɩ yǝlɑɑ. Ɩ kɑ́ mɑɣɑsɩ ɩ tɑɑ sɩ ɩ́ lɑɣɑsɩ Ɩsɔ kiiŋ nɑ ɩ ɑcimɑnɑɑ. Ɩ kɑ́ ŋmɑkǝlɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ kɛ pɩɩsɩ tooso nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 26 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ pɑɑ hʋʋnɑ-ɩ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ ɩ toŋ. Pɑɑ wɑkǝlɩ-ɩ tɑm tɔɔ. 27 Pɑɑ lɛɛkɩ ɑtɛ ɑwulɑɑ sɔsɔɔntʋ nɑ pɑ toŋ. Pɑɑ cɛlɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɔsɔ yǝlɑɑ. Yǝlɑɑ mpɛ pɑ kɑwulɑɣɑ kɑ́ wɛɛnɑ tɑm tɔɔ, nɑ ŋmɑkǝllɑɑ tǝnɑ kɑ́ nɩɩnɑ-wɛ nɑ pɑ́ lɑkɩ-wɛɣɛ tǝmlɛ.

28 Tɔm ntɩ tǝ tǝnɑɣɑ ntɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ pɛkǝlɑ-m mɑ hʋwɛɛ tɑɑ kɛ́ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ mɑ́ mɑɣɑsǝɣɩ-tǝɣɩ mɑ tɑɑ.

8

Tɑniyɛɛlɩ toosee nɑɑlɛ nyǝnɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑniyɛɛlɩ mɑ́, mɑ tɑsɑ toosuɣu kɛ wulɑʋ Pɛlǝtɑsɑɑ kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ. 2 Mɑ toosɑɑ kɛ́ sɩ, mɑ wɛ Ɩlɑm tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ. Koluŋɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Susi tɑɑ kɛlɛ mɑ sǝŋɑ Wulɑyi pɔɣɔ nɔɣɔ. 3 Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ ɩwɑɑʋ sǝŋɑ pɔɣɔ ŋkɛ kɑ nɔɣɔ, nɑ kʋ wɛnɑ hǝŋ kʋtɑɣɑlǝŋ. Amɑ ɩ tɑɑ lɛŋkʋ tɑ nyɔ lɔŋ pǝyele kʋ kǝlɑ lɛŋkʋ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋ sʋʋ yɔkʋɣʋ kɛ ilim tǝtʋlɛ nɑ pǝ ntɔɣɔŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ hɔɣɔlǝŋ. Wontuɣu nɑkʋlɩ kʋ tɑ pǝsɩ nɑ kʋ́ tɑŋ-kʋ. Pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ yɑ mpɑ kʋ yɔkǝɣɩ mpʋ tɔ. Kʋ lɑkɑɣɑ ɩsǝnɑ kʋ luɣu wɛɛ tɔɣɔ, nɑ kʋ toŋ sɔɔsǝɣɩ.

5 Mɑ tɔŋnɑ mpi mɑ nɑwɑ mpʋ tɔ pǝ tɔm mɑɣɑsʋɣʋ kɛ mpʋ. Ɩlɛ mɑ tutɑ pǝŋtʋlʋɣʋ lɩɩnɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ kɛlɛ. Kʋ tɔŋɑɣɑ heelim tɔɔ kɛ́ lɔŋlɔŋ kɛ́ nɑ kʋ́ cɔɔkɩ tɛtʋ. Kʋ wɛnɑ hǝlʋɣʋ toŋ nyǝŋkʋ nɑkʋlǝɣɩ kʋ ɩsɛ hɛkʋ tɑɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋ kpǝtǝnɑ hǝŋ nɑɑlɛ ɩwɑɑʋ ŋku mɑ nɑ kʋ sǝŋɑ pɔɣɔ nɔɣɔ tɔ. Ɩlɛnɑ kʋ pukinɑ kʋ tɔɔ nɑ sewɑ nɑ kʋ toŋ tǝnɑ. 7 Kʋ tɑlɑ-kʋ ɩlɛnɑ kʋ niki-kʋɣʋ yɔkʋɣʋ hɑlǝnɑ kʋ pɛlɩ kʋ hǝŋ nɑɑlɛ. Ɩwɑɑʋ tɑ pǝsɩ-kʋ pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ tɑ wɑɑsɩ-kʋ. Ɩlɛnɑ pǝŋtʋlʋɣʋ hu-kʋɣʋ ɑtɛ nɑ kʋ́ fɛlɩ-kʋɣʋ nɔɔhɛɛ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋ lɑpɑ toŋ kɛ sɔsɔm. Kʋ tomɑ pɩɩ teu ɩlɛnɑ kʋ hǝlʋɣʋ sɔsɔɔʋ ŋkʋ kʋ pɛlɩ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ hǝŋ toŋ nyǝŋ liɣiti nyɔ kʋ lonte tɑɑ. Nɑ ɩ́ nyǝnǝɣǝnɑ ɑntulinyɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ tɑɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ hǝlʋɣʋ sǝkpeluɣu nɑkʋlɩ kʋ nyɔ hǝŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ lɛŋkʋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ kʋ́ pɩɩ sɔsɔm nɑ kʋ́ tɑlɑ ilim tǝlɩɩlɛ nɑ pǝ ntɔɣɔŋ tɔɔ nɑ tɛtʋ kʋpɑntʋ tɔɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋ kpɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kiŋ nɑ kʋ́ pɛtɩ lɛŋsɩ kɛ ɑtɛ nɑ kʋ fɛlɩ-sǝɣɩ nɔɔhɛɛ. 11 Ɩlɛnɑ kʋ́ kpɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ cɑɑ tɔɔ. Kʋ kʋwɑ ɩ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ kɔtɑsɩ nɑ kʋ́ yɔkɩ ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tʋ ɩsɔtɑɑ yǝlɑɑ nɑ kɔtɑɣɑ tɑm nyǝŋkɑ kɛ kʋ niŋ tɑɑ kɛ́ kʋ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ kʋ́ fɛlɩ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ sɛɛʋ kɛ nɔɔhɛɛ, nɑ kʋ́ wɑɑ kʋ tǝmɑ tɑɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ ɩ yɔɣɔtɑɣɑ. Ɩlɛnɑ lɛlʋ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pǝlee kɛ́ pɑɑ tɑsɑ kɔtɑɣɑ kɛ lɑpʋ? Nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ pɑ́ fɛlɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kɛ nɔɔhɛɛ? 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑsɩ iyisi nɑɑlɛ, nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ (2300) wɑɑlɩ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑɑ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ.

Tɑniyɛɛlɩ toosee nɑɑlɛ nyǝnɑ hʋwɛɛ kilisuɣu

15 Wɑɑtʋ wei Tɑniyɛɛlɩ mɑ́, mɑ toosɑ mpʋ, nɑ mɑ́ pɛɛkǝɣɩ mɑ toosee ɑnɩ ɑ hʋwɛɛ ɩlɛ, mɑ tutɑ nɔɣɔlʋɣʋlɛ mɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ yʋlʋ. 16 Nɑ mɑ́ nɩɩ nɔɣɔlʋ kpɛɛsɑ-ɩ nɑ pɔɣɔ wulɑyi wɑɑlɩ sɩ: Kɑpǝyɛɛ, sɛɣɛsɩ-ɩ toosee ɑnɩ ɑ hʋwɛɛ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu ɩnɩ ɩ kpǝtǝnɑ-m nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-m. Ɩlɛnɑ mɑ́ hoti mɑ nɔɣɔ tɔɔ. Ntɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Yʋlʋ pǝyɑɣɑ, nɩɩ teu yooo. Toosee ɑnɛ ɑ kɛ́ ɑntulinyɑ tɛm tɔm kɛ́. 18 Ɩ yɔɣɔtɑɣɑnɑ-m mpʋ, ɩlɛnɑ mɑ ɩsɛ pili nɑ mɑ́ kɑ́ nyʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ-m nɑ ɩ́ sǝŋsɩ-m. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ-m sɩ: Mɑɑ heeli-ŋ mpi pɩɩ kɔɔ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ wɑɑtʋ tɔ. Mpi tɔ, pɑ tɛmɑ ɑ wɑɑtʋ sɩɩʋ kɛ́. 20 Ɩwɑɑʋ ŋku n nɑwɑ nɑ kʋ wɛnɑ hǝŋ nɑɑlɛ tɔ, kʋ kɛ́ Mete nyǝ́mɑ nɑ Pɛɛsɩ nyǝ́mɑ pɑ ɑwulɑɑ kɛ́. 21 Pǝŋtʋlʋɣʋ nɑ́ kɛ́ Kǝlɛɛkɩ kɑwulɑɣɑ. Kʋ ɩsɛ hɛkʋ tɑɑ hǝlʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ ŋkʋɣʋlɛ kɑncɑɑlɑɣɑ wulɑʋ. 22 Kʋ hǝlʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ ŋkʋ kʋ pɛlɑɑ, nɑ hǝŋ liɣiti wei ɩ nyɔ kʋ lonte tɑɑ tɔɣɔlɛ, kɑwulɑsɩ nsi sɩɩ tɛ nɑ sɩ kʋlɩ piitim mpɩ pǝ tɑɑ tɔ. Amɑ sɩ kɑɑ hiki tomɑ kɛ mpʋ. 23 Ye pǝ tɑlɑ pɑ kɑwulɑsɩ tɛm wɑɑtʋ nɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ pɩɩwɑ teu wulɑʋ ɑcilɑɣɑtʋ tʋ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ kʋlɩ. 24 Ɩ tomɑ kɑ́ sɔɔsɩ, ɩlɛ pǝ kɑɑ lɩɩnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kiŋ. Ɩ kɑ́ wɑkǝlɩ sɔsɔm kɛ́ pǝ kɑɑ wɛɛ nyǝnʋɣʋ, nɑ ɩ́ wɑɑkɩ ɩ kʋlɑpǝm tǝnɑ tɑɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ kpɛnnɑ toŋtʋnɑɑ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ kʋ́. 25 Ɩ ɑcilɑɣɑtʋ kɑtɑtǝlɑɣɑ kɛ ɩ kɑ tʋsǝnɑ yǝlɑɑ. Ɩ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́ ɩ kɑ́ kʋnɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ mpɑ pɑ hʋʋ sɩ pɑ cɑɣɑnɑ pɑ tɩ tɔ. Hɑlǝnɑ ɩ́ kʋlɩ Awulɑɑ Wulɑʋ tɔɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɩɩ wɑkǝlɩ-ɩ, pǝ kɑɑ lɩɩnɑ yʋlʋ kiŋ. 26 Tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑsɩ nsɩ sɩ tɔm wɛ tɑmpɑnɑ kɛ́. Ɩlɛ sɩɩ-tǝɣɩ nyɑ́ tɑɑ. Mpi tɔ, tǝ wɑɑtʋ tɑtɑtɑ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ yɔɔlɑ-m nɑ pǝ́ pǝsɩ-m kʋtɔntʋ kɛ wɛɛ pɑɣɑlɛ. Pǝ cɛpɑ mɑ tɔɔ, ɩlɛnɑ mɑ́ mǝlɩ wulɑʋ tǝmlɛ tɑɑ. Toosee ɑnɩ ɑ wɑkǝlɑ mɑ lɑŋlɛ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɑ cɛkǝnɑ-yɛ.

9

Tɑniyɛɛlɩ sǝlǝmʋɣʋ

1 Mete tʋ Aselusi pǝyɑlʋ Tɑliyusi, wei ɩ tɔɣɔ Pɑpiloni tɛtʋ tɔ, ɩ kɑwulɑɣɑ 2 pǝnɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́ Tɑniyɛɛlɩ mɑ́, mɑ kɑlɑ Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. Mɑ cɛkǝnɑɑ sɩ pɩɩsɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kɑ́ wɛɛ ncɑɑlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kɑ heelɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Selemii. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ, nɑ mɑ́ suu lǝyɑɣɑ wontu fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ. Nɑ mɑ́ pǝlɩ mɑ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ tɔlʋmɑ nɑ mɑ́ hɔkɔ nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ kɛɛsɩ ɩsɛ nɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔɔ, nɑ mɑ́ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ nɑ mɑ́ wiikinɑ-ɩ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ hʋlɑ mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ mɑ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ. Nɑ mɑ́ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ wei nyɑ́ tǝ seekɩ nɑ ń tɔkǝɣɩ nyɑ́ nɔɣɔ sɩɩʋ tɔ. N hʋlǝɣɩ suulu kɛ mpɑ pɑ sɔɔlǝɣɩ-ŋ nɑ pɑ́ tɔkǝɣɩ nyɑ́ kiiŋ tɔɣɔ. 5 Tǝ wɑkǝlɑɑ kɛ́ nɑ tǝ́ pǝsɩ ɑsɑɣɑɑ. Tǝ kʋlɑ nyɑ́ tɔɔ nɑ tǝ́ kisi nyɑ́ kiiŋ. 6 Tǝ tɑ nɩɩnɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɑ pɑ kpɑɑlǝnɑ nyɑ́ hǝtɛ kɛ tɑ́ ɑwulɑɑ, nɑ tɑ́ sɔsɑɑ, nɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ, nɑ tɑ́ piitim tǝnɑ yǝlɑɑ tɔ. 7 Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ tɑmpɑnɑ tʋ, tɑɣɑlɛ tɑsǝkǝlɛ nyǝ́mɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ Yutɑ yǝlɑɑ, nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ pǝcɔlɔ nyǝ́mɑ, nɑ pooluŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ ɑcɑlɛɛ wenɑ ɑ tɑɑ n kɑ tɔɣɔnɑ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ nti pɑ lɑpɑ-ŋ tɔ tǝ tɔɔ tɔ. 8 Tɑcɑɑ, tɑnɑ tɑ ɑwulɑɑ nɑ tɑ́ sɔsɑɑ, nɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ ntɛ́ tɑsǝkǝlɛ nyǝ́mɑ. 9 Tɑcɑɑ Ɩsɔ, n wɛnɑ yʋlʋ pǝtɔɔtǝlɛ. N kɑ wii-tʋɣʋ timpi tǝ kʋlɑ nyɑ́ tɔɔ tɔ. 10 Tǝ tɑ nɩɩ nyɑ́ kiiŋ wei nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ, nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɛlǝsɑ-tʋ tɔ. 11 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ yɔkɑ nyɑ́ kiiŋ, pɑ kisɑ nyɑ́ nɔɣɔ nɩɩʋ. Ɩlɛnɑ mpusinɑɑ nɑ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ pɑ tɔm nyɑ́ tǝmlɛ tʋ Moisi ŋmɑɑwɑ ɩ kiiŋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ, pɑ́ wɑtɩ-tʋɣʋ timpi tǝ pǝntǝnɑ-ŋ tɔ. 12 N kɔnɑ Yosɑlɛm tɔɔ kɛ́ wɑkǝlʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ ŋku kʋ tɑkɑ pɑ tɑ nɑtɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ tɔ. Ɩsɩɩ n kɑ kpɑɑlʋɣʋ tɑ́ nɑ tɑ́ ɑwulɑɑ nɑ tɑ́ sɔsɑɑ tɔ. 13 Wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ mɑɣɑnɑ-tʋɣʋ ɩsɩɩ Moisi ŋmɑɑwɑ ɩ kiiŋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, tǝ tɑ nɩɩtɑ tɑ ɩsɑɣɑtʋ sɔŋ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ sɩ tǝ́ pɑɑsǝnɑ nyɑ́ tɑmpɑnɑ. 14 Pǝ tɔɔ kɛ́ n yelɑɑ nɑ wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ́ kɔɔ-tʋ. Mpi tɔ, n tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ nyɑ́ kʋlɑpǝm tǝnɑ tɑɑ kɛ́. Amɑ tɑ́ tɑ nɩɩnɑ nyɑ́ nɔɣɔ.

15 Tɑcɑɑ Ɩsɔ, nyɑ́ lǝsǝnɑ-tʋɣʋ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ nyɑ́ tomɑ sɔsɔɔnɑ nɑ nyɑ́ hǝtɛ yɑɑkɩ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. Amɑ tɑ́ tɑ́ nɩɩnɑ-ŋ ɩlɛnɑ tɑ́ tɔm sɩ. 16 Tɑnɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ wɛ fɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-tʋ tɔ pɑ hɛkʋ tɑɑ. Ɩlɛ hɛɛsɩ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ nyɑ́ pulɑɣɑ nɑŋŋ nyǝŋkɑ ɩcɑtɛ Yosɑlɛm tɔɔ kɛ́ nyɑ́ suulu sɔsɔ tɔɔ. 17 Hɑɩ, tɑ Ɩsɔ, nɩɩ mɑ sǝlǝmʋɣʋ nɑ mɑ wiinɑʋ. Nyǝnnɑ suulu kɛ nyɑ́ tǝsɛɛlɛ nte tǝ yɔkɑɑ tɔɣɔ nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ tɔɔ. 18 Mɑ Ɩsɔ ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ń nɑ ɩsǝnɑ tɑ́ nɑ nyɑ́ ɩcɑtɛ tǝ wɑkǝlɑɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ tɑ teu tɔɔ kɛ́ tǝ wiikinɑ-ŋ. Amɑ nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ tɔɔ kɛ́. 19 Hɑɩ, Tɑcɑɑ, ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ń nɩɩ tɑ́ sǝlǝmʋɣʋ nɑ ń wii-tʋ. Mɑ Ɩsɔ pɑɑsǝnɑ nyɑ́ ɩcɑtɛ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ lɔŋ kɛ nyɑ́ suulu tɔɔ.

Ɩsɔtɑɑ tillu kilisuɣu kɛ pɩɩsɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ tɔm

20 Mɑ tɔŋnɑ sǝlǝmʋɣʋ nɑ mɑ́ tisiɣi mɑ́ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ. Nɑ mɑ́ wiikinɑ-ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔm kɛ mpʋ 21 tɔɣɔ ɩsɔtɑɑ tillu Kɑpǝyɛɛ wei mɑɑ nɑwɑ toosee tɑɑ tɔ ɩ kʋlɑ hʋntʋ kɛ lɔŋ nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ-m tɑɑnɑɣɑ kɔtɑɣɑ lɑpʋ wɑɑtʋ. 22 Ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ-m Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɔm nti mɑɑ kɑlɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ kilisiɣi-ŋ tǝ hʋwɛɛ. 23 N cɑɑlɑ sǝlǝmʋɣʋ tɔ, Tɑcɑɑ heelɑ-m tɔm sɩ mɑ́ heeli-ŋ. Mpi tɔ, ɩ sɔɔlɑ-ŋ kɛ́. Ke ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ teu nɑ ń nɩɩ toosee ɑnɩ ɑ hʋwɛɛ. 24 Nyɑ́ ɩcɑtɛ nɑ nyɑ́ yǝlɑɑ pɑ tɔɔ kɛ́ pɑ sɩɩ pɩɩsɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Pɑ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pɑ́ hɛɛsɩ kiiu yɔkʋɣʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ. Pɑ wii-wɛ nɑ pɑ́ tǝŋ siɣisuɣu tɑm nyǝŋkʋ, nɑ toosee. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɔm yoosi, nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 25 Pǝ wɛɛ sɩ ń nyɩ nɑ ń cɛkǝnɑ sɩ, pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ wei pɑ kpɑɑlɑɑ sɩ, pɑɑ tɑɣɑnɩ Yosɑlɛm kɛ ŋmɑʋ tɔ, nɑ pǝ́ polo nyʋɣʋ tʋ wei pɑ pǝlɑ nim nɑ pɑ́ kpɑ tɔ ɩ kɔntɛ tɔ. Pǝ wɛ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ́. Pǝlɛ pǝ pɑɑsi, pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔm nɩɩtoso nɑ nɑɑlɛ tɑɑ kɛ́ pɑɑ tɑɣɑnɩ ɩcɑtɛ ŋmɑʋ nɑ tǝ koluŋɑ. Amɑ pǝ wɑɑtʋnɑɑ kɑ wɛɛ kɑtɛ kɛ́. 26 Wɑɑtʋnɑɑ mpɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ pɑɑ kʋ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋɣʋ mʋsʋŋ. Apɑlʋ ɩnɩ pɑɑ pǝlɑ-ɩ nim kɛ́ nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ nyʋɣʋ tʋ. Wulɑʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑɑ wɑtǝnɑ ɩcɑtɛ, ɩsɩɩ lʋm nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ-tɛ nɑ ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ wɑkǝlǝɣɩ ɩsɩɩ pǝ sɩɩwɑ tɔ. 27 Ɩ kɑ́ cɑɑlɩ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɑɑ. Ɩ kɑ́ lɑ nɑ pɑ́ yele kɔtɑsɩ lɑpʋ kɛ ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nsɩ sɩ hɛkʋ tɑɑ. Ɩ kɑ́ lɑ ɑcɑɑlǝtʋ tǝmɑ kɛ lɔŋlɔŋ. Hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ ɩnɩ ɩ wɑkǝlʋɣʋ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ sɩɩʋ tɔ.

10

Tɑniyɛɛlɩ toosee tooso nyǝnɑ

1 Pɛɛsɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ Silusi kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ tɑɑ. Tɑniyɛɛlɩ wei pɑ cuɣusɑɑ sɩ Pɛlǝtɑsɑɑ tɔ, ɩ toosɑ toosee nɑɑlɩ. A kɛ́ tɑmpɑnɑ kɛ́. Amɑ wɑhɑlɑnɑɑ sɔsɑɑ tɔm kɛ ɑ kɛɛsǝɣɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑɣɑsɑ ɑ tɔm kɛ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ-yɛ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ kpɑ Tɑniyɛɛlɩ mɑ́. Ɩlɛnɑ mɑ́ wii mɑ yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ cimɑɑsǝnɑɑ tooso. 3 Mɑɑ tɔkɩ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ nɑkǝlɩ yɑɑ nɑntʋ. Pǝ́cɔ́ sʋlʋm ɩɩ sʋʋkɩ mɑ nɔɣɔ tɑɑ. Pǝyele mɑɑ sɑɣɑlǝɣɩ nim, hɑlǝnɑ cimɑɑsǝnɑɑ tooso ɩnɩ ɩ tɛ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ sǝŋɑ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ Tikili nɔɣɔ kɛ ɩsɔtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ, kʋyɛɛŋ hiu nɑ liɣiti wule. 5 Mɑ kʋsɑ mɑ ɩsɛ ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ yʋlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ suu kponkpontu toŋ nyǝntʋ nɑtǝlɩ tǝ wontu nɑ ɩ́ lǝlɑ wʋlɑ kʋpɑŋ tɑmpɑlɑ. 6 Nɑ ɩ tɔnʋɣʋ mʋɣɩ kɔkɔ ɩsɩɩ pǝlɛ nte tǝ pɛɛkʋɣʋ wɛ kɑtɛ tɔ. Ɩ ɩsɛntɑɑ nyǝɣǝsǝɣɩ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ, nɑ ɩ ɩsǝpee wɛ ɩsɩɩ kɔkɔ mʋkʋɣʋ tɔ. Ɩ ŋkpɑlɑsɩ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ pɑ sotuɣu nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ tɔ. Nɑ ɩ nɔɣɔ yuŋ wɛ ɩsɩɩ kʋyɑkʋ kɔkɔtɛ. 7 Mɑ tike mɑ nɑnɑ mpʋ. Mɑ nɑ mpɑ tɔ, pɛlɛ pɑ tɑ nɑ pʋlʋ. Amɑ sɔɣɔntʋ kpɑnɑ-wɛɣɛ sɔsɔm, nɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ ŋmɛlɩ. 8 Pǝ yelɑ-m nɑ mɑ́ tɔŋnɑ yɑɑsi sɔsɔ ɩnǝɣɩ nyǝnʋɣʋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ yɔkɩ mɑ mʋwɑ tɑɑ, nɑ mɑ ɩsɛntɑɑ hʋlʋmɩ tǝfɑtɑtɑ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ ɩnɩ ɩ kulɑ ɩ nɔɣɔ tɔɔ sɩ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ. Ɩlɛnɑ mɑ ɩsɛ pili nɑ mɑ́ hoti mɑ nɔɣɔ tɔɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ niŋ nɩɩlɩ ɩ kʋsɑ-m, nɑ mɑ́ luŋ mɑ tʋnɑ nɑ mɑ niŋ tɔɔ nɑ mɑ́ seliɣi. 11 Ɩlɛnɑ yʋlʋ ɩnɩ ɩ́ heeli-m sɩ: Tɑniyɛɛlɩ, Ɩsɔ luɣu wɛ-ŋ kɛ́. Kʋlɩ nɑ ń ke ŋkpɑŋŋ nɑ mɑ́ heeli-ŋ. Ɩsɔ tilɑ-m nyɑ́ cɔlɔɣɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ kʋlɩ nɑ mɑ́ tɔŋnɑ seluɣu. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heelɑ-m sɩ: Tɑniyɛɛlɩ, tɑɑ nyɑ́. Pǝ kpɑɣɑʋ hɑtoo kʋyɑŋku n pɑsɑ nyɑ́ tɩ tɔ, nyɑ́ luɣu lɑpɑ sɩ ń cɛkǝnɑ kʋŋmɛlǝtʋ tɔɣɔ Ɩsɔ mʋ nyɑ́ sǝlǝmʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ-m sɩ mɑ́ kɔɔ mɑ́ heeli-ŋ. 13 Amɑ Pɛɛsɩ kɑwulɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu kɑɣɑtɑ-m kʋyɛɛŋ hiu nɑ kʋlʋmʋɣʋ. Hɑlǝnɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ, Mikɑyɛɛlɩ kɔɔ mɑ kiŋ kɛ Pɛɛsɩ timpi mɑɑ sɑɑlɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-m. 14 Nɔɔnɔɔ mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ heeliɣi-ŋ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ cele tɔ. Mpi tɔ, ntǝɣɩ n nɑwɑ mpʋ.

15 Wɑɑtʋ wei ɩsɔtɑɑ tillu ɩnɩ ɩ heelɑɣɑ-m tɔm tǝnɛ tɔ. Mɑ sumɑɣɑ tǝtiɣitiɣi, nɑ nyʋɣʋ kɑmnɑ ɑtɛ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ wei mɑɑ nɑwɑ tɔ, ɩ tokinɑ mɑ ntompee. Ɩlɛnɑ mɑ́ pǝsɩ nɑ mɑ́ kuli nɔɣɔ nɑ mɑ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, nyɑ́ tɔm kpɑ-m sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm nɑ mɑ mʋwɑ tɑɑ yɔkɩ. 17 Mɑ tɑ tɑlɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-ŋ. Mpi tɔ, mɑ fɛɩ tomɑ, pǝ́cɔ́ mɑ feesiŋ lipɑ. 18 Mpʋɣʋlɛ ɩ tɑsɑ-m tokinɑʋ nɑ ɩ́ hɑ-m tomɑ. 19 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-m sɩ: Alɑɑfǝyɑ tɔm kɛ́. Ɩsɔ luɣu wɛ-ŋ kɛ́. Tɑɑ nyɑnɑ pʋlʋ. Tɔkɩ nyɑ́ tɩ. Ɩ tɔŋnɑ-m ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtǝnɑʋ, ɩlɛnɑ mɑ́ yoo toŋ nɑ mɑ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, yɔɣɔtɩ. Mpi tɔ, n hɑ-m tomɑ. 20-21 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-m sɩ: Mɑ kɔmɑ nyɑ́ kiŋ kɛ́ sɩ mɑ kɛɛsǝɣɩ-ŋ nti pɑ ŋmɑɑ tɑmpɑnɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ. Pǝ́cɔ́ pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ polo mɑ́ yoonɑ Pɛɛsɩ kɑwulɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu. Ye mɑ kǝlɑ ɩ́lɛ́ Kǝlɛɛkɩ nyǝŋ kɑ́ kɔɔ. Ye pǝ tɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu Mikɑyɛɛlɩ wei ɩ tɑŋǝɣɩ nyɑ́ yǝlɑɑ tɔ ɩ pɑɑsi, nɔɣɔlʋ ɩɩ sǝŋnɑ-m.

11

1 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ sǝnɑ ɩlɛɣɛ, Mete tʋ Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ pǝnɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ kɛ́. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu tɔmɑ sɩ: Mɑɑ heeli-ŋ tɑmpɑnɑ tɔm.

Ilim mpǝtǝŋ nɑ pǝ ntɔɣɔŋ ɑwulɑɑ yoou

Pɛɛsɩ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ tooso kɑ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ. Kɑntǝkɑɣɑ nyǝ́mɑ kɑ́ kǝlɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ wɛnɑʋ. Ɩlɛnɑ liɣiti nyǝŋ kuu pǝ tǝnɑ nɑ ɩ́ kʋlɩ Kǝlɛɛkɩ kɑwulɑɣɑ tɔɔ. 3 Amɑ yoolu nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ tɔɣɔnɑ Kǝlɛɛkɩ kɑwulɑɣɑ sɔsɑɣɑ, nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩsǝnɑ ɩ sɔɔlɑɑ tɔ. 4 Ɩ kɑwulɑɣɑ pɩɩkɩ teu, ɩlɛnɑ kɑ́ fɑɣɑ tɔm liɣiti. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ tɑlɑ-kɛ. Ɩlɛ pɑ kɑɑ wɛɛnɑ tomɑ ɩsɩɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ.

5 Ilim mpǝtǝŋ wulɑʋ kɑ́ lɑ tomɑ kɛ sɔsɔm yɑɑ. Amɑ ɩ kʋpɑɣɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑ́ kǝlɩ-ɩ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ kɑwulɑɣɑ. 6 Pɩɩsɩ kɑ́ cɔɔ pǝcɔ, ɩlɛnɑ Icipiti wulɑʋ nɑ Silii nyǝŋ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ. Icipiti nyǝŋ kɑ́ hɑ Silii nyǝŋ kɛ ɩ pɛɛlɔ. Amɑ pǝ kɑɑ tɑɑŋɩ. Alʋ ɩnɩ nɑ ɩ pɑɑlʋ, nɑ ɩ pǝyɑɣɑ, nɑ ɩ cɑɑ pɑɑ sɩ. 7 Ɩlɛnɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ cɑlɑɣɑ tʋ nɔɣɔlʋ, ɩ́ kpɑɣɑ ɩ cɑɑ lonte. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo pɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ yoonɑ-wɛ nɑ ɩ́ kǝlɩ-wɛ. 8 Hɑlɩ ɩ kɑ́ kuu pɑ tɩɩŋ nɑ pɑ wontu nti pɑ lupɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ tɔ, nɑ ɩ́ ponɑ Icipiti. Ɩlɛnɑ yoou hɛɛ pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ. 9 Ɩlɛnɑ Silii wulɑʋ yoonɑ Icipiti nyǝŋ, nɑ ɩ́ kpisi-ɩ nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛtʋ tɑɑ.

10 Amɑ ɩ pǝyɑlɑɑ kɑ́ koti yoolɑɑ kɛ tintikɑ tintikɑ kɛ sɔsɔm. Pɑ tɑɑ lɛlʋ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑɑ wɑtɩ kolontunɑɑ ɩsɩɩ lʋm. Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ, nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ pɑ tɔɔ kɛ́ kʋlʋɣʋ. Hɑlǝnɑ pɑ́ tɑnɑ-wɛɣɛ wulɑʋ koluŋɑ ɩcɑtɛ. 11 Pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ́ kpɑ Icipiti wulɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ yoolɑɑ nɑ ɩ́ kpɑ Silii nyǝ́mɑ tɔɔ. Pɑɑ kǝlɩ-wɛ, nɑ pɑ́ kpɑ pɑ yoolɑɑ tuutuumɑ. 12 Pɑɑ nɑ Icipiti wulɑʋ kɑ kʋwɑ pɑ tɑɑ kɛ́ yoolɑɑ iyisi iyisi, nɑ ɩ́ hɔ ɩ tɩ tɔ, ɩ kɑɑ lɑ ɑkɑ. 13 Pɩɩsɩ cɔɔ pǝcɔ ɩlɛnɑ Silii wulɑʋ kpɑɣɑ yoolɑɑ kʋfɑmɑ. Pɛlɛ pɑ kǝlɑ kʋpǝmɑ kɛ pɑɣɑlɛ, nɑ pɑ yoou wontu tǝnɑ. Nɑ pɑ́ polo Icipiti nyǝ́mɑ wɑɑlɩ. 14 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ pɑɣɑlɛ kɑ́ kʋlɩ Icipiti nyǝ́mɑ tɔɔ. Hɑlɩ nyɑ́ yǝlɑɑ tɑɑ mʋsʋntʋnɑɑ kɑ́ kʋlɩ ɩ tɔɔ sɩ, pɑ yoosiɣi ɩsǝnɑ n nɑwɑ toosee tɑɑ tɔ. Amɑ pɑɑ kpisi. 15 Ɩlɛnɑ Silii wulɑʋ tuusi nɑ ɩ́ tɑ́ koluŋɑ ɩcɑtɛ, nɑ pɑ́ lo hɑpǝlɛ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ-tɛ. Icipiti yoolɑɑ kɑ́ kpisi, pɑɑ pɑ tɑɑ ɑkɑnɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ, pɛlɛ pɑ tɑɑ fɛɩnɑ toŋ. 16 Silii nyǝ́mɑ kɑ́ lɑ ɩsǝnɑ pɑ nɔkɑɑ tɔɣɔ. Nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑŋ-wɛ, hɑlɩ pɑɑ kpɛnnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. Pɑɑ ŋmɑkǝlɩ-wɛ nɑ pɑ́ wɑkǝlǝɣɩ-wɛ. 17 Pɑɑ mɑɣɑsɩ pɑ tɑɑ sɩ pɑ́ nɑ Icipiti wulɑʋ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ nɑ pɑ́ hikinɑ-ɩ nɑ tǝnɑ. Hɑlɩ pɑɑ hɑ-ɩ pɑ pɛɛlɔ. Amɑ pǝ kɑɑ lɑ. 18 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi ɩ́ kɑ́ kɛɛsǝnɑ Kǝlɛɛkɩ tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ wɛ teŋku nɔɣɔ tɔ pɑ tɔɔ. Amɑ wulɑʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ sǝŋsɩ-ɩ. Ɩlɛ ɩ kɑ́ lǝsɩ ɩ nyǝm nɑ ɩ́ tʋ ɩ niŋ tɑɑ. 19 Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlǝnɑ ɩ koloosi ɑcɑlɛɛ tɔɔ nɑ ɩ́ kǝlɩ-ɩ nɑ ɩ́ sɩ nɑ pǝ́ sɑɑlɩ. 20 Wulɑʋ wei ɩ kɑ́ lɛɛtɩ ɩ lonte tɑɑ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ sɩɩ lɑmpuu mʋlʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. Amɑ pɩɩ lɑ wɛɛ nɑɑlɛ ɩlɛnɑ pǝ kʋ-ɩ. Amɑ pǝ kɑɑ wɛɛ yoou tɑɑ yɑɑ pɑ muɣulɑ-ɩ.

21 Yʋlʋ wei pɑɑ tʋɣʋnɑ nɑ ɩ tɑ nǝɣǝsǝnɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔlʋ tɔ. Ɩnɩ ɩ kɑ́ cɑɣɑnɑ ɩ lonte. Hɛɛsʋɣʋ wɑɑtʋ kɛ ɩ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ kɑwulɑɣɑ nɑ ɑcilɑɣɑtʋ. 22 Ɩ kɑ́ kʋ yoolɑɑ tǝnɑɣɑ nɑ pǝ kpɛŋnɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ nyʋɣʋ tʋ. Nɔɣɔlʋ kɑɑ kpɑ ɩ tɔɔ. 23 Yǝlɑɑ kɑ́ polo ɩ kiŋ sɩ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ. Amɑ ɩnɩ ɩ kɑ́ muɣuli-wɛ. Pɑɑ nɑ ɩ yǝlɑɑ fɛɩ pɑɣɑlɛ tɔ, ɩ toŋ kɑ́ sɔɔsǝɣɩ tɑm kɛ́. 24 Hɛɛsʋɣʋ wɑɑtʋ kɛ ɩ kɑ́ cɔɔ tɛtʋ tɑɑ. Ɩ kɑ́ lɑ mpi ɩ cɑɑnɑɑ tɑɑ lɑ tɔ, ɩsɩɩ wontu kuuu nɑ tǝ tɑlʋɣʋ. Hɑlɩ ɩ kɑ́ mɑɣɑsɩ ɩsɩɩ ɩ tii koloosi ɑcɑlɛɛ tɔɔ. Amɑ pǝ kɑɑ tɑɑŋɩ kɛ́.

25 Ɩ toŋ nɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ tɔɔ ɩ nɑ ɩ yoolɑɑ tuutuumɑ pɑɑ polo Icipiti wulɑʋ wɑɑlɩ. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ yoolɑɑ kǝlɑ ɩnɩ ɩ nyǝ́mɑ kɛ toŋ nɑ pɑɣɑlɛ. Pɑɑ yoonɑ-ɩ nɑ pɑ́ kpisi-ɩ. Mpi tɔ, ɑcilɑɣɑtʋ kɛ pɑɑ lɑnɑ-wɛ. 26 Ɩ nɑ mpɑ pɑ kɑɑ nyǝnɑɣɑ tɔ, mpɛ pɑɑ lɩɩnɑ ɩ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ ɩ yoolɑɑ yɑ nɑ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ sɩ. 27 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɑwulɑɑ nɑɑlɛ mpɛ pɑɑ ciiki ɑcɛsɑɑcɛsɑɑ ciikuɣu. Amɑ pǝ kɑɑ lɑ. Mpi tɔ, pǝ tɑ tɑtɑ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ nɑ pǝ́cɔ́. 28 Silii wulɑʋ kɑ mǝlǝɣɩ ɩ tɛtʋ tɑɑ nɑ toŋ sɔsɔɔŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kɑ́ wɑkǝlɩ yǝlɑɑ mpɑ nɑ Ɩsɔ pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ tɔ pɑ ɩsɔ sɛɛʋ.

29 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kɑ́ wɑtɩ Icipiti tɔtɔ. Amɑ pǝ kɑɑ lɑnɑ-ɩ ɩsɩɩ pɩɩ lɑpʋ tɔ. 30 Lom nyǝ́mɑ kɑ́ kɔnnɑ pɑ kpɩɩlǝŋ nɑ pɑ́ yoonɑ-ɩ. Ɩ kɑ́ lɔ ɩ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ mǝlɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ kpɛntǝnɑ mpɑ pɑ lɔ Ɩsɔ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ wɑkǝlɩ yǝlɑɑ mpɑ nɑ Ɩsɔ pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ tɔ pɑ ɩsɔ sɛɛʋ. 31 Ɩ kɑ́ tili ɩ yoolɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ pilisi Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. Pɑɑ sǝŋsɩ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ kɔtɑsɩ nɑ pɑ́ siki pɑ ɑcɑɑlǝtʋ tʋɣʋ. 32 Ɩ kɑ́ tolisi ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ ɑcɑmɑɑ nɑ ɩ ɑcilɑɣɑtʋ. Ɩlɛ ɩ kɑɑ pǝsɩ ɩsǝlɛ sɛɛsǝlɑɑ. 33 Amɑ mpɑ pɑ kǝlɑ lɑɣɑtʋ kɛ pɑ tɑɑ tɔ, pɑɑ sɛɣɛsɩ lɛlɑɑ pɑɣɑlɛ. Pɩɩ lɑ wɛɛ nɑɑlɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ́ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ, nɑ pɑ́ wɔ lɛlɑɑ kɛ kɔkɔ. Pɑɑ tʋ lɛlɑɑ kɛ sɑlǝkɑ, nɑ pɑ́ lɛɛkɩ lɛlɑɑ wontu. 34 Pǝcɔ tike kɛ pɑɑ sǝnɑ-wɛɣɛ pɑ wɑhɑlɑnɑɑ tɑɑ. Mpi tɔ, mǝnɑɑfikitʋ kɛ pɑɣɑlɛ sɔɔsɑɣɑnɑ pɑ tɔɔ. 35 Lɑɣɑtʋnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ́ sɩ. Pɑ sǝm mpɩ pɩɩ tɑɣɑnnɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ wɛɛ teu tǝnɑŋŋ. Hɑlǝnɑ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ. Mpi tɔ, wɑɑtʋ wei pɑ sɩɩwɑ tɔ ɩ kɑ́ kɔɔ.

36 Amɑ Silii wulɑʋ kɑ lɑ ɩsǝnɑ pǝ mɑɣɑ-ɩ tɔɣɔ. Ɩ kɑ́ mɑɣɑsɩ ɩ tɑɑ sɩ ɩ kǝlɑ tɩɩŋ tǝnɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ kpɑ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɑ lɑ, hɑlǝnɑ wɑɑtʋ wei Ɩsɔ kɑ́ hɔ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ. Ɩsǝnɑ Ɩsɔ sɩɩkɩ tɔ mpʋ pǝ lɑkǝnɑ. 37 Ɩ kɑ́ nyǝnɩ yem kɛ́ ɩ cɑɑnɑɑ tɩɩŋ nɑ ɑlɑɑ tʋɣʋ Tɑlɑmusi. Ɩ kɑ́ hɔ ɩ tǝɣɩ nɑ ɩ́ footi tɩɩŋ tǝnɑ. 38 Pɑɑ nɑ mpʋ ɩ kɑ́ lɑɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tʋɣʋ ŋku ɩ cɑɑnɑɑ tɑɑ nyɩ tɔ. Hɑlǝnɑ ɩ́ hɑ-kʋɣʋ wʋlɑ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nɑ liɣitee pɛɛ nɑ wontu kʋpɑntʋ. 39 Tʋɣʋ ŋkʋ kʋ toŋ kɛ ɩ kɑ́ yoonɑ koloosi ɑcɑlɛɛ nɑ ɩ́ kʋsɩ kʋ tǝŋlɑɑ nyɔɔŋ. Ɩ kɑ́ kpɑ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ hɑ-wɛɣɛ tɛtʋnɑɑ.

40 Icipiti wulɑʋ kɑ́ kʋlɩ Silii nyǝŋ tɔɔ kɛ́ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ. Amɑ Silii nyǝŋ kɑ́ sǝŋɩ-ɩ nɑ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ, nɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ pǝ kpɩɩlǝŋ kɛ pɑɣɑlɛ. Ɩ kɑ́ wɑtɩ tɛtʋnɑɑ ɩsɩɩ pɔɣɔ lʋm. 41 Ɩ kɑ́ tii Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɔɔ nɑ ɩ́ kʋ yǝlɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ. Amɑ Ɩtɔm nɑ Mowɑpʋ pǝ yǝlɑɑ nɑ Amoni yoolɑɑ sɔsɑɑ kɑ́ fiti. 42 Ɩ kɑ́ tʋ niŋ kɛ ɑcɑlɛɛ pɑɣɑlɛ tɔɔ. Icipiti tɛtʋ kɑɑ fiti pɑɑ pǝcɔ. 43 Ɩ kɑ́ kuu Icipiti wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ kɑcɔkɑ wontu. Ɩ kɑ́ ŋmɑkǝlɩ Lipii nɑ Ɩtiyopii nyǝ́mɑ. 44 Ɩ kɑ́ nɩɩ sɩ ilim tǝlɩɩlɛ nɑ pǝ ntɔɣɔŋ nyǝ́mɑ kɔmɑ-ɩ yoonɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ pɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ kʋ pɑɣɑlɛ. 45 Ɩ kɑ́ siki ɩ kɑwulɑɣɑ cokǝle kɛ teŋku nɑ pʋɣʋ Siyɔŋ pɑ hɛkʋ tɑɑ. Timpi tɛtʋ kǝlɑ teu tɔ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɩɩ tɑlɑ ɩ tǝnɑɣɑ. Pǝyele nɔɣɔlʋ kɑɑ wɑɑsɩ-ɩ.

12

Tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu heelɑ-m tɔtɔ sɩ: Wɑɑtʋ ɩnǝɣǝlɛ ɩsɔtɑɑ tillu sɔsɔ Mikɑyɛɛlɩ wei ɩ tɑŋǝɣɩ mɑ yǝlɑɑ tɔ ɩ kɑ́ kʋlɩ. Wɑhɑlɑ wei too yǝlɑɑ kʋlɑɑ pɑ tɑ nɑtɑ tɔ, ɩ kɑ́ kɔɔ wɑɑtʋ ɩnɩ. Ɩlɛnɑ pǝ yɑ mɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ hǝlɑ wɛ weesuɣu tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ pɑ nyɔɔŋ. 2 Mpɑ pɑ tooki tɔ, pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ fe. Lɛlɑɑ kɑ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. Ɩlɛnɑ lɛlɑɑ kɛ fɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑm nyǝntɛ. 3 Lɑɣɑtʋnɑɑ mpɑ pɑɑ sɛɣɛsɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ kɛ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ tɔm tɔ pɑɑ te kɔkɔ ɩsɩɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kɛ tɑm tɔɔ.

4 Tɔʋ, Tɑniyɛɛlɩ, sɩɩ tɔm tǝnɛɣɛ nyɑ́ tɑɑ. Nmɑɑ-tǝɣɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ nɑ ń tɑɑlɩ kɑ tɔɔ. Yʋsɩ-kɛ hɑlǝnɑ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ. Pɑɣɑlɛ kɑ kɑlɑ-kɛ nɑ pɑ́ sɔɔsɩ nyǝm.

Tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ kɛ kʋŋmɛsǝm kɛ́

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑniyɛɛlɩ mɑ́, mɑ nɑwɑ mɑ toosee ɑnɩ ɑ tɑɑ kɛ́ ɑpɑlɑɑ lɛlɑɑ kɛ nɑɑlɛ. Lɛlʋ sǝŋɑ pɔɣɔ kʋteŋ nɑ cǝnɛ nɑ lɛlʋ nɑ cǝnɛ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɑ lɛlʋ pɔɔsɑ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ suu kponkpontu toŋ nyǝntʋ wontu nɑ ɩ́ sǝŋɑ pɔɣɔ nɔɣɔ tɔ sɩ: Pǝlee kɛ́ piti tǝmɑ ɑnɛ ɑ kɑ tɛ? 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu kpɑɑsɑ ɩ niŋ nɑ ɩsɔ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑm tɔɔ Ɩsɔ hǝtɛ tɑɑ. A kɑ́ tɑɑŋɩ pɩɩsɩ tooso nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. Wɑɑtʋ wei pɑɑ hɛɛsɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ kɛ ŋmɑkǝlʋɣʋ tɔɣɔ mpʋ ɩnɩ pɩɩ tɛ.

8 Mɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ, ɩlɛ mɑ tɑ cɛkǝnɑ-tɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ pɔɔsɑ mɑ sɔsɔ sɩ ɩsǝnɑɣɑ pɩɩ tɛnɑ? 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔ-m sɩ: Tɑniyɛɛlɩ, tɑɑ nǝɣǝsɩ. Mpi tɔ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ ŋmɛsɩ tɔm ntǝɣɩ, nɑ pɑ́ yʋsɩ hɑlǝnɑ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ. 10 Mɑɣɑsǝŋ kɑ́ tɑɣɑnɩ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ te. Amɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ kɑɑ cɛkǝnɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kɑ́ nyʋɣʋ kɛ tǝ tɑɑ. Ɩlɛnɑ lɑɣɑtʋnɑɑ nɑ́ɑ́ cɛkǝnɑ. 11 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ wei pɑ sǝŋsɑ tɑnɑŋ nɑ tɑɑnɑɣɑ kɔtɑsɩ nɑ pɑ́ siki tʋɣʋ tɔ. Pǝ kʋyɛɛŋ wɛ iyɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnɑɑsɑ nɑ nɑɑnʋwɑ (1290). 12 Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ kɑ kɑɑsɩ ɩ tɩ nɑ ɩ́ tɑŋ nɑ ɩ́ tɑlɑ kʋyɛɛŋ iyɑɣɑ nɑ ŋmʋnʋɣʋ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ (1335) tɔ. 13 Ye nyɑ́ ɩlɛ, kɑɑsɩ nyɑ́ tɩ nɑ ń sʋʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ nɑ ń hɛɛsɩ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ n kɑ́ fe nɑ Ɩsɔ kɑ́ hɑ-ŋ nyɑ́ kɑsǝyɑɣɑ.

ɑ 2:4 mǝ nɑ tɛtʋ: Pɛlɛ pɑ tɛ sɛɛtʋ fɑɣɑnɑ Lǝkpɑ nyǝ́mɑ. Pɑ sɛɛtʋ tɑɑ koolee

Osee

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

OSEE

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ, timpi pɑ yɑɑ sɩ Sɑmɑlii tɔɣɔ Osee tɛlǝsɑɣɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ yǝlɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ tɔ, tɛtʋ tɑ cɑɣɑ teitei. Yǝlɑɑ muɣuliɣi tǝmɑ, nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ kʋlǝɣɩ tɛtʋ tɔkǝlɑɑ tɔɔ. Ɩsɔ sɛɛʋ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ hɛɛwɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mǝlɩ lɑɑtʋ tɑɑ. Kʋpǝntǝŋ wei ɩ wɑhɑlɑ Osee tɔkɑɣɑ ɩ wɑɑtʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Osee tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Osee ɑkpɑɣɑlɛ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ pǝ tɔm, titite 1–3

Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, titite 4–13

Ɩsɔ sɔɔlʋɣʋ nɑ ɩ nɔɔsɩ sɩɩʋ, titite 14

1

1 Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsɑ tɔm. Tɑcɑɑ kɑ heelinɑ-tǝɣɩ Peeli pǝyɑlʋ Osee. Sowɑsɩ pǝyɑlʋ Solopʋwɑm wei ɩ kɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tɔ ɩ pɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kɛɛsɑ Osee kɛ tɔm ntɩ. Wɑɑtʋ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɑɑ tɔtɔɣɔ, Osiyɑsɩ nɑ Yotɑm nɑ Ahɑsɩ nɑ Ɩsekiyɑsɩ, pɛlɛ pɑ tɔkɑɣɑ kɑwulɑɣɑ kɛ Yutɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Osee ɑlʋ nɑ ɩ piyɑ pɑ tɔm

2 Tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntʋ nti Tɑcɑɑ heelɑ Osee tɔɣɔlɛ sɩ:

Polo nɑ ń kpɑɣɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ.

Ɩ piyɑ ɩ́ tǝŋ sɩ too ɩkpɑtɛ.

Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kisɑ Tɑcɑɑ mɑɣɑ,

nɑ pɑ́ hɑ pɑ tǝɣɩ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Osee polɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ Tipilɑyim pɛɛlɔ Komɛɛ. Ɩlɛnɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ lʋlɩ-ɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ Osee sɩ:

Hɑ-kɛ sɩ, Sisilee.

Mpi tɔ, pǝ kɑɑsɑ pǝcɔ mɑɑ lɛɛtɩ Yehu lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

kɛ yʋlʋkʋlɛ nte pɑ lɑpɑ Sisilee tɔ tǝ tɔɔ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ sɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ tǝnɑɣɑ.

5 Mɑɑ wɑkǝlɩ pɑ yoolɑɑ toŋ kɛ

Sisilee tɛtɛkǝlɛ tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ ŋkʋ.

6 Komɛɛ tɑsɑ hɔɣɔ hɑɣɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, nɑ Tɑcɑɑ heeli Osee sɩ:

Hɑ-kɛ sɩ, Pǝtɔɔtǝlɛ fɛɩ.

Pǝ hʋwɛɛ ntɛ sɩ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ kɑɑ nyǝnɩ

pɑ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ mɑ́ hʋlɩ-wɛɣɛ suulu.

7 Amɑ mɑ kɑɑ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ. Hɑlɩ pɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑɑ wɑɑsɩ-wɛɣɛ. Mɑ pɑɑ fɛɩnɑ yoou yɑɑ tɔɔʋ, yɑɑ lɑɣɑtɛ, yɑɑ yoou kpɑɣɑnǝŋ, yɑɑ ɩ cɑɣɑlɑɑ.

8 Komɛɛ tisɑ Pǝtɔɔtǝlɛ fɛɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ hɔɣɔ nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. 9 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ heeli Osee sɩ:

Hɑ-kɛ sɩ, Pɑ tɑ kɛ mɑ nyǝ́mɑ.

Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ kɛ mɑ yǝlɑɑ,

nɑ mɑ́ tɑ́ kɛ́ pɑ Ɩsɔ.

2

Sisilee cele kʋyɑkʋ sɔsɔɔŋkʋ

1 Amɑ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɛɣɛlɩ

nyǝ́mɑ kɑ́ lɑ pɑɣɑʋ kɛ sɔsɔm.

Pɑɑ wɛɛ ɩsɩɩ lʋm nɔɣɔ kɑnyǝŋɑ.

Hɑlɩ pɑ kɑɑ pǝsɩ pɑ kɑlʋɣʋ.

Wɑɑtʋ ɩnɩ Ɩsɔ weesuɣu tʋ

mɑ́ mɑ kɑɑ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ,

pɑ tɑ kɛ mɑ yǝlɑɑ.

Mɑɑ yɑɑ-wɛɣɛ mɑ pǝyɑlɑɑ kɛ́.

2 Ɩlɛnɑ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ kpɑ wulɑʋ kʋlʋm,

nɑ pɑ́ pǝsɩ tɛtʋ nyǝ́mɑ.

Sisilee cele kʋyɑkʋ sɔsɔɔŋkʋ ntɛ́.

3 Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ hɑ mǝ tɛɛtʋnɑɑ ɑpɑlʋnyǝmɑ sɩ:

Pɑ kɛ mɑ nyǝ́mɑ, nɑ ɑlʋnyǝ́mɑ sɩ: Pǝtɔɔtǝlɛ wɛɛ.

Ɩsɛɣɛlɩ wɛ kɛ ɩsɩɩ ɑlʋ tɛtɛlɑtʋ

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Ɩ́ kɑlǝnɑ mǝ too Ɩsɛɣɛlɩ,

ɩ́ tɑɑ yele-ɩ.

Mpi tɔ, ɩ tɑ kɛ mɑ ɑlʋ tɔtɔ,

pǝ́cɔ́ mɑ tɑ kɛ ɩ pɑɑlʋ.

Ɩ́ hɩɩsɩ tɛtɛlɑtǝtʋ cɑcɑɑsɩ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ,

nɑ ɩ́ lǝsɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ ɩ tɑɑ.

5 Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ,

mɑɑ yele-ɩ kpɛtɛ tǝyǝlǝyǝlɩ,

ɩsɩɩ kʋyɑŋku pɑ lʋlɑ-ɩ tɔ.

Mɑɑ yele nɑ ɩ tɛtʋ pǝsɩ wʋlɑɣɑ

nyǝntʋ nɑ tǝ wʋlɩ nɑ ɩ́ sǝnɑ lʋkɔtʋ.

6 Mɑ fɛɩnɑ ɩ piyɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

Mpi tɔ, sɩ tǝŋɑ ɩ ɩkpɑtɛ kɛ́.

7 Pǝyele sɩ too kʋɣɩ ɩ tɩ nyʋɣʋ kɛ́ nɑ tɛtɛlɑtǝtʋ.

Hɑlɩ ɩ kpɑɑlǝɣɩ tɑm sɩ,

ɩnɩ ɩ kɑ tǝŋ ɩ tɑŋnɑɑ mpɑ pɑ hɑɑkɩ-ɩ

tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm tɔ.

Pɑɑ nɑ ɩ kʋtɑkǝm nɑ ɩ kʋtɔɣɔlǝm nɑ nim nɑ sʋlʋm.

8 Amɑ Tɑcɑɑ mɑ́,

mɑɑ tǝkɩ-ɩ mpɑɑʋ nɑ sɔwɑ kɑlɑɑ.

Mɑɑ ŋmɑ koluŋɑ nɑ mɑ́ cɔɔnɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ lɩɩʋ.

9 Ɩ kɑ́ mɑɣɑsɩ ɩsɩɩ ɩ́ pɛɛkɩ ɩ tɑŋnɑɑ

nɑ ɩ tǝŋ pɑ wɑɑlɩ, kpɛtɛ.

Wɑɑtʋ ɩnǝɣǝlɛ ɩ kɑ́ tɔ sɩ:

Pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ mǝlɩ mɑ pɑɑlʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ.

Mpi tɔ, mɑ nɩɩkɑɣɑ tǝnɑɣɑ leleŋ nɑ pǝ kǝlɩ nɔɔnɔɔ.

10 N tɑɑ cɛkǝnɑ sɩ,

Ɩsɔ mɑ́, mɑ cɛlɑɣɑnɑ-ŋ kʋtɔɣɔʋ,

nɑ sʋlʋm, nɑ nim, nɑ mɑ́ sʋsɩ-ŋ toŋ,

nɑ mɑ́ hɑ-ŋ liɣitee nɑ wʋlɑ.

Ɩlɛnɑ ń kpɑɣɑ nɑ ń lɑkǝnɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ kɛ tǝmlɛ.

11 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ lɛɛkɩ mɑ tɔɣɔnɑɣɑ,

nɑ mɑ sʋlʋm kɛ kʋmtʋ wɑɑtʋ.

Ɩlɛnɑ mɑ lɛɛkɩ kponkpontu toŋ nyǝntʋ nɑ heeŋ hʋntʋ,

nɑ ń lɑŋ nyɑ́ kʋtɑkǝm nɑ nyɑ́ kʋtɔɣɔlǝm nɑ ń lɩɩ kpɛtɛ.

12 Nyɑ́ tɑŋnɑɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́ mɑɑ wɔɣɔsɩ nyɑ́ wontu,

pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ kpesi.

13 Mɑɑ yele nɑ nyɑ́ lɑŋhʋlʋmlɛ,

nɑ nyɑ́ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ ɑcimɑnɑɑ,

nɑ nyɑ́ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ,

nɑ nyɑ́ kɔtɑsɩ lɛnsǝnɑɑ pǝ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

14 Ɩlɛnɑ nyɩɩtʋ lɛɛkɩ nyɑ́ tɩɩŋ tɑwɑ

nnɑ n tɔŋɑɣɑ sɩ nyɑ́ tɑŋnɑɑ kʋfɛlʋɣʋ tɔ,

nɑ tɑɑlɛ wontu nɑ́ɑ́ tɔɣɔ.

15 Mɑɑ hɔ nyɑ́ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ timpi n sɔɔ mɑ tɔɔ tɔ pǝ tɔɔ.

Pǝyele n lɑɑkɩ Pɑɑlǝnɑɑ,

nɑ ń lɑkɩ kɑcɔkɑ nɑ ń tǝŋǝɣɩ nyɑ́ tɑŋnɑɑ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑɑ tɑɣɑnɩ mɑ ɑlʋ kɛ mʋɣʋ

nɑ mɑ́ ponɑ-ɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ lɑ ɑcɑcɑɑlɛ fɑɑci.

17 Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝŋɩ-m nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ ɩsɩɩ ɩ pɛɛlǝtʋ wɑɑtʋ.

Yɑɑ ɩsɩɩ ɩ Icipiti lɩɩʋ sɑɑ.

Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ cɛlɛ-ɩ ɩ lɛsɛŋ tɩɩŋ.

Ɩlɛnɑ lɑŋpǝsǝlɛ tɛtɛkǝlɛ pǝsɩ ɩsɩɩ tɛɛlʋɣʋ nɔnɔɣɔ.

Ciikuɣu kʋyɑkʋ

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Kʋyɑŋkuɣu Ɩsɛɣɛlɩ n kɑ yɑɑ-m nyɑ́ pɑɑlʋ,

n kɑɑ tɑsɑ-m yɑɑʋ kɛ nyɑ́ Sɔsɔ Pɑɑlɩ.

19 Mɑɑ lǝsɩ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ Pɑɑlɩ nɑ tɩɩŋ lɛlǝŋ hǝlɑ,

n kɑɑ tɑsɑ-yɛɣɛ yɑɑʋ.

20 Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ tɑɑlɛ wontu, nɑ sumɑsɩ,

nɑ ɑtɛ nyɑmɑnyɑmɑnɑɑ tǝ́ pɛɛlɩ nɔɣɔ sɩ wontu ntɩ

tǝ tɑɑ lɑ mɑ yǝlɑɑ kɛ pʋlʋ.

Ɩlɛnɑ mɑ kpiisi tɛtʋ tɔɔ kɛ́ yoou wontu tǝnɑ,

nɑ pǝ́ yele nɑ mɑ yǝlɑɑ hɛɛsɩ tǝpɑmm.

21 Ɩsɛɣɛlɩ mɑ nɑ-ŋ tɑ ɑkpɑɣɑlɛ kɑ wɛɛ tɑm kɛ ḿpʋ́ɣʋ́.

Mɑɑ sɔɔlɩ-ŋ nɑ mɑ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ,

nɑ mɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ-ŋ teu.

22 Mɑ kɑɑ lɑɣɑsɩ.

Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ń nyɩ sɩ mɑ kɛ́ Tɑcɑɑ.

23 Kʋyɑŋkuɣu mɑɑ mʋ mǝ kʋsǝlǝmʋtʋ,

nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ kʋsǝlǝmʋtʋ.

Ɩlɛnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ́ɑ́ mʋ tɛtʋ kʋsǝlǝmʋtʋ,

24 nɑ tɛtʋ nɑ́ɑ́ mʋ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ tɩɩŋ pǝ kʋsǝlǝmʋtʋ.

Kʋhɑlǝm mpɩ pǝlɛ pɩɩ mʋ Sisilee kʋsǝlǝmʋtʋ.

Ɩsɔ tuuki kɛ pɑ yɑɑ Sisilee nɑ pɑ tɛ tɑɑ.

25 Mɑɑ mǝŋnɑ Pǝtɔɔtǝlɛ fɛɩ nyɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ mɑ́ wɛɛnɑ nyɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ.

Mɑɑ heeli Pɑ tɑ kɛ mɑ nyǝ́mɑ nyɑ́ sɩ n kɛ́ mɑ nyǝŋ,

nɑ ń yɑɑ-m sɩ nyɑ́ Ɩsɔ.

3

Mɑɣɑsʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: Tɑsɑ nyɑ́ ɑlʋ kɛ kpɑɣɑʋ. Pɑɑ ɩ mǝlɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋtʋ tɑɑ tɔ. Mɑ sɔɔlɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ́ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ tɩɩŋ nɑ pɑ́ sɔɔlɑ pǝ lɛsɛŋ kɑkɑlɑsɩ. 2 Mɑ mʋwɑ mɑ ɑlʋ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ, nɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee sɑɑkǝnɑɑ nɑɑtoso. 3 Mɑ heelɑ-ŋ sɩ: Cɑɣɑ nɑ pǝ tɑɑŋɩ, tɑŋɩ-m nɑ ń yele wɑsɑŋkɑlǝtʋ. Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ tɑŋɩ-ŋ mpʋ tɔtɔ.

4 Mpʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ, ɩ́ kɑɑ wɛɛnɑ wulɑʋ nɑ pɑɑsǝnlʋ. Yɑɑ kɔtɑsɩ nɑ kɔtǝlɑɑ toko wei pɑ pɔɔsǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ tɔm tɔ, yɑɑ tǝlɑɑlɛ. 5 Ɩ́ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ mǝlɩ mǝ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ mǝ Ɩsɔ nɑ mǝ wulɑʋ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tʋ tɔɔ. Ɩ́ kɑ́ nyɑnɑ Tɑcɑɑ mɑ́ nɑ mɑ́ɑ́ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

4

Ɩsɔ hʋʋnɑʋ kɛ ɩ yǝlɑɑ

1 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ tɔm,

ɩ hʋʋkǝnɑ-mɛ sɩ,

yʋlʋ kʋpɑŋ yɑɑ kʋpɑntʋ lɑtʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ.

Nɔɣɔlʋ ɩɩ tɑsǝɣɩ ɩnǝɣɩ nyǝnʋɣʋ kɛ Ɩsɔ.

2 Yǝlɑɑ tǝŋsǝɣɩ tǝmɑɣɑ mpusinɑɑ kɛ́,

nɑ pɑ́ muɣuliɣi tǝmɑ.

Pɑ kʋɣɩ tǝmɑ,

nɑ pɑ́ ŋmɩɩlǝɣɩ,

nɑ pɑ́ lɑkɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ,

nɑ yʋlʋkʋlɛ kɛ kʋtɑmsɑ.

3 Pǝ tɔɔ kɛ́ wʋlɑɣɑ kɑ́ lɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ yǝlɑɑ

tǝnɑ nɑ wɑhɑlɑ nɑ pǝ́ kpɛnnɑ tɑɑlɛ wontu nɑ sumɑsɩ.

Hɑlɩ teŋku tɑɑ tiinɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ́ sɑɑlɩ yem.

Ɩsɔ kɑlǝnɑʋ kɛ kɔtǝlɑɑ

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ yem kɛ́

mɑɑ pɔɔsɩ yɑɑ mɑɑ kɑlǝnɑ.

Amɑ kɔtǝlɑɑ kɛ mɑ hʋʋkǝnɑ.

5 Ilim nɑ pǝ ɩsǝlɛ kɛ pɩɩ tuuli kɔtǝlɑɑ mɛ.

Ɩlɛnɑ pǝ tuuli mǝ nɑ mǝ tɑɑpɑlɑɑ Ɩsɔ

kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ ɑhoo,

nɑ mɑ́ kʋ mǝ piitim tǝnɑ.

Mpɩ pǝ wɛnnɑ ɩsɩɩ toto.

6 Mɑ yǝlɑɑ tɑ nyɩ-m,

ɩlɛnɑ pɑ́ sǝkɩ.

Pɑɑ nɑ mpʋ kɔtǝlɑɑ mǝ tɑ́ sɔɔlɩ sɩ ɩ́ nyɩ-m.

Hɑlǝnɑ ɩ́ sɔɔ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑɑ tɑsɑ mɑ kɔtǝlɑɑ kɛ lɑpʋ,

mɑɑ sɔɔ mǝ piyɑ tɔɔ.

7 Ɩsǝnɑ kɔtǝlɑɑ mɛ ɩ́ hukɑɑ tɔ mpʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ wɑkǝlǝnɑ-m.

Ɩlɛ mɑɑ kɔɔlɩ mǝ teeli nɑ mɑ́ tɑɑ-mɛɣɛ fɛɛlɛ.

8 Mɑ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋhɑɑŋ kɛ ɩ́ sʋʋkǝnɑ cǝncǝmǝŋ.

Mpi ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ pɛlɛ pɑ́ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ.

9 Mpi pǝ mɑɣɑnɑ mɑ yǝlɑɑ tɔ pɩɩ mɑɣɑnɑ-mɛ tɔtɔ.

Mɑɑ hɔ mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ mǝ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ tɔɔ.

Mɑɑ fɛlɩ-mɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ́ lɑpɑ tɔ.

10 Ɩ́ kɑ́ li, ɑmɑ ɩ́ kɑɑ hɑɣɑ.

Ɩ́ kɑ́ hɑ mǝ tǝɣɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɑɑ.

Amɑ ɩ́ kɑɑ nɑ piyɑ.

Mpi tɔ, ɩ́ lɔ Tɑcɑɑ mɑɣɑ nɑ

mɑ kiiŋ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ tɩɩŋ.

11 Wɑsɑŋkɑlǝtʋ nɑ sʋlʋm kʋfɑm

pǝsɑ mɑ yǝlɑɑ nyɔɔŋ kɛ́.

12 Tʋɣʋ kʋsɑɑkʋɣʋ kɛ mɑ yǝlɑɑ mɛ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ.

Tɑɑkukulɑɣɑ heeliɣinɑ-mɛɣɛ kʋŋmɛsǝtʋ.

Lɑɑtʋ heelim mɑpɑ-mɛ nɑ pǝ́ yɑsɩ-mɛ,

nɑ ɩ́ fɑɣɑnɑ mǝ Ɩsɔ mɑ́.

13 Ɩ́ lɑɑkɩ pulɑsɩ nyɔɔŋ tɑɑ,

nɑ ɩ́ wɔkɩ tulɑɑlʋnɑɑ kɛ hɔtʋ tɛɛ ɩsotom kʋpɑm tɑɑ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mǝ pɛɛlɑɑ kɑ́ lɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlɑɑ,

nɑ mǝ poolɑɑ nɑ́ɑ́ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ.

14 Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ pɛlɛ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ mɑɑ hɔ.

Amɑ cɛcɛnɑɑ mɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ nyǝŋkʋ kɛ mɑɑ hɔ.

Mpi tɔ, ɩ́ ponɑ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ kɛ kpeeŋɑ

nɑ ɩ́ tɔɣɔ kɔtɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

Pɑ tukɑ ɩtuule sɩ:

Yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ cɛkǝɣǝnɑ tɔ pɑ lepɑɣɑ.

15 Ye Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑɑkɩ tɩɩŋ,

ɩlɛ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ tɑɑ kɛɛnɑ-wɛ.

Ɩ́ tɑɑ polo Kilikɑɑ, yɑɑ Petɛɛlɩ.

Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ pǝsǝnɑ tǝlɑɑlɛnɑɑ,

nɑ pɑ́ tuukinɑ Tɑcɑɑ.

16 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɑ nyɑlɑm nyɑlɑm, ɩsɩɩ nɑʋ ɑlʋnyǝŋ wei ɩ kisɑ ɑkuɣu kpɑ́tʋ́ɣʋ́ tɔ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ kɑ́ pɑɑsǝnɑ-mɛ ɩsɩɩ ɩwɛɛsɩ nsi pɑ pukinɑ tǝtiikile kʋpɑntɛ tɑɑ tɔ? 17 Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ tǝŋǝɣɩ tɩɩŋ kɛ́, yele-wɛ. 18 Pɑ tɑ tɩɩ yelitɑ sʋlʋm nyɔɔʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɑɑ kɛ́ yɑʋ. Pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ luɣu sʋʋwɑ fɛɛlɛ fɛɩ kɛ́. 19 Kɑcuculɑɣɑ kɑ́ pɑɑlǝnɑ-wɛ, nɑ pɑ kɔtɑsɩ tɔm lɑ-wɛɣɛ fɛɛlɛ.

5

Ɩsɛɣɛlɩ pɑɑsǝnlɑɑ ɑsɑɣɑɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Kɔtǝlɑɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑɑsǝnlɑɑ

nɑ wulɑʋ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ teu.

Pɩɩ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ feŋ nɑ pǝ́ tɔ teu.

Pɑɑ nɑ mpʋ, ɩlɛnɑ mɩɩ pǝsɩ mɑ yǝlɑɑ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ,

yɑɑ puluɣu kɛ Misipɑ,

kɛ Tɑpɔɔ pʋɣʋ tɔɔ,

2 nɑ ɩsɩɩ pʋ́ʋ́ɣʋ́ ɑnɑɑm kɛ Sitim.

Amɑ mɑɑ sɛɣɛsɩ mǝ tǝnɑ nɑ ɩ́ nɑ́ nɑ ɩ́ tisi.

3 Mɑ nyǝmɑ́ Ɩsɛɣɛlɩ tɔm kɛ́,

tǝ fɛɩ-m sǝkpɛtʋɣʋ.

Mǝ tusinɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ kɛ lɑɑtʋ nɑ pǝ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ pǝ́ tɛɛ mǝ tǝnɑ.

4 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mǝ kʋlɑpǝlɛ tɑ hɑ-mɛɣɛ mpɑɑʋ sɩ

ɩ́ mǝlɩ mǝ Ɩsɔ mɑ́ mɑ kiŋ.

Lɑɑtʋ lǝmɑɣɑsǝlɛ wɛnnɑ mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ yǝɣɩ-m.

5 Mpi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ hʋlǝsǝnɑ lɑŋlɛ tɔ

mpɩ pǝ hʋlǝɣǝnɑ mǝ wɛɛtʋ.

Mǝ ɩsɑɣɑtʋ copinɑ-mɛ nɑ pǝ́ kpɛnnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ.

6 Ɩ́ ponɑ mǝ tɔlɑ sɩ ɩ́ lɑkɩ kɔtɑɣɑ,

ɩlɛnɑ ɩ́ kɔɔ-m yɔɣɔtǝnɑʋ.

Amɑ ɩ́ tɑ mɑɣɑnɑ-m.

Mpi tɔ, mɑ yelɑ-mɛ.

7 Ɩ́ yelɑ-m nɑ ɩ́ lʋlɩ kpɑɩ piyɑ.

Mǝ ɩcɑtɛ kɑ pǝsɩ ncɑɑlɛ pǝ kɑɑ tɑlɑ ɩsɔtʋ.

Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑ yoou

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Ɩ́ hʋlɩ ɑpɑlʋtutuɣu kɛ Kipeyɑ,

nɑ ɑkɑntǝlɛ kɛ Lɑmɑ.

Ɩ́ yɑɣɑ ɑpɑlʋkɑkiisɑsɩ kɛ Petɛɛlɩ.

Pɛncɑmɛɛ, lɑ lɑɑkɑlɩ kɛ nyɑ́ wɑɑlɩ.

9 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ wɑkǝlɩ yem kɛ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm wule.

Nti mɑ kpɑɑlǝɣɩ-mɛɣɛ ɩsǝntɔ tɔ,

tǝ wɛ tɑmpɑnɑ kɛ́.

10 Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ́ lɑɣɑsǝɣɩ tɛtʋ toosi kɛ́.

Amɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ́ huu mǝ tɔɔ ɩsɩɩ pɔɣɔ lʋm.

11 Ɩ́ muɣulɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ,

ɩ́ tɑ hɑ-wɛɣɛ pɑ tɑmpɑnɑ.

Mpi tɔ, ɩ́ cɑɑkɑɣɑ sɩ ɩ́ tǝŋ mǝ kʋsǝsɩɩtʋ.

12 Mɑɑ kpɑ-mɛɣɛ ɩsɩɩ cɑlǝmʋlɑ,

nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ ɩsɩɩ sǝmolɑ.

13 Mǝ nɑɑlɛ ɩ́ cɛkǝnɑɑ sɩ ɩ́ fɛɩnɑ ɑlɑɑfǝyɑ.

Ntɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tili Asilii wulɑʋ

sɔsɔ kiŋ nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ.

Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɑɑ pǝsɩ mǝ sǝnɑʋ.

Hɑlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɑ́ wɑɑ-mɛ.

14 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ mɑ,

mɑ kpɑnɑ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ.

Ye mɑ kpɑ mɑ tɔɣɔnɑɣɑ mɑ tɛɛnɑ kɛ́,

nɔɣɔlʋ fɛɩnɑ tomɑ sɩ ɩ́ lɛɛkɩ-m.

Yǝlɑɑ mǝlʋɣʋ kɛ Ɩsɔ tɛɛ

15 Mpʋ tɔ, mɑɑ mǝlɩ mɑ tɛ,

hɑlǝnɑ yǝlɑɑ cɛkǝnɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ

nɑ pɑ́ kɛɛsǝnɑ mɑ tɔɔ.

Ye pɑ sʋʋ wɑhɑlɑ tɑɑ, pɑɑ pɛɛkɩ-m kɛ́.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

6

1 Wɑɑtʋ ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔ sɩ:

Tǝ mǝlǝɣɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ nyɑ́ tɔɔ.

Nyɑ́ kʋnɑ-tʋ.

Ɩlɛ n kɑ́ hɔkɔ tɑ hiŋ nɑ ń wɑɑ-tʋ,

2 nɑ ń hɑ-tʋɣʋ weesuɣu.

Pǝ kɑɑsɑ kʋyɛɛŋ nɑɑlɛ,

ɩlɛnɑ ń kʋsɩ-tʋɣʋ tooso nyǝŋkʋ tɑɑ.

3 Mpʋ tɔ, tǝ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ kɛ teu nɑ tǝ́ nyɩ Tɑcɑɑ.

Ɩsɩɩ ilim lɩɩkʋɣʋ tɑnɑŋ nɑ tɛʋ nɑ́ɑ́ nɩɩ toomɑɣɑ tɔ.

Mpʋ tɔtɔɣɔ Tɑcɑɑ sǝnɑʋ tɔm wɛ nɑɑni.

4 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Tɑcɑɑ kɑ́ pɔɔsɩ ɩ tɩ sɩ:

Ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ tɛnɑ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ tɔm?

Anɩ pɑ luɣu ɩɩ lɑɑ-m lɩɩʋ kɛ́ ɩsɩɩ tɑnɑŋ ɩhunte,

yɑɑ cɔlɔʋ sɑɑlʋɣʋ tɔ.

5 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ yookinɑ-wɛ nɑ

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ wɑɑsʋ.

Mɑ kpɑɑlǝɣɩ-wɛ sɩ pɑɑ kʋ mǝ tǝnɑ.

Mɑ kʋsɔɔlǝm nɑɑ teu kɛ́ tǝcɛɩcɛɩ ɩsɩɩ ilim.

6 Mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ nyɩ-m nɑ pɑ́ lɑkɩ kʋpɑntʋ.

Pǝlɛ pǝ kǝlɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ ɑcɑɑlǝtʋ

7 Teitei ɩsɩɩ yǝlɑɑ tǝnɑ lɑpʋ tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ tɑ tɔkɩ ɩsǝnɑ

ɩ́ kɑ́ sɩɩ mǝ nɔɔsɩ tɔ.

8 Kɑlɑɑtɩ nɑ́ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ ɩcɑtɛ kɛ,

nɑ pɑ́ kʋɣɩ yǝlɑɑ.

9 Kɔtǝlɑɑ kpekǝle nɑ́ pǝsɑ yʋlʋkʋlɑɑ kɛ́.

Pɑ cɛŋǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ Sikɛm mpɑɑʋ tɑɑ.

Mpi tɔ, pɑ hɑ pɑ tǝɣɩ kɑwɑlɑɣɑ tɑɑ kɛ́.

10 Mɑ nɑwɑ ɑcɑɑlǝtʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ piitim tɑɑ.

Tɩɩŋ kɛ pɑ lɑɑkɩ nɑ pɑ́ pilisiɣi tǝmɑ.

11 Pǝ kɑɑsɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ,

mɑ tʋ mǝ hʋʋlɛ pǝlɛ kɛ́.

7

Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kʋwɑkǝlǝm

Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Wɑɑtʋ wei mɑɑ tɑɣɑnɩ mǝŋnɑʋ kɛ mɑ yǝlɑɑ

mpɑ pɑɑ kuuwɑ nɑ pɑ tɛɛnɑ tɔ.

1 Sɑɑ wei mɑ tʋɣɩ mɑ tɑɑ sɩ mɑɑ tɑɣɑnɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ,

pǝ kuliɣi mǝ ɩsɑɣɑtʋ nɑ mǝ mʋsʋŋ tɔɔ kɛ́.

Mpi tɔ, ɩ́ lɑkɩ puɣusuɣu tǝmɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ ŋmɩɩlǝɣɩ tɛɛsɩ tɑɑ, nɑ mpɑtɔntɑɑ.

2 Ɩɩ hʋʋkɩ sɩ mɑ nyǝmɑ́ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

Nɔɔnɔɔ tǝ sɑlǝkɑ kɛlɛ ɩ́ tɔkɩ nɑ mɑ́ nɑɑkɩ.

3 Kɑwɑlɑɣɑ kɛ yǝlɑɑ cɛtǝɣǝnɑ wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ,

nɑ pɑ́ wɛ lɑŋhʋlʋmlɛ tɑɑ.

4 Ɩ kɛ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ kɛ mǝ tǝnɑɣɑ.

Ɩ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ potopotonɑɑ tuɣuluɣu,

ŋku pɑ hɑŋsɑɑ nɑ pɑ́ yele kɔkɔ tikuɣu

nɑ pɑ́ nuɣutiɣi somtu tɔ,

hɑlǝnɑ tǝ kpɑ.

5 Ye pɑ tɔkɩ wulɑʋ ɑcimɑ

ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nyɔɔkɩ kɛ́ nɑ pɑ́ hɑɣɑ.

Sʋlʋm kʋɣɩ-wɛ,

ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ yem yem yɔɣɔtɑɣɑ.

6 Pɑ cɑkɩ wulɑʋ ɑcɑɣɑ kɛ́ nɑ pɑ́ hɑŋɑ ɩsɩɩ kɔkɔ.

Ahoo yuɣi, ɩlɛnɑ pɑ́ hɛɛ.

Kʋfeŋ ɩlɛnɑ pɑ́ kʋlɩ ɩ tɔɔ.

7 Pɑ tǝnɑ pɑ hɑkɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́.

Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋɣɩ pɑ ɑwulɑɑ kɛ kʋlʋm kʋlʋm.

Pǝ́cɔ́ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ yɑɑ-m sɩ mɑ́ sǝnɑ-ɩ.

8 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ mɑtǝnɑ piitimnɑɑ lɛmpǝnɑɑ kɛ́.

Ɩ́ lɑpɑɣɑ ɩsɩɩ pɛtɛpɛtɑɣɑ ŋkɑ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ tɔ.

9 Kpɑɩ nyǝ́mɑ nyɔɔkǝnɑ mǝ toŋ,

nɑ ɩ́ kpɑtǝlǝɣɩ, nɑ mǝ nyɔɔŋ hʋlǝmǝɣɩ, ɩ́ tɑ cɛkǝnɑ.

10 Mpi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ hʋlǝsǝnɑ lɑŋɑ tɔ,

mpɩ pǝ hʋlǝɣǝnɑ mǝ wɛɛtʋ.

Mɑ yǝlɑɑ mǝ kɑlɑmpɑɑnɩ kʋɣʋnɑ mǝ tɔm.

Pɑɑ nɑ mpʋ ɩɩ pɛɛkǝɣɩ sɩ ɩ́ mǝlɩ mɑ kiŋ.

11 Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ ɩ́ pǝsɑ ɩsɩɩ ɑlukuku kʋmɛlɛŋ kɛ́.

Hɑlɩ ɩ́ yɑɑ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ Asilii nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ wɑɑsɩ-mɛ.

12 Ye ɩ́ puki mpʋ,

mɑɑ kpɑ-mɛɣɛ mɑ puluɣu

tɑɑ kɛ́ teitei ɩsɩɩ sumɑsɩ,

nɑ mɑ́ hɔ mǝ ŋkpɑŋŋ,

ɩsɩɩ mɑɑ kpɑɑlʋɣʋ-mɛ tɔ.

13 Ɩsɩɩ ɩ́ seekuɣu-m mpʋ tɔ, ɩ́ lepɑɣɑ.

Mɑɑ wɑkǝlɩ-mɛɣɛ ɩ́ kʋlʋɣʋ mɑ tɔɔ kɛ mpʋ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́.

Mɑ cɑɑkɑɣɑ mǝ wɑɑsʋɣʋ kɛ́.

Amɑ mǝ ɩsɔsɛɛʋ kɛ kɑloolɑɣɑ kɛ́.

14 Ɩ́ wiiki yem kɛ́ nɑ ɩ́ pilimiɣi nɑ ɩ́ hɛɛtǝɣɩ mǝ tɩ.

Amɑ ɩɩ tɛŋ mǝ tɑɑ,

nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ-m tɔɣɔnɑɣɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ.

15 Anɩ mɑ sʋsǝnɑ-mɛɣɛ toŋ.

Ɩlɛnɑ mɑ kʋcɔɔʋ pǝsɩ ɩkpɑtǝlɛ.

16 Ɩ́ kisɑ mɑ tɔɔ kɛ́ mǝlǝnɑʋ,

nɑ ɩ́ yɔɔlǝɣɩ ɑpɑlʋtʋ ɩsɩɩ tɔɔʋ kpɑɩ nyǝŋkʋ.

Mǝ kolontunɑɑ kɑ́ kʋ mǝ sɔsɑɑ kɛ pɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔɔ.

Ɩlɛnɑ pǝ́ wɑɑsɩ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ pɛlɛ pɑ pɑɑnɑ-mɛ.

8

Ye Yʋlʋ tuu heelim, kɑcuculɑɣɑ kɛ ɩ kʋŋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Ɩ́ hʋlɩ ɑpɑlʋtutuɣu.

Kolontu tii mɑ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ ɩsɩɩ yepeleku.

Mpi tɔ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ yɔkɑ mɑ kiiu,

nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ mɑ́ nɑ-mɛ tɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ.

2 Ɩlɛnɑ ɩ́ wiinɑ-m sɩ,

mɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ,

ɩ́ nyǝmɑ-m sɩ mɑɣɑ mǝ Ɩsɔ.

3 Ɩ́ lɔwɑ tɑmpɑnɑ tɔɣɔ

kolontu kɑ tɔɣɔnɩ-mɛ.

4 Ɩ́ kpɑɑkɩ ɑwulɑɑ,

nɑ pɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ,

ɩɩ pɔɔsǝɣɩ-m nɑtǝlɩ.

Mǝ liɣitee nɑ mǝ wʋlɑnɑɑ kɛ

ɩ́ kpɑkǝɣɩ nɑ ɩ́ lɔɔkɩ yem sɩ,

ɩ́ luki tɩɩŋ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ wɑkǝlɩ-mɛ.

5 Sɑmɑlii nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ lɔ mǝ wʋlɑ nɑʋle.

Ɩ́ kpɑɑsǝɣɩ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́.

Wɑɑtʋ wei kɛ́ ɩ́ kɑ́ yele ɩsɑɣɑtʋ

nɑ mɑ́ yele-mɛɣɛ kɑlǝnɑʋ?

6 Ɩsɛɣɛlɩ koolu lɑpǝnɑ mǝ nɑʋle ńtɛ́.

Tǝ fɛɩnɑ Ɩsɔ pʋlʋpʋ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ yɔkɩ.

7 Timpi ɩ́ tuukuɣu heelim tɔ,

ɩsɩɩ ɩ kʋmɑ kɑcuculɑɣɑ.

Teitei ɩsɩɩ pɑ tukuɣu ɩtuule tɔ sɩ:

Ye tɔɣɔnɑɣɑ tɑ tʋ nyɔɔŋ mʋlʋm fɛɩ.

Pɑɑ mʋlʋm tɩɩ wɛɛ, cɑɣɑlɑɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ-wɩ.

8 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ,

mǝ tɔm tɛmɑ.

Ɩ wɛ piitimnɑɑ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ

tiyɑɣɑ ŋkɑ pɑɑ lɑkǝnɑ tɔ.

9 Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ polɑ Asilii,

ɩsɩɩ tɑɑlɛ kpɑŋɑɣɑ ŋkɑ kɑ yɛlǝɣɩ kɑ tɩ tɔɔ tɔ,

sɩ pɑ́ wɑɑsɩ-mɛ?

Hɑlǝnɑ ɩ́ hɑ kʋhɑɑŋ sɩ ɩ́ hiki cewɑɑ?

Ɩ́ tɑ́ kisi ŋmɑkǝlʋɣʋ,

ɩsɩɩ tɑɑlɛ kpɑŋɑsɩ suwe?

10 Pɑɑ ɩ hɑɑkɩ lɛlɑɑ kɛ kʋhɑɑŋ tɔ,

mǝ kpeɣeluɣu wɑɑtʋ kɔmnɑ ntɔ.

Pǝ kɑɑsɑ pǝcɔ, ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ wɑhɑlɑ,

nɑ sǝɣǝlɑ nnɑ wulɑʋ sɔsɔ kɑ́ sʋkɩ-mɛ tɔ.

11 Ɩ́ ŋmɑwɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛnɑɑ kɛ sɔsɔm sɩ ɩ́ pǝntǝɣɩ.

Mǝ kɔtɑsɩ tǝlɑtɛnɑɑ yelinɑ nɑ ɩ́ pǝntǝɣɩ.

12 Pɑɑ mɑɑ ŋmɑɑ-mɛɣɛ lɑɣɑtʋ

tɑsʋɣʋnɑɑ kɛ tɔm ɩsǝnɑ,

ɩ́ kɑɑ pɑɑsǝnɑ.

13 Luluɣu tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɑkɩ mǝ kɔtɑsɩ.

Amɑ mɑɑ mʋɣɩ.

Mpi tɔ, mɑɑ sɔɔkɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

Ɩsɩɩ mɑ ponɑ-mɛɣɛ Icipiti nɑ pǝ́ hɔ mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ.

14 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ sɔɔwɑ mǝ ŋmɑlʋ tɔɔ,

nɑ ɩ́ ŋmɑ mǝ tǝɣɩ kutuluŋ kʋpɑŋ.

Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ ŋmɑ koloosi nɑ pɑ́ cɔɔnɑ ɑcɑlɛɛ tuutuumɑ.

Amɑ ɩsɩɩ mɑ wɔpɑ mǝ ɑcɑlɛɛ nɑ mǝ kutuluŋ kʋpɑŋ kɛ kɔkɔ.

9

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ lɑŋ pǝ tǝnɑ

1 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ yɔɔlǝɣǝnɑ

kʋmtʋ ɩsɩɩ piitimnɑɑ lɛlɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ́ lɔwɑ mǝ Ɩsɔ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɩɩŋ.

Pǝ́cɔ́ ɩ́ sɔɔlɑ kʋfɛlʋɣʋ ɑsilimɑ

nyǝŋkʋ kɛ tǝfɑllɛnɑɑ tɑɑ.

2 Amɑ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ mǝ nim,

nɑ mǝ sʋlʋm kʋfɑm mpi ɩ́ tɑŋɑɑ tɔ,

pǝ tɑ kɛ mǝ nyǝm.

3 Ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Tɑcɑɑ tɛtʋ tɑɑ.

Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ mǝlɩ Icipiti,

yɑɑ Asilii nɑ ɩ́ tɔɣɔ ɑsilimɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

4 Ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑsɩ,

yɑɑ ɩ́ liisi-ɩ sʋlʋm nɑ ɩ lɑŋlɛ hɛɛ.

Mǝ tɔɣɔnɑɣɑ kɑ́ pǝsɩ-mɛɣɛ lǝyɑɣɑ nyǝŋkɑ kɛ́.

Wei ɩ́ tɔɣɑɑ ɩ pǝsɩ ɑsilimɑ pʋlʋ.

Mǝ nyɔɣɔsɩ tike kɛ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ kɑ́ kʋ.

Ɩ́ kɑɑ sʋʋnɑ-kɛɣɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

5 Ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ lɑ Tɑcɑɑ

ɑcimɑ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ wule?

6 Ye pǝ wɑkǝlɑ mǝ ɩcɑtɛ nɑ ɩ́ cɔɔsɩ Icipiti tɑɑ,

pɛlɛ pɑɑ pi-mɛɣɛ Mɑmfi ɩcɑtɛ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ mǝ liɣitee nyǝɣǝtʋ wontu wɑkǝlɩ,

nɑ nyɩɩtʋ nɑ sɔwɑ pǝ nyɑlɑ tǝ tɑɑ.

7 Tɑcɑɑ hʋʋlɛ wɑɑtʋ tɑpǝnɑ ntɔ,

ɩ kɑ́ fɛlɩ-mɛ.

Mɛ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɑ́ sʋʋ kpɑŋʋɣʋ,

nɑ yʋlʋ wei Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑɑ tɔ ɩ lɑkɩ yɛlɛyɛlɛ.

Ɩlɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ nɑ mǝ kʋwɑkǝlǝm kǝlǝnɑ tɔɔʋ nɑ pǝ wɛ mpʋ.

8 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wei ɩ́ yɑɑkɩ kpɑŋtʋ tɔ

ɩ́ nɑ Ɩsɔ pɑ feŋiɣinɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɔɔ.

Ɩsɩɩ ɩ nyǝkʋɣʋ sumɑsɩ kɛ kɑtɔŋmɩɩsɩ tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑkɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ mɑɣɑ pɑɑ timpi.

Pɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ yǝlɑɑ,

pɑ nyǝnǝɣɩ-m pɑ kolontu kɛ́.

9 Mǝ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ́ kɑ lɑpɑ Kipeyɑ tɔɣɔ ɩ́ tɔkɑɑ.

Ɩlɛ Tɑcɑɑ kɑɑ sɔɔ tǝ tɔɔ.

Ɩ kɑ yele nɑ ɩ́ nɑ́ pǝ nɑʋ.

Tɑcɑɑ lɑŋwɑkǝllɛ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɔɔ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ wɛ-m lɔŋ kɛ́ ɩsɩɩ

yʋlʋ hikuɣuu lɛsɛŋ pǝle kʋpɑmpɑntɛ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ.

Pǝyele nɑ mɑ nyǝnǝɣɩ mǝ cɑɑnɑɑ ɩsɩɩ fiki kɑlɑɑlɑɣɑ.

Amɑ ɩ́ tǝŋɑ tʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ Pɑɑlɩ-Peyɔɔ*fɑ*.

Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsɩ ɑcɑɑlǝtʋ nyǝ́mɑ kɛ teitei ɩsɩɩ kʋ wɛɛ tɔ. ɑ Tʋɣʋ kʋlɑlɑɑʋ hǝtɛ kɛ.

11 Mǝ yǝlɑɑ teeli kɑ́ kʋlɩ hʋntʋ ɩsɩɩ sumɑɣɑ.

Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ husi hɑɣɑʋ,

ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɑkɩ lʋlʋɣʋ.

12 Pɑɑ ɩ́ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ hiki piyɑ nɑpǝlɩ,

ɩsɩɩ mɑ kpiisɑ sɩ tǝnɑ nɑ sɩ tɑ lɑtɑ yǝlɑɑ.

Ye mɑ hɑ-mɛɣɛ siɣile mǝ tɔm tɛmɑ.

13 Mɑ nɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ,

nɑ pɑ́ sǝŋɑ lonte kʋpɑntɛ tɑɑ ɩsɩɩ Tiii nyǝ́mɑ.

Amɑ pɑɑ ponɑ pɑ piyɑ kɛ kʋlɑɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Osee tɔmɑ sɩ:

Tɑcɑɑ, pepeɣe n kɑ́ hɔnɑ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ?

Lɑ nɑ pɑ ɑlɑɑ husi lɩɩkɩ,

nɑ hǝlǝm nyɔɔ pɑ hǝlɑ tɑɑ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Kilikɑɑ kɛ mɑ nɑwɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ.

Ɩlɛnɑ mɑ mʋnɑ-mɛɣɛ pɑ́ɑ́nɑ́.

Mɑɑ tɔɣɔnɩ-mɛɣɛ mɑ tɛɣɛ mǝ tǝmɑ ɑsɑɣɛɛ tɔɔ.

Mǝ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ kʋlǝɣɩ mɑ tɔɔ kɛ́.

Mɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ sɔɔlʋɣʋ.

16 Pǝ hikɑ-mɛ nɑ mǝ lilɑ tǝnɑ wʋlɩ.

Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ pǝle kɛ lʋlʋɣʋ.

Pɑɑ nɑ mǝ ɑlɑɑ tɑsɑ piyɑ lʋlʋɣʋ,

mɑ kʋɣɩ sɩ tǝnɑɣɑ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Osee tɔmɑ sɩ:

Mɑ Ɩsɔ luɣu fɛɩ-mɛ tɔtɔɣɔ timpi ɩ́ kisɑ-ɩ nɩɩnɑʋ tɔ.

Ɩ́ kɑ́ lɑ cɔɔlɑɑ kɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ kɛ́.

10

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑwulɑɣɑ nɑ pɑ lɑɑtʋ tǝnɑɣɑ sɩɩʋ

1 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɩɩŋ

wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ ɩ tɑɑlɛ kʋpɑntɛ,

nte tǝ lʋlǝɣɩ teu tɔ.

Ɩsǝnɑ ɩ́ lʋlɑɣɑ tɔɣɔ

ɩ́ lʋlǝsɑɣɑ tǝlɑɑlɛnɑɑ nɑ tɩɩŋ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnǝɣɩ-ɩ teitei,

ɩsɩɩ pɑ tɑɣɑnʋɣʋ ɩcɑtɛ tɔ.

2 Yǝlɑɑ mɛ ɩ́ kɛ́ pɔpɔtʋnɑɑ kɛ hɑtoo mǝ tɑɑ kɛ́.

Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ kɑ́ yɔkɩ mǝ tǝlɑɑlɛnɑɑ,

nɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ mǝlɩ mǝ nyɔɔŋ tɑɑ.

3 Ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ kɛ́ sɩ:

Ye tǝ fɛɩnɑ wulɑʋ,

tǝ tɑ sɛɛ Tɑcɑɑ tɔɣɔ.

Ye ɩ́lɛ́ ɩ fɛɩ pepeɣe pǝ kʋ-tʋ?

4 Mǝ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ mǝ tuunɑʋ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɑkɑ.

Pǝyele kʋtɑmsɑ kɛ́ ɩ́ pɛɛlɑ pɔpɔtʋ nɔɔsɩ.

Siɣisuɣu wɑkǝlɑɑ kɛ́,

ɩsɩɩ kpɑŋkɑlɑɣɑlɑɣɑ nyɔɔkʋɣʋ kʋtɔɣɔʋ tɑɑ tɔ.

5 Sɑmɑlii nyǝ́mɑ nɑ́ luŋiɣi wʋlɑ nɑʋle nte tǝ wɛ Petɛɛlɩ tɔ.

Ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ yǝlɑɑ pɑ́ seliɣi nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝ lǝyɑɣɑ.

Mpi tɔ, tǝ yuŋ cɑɑ kʋlʋɣʋ kɛ mǝ hɛkʋ kɛ́.

6 Pɑɑ ponɑ wʋlɑ nɑʋle ntɛ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Asilii kɛ́,

nɑ pɑ́ hɑ wulɑʋ sɔsɔ.

Pɩɩ pɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛɣɛ sɔsɔm kɛ́,

nɑ ɩ́ tɔɣɔ fɛɛlɛ kɛ yɑɑsi ɩnɩ ɩ tɔɔ.

7 Sɑmɑlii nyɑ́ tɔm tɛmɑ.

Pǝ tɑlɑ nyɑ́ wulɑʋ tǝnɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ lʋm kpɑɣɑ tɑɑʋ.

8 Pǝ kpiisɑ Petɛɛlɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ mpɑ

pɑ tʋsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ pɑ tǝnɑ, nɑ sɔwɑ nyɔ.

Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ wiikinɑ pɔ́ɔ́ŋ sɩ

ɩ́ tɑkɩ-mɛ nɑ pulɑsɩ sɩ sɩ nyǝkɩ-mɛ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋm kɛ pɑ kututuum

9 Hɑtoo Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ lɑpʋ

mǝ kɑɑnɩɩtʋ ntiɣi Kipeyɑ tɔ, ɩ́ tɑ lɑɣɑsɩ.

Ɩlɛ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ kolontu ɩ́ nɑŋ-mɛɣɛ tǝnɑ.

10 Mɑɑ yele nɑ piitimnɑɑ hɔ mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ,

kɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ kʋlɛlǝtʋ ntɩ tǝ tɔɔ.

11 Ɩ́ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ nɑʋ ɑlʋnyǝŋ kʋfɑlʋ

wei pɑ fɑlǝsɑɑ nɑ ɩ́ mɑkɩ kʋtɔɣɔʋ tɔ.

Tɑcɑɑ nɑwɑ sɩ ɩ luɣu kii teu.

Ɩlɛnɑ ɩ́ nyɩɩlɩ sɩ ɩ tʋɣɩ-ɩ ɑkuɣu kpɑ́tʋ́ɣʋ́.

Yutɑ kɑ lukiɣi, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ́ɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ.

12 Ɩ́ tuu kʋsiɣisim nɑ ɩ́ kʋ sɔɔlʋɣʋ.

Ɩ́ toosi tɑɑlɛ kʋfɑtɛ.

Pǝ tɑlɑɑ sɩ ɩ́ kɛɛsǝnɑ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ tɔɔ

nɑ mɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

13 Amɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ mǝ hɑlɑɑ nɑ ɩ́ kʋŋ-tɩ,

nɑ ɩ́ tɔɣɔ kɑloolɑɣɑ pǝle.

Yoou kɛɛkɛnɑɑ nɑ yoolɑɑ

tuutuumɑ kɛ ɩ́ lɑkɑɣɑ nɑ ɩ́ tɑɑkɩ.

14 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɩɩ wiisinɑ-mɛɣɛ yoou tɑɑ,

nɑ pǝ́ kpiisi mǝ koloosi ɑcɑlɛɛ tǝnɑ.

Teitei ɩsɩɩ Mowɑpʋ wulɑʋ Sɑlǝmɑŋ kɑ yoonɑ

Pɛtɩ-Apɛɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ nɑŋtɩ totonɑɑ nɑ pɑ piyɑ tɔ,

15 ḿpʋ́ɣʋ́ mɑɑ lɑnɑ-mɛɣɛ

mǝ ɩsɑɣɑtʋ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ.

Mǝ wulɑʋ tomle ntɛ́ tɑnɑŋ tɛɛ.

11

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑɑnɩɩtʋ nɑ Ɩsɔ sɔɔlʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ n kɑ kɛ́ ɩfepu tɔ,

mɑɑ sɔɔlɑ-ŋ kɛ́.

Hɑlǝnɑ mɑ́ yɑɑ-ŋ mɑ pǝyɑɣɑ,

nɑ mɑ́ lǝsɩ-ŋ Icipiti tɑɑ.

2 Mɑ tɔŋnɑ-ŋ yɑɑʋ,

ɩlɛnɑ nyɑɑ seeki-m nɑ ń lɑɑkɩ Pɑɑlɩ nɑ tɩɩŋ lɛlǝŋ.

Ɩlɛnɑ n wɔkɩ-ɩ kɔtɑɣɑ tulɑɑlʋ.

3 Pǝyele mɑ́ tɔkǝnɑ nyɑ́ niŋ nɑ mɑ́ hɔ-ŋ tɑɑtɑɑ.

Amɑ n tɑ nyǝnnɑ tǝnɑ.

4 Mɑ sɔɔlɑ-ŋ kɛ́,

nɑ mɑ́ pɑɑsǝnɑ-ŋ tǝpɑmm,

nɑ mɑ́ wɑɣɑlǝɣɩ-ŋ,

ɩsɩɩ cɛcɛ lɑkʋɣʋ ɩ pǝyɑɣɑ tɔ.

Mɑ sopɑ nyɑ́ tɛɛ,

nɑ mɑ́ hɑɑkɩ-ŋ tɔɣɔnɑɣɑ.

5 Icipiti nyǝ́mɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ yomle kpɑʋ yɑɑ.

Amɑ Asilii nyǝ́mɑ kɑ́ ŋmɑkǝlǝnɑ-mɛɣɛ

timpi ɩ́ kisɑ mɑ kiŋ kɛ kɔntɛ tɔ.

6 Pǝ tɔɔ kɛ́ yoou kɑ wɛɛ mǝ ɑcɑlɛɛ tɑɑ,

nɑ kʋ wɑkǝlɩ ɑ kʋkentim.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kʋmɑɣɑsǝm kɑsǝyɑɣɑ ntɛ́.

7 Mɑ yǝlɑɑ cɑɑkɩ-m kisuɣu

nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-wɛ nɑ Ɩsɔ tɔɔ, pɑɑ nɩɩkɩ.

8 Ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ lɔ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ pǝ sɑɑlɩ?

Nɑ mɑ́ wɑkǝlɩ-ŋ ɩsɩɩ mɑ lɑpʋ Atǝmɑ,

nɑ Sepoyim pǝ ɑcɑlɛɛ tɔ?

Tɔfɔ pɩɩ wɑkǝlɩ mɑ lɑŋlɛ nɑ mɑ́ nyɑsɑ mɑ tǝɣɩ kelɑ.

9 Mɑ kɑɑ tɑsɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ kɛ wɑkǝlʋɣʋ.

Mpi tɔ, mɑ kɛ́ Ɩsɔ Nɑŋŋ tʋ kɛ́,

mɑ tɑ kɛ yʋlʋ.

10 Ɩsɔ kɑ́ yɑɑ ɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kuuwɑ

nɑ pɑ́ tɛɛnɑ hɑtoo teŋku wɑɑlɩ tɔ nɑ pɑ́ kɔɔ.

Teitei ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ wiikuɣu nɑ kɑ́ kotiɣi kɑ piyɑ tɔ.

11 Ɩ́ kɑ lɩɩ Icipiti nɑ Asilii kɛ lɔŋ,

ɩsɩɩ sumpɩʋpɩʋ, yɑɑ ɑlukuku kʋlʋɣʋ tɔ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ mǝŋnɑ-mɛɣɛ mǝ tɛ.

Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

12

Kpou ɩɩ lʋlǝɣɩ pite

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Kɑloolɑɣɑ tike kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́

lɑkɩ-m nɑ ɩ́ puɣusuɣu-m tɑm.

Amɑ Yutɑ nɑ́ tɑmsǝnɑ Nɑŋŋ tʋ mɑ́.

2 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ hɑɑkɩ Icipiti nyǝ́mɑ kɛ nim sɩ pɑ́ hii cɑmtɛ.

Mǝ nɑ Asilii nyǝ́mɑ ɩ́ pɛɛlǝɣɩ nɔɔsɩ.

Ɩ́ lʋlǝsǝɣɩ mǝ kɑloolɑɣɑ,

nɑ mǝ mʋsʋŋ tǝmɑ kɛ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku.

Amɑ mǝ cɑmtɛ kɑɑ kǝlɩ heelim kɛ́ leeluɣu.

3 Tɑcɑɑ mɑ́ mɑɑ hʋʋnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mɛɣɛ.

Mɑɑ pɑɑsǝnɑ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛɣɛ mǝ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ tɔɔ.

Mɑɑ yele nɑ ɩ́ tɔɣɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ sɑlǝkɑ.

4 Hɑtoo toto lotu tɑɑ kɛ́ Yɑkɔpʋ nyɑ́ n cɑɑlɑ nyɑ́ tɛɛtʋ tɔɔ kɛ́ kʋlʋɣʋ.

Pǝ kɔɔ nɑ nyɑ́ nɑ Ɩsɔ ɩ́ lʋ wɑɑtʋ wei nyɑ́ ɩsɛ nyɑɑlɑɑ tɔ.

5 Nyɑ́ nɑ ɩsɔtɑɑ tillu ɩ́ lʋpɑ nɑ ń kǝlɩ ɩ́lɛ́.

Ɩlɛnɑ ń wii nɑ ń sǝlǝmɩ-ɩ sɩ ɩ́ kooli-ŋ kʋpɑntʋ.

N polɑ Petɛɛlɩ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ lɩɩ nyɑ́ tɔɔ nɑ ɩ́ heeli-ŋ sɩ:

6 Mɑɣɑlɛ Tomɑ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ.

7 Mɑɑ yele nɑ ń mǝlɩ cǝnɛ.

Amɑ pǝ wɛɛ sɩ ń tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ ń lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ́.

Tʋ nyɑ́ Ɩsɔ mɑ́, mɑ tike kɛ nɑɑni.

8 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tɔkɑ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́

mǝ sɑnǝyɑ ɩsɑɣɑʋ kɛ́,

ɩsɩɩ tɑɑtǝlɑɑ.

Ɩ́ sɔɔlɑ kɑmuɣulɑɣɑ.

9 Ɩ́ tɔŋ sɩ mǝ hikuɣu kɛ mǝ tǝmlɛ sote kɛ́,

pǝ tɑɣɑ kɑwɑlɑɣɑ tɔm.

Ɩlɛ ɩsɑɣɑtʋ fɛɩ toŋ sʋʋʋ tɑɑ se.

Pǝ tɑɣɑ kʋpɑntʋ kɛ tǝnɑ.

10 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ:

Hɑtoo ɩ́ wɛʋ Icipiti tɑɑ tɔɣɔ mɑ kɛ́ mǝ Ɩsɔ.

Ɩlɛ mɑɑ yele nɑ ɩ́ mǝlɩ cokɑ tɑɑ cɑɣɑlɛ,

ɩsɩɩ mǝ ɑcimɑ wɑɑtʋnɑɑ.

11 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ mɑ heeliɣi mɑ tɔm.

Mɑ hʋlǝɣɩ-mɛɣɛ mɑ luɣu nyǝntʋ,

nɑ mɑ́ sɛɛ-mɛɣɛ ɩsɔnɑɑ kɛ toosee tɑkɑ tɑɑ sɩ,

pɑ́ tɛlǝsɩ-mɛ.

12 Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ mǝ pǝsɑ ɑsɑɣɑɑ kpitikpitinɑɑ kɛ́.

Sǝm kɛ pǝ kɑɑsǝnɑ-mɛ.

Nɑɑŋ kɑtɑɑsɩ kɛ ɩ́ hɑɑkɑɣɑ kʋhɑɑŋ kɛ Kilikɑɑ.

Amɑ mǝ kɔtɑsɩ tǝlɑtɛ pǝsɑ hɑlǝm tɑɑ kɑŋmɑɑsɩ huwɑ.

13 Yɑkɔpʋ kɑ cɔɔsɑ Mesopotɑmi tɛtʋ tɑɑ,

nɑ ɩ́ pǝsɩ lɛlʋ ntiɣilu kɛ ɑlʋ tɔɔ.

14 Amɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ Ɩsɔ tilɑɑ sɩ

ɩ́ lǝsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛɣɛ Icipiti tɑɑ.

Kʋlʋm ɩnǝɣɩ ɩ tʋwɑ sɩ ɩ́ tiiki ɩ yǝlɑɑ.

15 Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ mɛ ɩ́ yɔɔlɑ Tɑcɑɑ ɑpɑlʋtʋ,

nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ ɩ lɑŋlɛ tǝnɑŋnɑŋ.

Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ lɛɛtɩ-mɛɣɛ mǝ fɛɛlɛ.

Ɩ kɑ́ mǝlǝnɑ mǝ yʋlʋkʋlɛ kɛ mǝ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́.

13

Ɩsɔ tɔɔ kʋllɑɑ sǝm

1 Ɩfǝlɑyim kpekǝle nyǝ́mɑ mɛ

ɩ́ kɑ ŋmɑkǝlɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ,

nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tɛɛ sʋʋkǝnɑ-mɛ.

Amɑ ɩ́ kʋ mǝ tɩ tɔm nɑ tɩɩŋ lɑɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ.

2 Pɑɑ nɑ mpʋ, ɩ́ kɑmɑ nyʋɣʋ kɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́.

Ɩ́ luki mǝ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ tʋɣʋ lɛɛsʋɣʋ.

Pǝyele koolu lupinɑ nɑwee lɛɛsǝŋ ɩnɩ.

Ɩlɛnɑ mɛ sɩ ɩ́ wɑɣɑlǝɣɩ-ɩ nɑ ɩ́ lɑɑkɩ-ɩ.

3 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩ́ kɑ sɑɑlɩ yem, ɩsɩɩ tɑnɑŋ ɩhunte.

Yɑɑ ɑŋkpǝlɛɛ, yɑɑ lɔɔtʋ kʋlʋɣʋ tɔɣɔnɑɣɑ tǝmɑtɛ tɔ.

Yɑɑ ɩsɩɩ nyɔɔsɩ lɩɩkʋɣʋnɑ kutuluɣu lɔpʋtʋ tɑɑ tɔ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑ́ kɛnɑ mǝ Ɩsɔ kɛ hɑtoo ɩ́ lɩɩʋ Icipiti tɑɑ tɔ.

Ɩ́ tɑ nɑtɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ-m.

Pǝyele nɔɣɔlʋ fɛɩ nɑ ɩ́ wɑɑsǝɣɩ ɩsɩɩ mɑ́.

5 Mɑ́ feŋnɑ mǝ tɔɔ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ

tɑɑ kɛ́ timpi nikɑɣɑ fɛɩ mpʋ tɔ.

6 Ɩ́ hikɑɑ nɑ ɩ́ hɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ kɑlɑmpɑɑnɩ tɑɑ,

nɑ ɩ́ sɔɔ mɑ tɔɔ.

7 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ pǝsɑ mǝ tǝnɑ,

ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ yɑɑ kpou wei ɩ pɑpɑ mpɑɑʋ tɑɑ tɔ.

8 Mɑ kʋlɑ mǝ tɔɔ kɛ́,

ɩsɩɩ pɑ kpɑkʋɣʋ tɑɑlɛ wontuɣu ɩsɑɣɑʋ pǝyɑɣɑ tɔ.

Mɑɑ cǝlɩ-mɛ nɑ mɑ́ li-mɛ, ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ.

Tɑɑlɛ wontu kɑ́ cǝlɩ-mɛ tǝyɔtɔyɔtɔ.

9 Ɩ́ lɔ mɑ wei pɩɩ wɛɛ sɩ mɑ́ wɑɑsɩ-mɛ tɔ,

pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɑkǝlɑ-mɛɣɛ mpʋ.

10 Mǝ sǝlǝmǝnɑ-m sɩ mɑ́ kpɑ-mɛɣɛ wulɑʋ nɑ pɑɑsǝnlɑɑ.

Pɛlɛ pɑ tɛmnɑ we? Pɑ́ yɑ-mɛ ɩlɛ.

11 Pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ mɑ kpɑnɑ-mɛɣɛ wulɑʋ,

nɑ kʋlʋmɛɛ ɑnǝɣɩ mɑɑ tɔɣɔnǝnɑ-ɩ.

12 Pɑ ŋmɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ mǝ tɑsǝkǝlɛ tǝnɑɣɑ,

nɑ pɑ́ ŋmɛsɩ teu.

13 Ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɑhʋlʋm kʋmɛlɛŋ

lʋlʋɣʋ tɑkʋɣʋ nɑ ɩ́ kisi lɩɩʋ tɔ.

14 Amɑ mɑ kɑɑ lɛɛkɩ-mɛɣɛ sǝm nɔɣɔ tɑɑ,

nɑ mɑ́ yɑ-mɛɣɛ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ.

Pǝ tɔɔ tɔ, sǝm nyɑ́ kʋ-wɛ.

Atɛtǝlɛ, nyɑɑ li-wɛ.

Mɑ fɛɩnɑ mǝ pǝtɔɔtǝlɛ.

15 Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ kɑ́ lɛɛsɩ mǝ tɛɛtʋnɑɑ hɛkʋ.

Mɑɑ yele nɑ kolontunɑɑ lɩɩ mǝ tɔɔ kɛ́.

Hilimɑtɛ nyɔɔkʋɣʋ hilɑ nɑ lɔkɔnɑɑ kɛ ɩsǝnɑ tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ kuu mǝ kpɑncoou tǝnɑ.

14

1 Pǝ wɛɛ sɩ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ mɛ

ɩ́ tɔɣɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ sɑlǝkɑ kɛ́.

Mpi tɔ, ɩ́ kʋlɑ mɑ tɔɔ.

Pɑɑ kʋ mǝ nɑ mǝ piyɑ kɛ yoou tɑɑ,

nɑ pɑ́ tʋlɩ mǝ ɑhontonɑɑ lotu.

Ɩsɔ wɑɑsʋɣʋ kɛ ɩ yǝlɑɑ

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ mǝlɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ mɑ kiŋ.

Mpi tɔ, mǝ ɩsɑɣɑtʋ pɛtɑ-mɛɣɛ.

3 Ɩlɛ ɩ́ lɑɣɑsɩ nɑ ɩ́ mǝlɩ mɑ kiŋ nɑ ɩ́ wiinɑ-m sɩ:

Tɑɣɑnɩ-tʋɣʋ tɑ ɩsɑɣɑtʋ,

nɑ ń mʋ tɑ sɛɛtʋ ɩsɩɩ kʋhɑɑŋ.

4 Pǝ tɑɣɑ Asilii kɑ́ wɑɑsǝnɑ-tʋ.

Pǝ́cɔ́ tǝ kɑɑ tɑsɑ yoou kpɑɣɑnǝŋ kɛ nɑɑni tʋɣʋ.

Tǝ kɑɑ tɑsɑ tɩɩŋ ɩnǝɣɩ luŋuɣu ɩsɩɩ tɑ Ɩsɔ nyɑ́.

Mpi tɔ, nyɑ́ tike n wɛnnɑ kɑtɑyǝlɑɣɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

5 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ:

Ye ɩ́ mǝlǝnɑ mɑ tɔɔ,

mɑɑ tɑɣɑnɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ.

Mɑɑ kʋ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ mǝ tɔɔ nɑ mɑ́ sɔɔlɩ-mɛɣɛ teu.

6 Mɑɑ wɛɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩsɩɩ cɔlɔʋ kʋpɑŋkʋ kpɑɑkʋɣʋ tɔ.

Nyɩɩtʋ kɑ́ tʋ hɛtʋ, nɑ Lipɑŋ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ kɑ lilɑ.

7 Ɩ́ kɑ́ hɛlɩ piliŋɑsɩ kɛ teu ɩsɩɩ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ olifi tɔ.

Mǝ sɔɔsʋŋ kɑ́ nyɑlɑ ɩsɩɩ Lipɑŋ hɔtʋɣʋ.

8 Ɩ́ kɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ kenti mǝ tɔɔ

nɑ ɩ́ hɑlɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pǝ́ lɑ́ teu.

Ɩ́ kɑ tʋ hɛtʋ ɩsɩɩ lɛsɛŋ tɑɑlɛ,

nɑ mǝ hǝtɛ yɑɑ ɩsɩɩ Lipɑŋ sʋlʋm.

9 Mǝ nɑ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ ɩ́ kɑɑ we?

Mɑ́ mʋɣʋnɑ mǝ sǝlǝmǝŋ nɑ mɑ́ feŋiɣi mǝ tɔɔ.

Mɑ wɛ-mɛɣɛ ɩsɩɩ tʋɣʋ ŋku kʋ hɑtʋ ɩɩ tɔɔkɩ tɔ.

Mɑ́ hɑɑkǝnɑ-mɛɣɛ mǝ tɑwɑ kʋlʋlʋm.

10 Yʋlʋ wei ɩ kɛ́ lɑɣɑtʋ

nɑ nyǝntʋ tɔ ɩ́ cɛkǝnɑ tɔm tǝnɛ.

Tɑcɑɑ mpɑɑʋ hʋlǝɣǝnɑ weesuɣu nɑ ɑlɑɑfǝyɑ.

Tɑmpɑnɑ tǝŋlɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ tǝŋ-kʋ.

Amɑ tɔɔ kʋllɑɑ nɑ́ hotiɣi.

ɑ 9:10 Pɑɑlɩ-Peyɔɔ: Pɑɑlɩ-Peyɔɔ kʋlʋm ɩnǝɣɩ pɑ yɑɑkɩ tɔtɔ sɩ Pɛtɩ-Peyɔɔ.

Sowɛɛlɩ

1

2

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

SOWƐƐLƖ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ kʋ wɛɛ, nɑ pɑ yɑɑkɩ-kʋ sɩ Ɩsɔ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ. Kʋ wule kɛ ɩ kɑ́ hʋʋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ tomɑ sɔsɔɔnɑ. Ɩ kɑ́ kɛɛsǝnɑ pɑ yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ kɛ́. Ɩ kɑ́ hʋʋnɑ piitimnɑɑ lɛmpǝnɑɑ, nɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ yɑɑsi wei pɛlɛ pɑ lɑkɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. Mpi mpi pǝ hʋlɑɣɑɑ sɩ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ ŋkʋ kɩɩ kɔɔ tɔɣɔlɔ. Kʋtoloŋ lɩɩʋ, nɑ wʋlɑɣɑ, nɑ kɔkɔsɩ nyɑɣɑʋ, nɑ kolontunɑɑ yoolɑɑ tutuɣu.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Sowɛɛlɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Kʋtoloŋ lɩɩʋ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyʋleleŋ sɩ pɑ́ kɛɛsǝnɑ Ɩsɔ tɔɔ, titite 1:1–2:17

Ɩsɔ sɩɩ ɩ yǝlɑɑ kɛ nɔɣɔ sɩ ɩ kɑ́ mǝlǝnɑ-wɛɣɛ pɑ wule tɑɑ, titite 2:18–3:5

Ɩsɔ kɑ́ hʋʋnɑ piitimnɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-wɛ, titite 4:1-21

1

1 Tɔm nti Tɑcɑɑ heelɑ Petuyɛlɩ

pǝyɑlʋ Sowɛɛlɩ tɔɣɔlɔ.

Wʋlɑɣɑ nɑ kʋtɔɣɔʋ tɔɣɔlɑɑ pǝ tɔm

2 Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ pǝ sɔsɑɑ mɛ,

ɩ́ tʋ ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ.

Too tɔ, yɑɑsi ɩnɛ ɩ tɛmɑ kɔntɛ kɛ

mǝ cɑɑnɑɑ wɑɑtʋ yɑɑ mǝ wɑɑtʋ tɑɑ?

3 Ɩ́ kɛɛsǝɣɩ-tǝɣɩ mǝ piyɑ

nɑ pɛlɛ pɑ kɛɛsɩ-tǝɣɩ pɑ nyǝŋsɩ.

Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ kɛɛsɩ pɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ.

4 Tɔɣɔlɑɑ tɔm liɣiti kɑ tɔɣɔnɑ mǝ hɑtǝmʋtʋ.

Sonsompee ɩ́ kpisɑ mpi ɩlɛ kʋtoloŋ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ.

Kʋtoloŋ ɩ́ kpisɑ mpi ɩlɛ kɑhʋsɩ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ.

Kɑhʋsɩ ɩ́ kpisɑ mpi ɩlɛ cǝlǝŋ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ.

5 Sʋlʋnyɔɔlɑɑ mɛ, ɩ́ fe,

nɑ mǝ lɑŋɑ wɑkǝlɩ nɑ ɩ́ wii.

Mpi tɔ, pǝ lǝsɑ-wǝɣɩ mǝ nɔɣɔ tɑɑ ɩlɛ ɩ́ lɑŋɑ sʋlʋm.

6 Piitim tuutuumɑ lɩɩ mɑ tɛtʋ tɑɑ,

nɑ pǝ toŋ wɛ sɔɣɔntʋ.

Pǝ tɑmɑsɩ nɑ pǝ kelɑ wɛ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ.

7 Pǝ kpɑɑlɑ tɑ lɛsɛŋ nɑ tɑ fikinɑɑ tɩɩŋ.

Pǝ kɔɔlɑ tɔnɑ nɑ pǝ́ yele tʋɣʋ nɑ kʋ hʋlʋmɑɑ.

8 Ɩ́ wii ɩsɩɩ ɑsɑɑlʋ kʋfɑlʋ

cɑkʋɣʋ ɩ pɑɑlʋ lǝyɑɣɑ tɔ.

9-10 Pǝ tɔɣɔ tɑwɑ tǝnɑ nɑ pǝ wɑkǝlɩ tɛtʋ lɑŋlɛ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ tɑsǝɣɩ kɔtɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee

nɑ sʋlʋm nɑ nim ponɑʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

Kɔtǝlɑɑ nɑ́ cɑɣɑ lǝyɑɣɑ.

11 Hɑtɑɑ nɑ lɛsɛŋ tɑwɑ nyǝ́mɑ wiiki.

Mpi tɔ, tɔɣɔnɑsɩ pee nyǝŋsɩ sɑɑlɑ yem.

12 Lɛsɛŋ tɩɩŋ wʋlɑɑ.

Fikinɑɑ tɩɩŋ nɑ kʋlʋlʋŋ lɛlǝŋ tǝnɑ lontilɑɑ.

Yǝlɑɑ lɑŋhʋlʋmlɛ tǝnɑ sɑɑlɑ yem.

Nɔhɔkʋtʋ nɑ Ɩsɔ wiinɑʋ

13 Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ kɔtǝlɑɑ,

mɛ mpɑ ɩ kɛ́ Ɩsɔ tǝmlɛ lɑtɑɑ tɔ.

Ɩ́ suu mǝ lǝyɑɣɑ wontu ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ nɑ ɩ́ wii,

ɩ́ hǝntǝnɑ lɑŋwɑkǝllɛ.

Mpi tɔ, pɑɑ tɑsǝɣɩ ponɑʋ kɛ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ

tɑɑ kɛ́ kɔtɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ sʋlʋm.

14 Ɩ́ lɑ kotuɣu sɔsɔɔʋ.

Ɩ́ kpeɣeli sɔsɑɑ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ kɛ tɑ́

Ɩsɔ Tɑcɑɑ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

Ɩ́ hɔkɔ nɔɔsɩ nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ.

Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋyɑkʋ

15 Hɑɩ, wɑɩyo!

Tɑcɑɑ hʋʋlɛ kʋyɑkʋ kpɛɣɛtɑɑ.

Wʋlɛ ntɛɣɛ Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ kɑ́ wɑkǝlɩ.

16 Tɑ ɩsɛntɑɑ tǝnɑɣɑ tɑ tɔɣɔnɑɣɑ

kɑ́ sɑɑlɩ yem tǝ kɑɑ pǝsɩ pʋlʋ.

Lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ ɑŋmɑɑlɑ kɑ́ lɩɩ tɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

17 Mǝtutuunɑ mɔɔnɑ tɛtʋ tɛɛ.

Tɔɣɔnɑɣɑ pee nyǝŋkɑ fɛɩ tɔtɔ.

Pǝ yelɑ kpeeŋ kɛ kpɛtɛ nɑ ɩ́ yɔkɩ.

18 Tɔlɑ fɛɩnɑ nyɩɩtʋ,

nɑ ɑ́ wiiki, nɑ ɑ́ cɔɔkɩ yem.

Heeŋ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ tɛmɑ tɑɑsɩ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ

19 Tɑcɑɑ, nyɑɣɑ mɑ wiikinɑ.

Mpi tɔ, wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nyɩɩtʋ

nɑ tɩɩŋ tǝnɑ nyɑɣɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ.

20 Tɑɑlɛ wontu mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́

kɛɛsɑ ɩsɛ nɑ nyɑ́ tɔɔ kɛ́.

Mpi tɔ, pusi tǝnɑ nyɔɔwɑ nɑ nyɩɩtʋ wʋlɩ.

Kɔkɔ nyɑɣɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ nyɩɩtʋ.

2

Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ kpɛɣɛtʋɣʋ

1 Ɩ́ hʋlɩ tutuɣu kɛ Ɩsɔ pʋɣʋ

nɑŋŋ nyǝŋkʋ Siyɔŋ tɑɑ.

Tɛtʋ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ sele.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ hʋʋlɛ kʋyɑkʋ kpɛɣɛtɑɑ kɛ́.

2 Kʋ kɛ́ ɩsɔŋmʋntʋ kʋyɑkʋ ŋku kʋ yuwɑ tɔɣɔ.

Kʋ kɛ́ sǝkpɛtʋɣʋ kʋyɑkʋ kɛ́.

Piitim sɔsɔɔm toŋ nyǝm kpɑɑkɩ kɛ́

ɩsɩɩ tefemle nyɑɑlǝm nyɑɑlʋɣʋ pɔ́ɔ́ŋ tɔɔ tɔ.

Too tɔ, pɑ tɑ nɑtɑ pǝ tɑkɑ kɛ́

wɑɑtʋnɑɑ mpɑ pɑ tɛɛwɑ tɔ.

Pǝyele pɑ kɑɑ nɑ pǝ tɑkɑ kɛ́

wɑɑtʋnɑɑ mpɑ pɑɑ kɔɔ tɔ pɑ tɑɑ.

3 Piitim mpɩ pǝ nɔɣɔ tɔɔ wɛ kɛ ɩsɩɩ kɔkɔ kʋmʋmʋkɑ.

Nɑ pǝ wɑɑlɩ nɑ́ɑ́ wɛ ɩsɩɩ kɔkɔ ŋkɑ kɑ nyɑkɩ tɔ.

Ye pǝ tɑ tɑtɑ timpi,

pǝ wɛ tǝlɛkʋlɛkʋ kɛ́ ɩsɩɩ Ɩteni tɑɑlɛ.

Ye pǝ tɛɛwɑ ɩlɛ pǝ yele kpɛtɛ,

piitim mpɩ pɩɩ sɔɔkɩ pʋlʋ.

4 Pǝ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kpɑɣɑnǝŋ,

nɑ pǝ́ seeki ɩsɩɩ kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ.

5 Pǝ kʋlǝɣɩ pʋɣʋ tɔɔ kɛ́ nɑ pǝ́ tɛlǝsɩ lɛŋkʋ tɔɔ.

Pǝ wiiki kɛ́ ɩsɩɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ,

yɑɑ nyɩɩʋ sɔsɔɔʋ mʋkʋɣʋ tɔ.

Pǝ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yoolɑɑ sɔsɑɑ tɛɛkʋɣʋ yoou tɔ.

6 Ye pǝ kpɛɣɛtɑɑ sɔɣɔntʋ pɩɩ

yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ nɑ pɑ́ seliɣi.

7 Pǝ tɔŋ kɛ́ ɩsɩɩ ɑkɑnɑɑ nɑ

pǝ́ kpɑɑkɩ koloosi ɩsɩɩ yoolɑɑ.

Pʋlʋpʋ ɩɩ kɛɛ-wɩ.

8 Pɑɑ wei nɑ ɩ mpɑɑʋ kɛ́,

nɔɣɔlʋ ɩɩ kɑɣɑtǝɣɩ lɛlʋ.

Pɑɑ nyǝmɑ́ kɛ pɑ tɔ-wɛ pɑ tɛɛ kɛ́.

Pʋlʋpʋ ɩɩ yɑsǝɣɩ pɑ cɑŋɑ.

9 Pǝ tiiki ɩcɑtɛ tɔɔ kɛ́ nɑ pǝ́ seeki koloosi tɔɔ.

Pǝ kpɑɑkɩ kutuluŋ tɔɔ nɑ pǝ́ sʋʋkǝnɑ pǝtolee ɩsɩɩ ŋmɩɩlɑɑ.

10 Tɛtʋ nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ pǝ seliɣi pǝ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́.

Ɩlɛnɑ ilim nɑ ɩsɔtʋ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ pǝ́ sɩ tǝkpitii.

11 Tɑcɑɑ nɔɣɔ nɩɩkɩ kɛ́ ɩsɩɩ

tɛʋ hʋlɑ kɛ ɩ yoolɑɑ nɔɣɔ tɔɔ

nɑ pɑ́ wɛ tuutuumɑ nɑ pɑ toŋ wɛ sɔɣɔntʋ.

Pɑ lɑkɩ nti ɩ tʋɣʋ-wɛ tɔ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ hʋʋlɛ kʋyɑkʋ wɛ sɔɣɔntʋ kɛ́.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ fiti kʋ wule.

Tɑcɑɑ yɑɑʋ kɛ ɩ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ lɑɣɑsɩ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ,

pǝnɛntɛ ɩ́ pǝsǝɣɩ tɔtɔ nɑ ɩ́ mǝlɩ mɑ kiŋ nɑ lotu kʋlʋmtʋ.

Ɩ́ hɔkɔ nɔɔsɩ, ɩ́ pǝlɩ ɩsǝlʋm nɑ ɩ́ wiinɑ-m.

13 Pǝ tɑɣɑ mǝ wontu kɛ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ cǝlɩ.

Amɑ mǝ lɑŋɑ kɛ pɩɩ wɛɛ sɩ ɑ́ wɑkǝlɩ.

Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ mǝlɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ kiŋ.

Mpi tɔ, mɑ sɔɔlǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ́ nɑ mɑ́ wɛnɑ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

Mɑɑ mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ lɔŋ,

mɑ kʋpɑntʋ fɛɩ tǝnɑɣɑ.

Mɑɑ lɔɔkɩ ɩsǝnɑ mɑ tʋ mɑ tɑɑ sɩ mɑɑ nyǝŋsɩ mǝ ɩsɛ tɔ.

14 Ntɑnyɩ mɑɑ lɑɣɑsɩ hʋwɛɛ nɑ mɑ́ kɑtɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

Ɩlɛnɑ mɩɩ lɑ-m kɔtɑsɩ kɛ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ sʋlʋm.

Nɔhɔkʋtʋ nɑ Ɩsɔ wiinɑʋ

15-16 Ɩ́ hʋlɩ tutuɣu kɛ Siyɔŋ tɑɑ.

Ɩ́ koti yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ kotuɣu sɔsɔɔʋ.

Pǝ kpɑɣɑʋ kʋkpɑtǝlɑɑ nɑ ɩfepiyɑ, nɑ ɑhʋlʋmnɑɑ.

Hɑlɩ ɑkpɑɣɑlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ́ lɩɩ pɑ nɑŋŋ tɑɑ.

Pɑ tǝnɑ pɑ́ hɔkɔ nɔɔsɩ.

17 Tɑcɑɑ tǝmlɛ lɑtɑɑ kɔtǝlɑɑ ɩ́ wii Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ

nɔnɔɣɔ nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ pǝ hɛkʋ tɑɑ.

Ɩ́ tɛkɩ Ɩsɔ kɛ́ niŋ, nɑ ɩ́ nyǝnɩ tɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

Ɩ́ tɑɑ tʋ-tʋɣʋ fɛɛlɛ.

Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ woŋiɣi-tʋ sɩ:

Pɑ Ɩsɔ ɩnɩ ɩ wɛ le sɩ ɩ́ sǝnɑ-wɛ?

Tɑcɑɑ nɩɩwɑ ɩ yǝlɑɑ wiinɑʋ

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ nyɑ́ luɣu tɑɣɑnɑ lɑpʋ kɛ nyɑ́ tɛtʋ.

N wɛnɑ tǝ yǝlɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

19 N nɩɩ tɑ wiinɑʋ nɑ ń tɔ sɩ,

n kɑ́ hɑ-tʋɣʋ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ sʋlʋm,

nɑ nim, nɑ pǝ tɔlǝnɑ-tʋ

Sɩ n kɑɑ tɑsɑ yeluɣu nɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ woŋ-tʋ.

20 N kɑ́ tɔɣɔnɩ tɑ kolontunɑɑ

mpɑ pɑ kɔmnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ.

N kɑ́ ponɑ-wɛɣɛ pooluŋ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

N kɑ́ tǝŋsɩ pɑ nɔɣɔ tɔɔ nyǝ́mɑ kɛ tɔm teŋku lʋm.

Ɩlɛnɑ pɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kɛ teŋku Metitelɑnee lʋm.

Pɑ sǝtɑɑ sɔŋ kɑ́ nyɑlɑ pɑɑ timpi.

Mpi tɔ, n lɑpɑ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ kɛ́.

21 Tɛtʋ, tɑɑ nyɑ́,

nyɑ́ lɑŋlɛ ɩ́ hʋlʋmɩ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ lɑkǝnɑ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ.

22 Tɑɑlɛ wontu ɩ́ tɑɑ nyɑ́.

Nyɩɩtʋ kɑ́ nyɑlɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɛtɛkɑ tɑɑ,

nɑ tɩɩŋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ ɩ pee.

Tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ fikinɑɑ nɑ lɛsɛŋnɑɑ tɔ pɩɩ susi tǝyʋʋʋ.

23 Siyɔŋ nyǝ́mɑ ɩ́ ŋmɑɑlɩ mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔɔ.

Mpi tɔ, ɩ kɑ́ yele nɑ tɛʋ nɩɩ-mɛɣɛ kʋ wɑɑtʋ.

Kɑncɑɑlɑɣɑ tɛʋ nɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋkʋ

kɑ́ nɩɩ-mɛɣɛ teitei, ɩsɩɩ hɑtoo lɔŋ tɑɑ.

24 Tɔɣɔnɑɣɑ pee tǝmɑtɛnɑɑ suwɑ.

Sʋlʋm nɑ nim pǝlɛ pǝ su hɛɛsɩ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑɑ lɛɛtɩ-mɛɣɛ mǝ tɔɣɔnɑsɩ.

Pɑɑ nsi sonsompee nɑ kʋtoloŋ

nɑ kɑhʋsɩ nɑ cǝlǝŋ kɑ tɔɣɑ pɩɩsɩ liɣiti tɔ.

Amɔɔsɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

AMƆƆSƖ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Pɩɩ wɛɛ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝmɑ kiŋ kɛ́ nɑ hɛɛsʋɣʋ. Ɩlɛnɑ toŋtʋnɑɑ nɑ́ɑ́ tɔkɩ ɑcɑmɑɑ ɩsɛ nɑ pɑ́ muɣuliɣi tǝmɑ. Ntɛnɑ Ɩsɔ sɩɩ ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ wei ɩ kɑ́ tǝŋ tɔ, nɑ Amɔɔsɩ tɛlǝsɩ yǝlɑɑ. Ɩsɔ pɔɔsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ mpi pɑ lɑkɩ nɑ pǝ fɛɩ teu tɔ pǝ tɔm.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Amɔɔsɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ kɑlǝɣǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ nɑ pɑ cɔlɔ nyǝ́mɑ, titite 1–2

Mpi pǝ yoosiɣi Ɩsɔ nɑ ɩ yǝlɑɑ tɔ, titite 3–6

Tɔmnɑɑ mpɑ pǝ kulɑɑ nɑ pǝ́ hʋlɩ Amɔɔsɩ tɔ, titite 7–9

1

1 Tɑcɑɑ Ɩsɔ kulɑ tɔm tɔɔ nɑ ɩ́ heeli Yutɑ ɩcɑtɛ Tɛkʋwɑ tiikulu Amɔɔsɩ. Tɔm ntɩ tǝ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ tɔm kɛ́. Ɩsɔ yɔɣɔtɑ-tǝɣɩ nɑ pɩɩsɩ nɑɑlɛ siki nɑ pǝ́cɔ́ tɛtʋ seliɣi. Yutɑ wulɑʋ Osiyɑsɩ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝŋ Solopʋwɑm, wei ɩ kɛ́ Sowɑsɩ pǝyɑlʋ tɔ pɑ pɔɔlɛ tɑɑ kɛ Ɩsɔ yɔɣɔtɑ tɔm ntɩ sɩ:

2 Tɑcɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́,

nɑ ɩ nɔɣɔ nɩɩ Siyɔŋ pʋɣʋ tɑɑ kɛ́ Yosɑlɛm,

ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ wulɑ.

Tɔlɑ tǝtɔɣɔlɛnɑɑ nyɩɩtʋ wʋlɑɑ,

nɑ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ nyɩɩtʋ lontili.

Tɑcɑɑ kɑlǝnɑʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ ɩ cɔlɔ piitimnɑɑ

(Silii nyǝ́mɑ nyǝntʋ)

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋmtʋ kɛ mɑ kɑlǝɣǝnɑ

Silii ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ nyǝ́mɑ mɛ.

Ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ ɩsǝnɑ ɩ́ kʋwɑ

Kɑlɑɑtɩ nyǝ́mɑ kɛ mʋsʋŋ nɑ nɑɑŋ ɑkuŋ tɔ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑ lɑɣɑsɩ nti mɑ tɛmɑ sɩɩʋ kɛ mǝ tɔɔ tɔ.

4 Mɑɑ nyɑɣɑsɩ kɔkɔ kɛ mǝ ɑwulɑɑ,

Hɑsɑyɛlɩ nɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ pɑ tɛɛsɩ.

5 Mɑɑ pɛlɩ Silii ɩcɑtɛ Tɑmɑsɩ kɑmpʋnɑɑ kʋkɑlǝsǝŋ.

Ɩlɛnɑ kolontu sʋʋ nɑ ɩ́ kʋ mǝ wulɑʋ nɑ ɩ yǝlɑɑ.

Mpi tɔ, ɩsɑɣɑtʋ heele tɑɑ kɛ́ ɩ́ yɔɔlǝɣɩ.

Ye pǝ kɑɑsɑ mǝ tɛtʋ tǝnɑ ɩlɛ pɑɑ kuu-mɛ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ Kiii.

(Filiisi nyǝ́mɑ nyǝntʋ)

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋmtʋ kɛ

mɑ kɑlǝɣǝnɑ Kɑsɑ Filiisi nyǝ́mɑ mɛ.

Ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ ɩsǝnɑ ɩ́ kuu ɑcɑlɛɛ tǝcu yǝlɑɑ,

nɑ ɩ́ pɛɛtǝnɑ-yɛɣɛ Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɔ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑ lɑɣɑsɩ nti mɑ tɛmɑ sɩɩʋ kɛ mǝ tɔɔ tɔ.

7 Mɑɑ nyɑɣɑsɩ kɔkɔ kɛ Kɑsɑ ɩcɑtɛ,

nɑ tǝ kutuluŋ kʋpɑŋ.

8 Mɑɑ kpiisi Asǝtɔtɩ nyǝ́mɑ nɑ Asǝkɑlɔŋ nyǝ́mɑ wulɑʋ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ niki Ɩkoloŋ nyǝ́mɑ tɔɔ.

Pǝ kɑɑ kɑɑsɩ Filiisi nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ nɔɣɔlʋ.

Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

(Fenisii nyǝ́mɑ nyǝntʋ)

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ tɔtɔ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋmtʋ kɛ

mɑ kɑlǝɣǝnɑ Tiii Fenisii nyǝ́mɑ mɛ.

Ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ ɩsǝnɑ ɩ́ tɑ tɔkɩ

nɔɣɔ ŋkɑ mǝ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ kɑ́ pɛɛlɑɑ tɔ.

Hɑlǝnɑ ɩ́ kuu ɑcɑlɛɛ tǝcu yǝlɑɑ nɑ

ɩ́ pɛɛtǝnɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɔ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑ lɑɣɑsɩ nti mɑ sɩɩwɑ mǝ tɔɔ tɔ.

10 Mɑɑ nyɑɣɑsɩ mǝ ɩcɑtɛ Tiii

nɑ tǝ kɑwulɑɣɑ tɛɛsɩ kʋpɑŋsɩ kɛ kɔkɔ.

(Ɩtɔm nyǝ́mɑ nyǝntʋ)

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋmtʋ kɛ

mɑ kɑlǝɣǝnɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ.

Ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ ɩsǝnɑ ɩ́ tɔɣɔnɑ

mǝ tɛɛtʋnɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ lɑɣɑtɛ tɔ.

Hɑlɩ ɩ́ kisi pɑ pǝtɔɔtǝlɛ

nyǝnʋɣʋ sɩ ɩ́ kʋ́ mǝ pɑ́ɑ́nɑ́.

Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔkɩ-wɛ nɑ mǝ tɑɑ kɛ́ tɑm.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑ lɑɣɑsɩ nti mɑ sɩɩwɑ mǝ tɔɔ tɔ.

12 Mɑɑ nyɑɣɑsɩ mǝ ɩcɑtɛ Temɑŋ nɑ pɑ kɑwulɑɣɑ

tɛɛsɩ kʋpɑŋsɩ nsi sɩ wɛ Posǝlɑ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔɣɔ kɔkɔ.

Mpi tɔ, tǝnɑɣɑ mǝ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ kɑ wɛɛ.

(Amoni nyǝ́mɑ nyǝntʋ)

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋmtʋ kɛ

mɑ kɑlǝɣǝnɑ Amoni nyǝ́mɑ.

Ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ ɩsɩɩ ɩ́ yɑsʋɣʋ

Kɑlɑɑtɩ ɑhontonɑɑ lotu tɔ.

Ɩ́ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ wɑlǝsǝɣɩ mǝ tɛtʋ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑ lɑɣɑsɩ nti mɑ sɩɩwɑ mǝ tɔɔ tɔ.

14 Mɑɑ nyɑɣɑsɩ kɔkɔ kɛ mǝ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Lɑpɑ,

nɑ pǝ nyɑɣɑ mǝ kɑwulɑɣɑ tɛɛsɩ kʋpɑŋsɩ.

Yoou wulɑ nɑ kʋ kɑkiisɑsɩ nɑ kʋ

kɑcuculɑɣɑ tɑɑ kɛ mɑɑ lɑ mpʋ.

15 Pɑɑ kpɑ mǝ wulɑʋ kɛ yomle

nɑ pǝ́ kpɛnnɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ.

Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

2

(Mowɑpʋ nyǝ́mɑ nyǝntʋ)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋmtʋ kɛ

mɑ kɑlǝɣǝnɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ mɛ,

Ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ ɩsǝnɑ ɩ́ wɔpɑ

Ɩtɔm wulɑʋ mʋwɑ nɑ ɩ́ lɑ kɑɣɑlʋ tɔ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑ lɑɣɑsɩ nti mɑ sɩɩwɑ mǝ tɔɔ tɔ.

2 Mɑɑ nyɑɣɑsɩ Mowɑpʋ tɛtʋ kɛ kɔkɔ,

nɑ mǝ kɑwulɑɣɑ tɛɛsɩ kʋpɑŋsɩ nsi sɩ

wɛ Keliyo ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ.

Pɑɑ yɑɣɑ yoou kɑkiisɑsɩ nɑ pǝ tutuuŋ

nɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ sɩ.

3 Mɑɑ kʋ mǝ wulɑʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ.

Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

(Yutɑ nyǝ́mɑ nyǝntʋ)

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋmtʋ kɛ

mɑ kɑlǝɣǝnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mɛ.

Ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ ɩsǝnɑ ɩ́ kisɑ mɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ,

nɑ ɩ́ yele mɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɔkʋɣʋ tɔ.

Ɩ́ tǝŋɑ tɩɩŋ nɑ pǝ́ tolisi-mɛ,

ɩsɩɩ pɩɩ lɑpʋ mǝ cɔsɔnɑɑ tɔ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑ lɑɣɑsɩ nti mɑɑ

sɩɩwɑ mǝ tɔɔ tɔ.

5 Mɑɑ nyɑɣɑsɩ mǝ tɛtʋ nɑ mǝ kɑwulɑɣɑ tɛɛsɩ

kʋpɑŋsɩ nsi sɩ wɛ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ.

(Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyǝntʋ)

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋmtʋ kɛ mɑ

kɑlǝɣǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ mɛ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɑɑ yele nti mɑ sɩɩwɑ mǝ tɔɔ tɔ.

Ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ ɩsǝnɑ ɩ́ pɛɛtǝɣɩ yǝlɑɑ kʋpɑmɑ sɩ,

pɑ tɑ pǝsɩ pɑ kǝmɑ fɛlʋɣʋ tɔ.

Ɩ́ pɛɛtǝɣɩ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ ntɑŋkpɑlɑ

mɑɣɑmɑɣɑ nyʋɣʋ tɔɔ.

7 Ɩ́ fɛlǝɣɩ ɑcɑmɑɑ kɛ nɔɔhɛɛ,

nɑ ɩ́ pɛŋ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ pɑ tɑmpɑnɑ kɛ hʋʋlɛ tɑɑ.

Pǝyele cɛcɛ nɑ pǝyɑɣɑ pɑ kɑɑkɩ ɑlʋ kʋlʋm,

nɑ pǝ́ kʋɣɩ mɑ nyʋɣʋ.

8 Wontunɑɑ mpɑ ɩ́ lɛɛkɑ kʋnyɔntʋnɑɑ kiŋ kɛ tɔlʋmɑ tɔ,

pɑ tɔɔ kɛ́ ɩ́ hǝntǝɣɩ mǝ tɩɩŋ kutuluŋ tɑɑ nɑ,

ɩ́ nyɔɔkɩ sʋlʋm mpi ɩ lɛɛkɑ-wɛ tɔ.

9 Pǝyele mǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kʋwɑ

Amolii nyǝ́mɑ tǝnɑŋnɑŋ.

Pɑɑ tɑɣɑlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ koomɑsɩ,

nɑ pɑ́ wɛ ɑlɑɑfǝyɑ ɩsɩɩ hɛlɛmǝŋ.

10 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi,

mɑ lǝsǝnɑ-mɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ.

Pɩɩsɩ nɩɩlɛ tǝcu kɛ mɑɑ wɛ mǝ

wɑɑlɩ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

Hɑlǝnɑ ɩ́ lɛɛkɩ Amolii nyǝ́mɑ tɛtʋ.

11 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ kpɑ mǝ pǝyɑlɑɑ tɑɑ kɛ́

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ.

Mɑ lǝsɑ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɑ pɑ́ hɑ-m pɑ tɩ

nɑ pɑ́ sɩɩ nɔɔsɩ sɩ pɑ kɑɑ nyɔɔ sʋlʋm.

Yɑɑ mɑ cɛsǝɣɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ?

12 Amɑ ɩ́ hɑɣɑsɑ-wɛɣɛ-wɩ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ kɑɣɑtɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ

tɛlǝsǝlɑɑ sɩ pɑ́ tɑɑ yɔɣɔtɩ mɑ tɔm.

13 Mɑɑ tǝlǝkɩ-mɛ ɩsɩɩ kɛɛkɛ sǝɣǝlʋɣʋ

tɔɣɔnɑɣɑ pee kɛ sɔsɔm nɑ ɩ́ nɑŋtɩ yʋlʋ tɔ.

14 Hɑlɩ pɩɩ lɑ tɩ fɑlǝsʋlʋ kʋpɑŋ kɛ kɑtɛ sɩ ɩ́ tʋlɩ-tɩ.

Akɑ kɑɑ wɛɛnɑ toŋ.

Yoolɑɑ tɑɑ yoolu kɑɑ hiki weesuɣu.

15 Tɔtɔlʋ kʋpɑŋ kɑɑ sǝŋ,

nɑ kpɑɣɑnʋ cɑɣɑlʋ nɑ selu kʋpɑŋ kɑɑ lɩɩ-tɩ.

16 Yoolɑɑ nɔɣɔ tʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ́ lɔ

ɩ wontu nɑ ɩ́ kuu-tɛɣɛ niŋ kpɛtɛ.

Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

3

Ɩsɔ kɑ́ pɔɔsɩ ɩ yǝlɑɑ kɛ pɑ kʋlɑpǝlɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ mɛ mɑ lǝsɑ Icipiti tɔ, mɛɣɛ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔm tǝnɛ.

2 Mǝ tike kɛ mɑ sɔɔlɑ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ tɑɑ nɑ mɑ́ lǝsɩ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ pɔɔsɩ-mɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ nti ɩ́ lɑkɩ tɔ.

Pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɩ́ tɛlǝsɩ Ɩsɔ Tɔm

3 Yǝlɑɑ nɑɑlɛ kɑ́ kɑɑ mpɑɑʋ

nɑ pɑ tɑ mɑɣɑsɩ kʋ tɔm?

4 Tɔɣɔlɑɣɑ kɑ nyɩɩsɩ yem kɛ́ hɔtʋɣʋ

tɑɑ nɑ kɑ́ tɑ́ hiki tɔɣɔnɑɣɑ?

Ye tɔɣɔlɑɣɑ pǝyɑɣɑ tɑ kpɑ pʋlʋ,

kɑɑ kiisi yem kɛ́ kɑ tɑntɛ tɑɑ?

5 Sumɑɣɑ kɑ tii yem kɛ́ ɑpɑɩ tɑɑ nɑ kɑ́ tɑ́ nɑ toolee?

Yɑɑ puluɣu kɑ́ kpǝtɩ yem nɑ kʋ tɑ puu pʋlʋ?

6 Pɑɑ hʋlɩ ɑpɑlʋtutuɣu kɛ yem nɑ yǝlɑɑ kɑɑ nyɑ?

Yɑɑ wɑhɑlɑ kɑ́ tii ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ yem nɑ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ tɑ kɔnɑ-ɩ?

7-8 Mpʋ tɔ, ye tɔɣɔlɑɣɑ ɩ́ nyɩɩsɑɑ ɑweɣe sɔɣɔntʋ kɑɑ kpɑ?

Yɑɑ ye Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ ɩlɛ pɑ kisi mɑ tɔm tɛlǝsʋɣʋ?

Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ kɑɑ lɑ pʋlʋ nɑ mɑ́ ŋmɛsɩ

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ hʋʋnɑʋ

9 Tɑcɑɑ sɩ: Ɩ kpɑɑlɩ Asǝtɔtɩ nɑ Icipiti

pǝ kɑwulɑsɩ kutuluŋ nyɔɔŋ tɑɑ.

Yǝlɑɑ ɩ́ kpeɣeli Sɑmɑlii pulɑsɩ tɑɑ,

nɑ ɩ́ nɑ́ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ nɑ mʋsʋŋ

wei pɑ lɑkɩ tɔ.

10 Pɑ tɑ nyɩ mpi pɑ yɑɑ yɑɑsi kʋpɑŋ tɔ.

Mpi pɑ lɛɛkǝɣɩ mʋsʋŋ nɑ pɑ́ ŋmɩɩlǝɣɩ tɔɣɔ

pɑ nyǝkɑ pɑ kɑwulɑsɩ tɛɛsɩ tɑɑ.

11 Pǝ tɔɔ kɛ́ kolontu kɑ nyɑlɑ mǝ tɛtʋ.

Ɩ kɑ́ yɔkɩ mǝ koloosi nɑ ɩ́ kuu mǝ wontu.

Wɑɑsʋɣʋ lɑŋwɑkǝllɛ nyǝm

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Teitei ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ kpɑɑkʋɣʋ heu

nɑ tiikulu hiki nɔŋkpɑɑsɩ yɑɑ ŋkpɑŋʋɣʋ

titite kɛ ɑseetɑ tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɑ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ nɑ pɑ kpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ.

Ɩsɔ kpɑɑlǝɣɩ ɩ yǝlɑɑ

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ kpɑɑlɑɑ sɩ:

Ɩ́ tɛlǝsɩ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ

14 kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mɑɑ kɔɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

mɛɣɛ lɛɛtʋɣʋ kɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ.

Mɑɑ wɑkǝlɩ Petɛɛlɩ tǝlɑɑlɛnɑɑ,

nɑ mɑ́ kpɛsɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ hǝlǝŋɑsɩ.

15 Mɑɑ yɔkɩ toŋtʋnɑɑ lʋŋlɛ kutuluŋ,

nɑ yolumɑ nyǝŋ.

Pɑ kutuluŋ wei pɑ lɑpɑ kɑcɔkɑ nɑ tuuŋ kelɑ tɔ,

nɑ pɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluŋ nɑ ɩ́ pǝsɩ ncɑɑ.

Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

4

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Sɑmɑlii ɑlɑɑ mpɑ mɛ ɩ yɑsǝlɑɑ tǝlǝpǝlǝpɩ

ɩsɩɩ Pɑsɑŋ nyǝ́mɑ nɑɑŋ tɔ,

ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ.

Ɩ́ lɛɛkǝɣɩ ɑcɑmɑɑ,

nɑ ɩ́ muɣuliɣi kʋnyɔntʋnɑɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔŋ mǝ pɑɑlɑɑ sɩ pɑ́ cɛ sʋlʋm nɑ ɩ́ nyɔɔ.

2 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́,

mɑ tuunɑ mɑ hǝtɛ nɑŋŋ nyǝntɛ sɩ,

kʋyɑkʋ ŋku pɑɑ lǝsɩ mǝ nɔɣɔ nɑ mǝ sukɑ

ɩsɩɩ kulɑɣɑ nɑ tinte tɔ, kʋ tɔŋɑ kɔntɛ.

3 Pɑɑ lǝsɩ-mɛ nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ kɑfɛɛŋ.

Pɑɑ ponɑ-mɛɣɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Acɛsɑɑcɛsɑɑ ɩsɔ sɛɛlɑɑ

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ cɛsɩ nɑ ɩ́ puki Petɛɛlɩ yɑɑ Kilikɑɑ

sɩ ɩ́ lɑkɩ Ɩsɔ kɛ́ tǝmlɛ,

nɑ ɩ́ tɔŋnɑ-m pǝntǝnɑʋ kɛ mpʋ.

Ɩ́ hɑ mǝ kʋhɑɑŋ kɛ pɑɑ tɑnɑŋ ŋku,

ɩlɛnɑ ɩ́ kɔnɑ mǝ kʋhɑhɑm kɛ tooso nyǝŋkʋ wule,

pǝyele ɩ́ wɑkǝlǝnɑ-m.

5 Ɩ́ hɑ mǝ sɛɛtʋ kʋhɑʋ nɑ mǝ kʋkʋsʋm potopotonɑɑ.

Ɩ́ kpɑɑlǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ ɩ́ hɑɑkɩ-m luɣu kʋlʋmʋɣʋ

kʋcɔɔʋ nɑ pɑɑ wei ɩ́ nɩɩ.

Ɩsɑɣɑtʋ ntǝɣɩ ɩ sɔɔlɑɑ.

Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑ yelɑɑ nɑ nyɔɣɔsɩ lɩɩ mǝ ɑcɑlɛɛ tɑɑ,

nɑ ɩ́ lɑŋ sɩ ɩ́ suu mǝ nɔɣɔ pʋʋɣʋ.

Pɑɑ nɑ mpʋ ɩ́ tɑ́ mǝlǝnɑ mɑ tɔɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ mpʋ.

7 Mɑ pɛmɑ-mɛɣɛ tɛʋ kɛ wɑɑtʋ wei mǝ kʋhɑlǝm nyɩɩlɑ-kʋ tɔ.

Mɑ hɑ ɩcɑtɛ lɛntɛ kɛ tɛʋ nɑ mɑ́ pɛ lɛntɛ.

Mɑ yelɑɑ nɑ tɑɑlɛ lɛntɛ lʋlɩ teu

nɑ lɛntɛ nɑ́ɑ́ wʋlɩ lʋm lɑŋʋɣʋ tɔɔ.

8 Acɑlɛɛ nɑɑlɛ yɑɑ tooso pukɑɣɑ

kʋlʋmtǝlɛ kiŋ sɩ ɑ́ hiki lʋm nɑ ɑ́ nyɔɔ.

Pɑɑ nɑ mpʋ pɩɩ tɑkɩ-yɛ.

Pǝyele ɩ́ tɑ́ mǝlǝnɑ mɑ tɔɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

9 Mɑ yelɑɑ nɑ kulɑɣɑ nɑ kpɛɛlǝm

pǝ́ kʋ mǝ kʋtɔɣɔŋ,

nɑ kʋtoloŋ tɔɣɔ mǝ tɩɩŋ tɑwɑ pɑɣɑlɛ.

Pɑɑ nɑ mpʋ ɩ́ tɑ́ mǝlǝnɑ mɑ tɔɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

10 Mɑ yelɑɑ nɑ kʋsǝkʋ kʋ mǝ tɔlɑ

ɩsɩɩ mɑɑ lɑpʋ Icipiti kɛ Moisi wɑɑtʋ tɑɑ tɔ.

Nɑ mɑ́ yele nɑ kolontu lɑ sɑkɑsɑkɑ

kɛ mǝ ɩfepiyɑ kɛ yoou tɑɑ,

nɑ ɩ́ kuu mǝ kpɑɣɑnǝŋ.

Nɑ sǝtɑɑ sɔŋ nyɑlɑ mǝ tǝsikile tɑɑ nɑ pǝ́ nɩɩ-mɛ.

Pɑɑ nɑ mpʋ ɩ́ tɑ́ mǝlǝnɑ mɑ tɔɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

11 Mɑ wɑkǝlɑ pǝ tǝnɑɣɑ mǝ tɛ ɩsɩɩ

mɑɑ lɑpʋ Sɔtɔm nɑ Kɔmɔɔ tɔ.

Ɩlɛnɑ mǝ tɑɑ lɛlɑɑ fiti ɩsɩɩ pɑ

lǝsʋɣʋ tǝputuɣu kɛ kɔkɔ tɑɑ tɔ.

Pɑɑ nɑ mpʋ ɩ́ tɑ́ mǝlǝnɑ mɑ tɔɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

12 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ

ɩ kɑ́ nɑ ɩsǝnɑ mɑɑ lɑnɑ-mɛ tɔ.

Ɩlɛ ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ sulu-m.

13 Mɑ lɑpǝnɑ pɔ́ɔ́ŋ, nɑ heelim,

nɑ mɑ́ hʋlɩ yǝlɑɑ kɛ mpi mpi mɑ luɣu wɛ lɑpʋ tɔ.

Mɑ pǝsǝɣɩ ilim kɛ ɑhoo,

nɑ mɑ́ tɔŋ tɛtʋ comcom nɔɔsɩ tɑɑ.

Mɑɣɑ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑ́,

mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

5

Ɩsɛɣɛlɩ tɔɔ wulɑ

1 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ nɩɩ mǝ sǝm wulɑ:

2 Ɩsɛɣɛlɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɛɛlɔ wei ɩ sǝpɑ tɔ.

Ɩɩ tɑsǝɣɩ kʋlʋɣʋ.

Pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ kɑɑ kʋsɩ-ɩ.

3 Mpi tɔ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɔɣɔtɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɔm sɩ:

Ye yǝlɑɑ iyɑɣɑ (1000) polɑ yoou,

nɩɩnʋwɑ (100) tike kɑ mǝlǝnɑ.

Ye nɩɩnʋwɑ (100) polǝnɑ,

nɑɑnʋwɑ kɛ pɩɩ sɔɔ.

Ɩsɔ yɑɑ-wɛ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ sɩ

4 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Ɩ kɔɔ mɑ kiŋ nɑ mɑ́ hɑ-mɛɣɛ weesuɣu.

5 Amɑ ɩ́ tɑɑ polo Petɛɛlɩ, nɑ Kilikɑɑ,

nɑ Pɛɛsepɑ ɑcɑlɛɛ tǝkɔtǝlɛnɑɑ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ,

pɑɑ kuu Kilikɑɑ nyǝ́mɑ,

nɑ pɑ́ kpiisi Petɛɛlɩ nyǝ́mɑ.

6 Yosɛɛfʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛ,

ye ɩ́ cɑɑ weesuɣu,

pǝ wɛɛ sɩ Tɑcɑɑ kɛ ɩ́ pɛɛkɩ.

Tɔfɔ tɔɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ pǝsɩ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ

nɑ ɩ́ nyɑɣɑ pǝ tǝnɑɣɑ Petɛɛlɩ.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ pǝsɩ kɑ teesuɣu.

7 Wɑɩyo, ɩ́ lɑɣɑsǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ,

nɑ ɩ́ muɣuliɣi tɑmpɑnɑ nyǝ́mɑ.

8 Tɑcɑɑ lɑpǝnɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ.

Ɩnɩ ɩ lɑɣɑsǝɣǝnɑ sǝkpɛtʋɣʋ kɛ nyɑɑlǝm,

nɑ nyɑɑlǝm kɛ sǝkpɛtʋɣʋ.

Nɑ ɩ́ hɔŋ teŋku lʋm nɑ ɩ́ pǝlǝɣɩ tɛtʋ tɔɔ.

Ɩ hǝtɛ ntɛ́ Tɑcɑɑ.

9 Ɩnɩ ɩ kʋɣʋnɑ toŋtʋnɑɑ

nɑ ɩ́ lɑkɩ pɑ koloosi ɑcɑlɛɛ kɛ ncɑɑ.

10 Mǝ tɑɑ kpɑɑkǝnɑ tɑmpɑnɑ yɔɣɔtʋlʋ kɛ hʋʋlɛ tɑɑ kɛ́,

nɑ wei ɩ hʋlǝɣɩ-mɛɣɛ mǝ tǝwɑkǝllɛ tɔ.

11 Ɩ́ muɣuliɣi ɑcɑmɑɑ nɑ ɩ́ ŋmɩɩlǝɣɩ pɑ kʋhɑlǝm.

Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑɑ nɩɩ mǝ kutuluŋ kʋpɑŋ leleŋ.

Pǝ́cɔ́ ɩ́ kɑɑ tǝŋ mǝ lɛsɛŋnɑɑ kʋpɑmɑ sʋlʋm.

12 Mɑɑ sɔɔkɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tuutuumɑ tɑɑ nɑtǝlɩ.

Ɩ́ muɣuliɣi yʋlʋpɑŋ nɑ ɩ́ mʋɣɩ kʋcɔɔŋ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋɣɩ ɑcɑmɑɑ tɔm kɛ hʋʋlɛ tɑɑ.

13 Tɑsǝkǝlɛ tʋɣʋ wɑɑtʋ kɔlɔ ɩnɛ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ lɑɣɑtʋnɑɑ sumɑ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ pǝ nɑ-wɛ.

14 Ɩ́ yele ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ lɑ kʋpɑntʋ.

Ɩlɛnɑ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Ɩsɔ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ kɛ́ tɑmpɑnɑ,

ɩsɩɩ ɩ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

15 Ɩ́ kisi ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ sɔɔlɩ kʋpɑntʋ,

nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ hʋʋlɛ tɑɑ.

Ntɑnyɩ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Ɩsɔ kɑ́ wii Yosɛɛfʋ

lʋlʋɣʋ kɑkɑɑsɑɣɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Ɩsɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Pɑɑ nɩɩ lǝyɑɣɑ wulɑ kɛ nɔnɔɔsɩ tɛɛ.

Yǝlɑɑ kɑ́ mɑkɩ kɑpusi kɛ hɑpɛɛ tǝnɑ tɔɔ sɩ:

Mpusi wei kɛlɛ, mpusi wei kɛlɛ?

Pɑɑ yɑɑ hɑtɑɑ nɑ wiilɑɑ kɛ wiiu.

17 Wɑɑtʋ wei mɑɑ kɔɔ yǝlɑɑ kɛ fɛlʋɣʋ tɔ,

lǝyɑɣɑ wulɑ kɑ́ nɩɩ lɛsɛŋ tɑwɑ tǝnɑ tɑɑ.

Tɑcɑɑ wɑɑsʋɣʋ kʋyɑkʋ

18 Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ tɑŋlɑɑ mɛ,

pǝ tɑɣɑ nyɑɑlǝm kɛ ɩ́ kɑ́ nɑ́ kʋ wule yoo.

Amɑ sǝkpɛtʋɣʋ kɛ́.

19 Teitei ɩsɩɩ yʋlʋ seekuɣu tɔɣɔlɑɣɑ,

nɑ ɩ́ sulinɑ kɑ cɑmnɑ,

ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ teesinɑ koluŋɑ.

Ɩlɛnɑ tʋm nyɑsɑ-ɩ tɔ.

20 Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ kɑ́ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́.

Kʋ tɑ kɛ nyɑɑlǝm nyǝŋkʋ.

Amɑ sǝkpɛtʋɣʋ kɛ́.

Ɩsɔsɛɛlɛ nte Ɩsɔ ɩɩ cɑɑkɩ tɔ

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑ tɑɑ kpɑɑnɑ mǝ kɔtɑsɩ nɑ mǝ kotuŋ kɛ́.

22 Mǝ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ nyɑɣɑ sɩ tǝnɑ tɔ

nɑ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ nyǝŋsɩ lɩɩ-m sɔŋ.

Mɑɑ tɩɩ cɑɑ mǝ nɑwee nim nyǝnɑ.

23 Ɩ́ yele kokoole kɛ mɑ ŋkpɑŋŋ tɑɑ sɩ

ɩ́ yooki-m yontu.

Mɑɑ cɑɑ mɑ́ nɩɩ mǝ cǝmǝŋ tɑŋ.

24 Pǝ kǝlɑ teu sɩ ɩ́ yele nɑ tɑmpɑnɑ wɛɛ mǝ hɛkʋ,

ɩsɩɩ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ nyɔɔkɩ tɔ.

25 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, pɩɩsɩ nɩɩlɛ wei ɩ́ tɔmɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ ɩ́ lɑpɑ-m kɔtɑsɩ nɑ? 26 Ntɔŋ mǝ tɩɩŋ Sɑkutɩ nɑ Kewɑŋ wei ɩ́ sɑɑkɑ mǝ tɩ tɔɣɔ ɩ́ kɑ tɔkɑɑ nɑ ɩ́ lɑɑkɩ?

27 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele

nɑ pɑ́ ponɑ-mɛɣɛ Tɑmɑsɩ

ɩcɑtɛ wɑɑlɩ kɛ Asilii tɛtʋ tɑɑ.

Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Ɩsɔ mɑ́,

mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

6

Acɛsɑɑcɛsɑɑ nɑɑni

1 Felentunɑɑ mpɑ mɛ ɩ tɔkɩ Siyɔŋ pʋɣʋ

nɑ Sɑmɑlii pulɑɣɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ nɑ nɑɑni tɔ,

mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Mɛɣɛlɛ piitim sɔsɔɔm tɑɑ ɑcɛpɑ

nɑ mɛɣɛlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

tǝnɑ lɑɣɑtʋ tɑsǝlɑɑ.

2 Ɩ́ polo Kɑlǝne nɑ Hɑmɑtɩ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ,

nɑ Filiisi nyǝ́mɑ tɛɣɛ Kɑtɩ,

nɑ ɩ́ nɑ Asilii nyǝ́mɑ tɔɣɔ pɑ tɛtʋ.

Ɩ tɑ tɛɛ mpɛ ɩnǝɣɩ pʋlʋ,

pɑɑ nɑ pɑ tɛtʋ tɑ hɑŋnɑ mǝ nyǝntʋ tɔ.

3 Mǝ lʋkɩ kɛlɛ sɩ mpusi kʋyɑkʋ ɩ́ polo pooluŋ.

Sɛsɛ ɩlɛ mǝ mʋsʋŋ tɔŋnɑ-kʋɣʋ yɑɑʋ.

4 Ɩ́ cɑɣɑ mǝ kpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ nsi pɑ tɑɣɑnnɑ

tuuŋ kelɑ tɔ sɩ tɔɔ,

nɑ ɩ́ nyɑsǝɣɩ heeŋ nɑ nɑwee nim nyǝnɑ nɑntʋ.

5 Ɩ́ kiisiɣinɑ mǝ cǝmǝŋ sɩ ɩ́ yookɩ yontu.

Pǝyele ɩ́ kɛɛkǝnɑ Tɑfiiti nɑ ɩ́ luki yontu.

6 Ɩ́ tɛŋ sʋlʋm nɑ ŋkpɑɑŋ,

nɑ ɩ́ tʋɣɩ tulɑɑlʋnɑɑ kʋpɑmpɑmɑ.

Amɑ mǝ pɑɑ fɛɩnɑ ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ wɑkǝlɑɑ tɔ.

7 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kpɑɑlǝɣɩ nɔɔnɔɔ sɩ ɩ́ kɑ́ wɛɛ

mpɑ pɑ kpɑ yomle tɔ pɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ.

Felentunɑɑ ɑcimɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

Sɑmɑlii ɩcɑtɛ wɑkǝlʋɣʋ

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑ tuunɑ mɑ tɩ sɩ mɑ nyǝɣǝsɑ

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́.

Mɑɑ cɑɑkɩ mǝ kutuluŋ kʋpɑmpɑŋ.

Mɑɑ tʋ mǝ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ kɛ́

mpi pǝ wɛ Sɑmɑlii tɑɑ tɔ.

9 Ye pǝ kɑɑsɑ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ kɛ tǝyɑɣɑ tɑɑ, pɛlɛ pɑɑ sɩ. 10 Pɑɑ wei ɩ́ polɑ ɩ sǝtʋ kpɑɣɑʋ sɩ ɩ piŋ, nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ pǝ kɑɑsɑ nɔɣɔlʋ kɛ nɑŋ lɛŋkʋ tɑɑ. Ɩ́ kɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑnɑ nɔɣɔlʋɣʋ? Ɩlɛnɑ pʋntʋ sɩ: Aɑɩ. Ɩlɛ sǝtʋ kpɑɣɑlʋ kɑ́ tǝkɩ-ɩ sɩ, su. Tɑɑ yɑɑ Tɑcɑɑ hǝtɛ nɑ ɩ́ nyɩ sɩ yʋlʋ wɛ cǝnɛ.

11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ,

ye Tɑcɑɑ ɩ́ yɔɣɔtɑɑ,

kutuluŋ sɔsɔɔŋ nɑ sǝkpeŋ kɑ́ yɔkɩ ɩ tǝnɑɣɑ.

Akɑɩtʋ wɛ tɔm nɑɑlɛ ɑmɑ pǝ kɛ́ kpɛtɛ

12 Wulee kpɑɣɑnǝŋ kpɑɣɑ ɑsewɑ kɛ kʋkpɑmʋɣʋ tɔɔ?

Yɑɑ ɩ́ nɑ pɑ hɑlɑ kʋ tɔɔ nɑ nɑɑŋ?

Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ mǝ lɑɣɑsǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ,

nɑ ɑ kʋlʋlʋm pǝsǝɣɩ nyɑŋ pʋlʋ?

13 Nɑ mǝ lɑŋɑ hɛɛwɑ sɩ ɩ́ lɛɛkɑ ɩcɑtɛ kpɑɩ nyǝntɛ, nɑ ɩ hɔŋ mǝ tɩ sɩ mǝ tomɑ tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɛɛkɑ toŋ ɩcɑtɛ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ: Mɑɑ yele nɑ piitim nɑpǝlɩ pǝ kʋlɩ nɑ pǝ hʋlɩ-mɛɣɛ pǝ toŋ. Pǝ kpɑɣɑʋ Lepo-Hɑmɑtɩ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ ilim ntɔɣɔŋ tɔ, hɑlǝnɑ Alɑpɑ lɔɔʋ kɛ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ.

7

Amɔɔsɩ toosee kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝnɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ lɑpɑ nɑ mɑ́ toosi sɩ pɑ tɛmɑ wulɑʋ kʋmtʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntʋ, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ kʋfɑtʋ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tisi kutoloŋ ɩsɩɩ ɩsɔŋmʋntʋ. 2 Wɑɑtʋ wei kutoloŋ tɛmɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ nyɩɩtʋ kɛ niisuɣu, ɩlɛnɑ mɑ́ wiinɑ-ɩ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ, wii nyɑ́ yǝlɑɑ. Pɑ kǝlɑ pǝciiu, pɑɑ sɩ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ hʋwɛɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tǝlɛ tǝ kɑɑ lɑ.

Toosee nɑɑlɛ nyǝnɑ

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ mɑ́ tɑsɑ toosuɣu sɩ, kɔkɔ ntɛ́ ɩ hʋʋkɑɣɑnɑ yǝlɑɑ, nɑ kɑ́ nyɑkɩ teŋku lʋm nɑ tɛtʋ. 5 Ntɛnɑ mɑ́ wiinɑ-ɩ sɩ Hɑɩ, Tɑcɑɑ, yele mpʋ. Tɔfɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kǝlɑ pǝciiu, pɑɑ sɩ. 6 Kɛlɛnɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tǝlɛ tǝ kɑɑ lɑ.

Toosee tooso nyǝnɑ

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ mɑ́ tɑsɑ toosuɣu sɩ, ɩ sǝŋɑ koluŋɑ tɔɔ kɛlɛ nɑ ɩ́ tɔkɑ kʋmɑɣɑsʋɣʋ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-m sɩ: Amɔɔsɩ, weɣe n nɑɑkɩ mɑ niŋ tɑɑ? Mɑ sɩ: Kʋmɑɣɑsʋɣʋ. Mpʋɣʋlɛ sɩ: Mɑ cɑɑ mɑ mɑɣɑsɩ mɑ yǝlɑɑ kɛ́ nɑ mɑ́ nɑ́ sɩ pɑ siɣisɑɑ yɑɑ pɑ tɑ siɣisi. Mpi tɔ, mɑ kɑɑ hɩɩsɩ pɑ kɑwɑlɑɣɑ.

9 Mɑɑ wɑkǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝkɔtǝlɛnɑɑ,

nɑ mɑ́ kʋ wulɑʋ Solopʋwɑm lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ lɑɣɑtɛ.

Amɔɔsɩ tɔɣɔnʋɣʋ kɛ Petɛɛlɩ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Petɛɛlɩ kɔtʋlʋ Amɑsiyɑ heelɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Solopʋwɑm sɩ: Amɔɔsɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ kɛ nyɑ́ tɔɔ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ cǝnɛɣɛ, nɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ mɑɣɑmɑɣɑ wɑkǝlǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ. 11 Hɑlɩ ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Pɑɑ kʋ-ŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ kuu Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ

nɑ pɑ́ ponɑ-wɛɣɛ pooluŋ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Amɑsiyɑ tɔmɑ Amɔɔsɩ sɩ: Toosee tʋ nyɑ́, lɩɩ cǝnɛ nɑ ń kpe Yutɑ nɑ ń tɛlǝsǝɣɩ nyɑ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ tǝnɑ, nɑ ń tɔkǝnɑ. 13 Amɑ yele-tǝɣɩ Petɛɛlɩ cǝnɛ. Mpi tɔ, pǝ kɛ́ kɑwulɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ kɛ́.

14 Mpʋɣʋlɛ Amɔɔsɩ cɔ-ɩ sɩ: Pɑɑ fɛlǝɣɩ-m mɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋɣʋ tɔɔ. Amɑ tɔlɑ kɛ mɑ tɔɔkɩ nɑ mɑ́ hɑlǝɣɩ tɩɩŋ. 15 Mɑ kɑlǝkʋ wɑɑlɩ kɛ́ Tɑcɑɑ yɑɑ-m. Ntɛnɑ ɩ́ tɔ-m sɩ mɑ́ polo mɑ́ kpɑɑlɩ ɩ tɔm kɛ ɩ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɑ́ kisinɑ-m sɩ mɑ tɑɑ kpɑɑlɩ-tɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ sɩ mɑ́ tɛlǝsɩ-ŋ sɩ 17 nyɑ́ ɑlʋ kɑ́ pǝsɩ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ kʋ nyɑ́ piyɑ kɛ yoou tɑɑ. Ɩlɛnɑ nyɑɑ sɩ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ ponɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɛtʋ pooluŋ nyǝntʋ tɑɑ kɛ́ tǝlɑsɩ.

8

Toosee liɣiti nyǝnɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ mɑ tɑsɑ toosuɣu. Tɩɩŋ pee kʋpǝpɩɩnɑ nɑ tɔkʋ ntɛ́ mɑ nɑwɑ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-m sɩ: Pepeɣe n nɑɑkɩ, Amɔɔsɩ? Mɑ sɩ Tʋɣʋ pee wenɑ ɑ pɩɩwɑ tɔ ɑ tɔkʋ. Mpʋɣʋlɛ sɩ: Mɑ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɩɩwɑɣɑ, pɑ tɑlɑ pɑ tǝnɑɣɑ. Mɑ kɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ wiiu.

3 Mɑ heelɑ-wɛ sɩ:

Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ, mɑ hʋʋlɛ kʋyɑkʋ wule,

kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ yontu kɑ́ pǝsɩ wulɑ.

Ɩlɛnɑ sǝtɑɑ sɔɣɔtɩ, nɑ pǝ́ sumɑ tiɣitiɣi.

Tɑɑtǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mpɑ mɛ mǝ fɛlǝɣɩ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ nɔɔhɛɛ,

nɑ ɩ́ kʋɣɩ tɛtʋ tɑɑ wɑhɑlɑ nyǝ́mɑ,

5 ɩlɛnɑ ɩ́ tɔŋ sɩ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ ɑcimɑ

ɩɩ tɛŋ lɔŋ sɩ tǝ́ tɑɑtɩ.

Aɑɩyee sɩ, kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ

nɑɑ tɛŋ lɔŋ sɩ tǝ lǝsɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee

nɑ tǝ́ pɑsɑ mɑɣɑsǝlɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ tǝ́ kpɑɑsɩ kɑ liɣitee.

Nɑ tǝ́ lu sɑnǝyɑnɑɑ kʋmuɣullɑɑ,

6 nɑ tǝ́ kpɛŋǝɣǝnɑ toolee nɑ tǝ́ pɛɛtǝɣɩ.

Ye kʋnyɔntʋ tɑ pǝsɩ

nɑ ɩ́ fɛlɩ-mɛɣɛ ntɑŋkpɑlɑ liɣitee,

ɩlɛ ɩ́ kpɑ-ɩ yomle.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tuuwɑ sɩ:

Nɑ tɛtʋ nti ɩ́ hɔŋnɑ mǝ tɩ ɩsǝntɔ tɔ,

mɑ kɑɑ sɔɔ mǝ lɑkɑsɩ sǝnɛ.

8 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɛtʋ kɑ́ sele,

nɑ tǝ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ cɑɣɑ lǝyɑɣɑ.

Tɩɩ kpɑɑkɩ nɑ tǝ́ tiiki ɩsɩɩ Nili pɔɣɔ lʋm.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɑsɑɑ sɩ:

Kʋyɑŋkuɣu mɑɑ yele nɑ ilim tʋ pǝ sikuɣu wɑɑtʋ.

Ɩlɛnɑ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑ tɛtʋ tǝnɑ tɔɔ.

10 Mɑɑ pǝsǝnɑ mǝ ɑcimɑ kɛ lǝyɑɣɑ,

nɑ mǝ lɑŋhʋlʋmlɛ yontu pǝsɩ wulɑ.

Nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ looli pɑ nyɔɔŋ ɩsɩɩ lǝyɑɣɑ

nɑ pɑ́ suu lǝyɑɣɑ wontu ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ,

ɩsɩɩ pǝyɑɣɑ ɩkpɑmlɛ sǝpǝnɑ.

Ɩlɛnɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ́ pǝsɩ lɑŋwɑkǝllɛ kʋyɑkʋ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑɑ kɔnɑ wɑhɑlɑ kɛ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ.

Wɑhɑlɑ ɩnǝɣǝlɛ sɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɩɩʋ

kʋnyɩɩlʋɣʋ kɑ́ kpɑ yǝlɑɑ,

nɑ pǝ kǝlɩ ɩsɩɩ nyɔɣɔsɩ yɑɑ lʋkɔtʋ kʋkʋɣʋ-wɛ tɔ.

12 Pɑɑ cɔɔ yem kɛ́ tɛtʋ tǝnɑ,

nɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ sɩ pɑ́ nɩɩ mɑ tɔm,

ɑmɑ pɑ kɑɑ nɑ.

13 Kʋyɑŋkuɣu lʋkɔtʋ kɑ́ kʋ ɩfepiyɑ ɑkpɑlɑ nyǝ́mɑ,

nɑ pɛɛlɑɑ kʋpɑmɑ, nɑ pɑ́ pi-wɛ.

14 Nɑ mpɑ pɑ tuukinɑ Sɑmɑlii tʋɣʋ,

yɑɑ Tɑŋ nyǝŋkʋ yɑɑ Pɛɛsepɑ nyǝŋkʋ tɔ.

Pɑ tǝnɑ pɑɑ hoti, pɑ kɑɑ tɑsɑ kʋlʋɣʋ.

9

Toosee kɑkpɑsɩ nyǝnɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ sǝŋɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Ɩ́ yɔkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ɑkele nyʋɣʋ nɑ pǝ ciɣiti kutuluɣu tǝnɑ kite.

Mɑɑ yɔkɩ ɑkelenɑɑ,

nɑ pɑ́ hoti yǝlɑɑ tɔɔ nɑ pǝ́ kʋ-wɛ.

Ɩlɛnɑ yoou nɑ́ɑ́ kʋ mpɑ pɩɩ kɑɑsɩ tɔ,

nɔɣɔlʋ kɑɑ fiti.

2 Pɑɑ pɑ tii ɑtɛtǝlɛ tɑɑ,

mɑɑ lǝsɩ-wɛɣɛ tǝnɑ.

Pɑɑ pɑ kpɑ ɩsɔtɑɑ ɩsɩɩ mɑ tisɑ-wɛ.

3 Pɑɑ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ tɑɑ kɛ́ pɑ ŋmɛlɑ-m,

ɩsɩɩ mɑ kulɑ pɑ tɔɔ nɑ mɑ́ kpɑ-wɛ.

Pɑɑ pɑ sewɑ nɑ pɑ́ sʋʋ lʋm tɛɛ mɑɣɑmɑɣɑ,

mɑɑ yele nɑ lʋm tɛɛ tʋm nyɑsɑ-wɛɣɛ tǝnɑ.

4 Ye kolontunɑɑ ponɑ-wɛ,

mɑɑ yele nɑ pɑ́ kʋ-wɛɣɛ tǝnɑ.

Mɑ kɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ wɑɑsʋɣʋ,

ɩsɩɩ mɑ kpiisɑ-wɛ.

5 Ye Tomɑ tǝnɑ tʋ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɑ́kɑ mpǝle kɛ tɛtʋ tɔɔ,

tǝ kpɑɑ kɛ́ nɑ tǝ́ tiiki, ɩsɩɩ Nili pɔɣɔ lʋm.

Ɩlɛnɑ tǝ yǝlɑɑ tǝnɑ cɑɣɑ lǝyɑɣɑ.

6 Ɩsɔ pɑmɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ tɛtʋ tɔɔ kɛ́.

Ɩ lɑpɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ kɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ.

Ɩ hɔŋ teŋku lʋm nɑ ɩ́ pǝlǝɣɩ-wǝɣɩ tɛtʋ tɔɔ.

Ɩ hǝtɛ ntɛ́ Tɑcɑɑ.

Tɑsǝkǝlɛ nyǝ́mɑ hʋʋnɑʋ

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ tɑ́ tɛɛ Ɩtiyopii nyǝ́mɑ se.

Ɩsǝnɑ mɑ lǝsɑ-mɛɣɛ Icipiti tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ lǝsɑ Filiisi nyǝ́mɑ kɛ Kǝlɛɛtɩ,

nɑ mɑ́ lǝsɩ Silii nyǝ́mɑ kɛ Kiii.

8 Mɑ nɑwɑ mǝ kɑwulɑɣɑ tɑsǝkǝlɛ,

ɩlɛnɑ mɑ́ tʋ mɑ tɑɑ sɩ mɑɑ kpiisi-mɛɣɛ tɛtʋ tɔɔ.

Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ kɑɑ kpiisi Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

tǝnɑ tǝkpɑtɑɑ.

9-10 Mɑɑ yɑsɩ-mɛɣɛ piitimnɑɑ lɛmpǝnɑɑ hɛkʋ.

Pɩɩ kpiisi mǝ tɑɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑɑ tisiɣi sɩ

mpusinɑɑ kɑ́ mɑɣɑnɑ-mɛ tɔɣɔ yoou tɑɑ.

Ɩsɩɩ pɑ lintuɣuu tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ pǝ́ yeki pɛɛ tɔ.

Nɔɔsɩ sɩɩʋ nɑ lɑŋhɛɛlɛ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mɑɑ kʋsɩ Tɑfiiti ɩcɑtɛ

ncɑɑlɛ nɑ mɑ́ tɔ pɔɣɔlɛɛ.

Mɑɑ ŋmɑ ɩcɑtɛ ntɛ ɩsɩɩ tɩɩ wɛʋ lɔŋ tɔ.

12 Ɩlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ tɑɣɑnɩ mʋɣʋ kɛ Ɩtɔm tɛtʋ

nɑ tǝ cɔlɔ tɛtʋ nti tǝ kɛ́ Tɑcɑɑ nyǝntʋ tɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝnɑ.

Mɑɑ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ teitei.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Pɩɩ kɔɔ nɑ hɑtɑɑ hɑlǝɣɩ,

pǝ kɑɑ leeli, ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ.

Pɑɑ tuu, pǝ kɑɑ leeli,

nɑ lɛsɛŋ kooluɣu tɑlɑ.

Ɩlɛnɑ sʋlʋm kʋfɑm kpe pɔ́ɔ́ŋ tɔɔ

nɑ pǝ fɛɣɛnɩ pulɑsɩ tǝnɑ.

14 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ cɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛɣɛ mǝ yomle tɑɑ.

Ɩ́ kɑ tɑɣɑnɩ mǝ ɑcɑlɛɛ nnɑ pɩɩ kpiisɑɑ tɔɣɔ ŋmɑʋ

nɑ ɩ́ cɑɣɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ hɑlɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ,

nɑ ɩ́ sɔ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋnɑɑ tɔ

nɑ ɩ́ nyɔɔ pǝ sʋlʋm.

15 Mɑɑ sɩɩ mɑ yǝlɑɑ mɛɣɛ tɛtʋ nti mɑ hɑ-mɛ tɔ tǝ tɑɑ.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ tɔɣɔnʋɣʋ tɔtɔ.

Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Apitiyɑɑsɩ

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

APITIYAASƖ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ ŋmɑɑlʋ kɛɛsɑ Ɩsɑʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɔm. Pɑɑ cɑɑkɩ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, pɑ lɩɩkɩ-wɛɣɛ koloŋɑ kɛ́. Amɑ Ɩsɔ kɑ́ hʋʋnɑ ɩ yǝlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɔɣɔ, nɑ ɩ́ hɛɛsɩ pɑ lɑŋɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Apitiyɑɑsɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Tɑcɑɑ hʋʋkǝnɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ, kʋkɑlʋtʋ 1-14

Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ, kʋkɑlʋtʋ 15-21

1

1 Tɔm nti Tɑcɑɑ Ɩsɔ kulɑɑ nɑ ɩ́ hʋlɩ Apitiyɑɑsɩ sɩ, ɩ́ yɔɣɔtɩ Ɩtɔm tɛtʋ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔɣɔlɔ.

Tɑcɑɑ kpɑɑlʋɣʋ kɛ Ɩtɔm ncɑɑlɛ tɔm

Pɑ tilɑ tillu kɛ piitimnɑɑ hɛkʋ.

Tǝ nɩɩ ɩ yɔɣɔtɑ Tɑcɑɑ tɔm sɩ:

Ɩ́ kʋlɩ, nɑ tǝ́ yoonɑ Ɩtɔm nyǝ́mɑ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ Ɩtɔm sɩ:

Mɑɑ lɑ-ŋ wɑɑlɩ tʋ kɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ.

Pɑɑ nyǝnɩ-ŋ yem.

3 N cɑɣɑ hɑtoo kʋkpɑmǝŋ hɛkʋ,

timpi nɔɣɔlʋ ɩɩ tɑkɩ tɔ.

Kɑlɑmpɑɑnɩ kʋɣʋ-ŋ sɩ,

nɔɣɔlʋ kɑɑ lǝsɩ-ŋ tǝnɑ.

4 Pɑɑ n kɑ́ kpɑ ɩsɔtɑɑ ɩsɩɩ hɛkǝlɛ,

nɑ ń tʋ nyɑ́ tɑntɛ kɛ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tɑɑ,

ɩsɩɩ mɑ tisɑ-ŋ tǝnɑ.

Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

5 Ye ŋmɩɩlɑɑ sʋʋ nyɑ́ tɛɣɛ ɑhoo,

pɑɑ kuu pǝ tǝnɑ mpi pɑ pǝsǝɣɩ tɔɣɔ,

nɑ pǝ́ yele-ŋ kpɛtɛ.

Ye kʋntɑɑ sʋʋ nyɑ́ tɑɑlɛ tɑɑ,

kumkum tike kɛ pɩɩ kɑɑsɩ-ŋ.

6 Ɩsɑʋ nyǝ́mɑ mɛ,

mǝ kolontunɑɑ yɑsɑ mǝ wɛnɑʋ tɑɑ nɑ pɑ́ kuu-wɩ.

7 Mǝnɑ mpɑ ɩ kɑ pɛɛlɑ nɔɔsɩ tɔ,

pɑ tɔɣɔnǝɣɩ-mɛɣɛ mǝ tɛtʋnɑɑ tɑɑ kɛ́.

Mǝ cewɑɑ lɩɩkɩ mǝ wɑɑlɩ.

Mǝ tɑɑpɑlɑɑ nɑ ŋmɑkǝlɩɣɩ-mɛ.

Mǝnɑ mpɑ ɩ́ kɑ kɑɑwɑ nyǝnɑɣɑ tɔ,

pɑ sʋʋ-mɛɣɛ kɑtɔsɩ nyǝpʋ.

Pɑ tʋʋkɩ-mɛ sɩ ɩ́ fɛɩ lǝmɑɣɑsɛɛ.

8 Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ tʋ mɑ tɑɑ sɩ,

mɑɑ kpiisi Ɩtɔm lɑɣɑtʋnɑɑ tǝnɑɣɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ.

Mɑɑ kpiisi mǝ lɑɣɑtʋ tǝnɑ.

9 Sɔɣɔntʋ kɑ́ kpɑ Temɑŋ ɩcɑtɛ yoolɑɑ.

Pɑɑ kʋ Ɩtɔm yoolɑɑ tǝnɑ.

Ɩtɔm nyǝ́mɑ wɑɑwɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɑhɑlɑ tɑɑ

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Pɩɩ kpiisi Ɩtɔm nyǝ́mɑ mɛ.

Fɛɛlɛ kɑ pɩɩ-mɛɣɛ teu.

Mpi tɔ, ɩ́ kʋ́ mǝ tɛɛtʋnɑɑ

Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ,

nɑ ɩ́ kuu pɑ wontu.

11 Wɑɑtʋ wei kolontunɑɑ kǝlɑ-mɛ,

nɑ pɑ́ sʋʋ mǝ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ, ɩ kɑ wɛ tǝnɑ.

Hɑlɩ pɑ tɔ tɛtɛ kɛ́ Yosɑlɛm wɛnɑʋ tɔɔ tɔ,

mǝ nɑ-wɛɣɛ.

12-13 Pǝ tɑɑ mʋnɑ sɩ,

ɩ́ sʋʋ pɑ ɩcɑtɛ tɑɑ,

nɑ mǝ ɩsɛntɑɑ hɛtǝnɑ pɑ wɑhɑlɑ.

Ɩ́ kpɑsɑ ɑmʋkʋɣʋ nɑ pɑ hotuɣu,

nɑ ɩ́ tʋʋ-wɛɣɛ pɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛ wɑɑtʋ.

Hɑlǝnɑ ɩ́ kuu pɑ wɛnɑʋ ɩsɩɩ pɑ kolontunɑɑ.

14 Ɩ́ sǝŋɑ mpɑhɛlɑ nɑ ɩ́ kʋɣɩ selɑɑ.

Yɑɑ ɩ́ tʋɣɩ-wɛɣɛ pɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ

kɛ́ pɑ wɑhɑlɑ wule.

15 Kʋyɑkʋ ŋku Tɑcɑɑ kɑ́ hʋʋnɑ yǝlɑɑ tɔ kʋ kpɛɣɛtɑɑ kɛ́.

Ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ́ lɑpɑ tɔ, tɩɩ mǝlɩ mǝ nyɔɔŋ tɑɑ.

Pɑɑ lɑnɑ-mɛ ɩsɩɩ mǝ lɑpǝnɑʋ-wɛ tɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛɛtǝɣɩ Ɩtɔm nyǝ́mɑ

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ tɛmɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɔpʋ nyɔɔʋ kɛ

mɑ pʋɣʋ nɑŋŋ nyǝŋkʋ tɔɔ.

Yǝlɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ kɑɑ tɛ ɑ nyɔɔʋ.

Pɑɑ nyɔɔ-yɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́,

ɩlɛnɑ pǝ́ kpiisi-wɛ nɑ pɑ́ sɑɑlɩ yem.

17 Amɑ mpɑ pɩɩ kɑɑsɩ tɔ pɑɑ cɔɔsɩ Siyɔŋ pʋɣʋ tɑɑ.

Kɩɩ pǝsɩ Ɩsɔ pʋɣʋ.

Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ kɑ́ lɛɛkɩ tɛtʋ kɛ tǝ mʋlɑɑ niŋ tɑɑ.

18 Ɩlɛnɑ Yɑkɔpʋ nɑ Yosɛɛfʋ pɑ lʋlʋɣʋ

nyǝ́mɑ pǝsɩ ɩsɩɩ kɔkɔ,

nɑ kɑ́ nyɑɣɑ Ɩsɑʋ lʋlʋɣʋ

nyǝ́mɑ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ.

Pɩɩ wɑkǝlɩ-wɛ tǝnɑŋnɑŋ,

pǝ kɑɑ sɔɔ pɑɑ kʋlʋm.

Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Pɑɑ lɛɛkɩ pǝcɔlɔ tɛtʋnɑɑ

19 Yutɑ nyǝ́mɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ Ɩtɔm tɛtʋ nɑ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ. Pɑɑ tɔɣɔ Filiisi nyǝ́mɑ tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɛtɛkǝlɛ, nɑ Ɩfǝlɑyim nyǝ́mɑ tɛtʋ kɛ Sɑmɑlii. Ɩlɛnɑ Pɛncɑmɛɛ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ tɔɣɔ Kɑlɑɑtɩ.

20 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kuuwɑ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ tɔ, pɑ tɑɑ yoolɑɑ kʋpɑmɑ kɑ́ lɛɛkɩ Fenisii tɛtʋ. Hɑlǝnɑ pǝ polo Sɑlɛpǝtɑ ɩcɑtɛ. Yosɑlɛm nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kuuwɑ nɑ pɑ́ wɛ Sefɑlɑtɩ tɔ, pɛlɛ pɑɑ tɔɣɔ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ ɑcɑlɛɛ. 21 Pɑ kɛ́ ɑkɑnɑɑ kɛ́. Pɑɑ nyɔkǝlɩ Siyɔŋ pʋɣʋ nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑ. Pɑɑ tɔɣɔ Ɩtɔm nyǝ́mɑ tɔɔ.

Tɑcɑɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ ɩ yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ.

Yonɑɑsɩ

1

2

3

4

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

YONAASƖ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Apɑlʋ wei pɑ yɑɑkɩ Yonɑɑsɩ tɔ ɩ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ kɛ́ nɑ Ɩsɔ tili-ɩ piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ tɛɣɛ Asilii tɛtʋ tɑɑ kɛ́ Ninifi ɩcɑtɛ tɑɑ sɩ ɩ́ polo nɑ ɩ́ kuli pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. Amɑ mpɛ ɩnɩ pɑɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kolontunɑɑ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ Yonɑɑsɩ kisɑɣɑ pote. Pɑɑ nɑ mpʋ Ɩsɔ ponɑ-ɩ nɑ toŋ nɑ Yonɑɑsɩ kpɑɑlɩ-wɛ nɑ pɑ́ mʋ ɩ tɔm nɑ pɑ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ nɑ Ɩsɔ wii-wɛ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Yonɑɑsɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ tʋwɑ Yonɑɑsɩ kɛ tǝmlɛ nɑ ɩ́ kisi, titite 1

Yonɑɑsɩ lɑɣɑsɑɑ nɑ pǝ́ yɑ ɩ nyʋɣʋ, titite 2

Yonɑɑsɩ kpɑɑlʋɣʋ kɛ Ninifi nyǝ́mɑ, titite 3

Tɑcɑɑ wɑɑsɑ Ninifi nyǝ́mɑ, titite 4

1

Yonɑɑsɩ mɑɣɑsɑɣɑ sɩ ɩ kisiɣi Tɑcɑɑ tiluɣu

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Tɑcɑɑ heelɑ Amitɑyi pǝyɑlʋ Yonɑɑsɩ sɩ: 2 Kʋlɩ nɑ ń polo Ninifi ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ nɑ ń kpɑɑlɩ-tɛ. Mɑ nyǝɣǝsɑ tǝ ɩsɑɣɑtʋ.

3 Ɩlɛnɑ Yonɑɑsɩ kʋlɩ sɩ ɩ́ seeki Tɑcɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tiiwɑ kpɩɩlǝŋ teesɑŋ kɛ Yopee. Ɩ mɑɣɑnɑ kpɩɩlʋɣʋ sɔsɔɔʋ ŋku kʋ puki Tɑɑsisi tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ fɛlɩ kʋ liɣitee nɑ ɩ́ sʋʋ sɩ ɩ́ puki tǝnɑ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ heelim sɔsɔɔm mɑ teŋku tɔɔ. Kɑcuculɑɣɑ sɔsɑɣɑ kʋlǝnɑ nɑ kɑ́ cɑɑ kpɩɩlʋɣʋ yɔkʋɣʋ sɩ lʋm ɩ́ tɔɣɔ-wɛ. 5 Ntɛnɑ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kpɑ kpɩɩlʋɣʋ sɑɑlɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑɑkɩ pɑ tɩɩŋ hǝlɑ. Nɑ pɑ́ lǝsǝɣɩ wontu nɑ pɑ́ pɛtǝɣɩ lʋm tɑɑ sɩ pǝ́ lɑ kpɩɩlʋɣʋ tǝfʋŋɑfʋŋɑ. Amɑ Yonɑɑsɩ nɑ́ tiiwɑ kpɩɩlʋɣʋ nɑŋ lɛŋkʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tooki sɔsɔm. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ kpɩɩlʋɣʋ sɑɑlɑɑ nyʋɣʋ tʋ polɑ Yonɑɑsɩ kiŋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ tooki yɑɑ? Kʋlɩ nɑ ń yɑɑ nyɑ́ tʋɣʋ. Ntɑnyɩ kɩɩ wɑɑsɩ-tʋ, nɑ tǝ́ tɑɑ sɩ́.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ kpɩɩlʋɣʋ sɑɑlɑɑ yɑɑ tǝmɑ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ́ tɔ tɛtɛ nɑ tǝ́ nyɩ wei ɩ kɔnɑ-tʋɣʋ mpusi ɩnɛ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɔ tɛtɛ ɩlɛnɑ pǝ kpɑ Yonɑɑsɩ. 8 Ntɛnɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Heeli-tʋɣʋ mpi pǝ kɔnɑ mpusi ɩnɛ tɔ. Nyɑ́ tɛɣɛ le. Nyɑ́ piitim kɛ mpi. Nyɑ́ kʋlɑpǝlɛ kɛ nte?

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Mɑ kɛ́ Hepǝlɑ tʋ kɛ́. Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ wei ɩ lɑpɑ tɛtʋ nɑ teŋku tɔɣɔ mɑ sɛɛkɩ.

10 Ɩlɛnɑ ɩ́ kɛɛsɩ-wɛ sɩ ɩnɩ ɩ seeki Tɑcɑɑ. Ntɛnɑ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kpɑ mpɛ ɩnɩ. Kɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n lɑpɑ mpʋ? 11 Nɑ ɩsǝnɑɣɑ tɩɩ lɑ-ŋ nɑ pǝ́cɔ́ teŋku hɛɛ?

Mpi tɔ, lʋm pɑ́ɑ́nɑ́ tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ kɛ́. 12 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ pɛtɩ-m teŋku tɑɑ, ɩlɛnɑ lʋm hɛɛ. Mpi tɔ, mɑ nyǝmɑ́ sɩ mɑ́ kɔnnɑ kɑcuculɑɣɑ sɔsɑɣɑ kɑnɛɣɛ mǝ tɔɔ.

13 Mpʋɣʋlɛ kpɩɩlʋɣʋ sɑɑlɑɑ mɑɣɑsɑ sɑɑʋ ɩsɩɩ pɑɑ tɑlɑ kʋteŋ, pɑ tɑ pǝsɩ. Mpi tɔ, teŋku pɑ́ɑ́nɑ́ tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ kɛ́. 14 Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ Tɑcɑɑ sɩ: Hɑɩ, tɑɑ kʋ-tʋɣʋ yʋlʋ ɩnɛ ɩ weesuɣu tɔɔ. Pǝyele tɑɑ yele nɑ ɩ cɑlǝm tɔm mǝlɩ tɑ́ nyɔɔŋ tɑɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nyɑ́, n lɑkɩ mpi n sɔɔlɑɑ tɔɣɔ.

15 Ntɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ Yonɑɑsɩ nɑ pɑ́ pɛtɩ teŋku tɑɑ nɑ lʋm hɛɛ kpɑkpɑɑ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔm kpɑ yǝlɑɑ mpɛɣɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑpɩ-ɩ kɔtɑsɩ nɑ pɑ́ sɩɩ pɑ nɔɔsɩ sɩ pɑɑ sɛɛ-ɩ.

2

Yonɑɑsɩ sǝlǝmʋɣʋ kɛ tinte lotu tɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ tinte sɔsɔɔlɛ nɑtǝlɩ kɔɔ nɑ tǝ́ li Yonɑɑsɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɑɣɑ tǝ lotu tɑɑ kɛ́ kʋyɛɛŋ tooso nɑ ɑhoo tooso. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ ɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ tinte lotu tɑɑ sɩ:

3 Tɑcɑɑ, mɑ yɑɑ-ŋ mɑ wɑhɑlɑ tɑɑ nɑ ń nɩɩ.

Mɑ kiisɑ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ nɑ ń nɩɩ mɑ nɔɣɔ.

4 N pɛtɑ-m lʋhǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ teŋku hɛkʋ tɑɑ.

Lʋm kʋlɑɑ ɩsɩɩ koloosi nɑ pǝ́ tɑ-m,

lʋm koloosi tɛɛkɩ mɑ tɔɔ kɛ́ kʋlʋm kʋlʋm.

5 Mɑɑ hʋʋwɑ sɩ n tɔɣɔnɑ-m kɛ́,

mɑ kɑɑ tɑsɑ nyɑ́ tǝsɛɛlɛ kɛ nɑʋ.

6 Lʋm lipɑ-m nɑ pǝ́ tɑŋɩ-m tɔɣɔʋ.

Pǝ lipɑ-m nɑ sǝsǝncɑɑsɩ hɔkɔ mɑ nyʋɣʋ.

7 Mɑ tiiwɑ hɑlǝnɑ mɑ́ tɑlɑ pɔɔŋ kilɑ.

Atɛtǝlɛ nɔnɔɔsɩ tǝkɑɣɑ mɑ tɔɔ kɛ́ tɑm tɔɔ.

Amɑ mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ nyɑ́, n lǝsɑ-m nɑ weesuɣu.

8 Wɑɑtʋ wei mɑ lǝsɑɣɑ cɑɑkɑɣɑ lɩɩʋ kɛ mɑ tɔnʋɣʋ tɑɑ tɔ.

Mɑ tisɑɣɑ feesuɣu ɩlɛnɑ mɑ́ tɔɔsɩ nyɑ́ tɔɔ.

Ɩlɛnɑ ń mʋ mɑ sǝlǝmʋɣʋ kɛ nyɑ́ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

9 Mpɑ pɑ lɑɑkɩ tɩɩŋ tɔ pɑ lɑŋǝɣɩ nyʋɣʋ yɑpʋ kɛ́.

10 Amɑ mɑɑ sɛɛ-ŋ kɛ́.

Mɑɑ lɑ-ŋ nyɑnɑ tǝmlɛ sɛɛtʋ kɔtɑsɩ,

Mɑɑ yoosi ɩsɩɩ mɑɑ sɩɩʋ nɔɣɔ tɔ.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ nyɑɣɑlɛ nyʋɣʋ yɑtʋ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ tinte sɩ tǝ́ polo tǝ́ tɔ Yonɑɑsɩ kɛ kʋteŋ tɔɔ.

3

Yonɑɑsɩ kpɑɑlʋɣʋ kɛ Ninifi wɑkǝlʋɣʋ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑ Yonɑɑsɩ kɛ heeluɣu kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm sɩ: 2 Kʋlɩ nɑ ń polo Ninifi ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ ńtɛ́. Kpɑɑɑlɩ-tɛɣɛ tɔm nti mɑɑ heelɑ-ŋ tɔ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ polo Ninifi, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ. Ɩcɑtɛ ńtɛ́ tɩɩ wɑlɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ kɛ́. Pɩɩ wɛɛ sɩ kʋyɛɛŋ tooso kɛ yʋlʋ ɩ́ tɔ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tɛsɩ-tɛ. 4 Amɑ Yonɑɑsɩ nɑ́ tɔmɑ tǝ tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ. Ɩ tɔŋɑɣɑ tɔ nɑ ɩ́ kiisiɣi kɛ́ sɩ: Pǝ kɑɑsɑ kʋyɛɛŋ kɛ nɩɩlɛ, nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ Ninifi ɩcɑtɛ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ, pǝ kpɑɣɑʋ sɔsɑɑ nɑ pǝ sǝkpemɑ tɔ. Pɑ lɑŋɑ wɑkǝlɑɑ, nɑ pɑ́ mʋ Ɩsɔ tɔm ntɩ nɑ pɑ́ hɔkɔ nɔɔsɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑkɩ lǝyɑɣɑ wontu ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ sɩ pǝ́ hʋlɩ sɩ pɑ lɑɣɑsɑɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔm ntɩ tǝ tɑlɑ Ninifi wulɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ ɩ kʋmte tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ wɔɣɔsɑ kɑwulɑɣɑ kpɑɩ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ nɑ ɩ́ tɑkɩ lǝyɑɣɑ wontu ɩsɩɩ fɔlǝtɔ tɑkɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑ tɔlʋmɑ tɑɑ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ kpɑɑlɑɑ sɩ, yǝlɑɑ nɑ tɔlɑ pɑ́ tɑɑ tǝŋ lʋm yɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ. 8 Pɑ lɑŋɑ ɩ́ wɑkǝlɩ nɑ pɑ́ tɑkɩ lǝyɑɣɑ wontu ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ nɑ pɑ́ wiinɑ Ɩsɔ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ. Pɑ́ lɩɩ pɑ mpɑɑʋ ɩsɑɣɑʋ tɑɑ, pɑ́ yele pɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋlɑpʋtʋ. 9 Ntɑnyɩ Ɩsɔ kɑ́ hɛɛsɩ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ, ɩlɛ pɑ kɑɑ sɩ́.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ nɑwɑ pɑ kʋlɑpʋtʋ ntɩ. Nɑ ɩsǝnɑ pɑ yelɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yele ɩsǝnɑ ɩ kɑ hʋʋwɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ-wɛ tɔ.

4

Yonɑɑsɩ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ sɩ Ɩsɔ hʋlɑ Ninifi nyǝ́mɑ kɛ suulu

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yonɑɑsɩ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ ɩsǝnɑ Tɑcɑɑ hʋlɑ Ninifi nyǝ́mɑ kɛ suulu kɛ mpʋ tɔ. Ntɛnɑ ɩ́ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ sɔsɔm. 2 Hɑlǝnɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ Tɑcɑɑ sɩ: Aŋhɑɑ, pǝ tɑɣɑ ntǝɣɩ mɑɑ hʋʋwɑ mɑ tɑɑ kɛ́ mɑɑ wɛʋ mɑ tɛ tɔ? Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ seekɑɣɑ sɩ mɑ tɛɛ Tɑɑsisi. Mpi tɔ, mɑ nyǝmɑ́ sɩ n wɛnɑ yǝlɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ. N hʋlǝɣɩ suulu, nɑ ń lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ sɔsɔm. Nyɑ́ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ ń tɑɑ lɛɛtɩ. 3 Pǝ tɔɔ tɔ, Tɑcɑɑ kpɑɣɑ-m. Sǝm kǝlɑ-m weesuɣu kɛ teu. 4 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ pɔɔsɩ Yonɑɑsɩ sɩ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ mɑɣɑɑ?

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yonɑɑsɩ lɩɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tuusinɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ pǝcɔ. Ntɛnɑ ɩ́ siki cokǝle nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝ ɩsotom tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑŋɑɑ sɩ ɩ nɑɑkɩ ɩsǝnɑ ɩcɑtɛ kɑ́ tɛnɑ tɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ ɑloolɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ́ nyɔ. Kɑ pɩɩ tʋɣʋ ɩlɛnɑ kɑ́ lɑpɩ-ɩ ɩsotom, nɑ kɑ́ hɛɛsɩ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́. Ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-kɛɣɛ sɔsɔm. 7 Amɑ tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ kɔnɑ sonsompǝle. Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ tɔɣɔ ɑloolɑɣɑ ŋkɛɣɛ tefemle nɑ kɑ́ wʋlɩ. 8 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ kɔnɑ tɛʋ kite heelim kʋhɑŋǝm kɛ ilim kpɑʋ. Pǝ nyɑɣɑ Yonɑɑsɩ nyʋɣʋ ɩlɛnɑ ɩ tɔnʋɣʋ hoo nɑ ɩ́ cɛɛ fiɣinuɣu. Tǝnɑɣɑlɛ Yonɑɑsɩ koolɑɑ sɩ: Sǝm kǝlɑ-m weesuɣu kɛ teu. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ pɔɔsɑ Yonɑɑsɩ sɩ: Nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ mɑɣɑ ɑloolɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɔm tɑɑ?

Ɩlɛnɑ Yonɑɑsɩ cɔ sɩ: Mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ mɑɣɑɑ kɛ́ hɑlǝnɑ sǝm.

10 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Nyɑ́ tɑ́ tɔɣɔ ɑloolɑɣɑ ŋkɛ kɑ wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ. Ahoo kɛ kɑ́ nyɔwɑ, nɑ kɑ́ sɩ́ ɑhoo lɛnnɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ n wɛnɑ kɑ pǝtɔɔtǝlɛ. 11 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ wɛɛnɑ Ninifi ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ ńtɛ́ tǝ pǝtɔɔtǝlɛ. Tǝ tɑɑ yʋlʋnyɔɔŋ kǝlɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120000). Pɑ tɑ nyɩ pɑ ntɔɣɔŋ nɑ pɑ mpǝtǝŋ pǝ fɑɣɑʋ. Pǝyele tǝ tɑɑ tɔlɑ wɛ pɑɣɑlɛ.

Misee

1

2

3

4

5

6

7

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

MISEE

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Misee nɑ Ɩsɔ yʋlʋ Ɩsɑyii pɑ wɑɑtʋ kʋlʋm kɛ́. Wɑɑtʋnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ kɛ́ Yutɑ ɑwulɑɑ Akɑpɩ nɑ Ɩsekiyɑsɩ pɑ́ tɔɣɔ pɑ kɑwulɑsɩ. Ɩlɛnɑ Asilii yoolɑɑ nɑ́ɑ́ cɔɔsǝɣɩ Yutɑ nyǝ́mɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Misee kpɑɑlɑɑ sɩ kolontunɑɑ kɑ́ tɔɣɔ Yutɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Yosɑlɛm kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. Amɑ wɑɑtʋ kɑ kɔɔ wei ɩ tɑɑ Ɩsɔ kɑ lǝsɩ wɑɑsʋlʋ wei ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɔɔ tɔ (titite 5).

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Misee tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ kpɑɑlǝɣɩ sɩ ɩ kɑ́ hʋʋnɑ ɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ hɔ pɑ ŋkpɑŋŋ, titite 1–3 nɑ 6:1–7:7

Ɩsɔ sɩ ɩnɩ ɩ kɑ́ yɑ ɩ yǝlɑɑ, titite 4–5 nɑ 7:8-20

Ɩsɔ sɩ ɩnɩ ɩ kɑ́ kpɑ-wɛɣɛ wulɑʋ kɛ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ, titite 5:1-4

1

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tʋ Molɛsɩ tʋ Misee tɑɑ kɛ́ ɩ tɔm. Yutɑ ɑwulɑɑ Yotɑm nɑ Ahɑsɩ nɑ Ɩsekiyɑsɩ pɑ wɑɑtʋnɑɑ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ tʋwɑ ɩ tɔm ntǝɣɩ Misee tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Misee yɔɣɔtɑ Yosɑlɛm nɑ Sɑmɑlii pɑ ɑcɑlɛɛ tɔm.

Tɑcɑɑ kɑlǝnɑʋ kɛ ɩ yǝlɑɑ

2-3 Tɛtʋ yǝlɑɑ mɛ mǝ tǝnɑ ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ.

Tɑcɑɑ kɑ́ lɩɩ ɩ tǝcɑɣɑlɛ

nɑ ɩ́ tii pɔ́ɔ́ŋ comcom nɔɣɔ tɑɑ.

Ɩ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ.

4 Nɑ pɔ́ɔ́ŋ hooki nɑ ɩ́ suuliɣi tɛtɛkɑ,

ɩsɩɩ kɔkɔ nyɑkʋɣʋ keetu nɑ tǝ́ hooki tɔ,

yɑɑ lʋm kpeŋuɣu tontoŋɑ tɔɔ tɔ.

5 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wɑkǝlɑɑ nɑ pɑ́ pǝntǝnɑ

Ɩsɔ tɔɣɔ pǝ lɑkɩ mpʋ.

Sɑmɑlii ɩcɑtɛ sɔsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ

nyǝntɛ sɩ tǝ́ kʋlɩ Ɩsɔ tɔɔ.

Nɑ Yosɑlɛm nɑ́ɑ́ sʋsɩ Yutɑ kɛ lɑɑtʋ tɑɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele nɑ

Sɑmɑlii pǝsɩ ncɑɑlɛ huɣule.

Nyɑ́ pɛɛ kɑ́ pilimi nɑ ɑ tii tɛtɛkǝlɛ tɑɑ,

nɑ pǝ́ yele kpɛtɛ nɑ tʋmǝŋ nyɔ.

7 Pɑɑ yɔkɩ nyɑ́ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑŋ tǝnɑɣɑ hɔɣɔlɑsɩ.

Pɑɑ wɔ kɔkɔ kɛ kʋcɔɔŋ wei pɑɑ lɑpɑ tɩɩŋ

wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ tɔ.

Pǝ yeki nyǝɣǝtʋ ɩlɛnɑ kolontunɑɑ

kpɑɣɑ nɑ pɑ́ fɛlɩ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ lɛlɑɑ.

Tɑcɑɑ nɑɑsʋɣʋ kɛ Yosɑlɛm

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Misee tɔmɑ sɩ:

Ye mɑ tɔɔsɑ nɑɑsʋɣʋ mpɩ pǝ tɔm,

mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlǝɣɩ kɛ́.

Ɩlɛnɑ mɑ́ cɑsǝɣɩ kɑpusi ɩsɩɩ sʋnsʋmʋɣʋ,

nɑ mɑ́ sɑlǝmǝɣɩ nɑ mɑ luɣu tɛɛ lɛɛlɩ ɩsɩɩ tɑɑtɑɑnɑɑ,

nɑ mɑ́ wɔɣɔsɩ mɑ wontu nɑ mɑ́ tɔŋ nɔɔhɛɛ kpɛtɛ.

9 Sɑmɑlii kɑɑ fiti sǝm, hɑlɩ pɩɩ tɑtɩ

Yutɑ tɛtʋ ɩcɑtɛ Yosɑlɛm timpi mɑ

yǝlɑɑ wɛɛ tɔ, pǝ nɔnɔɔsɩ.

10 Ɩ́ tɔkɩ mǝ ɩsǝlʋm kɛ Ako.

Ɩ́ tɑɑ heeli sǝm tɔm ntǝɣɩ

tɑ kolontunɑɑ Kɑtɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ.

Ɩ́ cɑɣɑ lǝyɑɣɑ kɛ Pɛtɩ-Lǝyɑfǝlɑ:

Mʋsʋɣʋ tǝyɑɣɑ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ.

11 Sɑfii ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ: Ɩcɑtɛ kʋpɑntɛ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ,

mɩɩ wɔɣɔsɩ mǝ wontu nɑ ɩ́ tɛɛ yomle nɑ fɛɛlɛ.

Sɑɑnɑɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ: Ɩcɑtɛ lɩɩʋ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ,

pɛlɛ pɑ tɑ tɑlɑ pɑ́ lɩɩ.

Pɛtɩ-Sɛɛlɩ: Koluŋɑ ɩcɑtɛ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ,

ɩcɑtɛ ɩɩ kentiɣi tǝ yǝlɑɑ tɔɔ,

nɑ pɑ́ wiiki lǝyɑɣɑ wulɑ.

12 Mɑlo ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ: Lɑŋwɑkǝllɛ ɩcɑtɛ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ,

pɛlɛ pɑ nyɑŋ sɩ pɑ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔm kɑ́ sɑɑlɩ.

Wɑhɑlɑ wei Tɑcɑɑ kɔnɑɑ tɔ ɩ tɑlɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ kiŋ,

kɛ tǝ nɔnɔɣɔ.

13 Lɑkisi ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ: Pɑɑ kǝlǝɣɩ kɛ́ pɑ yɑɑ mpʋ,

ɩ́ kpɛɛlɩ mǝ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ́ se.

Ɩ́ kɛɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑɑnɩɩtʋ.

Ɩ́ sʋsɩ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɔ tɔɔ kʋlʋɣʋ tɑɑ.

14 Pǝ tɔɔ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ kɑɑ tɑsɑ nɑ ɩ́ tɩ Molɛsɩ-Kɑtɩ ɩcɑtɛ:

Kɑtɩ tǝnnɑ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ.

Akɑsipɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ: Puɣusuɣu kɛ pɑ yɑɑ mpʋ,

pɛlɛ pɑ kɑɑ sǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ.

15 Mɑlesɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ:

Kǝllʋ ɩcɑtɛ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ.

Tɑcɑɑ kɑ́ tɑsɑ-mɛɣɛ kǝllʋ niŋ tɑɑ kɛ́ tʋɣʋ.

Nɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kɑ́ ŋmɛlɩ Atulɑm kʋkpɑmʋɣʋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ:

Wulɑʋ kʋkpɑmʋɣʋ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ

16 Yosɑlɛm nyǝ́mɑ ɩ́ looli mǝ nyɔɔŋ ɩsɩɩ yepelekunɑɑ,

ɩ́ wii mǝ piyɑ tɔɔ.

Mpi tɔ, pɑɑ kpɑɣɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ yomle kɛ pooluŋ.

2

Mpi kʋnyɔntʋnɑɑ muɣullɑɑ kɑ tɛɛsǝnɑ tɔ

1 Yǝlɑɑ hǝntǝɣɩ nɑ pɑ́ mɑɣɑsǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ,

pǝ nyɑɑlǝɣɩ ɩlɛnɑ pɑ́ lɑkɩ-tǝɣɩ wɑɑtʋ wei

pɑ wɛnɑ pǝ mpɑɑʋ tɔ.

Pǝ yǝlɑɑ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

2 Ye tɑwɑ yɑɑ tɛɛsɩ kɛ pɑ nyɩɩlɑɑ pɑ lɛɛkɩ.

Pɑ lɑkǝnɑ mʋsʋŋ kɛ yǝlɑɑ nɑ pɑ wɛnɑʋ.

3 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑ tɑɣɑnǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ mǝ nyʋɣʋ tɔɔ.

Ɩ́ kɑɑ fiti-tɩ,

pǝ́cɔ́ ɩ́ kɑ́ tɔŋ kɛ́ nɑ ɩ́ kɑmɑ nyɔɔŋ.

Mpi tɔ, wɑhɑlɑ kʋyɛɛŋ kɔŋnɑ.

4 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ wiiki nɑ lɛlɑɑ mɑɣɑsǝɣɩ-mɛ sɩ:

Ɩsɔ kpiisɑ-mɛ tǝnɑŋnɑŋ,

nɑ ɩ́ cɛlɑ mǝ tɛtʋ kɛ mǝ kolontunɑɑ.

Pǝ tɑ kɑɑsɩ-mɛɣɛ pʋlʋ.

5 Mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ hiki ɩ pɑɑ nyǝm

kɛ tɛtʋ nti Tɑcɑɑ yǝlɑɑ kɑ́ tɑɣɑnɩ

tɑlʋɣʋ tɔ tǝ tɑɑ.

Tɑcɑɑ tɔm kisilɑɑ

6 Lɛlɑɑ nɑ́ sɔɔ pɑ nyǝntʋ tɔɔ,

nɑ pɑ́ tɔŋ mɑ́ sɩ mɑ́ su,

sɩ mɑ kǝlǝɣɩ kɑkɑlɑɣɑ.

Sɩ fɛɛlɛ kɑɑ tɔɣɔ mpɛ.

7 Hɑlǝnɑ pɑ́ tɔŋ sɩ Ɩsɔ kɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́

kɛ lɔŋ nɑ ɩ́ lɑ mpɛɣɛ mpʋ.

Mpɑ pɑ tɔŋ kʋsiɣisim tɑɑ tɔ,

pɑ tike kɛ mɑ heeliɣi tɔm kʋpɑntʋ.

8 Amɑ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ mǝ tɔm sɩ:

Hɑtoo lɔŋ kɛ ɩ́ pǝsǝɣɩ mɑ yǝlɑɑ kolontunɑɑ.

Ɩ́ lɛɛkǝɣɩ yʋlʋpɑmɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ yoou nɑ ɑlɑɑfǝyɑ tɔ,

pɑ sɑɣɑtɑnɑɑ kɛ mʋsʋŋ.

9 Ɩ́ tɔɣɔnǝɣɩ pɑ ɑlɑɑ kɛ pɑ tɛ.

Ɩ́ tɔŋ sɩ ɩ́ lɛɛkǝɣɩ pɑ piyɑ kɛ kʋpɑntʋ nti Ɩsɔ hɑ-wɛ tɔ.

10 Ɩ́ polo ɩ́ tɛɛ yoo,

mǝ hɛɛsʋɣʋ tɛmɑɣɑ.

Wɑhɑlɑnɑɑ tɑŋɑ-mɛɣɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́.

11 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ

tɛtɛlɑtɑɑ mpɑ pɑ cɔɔkɩ yem,

nɑ pɑ́ looliɣi-mɛ sɩ ɩ́ kɑ́ yɑ́

sʋlʋmnɑɑ tɑɑ tɔɣɔ ɩ́ cɑɑkɩ.

Ɩsɔ kpeɣeliɣi Ɩsɛɣɛlɩ kɑkɑɑsɑɣɑ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑɑ kpeɣeli Ɩsɛɣɛlɩ kɑkɑɑsɑɣɑ mɛ

ɩsɩɩ heeŋ kɛ tǝtǝkǝlɛ,

yɑɑ tǝtɔɣɔlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ mǝ tɩ.

13 Mɑ́ɑ́ hɛɛnɑ-mɛɣɛ yomle nɔnɔɣɔ,

nɑ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ fiti.

Mɑɣɑlɛ mǝ wulɑʋ,

mɑ́ɑ́ tiikinɑ-mɛ.

3

Nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kʋkpɑɑlǝtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Misee pɔɔsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ:

Pǝ tɑɣɑ mǝ nyǝntɛ ntɛ́ sɩ ɩ́ tǝŋ tɑmpɑnɑ?

2-3 Amɑ ɩ́ kisɑ kʋpɑntʋ,

nɑ ɩ́ sɔɔlɩ ɩsɑɣɑtʋ.

Ɩ́ tɔɔkǝnɑ mǝ tǝɣɩ mɑ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ litiɣi pɑ tɔnǝŋ.

Ɩ́ kɔɔlǝɣɩ pɑ nɑntʋ nɑ pǝ yeki mʋwɑ.

Ɩ́ cɔtǝɣɩ-wɛ nɑ ɩ́ hiisiɣi ɩsɩɩ nɑntʋ nti

pɑɑ tʋ tiipile tɑɑ tɔ.

4 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ ɩ́ wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ

ɩ́ wɑɑsɩ-mɛ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑɑ cɔ.

Ɩ kɑ́ hɑ-mɛɣɛ siɣile kɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́.

Ɩsɔ kɑlǝɣǝnɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tʋsǝlɑɑ

5 Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ

mpɑ pɑ tʋsǝɣɩ ɩ yǝlɑɑ tɔ sɩ:

Ye ɩ́ hikiɣi nɑ ɩ́ mʋlǝɣɩ,

ɩlɛ wɑɑtʋ ɩnǝɣǝlɛ ɩ́ heeliɣi ɑlɑɑfǝyɑ tɔm.

Ye ɩ́ lɑŋɑɑ, ɩlɛ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ yooŋ kɔntɛ tɔm.

6 Mpʋ tɔ, mǝ toosee tɛmɑ.

Ahoo kɑ́ yu mǝ tɔɔ.

Cele tɔm nɑʋ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

Sǝkpɛtʋɣʋ kɑ́ nyɑlǝnɑ mǝ tɔɔ ɩsɩɩ ilim tʋwɑ,

ɩ́ kɑɑ nɑ pʋlʋ.

7 Cele tɔm nɑlɑɑ tǝnɑ kɑ́ kɑ nyɔɔŋ nɑ fɛɛlɛ.

Mpi tɔ, Ɩsɔ ɩɩ cɔɔkɩ-mɛ.

8 Misee sɩ: Amɑ mɑ́ ɩlɛ

Tɑcɑɑ hɑ mɑɣɑ ɩ Feesuɣu.

Mɑ wɛnɑ toŋ nɑ mɑ́ tǝŋǝɣɩ siɣisuɣu

nɑ mɑ́ wɛnɑ ɑpɑlʋtʋ,

nɑ mɑ́ kuliɣi ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑwɑlɑɣɑ tɔɔ.

Yosɑlɛm wɑkǝlʋɣʋ tɔm kpɑɑlʋɣʋ

9 Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛɣɛ mɑ wɛnɑ.

Ɩ́ kisiɣi siɣisuɣu tǝŋʋɣʋ,

nɑ ɩ́ pɛŋ tɑmpɑnɑ kɛ ɑ nyǝ́mɑ.

10 Ɩ́ ŋmɑɑkɩ Yosɑlɛm nɑ muɣuluɣu nɑ yʋlʋkʋlɛ.

11 Kʋhɑʋ tɔɔ kɛ́ hʋʋlɑɑ nɑ́ pɑɑsǝɣǝnɑ tɔm.

Kɔtǝlɑɑ nɑ́ mʋɣʋ kʋfɛlʋɣʋ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ sɛɣɛsǝɣɩ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ́ kpɑɑlǝɣɩ liɣitee tɔɔ.

Ɩlɛnɑ pɑɑ nɑ mpʋ pɑ́ yɑɑkɩ pɑ tǝɣɩ Tɑcɑɑ nyǝ́mɑ.

Hɑlɩ pɑ tɔŋ sɩ: Ɩsɔ wɛ tɑ wɑɑlɩ kɛ́,

mpusi nɔɣɔlʋ ɩ kɑɑ mɑɣɑnɑ tʋ.

12 Mɩɩ yelinɑ nɑ Siyɔŋ ɩcɑtɛ pǝsɩ hɑlǝm.

Nɑ Yosɑlɛm nɑ́ɑ́ pǝsɩ pɛɛ kɑŋmɑɑɣɑ.

Tɩɩŋ kɑ́ wɑɑsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ pulɑɣɑ.

4

Hɛɛsʋɣʋ ɩcɑtɛ Yosɑlɛm tɔm

1 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ pulɑɣɑ

kɑ́ tɛɛ lɛnsɩ tǝnɑɣɑ kʋŋkʋlʋmǝŋ.

Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ piitimnɑɑ kɑ́ kpɑ kɑ tɔɔ kɛ́ tuutuumɑ.

2 Pɑɑ heeli tǝmɑ sɩ:

Tǝ́ kpɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tǝyɑɣɑ kɛ pulɑɣɑ tɔɔ,

nɑ ɩ́ hʋlɩ-tʋɣʋ ɩ mpɑɑʋ nɑ tǝ́ tǝŋ-kʋ.

Mpi tɔ, Siyɔŋ kɛ Tɑcɑɑ tɔm lɩɩkǝnɑ.

3 Ɩ kɑ́ hʋʋnɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ

nɑ ɩ́ fɑɣɑsɩ piitimnɑɑ toŋ nyǝm,

pɑɑ mpi pǝ wɛ pooluŋ tɔ.

Nɑ pɑ́ mǝŋnɑ pɑ lɑɣɑlɛɛ nɑ pɑ

ŋmɑntɑɑsɩ nɑ pɑ́ lu ɑkuŋ nɑ ɑsɑntǝnɑɑ.

Piitim nɑpǝlɩ pǝ kɑɑ yoonɑ lɛmpɩ,

pǝ́cɔ́ yoou fɑlǝsʋɣʋ kɑɑ tɩɩ wɛɛ tɔtɔ.

4 Pɑɑ wei ɩ kɑ́ hɑlǝnɑ hɛɛsʋɣʋ kɛ ɩ tɩɩŋ tɑwɑ,

nɔɣɔlʋ kɑɑ nyɑɑsɩ-ɩ.

Tomɑ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

5 Tɩɩŋ kɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ lɑɑkɩ.

Amɑ Tɑcɑɑ tɑ́ Ɩsɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ́,

tɑ́ sɛɛkɩ nɑ tǝ́ tǝŋǝɣɩ tɑm tɔɔ.

Tɑcɑɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ Yosɑlɛm tɔɔ tɔtɔ

6-7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mɑɑ mʋ mpɑ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ

mɑ hɔmɑ nɑ mɑ́ yele nɑ pǝ́ kʋ-wɛ tɔ.

Mɑɑ mǝlǝnɑ mpɑ pɑ kuuwɑ tɔ,

nɑ mɑ́ pǝsɩ-wɛɣɛ piitim toŋ nyǝm.

Mɑɑ tɔɣɔ pɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ kɛ Siyɔŋ

pʋɣʋ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ ɩnɩ,

hɑlǝnɑ pǝ́ polo tɑm tɔɔ.

8 Yosɑlɛm, nyɑ́ wei nyɑ́ pǝsɑ ɩsɩɩ

tiikilɑɑ kɑlǝkǝŋ tǝfeŋle tɔ,

pɩɩ tʋ-ŋ nyɑ́ toŋ kɑwulɑɣɑ nyǝŋ.

N kɑ́ mǝlɩ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ,

ɩsɩɩ n kɑ wɛʋ tɔ.

Yosɑlɛm mɑɣɑsʋɣʋ nɑ ɩ wɑɑsʋɣʋ

9 Yosɑlɛm yǝlɑɑ mɛ ɩ́ fɛɩnɑ wulɑʋ,

mǝ tɔm tɑsǝlɑɑ sǝpɑ.

Pǝ tɔɔ kɛlɛ ɩ́ mɑkɩ kɑpusi nɑ ɩ́

sɑlǝmǝɣɩ ɩsɩɩ wʋsɑsɩ tɑlɑ ɑhonto?

10 Siyɔŋ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ Sɑlǝmɩ nɑ ɩ́ wii ɩsɩɩ ɑlʋllʋ.

Mpi tɔ, pɩɩ lǝsɩ-mɛɣɛ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ polo tɑɑlɛ, hɑlǝnɑ Pɑpiloni.

Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ kɑ́ wɑɑsɩ-mɛ,

nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-mɛɣɛ mǝ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ.

11 Piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ tɛmɑ kotuɣu kɛ mǝ tɔɔ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔŋ sɩ,

Yosɑlɛm ɩ́ pilisi nɑ pɑ́ pɑɑnɑ ɩ ncɑɑ.

12 Yǝlɑɑ mpɛ pɑ tɑ nyɩ nti Tɑcɑɑ lǝsɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ tɔ.

Ɩ cɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ kpeɣeli-wɛ ɩsɩɩ mǝhɔwɑ kɛ timpi ɩ́ kɑ́ mɑ-wɛ tɔ.

13 Yosɑlɛm yǝlɑɑ mɛ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ hɔ pɑ ŋkpɑŋŋ.

Mɑɑ hɑ-mɛɣɛ toŋ,

ɩsɩɩ nɑʋ wei ɩ wɛnɑ nyǝɣǝlʋɣʋ hǝŋ tɔ.

Yɑɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ɑcʋwɑ tɔ.

Ɩ́ kɑ́ kʋ piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ Tɛtʋ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ mɑɣɑ

wɛnɑʋ sɔsɔɔm mpi ɩ́ kɑ́ kuu tɔ.

14 Pǝnɛntɛ Yosɑlɛm yǝlɑɑ mɛ ɩ́ kpeɣeli

nɑ ɩ́ hɛɛtɩ mǝ tɩ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ.

Pɑ tɔŋɑ-mɛɣɛ kotɑɣɑ tɑm kɛ́.

Pɑ mɑkɩ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ ɩsɛntɑɑ kɛ kpɑ́tʋ́ɣʋ́.

5

Wɑɑsʋlʋ ɩcɑtɛ Pɛtǝlɛhɛm tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Pɛtǝlɛhɛm ɩcɑtɛ nyɑɣɑ Ɩfǝlɑtɑ tɑɑ,

n kɛ́ Yutɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ sǝkpete kɛ́.

Amɑ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ mɑɑ lǝsɩ wei ɩ kɑ́

tiiki Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ mɑ hǝtɛ tɔ.

Pʋntʋ ɩnɩ ɩ lʋlʋɣʋ hoolɑɣɑ lɩɩ sɔsɑɑ tɑɑ kɛ́.

2 Tɑcɑɑ kɑ́ lɔ ɩ yǝlɑɑ,

hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ wɑɑtʋ wei

ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ lʋlɩ pǝyɑɣɑ tɔ.

Mpɑ pɩɩ sɔɔ mpɑ pɑ kuuwɑ tɔ pɑ tɑɑ tɔ,

pɛlɛ pɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ sɔɔsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ tɔɔ.

3 Pǝyɑɣɑ ŋkɛ, kɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ toŋ kɛ kɑɑ

tiikinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑnɑ pɑ tɩ.

Mpi tɔ, ɑntulinyɑ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́

yɔɣɔtǝɣɩ kɑ pǝsʋɣʋ tɔm kɛ́.

4 Nkɛ kɑɑ yelinɑ nɑ tǝ́ hɛɛsɩ.

Pɑɑ Asilii nyǝ́mɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ wɑtɩ tɑ́ tɛtʋ

nɑ pɑ́ sʋʋ tɑ́ tɛɛsɩ tɑɑ.

Tɩɩ kʋsɩ tɑ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tuutuumɑ,

nɑ pɑ́ polo pɑ tɔɔ.

5 Pɑɑ lɛɛkɩ Nimloti Asilii nyǝ́mɑ nɑ toŋ.

Pɑɑ wɑɑsɩ-tʋɣʋ pɑ niŋ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei pɛlɛ

pɑɑ tɛsɩ tɑ́ kɑŋmɑɑɣɑ nɑ pɑ́ wɑtɩ-tʋ tɔ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pǝ sɔɔwɑ lɛlɑɑ tɑɑ tɔ

6 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑkɑɑsɑɣɑ kɑ wɛɛ

piitimnɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ ɩsɩɩ cɔlɔʋ.

Yɑɑ tɛʋ ŋku Tɑcɑɑ yeki nɑ kʋ nɩɩkɩ

nɑ pǝ́ tɑ́ lɩɩnɑ yʋlʋ toŋ tɑɑ tɔ.

7 Pɑɑ wɛɛ toŋ kɛ́,

ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ kɛ tɑɑlɛ wontu hɛkʋ,

yɑɑ heeŋ kɑlǝkʋ tɑɑ.

Pɑɑ timpiɣi pɑ tɔŋ pɑ kpiki pɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ́,

nɑ pɑ́ cǝlɩ, nɔɣɔlʋ ɩɩ lɛɛkǝɣɩ-wɛ.

8 Ɩsɛɣɛlɩ kpɑ nyɑ́ kolontunɑɑ

tǝnɑ nɑ n cǝlɩ-wɛ.

Ɩsɔ kɑ́ wɑkǝlɩ yoou wontu nti yǝlɑɑ wɛnɑ nɑɑni tɔ

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ kɩɩ kɔɔ,

ŋku kʋ tɑɑ mɑɑ kʋ mǝ kpɑɣɑnǝŋ

nɑ mɑ́ wɑkǝlɩ mǝ yoou kɛɛkɛnɑɑ tɔ.

10 Mɑɑ yɔkɩ mǝ ɑcɑlɛɛ

nɑ mǝ koloosi nyǝnɑ.

11 Mɑɑ wɑkǝlɩ nyɑ́ topotopo tǝmɑ,

hɑlɩ pɑ kɑɑ nɑ nyɑ́ tɛɣɛ tʋ́ʋ́.

12 Mɑɑ yɔkɩ mǝ tɩɩŋ nɑ pɛɛ kʋlɑlɑɑnɑ.

Ɩ́ kɑɑ tɑsɑ luŋuɣu kɛ wontunɑɑ

mpɑ ɩ́ lupɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ.

13 Mɑɑ kpɛsɩ mǝ tʋɣʋ ɑlʋnyǝŋkʋ

Asǝtɑtɩ tesikɑ kʋlɑlɑɑɣɑ,

nɑ mɑ́ yɔkɩ mǝ ɑcɑlɛɛ.

14 Mɑɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ,

nɑ mɑ́ lɛɛtɩ piitimnɑɑ mpɑ pɑɑ tʋɣʋnɑ-m tɔ.

6

Tɑcɑɑ kɑlǝnɑʋ kɛ ɩ yǝlɑɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Misee tɔmɑ sɩ:

Ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ tɔm.

Ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ wiinɑ pɔ́ɔ́ŋ

nɑ pulɑsɩ nɑ sɩ́ nɩɩ mǝ nɔɣɔ.

2 Pɔ́ɔ́ŋ, nɑ tɛtʋ kite nyɑ́ wei nn ciɣitiɣi tɔ.

Ɩ́ nɩɩ sɩ Tɑcɑɑ kɑlǝɣǝnɑ ɩ yǝlɑɑ

nɑ ɩ́ pɔɔsǝɣɩ-wɛɣɛ pɑ kʋlɑpʋtʋ sɩ:

3 Mɑ yǝlɑɑ mɛ,

ɩsɑɣɑtʋ ntiɣi mɑ lɑpɑ mɛ?

Wenteɣe mɑ tʋ-mɛ nɑ tǝ́ tɛɛ-mɛ?

Ɩ́ cɔ-m.

4 Anɩ mɑ cɛpɑ-mɛɣɛ mǝ yomle tɑɑ kɛ́ Icipiti.

Mɑ lǝsɑ-mɛ nɑ mɑ́ kpɑ Moisi nɑ Alɔŋ nɑ Mɑlǝyɑm,

nɑ pɑ́ pɑɑsǝnɑ-mɛ.

5 Ɩ́ tɔɔsɩ ɩsɑɣɑtʋ nti Mowɑpʋ wulɑʋ

Pɑlɑkɩ cɑɑkɑɣɑ-mɛɣɛ lɑpʋ tɔ,

nɑ nti Peyɔɔ pǝyɑlʋ Pɑlɑɑm cɔ-ɩ tɔ.

Ɩ́ tɔɔsɩ ɩsǝnɑ mɑ tɛsǝnɑ-mɛɣɛ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ tɔ.

Sitim nɑ Kilikɑɑ pɑ hɛkʋ kɛ mɑ lɑpɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

Mpi Tɑcɑɑ cɑɑnɑ yǝlɑɑ tɔ

6 Ɩ́ pɔɔsǝɣɩ mǝ tɩ sɩ

ye ɩ́ kɔŋ Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ sɛɛʋ,

pǝnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ nɑɑŋ kɛ

ɩ́ kɑ́ lɑpɩ-ɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ,

7 yɑɑ ɩwɑɑŋ tuutuumɑ, nɑ nim kɛ sɔsɔm,

yɑɑ mǝ kɑncɑɑlɑɣɑ piyɑ kɛ mɑ tɑŋɑɑ sɩ

ɩ́ lɑ-m kɔtɑɣɑ nɑ pǝ́cɔ́ mɑ́ tɑɣɑnɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ nɑ?

8 Pɑ sɛɣɛsɑ-mɛɣɛ ɩsǝnɑ mɑ cɑɑkɩ sɩ

ɩ́ tǝŋ tɑmpɑnɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ pɑsɑ

mǝ tɩ nɑ mɑnɑ-mɛ tǝ́ tɔŋ.

Ɩsɔ kɑ́ hʋʋnɑ ŋmɩɩlɑɑ nɑ mʋsʋŋtʋnɑɑ

9 Yutɑ yǝlɑɑ mɛ mpɑ mǝ tǝnɑ

ɩ́ kotɑ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ ɩ́ nɩɩ.

Mɛɣɛ mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ

nɑ mɑ wɑɑsǝɣɩ mpɑ pɑ wɛnɑ mɑ sɔɣɔntʋ tɔ.

10 Pǝ fɛɩ-m teu sɩ

ɑsɑɣɑɑ ɩ́ kɑɑ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ kɛ́

pɑ ŋmɩɩlǝm wɛnɑʋ, nɑ pɑ́ lɑkǝnɑ.

Mɑɑ cɑɑkɩ mǝ mpusi mɑɣɑsǝlɑɣɑ kʋtʋsɑɣɑ.

11 Mɑ kɑɑ hʋlɩ suulu kɛ yǝlɑɑ mpɑ

pɑ lɑkǝnɑ sɑnǝyɑnɑɑ mpɑ pɑ tɑ tǝŋ tɔ.

12 Mʋsʋŋ ɑkpɑɑ kɛ ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ toŋtʋnɑɑ tǝŋǝɣɩ.

Mǝ tǝnɑ ɩ́ kɛ́ tʋsʋlɑɑ.

13 Tɔʋ, mɑ nɑɑlɑ-mɛɣɛ lɑpʋ ntɛ́ mpi

pɩɩ wɑkǝlɩ-mɛ tɔɣɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

14 Ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ ɩ́ kɑɑ hɑɣɑ,

pɑɑ wiliɣi nyɔɣɔsɩ kɛ mǝ tɛɣɛ tɑm.

Pɑɑ mpiɣi ɩ́ kɑ́ ŋmɛsɩ ɩsɩɩ mɑ kɔnɑ

yoou nɑ kʋ wɑkǝlɩ-wɩ.

15 Ɩ́ kɑ́ tuu ɩ́ kɑɑ kʋ,

Ɩ́ kɑ́ mʋlɩ nim, ɩ́ kɑɑ lɑnɑ-wɩ.

Ɩ́ kɑ́ puu sʋlʋm ɩ́ kɑɑ nyɔɔ-wɩ.

16 Wulɑʋ Omili nɑ ɩ pǝyɑlʋ Akɑpɩ,

nɑ ɩ piitim pɑ ɩkpɑtɛ ɩsɑɣɑlɛ kɛ

ɩ́ tɔkɑɑ tǝkem nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ.

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele nɑ mǝ ɩcɑtɛ

pǝsɩ ncɑɑlɛ nɑ pɑ́ woŋiɣi-mɛ.

Ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ mɑ yǝlɑɑ tǝnɑ fɛɛlɛ.

7

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ lɑŋwɑkǝllɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Wɑɩyo, mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ tɛŋʋɣʋ tʋɣʋ kooluɣu

nɑ yʋlʋ polo kʋ tɛɛ nɑ ɩ́ lɑŋ tɔ.

2 Pǝ tɑ kɑɑsɩ yʋlʋ kʋpɑŋ kɛ tɛtʋ tɑɑ.

Yʋlʋkʋlɛ tɔm nɑ tǝmɑ cɛŋʋɣʋ tike kɛ pɑ lɑkɩ.

3 Pɑ kɛ́ cɛcɛnɑɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɑɑ kɛ́.

Akewenɑɑ nɑ́ pɛɛkǝɣǝnɑ pɑ sipɑnɑɑ.

Hʋʋlɑɑ nɑ́ lɑkɩ kʋcɔɔŋ tɔɔ.

Toŋtʋnɑɑ nɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ nti tǝ mɑɣɑ-wɛ tɔ

nɑ pɑ́ kpɛntǝɣɩ nɔɔsɩ.

4 Pɑ tɑɑ kʋpɑŋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ sɔwɑ tʋɣʋ.

Ɩlɛnɑ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ nɑ́ɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ sɔwɑ tiikiyɑ.

Mǝ wɑhɑlɑ kʋyɑkʋ ŋku Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ

kpɑɑlɑɑ tɔɣɔlɔ. Ɩ́ kɑ́ tǝŋ ŋku?

5 Ɩ́ tɑɑ tɛ mǝ tɑɑ nɑ mǝ ɑsǝmɑɑ nɑ mǝ cewɑɑ.

Ɩ́ tɑɑ tɩɩ kuli nɔɣɔ kɛ mǝ ɑlɑɑ kiŋ.

6 Hɑlɩ pǝyɑlʋ tʋʋkɩ cɛcɛ kɛ́,

nɑ pɛɛlɔ nɑ́ɑ́ kʋlǝɣɩ toto tɔɔ,

nɑ poolu ɩɩ cɑɑkɩ pɑŋ.

Pɑɑ wei ɩ kolontunɑɑ ntɛ́

ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ.

7 Amɑ mɑ́ ɩlɛ Tɑcɑɑ tɔɔ kɛ́ mɑ kɛɛsǝɣǝnɑ

nɑ mɑ́ nyǝnǝɣɩ Ɩsɔ wei ɩ wɑɑsǝɣɩ-m tɔ,

ɩ kɑ́ nɩɩ mɑ yɑɑʋ kɛ́.

Tɑcɑɑ kɔnɑ nyʋɣʋ yɑpʋ

8 Hɑɩ, tɑ kolontunɑɑ mɛ ɩ́ tɑɑ pɑɑnɑ-tʋ.

Pɑɑ tǝ hotɑɑ tɔ, tɩɩ tɛ nɑ tǝ́ kʋlɩ.

Pɑɑ tǝ wɛ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ tɔ,

Tɑcɑɑ kɛlɛ tɑ́ nyɑɑlǝm.

9 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ

Tɑcɑɑ ɩ́ kɑlǝnɑ-tʋɣʋ mpʋ nɑ tǝ́ sumɑ.

Mpi tɔ, tǝ wɑkǝlǝnɑ-ɩ kɛ́.

Amɑ wɑɑtʋ kɑ́ kɔɔ,

wei ɩ tɑɑ ɩ kɑ́ tɑɣɑnɩ tɑ́ tɔm tɔ.

Tɩɩ wɛɛnɑ tɑ́ lonɑ,

nɑ ɩ́ mǝŋnɑ-tʋɣʋ nyɑɑlǝm tɑɑ,

nɑ ɩ́ hɑɣɑsɩ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ.

10 Ye tɑ kolontunɑɑ ɩ́ nɑ mpʋ fɛɛlɛ kɑ pɩɩ-wɛ.

Mpi tɔ, mpɛ pɑ pɔɔsɑɣɑnɑ sɩ tɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mǝlɑ ɩsǝnɑ?

Pɩɩ fɛlɩ-wɛɣɛ nɔɔhɛɛ ɩsɩɩ hɑpǝlɛ tɛtʋ,

nɑ tɑ́ɑ́ nyǝnǝɣɩ.

11 Kʋyɑkʋ kɑ kɔɔ, ŋku kʋ tɑɑ pɩɩ tɑɣɑnɩ

mǝ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ koloosi kɛ ŋmɑʋ tɔ.

Pɑɑ tuusi mǝ tɛtʋ toosi kɛ pooluŋ.

12 Ɩlɛ mǝ nyǝ́mɑ kɑ́ lɩɩnɑ pɑɑ timpi.

Pǝ kpɑɣɑʋ Asilii, nɑ Icipiti, nɑ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ tɔ.

Hɑlǝnɑ hɔɣɔlǝŋ teŋkunɑɑ nɔɔsɩ,

nɑ pǝ́ sɩɩnɑ pɔ́ɔ́ŋ.

13 Amɑ pɩɩ kpiisi tɛtʋ yǝlɑɑ nɑ pǝ́ yele-tǝɣɩ

kpɛtɛ kɛ tǝ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ.

14 Tɑcɑɑ, pɑɑsǝnɑ nyɑ́ yǝlɑɑ tɑ́

ɩsɩɩ tiikulu nɑ ɩ kɑlǝkʋ.

Tǝ wɛ tɛsǝpɑɣɑ tɑɑ kɛ́ kpeeŋɑ tɔɔ kɛ́.

Ponɑ-tʋɣʋ tɛtʋ kʋpɑntʋ nti

tǝ cɔɔnɑ-tʋ tɔ tǝ tɑɑ kɛ́ Pɑsɑŋ,

nɑ Kɑlɑɑtɩ, ɩsɩɩ tɩɩ wɛʋ lɔŋtɑɑ tɔ.

15 Lɑ-tʋɣʋ piti tǝmɑ ɩsɩɩ wɑɑtʋ wei

n lǝsɑ-tʋɣʋ Icipiti tɛtʋ tɑɑ tɔ.

16 Piitimnɑɑ kɑ́ nɑ́ tɑ toŋ sɔsɔɔŋ tǝnɑ.

Wɑɑtʋ wei pɑɑ nɑ́ mpʋ tɔ,

pɩɩ liɣiti-wɛ nɑ pɑ́ kpɑ nɔɔsɩ nɑ pǝ́ tɑɑmɩ-wɛ.

17 Pɑɑ tuu mʋsʋɣʋ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ tʋmɑɑ,

nɑ pɑ́ lɩɩ pɑ koloosi ɑcɑlɛɛ tɑɑ,

nɑ pɑ́ kɔɔ Tɑcɑɑ tɑ́ Ɩsɔ nyɑ́ nyɑ́ kiŋ,

nɑ sɔɣɔntʋ nɑ wɑtʋ.

18 Tʋɣʋ nɑkʋlɩ tɑ nǝɣǝsǝnɑ Tɑcɑɑ nyɑ́.

N tɑɣɑnǝɣɩ nyɑ́ yǝlɑɑ kʋkɑɑsɑɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ́.

Nn tɔkǝɣɩ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ tɑm tɔɔ.

Nɑ nyɑ́ luɣu wɛ-tʋ nɑ ń lɑkɩ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ.

19 N kɑ́ nyǝnɩ tɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ,

nɑ ń fɛlɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ nɔɔhɛɛ.

N kɑ́ lɔ-tǝɣɩ hɑtoo teŋku tɑpʋɣʋ tɛɛ.

20 N kɑ́ hʋlɩ nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ kʋpɑŋkʋ kɛ

Apǝlɑhɑm nɑ Yɑkɔpʋ pɑ lʋlʋɣʋ.

Ɩsɩɩ n kɑ sɩɩʋ hɑtoo lɔŋtɑɑ kɛ́ tɑ́ cɔsɔnɑɑ tɔ.

Nɑhum

1

2

3

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

NAHUM

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Pɑ kɛɛsɑ Nɑhum tɔm tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ kolontunɑɑ Asilii nyǝ́mɑ tɔm. Pɑ kɛɛsɑ ɩsǝnɑ Asilii nyǝ́mɑ kolontunɑɑ Pɑpiloni nyǝ́mɑ lɛɛkɑ pɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ Ninifi tɔ. Nɑhum sɩ mpʋ ɩnɩ pǝ kɛ́ Ɩsɔ hʋʋlɛ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩcɑtɛ ntɛ tɩɩ kɛ́ kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝntɛ kɛ́. Tǝ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ nɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. Ninifi ɩcɑtɛ wɛ kɛ ɩsɩɩ toŋ wei ɑntulinyɑ yǝlɑɑ lɑkǝnɑ nɑ Ɩsɔ ɩɩ cɑɑkɩ-ɩ tɔ. Nɑhum sɩ mpʋ ɩnɩ pǝ tǝnɑ pɩɩ sɑɑlɩ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Nɑhum tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ toŋ tɛɛ kʋŋmɑŋmɑm tǝnɑ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ ɑntulinyɑ, titite 1:2-8

Ninifi ɩcɑtɛ yɔkʋɣʋ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ wɑɑsʋɣʋ, titite 1:9–2:3

Ninifi ncɑɑlɛ nɑ tǝ toŋ tɔm, titite 2:4–3:19

1

1 Ɩlǝkɔsɩ ɩcɑtɛ tʋ Nɑhum wei ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɔ, ɩ tɔm tɑkǝlɑɣɑ ntɔ. Kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsɑ Ninifi tɔm nti tǝ tɔɔ Ɩsɔ kulɑɑ nɑ ɩ́ hʋlɩ-ɩ tɔ.

Ɩsɔ kɛ kʋpɑŋ pǝcɔ pɑɑ liɣiliɣinɑ-ɩ

2 Ɩsɔ Tɑcɑɑ cɑɑ kɛ́ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ nɩɩnɑ-ɩ tǝlɑsɩ.

Ɩ hɔŋ mpɑ pɑ kpɛɛsǝɣǝnɑ-ɩ tɔ pɑ ŋkpɑŋŋ.

Ɩ lɛɛtǝɣɩ ɩ kolontunɑɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ.

Ɩɩ hʋlǝɣɩ-wɛɣɛ suulu.

3 Tɑcɑɑ kɛ́ suulu tʋ kɛ́,

Ɩ wɛnɑ tomɑ.

Ɩɩ yeki tɑsǝkǝlɛ tʋ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ hɔm.

Ye ɩ tɔŋ, kɑcuculɑɣɑ ɑnɑɑm kʋlǝɣǝnɑ,

ɩ nɔɔhɛɛ mʋsʋɣʋ ntɛ́ ɩsɔŋmʋntʋ.

4 Ɩ́ holinɑ teŋku, ɩ́lɛ́ ɩ lʋm nyɔɔ kɛ́,

nɑ ɩ́ lɑkɩ nɑ pusi lʋm nyɔɔkɩ.

Pɑsɑŋ nɑ Kɑmɛɛlɩ pǝ nyɩɩtʋ cɑɑ wʋlʋɣʋ.

Lipɑŋ yɑɑyenɑɑ lontilɑɑ.

5 Pɔ́ɔ́ŋ seliɣi ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́,

nɑ pulɑsɩ nɑ́ɑ́ yɔkǝɣɩ.

Tɛtʋ nɑ tǝ tɑɑ yǝlɑɑ seliɣi.

6 Ye Ɩsɔ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ ɑnɩ,

ɑwe kɑ́ sǝŋnɑ?

A mʋɣɩ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ.

Kʋkpɑmǝŋ mɑɣɑmɑɣɑ yɔkǝɣɩ ɩ ɩsɛntɑɑ tɔtɔɣɔ.

7 Amɑ ɩ kɛ́ kʋpɑŋ kɛ́.

Ɩnɩ ɩ wɑɑsǝɣǝnɑ lɑŋwɑkǝllɛ wɑɑtʋ.

Ɩ pɑɑsǝɣǝnɑ mpɑ pɑ cɔɔsǝɣɩ ɩ tɛɛ tɔ.

8 Ye wɑhɑlɑ ɩ́ wɑtɑɑ,

ɩ yɔkǝɣɩ ɩcɑtɛ kɛ́.

Ɩ wɑkǝlǝɣɩ ɩ kolontunɑɑ tǝnɑ,

nɑ ɩ́ lɔɣɔ-wɛɣɛ sǝm sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ.

Tɔmnɑɑ mpɑ pǝ yɔɣɔtǝnɑ Yutɑ nɑ Ninifi nyǝ́mɑ tɔ

9 Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɔkǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ mǝ tɑɑ ye?

Ɩ kɑ́ lɑ nɑ mǝ kolontunɑɑ sɑɑlɩ yem,

pɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ ŋmɑkǝlʋɣʋ.

10 Pɑ wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ sɔwɑ mɛɛlʋɣʋ tǝmɑ tɑɑ tɔ.

Yɑɑ ɩsɩɩ pɑ nyɔɔwɑ nɑ pǝ́ kʋ-wɛ.

Pɑ mʋɣɩ kɔkɔ kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ kʋwʋlʋtʋ.

11 Ninifi ɩcɑtɛ nyɑ́,

nyɑ́ tɑɑ kɛ́ yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ wei

ɩ́ kʋlǝɣɩ Tɑcɑɑ tɔɔ tɔ ɩ lɩɩwɑ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ heelɑ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ:

Pɑɑ kolontunɑɑ wɛ pɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ wɛ tomɑ,

pɑɑ sɑɑlɩ yem kɛ́.

Mɑ yelɑɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ kʋnyɔmǝŋ pɑɣɑlɛ.

Amɑ mɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ mpʋ.

13 Mɑɑ cɛ mǝ ɑlǝkpɑlɑ nɑ mɑ hɛtɩ-mɛɣɛ

kolontunɑɑ ŋmɑkǝlʋɣʋ tɑɑ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ Ninifi nyǝ́mɑ tɔm sɩ:

Ɩ́ kɑɑ wɛɛnɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ yɑɑkǝnɑ mǝ hǝlɑ tɔ.

Mɑɑ yɔkɩ mǝ tɩɩŋ lɛɛsǝŋ kɛ ɩ kutuluɣu tɑɑ.

Ɩ́ tɔŋɑ mǝ pǝlɑɑŋ huluɣu kɛ́.

Mpi tɔ, ɩ́ tɑ́ tɑlɑ pʋlʋɣʋ mɑ ɩsɛntɑɑ.

2

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Ɩɩ nɑɑkɩ tɔm kʋpɑntʋ kpɑɑllʋ

kɔŋnɑ ntɛɣɛ pɔ́ɔ́ŋ nyɔɔŋ tɑɑ.

Hɛɛsʋɣʋ tɔm kɛ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ.

Yutɑ nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ tɔɣɔ Ɩsɔ ɑcimɑ.

Ɩ́ ponɑ-ɩ mpi ɩ́ kɑ sɩɩwɑ sɩ ɩ́ hɑɑ-ɩ tɔ.

Kolontu wei ɩ tʋkɑɣɑ-mɛɣɛ wɑhɑlɑ tɔ,

pǝ pɛlɑ ɩ niŋ, ɩ kɑɑ tɑsɑ mpʋ.

2 Hei Ninifi, kolontu kpɑɑkɩ nyɑ́ tɔɔ.

Ɩ́ kpɑɣɑ yoou wontu,

pɑɑ wei ɩ́ sǝŋ ɩ tǝsǝŋlɛ nɑ ɩ́ feŋ hɑpɛɛ.

Ɩ́ tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ.

3 Tɑcɑɑ kɑ́ mǝŋnɑ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ

kɛ teeli wei pɑɑ wɛnɑ lɔŋ tɔ ɩ tɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ́ pǝsɑ kɛ́ ɩsɩɩ

lɛsɛŋ tʋɣʋ ŋku ŋmɩɩlɑɑ koolɑɑ,

ɩlɛnɑ pɑ́ wɑkǝlɩ tɔ.

Ninifi ɩcɑtɛ wɑkǝlʋɣʋ

4 Kolontunɑɑ kɔŋ kɛ́ nɑ pɑ́ sɛɛsɑ

pɑ kpɑlǝŋ nɑ pɑ wontu kususuutu tǝcǝŋcǝŋ.

Pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ mʋɣɩ kɔkɔ nɑ pɑ́ teɣetiɣi

pɑ ŋmɑntɑɑsɩ kɛ yoou wule.

5 Kɛɛkɛnɑɑ ŋmɑɑkɩ hɑpɛɛ tɔɔ kɛ́,

pɑ tɔŋ nɔnɔɔsɩ tɛɛ,

ɩsɩɩ pɑ lɔɣɔ kɑhulɑsɩ,

yɑɑ tɛʋ nyǝɣǝsʋɣʋ.

6 Ninifi wulɑʋ yɑɑwɑ ɩ yoolɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ

nɑ pɑ́ puki nɑ pǝ́ coki-wɛ.

Kolontu sewɑ nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ koluŋɑ nɑ ɩ́ cɔɔsǝnɑ-kɛ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɑŋsɑ pusi hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ ɩcɑtɛ

nɔnɔɔsɩ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ.

8 Pɑ tɛmɑ ɩcɑtɛ tɔm,

Pɑ kuu tǝ yǝlɑɑ,

Tǝ ɑlɑɑ kpɑ pɑ lɑŋɑ

nɑ pɑ́ cɑsǝɣɩ kɑpusi kɛ sɔsɔm.

9 Ɩsɩɩ lʋm cɑɑtʋɣʋ ɑkɔlɑ nɑ pǝ kpeŋ tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Ninifi nyǝ́mɑ lɩɩ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ pɑ́ seeki

nɑ pɑ́ kpɛɛsǝɣɩ-wɛ sɩ pɑ́ sǝŋ.

Amɑ nɔɣɔlʋ tɑ pǝsɩ.

10 Kolontu kuu wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ.

Pǝnɑ wontu kʋpɑmpɑntʋ pǝ kɑɑwɑ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́,

pǝ fɛɩ tɛm.

11 Pɑ ŋmɩɩlǝɣɩ nɑ pɑ́ kuuki pǝ tǝnɑ

tǝkpɑtɑkpɑtɑ nɑ pɑ́ wɑkǝlǝɣɩ.

Ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ lɔɔkɩ ɑpɑlʋtʋ

nɑ pɑ ɩsɛntɑɑ lɑɣɑsǝɣɩ.

Pɑ nɔɔhɛɛ nukiɣi nɑ pɑ tɔnǝŋ seliɣi.

Ninifi wɛ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ ŋkɑ pǝ kǝlɑɑ tɔ

12-13 Ninifi wɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ ŋku

kʋ tɑɑ kɑ lɩɩkɩ nɑ kɑ́ yɛlɩ nɑ kɑ́ kpɑ wontu

nɑ kɑ́ cǝlɩ nɑ kɑ́ kɔnɑ kɑ ɑlʋ nɑ kɑ piyɑ kɛ

nɑntʋ nɑ kɑ́ sɔɣɔtǝnɑ-kʋ tɔ.

Ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɛmnɑ weɣe nɔɔnɔɔ?

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tomɑ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑɑ pɑɑsǝnɑ Ninifi,

nɑ mɑ́ yele nɑ kɔkɔ nyɑɣɑ ɩ yoou kɛɛkɛnɑɑ,

nɑ pǝ́ kʋ ɩ yoolɑɑ nɑ mɑ́ sɩɩ ɩ lɛɛkʋɣʋ kɛ tǝnɑɣɑ.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ ɩ tillɑɑ ŋmɑkǝlʋɣʋ tɔm nɩɩʋ.

3

Ninifi ɩcɑtɛ mpusi tǝŋsʋɣʋ

1 Ninifi ɩcɑtɛ tɔm tɛɛsǝnɑ mpusi kɛlɛ.

Yʋlʋkʋlɛ nɑ kɑloolɑɣɑ nɑ mʋsʋŋ su tǝ tɑɑ

kɛ́ nɑ tǝ yǝlɑɑ kɛ lɛɛkǝlɑɑ.

2 Ɩ́ nɩɩ tǝ tɑɑ ɑkpɑtɛɛ wulɑ,

nɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ tɑŋ,

nɑ kpɑɣɑnǝŋ ɑcʋwɑ.

3 Kpɑɣɑnǝŋ cɑɣɑlɑɑ nikɑɑ,

nɑ lɑɣɑlɛɛ mʋɣɩ kɔkɔ,

nɑ ŋmɑntɑɑsɩ ŋmɛlǝsǝɣɩ.

Sǝtɑɑ nɑ mpɑ pǝ kʋwɑ tɔ,

pɑ sɔɣɔtɑ pɑɑ timpi.

Pɑ kɑɑ huwɑ huwɑ,

pɑ coki yǝlɑɑ, pɑ fɛɩ kɑlʋɣʋ.

Fɛɛlɛ pɩɩwɑ Ninifi nyǝ́mɑ

4 Ninifi kɛ́ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ kɛ́,

ɩ teu nɑ ɩ topotopo tǝmɑ kɛ ɩ hɔŋɑɣɑnɑ piitimnɑɑ,

nɑ ɩ́ ŋmɑkǝlǝɣɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ tɩɩtʋ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tomɑ tǝnɑ tʋ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ pɑɑsǝnɑ-mɛ nɑ mɑ́ cɛ

mǝ wontu nɑ mɑ́ sɩɩnɑ mǝ luuŋ tɛɛ.

Piitimnɑɑ ɩ́ nɑ́ ɩsǝnɑ pǝ pɑsɑ-mɛ tɔ.

6 Mɑɑ tuu-mɛɣɛ ɑfǝlɑ tɑɑ

nɑ yǝlɑɑ pɑɑkǝnɑ-mɛ.

7 Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ nɑ-mɛ tɔ,

pɑɑ seeki nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ:

Ninifi pǝsɑ ncɑɑlɛ.

Awe nɑ́ wɛnɑ tǝ pǝtɔɔtǝlɛ sɩ ɩ kɑ́ puɣusi-tɛ?

Mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ Tɛɛpɩ ɩcɑtɛ tɔ pɩɩ mɑɣɑnɑ Ninifi nyǝntɛ

8 Ninifi ɩcɑtɛ nyɑ́,

n hʋʋ sɩ n tɛɛ Tɛɛpɩ ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ Nili pɔɣɔ tɑɑ,

nɑ lʋm tɑmɑ-tɛɣɛ kotɑɣɑ nɑ pǝ kentɑ-tɛ tɔ?

9 Yoou ɩ́ tiiwɑ, Ɩtiyopii, nɑ Puti,

nɑ Lipii pɑ kɔŋnɑ nɑ pɑ́ sǝnɑ-tɛ.

10 Pɑɑ nɑ mpʋ,

pɑ kuu pɛlɛ pɑ ɑcɑlɛɛ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ.

Pɑ tʋ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ ɑlukpɑlɑ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ tɛtɛ nɑ pɑ́ tɑlǝnɑ-wɛ.

Pɑ nɑŋɑ pɑ piyɑ kɛ hɑpɛɛ kɔŋkɔmǝŋ tɔɔ.

11 Ninifi pǝ tɑlɑ nyɑɣɑlɛ sɩ,

wʋsɑsɩ ɩ́ kʋ-ŋ sʋlʋm tǝlɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ-ŋ.

N kɑ́ pɛɛkɩ tǝcɔɔsǝlɛ sɩ,

ń fiti nyɑ́ kolontunɑɑ, n kɑɑ nɑ́.

Ninifi ɩɩ pǝsǝɣɩ sɩ ɩ́ kisi

12 Nyɑ́ koloosi ɑcɑlɛɛ wɛ kɛ́

ɩsɩɩ fiki tʋɣʋ pee pɩɩkʋɣʋ,

nɑ pɑ́ nyɑmsɩ-kʋ, nɑ pee hotiɣi tɔɣɔlɑɑ nɔɔsɩ tɑɑ tɔ.

13 Acɑmisi tike kɛ pǝ kɑɑ-ŋ.

Ɩcɑtɛ nɔnɔɔsɩ toŋ nyǝnsɩ,

tʋlǝɣɩ sɩ tǝɣɩ yem.

Mpi tɔ, kɔkɔ nyɑɣɑ kʋkɑlǝsǝŋ.

14 Ninifi nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ lú lʋm.

Ɩ́ puu tɛtʋ, nɑ ɩ́ loo pilikinɑɑ,

nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ koluŋɑ.

15 Amɑ mǝ ɩcɑtɛ kɔkɔ kɑ́ nyɑɣɑnɑ-mɛ,

yɑɑ pɑ́ kʋ-mɛɣɛ yoou tɑɑ.

Pɑɑ wɑkǝlɩ-mɛɣɛ ɩsɩɩ

kɑhʋsɩ tɔkʋɣʋ hɑtʋ tɔ.

Ɩcɑtɛ yǝlɑɑ sɑɑlǝɣɩ yem

Mǝ ɩcɑtɛ yǝlɑɑ kɑ́ nyǝpǝlǝɣɩ kɛ́ ɩsɩɩ kʋtoloŋ sɛsɛkʋ.

16 Mǝ tɑɑtǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ tɛɛwɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ.

Pɑ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ kʋtoloŋ kʋlʋɣʋ tɔ.

Amɑ pǝ sɑɑlɑ yem kɛ́ nɔɔnɔɔ.

17 Mǝ tɔɔ feŋlɑɑ, nɑ mǝ ɑkewenɑɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ

kʋtoloŋ cɑkʋɣʋ koluŋɑ pɔɣɔlɛɛ

tɑɑ kɛ́ wɑtʋ wɑɑtʋ tɔ.

Ilim hɑŋǝɣɩ ɩlɛnɑ kʋ́ yɑ,

n tɑ nyɩ timpi kʋ tɛɛnɑɑ tɔ.

Asɑlɑʋ wei ɩ fɛɩ tɑɣɑnʋɣʋ tɔ

18 Asilii wulɑʋ,

nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ toowɑ tɑm tɔɔ tom.

Nyɑ yoolɑɑ sɔsɑɑ nɑ́ hǝntɑɑ nɑ pǝ sumɑ.

Nyɑ́ yǝlɑɑ yɑ pɔ́ɔ́ŋ tɑɑ,

nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ kpeɣeluɣu.

19 Pǝ kʋ-ŋ ɩsɑɣɑkʋɣʋ kɛ́.

Pǝ́cɔ́ nyɑ́ wɑkǝlʋɣʋ kɑɑ tɑɣɑnɩ.

Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ nɩɩ nyɑ́ tɔm tɔ,

pɑɑ kpɑsɩ ɑmʋkǝŋ kɛ́.

Mpi tɔ, yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɣɔnɑ nyɑ́ yʋlʋkʋlɛ

tɑm nyǝntɛ ntɛ́ tǝ kʋnyɔŋ.

Hɑpɑkuku

1

2

3

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

HAPAKUKU

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Hɑpɑkuku nɑɑkɩ ɩsǝnɑ yǝlɑɑ ɩɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ pɑ́ pǝntǝɣɩ nɑ Ɩsɔ sumɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔkɩ wɑhɑlɑ kɛ pǝ tɔɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ pɔɔsǝɣɩ Ɩsɔ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ Ɩsɔ kɛ́ siɣisulu nɑ yǝlɑɑ lɑkɩ mpi pǝ tɑ siɣisi tɔ nɑ ɩ́ sumɑ? Amɑ Ɩsɔ nɑ́ cɔɔkɩ sɩ, wɑɑtʋ wɛɛ wei ɩ tɑɑ ɩnɩ ɩ́ kɑ́ hʋʋnɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ pǝntǝlɑɑ tɔ. Pǝ tɔɔ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɩ́ cɑɣɑnɑ tʋnɑʋ nɑ ɩ́ tɑŋ wɑɑtʋ wei Ɩsɔ hʋʋnɑʋ kɑ́ tɑlɑ tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Hɑpɑkuku tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Misee wiinɑʋ kɛ Ɩsɔ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɔʋ, titite 1:1–2:6

Mpusinɑɑ kɑkpɑsɩ, titite 2:7-20

Yʋlʋ ɩ́ tɑŋ Ɩsɔ wɑɑsʋɣʋ nɑ nɑɑni, titite 3

1

1 Tɔmnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ kulɑɑ nɑ ɩ́ hʋlɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Hɑpɑkuku tɔ.

Hɑpɑkuku yɑɑkɩ Ɩsɔ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ

tɛlǝsʋlʋ Hɑpɑkuku wiinɑ Tɑcɑɑ sɩ:

Hɑtoo, mɑ yɑɑ-ŋ sɩ ń wɑɑsɩ-tʋ

sɩ pɑ lɑkɩ-tʋɣʋ mʋsʋŋ tɔ, pǝlee kɛ́ n kɑ́ cɔ-m?

3 Ɩsǝnɑɣɑ n kɑ́ tisi nɑ mɑ́ nyǝnǝɣɩ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ?

Nɑ nyɑɑ nyǝnǝɣɩ mpi pǝ tɑ siɣisi tɔ?

Mpi tɔ, ŋmɑkǝlʋɣʋ nɑ mʋsʋŋ,

nɑ yooŋ nɑ hʋʋlɛ tike kɛ yǝlɑɑ lɑkɩ.

4 Nɔɣɔlʋ ɩɩ tɑsǝɣɩ kiiŋ kɛ tǝŋʋɣʋ.

Pǝ́cɔ́ pɑɑ hʋlǝɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ ɑ lonte tɑɑ.

Asɑɣɑɑ ntɛ́ tɑmpɑnɑ nyǝ́mɑ,

nɑ hʋʋlɛ wɑkǝlǝɣɩ.

Pɑpiloni nyǝ́mɑ wɑtɑɑ

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ cɔwɑ sɩ:

Ɩ́ nyǝnɩ piitimnɑɑ nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-mɛ.

Mpi tɔ, tǝmlɛ nɑtǝlɩ tɩɩ lɑ nɑ ɩ́ nɑnɑ mǝ ɩsɛ.

Hɑlɩ ye pɑɑ heelɑ-mɛɣɛ pǝ tɔm,

mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑɑ tisi.

6 Mɑɑ kɔnɑ Pɑpiloni kpɑŋtʋnɑɑ mpɛ.

Pɑ fɛɩ nɔɣɔlʋ pǝtɔɔtǝlɛ.

Pɑ cɔɔkɩ ɑntulinyɑ tǝnɑɣɑ nɑ pɑ́ lɛɛkǝɣɩ lɛlɑɑ tɛtʋ.

7 Pɑ tɔm wɛ sɔɣɔntʋ kɛ́.

Kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́ pɑ tʋɣʋnɑ mpi pɑ cɑɑkɩ lɑpʋ tɔ.

8 Pɑ kpɑɣɑnǝŋ lɔŋlɔŋ lɑpʋ tɛɛ kpooŋ.

Pɑ kǝlɑ toŋ kɛ sʋnsʋmʋɣʋ ŋku nyɔɣɔsɩ pɩɩwɑ tɔ.

Ye pɑ lɩɩnɑ pooluŋ pɑ kpɑɣɑnǝŋ ŋmɑɑkɩ kɛ́.

Ɩ́ kʋlǝɣɩ hʋntʋ kɛ́ ɩsɩɩ hɛkǝlɛ tiliɣi kɑmpɑɣɑ wɑɑlɩ.

9 Wontu kuuu kɛ pɑ kɔŋ pɑɑ nyǝɣǝsǝɣɩ.

Pɑ kuuki sɑlǝkɑtʋnɑɑ kɛ tuutuumɑ ɩsɩɩ kɑnyǝŋɑ pee.

10 Pɑ footiɣi ɑwulɑɑ nɑ pɑ́ woŋiɣi tɛtʋ tɔkǝlɑɑ.

Koloosi ɑcɑlɛɛ ɩɩ kɑɣɑtǝɣɩ-wɛ.

Pɑ loŋ hɑpɛɛ kɛ koloosi ɑcɑlɛɛ kilɑ kɛ́,

nɑ pɑ́ lɛɛkǝɣɩ-yɛ.

11 Pɑ hɔkɑ tɑm kɛ́ ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ.

Akpɑlɑ kɛ pɑ tɛɛlǝɣɩ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ yɑɑkɩ Ɩsɔ kɛ́ tɔm nɑɑlɛ nyǝm

12 Hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ tɑɑ,

Tɑcɑɑ nyɑ́ kɛnɑ mɑ Nɑŋŋtʋ.

Ɩlɛ tǝ kɑɑ sɩ.

Hɑɩ, nyɑɣɑlɛ mɑ kentulu.

Nyɑ́ kɔnnɑ tɑ́ kolontunɑɑ pɑnɛ sɩ,

n hɔŋnɑ tɑ́ ŋkpɑŋʋɣʋ.

13 Amɑ nyɑ́ ɩsɛ ɩɩ nyǝnǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ yɑɑ mʋsʋŋ.

Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n sumnɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑ

pɑ wɑkǝlǝɣɩ kʋpɑmɑ tɔ?

Pǝyele pɛlɛ pɑ lɑpǝnɑ sɑnɑ.

14 Pepe tɔɔ kɛ́ n nyǝnǝɣɩ yǝlɑɑ ɩsɩɩ tiinɑ.

Yɑɑ ɩsɩɩ filifilinɑɑ mpɑ pɑ fɛɩnɑ pɑɑsǝnlʋ tɔ?

15 Pɑpiloni nyǝ́mɑ kpɑ yǝlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ kulɑɣɑ.

Yɑɑ ɩsɩɩ puluɣu puukuɣu tinte tɔ.

Pɑ lɑŋɑ hʋlʋmɑɑ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ.

16 Pɑ lɑɑwɑ pɑ puluŋ nɑ pɑ́ wɔ pǝ tulɑɑlʋnɑɑ.

Mpi tɔ, ɩnǝɣɩ pɑ wɑɑkǝnɑ,

nɑ pɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ kʋpɑŋkɑ.

17 Pɑ kɑɑ hɛɛsɩ piitimnɑɑ lɛmpɑ

kʋɣʋ nɑ pɑ lɑɣɑlɛɛ kɛ mpʋ?

2

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɑsɑɑ sɩ:

Mɑɑ cɑɣɑ mɑ tǝtɑŋlɛ nɑ mɑ́ feŋiɣi.

Ɩlɛnɑ mɑ́ nɩɩ nti Ɩsɔ kɑ́ cɔ-m mɑ kʋsǝlǝmʋtʋ tɔɔ tɔ.

Siɣisilu nɑ ŋmɑkǝllʋ pɑ tɔm

2 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ cɔ-m sɩ:

Nmɑɑ nti mɑ kulɑɑ nɑ mɑ hʋlɩ-ŋ tɔ.

Tʋ-tǝɣɩ kpɑɑtɑnɑɑ tɔɔ kɛ́ teu,

nɑ pɑɑ wei ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ kɑlɑ-tɩ.

3 Tɔm ntɩ tǝ wɑɑtʋ tɑ tɑtɑ kɛ́ sɩ tǝ lɑ.

Amɑ pɑ sɩɩ tǝ wɑɑtʋ kɛ́.

Ɩlɛ tɑŋ-tɩ nɑ nɑɑni.

Tɩɩ leeli kɛ́ tǝ kɑɑ sɑɑlɩ.

4 Nmɑɑ sɩ ɩsɑɣɑʋ sɑɑlǝɣɩ yem kɛ́.

Amɑ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ nɑ́ wɛnɑ weesuɣu kɛ ɩ tɑɑ tɛm tɔɔ.

5 Wɛnɑʋ kɛ́ ɑsolɑ kɛ́.

Mpi tɔ, kɑlɑmpɑɑnɩ yǝlɑɑ ɩɩ hɛɛsǝɣɩ.

Pɑ wɛ hiliŋ kɛ́ ɩsɩɩ ɑtɛtǝlɛ.

Pǝyele pɑɑ hɑkɩ, ɩsɩɩ sǝm.

Pɑ lɛɛkǝɣɩ piitimnɑɑ nɑ pɑ́ puki,

nɑ pɑ́ ŋmɑkǝlǝɣɩ-wɛ.

6 Piitimnɑɑ mpɑ pɑɑ kǝlɑɑ tɔ

pɛlɛ pɑɑ kʋlɩ pɑ ŋmɑkǝllɑɑ tɔɔ.

Mpusinɑɑ kɑkpɑsɩ

Pɑɑ tʋʋ-wɛ sɩ mpusi wɛ pɑ tɔɔ kɛ́.

Ɩsɩɩ pɑ lɛɛkʋɣʋ lɛlɑɑ nyǝm nɑ pɑ́ kɑɑkɩ

nɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ-wɛɣɛ kǝmlɛ tɔ,

pǝlee kɛ́ pɑɑ yele mpʋ ɩnɩ pǝ lɑpʋ?

7 Mǝ kǝmɑ nyǝ́mɑ kɑ́ mǝlɩ

mǝ tɔɔ nɑ pɑ́ lɛɛtɩ-mɛ.

8 Ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ lɛɛkɑ lɛlɑɑ tɔɣɔ,

pɑɣɑlɛ kɑ lɛɛkɩ-mɛ mpi pǝ tɔɔ tɔ,

ɩ́ lɑpɑ tɛtʋnɑɑ nɑ ɑcɑlɛɛ kɛ mʋsʋŋ nɑ ɩ́ kʋ-wɛ.

9 Mpusi wɛ mǝ tɔɔ kɛ́.

Mpi tɔ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ kɑsǝyɑɣɑ ɑsilimɑ nyǝŋkɑ sɩ

yǝlɑɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ-mɛɣɛ sɔsɑɑ.

Pɑɑ nɑ mpʋ nɑ ɩ́ hʋʋkɩ sɩ

mǝ toŋ kɑ́ lǝsɩ-mɛɣɛ wɑkǝlʋɣʋ tɑɑ.

10 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́

lǝsǝnɑ fɛɛlɛ nɑ ɩ́ tʋ mǝ tɩ.

Ɩ́ kʋ yǝlɑɑ tuutuumɑ,

nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ mǝ tɩ.

11 Pɑɑ koloosi tɑɑ pɛɛ,

ɩsɩɩ ɑ mɑpɑ kɑpusi nɑ ɑ́ pɔɔsɩ-mɛ

nɑ lɔtɑsɩ nɑ́ɑ́ tisi.

12 Mpusi wɛ mǝ tɔɔ kɛ́.

Mpi tɔ, yʋlʋkʋlɛ nɑ ŋmɑkǝlʋɣʋ kɛ ɩ́ sɩɩkǝnɑ ɑcɑlɛɛ.

13 Pǝ tɔɔ kɛ́ piitimnɑɑ tǝmlɛ nyɑɣɑ kɔkɔ.

Pɑ wɑhɑlɑ sɑɑlɑ yem.

Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ Atɛ nɑ ɩsɔtɑɑ tʋ Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ́.

14 Yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ tɛ nɑ pɑ́ nyɩ Tɑcɑɑ teeli tʋ kɛ́.

Pɑɑ nyǝmɩ-ɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ teŋku lʋm wɑɑsʋɣʋ

kɑnyǝŋɑ tɔɔ tɔ.

15 Mpusi wɛ mǝ tɔɔ kɛ́.

Mpi tɔ, ɩ́ tʋɣɩ mǝ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ kɛ sʋlʋm kɛ sɔsɔm.

Pǝ kʋɣɩ-wɛ nɑ pɑ kʋtɔɣɔlǝm cɛ,

nɑ pǝ yele-wɛɣɛ kpɛlɑ,

ɩlɛnɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ.

16 Fɛɛlɛ kɛ ɩ́ nɑŋǝɣɩ nɑ ɩ́ tɑɑkɩ mǝ tokuŋ.

Pǝ tɑɣɑ teeli,

mɩɩ nyɔɔ-wɩ nɑ ɩ́ sǝŋ kpɛlɑ.

Tɑcɑɑ kɑ́ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́,

nɑ ɩ́ tʋ-mɛɣɛ wɑhɑlɑ nɑ toŋ.

Ɩ́ kɑ́ pǝsɩ tɛtɛlɑtɑɑ.

17 Ɩsɩɩ pɑ sɛtʋɣʋ Lipɑŋ hɔtʋɣʋ kɛ mʋsʋŋ tɔ,

pɩɩ mǝlɩ mǝ nyɔɔŋ tɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ́ kpiisɑ tɑɑlɛ wontu.

Ɩ́ kʋ yǝlɑɑ.

Ɩ́ lɑpǝnɑ toŋ kɛ tɛtʋ tɑɑ ɑcɑlɛɛ yǝlɑɑ.

Pɩɩ nyɑɑsɩ mǝ pʋntʋ.

18 Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ luki tɩɩŋ kɛ nyǝɣǝtʋ?

Ɩ́ sɑɑkǝɣɩ-ɩ tɑɑsɩ,

nɑ ɩ́ puɣusiɣinɑ mǝ tɩ.

Ɩ́ tʋɣɩ mǝ niŋ kʋlɑpǝm kɛ nɑɑni,

ɑnɩ pǝlɛ pɩɩ yɔɣɔtǝɣɩ?

19 Mpusi wɛ mǝ tɔɔ kɛ́.

Mpi tɔ ɩ́ yɑɑkɩ tɑɑkukulɑɣɑ sɩ kɑ́ fe,

nɑ ɩ́ tɔŋ pǝlɛ sɩ tǝ́ kʋlɩ.

Pǝ́cɔ́ pǝ tɑɑ pʋlʋpʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ pǝ́ heeli-mɛɣɛ nɑtǝlɩ.

Pɑɑ nɑ ɩ́ wɑɑsɑ tɩɩŋ ɩnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ wʋlɑ nɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ tɔ.

Ɩ fɛɩnɑ weesuɣu nɑkʋlɩ.

20 Amɑ Tɑcɑɑ nɑ́ wɛ ɩ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́.

Antulinyɑ yǝlɑɑ mɛ ɩ́ su.

3

Hɑpɑkuku sǝlǝmʋɣʋ nɑ Ɩsɔ wɑɑsʋɣʋ

1 Wiinɑʋ mpi Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Hɑpɑkuku wiinɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ:

2 Hɑɩ Ɩsɔ, Tɑcɑɑ,

pɑ yɔɣɔtɑ nyɑ́ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ tɔm nɑ mɑ́ nɩɩ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ nyɑŋnɑ-ŋ.

Lɑ tɑ́ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ tǝmɑ ɑnɩ ɑ tɑkɑnɑɑ nɑ yǝlɑɑ nɑ́.

Pɑɑ pɩɩ wɛɛ sɩ, ń mʋ pɑ́ɑ́nɑ́, hʋlɩ-tʋɣʋ suulu.

3 Ɩsɔ lɩɩnɑ Temɑŋ,

Ɩsɔ Nɑŋŋtʋ lɩɩnɑ Pɑlɑŋ pʋɣʋ tɔɔ.

Ɩ teu nɑɑkɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́,

nɑ ɑtɛ nyǝm sɑŋɩ-ɩ.

4 Ɩ kɔŋ nɑ ɩ́ mʋɣɩ kɔkɔ nɑ ɩ niŋ tɑɑ

timpi ɩ tomɑ lɩɩkǝnɑ tɔ pǝ ŋmɛlǝsǝɣɩ.

5 Kʋtɔŋ wɛ ɩ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ nɑ ɩ wɑɑlɩ.

6 Ye ɩ sǝŋɑɑ, tɛtʋ seliɣi kɛ́.

Ye ɩ nyǝnǝɣɩ,

kolontunɑɑ huɣutiɣi pɑ lotu kɛ nɑ sɔɣɔntʋ.

Tɑm tɔɔ pɔ́ɔ́ŋ nɑ́ seliɣi.

Lɔŋtɑɑ pulɑsɩ nsi sɩ tɔɔ ɩ tɔŋɑɣɑ tɔ sɩ yɔkǝɣɩ.

7 Mɑ nɑwɑ Kusɑŋ nyǝ́mɑ lɑŋwɑkǝllɛ

nɑ Mɑtiyɑŋ nyǝ́mɑ sɔɣɔntʋ.

8 Tɑcɑɑ, pusi tɔm kpɑnɑ-ŋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ?

Yɑɑ teŋku yelinɑ nɑ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́ huu?

N cɑɣɑ ɩsɔŋmʋntʋ kɛ́ ɩsɩɩ yoou kɛɛkɛ,

nɑ ɩ kpɑɣɑnǝŋ pukinɑ-ŋ ɑkɑɩtʋ tɑɑ.

9 N kpɑɑsɑ nyɑ́ tɔɔʋ.

Nyɑ́ nyǝmɑ wɛ ɩsɩɩ mpusi tǝŋsʋɣʋ.

Tɛtʋ hɑɑ nɔɣɔ nɑ pusi lɩɩ.

10 Ye pɔ́ɔ́ŋ ɩ́ nɑ-ŋ ɩ seliɣi kɛ́,

nɑ tɛʋ hɩɩkɩ tɛtʋ tɔɔ.

Teŋku sɔsɔ sʋʋ wulɑ,

nɑ ɩ lʋm sǝŋǝɣɩ ɩsɩɩ koloosi.

11 Nyɑ́ nyǝmɑ kʋtɔtɔnɑ nyɑɑlǝm,

nɑ nyɑ́ ŋmɑntɑɑɣɑ ŋmɛlǝsʋɣʋ,

sǝŋsǝɣɩ ilim nɑ ɩsɔtʋ pɑ tɔntɛ kɛ́.

12 Ye pɑ́ɑ́nɑ́ ɩ kpɑ-ŋ,

n cɔɔkɩ tɛtʋ kɛ́ nɑ ń nɑŋtɩ piitimnɑɑ.

13 N puki nyɑ́ yǝlɑɑ nɑ pɑ wulɑʋ

wei n kpɑwɑ tɔ pɑ wɑɑsʋɣʋ.

Ɩlɛnɑ ń kʋ ɑsɑɣɑɑ nyʋɣʋ tʋ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ.

14 Kolontunɑɑ nyǝmɑ́ kɛ n tʋlǝɣǝnɑ pɑ nyɔɔŋ.

Pɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ kɑcuculɑɣɑ.

Pɑ huliɣi sɩ pɑ́ yɑsɩ-tʋ.

Pɑ kiisiɣi lɑŋhʋlʋmlɛ kɑkiisɑsɩ.

Pɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ pɑ́ kʋ-tʋ.

15 N cɔɔkǝnɑ nyɑ́ kpɑɣɑnǝŋ kɛ

teŋku lʋm koloosi sɔsɔɔnsɩ tɑɑ kɛ́.

16 Mɑ nɩɩ kɔkɔtɛ ńtɛ́ tǝ tǝnɑ nɑ mɑ lɑŋlɛ pǝsɩ.

Sɔɣɔntʋ kpɑ-m nɑ mɑ ntompee seliɣi.

Mɑ tɔnʋɣʋ kɑwɑ,

mɑ tʋnɑ hoowɑ nɑ mɑ́ wɩɩ sǝŋʋɣʋ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ su nɑ mɑ́ tɑŋɑ tɑ tɔɔ kʋllɑɑ

ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm kʋyɑkʋ.

17 Fikinɑɑ nɑ lɛsɛŋnɑɑ nɑ Olifinɑɑ pǝ tɩɩŋ nɑ́ kisɑ lʋlʋɣʋ.

Tɑwɑ kʋhɑlǝm nɑɑ lɑkɩ.

Heeŋ nɑ nɑɑŋ pǝ tɛmɑ.

18 Amɑ Tɑcɑɑ hɑɑnɑ mɑɣɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Mɑ nɩɩ leleŋ kɛ Ɩsɔ wɑɑsʋlʋ tɔɔ.

19 Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɛlɛ mɑ toŋ.

Ɩnɩ ɩ hɑnɑ-m tɔntɛ nyǝm ɩsɩɩ nɑm,

nɑ mɑ́ tɔŋ pulɑsɩ tɑɑ.

Yontu tǝnɛɣɛ pɑ yoonɑ sɑŋkʋ nɑ tǝ wɛ yonyoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yontunɑɑ tɑɑ.

Sofoni

1

2

3

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

SOFONI

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Yutɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ Sofoni tɛlǝsɑɣɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ wulɑʋ Sosiyɑsɩ pɔɔlɛ tɑɑ. Wulɑʋ ɩnɩ ɩ kpiisinɑ tɩɩŋ nɑ tǝlɑɑlɛnɑɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ ɩsɔsɛɛʋ, nɑ ɩ́ tʋlɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nte pɑɑ tǝkɑɑ tɔ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ. Sofoni heelɑ piitimnɑɑ lɛlɑɑ sɩ Ɩsɔ hʋʋlɛ kɔŋ. Amɑ wɑɑtʋ kɔŋ wei ɩ tɑɑ Tɑcɑɑ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ Yosɑlɛm tɔ. Piitimnɑɑ mpɑ pɑɑ pɑsɑ pɑ tɩ tɔ pɑɑ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Sofoni tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ kɑ hʋʋnɑ Yutɑ tɛtʋ nɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ, titite 1:1–2:3

Ɩ kɑ wɑkǝlɩ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ Yutɑ tɔ, titite 2:4-15

Ɩsɔ kɑ́ mǝŋnɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ kɛ pɑ wule tɑɑ, titite 3

1

1 Yutɑ wulɑʋ Sosiyɑsɩ wei ɩ kɛ́ Amoŋ pǝyɑlʋ tɔ. Ɩ pɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝnɑ Sofoni. Ɩsekiyɑsɩ lʋlǝnɑ Amɑliyɑ nɑ Amɑliyɑ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Ketɑliyɑ, nɑ Ketɑliyɑ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Kusi, nɑ Kusi nɑ́ɑ́ lʋlɩ Sofoni. Tɔm nti Ɩsɔ heelɑ-ɩ tɔɣɔlɛ sɩ:

Tɑcɑɑ hʋʋlɛ kʋyɑkʋ tɔm

2 Mɑɑ kʋ tɛtʋ tɔɔ weesuɣu nyǝm tǝnɑ.

3 Pǝ kpɑɣɑʋ yǝlɑɑ, nɑ sumɑsɩ,

nɑ tiinɑ, nɑ wontu tǝnɑ tɔ.

Mɑɑ wɑkǝlɩ ɑsɑɣɑɑ nɑ pɑ kpɑɩ tǝmɑ.

Pǝ kɑɑ kɑɑsɩ nɔɣɔlʋ.

Ɩsɔ kɑ hɔ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ ŋkpɑŋŋ

4 Mɑɑ hɔ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm pǝ yǝlɑɑ ŋkpɑŋŋ.

Mɑɑ kpiisi tʋɣʋ Pɑɑlɩ nɑ kʋ kɔtǝlɑɑ tǝnɑ.

5 Mɑɑ kʋ mpɑ pɑ kpɑɑkɩ kutuluŋ tɔɔ kɛ́ ɑhoo tɔ.

Pǝ tɛ yǝlɑɑ lɑɑkɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kɛ́ pǝ́cɔ́ pɑ sɛɛkɩ-m.

Anɩ pɑ tuukinɑ mɑ hǝtɛ nɑ tʋɣʋ Milikom nyǝntɛ.

6 Mɑɑ wɑkǝlɩ mpɑ pɑ hɑɑkɩ-m siɣile tɔ.

Mpi tɔ, pɑɑ pɛɛkǝɣɩ-m pǝ́cɔ́ pɑɑ cɑɑkɩ mɑ luɣu nyǝntʋ.

7 Ɩ́ su, mɑ hʋʋlɛ kʋyɑkʋ kpɛɣɛtɑɑ.

Mɑ tɛmɑ kɔtɑsɩ tɔɣɔnɑɣɑ sɑɑʋ.

Mɑ tɑɣɑnɑ mpɑ mɑ yɑɑwɑ tɔ.

8 Wʋlɛ ntɛɣɛ mɑɑ hɔ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ wulɑʋ piyɑ pɑ ŋkpɑŋŋ.

Pɑɑ mpɑ pɑ kɛɛkǝnɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ tɔ pɑ ŋkpɑŋŋ tɔtɔ.

9 Mpɑ pɑ ŋmɑɑkɩ nɔnɔkpete ɩsɩɩ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ tɔ.

Pǝyele pɑ suuliɣi pɑ tʋɣʋ kutuluŋ,

kɛ wɛnɑʋ mpi pɑ ŋmɩɩlǝnɑ yʋlʋkʋlɛ tɔ.

Mɑɑ hɔ pɑ ŋkpɑŋŋ.

10 Kʋyɑŋkuɣu pɑɑ nɩɩ yoou kɑkiisɑsɩ

sɔsɔɔnsɩ kɛ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ,

kɛ nɔnɔɣɔ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ tiinɑ nɔnɔɣɔ tɔ kɑ kiŋ.

Pɑɑ nɩɩ lɑŋwɑkǝllɛ wulɑ kɛ ɩcɑtɛ hɔɣɔlʋɣʋ kʋfɑlʋɣʋ tɑɑ.

Pɑɑ nɩɩ tɔtɔɣɔ ɑcufu sɔsɔ kɛ pulɑsɩ tɔɔ.

11 Ɩcɑtɛ pǝtɛɛ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ wii teu.

Mpi tɔ, mɑɑ kpiisi tɑɑtǝlɑɑ tǝnɑ.

12 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ kpɑɣɑ fǝtǝlɑ

nɑ mɑ́ pɛɛkɩ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tɑɑ.

Mɑɑ yoonɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ cɑɣɑnɑ pɑ tɩ

ɩsɩɩ sʋlʋm tɑɣɑtʋ kɛ ɑtiŋkpɑ tɑɑ tɔ.

Pǝ tɛ yǝlɑɑ tɔŋnɑ sɩ mɑɑ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ.

Pɑɑ kʋpɑntʋ pɑɑ ɩsɑɣɑtʋ.

13 Pɑɑ lɛɛkɩ pɑ wɛnɑʋ nɑ pɑ́ yɔkɩ pɑ tɛɛsɩ.

Pɑɑ ŋmɑ kʋfɑsɩ yɑɑ.

Amɑ pɑ kɑɑ sʋʋ sɩ tɑɑ.

Pɑɑ sɔ lɛsɛŋ tɩɩŋ.

Amɑ pɑ kɑɑ tǝŋ pǝ sʋlʋmɑɣɑ.

Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sofoni tɑsɑɑ sɩ:

Tɑcɑɑ hʋʋlɛ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ kpɛɣɛtɑɑ kɛlɛ.

Kʋ tɔŋɑ kɔntɛ kɛ lɔŋlɔŋ kɛ́.

Ye kʋ tɑlɑɑ,

yǝlɑɑ kɑ́ wii nɑ pǝ́ kpɛnnɑ yoolɑɑ tɑɑ yoolɑɑ.

15 Mpi tɔ, kʋ kɛ́ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ kʋyɑkʋ kɛ́.

Yǝlɑɑ lɑŋɑ kɑ́ wɑkǝlɩ tǝtɔɣɔtɔɣɔ kɛ́ pǝ wule ńtɛ́.

Pɩɩ yɔkɩ nɑ pǝ yele ncɑɑ.

Ɩhunte kɑ́ kpɑ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ ɑnɑɑm nyɑlɑ.

16 Yoolɑɑ kɑ́ hʋlɩ ɑkɑntɛɛ.

Pɑɑ yɑɣɑ yoou kɑkiisɑsɩ.

Pɑɑ yoonɑ koloosi ɑcɑlɛɛ nɑ ɑ tǝfeŋle.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑɑ pɛtɩ yǝlɑɑ kɛ lɑŋwɑkǝllɛ tɑɑ.

Ɩ́ kɑ́ tutiɣi kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋmɑɑ.

Mpi tɔ, ɩ́ wɑkǝlǝnɑ-m tɔ pǝ tɔɔ.

Mǝ cɑlǝm kɑ́ yɑ ɩsɩɩ mʋsʋɣʋ,

nɑ mǝ nɑntʋ tɑsɑ ɩsɩɩ hute.

18 Mǝ liɣitee yɑɑ mǝ wʋlɑ kɑɑ pǝsɩ

nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-mɛɣɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ wule.

Mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɔkɔ kɑ nyɑɣɑ tɛtʋ tǝnɑ.

Mɑɑ kpiisi tǝ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ.

2

Tǝpɑsǝlɑɑ yɑɑʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sofoni tɔmɑ sɩ:

Fɛɛlɛfɛɩ nyǝ́mɑ mɛ.

Ɩ́ kpɑ mǝ tɩ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ mǝ tɑɑ.

2 Pǝ tɑɑ yɑsɩ-mɛ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ tɑɑ,

nɑ pǝ́cɔ́ pɩɩ tɑkɩ kʋyɑkʋ ŋku Tɑcɑɑ kɑ́ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́

sɔsɔɔnɑ tɔ.

3 Tɛtʋ tɑɑ tǝpɑsǝlɑɑ mɛ mpɑ ɩ́ tɔkǝɣɩ Ɩsɔ kiiŋ kɛ teu tɔ.

Ɩ́ kɛɛsǝnɑ Tɑcɑɑ tɔɔ.

Ɩ́ tɔkɩ mǝ tǝpɑsʋɣʋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ.

Ntɑnyɩ pɩɩ kenti mǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋyɑkʋ wule.

Ilim tǝtʋlɛ tɔɔ nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm

4 Kɑsɑ ɩcɑtɛ kɑ́ pǝsɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ.

Asǝkɑlɔŋ nyǝntɛ kɑ́ yɔkɩ.

Pɑɑ tɔɣɔnɩ Asǝtɔtɩ yǝlɑɑ kɛ ilim tɑɑ.

Pɑɑ lǝsɩ Ɩkoloŋ nyǝ́mɑ.

5 Kǝlɛtɩ nyǝ́mɑ mɛ mpɑ ɩ́ kɔmɑ teŋku nɔɣɔ tɔ,

mpusi wɛ mǝ tɔɔ kɛ́.

Tɑcɑɑ sɩ: Mɑɑ kpiisi Filiisi nyǝ́mɑ nɑ pɑ tɛtʋ tǝnɑ.

6 Mǝ tɛtʋ kɛ teŋku nɔɣɔ tǝnɑ kɑ́ pǝsɩ tɔlɑ tǝtɔɣɔlɛ.

Tiikilɑɑ kɑ́ tɔŋ tǝ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑ pɑ heeŋ tǝtǝkǝlɛ.

7 Yutɑ yǝlɑɑ kʋkɑɑsɑɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ.

Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ tiikiɣi mǝ kɑlǝkǝŋ,

ɩlɛnɑ ɩ́ puki Asǝkɑlɔŋ nɑ ɩ́ sʋʋkɩ tɑɑnɑsɩ.

Mǝ Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ́ yoonɑ mǝ nɔɣɔ.

Ɩ kɑ́ mǝŋnɑ mǝ yǝlɑɑ mpɑ kolontunɑɑ kɑ kpɑwɑ yomle tɔ.

Ilim tǝlɩɩlɛ nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑ nɩɩwɑ ɩsǝnɑ Mowɑpʋ nyǝ́mɑ

nɑ Amoŋ nyǝ́mɑ pɑ woŋɑ mɑ yǝlɑɑ mɛ,

nɑ pɑ́ footi-mɛ tɔ.

Pɑ tʋʋ-mɛ,

pɑ cusɑ mǝ tɛtʋ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ

nɑ pɑ́ sɔɔsɩ pɑ nyǝntʋ tɔɔ.

9 Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́,

mɑ tuuki sɩ ɩsɩɩ mɑ kpiisɑ Mowɑpʋ

nɑ Amoŋ pǝ nyǝ́mɑ ɩsɩɩ Sɔtɔm nɑ Kɔmɔɔ.

Pɑ tɛtʋ kɑ́ pǝsɩ tɔm tǝhulle nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ

nɑ sɔwɑ tike nyɑlɑ.

Mɑ yǝlɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ kɑ́ kɔnnɑ nɑ pɑ́ kuu pɑ wɛnɑʋ,

nɑ pɑ́ tɔɣɔ pɑ tɛtʋ.

10 Ɩsǝnɑ mɑɑ hɔ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔɣɔlɛ.

Mpi tɔ, pɑ kǝlɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́

nɑ pɑ́ tʋʋ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ mɑ́,

mɑ yǝlɑɑ.

11 Tɑcɑɑ mɑ́, mɑɑ nyǝŋsɩ pɑ ɩsɛ kɛ teu kɛ tǝnɑɣɑ.

Mɑɑ wɑkǝlɩ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ tɩɩŋ.

Ɩlɛ piitimnɑɑ tǝnɑ kɑ́ sɛɛ-m pɑ tɛtʋ tɑɑ.

Hɑlǝnɑ pǝ kpɛnnɑ hɑtǝlɑɣɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ.

Ilim ntɔɣɔŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ nyǝ́mɑ ŋkpɑŋʋɣʋ hɔm

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mɑɑ kʋ Ɩtiyopii nyǝ́mɑ mɛ mǝ tǝnɑɣɑ yoou tɑɑ.

13 Mɑɑ tʋ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ hɔɣɔlʋɣʋ Asilii nyǝ́mɑ kɛ niŋ.

Mɑɑ wɑkǝlɩ-kʋ nɑ Ninifi ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ pǝsɩ ncɑɑlɛ

nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ.

14 Kɑlǝkǝŋ kɑ́ hǝntǝɣǝnɑ ɩcɑtɛ lonte tɑɑ,

nɑ tɑɑlɛ wontu kɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ.

Kpiisiŋ nɑ ɑluɣucɑnɑ kɑ́ cɑɣɑ ɑkelenɑɑ ncɑɑ tɑɑ.

Pɑɑ pɛlɩ kutuluŋ tɑɑ kpeŋkpelɑsɩ kʋpɑŋsɩ,

nɑ sɩ sɔɣɔtɩ nɔnɔɣɔ.

Kɑtǝkɑtǝŋ kɑ́ wiiki ncɑɑ pǝtolee tɔɔ.

15 Ɩsǝnɑ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tɩɩ tɛnɑ tɔɣɔlɛ.

Pɑɑ nɑ tǝ yǝlɑɑ nyǝnɑɣɑ-tɛɣɛ sɔsɔɔlɛ,

nte tǝ fɛɩnɑ sɑɑlɑ tɔ.

Tɩɩ pǝsɩ ncɑɑlɛ nɑ pǝ́ yelinɑ tɑɑlɛ wontu.

Ɩlɛnɑ tɛɛlɑɑ tǝnɑ kpɛɛtǝɣɩ nyɔɔŋ nɑ pɑ́ sɔ́ɔ́lǝ́ɣɩ́-tɛ.

3

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tɑ nɩɩ Ɩsɔ yɑɑʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sofoni tɔmɑ sɩ:

Yosɑlɛm ɩcɑtɛ yǝlɑɑ mpɑ mɛ

ɩ́ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ.

Ɩ́ ŋmɑkǝlǝɣɩ lɛlɑɑ,

pǝyele ɩ́ kʋlǝɣɩ Tɑcɑɑ tɔɔ tɔ.

Mpusi wɛ mǝ tɔɔ kɛ́.

2 Mpi tɔ, ɩ́ tɑ nɩɩ Tɑcɑɑ tɔm.

Ɩ́ kisɑ ɩ kpɑɑlʋɣʋ mpi ɩ kpɑɑlɑ-mɛ tɔ.

Pǝyele ɩ́ tɑ́ tʋ-ɩ nɑɑni,

ɩ́ tɑ́ pɛɛkɩ sɩ Ɩsɔ ɩ́ sǝnɑ-mɛ.

3 Mǝ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ

tɔɣɔlɑsɩ nsi sɩ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔ.

Mǝ hʋʋlɑɑ nɑ́ wɛ ɩsɩɩ sʋnsʋmǝŋ

likuɣu nɑ ɩɩ tɔɔsǝɣɩ cele tɔɔ tɔ.

4 Mǝ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ ɩɩ pɑɑsǝɣǝnɑ pɑ tǝmlɛ.

Pɑ kooki yem nɑ pɑ́ kisiɣi pɑ tilitu.

Mǝ kɔtǝlɑɑ nɑ́ nyǝnǝɣɩ Ɩsɔ nyǝm kɛ yem kɛ́

nɑ pɑ́ yɔkǝɣɩ ɩ kiiu.

5 Tɑcɑɑ wɛ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ nɑ siɣisuɣu.

Ɩɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ.

Ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ́,

nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ pɑɑ tɑnɑŋ ŋku.

Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ɑsɑɣɑɑ fɛɩ fɛɛlɛ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑ tɛmɑ piitimnɑɑ tǝcu kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ kpiisuɣu.

Mɑ yɔkɑ pɑ koloosi ɑcɑlɛɛ.

Mɑ wɑkǝlɑ pɑ hɑpɛɛ.

Tɔntɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ fɛɩ tɔtɔ.

Pɩɩ kpiisi pɑ ɑcɑlɛɛ,

nɔɣɔlʋ kɑɑ wɛɛ.

7 Mɑ tɔŋɑɣɑ sɩ,

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ kɑ́ nyɑnɑ-m,

ɩ́ kɑ́ nɩɩ mɑ kpɑɑlʋɣʋ.

Ɩlɛ mɑ kɑɑ yɔkɩ mǝ tǝcɑɣɑlɛ ɩsɩɩ mɑɑ kɑlǝnɑ-mɛ tɔ.

Amɑ mǝ mǝlɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ tɛlǝsǝɣɩ mpǝle.

8 Ɩ tɑŋ kʋyɑkʋ ŋku mɑɑ kɔɔ mǝ wɑɑlɩ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ tɔ.

Mɑ tʋ mɑ tɑɑ sɩ,

mɑ kotiɣi piitimnɑɑ nɑ kɑwulɑsɩ.

Mɑɑ yele nɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nyɑɣɑ pɑ nɑ

ɑntulinyɑ tǝnɑ ɩsɩɩ kɔkɔ.

Tɑcɑɑ lɑɣɑsʋɣʋ kɛ yǝlɑɑ yɑɑsi

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑɑ lɑɣɑsɩ yǝlɑɑ,

mɑɑ nyɑɑlɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɛ-m nɑ lotu kʋlʋmtʋ.

10 Pɑɑ mɑ yǝlɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ yɑwɑ nɑ

ɩ́ tɛɛ Ɩtiyopii tɔɔ tǝcɑɣɑcɑɣɑ tɔ.

Ɩ́ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ lɑ-m kɔtɑsɩ.

Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ

11 Kʋyɑŋku tɔ mɑ yǝlɑɑ kɑɑ wɛɛnɑ

ɩsǝnɑ pɑɑ pǝntǝnɑ-m tɔ pǝ fɛɛlɛ.

Mɑɑ lǝsɩ mpi pǝ lɑkɩ-mɛɣɛ kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ tɔ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ yele mǝ tǝɣɩ hɔm kɛ mɑ pʋɣʋ nɑŋŋ nyǝŋkʋ tɔɔ.

12 Mɑɑ kenti mǝ tɑɑ mpɑ pɑ pɑsǝɣɩ pɑ tɩ tɔ

nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ mpɑ pɑ tɛɛlǝɣɩ-m tɔ pɑ tɔɔ.

13 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ mǝ kɑkɑɑsɑɣɑ

kɑɑ tɑsɑ mpi pǝ tɑ siɣisi tɔɣɔ lɑpʋ.

Pǝyele ɩ́ kɑɑ looli,

yɑɑ ɩ́ tʋsɩ nɔɣɔlʋ.

Ɩ́ kɑ tɔkɩ kɛ́ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ,

nɔɣɔlʋ kɑɑ nyɑɑsɩ-mɛ.

Yosɑlɛm lɑŋhɛɛsǝlɛ

14 Yosɑlɛm ɩcɑtɛ yǝlɑɑ,

nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ,

mǝ tǝnɑ mǝ lɑŋɑ ɩ́ hʋlʋmɩ,

Ɩ́ yɔɔlǝnɑ mǝ lotu tǝnɑ.

15 Tɑcɑɑ yelɑ mǝ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ hɔm.

Ɩ tɔɣɔnɑ mǝ kolontunɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ Tɑcɑɑ wɛ mǝ wɑɑlɩ kɛ́.

Pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ nyɑnɑ wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ.

16 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ yǝlɑɑ kɑ́ tɔ sɩ:

Yosɑlɛm nyǝ́mɑ mɛ,

ɩ́ tɑɑ nyɑ́,

mǝ ɑpɑlʋtʋ ɩ́ tɑɑ le.

17 Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ wɛ mǝ wɑɑlɩ,

nɑ ɩ toŋ.

Ɩ kɑ́ yele nɑ ɩ́ lɑ ɑkɑnɑɑ.

Mǝ tɔɔ kɛ́ ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɑɑ.

Ɩ sɔɔlɑ-mɛɣɛ nɑ ɩ́ hɑɑkɩ-mɛɣɛ weesuɣu kʋfɑlʋɣʋ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Yosɑlɛm yǝlɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ ɑcimɑ,

nɑ mǝ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ tɔ.

Mɑɑ kpeɣeli-mɛ nɑ mɑ́ kɛɛlɩ mǝ fɛɛlɛ.

19 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ hɔ mǝ muɣullɑɑ ŋkpɑŋŋ.

Mɑɑ lɑ kɔɔlɛ kɛ mpɑ pǝ kʋwɑ tɔ.

Mɑɑ mǝŋnɑ mǝ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kpɑwɑ yomle tɔ.

Mɑɑ yele nɑ mǝ kʋtʋɣʋ pǝsɩ ɩsɑntɛ.

20 Ɩlɛnɑ mɑ́ kpeɣeli-mɛ nɑ mɑ́ kɔnɑ.

Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ teeli nɑ mɑ́ kʋsɩ mǝ nyʋɣʋ

kɛ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑ tɑɑ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

Asee

1

2

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

ASEE

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Asee lʋpɑ sɩ, pɑ́ tɑɣɑnɩ Yosɑlɛm Ɩsɔ təsɛɛlɛ ŋmɑʋ. Ɩlɛ pɩɩ wɛɛ sɩ Yutɑ nyə́mɑ mpɑ pɑ lɑɑlɑ kɔntɛ nɑ Pɑpiloni tɔ mpɛ pɑ́ ŋmɑnɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ ńtɛ́. Amɑ pɛlɛ pɑ ɑpɑlʋtʋ tɑ lɑɑ yɔɔlʋɣʋ. Ntɛnɑ Asee tɑsɑ nyʋɣʋ nyə́mɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ, pɑ́ sʋʋ təmlɛ tɑɑ.

Ɩsənɑ pɑ fɑɣɑ Asee tɑkəlɑɣɑ tɔ:

Pɑ tɑɣɑnəɣɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ ŋmɑʋ tɔtɔ, titite 1

Ɩsɔ təsɛɛlɛ kʋfɑtɛ teu, titite 2:1-9

Yəlɑɑ ɑsilimɑ, titite 2:10-19

Tɑcɑɑ nɔɔsɩ kʋpɑŋsɩ, titite 2:20-23

1

Pɑ tɑɣɑnəɣɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ ŋmɑʋ tɔtɔ

1 Ḿpʋɣʋ Pɛɛsɩ wulɑʋ sɔsɔ Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ pənɑɣɑ nɑɑlɛ nyəŋkɑ ɩsɔtʋ nɑɑtoso nyəŋ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyəŋkʋ wule. Tɑcɑɑ heelɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Asee kɛ tɔm sɩ ɩ́ tɛləsɩ-təɣɩ Yutɑ nyʋɣʋ tʋ Sɑlɑtiyɛɛlɩ pəyɑlʋ Solopɑpɛɛlɩ, nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ Yosɑtɑkɩ pəyɑlʋ Yesuwɑ. 2-3 Ntɛnɑ Asee yɔɣɔtɩ tɔm ntɩ sɩ: Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ, Ɩsɛɣɛlɩ yɔɣɔtəɣɩ sɩ, pə tɑ tɑtɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ ŋmɑʋ. 4 Ɩlɛ pə wɛ teu sɩ mɩɩ həntəɣɩ kutuluŋ wei pɑ lɑpɑ kɑcɔkɑ kɛ teu tɔ ɩ tɑɑ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ nɑ́ɑ́ kɛ́ ncɑɑlɛ nɑ? 5 Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ tɔmɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ sɩ ɩ́ hʋʋ mə tɔntɛ tɔm kɛ mə tɑɑ. 6 Ɩ́ tuuwɑ sɔsɔm ɑmɑ mə kʋmtʋ tɑ kpɑ. Mə tɔɣɔnɑɣɑ tɑ tɔɔ sɩ, ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ hɑɣɑ. Pə́cɔ́ mə sʋlʋm tɑ tɔɔ sɩ, ɩ́ nyɔɔ nɑ pə́ kʋ mə lʋkɔtʋ. Ɩ́ fɛɩnɑ wontu sɩ ɩ́ suu nɑ pə́ hɑŋ-mɛ. Pəyele təmlɑtɑɑ kʋfɛlʋɣʋ kʋləɣɩ hʋntʋ kɛ yem. 7 Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ ɩ́ hʋʋ mə tɔntɛ tɔm kɛ mə tɑɑ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ pulɑɣɑ tɔɔ nɑ ɩ́ sɛtɩ tɑɑsɩ, nɑ ɩ́ ŋmɑ-m Ɩsɔ təsɛɛlɛ. Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ pɩɩ kʋsɩ mɑ nyʋɣʋ kɛ ɩsənɑ pə mʋnɑɑ tɔ, nɑ mɑ lɑŋlɛ hɛɛ. 9 Ɩ́ kɑ tɑŋɑɑ sɩ ɩ́ kʋ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ sɔsɔm. Amɑ ɩ́ tɑ hiki mpʋ. Ɩsɔ wosɑ heelim kɛ mpi ɩ́ kpeenɑ mə tɛɛsɩ tɑɑ tɔ ɩlɛnɑ pə́ sɑɑlɩ yem. Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ pɔɔsəɣɩ-mɛ sɩ pepe tɔɔ kɛ́ mpʋ? Ɩ́ yelɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ kɛ ncɑɑlɛ, nɑ pɑɑ wei ɩ́ pɑɑsənɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ təyɑɣɑ. 10 Mpʋ pə tɔɔ kɛ́ pɑɑ tɛʋ kʋlʋmʋɣʋ tɑ nɩɩ. Pə́cɔ́ pʋlʋpʋ tɑ nyɔ. 11 Ɩsɔ kɔnɑ wʋlɑɣɑ kɛ tɛtʋ tɑɑ nɑ pulɑsɩ tɔɔ. Mə tɔɣɔnɑɣɑ pee tɑwɑ, nɑ mə lɛsɛŋ nɑ olifinɑɑ pə tɩɩŋ nɑ mə hɑləmnɑɑ lɛmpɩ wʋlɑɑ. Yəlɑɑ nɑ tɔlɑ pɑ lɑkɩ wɑhɑlɑ. Mə wɑhɑlɑ sɑɑlɑ yem.

12 Ḿpʋɣʋ Sɑlɑtiyɛɛlɩ pəyɑlʋ Solopɑpɛɛlɩ, nɑ Yosɑtɑkɩ pəyɑlʋ kɔtʋlʋ sɔsɔ Yesuwɑ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɑkɑɑsɑɣɑ tənɑ, pɑ mʋwɑ Tɑcɑɑ tɔm nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ heelɑ-wɛɣɛ mpʋ tɔɣɔ niŋ nɑɑlɛ. Ɩlɛnɑ Asee nɑ́ɑ́ pəsɩ nɑ ɩ́ lɑ ɩ təmlɛ kɛ teu. Kʋyɑkʋ ŋkʋ yəlɑɑ kɑ wɛnɑ Ɩsɔ sɔɣɔntʋ kɛ́. 13 Ḿpʋɣʋ ɩ tɑsɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ Tɔm lɛntɩ kɛ heeluɣu sɩ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ sɩɩ nɔɣɔ sɩ, mɑɑ wɛɛ mə wɑɑlɩ.

14 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ hɑwɑ Yutɑ nyʋɣʋ tʋ kɛ ɑpɑlʋtʋ, nɑ Yesuwɑ, nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ, nɑ pɑ tənɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ yomle tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ pɑ Ɩsɔ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ təsɛɛlɛ kɛ ŋmɑʋ. 15 Wulɑʋ Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ pənɑɣɑ nɑɑlɛ nyəŋkɑ, ɩsɔtʋ nɑɑtoso nyəŋ kʋyɑkʋ hiu nɑ liɣiti nyəŋkʋ kɛ pɑ cɑɑlɑ təmlɛ.

2

Ɩsɔ təsɛɛlɛ kʋfɑtɛ teu

1 Ḿpʋɣʋ wulɑʋ Tɑliyusi pənɑɣɑ nɑɑlɛ nyəŋkɑ, ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyəŋ, kʋyɑkʋ hiu nɑ kʋlʋmʋɣʋ wule. Tɑcɑɑ tɑsɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Asee kɛ tɔm heeluɣu. 2 Ɩ tɔmɑ-ɩ kɛ́ sɩ: Heeli Solopɑpɛɛlɩ nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ Yesuwɑ nɑ pɑ tənɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ yomle tɔ sɩ 3 mə tɑɑ nɔɣɔlʋ tɔɔsəɣɩ ɩsənɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ ńtɛ́ tɩɩ tewɑ lɔŋtɑɑ tɔ? Amɑ nɔɔnɔɔ tə teu mpɩ pə səpɑ. 4 Pə tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ tɔmɑ sɩ, Solopɑpɛɛlɩ nɑ Yesuwɑ nɑ tɛtʋ yəlɑɑ tənɑ ɩ́ kɑɑsɩ mə tɩ nɑ ɩ́ sʋʋ pə təmlɛ tɑɑ. Mpi tɔ, mɑ wɛ mə wɑɑlɩ kɛ́. 5 Wɑɑtʋ wei ɩ́ lɩɩnɑ Icipiti tɔɣɔ mɑɑ sɩɩ mpʋ. Ɩlɛnɑ mɑ feesuɣu wɛ mə wɑɑlɩ, ɩlɛ ɩ́ tɑɑ nyɑ́. 6 Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ sɩ, pə kɑɑsɑ pəcɔ. Mɑɑ ciɣiti ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ nɑ teŋkunɑɑ tənɑ. 7 Mɑɑ liɣiti piitimnɑɑ kɛ yem yem. Mɑɑ kɔnɑ mə wɛnɑʋ kɛ cənɛ. Mɑɑ yele nɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ lɑ teu kɛ sɔsɔm. 8 Pə tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ tənnɑ ɑntulinyɑ wʋlɑ nɑ pə liɣitee tənɑ. 9 Ɩlɛ Ɩsɔ təsɛɛlɛ nɑɑlɛ nyəntɛ kɑ́ tɛɛ kɑncɑɑlɑɣɑ nyəntɛ kɛ teu təkpɑtɑɑ. Lonte tənɛ tə tɑɑ kɛ́ mɑɑ yele nɑ ɩ́ hɛɛsɩ. Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtənɑ mpʋ.

Yəlɑɑ ɑsilimɑ

10 Ḿpʋɣʋ Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ pənɑɣɑ nɑɑlɛ nyəŋkɑ, ɩsɔtʋ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nyəŋ, kʋyɑkʋ hiu nɑ liɣiti nyəŋkʋ wule. Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ tɑsɑ Asee kɛ tɔm heeluɣu 11 Sɩ: Pɔɔsɩ kɔtəlɑɑ sɩ 12 ntɑnyɩ mə tɑɑ nɔɣɔlʋ tʋ kɔtɑɣɑ nɑntʋɣʋ ntɛ́ ɩ toko tɑɑ. Ɩlɛnɑ toko ɩnɩ ɩ́ tokinɑ potopoto yɑɑ tuusi hɑtʋ, yɑɑ sʋlʋm yɑɑ nim yɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑkəlɩ. Pə mʋnɑɑ sɩ ɩ́ tɑsɑ-kɛɣɛ Ɩsɔ kɛ́ hɑʋ nɑ? Ntɛnɑ kɔtəlɑɑ sɩ: Aɑɩ.

13 Ɩlɛnɑ Asee tɑsɑ sɩ: Ye nɔɣɔlʋ tokinɑ sətʋ ɩlɛnɑ pʋntʋ tokinɑ tɔɣɔnɑɣɑ. Kɑɑ pəsɩ ɑsilimɑ nyəŋkɑ nɑ? Ntɛnɑ kɔtəlɑɑ sɩ: Ɛɛ.

14 Mpʋɣʋlɛ Asee tɔmɑ sɩ: Tɑcɑɑ sɩ, ḿpʋɣʋ mɑ nyənəɣɩ tɛtʋ tənɛ tə yəlɑɑ, nɑ mə kʋlɑpəm tənɑ. Pə tənɑ mpi ɩ́ lɑkɩ-m kɔtɑɣɑ tɔ pə kɛ́ ɑsilimɑ kɛ́.

Ɩ́ pɑɑsənɑ teu kɛ pə kpɑɣɑʋ sɑŋɑ tɔ

15 Mpʋ tɔ, ɩ́ pɑɑsənɑ teu. Ɩ́ nɑ́ mpi too pə́ kpɑɣɑ lɑpʋ nɑ pə́ sɩɩnɑ sɑŋɑ, nɑ pə́cɔ́ ɩ́ kpeɣeli pɛɛ nɑ Ɩ́ ŋmɑɑkɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ tɔ. 16 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ, ye nɔɣɔlʋ polɑ kpóú lɔʋ kɛ tɔkəŋ hiu. Nɑɑnʋwɑ tike kɛ ɩ kɑ́ mɑɣɑnɑ. Yɑɑ wei ɩ́ polɑ sʋlʋm liitilinɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ cosuɣu hiu tike kɛ ɩ kɑ́ mɑɣɑnɑ. 17 Mɑ yelinɑ nɑ mə tɔɣɔnɑɣɑ pee nyəŋkɑ wʋlɩ nɑ tɔmpɛɛ wɑkəlɩ mə kʋtɔɣɔʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ mə tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ pəsənɑ mɑ tɔɔ. 18 Pə kpɑɣɑʋ sɑŋɑ tɔ ɩ́ pɑɑsənɑ teu kɛ mpi pɩɩ lɑ tɔ. Mpi tɔ, ɩsɔtʋ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nyəŋ kʋyɑkʋ hiu nɑ liɣiti nyəŋkʋ kʋnɛɣɛ ɩ́ sɩɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ kite. Ɩ́ pɑɑsənɑ-təɣɩ teu. 19 Ntɔŋ pʋlʋ tɑ kɑɑsɩ kpeeŋ tɑɑ? Pɑɑ mə tɩɩŋ kʋtɔtɔɣɔŋ, ɩ tɑ lʋlɩ. Amɑ pə kpɑɣɑ sɑŋɑ wɑɑlɩ tɔ, mɑɑ kooli-mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

Tɑcɑɑ nɔɔsɩ kʋpɑŋsɩ

20 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ tɑsɑ Asee kɛ heeluɣu kɛ tɔm nɑɑlɛ nyəm kɛ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋ sɩ: 21 Heeli Yutɑ wulɑʋ Solopɑpɛɛlɩ sɩ, mɑɑ ciɣiti ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ. 22 Mɑɑ kʋsɩ ɑtɛ ɑwulɑɑ, nɑ mɑ yele nɑ ɑtɛ kɑwulɑsɩ sɩɩ tənɑɣɑ. Mə kɛɛkɛnɑɑ nɑ pɑ cɑɣɑlɑɑ kɑ́ pəsɩ nyɑɣɑɩnɑɑ, nɑ kpɑɣɑnəŋ nɑ́ɑ́ sɩ. Kpɑɣɑnəŋ cɑɣɑlɑɑ kɑ́ kʋ təmɑ. 23 Amɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ mɑ təmlɛ tʋ Solopɑpɛɛlɩ nyɑɣɑ mɑɑ kpɑ wulɑʋ nɑ ń wɛɛ ɩsɩɩ mɑ kʋyʋsʋɣʋ. Mpi tɔ, nyɑɣɑ mɑ kpɑwɑ sɩ ń tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ nɑ mɑ hətɛ. Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtənɑ mpʋ.

Sɑkɑlɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

SAKALƖ

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Pɑ lʋlɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Sɑkɑlɩ kɛ Pɑpiloni tɛtʋ tɑɑ timpi Yutɑ nyə́mɑ kɑ wɛ ɩsɩɩ yomɑɑ tɔ. Pə wɑɑlɩ kɛ pɑnɑ Solopɑpɛɛlɩ nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ Yosuwɑ pɑ kɔmɑ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ. Wɑɑtʋ kʋlʋm kɛ Sɑkɑlɩ nɑ Asee pɑ lɑpɑ pɑ təmɑ. Sɑkɑlɩ tɑsɑ yəlɑɑ kɛ lɑɣɑtʋ sɩ pɑ́ məlɩ Ɩsɔ kiŋ nɑ pɑ́ ŋmɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ. Sɑkɑlɩ tɔm tɑkəlɑɣɑ fɑɣɑ tɔm nɑɑlɛɣɛ. Ɩsɔ təsɛɛlɛ ŋmɑʋ nɑ Yosɑlɛm məlʋɣʋ kɛ ɩ wule tɑɑ. Ɩsɔ kɑ́ tɑɣɑnɩ ɩ yəlɑɑ.

Ɩsɔ kɑ tilinɑ wulɑʋ nɔɣɔlʋ, nɑ ɩ pɑsəɣɩ ɩ tɩ, pə́cɔ́ ɩ kɛ́ tiikilu. Yəlɑɑ kɑ tɛ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. Lɛlɑɑ nɑ́ nɑɑkɩ sɩ Yesu tɔm kɛ pɑ kɛɛsəɣɩ mpʋ.

Ɩsənɑ pɑ fɑɣɑ Sɑkɑlɩ tɑkəlɑɣɑ tɔ:

Mpi mpi Ɩsɔ hʋlɑ Sɑkɑlɩ kɛ toosee tɑkɑ tɑɑ tɔ, titite 1–8

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ nɑ piitimnɑɑ lɛlɑɑ pɑ tɔm, titite 9–14

TƆMNAA MPA PƎ HƲLA SAKALƖ TƆ

1

Tɑcɑɑ mələɣənɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ

1 Pɛɛsɩ wulɑʋ sɔsɔ Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ pənɑɣɑ nɑɑlɛ nyəŋkɑ, ɩsɔtʋ pəlefɛɩ nyəŋ, kɛ Tɑcɑɑ yɔɣɔtənɑ Pelekiyɑ pəyɑlʋ Sɑkɑlɩ. Ɩtoo sɑɑlɩ kɛlɛ. 2-3 Sɩ ɩ́ heeli Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ sɩ: Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ mʋnɑ mə cɔsɔnɑɑ kɛ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́ təsəɣəsəɣɩ. Ɩ́ məlɩ mɑ kiŋ, ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ kɛɛsənɑ mə tɔɔ. Mɑ sɩɩ ḿpʋɣʋ mɑ nɔɣɔ kɛ́. 4 Ɩ́ tɑɑ kɛɛnɑ mə cɑɑnɑɑ. Mɑɑ tɛmɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ heeluɣu kɛ lɔŋtɑɑ sɩ pɑ́ tɛləsɩ-mɛ sɩ, ɩ́ lɔ mə tɔntɛ nɑ mə lɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ. Amɑ ɩ́ tɑ tisi nɑ ɩ́ mʋ mɑ tɔm nɑ ɩ́ nɩɩnɑ-m. 5 Ɩ́ nyə́mɑ teu sɩ mə cɔsɔnɑɑ nɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ mpɛ pɑ səpɑ. 6 Pəyele mɑ kʋkpɑɑlətʋ nɑ mɑ kʋsəsɩɩtʋ nti tə tɔm mɑɑ heelɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ sɩ, pɑ́ tɛləsɩ-mɛ tɔ, tə mɑɣɑnɑ-mɛɣɛ teitei kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛkənɑ sɩ mə lɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ lɑpɑ-mɛɣɛ mpʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ.

Sɑkɑlɩ toosee tɑkɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyənɑ

7 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtənɑ Pelekiyɑ pəyɑlʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Sɑkɑlɩ. Wulɑʋ sɔsɔ Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ wɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ ɩ yɔɣɔtənɑ-ɩ, pənɑɣɑ nɑɑlɛ nyəŋkɑ ɩsɔtʋ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nyəŋ kʋyɑkʋ hiu nɑ liɣiti wule. 8 Ɩlɛnɑ pə́ lɑ́ Sɑkɑlɩ ɩsɩɩ toosee tɑkɑ nɑ ɩ́ nɑ́ nɔɣɔlʋ cɑɣɑ kpɑɣɑnʋsɛɛmɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ səŋɑ tiikɑsɩ nɑsəlɩ sɩ hɛkʋ kɛ tɛtɛkəlɛ nɑtəlɩ tə tɑɑ. Ɩ wɑɑlɩ kɛ́ kpɑɣɑnʋsɛɛmɑsɩ nɑ kpɑɣɑnʋhʋlʋmɑsɩ nɑ huluhuluŋ. 9 Ntɛnɑ mɑ́ pɔɔsɩ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ kɑ yɔɣɔtənɑ-m tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, kpɑɣɑnəŋ ɩnɩ, ɩ kʋtoluɣu suwe? Mpʋɣʋlɛ sɩ: Mɑɑ kɛɛsɩ-ŋ.

10 Ḿpʋɣʋ ɑpɑlʋ wei ɩ səŋɑ tiikɑsɩ hɛkʋ tɑɑ tɔ ɩ́ tɔmɑ sɩ: Tɑcɑɑ tilinɑ-wɛ sɩ, pɑ́ cɔɔ tɛtʋ.

11 Ntɛnɑ kpɑɣɑnəŋ cɑɣɑlɑɑ mpɛ pɑ kɛɛsəɣɩ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Tə cɔɔwɑ tɛtʋ tənɑ. Amɑ hɛɛsʋɣʋ wɛnnɑ pɑɑ timpi, yoou fɛɩ tiili.

12 Ntɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔ təkpɑʋ sɩ: Tɑcɑɑ Pə tənɑ pə tʋ, pɩɩsɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɔlɔ n mʋ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. Pəlee kɛ́ n kɑ́ hʋlɩ-yɛɣɛ suulu?

13 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ heelɑ-ɩ tɔm nɑɑni nyəntʋ nti tə kpɑɑsəɣɩ ɑpɑlʋtʋ tɔ.

Tɑcɑɑ pɑɑsəɣənɑ Yosɑlɛm tɔtɔ

14 Ḿpʋɣʋ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ yɔɣɔtɑɣɑnɑ-m tɔ ɩ tɔmɑ-m sɩ: Kpɑɑlɩ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ tɔm.

Mɑ sɔɔlɑ Yosɑlɛm nɑ Siyɔŋ pulɑɣɑ

kɛ́ ɩsɩɩ yem nɑ kpɛtɛ.

15 Amɑ mɑ tɑɑ kpɑɑnɑ piitimnɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ hɔŋ mə tɩ tɔɣɔ.

Mpi tɔ, pəciiu kɛ mɑ mʋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́.

Ɩlɛnɑ mɩɩ pəsəɣɩ-ɩ ncɑɑlɛ.

16 Pə tɔɔ kɛ́ mɑ kpɑɑləɣɩ

sɩ mɑɣɑ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ,

mɑɑ məlɩ Yosɑlɛm.

Mɑɑ lɑ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ kɛ ŋmɑʋ,

nɑ ɩ́ kʋsɩ ɩcɑtɛ tɔtɔ.

17 Ḿpʋɣʋ ɩsɔtɑɑ tillu tɑsɑ-m heeluɣu sɩ:

Kpɑɑlɩ tɔtɔ sɩ,

mɑɑ tɑsɑ Yosɑlɛm kɛ ləsʋɣʋ.

Mɑɑ wɑɑsɩ Siyɔŋ nɑ pə́ cɑɣɑnɑ mə ɑcɑlɛɛ təpɔkɛɛ.

2

Sɑkɑlɩ toosee tɑkɑ nɑɑlɛ nyənɑ

1 Ḿpʋɣʋ pə tɑsɑ-m ɩsɩɩ toosee tɑkɑ tɔtɔ nɑ mɑ nɑ́ həŋ liɣiti. 2 Ɩlɛnɑ mɑ́ pɔɔsɩ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ yɔɣɔtəɣənɑ-m tɔ sɩ: Həŋ ɩnɩ ɩ kʋtoluɣu suwe? Mpʋɣʋlɛ sɩ: Ɩnɩ ɩ hʋləɣənɑ piitimnɑɑ toŋ nyəm. Mpɩ pə yɑsənɑ Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yosɑlɛm pə yəlɑɑ.

3 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ hʋlʋ-m koolɑɑ liɣiti. 4 Ḿpʋɣʋ mɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepeɣe pɑ kɔmɑ lɑpʋ kɛ cənɛ? Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ-m sɩ: Pɑ kɔmɑɣɑ sɩ, pɑ nyɑɑsəɣɩ piitimnɑɑ. Mpɛ pɑ yoonnɑ Yutɑ nyə́mɑ nɑ pɑ́ yɑsɩ pɑ yəlɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yɔkɩ pɑ toŋ.

Sɑkɑlɩ toosee tɑkɑ tooso nyənɑ

5 Ḿpʋɣʋ pə lɑpɑ-m ɩsɩɩ toosee tɑkɑ nɑ mɑ nɑ́ yʋlʋ nɑ ɩ́ tɔkɑ ŋmənɑɣɑ kʋmɑɣɑsɑɣɑ. 6 Ɩlɛnɑ mɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Leɣe n puki? Ḿpʋɣʋ sɩ: Mɑ puki sɩ mɑ mɑɣɑsəɣɩ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ wɑŋ nɑ tə tɑɣɑləŋ.

7 Ntɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ yɔɣɔtənɑ-m tɔ ɩ́ kpətənɑ ɩsɔtɑɑ tillu lɛlʋ wei ɩ səŋɑ-ɩ tɔ. 8 Ḿpʋɣʋ ɩ tɔmɑ-ɩ sɩ: Polo ń heeli ɩfepu wei ɩ tɔkɑ ŋmənɑɣɑ tɔ sɩ, pɑ kɑɑ ŋmɑ koluŋɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ Yosɑlɛm. Mpi tɔ, ɩ tɑɑ yəlɑɑ nɑ tɔlɑ pɑ kəlɑ pɑɣɑlɛ. 9 Amɑ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ́ɑ́ wɛɛnɑ ɩsɩɩ ɩcɑtɛ koluŋɑ kɔkɔ nyəŋkɑ nɑ mɑ teu nɑɑkɩ tə tɑɑ.

Tɑcɑɑ yɑɑkɩ yomle nyə́mɑ

10 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Mpɑ mɛ mɑ yɑsɑ tɛtʋ tənɑ tɑɑ tɔ,

ɩ́ lɩɩ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ se.

11 Yosɑlɛm nyə́mɑ mpɑ mɛ

ɩ́ wɛ yomle tɑɑ kɛ Pɑpiloni tɔ,

ɩ́ tɑɣɑnɩ mə tɩ nɑ ɩ́ se.

12 Ḿpʋɣʋ Sɑkɑlɩ tɔmɑ sɩ: Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ tilinɑnɑ-m tɔm sɔsɔɔntʋ tənɛ. Ɩ yɔɣɔtəɣənɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ yoonɑ ɩ yəlɑɑ mɛ tɔ sɩ:

Ye wei ɩ́ tokinɑ-mɛ pə wɛ ɩsɩɩ mɑɣɑ pʋntʋ tokinɑɑ.

13 Mɑɑ kʋlɩ piitimnɑɑ

mpɑ pɑ ŋmɑkəlɑ-mɛ tɔ pɑ tɔɔ.

Mɑɑ yele nɑ mə yomɑɑ ŋmɑkəlɩ-mɛ.

Pɩɩ kɔɔ nɑ pə lɑ mpʋ ɩlɛ pəlɛɣɛlɛ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ tilinɑ-m.

14 Tɑcɑɑ sɩ:

Yosɑlɛm nyə́mɑ ɩ́ ŋmɑɑlənɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

Mɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ cɑɣɑ mə cɔlɔ.

15 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ kpɛntənɑ-m.

Ɩ́ kɑ́ pəsɩ mɑ yəlɑɑ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ wɛɛ mə hɛkʋ.

Wɑɑtʋ wei mpʋ ɩnɩ pɩɩ lɑ tɔɣɔ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ, mɑɣɑlɛ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ wei ɩ tilɑ-m mə kiŋ tɔ.

16 Yutɑ kɑ́ tɑɣɑnɩ pəsʋɣʋ kɛ mɑ kpəntɛ kɛ mɑ tɛtʋ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ Yosɑlɛm nɑ́ɑ́ pəsɩ mɑ ɩcɑtɛ kʋləsəlɛ.

17 Yəlɑɑ tənɑ ɩ́ su.

Tɑcɑɑ lɩɩnɑ ɩ təyɑɣɑ tɑɑ.

3

Sɑkɑlɩ toosee tɑkɑ liɣiti nyənɑ

1 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ hʋlɑ-m kɔtʋlʋ sɔsɔ Yesuwɑ. Ɩ səŋɑ ɩsɔtɑɑ tillu ɩsɛntɑɑ. Sɑtɑnɩ nɑ́ wɛ ntɔɣɔŋ tɔɔ sɩ, ɩ cɑɑ-ɩ tɔm suuu. 2 Ntɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu təkɩ Sɑtɑnɩ sɩ: Su, Tɑcɑɑ ləsənɑ Yosɑlɛm. Yesuwɑ nɑ́ wɛ ɩsɩɩ tuputuɣu ŋku pɑ ləsɑ kɔkɔ tɑɑ tɔ.

3 Yesuwɑ kɑ səŋɑ tənɑ tɔ nɑ ɩ́ suu ɑsilimɑ wontu kɛ. 4 Ḿpʋɣʋ ɩsɔtɑɑ tillu tɔmɑ ɩ́ nɑ mpɑ tɔ sɩ: Ɩ́ wɔɣɔsɩ-tɩ. Mɑ hɩɩsɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩ́ kɑ́ suu-ɩ ɑcimɑ wontu.

5 Nɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ: Ɩ́ temi-ɩ sɑɑlɑɣɑ kʋpɑŋkɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɑ mpʋ. Pɑ suu-ɩ wontu kʋpɑntʋ tɔtɔɣɔ nɑ ɩsɔtɑɑ tillu wɛ tənɑ. 6 Tənɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu tɔmɑ sɩ: 7 Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ sɩɩ mɑ nɔɣɔ sɩ:

Ye Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tɔkɑ mɑ kiiŋ

nɑ pɑ́ təŋəɣɩ mɑ kʋtʋtʋtʋ

mɑɑ kpɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ təsɛɛlɛ

sɔsɑɑ sɔsɑɑ nɑ mɑ tɑɣɑ pɑɑsənlɑɑ.

Mɑɑ tʋ-mɛɣɛ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mpɑ

pɑ wɛ mɑ təmlɛ tɑɑ ɩsəntɔ tɔ pɑ tɑɑ.

Ɩsɔ kɔnɑʋ kɛ ɩ təmlɛ tʋ

8 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Kɔtʋlʋ sɔsɔ Yesuwɑ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ mɛ.

Mə hʋləɣənɑ nyʋɣʋ yɑpʋ mpi pɩɩ kɔɔ tɔ pə tɔm.

Ɩ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ.

Mɑɑ yele nɑ mɑ təmlɛ tʋ Tɑfiiti Hoole lɩɩ.

9 Mɑ sɩɩkɩ pəlɛ nte tə wɛnɑ ɩsɛ

nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔɣɔ Yesuwɑ ɩsɛntɑɑ.

Ɩlɛnɑ mɑ́ ŋmɑɑ tə tɔɔ kɛ́ mɑ tɔm.

Mɑɑ kɔɔlɩ ɩsɑɣɑtʋ nti tə pilisiɣi

ɩcɑtɛ tənɑ tɔɣɔ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ.

Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́,

mɑ yɔɣɔtənɑ mpʋ.

10 Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ kɔmɑ,

ɩlɛ ɩ́ kɑ́ yɑɑ lɛlɑɑ nɑ mə nɑ-wɛ ɩ́ yɔɔlɩ

mə tɩɩŋ kʋlʋlʋŋ nɑ mə fikinɑɑ tɛɛ nɑ hɛɛsʋɣʋ.

4

Sɑkɑlɩ toosee tɑkɑ kɑkpɑsɩ nyənɑ

1 Ḿpʋɣʋ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ yɔɣɔtəɣənɑ-m tɔ, ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ ciɣiti-m ɩsɩɩ pɑ feesuɣu yʋlʋ wei ɩ tooki tɔ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-m sɩ: Pepeɣe n nɑɑkɩ? Mɑ cɔ-ɩ sɩ: Mɑ nɑɑkɩ wʋlɑ fətəlɑ. Nɑ nim tətʋlɛ kɛ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ. Nɑ fətəlɑnɑɑ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ pɑ kpoŋkpontu nɑ tə kɔkɔ. 3 Pə kɑɑsɩ nɑ Olifi tɩɩŋ nɑɑlɛ səŋɑ tənɑɣɑ ŋwɑɑŋ nɑ mpəlɛ tɔɔ.

4 Ntɛnɑ mɑ́ pɔɔsɩ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩnɩ ɩ yɔɣɔtənɑ-m tɔ sɩ: Mɑ cɑɑ, pepeɣe pə tənɑ ɩsəntɔ pə hʋləɣɩ?

5 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-m sɩ: Ye mpʋ n tɑ nyɩ? Mɑ sɩ: Aɑɩ, mɑ cɑɑ. 6 Mpʋɣʋlɛ sɩ, Tɑcɑɑ heelɑ-m tɔm sɩ mɑ́ tɛləsɩ Solopɑpɛɛlɩ sɩ:

Pə tɑɣɑ toŋ yɑɑ nɑntʋ tɑɑ ɑlɑɑfəyɑ tɔm.

Amɑ mɑ feesuɣu toŋ kɛ́.

Pə tənɑ pə tʋ mɑ́ mɑ yɔɣɔtənɑ mpʋ.

Nɔɔsɩ nsi pɑ sɩɩ Solopɑpɛɛlɩ tɔ

7 Pɑɑ wɑhɑlɑnɑɑ kɑɑwɑ ɩsɩɩ pʋɣʋ,

Tɑcɑɑ kɑ́ yɔkɩ-wɛɣɛ.

Solopɑpɛɛlɩ kɑ́ ləsɩ kɑntəkɑɣɑ pəlɛ nte

pɑ kʋnɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ nyʋɣʋ tɔ.

Ɩlɛnɑ yəlɑɑ wiliti teu.

8 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ:

9 Solopɑpɛɛlɩ kɑ́ ŋmɑnɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ tənɛ

nɑ ɩ niŋ nɑ ɩ́ tɛ-tɛ.

Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ tilinɑ-m mə kiŋ.

10 Mpɑ pɑ nyənəɣɩ yem kɛ́ təmisi sənɛ tɔ,

pɑ lɑŋɑ kɑ́ hʋlʋmɩ wɑɑtʋ wei pɑɑ nɑ́

kʋmɑɣɑsʋɣʋ kɛ Solopɑpɛɛlɩ niŋ tɑɑ tɔ.

Fətəlɑnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnəɣəlɛ

Tɑcɑɑ ɩsɛ nnɑ ɩ nɑɑkənɑ tɛtʋ tənɑ tɔ.

11 Ḿpʋɣʋ mɑ́ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Olifinɑɑ tɩɩŋ wei ɩ səŋnɑ ḿpʋɣʋ fətəlɑ ŋwɑɑŋ nɑ ɩ mpəlɛ tɔɔ?

12 Ɩlɛnɑ mɑ́ tɑsɑ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Olifinɑɑ tɩɩŋ wei kɛlɛ wʋlɑ fusi nsi sɩ tɑɑ nim lɩɩkɩ tɔ? 13 Ntɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ pɔɔsɩ-m sɩ: N tɑ nyɩ? Mɑ sɩ: Aɑɩ. 14 Ḿpʋɣʋ ɩ́ cɔ-m sɩ: Olifinɑɑ tɩɩŋ ɩnəɣəlɛ ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛ wei pɑ pəlɑ nim nɑ pɑ́ kpɑ-wɛɣɛ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ təmlɛ nyə́mɑ tɔ.

5

Sɑkɑlɩ toosee tɑkɑ nɑɑtoso nyənɑ

1 Ḿpʋɣʋ pə lɑpɑ-m ɩsɩɩ toosee tɑkɑ. Ɩlɛ mɑ nɑwɑ tɑkəlɑɣɑ nɑ kɑ́ kʋləɣɩ hʋntʋ ntɛ. 2 Ɩlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu pɔɔsɩ-m sɩ: Pepeɣe n nɑɑkɩ? Mɑ sɩ: Tɑkəlɑɣɑ hɛtənɑ nɑ kɑ́ kʋləɣɩ hʋntʋ. Kɑ tɑɣɑləŋ wɛ mɛɛtələnɑɑ nɑɑnʋwɑ. Kɑ wɑŋ kɛ mɛɛtələnɑɑ kɑkpɑsɩ.

3 Ḿpʋɣʋ ɩ tɔmɑ-m sɩ: Mpusi kɑ́ mɑɣɑnɑ tɛtʋ tɑɑ ŋmɩɩlɑɑ, nɑ mpɑ pɑ tuukinɑ yem yem tɔ, pɑɑ ləsɩ-wɛɣɛ tɛtʋ. Mpɛɣɛ pɑ ŋmɑɑ kɑ tɑɑ nɑ kɑ wɑɑlɩ. 4 Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ sɩ: Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ kɔnnɑ mpusi ɩnɩ. Mpusi ɩnɩ ɩ kɑ́ sʋʋ pɑɑ ŋmɩɩlʋ wei, nɑ mpɑ pɑ tuukinɑ mɑ hətɛ kɛ yem yem tɔ, pɑ tɛɛsɩ tɑɑ. Ɩ kɑ́ cɑɣɑ tənɑ nɑ ɩ́ wɑkəlɩ kutuluɣu nɑ kʋ pɛɛ nɑ kʋ kpɑtəŋ.

Sɑkɑlɩ toosee tɑkɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyənɑ

5 Ḿpʋɣʋ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ yɔɣɔtənɑ-m tɔ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Kʋsɩ ɩsɛ. Pepe nɑ pepeɣe n nɑɑkɩ tənɑ? 6 Ɩlɛnɑ mɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepeɣelɛ? Mpʋɣʋlɛ sɩ: Tɔkʋ ŋku kʋ tɑɑ wɛ ɩsɑɣɑtʋ tənɑ tɔɣɔlɛ.

7 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ tɔkʋ ŋkʋ kʋ pəle nyəɣəlʋɣʋ nyəntɛ kulɑɑ nɑ mɑ́ nɑ́ ɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ cɑɣɑ kʋ tɑɑ. 8 Ntɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Alʋ ɩnɛ ɩ kɛnɑ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tusi-ɩ nɑ ɩ́ məŋnɑ kʋ tɑɑ tənɑ nɑ ɩ́ pɑ́ pəle. 9 Mɑ kʋsɑ ɩsɛ, ɩlɛ heelim kpɑɣɑ ɑlɑɑ nɑpələɣəlɛ nɑɑlɛ nɑ pə́ kɔnɑ. Pɑ keŋ nəɣəsənɑ kɛ́ ɩsɩɩ kʋlɑɑləŋ. Ḿpʋɣʋ pɑ kpɑɣɑ tɔkʋ ŋkʋ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ. 10 Ḿpʋɣʋ mɑ pɔɔsɑ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Leɣe pɑ pukinɑ-kʋ? 11 Ntɛnɑ ɩ́ cɔ-m sɩ: Pɑpiloni kɛ pɑ puki sɩ pɑ ŋmɑ kutuluɣu nɑ pɑ́ sɩɩ-ɩ nɑ pɑ́ lɑɑkɩ.

6

Sɑkɑlɩ toosee tɑkɑ pəlefɛɩ nyənɑ

1 Ḿpʋɣʋ pə lɑpɑ-m ɩsɩɩ toosee tɑkɑ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ yoou kɛɛkɛnɑɑ liɣiti. Nɑ pɑ́ lɩɩkənɑ nyəɣəlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ pɔ́ɔ́ŋ nɑɑlɛ hɛkʋ tɑɑ. 2 Kpɑɣɑnəŋ kʋsɛɛməŋ hɔŋnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ kɛɛkɛ. Kpɑɣɑnəŋ kʋkpɛɛtəŋ kɛ kɛɛkɛ nɑɑlɛ nyəŋ. 3 Kpɑɣɑnʋhʋlʋmɑsɩ kɛ kɛɛkɛ tooso nyəŋ. Ɩlɛnɑ kpɑɣɑnəŋ wei ɩ wɛnɑ cʋntʋ tʋlʋŋɑsɩ tɔɣɔ kɛɛkɛ liɣiti nyəŋ. Kpɑɣɑnəŋ ɩnɩ ɩ tənɑ ɩ kɑ wɛnɑ toŋ kɛ́. 4 Ḿpʋɣʋ mɑ pɔɔsɑ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ yɔɣɔtənɑ-m tɔ sɩ: Kpɑɣɑnəŋ nɑ ɩ kɛɛkɛnɑɑ mpɛ pɑ kʋtoluɣu suwe?

5 Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ cɔ-m sɩ: Tɛtʋ tənɑ tʋ Tɑcɑɑ kiŋ kɛ feesiŋ liɣiti ɩnɩ ɩ lɩɩnɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ puki ɑntulinyɑ hɔɣɔləŋ tənɑ tɑɑ.

6 Ḿpʋɣʋ kpɑɣɑnʋkpɛɛtəŋ kɛɛkɛ nɑ́ məŋnɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ, kɛ́ Pɑpiloni tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ kpɑɣɑnʋhʋlʋmɑsɩ nɑ́ɑ́ məŋnɑ ilim tətʋlɛ tɔɔ. Nɑ cʋntʋ tʋlʋŋɑsɩ nyəŋ kɛ ilim mpətəŋ tɔɔ. 7 Ḿpʋɣʋ cʋntʋ tʋlʋŋɑsɩ nyəŋ ɩnɩ ɩ sələmɑɑ sɩ ɩ kɑ́ cɔɔ tɛtʋ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ pɑ́ cɔɔ-tɩ. 8 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ yɑɑ-m nɑ ɩ́ heeli-m sɩ: Kpɑɣɑnəŋ wei ɩ polɑ Pɑpiloni tɛtʋ tɑɑ tɔ. Ɩnɩ ɩ kɑ́ yelinɑ nɑ mɑ Feesuɣu tii hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ.

Yesuwɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ

9 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ: 10 Mʋ kʋcɔɔʋ kɛ mpɑ Pɑpiloni nyə́mɑ kuuwɑ tɔ pɑ kiŋ. Mpɛɣɛlɛ Hɛlətɑyi, nɑ Topiyɑ, nɑ Yetɑyɑ. Polo sɑŋɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Sefɑniyɑ pəyɑlʋ Yosiyɑ təyɑɣɑ tɑɑ. Tənɑɣɑ yəlɑɑ mpɛ pɑ wɛɛ. 11 Cɑɑ wʋlɑ nɑ liɣitee nyəɣətʋ. Ɩlɛnɑ ń lu ntenuɣu ŋku n kɑ́ te Yosɑtɑkɩ pəyɑlʋ kɔtʋlʋ sɔsɔ Yesuwɑ nyʋɣʋ tɔ. 12 Heeli-ɩ sɩ, Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Yʋlʋ nɔɣɔlʋ wɛ cənɛ nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Hoole.

Ɩ kɑ́ lɩɩ ɩ tɛtʋ tɑɑ.

Ɩnɩ ɩ kɑ́ ŋmɑnɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ.

13 Ɩnɩ ɩ kɑ́ tɑɣɑnənɑ-tɛɣɛ ŋmɑʋ.

Ɩ kɑ́ wɛɛnɑ kɑwulɑɣɑ kʋyʋsʋm,

ɩ kɑ́ cɑɣɑ kɑ kumte tɔɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔ-kɛ.

Kɔtʋlʋ kɑ́ wɛɛ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ,

nɑ pɑ́ nɩɩkənɑ təmɑɣɑ teu.

14 Ntenuɣu kɑ́ cɑɣɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ tɑɑ. Pɩɩ tɔɔsəɣɩ-wɛɣɛ Hɛlətɑyi, nɑ Topiyɑ, nɑ Yetɑyɑ, nɑ Sefɑniyɑ pəyɑlʋ pɑ kʋpɑntʋ tɔɔ.

15 Yəlɑɑ kɑ́ lɩɩnɑ pooluŋ nɑ pɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ sənɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ ŋmɑʋ. Ɩlɛ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ tilinɑ-m mə kiŋ.

Ye ɩ́ nɩɩkənɑ mə Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɛ teu pɩɩ lɑ mpʋ.

7

Nɔhɔkʋtʋ kɛ Yosɑlɛm ncɑɑlɛ tɔɔ

1 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ heelɑ-m tɔm. Tɑliyusi kɑwulɑɣɑ pənɑɣɑ liɣiti nyəŋkɑ ɩsɔtʋ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nyəŋ wei pɑ yɑɑ sɩ kisile tɔ ɩ kʋyɑkʋ liɣiti nyəŋkʋ wule kɛ ɩ heelɑ-m tɩ. 2 Petɛɛlɩ nyə́mɑ kɑ tilinɑ Sɑlesee nɑ Lekem-Mɛlɛkɩ sɩ pɑ́ kɔɔ Tɑcɑɑ wiinɑʋ kɛ ɩsɔ təsɛɛlɛ tɑɑ. 3 Ḿpʋɣʋ pɑ pɔɔsɑ kɔtəlɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ sɩ: Pə́ wɛɛ sɩ, tə́ wiiki nɑ tə́ hɔkəɣɩ nɔɔsɩ, kɛ pɑɑ pənɑɣɑ ŋkɑ kɑ ɩsɔtʋ kɑkpɑsɩ nyəŋ, ɩsɩɩ too tə lɑkɑɣɑ pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ tɑɑ tɔ?

4 Ḿpʋɣʋ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ, 5 tɛləsɩ kɔtəlɑɑ nɑ tɛtʋ tɑɑ yəlɑɑ tənɑ tɔm sɩ:

Too pɩɩsɩ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ

kɔlɔ ɩ́ hɔkəɣɩ nɔɔsɩ,

nɑ ɩ́ wiiki pɑɑ ɩsɔtʋ kɑkpɑsɩ nyəŋ

nɑ ɩsɔtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyəŋ wei.

Ɩlɛ pə tɑɣɑ mɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ ɩ́ cɑɑkɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ mpʋ.

6 Hɑlɩ wɑɑtʋ wei ɩ́ tɔkɩ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ tɔ,

mə tɩ leleŋ kɛ ɩ́ pɛɛkəɣɩ.

7 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ kɑ́ tɛmɑ Tɑcɑɑ kʋkpɑɑlətʋnɑɑ pɑnɛ pɑ nəɣəsəlɛ nɑʋ kɛ hɑtoo lɔŋtɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ Yosɑlɛm nɑ ɩ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ wɛ hɛɛsʋɣʋ tɑɑ. Pəcɔ yəlɑɑ kɑ́ wɛ ilim ntɔɣɔŋ nɑ pə mpətəŋ tɛtʋ tɑɑ.

8-9 Ḿpʋɣʋ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ tɔɔsɑ-m nti ɩ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ sɩ:

Ɩ́ təŋ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ hʋʋkənɑ.

Ɩ́ lɑkɩ kʋpɑntʋ, ɩ́ hʋləɣɩ təmɑɣɑ suulu.

10 Ɩ́ tɑɑ muɣuli suluwɑɑ, yɑɑ leelɑɑ,

yɑɑ mʋʋlɑɑ, yɑɑ kʋnyɔntʋnɑɑ.

Ɩ́ tɑɑ mɑɣɑsɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ mə təmɑ tɔɔ.

11 Amɑ yəlɑɑ mɛ ɩ́ kisɑ-tɩ. Ɩ́ təkɑ mə ŋkpɑŋŋ sɩ ɩ́ tɑɑ nɩɩ. 12 Ɩ́ lɑpɑ mə nyɑmɑ kɛ kpɩɩsəŋ ɩsɩɩ pɛɛ. Ɩ́ kisɑ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ kʋsɛɣɛsətʋ. Ntəɣɩ mɑ Feesuɣu heelɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ, nɑ pɑ́ tɛləsɩ-mɛɣɛ too lɔŋtɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ kisi nɩɩʋ. Ḿpʋɣʋ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huunɑ-mɛ. 13 Ɩlɛnɑ mɑ tɔ sɩ:

Timpi mɑ yɑɑ-mɛ nɑ ɩ́ kisi tɔ.

Pə tɔɔ kɛ́ mə yɑɑ-m sɩ mɑ́ wɑɑsɩ-mɛ nɑ mɑɑ kisi cɔʋ.

14 Mɑɑ yɑsɩ-mɛɣɛ yəlɑɑ mpɑ ɩ́ tɑ nyɩ tɔ pɑ hɛkʋ.

Ɩ́ kɑ yele mə tɛtʋ kɛ kpɛtɛ.

Mə tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ puki,

pə́cɔ́ nɔɣɔlʋ ɩɩ kɔŋ.

Ɩ́ kʋ mə tɛtʋ nɑ mə niŋ nɑ tə́ pəsɩ tɛsəpɑɣɑ.

8

Tɑcɑɑ sɩɩ ɩ yəlɑɑ kɛ nɔɣɔ kʋpɑŋkɑ

1 Ḿpʋɣʋ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ:

2 Mɑɣɑ Tɑcɑɑ mɑ luɣu sʋʋ Yosɑlɛm

nyə́mɑ kɛ teu nɑ mɑ́ səkɩ pɑ səm.

Nɑ mɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ pɑ kolontunɑɑ.

3 Pə tɔɔ kɛ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ mɑɑ məlɩ Yosɑlɛm.

Mɑɑ tɑsɑ Siyɔŋ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ cɑɣɑʋ tɔtɔ.

Hɑlɩ mɑɑ yɑɑ Siyɔŋ sɩ tɑmpɑnɑ ɩcɑtɛ.

Mɑɑ lɑɣɑsɩ Siyɔŋ ɩcɑtɛ pulɑɣɑ sɩ nɑŋŋ nyəŋkɑ.

4 Kʋkpɑtəlɑɑ kɑ́ nyəkɩ pɑ kpɑtəŋ tɔɔ

nɑ pɑ́ kɔɔ pɑ́ cɑɣɑ Yosɑlɛm tɑɑ.

5 Yəlɑɑ kɑ́ tɑsɑ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ məlʋɣʋ.

Piyɑ kɑ́ tɑsɑ lɩɩʋ kɛ tuutuumɑ nɑ pɑ́ liɣiliɣi

ɩcɑtɛ hɑpɛɛ tɔɔ.

6 Ɩsɛɣɛlɩ yəlɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ ɩɩ hʋʋkɩ sɩ mpʋ ɩnɩ pə wɛ lɑpʋ.

Amɑ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ nɑ́ pəsəɣənɑ nɑ ɩ́ lɑ piti təmlɛ ńtɛ́.

7 Mɑɑ wɑɑsɩ mɑ yəlɑɑ mpɑ mɛ pɑ kpɑwɑ yomle tɔ.

Ilim təlɩɩlɛ nɑ pə tətʋlɛ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ pɑ ponɑ-mɛ.

8 Mɑɑ kɔnɑ-mɛɣɛ Yosɑlɛm nɑ ɩ́ wɛɛ mɑ yəlɑɑ.

Mɑɑ wɛɛ mə Ɩsɔ,

nɑ mɑ́ tɔkɩ mə tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ nɑ siɣisuɣu.

9 Ḿpʋɣʋ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Ɩ́ kɑɑsɩ mə tɩ.

Mpi tɔ, nɔɔnɔɔ ɩ́ nɩɩkɩ mɑ nɔɔsɩ nsi mɑɑ sɩɩwɑ tɔ.

Nsəɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ kɑ kpɑɑlɑ wɑɑtʋ wei

pɑ tɑɣɑnɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ kite sɩɩʋ sɩ pɑ ŋmɑɑkɩ-tɛ tɔ.

10 Nɑ pə́cɔ́ pə́ tɑkɩ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ,

yəlɑɑ yɑɑ tɔlɑ tɑɑ hikiɣi kʋfɛlʋɣʋ.

Pə́cɔ́ pɑ sʋʋkɩ pɑɑ lɩɩkɩ.

Mɑ yelɑ yəlɑɑ kɛ́ sɩ pɑ́ lɑkɩ təmɑɣɑ ɩsənɑ pɑ sɔɔlɑɑ tɔ.

11 Amɑ pənɛntɛ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ,

mɑ kɑɑ tɑsɑ mɛ mpɑ pə kɑɑsɑɑ

tɔɣɔ lɑpʋ ɩsɩɩ lɔŋtɑɑ nyə́mɑ.

12 Mɑɑ lɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ ntɩ tə tənɑ.

Tɛʋ kʋpɑŋkʋ kɑ́ nɩɩ.

Lɛsɛŋnɑɑ nɑ kʋtutuum kɑ́ lɑ teu nɑ ɩ́ hɛɛsɩ.

13 Yutɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ pɑ kɑwulɑsɩ mɛ.

Ɩ́ kɑ wɛ piitimnɑɑ lɛmpɑ hɛkʋ kɛ́ ɩsɩɩ mpusinɑɑ.

Amɑ pənɛntɛ mɑɑ wɑɑsɩ-mɛ.

Ɩ́ kɑ́ pəsɩ piitimnɑɑ mpi pɑ təŋsɑ nɔɔsɩ kʋpɑŋsɩ tɔ.

Ɩlɛ ɩ́ kɑɑsɩ mə tɩ, ɩ́ tɑɑ nyɑ́.

14 Mɑɑ tʋ mɑ tɑɑ kɛ́ sɩ mɑ lɔɔkɩ-mɛɣɛ wɑhɑlɑ tɑɑ.

Mpi tɔ, mə cɑɑnɑɑ kɑ kpɑɑsɑ mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ́,

nɑ mɑ́ tɔkɑ-yɛ.

15 Amɑ nɔɔnɔɔ mɑ tʋ mɑ tɑɑ sɩ mɑɑ kɑtɩ

Yosɑlɛm nɑ Yutɑ nyə́mɑ mɛɣɛ kʋpɑntʋ.

Ɩlɛ ɩ́ tɑɑ nyɑ́.

16 Ɩsənɑ ɩ́ kɑ́ lɑ tɔɣɔlɛ sɩ

pɑɑ wei ɩ́ heeli ɩ tɔɣɔntəlɛ kɛ tɑmpɑnɑ.

Ɩ́ təŋəɣɩ siɣisuɣu kɛ mə hʋʋlɛnɑɑ tɑɑ,

nɑ ɩ́ pɛɛkəɣɩ hɛɛsʋɣʋ.

17 Ɩ́ tɑɑ lɑ təmɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ yɑɑ ɩ́ tuunɑ yem.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mɑ́, mɑɑ cɑɑkɩ yɑɑsinɑɑ mpɛ pɑ tɑkɑ.

Nɔhɔkʋtʋ kʋyɛɛŋ pəsɑ ɑcimɑ nyəŋ

18 Ḿpʋɣʋ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ heelɑ-m sɩ, 19 mɑ́ tɛləsɩ-mɛ sɩ: Nɔhɔkʋtʋ nti ɩ́ hɔkəɣɩ ɩsɔtʋ liɣiti nyəŋ nɑ kɑkpɑsɩ nyəŋ nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyəŋ nɑ nɑɑnʋwɑ nyəŋ kɛ pənɑɣɑ tɑɑ tɔ. Tɩɩ tɛ nɑ tə́ pəsɩ ɑcimɑ sɔsɔɔnɑ kɛ Yutɑ nyə́mɑ. Amɑ ɩ́ sɔɔlɩ siɣisuɣu nɑ hɛɛsʋɣʋ kɛ́. 20 Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Piitimnɑɑ kpɑɩ nyə́mɑ nɑ ɑcɑlɛɛ pɑɣɑlɛ

yəlɑɑ kɑ́ tɑɣɑnɩ Yosɑlɛm kɛ kɔntɛ.

21 Hɑlənɑ ɩcɑtɛ lɛntɛ yəlɑɑ heeli lɛntɛ nyə́mɑ sɩ:

Tə́ polo nɑ tə́ sɛɛ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ nɑ tə́ wiinɑ-ɩ.

Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ tisi.

22 Piitimnɑɑ toŋ nyəm

nɑ yəlɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ kɔɔ

Yosɑlɛm nɑ pɑ́ sɛɛ-m nɑ pɑ́ wiinɑ-m.

23 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ,

wɑɑtʋ ɩnəɣɩ piitimnɑɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ nɑɑnʋwɑ

yəlɑɑ kɑ́ kpɑ Yutɑ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ toko tɑɑ sɩ:

Tə cɑɑ tə́ təŋ-mɛɣɛ ɩsɔsɛɛlɛ.

Mpi tɔ, tə nɩɩwɑ sɩ Ɩsɔ wɛ mə wɑɑlɩ.

ƖSƐƔƐLƖ NYƎ́MA NA PIITIM LƐMPƖ NYƎ́MA

9

Ɩsɔ hʋʋnɑʋ kɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ

1 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ ɩ tɔm

nɑ tə́ tɑlɑ Hɑtəlɑkɩ tɛtʋ tɑɑ.

Tə nɩɩ Tɑmɑsɩ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Ɩlɛ pə tɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tike kɛ ɩ pɑɑsəɣənɑ.

Amɑ yəlɑɑ tənɑɣɑ.

2 Tɑmɑsɩ ɩcɑtɛ cɔlɔ Hɑmɑtɩ ɩcɑtɛ,

nɑ Tiii nɑ Sitɔŋ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ wɛnɑ

kpelikpekɑ sɔsɑɣɑ tɔɣɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtəɣənɑ.

3 Tiii nyə́mɑ ɩ́ ŋmɑwɑ mə ɩcɑtɛ kɛ koluŋɑ kɛ́.

Ɩ́ kɑɑ liɣitee ɩsɩɩ kɑnyəŋɑ nɑ wʋlɑ ɩsɩɩ ɑfəlɑ.

4 Amɑ Tɑcɑɑ kɑ́ lɛɛkɩ-tɛ.

Ɩ kɑ́ tusi tə koluŋɑ kɛ teŋku tɑɑ

nɑ ɩ́ nyɑɣɑsɩ-tɛɣɛ kɔkɔ.

5 Filiisi ɑcɑlɛɛ Asəkɑlɔŋ, nɑ Kɑsɑ,

nɑ Ɩkoloŋ nyə́mɑ kɑ́ nɑ́ mpʋ.

Sɔɣɔntʋ kɑ́ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ kpisi kɑntəlʋɣʋ.

Wulɑʋ kɑɑ kɑɑsɩ Kɑsɑ.

Pəyele Asəkɑlɔŋ ɩcɑtɛ nɑ́ kɑɑ nɑ tə yəlɑɑ.

6 Yəlɑɑ sitɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kɔɔ pɑ́ cɑɣɑ Asətɔtɩ.

Mɑɑ ləsɩ mpi pə tʋɣɩ Filiisi nyə́mɑ kɛ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔ.

7 Mɑɑ ləsɩ mə nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́

nɑntʋ nti pɑ tɑ lɛntɩ tɔ,

yɑɑ kʋlɑlɑɑtʋ.

Mə tɑɑ mpɑ pə kɑɑsɑɑ tɔ,

nɑ Yutɑ nyə́mɑ ɩ́ kɑ́ yɑɑnɑ-m mə Ɩsɔ.

Ɩkoloŋ nyə́mɑ kɑ́ sʋʋ mə yəlɑɑ tɑɑ ɩsɩɩ

Yepusi nyə́mɑ lɑpɑ tɔ.

8 Mɑɑ tɑŋ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ kɛ́.

Yoolɑɑ nɑpəlɩ kɑɑ pəsɩ-tɩ,

pɑɑ tɛɛlɑɑ yɑɑ kɔntɑɑ.

Pə́cɔ́ ŋmɑkəllʋ kɑɑ tɑsɑ mə tɔɔ kɛ́ təŋnɑʋ.

Mpi tɔ, mɑ pɑɑsəɣənɑ-mɛɣɛ.

Yosɑlɛm wɑɑsʋɣʋ

9 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ:

Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nyɑ́,

nyɑ́ lɑŋlɛ ɩ́ hʋlʋmɩ sɔsɔm.

Siyɔŋ nyə́mɑ mɛ,

mə wulɑʋ kɔŋnɑ ntɛɣɛ mə cɔlɔ.

Ɩ siɣisɑɑ nɑ ɩ kɛ́ ɑkɑ.

Ɩ pɑsɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ.

10 Mɑɑ ləsɩ Ɩfəlɑyim tɑɑ kɛ́ yoou kɛɛkɛnɑɑ

nɑ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ pə kpɑɣɑnəŋ nɑ pə tɔɔŋ.

Wulɑʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ tʋ piitimnɑɑ kɛ hɛɛsʋɣʋ.

Ɩ kɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ ɑntulinyɑ tənɑ təpɑɩ.

Sɑləkɑtʋnɑɑ hɛtʋɣʋ

11 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Mɑɑ cɛ mə nyə́mɑ mpɑ pɑ təkɑ sɑləkɑ

kɛ lɔkɔ wei ɩ tɑɑ lʋm fɛɩ tɔ.

Mɑ́ nɑ mɛ tɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kɔtɑɣɑ

cɑləm tɔɔ kɛ́ mɑɑ lɑ mpʋ.

12 Sɑləkɑtʋnɑɑ mɛ,

ɩ́ məlɩ koluŋɑ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ tɛɛlʋɣʋ.

Sɑŋɑ mɑ tɑsəɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ

mɑɑ lɛɛtɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ tɔm nɑɑlɛ.

13 Mɑɑ pəsɩ Yutɑ kɛ tɔɔʋ,

nɑ Ɩfəlɑyim kɛ nyəmɑ́.

Mɑɑ kʋsɩ Siyɔŋ nyə́mɑ

nɑ pɑ́ yoonɑ Kəlɛɛkɩ nyə́mɑ

nɑ mɑ́ lɑ́ nɑ pɑ́ pəsɩ ɩsɩɩ ɑkɑ lɑɣɑtɛ.

14 Tɑcɑɑ mɑ́ mɑɑ sɔɔsɩ mɑ yəlɑɑ tɔɔ.

Mɑɑ yɑɣɑ ɑpɑlʋtutuɣu ɩsɩɩ tɛʋ holɑ.

Mɑɑ tɔ nyəmɑ́ ɩsɩɩ tɛʋ ŋmɛləsʋɣʋ.

Mɑɑ hɔkɔ mə wɑɑlɩ ɩsɩɩ ilim mpətəŋ tɔɔ kɑcuculɑɣɑ.

15 Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑɑ kenti mɑ yəlɑɑ tɔɔ.

Mɑɑ tɔ mə kolontunɑɑ kɛ pəntɔlʋpɛɛ nɑ mɑ́ wɑkəlɩ-wɛ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ ɩ́ kɑ́ kʋ mə kolontunɑɑ.

Cɑləm kɑ́ kpe ɩsɩɩ sʋlʋm.

Yɑɑ ɩsɩɩ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ cɑləm sukuɣu poosiisi,

nɑ pɑ́ ŋmɩɩsɩ tə ŋkuluŋɑsɩ tɔɔ tɔ.

16 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́

Ɩsɔ Tɑcɑɑ kɑ́ wɑɑsɩ ɩ yəlɑɑ.

Ɩsɩɩ tiikilu wɑɑsʋɣʋ ɩ kɑləkʋ tɔ.

Ɩ́ kɑ́ teeki kɔkɔ ɩsɩɩ liɣitee pɛɛ.

17 Mə tɛtʋ tɑɑ,

lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ kɑcɔkɑ kɑ́ wɛɛ.

Tɔɣɔʋ nɑ nyɔɔʋ kɑ́ hɑ ɩfepiyɑ kɛ kpelikpekɑ.

10

Ɩ́ sələmɩ Tɑcɑɑ kɛ tɛʋ

1 Ɩ́ sələmɩ Tɑcɑɑ sɩ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ tɛʋ kɛ toomɑɣɑ.

Ɩ kɑ́ yele nɑ kʋ nɩɩ-mɛɣɛ sɔsɔm

nɑ tɔɣɔnɑɣɑ nyɑlɑ tɑwɑ tɑɑ.

2 Ɩ́ kʋɣɩ mə təɣɩ yem kɛ́ nɑ tɩɩŋ,

ɩ wɛ kpɛtɛ kɛ́.

Pə́cɔ́ tʋwɑɑ nɑɑ nɑɑkɩ mə pee.

Pɑ puɣusiɣi-mɛ nɑ pɔpɔtʋ toosee sɩ,

pɑ hɛɛsəɣɩ mə lɑŋɑ.

Ḿpʋɣʋ mə cɑɑnɑɑ lɑpɑ nɑ pə́ yɑsɩ-wɛ

ɩsɩɩ heeŋ wei ɩ fɛɩnɑ tiikilu tɔ.

Wɑɑsʋɣʋ tɔm yɔɣɔtʋɣʋ

3 Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́,

mɑ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ kpɑɩ nyə́mɑ.

Mpɛ pɑ tiikiɣinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ nɑ mʋsʋŋ.

Mɑɑ səŋ pɑ tɔɔ.

Mɑɑ pɑɑsənɑ mɑ Yutɑ yəlɑɑ

nɑ mɑ́ tʋ-mɛɣɛ toŋ ɩsɩɩ mɑ yoou kpɑɣɑnəŋ.

4 Mə tɑɑ kɛ́ ɑwulɑɑ kɑ́ lɩɩ wɑɑnɩ wɑɑnɩ.

Mə toŋ kɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ kutuluɣu kite tɛɛ pəlɛ.

Ɩ́ səŋɑɑ kɛ́ təcɑ ɩsɩɩ lɑŋɑɣɑ tesikɑ,

nɑ ɩ́ wɛnɑ pəsʋɣʋ ɩsɩɩ yoou tɔɔʋ.

5 Ɩ́ kɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ yoou ɑkɑnɑɑ,

nɑ ɩ́ fɛləɣɩ mə kolontunɑɑ kɛ ɑtɛ.

Ḿpʋɣʋ ɩ́ kɑ́ yoo.

Mpi tɔ, Tɑcɑɑ mɑ́,

mɑɑ wɛɛ mə wɑɑlɩ kɛ́.

Fɛɛlɛ kɑ́ kpɑ mə kolontunɑɑ kpɑɣɑnəŋ cɑɣɑlɑɑ.

6 Mɑɑ yele nɑ Yutɑ nyə́mɑ nyɔɔ toŋ.

Mɑɑ wɑɑsɩ Yosɛɛfʋ təyɑɣɑ nyə́mɑ.

Mɑɑ məŋnɑ-mɛɣɛ mə tɛtʋ tɑɑ ɩsɩɩ mɑ tɑɑ lɔ-mɛ.

Mpi tɔ, mɑɣɑlɛ mə Ɩsɔ,

mɑ wɛnɑ mə pətɔɔtəlɛ kɛ́, mɑɑ cɔ-mɛ.

7 Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɑ́ pəsɩ ɑkɑnɑɑ kɛ́.

Mə lɑŋɑ kɑ́ hʋlʋmɩ ɩsɩɩ ɩ́ nyɔɔ sʋlʋm.

Mə piyɑ kɑ́ nɑ mə ɑkɑɩtʋ ntɩ.

Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ tɑɑ hɛɛnɑ Tɑcɑɑ.

8 Mɑɑ yɑɑ mɑ yəlɑɑ mɛ nɑ mɑ́ hɛtɩ-mɛ nɑ mɑ́ kpeɣeli-mɛ.

Ɩ́ kɑ́ huki ɩsɩɩ pɑ hukɑɣɑ lɔŋ tɔ.

9 Mpi tɔ, mɑɑ ŋmɩɩsɩ-mɛɣɛ piitimnɑɑ tɑɑ.

Amɑ ɩ́ kɑ́ tɔɔsɩ mɑ tɔɔ kɛ́ pooluŋ tɑɑ tənɑ.

Mənɑ mə pəyɑlɑɑ ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ tənɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ məlʋɣʋ.

10 Mɑɑ ləsɩ-mɛɣɛ Icipiti nɑ Asilii pɑ tɛtʋnɑɑ tɑɑ.

Mɑɑ məŋnɑ-mɛɣɛ mə tɛ nɑ mɑ́ sɔɔsɩ-mɛɣɛ Kɑlɑɑtɩ

nɑ Lipɑŋ tɛtʋ.

Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, təcɑɣɑlɛ kɑɑ tɑlɑ-mɛ.

11 Pɑɑ lɑŋwɑkəllɛ mɑɣɑnɑ-mɛ ɩsɩɩ teŋku.

Mɑɑ cɛ mə holɑ nɑ hɑlɩ Nili pɔɣɔ pəle mɑɣɑmɑɣɑ wʋlɩ.

Kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ Asilii kɑ́ hoti ɩsɩɩ tɑɑʋ.

Icipiti ɩ́lɛ́ ɩ toŋ kɑ́ yɔkɩ.

12 Mɑɑ yele nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ nyɔɔ toŋ.

Ɩ́ kɑ́ nɩɩnɑ-m nɑ ɩ́ tɔkɩ mɑ kiiŋ.

Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtəɣənɑ mpʋ.

11

Piitimnɑɑ toŋ nyəm yoonɑʋ

1 Lipɑŋ tɛtʋ tʋlɩ nyɑ́ nɔnɔɔsɩ

nɑ kɔkɔ nyɑɣɑ nyɑ́ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ.

2 Tɩɩŋ mɛ, ɩ́ wii, pɑ hɛɛlɑ mə tɩɩŋ kʋpɑŋ lɛləŋ.

Pɑsɑŋ tɩɩŋ sɔsɔɔŋ mɛ, mɩɩ wii,

pɑ hɛɛlɑ mə hɔtʋɣʋ ɑnɑɑm.

3 Tiikilɑɑ nyʋɣʋ kʋlʋɣʋ wɑɑtʋ tɛɛwɑ,

ɩlɛnɑ pɑ́ wiiki.

Pɑ hɛɛlɑ tɔɣɔlɑsɩ hɔtʋ kʋpɑntʋ

ɩlɛnɑ səlɛ sɩ wiliɣi nɑ sɩ́ mɑləɣɩ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ.

Tiikilɑɑ nɑɑlɛ tɔm

4 Ḿpʋɣʋ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ mɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Pəsɩ heeŋ wei pɑ puki kʋɣʋ tɔ ɩ tiikilu. 5 Ɩ yɑtɑɑ nɑ́ lɛntəɣɩ-ɩ kɛ́ pɑɑ nɑɑkɩ pɑ tɑsəkəlɛ. Pə kɑɑsɩ nɑ ɩ pɛɛtəlɑɑ nɑ́ɑ́ woŋiɣi nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ sɩ pɑ sʋʋ toŋ. Heeŋ mɑɣɑmɑɣɑ tiikilɑɑ nɑ́ fɛɩ ɩ pətɔɔtəlɛ. 6 Tɑcɑɑ yɔɣɔtənɑ sɩ: Mɑ kɑɑ wɛɛnɑ ɑtɛ yəlɑɑ pətɔɔtəlɛ. Mɑɑ tʋ pɑɑ wei kɛ́ ɩ wulɑʋ yɑɑ ɩ cɔlɔ tʋ niŋ tɑɑ. Awulɑɑ kɑ́ kpiisi tɛtʋ, mɑ kɑɑ fiti nɔɣɔlʋɣʋ pɑ niŋ tɑɑ.

7 Ḿpʋɣʋ Sɑkɑlɩ tɔmɑ sɩ: Mɑ́ pəsənɑ ntɛɣɛ tiikilu wei ɩ heeŋ yɑmpɑɣɑtəlɑɑ yɑkɩ nɑ pɑ́ kʋɣɩ tɔ. Mɑɑ cɑɑ kpɑtəŋ kɛ nɑɑlɛ nɑ mɑ́ hɑ lɛŋkʋ sɩ: Sɔɔlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ lɛŋkʋ sɩ: Nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ. Mɑɑ pɑɑsənɑ mɑ heeŋ. 8 Ɩsɔtʋ kʋlʋm tɑɑ kɛ́ mɑ yɑsɑ tiikilɑɑ tooso. Mɑ suulu tɛmɑ mɑ heeŋ tɔɔ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ nyəɣəsɩ-m. 9 Ɩlɛnɑ mɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ pɑɑsənɑʋ nɑ pə́ tɑɑŋɩ. Ɩlɛ mpɑ pɛlɛ pɑ cɑɑkɩ səm tɔ pɑ́ sɩ. Pɑ́ kʋ mpɑ pə wɛɛ sɩ pɑ́ kʋ tɔ. Ye pə kɑɑsɑ mpɑ ɩlɛ pɛlɛ pɑ li təmɑ.

10 Ɩlɛnɑ mɑ́ kpɑɣɑ kpɑ́tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Sɔɔlʋɣʋ tɔ nɑ mɑ́ pɛlɩ-kʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ yɔkɩ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ́ nɑ piitimnɑɑ tɩɩ pɛɛlɑɑ tɔ. 11 Mɑ nɑ-mɛ tɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ yɔkɑɑ. Ɩlɛnɑ heeŋ pɑɣɑtəlɑɑ mpɑ pɑ keŋnɑ-m tɔ pɑ́ cɛkənɑ sɩ Tɑcɑɑ nɔɣɔ wɛ pə tɑɑ. 12 Ɩlɛnɑ mɑ́ heeli-wɛ sɩ: Ye pə mɑɣɑ-mɛ ɩ́ fɛlɩ-m liɣitee, ye pə tɑɣɑ mpʋ ɑwusɑ. Ntɛnɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ-yɛɣɛ nyəɣətʋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. 13 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ tɔmɑ-m sɩ: Pɛtɩ liɣitee sɔsɔɔnɑ nnɑ pɑ mɑɣɑsənɑ-m mpʋ tɔɣɔ koolu. Ɩlɛnɑ mɑ́ pɛtɩ-yɛɣɛ koolu kɛ Ɩsɔ təsɛɛlɛ tɑɑ. 14 Pəlɛ pə wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ mɑ́ pɛlɩ mɑ kpɑ́tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ Nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pə́ yɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nɑ Yutɑ. 15 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ tɑsɑ-m heeluɣu sɩ: Pəsɩ tiikilu kʋmɛlɛŋ. 16 Pəlɛ pə pɑɑsi mɑɑ ponɑ-mɛɣɛ tiikilu kʋfɑlʋ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑɑ pɑɑsənɑ heeŋ, hɑlɩ ɩ kɑ́ pɛɛkɩ ɩ kʋɣʋ kɛ́. Ɩ kɑɑ pɛɛkɩ kʋlepiŋ, yɑɑ ɩ́ fɛ wei pə wɩɩkɩ tɔ. Yɑɑ ɩ́ pɑɑsənɑ ɑlɑɑfəyɑ nyəŋ. Hɑlɩ ɩ kɑ́ tɔɣɔ ɩ tɑɑ kʋyɑsələŋ. Ɩ kɑ́ sɛtɩ lɛləŋ ɑcʋwɑ sɩ ɩ́ tɑɑ tɔ.

17 Tiikilu kʋmɛlɛŋ nyɑ́ wei nn pɑɑsəɣənɑ heeŋ tɔ,

nyɑ́ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́.

Yoou ɩ́ pɛlɩ nyɑ́ niŋ

nɑ kʋ yɔkɩ nyɑ́ ɩsəlɛ ntɔɣɔŋ nyəntɛ.

Pə́ lɑ-ŋ ɩsəkpʋlʋɣʋ,

nyɑ́ ŋkpɑləŋɑ ɩ́ kpɛkɩ.

12

Yosɑlɛm wɑɑsʋɣʋ

1 Ɩsɛɣɛlɩ tɔm nti Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ: Mɑ́ sɩɩnɑ ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ. Mɑ́ tʋnɑ yʋlʋ kɛ weesuɣu. 2 Mɑɑ pəsɩ Yosɑlɛm ɩsɩɩ sʋlʋm ɑtiŋkpɑ. Pəcɔlɔ piitimnɑɑ mɛ ɩ́ kɑ́ nyɔɔ nɑ pə́ cɔɔ mə ɩsɛntɑɑ. Kolontunɑɑ kɑ́ tɑ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ tɛtʋ tənɑ. 3 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ mɑɑ pəsɩ Yosɑlɛm ɩsɩɩ pɩɩʋ, nɑ mpɑ pɑɑ kuli-kʋ tɔ pɩɩ kʋ-wɛ. Antulinyɑ piitimnɑɑ tənɑ kɑ́ pɛɛkɩ sɩ pɑ́ seki-kʋ. Pɑɑ kpeɣeli nɑ pɑ́ kɔɔ ɩcɑtɛ kɛ yoonɑʋ. 4 Pəlɛɣɛlɛ mɑɑ yele nɑ sɔɣɔntʋ kpɑ pɑ kpɑɣɑnəŋ. Ɩ kɑ́ seliɣi ɩsɩɩ sʋlʋm kʋɣʋ-ɩ, nɑ ɩ cɑɣɑlɑɑ nɑ́ɑ́ sʋʋ kpɑŋʋɣʋ. Mɑɑ feŋ Yutɑ nyə́mɑ mɛ mə tɔɔ. Pʋlʋ ɩ́ tɑɑ tokinɑ-mɛ. Ɩlɛnɑ mɑ yʋlʋsɩ piitimnɑɑ tənɑ kpɑɣɑnəŋ ɩsɛ, nɑ ɩ́ tutiɣi yem. 5 Hɑlɩ Yutɑ nyʋɣʋ nyə́mɑ kɑ́ tɔ sɩ: Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ kiŋ kɛ Yosɑlɛm yəlɑɑ hikiɣinɑ toŋ. 6 Ɩlɛnɑ mɑɑ yele nɑ ɩ́ yoonɑ piitimnɑɑ mpɑ pɑ cɔɔnɑ-mɛ tɔɣɔ cemɑce. Nɑ ɩ́ kəlɩ-wɛ ɩsɩɩ kɔkɔ mʋkʋɣʋ hɔtʋɣʋ tɔ, yɑɑ ɩsɩɩ kɔkɔ mʋkʋɣʋ cɑmhuɣule tɔ. Amɑ pʋlʋ kɑɑ tokinɑ Yosɑlɛm yəlɑɑ.

7 Tɑcɑɑ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ Yutɑ nyə́mɑ. Ɩlɛ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyə́mɑ nɑ Yosɑlɛm nyə́mɑ ɩ́ kɑɑ hʋʋ sɩ ɩ́ tɛɛ Yutɑ nyə́mɑ lɛlɑɑ. 8 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ kɑ́ kenti Yosɑlɛm nyə́mɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ mə tɑɑ ɑcɑmɑɑ pəsɩ toŋtunɑɑ ɩsɩɩ Tɑfiiti. Ɩlɛnɑ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyə́mɑ nɑ́ɑ́ pəsɩ-mɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ. Yɑɑ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ tɔŋ mə nɔɣɔ tɔɔ tɔ.

Pɑ cɑɣɑ ləyɑɣɑ kɛ tɛtʋ tənɑ tɑɑ

9 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ mɑɑ kʋ piitimnɑɑ tənɑ mpɑ pɑ kɔŋ Yosɑlɛm kɛ yoonɑʋ tɔ. 10 Mɑɑ tʋ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyə́mɑ nɑ Yosɑlɛm nyə́mɑ mɛɣɛ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nɑ sələmʋɣʋ ləmɑɣɑsəlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kɛɛsənɑ mɑ wei pɑɑ tʋlɑ pɔ́ɔ́ŋ kɛ mʋsʋŋ tɔ mɑ tɔɔ. Ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ ləyɑɣɑ ɩsɩɩ pɑ cɑkʋɣʋ pəyɑɣɑ ɩkpɑmlɛ ləyɑɣɑ tɔ. Ɩ́ kɑ́ wii-m ɩsɩɩ ɩ́ səkɩ ɩ́ səkɩ, ɩsɩɩ kɑncɑɑlɑɣɑ pəyɑɣɑ. 11 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, Yosɑlɛm tɑɑ ləyɑɣɑ kɑ́ tɔɔ kɛ́. Kɑɑ wɛɛ ɩsɩɩ Mekito tɛtɛkəlɛ tɑɑ Hɑtɑtɩ-Limɔŋ nyəŋkɑ. 12-14 Pɑɑ lʋlʋɣʋ ŋku kʋ tike kɩɩ cɑɣɑnɑ kʋ ləyɑɣɑ. Pɑɑ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ, pɑɑ Nɑtɑŋ nyəŋkʋ, pɑɑ Lefii nyəŋkʋ, pɑɑ Simeyi nyəŋkʋ, nɑ pə́ polo lʋlʋŋ lɛləŋ kɛ mpʋ. Pɑɑ lʋlʋɣʋ ŋku kʋ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ pɑɑ cɑɣɑ mpɑɑ mpɑɑ kɛ́.

13

1 Ḿpʋɣʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ sɛɛlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ tʋlɩ. Ɩ kɑ́ nyɑɑlɩ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ nyə́mɑ nɑ Yosɑlɛm nyə́mɑ mɛ mə ɩsɑɣɑtʋ.

Ɩsɔ kɑ́ kpiisi tɩɩŋ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ kʋcɛsɑɑ

2 Ɩlɛnɑ Pə tənɑ pə tʋ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ mɑɑ kpiisi tɛtʋ tənɑ tɑɑ tɩɩŋ tənɑ, nɑ ɩ kɔtəlɑɑ. Nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ ɩ hətɛ yɑɑʋ. Mɑɑ ləsɩ lɑɑtʋ kʋnyɩɩlʋɣʋ kɛ mə tɑɑ. 3 Hɑlənɑ ye pə cəpɑ mə tɑɑ wei nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ pɔpɔtʋ tɔm nɑtəlɩ, ɩ cɑɑ nɑ ɩ too pɑɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Timpi n looliɣinɑ Ɩsɔ Tɔm tɔ, ɩsɩɩ ń səpɑ. Pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑɑ tɩɩ kʋnɑ-ŋ pə təlɑtɛ. 4 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlɑɑ kɑ́ wɛɛnɑ pɑ tɔm kpɑɑlʋɣʋ, nɑ pɑ toosee heeluɣu fɛɛlɛ. Hɑlɩ pɑ kɑɑ tɩɩ suu pɑ təmlɛ tokonɑɑ mpɑ pɑ puɣusiɣinɑ yəlɑɑ tɔ. 5 Pɑɑ wei ɩ kɑ́ tɔ sɩ: Mɑ kɛ́ hɑ́tʋ kɛ́, mɑ tɑ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ. Hɑtoo mɑ pəcɑɑtʋ kɛ mɑ wɛnɑ tɑwɑ nɑ mɑ́ hɑləɣɩ. 6 Ye pɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepe kʋnɑ-ŋ nyɑ́ lɑŋlɛ tɑɑ kɛ́ ɩsəntɔ? Ɩlɛ ɩ cɔ sɩ: Mɑ nɑ mɑ cɑmnɑnɑɑ kɛ́, nɑ pə́ kʋ-m mpʋ.

Tɑcɑɑ sɛɛʋ

7 Ḿpʋɣʋ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ:

Lɑɣɑtɛ nyɑ́, kʋ mɑ sənlʋ wei ɩ kɛ́ tiikilu tɔ,

nɑ heeŋ yɑ yem yem.

Ɩlɛnɑ mɑ́ kʋlɩ ɩwɛɛsɩ tɔɔ.

8 Tɛtʋ heeŋ hɔɣɔləŋ nɑɑlɛ kɑ́ sɩ nɑ pə́ kɑɑsɩ kʋlʋmʋɣʋ tike. 9 Mɑɑ tɑɣɑnɩ kʋkɑɑsɑɑ mɛ ɩsɩɩ pɑ wɔkʋɣʋ wʋlɑ nɑ liɣitee nyəɣətʋ kɛ kɔkɔ nɑ pə́ nyɑɑlɩ-tɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sələmɩ-m nɑ mɑ́ mʋ, nɑ mɑ́ yɑɑ-mɛɣɛ mɑ yəlɑɑ. Ɩlɛnɑ mɩɩ yɔɣɔtəɣɩ sɩ: Tɑcɑɑ kɛlɛ Ɩsɔ.

14

Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ

1 Tɑcɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋyɑkʋ kpɛɣɛtənɑ ntɔ. Yosɑlɛm nyə́mɑ mɛ, pɑɑ tɑlɑ mə kʋpɑm nɑ ɩ́ nyənəɣɩ.

2 Tɑmpɑnɑ tɔɔ,

Tɑcɑɑ kɑ́ kpeɣeli piitimnɑɑ.

Pɑɑ kʋlɩ Yosɑlɛm tɔɔ nɑ pɑ́ lɛɛkɩ-tɛ.

Pɑɑ kuu tɛɛsɩ tɑɑ wontu, nɑ pɑ́ kpi ɑlɑɑ.

Pɑɑ kuu yəlɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ.

Amɑ pɩɩ yele kʋkɑɑsɑɑ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ.

3 Pə wɑɑlɩ kɛ́ Tɑcɑɑ kɑ́ yoonɑ piitimnɑɑ mɛ,

ɩsɩɩ too ɩ tɩɩ lɑkʋɣʋ yoou wɑɑtʋ tɑɑ tɔ.

4 Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ ɩ kɑ́ tənɩ ɩ nɔɔhəlɛ kɛ

Olifinɑɑ pulɑɣɑ tɔɔ kɛ́ Yosɑlɛm kiŋ kɛ ilim təlɩɩlɛ tɔɔ.

Pulɑɣɑ kɑ́ fɑɣɑ nɑ kɑ́ təŋ ilim.

Ɩlɛnɑ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nɑ́ɑ́ məŋnɑ

ilim mpətəŋ nɑ lɛŋkʋ nɑ pə ntɔɣɔŋ.

5 Pulɑɣɑ tɛtɛkəlɛ ńtɛ́ tɩɩ wɛɛ ḿpʋɣʋ hɑlənɑ Asɑɑlɩ ɩcɑtɛ.

Ntɛɣɛ ɩ́ kɑ́ təŋ nɑ ɩ́ se,

ɩsɩɩ mə lɔŋcɛnɑɑ kɑ lɑpʋ pənɑɣɑ ŋkɑ

tɛtʋ selɑ Yutɑ wulɑʋ Osiyɑsɩ pɔɔlɛ tɑɑ tɔ.

Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ pɑɑ tɑlɑ. ɑ pə nəɣəsənɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɩcɑtɛ hətɛ. Ɩlɛ tɑ́ tʋ Ləkpɑ tɑɑ sɩ ɩcɑtɛ.

6-7 Pə kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ,

pə fɛɩ sɩ ilim ntɔ ɑhoo ntɔ.

Səkpɛtʋɣʋ kɑ́ mʋkɩ kɛ́ nɑ nyɑɑləm wɛɛ tɑm tɔɔ.

Tɑcɑɑ tike nyəmnɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ.

8 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ sɛɛlʋ kɑ́ lɩɩ Yosɑlɛm

nɑ ɩ lʋm lɛmpɩ kpeŋ Teŋku Kʋsəpʋ tɑɑ,

nɑ lɛmpɩ kɛ Metitelɑnee Teŋku tɑɑ.

Pɩɩ kpe ḿpʋɣʋ tɑm kɛ́,

pɑɑ lʋŋlɛ pɑɑ yolumɑ.

9 Tɑcɑɑ tike kɑ́ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ kɛ tɛtʋ tənɑ tɑɑ.

Nyɑ́ tike təkoŋ kɛ́ yəlɑɑ tənɑ kɑ́ nyɩ nɑ pɑ́ sɛɛkɩ-ŋ.

10 Pə cɔɔnɑʋ Yosɑlɛm tɔ pɩɩ pəsɩ ɩsɩɩ tɛtɛkəlɛ.

Pə kpɑɣɑʋ Kepɑ ɩcɑtɛ kɛ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ,

nɑ pə́ polo pə mpətəŋ tɔɔ kɛ Limɔŋ ɩcɑtɛ tɔ.

Yosɑlɛm kɑ́ kəlɩ ɩ cɔlɔ ɑcɑlɛɛ kɛ kʋŋkʋlʋməŋ.

Ɩcɑtɛ wɑŋ kɑ́ kpɑɣɑ Pɛncɑmɛɛ nɔnɔɣɔ,

hɑlənɑ nɔnɔɣɔ kʋpənɑɣɑ kɛ ŋkuluŋɑ tɑɑ.

Ɩlɛnɑ pə́ polo Hɑnɑneyɛɛlɩ kutuluɣu sɔsɔɔʋ.

Hɑlənɑ wulɑʋ lɛsɛŋ tənyɑɑsəlɛ.

Ɩlɛnɑ tɛtɛkəlɛ nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ Kipeyɑ nɑ tə́ polo Limɔŋ.

11 Ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ tə tɑɑ təpɑmm,

nɔɣɔlʋ kɑɑ nyɑɑsɩ-tɛ nɑ yɔkʋɣʋ.

12 Ye pə kɑɑsɑ piitimnɑɑ mpɑ mɛ

ɩ polɑ Yosɑlɛm kɛ yoonɑʋ tɔ.

Mpi mpi Tɑcɑɑ kɑ́ lɑ-mɛ tɔɣɔlɔ.

Mə nɑntʋ kɑ́ tɑsənɑ mə ɩsɛ.

Mə ɩsəpee kɑ́ tɑsɑ ɑ pɔɣɔləŋ tɑɑ.

Mə nsəmɑ kɑ́ tɑsɑ mə nɔɔsɩ tɑɑ.

13 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ

kɑ́ yele nɑ sɔɣɔntʋ ɑnɑɑm kpɑ-mɛ,

nɑ ɩ́ kʋlɩ təmɑ tɔɔ.

14 Yutɑ nyə́mɑ kɑ́ yoonɑ Yosɑlɛm nɔɣɔ,

pɑɑ lɛɛkɩ piitimnɑɑ lɛmpɑ wɛnɑʋ.

Pə kpɑɣɑʋ wʋlɑ, nɑ liɣitee nyəɣətʋ tɔ,

nɑ wontu kɛ tuutuumɑ.

15 Kʋtɔŋ ŋku kʋ kpɑɑ kolontunɑɑ tɔ,

kɩɩ kpɑ pɑ tɔlɑ kɛ teitei kɛ́ ḿpʋɣʋ.

16 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Yosɑlɛm

kolontunɑɑ kɑkɑɑsɑɣɑ kɑ́ puki Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́

pɑɑ pənɑɣɑ ŋkɑɣɑ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ wulɑʋ kɛ sɛɛʋ.

Ɩ́ kɑ́ tɔkɩ cokɑ ɑcimɑ.

17 Ye tɛtʋ yəlɑɑ mpɑ pɑ tɑ polo

Yosɑlɛm kɛ Tɑcɑɑ sɛɛʋ,

tɛʋ kɑɑ nɩɩ pɛlɛ pɑ tɛ.

18 Ye Icipiti nyə́mɑ mɛ ɩ́ kisɑ Yosɑlɛm

kɛ pote sɩ ɩ́ tɔɣɔ cokɑ ɑcimɑ,

wɑhɑlɑnɑɑ kɑ́ mɑɣɑnɑ-mɛ ɩsɩɩ piitimnɑɑ

lɛmpɑ mpɑ pɑɑ puki ɑcimɑ ɑnɩ tɔ.

19 Ḿpʋɣʋ pɩɩ hɔnɑ mə nɑ piitimnɑɑ mpɑ

pɑɑ kisi ɑcimɑ ɑnɩ ɑ tɔɣɔʋ tɔ mə ŋkpɑŋŋ.

20 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, pɑɑ ŋmɑɑ nɑ pɑ́ kpɛŋnɑ

kpɑɣɑnəŋ luuŋ tɛɛ kɑŋkoŋlee tɔɔ sɩ:

Tɑcɑɑ tənnɑ.

Hɑlɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ tɑɑ tiipee kpɑɩ nyənɑ kɑ́ pəsɩ ɩsɩɩ

cɑləm poosiyɑnɑɑ mpɑ pɑ sɩɩ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ tɔ.

21 Yosɑlɛm nɑ Yutɑ tɑɑ tiipee tənɑ kɑ́ pəsɩ Tɑcɑɑ nyənɑ.

A tɑɑ kɛ́ kɔtəlɑɑ tənɑ kɑ́ təsɩ pɑ nɑntʋ.

Pɑɣɑtəlɑɑ kɑɑ tɑsɑ wɛɛʋ kɛ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ

Ɩsɔ təsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ.

ɑ 14:5 Asɑɑlɩ ɩcɑtɛ: Lonte tənɛ ɩnɩ tə tɑ nyɩ sɩ ɩcɑtɛ yɑɑ pɔɣɔ yɑɑ pepe hətɛ. Amɑ

Mɑlɑsi

1

2

3

ƖSƆ KƲYƆƔƆTƲTƲ TƐLƎSƲLƲ

MALASI

TƆM TAKƎLAƔA

Kʋtʋlʋtʋ

Nɑ pə́cɔ́ pə tɑkɩ Mɑlɑsi wɑɑtʋ tɔ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɑ təŋɑ Asee nɑ Sɑkɑlɩ pɑ sɛɣɛsəŋ kɛ́. Hɑlənɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ kɛ ŋmɑʋ. Amɑ pə kɔmɑ nɑ pə́ kɛɛsɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ sɛɛʋ kɛ yepu. Ɩlɛnɑ pɑ́ puɣusiɣi Ɩsɔ kɛ́ pɑ kʋhɑɑŋ tɔm tɑɑ. Kɔtəlɑɑ nɑ́ yelɑ pɑ təmlɛ nɑ kiiŋ wei Ɩsɔ cɛlɑ-wɛ sɩ pɑ́ hʋlɩ yəlɑɑ tɔ.

Ɩsənɑ pɑ fɑɣɑ Mɑlɑsi tɑkəlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ ləsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ sɩ pɑ́ pəsɩ ɩ yəlɑɑ, titite 1

Ɩsɔ kpɑɑləɣɩ kɔtəlɑɑ, titite 2:1-16

Tɑcɑɑ tillu nɑ Ɩsɔ hʋʋlɛ, titite 2:17–3:23

1

1 Tɑcɑɑ heelɑ Mɑlɑsi kɛ tɔm sɩ ɩ́ tɛləsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ kɛ Tɑcɑɑ ləsɑɑ

2 Tɔm ntəɣəlɛ sɩ ɩnɩ ɩ́ sɔɔlɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ pɔɔsɩ Ɩsɔ sɩ: Pepe hʋləɣənɑ mpʋ? Ntɛnɑ Ɩsɔ sɩ: Ɩsɑʋ nɑ Yɑkɔpʋ pɑɑ wɛ tɛɛtəlɛ kɛ́. Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ sɔɔlɑ Yɑkɔpʋ. 3 Ɩlɛnɑ mɑ́ kisi Ɩsɑʋ. Mɑ kpiisɑ Ɩsɑʋ lʋlʋɣʋ Ɩtɔm nyə́mɑ tɛtʋ, nɑ pə́ wɑɑsɩ tɑɑlɛ hɑsɩ. 4 Ɩtɔm nyə́mɑ mɛ ɩ́ tɔmɑ sɩ: Pə kpiisɑ-tʋ yɑɑ. Amɑ tɩɩ tɑɣɑnɩ tɑ ncɑɑ kʋsʋɣʋ. Ɩlɛ mɑɣɑ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑɑ heeli-mɛ sɩ: Pɑɑ ɩ́ ŋmɑwɑ, ɩsɩɩ mɑ yɔkɑɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ hɑ-mɛɣɛ hətɛ sɩ ɩsɑɣɑtʋ tɛ. Yɑɑ yəlɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ ɩɩ hɛɛsəɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋnɑʋ tɔ. 5 Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ mɛ, ɩ́ kɑ́ nɑ́ mpʋ nɑ mə ɩsəlɛ. Hɑlənɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tɛtʋ toosi nɑ wɑɑlɩ tɔɔ, Tɑcɑɑ hʋləɣɩ ɩ́ toŋ kɛ́.

Kɔtəlɑɑ sɔsɑɑ kɑlənɑʋ

6 Ḿpʋɣʋ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ pɔɔsɑ kɔtəlɑɑ sɩ: Pəyɑɣɑ seeki kɑ cɑɑ kɛ́, nɑ təmlɛ tʋ nɑ́ɑ́ seeki ɩ sɔsɔ. Anɩ mɑɣɑlɛ mə Cɑɑ nɑ mə Sɔsɔ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩɩ seeki-m, nɑ ɩɩ nɩɩnɑ-m? Ɩ́ nyənəɣɩ-m yem, nɑ ɩ́ tɑɣɑnəɣɩ-m pɔɔsʋɣʋ sɩ: Pepe tɑɑ kɛ́ tə nyənəɣɩ-ŋ yem? 7 Ɩ́ kɔŋnɑ mɑ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ tɔɔ kɛ́ ɑsilimɑ tɔɣɔnɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnəɣɩ-m pɔɔsʋɣʋ sɩ: Tɑ́ pepe kɛnɑ ɑsilimɑ? Timpi ɩ́ nyənəɣɩ mɑ kɔtɑɣɑ təmlɛ kɛ yem tɔɣɔ. 8 Tɑcɑɑ Pə tənɑ pə tʋ mɑ́, mɑ pɔɔsəɣɩ-mɛ sɩ: Wɑɑtʋ wei ɩ́ lɑkɩ-m kɔtɑɣɑ kɛ ɩsəkpəlʋɣʋ kpəntɛ, yɑɑ kʋsɛkəllɛ, yɑɑ kʋtɔntʋ tɔ, pə wɛ teu nɑ? Ye kpəntɛ ɩsɩɩ ḿpʋɣʋ n hɑ nyɑ́ tɛtʋ nyʋɣʋ tʋ ɩ kɑ́ mʋnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ? 9 Tɔʋ, ɩ́ mɑɣɑsɩ-m wiinɑʋ sɩ, mɑ́ nyənɩ mə pətɔɔtəlɛ nɑ ɩ́ nɑ́. Ɩsɩɩ mɑ kisɑɑ. 10 Pə kəlɑ teu sɩ mə tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ polo ɩ́ təkɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ nɔnɔɔsɩ. Ɩ́ tɑɑ lɑ-m kpɑɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ mɑɑ cɑɑkɩ tɔ. Mɑ luɣu fɛɩ sɩ mɑ́ nɑ mə kɔtɑsɩ. Tɑcɑɑ Pə tənɑ pə tʋ mɑ́, mɑ yɔɣɔtənɑ mpʋ. 11 Mɑ hətɛ yɑɑwɑ ilim təlɩɩlɛ nɑ pə polo pə tətʋlɛ kɛ piitimnɑɑ tɑɑ kɛ́. Pɑɑ timpiɣi pɑ lɑkɩ-m tulɑɑlʋ kɔtɑɣɑ nɑ mɑ hətɛ tɑɑ. Pɑ hɑɑkɩ-m kʋcɔɔŋ wei ɩ mʋnɑ-m tɔ. 12 Amɑ mə nyənəɣɩ-m yem kɛ́ timpi ɩ́ tɔŋ sɩ mɑ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ tɑ kɛ pʋlʋ tɔ. Hɑlɩ ɩ́ kɔŋnɑ mɑ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ tɔɔ kɛ́ mpi pə fɛɩ teu tɔ. 13 Ɩ́ kʋntəɣɩ sɩ pə wɛ-mɛɣɛ təlɑsɩ. Ntompee kɛ ɩ́ tuluɣu-m. Nɑ ɩ́ lɑkɩ-m kɔtɑɣɑ kɛ tɔlɑ kʋŋmɩɩlɛɛ, nɑ kʋtɔntʋnɑɑ. Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ kɑɑ mʋ mpʋ. 14 Ye yʋlʋ kɑ́ sɩɩ ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-m ɩ kɑləkʋ tɔtɛ kʋpɑntɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ cɛlɛ-m kpɑɩ nyəntɛ. Mpusi wɛ ɩ tɔɔ kɛ́. Mpi tɔ, mɑ kɛ Wulɑʋ Sɔsɔ kɛ́, nɑ piitimnɑɑ nyɑŋnɑ mɑ toŋ.

2

Tɑcɑɑ kpɑɑlʋɣʋ kɛ kɔtəlɑɑ

1 Ḿpʋɣʋ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ kpɑɑlɑ kɔtəlɑɑ sɩ: 2 Ye ɩ́ tɑ́ nɩɩnɑ-m nɑ ɩ́ tɔkɩ mɑ tɔm nɑ ɩ́ tʋɣɩ mɑ hətɛ kɛ teeli. Mɑɑ yele nɑ mə koolee kʋpɑnɑ pəsɩ mpusinɑɑ. Ḿpʋɣʋ mɑɑ lɑ-mɛ. Mpi tɔ, ɩɩ sɛɛsəɣɩ ɩsəlɛ. 3 Mɑɑ wɑkəlɩ mə lʋlʋɣʋ nyə́mɑ. Ye pə kɑɑsɑ-mɛ, ɩlɛ mɑ ŋmɩɩsɩ mə ɩsɛntɑɑ kɛ́ tɔlɑ wenɑ ɩ́ lɑkɩ kɔtɑɣɑ kɛ mə ɑcimɑ wɑɑtʋ tɔ ɑ pʋntʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɛntɩ mə tənɑ nɑ pɑ́ lɔ. 4 Ntɛnɑ Tɑcɑɑ sɩ: Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ ɩ́ kɑ́ cɛkənɑ sɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ kpɑɑlɑ-mɛ sɩ ɩ́ tɔkɩ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ́ nɑ Lefii nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ tə pɛɛlɑɑ tɔ. 5 Pəyele mɑ́ nɑ-ɩ tɑ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ mpɩ pə hɑɑkɑɣɑnɑ-mɛɣɛ weesuɣu nɑ ɑlɑɑfəyɑ. Mɑ lɑkɑɣɑ-mɛɣɛ ḿpʋɣʋ sɩ ɩ́ nɩɩnɑ-m nɑ ɩ́ nyɑŋnɑ-m, ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ mpʋ. 6 Tɔm tɑmpɑnɑ nyəntʋ tike kɛ Lefii nyə́mɑ mɛ ɩ́ yɔɣɔtɑɑ, ɩ́ tɑ looli. Mɑ́ nɑ-mɛ tə kpɛntɑ teu, nɑ ɩ́ lɑkɩ-m yəllɛ. Ɩ́ hʋlɑ yəlɑɑ pɑɣɑlɛ sɩ pɛlɛ pɑ lɔ ɩsɑɣɑtʋ. 7 Kɔtʋlʋ təmlɛ ntɛ́ sɩ ɩ́ sɛɣɛsɩ yəlɑɑ nɑ pɑ́ nyɩ Ɩsɔ. Ɩlɛɣɛ pɑ pɔɔsəɣɩ sɩ ɩ́ hʋlɩ-wɛɣɛ kiiŋ wei wei pɑɑ tɔkɩ tɔ. Mpi tɔ, ɩnəɣəlɛ Pə tənɑ pə tʋ mɑ́ mɑ tɔm tɛləsʋlʋ. 8 Amɑ kɔtəlɑɑ mɛ, mə yelɑ mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu. Mə sɛɣɛsəŋ pilisɑ yəlɑɑ pɑɣɑlɛ. Ɩ́ wɑkəlɑ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ nɑ-mɛ tə pɛɛlɑɑ tɔ. 9 Mɑɑ yele nɑ yəlɑɑ tənɑ kʋlɩ mə tɔɔ, nɑ pɑ́ tisi-mɛ. Mpi tɔ, ɩ́ kisɑ mɑ luɣu nyəntʋ. Ɩ́ fɑɣɑsəɣɩ yəlɑɑ kɛ mə sɛɣɛsʋɣʋ tɑɑ.

Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ lɑpɑ mpi Ɩsɔ kisinɑ-wɛ tɔ

10 Anɩ Tɑcɑɑ kɛ kʋlʋm kɛ́. Tɑ nɔɣɔ nɑ tɑ sukɑ Ɩsɔ kʋlʋm ŋmɑnɑ-tʋ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ tə lɩɩkɩ təmɑ wɑɑlɩ. Nɑ tə́ wɑkələɣɩ Ɩsɔ nɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ pɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ? 11 Yutɑ nyə́mɑ mɛ ɩ́ wɑkəlɑ mə nɔɣɔ sɩɩʋ. Ɩ́ lɑpɑ ɑcɑɑlətʋ kɛ Yosɑlɛm nɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tənɑ tɑɑ. Mpi tɔ, ɩ́ wɑkəlɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ təsɛɛlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ lɑɑkɩ tɩɩŋ tɔ. Pəyele Ɩsɔ kɑ sɔɔlɑ ɩ təsɛɛlɛ kɛ́. 12 Tɑcɑɑ Pə tənɑ pə tʋ ɩ́ kpiisi-mɛɣɛ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ tɑɑ. Ɩ́ tɑɑ tɑsɑ-ɩ mə kɔtɑsɩ lɑpʋ.

13 Mə kʋlɑpʋtʋ nɑɑlɛ nyəntʋ ntɛ́ sɩ ɩ́ pələɣɩ ɩsəlʋm kɛ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ kɔtɑɣɑ təlɑtɛ tɔɔ. Mpi tɔ, mɑ kisiɣi mə kʋhɑhɑm. Pə́cɔ́ mɑɑ cɑɑkɩ mə kɔtɑsɩ kɛ pənɛntɛ. 14 Anɩ pɑɑ mə tɑɑ wei ɩ kɑ sɩɩnɑ ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ kɑ́ tɔkɩ ɩ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑlʋ. Mə ləsənɑ-wɛ, nɑ pɑ kɛ́ mə ɑlɑɑ, pɑɑ nɑ mpʋ ɩ́ kisɑ-wɛ. 15 Pəyele Tɑcɑɑ kpɛntɑ-mɛɣɛ tɔnʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ nɑ ləmɑɣɑsəlɛ kʋlʋmtəlɛ kɛ́. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ kpɛntɑ-mɛɣɛ mpʋ? Piyɑ kɛ ɩ cɑɑkɑɣɑ sɩ ɩ́ hɑ-mɛ. Mpʋ tɔ, ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kisi ɩ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑlʋ. 16 Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ Tɑcɑɑ Pə tənɑ pə tʋ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ tɑɑ kpɑɑkənɑ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ pɑ yɑʋ tɔm. Mpi tɔ, pə tɑɑ wɛ səm kɛ́. Pɑɑ wei ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ ɩ tɩ. Ɩ́ tɑɑ wɑkəlɩ ɩ nɔɣɔ sɩɩʋ.

Tɑcɑɑ tillu tiluɣu

17 Ɩ́ tʋɣɩ Ɩsɔ mɑɣɑ wɑhɑlɑ nɑ mə tɔmnɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnəɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Pepe tɑɑ kɛ́ tə tʋɣʋ-ŋ wɑhɑlɑ? Timpi ɩ́ tɔŋ sɩ Ɩsɔ mɑ́ mɑ cɑɑkɩ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ. Mɑ lɑŋlɛ hɛɛkənɑ-wɛɣɛ teu. Aɑɩyee sɩ: Ɩsɔ wei ɩ hɔŋ tɑ ŋkpɑŋŋ tɔ ɩ wɛ le? Tənɑɣɑ ɩ́ tʋɣənɑ-m wɑhɑlɑ.

3

1 Ḿpʋɣʋ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ cɔwɑ sɩ: Mɑ tiliɣi mɑ tillu nɑ ɩ́ kpɑlɩ-m mpɑɑʋ. Sɔsɔ wei ɩ́ pɛɛkəɣɩ tɔ, ɩ kɑ́ sʋʋ Ɩsɔ təsɛɛlɛ tɑɑ təlɛʋ. Pəyele nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tillu wei ɩ́ nyɩɩləɣɩ tɔ, ɩ kɔŋnɑ ntɛ́. 2 Awe kɑ́ wɛɛnɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ pəsɩ nɑ ɩ́ səŋ ɩ kʋyɑkʋ kʋkɔmʋɣʋ wule? Mpi tɔ, ɩ kɑ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ kuluku kɔkɔ, yɑɑ kpɑləkpɑm mpi pə wɛ lɔŋ kɛ teu tɔ. 3 Ɩ kɑ́ cɑɣɑ kɛ́ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Lefii nyə́mɑ kɔtəlɑɑ ɑsilimɑ təkpɑtɑɑ. Ɩsɩɩ pɑ nyɑɑlʋɣʋ wʋlɑ nɑ liɣitee nyəɣəlʋɣʋ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnəɣɩ ɩ́ kɑ́ lɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ ɩsɩɩ ɩ́ sɩɩʋ tɔ. 4 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ mʋ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm nyə́mɑ mɛ mə kʋcɔɔŋ təkpɑ, ɩsɩɩ hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ tɑɑ. 5 Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ hʋʋnɑ mpɑ pɑɑ nyɑŋnɑ-m tɔ. Ɩsɩɩ topotopo nyə́mɑ, nɑ wɑsɑŋkɑlənɑɑ, nɑ mpɑ pɑ sɩɩkɩ pɑ nɔɔsɩ kɛ yem tɔ. Nɑ mpɑ pɑɑ sɑŋ təmlɛ nyə́mɑ kɛ fɛlʋɣʋ tɔ. Nɑ mpɑ pɑ muɣuliɣi leelɑɑ, nɑ suluwɑɑ tɔ. Nɑ mpɑ pɑ tʋɣɩ tɑsəkəlɛ kɛ mʋʋlɑɑ tɔ.

Tɑcɑɑ kiŋ məlʋɣʋ

6 Ḿpʋɣʋ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ: Mɑɣɑ Tɑcɑɑ kɛ́, mɑɑ lɑɣɑsəɣɩ. Pə́cɔ́ mə kɛ́ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyə́mɑ kɛ tɑm kɛ́. 7 Hɑtoo mə cɑɑnɑɑ wɑɑtʋ kɛ ɩ́ cɑɑlɑ mɑ kiiŋ kɛ kisuɣu nɑ ɩ́ lɔ-ɩ. Mpʋ tɔ, Pə tənɑ pə tʋ mɑ́, mɑ cɑɑ sɩ ɩ́ məlɩ mɑ kiŋ nɑ mɑɑ məlɩ mə kiŋ. Ɩlɛnɑ mɩɩ tɔŋ sɩ: Ɩsənɑɣɑ tɩɩ lɑ nɑ tə́ məlɩ nyɑ́ kiŋ? 8 Hɑ, yʋlʋ ŋmɩɩləɣɩ Ɩsɔ yɛɛ? Pəyele mə ŋmɩɩlɑ-m nɑ ɩ́ tɑɣɑnəɣɩ-m pɔɔsʋɣʋ sɩ: Leɣe tə ŋmɩɩlɑ-ŋ? Mə wɛnɑʋ hɔɣɔləŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋm tələsəlɛ, nɑ mə kʋcɔɔŋnɑɑ hɑʋ tɑɑ kɛ́ ɩ́ ŋmɩɩləɣɩ-m. 9 Yəlɑɑ mɛ, mə tənɑ ɩ́ wɛ mpusi tɑɑ kɛ́ mpʋ ɩnɩ pə tɑɑ kɛ́. 10 Mpʋ tɔ, ɩ́ kɔnɑ mə kʋwɛnɑm hɔɣɔləŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmtəlɛ tənɑ kɛ mɑ təsɛɛlɛ tɑɑ. Ɩlɛ kɔtəlɑɑ kɑɑ lɑŋ tɔɣɔnɑɣɑ. Ɩ́ tɑɑ nəɣəsɩ sɩ ye ɩ́ ləsɑ mpʋ ɩ́ kɑ́ lɑŋ tɔɣɔnɑɣɑ. Ɩ́ mɑɣɑsɩ-m nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ mɑ kɑɑ tʋlɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛ pɔɔŋ nɑ mɑ́ pəlɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ sɔsɔm? 11 Nɑ mɑ́ tɑŋ tɔɣɔlɑɑ kɛ mə kʋhɑləm tɔɔ. 12 Tɑcɑɑ Pə tənɑ pə tʋ mɑ́, mɑ heeliɣi-mɛ təfoo sɩ piitimnɑɑ tənɑ kɑ́ yɑɑ-mɛɣɛ leleŋ nɩɩlɑɑ. Mpi tɔ, mə tɛtʋ kɑ́ wɛɛnɑ kʋpɑntʋ kɛ́.

Ɩsɔ siɣisuɣu hʋlʋɣʋ

13 Ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ mɑ tɔɔ kɛ́ tɔm ɩsɑɣɑtʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Le nɑ leɣe tə pəntənɑ-ŋ? 14 Pə́cɔ́ ɩ́ kʋntəɣɩ sɩ ɩ́ tɔkɑ mɑ tɔm. Sɩ ɩ́ lɑpɑ lɑŋwɑkəllɛ kɔtɑsɩ. Sɩ Pə tənɑ pə tʋ mɑ, mɑ́ nɑ́ mə pətɔɔtəlɛ. Amɑ mə tɑ wɑɑ pʋlʋ. Pə tɔɔ mə hʋʋkɩ sɩ pɑɑ ɩ́ lɑpɑ-m təmlɛ yem kɛ́. 15 Hɑlənɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ kɛ pə cɑɣɑnɑɑ. Pɑɑ pɑ wɑkələnɑ Ɩsɔ ɩ́lɛ́ ɩ sumɑ tɑm kɛ́.

16 Mpɑ pɑ nyɑŋnɑ Ɩsɔ tɔ, pɑ yɔɣɔtɑɣɑnɑ təmɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ ke ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ɩ́ nɩɩ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. Pə́cɔ́ pɑ ŋmɑɑ pɑ tənɑ mpɑ pɑ nyə́mɑ ɩ toŋ tɔɔ, nɑ pɑ́ nyɑŋnɑ-ɩ tɔ, pɑ həlɑ kɛ tɑkəlɑɣɑ tɑɑ. 17 Ntɛnɑ Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɩ sɩ: Kʋyɑŋku mɑɑ hʋlɩ mɑ toŋ tɔ. Mɑɑ nyənɩ yəlɑɑ mɛɣɛ mɑ nyə́mɑ. Ɩ́ kɑ́ pəsɩ mɑ nyə́mɑ təkpɑtɑɑ nɑ mɑ́ lɑkɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ, ɩsɩɩ cɛcɛ nɑ ɩ pəyɑɣɑ ŋkɑ kɑ pɑɑsəɣənɑ-ɩ tɔ. 18 Kʋyɑŋkuɣu ɩ́ kɑ́ nɑ siɣisilɑɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ. Nɑ mpɑ pɑ lɑkɩ mɑ təmlɛ nɑ mpɑ pɑɑ lɑkɩ-tɛ tɔ pɑ fɑɣɑʋ. 19 Tɑcɑɑ Pə tənɑ pə tʋ mɑ́, mɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋyɑkʋ tɔŋnɑ kɔntɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ. Kʋyɑŋkuɣu pɑɑ nyɑɣɑsɩ kɑlɑmpɑɑnɩ nyə́mɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ kɛ kɔkɔ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ. Pə kɑɑ kɑɑsɩ-wɛɣɛ pʋlʋ cəcəkɑ. 20 Amɑ mɑ sɩɩkɩ mpɑ pɑ seeki-m tɔɣɔ nɔɔsɩ sɩ, mɑ toŋ kɑ́ wɑɑsɩ-wɛɣɛ ɩsɩɩ ilim lɩɩkʋɣʋ nɑ pə́ wɑɑsəɣɩ tɛtʋ tɔ. 21 Kʋyɑŋkuɣu ɩ́ kɑ́ pɑɑ ɑsɑɣɑɑ kɛ nɔɔhɛɛ ɩsɩɩ tɛtʋ. Pə tənɑ pə tʋ Tɑcɑɑ mɑ́, mɑ yɔɣɔtənɑ mpʋ.

Ilii məlʋɣʋ

22 Ɩ́ tɔɔsɩ mɑ təmlɛ tʋ Moisi kʋsɛɣɛsətʋ tɔɔ. Nɑ kiiŋ nɑ kʋsəsɩɩtʋ nti mɑ cɛlɑ-ɩ Holɛpʋ pʋɣʋ tɔɔ sɩ ɩ́ tɛləsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́mɑ tənɑ tɔ.

23 Mɑɑ tili Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Ilii. Mɑɑ tili-ɩ nɑ pə́cɔ́ pə́ tɑlɑ mɑ kʋyɑkʋ sɔsɔɔŋkʋ sɔɣɔntʋ nyəŋkʋ ŋkʋ. 24 Ɩnɩ ɩ kɑ́ ciikinɑ cɛcɛnɑɑ nɑ piyɑ. Ɩlɛ mɑ kɑɑ wɑkəlɩ mə ɩcɑtɛ.

Mɑtiyee

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

LAAPAAlƖ KƲPAŊ WEI

MATIYEE

ŊMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Mɑtiyee tɑkǝlɑɣɑ ntɛ́ Lɑɑpɑɑlǝnɑɑ tɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ tɑkǝlɑɣɑ. Kɑ tɑɑ kɛ́ tǝ nɑɑkɩ sɩ Yesu kɛ́ Mesii pǝ́cɔ́ ɩnǝɣǝlɛ wulɑʋ sɔsɔ tɔtɔ. Ɩsɔ lǝsǝnɑ-ɩ hɑtuu kɑncɑɑlɑɣɑ tɑɑ. Yutɑ nyǝ́mɑ kɑ tɑŋɑɑ kɛ́ sɩ Ɩsɔ kɑ́ kpɑ pɑ tɑɑ kɛ́ wulɑʋ sɔsɔ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ fiti-wɛɣɛ Lom nyǝ́mɑ ŋmɑkǝlʋɣʋ tɑɑ. Amɑ Mɑtiyee hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ kɑwulɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔm Ɩsɔ kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ kɑ tɑ kɛ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ nyǝŋkɑ. Mɑtiyee kɛɛsǝɣɩ Yesu lʋlʋɣʋ tɔm nɑ ɩ Ɩsɔ lʋm sɔʋ nɑ ɩ tǝmlɛ nɑ ɩ kʋnyɔntɔɣɔlɛ nɑ ɩ sǝm nɑ ɩ fem nɑ ɩ kpɑʋ kɛ ɩsɔtɑɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Mɑtiyee tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Lʋlʋŋ loosi nɑ Yesu lʋlʋɣʋ, titite 1:1–2:23

Lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ tǝmlɛ nɑ Yesu mɑɣɑsʋɣʋ, titite 3:1–4:11

Yesu tǝmlɛ kɛ Kɑlilee tɛtʋ tɑɑ, titite 4:12–18:35

Yesu pote kɛ Yosɑlɛm, titite 19–27

Yesu sǝm nɑ ɩ fem, titite 28

1

Yesu cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ

(Luku 3:23-38)

1 Apǝlɑhɑm lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Tɑfiiti, Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tʋ Yesu Kilisiti lʋlʋɣʋ looŋɑ ntɛ́ cǝnɛ.

2 Apǝlɑhɑm lʋlɑ Ɩsɑɑkɑ, nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Yɑkɔpʋ, nɑ Yɑkɔpʋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Yutɑ nɑ ɩ newɑɑ. 3 Yutɑ nɑ́ lʋlɑ Fɑlɛsɩ nɑ Selɑ. Pɛlɛ pɑ too kɛlɛ Tɑmɑɑ. Fɑlɛsɩ nɑ́ lʋlɑ Hɛsǝlɔŋ, nɑ Hɛsǝlɔŋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Alɑm, 4 nɑ Alɑm nɑ́ɑ́ lʋlɩ Aminɑtɑpɩ, nɑ Aminɑtɑpɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Nɑɑsɔŋ, nɑ Nɑɑsɔŋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Sɑlǝmɑ. 5 Sɑlǝmɑ nɑ́ lʋlɑ Poosi, Poosi too kɛlɛ Lɑhɑpɩ. Poosi nɑ́ lʋlɑ Opɛtɩ, Opɛtɩ too kɛlɛ Luuti. Opɛtɩ nɑ́ lʋlɑ Sesee, 6 nɑ Sesee nɑ́ lʋlǝnɑ wulɑʋ sɔsɔ Tɑfiiti.

Tɑfiiti nɑ́ lʋlɑ Sɑlʋmɔŋ, Sɑlʋmɔŋ too kɛlɛ Yulii ɑlʋ. 7 Sɑlʋmɔŋ nɑ́ lʋlɑ Lʋpʋwɑm, nɑ Lʋpʋwɑm nɑ́ɑ́ lʋlɩ Apiyɑ, nɑ Apiyɑ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Asɑfɩ, 8 nɑ Asɑfɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Yosɑfɑtɩ, nɑ Yosɑfɑtɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Yolɑm, nɑ Yolɑm nɑ́ɑ́ lʋlɩ Osiyɑsɩ. 9 Osiyɑsɩ nɑ́ lʋlɑ Yowɑtɑm, nɑ Yowɑtɑm nɑ́ɑ́ lʋlɩ Akɑsɩ, nɑ Akɑsɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Ɩsekiyɑsɩ, 10 nɑ Ɩsekiyɑsɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Mɑnɑsee, nɑ Mɑnɑsee nɑ́ɑ́ lʋlɩ Amoŋ, nɑ Amoŋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Yosiyɑsɩ. 11 Yosiyɑsɩ nɑ́ lʋlǝnɑ Cekoniyɑsɩ nɑ ɩ newɑɑ kɛ wɑɑtʋ wei pɑ kuu Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ ponɑ Pɑpiloni tɔ.

12 Pɑ ponɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Pɑpiloni tǝnɑ, ɩlɛnɑ Cekoniyɑsɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Selɑtǝyɛlɩ, nɑ Selɑtǝyɛlɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Solopɑpɛɛlɩ, 13 nɑ Solopɑpɛɛlɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Apiyuti, nɑ Apiyuti nɑ́ɑ́ lʋlɩ Ɩliyɑkim, nɑ Ɩliyɑkim nɑ́ɑ́ lʋlɩ Asɔɔ. 14 Asɔɔ nɑ́ lʋlɑ Sɑtɔkɩ, nɑ Sɑtɔkɩ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Akim, nɑ Akim nɑ́ɑ́ lʋlɩ Ɩliyuti, 15 nɑ Ɩliyuti nɑ́ɑ́ lʋlɩ Ɩlɑsɑɑ, nɑ Ɩlɑsɑɑ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Mɑtɑŋ, nɑ Mɑtɑŋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ Yɑkɔpʋ. 16 Yɑkɔpʋ nɑ́ lʋlɑ Yosɛɛfʋ wei ɩ kɛ́ Mɑlɩ pɑɑlʋ tɔ, nɑ Mɑlɩ ɩnɩ ɩ lʋlǝnɑ Yesu wei pɑ yɑɑ sɩ Mesii tɔ.

17 Ye mpʋ, ɩsɩɩ pɑ kɛɛsʋɣʋ sɩ ɩnɛ ɩ lʋlɑ ɩnɛ nɑ ɩnɛ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlɩ ɩnɛ tɔ, pǝ kpɑɣɑʋ hɑtoo Apǝlɑhɑm hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ Tɑfiiti tɔ, lʋlʋɣʋ loosi kpɛntɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti. Nɑ pǝ kpɑɣɑʋ Tɑfiiti hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ wɑɑtʋ wei pɑ kuu Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ ponɑ Pɑpiloni tɔ, lʋlʋɣʋ loosi wɛ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti tɔtɔ. Nɑ lʋlʋɣʋ loosi nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti tɔtɔɣɔ pǝ kpɑɣɑʋ hɑtoo pɑ ponɑʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ Pɑpiloni tɔ, hɑlǝnɑ pǝ́ sɩɩnɑ Mesii lʋlʋɣʋ.

Yesu Kilisiti lʋlʋɣʋ tɔm

(Luku 2:1-7)

18 Ɩsǝnɑ pɑ lʋlɑ Yesu Kilisiti tɔɣɔlɔ. Ɩ too Mɑlɩ wei ɩ kɛ́ Yosɛɛfʋ ɑmʋsɑɣɑ tɔ, ɩ hɑɣɑ hɔɣɔ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tomɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sɑɑ. 19 Ɩ pɑɑlʋ Yosɛɛfʋ kɑ kɛ́ yʋlʋ kʋpɑŋ kɛ́, ɩlɛ ɩ tɑɑ tisiɣi sɩ ɩ́ kuli Mɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ kɑ́ kisi-ɩ mukɑɣɑ tɛɛ. 20 Ɩ hʋʋkɑɣɑ ɩ tɑɑ kɛ́ mpʋ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu kɔɔ ɩ kiŋ kɛ toosee tɑɑ, nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tʋ Yosɛɛfʋ, tɑɑ nyɑnɑ nyɑ́ ɑmʋsɑɣɑ Mɑlɩ kpɑɣɑʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, hɔɣɔ ŋkɑ ɩ hɑɣɑɑ tɔ, Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kiŋ kɛ kɑ lɩɩnɑɑ. 21 Ɩ kɑ́ lʋlɩ ɑpɑlʋ pǝyɑɣɑ, nɑ ń yɑɑ-kɛ sɩ Yesu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑɑ wɑɑsǝnɑ kɑ yǝlɑɑ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ.

22 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ lɑpɑ nɑ pǝ́cɔ́ tɔm nti Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔ tɔ tǝ́ lɑ́ tɑmpɑnɑ sɩ:

23 Ɩ́ nyǝnɩ, pɛɛlɔ wei ɩ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlʋ tɔ

ɩ kɑ́ hɑɣɑ hɔɣɔ, nɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋ pǝyɑɣɑ,

nɑ pɑɑ yɑɑ-kɛ sɩ Ɩmɑniyɛlɩ.

(Hǝtɛ tǝnɛ tǝ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ Ɩsɔ wɛ tɑ́ kiŋ.)

24 Yosɛɛfʋ femɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ́ nti Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu kɑ heelɑ-ɩ tɔ. Ɩ kpɑɣɑ ɩ ɑmʋsɑɣɑ Mɑlɩ. 25 Amɑ ɩ tɑ nyǝmɩ-ɩ hɑlǝnɑ ɩ́ tɛ pǝyɑɣɑ lʋlʋɣʋ. Nɑ Yosɛɛfʋ yɑɑ-kɛ sɩ Yesu.

2

Ɩlim tǝlɩɩlɛ nyǝntɑɑ kɔmɑ Yesu nɑʋ

1 Pɑ lʋlɑ Yesu kɛ́ Yutɑ Pɛtǝlɛhɛm tɑɑ kɛ́ wulɑʋ sɔsɔ Helɔtɩ pɔɔlɛ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tɔm nyǝntɑɑ nɑpǝlɩ pɑ lɩɩnɑ ilim tǝlɩɩlɛ nɑ pɑ́ tɑlɑ Yosɑlɛm. 2 Nɑ pɑ́ pɔɔsɩ sɩ: Leɣe pǝyɑɣɑ ŋkɑ pɑ lʋlɑ nɔɔnɔɔ nɑ kɑ́ɑ́ lɑ Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ tɔ kɑ wɛɛ? Tǝ nɑ kɑ ɩsɔtʋlʋŋɑ lɩɩ ilim tǝlɩɩlɛ kɛ́ nɑ tǝ́ kɔɔ sɩ tǝ sɛɛ-kɛ.

3 Wulɑʋ Helɔtɩ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ pɛkǝlɩ-ɩ sɔsɔm. Pǝ pɛkǝlɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ mpʋ tɔtɔ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ koti kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ tǝnɑ, nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛɣɛ timpi pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ lʋlɩ Mesii tɔ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔ-ɩ sɩ, Yutɑ Pɛtǝlɛhɛm kɛ́. Mpi tɔ, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ ŋmɑɑwɑ sɩ:

6 Yutɑ tɑɑ Pɛtǝlɛhɛm nyɑ́,

tɑmpɑnɑ n tɑ kɛ Yutɑ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ tɑɑ sǝkpete pɑɑ pǝcɔ.

Mpi tɔ, nyɑ́ tɑɑ kɛ́ wulɑʋ kɑ́ lɩɩnɑ,

wei ɩ kɑ́ tɔkɩ mɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ teu tɔ.

7 Tǝnɑɣɑ Helɔtɩ yɑɑ nyǝntɑɑ mpɛɣɛ kpeeŋɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛɣɛ pǝ tǝnɑ sɩ ɩ nyǝŋ wɑɑtʋ wei mɑɣɑmɑɣɑ ɩsɔtʋlʋŋɑ lɩɩwɑ tɔ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hʋlɑ-wɛɣɛ Pɛtǝlɛhɛm mpɑɑʋ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ polo nɑ ɩ́ pɛɛkɩ pǝyɑɣɑ ŋkɛɣɛ teu. Wɑɑtʋ wei ɩ́ nɑ-kɛ ɩ́ heeli-m nɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ́ polo nɑ mɑ́ sɛɛ-kɛ.

9 Nyǝntɑɑ tɛmɑ wulɑʋ tɔm ntǝɣɩ nɩɩʋ ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ. Nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑ ŋkɑ kɑɑ lɩɩwɑ ilim tǝlɩɩlɛ nɑ pɑ́ nɑ-kɛɣɛ mpʋ tɔ kɑ tɔŋɑɣɑ pɑ nɔɣɔ tɔɔ, hɑlǝnɑ kɑ́ tɑlɑ timpi pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ wɛɛ tɔ, ɩlɛnɑ kɑ́ sǝŋ. 10 Nyǝntɑɑ loosɑ ɩsɔtʋlʋŋɑ ŋkɛ, ɩlɛnɑ pɑ lɑŋɑ hʋlʋmɩ pǝ tɩɩ fɛɩ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sʋʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ pɑ́ nɑ́ pǝyɑɣɑ nɑ kɑ too Mɑlɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hǝntɩ ɑtɛ nɑ pɑ́ sɛɛ-kɛ. Nɑ pɑ́ hɛtɩ pɑ wontu nɑ pɑ́ hɑ-kɛɣɛ wʋlɑ nɑ tulɑɑlʋ kʋfǝɣǝtʋ nɑ tulɑɑlʋ miili. 12 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɔ heelɑ nyǝntɑɑ mpɛɣɛ toosee tɑɑ sɩ pɑ́ tɑɑ mǝlɩ Helɔtɩ cɔlɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔlɔ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ kpe.

Yesu seenɑʋ

13 Nyǝntɑɑ tɛɛwɑ ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ ɩ́ kɔɔ Yosɛɛfʋ kiŋ kɛ toosee tɑɑ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń kpɑɣɑ pǝyɑɣɑ nɑ kɑ too, nɑ ń se nɑ ń polo Icipiti, nɑ ń cɑɣɑ tǝnɑ. Hɑlǝnɑ wɑɑtʋ wei mɑɑ heeli-ŋ sɩ ń mǝlɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Helɔtɩ kɑ́ pɛɛkɩ pǝyɑɣɑ ŋkɛ sɩ ɩ kʋɣʋ-kɛ.

14 Tǝnɑɣɑ Yosɛɛfʋ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ pǝyɑɣɑ nɑ kɑ too, nɑ pɑ́ tɛɛ Icipiti kɛ ɑhoo ɑnɩ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɑɣɑ tǝnɑ hɑlǝnɑ Helɔtɩ sɩ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ nti Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔ tɔ sɩ: Mɑ lǝsɑ mɑ pǝyɑɣɑ kɛ Icipiti.

Piyɑ sɑkɑsɑkɑ lɑpʋ

16 Helɔtɩ nɑwɑ sɩ nyǝntɑɑ puɣusɑ-ɩ, ɩlɛnɑ pǝ́ sɑlɩ-ɩ sɔsɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tilɑɑ sɩ pɑ́ kʋ Pɛtǝlɛhɛm ɩcɑtɛ nɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ cɔɔnɑ-tɛ tɔ pǝ ɑpɑlʋpiyɑ tǝnɑ. Hɑlǝnɑ nsi sɩ pɩɩsɩ tɑlɑ nɑɑlɛ nɑɑlɛ tɔ, nɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ sɑɑ wei nyǝntɑɑ heelɑ-ɩ sɩ ɩsɔtʋlʋŋɑ lɩɩwɑ tɔ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Selemii kɑ kpɑɑlɑɑ tɔ sɩ:

18 Pɑ nɩɩwɑ kɑpukɑ kɛ Lɑmɑ.

Wulɑ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ mɔlɑ.

Lɑsɛɛlɩ wiinɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ piyɑ.

Ɩ tɑ tisi sɩ pɑ́ puɣusi-ɩ kɛ́ sɩ fɛɩ tɔ pǝ tɔɔ.

Yosɛɛfʋ pɑ lɩɩʋ kɛ Icipiti

19 Helɔtɩ sǝm wɑɑlɩ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ kɔmɑ Yosɛɛfʋ kiŋ kɛ toosee tɑɑ kɛ Icipiti, 20 nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń kpɑɣɑ pǝyɑɣɑ ŋkɛ nɑ kɑ too nɑ ɩ́ mǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ. Mpɑ pɑ pɛɛkɑɣɑ sɩ pɑ́ kʋ pǝyɑɣɑ ŋkɛ tɔ pɑ sǝpɑ.

21 Tǝnɑɣɑ Yosɛɛfʋ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ pǝyɑɣɑ nɑ kɑ too nɑ pɑ́ mǝlɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ. 22 Amɑ Yosɛɛfʋ nɩɩwɑ sɩ Aɑselɑyusi tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ Yutɑ kɛ ɩ cɑɑ Helɔtɩ lonte. Ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-ɩ nɑ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ pote. Ɩsɔ tɑsɑ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ hʋlʋɣʋ kɛ ɩ toosee tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɔɣɔ ɩ tǝɣɩ Kɑlilee tɛtʋ tɑɑ, 23 nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɩcɑtɛ nte pɑ yɑɑ sɩ Nɑsɑlɛtɩ tɔ tǝ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ sɩ: Pɑɑ yɑɑ-ɩ sɩ Nɑsɑlɛtɩ tʋ.

3

Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ wɑɑsʋ

(Mɑlǝkɩ 1:1-8; Luku 3:1-18; Yohɑɑnɩ 1:19-28)

1 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ kɛɛsɩ ɩlɛ, Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ kɔmɑ Yutɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛlɛ nɑ ɩ́ niki wɑɑsʋ lɑpʋ. 2 Nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Ɩ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ, ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ wʋsɑ kɔntɛ kɛ́.

3 Yohɑɑnɩ tɔm kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii kɑ yɔɣɔtɑɣɑ sɑɑ wei ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Nɔɣɔlʋ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ:

Ɩ́ tɑɣɑnɩ Tɑcɑɑ mpɑɑʋ.

Ɩ́ hɛɛ-ɩ-kʋ nɑ kʋ siɣisi.

4 Yohɑɑnɩ tɑkɑ yooyoonɑɑ hʋntʋ kunti, nɑ ɩ́ lǝlɑ tɔnʋɣʋ tɑmpɑlɑ kɛ ɩ tǝnɑɣɑ tɑɑ. Ɩ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ cǝlǝŋ nɑ tɑɑlɛ tɩɩŋ nim. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ nɑ Yutɑ tɛtʋ tǝnɑ nyǝ́mɑ nɑ Yɑɑtɑnɩ nɔɣɔ tɛtʋ tǝnɑ nyǝ́mɑ sʋʋ pote kɛ ɩ kiŋ. 6 Nɑ pɑ́ kuliɣi pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ tɑɑ, nɑ Yohɑɑnɩ sɔɔkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm kɛ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ tɑɑ.

7 Yohɑɑnɩ nɑwɑ Fɑlisɑnɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ pɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ puki ɩ cɔlɔ sɩ ɩ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Akɑlɑ piyɑ mɛ, ɑwe kpɑɑlɑ-mɛ nɑ ɩ́ seeki Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ nnɑ ɑ kɔŋ tɔ? 8 Ɩ́ lɑ mpɑ pɑ yelɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ pɑ kʋlɑpǝlɛ. 9 Ɩ́ tɑɑ tɛlǝsǝɣɩ lɔlɔ sɩ mǝ cɑɑ kɛlɛ Apǝlɑhɑm. Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ye pǝlɛ pǝ tɔɔ ɩlɛ, Ɩsɔ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑ́ nɑ pɛɛ ɑnɛ ɑ́ pǝsɩ Apǝlɑhɑm piyɑ. 10 Pɑ tɛmɑ lɑɑlɛ tʋɣʋ kɛ tɩɩŋ sɩ pɑ huɣu-ɩ nɑ ɩ tɛɛ kɛ́ te. Tʋɣʋ ŋku kɩɩ lʋlǝɣɩ pee kʋpɑnɑ tɔ, pɑɑ hu-kʋ nɑ pɑ́ tʋ kɔkɔ. 11 Mɑ ɩlɛ, lʋm kɛ mɑ sɔɔnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ lʋm sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ́ lɑɣɑsɑ tɔntɛ. Amɑ mɑ wɑɑlɩ wei ɩ kɔŋ tɔ, pʋntʋ kǝlɑ-m toŋ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. Mɑ tɑ tɑlɑ mɑ́ hɩɩsɩ ɩ nɔɔhɛɛ tɑɑ ntɑŋkpɑlɑ mʋsʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ sɔ-mɛ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ nɑ kɔkɔ. 12 Ɩ tɔkɑ ɩ kʋfɑlʋɣʋ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. Ɩ kɑ́ fɑlɑ pǝ tǝnɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ, nɑ ɩ́ suu pee kɛ ɩ kpou tɑɑ. Amɑ ɩ kɑ́ tʋ lɔɔtʋ kɛ kɔkɔ ŋkɑ kɑɑ teŋ tɔ kɑ tɑɑ.

Yesu Ɩsɔ lʋm sɔʋ

(Mɑlǝkɩ 1:9-11; Luku 3:21-22)

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu lɩɩnɑ Kɑlilee nɑ ɩ́ kɔɔ Yɑɑtɑnɩ kɛ Yohɑɑnɩ cɔlɔ sɩ Yohɑɑnɩ ɩ́ sɔ-ɩ Ɩsɔ lʋm. 14 Amɑ Yohɑɑnɩ tɑ tisi. Hɑlǝnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Pǝ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ nɑ́ɑ́ sɔnɑ mɑ, nɑ ń mǝlɩ nɑ ń kɔŋ mɑ kiŋ nɑ?

15 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ Yohɑɑnɩ sɩ: Yele nɑ pǝ́ lɑ́ mpʋ. Pǝ wɛɛ sɩ tǝ yoosi pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ tǝ́ lɑ tɔɣɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohɑɑnɩ tisɑɑ. 16 Pɑ tɛmɑ Yesu kɛ́ Ɩsɔ lʋm sɔʋ ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩ lʋm tɑɑ. Tǝnɑɣɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ hɛtɑ kpɑkpɑɑ, nɑ Yesu nɑ́ Ɩsɔ Feesuɣu ɩsɩɩ ɑlukuku nɑ kʋ tiiki ɩ tɔɔ. 17 Ɩlɛnɑ pɑ́ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝnɑ ɩsɔtɑɑ sɩ: Ɩnɛɣɛlɛ mɑ luɣu tɛɛ Pǝyɑɣɑ, mɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-ɩ sɔsɔm.

4

Sɑtɑnɩ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ Yesu

(Mɑlǝkɩ 1:12-13; Luku 4:1-13)

1 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Feesuɣu ponɑ Yesu kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ Ɩlɔɣɔʋ ɩ́ mɑɣɑsɩ-ɩ. 2 Yesu tɛmɑ nɔɣɔ hɔkʋɣʋ kɛ ilim nɑ ɑhoo kɛ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ. Ɩlɛnɑ nyɔɣɔsɩ kpɑ-ɩ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlɔɣɔʋ kpǝntǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ yɔɣɔtɩ nɑ pɛɛ ɑnɛ ɑ́ pǝsɩ tɔɣɔnɑɣɑ.

4 Yesu cɔ-ɩ sɩ: Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ pǝ tɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ tike kɛ yʋlʋ kɑ́ hikinɑ weesuɣu. Amɑ tɔm tǝnɑ nti tǝ lɩɩkǝnɑ Ɩsɔ nɔɣɔ tɑɑ tɔ tǝ kiŋ tɔtɔɣɔ.

5 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, Ɩlɔɣɔʋ ponɑ Yesu kɛ́ ɩcɑtɛ nɑŋŋ nyǝntɛ tɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɑsɩ-ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ comcom nɔɣɔ tɑɑ, 6 nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ:

Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ,

lɩɩ cǝnɛ nɑ ń ŋmɑɑ ɑtɛ.

Pǝ tɑɣɑ polo, pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Ɩsɔ kɑ́ heeli ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ nyɑ́ tɔm sɩ pɑ́ pɑɑsǝnɑ-ŋ teu.

Nɑ pɑɑ teeli-ŋ pɑ niŋ tɑɑ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝlɛ nɑtǝlɩ tǝ co-ŋ.

7 Amɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔtɔ sɩ, n kɑɑ mɑɣɑsɩ nyɑ́ Cɑɑ Ɩsɔ sɩ n nɑɑ ɩ wɑɑlɩ.

8 Ɩlɛnɑ Ɩlɔɣɔʋ tɑsɑ Yesu kɛ́ ponɑʋ kɛ pʋɣʋ ŋku kʋ kʋlɑ sɔsɔm tɔ kʋ tɔɔ nɑ ɩ́ hʋlɩ-ɩ ɑntulinyɑ kɑwulɑsɩ tǝnɑ nɑ sɩ teeli, 9 nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ye n kɑ hǝntɩ-m ɑtɛ nɑ ń sɛɛ-m, mɑɑ hɑ-ŋ mpʋ ɩnɩ pǝ tǝnɑ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Sɑtɑnɩ, tɛɛ. Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ, n kɑ́ sɛɛ nyɑ́ Cɑɑ Ɩsɔ, nɑ ɩ tike ɩ tǝmlɛ kɛ n kɑ́ lɑ.

11 Tǝnɑɣɑ Ɩlɔɣɔʋ yelɑ Yesu. Ɩlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ pɑɑsǝnɑ-ɩ.

Yesu cɑɑlǝɣɩ ɩ tǝmlɛ kɛ Kɑlilee

(Mɑlǝkɩ 1:14-15; Luku 4:14-15)

12 Yesu nɩɩwɑ sɩ pɑ tʋ Yohɑɑnɩ kɛ sɑlǝkɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛnɑ Kɑlilee. 13 Ɩ yelɑ Nɑsɑlɛtɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ cɑɣɑ Kɑpǝnɑhum. Ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ Kɑlilee lʋm nɔɣɔ kɛ Sɑpulɔŋ nɑ Nɛfǝtɑli pɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ sɩ:

15 Sɑpulɔŋ tɛtʋ nɑ Nɛfǝtɑli tɛtʋ,

nɑ teŋku tɔɔ tɔɔ, nɑ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ,

nɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑ Kɑlilee.

16 Pǝ yǝlɑɑ mpɑ pɑ cɑɣɑ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ tɔ,

pɩɩ nɑ-wɛ tǝnyɑɩɩ ɩsɩɩ kɔkɔ.

Nɑ mpɑ pɑ cɑɣɑ sǝm sǝkpɛtʋɣʋ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ,

pɩɩ nɑ́ pɑ tɔɔ tǝnyɑɩɩ.

17 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ Yesu sʋʋ wɑɑsʋ lɑpʋ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Ɩ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ, ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ wʋsɑ kɔntɛ.

Yesu yɑɑʋ kɛ tiinɑ kpɑlɑɑ liɣiti

(Mɑlǝkɩ 1:16-20; Luku 5:1-11)

18 Yesu tɔŋɑɣɑ Kɑlilee teŋku nɔɣɔ nɔɣɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ tiinɑ kpɑlɑɑ kɛ nɑɑlɛ. Simɔŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Piyɛɛ tɔ nɑ ɩ neu Antǝlɩɩ, nɑ pɑ́ tʋɣɩ puluɣu kɛ teŋku tɑɑ. 19 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ mɑ́ lɑ-mɛ nɑ ɩ́ puuki yǝlɑɑ ɩsɩɩ ɩ́ puukuɣu tiinɑ tɔ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ yelɑ pɑ puluŋ nɑ pɑ́ tǝŋɩ-ɩ kpɑkpɑɑ.

21 Ɩ tɑsɑ pote kɛ pǝcɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ Sepetee pǝyɑlʋ Sɑɑkɩ nɑ ɩ neu Yohɑɑnɩ nɑ pɑ cɑɑ Sepetee pɑ wɛ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ pɑ puluŋ. Tǝnɑɣɑ Yesu yɑɑ-wɛ, 22 nɑ pɑ́ yele pɑ cɑɑ nɑ kpɩɩlʋɣʋ nɑ pɑ́ tǝŋɩ-ɩ kpɑkpɑɑ.

23 Yesu cɔɔwɑ Kɑlilee tɛtʋ tǝnɑ nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ kpɑɑlɩ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. Nɑ ɩ́ wɑɑsǝɣɩ yǝlɑɑ tɑɑ kʋtɔntʋnɑɑ nɑ ɑcɑmɑɑ tǝnɑ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ nɩɩ Yesu tɑŋ kɛ Silii tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Nɑ pɑ́ kɔnɑ-ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ kʋtɔmǝŋ nɑ wʋsɑsɩ pɑɣɑlɛ tɔŋnɑ kʋnyɔŋ tʋɣʋ tɔ. Alɔɣɔhilɑɑ nɑ timle nyǝ́mɑ nɑ kʋtɔŋ kʋtʋʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. 25 Sɑmɑɑ sɔsɔ tǝŋɑɣɑ-ɩ kɛ́. Pɑ lɩɩnɑ Kɑlilee nɑ Acɑlɛɛ Nɑɑnʋwɑ tɛtʋ, nɑ Yosɑlɛm nɑ Yutɑ nɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ wɛ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ tɔ.

5

Yesu wɑɑsʋ kɛ pʋɣʋ tɔɔ (titite 5 nɑ 6 nɑ 7)

1 Yesu nɑwɑ sɑmɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ pʋɣʋ tɔɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. Tǝnɑɣɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kpǝtǝnɑ-ɩ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sʋʋ-wɛɣɛ sɛɣɛsʋɣʋ sɩ:

Leleŋ nɩɩlɑɑ tɔm

(Luku 6:20-23)

3 Mpɑ pɑ fɛɩnɑ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔ pɑ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Mpi tɔ, mpɛ pɑ tǝnnɑ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ.

4 Mpɑ pɑ wɛ lɑŋwɑkǝllɛ tɑɑ tɔ pɑ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Mpi tɔ, Ɩsɔ kɑ́ hɛɛsɩ pɑ lɑŋɑ.

5 Mpɑ pɑ wɛnɑ yʋlʋtʋ tɔ pɑ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Mpi tɔ, mpɛ pɑɑ tɔɣɔnɑ tɛtʋ tǝnɑ,

ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ heeluɣu-wɛ tɔ.

6 Mpɑ pɑ nyɩɩlǝɣɩ sɔsɔm sɩ

pɑ́ tɔŋ ɩsɩɩ Ɩsɔ cɑɑ tɔ pɑ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Mpi tɔ, Ɩsɔ kɑ́ sǝnɑ-wɛɣɛ teu nɑ pɑ́ tɔ mpʋ.

7 Mpɑ pɑ wɛnɑ lɛlɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ tɔ

pɑ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Mpi tɔ, Ɩsɔ kɑ́ nyǝnɩ mpɛ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

8 Mpɑ pɑ lotu tɑɑ hʋwɛɛ tewɑ tɔ pɑ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Mpi tɔ, pɑɑ nɑ Ɩsɔ.

9 Mpɑ pɑ tɔɣɔnǝɣɩ yoou kɛ lɛlɑɑ hɛkʋ tɔ

pɑ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Mpi tɔ, Ɩsɔ kɑ́ yɑɑ-wɛɣɛ ɩ piyɑ.

10 Mpɑ pɑ lɑkɩ Ɩsɔ kʋcɑcɑɑm nɑ pɑ́ nɑɑsǝɣɩ-wɛɣɛ

pǝ tɔɔ tɔ pɑ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Mpi tɔ, mpɛ pɑ tǝnnɑ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ.

11 Pɑɑ yǝlɑɑ kɑ tʋʋkɩ-mɛ, yɑɑ pɑ nɑɑsǝɣɩ-mɛ, yɑɑ pɑɑ looli ɩsɑɣɑtʋ nɑ pɑ́ suu-mɛ, sɩ ɩ́ kɛ́ mɑ ɩfɑlɑɑ tɔ pǝ tɔɔ. Ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. 12 Wɑɑtʋ ɩnɩ mǝ lɑŋɑ ɩ́ hɛɛ sɔsɔm, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ kɑsǝyɑɣɑ kɑ́ tɔɔ sɔsɔm kɛ ɩsɔtɑɑ kɛ́. Mpʋ ɩnɩ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑɑ nɑɑsɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kʋpǝmɑ.

Antulinyɑ tɔm nɑ ɩ kɔkɔ kʋpɑŋkɑ tɔm

(Mɑlǝkɩ 9:50; Luku 14:34-35)

13 Mɛɣɛlɛ ɑntulinyɑ tɔm. Amɑ ye tɔm mpɩ pǝ lɔŋ kɔmɑ nɑ ɩ́ sɩ́, pepeɣe pɑɑ lɑ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ tɑsɑ lɔŋ lɑpʋ? Pǝ kɑɑ wɑɑsɩ pʋlʋ tɔtɔ ye pǝ tɑɣɑ lɔʋ nɑ yǝlɑɑ fɛlɩ nɔɔhɛɛ.

14 Mɛɣɛlɛ ɑntulinyɑ kɔkɔ. Ɩcɑtɛ nte pɑ ŋmɑwɑ pʋɣʋ tɔɔ tɔ tǝ fɛɩ ŋmɛsʋɣʋ. 15 Pɑɑ mʋsǝɣɩ fǝtǝlɑ nɑ pɑ́ pɑmɩ-ɩ tɔkʋ tɛɛ. Amɑ pɑ pusiɣi-ɩ timpi tɑɑ ɩ́ wɛɛ pɩɩ nɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔ. 16 Mpʋ ɩnǝɣɩ mǝ kɔkɔ kɑ́ nɑɑkɩ teu kɛ yǝlɑɑ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ nɑ́ mǝ tǝmɑ kʋpɑnɑ, nɑ pɑ́ sɑ́ mǝ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ.

Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ fɛɩ kʋɣʋ

17 Ɩ́ tɑɑ hʋʋ sɩ mɑ kɔmɑ sɩ mɑ kʋɣɩ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑkǝlɑsɩ. Mɑ tɑ kɔɔ kʋɣʋ. Amɑ mɑ kɔmɑ pǝ tɑmpɑnɑ hʋlʋɣʋ kɛ́. 18 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, ye ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ pǝ wɛɛ, kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ pǝle kʋlʋmtǝlɛ titiliyɑ yɑɑ tǝ sukɑ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ kɑɑ sɑɑlɩ. Hɑlǝnɑ pǝ tǝnɑ pǝ́ kɔɔ nɑ pǝ́ yoosi nɑ pǝ́cɔ́. 19 Pǝ tɔɔ kɛ́ wei ɩ́ tɑ tɔkɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ sǝkpetu nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ lɛlɑɑ sɩ pɛlɛ pɑ́ tɑɑ tɔkɩ-tɩ tɔ, pɑɑ yɑɑ-ɩ ɩsɔtɑɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ sǝkpelu. Amɑ ye wei ɩ́ tɔkɑ tǝ tǝnɑ nɑ ɩ́ heeliɣi lɛlɑɑ sɩ pɑ́ lɑ mpʋ, pʋntʋ ntɛ́ sɔsɔ kɛ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ. 20 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ye ɩ tɑ tǝŋ ɩsǝnɑ Ɩsɔ cɑɑ tɔ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ pɑ tǝŋʋɣʋ tɔ, ɩ́ kɑɑ sʋʋ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ.

Pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ tɔm

21 Ɩ́ nɩɩwɑ nti pɑ heelɑ mǝ lɔŋtɑɑ nyǝ́mɑ tɔ sɩ: N kɑɑ kʋ yʋlʋ. Ye wei ɩ́ kʋwɑ, pɑɑ ponɑ-ɩ hʋʋlɛ. 22 Amɑ mɑ, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, wei ɩ́ tɔkɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ nɑ ɩ tɑɑ, pɑɑ ponɑ-ɩ hʋʋlɛ. Nɑ ye wei ɩ́ tʋʋwɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ sɩ: Kʋmɛlɛŋ, pɑɑ ponɑ-ɩ Kotuɣu sɔsɔɔʋ tɑɑ. Nɑ ye wei ɩ́ tɔmɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ sɩ: Pǝ lɑkɩ-ŋ kɛ́. Ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ kɔkɔ ŋkɑ kɑ wɛ tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ tɔ kɑ tɑɑ sʋʋʋ. 23 Ye n ponɑ nyɑ́ kʋhɑhɑm kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, nɑ ń tɔɔsɩ sɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ wɛnɑ-ŋ nɑtǝlɩ, 24 sɩɩ nyɑ́ kʋhɑhɑm kɛ tǝkɔtǝlɛ tǝnɛ, nɑ ń polo nɑ nyɑ́ nɑ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩ́ tɑɣɑnɩ-tɩ. Ɩlɛnɑ ń mǝlɩ nɑ ń hɑ nyɑ́ kʋhɑhɑm mpɩ.

25 Ye n wɑkǝlɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ yɑɑ-ŋ nɔnɔɣɔ, lɑ kookɑlɩ nɑ nyɑ́ nɑ-ɩ ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɔm kɛ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɑ tɑtɑ hʋʋlʋ kiŋ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ hʋʋlʋ nɑ́ɑ́ tʋ-ŋ toŋtʋnɑɑ niŋ tɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ tǝkɩ-ŋ. 26 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, n kɑ tɛm pǝ tǝnɑ mpi pɑ pɛlɑ-ŋ tɔɣɔ fɛlʋɣʋ pɑɑsi n kɑ lɩɩʋ tǝnɑ.

Wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔm

27 Ɩ́ nɩɩwɑ ɩsǝnɑ pɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: N kɑɑ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔ. 28 Amɑ mɑ́ heeliɣi-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ sɩ, ye wei ɩ́ nyǝnɑ lɛlʋ ɑlʋ nɑ ɩ́ nyɩɩlɩ-ɩ, ɩ tɛmɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ lɑpʋ kɛ ɩ nyɑmlɛ tɑɑ kɛ́. 29 Ye nyɑ́ ntɔɣɔŋ ɩsǝlɛ kɑ́ hu-ŋ, lǝsɩ-tɛ nɑ ń lɔ-tɛɣɛ pooluŋ. Sɑnɑ ń lɑŋ nyɑ́ tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pʋlʋ kʋlʋmǝm nɑ mpi pɑɑ pɛtɩ nyɑ́ tɔnʋɣʋ tǝnɑɣɑ tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ tɔ. 30 Ye nyɑ́ niŋ ntɔɣɔŋ kɑ́ hu-ŋ, sɛtɩ-ɩ nɑ ń lɔ pooluŋ. Sɑnɑ ń lɑŋ nyɑ́ tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pʋlʋ kʋlʋmǝm nɑ mpi pɑɑ pɛtɩ nyɑ́ tɔnʋɣʋ tǝnɑɣɑ tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ tɔ.

Alʋ nɑ ɑpɑlʋ pɑ yɑʋ tɔm

(Mɑtiyee 19:9; Mɑlǝkɩ 10:11-12; Luku 16:18)

31 Pɑ tɩɩ yɔɣɔtɑ mpʋ tɔtɔ sɩ: Ye yʋlʋ tɔɣɔnǝɣɩ ɩ ɑlʋ, ɩ́ ŋmɑɑ-ɩ kisuɣu tɑkǝlɑɣɑ. 32 Amɑ mɑ́ kpɑɑlǝɣɩ-mɛ sɩ, ye yʋlʋ tɔɣɔnɑ ɩ ɑlʋ nɑ pǝ tɑ kɛ́ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔɔ, ɩ ponɑ ɑlʋ ɩnǝɣɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɑɑ kɛ́. Ye ɩsɩɩ ɩ́lɛ́ ɩ tɑsɑ sɑɑʋ. Nɑ ye pɑ kisɑ ɑlʋ nɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ tǝŋ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ-ɩ, pʋntʋ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ́.

Tuunɑʋ tɔm

33 Ɩ́ nɩɩ ɩsǝnɑ pɑ yɔɣɔtɑ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ tɔ sɩ: Ń tuuwɑ sɩ n kɑ́ lɑ mpi, n kɑɑ yele-wɩ. Amɑ n kɑ lɑ pǝ tǝnɑ mpi n yɔɣɔtǝnɑ tuunɑʋ kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ tɔɣɔ. 34 Amɑ mɑ́ heeliɣi-mɛ sɩ, ɩ tɑɑ tɩɩ tuunɑ pʋlʋɣʋ pɑɑ pǝcɔ. Pɑɑ ɩsɔtɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ kumte ntɛ́. 35 Pɑɑ ɑtɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ nɔɔhɛɛ tǝsɩɩlɛ ntɛ́. Pɑɑ Yosɑlɛm, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Wulɑʋ sɔsɔ ɩcɑtɛ kɛ́. 36 Tɑɑ tɩɩ tuunɑ nyɑ́ nyʋɣʋ tɔtɔ. Mpi tɔ, n kɑɑ pǝsɩ nɑ ń lɑ nɑ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ nyɔɔlɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ hʋlʋmɩ yɑɑ kɑ́ pili. 37 Ye n kɑ́ tisi sɩ nn, n tisi nn. Ye ɑɑɩ kɛ́, n tisi sɩ ɑɑɩ. Nti yʋlʋ sɔɔsǝɣɩ tǝ tɔɔ tɔ tǝ lɩɩkǝnɑ Ɩlɔɣɔʋ kiŋ kɛ́.

Lɛɛtʋɣʋ tɔm

(Luku 6:29-30)

38 Ɩ́ nɩɩwɑ ɩsǝnɑ pɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ye wei ɩ́ yɔkɑ lɛlʋ ɩsǝlɛ, pɑɑ yɔkɩ ɩ nyǝntɛ, nɑ wei ɩ́ holɑ lɛlʋ kete, pɑɑ holi ɩ nyǝntɛ tɔ. 39 Amɑ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, ɩ́ tɑɑ fɛlɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ. Ye nɔɣɔlʋ mɑpɑ nyɑ́ ntɔɣɔŋ lǝkpɑɣɑsɑɣɑ, kɛɛsɩ-ɩ lɛŋkɑ. 40 Ye nɔɣɔlʋ ponɑ-ŋ tɔm hʋʋʋ sɩ ɩ lɛɛkǝɣɩ nyɑ́ cɑpɑ, tɛɛsɩ-ɩ nyɑ́ kpɑɩ kɛ cɛlʋɣʋ. 41 Ye toŋ tʋ sʋkɑ-ŋ sǝɣǝlɑ nɑ tǝlɑsɩ sɩ ń tɔ ɩsɩɩ kilomɛɛtǝlɩ kʋlʋm, ɩlɛ n tɔ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑlɛ. 42 Hɑ wei ɩ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ tɔ. Tɑɑ pɛ wei ɩ cɑɑ ń kǝntɩ-ɩ tɔ.

Kolontu sɔɔlʋɣʋ tɔm

(Luku 6:27-28,32-36)

43 Ɩ́ nɩɩwɑ ɩsǝnɑ pɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: N kɑ́ sɔɔlɩ nyɑ́ tɑɑpɑlʋ nɑ nyɑ́ tɑɑ kpɑnɑ nyɑ́ kolontu tɔ. 44 Amɑ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ sɔɔlɩ mǝ kolontunɑɑ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ kɛ́ mpɑ pɑ tʋɣɩ-mɛɣɛ kʋnyɔŋ tɔ pɑ tɔɔ. 45 Ɩlɛ ɩ́ kpɑɣɑ mǝ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ wɛɛtʋ ntɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́lɛ́ ɩ lɑkǝnɑ nɑ ilim lɩɩkɩ ɑsɑɣɑɑ nɑ kʋpɑmɑ pɑ tǝnɑ pɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ kpɛntǝɣɩ mpɑ pɑ kɛɛsɑɑ nɑ mpɑ pɑ tɑ kɛɛsɩ tɔ nɑ ɩ́ hɑɑkɩ tɛʋ. 46 Ye ɩ́ sɔɔlɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ-mɛ tɔ pɑ tike, pepeɣelɛ mǝ tɛɛwɑ ɩlɛ? Lɑmpuu mʋlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ ɩɩ lɑkɩ mpʋ? 47 Ye ɩ́ sɛɛkɩ mǝ tɑɑpɑlɑɑ tike, ɩlɛ ɩ́ tɛɛ lɛlɑɑ kɛ we? Mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ ɩɩ lɑkɩ mpʋ? 48 Ɩ́ té tǝkpɑtɑɑ ɩlɛ, ɩsɩɩ mǝ ɩsɔtɑɑ Cɑɑ teu tǝkpɑtɑɑ tɔ.

6

Nyɑ́ tɩ hʋlʋɣʋ sɩ pɑ nɑ-ŋ tɔm

1 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, ɩ́ tɑɑ lɑkɩ yǝlɑɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́ mǝ Ɩsɔsɛɛlɛ kʋlɑpʋtʋ sɩ pɑ́ nɑ nɑ pɑ́ sɑ-mɛ. Ye ɩ́ lɑkɩ mpʋ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ nɑ, mǝ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ hɑʋ.

2 Pǝ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei n hɑɑkɩ liɣitee kɛ kʋnyɔntʋnɑɑ tɔ n kɑɑ kpɑɑlɩ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ kenɑ-ŋ. Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ cɛsǝlɑɑ lɑkɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ nɑ hɑpɛɛ tɔɔ sɩ pɑ́ sɑ-wɛ. Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ. Pɑ kɑsǝyɑɣɑ kɛ pɑ hikiɣi ḿpʋ́ɣʋ́ kpɑkpɑɑ. 3 Amɑ nyɑ́, ye n hɑɑkɩ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ liɣitee, tɑɑ yele nɑ nyɑ́ tɑɑpɑlʋ wei ɩ wɛ nyɑ́ kɔŋkɔŋ tɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ ɩ́ nɑ́. 4 Sɑɑ ɩnɩ nyɑ́ kʋcɔɔʋ kɑɑ wɛɛ mpi yǝlɑɑ tǝnɑ nɑwɑ tɔ, nɑ nyɑ́ Cɑɑ wei ɩ nɑɑkɩ mukɑɣɑ tɛɛ tɔ ɩ kɑ́ fɛlɩ-ŋ.

Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ hʋlʋɣʋ

(Luku 11:2-4)

5 Wɑɑtʋ wei ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ tɔ, ɩ́ tɑɑ lɑ ɩsɩɩ cɛsǝlɑɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ ɩsɔ sǝŋʋɣʋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ nɑ hɑpɛɛ nɔɔsɩ nɑ pɑ́ sǝlǝmǝɣɩ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ nɑ-wɛ tɔ. Mɑ heeliɣi-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ sɩ pɑ kɑsǝyɑɣɑ kɛ pɑ hikiɣi ḿpʋ́ɣʋ́ kpɑkpɑɑ. 6 Amɑ nyɑ́, ye n cɑɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ, sʋʋ nyɑ́ nɑŋ tɑɑ nɑ ń tǝkɩ nyɑ́ tɔɔ, nɑ ń sǝlǝmɩ nyɑ́ Cɑɑ wei ɩ wɛ tǝnɑɣɑ ɩŋmɛlɑʋ tɔ. Nɑ nyɑ́ Cɑɑ wei ɩnɩ ɩ nɑɑkɩ mpi n lɑkɩ ɩŋmɛlɑʋ tɔ ɩ kɑ́ hɑ-ŋ nyɑ́ kɑsǝyɑɣɑ.

7 Ye ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ, ɩ́ tɑɑ lʋlǝsǝɣɩ tɔm pɑɣɑlɛ kɛ yem ɩsɩɩ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ lɑkʋɣʋ tɔ. Pɑ hʋʋ sɩ pɑ tɔm tɑɣɑlǝŋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ hiki. 8 Ɩ́ tɑɑ kɛɛnɑ-wɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ Cɑɑ tɛmɑ nyǝm kɛ mpi pǝ tɔm cɑɑlɑ-mɛ tɔ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ. 9 Ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ sǝlǝmɩ tɔɣɔlɛ sɩ:

Tɑ Cɑɑ wei nyɑ́ n wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ,

nyɑ́ hǝtɛ ɩ́ wɛɛ kɑtɛ.

10 Tɔɣɔ nyɑ́ Kɑwulɑɣɑ.

Yele nɑ nyɑ́ luɣu nyǝntʋ lɑ

ɑtɛ cǝnɛ ɩsɩɩ tǝ lɑpʋ ɩsɔtɑɑ tɔ.

11 Hɑɑ-tʋɣʋ sɑŋɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

12 Hʋ́lɩ́-tʋɣʋ suulu kɛ timpi tǝ pǝntǝnɑ-ŋ tɔ.

Ɩsɩɩ tɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ mpɑ pɑ pǝntǝɣǝnɑ-tʋ tɔɣɔ suulu tɔ.

13 Tɑɑ yele nɑ tǝ́ sʋʋ mɑɣɑsʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ tɑɑ.

Amɑ lǝsɩ-tʋɣʋ Ɩsɑɣɑʋ niŋ tɑɑ.

[Mpi tɔ, nyɑɣɑlɛ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔlʋ,

nɑ pǝsʋlʋ nɑ teeli tʋ kɛ tɑm tɔɔ. Ami.]

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ, ye mǝ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ wɑkǝlǝnɑ-mɛ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ suulu, mǝ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ kɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ suulu tɔtɔ. 15 Amɑ ye ɩɩ hʋlǝɣɩ mǝ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ kɛ suulu kɛ timpi timpi pɑ wɑkǝlǝɣǝnɑ-mɛ tɔ, mǝ Cɑɑ kɑɑ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ suulu tɔtɔ.

Nɔhɔkʋtʋ kʋpɑntʋ tɔm

16 Ye ɩ́ hɔkɑ nɔɔsɩ, ɩ́ tɑɑ wɑkǝlɩ mǝ ɩsɛntɑɑ ɩsɩɩ cɛsǝlɑɑ lɑkʋɣʋ tɔ. Pɑ sɔŋǝɣɩ pɑ ɩsɛntɑɑ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ nɑ́ sɩ pɑ hɔkɑ nɔɔsɩ. Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ mɑɑ cɛsǝɣɩ. Pɑ kɑsǝyɑɣɑ kɛ pɑ hikiɣi ḿpʋ́ɣʋ́ kpɑkpɑɑ. 17 Amɑ nyɑ́, ye n hɔkɑ nɔɣɔ, sɑŋ nyɑ́ ɩsɛ tǝcɛɩcɛɩ, nɑ ń sɛɣɛlɩ nyɑ́ nyɔɔsɩ. 18 Yǝlɑɑ ɩ́ tɑɑ nyɩ sɩ n hɔkɑ nɔɣɔ. Amɑ nyɑ́ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩŋmɛlɑʋ tɔ ɩ tike ɩ kɑ nyǝnɑ. Nyɑ́ Cɑɑ wei ɩ nɑɑ mpi n lɑkɩ ɩŋmɛlɑʋ tɔ ɩ kɑ́ hɑ-ŋ nyɑ́ kɑsǝyɑɣɑ.

Kpɑŋtʋ lǝmɑɣɑsɛɛ wɛ timpi tɔ tǝnɑɣɑ ɩ ɑkɑlʋɣʋ wɛɛ

(Luku 12:33-34)

19 Ɩ́ tɑɑ kɑɑkɩ mǝ wɛnɑʋ kɛ ɑtɛ cǝnɛ timpi pukɑsɩ nɑ kɔkɔtɑɣɑ wɑkǝlǝɣɩ nɑ ŋmɩɩlɑɑ kɑ́ wɑkǝlɩ nɔnɔɔsɩ nɑ pɑ́ ŋmɩɩlɩ tɔ. 20 Amɑ ɩ́ kɑɑkɩ mǝ wɛnɑʋ kɛ ɩsɔtɑɑ timpi pukɑsɩ nɑ kɔkɔtɑɣɑ fɛɩ sɩ pǝ́ wɑkǝlɩ pʋlʋ, nɑ ŋmɩɩlɑɑ kɑɑ tʋlɩ nɑ pɑ́ ŋmɩɩlɩ tɔ. 21 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, kpɑŋtʋ lǝmɑɣɑsɛɛ ɩ́ wɛ timpi, tǝnɑɣɑ ɩ ɑkɑlʋɣʋ wɛɛ.

Tɔnʋɣʋ kʋnɑnɑnɑm tɔm

(Luku 11:34-36)

22 Yʋlʋ tɔnʋɣʋ pilimile fǝtǝlɑ kɛlɛ ɩsɛ. Ye nyɑ́ ɩsɛ ɩ́ nɑɑkɩ teu, pǝ wɑɑsǝɣɩ nyɑ́ tɔnʋɣʋ tǝnɑɣɑ. 23 Amɑ ye nyɑ́ ɩsɛ ɩ́ yʋlʋmɑɑ, nyɑ́ tɔnʋɣʋ pilimile tǝnɑ wɛ sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ kɛ́. Ye ɩsǝnɑ n nɑɑkɩ mpʋ tɔ pǝ pǝsɑ sǝkpɛtʋɣʋ ɩlɛ, pʋwɛ, nyɑ́ sǝkpɛtʋɣʋ tɔm fɛɩ yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔɣɔlɛ.

Ɩsɔ nɑ liɣitee pǝ tɔm

(Luku 16:13)

24 Yʋlʋ kʋlʋm kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kpɩ yǝlɑɑ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ lɑkɩ pɑ tǝmɑ. Ye ɩ kpǝpɑ mpʋ, ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ kɔŋ ɑ wɛɛ lɛlʋ tɔɔ nɑ ɩ́ yele lɛlʋ. Yɑɑ ntɑnyɩ, ɩ pɑɑsǝnɑ lɛlʋ nɑ ɩ́ kisi lɛlʋ. Mɛ ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kpɩ Ɩsɔ nɑ liɣitee nɑ ɩ́ tǝŋ mpʋ.

Nɑɑni tʋɣʋ kɛ Ɩsɔ

(Luku 12:22-31)

25 Ɩ́ tɑ́ nɑ́ mpi pǝ tɔɔ mɑ heelɑ-mɛ sɩ ɩ́ tɑɑ nǝɣǝsǝɣɩ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ mǝ kʋnyɔnyɔɔm mpi pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kɑ́ tɔkɩ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ nɑ ɩ́ hiki weesiŋ nɑ mǝ tɔnǝŋ tɔɔ kʋtɑkǝm tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ tɑ nɑ tɑɑ sɩ weesuɣu kǝlɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ yʋlʋtɔnʋɣʋ kǝlɑ wontu kʋsusuutu. 26 Ɩ́ nyǝnnɑ sumɑsɩ nɑ ɩ́ nɑ. Sɩɩ hɑlǝɣɩ, pǝyele sɩɩ kʋŋ. Sɩɩ nyǝkǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ kpeeŋ tɑɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ mǝ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩnɩ ɩ cɑlǝɣǝnɑ-sɩ. Nɑ mǝ tɑ́ kǝlɩ sumɑsɩ kɛ tɔm nɑpǝlɛ? 27 Pɑɑ mǝ tɑɑ yʋlʋ kɑ́ kʋ ɩ tǝɣɩ ɩsǝnɑ pʋntʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tuusi ɩ tǝɣɩ wʋlɛ kʋlʋmtǝlɛ mɑɣɑmɑɣɑ?

28 Nɑ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ nǝɣǝsǝɣɩ mǝ tɔɔ kʋtɑkǝm? Ɩ́ nyǝnnɑ tɑwɑ nyɩɩtʋ tʋkʋɣʋ hɛtʋ nti tɔ nɑ ɩ́ nɑ́. Nyɩɩtʋ ntɩ tɩɩ lɑkɩ tǝmlɛ tǝlɩ. Pǝ́cɔ́ tɩɩ lʋʋkɩ pɔɔŋ. 29 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ nɑ ɩ toŋ tǝnɑ ɩ tɑ suu wontu nɑ ɩ́ tɑlɑ pɑɑ tǝ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ kɛ kɑcɔkɑ. 30 Ye Ɩsɔ lɑkɩ kɑcɔkɑ kɛ tɑwɑ tɑɑ nyɩɩtʋ nti tǝ wɛ sɑŋɑ nɑ cele ɩsǝntɔ pɑ tikɑ-tɩ tɔ, ɩ kɑɑ lɑ-mɛɣɛ kɑcɔkɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ mpʋ? Ɩ́ polo ɩ́ tɛɛ, ɩɩ tɛŋ Ɩsɔ nɑ mǝ tɑɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ tɔ se. 31 Ɩlɛ ɩ́ tɑɑ pɛkǝlɩ mǝ tɩ sɩ: Tɩɩ tɔɣɔ-we? Yɑɑ, tɩɩ nyɔɔ-we? Yɑɑ, tɩɩ tɑkɩ-we? 32 Mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ pɛɛkǝɣǝnɑ tǝlɛɣɛ tɑm. Mǝ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ nyǝmɑ́ mpi ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ tɔ. 33 Ɩ́ sɔ nyʋɣʋ nɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ nɑ tɔntɛ nte Ɩsɔ cɑɑ tɔ tǝ pɛɛkʋɣʋ, nɑ Ɩsɔ kɑ́ hɑ-mɛ tɔtɔɣɔ pǝ tǝnɑ mpi pǝ kɑɑsɑɑ tɔ. 34 Ɩlɛ ɩ́ tɑɑ nǝɣǝsǝɣɩ cele nyǝntʋ. Cele nyǝntʋ tǝlɛɣɛ cele kɛ́. Nti tǝ mɑɣɑnɑ-ŋ sɑŋɑ tɔ, pɑɑsǝnɑ tǝlɛ tǝ tike.

7

Tǝmɑ footuɣu tɔm

(Luku 6:37-38,41-42)

1 Ɩ́ tɑɑ footi lɛlɑɑ, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ Ɩsɔ hʋʋnɑ-mɛ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩsǝnɑ ɩ́ footiɣi mǝ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ tɔɣɔ Ɩsɔ kɑ́ hʋʋnɑ-mɛ. Nɑ ɩsǝnɑ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ mǝ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ tɔɣɔ Ɩsɔ kɑ́ mɑɣɑsɩ-mɛ. 3 Ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ń nɑɑkɩ nyɩɩliim wei ɩ wɛ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩsǝpǝle tɑɑ tɔ, nɑ ń kɑɑ nɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ wɛ nyɑ́ nyǝntɛ tɑɑ tɔ? 4 Nɑ ɩsǝnɑɣɑ nyɑ́ pǝsǝɣɩ nɑ ń tɔ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ sɩ: Sǝŋ tǝkpi nɑ mɑ́ lǝsɩ nyɑ́ ɩsǝlɛ tɑɑ nyɩɩliim, nɑ pǝyele kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɑɣɑ nyɑ́ nyǝntɛ tɑɑ? 5 Cɛsʋlʋ nyɑ́, lǝsɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ wɛ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ ɩsǝpǝle tɑɑ tɔ, ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ń nɑ́ teu tǝcɛɩcɛɩ nɑ ń lǝsɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩsǝlɛ tɑɑ nyɩɩliim ɩnɩ.

6 Ɩ́ tɑɑ kpɑɣɑ mpi pǝ kɛ́ Ɩsɔ nyǝm tɔ nɑ ɩ́ pɛtɩ hɑsɩ, sɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ sɩ́ kʋlɩ mǝ tɔɔ nɑ sɩ́ cǝlɩ-mɛ. Ɩ́ tɑɑ pɛtɩ mpi pǝ tewɑ tɔɣɔ ɑfɑnɑɑ kiŋ, pɑɑ fɛlɩ.

Pɔɔsʋɣʋ nɑ pɛɛkʋɣʋ nɑ nɔnɔɣɔ mɑpʋ tɔm

(Luku 11:9-13)

7 Ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ, pɑɑ hɑ-mɛɣɛ. Ɩ́ pɛɛkǝɣɩ, ɩ́ hikiɣi kɛ́. Ɩ́ mɑkɩ, pɑ tʋlǝɣɩ-mɛɣɛ. 8 Sǝlǝmʋlʋ kɛ pɑ hɑɑkɩ. Pɛɛkǝlʋ hikiɣinɑ. Mɑtʋ kɛ pɑ tʋlǝɣɩ. 9 Wulee mǝ tɑɑ ɑwe pǝyɑɣɑ sǝlǝmɑ-ɩ kɑkɑlɑɣɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ pǝlɛ nɑ ɩ́ cɛlɛ-kɛ? 10 Yɑɑ wulee mǝ tɑɑ ɑwe pǝyɑɣɑ sǝlǝmɑ-ɩ tinte nɑ pʋntʋ cɛlɛ-kɛɣɛ cimte ye? 11 Ye ɑsɑɣɑɑ mɛ mɩɩ pǝsɑ mǝ piyɑ kɛ kʋpɑntʋ lɑpʋ, mǝ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ kɑɑ lɑ kʋpɑntʋ kɛ mpɑ pɑ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ tɔ?

12 Ɩsǝnɑ mǝ cɑɑkɩ sɩ lɛlɑɑ ɩ́ lɑ-mɛ tɔ, mɩɩ lɑ-wɛɣɛ mpʋ tɔtɔ. Ye ɩ́ lɑpɑ mpʋ, ɩ́ tǝŋɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɔm tǝnɑ ntɛ́.

Nɔnɔɣɔ kʋkpɩɩlɑɣɑ tɔm

(Luku 13:24)

13 Ɩ́ sʋʋnɑ nɔnɔɣɔ ŋkɑ kɑ wɛ tǝfǝkɩɩ tɔ. Asɑɑlɑ tete nɔnɔɣɔ wɑlɑɑ kɛ́, nɑ pǝ mpɑɑʋ kɛ pɑɣɑlɛ tǝŋǝɣɩ. 14 Amɑ nɔnɔɣɔ ŋkɑ kɑ wɛ tǝfǝkɩɩ tɔ kɑ wɛ wɑhɑlɑ kɛ́, pǝ́cɔ́ weesuɣu nyǝŋkɑ ntɛ́. Yǝlɑɑ pǝcɔ tike tǝŋǝɣǝnɑ pǝ mpɑɑʋ.

Tʋɣʋ nyǝm nɑ kʋ pǝle kiŋ

(Luku 6:43-44)

15 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ. Pɑ kɔŋ mǝ kiŋ nɑ pɑ́ cɛsǝɣɩ ɩsɩɩ pɑ kɛ́ heeŋ, sɛsɛ ɩlɛ sʋnsʋmǝŋ kpitikpitinɑɑ ntɛ́. 16 Pɑ kʋlɑpʋtʋnɑɑ kiŋ kɛ ɩ́ kɑ́ nyǝnɑ-wɛ. Yʋlʋ kɑɑ kooli tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ kʋ pee kɛ sɔsɔʋ tɔɔ se. Pǝ́cɔ́ pɑɑ kooliɣi tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ fiki tɔ kʋ pee kɛ kɔlɔŋ tɔɔ. 17 Tʋɣʋ kʋpɑŋkʋ lʋlǝɣɩ pee kʋpɑnɑ kɛ́, nɑ tʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ nɑ́ɑ́ lʋlɩ pee ɑsɑɣɛɛ. 18 Tʋɣʋ kʋpɑŋkʋ ɩɩ lʋlǝɣɩ kpɑɩ pǝle se. Pǝ́cɔ́ kpɑɩ tʋɣʋ nɑɑ lʋlǝɣɩ pǝle kʋpɑntɛ tɔtɔ. 19 Tʋɣʋ ŋku kɩɩ lʋlǝɣɩ pee kʋpɑnɑ tɔ, pɑ sɛtǝɣɩ-kʋɣʋ nɑ pɑ́ tʋ kɔkɔ. 20 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ nyɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kʋcɛsɑɑ mpɛ nɑ pɑ kʋlɑpʋtʋnɑɑ kiŋ.

Yesu nyǝm kɛ mpɑ pɑ nyǝmɑ-ɩ tɔ

(Luku 13:25-27)

21 Pǝ tɑɣɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ yɑɑ-m Tɑcɑɑ Tɑcɑɑ tɔ pɑ tǝnɑ pɑɑ sʋʋnɑ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ. Amɑ mpɑ pɑ lɑkɩ mɑ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ luɣu nyǝntʋ tɔ pɑ tike pɑɑ sʋʋnɑ. 22 Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ wule pɑɣɑlɛ kɑ́ tɔ-m sɩ: Tɑcɑɑ Tɑcɑɑ, nyɑ́ toŋ tɑɑ kɛ́ tǝ kpɑɑlǝnɑ Ɩsɔ kʋheelitu. Nyɑ́ toŋ tɑɑ kɛ́ tǝ tɔɣɔnnɑ ɑlɔɣɑɑ. Nɑ nyɑ́ toŋ kɛ tǝ lɑpǝnɑ piti tǝmɑ pɑɣɑlɛ. 23 Tǝnɑɣɑ mɑɑ cɔ-wɛ tǝfoo sɩ: Mɑ tɑ nyɩ-mɛɣɛ pɑɑ pǝcɔ. Ɩ́ tɛɛ ɩ́ fɛɛ-m, ɩsɑɣɑlɑtɑɑ mɛ.

Lɑɣɑtʋ nɑ kʋmɛlɛŋ pɑ kutuluŋ ŋmɑʋ

(Luku 6:47-49)

24 Wei ɩ nɩɩkɩ tɔm nti mɑ yɔɣɔtɑ ɩsǝntɔ nɑ ɩ́ tɔkǝɣɩ-tɩ tɔ, pʋntʋ nǝɣǝsǝnɑ lɑɣɑtʋ wei ɩ ŋmɑ ɩ kutuluɣu kɛ pǝtolɑɣɑ tɑɑ tɔ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛʋ nɩɩnɑ heelim sɔsɔɔm nɑ pǝ́ cɑsǝɣɩ kutuluɣu ŋkʋ, nɑ pusi su nɑ sɩ lɩɩ. Kutuluɣu tɑ hoti. Mpi tɔ, pɑ sɩɩ kʋ kite kɛ pǝtolɑɣɑ tɑɑ kɛ́. 26 Amɑ wei ɩ nɩɩkɩ tɔm nti mɑ yɔɣɔtɑ ɩsǝntɔ nɑ ɩɩ tɔkǝɣɩ-tɩ tɔ, pʋntʋ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ kʋmɛlɛŋ ŋku kʋ ŋmɑ kutuluɣu kɛ kɑnyǝŋɑ tɑɑ tɔɣɔ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛʋ nɩɩnɑ heelim sɔsɔɔm nɑ pǝ cɑsǝɣɩ kutuluɣu, nɑ pusi su nɑ sɩ lɩɩ. Tǝnɑɣɑ kutuluɣu hotɑɑ nɑ pǝ tǝnɑ pǝ pǝsɩ ncɑɑlɛ tǝkpɑtɑɑ.

Yesu toŋ tɔm

28 Yesu tɛmɑ sɛɣɛsʋɣʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ cɛ sɑmɑɑ lɑŋɑ kɛ teu. 29 Mpi tɔ, ɩ sɛɣɛsɑɣɑ-wɛɣɛ nɑ toŋ ɩ tɑ nyɑ́. Ɩ fɛɩ ɩsɩɩ pɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ lɛlɑɑ.

8

Yesu wɑɑsʋɣʋ kɛ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ

(Mɑlǝkɩ 1:40-45; Luku 5:12-16)

1 Yesu lɩɩnɑ pʋɣʋ tɔɔ nɑ ɩ́ tii, ɩlɛnɑ sɑmɑɑ sɔsɔ tʋ ɩ wɑɑlɩ. 2 Tǝnɑɣɑ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kpǝtǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ sopi ɩ tɛɛ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, ye n kɑ tisɑɣɑ n tɑɑ wɑɑsɩ-m?

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kʋsɑ niŋ nɑ ɩ́ tokinɑ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ cɔ-ɩ sɩ: Teu mɑ tisɑɑ, ɑlɑɑfǝyɑ ɩ́ lɑ.

Tǝnɛ ɩnǝɣɩ pǝ wɑɑ ɑpɑlʋ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ. 4 Ɩlɛnɑ Yesu kpɑɑlɩ-ɩ teu sɩ: Tɑɑ heeli nɔɣɔlʋ. Amɑ tɛɛ kpɑkpɑɑ nɑ kɔtʋlʋ nɑ-ŋ. Ɩlɛnɑ ń yiɣisi ɩsɩɩ Moisi kɑ kɛɛsʋɣʋ tɔ nɑ pɑ́ nɑ́ sɩ pǝ wɑɑ-ŋ.

Yesu wɑɑsʋɣʋ kɛ Lom yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yom

(Luku 7:1-10; Yohɑɑnɩ 4:43-54)

5 Yesu sʋʋkɑɣɑ Kɑpǝnɑhum, ɩlɛnɑ Lom yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ nɔɣɔlʋ kpǝtǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ 6 sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ yom nɔɣɔlʋ hǝntɑ tǝyɑɣɑ. Kʋtɔŋ kʋtʋʋlʋɣʋ tɔkǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ sɑlǝmǝɣɩ teu. 7 Yesu cɔ-ɩ sɩ: Mɑɑ polo nɑ mɑ́ wɑɑsɩ-ɩ.

8 Tǝnɑɣɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ ɩnɩ ɩ pǝsǝnɑɑ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ tɑ tɑlɑ sɩ ń sʋʋ mɑ tǝyɑɣɑ. Amɑ yɔɣɔtɩ kʋyɔɣɔtʋ kɛ tɔm kʋlʋm nɑ mɑ yom hiki ɑlɑɑfǝyɑ. 9 Mɑ́ ɩsǝntɔ mɑ see mɑ sɔsɑɑ kɛ́. Pǝ́cɔ́ mɑ wɛnɑ mɑ sǝkpemɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ lɑkɩ mɑ luɣu nyǝntʋ. Mɑ́ heelɑ pɑ tɑɑ wei sɩ ɩ́ polo cǝnɛ, ɩ́lɛ́ ɩ puki kɛ́. Mɑ́ heelɑ wei sɩ ɩ́ kɔɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɔɔ tɔtɔ. Pǝ́cɔ́ ye mɑ heelɑ mɑ yom sɩ ɩ́ lɑ pǝnɛ, ɩ lɑkɩ kɛ́.

10 Yesu nɩɩ tɔm tǝnɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsǝnɑ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ-ɩ tɔ pɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ. Mɑ tɑ nɑtɑ yʋlʋ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tɛmɑ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩsǝntɔ. 11 Mɑ heeliɣi-mɛ tɔtɔ sɩ, pɑɣɑlɛ kɑ́ lɩɩnɑ ilim tǝlɩɩlɛ nɑ ilim tǝtʋlɛ, nɑ pɑ́ nɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑɑ cɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ. 12 Amɑ mpɑ pɑɑ kɛ́ Kɑwulɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑɑ lɔ-wɛɣɛ ɑwɑlɩ kɛ́ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ, timpi pɑɑ cɑsǝɣɩ kɑpusi nɑ pɑ́ nyɑsǝɣɩ pɑ tǝɣɩ kelɑ tɔ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heelɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ sɩ: Kpe, ɩsǝnɑ mpi n tɛmɑ nyɑ́ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔ pɩɩ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ teitei.

Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pǝ wɑɑ yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ yom.

Yesu wɑɑsʋɣʋ kɛ kʋtɔntʋnɑɑ pɑɣɑlɛ

(Mɑlǝkɩ 1:29-34; Luku 4:38-41)

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu polɑ Piyɛɛ tǝyɑɣɑ, nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ wɑtʋ wɛnɑ Piyɛɛ yɔsɔ nɑ ɩ́ hǝntɑɑ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tokinɑ kʋtɔntʋ niŋ nɑ ɩ wɑtʋ yɑ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ cɑlǝsɩ-wɛ.

16 Tɑɑnɑɣɑ tɑɑnɑɑ ɩlɛnɑ pɑ́ kɔnɑ Yesu kɛ ɑlɔɣɔhilɑɑ pɑɣɑlɛ. Nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ kʋyɔɣɔtʋ nɑ ɑlɔɣɑɑ se, nɑ ɩ́ wɑɑ kʋtɔntʋnɑɑ tǝnɑ tɔtɔ. 17 Ɩ lɑpɑ mpʋ sɩ pǝ́ lɑ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ sɩ: Ɩ lǝsɑ tɑ́ ɩcɑntʋ nɑ ɩ́ lɔ, nɑ ɩ́ mʋ tɑ kʋtɔmǝŋ.

Yesu tǝŋʋɣʋ nyɩɩllɑɑ

(Luku 9:57-62)

18 Yesu nɑ́ sɑmɑɑ kotinɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ pɑ́ tɛsɩ teŋku nɑ wɑɑlɩ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kpǝtǝnɑ Yesu nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑɑ tǝŋǝɣɩ-ŋ nyɑ́ tǝpote tǝnɑ tɑɑ.

20 Yesu cɔ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlʋ ɩnɩ sɩ: Sɔɔŋ wɛnɑ ɩ lonɑ nɑ sumɑsɩ wɛnɑ sɩ tɑnɑ. Amɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ fɛɩnɑ nyʋɣʋ tǝtʋlɛ mɑɣɑmɑɣɑ.

21 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ tɔmɑ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ yele nɑ mɑ́ polo nɑ mɑ́ pi mɑ cɑɑ nɑ pǝ́cɔ́.

22 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Tǝŋɩ-m nɑ ń yele nɑ sǝtɑɑ pi pɑ sǝtɑɑ.

Yesu hɛɛsʋɣʋ kɛ kɑcuculɑɣɑ

(Mɑlǝkɩ 4:35-41; Luku 8:22-25)

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ. 24 Tǝnɑɣɑ heelim sɔsɔɔm kʋlɑ teŋku tɔɔ nɑ lʋm holɑ wɑɑsǝɣɩ kpɩɩlʋɣʋ. Amɑ pǝ pɑmnɑ Yesu tooki. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ polɑɑ nɑ pɑ́ feesi-ɩ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, yɑ-tʋ, tǝ lepɑɣɑ.

26 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ sɔɣɔntʋ kpɑɑ-mɛ? Ɩ́ tɑ́ tɛ Ɩsɔ nɑ mǝ tɑɑ nɑ pǝ tɔɔ suwe? Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ kɑlǝnɑ heelim nɑ lʋm, nɑ pǝ tǝnɑ pǝ hɛɛ tǝli. 27 Ɩlɛnɑ piti kpɑ pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ sɩ: Aweɣe ɩnɛ ɩnɩ nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ heelim nɑ teŋku lʋm nɑ pǝ́ nɩɩkǝnɑ-ɩ?

Alɔɣɔhilɑɑ nɑɑlɛ nɑ ɑfɑnɑɑ pɑ tɔm

(Mɑlǝkɩ 5:1-20; Luku 8:26-39)

28 Yesu tɛsɑ teŋku kʋteŋ lɛŋkʋ tɔɔ kɛ́ Kɑtɑlee nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛ lɩɩnɑ pǝlɑɑŋ tɑɑ nɑ pɑ́ sǝŋǝɣɩ-ɩ. Apɑlɑɑ mpɛ pɑɑ hii ɑlɔɣɑɑ kɛ́, nɑ pɑ nyɑŋ wɛ sɔɣɔntʋ. Yǝlɑɑ cɔlɑɣɑ pɑ mpɑɑʋ ŋkʋɣʋ. 29 Tǝnɑɣɑ pɑ sʋʋ kiisuɣu sɩ: Ɩsɔ Pǝyɑlʋ, tɑ nɑ-ŋ suwe? N kɔmɑ sɩ n tʋɣɩ-tʋɣʋ wɑhɑlɑ nɑ pǝ wɑɑtʋ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ tɑtɑ?

30 Pǝ pɑmnɑ ɑfɑnɑɑ kɑlǝkʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kɩɩ wɛ pǝ cɔlɔ tǝnɑ nɑ kʋ tuliɣi. 31 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlɔɣɑɑ wiinɑ Yesu sɩ: Ye n kɑ́ tɔɣɔnɩ-tʋ, yele nɑ tǝ́ sʋʋ ɑfɑnɑɑ kɑlǝkʋ kʋnɛ kʋ tɑɑ.

32 Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo. Ɩlɛnɑ pɑ́ se ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ ɑfɑnɑɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɑfɑnɑɑ tʋ cɑsǝlɛ kɛ yem kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ pɑ́ tii kɑlɑkɑlɑ nɑ pɑ́ tʋ lʋm nɑ pɑ́ sɩ.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑfɑnɑɑ tiikilɑɑ nɑ́ lomɑ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ polo ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ kɛɛsɩ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ ɑlɔɣɑɑ mpɛ pɑ tɔm lɑpɑ tɔ. 34 Tǝnɑɣɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ tǝnɑ lɩɩwɑ sɩ pɑ sǝŋǝɣɩ Yesu. Pɑ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛkɩ-ɩ sɩ ɩ́ lɩɩ pɑ tɛtʋ tɑɑ.

9

Yesu wɑɑsʋɣʋ kɛ kʋtɔŋ kʋtʋʋlʋɣʋ tʋ

(Mɑlǝkɩ 2:1-12; Luku 5:17-26)

1 Yesu sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ nɑ ɩ́ tɛsɩ teŋku nɑ ɩ́ polo ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɔnɑ-ɩ kʋtɔŋ kʋtʋʋlʋɣʋ tʋ nɑ ɩ́ hǝntɑ ɩ kpɑtǝlɛ tɔɔ. Yesu nɑwɑ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ nɑɑni, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli kʋtɔntʋ sɩ: Mɑ pǝyɑlʋ, tɔkɩ nyɑ́ tɩ, nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsɑɑ.

3 Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ hʋʋ pɑ tɑɑ sɩ: Apɑlʋ ɩnɛ ɩ kpɑkǝɣɩ ɩ tɩ nɑ ɩ́ kɛɛsǝɣǝnɑ Ɩsɔ.

4 Yesu nyǝmɑ́ nti pɑ hʋʋkɩ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ hʋʋkɩ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ kɛ mpʋ? 5 Nɑ nti tǝ yɔɣɔtʋɣʋ kǝlɑ tǝlɛʋ: Nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsɑɑ, yɑɑ Kʋlɩ nɑ ń tɔ? 6 Tɔʋ, mɑɑ hʋ́lɩ́-mɛ sɩ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɑtɛ cǝnɛ.

Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ kʋtɔntʋ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń kpɑɣɑ nyɑ́ kpɑtǝlɛ nɑ ń kpe.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ kpe. 8 Sɑmɑɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ. Nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ kɛ́ mpi pǝ tɔɔ ɩ hɑ yǝlɑɑ kɛ pǝsʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑkɑ kɛ mpʋ tɔ.

Yesu yɑɑʋ kɛ Mɑtiyee

(Mɑlǝkɩ 2:13-17; Luku 5:27-32)

9 Yesu lɩɩ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɛɛkɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ ɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Mɑtiyee tɔ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ lɑmpuu tǝmʋlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń tǝŋɩ-m.

Tǝnɑɣɑ Mɑtiyee kʋlɑɑ nɑ ɩ́ hu Yesu wɑɑlɩ.

10 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ lɑmpuu mʋlɑɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ pɑɣɑlɛ pɑ kpɛntɑ Mɑtiyee tɛ nɑ pɑ́ tɔkɩ. 11 Fɑlisɑnɑɑ nɑ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ mǝ cɑɑ nɑ lɑmpuu mʋlɑɑ nɑ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ kpɛntǝɣɩ nɑ pɑ́ tɔkɩ?

12 Yesu nɩɩ pɑ kʋpɔɔsʋtʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Pǝ tɑɣɑ ɑlɑɑfǝyɑ nyǝ́mɑ nyɩɩlǝɣǝnɑ fɛtɑɑ. Amɑ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ́. 13 Pɑ ŋmɑɑwɑ sɩ: Kʋpɑntʋ kɛ mɑ sɔɔlɑɑ, pǝ tɑɣɑ kɔtɑsɩ. Ɩ́ polo nɑ ɩ́ pɛɛkɩ ŋmɑɑtʋ tɔm tǝnɛ tǝ hʋwɛɛ. Mpi tɔ, mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ yɑɑkɩ ɑsɑɣɑɑ, pǝ tɑɣɑ kʋpɑmɑ.

Yesu kɛɛsʋɣʋ kɛ nɔhɔkʋtʋ tɔm

(Mɑlǝkɩ 2:18-22; Luku 5:33-39)

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ kpǝtǝnɑ Yesu nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ tɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ tǝ hɔkǝɣɩ nɔɔsɩ nɑ nyɑ́ ɩfɑlɑɑ ɩɩ lɑkɩ mpʋ?

15 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ nɑ ɑkpɑɣɑlʋ tɑɑpɑlɑɑ wɛɛ lɑŋwɑkǝllɛ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ wɛɛ? Aɑɩ, pǝlɛ pǝ fɛɩ lɑpʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ. Pɩɩ kɔɔ nɑ pǝ́ kɛɛsɩ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ-ɩ pɑ hɛkʋ. Pǝlɛɣɛ pɑɑ hɔkɔ nɔɔsɩ.

16 Nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ kɑ tɔ ɩ wontuɣu kʋpǝnʋɣʋ nɑ sɑɑliyɑ kʋfɑlɑɣɑ tɔ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, sɑɑliyɑ ŋkɛ kɑɑ hɔ-kʋ nɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ kǝlɩ ɩsɩɩ kɩɩ wɛɛ tɔ. 17 Pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ kɑɑ suu sʋlʋm kʋfɑm kɛ sʋlʋm huluŋ kʋpǝŋ tɑɑ, tɔfɔ huluŋ kɑ́ yɑ nɑ sʋlʋm ti nɑ huluŋ nɑ́ɑ́ wɑkǝlɩ yem. Amɑ huluŋ kʋfɑŋ tɑɑ kɛ́ pɑ suuki sʋlʋm kʋfɑm, ɩlɛnɑ pǝ tǝnɑ pǝ cɑɣɑ teu.

Yɑilu pɛɛlɔ nɑ ɑlʋ tɔɣɔllʋ pɑ tɔm

(Mɑlǝkɩ 5:21-43; Luku 8:40-56)

18 Yesu tɔŋnɑ-wɛɣɛ tɔm tǝnɛɣɛ heeluɣu, ɩlɛ Yutɑ nyǝ́mɑ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ kɔmɑɣɑlɛ, nɑ ɩ́ hoti Yesu nɔɔhɛɛ tɛɛ nɑ ɩ tɔ sɩ: Mɑ pɛɛlɔ hɛɛ nɔɔnɔɔ, kɔɔ nɑ ń tǝnɩ nyɑ́ niŋ kɛ ɩ tɔɔ, ɩ kɑ́ hiki weesuɣu.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ tǝŋɩ-ɩ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ nɔɣɔlʋ, wei hɑtoo pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ ɩ tɔŋnɑ tɔɣɔlʋɣʋ nɑ pǝ́ wɛ-ɩ toŋ tɔ, ɩ kpǝtǝnɑ Yesu nɑ ɩ wɑɑlɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ tokinɑ ɩ cɑpɑ ntompǝle. 21 Mpi tɔ, ɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ tʋ ɩ tɑɑ kɛ́ sɩ: Ye mɑ pǝsɑɑ nɑ mɑ́ tokinɑ pɑɑ Yesu cɑpɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɩɩ wɑɑ-m.

22 Tǝnɑɣɑ Yesu pǝsɑ ɩ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ nɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑɑ nyɑ́, n tɛmɑ Ɩsɔ nɑ nyɑ́ tɑɑ tɔɣɔ pǝ wɑɑsɑ-ŋ mɑ pu.

Tǝnɑɣɑ pǝ wɑɑ-ɩ kpɑkpɑɑ kɛ tǝnɛ ɩnɩ.

23 Yesu tɑlɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔ ɩnɩ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ hǝsɩ hʋllɑɑ nɑ sɑmɑɑ kɔkɔtɛ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ sɩ: Ɩ́ lɩɩ cǝnɛ, pɛɛliyɑ tɑ sɩ. Amɑ kɑ too kʋtoo kɛ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ woŋɑ-ɩ. 25 Pɑ tɛmɑ sɑmɑɑ kɛ lǝsʋɣʋ, ɩlɛnɑ Yesu sʋʋ nɑŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɔkɩ pɛɛliyɑ niŋ tɑɑ nɑ kɑ́ kʋlɩ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tɔm yɑwɑ pɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

Yesu wɑɑsʋɣʋ kɛ yʋlʋmɑɑ nɑɑlɛ

27 Yesu lɩɩ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɛɛkɩ nɑ ɩ́ tɑlɑ tiili, ɩlɛnɑ yʋlʋmɑɑ nɑpǝlǝɣɩ nɑɑlɛ tʋ ɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kiisiɣi sɩ: Tɑfiiti Pǝyɑɣɑ nyǝnɩ tɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ.

28 Yesu tɑlɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ yʋlʋmɑɑ mpɛ pɑ́ kpǝtǝnɑ-ɩ. Tǝnɑɣɑ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɛmɑ-m nɑ mǝ tɑɑ sɩ mɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ lɑ mpʋ?

Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Ɛɛ, Tɑcɑɑ.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tokinɑ pɑ ɩsɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Pǝ́ lɑ ɩsɩɩ ɩ́ tɛmɑ mǝ tɑɑ tɔ.

30 Ɩlɛnɑ pɑ ɩsɛ kuli. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kpɑɑlɑ-wɛ nɑ toŋ sɩ: Tɔʋ, ɩ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ nɩɩ yoo.

31 Amɑ pɑ lɩɩwɑ nɑ pɑ́ yɑsɩ Yesu tɔm kɛ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

Yesu loou kɛ ɩlɔɣɔʋ kɑmumukɑ

32 Pɛlɛ pɑ lɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kɔnɑ Yesu kɛ ɩlɔɣɔhilu kɑmumukɑ. 33 Tǝnɑɣɑ ɩ tɔɣɔnɑ ɩlɔɣɔʋ, nɑ kɑmumukɑ sʋʋ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ kpɑkpɑɑ. Piti kpɑ sɑmɑɑ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Tǝ tɑ keesitɑ ɩsǝntɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ tɑɑ.

34 Amɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑ́ tɔmɑ sɩ: Alɔɣɑɑ wulɑʋ toŋ kɛ ɩ tɔɣɔnǝɣǝnɑ ɑlɔɣɑɑ lɛlɑɑ.

Sɑmɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ kpɑ Yesu

35 Yesu cɔɔkɑɣɑ ɑcɑlɛɛ nɑ ɑcɑlisi tǝnɑ nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ. Nɑ ɩ́ lɑkɩ wɑɑsʋ kɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔm. Ɩ wɑɑkɑɣɑ kʋtɔmǝŋ tǝnɑ nɑ ɑcɑmɑɑ tǝnɑ. 36 Yesu nyǝnɑɣɑ sɑmɑɑ nɑ pǝtɔɔtǝlɛ kpɑɑ-ɩ. Mpi tɔ, yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ kɑwɑɣɑ, pɑ fɛɩnɑ ɑpɑlʋtʋ. Pɑ nǝɣǝsǝnɑ heeŋ wei ɩ fɛɩnɑ tiikilu tɔ. 37 Tǝnɑɣɑ ɩ heelɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Kʋmtʋ tɔɔwɑ sɔsɔm. Amɑ kʋntɑɑ fɛɩ pɑɣɑlɛ. 38 Ɩlɛ ɩ́ wiinɑ kʋmtʋ tʋ sɩ ɩ́ sɔɔsɩ kʋntɑɑ kɛ ɩ kʋmtʋ tɑɑ.

10

Yesu ɩfɑlɑɑ hǝlɑ

(Mɑlǝkɩ 3:13-19; Luku 6:12-16)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɑɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɛ ɩ́ kiŋ, nɑ ɩ́ hɑ-wɛɣɛ pǝsʋɣʋ sɩ pɑ́ tɔɣɔnɩ ɑlɔɣɑɑ nɑ pɑ́ wɑɑ kʋtɔmǝŋ tǝnɑ nɑ ɑcɑmɑɑ tǝnɑ. 2 Tillɑɑ mpɛ pɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ hǝlɑ ntɔ. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Simɔŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Piyɛɛ tɔ, nɑ ɩ neu Antǝlɩɩ, nɑ Sepetee pǝyɑlʋ Sɑɑkɩ nɑ ɩ neu Yohɑɑnɩ, 3 nɑ Filipʋ nɑ Pɑɑtelemii, nɑ Tomɑɑ nɑ lɑmpuu mʋlʋ Mɑtiyee, nɑ Alǝfe pǝyɑlʋ Sɑɑkɩ nɑ Tɑtee, 4 nɑ Selotɩ tʋ Simɔŋ, nɑ Yutɑɑsɩ Ɩsǝkɑleeu wei ɩ tʋ Yesu kɛ ɩ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ tɔ.

Yesu tillɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tiluɣu

(Mɑlǝkɩ 6:7-13; Luku 9:1-6)

5 Yesu tilɑ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ ɩnɩ nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ polo tɛtʋ nti tǝ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ nyǝntʋ tɔ tǝ tɑɑ, ɩ́ tɑɑ sʋʋ Sɑmɑlii ɑcɑlɛɛ tɑɑ. 6 Amɑ ɩ́ polo Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lepɑ ɩsɩɩ heeŋ tɔ pɑ cɔlɔ. 7 Ɩ́ kɑ́ lɑkɩ wɑɑsʋ nɑ ɩ́ heeliɣi mǝ mpɑɑʋ tɑɑ sɩ: Ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ wʋsɑ kɔntɛ. 8 Ɩ́ wɑɑ kʋtɔntʋnɑɑ, nɑ ɩ́ feesi sǝtɑɑ, nɑ ɩ́ wɑɑsɩ ɑsilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ ɑlɔɣɑɑ. Mǝ hikɑ fɑɑlɑɑ kɛ́, ɩ hɑ tɔtɔɣɔ fɑɑlɑɑ. 9 Ɩ́ tɑɑ tʋ mǝ sipɑnɑɑ tɑɑ kɛ́ liɣitee, pɑɑ nnɑ. 10 Ɩ́ yele mǝ mpɑɑʋ huluŋ. Ɩ́ tɑɑ tǝnɩ tokonɑɑ, ɩ́ tɑɑ lɛɛ ntɑŋkpɑlɑ, ɩ́ tɑɑ tɔkɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́. Mpi tɔ, tǝmlɛ lɑtʋ nɑ ɩ cɑlǝsʋɣʋ kɛ́.

11 Ye ɩ́ sʋʋ ɩcɑtɛ yɑɑ ɩcɑliyɑ nɑkǝlɩ kɑ tɑɑ, ɩ́ pɛɛkɩ wei ɩ luɣu wɛɛ sɩ ɩ kɑ́ mʋ-mɛ tɔ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑ hɑlǝnɑ mǝ tɛɛʋ. 12 Ye ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ tɑɑ ɩlɛ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ. 13 Ye tǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ nyǝ́mɑ ɩ́ mʋ-mɛ, pɩɩ lɑ-wɛ ɩsɩɩ ɩ́ kooluɣu tɔ. Amɑ ye pɑ kisɑ-mɛ, mǝ koolee ɩ́ mǝlɩ mǝ tɔɔ. 14 Ye pɑ kisɑ-mɛɣɛ mʋɣʋ yɑɑ mǝ tɔm nɩɩʋ kɛ tǝyɑɣɑ nɑkǝlɩ yɑɑ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ kpiisi-wɛɣɛ mǝ nɔɔhɛɛ mʋsʋɣʋ nɑ ɩ́ tɛɛ. 15 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, Sɔtɔm nɑ Kɔmɔɔ tɛtʋ kɑɑ nɑ wɑhɑlɑ kɛ Hʋʋlɛ wule nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩcɑtɛ ńtɛ́.

Wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ pɑɑ kɔɔ tɔ

(Mɑlǝkɩ 13:9-13; Luku 21:12-17)

16 Ɩ́ nyǝnɩ, mɑ tiliɣi-mɛ ɩsɩɩ heeŋ kɛ sʋnsʋmǝŋ hɛkʋ. Ɩ́ lɑ lɑɣɑtʋ ɩsɩɩ tomɑɑ, nɑ tǝpɑmm ɩsɩɩ ɑlukukunɑɑ. 17 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, yǝlɑɑ kɑ́ yɑɑ-mɛɣɛ puloonɑɑ tɑɑ. Pɑɑ mɑ-mɛɣɛ ɑkpɑtɛɛ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ. 18 Pɑɑ yɑɑ-mɛɣɛ nɔnɔɔsɩ kɛ tɛtʋ tɔkǝlɑɑ nɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ pɑ kiŋnɑɑ kɛ mɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ hʋ́lɩ́ mɑ tɔm tɑmpɑnɑ kɛ pɑ nɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑ ɩsɛntɑɑ. 19 Wɑɑtʋ wei pɑɑ ponɑ-mɛɣɛ puloonɑɑ tɑɑ kɛ́ mpʋ tɔ, ɩ́ tɑɑ nǝɣǝsɩ nti ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ nɑ ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ-tɩ tɔ. Pǝ wɑɑtʋ ɩ́ tɑlɑɑ, pɩɩ tʋ mǝ luuŋ tɛɛ kɛ́ kpɑkpɑɑ kɛ nti ɩ́ kɑ́ yɔtɔtɩ tɔ. 20 Mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ mǝ kiŋ kɛ mǝ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɑ lɩɩnɑ. Amɑ mǝ Cɑɑ Feesuɣu kɑ́ yɔɣɔtǝnɑ nɑ mǝ nɔɔsɩ.

21 Yǝlɑɑ kɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ hʋ́lɩ́ pɑ tɑɑlʋnɑɑ yɑɑ pɑ newɑɑ sɩ pɑ́ kʋ-wɛ. Cɛcɛnɑɑ kɑ́ lɑ pɑ piyɑ kɛ mpʋ tɔtɔ. Piyɑ sǝlɛ sɩɩ kʋlɩ sɩ nyǝ́mɑ tɔɔ sɩ pɑ́ kʋ-wɛ. 22 Yǝlɑɑ tǝnɑ tɑɑ kɑ́ kpɑnɑ-mɛɣɛ mɑ tɔɔ. Amɑ wei ɩ́ nyɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩ́ tɑlɑ tǝnɑɣɑ, pʋntʋ nyʋɣʋ kɛ pɩɩ yɑ. 23 Ye pǝ kɔmɑ nɑ pɑ́ tʋ-mɛɣɛ kʋnyɔŋ kɛ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, ɩ́ se nɑ ɩ́ polo lɛntɛ tɑɑ. Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, ɩ́ kɑɑ tɛ Ɩsɛɣɛlɩ ɑcɑlɛɛ kɛ cɔɔʋ nɑ pǝ́cɔ́ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ kɔɔ.

24 Tǝmlɛ kpɛlǝmǝlʋ tɑ kǝlɩ ɩ hʋllʋ. Pǝ́cɔ́ ɩfɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ wei ɩ kǝlɑ ɩ cɑɑ tɔ. 25 Ye pǝ lɑpɑ tǝmlɛ kpɛlǝmǝlʋ ɩsɩɩ wei ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɔ, pǝ mɑɣɑnɑɑ kɛ́. Nɑ ye pǝ lɑpɑ ɩfɑlʋ ɩsɩɩ ɩ cɑɑ pǝ mɑɣɑnɑɑ tɔtɔɣɔ. Pɑ tɑ kisi tǝyɑɣɑ Cɑɑ kɛ tʋʋʋ sɩ Pesepule, kɑcɑŋfɑnɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ nɑ?

Ɩsɔ seu tɔm

(Luku 12:2-7)

26 Ye mpʋ ɩlɛ, ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ yǝlɑɑ. Pǝ tǝnɑ mpi pǝ ŋmɛlɑɑ tɔ, ɩsɩɩ pǝ tɛmɑ nɑ pǝ́ kuli pǝ tɔɔ. Pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ mukɑɣɑ tɛɛ tɔ, ɩsɩɩ pɑ tɛmɑ nɑ pɑ́ nyɩ-wɩ. 27 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɔm nti mɑ ŋmɛsǝɣɩ nɑ mɑ́ heeliɣi-mɛɣɛ ɑhoo tɔ, ɩ́ kpɑɑlɩ-tǝɣɩ ilim tɑɑ. Nɑ nti pɑ wɛlǝtɑ mǝ ŋkpɑŋŋ tɑɑ tɔ, ɩ́ kpɑɑlɩ-tɩ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ. 28 Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ mpɑ pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ lǝsɩ yʋlʋ weesuɣu tike, nɑ pǝ wɑɑlɩ pɑɑ pǝsǝɣɩ pʋlʋ tɔ. Amɑ ɩ́ se Ɩsɔ, ɩnɩ ɩ pǝsǝɣǝnɑ nɑ ɩ́ kʋ yʋlʋ. Pǝyele ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ tǝnɑɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ. 29 Pǝ tɑɣɑ sumpɩʋpɩʋnɑɑ nɑɑlɛɣɛ pɑ pɛɛtǝɣɩ sɑntii kʋlʋm tɑɑ? Pǝyele kʋlʋm nyʋɣʋ ɩɩ leki nɑ pǝ́ tɑ́ lɩɩnɑ mǝ Cɑɑ kiŋ. 30 Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ nɑ mǝ nyʋɣʋ tɑɑ nyɔɔɔsɩ, Ɩsɔ nyǝmɑ́ sɩ tǝnɑ sɩ nyʋɣʋ kɛ́. 31 Ye mpʋ ɩ́ tɑɑ nǝɣǝsɩ. Ɩ́ kǝlɑ sumpɩʋpɩʋnɑɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ.

Yesu Kilisiti mʋɣʋ yɑɑ ɩ kisuɣu

(Luku 12:8-9)

32 Ye yʋlʋ tɑ ŋmɛsɩ sɩ ɩ kɛ́ mɑ nyǝŋ, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ tisi mɑ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ ɩsɛntɑɑ sɩ pʋntʋ kɛ́ mɑ nyǝŋ tɔtɔ. 33 Amɑ wei ɩ́ kpɛɛsɑ yǝlɑɑ ɩsɛntɑɑ sɩ ɩ tɑ nyɩ-m, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ tɔ mɑ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ ɩsɛntɑɑ sɩ mɑ tɑ nyǝmɩ-ɩ tɔtɔ.

Yǝlɑɑ fɑɣɑʋ kɛ Yesu tɔɔ

(Luku 12:51-53; 14:26-27)

34 Ɩ́ hʋʋ sɩ hɛɛsʋɣʋ kɛ mɑ kɔnɑ ɑntulinyɑ tɑɑ? Aɑɩ, yoou kɛ mɑ kɔnɑɑ. 35 Mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ yoosiɣi cɛcɛ nɑ ɩ pǝyɑɣɑ, nɑ pɛɛlɔ nɑ ɩ too, nɑ poolu nɑ pɑŋ ɑlʋ nyǝŋ. 36 Yʋlʋ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ́ pǝsǝnɑ ɩ kolontunɑɑ.

37 Ye wei ɩ sɔɔlǝɣɩ ɩ cɑɑ yɑɑ ɩ too nɑ pǝ́ kǝlɩ mɑ, ɩ tɑ tɑlɑ ɩ́ lɑ mɑ ɩfɑlʋ. Nɑ ye wei ɩ sɔɔlǝɣɩ ɩ pǝyɑlʋ yɑɑ ɩ pɛɛlɔ nɑ pǝ́ kǝlɩ mɑ, ɩ tɑ tɑlɑ ɩ́ lɑ mɑ ɩfɑlʋ. 38 Ye wei ɩ tɑ sǝɣǝlɩ ɩ sǝm tesikɑ nɑ ɩ́ tǝŋɩ-m, pʋntʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ mɑ ɩfɑlʋ. 39 Wei ɩ́ nyǝnɑ ɩ weesuɣu tǝcututu, ɩ tɛŋnɑ sǝpʋ. Amɑ wei ɩ́ lɑpɑ ɩ tǝɣɩ ɑwusɑ kɛ mɑ tɔɔ, pʋntʋ kɑ́ hikinɑ weesuɣu.

Cele kɑsɛɛsɩ

(Mɑlǝkɩ 9:41)

40 Ye wei ɩ́ mʋ-mɛ, mɑɣɑ ɩ mʋwɑ. Nɑ ye wei ɩ mʋ-mɑ, pʋntʋ mʋ wei ɩ tilɑ-m tɔɣɔ. 41 Ye wei ɩ mʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ sɩ ɩ kɛ́ Ɩsɔ nyǝŋ tɔ pǝ tɔɔ, pʋntʋ kɑ́ hiki kɑsǝyɑɣɑ ŋkɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ́ mʋ tɔ. Nɑ ye wei ɩ́ mʋ yʋlʋ wei Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ kʋpɑŋ tɔ sɩ ɩ kɛ́ kʋpɑŋ tɔ pǝ tɔɔ, pʋntʋ kɑ́ hiki kɑsǝyɑɣɑ ŋkɑ pɑɑ hɑ yʋlʋ kʋpɑŋ tɔ. 42 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ́, mɑ heeliɣi-mɛ, wei ɩ́ hɑ lʋm sɑsɑlɑ ɑnɛ ɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ piyɑ sǝnɛ sɩ tɑɑ nɑkǝlɩ kɛ kɑ kɛ́ mɑ ɩfɑlʋ tɔ pǝ tɔɔ, pʋntʋ kɑɑ lɑŋ pǝ kɑsǝyɑɣɑ.

11

Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ tiluɣu kɛ Yesu kiŋ

(Luku 7:18-35)

1 Yesu tɛmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɛ pǝ tǝnɑɣɑ kɛɛsʋɣʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɛɛ sɩ ɩ sɛɣɛsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ wɑɑsʋ kɛ ɑcɑlɛɛ tɑɑ.

2 Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ wɛ sɑlǝkɑ tɑɑ nɑ ɩ́ nɩɩ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ nti nti Kilisiti lɑkɩ tɔ pǝ tɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ tili ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɑɑ nɑpǝlɩ, 3 sɩ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑɣɑlɛ wei ɩ tɔm pɑɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ kɔɔ tɔ, yɑɑ nɔɣɔlʋ wɛɛ ɩ kɔŋ tǝ tɑŋ ɩlɛ?

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo nɑ ɩ́ kɛɛsɩ Yohɑɑnɩ kɛ nti ɩ́ nɩɩkɩ nɑ nti ɩ́ nɑɑkɩ tɔ sɩ, 5 yʋlʋmɑɑ nɑɑkɩ, kɑɑkɑlɑsɩ tɔŋ, nɑ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ nɑɑkɩ nyʋɣʋ, ntɑmɑɑ nɩɩkɩ, sǝtɑɑ nɑ́ feŋ. Pǝ́cɔ́ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ́ tɔŋnɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ nɩɩʋ. 6 Wei ɩ nɑɑni kɑɑ lɩɩ mɑ tɔɔ tɔ pʋntʋ nɩɩ leleŋ kɛ́.

7 Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ mpɛ pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ kpe, ɩlɛnɑ Yesu sʋʋ sɑmɑɑ kɛ Yohɑɑnɩ tɔm pɔɔsʋɣʋ sɩ: Pepeɣe ɩ́ kɑ polɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ nɑʋ ye? Heelim mɑkɩ nɑ pǝ́ ciɣitiɣi sǝsǝncɑŋɑ ŋkɑ tɔ? Anɩ pǝ tɑɣɑ tǝlɛ. 8 Ɩlɛ pepe nɑʋ kɛ ɩ́ polɑɑ? Yɑɑ yʋlʋ wei ɩ suu kɑcɔkɑ wontu tɔ? Tɔʋ mpɑ pɑ suuki kɑcɔkɑ wontu tɔ ɑwulɑɑ tɛɛsɩ tɑɑ kɛ́ pɛlɛ pɑ wɛɛ. 9 Ɩlɛ pepe mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ́ kɑ tɩɩ polɑ nɑʋ? Yɑɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ? Tɑmpɑm, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́. Hɑlɩ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ tɩɩ kǝlɑ mpʋ. 10 Ɩ tɔm kɛ pɑ tɩɩ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Nyǝnɩ, mɑ tillu ntɔ mɑ tɛlǝsǝɣɩ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ, sɩ ɩ́ tɑɣɑnɩ nyɑ́ mpɑɑʋ nɑ ń kɔŋ. 11 Mɑ heeliɣi-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ sɩ, yʋlʋpiyɑ tǝnɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ kǝlɑ Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ tɔ. Ɩlɛ pɑɑ nɑ mpʋ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ sǝkpelu mɑɣɑmɑɣɑ tɛɛ-ɩ. 12 Hɑtoo pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ wei Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ lɑkɑɣɑ wɑɑsʋ nɑ pǝ tɑnɑ sɑŋɑ tɔ, ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ hikuɣu kɛ́ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ tɔm kɛ́. Nɑ mpɑ pɑ sɛɛsɑ ɩsɛ tɔ mpɛ pɑ hikiɣinɑ-kɛ. 13 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tǝnɑ nɑ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ kpɑɑlɑ Kɑwulɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɔm, hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ Yohɑɑnɩ kɔntɛ. 14 Ɩɩ cɑɑ mɑ tɔm mʋɣʋ tɔɣɔ, tɔfɔ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ Yohɑɑnɩ ɩnǝɣǝlɛ Ilii wei pɑɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ mǝlɩ tɔ. 15 Ye ɩ́ kɛ́ nɩɩlɑɑ ɩ́ nɩɩ.

16 Pepeɣe mɑɑ kɛɛsǝnɑ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ pɑnɛ? Pɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ piyɑ cɑkʋɣʋ kɑtɑɑsɩ tɑɑ nɑ sɩ tɔŋ tǝmɑ sɩ: 17 Anɩ tǝ mɑpɑ-mɛɣɛ soo sɩ ɩ́ pɑɑ, nɑ ɩ́ kisi. Pǝ́cɔ́ tǝ wii sǝm wulɑ, pǝ tɑ cɛ mǝ lɑŋɑ nɑ ɩ́ wii. 18 Tɔʋ, Yohɑɑnɩ nɑ́ kɔmɑ, ɩɩ tɔkɩ, ɩɩ nyɔɔkɩ sʋlʋm, nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ ɩ́lɛ́ sɩ ɩ kɛ́ ɩlɔɣɔhilu. 19 Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ tɔkɩ nɑ mɑ́ nyɔɔkɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ mɑɣɑ tɔm tɔtɔ sɩ mɑ kɛ́ hilitu nɑ sʋlʋnyɔɔlʋ. Aɑɩyee sɩ lɑmpuu mʋlɑɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ ceu kɛ́. Amɑ Ɩsɔ lɑɣɑtʋ hʋlɑ pǝ teu.

Yesu kɑlǝnɑʋ kɛ ɑcɑlɛɛ

(Luku 10:13-15)

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ tɑɑ ɩ wiisɑ piti tǝmɑ pɑɣɑlɛ lɑpʋ tɔ ɑ nyǝ́mɑ kɛ kɑlǝnɑʋ nɑ toŋ. Mpi tɔ, pɑ tɑ lɑɣɑsɩ tɔntɛ. Ɩ tɔmɑ-wɛɣɛ sɩ: 21 Hɑɩ, Colɑsɛŋ nyǝ́mɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Hɑɩ Pɛtɛsɑitɑ nyǝ́mɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. Piti tǝmɑ nnɑ pɑ lɑpɑ-yɛɣɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ tɔ, ye ɩsɩɩ ɩsǝntɔ Tiii nɑ Sitɔŋ pɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ kɛ pɑɑ lɑpɑ-yɛ, ɩsǝntɔ pɑɑ tɛmɑ suuu kɛ lǝyɑɣɑ wontu ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ nɑ pɑ́ pǝlɩ pɑ tɔɔ kɛ́ tɔlʋmɑ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ pɑ cɑɑ pɑ lɑɣɑsɩ tɔntɛ. 22 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ pɑɑ hʋ́lɩ́ suulu kɛ Tiii nɑ Sitɔŋ ɑcɑlɛɛ nyǝ́mɑ kɛ Hʋʋlɛ kʋyɑkʋ wule nɑ pǝ́ kǝlɩ-mɛ. 23 Pǝ kɑɑsʋɣʋ Kɑpǝnɑhum nyɑ́ tɔ, n hʋʋ sɩ n kɑ́ pɩɩ nɑ ń kɑlǝsǝnɑ hɑtoo ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ? Amɑ pɑɑ tisi-ŋ kɛ́ tǝfɛ kɛ tuu tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ piti tǝmɑ nnɑ pɑ lɑpɑ nyɑ́ tɑɑ tɔ. Ye Sɔtɔm kɛ pɑɑ lɑpɑ-yɛ, ɩsǝntɔ ɩ kɑ tɑpǝnɑ sɑŋɑ. 24 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ pɑɑ hʋ́lɩ́ Sɔtɔm kɛ suulu kɛ Hʋʋlɛ wule nɑ pǝ́ kǝlɩ-mɛ.

Yesu kiŋ hɛɛsʋɣʋ tɔm

(Luku 10:21-22)

25 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Yesu yɔɣɔtɑɑ sɩ: Hɑɩ, mɑ Cɑɑ, ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ pǝ tʋ, mɑ sɛɛ-ŋ. N ŋmɛsɑ tɔm tǝnɛɣɛ lɑɣɑtʋnɑɑ, ɩlɛnɑ ń kuli-tǝɣɩ piyɑ. 26 Mɑ Cɑɑ, pɔpɔtʋ fɛɩ mɑ sɛɛ-ŋ. Nyɑ́ ɩnɩ nyɑ́ luɣu tɩɩ lɑpǝnɑ mpʋ.

27 Amɑ mɑ Cɑɑ cɛlɑ-m pǝ tǝnɑɣɑ. Ye pǝ tɑɣɑ mɑ Cɑɑ tike nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ Pǝyɑlʋ. Nɑ pǝ́ tɑɣɑ Pǝyɑlʋ tike, nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ Cɛcɛ tɔtɔ. Aŋhɑ, ye Pǝyɑlʋ nɔkǝnɑ sɩ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ wei pǝ pɑɑsi.

28 Mɛ mpɑ ɩ kɑwɑ nɑ mǝ sǝɣǝlɑ nɩɩ-mɛ tɔ, mǝ tǝnɑ ɩ́ kɔɔ mɑ cɔlɔ nɑ mɑ́ yele nɑ ɩ́ hɛɛsɩ. 29 Ɩ yele nɑ mɑ́ tɔkɩ-mɛɣɛ teu nɑ mɑ́ sɛɣɛsɩ-mɛɣɛ mɑ lɑɣɑtʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ wɛnɑ suulu nɑ mɑ́ wɛ tǝpɑmm, nɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ kɑ́ hɛɛsɩ. 30 Mpi pǝ tɔɔ tɔ, ye mɑ tɔkɑ-mɛ ɩ́ nɩɩkɩ leleŋ kɛ́, nɑ sǝɣǝlɑ nnɑ mɑɑ sʋkɩ-mɛ tɔ ɑ fɛɩ yuŋ.

12

Yesu kɛlɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tʋ

(Mɑlǝkɩ 2:23-28; Luku 6:1-5)

1 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu tɛɛkɑɣɑnɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee tɑɑlɛ nɑtǝlɩ tǝ kiŋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ wule. Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɣɔsɩ kpɑ ɩ ɩfɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ tɔɣɔnɑɣɑ pee pɛlʋɣʋ nɑ pɑ́ tɔkɩ. 2 Fɑlisɑnɑɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ-ɩ sɩ: Nyǝnɩ, nyɑ́ ɩfɑlɑɑ lɑkʋɣʋ mpi pǝ fɛɩ lɑpʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ yee?

3 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ye mpʋ ɩ́ tɑ́ kɑlɑ mpi Tɑfiiti lɑpɑ wɑɑtʋ wei nyɔɣɔsɩ pɩɩ ɩ́ nɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ cɔlɔ tɔ? 4 Ɩ sʋʋ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑɑ sɩɩ Ɩsɔ tɔ nɑ ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ́ tɔɣɔ. Pǝyele potopotonɑɑ ɩsɩɩ mpʋ tɑ́ kɛ́ mpɑ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ tɔɣɔ tɔ. Amɑ kɔtǝlɑɑ tike kɑ wɛnnɑ mpɑɑ sɩ pɑ́ tɔɣɔ-wɛ. 5 Yɑɑ ɩ́ tɑ kɑlɑ Moisi Kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ sɩ kɔtǝlɑɑ tɑ nyɩ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kɛ wɑɑtʋ wei pɑ tɔŋnɑ tǝmlɛ lɑpʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ. Pǝyele nɔɣɔlʋ ɩɩ nyǝnǝɣɩ-wɛ ɩsɩɩ pɑ wɑkǝlǝɣɩ-kʋ. 6 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ pʋlʋpʋ wɛ cǝnɛ nɑ pǝ́ kǝlɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 7 Pɑ yɔɣɔtɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Kʋpɑntʋ kɛ mɑ sɔɔlɑɑ, pǝ tɑɣɑ kɔtɑsɩ. Ye ɩ́ kɑ cɛkǝnɑ tɔm tǝnɛ tǝ hʋwɛɛ ɩ́ tɑɑ tʋ yǝlɑɑ pɑnɛɣɛ kʋpǝntʋɣʋ kɛ yem kɛ́ mpʋ. 8 Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑɣɑlɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ Sɔsɔ.

Nkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ

(Mɑlǝkɩ 3:1-6; Luku 6:6-11)

9 Yesu lɩɩ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ. 10 Pǝ pɑmnɑ ŋkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ pɑ cɑɑkɑɣɑ pɑ hiki timpi pɑɑ wɑɑnɑ Yesu tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑ mpɑɑʋ tɑɑ, pɑɑ wɑɑsɩ yʋlʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yɑɑ ɩsǝnɑ?

11 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Mǝ tɑɑ ɑwe wɛnɑ heu kʋlʋm tǝkoŋ nɑ heu ɩnɩ ɩ́ hoti pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule, nɑ ɩ́ yele-ɩ lǝsʋɣʋ sɩ pǝ kɛ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ? 12 Nɑ yʋlʋ nɑ heu kɛ we? Tɔʋ, ye mpʋ pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ wɑɑsɩ yʋlʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule mɛɛ.

13 Ɩlɛnɑ Yesu tɔ ŋkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ ɩnɩ sɩ: Tɔʋ, loosi nyɑ́ niŋ.

Nkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ loosɑ ɩ niŋ, ɩlɛnɑ ɩ niŋ mǝlɩ teu tǝmɑmmɑm ɩsɩɩ lɛlǝŋ. 14 Tǝnɑɣɑ Fɑlisɑnɑɑ polɑɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ nɑ pɑ́ kʋ Yesu tɔ.

Ɩsɔ tǝmlɛ tʋ lǝsʋɣʋ tɔm

15 Yesu nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ se tǝnɑ nɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ tǝŋɩ-ɩ. Ntɛnɑ ɩ́ lɑ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ kɛ́ kʋtɔntʋnɑɑ tɔ pɑ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ. 16 Amɑ ɩ kpɑɑlɑ-wɛɣɛ teu sɩ: Ɩ́ tɑɑ yele nɑ pɑ́ nyɩ mɑ tɔɔ. 17 Pǝ lɑpɑ mpʋ sɩ pǝ́ lɑ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ sɩ:

18 Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ,

mɑ tǝmlɛ tʋ wei mɑ lǝsɑɑ tɔɣɔlɔ.

Wei mɑ sɔɔlɑɑ nɑ mɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ sɔsɔm tɔ.

Mɑɑ tʋ mɑ Feesuɣu kɛ ɩ tɑɑ.

Ɩ kɑ heeli hʋʋnɑʋ tɔm kɛ piitimnɑɑ.

19 Ɩ́ nɑ nɔɣɔlʋ pɑ kɑɑ yoo.

Pǝyele pɑ kɑɑ nɩɩ ɩ tɑŋ.

Pɑ kɑɑ nɑ-ɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ fɑɑci kɛ

sɑmɑɑ tɑɑ kɛ ɩcɑtɛ pɑtǝmɑ tɑɑ.

20 Ɩ kɑɑ tɛɛsɩ ɩsǝkpʋlʋɣʋ tʋ ɩsǝlɛ kɛ nɑŋtʋɣʋ.

Ɩ kɑɑ tɛɛsɩ teesuɣu kɛ fǝtǝlɑ

wei ɩ kɔkɔ tɔŋnɑ fiɣinuɣu tɔ.

Hɑlǝnɑ ɩ́ tɛ siɣisuɣu tɔm nyʋɣʋ kɛ kʋsʋɣʋ.

21 Kɑteŋɑ tǝnɑ yǝlɑɑ kɑ́ tekiɣi-ɩ.

Yesu cɔʋ kɛ ɩ tɔm tʋlɑɑ

(Mɑlǝkɩ 3:22-30; Luku 11:14-23)

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɔnɑ Yesu kɛ ɩlɔɣɔhilu wei ɩɩ nɑɑkɩ pǝyele ɩɩ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ. Ɩlɛnɑ Yesu lɑ nɑ ɩ́ sʋʋ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ nɑʋ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ piti kpɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Yɑɑ Tɑfiiti Pǝyɑlʋ ɩnǝɣǝlɛ?

24 Amɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑ́ kɔmɑ nɑ pɑ́ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Alɔɣɑɑ sɔsɔ wei pɑ yɑɑ sɩ Pesepule toŋ kɛ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ tɔɣɔnǝɣǝnɑ ɑlɔɣɑɑ lɛmpɑ.

25 Yesu nɑ́ cɛkǝnɑ pɑ tɑɑ hʋwɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ye kɑwulɑɣɑ ɩ́ wɛɛ nɑ kɑ tɑɑ yǝlɑɑ fɛɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɔɔnɔɔ kɑ yɑwɑɣɑ. Nɑ ɩcɑtɛ ɩ́ wɛɛ nɑ tǝ tɑɑ yǝlɑɑ yɑɑ ye tǝyɑɣɑ wɛnnɑ nɑ kɑ tɑɑ nyǝ́mɑ fɛɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɔɔnɔɔ kɑ yɑwɑ. 26 Ye Sɑtɑnɩ tɔɣɔnǝɣɩ ɩ tɩ, ɩlɛ pǝ wɛ ɩsɩɩ ɩ kɑwulɑɣɑ nyǝ́mɑ yooki pɑ tɑɑ pɑ tike ntɛ́. Nɑ sɑɑ ɩnɩ ɩ kɑwulɑɣɑ nyʋɣʋ ntɛ́ kɑ ɩsǝnɑ? 27 Ye ɩlɔɣɔʋ Pesepule toŋ kɛ mɑ lookinɑ ɑlɔɣɑɑ ɩsɩɩ mǝ hʋʋkʋɣʋ tɔ, ɩlɛ ɑwe toŋ kɛ mǝ pǝyɑlɑɑ nɑ́ lookinɑ pɑ nyǝ́mɑ? Tǝnɑɣɑ mǝ pǝyɑlɑɑ mpɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑɑ kʋnɑ mǝ tɔm. 28 Amɑ ye Ɩsɔ toŋ tɑɑ kɛ́ mɑ lookinɑ ɑlɔɣɑɑ, ɩlɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ wɛ mǝ tɛɛ mǝ tɛɛ kɛ́.

29 Nɔɣɔlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ sʋʋ yʋlʋ toŋtʋ tǝyɑɣɑ sɩ ɩ kuuki ɩ wontu nɑ ɩ́ tɑ tɛmɩ-ɩ ŋmɩɩsɩ kɛ hɔkʋɣʋ. Amɑ ɩ kpɑɑ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ hɔkɔ tǝkeŋkeŋ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sʋʋ wontu kuuu kɛ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

30 Wei ɩ fɛɩ mɑ tɔɔ tɔ, pʋntʋ kɛ́ mɑ kolontu kɛ́. Nɑ wei ɩɩ sǝŋnɑ-m tɔɔsʋɣʋ tɔ ɩ yɑɑsǝɣɩ kɛ́. 31 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo sɩ pɑɑ yǝlɑɑ kʋwɑkǝlǝm kɑ tɔɔ ɩsǝnɑ, yɑɑ pɑɑ yɔɣɔtɩ ɩsɑɣɑtʋ ɩsɩɩ we, Ɩsɔ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ suulu. Amɑ wei ɩ kɑ yɔɣɔtɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɔɔ tɔ, pɑ kɑɑ hʋ́lɩ́ pʋntʋ kɛ suulu. 32 Ye wei ɩ yɔɣɔtɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ, pɑɑ hʋ́lɩ́ pʋntʋ kɛ suulu. Amɑ wei ɩ́ yɔɣɔtɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ, pʋntʋ kɑɑ nɑ suulu, pɑɑ sɑŋɑ, pɑɑ cele.

Tʋɣʋ nyǝm nɑ kʋ pǝle kiŋ

(Luku 6:43-45)

33 Tʋɣʋ ɩ́ lʋlǝɣɩ pee kʋpɑnɑ kɛ pɑ tɔŋ sɩ kʋ kɛ́ tʋɣʋ kʋpɑŋkʋ. Nɑ tʋɣʋ ɩ́ lʋlǝɣɩ pee ɑsɑɣɛɛ kɛ pɑ tɔŋ sɩ kʋ kɛ tʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tʋɣʋ lʋlʋɣʋ kiŋ kɛ pɑ nyǝŋnɑ-kʋ. 34 Akɑlɑ piyɑ mɛ, ɩsǝnɑɣɑ mɛ mpɑ ɩ́ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ tɔ ɩ́ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ tɔm kʋpɑntʋ? Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩsǝnɑ yʋlʋ lotu tɑɑ tɔɔwɑ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɔɣɔtɑɣɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́. 35 Yʋlʋpɑŋ kʋpɑntʋ lɩɩkǝnɑ tuu ɩ lotu tɑɑ kʋpɑntʋ kiŋ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑʋ ɩnɩ ɩ́lɛ́ ɩ ɩsɑɣɑtʋ lɩɩnɑ tuu ɩ lotu tɑɑ ɩsɑɣɑtʋ kiŋ. 36 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ Hʋʋlɛ wule pɑɑ pɔɔsɩ yǝlɑɑ nɑ pɑɑ heelinɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ nɔɔsɩ kɛ pɑɑ tɔmɑɣɑ kpɑɩ nyǝŋkɑ ŋkɑ pɑ yɔɣɔtɑ yem tɔ. 37 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, nyɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ tɑɑ kɛ́ pɑɑ nyǝnɑ sɩ nyɑ́ tɔm tewɑ yɑɑ tǝ sǝpɑ.

Piti tǝmlɛ nyɩɩlʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 8:11-12; Luku 11:29-32)

38 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑpǝlɩ nɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑpǝlɩ pɑ tɔmɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, tǝ cɑɑ sɩ ń lɑ-tʋɣʋ piti tǝmlɛ nɑtǝlɩ nɑ tǝ́ nɑ́.

39 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑɑ tɛŋ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔ pɑ cɑɑ pɑ́ nɑ́ piti tǝmlɛ nɑtǝlɩ. Ɩlɛ pɑ kɑɑ nɑ nɑtǝlɩ, ye pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Yonɑɑsɩ nyǝntɛ. 40 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩsɩɩ Yonɑɑsɩ cɑɣɑʋ tinte sɔsɔɔlɛ lotu tɑɑ kɛ́ kʋyɛɛŋ tooso kɛ́ ilim nɑ ɑhoo tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ cɑɣɑ tɛtʋ tɛɛ kɛ́ kʋyɛɛŋ tooso kɛ ilim nɑ ɑhoo. 41 Ye pǝ tɑlɑ Hʋʋlɛ wule Ninifi nyǝ́mɑ kɑ́ kʋ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kʋyɑŋku pɛlɛ pɑ nɩɩ Yonɑɑsɩ wɑɑsʋ tɔ pɑ yelɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ kpɑkpɑɑ kɛ́. Pǝyele pʋlʋpʋ wɛ cǝnɛ nɑ pǝ́ tɛɛ Yonɑɑsɩ ɩnɩ. 42 Nɑ ye pǝ tɑlɑ Hʋʋlɛ wule tɔtɔ, ilim mpǝtǝŋ tɔɔ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ kɑ́ kʋ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɔm kɛ mpi pǝ tɔɔ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ lɩɩnɑ tuu tɛtʋ pooluŋ tɑɑ nɑ ɩ́ kɔɔ sɩ ɩ nɩɩkɩ ɩsǝnɑ Sɑlʋmɔŋ yɔɣɔtɑɣɑnɑ nyǝm tɔ. Pǝ́cɔ́ pʋlʋpʋ wɛ cǝnɛ nɑ pǝ́ tɛɛ Sɑlʋmɔŋ tǝcɑɣɑcɑɣɑ.

Ɩlɔɣɔʋ wei pɑ loowɑ tɔ ɩ mǝlʋɣʋ

(Luku 11:24-26)

43 Wɑɑtʋ wei pɑ́ loowɑ ɩlɔɣɔʋ, wʋlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩ cɔɔkɩ sɩ ɩ́ hɛɛsɩ. Ɩ lɑŋǝɣɩ 44 ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ ɩ tɑɑ sɩ: Mɑɑ mǝlɩ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ mɑ lɩɩwɑ tɔɣɔ. Ɩ tɑkɩ kɛlɛ kɑ tɑɑ, ɩlɛ ɩ kɑ́ mɑɣɑnɑ pɑ hɑsɑ-kɛ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ pǝ tǝnɑɣɑ teu, nɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ kɑ tɑɑ. 45 Pǝlɛ tɔ ɩ puki kɛ́ nɑ ɩ́ cɑɑ ɑlɔɣɑɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ kǝlɑ ɩnǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ pɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ lɔŋ nyǝntʋ nɑ́ɑ́ mǝlɩ nɑ tǝ́ lɑ́ sɑnɑ nɑ nɔɔnɔɔ nyǝntʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ nɑ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ pɑnɛ.

Yesu too nɑ ɩ newɑɑ pɑ tɔm

(Mɑlǝkɩ 3:31-35; Luku 8:19-21)

46 Yesu tɔŋnɑ sɑmɑɑ kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ mpʋ, ɩlɛ ɩ too nɑ ɩ newɑɑ ɑpɑlɑɑ nyǝ́mɑ pɑ tɑlɑɑ kɛlɛ, nɑ pɑ́ sǝŋɑ ɑwɑlɩ nɑ pɑ́ cɑɑ pɑ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ. 47 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɣɔlʋ tɛlǝsɑ Yesu sɩ: Nyɑ́ too nɑ nyɑ́ newɑɑ pɑ sǝŋnɑ ntɛɣɛ ɑwɑlɩ nɑ pɑ́ cɑɑ pɑ yɔɣɔtǝnɑ-ŋ.

48 Tǝnɑɣɑ Yesu nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Aweɣe mɑ too, nɑ mpɑɣɑ mɑ newɑɑ ye?

49 Ɩlɛnɑ Yesu hʋ́lɩ́ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ niŋ nɑ ɩ tɔ sɩ: Ɩɩ nɑɑ mɑ too nɑ mɑ newɑɑ ntɔ. 50 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpɑ pɑ lɑkɩ mpi mɑ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ cɑɑkɩ tɔ, mpɛɣɛlɛ mɑ newɑɑ nɑ mɑ toonɑɑ.

13

Mǝtutuunɑ tɔm

(Mɑlǝkɩ 4:1-9; Luku 8:4-8)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ ŋkʋ Yesu kʋlɑ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ polo lʋm nɔɣɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑ nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ. 2 Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ kotɑ ɩ kiŋ kɛ sɔsɔm pǝ fɛɩ kɛɛsʋɣʋ. Hɑlǝnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ kpɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. Nɑ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ sǝŋɑ lʋm nɔɣɔ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ fɑɑci kɛ teu nɑ ɩ́ sɛɛkɩ-wɛɣɛ ɩsɔnɑɑ sɩ pɑ́ cɛkǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tuulu polǝnɑ tuutu. 4 Ɩ tuukɑɣɑ ɩ mǝtutuunɑ ɩlɛnɑ, lɛnnɑ hoti mpɑɑʋ nɔɣɔ nɔɣɔ nɑ sumɑsɩ tii nɑ sɩ tɔɔsɩ-yɛ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɛnnɑ hotɑ kʋwɑʋ tɔɔ timpi tɛtʋ tɑ lim tɔ. Ɩlɛnɑ ɑ tǝŋnɑ nyɔʋ kɛ tɛtʋ wɛ tǝtɑɣɑsɑm tɔ pǝ tɔɔ. 6 Ilim kɔmɑ nɑ pǝ́ hɑŋ nɑ pǝ́ nyɑɣɑ mǝhoo, ɩlɛnɑ ɑ wʋlɩ, kɛ ɑ tɑ hiki tɛtʋ sɩ ɑ kɑ hoosi kʋpɑŋsɩ tɔ pǝ tɔɔ. 7 Pee lɛnnɑ nɑ́ɑ́ hoti sɔwɑ tɑɑ nɑ ɑlɛ ɑ nyɔ ɩsɩɩ ɑ kɑ kʋlɩ teu, ɩlɛnɑ sɔwɑ fɛtɛ-yɛ nɑ ɑ kpisi lʋlʋɣʋ. 8 Amɑ pee lɛnnɑ nɑ́ hotɑ tɛtʋ mʋsʋŋ nyǝntʋ tɑɑ nɑ ɑlɛ ɑ́ lɑ́ teu, lɛnnɑ nɑ́ɑ́ lʋlɩ sɔsɔm sɔsɔm, lɛnnɑ kɛ mɑɣɑnɑ, lɛnnɑ kɛ pǝcɔ.

9 Yesu tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ ɩlɛnɑ ɩ́ cuɣusi sɩ: Ye ɩ́ kɛ́ tɔm nɩɩlɑɑ ɩ́ nɩɩ.

Yesu sɛɣɛsʋɣʋ nɑ ɑtuwɑ nyʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 4:10-12; Luku 8:9-10)

10 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ polɑ ɩ kiŋ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n tukiɣi-wɛɣɛ ɑtuwɑ kɛ kʋtuku?

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Mɛ pǝ hɑ-mɛɣɛ sɩ ɩ́ nyɩ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɔm kʋŋmɛsǝtʋ. Amɑ pǝ kɑɑsɑ lɛlɑɑ tɔ, pɛlɛ pɑ tɑ hiki tǝ nyǝm. 12 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wei ɩ wɛnɑ tɔ pɑɑ sɔɔsɩ-ɩ nɑ pǝ́ tɔlǝnɑ-ɩ tǝhɔ. Amɑ wei ɩ fɛɩnɑ tɔ pɑɑ lɛɛkɩ pǝciimɑɣɑ wei ɩ wɛnɑ tɔ. 13 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tukiɣi-wɛɣɛ ɑtuwɑ kɛ kʋtuku. Mpi tɔ, pɑ nyǝnǝɣɩ pɑɑ nɑɑ, pɑ keŋ ŋkpɑŋŋ pǝyele pɑɑ nɩɩkɩ, pɑɑ cɛkǝɣǝnɑ. 14 Tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Ɩsɑyii kɑ nɑ́ lɔŋ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ:

Ɩ́ kɑ nɩɩ teu yɑɑ, ɑmɑ ɩ́ kɑɑ cɛkǝnɑ.

Ɩ́ kɑ́ nyǝnɩ teu yɑɑ, ɑmɑ ɩ́ kɑɑ nɑ.

15 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ,

yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ lǝmɑɣɑsɛɛ sǝpɑ.

Pɑ tǝkɑ pɑ ŋkpɑŋŋ,

pɑ wiisɑ pɑ ɩsɛ sɩ pɑ ɩsɛ ɩ́ tɑɑ nɑ,

pɑ ŋkpɑŋŋ ɩ́ tɑɑ nɩɩ.

Sɩ pɑ́ tɑɑ cɛkǝnɑ pǝ yɑɑsi.

Pǝ́ tɑɑ kɔɔ pɑ́ pǝsǝnɑ mɑ tɔɔ.

Nɑ mɑ́ lɑ́ nɑ pǝ́ wɑɑ-wɛ.

Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ yoo.

16 Ye mɛ ɩlɛ, mǝ nɩɩ leleŋ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ ɩsɛ nɑɑkɩ nɑ mǝ ŋkpɑŋŋ nɩɩkɩ. 17 Mɑ heeliɣi-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ tǝfoo sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ nyɩɩlɑ teu sɩ pɑ́ nɑ́ mpi ɩ́ nɑɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ, pɑ tɑ nɑ. Pɑ nyɩɩlɑɑ sɩ pɑ́ nɩɩ nti ɩ́ nɩɩkɩ ɩsǝntɔ tɔ, pɑ tɑ nɩɩ.

Yesu kilisuɣu kɛ mǝtutuunɑ hʋwɛɛ

(Mɑlǝkɩ 4:13-20; Luku 8:11-15)

18 Tɔʋ, pǝnɛntɛ ɩ́ yele nɑ mɑ́ kilisi-mɛɣɛ ɩsɔ wei mɑ sɛɛ-mɛɣɛ mpʋ tɔ ɩ hʋwɛɛ ɩlɛ. 19 Mpɑ pɑ nɩɩkɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ pɑ́ tɑ cɛkǝnɑ-tɩ tɔ pɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ mpɑɑʋ kpeeŋɑ tɛtʋ nti tǝ tɔɔ mǝtutuunɑ hotɑɑ tɔ. Ɩsɑɣɑtʋ tʋ tǝŋǝɣɩ kpɑkpɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ lǝsɩ tɔm nti pɑ nɩɩ mpʋ tɔɣɔ pɑ tɑɑ. 20 Lɛlɑɑ nɑ́ wɛ ɩsɩɩ kʋwɑʋ tɔɔ timpi pee lɛnnɑ hʋtɑɑ tɔ. Pɛlɛɣɛlɛ mpɑ pɑ nɩɩkɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ pɑ́ mʋ-tǝɣɩ kpɑkpɑɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. 21 Pɑɑ yeki sɩ tǝ́ sʋʋnɑ-wɛɣɛ teu. Pɑ tɔkǝɣɩ-tǝɣɩ tǝtɑntɑɑ. Sɑɑ wei wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ tɑlɑ, yɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɔɔ kʋnyɔŋ tʋɣʋ kɑ kɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ. 22 Lɛlɑɑ nɑ́ nǝɣǝsǝnɑ wenɑ ɑ hotɑ sɔwɑ tɑɑ tɔ. Mpi tɔ, pɑ tɛŋ Ɩsɔ Tɔm nɩɩʋ ɩlɛnɑ ɑtɛ cǝnɛ kʋlɑpʋtʋ nǝɣǝsɛɛ nɑ wɛnɑʋ kʋnyɩɩlʋɣʋ puɣusi-wɛ nɑ pǝ́ kʋ tɔm ntǝɣɩ pɑ tɑɑ, nɑ tǝ́ cɑŋ tǝ́ kpisi lʋlʋɣʋ. 23 Pǝ kɑɑsɑ pee lɛnnɑ nɑ́ hotɑ tɛtʋ mʋsʋŋ nyǝntʋ tɑɑ. Aŋhɑɑ, ɑlɛ ɑ wɛnnɑ ntɛ́ ɩsɩɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ nɩɩkɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ-tǝɣɩ teu nɑ pɑ́ lʋlǝɣɩ pee tɔ. Lɛlɑɑ kɛ sɔsɔm sɔsɔm, lɛlɑɑ kɛ mɑɣɑnɑ, nɑ lɛlɑɑ kɛ pǝcɔ.

Nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ ɩsɔ sɛɛʋ tɔtɔ sɩ: Ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ nǝɣǝsǝnɑ ɩsǝnɑ tɔɣɔlɔ. Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tuunɑ ɩ hɑlǝm nɑ ɩ́ tɛɛ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kolontu kɛɛsɑ ɑhoo hɛkɑ kɛ wɑɑtʋ wei yǝlɑɑ tǝnɑ tookɑɣɑ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tuu nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ kɛ kʋtɔɣɔʋ hɛkʋ nɑ ɩ́ tɛɛ. 26 Pǝ kɔmɑ nɑ kʋtɔɣɔʋ kʋlɩ nɑ kʋ pɩɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ tuti nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ tǝlɛ tɔtɔ. 27 Tǝnɑɣɑ tɑɑlɛ ńtɛ́ tǝ tʋ pǝyɑlɑɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ pǝ tɑɣɑ kʋtɔɣɔʋ kɛ n kɑ tuu nyɑ́ tɑɑlɛ tɑɑ? Pǝ lɑpɑ ɩsǝnɑ nɑ nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ siti pǝ hɛkʋ tɑɑ? 28 Tǝnɑɣɑ pɑ cɑɑ cɔ-wɛ sɩ: Mɑ kolontu nɔɣɔlʋ ɩ lɑpǝnɑ mpʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ pǝyɑlɑɑ mpɛ pɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Tǝ́ polo nɑ tǝ́ kpɛsɩ nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ? 29 Ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ cɔ-wɛ sɩ: Aɑɩ, ɩ́ tɑɑ kpɛsɩ. Ye ɩ́ tɔmɑ sɩ ɩ́ kpɛsǝɣɩ-tɩ, ntɑnyɩ pɩɩ kpɛŋnɑ kʋtɔɣɔʋ nɑ pǝ́ kpɛsɩ. 30 Ɩ́ yele nɑ pǝ tǝnɑ pǝ́ kpɛntɩ pɩɩʋ kɛ mpʋ, hɑlǝnɑ pǝ tɑlɑ kʋm. Pǝ́ tɑlɑ kʋm ɩlɛ mɑɑ heeli kʋntɑɑ sɩ pɑ́ cɑɑlǝnɑ nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ kɛ sɛtʋɣʋ nɑ pɑ́ hɔkɔ-tɩ tǝcɑpɩ tǝcɑpɩ, nɑ pɑ́ tʋ kɔkɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ pɑɑ kpɑɣɑ kʋtɔɣɔʋ nɑ pɑ́ tʋ mɑ kpou tɑɑ.

Sɔɔɣɑ pile tɔm

(Mɑlǝkɩ 4:30-32; Luku 13:18-19)

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ kɛɛsʋɣʋ sɩ: Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ tuukuɣu sɔɔɣɑ pile kɛ ɩ hɑlǝm tɑɑ tɔ. 32 Wontu pee tǝnɑ tɑɑ ńtɛ́ tǝ kǝlǝnɑ wɛɛʋ tǝminimini. Amɑ tǝ tɛŋ nyɔʋ tɔ tǝ pɩɩkɩ tʋɣʋ kɛ́ nɑ tǝ́ kǝlɩ tuusi lɛnsɩ. Hɑlǝnɑ sumɑsɩ kɔŋ nɑ sɩ́ tʋɣɩ tɑnɑ kɛ kʋ piliŋɑsɩ tɔɔ.

Potopoto tɑɑ kʋkʋsʋm tɔm

(Luku 13:20-21)

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu sɩ: Ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɑlʋ mɑɣɑsʋɣʋ mʋlʋm kɛ cɛmsɛ tǝpɑm, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ kʋkʋsʋm kɛ pǝcɔ nɑ ɩ́ tʋ nɑ ɩ́ huɣuti, nɑ pǝ tǝnɑ pǝ́ kpɑ tǝfʋʋ tɔɣɔ.

Yesu tukuɣu kɛ ɑtuwɑ

(Mɑlǝkɩ 4:33-34)

34 Tɔmnɑɑ pɑnɛ, Yesu yɔɣɔtɑɣɑ-wɛɣɛ sɑmɑɑ tɑɑ tɔ nɑ ɑtuwɑ kɛ́. Ɩ tɑ sɛɣɛsɩ-wɛɣɛ nɑtǝlǝɣɩ yem nɑ ɩ́ tɑ kɛɛsǝnɑ pʋlʋ. 35 Ɩ lɑkɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ lɑ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ sɩ:

Atuwɑ kɛ mɑɑ yɔɣɔtǝnɑ-wɛ.

Mɑɑ heeli-wɛɣɛ tɔmnɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ

ɩŋmɛsɑʋ kɛ hɑtoo ɑntulinyɑ lɑpʋ wɑɑtʋ tɔ.

Yesu kilisuɣu kɛ nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ tɔm hʋwɛɛ

36 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yelɑ sɑmɑɑ nɑ ɩnɩ ɩ́ polo tǝyɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ polo ɩ kiŋ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kilisi-tʋɣʋ hɑlǝm tɑɑ nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ tǝ tɔm nɑ tǝ́ nɩɩ.

37 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Kʋtɔɣɔʋ tuulu ntɛ́ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ. 38 Nɑ ɑntulinyɑ ɩnɛɣɛlɛ tɑɑlɛ ńtɛ́. Nɑ mpi pɑ tuuwɑ tɔɣɔlɛ mpɑ pɑ kɛ́ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔ. Nyɩɩtʋ ɩsɑɣɑtʋ ntɛ́ mpɑ pɑ kɛ́ Ɩsɑɣɑtʋ tʋ nyǝ́mɑ tɔ. 39 Kolontu wei ɩ tuu nyɩɩtʋ ntɩ tɔɣɔlɛ Ɩlɔɣɔʋ. Nɑ kʋmtʋ wɑɑtʋ kɛlɛ ɑntulinyɑ tɛm. Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ ntɛ́ kʋntɑɑ. 40 Ɩsɩɩ pɑ tɔɔsʋɣʋ nyɩɩtʋ nɑ pɑ́ tʋ kɔkɔ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɑ ɑntulinyɑ tɛm wɑɑtʋ. 41 Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ tili mɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ, nɑ pɑɑ lǝsɩ mɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ kɛ́ mpɑ pɑ tusiɣi lɛlɑɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɑɑ nɑ mpɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ lɑkɩ mpi pǝ fɛɩ teu tɔ. 42 Nɑ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ tɑɑ timpi pɑɑ cɑsǝɣɩ kɑpusi nɑ pɑ́ nyɑsǝɣɩ pɑ tǝɣɩ kelɑ tɔ. 43 Nɑ sɑɑ ɩnɩ mpɑ pɑ nɩɩkǝnɑ Ɩsɔ tɔ, pɛlɛ pɑɑ tee kɔkɔ kɛ pɑ Cɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ ɩsɩɩ ilim. Ye ɩ́ kɛ́ nɩɩlɑɑ ɩ́ nɩɩ.

Kʋpɑm mpi pǝ ŋmɛlɑɑ tɔ

44 Ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ ŋmɛsʋɣʋʋ liɣitihutɑɣɑ pʋlʋɣʋ tɛtʋ tɛɛ, nɑ nɔɣɔlʋ kɔɔ nɑ ɩ́ hii-wɩ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-wǝɣɩ ŋmɛsʋɣʋ kɛ teu. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ ɩ́ polo ɩ́ pɛɛtɩ pǝ tǝnɑ mpi ɩ wɛnɑ tɔ nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ yɑnɑ tɛtʋ ntɩ tɔ.

Lɩɩlʋɣʋ kʋpɑŋkʋ tɔm

45 Ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɑɣɑtʋlʋ wei ɩ pɛɛkǝɣɩ lɩɩtʋ kʋpɑntʋ tɔ. 46 Wɑɑtʋ wei ɩ suliɣinɑ nɑkʋlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ pɛɛtɩ pǝ tǝnɑ mpi ɩ wɛnɑ tɔ nɑ ɩ́ yɑnɑ-kʋ.

Kʋpɑmɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ fɑɣɑʋ

47 Ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ pɛtʋɣʋ tiinɑ puluɣu kɛ lɩɩlɛ tɑɑ nɑ pǝ́ kpɑ tiinɑ kɛ yem yem tɔ. 48 Puluɣu suɣi ɩlɛnɑ tiinɑ kpɑlɑɑ hɔ-kʋ nɑ pɑ́ lɩɩnɑ kpeeŋɑ, nɑ pɑ́ cɑɣɑ nɑ pɑ́ tɔɔsɩ mpi mpi pǝ wɛ teu tɔ nɑ pɑ́ tʋ tɔkʋ tɑɑ. Pǝ kɑɑsǝɣɩ mpi pǝ fɛɩ teu tɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlǝnɑ nɑ pɑ́ pɛtɩ lʋm tɑɑ. 49 Mpʋ tɔtɔɣɔ pɩɩ lɑ ɑntulinyɑ tɛm wule. Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɑ kɔɔ nɑ pɑ́ tɔɔsɩ kʋpɑmɑ. 50 Pǝ kɑɑsǝɣɩ ɑsɑɣɑɑ ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ pɑɑ cɑsǝɣɩ kɑpusi nɑ pɑ́ nyɑsǝɣɩ pɑ tǝɣɩ kelɑ.

Kʋpɑntʋ kʋpǝntʋ nɑ kʋfɑtʋ

51 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ cɛkǝnɑ tɔm ntɩ tǝ tǝnɑ nɑ? Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ cɔ sɩ: Ɛɛ, tǝ cɛkǝnɑɑ.

52 Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ-wɛ sɩ: Ye Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlʋ nɔɣɔlʋ ɩ pǝsɑ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ ɩfɑlʋ, ɩ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tǝyɑɣɑ tʋ kʋpɑŋ wei ɩ lǝsǝɣɩ ɩ wontu tǝsɩɩlɛ kɛ kʋfɑtʋ nɑ nti tǝ tɑɑŋɑɑ tɔɣɔ wɑɑtʋ wɑɑtʋ tɔɣɔ.

Nɑsɑlɛtɩ nyǝ́mɑ kisuɣu kɛ Yesu

(Mɑlǝkɩ 6:1-6; Luku 4:16-30)

53 Yesu tɛmɑ-wɛɣɛ ɩsɔnɑɑ pɑnɛɣɛ sɛɛʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ tǝnɑ 54 nɑ ɩ́ polo ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ ɩ kɑ pɩɩwɑ tɔ, nɑ ɩ́ sʋʋ tǝnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ. Tǝnɑɣɑ ɩ nyǝm lɑpɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔɣɔ piti, nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Leɣe ɩnɛ ɩ hikɑ nyǝm pǝnɛ ɩnɩ pǝ tɑkɑ? Leɣe ɩ hikinɑ piti tǝmɑ lɑpʋ tomɑ? 55 Pǝ tɑɣɑ kɑɑfǝntɑ pǝyɑlʋ ɩ́lɛ́ tɑɑ? Pǝ tɑɣɑ Mɑlɩ lʋlǝnɑ-ɩ? Pǝ tɑɣɑ ɩ newɑɑ ntɛ́ Sɑɑkɩ nɑ Yosɛɛfʋ nɑ Simɔŋ nɑ Yuti? 56 Pǝyele tɑ nɑ ɩ newɑɑ ɑlɑɑ nyǝ́mɑ tǝ wɛnnɑ. Leɣe ɩ hikinɑ tomɑ ɑnɛ ɩnɩ?

57 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ lɑpɑ pɑ lɑŋɑ kɛ kpɩɩsǝŋ, nɑ pɑ́ kpisi Yesu tɔm mʋɣʋ. Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɑ lɑŋ sɑm kɛ tiili ye pǝ tɑɣɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ hɛkʋ.

58 Yesu tɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ́ piti tǝmɑ kɛ mɑwɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ tǝnɑɣɑ pɑ tɑ tʋ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni tɔ pǝ tɔɔ.

14

Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ kʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 6:14-29; Luku 9:7-9)

1 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Kɑlilee kʋfǝnɛɛ Helɔtɩ nɩɩ Yesu tɑŋ. 2 Ɩlɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kiŋ sɩ: Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ ɩ́lɛ́ ɩ tɑɣɑnnɑ fem. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ piti tǝmɑ.

3 Kʋpɑm Helɔtɩ ɩnɩ ɩ kɑ tɔmnɑ sɩ pɑ́ kpɑ Yohɑɑnɩ nɑ pɑ́ hɔkɔ-ɩ nɑ pɑ́ tʋ-ɩ sɑlǝkɑ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ kɛ́ Helɔtɩ lɑpɑ mpʋ, ɩ kɑ kpɑɣɑ ɩ tɑɑlʋ Filipʋ ɑlʋ Helɔtiyɑtɩ kɛ́, 4 nɑ Yohɑɑnɩ yɔɣɔtɩ-ɩ sɩ: Pǝ tɑ mʋnɑ sɩ ń lɑ Helɔtiyɑtɩ kɛ ɑlʋ.

5 Tǝnɑɣɑ Helɔtɩ nyɩɩlɑɑ sɩ ɩ kʋɣɩ Yohɑɑnɩ. Amɑ ɩ nyɑŋɑɣɑnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ. Mpi tɔ, pɛlɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ nyǝnɑɣɑ-ɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Helɔtɩ lʋlʋɣʋ ɑcimɑ wule Helɔtiyɑtɩ pɛɛlɔ polɑɑ nɑ ɩ́ pɑɑkɩ mpɑ pɑ yɑɑ tɔɣɔʋ tɔ pɑ ɩsɛntɑɑ. Tǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ Helɔtɩ kɛ leleŋ. 7 Hɑlǝnɑ ɩ́ yɔtɔtɩ nɑ ɩ́ tuu sɩ: Pɑɑ mpiɣi n sǝlǝmɑ-m mɑɑ hɑ-ŋ-wɩ. 8 Ɩlɛnɑ ɩ too sɛɣɛsɩ-ɩ sɩ: Polo sɩ ɩ́ hɑ-ŋ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ nyʋɣʋ kɛ nyǝnɑɣɑ tɑɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ. Amɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ tɛmɑ tuunɑʋ kɛ ɩ mʋʋlɑɑ ɩsɛntɑɑ ɩlɛ, pǝ fɛɩ sɩ ɩ kɑ́ kisi. 10 Tǝnɑɣɑ ɩ kʋsɑ yʋlʋ nɑ ɩ́ polo ɩ́ sɛtɩ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ nyʋɣʋ kɛ sɑlǝkɑ tɑɑ. 11 Nɑ pɑ́ tʋ-kʋɣʋ nyǝnɑɣɑ tɑɑ nɑ pɑ́ cɛlɑ pɛɛliyɑ ŋkɛ, nɑ kɑ́ polo kɑ́ cɛlɑ kɑ too. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ pɑ́ polo pɑ pi. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ́ kɛɛsɩ Yesu kɛ́ ɩsǝnɑ pǝ lɑpɑ tɔ.

Yǝlɑɑ iyisi kɑkpɑsɩ cɑlǝsʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 6:30-44; Luku 9:10-17; Yohɑɑnɩ 6:1-14)

13 Yesu nɩɩ tɔm tǝnɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ nɑ ɩ́ tɛɛ ɩ tike kɛ kpeeŋɑ. Sɑmɑɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩnɑ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ pɑ́ mɑlǝɣɩ lʋm nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ Yesu wɑɑlɩ. 14 Yesu lɩɩnɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ́ yǝlɑɑ kɛ sɔsɔm kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ tɔm lɑpɩ-ɩ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ ɩ́ wɑɑ pɑ kʋtɔntʋnɑɑ.

15 Pǝ kɔmɑ tɑɑnɑɣɑ, ɩlɛnɑ Yesu ɩfɑlɑɑ polo nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Cǝnɛ kɛ́ nyɩɩtʋ tɑɑ kɛ́ nɑ ilim tɛmɑ. Tɔɣɔnɩ yǝlɑɑ pɑnɛ nɑ pɑ́ polo ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ pɑ́ yɑ kʋtɔɣɔʋ nɑ pɑ́ tɔɣɔ.

16 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔwɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Yǝlɑɑ ɩ́ tɑɑ nɔkɩ tɛɛʋ, mɩɩ hɑnɑ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ.

17 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ cɔwɑ sɩ: Ntɔŋ potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ tiinɑ nɑɑlɛɣɛ tǝ wɛnɑ yɑɑ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ kɔnɑ potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ tiinɑ nɑɑlɛ ɩnɩ.

19 Ɩlɛnɑ Yesu heeli yǝlɑɑ sɩ: Ɩ́ cɑɣɑ ɑtɛɣɛ nyɩɩtʋ tɔɔ. Tǝnɑɣɑ ɩ kpɑɣɑ potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ tiinɑ nɑɑlɛ ɩnɩ, nɑ ɩ́ teki ɩsɛ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑ-wɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ pɑ́ tɑlɑ sɑmɑɑ ɩnɩ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ tɔɣɑɑ nɑ pɑ́ hɑɣɑ nɑ pǝ́ kpisi hɔɣɔlɑsɩ, hɑlǝnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ koti-sɩ nɑ sɩ su tɔkʋŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 21 Pǝyele mpɑ pɑ tɔɣɔ mpʋ tɔ pɑ nyɔɔŋ tɑlɑ ɩsɩɩ iyisi kɑkpɑsɩ. Alɑɑ nɑ piyɑ pɑ pɑɑsi.

Yesu tɔntɛ kɛ lʋm tɔɔ

(Mɑlǝkɩ 6:45-52; Yohɑɑnɩ 6:15-21)

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ kpɑkpɑɑ sɩ: Ɩ́ sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ nɑ ɩ́ tɛɛ-m nɔɣɔ nɑ ɩ́ tɛsɩ kʋteŋ lɛŋkʋ. Ɩlɛnɑ ɩnɩ ɩ́ sɑɑlɩ tǝnɑ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ sɑmɑɑ yɑsʋɣʋ. 23 Yesu tɛmɑ sɑmɑɑ kɛ yɑsʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ pʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɔɔ kɛ́ ɩ tike sɩ ɩ sǝlǝmǝɣɩ, hɑlǝnɑ ɑhoo cɑŋ nɑ ɑ yu-ɩ tǝnɑɣɑ ɩ tike. 24 Sɑɑ ɩnǝɣɩ mpʋ tɔ nɑ kpɩɩlʋɣʋ nɑ́ɑ́ tɛmɑ pote kɛ pooluŋ kɛ lʋm hɛkʋ tɑɑ nɑ lʋm holɑ tɑŋ-kʋ. Mpi tɔ, heelim mɑkɩ tuluŋɑ kɛ́ nɑ pǝ́ mǝlǝɣǝnɑ-wɛ nɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ lʋm tɔɔ nɑ ɩ́ puki ɩ ɩfɑlɑɑ kiŋ. Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ pǝ wʋsǝnɑ kɑmpɑɑŋ koou kɛ mpʋ. 26 Pɑ nɑ́ ɩ tɔŋ lʋm tɔɔ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛɣɛ sɔsɔm sɩ ɑsǝnɑɑlɩɩ kɛ́, nɑ pɑ́ sʋʋ kɑpusi mɑpʋ. 27 Amɑ ɩ tɔmɑ-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ sɩ: Ɩ́ tɔkɩ tɔnǝŋ, mɑɣɑ, ɩ́ tɑɑ nyɑ́.

28 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ tɔmɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, ye nyɑɣɑ tɑmpɑnɑ, tɔ sɩ mɑ́ tɔ lʋm tɔɔ nɑ mɑ́ kɔɔ nyɑ́ kiŋ. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Ɛɛ, kɔɔ.

Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ lɩɩ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ lʋm tɔɔ kɛ́ tɔntɛ nɑ ɩ́ puki Yesu kiŋ. 30 Amɑ Piyɛɛ kɔmɑ nɑ ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ polo heelim kiŋ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-ɩ. Tǝnɑɣɑ pǝ sʋʋ-ɩ tisuɣu kɛ lʋm tɛɛ nɑ ɩ́ kiisi sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, yɑ-m.

31 Ɩlɛnɑ Yesu siisi kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ kpɑ ɩ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n lɑpɑ sikɑ. Amɑ n tɑ tɛ nyɑ́ tɑɑ nɑ Ɩsɔ nɑ pǝ́ tɔɔ yoo.

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ nɑɑlɛ pɑ kpɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ heelim hɛɛ tǝli. 33 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ tɔ pɑ luŋɑ ɑkulɑ kɛ ɩ tɛɛ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑmpɑnɑ n kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ.

Yesu wɑɑsʋɣʋ kɛ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ Kenesɑlɛtɩ

(Mɑlǝkɩ 6:53-56)

34 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɛɛsɑ tɛsʋɣʋ kɛ lʋm, ɩlɛnɑ pɑ́ tɑlɑ Kenesɑlɛtɩ tɛtʋ tɑɑ. 35 Tǝnɑ nyǝ́mɑ nyǝmɑ́ sɩ Yesu, ɩlɛnɑ pɑ́ heeli nɑ pǝ tɛlǝsɩ tǝmɑɣɑ pɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ sɩ Yesu kɔmɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kɔnɑ-ɩ kʋtɔntʋnɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ. 36 Nɑ pɑ wiikɑɣɑnɑ-ɩ sɩ ɩ́ yele nɑ pɑ́ tokinɑ ɩ kpɑɩ ntʋmpee mɑɣɑmɑɣɑ. Nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tokinɑ ɩ kpɑɩ ɩnɩ tɔ pǝ wɑɑ-wɛ.

15

Fɑlisɑnɑɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ kɛ kɔtɑsɩ tɔɔ

(Mɑlǝkɩ 7:1-13)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ lɩɩnɑ Yosɑlɛm nɑ pɑ́ kɔɔ pɑ́ mɑɣɑnɑ Yesu, nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: 2 Pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ ɩfɑlɑɑ nɑɑ tǝŋǝɣɩ ɩsǝnɑ tɑ cɑɑnɑɑ sɩɩwɑ sɩ pɑ́ lɑkɩ tɔ? Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ sɑŋǝɣɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ sɛɛtʋ tɑɑ pǝ wɛɛ sɩ yʋlʋ kɑ́ lɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tɔɣɔ tɔ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ́ pɔɔsɑ-wɛ tɔtɔ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ mɛ mǝ yeki Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ tǝŋʋɣʋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ kʋsɛɣɛsǝtʋ? 4 Ɩsɔ kɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Se nyɑ́ cɑɑ nɑ nyɑ́ too, nɑ tɔtɔ sɩ: Ye wei ɩ tʋʋ ɩ cɑɑ yɑɑ ɩ too, ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ. 5 Amɑ mɛ mǝ sɛɣɛsǝɣɩ sɩ yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ heeli ɩ cɑɑ yɑɑ ɩ too sɩ: Mpi mɑ lǝsɑ mɑ wɛnɑʋ tɑɑ nɑ mɑ́ tenɑ-mɛ tɔ pǝ pǝsɑ kʋhɑhɑm mpi pǝ kɛ́ Ɩsɔ nyǝm tɔ. 6 Sɑɑ ɩnɩ pǝ fɛɩ sɩ ɩ teŋ ɩ cɑɑ tɔtɔ. Ɩ́ tɑ́ nɑ́ timpi ɩ́ wɑkǝlǝɣɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ kʋsɛɣɛsǝtʋ tɔ. 7 Cɛsǝlɑɑ mɛ, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii kɑ nɑwɑ mǝ tɔm kɛ́ tǝkelekele nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ ŋmɑɑ-tǝɣɩ ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ:

8 Nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ sɑŋɩ-m yem.

Pɑɑ cɑɑ-m pɑɑ pǝcɔɣɔ hɑtoo pɑ tɑɑ.

Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

9 Pɑ sɛɛkɩ-m yem kɛ́.

Pɑ kpɑɣɑ yǝlɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ

pɑ́ sɛɣɛsǝɣɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ nyǝntʋ.

Mpi pǝ lɑkɩ yʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑʋ tɔ

(Mɑlǝkɩ 7:14-23)

10 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu yɑɑ sɑmɑɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ nɩɩ tɔm tǝnɛ nɑ ɩ́ nyɩ sɩ 11 mpi pǝ sʋʋkɩ yʋlʋ nɔɣɔ tɑɑ tɔ pɩɩ lɑkɩ-ɩ ɩsɑɣɑʋ. Amɑ mpi pǝ lɩɩkǝnɑ yʋlʋ nɔɣɔ tɔ mpɩ pǝ lɑkǝnɑ-ɩ ɩsɑɣɑʋ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ polɑ ɩ kiŋ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ntɔŋ n yɔɣɔtɑ mpʋ tɔ n nɑwɑ sɩ pǝ tɑ lɑ teu kɛ Fɑlisɑnɑɑ?

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mɑ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ye ɩ tɑ sɔ tʋɣʋ ŋku, pɑɑ kpɛsɩ-kʋɣʋ nɑ pɑ́ pɛtɩ. 14 Ɩ́ yele pɛlɛ, pɑ kɛ́ mpɑ pɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ lɛlɑɑ kɛ mpɑɑʋ nɑ pǝ́cɔ́ mpɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ ɩsɛ ɩɩ nɑɑ tɔɣɔ. Ye yʋlʋm hɔŋ yʋlʋm lɛlʋ, pɑ tǝnɑ pɑɑ kpɛntɩ nɑ pɑ́ hoti pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ kɛ́.

15 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ tɔmɑ Yesu sɩ: Kilisi-tʋɣʋ ɩtuule tǝnɛ tǝ hʋwɛɛ.

16 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ sɩ: Pǝ kpɛŋnɑ-mɛ mǝ tɑ cɛkǝnɑ-tǝɣǝlɛ? 17 Ɩ́ tɑ nyɩ sɩ pǝ tǝnɑ mpi pǝ sʋʋkɩ yʋlʋ nɔɣɔ tɑɑ tɔ, pǝ tiiki ɩ hiluɣu tɑɑ nɑ pǝ tɛ tɔ pǝ lɩɩkǝnɑ ɩ tɑpʋɣʋ? 18 Amɑ mpi yʋlʋ nɔɣɔ nɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ hɑtoo ɩ lotu tɑɑ kɛ́ pǝ lɩɩkǝnɑ, nɑ mpʋ pǝ lɑkǝnɑ yʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑʋ. 19 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yʋlʋ lotu tɑɑ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ hʋwɛɛ cɑɑlǝɣɩ nɑ ɑ pukinɑ-ɩ yʋlʋkʋlɛ nɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ nɑ ɑsilimɑ lɑpʋ tɑɑ, nɑ ŋmɩɩlǝm nɑ kɑloolɑɣɑ nɑ yǝlɑɑ cɑɣɑnɑʋ tɑɑ. 20 Mpi pǝ lɑkɩ yʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑʋ tɔɣɔlɛ. Amɑ sɩ ń tɔɣɔ nɑ ń tɑ́ sɑŋ nyɑ́ niŋ ɩsɩɩ yʋlʋ kɑ́ lɑ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tɔɣɔ tɔ, pǝlɛ pɩɩ lɑkɩ yʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑʋ.

Kɑnɑɑŋ ɑlʋ tɔm

(Mɑlǝkɩ 7:24-30)

21 Yesu lɩɩ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo tɛtʋ nti tǝ wɛ Tiii nɑ Sitɔŋ pǝ cɔlɔ tɔ tǝ tɑɑ. 22 Pǝ pɑmnɑ Kɑnɑɑŋ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ kɔmɑ Yesu kiŋ nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ: Tɑfiiti Pǝyɑlʋ Tɑcɑɑ, nyǝnɩ mɑ pǝtɔɔtǝlɛ. Mɑ pɛɛlɔ hiinɑ ɑlɔɣɑɑ nɑ pǝ tɔkɑ-ɩ teu.

23 Amɑ Yesu tɑ cɔ ɑlʋ ɩnɩ sɩ pʋlʋ. Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ polɑɑ nɑ pɑ́ tɔ Yesu sɩ: Tɔɣɔnɩ-ɩ, ɩ kǝlǝɣɩ tɑ ŋkpɑŋŋ tǝkʋɣʋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ-tʋ. 24 Tǝnɑɣɑ Yesu heelɑ-ɩ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ lepɑ ɩsɩɩ heeŋ tɔ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ kɔmɑ. 25 Amɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ sopi Yesu tɛɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, wɑɑsɩ-m. 26 Ɩlɛnɑ Yesu nɑ́ɑ cɔ ɑlʋ ɩnɩ sɩ: Pǝ tɑ mʋnɑ sɩ pɑ́ kpɑɣɑ piyɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pɑ́ tʋ hɑsɩ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔmɑ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɛ, pɑɑ nɑ mpʋ hɑsɩ tǝŋǝɣɩ nɑ sɩ tɔɔsǝɣɩ mpi sɩ nyǝ́mɑ tɔkɩ nɑ pǝ́ pʋtǝtǝɣɩ ɑtɛ tɔ mɛɛ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Pʋwɛ, ɑlʋ nyɑ́, nyɑ́ nɑɑni tɔɔwɑ yoo. Mpi n cɑɑ tɔ n kɑ nɑ-wɩ. Tǝnɑɣɑ ɩ pǝyɑɣɑ hikɑ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ kpɑkpɑɑ.

Yesu wɑɑsʋɣʋ kɛ kʋtɔntʋnɑɑ pɑɣɑlɛ

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kʋlɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ polo Kɑlilee teŋku nɔɣɔ, nɑ ɩ́ kpɑ pʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɔɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. 30 Nɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ sɑmɑɑ kɔɔ ɩ kiŋ nɑ pɑ́ kpɛŋnɑ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ pɑɣɑlɛ mpɑ pɑ tɔŋ tɑlɑ tɔ nɑ yʋlʋmɑɑ nɑ ɑcɑmɑɑ nɑ kɑmumusi nɑ kʋtɔmǝŋ lɛlǝŋ nyǝ́mɑ tɔtɔ. Pɑ ponɑ kʋtɔntʋnɑɑ mpɛ nɑ pɑ́ sɩɩ-wɛɣɛ Yesu kiŋ, ɩlɛnɑ Yesu lɑ nɑ pɑ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ. 31 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ yǝlɑɑ kɛ piti kɛ́ ɩsǝnɑ kɑmumusi sʋʋ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ ɑcɑmɑɑ hiki tomɑ nɑ tɑlɑ tɔntɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋ teu nɑ yʋlʋmɑɑ nɑ́ɑ́ sʋʋ nɑʋ tɔ. Tǝnɑɣɑ pɑ sʋʋ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ kɛ́ sɑm.

Yǝlɑɑ iyisi liɣiti cɑlǝsʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 8:1-10)

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɑɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɔm wɛ-m pǝtɔɔtǝlɛ. Ɩ́ nyǝnɩ, kʋyɛɛŋ tooso kɔlɔ pɑ wɛ mɑ kiŋ cǝnɛ nɑ pɑ kʋtɔɣɔʋ tɛmɑ. Pǝyele mɑ luɣu fɛɩ sɩ mɑ́ yele nɑ pɑ́ kpenɑ nyɔɣɔsɩ, pɑ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ kpisi tɔnǝŋ kɛ mpɑɑʋ tɑɑ.

33 Tǝnɑɣɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɔɔɔsɑ-ɩ sɩ: Nyɩɩtʋ tɑɑ cǝnɛ, leɣe tɩɩ hiki tɔɣɔnɑɣɑ nɑ tǝ́ cɛlɑ sɑmɑɑ ɩnɛ ɩ tɑkɑ?

34 Ɩlɛnɑ Yesu pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Potopotonɑɑ ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ wɛnɑ? Ɩlɛnɑ pɛlɛ sɩ: Potopotonɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ tiinisi kɛ pǝcɔ.

35 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heelɑ sɑmɑɑ sɩ: Ɩ́ cɑɣɑ ɑtɛ. 36 Tǝnɑɣɑ Yesu kpɑɣɑ potopotonɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ nɑ tiinɑ ɑnɩ, nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ nɑ ɩ́ cǝlɩ, nɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ tɑlɑ sɑmɑɑ. 37 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ tɔɣɑɑ nɑ pɑ́ hɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ koti hɔɣɔlɑsɩ nsi sɩ kpisɑɑ tɔ nɑ pǝ su tɔkʋŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 38 Pǝyele mpɑ pɑ tɔɣɑɑ tɔ pɑ wɛ yǝlɑɑ iyisi liɣiti kɛ́, ɑlɑɑ nɑ piyɑ pɑ pɑɑsi. 39 Yesu tɛmɑ sɑmɑɑ ɩnǝɣɩ yɑsʋɣʋ ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ Mɑkɑtɑŋ tɛtʋ tɑɑ.

16

Wɑɑtʋnɑɑ cɛkǝnɑʋ

(Mɑlǝkɩ 8:11-13; Luku 12:54-56)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ pɑ kɔmɑ Yesu kiŋ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Lɑ piti tǝmlɛ nɑtǝlɩ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ nyɑ́ toŋ lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ. Pɑ kuukɑɣɑ Yesu nɔɣɔ kɛ kʋkuu kɛ́. 2 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ilim ɩ́ kɔmɑ tʋɣʋ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ sɛɛwɑ, ɩ́ tɔŋ sɩ: Cele ɩsɔtɑɑ kɑ́ cɛ tǝnɑŋŋ. 3 Nɑ ye tɑnɑŋ tǝhulu kɛ́ pǝ sɛɛwɑ nɑ pǝ́ wɛ tǝsutii, ɩ tɔŋ sɩ: Tɛʋ kɑ́ kɔɔ sɑŋɑ. Mpi tɔ, ɩsɔtɔnʋɣʋ sɛɛwɑ nɑ pǝ́ wɛ sǝkpɛtʋɣʋ. Pǝ lɑpɑ ɩsǝnɑ nɑ ɩ́ nyǝŋ mpi mpi pǝ lɑkɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ tɔ, nɑ ɩɩ nyǝŋ mpi pǝ lɑkɩ kʋyɛɛŋ ɩnɛ ɩ tɑɑ tɔ. 4 Kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑɑ tɛŋ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔ pɑ pɛɛkǝɣɩ sɩ pɑ́ lɑ-wɛɣɛ piti tǝmlɛ. Amɑ pɑ kɑɑ nɑ piti tǝmlɛ nɑtǝlɩ se. Ye pǝ tɑɣɑ Yonɑɑsɩ nyǝntɛ.

Ɩ yɔɣɔtɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ yele-wɛ nɑ ɩ́ tɛɛ.

Fɑlisɑnɑɑ nɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ pɑ kʋkʋsʋm

(Mɑlǝkɩ 8:14-21)

5 Yesu ɩfɑlɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ tɛsɩ lʋm kʋteŋ lɛŋkʋ tɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ sɔɔ potopotonɑɑ kpɑɣɑʋ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ pɑ kʋkʋsʋm.

7 Ɩlɛnɑ Yesu ɩfɑlɑɑ sʋʋ tǝmɑɣɑ tɔm sɩ: Tǝ tɑ kpɑɣɑ potopotonɑɑ tɔɣɔ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ.

8 Yesu nɩɩ nti pɑ tɔŋnɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ mpʋ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɔŋ sɩ ɩ́ fɛɩnɑ potopotonɑɑ tɔ pǝ tɔɔ? Amɑ ɩ́ tɑ tɛ Ɩsɔ nɑ mǝ tɑɑ nɑ pǝ tɔɔ yoo. 9 Hɑlǝnɑ sɑŋɑ ɩ́ tɑ́ cɛkǝnɑ kɛlɛ? Ɩ́ tɑ́ tɔɔsɩ potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ wei mɑ fɑɣɑɑ nɑ ɑpɑlʋnyɔɔŋ iyisi kɑkpɑsɩ tɔɣɔ tɔ ɩ tɔɔ? Nɑ tɔkʋŋ ɩsǝnɑ pǝ kpisɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ tɔ, ɩ́ sɔɔ ɩ́lɛ́ ɩ nyʋɣʋ nɑ? 10 Nɑ ɩ́ tɑ tɔɔsɩ tɔtɔɣɔ potopotonɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei mɑ fɑɣɑɑ nɑ ɑpɑlʋnyɔɔŋ iyisi liɣiti tɔɣɔ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ tɔɔ? Nɑ tɔkʋŋ ɩsǝnɑ pǝ kpisɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ tɔ, ɩ́ sɔɔ ɩ́lɛ́ ɩ nyʋɣʋ nɑ? 11 Ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ɩ́ tɑ cɛkǝnɑ sɩ pǝ tɑɣɑ potopotonɑɑ tɔm kɛ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ? Ɩ́ tɑɑ yele nɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ kʋkʋsʋm sʋʋ-mɛ.

12 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Yesu ɩfɑlɑɑ cɛkǝnɑɑ sɩ pǝ tɑɣɑ kʋkʋsʋm mɑɣɑmɑɣɑ tɔm kɛ Yesu yɔɣɔtɑɣɑ. Amɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ pɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ kɛ ɩ tɔŋ.

Piyɛɛ hʋlʋɣʋ sɩ Yesu kɛ́ Mesii

(Mɑlǝkɩ 8:27-30; Luku 9:18-21)

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu polɑ Sesɑlee Filipʋ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ tiili. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Yǝlɑɑ tɔŋ sɩ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ kɛ́ ɑwe?

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ sɩ: Pɑ tɔŋ sɩ n kɛ́ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ. Lɛlɑɑ sɩ Ilii kɛ́, nɑ lɛlɑɑ sɩ n kɛ́ Selemii yɑɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. 15 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Nɑ mɛ se, mǝ hʋʋkɩ sɩ mɑ kɛ́ ɑwe?

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Simɔŋ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: N kɛ́ Ɩsɔ weesuɣu tʋ Pǝyɑlʋ Mesii.

17 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Yohɑɑnɩ pǝyɑɣɑ Simɔŋ, n nɩɩ leleŋ kɛ́. Mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ yʋlʋ cǝpǝnɑ-ŋ tɑmpɑnɑ ɑnɛ. Amɑ mɑ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔɣɔ. 18 Nɑ mɑ́, mɑ́ heeliɣi-ŋ tǝfoo sɩ nyɑ́ hǝtɛ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ, Pǝlɛ, nɑ pǝlɛ nyɑ́ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ mɑɑ sɩɩ mɑ yǝlɑɑ kpekǝle. Nɑ sǝm kɑɑ pǝsɩ nɑ pǝ lɑ-wɛɣɛ pʋlʋ cǝcǝkɑ. 19 Mɑɑ cɛlɛ-ŋ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ sɑɑfʋnɑɑ. Nɑ mpi n kɑɑ hɑ mpɑɑʋ kɛ ɑtɛ cǝnɛ tɔ, pǝ kɑɑ nɑ mpɑɑʋ kɛ ɩsɔtɑɑ. Nɑ mpi n kɑ́ hɑ mpɑɑʋ kɛ ɑtɛ cǝnɛ tɔ, pɩɩ hiki mpɑɑʋ kɛ ɩsɔtɑɑ.

20 Ɩlɛnɑ Yesu kpɑɑlɩ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑɑ heeli nɔɣɔlʋ sɩ mɑ kɛ́ Mesii.

Yesu sǝm nɑ ɩ fem pǝ tɔm

(Mɑlǝkɩ 8:31–9:1; Luku 9:22-27)

21 Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ Yesu sʋʋ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ heeluɣu tǝfoo sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ polo Yosɑlɛm nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ́ tʋ-m kʋnyɔŋ kɛ tǝnɑɣɑ sɔsɔm. Pɑɑ kʋ-m, nɑ mɑɑ fe pǝ kʋyɛɛŋ tooso wule.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ yɑɑ Yesu nɑ ɩ́ lɩɩnɑ kpeeŋɑ nɑ ɩ́ tǝkɩ-ɩ-tɩ, sɩ: Aɑɩ Tɑcɑɑ, Ɩsɔ ɩ́ tɑɑ yele nɑ tǝlɛ tǝ́ kɔɔ.

23 Tǝnɑɣɑ Yesu pǝsɑɑ tǝkpɛʋ nɑ ɩ́ tɔ Piyɛɛ sɩ: Sɑtɑnɩ tɛɛ mɑ tɔɔ. Ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́ n cɑɑ n tusi-m. Nyɑ́ hʋwɛɛ tɑ kɛ Ɩsɔ nyǝnɑ, yǝlɑɑ nyǝnɑ kɛ́.

24 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ Yesu pǝsǝnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɔɔ sɩ: Ye wei ɩ cɑɑ sɩ ɩ́ tǝŋɩ-m pʋntʋ ɩ́ lɑ ɩ tǝɣɩ ɑwusɑ nɑ ɩ́ sǝɣǝlɩ ɩ sǝm tesikɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣǝnɑ-m. 25 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye wei ɩ́ pɛɛkǝɣɩ ɩ weesuɣu tǝcututu ɩ tɛŋnɑ sǝpʋ. Amɑ wei ɩ́ lɑpɑ ɩ tǝɣɩ ɑwusɑ kɛ mɑ tɔɔ, pʋntʋ kɑ́ hikinɑ weesuɣu. 26 Ye yʋlʋ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ hiki ɑntulinyɑ nyǝm tǝnɑ ɩlɛnɑ ɩnɩ ɩ sɩ, ɩ kɑwɑɑɣɑ ntɛ́ we? Pʋlʋpʋ wɛɛ mpi yʋlʋ kɑ́ kpɑɣɑ nɑ ɩ́ lɑɣɑsǝnɑ ɩ weesuɣu tɔ? 27 Mpi tɔ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑɑ kpɑɣɑ mɑ Cɑɑ teeli nɑ mɑ́ nɑ mɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tǝ kɔɔ nɑ mɑ́ fɛlɩ pɑɑ wei kɛ́ ɩsǝnɑ ɩ kʋlɑpʋtʋ wɛɛ tɔ. 28 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, mpɑ pɑ wɛ cǝnɛ tɔ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ́ nɑ́ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ nɑ mɑ́ kɔŋ ɩsɩɩ wulɑʋ sɔsɔ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ sɩ.

17

Yesu ɩsɛntɑɑ lɑɣɑsʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 9:2-13; Luku 9:28-36)

1 Kʋyɛɛŋ nɑɑtoso tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Yesu kpɑɣɑ Piyɛɛ nɑ Sɑɑkɩ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ neu Yohɑɑnɩ nɑ pɑ́ polo pʋɣʋ kʋkʋlʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɔɔ kɛ́ pɑ tike. 2 Tǝnɑɣɑ ɩ lɑɣɑsɑ pɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ ɩsɛntɑɑ tee kɔkɔ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ tooso ɩnɩ ɩ nɑ Moisi nɑ Ilii, nɑ pɑ́ nɑ Yesu pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ. 4 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ tɔmɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, ɩsɩɩ tǝ wɛʋ cǝnɛ ɩsǝntɔ tɔ pǝ wɛ teu nɑpǝlǝɣɩ te. Ɩlɛ ye n cɑɑkɩ mɑɑ siki cokɑ tooso. Nyɑɣɑ lɛntɛ, Moisi kɛ lɛntɛ, nɑ Ilii kɛ lɛntɛ.

5 Piyɛɛ tɔŋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ ɩlɛ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ kʋhʋlʋmʋɣʋ lɑɩlɑɩ nɔɣɔlʋ ɩ kɔmɑɣɑlɛ nɑ ɩ́ tɑkɩ-wɛ. Nɑ pɑ́ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝɣɩ ŋmʋntʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɛɛ sɩ: Mɑ luɣu tɛɛ Pǝyɑɣɑ ŋkɑ mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmǝnɑ sɔsɔm tɔɣɔlɔ. Ɩ́ nɩɩnɑ-kɛ.

6 Yesu ɩfɑlɑɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛɣɛ sɔsɔm nɑ pɑ́ hoti pɑ nɔɔsɩ tɔɔ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu polɑɑ nɑ ɩ́ tokinɑ-wɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ kʋlɩ, ɩ́ tɑɑ nyɑ́.

8 Tǝnɑɣɑ pɑ kʋsɑ ɩsɛ nɑ pɑ́ nyǝnɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Yesu tike tǝkoŋ.

9 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tiikɑɣɑnɑ pʋɣʋ tɔɔ ɩlɛnɑ Yesu kpɑɑlɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ heeli nɔɣɔlʋɣʋ mpi ɩ́ nɑwɑ mpʋ tɔ. Hɑlǝnɑ kʋyɑŋku Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ sɩ nɑ mɑ́ fe tɔ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ́ tɔŋ sɩ Ilii kɑ́ cɑɑlǝnɑ kɔntɛ?

11 Tǝnɑɣɑ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ pǝ wɛɛ sɩ Ilii kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ pǝ tǝnɑɣɑ teitei nɑ pǝ́cɔ́. 12 Amɑ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ Ilii tɛmɑ kɔntɛ. Amɑ yǝlɑɑ tɑ nyǝmɩ-ɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɑnɑ-ɩ ɩsɩɩ pɑ sɔɔlɑɑ tɔ. Nɑ mpʋ tɔtɔɣɔ pɑɑ lɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ nyɑŋ.

13 Tǝnɑɣɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nyǝmɑ́ kpɑkpɑɑ sɩ Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ tɔm kɛ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ.

Pu nɔɣɔlʋ ɩ ɑlɔɣɑɑ loou

(Mɑlǝkɩ 9:14-29; Luku 9:37-43)

14 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑlɑ timpi sɑmɑɑ kɑ kotɑɑ tɔ, ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ polo ɩ luŋ Yesu tɛɛ, 15 nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyǝnɩ mɑ pǝyɑɣɑ pǝtɔɔtǝlɛ. Timle wɛnnɑ-kɛ. Tɔm pɑɣɑlɛ pǝ pɛtǝɣɩ-kɛɣɛ kɔkɔsɩ tɑɑ nɑ lʋm tɑɑ. 16 Mɑ kɔnɑ-kɛɣɛ nyɑ́ ɩfɑlɑɑ ntɔ, nɑ pɑ́ kpisi kɑ wɑɑsʋɣʋ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩɩ tɛŋ Ɩsɔ nɑ mǝ tɑɑ, pǝ́cɔ́ ɩ́ kɛ́ kʋtɑkɛɛsǝŋ kɛ́. Wɛɛ ɩsǝnɑɣɑ mɑ́ nɑ-mɛ tɩɩ cɑɣɑ nɑ mɑ́ tɔkɩ mǝ kʋnyɔŋ? Ɩ́ kɔnɑ-m pǝyɑɣɑ ŋkɛɣɛ cǝnɛ.

18 Ɩlɛnɑ Yesu kɑlǝnɑ ɩlɔɣɔʋ wei ɩ kɑ wɛ pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ wɑɑlɩ tɔ nɑ toŋ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-ɩ. Ɩlɛnɑ pǝyɑɣɑ hiki ɑlɑɑfǝyɑ kɛ kpɑkpɑɑ kɛ tǝnɛ ɩnɩ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ pɔɔsɑ-ɩ pɑ tike sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ tǝ tɑ pǝsɩ nɑ tǝ loo ɩlɔɣɔʋ ɩnɩ?

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑ tɛ́ Ɩsɔ nɑ mǝ tɑɑ nɑ pǝ tɔɔ tɔɣɔ. Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ. Ye mǝ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ kɑ tɩɩ tɑlɑ ɩsɩɩ sɔɔɣɑ pile kɛ yɑsǝlɑɣɑ, ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔ pulɑɣɑ kɑnɛ sɩ kɑ́ kpɛsɩ nɑ kɑ́ lɑɣɑsɩ, kɑɑ kpɛsɩ kɛ́. Pʋlʋ kɑɑ wɛɛ mpi ɩ́ kɑ́ kpisi tɔ. [ 21 Ɩlɔɣɔʋ ɩsɩɩ mpʋ, ye pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ nɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ, nɑ nɔhɔkʋtʋ nɑ nɔhɔkʋtʋ, pʋlʋ ɩɩ tɔɣɔnǝɣɩ-ɩ.]

Yesu sǝm nɑ ɩ fem pǝ tɔm tɔtɔ

(Mɑlǝkɩ 9:30-32; Luku 9:43-45)

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ pǝ pɑmnɑ Yesu ɩfɑlɑɑ kotɑ tǝntǝmlɛ kɛ Kɑlilee tɛtʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ Yesu heelɑ-wɛ sɩ: Pɑɑ tʋ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑɣɑ yǝlɑɑ niŋ tɑɑ, 23 nɑ pɛlɛ pɑ́ kʋ-m. Amɑ wɛɛ tooso wule mɑɑ fe.

Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔm tǝnɛ tǝ wɑkǝlɑ ɩ ɩfɑlɑɑ lɑŋɑ kɛ sɔsɔm.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ lɑmpuu fɛlʋɣʋ

24 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑlɑ Kɑpǝnɑhum, ɩlɛnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ lɑmpuu mʋlɑɑ polo pɑ pɔɔsɩ Piyɛɛ sɩ: Mǝ Cɑɑ nɑɑ fɛlǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ lɑmpuu yɛɛ? 25 Ɩlɛnɑ Piyɛɛ sɩ: Ɩ fɛlǝɣɩ.

Sɑɑ wei Piyɛɛ sʋʋkɑɣɑ tǝyɑɣɑ ɩlɛnɑ Yesu cɑɑlɩ-ɩ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Simɔŋ, n hʋʋ suwe? Le nyǝ́mɑ fɛlǝɣǝnɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ ɑwulɑɑ kɛ lɑmpuunɑɑ nɑ pɑtɑntǝnɑɑ ye? Tɛtʋ piyɑ yɑɑ mʋʋlɑɑ? 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ cɔwɑ sɩ: Mʋʋlɑɑ fɛlǝɣǝnɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ te, pǝ fɛɩ sɩ tɛtʋ piyɑ ɩ́ fɛlɩ lɑmpuu se. 27 Pɑɑ nɑ mpʋ tɩɩ cɑɑ sɩ pǝ lɑ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɑɑ kɛ́ pʋlʋ, ɩlɛ polo pɔɣɔ tɑɑ nɑ ń tʋ kulɑɣɑ. Kɑncɑɑlɑɣɑ tinte nte n kɑ́ kpɑ tɔ, wiili tǝ nɔɣɔ tɑɑ, n kɑ́ mɑɣɑnɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ. Lǝsɩ-kʋ nɑ ń kɔɔ nɑ ń fɛlɩ mɑ nɑ-ŋ tɑ́ lɑmpuu.

18

Sɔsɔɔntʋ tɔɔ hɔm

(Mɑlǝkɩ 9:33-37; Luku 9:46-48)

1 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Yesu ɩfɑlɑɑ polɑ ɩ kiŋ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Aweɣelɛ sɔsɔ kɛ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ?

2 Tǝnɑɣɑ Yesu yɑɑ peiyɑ nɑ ɩ́ sɩɩ-kɛɣɛ pɑ ɩsɛntɑɑ, 3 nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, ye ɩ́ tɑ́ lɑɣɑsɩ nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩsɩɩ peisi, ɩ́ kɑɑ sʋʋ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ. 4 Wei ɩ pɑsǝɣɩ ɩ tɩ nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩsɩɩ peiyɑ kɑnɛ tɔ, ɩnǝɣǝlɛ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ sɔsɔ. 5 Nɑ wei ɩ kɑ́ mʋ peiyɑ ɩsɩɩ kɑnɛɣɛ mɑ nyʋɣʋ tɔɔ tɔ, mɑɣɑ pʋntʋ mʋwɑ.

Lɛlɑɑ tusuɣu kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ

(Mɑlǝkɩ 9:42-48; Luku 17:1-2)

6 Ye wei ɩ́ lɑpɑ nɑ piyɑ nsi sɩ mʋ mɑ tɔm kɛ ɩsǝntɔ tɔ sɩ tɑɑ nɑkǝlɩ pǝntɩ, pǝ nǝɣǝsǝnɑ pɑ́ tʋ pʋntʋ luɣu tɛɛ kɛ́ nɑmlɛ sɔsɔɔlɛ nɑ pɑ́ tʋsɩ-ɩ teŋku tɑɑ. 7 Amɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. Mpi tɔ, mpi pɩɩ lɑ nɑ yǝlɑɑ hoti ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ tɔ pǝ wɛɛ kɛ́. Mpi pɩɩ tusi yǝlɑɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ tɔ pǝ kɑɑ lɑŋ. Amɑ wei ɩ́ lɑpɑ nɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ lɑ ɩsɑɣɑtʋ, pʋntʋ kɑ́ nɑ́.

8 Ye nyɑ́ niŋ yɑɑ nyɑ́ nɔɔhǝlɛ tusiɣinɑ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɑɑ, sɛtɩ-tɛ nɑ ń lɔ pooluŋ. Sɑnɑ kɛlɛ sɩ ń sʋʋ weesuɣu kʋpɑŋkʋ tɑɑ nɑ niŋ kʋlʋmǝŋ yɑɑ nɔɔhǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ, nɑ mpi n kɑ́ wɛɛnɑ nyɑ́ niŋ nɑɑlɛ yɑɑ nɔɔhɛɛ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ pɛtɩ-ŋ kɔkɔ tɑm nyǝŋkɑ tɑɑ tɔ. 9 Ye nyɑ́ ɩsǝlɛ tusiɣinɑ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɑɑ, hɔɣɔsɩ-tɛ nɑ ń lɔ pooluŋ. Sɑnɑ ń hiki weesuɣu kʋpɑŋkʋ nɑ ɩsǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ, nɑ mpi n kɑ́ wɛɛnɑ ɩsɛ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ pɛtɩ-ŋ kɔkɔ ŋkɑ kɑ wɛ tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ tɔ.

Heu kʋlepu tɔm

(Luku 15:3-7)

10 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ piyɑ sǝnɛ sɩ tɑɑ nɑkǝlǝɣɩ nyǝnʋɣʋ kɛ yem. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ tɑmpɑnɑ tɔɔ sɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ sǝŋɑ tɑm kɛ́ mɑ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́. [ 11 Mpi pǝ lepɑ tɔ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔɔ kɛ́ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ kɔmɑ.]

12 Awe wɛnɑ heeŋ nɩɩnʋwɑ (100) nɑ ɩ tɑɑ kʋlʋm le, nɑ ɩ́ kɑɑ yele pɔɣɔlɑɣɑfɛi nɩɩnʋwɑ ɩnɛɣɛ pulɑɣɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tɛɛ nɑ ɩ́ sʋʋ kʋlepu ɩnɛɣɛ pɛɛkʋɣʋ? 13 Ye ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ hii-ɩ, pɔpɔtʋ fɛɩ, ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmǝɣǝnɑ-ɩ kɛ́ nɑ pǝ́ kǝlɩ pɔɣɔlɑɣɑfɛi nɩɩnʋwɑ wei ɩ tɑ le tɔ. 14 Mpʋ tɔtɔɣɔ mǝ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩɩ cɑɑ sɩ piyɑ sǝnɛ sɩ tɑɑ nɑkǝlɩ ɩ́ le.

Tɔɣɔntǝlɛ pǝntǝnɑʋ tɔm

15 Ye nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ pǝntǝnɑ-ŋ, polo nɑ ń yɑɑ-ɩ mǝ nɑɑlɛ nɑ ń hʋlɩ-ɩ timpi ɩ pǝntǝnɑ-ŋ tɔ. Ye ɩ nɩɩnɑ-ŋ, pǝ lɑpɑ n wɑɑsɑ-ɩ kɛlɛ. 16 Amɑ ye ɩ kisɑɑ, n yɑɑ nɔɣɔlʋ yɑɑ nɑpǝlǝɣɩ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ nɑ-ɩ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ lɑ́ ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑʋ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ sɩ: Pɑɑ tɔm nti tɩɩ wɛɛnɑ seliyɑ nyǝ́mɑ kɛ nɑɑlɛ yɑɑ tooso. 17 Ye sɑɑ ɩnɩ ɩ tɑsɑ kisuɣu, ɩlɛ n heeli Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle. Nɑ ɩ́ kisɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle kɛ nɩɩnɑʋ tɔtɔ, ɩlɛ n nyǝnɩ-ɩ ɩsɩɩ mɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ yɑɑ ɩsɩɩ lɑmpuu mʋlʋ.

Yǝlɑɑ ɩ́ wɛ timpiɣi nɑɑlɛ mɑɑ wɛɛ pɑ hɛkʋ

18 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ kɑɑ hɑ mpɑɑ kɛ ɑtɛ cǝnɛ tɔ, pǝ kɑɑ nɑ mpɑɑ kɛ ɩsɔtɑɑ. Nɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ kɑ́ hɑ mpɑɑʋ kɛ ɑtɛ cǝnɛ tɔ, pɩɩ nɑ́ mpɑɑʋ kɛ ɩsɔtɑɑ.

19 Mɑ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ heeluɣu sɩ: Ye mǝ tɑɑ nɑɑlɛ lɑpɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ nɑ pɑ́ sǝlǝmɩ pʋlʋ, mɑ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ kɑ́ hɑ-wɛɣɛ-wɩ. 20 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yǝlɑɑ nɑɑlɛ yɑɑ tooso ɩ́ kotɑ timpiɣi mɑ pʋlʋ lɑpʋ tɔɔ, mɑ wɛ pɑ hɛkʋ kɛ́.

Tǝmlɛ tʋ wei ɩ fɛɩ ɩ tɔɣɔntǝlɛ pǝtɔɔtǝlɛ tɔ

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ polɑ Yesu kiŋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, ye mɑ tɔɣɔntǝlɛ pǝntǝɣǝnɑ-m tɑm nɑ mɑ́ sumɑ, tɔm ɩsǝnɑɣɑ pǝ́ tɑlɑɑ mɑ kɑɑ su? Tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ? 22 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Mɑ heeliɣi-ŋ sɩ pǝ tɑɣɑ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ se. Amɑ tɔm nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ́. 23 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ wulɑʋ sɔsɔ nɔɣɔlʋ wei ɩ cɑɑkɑɣɑ sɩ ɩ́ mʋ ɩ kǝmɑ kɛ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kiŋ tɔ. 24 Ɩ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ ɩ kǝmɑ kɛ mɑpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ kɔnɑ-ɩ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩlɛ ɩ wɛnɑ-ɩ kǝmlɛ kɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ iyisi iyisi. 25 Ɩ tɑ nyɩ ɩsǝnɑ ɩ kɑ́ lɑ nɑ ɩ́ hiki liɣitee ɑnɩ nɑ ɩ́ fɛlɩ tɔ. Ɩlɛnɑ wulɑʋ tɔ sɩ: Ɩ́ kpɑ kǝmlɛ tʋ ɩnɩ nɑ ɩ ɑlʋ nɑ ɩ piyɑ nɑ ɩ wontu tǝnɑ nɑ ɩ́ pɛɛtɩ, nɑ mɑ́ hiki mɑ liɣitee. 26 Tǝnɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ hotɑ wulɑʋ tɛɛ nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ sɩ: Hɑɩ, tɑcɑɑ, lɑ-m suulu, ye mɑ hikɑɑ mɑɑ fɛlɩ-ŋ pǝ tǝnɑ tǝcɩʋcɩʋ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ ɩnɩ ɩ nyǝnɑ tǝmlɛ tʋ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ ɩ́ cɛpɩ-ɩ, nɑ ɩ́ yele-ɩ nɑ ɩ́ tɛɛ.

28 Tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ tɛɛ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sulinɑ ɩ tǝmlɛ tɑɑ tɑɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ wɛnɑ ɩnǝɣɩ kǝmlɛ kɛ liɣitee nyǝɣǝtʋ ŋmʋnʋɣʋ. Tǝnɑɣɑ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ́ lǝlɑ ɩ tɑɑpɑlʋ luɣu tɛɛ tǝkem, sɩ ɩ́ fɛlɩ-ɩ ɩ kǝmlɛ kɛ ɩ́ fɛlɩ-ɩ. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ hotɑ ɩnɩ ɩ tɛɛ nɑ ɩ wiinɑ-ɩ sɩ: Hɑɩ, lɑ-m suulu, ye mɑ hikɑɑ mɑɑ fɛlɩ-ŋ. 30 Amɑ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ kisɑɑ nɑ ɩ́ kpɑ ɩ tɑɑpɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ ponɑ nɑ ɩ́ tǝkɩ sɑlǝkɑ tɑɑ, sɩ ɩ́ fɛlɩ ɩnǝɣɩ ɩ kǝmlɛ. 31 Wulɑʋ sɔsɔ ɩnɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ lɑŋɑ wɑkǝlɩ sɔsɔm, hɑlǝnɑ pɑ́ polo pɑ́ heeli-tǝɣɩ pɑ cɑɑ. 32 Tǝnɑɣɑ pɑ cɑɑ ɩnɩ ɩ yɑɑ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tǝmlɛ tʋ ɩsɑɣɑʋ nyɑ́, nyɑ́ wiinɑ-m nɑ mɑ́ cɛ-ŋ tǝkpɑtɑkpɑtɑ. 33 Pǝ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ nyɑ́ tɔtɔ nyɑɑ nyǝnɩ nyɑ́ tɑɑpɑlʋ pǝtɔɔtǝlɛ ɩsɩɩ mɑ́ nyǝnʋɣʋ nyɑ́ nyǝntɛ tɔ. 34 Tǝnɑɣɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ pɑ cɑɑ ɩnǝɣɩ sɔsɔm nɑ ɩ́ kpɑ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ nɑɑsǝlɑɑ niŋ tɑɑ sɩ ɩ́ fɛlɩ ɩ kǝmlɛ tǝnɑ tǝcɩʋcɩʋ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ lɩɩ.

35 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ kɑ́ lɑ-mɛ. Ye ɩɩ hʋlǝɣɩ mǝ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ kɛ suulu nɑ lotu kʋlʋmtʋ.

19

Apɑlʋ nɑ ɑlʋ pɑ yɑʋ tɔm

(Mɑlǝkɩ 10:1-12)

1 Wɑɑtʋ wei Yesu tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɛɣɛsʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ Kɑlilee tɛtʋ nɑ ɩ́ tɛɛ Yutɑ tɛtʋ nti tǝ wɛ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ tɔ tǝ tɑɑ. 2 Tǝnɑɣɑ sɑmɑɑ kɛ sɔsɔm tǝŋɑ-ɩ nɑ ɩ́ wɑɑ pɑ kʋtɔmǝŋ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ nɑpǝlɩ pɑ polɑɑ sɩ pɑ kuuki Yesu nɔɣɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑ́ mpɑɑʋ tɑɑ yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ ɩ ɑlʋ kɛ nɑtǝlɩ tǝ tɔɔ?

4 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑ kɑlɑ nti pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ? Pɑ ŋmɑɑwɑɣɑ sɩ: Hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ, ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ lɑtʋ lɑpɑ-wɛɣɛ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ kɛ́. 5 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mpʋ pǝ tɔɔ kɛ́ ɑpɑlʋ kɑ́ yele ɩ cɑɑ nɑ ɩ too nɑ ɩ́ nɑ ɩ ɑlʋ pɑ́ cɑɣɑ nɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ́ pǝsɩ yʋlʋ kʋlʋm. 6 Sɑɑ ɩnɩ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ pɑ tɑ kɛ yǝlɑɑ nɑɑlɛ tɔtɔ. Amɑ pɑ pǝsɑ yʋlʋ kʋlʋm kɛ́ tǝkoŋ. Ye mpʋ ɩlɛ, yʋlʋ ɩ́ tɑɑ yɑsɩ mpi Ɩsɔ kpɛntɑɑ tɔ.

7 Ḿpɣʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ Moisi nɑɑ hɑ mpɑɑ sɩ ɑpɑlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑ ɩ ɑlʋ kɛ kisuɣu tɑkǝlɑɣɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-ɩ?

8 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mǝ lɑŋkpɩɩsǝŋ tɔɔ kɛ́ Moisi kɑ hɑ-mɛɣɛ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ tɔɣɔnɩ mǝ ɑlɑɑ. Amɑ hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ pǝ tɑɑ wɛɛ mpʋ. 9 Mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo sɩ, ye yʋlʋ tɔɣɔnɑ ɩ ɑlʋ nɑ pǝ́ tɑ́ kɛ́ sɩ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔ pǝ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ tɛɛ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑlʋ lɛlʋ, pʋntʋ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ́.

10 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ tɔmɑ sɩ: Ye ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ pɑ hɛkʋ, ɩlɛ pǝ kǝlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ cɑɣɑ ɩtɑntɛ ɩlɛ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Yǝlɑɑ tǝnɑ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ mʋ sɛɣɛsʋɣʋ kʋnɛ. Amɑ mpɑ Ɩsɔ nɑ́ hɑ pǝ tomɑ tɔ pɛlɛ pɑ pǝsǝɣɩ. 12 Mpi pǝ kɑɣɑtǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ ɑlɑɑ kpɑɣɑʋ tɔ pǝ wɛ ŋkɑŋkɑ kɛ́. Lɛlɑɑ kiŋ ɩlɛ, pɑ lʋlǝɣɩ-wɛɣɛ mpʋ nɑ pɑ́ fɛɩnɑ pɑ tɩ. Lɛlɑɑ ɩlɛ, yǝlɑɑ lɑpǝnɑ-wɛɣɛ kɑtɑɑsɩ. Pǝ kɑɑsɩ lɛlɑɑ nɑ́ kisɑ ɑlɑɑ kpɑɣɑʋ kɛ kʋkisu kɛ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɔɔ. Ye wei ɩ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ mʋ sɛɣɛsʋɣʋ kʋnɛ, ɩ́ mʋ-kʋ.

Piyɑ sǝkpesi kʋpɑntʋ kooluɣu tɔm

(Mɑlǝkɩ 10:13-16; Luku 18:15-17)

13 Yǝlɑɑ pukɑɣɑnɑ piyɑ kɛ́ sɩ Yesu ɩ́ tǝnɩ sɩ tɔɔ kɛ́ niŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmǝnɑ-sǝɣɩ Ɩsɔ. Tǝnɑɣɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɑlǝnɑ sɩ kɔntɑɑ. 14 Ɩlɛnɑ Yesu tɔ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ yele nɑ piyɑ kɔɔ mɑ kiŋ, ɩ́ tɑɑ kɑɣɑtɩ-sɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpɑ pɑ wɛ ɩsɩɩ piyɑ tɔ mpɛ pɑ tǝnnɑ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tǝnɑ niŋ kɛ sɩ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɛɛ.

Yʋlʋ toŋ tʋ tɔm

(Mɑlǝkɩ 10:17-31; Luku 18:18-30)

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ polɑ Yesu kiŋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, kʋpɑntʋ ntiɣi pǝ wɛɛ sɩ mɑɑ lɑ nɑ mɑ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ?

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n pɔɔsǝɣɩ-m kʋpɑntʋ tɔɔ? Yʋlʋ kʋlʋm tǝkoŋ kɛnɑ kʋpɑŋ. Ye n cɑɑ sɩ ń hiki weesuɣu, tǝŋ mpi pɑ kɛɛsɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ tɔ. 18 Tǝnɑɣɑlɛ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ pɔɔsɑ Yesu sɩ: Kɑsɩ ntiɣi pɑ kɛɛsɑɑ ye?

Ɩlɛnɑ Yesu cɔ ɑpɑlʋ ɩnɩ sɩ: Tɑɑ kʋ yʋlʋ, tɑɑ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ, tɑɑ ŋmɩɩlɩ, tɑɑ suu lɛlʋ kɛ tɔm. 19 Se nyɑ́ cɑɑ nɑ nyɑ́ too. Sɔɔlɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩsɩɩ nyɑ́ tɩ.

20 Tǝnɑɣɑ ɩfepu ɩnɩ ɩ tɔmɑ sɩ: Mɑ tɔkɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ tǝnɑɣɑ. Ɩlɛ pepeɣe pǝ kɑɑsɑ mɑ́ lɑ tɔtɔ? 21 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Ye n cɑɑ n te tǝkpɑtɑɑ, polo nɑ ń pɛɛtɩ pǝ tǝnɑ mpi n wɛnɑ tɔ nɑ ń tɑlɑ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ pǝ liɣitee, nɑ cele ń sʋʋ toŋ kɛ ɩsɔtɑɑ. Ń tɛmɑ mpʋ pǝ lɑpʋ ɩlɛ n kɔɔ nɑ ń tǝŋɩ-m.

22 Amɑ ɩfepu ɩnɩ ɩ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ tǝtɔɣɔtɔɣɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ kɑ wɛnɑ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ.

23 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsɩɣɩ, liɣitee tʋ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ sʋʋʋ wɛ kɑtɛ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ. 24 Mɑ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ heeluɣu sɩ: Ɩsǝnɑ mpi pǝ wɛ yooyoo kɛ́ kɑtɛ sɩ ɩ́ sʋʋnɑ pǝnyɑlɑɣɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ nɑ ɩ́ lɩɩ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ wɛ liɣitee tʋ kɛ kɑtɛ sɩ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ, hɑlɩ pǝ tɩɩ tɛɛ mpʋ.

25 Ɩ ɩfɑlɑɑ nɩɩ tɔm ntɩ ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ piti nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩlɛ ɑwe kɑ tʋlǝnɑ ntɛɣɛ-tɩ ɩlɛ?

26 Tǝnɑɣɑ Yesu nyǝnɑ-wɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Yǝlɑɑ kiŋ kɛ pǝ fɛɩ pǝsʋɣʋ. Amɑ Ɩsɔ ɩ́lɛ́, pǝ tǝnɑ tǝlɛʋ kɛ́.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Pepeɣe tɑɑ hiki ɩlɛ?

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, wɑɑtʋ wei Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ mɑɑ cɑɣɑ mɑ teeli kumte tɔɔ kɛ́ ɑlǝsɑnnɑ tɑɑ tɔ, mɛ mpɑ ɩ́ tǝŋɑ-m mǝ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɔ, ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ mǝ kumlee tɔɔ tɔtɔ, nɑ ɩ́ hʋʋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ tɔm. 29 Nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ yele pɑ tɛɛsɩ, yɑɑ pɑ tɑɑlʋnɑɑ, nɑ pɑ kɔɣɔnɑɑ, nɑ pɑ newɑɑ, yɑɑ pɑ cɑɑnɑɑ, yɑɑ pɑ toonɑɑ, yɑɑ pɑ piyɑ, yɑɑ pɑ tɑwɑ kɛ mɑ tɔɔ tɔ, pɑɑ hiki mpi mpi pɑ yelɑ mpʋ tɔ pǝ tɔm nɩɩnʋwɑ (100). Pǝyele pɑɑ hiki pɑ pɑɑ nyǝm kɛ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɑɑ. 30 Mpɑ pɑ wɛ lɔlɔ kɛ́ kɑɣɑnɑ tɔ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ mǝlɩ wɑɑlɩ. Nɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ́ɑ́ mǝlɩ lɔlɔ.

20

Apɑɑ nyǝ́mɑ tɔm

1 Ɩɩ nɑɑ ɩsǝnɑ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ nǝɣǝsǝnɑɑ tɔɣɔlɔ. Sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ kʋlǝnɑ tɑnɑŋ ɑhulɑ tɛɛ tǝpɑm sɩ ɩ cɑɑ ɑpɑɑ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ tʋ ɩ lɛsɛŋ tɑɑlɛ tɑɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tisɑɑ sɩ: Ilim ɩ́ tɛmɑ mɑɑ fɛlɩ-mɛɣɛ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ tɛɛ nɑ ɩ́ luŋ mɑ tɑɑlɛ tɑɑ. 3 Ilim kɔmɑ nɑ pǝ́ kpɑ pǝcɔ ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsɑ lɩɩʋ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ nɑpǝlɩ, pɛlɛ pɑ cɑɣɑ yem kɛ́ nɔnɔɣɔ tɛɛ. 4 Tǝnɑɣɑ ɩ heelɑ pɛlɛ sɩ: Ɩ́ tɛɛ mɑ lɛsɛŋ tɑɑ, mɑɑ fɛlɩ-mɛɣɛ ɩsǝnɑ pǝ nǝɣǝsǝnɑɑ tɔ. 5 Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ tɛɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɔ ɩnɩ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɑsɑ lɩɩʋ kɛ ilim sikuɣu nɑ ɩ́ hiki nɑpǝlǝɣɩ mpʋ tɔtɔ. Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ ilim hʋʋʋ ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsɑ lɛlɑɑ kɛ hikuɣu nɑ ɩ́ ponɑ ɩ tɑɑlɛ tɑɑ tɔtɔ. 6 Pǝ kɔmɑ tɑɑnɑɣɑ ilim ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ nɑpǝlɩ, pɛlɛ pɑ cɑɣɑ nɔnɔɣɔ tɛɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ cɑɣɑ yem kɛ mpʋ? 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ cɔ-ɩ sɩ: Tǝ tɑ hiki wei ɩ kɑ́ kpɑɣɑ-tʋɣʋ tǝmlɛ tɔɣɔ. Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ sɩ: Ye mpʋ, ɩ́ polo mɑ lɛsɛŋ tɑɑlɛ tɑɑ yɑɑ.

8 Ilim kɔmɑ nɑ pǝ́ tɛ ɩlɛnɑ sɔsɔ ɩnɩ ɩ́ yɑɑ ɩ tǝmlɛ tɔɔ nyǝnllʋ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɔʋ, yɑɑ ɑpɑɑ nyǝ́mɑ mpɛ nɑ ń fɛlɩ-wɛɣɛ pɑ liɣitee. Cɑɑlǝnɑ mpɑ pɑ tǝkǝnɑ kpɑɣɑʋ tɔ nɑ ń tɛɛsǝnɑ mpɑ pɑ cɑɑlɑ kpɑɣɑʋ tɔ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ mpɑ ɩ kɑ hikɑ tɑɑnɑɣɑ ilim tɔ pɛlɛ pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ hiki liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nyǝɣǝlʋɣʋ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ mpɑ pɑ cɑɑlɑ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ sʋʋʋ tɔ pɑ hʋʋwɑ sɩ mpɛ pɑ nyǝnɑ kɑ́ kǝlɩ pɑnɛ pɑ nyǝnɑ. Amɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nyǝɣǝlʋɣʋ kɛ́ pɑ cɛlɑ-wɛ. 11 Sɔsɔ ɩnɩ ɩ fɛlʋɣʋ-wɛɣɛ mpʋ tɔ pǝ tɑ mɑɣɑ-wɛ. 12 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Mpɑ pɑ kɔmɑ nɔɔnɔɔ tɔ kɑlifu kʋlʋm kɛ pɛlɛ pɑ lɑpɑ tǝmlɛ, ɩlɛnɑ ń mǝlɩ nɑ ń kpɛntɩ-tʋɣʋ kʋfɛlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ nɑ? Pǝyele tɑ́ kɑnɑ nɑ ilim nyɑɣɑ-tʋɣʋ hɑtoo tɑnɑŋ tɛɛ. 13 Tǝnɑɣɑ sɔsɔ ɩnɩ ɩ cɔ pɑ tɑɑ lɛlʋ sɩ: Mɑ tɑɑpɑlʋ, mɑ tɑ muɣuli-ŋ se. Mɑ nɑ-ŋ tɩɩ sɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ń lɑpɑ ilim nɑ pǝ tɛm mɑɑ fɛlɩ-ŋ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ, yɑɑ pǝ tɑɣɑ mpʋ? 14 Mʋ nyɑ́ liɣitee nɑ ń tɛɛ ń fɛɛ-m. Mɑ́ nɔkǝnɑ sɩ mɑ́ cɛlɑ wei pǝ tǝkǝnɑɑ tɔtɔɣɔ teitei ɩsɩɩ mɑ cɛlɑ nyɑ́ tɔ. 15 Mɑ fɛɩnɑ mpɑɑʋ sɩ mɑ́ lɑnɑ mɑ liɣitee kɛ ɩsǝnɑ mɑ sɔɔlɑɑ tɔ? Mɑ lɑpɑ kʋpɑntʋ tɔɣɔ pǝ wɩɩkɩ-ŋ yɑɑ? 16 Tǝnɑɣɑ Yesu tɑsɑɑ sɩ: Wɑɑlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ mǝlɩ lɔlɔ, nɑ lɔlɔ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ mǝlɩ wɑɑlɩ.

Yesu sǝm nɑ ɩ fem pǝ tɔm tɔtɔ

(Mɑlǝkɩ 10:32-34; Luku 18:31-34)

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pukɑɣɑ Yosɑlɛm, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ kpeeŋɑ kɛ wɑɑtʋ wei pɑ wɛ mpɑɑʋ tɑɑ tɔ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: 18 Tɔʋ, tǝ kpɑɑ Yosɑlɛm ɩsǝntɔ tɔ, pɑɑ kpɑɣɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ nɑ pɑ́ tʋ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ niŋ tɑɑ. Pɑɑ tɔ sɩ pɑ́ kʋ-m. 19 Pɑɑ tʋ-m mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ pɑɑnɑ-m nɑ pɑ́ cɑsɑ-m ɑkpɑtɛɛ nɑ pɑ́ kɑ-m sǝm tesikɑ tɔɔ. Nɑ kʋyɛɛŋ tooso wule mɑɑ fe.

Sɑɑkɩ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ sǝlǝmɑ mpi tɔ

(Mɑlǝkɩ 10:35-45)

20 Tǝnɑɣɑ Sepetee pǝyɑlɑɑ nɑ pɑ too pɑ polɑ Yesu kiŋ, ɩlɛnɑ pɑ too luŋ Yesu tɛɛ nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ sɩ: Lɑ-m kʋpɑntʋ nɑtǝlɩ. 21 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepeɣe n cɑɑ mɑ́ lɑ-ŋ?

Ɩlɛnɑ ɑlʋ cɔ-ɩ sɩ: Mɑ cɑɑ sɩ ń tɔ sɩ mɑ pǝyɑlɑɑ pɑnɛ pɑ nɑɑlɛ pɑɑ cɑɣɑ nyɑ́ kiŋ kɛ wɑɑtʋ wei n kɑ́ tɔɣɔ nyɑ́ Kɑwulɑɣɑ tɔ. Lɛlʋ kɛ nyɑ́ ntɔɣɔŋ tɔɔ, lɛlʋ kɛ nyɑ́ mpǝtǝŋ tɔɔ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑ́ nyɩ mpi ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ tɔ yɛɛ? Ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ wɑhɑlɑ sɔsɔ wei mɑɑ tɔɣɔ tɔ? Tǝnɑɣɑ pɑ tɔmɑ sɩ: Tɩɩ pǝsɩ. 23 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ wɑhɑlɑ sɔsɔ wei mɑɑ tɔɣɔ tɔ. Amɑ pǝ tɑɣɑ mɑ́ lǝsǝɣǝnɑ mpɑ pɑɑ cɑɣɑ mɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ, nɑ mpɑ pɑɑ cɑɣɑ mɑ mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ. Mpɑ pɑ tɔɔ mɑ Cɑɑ tɑɣɑnɑ lonɑ ɑnɩ tɔ pɛlɛ pɑ kɛnɑ ɑ nyǝ́mɑ.

24 Yesu ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ wei pǝ kɑɑsɑɑ tɔ pɛlɛ pɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ tɑɑ wɩɩnɑ Sepetee pǝyɑlɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ. 25 Tǝnɑɣɑ Yesu yɑɑ pɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ mpɑ pɑ kɛ́ yǝlɑɑ ɑwulɑɑ tɔ, pɛlɛ pɑ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ lɛlɑɑ tɔɔ. Nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ kɛ́ kʋfeelɑɑ tɔ, pɛlɛ pɑ ŋmɑkǝlǝɣɩ sǝkpemɑ. 26 Amɑ pǝ fɛɩ sɩ pɩɩ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ kiŋ. Nti tɔɣɔlɛ sɩ, ye mǝ tɑɑ wei ɩ́ cɑɑ ɩ lɑ sɔsɔ kɛ mǝ hɛkʋ, pʋntʋ ɩ́ pǝsɩ mǝ pǝyɑlʋ. 27 Nɑ ye mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ cɑɑ ɩ lɑ mǝ nɔɣɔ tʋ, pʋntʋ ɩ́ pǝsɩ mǝ yom. 28 Mpʋ tɔtɔɣɔ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ tɑ kɔɔ sɩ mɑ́ tɔɣɔ cɛcɛɛlɛ. Amɑ mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ́ pǝsɩ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝmlɛ tʋ, nɑ mɑ́ hɑ mɑ weesuɣu nɑ pǝ cɛ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ pɑ yomle tɑɑ.

Yesu kuluɣu kɛ yʋlʋmɑɑ nɑɑlɛ ɩsɛ

(Mɑlǝkɩ 10:46-52; Luku 18:35-43)

29 Wɑɑtʋ wei Yesu lɩɩnɑ Yeliko ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ sɑmɑɑ tuutuumɑ tǝŋɑ ɩ wɑɑlɩ. 30 Pǝ pɑmnɑ yʋlʋmɑɑ nɑɑlɛ kɑ cɑɣɑ mpɑɑʋ nɔɣɔ. Pɑ nɩɩwɑ sɩ Yesu tɛɛnɑ ntɛ́, ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ koou sɩ: Tɑfiiti Pǝyɑlʋ, Tɑcɑɑ, nyǝnɩ tɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ.

31 Tǝnɑɣɑ sɑmɑɑ kɑlǝnɑ-wɛ nɑ pɑ́ heeli-wɛ sɩ pɑ su. Amɑ pɛlɛ pɑ sɔɔsɑ koou kɛ sɔsɔm sɩ: Tɑfiiti Pǝyɑlʋ, Tɑcɑɑ, nyǝnɩ tɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ.

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sǝŋɑɑ nɑ ɩ́ yɑɑ-wɛ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ cɑɑ mɑ lɑ-mɛɣɛ-we?

33 Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ cɔ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, tǝ cɑɑ kɛ́ sɩ ń kuli tɑ́ ɩsɛ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɔm lɑpɑ Yesu kɛ́ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ ɩ́ tɑkɩ pɑ ɩsɛ nɑ pɑ́ sʋʋ nɑʋ kɛ tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ tǝŋ ɩ wɑɑlɩ.

21

Yesu cɑɣɑ kpɑŋɑɣɑ

(Mɑlǝkɩ 11:1-11; Luku 19:28-40; Yohɑɑnɩ 12:12-19)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑlɑ Petɑfɑsɩ kɛ Olifinɑɑ pʋɣʋ tɔɔ. Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ pɑ fɛɩ pooluŋ nɑ Yosɑlɛm. Tǝnɑɣɑ Yesu tilɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑlɛ sɩ: 2 Ɩ́ polo ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ mǝ nɔɣɔ tɔɔ tɔ tǝ tɑɑ. Ye ɩ́ tɑlɑ tǝ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ ɩ́ kɑ́ nɑ́ pɑ tʋ kpɑŋɑɣɑ toto nɔɣɔlʋ nɑ ɩ pile kɛ ɩ kiŋ, ɩ́ hɛtɩ-sɩ nɑ ɩ́ kɔnɑ-m. 3 Ye nɔɣɔlʋ ɩ́ pɔɔsɑ-mɛ sɩ pʋlʋ, ɩ́ cɔ pʋntʋ sɩ Tɑcɑɑ cɑɑkǝnɑ. Ye ɩ́ cɔ mpʋ pɑɑ yele-mɛ nɑ ɩ́ tɛɛnɑ.

4 Pǝ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ lɑ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ sɩ:

5 Ɩ́ heeli Siyɔŋ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ sɩ,

ɩ́ nyǝnɩ, mǝ wulɑʋ kɔŋ mǝ kiŋ,

nɑ ɩ́ cɑɣɑ kpɑŋɑɣɑ toto tɔɔ, nɑ ɩ́ wɛ tǝpɑmm.

Nn nɑ ɩ́ cɑɣɑ kpɑŋɑɣɑ pǝyɑɣɑ tɔɔ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ mpɑ ɩ tilɑɑ tɔ pɑ tɛɛwɑ nɑ pɑ́ lɑ́ ɩsɩɩ ɩ́ kɛɛsɑ-wɛ tɔ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɔnɑ kpɑŋɑɣɑ toto ɩnɩ nɑ ɩ pile, nɑ pɑ́ kpɑɣɑ pɑ wontu nɑ pɑ́ pɔ sɩ tɔɔ, nɑ Yesu kpɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ pǝ tɔɔ. 8 Nɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ sɔsɔm nɑ́ɑ́ pɔ pɑ wontu kɛ mpɑɑʋ tɑɑ. Lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ cɛ ɑkɔɔ nɑ pɑ́ pɔ mpɑɑʋ tɑɑ. 9 Sɑmɑɑ wei ɩ kɑ wɛ Yesu nɔɣɔ tɔɔ nɑ wei ɩ kɑ wɛ Yesu wɑɑlɩ tɔ pɛlɛ pɑ tɔŋnɑ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ sɩ: Pɑɑ wei ɩ́ tʋ Tɑfiiti Pǝyɑlʋ kɛ teeli. Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ wei ɩ kɔŋnɑ Tɑcɑɑ toŋ tɔ ɩ wɑɑlɩ. Pɑɑ wei ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli kɛ ɩsɔtɑɑ.

10 Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ sʋʋ Yosɑlɛm tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ lɑ yuŋ tǝkɛmm, nɑ yǝlɑɑ pɔɔsǝɣɩ sɩ: Aweɣe ye? 11 Ɩlɛnɑ sɑmɑɑ cɔ sɩ: Kɑlilee Nɑsɑlɛtɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Yesu kɛ́.

Yesu kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ

(Mɑlǝkɩ 11:15-19; Luku 19:45-48; Yohɑɑnɩ 2:13-22)

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ pɛɛtɑɣɑɑ nɑ mpɑ pɑ yɑkɑɣɑ tɔ. Nɑ ɩ́ pǝsɩ liɣitee yɔkǝlɑɑ tɑɑpǝlǝnɑɑ kɛ ɑlele nɑ ɑlukukunɑɑ pɛɛtǝlɑɑ kpelɑsɩ tɔtɔ. 13 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ sɩ: Pɑɑ yɑɑ mɑ tǝyɑɣɑ sɩ Ɩsɔ tǝsǝlǝmǝlɛ. Amɑ mǝ pǝsǝnɑ-kɛɣɛ ŋmɩɩlɑɑ tǝyɑɣɑ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋmɑɑ nɑ sɛkǝllɑɑ pɑ polɑ Yesu kiŋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ lɑ́ nɑ pɑ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ. 15 Ɩsɩɩ Yesu lɑpɑ piti tǝmɑ kɛ mpʋ, nɑ pǝ kɑɑsɩ nɑ piyɑ nɑ́ɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ sɩ: Pɑɑ wei ɩ́ tʋ Tɑfiiti Pǝyɑlʋ kɛ́ teeli tɔ, pǝ tɑ mɑɣɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ ntɛ́. 16 Tǝnɑɣɑ pɑ pɔɔsɑ Yesu sɩ: N nɩɩkɩ nti pɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ? Ɩlɛnɑ Yesu nɑ́ɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Ɛɛ, mɑ nɩɩkɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑ kɑlǝtɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ timpi pɑ ŋmɑɑwɑ sɩ: Piyɑ sǝkpesi nɑ ɑhʋlʋmnɑɑ nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́ n yelɑɑ nɑ nyɑ́ sɑm lɩɩnɑ tɔ yɛɛ?

17 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ yelɑ-wɛ nɑ ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ se pɑ ɩcɑtɛ, nɑ ɩ́ polo ɩ́ sʋʋ kʋyɑŋkuɣu Petɑnii.

Fiki tʋɣʋ mpusi tǝŋsʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 11:12-14,20-24)

18 Kʋ femɑ ɩlɛnɑ Yesu kʋlɩ nɑ ɩ́ mǝlǝɣɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ nyɔɣɔsɩ kpɑ-ɩ mpɑɑʋ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ loosɑ fiki tʋɣʋ kɛ mpɑɑʋ nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ hɑtʋ tike. Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ fiki tʋɣʋ sɩ: N kɑɑ tɑsɑ pile lʋlʋɣʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ.

Ɩlɛnɑ tʋɣʋ ŋkʋ kʋ wʋlɩ tǝnɑɣɑ kpɑkpɑɑ tǝwoŋwoŋ. 20 Yesu ɩfɑlɑɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pǝ lɑ-wɛɣɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ fiki tʋɣʋ ŋkʋ kʋ wʋlɩ kpɑkpɑɑ kɛ mpʋ?

21 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔwɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, ye ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni nɑ ɩ́ tɑ́ lɑ́ sikɑ, pǝ tɑɣɑ mpi mɑ lɑpɑ fiki tʋɣʋ kʋnɛ tɔ pǝ tike kɛ́ ɩ́ kɑ́ lɑ. Ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ pɑɑ pulɑɣɑ kɑnɛ ɩ́ tɔ-kɛ sɩ kɑ́ kpɛsɩ nɑ kɑ́ hoti teŋku tɑɑ, pǝ lɑkɩ kɛ́. 22 Ye ɩ́ wɛnɑ nɑɑni pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ sɩ Ɩsɔ ɩ́ lɑ-mɛ tɔ, ɩ lɑkɩ-mɛɣɛ-wǝɣɩ.

Yesu pǝsʋɣʋ tɔm

(Mɑlǝkɩ 11:27-33; Luku 20:1-8)

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ niki sɛɣɛsʋɣʋ. Ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɑ sɔsɑɑ polo nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Kɑŋkɑntɛ nteɣe n mɑkɩ nyɑ́ tɑɑ nɑ ń lɑkɩ ɩsǝntɔ? Yɑɑ ɑwe tɩɩ hɑ-ŋ pǝ mpɑɑʋ?

24 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔwɑ Yutɑ sɔsɑɑ mpɛ sɩ: Tɔʋ, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ pɔɔsɩ-mɛɣɛ tɔm kʋlʋmtʋ tǝkoŋ. Ye ɩ́ cɔ-m ɩlɛ, mɑɑ heeli-mɛɣɛ kɑŋkɑntɛ nte mɑ mɑkɩ mɑ tɑɑ nɑ mɑ́ lɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ. 25 Ɩsɔ yɑɑ yǝlɑɑ tilinɑ Yohɑɑnɩ sɩ ɩ́ sɔɔkɩ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm? Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ mɑɣɑsɑ-tǝɣɩ pɑ tɑɑ pɑ tike.

Ɩlɛnɑ Yutɑ sɔsɑɑ mpɛ pɑ́ tɔ sɩ: Ye tǝ tɔmɑ sɩ Ɩsɔ tilinɑ-ɩ, ɩ kɑ́ pɔɔsɩ-tʋ sɩ nɑ pepe tɔɔ kɛ́ tǝ tɑ mʋ ɩ tɔm ɩlɛ? 26 Pǝyele ye tǝ tɔmɑ sɩ yʋlʋ tilinɑ-ɩ kɔlɔ, tǝ wɛnɑ sɑmɑɑ sɔɣɔntʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ tǝnɑ pɑ nyǝmɑ́ sɩ Yohɑɑnɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ sɔsɑɑ mpɛ pɑ pǝsǝnɑ Yesu sɩ: Tǝ tɑ nyɩ. Tǝnɑɣɑ Yesu nɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Aŋhɑɑ, mɑ́ kɑɑ heeli-mɛɣɛ kɑŋkɑntɛ nte mɑ mɑkɩ nɑ mɑ́ lɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ.

Apɑlʋ nɑ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ pɑ tɔm

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ Yutɑ sɔsɑɑ mpɛ sɩ: Ɩ́ nɑ-weɣe tǝnɛ tǝ tɑɑ? Apɑlʋ nɔɣɔlʋ kɑ wɛnnɑ pǝyɑlɑɑ kɛ nɑɑlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli lɛlʋ sɩ: Akele polo nɑ ń hɑlɑ mɑ lɛsɛŋ tɑɑlɛ tɑɑ kɛ́ sɑŋɑ. 29 Tǝnɑɣɑ pǝyɑlʋ cɔ-ɩ sɩ: Mɑ kɑɑ polo. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ pǝyɑlʋ kɔɔ ɩ́ lɑɣɑsɩ hʋwɛɛ nɑ ɩ́ polo. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɑɑ ɩnɩ ɩ polɑɑ nɑ ɩ́ heeli lɛlʋ kɛ mpʋ tɔtɔ. Ɩ́lɛ́ sɩ: Tɔʋ yɑɑ, pɑɑpɑ. Amɑ ɩ tɑ polo. 31 Pɑ nɑɑlɛ pɑ tɑɑ ɑwe lɑpǝnɑ ntɛɣɛ ɩ cɑɑ luɣu tɛɛ nyǝntʋ? Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ sɔsɑɑ cɔ-ɩ sɩ: Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ. Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, lɑmpuu mʋlɑɑ nɑ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ kɑ́ tɛɛ-mɛɣɛ nɔɣɔ kɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ. 32 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Yohɑɑnɩ nɑ́ kɔmɑ sɩ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́-mɛɣɛ mpɑɑʋ kʋpɑŋkʋ nɑ ɩ́ kisi ɩ tɔm mʋɣʋ. Amɑ lɑmpuu mʋlɑɑ nɑ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ nɑ́ mʋ ɩ tɔm. Pɑɑ nɑ mǝ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ́ ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑlɩ wɑɑlɩ tɔ, ɩ́ tɑ́ tɔ sɩ ɩ́ lɑɣɑsǝɣɩ mǝ tɑɑ hʋwɛɛ nɑ ɩ́ mʋ ɩ tɔm.

Tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑsɑɣɑɑ tɔm

(Mɑlǝkɩ 12:1-12; Luku 20:9-19)

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ Yutɑ sɔsɑɑ mpɛɣɛ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Ɩ́ nɩɩ, mɑ sɛɛkɩ-mɛɣɛ ɩsɔ lɛlʋ. Sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ sɔnɑ lɛsɛŋ kɛ tɑɑlɛ tǝcu nɑ ɩ́ ŋmɑ koluŋɑ nɑ ɩ́ cɔɔnɑ. Nɑ ɩ́ lɑ́ timpi ɩ kɑ́ nyɑɑsǝɣɩ pǝ lʋm tɔ. Nɑ ɩ́ ŋmɑ ɑkele tɑŋkɑʋ wei ɩ tɔɔ pɑ sǝŋǝɣɩ nɑ pɑ́ feŋiɣi tɔ. Ɩ tɛmɑ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɑ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ tǝ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ yɛlɑ. 34 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ tɩɩŋ ɩnɩ ɩ kooluɣu wɑɑtʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ tillɑɑ nɑpǝlɩ sɩ: Ɩ́ polo mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kiŋ nɑ pɑ́ cɛlɛ-m mɑ tete. 35 Tǝnɑɣɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ kpɑ ɩ tillɑɑ mpɛ nɑ pɑ́ mɑ́ lɛlʋ kɛ teu, nɑ pɑ́ kʋ lɛlʋ, nɑ pɑ́ yoo lɛlʋ kɛ pɛɛ. 36 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɔ ɩnɩ ɩ tɑɣɑnɑ tillɑɑ lɛlɑɑ kɛ kʋsʋɣʋ kɛ pɑɣɑlɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑsɑ pɛlɛɣɛ lɑpʋ kɛ teitei ɩsɩɩ pɑɑ lɑpʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔ. 37 Tǝnɑɣɑ ɩ tɛɛsɑ ɩ pǝyɑlʋ kɛ tiluɣu, nɑ ɩ́ hʋʋkɩ sɩ pɑɑ nyɑ́ ɩ pǝyɑlʋ ɩsǝlɛ. 38 Amɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ́ kɔmɑ nɑ pɑ́ loosi ɩ pǝyɑlʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ heeli tǝmɑ sɩ: Ɩɩ loosiɣi kpɑncoou tʋ kɔŋnɑ ntɛ? Ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ́ kʋ-ɩ nɑ ɩ tɑɑlɛ pǝsɩ tɑ́ nyǝntɛ. 39 Tǝnɑɣɑ pɑ́ kpɑ-ɩ, nɑ pɑ́ lǝsɩ-ɩ tɑɑlɛ nɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ.

40 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ Yutɑ sɔsɑɑ mpɛ sɩ: Tɑɑlɛ tʋ ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ kɔɔ, ɩsǝnɑɣɑ ɩ kɑ́ lɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ pɑnɛ?

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ sɔsɑɑ cɔ Yesu sɩ: Ɩ kɑɑ nyǝnɩ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ pɑnɛ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ. Amɑ ɩ kʋɣɩ-wɛɣɛ, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ tɑɑlɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ lɛlɑɑ mpɑ pǝ́ tɑlɑ pǝ wɑɑtʋ pɑɑ cɛlɛ-ɩ ɩ tete tɔ.

42 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ Yutɑ sɔsɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑ́ kɑlǝtɑ nti pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ yɛɛ? Pɑ ŋmɑɑwɑɣɑ sɩ:

Pǝlɛ nte tɛtʋ ŋmɑlɑɑ ŋmɑɑkɑɣɑ nɑ pɑ́ lɔ tɔ,

ńtɛ́ tǝ tɔɔ kɔlɔ ŋmɑtʋ tǝnɑ mǝlɑɑ nɑ tǝ́ sǝŋ.

Mpi Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ tǝ́ nyǝnǝɣɩ nɑ pǝ́ wɛ-tʋɣʋ piti tɔɣɔlɛ.

43 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛ sɩ: Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ pɑɑ lɛɛkɩ-mɛɣɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ nɑ pɑ́ cɛlɑ-kɛɣɛ yǝlɑɑ mpɑ pɑ mʋnɑ kɑ tǝmlɛ tɔ. [ 44 Ye pǝ cǝpɑ wei nɑ ɩ́ hoti pǝlɛ ntɛ́ tǝ tɔɔ, tǝ pʋtǝtǝɣɩ-ɩ kɛ́, ɩ kɑɑ wɛɛ hiiu. Yɑɑ pǝ cǝpɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋ nɑ pǝlɛ ńtɛ́ tǝ nyǝkɩ-ɩ, tǝ tɑɑlǝɣɩ-ɩ nɑ ɑtɛɣɛ.]

45 Kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ pɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ nyɩ sɩ mpɛɣɛ Yesu sɛɛnɑ ɩsɔ ɩnɩ. 46 Tǝnɑɣɑ pɑ sʋʋ mpɑɑʋ pɛɛkʋɣʋ sɩ pɑ́ kpɑ-ɩ. Amɑ pɑ nyɑmnɑ sɑmɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɛlɛ pɑ́ nyǝnɑɣɑ Yesu kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́.

22

Mpɑ pɑ yɑɑ tɔɣɔʋ nɑ pɑ́ kisi tɔ

(Luku 14:15-24)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ ɩsɔnɑɑ sɛɛʋ kɛ mpɑ pɑ nɩɩkɑɣɑ ɩ tɔm tɔ sɩ: 2 Ɩɩ nɑɑ ɩsǝnɑ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ nǝɣǝsǝnɑɑ tɔɣɔlɔ. Wulɑʋ nɔɣɔlʋ ɩ lɑpǝnɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ ɩ pǝyɑlʋ ɑlʋ kpɑɣɑʋ tɔɔ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tilɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ yɑɑ mpɑ mɑ lɑpɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ. Tǝnɑɣɑ pɛlɛ pɑ kisɑ kɔntɛ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ kʋfɑmɑ kɛ tiluɣu sɩ pɑ́ heeli mpɑ ɩ yɑɑ tɔɣɔʋ tɔ sɩ: Mɑ kʋ nɑɑŋ kɑtɑɑsɩ nɑ wontu nim nyǝntʋ, nɑ pǝ tǝnɑ pǝ tɛmɑ pɩɩʋ nɑ pǝ́ cɑɣɑɑ. Pɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ tɔɣɔ mɑ ɑkpɑɣɑlɛ tɔɣɔnɑɣɑ. 5 Amɑ mpɑ pɑ yɑɑ mpʋ tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ ke. Pɑɑ wei ɩ tɛɛ ɩ nyǝŋkʋ kɛ́. Ɩnɛɣɛ ɩ́lɛ́ ɩ tɑɑlɛ, ɩnɛɣɛ ɩ́lɛ́ ɩ kʋyɑkʋ. 6 Pǝ́ kɑɑsɩ lɛlɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ kpɑ tillɑɑ mpɛ nɑ pɑ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ kɑŋkɑŋsi nɑ pɑ́ kʋ-wɛ. 7 Tǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ wulɑʋ kɛ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ tili ɩ yoolɑɑ sɩ pɑ́ kʋ yʋlʋkʋlɑɑ mpɛ, nɑ ɩ́ sɔ pɑ ɩcɑtɛ. 8 Ɩ tɛmɑ mpʋ ɩlɛnɑ, ɩ́ heeli ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ: Tɔʋ, ɑkpɑɣɑlɛ tɔɣɔnɑɣɑ pɩɩwɑ. Pǝyele mpɑ mɑ yɑɑwɑ tɔ pɑ lɑŋɑɑ. 9 Mpʋ tɔ ɩ́ polo nɔnɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ tɛɛ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ ɩ kɑ́ nɑ́ tɔ ɩ́ yɑɑ-wɛ sɩ pɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ tɔɣɔ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ tɛɛwɑ nɔnɔɔsɩ tɛɛ nɑ pɑ́ koti pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɑwɑ tɔ, ɑsɑɣɑɑ nɑ pǝ kʋpɑmɑ kɛ mpʋ, nɑ yǝlɑɑ su ɑcimɑ kutuluɣu.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sʋʋwɑ sɩ ɩ nɑɑ mpɑ pɑ polɑ tɔɣɔʋ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ nɔɣɔlʋ, ɩ tɑ suu ɑkpɑɣɑlɛ wontu. 12 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Mɑ tɑɑpɑlʋ, ɩsǝnɑɣɑ ń sʋʋ cǝnɛ nɑ ń tɑ́ suu ɑkpɑɣɑlɛ wontu? Apɑlʋ ɩnɩ ɩ tɑ cɔ sɩ pʋlʋ. 13 Tǝnɑɣɑ wulɑʋ heelɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ hɔkɔ ɩ niŋ nɑ ɩ nɔɔhɛɛ nɑ ɩ́ polo ɩ́ pɛtɩ-ɩ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ ɩ kɑ́ cɑsɑ kɑpusi nɑ ɩ́ nyɑsǝɣɩ ɩ tǝɣɩ kelɑ. 14 Ɩlɛnɑ Yesu tɔ sɩ: Pɑ yɑɑ pɑɣɑlɛ, ɑmɑ pǝcɔɣɔ pɑ lǝsɑɑ.

Lom wulɑʋ sɔsɔ lɑmpuu tɔm

(Mɑlǝkɩ 12:13-17; Luku 20:20-26)

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ sɛɣɛsɩ ɩsǝnɑ pɑɑ nyɩ Yesu kɛ́ kɑtɔkɑ nɑ tɔm kʋpɔɔsʋtʋ nɑ pɑ́ hiki-ɩ tɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tilɑ pɑ ɩfɑlɑɑ tɑɑ nɑpǝlɩ nɑ Helɔtɩ kpekǝle nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ tɔtɔ sɩ pɑ́ polo nɑ pɑ́ tɔ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, tǝ nɑwɑ sɩ tɑmpɑnɑ kɛ n yɔɣɔtǝɣɩ nɑ ń sɛɣɛsǝɣɩ teu, nɑ ɩsǝnɑ mpi pǝ mɑɣɑmɑɣɑ Ɩsɔ cɑɑ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ lɑ tɔ pǝ tɑmpɑnɑ kɛ n heeliɣi. Nn nyɑŋnɑ nti yǝlɑɑ hʋʋ tɔ, nɑ nn pɑɑsǝɣǝnɑ tɔɔ, pǝ́cɔ́ nn fɑɣɑsǝɣɩ yǝlɑɑ. 17 Pǝ wɛ mpʋ tɔ, tɑ mpɑɑʋ tɑɑ pǝ mʋnɑ pɑ́ fɛlɩ lɑmpuu kɛ Lom wulɑʋ sɔsɔ nɑ? Heeli-tʋɣʋ nti n hʋʋkɩ tɔ.

18 Amɑ Yesu nɑ́ tɛmɑ nyǝm kɛ pɑ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Cɛsǝlɑɑ mɛ, pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ nyǝkɩ-m kɑtɔkɑ. 19 Ɩ́ hʋlɩ-m liɣitee wenɑ ɩ́ fɛlǝɣɩ lɑmpuu tɔ nɑ mɑ́ nɑ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lǝsɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ. 20 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Awe nyʋɣʋ fotoo nɑ ɩ hǝtɛ kɛ pɑ ŋmɑɑ pǝ tɔɔ cǝnɛ? 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔ-ɩ sɩ: Lom wulɑʋ sɔsɔ kɛ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Ye mpʋ ɩ́ cɛlɑ Lom wulɑʋ sɔsɔ kɛ mpi ɩ tɩ tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɑ Ɩsɔ ɩlɛɣɛ mpi ɩ́lɛ́ ɩ tɩ tɔ.

22 Pɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ ɩlɛnɑ pǝ lɑ-wɛɣɛ piti kɛ sɔsɔm. Nɑ pɑ́ yele-ɩ nɑ pɑ́ tɛɛ.

Tɩɩ sɩ nɑ tǝ fe nɑ tǝ wɛɛ ɩsǝnɑ tɔ

(Mɑlǝkɩ 12:18-27; Luku 20:27-40)

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ kɔmɑ Yesu kiŋ. Sɑtusee nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɔŋɑɣɑnɑ sɩ pɑɑ pǝ lɑ ɩsǝnɑ sǝtɑɑ kɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fe. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ pɔɔsɑ Yesu 24 sɩ: Tɑcɑɑ, Moisi kɑ tɔmɑ sɩ ye yʋlʋ ɩ́ sǝpɑ nɑ ɩ́ fɛɩnɑ pǝyɑɣɑ, ɩ neu hɔŋ ɩ ɑlʋ kɛ leelu nɑ ɩ́ hikinɑ ɩ tɑɑlʋ sɔlʋ kɛ piyɑ. 25 Tɔʋ, yǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɑ wɛ tɑ́ hɛkʋ, yʋlʋ nɑ ɩ newɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlʋ kpɑɣɑ ɑlʋ ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ, ɩ fɛɩnɑ pǝyɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ neu hɔ leelu. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɑɑlɛ nyǝŋ sǝpɑ, pǝyɑɣɑ fɛɩ, nɑ tooso nyǝŋ tɔtɔɣɔ mpʋ. Hɑlǝnɑ pǝ́ polo pǝ siɣili pɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tǝnɑɣɑ mpʋ tǝpɑɩ, nɔɣɔlʋ tɑ hikinɑ-ɩ pǝyɑɣɑ. 27 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́lɛ́ ɩ tɛɛsɑ sǝpʋ. 28 Tɔʋ, sǝtɑɑ fem wule pɑ tɑɑ ɑweɣelɛ ɑlʋ tʋ? Mpi tɔ, pɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ pɑ tǝnɑ pɑ kpɑɣɑnɑ-ɩ ɑlʋ.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ Sɑtusee nyǝ́mɑ mpɛ sɩ: Ɩ́ tɑ nyɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ ɩ toŋ tɔɣɔ pǝ liɣitiɣi-mɛ. 30 Mpi tɔ, wɑɑtʋ wei sǝtɑɑ kɑ́ fe tɔ, ɑkpɑɣɑlɛ tɔm kɑɑ wɛɛ. Amɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ pɑɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ wɛʋ tɔ. 31 Ye sǝtɑɑ fem tɔm ɩlɛ, ɩ́ tɑ kɑlɑ nti Ɩsɔ heelɑ-mɛ tɔ yɛɛ? Ɩ tɔmɑɣɑ sɩ: 32 Mɑ kɛ́ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ kɛ́. Ɩsɔ kɛ́ weesuɣu nyǝ́mɑ nyǝŋ kɛ́, ɩ tɑ kɛ sǝtɑɑ Ɩsɔ.

33 Yǝlɑɑ sɑmɑɑ wei ɩ nɩɩ Yesu sɛɣɛsʋɣʋ ŋkʋ tɔ, pǝ lɑpɑ-wɛɣɛ piti.

Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ sɔsɔɔntʋ

(Mɑlǝkɩ 12:28-34; Luku 10:25-28)

34 Wɑɑtʋ wei Fɑlisɑnɑɑ nɩɩwɑ sɩ Yesu lɑpɑ nɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ tɑ hiki kʋcɔcɔtʋ ɩlɛnɑ pɑ́ koti. 35 Ɩlɛnɑ pɑ tɑɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ kɔɔ sɩ ɩ́ kuuki Yesu nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ: 36 Tɑcɑɑ, Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ tɔm ntiɣilɛ sɔsɔɔntʋ? 37 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: N kɑ́ sɔɔlɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ Ɩsɔ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nɑ nyɑ́ lǝsɑɣɑ sʋʋ-ɩ tǝmɑmmɑm. 38 Kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ sɔsɔɔntʋ ntɛ́, nɑ ntɩ tǝ kǝlǝnɑ tǝ tǝnɑ. 39 Nɑ kʋkǝlǝtʋ lɛntɩ tɔtɔɣɔlɛ, sɩ n kɑ́ sɔɔlɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ kɛ ɩsɩɩ nyɑ́ tɩ. 40 Tɔm nɑɑlɛ ɩnɛ ɩ tɔɔ kɛ́ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɔm tǝnɑ sǝŋɑɑ.

Tɑfiiti pǝyɑɣɑ ntɛ́ Mesii

(Mɑlǝkɩ 12:35-37; Luku 20:41-44)

41 Fɑlisɑnɑɑ kotɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Yesu pɔɔsɩ-wɛ sɩ: 42 Ɩ́ hʋʋ suweɣe Mesii tɔɔ? Awe lʋlʋɣʋ tʋ kɛ-ɩ? Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ cɔ-ɩ sɩ: Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tʋ kɛ́.

43 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ye pǝ wɛ mpʋ, ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ nɑ́ɑ́ lɑ́ nɑ Tɑfiiti yɑɑ-ɩ sɩ Tɑcɑɑ? Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Tɑfiiti yɔɣɔtɑɑ sɩ:

44 Tɑcɑɑ Ɩsɔ heelɑ mɑ Sɔsɔ sɩ,

cɑɣɑ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ,

hɑlǝnɑ mɑ́ kɔnɑ nyɑ́ kolontunɑɑ kɛ nyɑ́ nɔɔhɛɛ tɛɛ.

45 Ye Tɑfiiti nɑ́ yɑɑ-ɩ ɩ Sɔsɔ, ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ Mesii nɑ́ mǝlɑɑ nɑ ɩ́ kɛ́ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tʋ tɔtɔ?

46 Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ cɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ kʋyɑkʋ ŋkʋ tɔ nɔɣɔlʋ ɩɩ nyɩɩlǝɣɩ sɩ ɩ pɔɔsɩɣɩ-ɩ tɔm.

23

Fɑlisɑnɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ tooluɣu

(Mɑlǝkɩ 12:38-39; Luku 11:43,46; 20:45-46)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heelɑ sɑmɑɑ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: 2 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ tǝmlɛ ntɛ́ sɩ pɑ́ kɛ́ɛ́sɩ́ yǝlɑɑ kɛ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ. 3 Ɩ́ kɑ́ nɩɩnɑ-wɛɣɛ teu nɑ ɩ́ lɑ pǝ tǝnɑ mpi pɑ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ lɑ tɔ. Amɑ ɩ́ tɑɑ lɑ ɩsɩɩ mpɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ lɑkɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, nti pɑ sɛɣɛsǝɣɩ tɔ, pǝ tɑɣɑ ntǝɣɩ pɑ lɑkɩ. 4 Pɑ kpɑkǝɣɩ sǝɣǝlɑ yuŋ nyǝnɑ nɑ pɑ́ sʋkǝɣɩ lɛlɑɑ. Pǝyele mpɛ pɑɑ cɑɑ sɩ pɑ́ tɩɩ tɑɑ-wɛɣɛ tɑɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ. 5 Pɑ lɑkɩ pǝ tǝnɑɣɑ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ nɑ-wɛ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ ŋmɑɑkɩ Ɩsɔ Tɔm loosi nɑ pɑ́ tʋɣɩ, nɑ pɑ́ kɔɔkɩ pɑ kpɑɩnɑɑ tǝcɛŋcɛŋ. 6 Acimɑ tɑɑ sɔsɑɑ sɔsɑɑ tǝcɑɣɑlɛ kɛ pɑ pɛɛkǝɣɩ nɑ pɑ́ cɑkɩ. Nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ teeli teeli tǝcɑɣɑlɛ kɛ pɑ pɛɛkǝɣɩ. 7 Pɑ sɔɔlɑ pɑ́ sɛɛkɩ-wɛɣɛ sɑmɑɑ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ luŋiɣi nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-wɛ sɩ tɑ cɑɑ tɑ cɑɑ. 8 Amɑ mɛ, ɩ́ tɑɑ yele nɑ pɑ́ yɑɑ-mɛ sɩ tɑ cɑɑ tɑ cɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ tǝnɑ ɩ wɛ teitei kɛ́, nɑ mǝ Sɔsɔ ntɛ́ kʋlʋm. 9 Ɩ́ tɑɑ yɑɑ ɑtɛ cǝnɛɣɛ nɔɣɔlʋ sɩ mǝ cɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ Cɑɑ wɛ kʋlʋm kɛ́ tǝkoŋ, nɑ ɩnǝɣǝlɛ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ. 10 Ɩ́ tɑɑ yele sɩ pɑ́ yɑɑ-mɛɣɛ sɔsɔ sɔsɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ Sɔsɔ wɛ kʋlʋm kɛ tǝkoŋ, ɩnǝɣǝlɛ Mesii. 11 Mǝ tɑɑ sɔsɔ ɩ́ pǝsɩ mǝ tǝmlɛ tʋ. 12 Wei ɩ́ kpɑɑsɑ ɩ tɩ pɑɑ tisi-ɩ, nɑ wei ɩ tisiɣi ɩ tɩ pɑɑ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ.

Fɑlisɑnɑɑ wɑɑlɩ kuluɣu

(Mɑlǝkɩ 12:40; Luku 11:39-52; 20:45-47)

13 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ, cɛsǝlɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Ɩ́ tǝkǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ. Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩɩ sʋʋkɩ, pǝyele ɩɩ yeki sɩ mpɑ pɛlɛ pɑ luɣu wɛɛ tɔ pɑ́ sʋʋ.

[ 14 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ, cɛsǝlɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Ɩ lɛɛkǝɣɩ leelɑɑ kɛ pǝ tǝnɑ mpi pɑ wɛnɑ tɔ, nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ nɑ pǝ́ tɑɣɑlǝɣɩ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ mɛɣɛ kʋpɑmɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ nɑ́ kɑtɑtǝlɑɣɑ nɑʋ nɑpǝlǝɣɩ teu.]

15 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ, cɛsǝlɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Ɩ́ cɔɔkɩ kɑteŋɑ tǝnɑ, nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ teŋku tɔɔ sɩ ɩ́ hiki Ɩsɔ sɛɛlʋ kʋlʋm mɑɣɑmɑɣɑ tǝkoŋ. Nɑ ɩ́ tɩɩ hikɑ-ɩ kɔlɔ, ɩ́ lɑpɩ-ɩ ɩsɑɣɑʋ. Hɑlǝnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ sʋʋʋ nɑ pǝ kǝlɩ ɩsɩɩ mɛɣɛ tɔm nɑɑlɛ.

16 Mpɑ mɛ ɩ́ hɔŋ lɛlɑɑ pǝyele mǝ ɩsɛ nɑɑ nɑɑ tɔ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Ɩ́ tɔŋ sɩ ye yʋlʋ tuunɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ pǝ wɛ ɩsɩɩ ɩ tɑ tuu kɛlɛ. Amɑ ye ɩ tuunɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ wʋlɑ ɩlɛ ɩ tuuwɑɣɑlɛ. 17 Amɑ mǝ kʋmɛlɛntʋ nɑ mǝ yʋlʋmlɛ tɔɔwɑ yoo. Pepe kǝlɑɑ? Wʋlɑ yɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ nte tǝ lɑpɑ wʋlɑ ɩnǝɣɩ kɑtɛ pʋlʋ tɔ? 18 Ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɔtɔ sɩ ye yʋlʋ ɩ́ tuunɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ pǝ wɛ ɩsɩɩ ɩ tɑ tuunɑ kɛlɛ. Amɑ ye ɩ tuunɑ mpi pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ lɑpɑ kɔtɑɣɑ nɑ pǝ wɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ ɩlɛ ɩ tuunɑɑ kɛlɛ. 19 Yʋlʋmɑɑ mɛ, pepe kǝlɑɑ? Kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ yɑɑ kɔtɑɣɑ nyǝm mpi kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ lɑkɩ nɑ pǝ́ pǝsɩ kɑtɛ pʋlʋ tɔ? 20 Ye yʋlʋ tuunɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, ɩ kpɛŋnɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɑɑ tɔɣɔ nɑ ɩ́ tuunɑ. 21 Yʋlʋ ɩ́ tuunɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ, ɩ kpɛŋnɑ Ɩsɔ wei ɩ cɑkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ntɛ tǝ tɑɑ tɔɣɔ nɑ ɩ́ tuunɑ. 22 Yʋlʋ ɩ́ tuunɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ, ɩ kpɛŋnɑ Ɩsɔ kumte nɑ Ɩsɔ wei ɩ cɑɣɑ tǝ tɔɔ tɔɣɔ nɑ ɩ́ tuunɑ.

23 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ, cɛsǝlɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Ye ɩ hikɑ nyɩɩtʋ nti pɑ yɑɑ sǝmɑntɩ nɑ fenuwili nɑ kumɛŋ, ɩ́ lǝsǝɣɩ pǝ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋm nɑ ɩ́ cɛlǝɣɩ Ɩsɔ. Pǝ kɑɑsɩ nɑ ɩ́ lɔɔkǝnɑ mǝ lumɑsɩ wɑɑlɩ kɛ́ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ sɔsɔɔntʋ. Tǝlɛɣɛlɛ siɣisuɣu nɑ kʋpɑntʋ nɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ. Pǝ́cɔ́ tǝlɛɣɛ pǝ mʋnɑ ɩ́ sɛɛsǝnɑ ɩsǝlɛ. Ɩlɛ ɩ́ tɑɑ sɔɔ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɔɔ. 24 Mpɑ mɛ ɩ́ hɔŋ lɛlɑɑ, pǝyele mǝ ɩsɛ nɑɑ nɑɑ tɔ, ye ɩ nɑ mǝ lʋm tɑɑ kɛ́ kɑcɔkɑ ɩ́ lǝsǝɣɩ kɛ́. Amɑ ye yooyoo ɩlɛ, ɩ́ kpɛntǝnɑ nɑ ɩ́ li.

25 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ, cɛsǝlɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Iyisi nɑ nyǝnɑsɩ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ́ nyɑɑlǝɣɩ tǝlɑilɑi, nɑ sɩ tɑɑ sunɑ mǝ kʋŋmɩɩlǝm nɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ hʋwɛɛ. 26 Fɑlisɑnɑɑ yʋlʋmɑɑ mɛ, pǝ wɛɛ sɩ iyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ nyɑɑlɩ nɑ ɩ́ kpɛnnɑ wɑɑlɩ, nɑ pǝ tǝnɑ pǝ́ lɑ tǝnɑŋŋ.

27 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ, cɛsǝlɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Ɩ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ pǝlɑɑŋ wei pɑ hʋlǝsɑɑ nɑ ɩ nyǝnʋɣʋ wɛ teu, nɑ ɩ tɑɑ sunɑ mʋwɑ nɑ kʋsɔɣɔtʋ ntɩ tǝ tǝnɑ tɔ. 28 Mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ́ wɛɛ, yʋlʋ ɩ́ nyǝnɑ-mɛɣɛ ɩsɛntɔɔ, ɩ tɔŋ kɛ́ sɩ ɩ́ kɛ́ kʋpɑmɑ. Amɑ mǝ tɑɑ ɩlɛ, cɛsʋɣʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ pǝ mɑɣɑlǝnɑ.

Yesu kpɑɑlʋɣʋ kɛ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ

(Luku 11:47-51)

29 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ, cɛsǝlɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Ɩ́ tɑɣɑnǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pǝlɑɑŋ kɛ teu tǝmɑmmɑm, nɑ ɩ́ lɑkɩ kɑcɔkɑ kɛ mpɑ pɑ tǝŋɑ tɑmpɑnɑ tɔ pɑ pǝlɑɑŋ. 30 Nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Ye tɩɩ wɛ wɑɑtʋ wei tɑ cɑɑnɑɑ kʋkɑɣɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɛ tɔ, tǝ tɑɑ tǝŋ-wɛ nɑ tǝ́ kʋ-wɛ. 31 Nɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ hʋlǝɣǝnɑ sɩ ɩ́ kɛ́ mpɑ pɑɑ kʋwɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɛ tɔ pɑ piyɑ. 32 Mpʋ tɔ, pɑ ɑkpɑɑ kɛ ɩ́ tǝŋǝɣɩ, nɑ mpi pɛlɛ pɑɑ cɑɑlɑɑ nɑ pɑ́ sɩɩ tɔ mpǝɣɩ ɩ́ tɛɛsǝɣɩ. 33 Tʋmɑɑ piyɑ mɛ, ɑkɑlɑnɑɑ mɛ. Ɩ́ tɔŋ tɔ, ɩ́ tɑ́ kɛ́ tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ sʋʋlɑɑ ntɛ? 34 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ nɩɩ yoo. Mɑɑ tili Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ lɑɣɑtʋnɑɑ nɑ ɩsɛkullɑɑ kɛ mǝ kiŋ. Ɩ́ kɑ́ kʋ lɛlɑɑ kɛ kʋkʋɣʋ, nɑ ɩ́ kɑ́ lɛlɑɑ kɛ sǝm tesikɑsɩ tɔɔ. Ɩ́ kɑ́ mɑ lɛlɑɑ kɛ ɑkpɑtɛɛ kɛ mǝ tǝkotilenɑɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tǝŋ nɑ ɩ́ pɛɛkɩ-wɛɣɛ ɑcɑlɛɛ tɑɑ. 35 Mpɑ pɑɑ kʋwɑ yem kɛ tulum tɔ, mǝ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ pɑ kʋlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ kɑ́ mǝlɩ. Pǝ kpɑɣɑʋ yʋlʋpɑŋ Apɛɛlɩ kʋɣʋ nɑ pǝ́ polo Pɑlɑsii pǝyɑlʋ Sɑkɑlɩ wei ɩ́ kʋ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ pǝ hɛkʋ tɔ ɩ nyǝm tɔ. 36 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, kɑɣɑnɑ nyǝ́mɑ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ pɩɩ tɛnɑ.

Yosɑlɛm yɔkʋɣʋ tɔm

(Luku 13:34-35)

37 Hei Yosɑlɛm, Yosɑlɛm, nyɑ́ tɑɑ kɛ́ pɑ kʋɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, nɑ nyɑ́ tɑɑ tɔtɔɣɔ pɑ yooki Ɩsɔ tillɑɑ kɛ pɛɛ nɑ pɑ́ kʋɣɩ. Tɔm pɑɣɑlɛ kɛ mɑ sɔɔlɑɑ sɩ mɑ kpeɣeliɣi nyɑ́ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝkotokoto ɩsɩɩ kɑntuɣu pɑpʋɣʋ kʋ piyɑ tɔɔ tɔ. Amɑ pɑ kisɑɑ. 38 Tɔʋ, mǝ tǝyɑɣɑ kɑ́ tǝkɩ kɑɑʋ tǝkpɑtɑɑ, nɔɣɔlʋ kɑɑ pɑɑsǝnɑ-kɛ. 39 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo sɩ, pǝ kpɑɣɑʋ sɑŋɑ tɔ ɩ́ kɑɑ tɑsɑ-m keesuɣu. Hɑlǝnɑ pǝ tɑlɑ wʋlɛ nte ɩ́ kɑ́ tɔ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ sǝnɑ Tɑcɑɑ tillu tɔ.

24

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wɑkǝlʋɣʋ tɔm

(Mɑlǝkɩ 13:1-2; Luku 21:5-6)

1 Yesu lɩɩnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ tɛɛʋ, ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kpǝtǝnɑ-ɩ nɑ pɑ́ hʋlɩ-ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ŋmɑtʋ. 2 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ntɔŋ ɩ́ nɑwɑ pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ? Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsɩɣɩ, pǝ kɑɑ kɑɑsɩ pǝlɛ lɛntɛ nɑ tǝ́ tǝnɑ lɛntɛ tɔɔ, pɑɑ tusi pǝ tǝnɑ.

Mpi pǝ lɑpʋ kɑ́ hʋlɩ ɑntulinyɑ tɛm tɔ

(Mɑlǝkɩ 13:3-13; Luku 21:7-19)

3 Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Olifinɑɑ pʋɣʋ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ fɑɣɑsɩ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Heeli-tʋɣʋ kʋyɑŋku mpʋ ɩnɩ pɩɩ lɑ tɔ. Nmɑɑtǝlɛ nteɣe pɩɩ hʋ́lɩ́ nɑ tǝ nyǝnɑ nyɑ́ kɔntɛ nɑ ɑntulinyɑ tɛm.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, ɩ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ kɔɔ nɑ ɩ́ tolisi-mɛ. 5 Mpi tɔ, pɑɣɑlɛ kɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ hɑ pɑ tǝɣɩ mɑ hǝtɛ sɩ mpɛɣɛlɛ Mesii. Hɑlɩ pɑɑ tolisi pɑɣɑlɛ. 6 Ɩ́ kɑ́ nɩɩ yooŋ tɑŋ kɛ mǝ cɔlɔ mǝ cɔlɔ. Pɑɑ heeliɣi-mɛɣɛ pooluŋ yooŋ tɔmnɑɑ. Amɑ ɩ́ tɑɑ yele nɑ mpʋ ɩnɩ pǝ́ cɛ mǝ lɑŋɑ. Pǝ wɛɛ sɩ mpʋ ɩnɩ pǝlɛ pɩɩ lɑ kɛ́. Amɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ ɑntulinyɑ nɑ́ɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ tɛŋ. 7 Tɛtʋ kɑteŋɑ lɛŋkɑ kɑ́ yoonɑ lɛŋkɑ nyǝ́mɑ, kɑwulɑɣɑ lɛŋkɑ kɑ́ kʋlɩ lɛŋkɑ tɔɔ. Nyɔɣɔsɩ kɑ́ lɑ tiiliwɛ tiiliwɛ, tɛtʋ kɑ sele tiiliwɛ tiiliwɛ tɔtɔ. 8 Pǝnɛ ɩnɩ pǝ tǝnɑ pǝ wɛnɑ ɩsɩɩ ɑlʋ lʋlʋɣʋ nɑ pǝ cɑɑlɩ-ɩ wɩɩʋ kɛ sǝŋŋsǝŋŋ tɔ.

9 Yǝlɑɑ kɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ hʋ́lɩ́ sɩ pɑ́ tʋ-mɛɣɛ kʋnyɔŋ, nɑ pɑɑ kʋ-mɛ. Kɑteŋɑ tǝnɑ yǝlɑɑ tɑɑ kɑ́ kpɑnɑ-mɛɣɛ mɑ tɔɔ. 10 Yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ lɔ Ɩsɔ sɛɛʋ tɔm kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ, nɑ pɑɑ lɩɩ tǝmɑ wɑɑlɩ, nɑ pɑ tɑɑ kpɑnɑ tǝmɑ. 11 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ kɑ́ lɩɩ pɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ tolisi yǝlɑɑ kɛ sɔsɔm. 12 Ɩsɑɣɑtʋ kɑ́ tɔɔ sɔsɔm sɔsɔm, hɑlǝnɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ sɔɔlʋɣʋ kɑ́ pɑsɑ. 13 Amɑ ye wei ɩ nyɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩ́ tɑlɑ tǝnɑɣɑ, pʋntʋ nyʋɣʋ kɛ pɩɩ yɑ. 14 Pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ kpɑɑlɩ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑɑ piitim mpi pǝ́ nɩɩ. Ye pǝ tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ lɑpʋ kɛ ɑntulinyɑ kɑ tɛ.

Acɑɑlǝtʋ tɔm

(Mɑlǝkɩ 13:14-23; Luku 21:20-24)

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ ɩ́ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ́ ɑcɑɑlǝtʋ tɑɑ ɑcɑɑlǝtʋ nti tǝ tɔm Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Tɑniyɛɛlɩ kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔ kɑtɛ tɑɑ. Wei ɩ kɑlǝɣɩ tɔ ɩ́ cɛkǝnɑ-tǝɣɩ teu. 16 Mpʋ ɩnɩ tɔ, mpɑ pɑɑ wɛ Yutɑ tɔ pɑ́ se nɑ pɑ́ kpɑ pɔ́ɔ́ŋ. 17 Ye pǝ mɑɣɑnɑ wei nɑ ɩ́ wɛ kutuluɣu tɔɔ nɑ ɩ́ tiiwɑ, ɩ tɑɑ tɔ sɩ ɩ sʋʋkɩ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ pʋlʋ. 18 Nɑ wei pɩɩ mɑɣɑnɑ ɩ wɛ tɑɑlɛ tɔ ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ ɩ kpeŋ ɩ tɛ nɑ ɩ́ kɛlɩ ɩ kpɑɩ. 19 Ahusitonɑɑ nɑ ɑsɔŋ tɔm kɑ́ lɑ wɑɩyo kɛ́ wɑɑtʋ ɩnɩ. 20 Ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ nɑ mǝ kʋseu kʋnɛ kʋ tɑɑ pɑmsǝnɑ wɑtʋ wɑɑtʋ yɑɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule. 21 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, wɑɑtʋ ɩnɩ wɑhɑlɑ kɑ́ lɑ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm pǝ tɩɩ fɛɩ. Pɑ tɑ nɑtɑ wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ tɑkɑ kɛ hɑtoo ɑntulinyɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ pǝ́ kɔɔ sɑŋɑ, nɑ pɑ kɑɑ tɑsɑ ɩ tɑkɑ kɛ́ nɑʋ. 22 Nɑ ye pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ hʋʋwɑ sɩ ɩ kɑ́ pɑsɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ tɔɔ, nɔɣɔlʋ kɑɑ tʋlɩ-tɩ. Amɑ ɩ pɑsɑ pǝ kʋyɛɛŋ ɩnǝɣɩ yǝlɑɑ mpɑ ɩ lǝsɑɑ tɔ pɑ tɔɔ.

23 Nɑ ye yʋlʋ tɔmɑ-mɛ sɩ: Ɩ́ nyǝnɩ, Mesii wɛ cǝnɛ yɑɑ cǝnɛ, ɩ́ tɑɑ nɩɩ. 24 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Mesiinɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlɛsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ kɑ́ lɩɩ nɑ pɑ́ lɑ́ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ nɑ piti tǝmɑ. Hɑlɩ ye pɑɑ pǝsɑɣɑ pɑ puɣusiɣi mpɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ Ɩsɔ lǝsɑɑ tɔɣɔ. 25 Tɔʋ, mɑ lɑɑlɑɑ nɑ mɑ́ kpɑɑlɩ-mɛɣɛlɛ.

26 Mpʋ tɔ ye pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ heeli-mɛ sɩ: Ɩ́ nyǝnɩ, ɩ wɛnnɑ ntɛɣɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, ɩ́ tɑɑ polo. Yɑɑ sɩ, ɩnɩ ɩ ŋmɛlǝnɑ ntɛɣɛ cǝnɛ, ɩ́ tɑɑ nɩɩ. 27 Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ mɑ kɔntɛ kɑ́ lɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ nyǝɣǝsʋɣʋ hɑtoo tɛʋ kite tɛɛ nɑ pǝ́ kɑlǝsǝnɑ kʋ nɔɣɔ tɔ. 28 Timpi pʋlʋ sǝpɑ nɑ pǝ́ hǝntɑɑ tɔ tǝnɑɣɑ yepelekunɑɑ kotiɣi.

Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ kɔntɛ

(Mɑlǝkɩ 13:24-27; Luku 21:25-28)

29 Wɑhɑlɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɛɛkɩ kpɑkpɑɑ tɔ, ilim kɑ́ sɩ tǝkpitii, ɩsɔtʋ kɑɑ tɑsɑ hʋlʋmʋɣʋ. Ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kɑ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ sɩ hoti. Pɩɩ ciɣiti ɩsɔtɑɑ kɔkɔlɔnɑɑ. 30 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ nɩɩ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ tɑŋ kɛ ɩsɔtɔntʋɣʋ tɑɑ. Kɑteŋɑ tǝnɑ tɑɑ yǝlɑɑ kɑ́ kpɑ pɑ lɑŋɑ nɑ pɑ́ wii sɔsɔm. Pɑɑ nɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ sǝŋɑ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɔɔ nɑ mɑ́ tiiki nɑ mɑ tomɑ kɛ sɔsɔm nɑ mɑ teeli. 31 Akɑntǝlɛ sɔsɔɔlɛ kɑ́ wii, ɩlɛnɑ mɑ́ tili mɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ ɑntulinyɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ tɑɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ ilim tǝlɩɩlɛ nɑ pǝ tǝtʋlɛ tɔ, nɑ pǝ́ polo pǝ ntɔɣɔŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ, sɩ pɑ́ cɔɔ pɑ́ koti mpɑ mɑ lǝsɑɑ tɔɣɔ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ.

Fiki tʋɣʋ tɔm

(Mɑlǝkɩ 13:28-31; Luku 21:29-33)

32 Ɩ́ nyǝnnɑ fiki tʋɣʋ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ. Sɑɑ wei kʋ nɛɣɛtǝɣɩ nɑ kʋ hɑtʋ yɛɣɛlǝɣɩ tɔ, ɩ́ nyǝmɑ́ kpɑkpɑɑ sɩ hɛɛsʋɣʋ tɑlɑɑ kɛlɛ. 33 Mpʋ tɔtɔɣɔ wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ nɑ́ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ lɑkɩ tɔ, ɩ́ nyɩ sɩ pǝ wʋsɑɑ kɛlɛ, pǝ cɑɑ lɑpʋ ntɛ́. 34 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ ɩsǝntɔ tɔ pɑ kɑɑ sɩ pɑ tǝnɑ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ́ lɑ. 35 Ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ ɑtɛ kɑ́ mʋkɩ yem. Amɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɑɑ sɑɑlɩ pɑɑ pǝcɔ.

Ɩsɔ tike nyǝmnɑ ɑntulinyɑ tɛm

(Mɑlǝkɩ 13:32-37; Luku 17:26-30,34-36)

36 Nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ nyǝmɑ́ pǝ wɑɑtʋ yɑɑ pǝ wʋlɛ tɔ, pɑɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Amɑ Tɑcɑɑ tike tǝkoŋ nyǝmnɑ. 37 Ɩsǝnɑ pɩɩ lɑpɑ Nowee pɔɔlɛ tɑɑ tɔ, mpʋ ɩnɩ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pɩɩ lɑnɑ kʋyɑŋku Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ kɔɔ tɔ. 38 Kʋpɑm, kʋyɛɛŋ wei ɩ tɑɑ lʋm tɑɑ wɑɑsǝtɑ tɛtʋ tɔɔ tɔ, pǝ tɔkɑɣɑ kɛ́ nɑ pǝ́ nyɔɔkɩ, nɑ pǝ́ hɑɑ tǝmɑɣɑ ɑlɑɑ, nɑ pǝ́ kpɑkǝɣɩ mpʋ yoo, hɑlǝnɑ kʋyɑŋku Nowee sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ tɔ. 39 Pɑ cɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yem kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́, pɑ tɑ hʋʋ pʋlʋ tɔɔ. Hɑlǝnɑ lʋm sɔsɔɔm kɔɔ nɑ pǝ́ tɔɣɔ pɑ tǝnɑ tǝpɑɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɑ kʋyɑŋku Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ kɔɔ tɔ. 40 Pɩɩ pɑnɑ ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛ kɑ́ wɛɛ tɑɑlɛ. Pɩɩ kpɑɣɑ lɛlʋ nɑ pǝ́ yele lɛlʋ. 41 Pɩɩ pɑnɑ ɑlɑɑ nɑɑlɛ wɛ nɑmɑ tɔɔ nɑ pɑ́ nɑŋǝɣɩ. Pɩɩ kpɑɣɑ lɛlʋ nɑ pǝ́ yele lɛlʋ. 42 Ɩ́ feŋ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ tɑ nyɩ kʋyɑŋku mǝ Sɔsɔ kɑ kɔɔ tɔ. 43 Ɩ́ nyɩ teu sɩ ye nyǝm kɑ nyǝŋɑɣɑ nɑ tǝyɑɣɑ cɑɑ nyɩ wɑɑtʋ wei ŋmɩɩlʋ kɑ́ kɔɔ ɑhoo tɔ, ɩ kɑ cɑɣɑnɑ ɩ ɩsɛ kɛ́. Ɩ kɑɑ yele-ɩ nɑ ɩ́ sʋʋ ɩ tǝyɑɣɑ. 44 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɛ tɔtɔ mɩɩ tɑɣɑnɩ mǝ tǝɣɩ mpʋ. Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ kɔŋ kɔntɛ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑɑ hʋʋ tɔɣɔ.

Tǝmlɛ tʋ ɩsɑɣɑʋ nɑ kʋpɑŋ pɑ tɔm

(Luku 12:41-48)

45 Aweɣe tǝmlɛ tʋ kʋpɑŋ nɑ lɑɣɑtʋ? Ye pǝ tɑɣɑ wei ɩ cɑɑ yelinɑ-ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ sɩ ɩ́ nyǝnǝɣɩ-wɛ, nɑ pǝ́ tɑlɑɑ ɩ cɛlɛ-wɛɣɛ pɑ kʋtɔɣɔʋ tɔ? 46 Cɛcɛ ɩnɩ ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ ɩsǝlɛ sɛɛnɑ tǝmlɛ ńtɛ́ tǝ lɑpʋ, ɩ nyʋɣʋ lɑpɑ leleŋ kɛ́. 47 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, tǝyɑɣɑ cɑɑ kɑ tʋ tǝmlɛ tʋ ɩnǝɣɩ ɩ kʋpɑm tǝnɑ tɔɔ feŋuɣu kɛ́. 48 Amɑ pǝ́ cǝpɑ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ tʋ ɩ tɑɑ sɩ: Mɑ cɑɑ kɑɑ kɔɔ lɔŋ se. 49 Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ ɩ tɑɑpɑlɑɑ kɛ mɑpʋ, nɑ ɩ́ tɔkɩ, nɑ ɩ́ nɑ sʋlʋnyɔɔlɑɑ lɛlɑɑ pɑ́ sʋʋ sʋlʋm nyɔɔʋ nɑ pǝ́ kʋɣɩ-wɛ. 50 Pɩɩ kɔɔ nɑ kʋyɑkʋ ŋku nɑ ɩsǝmɑ wɑɑtʋ ɩ tɑɑ tʋ ɩ tɑɑ sɩ tǝyɑɣɑ tʋ kɑ tɑlɑ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ sʋʋ tǝkpʋʋʋ. 51 Nɑ ɩ́ lɑ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ tǝkɑŋkɑŋ, nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ pɛtɩ-ɩ cɛsǝlɑɑ tɔɔ. Tǝnɑɣɑ ɩ kɑ cɑsǝɣɩ kɑpusi nɑ ɩ́ nyɑsǝɣɩ ɩ tǝɣɩ kelɑ.

25

Pɛɛlɑɑ nɑɑnʋwɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ, ɩsɔtɑɑ Kɑwulɑɣɑ kɑ́ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɛɛlɑɑ nɑɑnʋwɑ wei ɩ kpɑɣɑ fǝtǝlɑnɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ ɑkpɑɣɑlʋ sǝŋʋɣʋ tɔ. 2 Pɑ tɑɑ kɑkpɑsɩ kɛ kʋmɛlɛmǝŋ nɑ kɑkpɑsɩ kɛ lɑɣɑtʋnɑɑ. 3 Kʋmɛlɛmǝŋ nɑ́ kpɑɣɑ fǝtǝlɑnɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ yele nim cosuɣu sɩ pɑ tɔkǝɣɩ pɑ tɔɔ. 4 Amɑ lɑɣɑtʋnɑɑ nɑ́ kpɑɣɑ pɑ fǝtǝlɑnɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ cosi nim kɛ kpɑlǝpɑnɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ tɔkɩ pɑ tɔɔ tɔtɔ. 5 Akpɑɣɑlʋ fɛɩ ɩ́ kɔɔ lɔŋ, ɩlɛnɑ tom cɑŋ nɑ pǝ́ kɛlɩ-wɛ nɑ pɑ́ too pɑ nɑɑnʋwɑ ɩnɩ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ kɛɛsɑ ɑhoo hɛkɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ nɩɩ pǝ kiisɑɑ sɩ: Akpɑɣɑlʋ ntɛ́, ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ sǝŋɩ-ɩ. 7 Tǝnɑɣɑ pɛɛlɑɑ mpɛ pɑ femɑ nɑ pɑ́ nyɔɔsǝɣɩ pɑ fǝtǝlɑnɑɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋmɛlɛmǝŋ tɔmɑ lɑɣɑtʋnɑɑ sɩ: Ɩ́ pɑsɑ-tʋɣʋ mǝ nim, tɑ fǝtǝlɑnɑɑ cɑɑ tem. 9 Ɩlɛnɑ lɑɣɑtʋnɑɑ nɑ́ɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Ye tǝ pɑsɑ-mɛ pǝ kɑɑ tɑlɑ tɑ́. Ɩ́ polo pɛɛtǝlɑɑ cɔlɔ nɑ ɩ́ yɑ. 10 Wɑɑtʋ wei kʋmɛlɛmǝŋ tɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ nim yɑpʋ tɔ, ɩlɛnɑ ɑkpɑɣɑlʋ tɑlɑ. Nɑ ɩ́ nɑ mpɑ pɑ sɔɔlʋ kɑ pɩɩwɑ mpʋ tɔ pɑ́ sʋʋ ɑkpɑɣɑlɛ kʋtɔɣɔʋ tǝtɔɣɔlɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ tǝkɩ nɔnɔɣɔ nɑ pɑ́ kɑlǝsɩ tǝkem. 11 Pǝ lɑpɑ lɑɑsɑɣɑ ɩlɛ kʋmɛlɛmǝŋ ɩnɩ ɩ́ mǝlɑɑ kɛlɛ, nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Tɑcɑɑ Tɑcɑɑ, tʋlɩ-tʋ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑkpɑɣɑlʋ nɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, mɑ tɑ nyɩ-mɛ.

13 Tǝnɑɣɑ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ kpɑɑlʋɣʋ sɩ ye mpʋ ɩ́ feŋiɣi. Mpi tɔ, ɩ́ tɑ nyɩ kʋyɑŋku nɑ ɩsǝnɑ wɑɑtʋ pɩɩ lɑ tɔ.

Timpi pǝ wɛɛ tɔ tǝnɑɣɑ pǝ sɔɔsǝɣɩ

(Luku 19:11-27)

14 Pɩɩ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ kʋlʋɣʋ sɩ ɩ tɛɛ yɛlɑ, nɑ ɩ́ yɑɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ tʋ pɑ niŋ tɑɑ kɛ́ ɩ wɛnɑʋ tɔ. 15 Ɩ yɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ nɑ ɩ́ cɛlɛ ɩlɛɣɛ wʋlɑ nyǝɣǝtʋ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500). Nɑ ɩ́ yɑɑ lɛlʋ ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɑ ɩlɛɣɛ wʋlɑ nyǝɣǝtʋ ŋmʋnʋɣʋ (200). Pǝ tɑlɑ tooso nyǝŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɑ ɩlɛɣɛ wʋlɑ nyǝɣǝtʋ nɩɩnʋwɑ (100). Ɩ kɛɛsǝnɑ pɑɑ wei ɩ pǝsʋɣʋ kɛ́ nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ tɛɛ. 16 Tǝnɑɣɑ wei ɩ kɑ cɛlɑ nyǝɣǝtʋ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) tɔ ɩ tɛɛ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ tɑɑtʋɣʋ, nɑ pǝ́ sɛɛ-ɩ nyǝɣǝtʋ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) tɔtɔ. 17 Wei pɑɑ cɛlɑ nyǝɣǝtʋ ŋmʋnʋɣʋ (200) tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ tɑɑtɑ mpʋ tɔtɔ, nɑ pǝ́ sɛɛ-ɩ nyǝɣǝtʋ ŋmʋnʋɣʋ (200) tɔtɔ. 18 Amɑ wei pɑɑ cɛlɑ nyǝɣǝtʋ nɩɩnʋwɑ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ polɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ huli pʋ́ʋ́ɣʋ́ kɛ ɑtɛ nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ pɑ cɑɑ liɣitee ɑnɩ.

19 Pǝ leelɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ cɑɑ ɩnɩ ɩ́ kɔɔ. Ɩ tɑlɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ-wɛ sɩ pɑ́ hʋlɩ-ɩ ɩsǝnɑ pɑ lɑpɑ pɑ liɣitee nɑ pǝ lɩɩ mpi tɔ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ wei cɛcɛ kɑ cɛlɑ nyǝɣǝtʋ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) tɔ ɩ́lɛ́ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ hʋlɩ-ɩ nyǝɣǝtʋ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) wei pǝ sɛɛ-ɩ tɔ. Nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, n kɑ cɛlɑ-m nyǝɣǝtʋ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500), nɑ pǝ́ sɛɛ-m nyǝɣǝtʋ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ tɔtɔ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ-ɩ sɩ: Pǝ wɛ teu, n kɛ́ tǝmlɛ tʋ kʋpɑmpɑŋ. Ɩsǝnɑ mpi n lɑpǝnɑ pǝcɔ nyǝm kɛ teu kɛ ɩsǝntɔ tɔ, mɑɑ cɛlɛ-ŋ sɔsɔm. Kɔɔ nɑ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ yɔɔlɩ. 22 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ tǝmlɛ tʋ wei pɑ cɛlɑ nyǝɣǝtʋ ŋmʋnʋɣʋ (200) tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, n kɑ cɛlɑ-m nyǝɣǝtʋ ŋmʋnʋɣʋ (200), nɑ pǝ sɛɛ-m ŋmʋnʋɣʋ (200) tɔtɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɑɑ ɩnɩ ɩ tɔmɑ ɩ́lɛ́ tɔtɔ sɩ: Pǝ wɛ teu, n kɛ́ tǝmlɛ tʋ kʋpɑmpɑŋ. Ɩsǝnɑ mpi n lɑpǝnɑ pǝcɔ nyǝm kɛ teu kɛ ɩsǝntɔ tɔ, mɑɑ cɛlɛ-ŋ sɔsɔm. Kɔɔ nɑ mɑ nɑ-ŋ tǝ́ yɔɔlɩ. 24 Pǝ tɑlɑ wei pɑɑ cɛlɑ nyǝɣǝtʋ nɩɩnʋwɑ (100) tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ nyǝmɑ́ nyɑ́ tɔɔ sɩ n kɛ́ yʋlʋ kɑtɛ tʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, timpi n tɑ tuu tɔɣɔ n kʋŋ, nɑ timpi n tɑ ŋmɩɩsɩ tɔɣɔ n cɛkɩ. 25 Sɔɣɔntʋ lɑpɑ-m, ɩlɛnɑ mɑ́ polo nɑ mɑ́ pi nyɑ́ liɣitee kɛ ɑtɛ kɛ teu tǝkulɑkulɑ. Mʋ nyɑ́ cɛɛ. 26 Tǝnɑɣɑ ɩ cɑɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: Amɑ n kɛ́ tǝmlɛ tʋ ɩsɑɣɑʋ nɑ felentu kɛ́. N kɑ nyǝmɑ́ mpʋ sɩ timpi mɑ tɑ tuu tɔɣɔ mɑ kʋŋ, nɑ timpi mɑ tɑ ŋmɩɩsɩ tɔɣɔ mɑ cɛkɩ ɩlɛ, 27 pepe tɔɔ kɛ́ n tɑɑ tʋ mɑ liɣitee ɑnǝɣɩ pɑnci tɑɑ? Mɑ kɔmɑ ɩsǝntɔ tɔ mɑɑ mɑɣɑnɑ pǝ sɛɛ ɑ tɔɔ nɑ mɑ́ kpɛntɩ nɑ mɑ́ mʋ. 28 Tɔʋ, ɩ́ lɛɛkɩ nyǝɣǝtʋ nɩɩnʋwɑ (100) ɩnǝɣɩ ɩ niŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ sɔɔsɩ nyǝɣǝtʋ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) tʋ. 29 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, timpi pǝ wɛɛ tɔɣɔ pǝ sɔɔsǝɣɩ teu sɩ pǝ́ tɔɔlǝnɑ pɛlɛ. Amɑ wei ɩ fɛɩnɑ pʋlʋ tɔ, pɑɑ pǝciiu mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ wɛnɑ, pɑɑ lɛɛkɩ kɛ́. 30 Ɩ́ kpɑɣɑ tǝmlɛ tʋ yem ɩnɩ nɑ ɩ́ pɛtɩ-ɩ ɑwɑlɩ kɛ́ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ ɩ kɑ́ cɑsǝɣɩ kɑpusi nɑ ɩ́ nyɑsǝɣɩ ɩ tǝɣɩ kelɑ.

Tǝnɑɣɑ hʋʋlɛ wule tɔm

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɔɣɔtɑɑ sɩ: Wɑɑtʋ wei Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑɑ kɔɔ ɩsɩɩ wulɑʋ sɔsɔ nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tǝnɑ tɔ, mɑɑ cɑɣɑ mɑ teeli kumte tɔɔ. 32 Nɑ ɑtɛ pɩɩtimnɑɑ tǝnɑ kɑ́ koti mɑ ɩsɛntɑɑ. Mɑɑ fɑɣɑsɩ yǝlɑɑ ɩsɩɩ tiikilu fɑɣɑsʋɣʋ heeŋ nɑ pǝ́ŋ tɔ. 33 Mɑɑ sɩɩ heeŋ kɛ mɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ nɑ pǝ́ŋ kɛ mɑ mpǝtǝŋ tɔɔ. 34 Wulɑʋ Sɔsɔ mɑ́, mɑɑ heeli mpɑ pɑ wɛ mɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ sɩ: Mɛ mpɑ mɑ Cɑɑ yelɑɑ nɑ ɩ́ nɩɩ leleŋ tɔ, ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔ Kɑwulɑɣɑ ŋkɑ pɑɑ sɩɩ-mɛɣɛ hɑtoo ɑntulinyɑ lɑpʋ wɑɑtʋ tɔ. 35 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, nyɔɣɔsɩ kɑ kpɑ-m tɔ mǝ hɑnɑ-m tɔɣɔnɑɣɑ. Lʋkɔtʋ kpɑ-m tɔ mǝ hɑnɑ-m lʋm nɑ mɑ́ nyɔɔ. Mɑɑ kɛ́ mʋʋlʋ tɔ mǝ kpɑɣɑnɑ-m nɑ ɩ́ ponɑ mǝ tɛ. 36 Mɑɑ wɛ kpɛtɛ tɔ mǝ hɑnɑ-m wontu. Pǝ wɩɩkɑɣɑ-m tɔ mǝ fɛpǝnɑ-m. Pɑɑ tǝkɑ-m sɑlǝkɑ tɑɑ tɔ mǝ kɔŋɑɣɑnɑ nɑ ɩ́ nɑɑ-m. 37 Kʋpɑmɑ kɑ́ cɔ-m sɩ: Tɑcɑɑ, leɣe tǝ nɑ-ŋ nɑ nyɔɣɔsɩ wɩɩ-ŋ nɑ tǝ́ hɑ-ŋ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ lʋkɔtʋ wɛnɑ-ŋ nɑ tǝ́ hɑ-ŋ lʋm? 38 Leɣe tǝ nɑ-ŋ nɑ ń kɛ́ mʋʋlʋ nɑ tǝ́ kpɑɣɑ-ŋ nɑ tǝ́ ponɑ tɑ tɛ? Yɑɑ n wɛ kpɛtɛ nɑ tǝ́ suu-ŋ wontu? 39 Leɣe tǝ nɑ-ŋ nɑ pǝ́ wɩɩkɩ-ŋ, yɑɑ pɑ tǝkɑ-ŋ sɑlǝkɑ tɑɑ nɑ tǝ́ polo nyɑ́ wiiluɣu? 40 Wulɑʋ mɑ mɑɑ cɔ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, timpi ɩ́ lɑpɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ pɑnɛ pɑ sǝkpemɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ kʋpɑntʋ tɔ, mɑɣɑ ɩ́ lɑpɑ.

41 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Wulɑʋ mɑ́, mɑɑ heeli mpɑ pɑ wɛnɑ mɑ mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ sɩ: Mpusi nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ tɛɛ nɑ ɩ́ fɛɛ-m. Ɩ́ polo kɔkɔ ŋkɑ pɑ tɑɣɑnɑ Ɩlɔɣɔʋ nɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ pɑ tɔɔ nɑ kɑɑ teŋ tɔ kɑ tɑɑ. 42 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, nyɔɣɔsɩ kɑ kpɑ-m tɔ ɩ́ tɑ hɑ-m nɑ mɑ́ tɔɣɔ. Lʋkɔtʋ kpɑ-m tɔ ɩ́ tɑ́ hɑ-m lʋm sɩ mɑ́ nyɔɔ. 43 Mɑɑ kɛ́ mʋʋlʋ, ɩ́ tɑ kpɑɣɑ-m nɑ ɩ́ ponɑ mǝ tɛ. Mɑɑ wɛ kpɛtɛ tɔ ɩ́ tɑ hɑ-m wontu sɩ mɑ suu. Pɩɩ wɩɩkɑɣɑ-m tɔ ɩ́ tɑ fɛ-m. Wɑɑtʋ wei mɑ wɛ sɑlǝkɑ tɑɑ tɔ ɩ́ tɑ wiili-m. 44 Nɑ pɛlɛ pɑɑ cɔ-m sɩ: Tɑcɑɑ, leɣe tǝ nɑ-ŋ nɑ nyɔɣɔsɩ yɑɑ lʋkɔtʋ pǝ wɛnɑ-ŋ, yɑɑ n kɛ́ mʋʋlʋ, yɑɑ n wɛ kpɛtɛ, yɑɑ pǝ wɩɩkɩ-ŋ, yɑɑ n wɛ sɑlǝkɑ tɑɑ, nɑ tǝ tɑ pɑɑsǝnɑ-ŋ? 45 Ɩlɛ mɑɑ cɔ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, timpi ɩ́ tɑ́ lɑ sǝkpemɑ pɑnɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ kʋpɑntʋ tɔ, mɑɣɑ ɩ́ tɑ́ lɑ. 46 Pɑnɛ ɩnɩ pɑɑ polo sɑlǝkɑ tɑm nyǝŋ tɑɑ, nɑ kʋpɑmɑ nɑ́ɑ́ polo weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɑɑ.

26

Sɔsɑɑ sɔsɑɑ cɑɣɑʋ kɛ Yesu ɑcɑɣɑ

(Mɑlǝkɩ 14:1-2; Luku 22:1-2; Yohɑɑnɩ 11:45-53)

1 Yesu tɛmɑ tɔm tǝnɛ tǝ tǝnɑɣɑ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: 2 Ntɔŋ ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ pǝ kɑɑsɑ kʋyɛɛŋ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ nɑ? Tɛɛʋ ɑcimɑ ɑnɩ ɑ tɔɔ kɛ́ pɑɑ tʋ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑɣɑ yǝlɑɑ niŋ tɑɑ nɑ pɑ́ kɑ-m sǝm tesikɑ tɔɔ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ kotɑ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Kɑyifi tɔ ɩ tǝyɑɣɑ. 4 Nɑ pɑ́ cɑɣɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ nɑ pɑ́ sɩɩ ɩsǝnɑ pɑɑ kpɑ Yesu tǝhɛɛ nɑ nɔɣɔlʋ tɑ nɑ tɔ, nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. 5 Pɑ yɔɣɔtɑɣɑ pɑ tɑɑ sɩ: Tǝ tɑɑ kpɑ-ɩ ɑcimɑ wɑɑtʋ, tɔfɔ pɩɩ lɑ yoou kɛ yǝlɑɑ tɑɑ.

Alʋ tulɑɑlʋ pǝlʋɣʋ kɛ Yesu tɔɔ

(Mɑlǝkɩ 14:3-9; Yohɑɑnɩ 12:1-8)

6 Yesu kɑ wɛ Petɑnii kɛ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ Simɔŋ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 7 Tǝnɑɣɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɔmɑ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ tɔkɑ tulɑɑlʋ kʋpɑmpɑŋ nɑ pɑ́ lɑpɑ ɩ ɑkpɑlǝpiyɑ kɛ liɣitee pǝlɛ kʋhʋlʋmǝlɛ tɑɑ tɔ. Yesu cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ tɔɣɔʋ, ɩlɛnɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́ pǝlɩ tulɑɑlʋ ɩnǝɣɩ Yesu nyʋɣʋ tɑɑ. 8 Yesu ɩfɑlɑɑ nɑ́ mpʋ tɔ pǝ tɑ mɑɣɑ-wɛ, nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Pɑ wɑkǝlʋɣʋ tulɑɑlʋ ɩnɛɣɛ ɩsǝntɔ tɔ suweɣelɛ? 9 Ye pɑɑ pɛɛtɑ-ɩ pǝ tɑɑ lɑ liɣitee kɛ sɔsɔm nɑ pɑ́ hɑ kʋnyɔntʋnɑɑ?

10 Yesu cɛkǝnɑɑ sɩ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ pǝsǝɣɩ ɑlʋ ɩnɛ ɩ lɑŋlɛ kɛ mpʋ? Mpi ɩ lɑpɑ-m mpʋ tɔ pǝ tewɑɣɑ hɑlɩ. 11 Mǝ nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ ɩ́ wɛnnɑ tɑm. Amɑ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ kɑɑ wɛɛ tǝmɑ kiŋ kɛ tɑm. 12 Mɑ pim tɔɔ kɛ́ ɩ pǝlɑ tulɑɑlʋ kɛ mɑ tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ mpʋ. 13 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, pɑɑ timpiɣi pɑɑ heeli Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnɛɣɛ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ, pɑɑ kɛɛsɩ ɑlʋ ɩnɛ ɩ lɑpɑ mpi tɔ pǝ tɔm nɑ pɑ́ tɔɔsǝɣɩ ɩ tɔɔ.

Yutɑɑsɩ kɔlɔmɔtɔ tɔm

(Mɑlǝkɩ 14:10-11; Luku 22:3-6)

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ lɛlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Yutɑɑsɩ Ɩsǝkɑleeu tɔ, ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ, 15 nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ye mɑ tʋ Yesu kɛ́ mǝ niŋ tɑɑ pepeɣe ɩ́ kɑ hɑ-m?

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ kɑlɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ kɛ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ. 16 Pǝ kpɑɣɑ kʋyɑŋku tɔɣɔ Yutɑɑsɩ sʋʋ kʋyɑkʋ kʋpɑŋkʋ kɛ pɛɛkʋɣʋ sɩ ɩ́ tʋ Yesu kɛ́ pɑ niŋ tɑɑ.

Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ tɑɣɑnʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 14:12-21; Luku 22:7-14,21-23; Yohɑɑnɩ 13:21-30)

17 Pǝ tɑlɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ pǝ ɑcimɑ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Ɩlɛnɑ Yesu ɩfɑlɑɑ polo nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Leɣe n cɑɑ sɩ tǝ́ polo nɑ tǝ́ lɑ-ŋ Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ?

18 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ ɑkele tɛ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Mɑ wʋlɛ tɑlɑɑ, nyɑ́ tɛɣɛ mɑ́ nɑ mɑ ɩfɑlɑɑ tɩɩ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ lɑpɑ nti ɩ kɛɛsɑ-wɛ tɔ. Pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ lɑ́ Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ.

20 Pǝ kɔmɑ ɩsɩɩ tɑɑnɑɣɑ ɩlɛ, ɩ́ nɑ pɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ pɑ cɑɣɑ tɔɣɔʋ ntɛ́. 21 Pɑ tɔŋnɑ tɔɣɔʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ Yesu yɔɣɔtɩ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑ́ lɑ-m kɔlɔmɔtɔ.

22 Tǝnɑɣɑ ɩ ɩfɑlɑɑ ɩsɛntɑɑ nyǝŋɑ sɔsɔm nɑ tɔm tǝnɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ-ɩ pɔɔsʋɣʋ kɛ kʋlʋm kʋlʋm. Ɩnɛ sɩ: Mɑtɔŋ pǝ tɑɣɑ mɑ́, Tɑcɑɑ? Ɩnɛ sɩ: Mɑtɔŋ pǝ tɑɣɑ mɑ́, Tɑcɑɑ?

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mɑ nɑ wei tɑ niŋ kpɛntɑ sʋsʋɣʋ kɛ nyǝnɑɣɑ tɑɑ tɔ pʋntʋ kɑ́ lɑnɑ-m kɔlɔmɔtɔ. 24 Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ sǝkɩ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pɑ kɛɛsɑ mɑ tɔm kɛ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ. Amɑ wei ɩ kɑ́ lɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑɣɑ kɔlɔmɔtɔ kɛ mpʋ tɔ ɩ tɔm kɑ́ lɑ wɑɩyo kɛ́ sɔsɔm. Pʋntʋ ɩnɩ, ye pɑ tɑɑ lʋlɩ-ɩ, pǝlɛ pɩɩ lɑpɑ sɑnɑ.

25 Pǝ kpɛŋnɑ Yutɑɑsɩ wei ɩ lɑkɩ-ɩ kɔlɔmɔtɔ tɔ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ: Mɑtɔŋ pǝ tɑɣɑ mɑ́, Tɑcɑɑ?

Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Ntǝɣǝlɛ mpʋ.

Tɑcɑɑ sǝm tɔɔsʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 14:22-26; Luku 22:14-20; Kɔlɛntɩ I 11:23-25)

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ wei pɑ tɔkɑɣɑ tɔ Yesu kpɑɣɑ potopoto nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ, nɑ ɩ́ fɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ ɩfɑlɑɑ, nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ mʋ nɑ ɩ́ tɔɣɔ, mɑ tɔnʋɣʋ ntɛ́.

27 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu kpɑɣɑ kɔpʋ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ nɑ tǝmlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɛlɛ-wɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ nyɔɔ-wǝɣɩ mǝ tǝnɑ. 28 Mɑ cɑlǝm ntɛ́ mpi pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ Ɩsɔ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɑmpɑnɑ tɔ. Mpɩ pǝ kpemnɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ tɔɔ sɩ pǝ́ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ. 29 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, sɑŋɑ wɑɑlɩ mɑ kɑɑ tɑsɑ sʋlʋm pǝnɛɣɛ nyɔɔʋ. Hɑlǝnɑ kʋyɑŋku mɑ́ nɑ-mɛ tɩɩ nyɔɔ sʋlʋm kʋfɑm kɛ mɑ Cɑɑ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ tɔ.

30 Pɑ tɛmɑ mpʋ ɩlɛnɑ pɑ́ yoo ɑcimɑ yontu, ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ Olifinɑɑ pʋɣʋ tɔɔ.

Piyɛɛ kpɛɛsʋɣʋ tɔm kpɑɑlʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 14:27-31; Luku 22:31-34; Yohɑɑnɩ 13:36-38)

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Sɑŋɑ ɑhoo ɑnɛ ɑ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ kɑ́ yele-m mǝ tǝnɑ nɑ ɩ́ se. Pɑ ŋmɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Mɑɑ kʋ tiikilu nɑ heeŋ kɑ́ yɑ yem yem. 32 Amɑ wɑɑtʋ wei mɑɑ fe ɩlɛnɑ, mɑ́ tɛɛ-mɛɣɛ nɔɣɔ kɛ Kɑlilee.

33 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Pɑɑ pɑ tǝnɑ pɑɑ yele-ŋ nɑ pɑ́ se, mɑ́, mɑ kɑɑ lɑ mpʋ.

34 Amɑ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-ŋ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, n kɑ kpɛɛsɩ tɔm tooso kɛ́ ɑhoo ɑnɛ sɩ n tɑ nyɩ-m kɛ́ n tɑ nyɩ-m nɑ pǝ́cɔ́ kɑmpɑɑʋ koo.

35 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ tɔmɑ-ɩ sɩ: Pɑɑ mɑ nɑ-ŋ tɩɩ sɩ tɩɩ sɩ kɛ́, mɑ kɑɑ kpɛɛsɩ sɩ mɑ tɑ nyɩ-ŋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ yɔɣɔtɑ mpʋ.

Yesu sǝlǝmʋɣʋ kɛ Kɛtǝsemɑnee

(Mɑlǝkɩ 14:32-42; Luku 22:39-46)

36 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑlɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Kɛtǝsemɑnee tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ cɑɣɑ cǝnɛ nɑ mɑ́ polo Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ kɛ hɑtoo cǝnɛ.

37 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ Piyɛɛ nɑ Sepetee pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ. Tǝnɑɣɑ ɩsǝnyǝŋlɛ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ sʋʋ-ɩ kpɑʋ. 38 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ kɛ́ tǝtɔɣɔtɔɣɔ pǝ fɛɩ kɛɛsʋɣʋ. Ɩ́ cɑɣɑ cǝnɛ nɑ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ feŋiɣi.

39 Ɩ tuusɑ ɩ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ pǝcɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ luŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ sɩ: Mɑ Cɑɑ, ye pǝ wɛ pǝsʋɣʋ kɛɛlɩ wɑhɑlɑ sɔsɔ ɩnɛɣɛ mɑ nyʋɣʋ tɔɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ mpi n nɔkɑɑ tɔ pǝlɛ pǝ lɑ, pǝ́ tɑɑ lɑ mɑ luɣu nyǝntʋ.

40 Ɩ tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ ɩfɑlɑɑ tooso ɩnɩ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ pɑ tɔŋnɑ tom. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ Piyɛɛ sɩ: Ɩ́ kpisɑ cɑɣɑʋ ntɛ́ sɩ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ feŋ pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ. 41 Ɩ́ feŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ, tɔfɔ ɩ́ kɑ́ hoti wɑɑtʋ wei mɑɣɑsʋɣʋ kɔŋ-mɛ tɔ. Pɑ́ɑ́nɑ́ wɛɛ, ɑmɑ tɔnʋɣʋ ɩɩ pǝsǝɣǝnɑ.

42 Ɩ tɑsɑ tuusuɣu, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsɑ Ɩsɔ kɛ́ sǝlǝmʋɣʋ sɩ: Mɑ Cɑɑ, ye pǝ fɛɩ pǝsʋɣʋ sɩ wɑhɑlɑ sɔsɔ ɩnɛ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ-m, nyɑ́ luɣu nyǝntʋ ɩ́ lɑ.

43 Ɩ tɑsɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kiŋ kɛ mǝlʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ pɑ tɔŋnɑ tom tɔtɔ, pɑ kpisɑ pɑ́ cɑɣɑnɑ pɑ ɩsɛ. 44 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑsɑ-wɛɣɛ yeluɣu nɑ ɩ́ tuusi nɑ ɩ́ tɑsɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ kɛ tɔm tooso nyǝm kɛ tɔm kʋlʋmtʋ ntɩ. 45 Tǝnɑɣɑ ɩ mǝlɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kiŋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɔŋnɑ tom nɑ ɩ́ hɛɛsǝɣɩ yɑɑ? Ɩɩ nɑɑ, pǝ tɑlɑɑ kɛlɛ. Pɑɑ tʋ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑɣɑ ɑsɑɣɑɑ niŋ tɑɑ. 46 Ɩ́ kʋlɩ nɑ tǝ́ tɛɛ. Ɩ́ nyǝnɩ kɔlɔmɔtɔ tʋ tɑlɑ cǝnɛ.

Yesu Kpɑʋ

(Mɑlǝkɩ 14:43-50; Luku 22:47-53; Yohɑɑnɩ 18:3-12)

47 Yesu tɔŋnɑ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ mpʋ ɩlɛ, ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ lɛlʋ Yutɑɑsɩ tɑlɑɑ kɛlɛ. Nɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tuutuumɑ, nɑ pɑ́ tɔkɑ lɑɣɑlɛɛ nɑ kpɑtǝŋ. Kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ tilinɑ yǝlɑɑ mpɛ. 48 Yutɑɑsɩ wei ɩnɩ ɩ lɑkɩ Yesu kɛ́ kɔlɔmɔtɔ kɛ mpʋ tɔ ɩ kɑ kɛɛsɑ sɑmɑɑ ɩnǝɣɩ ɩsǝnɑ ɩ kɑ lɑ tɔ. Ɩ heelɑ-wɛɣɛ sɩ: Ye mɑ polɑɑ nɑ mɑ́ wɑɣɑlɑ wei ɩlɛ, ɩnǝɣǝlɛ, ɩ́ kpɑ-ɩ. 49 Tǝnɑɣɑ Yutɑɑsɩ kpǝtǝnɑ Yesu kɛ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ sɩ: Fɔɔ Tɑcɑɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ wɑɣɑlɩ-ɩ. 50 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Mɑ tɑɑpɑlʋ, lɑ nti n kɔmɑ lɑpʋ tɔ.

Tǝnɑɣɑ ɩ́ nɑ mpɑ tɔ, pɛlɛ pɑ tʋ niŋ kɛ Yesu tɔɔ nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ. 51 Ɩlɛnɑ Yesu nɑ mpɑ pɑɑ wɛɛ tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kpɛɛ ɩ lɑɣɑtɛ nɑ ɩ́ lo kɔtʋlʋ sɔsɔ tǝmlɛ tʋ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ɩ́ kɔɔlɩ tǝfeŋ. 52 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Suu nyɑ́ lɑɣɑtɛ kɛ tǝ suɣute tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ye wei ɩ́ kpɑɣɑ lɑɣɑtɛ, pʋntʋ kɑ́ sǝnɑ lɑɣɑtɛ. 53 N tɑ nyɩ sɩ, mɑ́ sɔɔlɑɑ, mɑɑ yɑɑ mɑ Cɑɑ nɑ ɩ́ hɑ-m ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ iyisi nɑɑtoso (6000) kɛ loosi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ cǝnɛɣɛ kpɑkpɑɑ yɛɛ? 54 Amɑ ye mɑ lɑpɑ mpʋ nti pɑɑ kɛɛsɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ tɩɩ lɑ tɔ, ɩsǝnɑɣɑ pɩɩ lɑ nɑ tǝlɛ tǝ́ lɑ́ ɩlɛ?

55 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ sɑmɑɑ ɩnɩ sɩ: Ɩ́ kɔŋɩ-m kpɑʋ nɑ ɩ́ nɔkɩ nɑ ɩ́ kpɑkǝɣɩ lɑɣɑlɛɛ nɑ kpɑtǝŋ tɔ, mɑɣɑ ŋmɩɩlʋ ɩsɑɣɑʋ kɛ? Kʋyɛɛŋ tǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ mɑ cɑɣɑɑ nɑ mɑ́ sɛɣɛsǝɣɩ, ɩ́ tɑ́ kpɑ-m. 56 Amɑ pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ pǝ lɑpɑɣɑ sɩ pǝ́ lɑ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ tǝ́ wɛ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ.

Tǝnɑɣɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tǝnɑ yelɑ-ɩ nɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ tɛɛ.

Yesu ponɑʋ kɛ Kotuɣu sɔsɔɔʋ tɑɑ

(Mɑlǝkɩ 14:53-65; Luku 22:54-55,63-71; Yohɑɑnɩ 18:13-14,19-24)

57 Mpɑ pɑ kpɑ Yesu tɔ pɑ ponɑ-ɩ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ Kɑyifi tɛ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ kotɑɑ. 58 Piyɛɛ tǝŋɑɣɑ Yesu kɛ́ tɑ́ɑ́lǝ́ḿ tɔɔ, hɑlǝnɑ ɩ́ tɑlɑ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ tɑɣɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kiŋ sɩ ɩ nɑɑ sɩ pɩɩ tɛnɑ-we.

59 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Kotuɣu sɔsɔɔŋkʋ nyǝ́mɑ pɑ pɛɛkɑɑ sɩ pɑɑ tɔm suuu pɑ suu Yesu nɑ pɑ́ hiki mpɑɑʋ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. 60 Pɑɑ nɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ suuki-ɩ pɔpɔtʋ tɔmnɑɑ tɔ, pɑ tɑ hiki nti pɑɑ wɑɑnɑ-ɩ tɔ. Wɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ yǝlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ kʋlɑ nɑɑlɛ 61 nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Apɑlʋ ɩnɛ ɩ kɑ tɔmɑ sɩ ɩnɩ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ yɔkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ nɑ ɩ tɑɣɑnɩ-tɛɣɛ ŋmɑʋ kɛ kʋyɛɛŋ tooso tɑɑ.

62 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tɔ Yesu sɩ: N kɑɑ yɔɣɔtɩ? Suweɣe yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ŋ ye?

63 Amɑ Yesu sumɑ. Tǝnɑɣɑ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ tɔmɑ-ɩ sɩ: Nɑ Ɩsɔ wei ɩ wɛnɑ weesuɣu tɔ, ye n kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ Mesii heelɩ-tʋ tǝfoo.

64 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Ntǝɣɩ n yɔɣɔtɑɑ. Mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo sɩ pǝ kpɑɣɑʋ pǝnɛntɛ tɔ ɩ́ kɑ́ nɑ́ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ nɑ mɑ́ cɑɣɑ Ɩsɔ Toŋ tǝnɑ tʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Nɑ ɩ́ kɑ́ nɑ-m ɩsɔtɑɑ ŋmʋntʋɣʋ tɔɔ nɑ mɑ́ tiiki.

65 Tǝnɑɣɑ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ cǝlɑ ɩ wontu nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ kpɑ Ɩsɔ tɔɔ. Tǝ tɑsǝɣɩ ɑseetɑ nyǝ́mɑ kɛ pɛɛkʋɣʋ sɩ tǝ lepe? Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nɑ́ ɩsǝnɑ ɩ kpɑ Ɩsɔ tɔɔ tɔɣɔlɛ. 66 Tɔʋ, ɩ́ nɑ-we?

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɔmɑ sɩ ɩ tɔm sǝpɑ, pɑɑ kʋ-ɩ kɛ́.

67 Tǝnɑɣɑ pɑ sʋʋ ntɑɣɑmɑ tɔʋ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ, nɑ pɑ́ mɑkɩ-ɩ ŋkumɑ, nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ mɑpɩ-ɩ kɑtɑɑsɩ. 68 Nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Mesii kpeɣe, heeli-tʋɣʋ wei ɩ mɑpɑ-ŋ tɔ.

Piyɛɛ kpɛɛsʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 14:66-72; Luku 22:56-62; Yohɑɑnɩ 18:15-18,25-27)

69 Piyɛɛ kɑ cɑɣɑ ɑwɑlɩ kɛ́ tɑɣɑ tɔɔ. Tǝnɑɣɑ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ tǝmlɛ tʋ ɑlʋ nyǝŋ nɔɣɔlʋ kpǝtǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ tɔtɔ n kɑ wɛ Kɑlilee tʋ Yesu ɩnɩ ɩ kiŋ.

70 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ kpɛɛsɑ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ sɩ: Mɑ tɑ nyɩ nti n yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ tɔ. 71 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Piyɛɛ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ polo nɔnɔkeelɑsɩ. Ɩlɛnɑ tǝmlɛ tʋ ɑlʋ nyǝŋ lɛlʋ nɑ́ɑ́ nɑ-ɩ nɑ ɩ́ heeli mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ sɩ: Ɩnɛ ɩnɩ ɩ kɑ wɛ Nɑsɑlɛtɩ Yesu ɩnɩ ɩ kiŋ kɛ́.

72 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ tɑɣɑnɑ kpɛɛsʋɣʋ sɩ: Nɑ Ɩsɔ, mɑ tɑ nyɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ.

73 Pǝ lɑpɑ lɑɑsɑɣɑ ɩlɛnɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ pɑ́ kpǝtǝnɑ Piyɛɛ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ n tɑ lɑŋ yǝlɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. Nyɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ hʋlǝɣǝnɑ timpi n lɩɩnɑɑ tɔ.

74 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ kpɛɛsɑɑ tǝlɑlɑlɑ nɑ ɩ́ tuu nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Nɑ Ɩsɔ, mɑ tɑ nyɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ.

Tǝnɑɣɑ kɑmpɑɑʋ koo kpɑkpɑɑ. 75 Ɩlɛnɑ Piyɛɛ tɔɔsɩ nti Yesu kɑ yɔɣɔtɑ-ɩ tɔ tǝ tɔɔ sɩ: Mpi pɩɩ tɑkɩ kɑmpɑɑʋ koou tɔ n tɛmɑ tɔm toosoɣo kpɛɛsʋɣʋ sɩ n tɑ nyɩ-m kɛ́ n tɑ nyɩ-m. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tukɑɑ nɑ ɩ́ lɩɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ wii ɩsɩɩ ɩ sǝkɩ ɩ sǝkɩ.

27

Yesu ponɑʋ kɛ Pilɑtɩ

(Mɑlǝkɩ 15:1; Luku 23:1-2; Yohɑɑnɩ 18:28-32)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑnɑŋ kʋpɑŋkʋ tɛɛ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ tǝnɑ nɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ nɑ pɑ́ sɩɩ sɩ pɑ́ kʋ Yesu. 2 Tǝnɑɣɑ pɑ hɔkɑ-ɩ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ cɛlɑ Kʋfǝnɛɛ Pilɑtɩ.

Yutɑɑsɩ kʋ ɩ tɩ

(Tillɑɑ Tǝmlɛ 1:18-19)

3 Yutɑɑsɩ wei ɩ lɑpɑ-ɩ kɔlɔmɔtɔ tɔ, ɩ nɑwɑ sɩ pɑ sɩɩwɑ sɩ pɑɑ kʋ Yesu kɛ́ tɑmpɑnɑ ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ pǝsɩ sɔsɔm. Tǝnɑɣɑ ɩ kpɑɣɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ ɩnɩ nɑ ɩ́ polo ɩ́ cɛlɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɔ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. 4 Nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Mɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ, mɑ cɛlɑ-mɛɣɛ yʋlʋ sɩ ɩ́ kʋ-ɩ tulum kɛ yem.

Ḿpʋ́ɣʋ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ cɔ Yutɑɑsɩ sɩ: Tɑ́ pɑɑye, pǝ kɛ́ nyɑ́ tɔm kɛ́.

5 Tǝnɑɣɑ Yutɑɑsɩ mǝŋnɑ liɣitee ɑnɩ nɑ ɩ́ pɛtɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɛɛ nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ tʋ ŋmǝnɑɣɑ kɛ ɩ luɣu tɛɛ nɑ ɩ́ sɩ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ́ tɔɔsɑ-yɛ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Tɑ mpɑɑʋ tɑɑ pǝ fɛɩ pǝsʋɣʋ sɩ tǝ́ kpɑɣɑ liɣitee ɑnɛ nɑ tǝ́ tɑsɑ tʋɣʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ ɑtɑkɑɑ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yʋlʋkʋlɛ liɣitee kɛ́.

7 Tǝnɑɣɑ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ liɣitee ɑnɩ nɑ pɑ́ yɑnɑ tɛtʋ nɑtǝlɩ nti pɑ yɑɑ sɩ cʋɣʋ tǝhulle tɔ, sɩ pɑ piŋ mʋʋlɑɑ kɛ tǝnɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ sɑŋɑ pɑ mǝŋnɑ tɛtʋ ntǝɣɩ hǝtɛ sɩ: Cɑlǝm tɛtʋ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Selemii kɑ kpɑɑlɑɑ tɔ sɩ: Pɑ kpɑɣɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ. Liɣitee ɑnǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tisɑɑ sɩ pɑ́ fɛlɩ ɩ tɔɔ. 10 Pɑ kpɑɣɑ-yɛ nɑ pɑ́ yɑnɑ tɛtʋ nti pɑ yɑɑ sɩ cʋɣʋ tǝhulle tɔ, nɑ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Tɑcɑɑ kɑ heelɑ-m.

Pilɑtɩ pɔɔsǝɣɩ Yesu kɛ tɔm

(Mɑlǝkɩ 15:2-5; Luku 23:3-5; Yohɑɑnɩ 18:33-38)

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ponɑ Yesu kɛ Kʋfǝnɛɛ ɩsɛntɑɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyɑɣɑlɛ Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ ɩnǝɣɩ? Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Ntǝɣǝlɛ n yɔɣɔtɑ mpʋ.

12 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ wɑɑtʋ wei kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔŋɑɣɑ sɩ ɩ lɑpɑ pǝnɛ nɑ pǝnɛ tɔ, ɩ tɑ cɔ sɩ pʋlʋ. 13 Tǝnɑɣɑ Pilɑtɩ tɔmɑ-ɩ sɩ: Nn nɩɩkɩ ɩsǝnɑ pɑ tɔŋʋɣʋ sɩ n lɑpɑ pǝnɛ nɑ pǝnɛ tɔ?

14 Amɑ tǝ tǝnɑɣɑ mpʋ Yesu tɑ́ cɔ-ɩ tǝ tɔɔ sɩ pʋlʋ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ Kʋfǝnɛɛ kɛ piti kɛ́ sɔsɔm pǝ tɩɩ fɛɩ.

Sɩ pɑ́ kʋ Yesu kɛ́ pɑ́ kʋ-ɩ

(Mɑlǝkɩ 15:6-15; Luku 23:13-25; Yohɑɑnɩ 18:39–19:16)

15 Pɑɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ wenɑ Kʋfǝnɛɛ tʋlǝɣɩ sɑlǝkɑ tʋ nɔɣɔlʋ wei sɑmɑɑ cɑɑ sɩ pɑ́ tʋlɩ tɔɣɔ. 16 Pǝ pɑmnɑ sɑlǝkɑ tʋ kpitikpiti nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Pɑlɑpɑɑsɩ*fɑ* tɔ ɩ wɛ sɑlǝkɑ tɑɑ. ɑ 17 Sɑmɑɑ kotɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tǝnɑ, ɩlɛnɑ Pilɑtɩ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Aweɣe ɩ́ cɑɑ mɑ́ tʋlɩ-mɛ, Yesu wei pɑ yɑɑ sɩ Kilisiti tɔ?

18 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ kɛ́ ɩ pɔɔsɑ-wɛɣɛ mpʋ, ɩ nyǝmɑ́ tǝkelekele sɩ ɩsɛsɛɛmlɛ tɔɔ kɛ́ pɑ ponɑ-ɩ Yesu.

19 Wɑɑtʋ wei Pilɑtɩ cɑɣɑ tǝhʋʋlɛ tɔ ɩ ɑlʋ tilɑɑ sɩ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑɑ sʋsɩ nyɑ́ nɔɣɔ kɛ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ ɩnɩ ɩ tɔm tɑɑ. Pǝ hʋlɑ-m ɩ tɔm kɛ tom tɑɑ kɛ́ ɑhoo ɑnɛ, nɑ pǝ́ pɛkǝlɩ-m sɔsɔm.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ puɣusɑ sɑmɑɑ sɩ pɑ́ sǝlǝmɩ-ɩ nɑ ɩ́ tʋlɩ-wɛɣɛ Pɑlɑpɑɑsɩ, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ ɩ́ kʋ Yesu. 21 Tǝnɑɣɑ Kʋfǝnɛɛ tɑɣɑnɑ-wɛɣɛ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Pɑ nɑɑlɛ pɑ tɑɑ ɑweɣe ɩ́ cɑɑ sɩ mɑ́ tʋlɩ-mɛ yee? Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔ-ɩ sɩ: Pɑlɑpɑɑsɩ kɛ tǝ cɑɑ sɩ ń tʋlɩ. 22 Ɩlɛnɑ Pilɑtɩ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Nɑ ɩsǝnɑɣɑ mɑ́ lɑ Yesu wei pɑ yɑɑ sɩ Kilisiti tɔ? Tǝnɑɣɑlɛ pɑ tǝnɑ sɩ: Kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilɑtɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩlɛ ɩsɑɣɑtʋ ntiɣi ɩ lɑpɑ?

Tǝnɑɣɑ pɑ tɑsɑ kɑpusi mɑpʋ nɑ toŋ sɩ: Kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ.

24 Pilɑtɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ ɩ kɑɑ pǝsɩ-tɩ, pǝyele yoou cɑɑ tiluɣu. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɑ lʋm nɑ ɩ́ sɑŋ ɩ niŋ kɛ sɑmɑɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Apɑlʋ ɩnɛ, pǝ́ tɑɑ wɛɛ sɩ mɑ́ kʋɣʋnɑ-ɩ yoo. Pǝ kɛ́ mǝ tɔm kɛ́.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ tǝnɑ cɔ-ɩ sɩ: Nnn, ɩ sǝm tɔm ɩ́ mǝlɩ tɑ́ nɑ tɑ́ piyɑ tɑ́ nyɔɔŋ tɑɑ.

26 Tǝnɑɣɑ Pilɑtɩ tʋlɑ-wɛɣɛ Pɑlɑpɑɑsɩ. Pǝ kɑɑsɑ Yesu ɩlɛnɑ, ɩ́ yele nɑ pɑ́ cɑsɑ-ɩ ɑkpɑtɛɛ, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ cɛlɛ-wɛ sɩ pɑ́ polo nɑ pɑ́ kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ.

Yoolɑɑ pɑɑnɑʋ kɛ Yesu

(Mɑlǝkɩ 15:16-20; Yohɑɑnɩ 19:2-3)

27 Pilɑtɩ yoolɑɑ ponɑ Yesu kɛ́ Kʋfǝnɛɛ tǝyɑɣɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ sɑmɑɑ tǝnɑ kotinɑ-ɩ. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ wɔɣɔsɑ ɩ wontu, ɩlɛnɑ pɑ́ suu-ɩ cɑpɑ kʋsɛɛm tǝkpɑɩɩ. 29 Nɑ pɑ́ lʋʋ sɔwɑ kɛ ntenuɣu nɑ pɑ́ te ɩ nyʋɣʋ, nɑ pɑ́ tʋ ɩ niŋ ntɔɣɔŋ tɑɑ kɛ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́, nɑ pɑ́ pɑɑkǝnɑ-ɩ nɑ pɑ́ luŋiɣi ɩ tɛɛ kɛ́ ɑkulɑ, nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ sɩ: Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ fɔɔ.

30 Nɑ pɑ́ tɔɔkɩ ɩ tɔɔ kɛ́ ntɑɣɑmɑ, nɑ pɑ́ mʋɣɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ mɑpʋ. 31 Pɑ tɛmɑ-ɩ pɑɑnɑʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ wɔɣɔsɩ cɑpɑ ɩnɩ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ-ɩ ɩ wontu nɑ pɑ́ tɛɛnɑ-ɩ kɑm kɛ sǝm tesikɑ tɔɔ.

Yesu kɑm

(Mɑlǝkɩ 15:21-32; Luku 23:26-43; Yohɑɑnɩ 19:17-27)

32 Pɑ lɩɩkɑɣɑ ɩcɑtɛ ɩlɛnɑ, pɑ́ tǝ sulinɑ Silɛɛnɩ tʋ nɔɣɔlʋ, pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Simɔŋ. Tǝnɑɣɑ yoolɑɑ kpipɑ ɩ́lɛ́ nɑ toŋ sɩ ɩ́ sǝɣǝlɩ Yesu tesikɑ ŋkɛ. 33 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑlɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Kɔlǝkɔtɑ tɔ, nti tǝ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ nyʋmpɔɣɔlɑɣɑ tɛ tɔ. 34 Tǝnɑɣɑ pɑ cɛlɑ-ɩ sʋlʋm mpi pǝ tɑɑ pɑ sitɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ cǝlǝm*fɑ* tɔ. Amɑ ɩ tǝŋɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ kisi-wǝɣɩ nyɔɔʋ. ɑ

35 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɑmɑ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ tɔ tɛtɛ kɛ́ ɩ wontu tɔɔ nɑ pɑ́ tɑlɑ-tɩ. 36 Pɑ tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ tɑŋɩ-ɩ. 37 Pɑ ŋmɑɑwɑ nɑ pɑ́ pusi ɩ nyʋɣʋ tɔɔ sɩ: Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ Yesu kɔlɔ. Pɑ ŋmɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ mpi pǝ tɔɔ pɑ kʋ-ɩ tɔ. 38 Pɑ kpɛŋnɑ ɩ́ nɑ ŋmɩɩlɑɑ kɛ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ kɑ-wɛɣɛ sǝm tesikɑsɩ tɔɔ, lɛlʋ kɛ ɩ ntɔɣɔŋ tɔɔ, lɛlʋ kɛ ɩ mpǝtǝŋ tɔɔ.

39 Yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɛɛkɑɣɑnɑ tǝnɑ tɔ pɛlɛ pɑ kpɛɛtǝɣɩ nyɔɔŋ nɑ pɑ́ tʋʋkɩ-ɩ sɩ: 40 Mɑtɔŋ nyɑ́ tɔmnɑ sɩ n yɔkǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ nɑ ń tɑɣɑnɩ kʋfɑtɛ ŋmɑʋ kɛ kʋyɛɛŋ tooso tɑɑ. Wɑɑsɩ nyɑ́ tɩ ɩlɛ. Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ lɩɩ tesikɑ tɔɔ nɑ ń tii.

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔtɔ. Pɛlɛ pɑ tɔŋnɑ-ɩ pɑɑnɑʋ nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: 42 Ɩ yɑpɑ lɛlɑɑ nyɔɔŋ ɩsǝnɑɣɑ nɑ ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ yɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyǝŋkʋ. Ɩsɩɩ sɩ ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɔsɔ nɑ? Pǝnɛntɛ ɩ́ lɩɩ tesikɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tii. Ɩlɛnɑ tǝ nɑ nɑ tǝ́ tisi. 43 Ɩ tʋ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni nɑ ɩ́ tɔ sɩ ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ. Tɔʋ, tǝ́ nɑ́ sɩ Ɩsɔ kɑ́ sɔɔlɩ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ yɑɑ ɩsǝnɑ.

44 Nɑ pǝ kpɛŋnɑ ŋmɩɩlɑɑ mpɑ pɑɑ kɑmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔlɔ tɔ nɑ pɛlɛ pɑ́ tʋʋ-ɩ mpʋ tɔtɔ.

Yesu hɛɛʋ

(Mɑlǝkɩ 15:33-41; Luku 23:44-49; Yohɑɑnɩ 19:28-30)

45 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ ilim sikuɣu, ɩlɛnɑ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑ ɩcɑtɛ tɔɔ hɑlǝnɑ ilim kpili. 46 Ilim kpilɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Yesu kiisinɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ: Eli Eli, lemɑ sɑpɑtɑni? Nɑ tǝlɛ tǝ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Mɑ Ɩsɔ mɑ Ɩsɔ, pepe tɔɔ kɛ́ n lɔ-m?

47 Mpɑ pɑɑ sǝŋɑ tǝnɑ tɔ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩ yɑɑnɑ ntɛɣɛ Ilii.

48 Ɩlɛnɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ lii kpɑlǝkpɑm sɑŋ kɛ lʋm kʋnyǝŋǝm nɑpǝlɩ pǝ tɑɑ, nɑ ɩ́ tʋʋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɔɣɔ tɑɑ nɑ ɩ́ hʋlɩ Yesu sɩ ɩ́ nyɔɔ. 49 Amɑ lɛlɑɑ nɑ́ tɔmɑ sɩ: Ɩ́ yele nɑ tǝ́ nɑ́ Ilii kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ yɑɑ ɩsǝnɑ.

50 Tǝnɑɣɑ Yesu tɑsɑ kiisuɣu kɛ sɔsɔm, ɩlɛnɑ ɩ́ hɛɛ.

51 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ, pʋʋɣʋ sɔsɔɔʋ ŋku kɩɩ kɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ tɔ, kʋ fɑɣɑ yem kɛ́ hɑtoo ɩsɔtɑɑ nɑ pǝ́ kɑlǝsǝnɑ kʋ ɑtɛ. Nɑ tɛtʋ sele nɑ kʋkpɑmǝŋ yɑ pɔɣɔlɛɛ, 52 nɑ pǝlɑɑŋ tʋlɩ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ mpɑ pɑ sǝpɑ tɔ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ fe. 53 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɩɩ pǝlɑɑŋ tɑɑ, nɑ wɑɑtʋ wei Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ fe tɔ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ ɩcɑtɛ nɑŋŋ nyǝntɛ tɑɑ, nɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ-wɛ.

54 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lom yoolɑɑ sɔsɔ nɑ yoolɑɑ mpɑ ɩ nɑ-wɛ pɑɑ tɑŋɑ Yesu tɔ, pɑ nɑwɑ tɛtʋ seluɣu nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ tɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑ́ sɔsɔm nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Tɑmpɑnɑ, yʋlʋ ɩnɛ ɩ kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ kɛ́. 55 Alɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ wɛ tǝnɑ nɑ pɑ́ sǝŋɑ pooluŋ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ. Mpɛ ɩnɩ pɑ tǝŋɑɣɑnɑ Yesu kɛ́ hɑtoo Kɑlilee nɑ pɑ́ cɑlǝsǝɣɩ-ɩ. 56 Mɑkǝtɑlɑ Mɑlɩ nɑ Sɑɑkɩ nɑ Yosɛɛfʋ pɑ too Mɑlɩ nɑ Sepetee pǝyɑlɑɑ too, pɑɑ wɛ ɑlɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ.

Yesu pim

(Mɑlǝkɩ 15:42-47; Luku 23:50-56; Yohɑɑnɩ 19:38-42)

57 Wɑɑtʋ wei tɑɑnɑɣɑ tɑɑnɑɑ tɔ, Alimɑtee ɑpɑlʋ toŋ tʋ nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Yosɛɛfʋ tɔ ɩ kɔmɑ. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ tǝŋɑɣɑ Yesu kɛ́. 58 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ polɑ Pilɑtɩ kiŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ ɩ kpɑkǝɣɩ sǝtʋ Yesu. Tǝnɑɣɑ Pilɑtɩ tɔmɑ sɩ pɑ́ cɛlɛ-ɩ. 59 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ sǝtʋ nɑ ɩ́ tɑkɩ-ɩ kponkpontu toŋ nyǝntʋ nti pɑ yɑɑ sɩ lɛŋ tɔ tǝ pʋŋkɑhʋlʋŋɑ kʋfɑlɑɣɑ. 60 Nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ pimi-ɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ pǝlɑɑʋ ŋku pɑ hulɑ kʋkpɑmʋɣʋ tɑɑ tɔ kʋ tɑɑ. Nɑ ɩ́ pilimi pɩɩʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ nɑ ɩ́ suli pǝlɑɑʋ nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ ɩ́ kpe. 61 Nɑ Mɑkǝtɑlɑ Mɑlɩ nɑ Mɑlɩ lɛlʋ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ pǝlɑɑʋ ɩsɛntɑɑ.

Pǝlɑɑʋ tɑŋʋɣʋ

62 Kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tɔɔ sɔɔlʋ lɑpʋ tɛmɑ nɑ tɛʋ fe, ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ kpɛntɩ nɑ pɑ́ polo Pilɑtɩ kiŋ, 63 nɑ pɑ heeli-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, tǝ tɔɔsɑɑ sɩ pɔpɔtʋ ɩnɩ ɩ kɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ ye pǝ lɑpɑ wɛɛ tooso ɩnɩ ɩ kɑ́ fe. 64 Tɔʋ, mpʋ tɔ, yele nɑ pɑ́ tɑŋ pǝlɑɑʋ hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ kʋyɛɛŋ tooso wule. Ɩ ɩfɑlɑɑ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ ŋmɩɩlɩ-ɩ nɑ pɑ́ looli sɑmɑɑ sɩ ɩ́ femɑ sǝtɑɑ tɑɑ. Ye pǝ lɑpɑ mpʋ, tǝlɛ tǝ pɔpɔtʋ kɑ́ kǝlɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntʋ.

65 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilɑtɩ tɔmɑ-wɛ sɩ: Yoolɑɑ mpɑ pɑɑ tɑŋ tɔɣɔlɔ, ɩ́ polo ɩ́ tɑŋ-kʋɣʋ teu teu.

66 Tǝnɑɣɑ kɔtǝlɑɑ polɑɑ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ pǝlɑɑʋ tɔɔ pɩɩʋ ŋkʋɣʋ teu, nɑ pɑ́ tʋ pɑ kʋyʋsʋm sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ tokinɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sɩɩ yoolɑɑ sɩ pɑ́ tɑŋ.

28

Yesu fem

(Mɑlǝkɩ 16:1-10; Luku 24:1-12; Yohɑɑnɩ 20:1-10)

1 Kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tɛɛwɑ nɑ pǝ fe cimɑɑsɩ, ɩlɛnɑ Mɑkǝtɑlɑ Mɑlɩ nɑ Mɑlɩ lɛlʋ pɑ́ kʋlɩ tɑnɑŋ tǝpɑm sɩ pɑ puki pǝlɑɑʋ tɔɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtʋ selɑ sɔsɔm kɛ kpɑkpɑɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu lɩɩnnɑ ɩsɔ nɑ ɩ́ tii, nɑ ɩ́ polo ɩ́ kuli pɩɩʋ ŋkʋɣʋ pǝlɑɑʋ nɔɣɔ nɑ ɩ́ sɩɩ kpeeŋɑ, nɑ ɩ́ kpɑ tǝ tɔɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. 3 Ɩ teu nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ tɛʋ nyǝɣǝsʋɣʋ tɔ, nɑ ɩ wontu hʋlʋmɑɑ ɩsɩɩ kpoŋkpomʋlʋm. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ tɑŋlɑɑ kɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm nɑ pɑ́ seliɣi, nɑ pɑ́ sǝpɑ pɑ tɩɩŋ tɔɔ kɛ́ yem tǝkpǝtɩɩ. 5 Tǝnɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu tɔmɑ ɑlɑɑ sɩ: Mɩɩ tɑɑ nyɑ́, mɑ nyǝmɑ́ sɩ Yesu wei pɑ kɑmɑ sǝm tesikɑ tɔɔ tɔɣɔ ɩ́ kɔmɑ pɛɛkʋɣʋ. 6 Ɩ fɛɩ cǝnɛ, ɩ femɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ. Ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ́ timpi pɑɑ hɩɩsɑ-ɩ tɔ. 7 Ɩ́ polo lɔŋ nɑ ɩ́ heeli ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ, ɩ femɑ nɑ ɩ́ tɛɛ-mɛɣɛ nɔɣɔ kɛ Kɑlilee. Tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ nɑ-ɩ. Nti mɑ wɛnɑ sɩ mɑ heeliɣi-mɛ tɔɣɔlɛ.

8 Tǝnɑɣɑ ɑlɑɑ mpɛ pɑ kʋlɑ pǝlɑɑʋ tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ tɛɛ, nɑ sɔɣɔntʋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ pǝ kʋɣɩ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ kɑɑsɩ Yesu ɩfɑlɑɑ kɛ lɑɑpɑɑlɩ ɩnɩ. 9 Pɑ tɔŋnɑ tɛɛʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ Yesu suli-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mɑ sɛɛ-mɛ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpǝtǝnɑ-ɩ nɑ pɑ́ tɔkɩ ɩ nɔɔhɛɛ, nɑ pɑ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ. 10 Ɩlɛnɑ Yesu heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ nyɑ́. Ɩ́ polo ɩ́ heeli mɑ tɑɑpɑlɑɑ sɩ pɑ́ polo Kɑlilee, tǝnɑɣɑ pɑɑ nɑ-m.

Nti tɑŋlɑɑ kɛɛsɑɑ tɔ

11 Alɑɑ mpɛ pɑ wɛ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ pɑ́ kpeŋ mpʋ, ɩlɛ sɛsɛ yoolɑɑ mpɑ pɑɑ tɑŋɑ pǝlɑɑʋ tɔ, pɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ tɛmɑ mǝlʋɣʋ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛlɛ nɑ pɑ́ kɛɛsɩ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ kɛ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ tɔ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ kotɑɑ nɑ pɑ́ lɑ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ nɑ pɑ́ hɑ yoolɑɑ kɛ liɣitee tuutuumɑ, 13 nɑ pɑ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ tɔ sɩ tom kpɑɣɑ-mɛɣɛ ɑhoo nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ ŋmɩɩlɩ-ɩ. 14 Nɑ ye Kʋfǝnɛɛ ɩ́ nɩɩ mpʋ, tɑɑ hɛɛsɩ ɩ lɑŋlɛ, ɩ kɑɑ lɑ-mɛɣɛ pʋlʋ.

15 Tǝnɑɣɑ tɑŋlɑɑ mʋ liɣitee ɑnɩ nɑ pɑ́ lɑ́ ɩsɩɩ pɑ heelɑ-wɛ tɔ. Nɑ tɔm tǝnɛ tǝ yɛkɩ Yutɑ nyǝ́mɑ hɛkʋ, hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

Yesu ɩfɑlɑɑ tɔɔ lɩɩʋ

(Mɑlǝkɩ 16:14-18; Luku 24:36-49; Yohɑɑnɩ 20:19-23; Tillɑɑ Tǝmlɛ 1:6-8)

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm ɩnɩ pɑ́ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ polo Kɑlilee pulɑɣɑ ŋkɑ Yesu kɑ kɛɛsɑ-wɛ tɔ kɑ tɔɔ. 17 Pɑ nɑ Yesu ɩlɛnɑ, pɑ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ. Amɑ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ wɛnɑ sikɑ. 18 Tǝnɑɣɑ Yesu kpǝtǝnɑ-wɛ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Mɑ niŋ tɑɑ kɛ́ pɑ tʋ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ. 19 Mpʋ tɔ, ɩ́ polo nɑ ɩ́ lɑ nɑ kɑteŋɑsɩ tǝnɑ tɑɑ yǝlɑɑ pǝsɩ mɑ ɩfɑlɑɑ. Ɩ́ sɔɔkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm nɑ ɩ́ yɑɑkǝnɑ Cɑɑ nɑ Pǝyɑɣɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ pɑ hǝtɛ. 20 Ɩ́ sɛɣɛsɩ-wɛ sɩ pɑ́ tɔkɩ pǝ tǝnɑ mpi mɑ sɛɣɛsɑ-mɛ tɔ. Ɩ́ nyɩ teu sɩ mɑ́, mɑɑ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑɑ kʋyɑŋkuɣu, hɑlǝnɑ ɑntulinyɑ polo nɑ ɩ́ kʋlɩ.

ɑ 27:16 Pɑlɑpɑɑsɩ: Piipilinɑɑ lɛlɑɑ nɑ sɔɔsǝɣɩ sɩ Yesu Pɑlɑpɑɑsɩ.

ɑ 27:34 tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ cǝlǝm: Pǝ kɛ́ kɔɔlɛ nte tǝ lɑkɩ nɑ yʋlʋ too nɑ pǝ́ kʋ ɩ wʋsɑsɩ tɔɣɔ. Amɑ Yesu nɑ sɔɔlɑɑ sɩ ɩ́ wɛɛnɑ ɩ ɩsɛ kɛ mpʋ hɑlǝnɑ ɩ sǝm.

Mɑlǝkɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

LAAPAALƖ KƲPAŊ WEI

MALƎKƖ

ŊMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Mɑlǝkɩ wei ɩ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ tɔ ɩ tɑ kɛ Yutɑ tʋ. Ɩ yɔɣɔtɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ Yesu kɛ́ tǝmlɛ tʋ kɛ́ (10:45). Ɩ sɛɣɛsǝɣɩ nɑ ɩ́ wɑɑkɩ nɑ ɩ́ looki ɑlɔɣɑɑ. Amɑ Mɑlǝkɩ tɑ yɔɣɔtɩ Yesu lʋlʋɣʋ tɔm, ɩ hʋlɑɑ kɛ́ sɩ Yesu kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ nɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Mɑlǝkɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Yesu tǝmlɛ tɑɣɑnʋɣʋ, titite 1:1-13

Yesu tǝmlɛ kɛ Kɑlilee, titite 1:14–8:26

Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ, titite 8:27–9:50

Yesu tǝmlɛ kɛ Yutɑ nɑ Yosɑlɛm, titite 10–13

Yesu sǝm nɑ ɩ fem, titite 14–16

1

Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ wɑɑsʋ

(Mɑtiyee 3:1-12; Luku 3:1-18; Yohɑɑnɩ 1:19-28)

1 Ɩsɔ pǝyɑlʋ Yesu Kilisiti Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tǝcɑɑllɛ ntɔ. 2 Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ:

Nyǝnɩ, mɑ tillu ntɔ,

mɑ tɛlǝsǝɣɩ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ sɩ

ɩ́ tɑɣɑnɩ nyɑ́ mpɑɑʋ nɑ ń kɔŋ.

3 Nɔɣɔlʋ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ:

Ɩ́ tɑɣɑnɩ Tɑcɑɑ mpɑɑʋ,

ɩ́ siɣisi ɩ mpɑɩsi.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ nɑ Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ kɔɔ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ sɔɔkɩ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm. Nɑ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ sɩ: Ɩ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ nɑ pɑ́ sɔ-mɛɣɛ lʋm nɑ Ɩsɔ hɩɩsɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ.

5 Ɩlɛnɑ Yutɑ tɛtʋ yǝlɑɑ tǝnɑ, nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tǝnɑ puki ɩ kiŋ, nɑ pɑɑ wei ɩ́ kuliɣi ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ tɑɑ, nɑ Yohɑɑnɩ sɔɔkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm kɛ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ tɑɑ.

6 Yooyoo hʋntʋ kunti kɛ Yohɑɑnɩ tɑkɑɑ, nɑ ɩ́ lǝlɑ tɔnʋɣʋ tɑmpɑlɑ kɛ ɩ tǝnɑɣɑ tɑɑ. Ɩ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ cǝlǝŋ nɑ tɑɑlɛ tɩɩŋ nim. 7 Nɑ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ sɑmɑɑ tɑɑ sɩ: Mɑ wɑɑlɩ wei ɩ kɔŋ tɔ pʋntʋ kǝlɑ-m toŋ. Hɑlɩ mɑ tɑ tɩɩ tɑlɑ sɩ mɑ́ sopi nɑ mɑ́ wɔɣɔsɩ ɩ nɔɔhɛɛ tɑɑ ntɑŋkpɑlɑ mɑɣɑmɑɣɑ. 8 Mɑ ɩlɛ, lʋm kɛ mɑ sɔ-mɛ. Amɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɛ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ sɔ-mɛ.

Yesu Ɩsɔ lʋm sɔʋ nɑ ɩ mɑɣɑsʋɣʋ

(Mɑtiyee 3:13–4:11; Luku 3:21-22; 4:1-13)

9 Sɑɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ Yesu lɩɩnɑ Nɑsɑlɛtɩ kɛ Kɑlilee tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ polo nɑ Yohɑɑnɩ sɔ-ɩ Ɩsɔ lʋm kɛ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ tɑɑ. 10 Yesu lɩɩkɑɣɑnɑ lʋm tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ tʋlɑɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tii ɩ tɔɔ ɩsɩɩ ɑlukuku. 11 Ɩlɛnɑ pɑ́ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɩsɔtɑɑ sɩ: Nyɑɣɑlɛ mɑ luɣu tɛɛ Pǝyɑɣɑ, mɑ luɣu sʋʋ-ŋ sɔsɔm.

12 Pǝ tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu ponɑ Yesu kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 13 Nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ wɛɛ nɩɩlɛ, nɑ Sɑtɑnɩ kɔɔ nɑ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ-ɩ. Nɑ ɩ́ wɛ tɑɑlɛ wontu hɛkʋ nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ pɑɑsǝnɑ-ɩ.

Yesu yɑɑʋ kɛ tiinɑ kpɑlɑɑ liɣiti

(Mɑtiyee 4:12-22; Luku 4:14-15; 5:1-11)

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tʋ Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ kɛ sɑlǝkɑ, ɩlɛnɑ Yesu nɑ́ɑ́ polo Kɑlilee nɑ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ kpɑɑlʋɣʋ. 15 Nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Pǝnɛntɛ pǝ tɑlɑ mpʋ, Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ kpɛɣɛtɑɑ. Ɩ́ lɑɣɑsɩ nɑ ɩ́ mʋ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ.

16 Yesu mɑlɑɣɑ Kɑlilee teŋku kʋteŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ tiinɑ kpɑlɑɑ kɛ nɑɑlɛ. Simɔŋ nɑ ɩ neu Antǝlɩɩ, nɑ pɑ́ tʋɣɩ puluɣu kɛ lʋm tɑɑ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ tǝŋɩ-m nɑ mɑ́ lɑ-mɛ nɑ ɩ́ puuki yǝlɑɑ ɩsɩɩ ɩ́ puukuɣu tiinɑ tɔ.

18 Tǝnɑɣɑ pɛlɛ pɑ yelɑ pɑ puluŋ nɑ pɑ́ tǝŋɩ-ɩ kpɑkpɑɑ.

19 Ɩ tɑsɑ pote kɛ pǝcɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ Sepetee pǝyɑlʋ Sɑɑkɩ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ neu Yohɑɑnɩ, nɑ pɑ́ cɑɣɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ pɑ puluŋ. 20 Tǝnɑɣɑ ɩ yɑɑ pɛlɛɣɛ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ yele pɑ cɑɑ Sepetee nɑ ɩ pɑɑ nyǝ́mɑ kɛ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tǝŋɩ-ɩ.

Ɩlɔɣɔhilu nɔɣɔlʋ ɩ tɔm

(Luku 4:31-37)

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɑ polɑ Kɑpǝnɑhum ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule nɑ ɩ́ niki sɛɣɛsʋɣʋ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ cɛpɑ yǝlɑɑ lɑŋɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ sɛɣɛsɑɣɑ-wɛɣɛ nɑ toŋ ɩ tɑ nyɑ́. Ɩ fɛɩ ɩsɩɩ pɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tutɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ kɛ́ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ hii ɩlɔɣɔʋ nɔɣɔlʋ. Tǝnɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ koowɑ sɩ: 24 Nɑsɑlɛtɩ Yesu, n cɑɑ-weɣe tɑ́ kiŋ? N kɔmɑ-tʋɣʋ wɑkǝlʋɣʋ kɛ? Mɑ nyǝmɑ-ŋ teu, n kɛ́ Ɩsɔ Yʋlʋ Nɑŋŋtʋ wei ɩ tilɑɑ tɔ.

25 Tǝnɑɣɑ Yesu holinɑ-ɩ sɩ: Hei, nyɑ́, su nɑ ń se ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ wɑɑlɩ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩlɔɣɔʋ ɩnɩ ɩ selisɑ ɑpɑlʋ ɩnǝɣɩ teu. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ nɑ ɩ́ se ɩ wɑɑlɩ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ cɛpɑ yǝlɑɑ tǝnɑ lɑŋɑ kɛ sɔsɔm, nɑ pɑ́ tɔŋ tǝmɑ sɩ: Mɑɑmɑɑci wei kɛlɛ mpʋ? Toŋ sɛɣɛsʋɣʋ kʋfɑlʋɣʋ ntɛ́ yɑɑ. Pʋwɛ. Pǝ kpɛŋnɑ ɑlɔɣɑɑ, ɩ yɔɣɔtǝɣɩ pɛlɛɣɛ nɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ pɑ́ nɩɩkǝnɑ-ɩ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu hǝtɛ yɑɑ kpɑkpɑɑ ɩnǝɣɩ Kɑlilee tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

Yesu wɑɑsʋɣʋ kɛ kʋtɔntʋnɑɑ pɑɣɑlɛ

(Mɑtiyee 8:14-17; Luku 4:38-41)

29 Pɑ lɩɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ nɑ Sɑɑkɩ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ́ polo Simɔŋ nɑ Antǝlɩɩ pɑ tǝyɑɣɑ kɛ kpɑkpɑɑ. 30 Nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ wɑtʋ wɛnɑ Simɔŋ yɔsɔ nɑ ɩ́ hǝntɑɑ. Yesu tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ heeli-ɩ ɑlʋ ɩnɩ ɩ wʋsɑsɩ tɔm. 31 Tǝnɑɣɑ Yesu polɑ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ tɔkɩ ɩ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ kʋsɩ, nɑ ɩ wɑtʋ yɑ nɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ cɑlǝsɩ-wɛ.

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɔnɑ-ɩ kʋtɔntʋnɑɑ tǝnɑ nɑ ɑlɔɣɔhilɑɑ tǝnɑɣɑ tɑɑnɑɣɑ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei ilim tʋwɑ tɔ. 33 Nɑ ɩcɑtɛ tǝnɑ koti tǝcǝɣǝcǝɣɩ kɛ tǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ nɔnɔɣɔ tɛɛ. 34 Ɩlɛnɑ Yesu lɑ nɑ mpɑ kʋtɔmǝŋ cɔɔsɑɣɑ tɔ pɑ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ. Nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ ɑlɔɣɑɑ pɑɣɑlɛ. Ɩ tɑ tisi sɩ ɑlɔɣɑɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɛlɛ pɑ nyǝmɑ́ ɩ kɛ́ mpi tɔ.

Yesu wɑɑsʋ kɛ Kɑlilee tɛtʋ tɑɑ

(Luku 4:42-44)

35 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ wei pǝ wʋsɑ fem nɑ sǝkpɛtʋɣʋ wɛɛ tɔ, Yesu lɩɩwɑ nɑ ɩ́ polo timpi yǝlɑɑ fɛɩ tɔ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ. 36 Ɩlɛnɑ Simɔŋ pɑ́ sʋʋ-ɩ pɛɛkʋɣʋ. 37 Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Yǝlɑɑ tǝnɑ cɑɑkɩ-ŋ.

38 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tǝ́ polo pǝcɔlɔ pǝcɔlɔ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ tɑɑ nɑ mɑ́ lɑ́ pɛlɛɣɛ wɑɑsʋ tɔtɔ. Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ kɔmɑ.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sʋʋ Kɑlilee tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ cɔɔʋ, nɑ ɩ́ lɑkɩ wɑɑsʋnɑɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ mpɑ pɑ wɛnɑ tǝnɑ tɔɔ tɔ pɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɔɣɔnǝɣɩ ɑlɔɣɑɑ.

Yesu wɑɑsʋɣʋ kɛ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ nɔɣɔlʋ

(Mɑtiyee 8:1-4; Luku 5:12-16)

40 Tǝnɑɣɑ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɔmɑ Yesu kiŋ, nɑ ɩ́ sopi ɩ tɛɛ nɑ ɩ́ tɛɣɛ-ɩ niŋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ye n kɑ tisɑɣɑ n tɑɑ wɑɑsɩ-m?

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔnʋɣʋ tɔɔ kʋtɔŋ tʋ ɩnɩ ɩ tɔm lɑpɑ Yesu kɛ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ niŋ nɑ ɩ́ tokinɑ-ɩ nɑ ɩ́ cɔ-ɩ sɩ: Teu, mɑ tisɑɑ, ɑlɑɑfǝyɑ ɩ́ lɑ.

42 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ kʋtɔŋ tɛmɑ tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ mǝlɩ tǝmɑmmɑm. 43 Ɩlɛnɑ Yesu tɔɣɔnɩ-ɩ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ kpɑɑlɩ-ɩ nɑ toŋ sɩ: 44 Tɑɑ heeli nɔɣɔlʋ. Amɑ tɛɛ kpɑkpɑɑ nɑ kɔtʋlʋ nɑ-ŋ. Ɩlɛnɑ ń yiɣisi ɩsɩɩ Moisi kɑ kɛɛsʋɣʋ tɔ, nɑ pɑ́ nɑ́ sɩ pǝ wɑɑ-ŋ.

45 Amɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ pǝ tɔm kpɑɑlʋɣʋ kɛ pɑɑ timpi. Hɑlǝnɑ ɩ kpɑɑlʋɣʋ mpɩ pǝ tɔɔ Yesu tɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ sʋʋ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ tǝkɑɑ. Amɑ kpeeŋɑ tɔɔ kɛ́ ɩ cɑkɑɣɑ kpɑɩ tɑɑ, nɑ yǝlɑɑ lɩɩkǝnɑ pɑɑ timpi nɑ pɑ́ mɑkǝnɑ-ɩ.

2

Yesu wɑɑsʋɣʋ kɛ kʋtɔŋ kʋtʋʋlʋɣʋ tʋ

(Mɑtiyee 9:1-8; Luku 5:17-26)

1 Wɛɛ lɑpɑ nɑɑlɛ, ɩlɛnɑ Yesu mǝlɩ Kɑpǝnɑhum nɑ yǝlɑɑ nɩɩ sɩ ɩ wɛ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 2 Mpʋɣʋlɛ pɑ kotɑ sɔsɔm pǝ tɩɩ fɛɩ. Pǝ nyǝkɑɑ kɛ́ tǝkɑŋŋ nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ nɔnɔɣɔ nɑ pǝ́ tǝkɩ, nɑ Yesu tɔŋnɑ-wɛɣɛ sɛɣɛsʋɣʋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ kɔmɑ ɩ kiŋ nɑ pɑ tɑɑ liɣiti sǝɣǝlɑ kʋtɔŋ kʋtʋʋlʋɣʋ tʋ nɔɣɔlʋ. 4 Amɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tɔɔ pɑ kpisɑ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ nɑ pɑ́ tɑnɑ-ɩ Yesu kiŋ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ nɑ pɑ́ wɛsɩ kutuluɣu ŋku kʋ tɑɑ Yesu kɑ wɛɛ tɔ kʋ lɔpʋtʋ, nɑ pɑ́ tisi kpɑtǝlɛ nte tǝ tɑɑ kʋtɔntʋ ɩnɩ ɩ kɑ wɛɛ tɔ nɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ ŋkʋ. 5 Yesu nɑwɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ nɑɑni, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ kʋtɔŋ kʋtʋʋlʋɣʋ tʋ ɩnɩ sɩ: Mɑ pǝyɑlʋ, nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsɑɑ.

6 Pǝ pɑmnɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑpǝlɩ pɑɑ cɑɣɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ hʋʋkɩ pɑ tɑɑ sɩ: 7 Pepe tɔɔ kɛ́ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ mɑkɩ kɑŋkɑntɛ nɑ ɩ́ kpɑkǝɣɩ ɩ tɩ nɑ ɩ́ kɛɛsǝɣǝnɑ Ɩsɔ? Awe pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋ ye pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ pɑɑsi? 8 Amɑ Yesu nɑ́ cɛkǝnɑ nti pɑ hʋʋkɑɣɑ pɑ tɑɑ tɔɣɔ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ hʋʋkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ tɑɑ? 9 Nti tǝ yɔɣɔtʋɣʋ kǝlǝnɑ tǝlɛʋ. Mɑ́ heeli kʋtɔntʋ sɩ Nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsɑɑ, yɑɑ Kʋlɩ nɑ ń kɛlɩ nyɑ́ kpɑtǝlɛ nɑ ń tɔ? 10 Tɔʋ, mɑɑ hʋlɩ-mɛ sɩ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɑtɛ cǝnɛ.

Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ kʋtɔntʋ sɩ: 11 Mɑ heeliɣi-ŋ sɩ ń kʋlɩ nɑ ń kpɑɣɑ nyɑ́ kpɑtǝlɛ nɑ ń kpe.

12 Tǝnɑɣɑ kʋtɔntʋ kʋlɑ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ kpɑtǝlɛ nɑ yǝlɑɑ nyǝnǝɣɩ-ɩ mpʋ, nɑ ɩ́ tɛɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ pɑ tǝnɑɣɑ piti kɛ sɔsɔm, nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Tuu tɔ, tǝ tɑ nɑtɑ ɩsǝntɔ ɩnɩ ɩ nǝɣǝsǝlɛ.

Yesu yɑɑʋ kɛ Lefii

(Mɑtiyee 9:9-13; Luku 5:27-32)

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ Kɑlilee teŋku nɔɣɔ kɛ pote nɑ yǝlɑɑ puki ɩ kiŋ kɛ sɔsɔm nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ-wɛ. 14 Yesu tɛɛkɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ Alǝfe pǝyɑlʋ Lefii nɑ ɩ́ cɑɣɑ lɑmpuu tǝmʋlɛ. Ɩlɛnɑ Yesu tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń tǝŋɩ-m.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tǝŋɩ-ɩ.

15 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ kʋtɔɣɔʋ kɛ Lefii tɛ. Ɩ́ nɑ lɑmpuu mʋlɑɑ pɑɣɑlɛ, nɑ ɑsɑɣɑɑ pɑɣɑlɛ, nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɔkɑɣɑnɑ. Yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ ɩsɩɩ mpʋ kɑ tǝŋɑɣɑ-ɩ pɑɣɑlɛ tɔtɔɣɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ Fɑlisɑnɑɑ kpekǝle nyǝ́mɑ tɔ, pɑ nɑwɑ Yesu nɑ ɑsɑɣɑɑ, nɑ lɑmpuu mʋlɑɑ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ tɔkɩ mpʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ Yesu nɑ lɑmpuu mʋlɑɑ nɑ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ kpɛntǝɣɩ nɑ pɑ́ tɔkɩ?

17 Yesu nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Pǝ tɑɣɑ ɑlɑɑfǝyɑ nyǝ́mɑ nyɩɩlǝɣǝnɑ fɛtɑɑ. Amɑ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ́. Mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ yɑɑkɩ ɑsɑɣɑɑ, pǝ tɑɣɑ kʋpɑmɑ.

Yesu kɛɛsʋɣʋ kɛ nɔhɔkʋtʋ tɔm

(Mɑtiyee 9:14-17; Luku 5:33-39)

18 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ pɑ hɔkɑ nɔɔsɩ. Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ: Pǝ lɑpɑ ɩsǝnɑ nɑ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ nyǝ́mɑ nɑ́ hɔkǝɣɩ nɔɔsɩ nɑ nyɑ́ ɩfɑlɑɑ nɑɑ toosiɣi pǝ tɔm. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ hʋʋ sɩ ɑkpɑɣɑlʋ tɑɑpɑlɑɑ kɑ́ hɔkɔ nɔɣɔ nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ wɛɛ? Aɑɩ, pǝlɛ pǝ fɛɩ lɑpʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ. Ye ɩ wɛ pɑ hɛkʋ, pɑɑ tɔkɩ tɑm kɛ́. 20 Amɑ pɩɩ kɔɔ nɑ pǝ́ kɛɛsɩ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ-ɩ pɑ hɛkʋ. Ɩlɛ pǝlɛɣɛlɛ pɑɑ hɔkɔ nɔɔsɩ.

21 Nɔɣɔlʋ kɑɑ kpɑɣɑ sɑɑliyɑ kʋfɑlɑɣɑ nɑ ɩ́ tɔ wontuɣu kʋpǝnʋɣʋ. Tɔfɔ, sɑɑliyɑ ŋkɛ kɑɑ hɔ wontuɣu ŋkʋ nɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɛɛsɩ wɑlʋɣʋ. 22 Nɔɣɔlʋ kɑɑ suu sʋlʋm kʋfɑm kɛ sʋlʋm huluŋ kʋpǝŋ tɑɑ. Tɔfɔ sʋlʋm kʋfɑm yɑsǝɣɩ huluŋ kʋpǝŋ ɩnǝɣɩ, nɑ sʋlʋm mpɩ nɑ huluŋ pǝ́ wɑkǝlɩ yem. Amɑ huluŋ kʋfɑŋ tɑɑ kɛ́ pɑ suuki sʋlʋm kʋfɑm.

Yesu kɛlɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tʋ

(Mɑtiyee 12:1-8; Luku 6:1-5)

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ fɑɣɑnɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee tɑɑlɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kʋlɩ kʋ wule. Ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sʋʋ tɔɣɔnɑɣɑ pee pɛlʋɣʋ nɑ mpɑɑʋ. 24 Tǝnɑɣɑ Fɑlisɑnɑɑ tɔmɑ Yesu sɩ: Nyǝnɩ nyɑ́ ɩfɑlɑɑ lɑkʋɣʋ mpi pǝ fɛɩ lɑpʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ yee.

25 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ye mpʋ ɩ́ tɑ kɑlǝtɑ pɑɑ pǝcɔɣɔ mpi Tɑfiiti lɑpɑ wɑɑtʋ wei pǝ cɑɑlɑ-ɩ nɑ nyɔɣɔsɩ pɩɩ ɩ́ nɑ mpɑ pɑ wɛ ɩ cɔlɔ tɔ? 26 Ɩsǝnɑ ɩ sʋʋ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔ potopotonɑɑ mpɑ pɑɑ sɩɩ Ɩsɔ tɔ. Apiyɑtɑɑ kɑ kɛnɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ sɑɑ ɩnɩ. Pǝyele pǝ fɛɩ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɔɣɔ potopotonɑɑ mpɛɣɛ yem nɑ pǝ́ tɑ́ kɛ́ kɔtǝlɑɑ. Amɑ Tɑfiiti nɑ́ tɔɣɔ-wɛ. Hɑlǝnɑ ɩ́ hɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛ tɔtɔ sɩ: Yʋlʋ tɔɔ kɛ́ pɑ sɩɩ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ. Amɑ pɑ tɑ lɑ yʋlʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tɔɔ. 28 Pǝ tɔɔ kɛ́ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ kɛ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ sɔsɔ tǝsiɣisiɣi.

3

Nkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ tɔm

(Mɑtiyee 12:9-14; Luku 6:6-11)

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu tɑɣɑnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ kɛ́ mǝlʋɣʋ. Pǝ pɑmnɑ ŋkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ. 2 Nɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ pɑ́ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ keŋnɑ Yesu kɛ́ teu sɩ pɑ nɑɑ sɩ ɩ kɑ́ wɑɑsɩ ɑpɑlʋ ɩnǝɣɩ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yɑɑ ɩsǝnɑ? Pɑ lɑkɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pɑ́ hiki nti pɑɑ wɑɑnɑ-ɩ tɔ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ŋkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń sǝŋ hɛkʋ tɑɑ.

4 Ɩlɛnɑ Yesu pɔɔsɩ mpɑ pɑ cɑɣɑ mpʋ tɔ sɩ: Tɑ mpɑɑʋ tɑɑ, kʋpɑntʋ kɛ pǝ mʋnɑ pɑ́ lɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yɑɑ ɩsɑɣɑtʋ? Pɑɑ wɑɑsɩ yɑɑ pɑɑ kʋ?

Amɑ pɑ tɑ cɔ sɩ pʋlʋ. 5 Tǝnɑɣɑ ɩ nyǝnɑ pɑ tǝnɑ pɑ ɩsɛntɑɑ nɑ pɑ tɔm lɑpɩ-ɩ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ pɑ tɑɑ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ wɑkǝlɩ ɩ lɑŋlɛ kɛ sɔsɔm tɔtɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ŋkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ ɩnɩ sɩ: Tɔʋ, loosi nyɑ́ niŋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ŋkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ loosɑ ɩ niŋ, ɩlɛnɑ ɩ niŋ hɛtɩ. 6 Tǝnɑɣɑ Fɑlisɑnɑɑ lɩɩnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ nɑ Helɔtɩ nyǝ́mɑ pɑ́ cɑɣɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ nɑ pɑ́ kʋ Yesu tɔ.

Sɑmɑɑ kɔntɛ kɛ Yesu kiŋ

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu lɩɩ tǝnɑ tǝfɑʋ, nɑ ɩ́ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ́ polo Kɑlilee teŋku nɔɣɔ, nɑ sɑmɑɑ tuutuumɑ hu ɩ wɑɑlɩ. Sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ kɑ lɩɩnɑ Kɑlilee, nɑ Yutɑ, 8 nɑ Yosɑlɛm, nɑ Ɩtumee tɛtʋ tɑɑ, nɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ, nɑ Tiii nɑ Sitɔŋ pǝ ɑcɑlɛɛ cɔlɔ hɔɣɔlʋɣʋ. Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ nɩɩ mpi mpi Yesu tɔŋnɑ lɑpʋ tɔɣɔ pɑ kotɑɣɑ ɩ kiŋ kɛ sɔsɔm kɛ mpʋ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ pɑ́ tɑŋɩ-ɩ nɑ kpɩɩlʋɣʋ, tɔfɔ sɑmɑɑ yuŋ kɑ nyǝkɩ-ɩ. 10 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yǝlɑɑ nɑwɑ sɩ Yesu tɔŋnɑ lɑpʋ nɑ kʋtɔntʋnɑɑ hikiɣi ɑlɑɑfǝyɑ. Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pǝ wɩɩkɑɣɑ tɔ, pɑ́ huliɣi sɩ pɑ́ hiki-ɩ nɑ pɑ́ tokinɑ-ɩ. 11 Ye ɑlɔɣɑɑ loosɑ Yesu, pɑ sʋʋkɩ kiisuɣu kɛ́ nɑ pɑ́ luŋi-ɩ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ ɩ kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ kɛ́. 12 Amɑ Yesu nɑ́ kɑlǝnɑ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ.

Tillɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kpɑʋ

(Mɑtiyee 10:1-4; Luku 6:12-16)

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kpɑ pʋɣʋ tɔɔ nɑ ɩ́ yɑɑ mpɑ ɩ cɑɑ tɔɣɔ ɩ kiŋ, nɑ pɛlɛ pɑ́ polo. 14 Tǝnɑɣɑ ɩ lǝsɑ pɑ tɑɑ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ hɑ-wɛɣɛ hǝtɛ sɩ tillɑɑ. Ɩ lǝsɑ pɛlɛɣɛ sɩ pɑ́ wɛɛ ɩ kiŋ kɛ tɑm nɑ ɩ́ tiliɣi-wɛɣɛ wɑɑsʋ lɑpʋ. 15 Nɑ ɩ́ hɑ-wɛɣɛ ɑlɔɣɑɑ tɔɣɔnʋɣʋ pǝsʋɣʋ. 16 Yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ wei ɩ lǝsɑɑ tɔ pɑ hǝlɑ ntɔ. Simɔŋ wei Yesu hɑ hǝtɛ sɩ Piyɛɛ tɔ, 17 nɑ Sepetee pǝyɑlʋ Sɑɑkɩ nɑ ɩ neu Yohɑɑnɩ. Pɛlɛ pɑ nɑɑlɛɣɛ Yesu kɑ hɑ hǝtɛ sɩ Pʋwɑnɛɛsɩ, nɑ tǝlɛ tǝ hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ tɛʋ holuɣu piyɑ. 18 Nɑ pǝ́ kɑɑsɩ Antǝlɩɩ, nɑ Filipʋ, nɑ Pɑɑtelemii, nɑ Mɑtiyee, nɑ Tomɑɑ, nɑ Alǝfe pǝyɑlʋ Sɑɑkɩ, nɑ Tɑtee, nɑ Simɔŋ wei ɩ kɑ lʋkɑɣɑ tɛtʋ tɔkʋɣʋ tɔm tɑɑ tɔ, 19 nɑ Yutɑɑsɩ Ɩsǝkɑleeu wei ɩ hʋlɑɑ sɩ Yesu kolontunɑɑ ɩ́ kpɑ-ɩ tɔ.

Yesu nyǝ́mɑ kɔntɛ kɛ ɩ kpɑɣɑʋ

20 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu mǝlɑ tǝyɑɣɑ, nɑ yǝlɑɑ tuutuumɑ tɑsɑ kotuɣu pǝ tɩɩ fɛɩ. Hɑlǝnɑ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑ hiki tɑpɑcɑɣɑlɛ sɩ pɑ́ tɔɣɔ tɔɣɔʋ mɑɣɑmɑɣɑ. 21 Ɩ nyǝ́mɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ kʋlɩ sɩ pɑ́ puki nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ tɔŋɑɣɑ kɛ́ sɩ pǝ lɑkɩ-ɩ kɛ́.

Yesu cɔʋ kɛ ɩ tɔm tʋlɑɑ

(Mɑtiyee 12:22-32; Luku 11:14-23; 12:10)

22 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Yosɑlɛm nɑ pɑ́ kɔɔ tɔ pɛlɛ pɑ tɔŋɑɣɑ sɩ: Yesu nyǝnɑ Pesepuleɑ kɛ́.

Ɩlɛnɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋ sɩ: Alɔɣɑɑ wulɑʋ toŋ kɛ Yesu tɔɣɔnǝɣǝnɑ ɑlɔɣɑɑ lɛmpɑ.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɑɑ-wɛ nɑ ɩ́ sɛɛ-wɛɣɛ ɩsɔnɑɑ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ Sɑtɑnɩ kɑ́ tɔɣɔnɩ ɩ tɩ? 24 Ye kɑwulɑɣɑ wɛɛ nɑ kɑ́ fɛɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɔɔnɔɔ kɑ sɑɑlǝɣɩ yem kɛ́. 25 Nɑ yǝlɑɑ ɩ́ wɛ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ pɑ́ fɛɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɔɔnɔɔ tǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ sɑɑlǝɣɩ yem kɛ́. 26 Mpʋ tɔtɔɣɔ ye Sɑtɑnɩ wɑkǝlǝɣɩ ɩ tɩ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ nyǝ́mɑ yooki pɑ tɑɑ pɑ tike, ɩ kɑwulɑɣɑ yɑɑ kɛ́ nɑ ɩ toŋ sɑɑlɩ yem tǝkpɑtɑɑ.

27 Nɔɣɔlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ sʋʋ yʋlʋ toŋ tʋ tǝyɑɣɑ sɩ ɩ kuuki ɩ wontu nɑ ɩ́ tɑ́ tɛ toŋ tʋ ɩnǝɣɩ hɔkʋɣʋ kɛ ŋmɩɩsɩ. Amɑ ɩ kpɑɑ-ɩ kɛ́ nɑ ɩ́ hɔkɔ-ɩ tǝkeŋkeŋ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sʋʋ ɩ wontu kuuu kɛ tǝyɑɣɑ tɑɑ.

28 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, pɑɑ yǝlɑɑ kʋwɑkǝlǝm kɑ́ tɔɔ ɩsǝnɑ, yɑɑ pɑɑ pɑ yɔɣɔtɑ ɩsɑɣɑtʋ ɩsɩɩ we, Ɩsɔ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ suulu. 29 Amɑ wei ɩ kɑ́ yɔɣɔtɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɔɔ tɔ pɑ kɑɑ hɩɩsɩ pʋntʋ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pʋntʋ sǝɣǝlɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑm nyǝntʋ kɛ́.

30 Mpi pǝ tɔɔ Yesu yɔɣɔtɑ mpʋ tɔ, pɑ tɔŋɑɣɑ-ɩ kɛ́ sɩ ɩ nyǝnɑ ɩlɔɣɔʋ.

Yesu too nɑ ɩ newɑɑ

(Mɑtiyee 12:46-50; Luku 8:19-21)

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu too nɑ ɩ newɑɑ ɑpɑlɑɑ nyǝ́mɑ pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ sǝŋ ɑwɑlɩ nɑ pɑ́ tili sɩ pɑ́ yɑɑ-ɩ. 32 Pǝ pɑmnɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ Yesu. Tǝnɑɣɑ pɑ heelɑ Yesu sɩ: Tǝ tɑɑ cɛ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ, nyɑ́ too nɑ nyɑ́ newɑɑ pɑ wɛnnɑ ntɛɣɛ ɑwɑlɩ nɑ pɑ́ cɑɑ-ŋ.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Aweɣe mɑ too nɑ mpɑɣɑ mɑ newɑɑ ye? 34 Yesu nyǝnɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ-ɩ kotɑɣɑ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩɩ nɑɑ mɑ toonɑɑ nɑ mɑ newɑɑ ntɔ. 35 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpɑ pɑ lɑkɩ mpi Ɩsɔ cɑɑkɩ tɔ pʋntʋnɑɑ ntɛ́ mɑ newɑɑ nɑ mɑ toonɑɑ.

4

Mǝtutuunɑ tɔm

(Mɑtiyee 13:1-9; Luku 8:4-8)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ sɛɣɛsʋɣʋ kɛ Kɑlilee teŋku nɔɣɔ. Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ kotɑ ɩ kiŋ kɛ sɔsɔm pǝ fɛɩ kɛɛsʋɣʋ. Hɑlǝnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ kpɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. Nɑ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ cɑɣɑ ɑtɛɣɛ lʋm nɔɣɔ nɑ ɩnɩ ɩ wɛ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ lʋm tɑɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sɛɣɛsɑ-wɛɣɛ tɔmnɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ ɩsɔnɑɑ sɛɛʋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ kɛɛsɩ-wɛ sɩ: 3 Ɩ́ nɩɩ teu, tuulu polǝnɑ tuutu. 4 Ɩ tuukɑɣɑ ɩ mǝtutuunɑ, ɩlɛnɑ lɛnnɑ hoti mpɑɑʋ nɔɣɔ nɔɣɔ nɑ sumɑsɩ tii nɑ sɩ tɔɣɔ-yɛ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɛnnɑ hotɑ kʋwɑʋ tɔɔ timpi tɛtʋ tɑ lim tɔ, nɑ ɑlɛ ɑ́ tǝŋnɑ nyɔʋ kɛ tɛtʋ wɛ tǝtɑɣɑsɑm tɔ pǝ tɔɔ. 6 Ilim kɔmɑ nɑ pǝ́ hɑŋ nɑ pǝ́ nyɑɣɑ mǝhoo, ɩlɛnɑ ɑ wʋlɩ. Mpi tɔ, ɑ tɑ hiki tɛtʋ sɩ ɑ́ kɑ hoosi kʋpɑŋsɩ. 7 Pee lɛnnɑ nɑ́ɑ́ hoti sɔwɑ tɑɑ nɑ ɑlɛ ɑ nyɔ ɩsɩɩ ɑ kɑ́ kʋlɩ teu, ɩlɛnɑ sɔwɑ fɛtɛ-yɛ nɑ ɑ́ kpisi lʋlʋɣʋ. 8 Amɑ pee lɛnnɑ nɑ́ hotɑ tɛtʋ mʋsʋŋ nyǝntʋ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlɛ ɑ nyɔwɑ nɑ ɑ́ kʋlɩ nɑ ɑ́ pɩɩ tɩɩŋ nɑ ɑ́ lʋlɩ pee. Lɛnnɑ kɛ pǝcɔ, lɛnnɑ kɛ mɑɣɑnɑ, lɛnnɑ kɛ sɔsɔm sɔsɔm.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Ye wei ɩ kɛ́ tɔm nɩɩlʋ pʋntʋ ɩ́ nɩɩ.

Yesu sɛɣɛsʋɣʋ nɑ ɩsɔnɑɑ sɛɛʋ nyʋɣʋ

(Mɑtiyee 13:10-17; Luku 8:9-10)

10 Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ lɩɩnɑ kpeeŋɑ, ɩlɛnɑ mpɑ pɑɑ wɛ Yesu cɔlɔ tɔ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Kɛɛsɩ-tʋɣʋ ɩsɔnɑɑ mpɑ n sɛɛ-tʋɣʋ mpʋ tɔ pɑ hʋwɛɛ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mɛ, pǝ hɑ-mɛɣɛ sɩ ɩ́ nyɩ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɔm kʋŋmɛsǝtʋ. Amɑ ɩsɔnɑɑ sɛɛʋ tɑɑ kɛ́ kpɑɩ nyǝ́mɑ nɑ́ nyǝŋnɑ pǝ tɑmpɑnɑ.

12 Pǝcɔ pǝ tisi nɑ pɑɑ pɑ nyǝnɑ teu, pɑ́ tɑɑ nɑ́.

Nɑ pɑɑ pɑ nɩɩ teu, pɑ́ tɑɑ cɛkǝnɑ.

Tɔfɔ tɔɔ pɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ pǝsǝnɑ Ɩsɔ tɔɔ

nɑ ɩ́ hɩɩsɩ-wɛɣɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ.

Yesu kilisuɣu kɛ mǝtutuunɑ tɔm

(Mɑtiyee 13:18-23; Luku 8:11-15)

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑ́ cɛkǝnɑ ɩsɔ wei mɑ sɛɛ-mɛɣɛ mpʋ tɔ yɑɑ? Nɑ ɩsǝnɑɣɑlɛ ɩ́ kɑ́ cɛkǝnɑ ɩsɔnɑɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑɑ sɛɛ-mɛ tɔ? 14 Pǝ wɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ Tɔm kɛ tuulu ɩnɩ ɩ tuuki. 15 Yǝlɑɑ wɛɛ, nɑ ye pɑ nɩɩ Ɩsɔ Tɔm Sɑtɑnɩ tǝŋ nɑ ɩ́ hɔɣɔsɩ-tǝɣɩ pɑ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ. Pɛlɛ pɑ wɛnnɑ ntɛ́ ɩsɩɩ pee nnɑ ɑ hotɑ mpɑɑʋ nɔɣɔ nɔɣɔ tɔ. 16 Pee wenɑ ɑlɛ ɑ hotɑ kʋwɑʋ tɔɔ tɔ, ɑlɛɣɛlɛ mpɑ pɑ nɩɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ pɑ́ mʋ-tǝɣɩ kpɑkpɑɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔ. 17 Amɑ pɑɑ yeki sɩ tǝ sʋʋnɑ-wɛɣɛ teu. Pɑ tɔkǝɣɩ-tǝɣɩ tǝtɑntɑɑ. Sɑɑ wei wɑhɑlɑ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ́ tɑlɑ, yɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɔɔ kʋnyɔŋ tʋɣʋ kɑ́ kɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ. 18 Lɛlɑɑ nɑ́ nǝɣǝsǝnɑ wenɑ ɑ hotɑ sɔwɑ tɑɑ tɔ. Mpi tɔ pɑ tɛŋ Ɩsɔ Tɔm nɩɩʋ, 19 ɩlɛnɑ ɑtɛ cǝnɛ kʋlɑpʋtʋ nǝɣǝsɛɛ nɑ wɛnɑʋ kɔtɔɩ puɣusi-wɛ. Nɑ kʋnyɩɩlǝŋ lɛlǝŋ kʋ tɔm ntǝɣɩ pɑ tɑɑ, nɑ hɑlɩ tǝ cɑŋ nɑ tǝ kpisi lʋlʋɣʋ. 20 Pǝ kɑɑsɑ pee lɛnnɑ nɑ́ hotɑ tɛtʋ mʋsʋŋ nyǝntʋ tɑɑ. Aŋhɑɑ, ɑlɛ ɑ wɛnnɑ ntɛ́ ɩsɩɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ nɩɩkɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ pɑ́ mʋ-tǝɣɩ teu nɑ pɑ́ lʋlǝɣɩ pee tɔ. Lɛlɑɑ kɛ pǝcɔ, lɛlɑɑ kɛ mɑɣɑnɑ, nɑ lɛlɑɑ kɛ sɔsɔm sɔsɔm.

Fǝtǝlɑ mʋsʋɣʋ tɔm

(Luku 8:16-18)

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ-wɛ tɔtɔ sɩ: Yʋlʋ kɑ́ kpɑɣɑ fǝtǝlɑ nɑ ɩ́ pɑmɩ-ɩ nyǝnɑɣɑ tɛɛ yɑɑ ɩ́ sʋsɩ-ɩ kɑto tɛɛ? Pǝ tɑɣɑ ye ɩ wɛ timpi tɑɑ, pɩɩ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɣɔ pɑɑ sɩɩ-ɩ? 22 Kʋŋmɛlǝm nɑpǝlɩ pǝ fɛɩ sɩ pǝ kɑɑ kuli pǝ tɔɔ, pǝ́cɔ́ mukɑɣɑ tɛɛ pʋlʋ fɛɩ mpi pɑ kɑɑ lǝsɩ nɑ pɑɑ wei ɩ́ nɑ́ tɔ. 23 Ye wei ɩ kɛ́ tɔm nɩɩlʋ pʋntʋ ɩ́ nɩɩ.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu sɩ: Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ nti nti ɩ́ nɩɩkɩ tɔ. Mɑɣɑsǝlɑɣɑ ŋkɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ mɑɣɑsǝɣǝnɑ tɔ, ŋkɛɣɛ Ɩsɔ kɑ́ mɑɣɑsǝnɑ ɩ kʋcɔɔŋ nɑ ɩ́ hɑ-mɛ. 25 Wei ɩ wɛnɑ tɔɣɔ pɑɑ hɑ. Pɑɑ lɛɛkɩ wei ɩ fɛɩnɑ tɔɣɔ pǝciimɑɣɑ wei ɩ wɛnɑ tɔ.

Kututuum nyɔʋ tɔm

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑɑ tɔtɔ sɩ: Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ tuukuɣu pee kɛ ɩ tɑɑlɛ tɑɑ tɔ. 27 Pɑɑ ɩ tooki yɑɑ ɩ wɛnɑ ɩ ɩsɛ, pɑɑ ilim pɑɑ ɑhoo, ɩ kɑɑ nyɩ ɩsǝnɑ pee ɑnɩ ɑ nyɔɔkɩ nɑ ɑ́ lɑkɩ mǝhoo tɔ. 28 Tɛtʋ mɑɣɑmɑɣɑ lɑkǝnɑ nɑ pǝ́ pɩɩkɩ. Pǝ cɑɑlǝɣǝnɑ mǝhoo kɛ́, wɑɑlɩ kɛ́ pǝ tʋɣɩ nyɔɔŋ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pee nɑ́ pɩɩkɩ tǝcɑsǝlɑɑ. 29 Pǝ pɩɩkɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ cɛ nɑ pɑ́ hɩɩsɩ nɑ pɑ́ niki kʋm.

Sɔɔɣɑ pǝle tɔm

(Mɑtiyee 13:31-32,34; Luku 13:18-19)

30 Yesu tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ sɩ: Pepeɣe tɩɩ kɛɛsǝnɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ ɩlɛ yee? Nɑ ɩsɔ wei kɛ́ tɩɩ sɛɛ nɑ pǝ́ kɛɛsɩ kɑ tɔm ɩlɛ yee? 31 Kɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ sɔɔɣɑ pile. Pee nnɑ pɑ tuuki tɔ ɑ tǝnɑ ɑ tɑɑ ntɛ́ tǝ kǝlǝnɑ wɛɛʋ tǝminimini. 32 Amɑ ye pɑ tuu-tɛ, tǝ pɩɩkɩ kɛ́ nɑ tǝ́ kpɑ sɔsɔm nɑ tǝ́ kǝlɩ tuusi lɛŋsɩ. Nɑ tǝ́ hɛlɩ piliŋɑsɩ kɛ sɔsɔm, hɑlǝnɑ sumɑsɩ kɔŋ nɑ sɩ tʋɣɩ tɑnɑ kɛ sɩ hɔtʋ tɑɑ.

33 Yɑɑsinɑɑ pɑɣɑlɛ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑ kɛ́ Yesu kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝnɑ-wɛ. Ɩ mɑɣɑsɑ ɩsǝnɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kotinɑ-ɩ mpʋ tɔ pɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ tɔ. 34 Ɩ tɑ sɛɣɛsɩ-wɛɣɛ nɑtǝlǝɣɩ yem nɑ ɩ́ tɑ kɛɛsǝnɑ pʋlʋ. Ɩ́ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ pɑ tike, ɩlɛnɑ ɩ́ kilisi-wɛɣɛ pǝ tǝnɑ.

Kɑcuculɑɣɑ hɛɛsʋɣʋ tɔm

(Mɑtiyee 8:23-27; Luku 8:22-25)

35 Kʋyɑkʋ kʋnɛ ɩnɩ kʋ tɑɑnɑɣɑ tɔɔ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Tǝ́ tɛsɩ nɑ tǝ́ polo kʋteŋ lɛŋkʋ tɔɔ.

36 Pɑ tɛmɑ yǝlɑɑ kɛ yɑsʋɣʋ, ɩlɛnɑ Yesu ɩfɑlɑɑ kɛlɩ-ɩ kpɩɩlʋɣʋ ŋku kʋ tɑɑ ɩ kɑ cɑɣɑɑ tɔ, nɑ kpɩɩlǝŋ lɛlǝŋ kɑ wɛ ɩ kiŋ tǝnɑ.

37 Tǝnɑɣɑ heelimuɣu sʋʋ mɑpʋ nɑ lʋm huuki nɑ pǝ́ wɑtǝɣɩ pɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ, hɑlǝnɑ kʋlɛ kʋ cɑɑ suɣu. 38 Pǝ pɑmnɑ Yesu nɑ́ tʋ ɩ nyʋɣʋ kɛ lefeli nɑ ɩ́ tɔŋnɑ tom nɑ wɑɑlɩ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ feesɑ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, n sumɑ yɑɑ? Tǝ lepɑɣɑ.

39 Ɩ femɑ ɩlɛnɑ ɩ́ kɑlǝnɑ heelim. Nɑ ɩ́ heeli lʋm sɩ: Su, hɛɛ tǝnɑ.

Tǝnɑɣɑ heelim sumɑ, nɑ pǝ tǝnɑ pǝ hɛɛ tǝli. 40 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ wɛnɑ sɔɣɔntʋ kɛ mpʋ? Ɩ́ tɑ tɛ mǝ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛlɛ?

41 Sɔɣɔntʋ pɩɩ-wɛɣɛ sɔsɔm nɑ pɑ́ tɔŋ tǝmɑ sɩ: Aweɣelɛ ɩnɛ ɩnɩ nɑ pǝ kpɛŋnɑ heelim nɑ teŋku lʋm nɑ pǝ́ nɩɩkǝnɑ-ɩ?

5

Ɩlɔɣɔhilu nɑ ɑfɑnɑɑ pɑ tɔm

(Mɑtiyee 8:28-34; Luku 8:26-39)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑlɑ Kɑlilee teŋku kʋteŋ lɛŋkʋ kɛ Selɑsini nyǝ́mɑ tɛtʋ tɑɑ. 2 Yesu lɩɩnɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ lɩɩnɑ pǝlɑɑŋ tɑɑ nɑ ɩ́ sǝŋɩ-ɩ. 3 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ hii ɩlɔɣɔʋ kɛ́, nɑ ɩ́ wɛ pǝlɑɑŋ tɑɑ. Pɑɑ ɑlukpɑlɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑɑ hɔkɔ-ɩ pɩɩ cɑkɩ. 4 Tɔm pɑɣɑlɛ kɛ pɑ kɑmɑ-ɩ ŋkpɑsɩ nɑ ɩ́ pɛlɩ, nɑ pɑ́ hɔkɔ ɩ niŋ kɛ ɑlukpɑlɑ nɑ ɩ́ pʋtǝtɩ pǝ tǝnɑ. Nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ ŋmɑkǝlɩ-ɩ tɔ. 5 Pulɑsi tɑɑ nɑ pǝlɑɑŋ tɑɑ kɛ́ ɩ wɛ ilim nɑ ɑhoo kɛ tɑm, nɑ ɩ́ mɑkɩ kɑpusi nɑ ɩ́ hɛɛtǝɣɩ ɩ tǝɣɩ pɛɛ.

6 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ loosɑ Yesu kɛ́ pooluŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ polo ɩ́ luŋ ɩ tɛɛ 7 nɑ ɩ́ kooki sɩ: Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ Pǝyɑlʋ Yesu, mɑ nɑ-ŋ suwe? Mɑ wiinɑ-ŋ, hɑɩ, nyǝnɩ Ɩsɔ, tɑɑ tʋ-m wɑhɑlɑ.

8 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ kɛ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ yɔɣɔtɑ mpʋ, Yesu kɑ tɔmɑ ɩ ɩlɔɣɔʋ kɛ́ sɩ ɩ́ se ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ sɩ: Pɑ yɑɑ-ŋ suwe?

Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Pɑ yɑɑ-m sɩ Kʋpiŋ kɛ tǝ wɛ pɑɣɑlɛ tɔ pǝ tɔɔ.

10 Ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ wiinɑ Yesu kɛ́ teu sɩ ɩ́ tɑɑ tɔɣɔnɩ-wɛɣɛ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ.

11 Afɑnɑɑ kɑlǝkʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kɩɩ wɛ tǝnɑɣɑ pʋɣʋ cɔlɔ nɑ kʋ tuliɣi. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlɔɣɑɑ mpɛ pɑ wiinɑ Yesu sɩ ɩ́ yele nɑ pɑ́ sʋʋ ɑfɑnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tisɑɑ. Tǝnɑɣɑ ɑlɔɣɑɑ mpɛ pɑ yelɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ nɑ pɑ́ sʋʋ ɑfɑnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ tʋ cɑsǝlɛ kɛ yem nɑ pɑ́ tii kɑlɑkɑlɑ nɑ pɑ́ tʋ lʋm nɑ pɑ́ sɩ. Afɑnɑɑ mpɛ pɑ nyʋɣʋ tɑlɑ ɩsɩɩ iyisi nɑɑlɛɣɛ (2000) mpʋ.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑfɑnɑɑ mpɛ pɑ́ tiikilɑɑ nɑ́ lomɑ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ polo nɑ pɑ́ tɑɣɑsɩ tɔm ntɩ, nɑ tǝ́ yɛkɩ kpɑkpɑɑ kɛ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ cɑcɑkǝŋ tɛɛ, nɑ yǝlɑɑ lɩɩ sɩ pɑ nɑɑkɩ mpi pǝ lɑpɑ tɔ. 15 Yǝlɑɑ kɔmɑ Yesu kiŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ ɑpɑlʋ wei ɩ kiŋ ɑlɔɣɑɑ kʋpiŋ ŋkʋ kɩɩ wɛɛ tɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ suu wontu nɑ pǝ́ cɛpɑ ɩ tɔɔ. Ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ. 16 Mpɑ pɑ nɑ tɔm ntɩ nɑ pɑ ɩsǝpǝle tɔ pɑ́ kɛɛsɑ-wɛɣɛ ɩsǝnɑ pǝ lɑpɑ nɑ ɩlɔɣɔhilu ɑlɔɣɑɑ se tɔ. Nɑ mpi pǝ lɑpɑ ɑfɑnɑɑ tɔ. 17 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ sʋʋ Yesu kɛ́ tɛɛkʋɣʋ sɩ ɩ́ lɩɩ pɑ tɛtʋ tɑɑ.

18 Yesu kɔmɑ sɩ ɩ kpɑɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩlɔɣɔhilu ɩnɩ sɩ: Mɑ tǝŋǝɣɩ-ŋ. 19 Amɑ Yesu kisɑɑ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mǝlɩ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ nyɑ́ nyǝ́mɑ kiŋ, nɑ ń kɛɛsɩ-wɛɣɛ ɩsǝnɑ Tɑcɑɑ nyǝnɑ nyɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ ɩ́ lɑ-ŋ tɔ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛɛwɑ nɑ ɩ́ niki mpi Yesu lɑpɑ-ɩ tɔɣɔ heeluɣu kɛ timpi pɑ yɑɑ sɩ ɑcɑlɛɛ nɑɑnʋwɑ tɔ pǝ tɛtʋ tɑɑ, nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩwɑ tɔ pɑ lɑŋɑ cɛpɑ.

Yɑilu pɛɛlɔ nɑ ɑlʋ tɔɣɔllʋ pɑ tɔm

(Mɑtiyee 9:18-26; Luku 8:40-56)

21 Yesu tɑɣɑnɑ tɛsʋɣʋ kɛ kʋteŋ ŋku kʋ tɔɔ ɩ kɑ wɛɛ tɔ nɑ kpɩɩlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ koti sɔsɔm, nɑ ɩnɩ ɩ wɛ lʋm nɔɣɔ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ kɔmɑ ɩ kiŋ, pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Yɑilu. Ɩ nɑ́ Yesu, ɩlɛnɑ ɩ́ hoti ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ, 23 nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ tǝkpɛɛ sɩ: Mɑ pɛɛliyɑ cɑɑnɑ ntɛɣɛ sǝm. Lɑ suulu nɑ ń polo ń tǝnɩ nyɑ́ niŋ kɛ kɑ tɔɔ, nɑ pǝ́ wɑɑ-kɛ nɑ kɑ́ hiki weesuɣu. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tǝŋɑ-ɩ nɑ pɑ́ tɛɛ, nɑ sɑmɑɑ sɔsɔ tǝŋɑɣɑ-ɩ nɑ pǝ́ nyǝkɑ teu.

25 Pǝ pɑmnɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ, hɑtoo pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔŋnɑ tɔɣɔlʋɣʋ nɑ pǝ́ wɛ-ɩ toŋ. 26 Ɩ nɑ́ wɑhɑlɑnɑɑ kɛ fɛtɑɑ tɛ, nɑ hɑlɩ ɩ́ cɑŋ nɑ ɩ́ tɔɣɔ ɩ liɣitee tǝnɑ, pǝ tɑ tɩɩ lɑpʋ sooci mɑɣɑmɑɣɑ. Pǝ mǝlɑɑ kɛ́ nɑ pǝ́ sɔɔsǝɣɩ kʋsɔɔsʋ. 27 Alʋ ɩnɩ ɩ nɩɩ Yesu tɑŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ nɑ ɩ́ sʋʋ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ tokinɑ Yesu cɑpɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ wɑɑlɩ tɔɔ. 28 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ hʋʋwɑ ɩ tɑɑ kɛ́ teu kɛ́ sɩ: Ye mɑ pǝsɑɑ nɑ mɑ́ tɩɩ hiki ɩ tɔɔ wontu nɑ mɑ́ tokinɑ te, pɩɩ wɑɑ-m. 29 Tǝnɑɣɑ pǝ tɛmɑ-ɩ kpɑkpɑɑ ɩnɩ, nɑ ɩ́ nɩɩ ɩ tɔnʋɣʋ tɑɑ sɩ ɩ hikɑ ɑlɑɑfǝyɑ. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɩɩ ɩ tɑɑ sɩ tomɑ lɛnnɑ lɩɩwɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsǝnɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ sɑmɑɑ tɑɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Awe tokinɑ mɑ wontu?

31 Ɩlɛnɑ Yesu ɩfɑlɑɑ cɔ-ɩ sɩ: A ɑ, n nɑɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nyǝkǝɣɩ-ŋ ɩsǝntɔ nɑ ń tɑɣɑnǝɣɩ pɔɔsʋɣʋ sɩ ɑwe tokinɑ-ŋ?

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nyǝnɑ ɩ tɑɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ sɩ ɩ nɑɑ wei ɩ tokinɑ-ɩ mpʋ tɔ. 33 Alʋ ɩnɩ ɩ nyǝmɑ́ mpi pǝ lɑpɑ-ɩ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ seluɣu nɑ ɩ́ polo ɩ hoti Yesu nɔɔhɛɛ tɛɛ nɑ ɩ́ heeli-ɩ ɩ tɑmpɑnɑ. 34 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Mɑ pu n tɛmɑ Ɩsɔ nɑ nyɑ́ tɑɑ tɔɣɔ pǝ wɑɑsɑ-ŋ. Tɛɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ, nyɑ́ kʋtɔŋ ɩ́ tɛŋ tǝkpɑtɑɑ.

35 Yesu tɔŋnɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ mpʋ, ɩlɛ tillɑɑ lɩɩnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile sɔsɔ Yɑilu ɩnɩ ɩ tǝyɑɣɑ ntɛ́ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Nyɑ́ pɛɛlɔ fɛɩ. Tɑɑ tʋ Tɑcɑɑ kɛ kʋnyɔŋ kɛ yem.

36 Amɑ Yesu tɑ nyǝnɩ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ sɩ tǝ́ kɛ pʋlʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ Yɑilu sɩ: Tɑɑ nyɑ́. Amɑ nyɑɑ tɛ Ɩsɔ nɑ nyɑ́ tɑɑ te.

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔɣɔnɑ pɑ tǝnɑ nɑ pǝ kɑɑsɩ Piyɛɛ nɑ Sɑɑkɩ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ neu Yohɑɑnɩ pɑ tike. 38 Pɑ tɑlɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile sɔsɔ ɩnɩ ɩ tɛ, ɩlɛnɑ Yesu nɑ́ yǝlɑɑ wiliɣi nɑ pɑ́ mɑkɩ kɑpusi kɛ sɔsɔm nɑ pǝ hɑŋɑ yem. 39 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sʋʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ wiiki nɑ pǝ́ hɑŋɑ mpʋ? Pǝyɑɣɑ kɑnɛ kɑ too kʋtoo kɛ́, kɑ tɑ sɩ se.

40 Tǝnɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ woŋɑ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔɣɔnɑ pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ lɩɩnɑ ɑwɑlɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ pǝyɑɣɑ cɑɑ nɑ kɑ too nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tooso ɩnɩ nɑ pɑ́ sʋʋ timpi pɑɑ hɩɩsɑ pǝyɑɣɑ ŋkɛ tɔ. 41 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔkɑ kɑ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑlitɑ kum. Tɔm tǝnɛ tǝ hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ: Mɑ heeliɣi-ŋ sɩ ń kʋlɩ pɛɛliyɑ nyɑ́.

42 Tǝnɑɣɑ pɛɛliyɑ kʋlɑ kpɑkpɑɑ nɑ kɑ́ sʋʋ tɔntɛ. Kɑ pɩɩsɩ kɑ wɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Pɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pǝ lɑ-wɛɣɛ piti kɛ sɔsɔm. 43 Amɑ Yesu kpɑɑlɑ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ nɩɩ-tɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ cɛlɑ-kɛɣɛ kʋtɔɣɔʋ nɑ kɑ́ tɔɣɔ.

6

Nɑsɑlɛtɩ nyǝ́mɑ kisuɣu kɛ Yesu

(Mɑtiyee 13:53-58; Luku 4:16-30)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu lɩɩ tǝnɑ nɑ ɩ́ polo ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ ɩ pɩɩwɑ tɔ, nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ ɩ wɑɑlɩ. 2 Kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ niki sɛɣɛsʋɣʋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ. Yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nɩɩ ɩ tɔm, ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ piti kɛ́ sɔsɔm, nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Leɣe ɩ hikɑ pǝnɛ ɩnɩ pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ? Nɑ nyǝm mpiɣilɛ pǝ hɑ-ɩ mpʋ? Nɑ ɩsǝnɑɣɑ ɩ lɑkɩ piti tǝmɑ ɑnɛ ɑ tɑkɑ kɛ́ mpʋ? 3 Pǝ tɑɣɑ Mɑlɩ pǝyɑlʋ kɑɑfǝntɑ? Pǝ tɑɣɑ Sɑɑkɩ nɑ Yosee nɑ Yuti nɑ Simɔŋ pɑ tɑɑlʋ? Pǝ tɑɣɑ tɑ́ nɑ ɩ newɑɑ ɑlɑɑ nyǝ́mɑ ntɔ cǝnɛ?

Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ lɑpɑ pɑ lɑŋɑ kɛ kpɩɩsǝŋ nɑ pɑ́ kpisi ɩ tɔm mʋɣʋ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ tɑ lɑŋ sɑm kɛ tiili, ye pǝ tɑɣɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ hɛkʋ.

5 Ɩ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ piti tǝmlɛ nɑtǝlǝɣɩ tǝnɑ. Ye pǝ tɑɣɑ kʋtɔntʋnɑɑ pǝcɔ wei ɩ tɔɔ ɩ tǝnɑ niŋ nɑ pǝ́ wɑɑ tɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑŋlɛ cɛpǝnɑ ɩsǝnɑ pɑ fɛɩnɑ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni tɔ.

Yesu ɩfɑlɑɑ nɑɑlɛ nɑɑlɛ tiluɣu

(Mɑtiyee 10:5-15; Luku 9:1-6)

Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu cɔɔ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ wɛ pǝcɔlɔ tǝnɑ tɔ ɑ tɔɔ nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ tili-wɛɣɛ nɑɑlɛ nɑɑlɛ. Nɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ toŋ sɩ pɑ́ tɔɣɔnɩ ɑlɔɣɑɑ. 8 Nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Kpɑ́tʋ́ɣʋ́ pɑɑsi, ɩ́ tɑɑ tɔkɩ pʋlʋ tɔtɔ. Ɩ́ tɑɑ kpɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ, ɩ́ tɑɑ tɔkɩ huluɣu, nɑ ɩ́ tɑɑ tɔkɩ liɣitee kɛ mǝ sipɑnɑɑ tɑɑ. 9 Ɩ́ lɛɛ ntɑŋkpɑlɑ. Ɩ́ tɑɑ suu wontu nɑ ɩ́ tǝnɩ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑsɑ-wɛ tɔtɔ sɩ: Ye ɩ́ tɑlɑ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ, ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑ hɑlǝnɑ mǝ kʋlʋɣʋ. 11 Nɑ ye pɑ tɑ mʋ-mɛɣɛ tiili yɑɑ pɑ tɑ nɩɩnɑ-mɛ, ɩ́ lɩɩ tǝnɑ nɑ ɩ́ kpiisi-wɛɣɛ mǝ nɔɔhɛɛ mʋsʋɣʋ, nɑ pǝ́ hʋlɩ-wɛ sɩ ɩ́ kpɑɑlɑ-wɛ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ tɛɛwɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ yǝlɑɑ kɛ wɑɑsʋ sɩ pɑ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ. 13 Nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ ɑlɔɣɑɑ pɑɣɑlɛ, nɑ pɑ́ tɑɑ kʋtɔntʋnɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ nim nɑ pǝ́ wɑɑ-wɛ.

Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ kʋɣʋ

(Mɑtiyee 14:1-12; Luku 9:7-9)

14 Yesu hǝtɛ tɔŋnɑ yɑɑʋ kɛ pɑɑ timpi. Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Helɔtɩ nɩɩ Yesu tɑŋ. Nɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋ sɩ: Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ ɩ́lɛ́ ɩ femnɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ wɛnɑ piti tǝmɑ lɑpʋ pǝsʋɣʋ.

15 Ɩlɛnɑ lɛlɑɑ sɩ Ilii lɩɩnɑ.

Pǝ kɑɑsɩ lɛlɑɑ nɑ́ tɔŋ sɩ lɔŋtɑɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑkɑ nɔɣɔlʋɣʋ.

16 Helɔtɩ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ wei ɩ nyʋɣʋ mɑ yelɑɑ nɑ pɑ́ sɛtɩ tɔ ɩnɩ ɩ femnɑ.

17 Nn kʋpɑm, wulɑʋ Helɔtɩ ɩnɩ ɩ kɑ tɔmnɑ sɩ pɑ́ kpɑ Yohɑɑnɩ nɑ pɑ́ hɔkɔ-ɩ nɑ pɑ́ tʋ-ɩ sɑlǝkɑ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ kɛ́ Helɔtɩ lɑpɑ mpʋ. Ɩ kɑ kpɑɣɑ ɩ tɑɑlʋ Filipʋ ɑlʋ Helɔtiyɑtɩ kɛ́. 18 Ɩlɛnɑ Yohɑɑnɩ yɔɣɔtɩ-ɩ sɩ: Pǝ tɑ mʋnɑ sɩ ń lɛɛkɩ nyɑ́ tɑɑlʋ ɑlʋ nɑ ń sɩɩnɑ nyɑ́ tɩ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Helɔtiyɑtɩ tɑɑ wɩɩnɑ Yohɑɑnɩ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ sɩ ɩ kʋ-ɩ. Amɑ Helɔtɩ tɔɔ ɩ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ pʋlʋ. 20 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wulɑʋ Helɔtɩ nyǝ́mɑ sɩ Yohɑɑnɩ kɛ́ yʋlʋ kʋpɑŋ, ɩ kɛ́ Ɩsɔ yʋlʋ. Pǝyele ɩ nyɑŋɑɣɑnɑ-ɩ kɛ́, nɑ ɩ́ kentiɣi ɩ tɔɔ. Ye ɩ nɩɩ Yohɑɑnɩ tɔm pǝ pɛkǝlǝɣɩ-ɩ ɩ tɑɑ kɛ́. Pɑɑ nɑ mpʋ ɩ nyɩɩlɑɣɑ sɩ ɩ́ nɩɩkɩ-tɩ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Helɔtɩ lʋlʋɣʋ kʋyɑkʋ ɑcimɑ tɑlɑɑ. Nɑ ɩ́ lɑ ɑcimɑ nɑ ɩ́ yɑɑ ɩ kɑwulɑɣɑ tɑɑ sɔsɑɑ sɔsɑɑ nɑ yoolɑɑ sɔsɑɑ, nɑ Kɑlilee tɛtʋ tɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ. Sɛsɛ pǝ wɛɛ sɩ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Helɔtiyɑtɩ kɑ́ hiki mpi ɩ pɛɛkɑɣɑ tɔ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Helɔtiyɑtɩ ɩnɩ ɩ pɛɛlɔ sʋʋ timpi yǝlɑɑ sɛɛ mpʋ tɔ nɑ ɩ́ pɑɑ. Ntɛnɑ pǝ́ lɑ Helɔtɩ nɑ ɩ mʋʋlɑɑ mpɛɣɛ leleŋ. Tǝnɑɣɑ Helɔtɩ tɔmɑ pɛɛlɔ ɩnɩ sɩ: Sǝlǝmɩ-m mpi n cɑɑ tɔ, mɑɑ hɑ-ŋ.

23 Hɑlǝnɑ Helɔtɩ tuu sɩ pɑɑ mpiɣi ɩ sǝlǝmɑ-ɩ, ɩnɩ ɩ kɑ́ hɑ-ɩ. Pɑɑ ɩnɩ ɩ kɑwulɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ.

24 Pɛɛlɔ ɩnɩ ɩ lɩɩwɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo ɩ pɔɔsɩ ɩ too sɩ: Pepeɣe mɑ sǝlǝmɩ-ɩ?

Ɩlɛnɑ toto cɔ-ɩ sɩ: Tɔ sɩ ɩ́ hɑ-ŋ Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ nyʋɣʋ. 25 Tǝnɑɣɑ ɩ mǝlɑ wulɑʋ kiŋ kɛ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ cɑɑ sɩ ń hɑ-m Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ nyʋɣʋ kɛ nyǝnɑɣɑ tɑɑ kɛ́ cǝnɛɣɛ nɔɔnɔɔ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Helɔtɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɑ sɔsɔm. Amɑ ɩ tɛmɑ tuuu kɛ ɩ mʋʋlɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ pɑ ɩsɛntɑɑ, ɩlɛ pǝ fɛɩ sɩ ɩ kɑ́ kisi. 27 Tǝnɑɣɑ ɩ tilɑ tɑŋlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ kpɑkpɑɑ sɩ ɩ́ polo ɩ́ kɔnɑ Ɩsɔ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ nyʋɣʋ. Ɩlɛnɑ tɑŋlʋ nɑ́ɑ́ tɛɛ sɑlǝkɑ nɑŋ tɑɑ nɑ ɩ́ sɛtɩ Yohɑɑnɩ nyʋɣʋ. 28 Nɑ ɩ́ tʋ-kʋɣʋ nyǝnɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ cɛlɑ pɛɛlɔ ɩnɩ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ polo ɩ́ cɛlɑ ɩ too. 29 Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ polo pɑ́ kpɑɣɑ Yohɑɑnɩ nɑ pɑ́ pi.

Yǝlɑɑ iyisi kɑkpɑsɩ cɑlǝsʋɣʋ

(Mɑtiyee 14:13-21; Luku 9:10-17; Yohɑɑnɩ 6:1-14)

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tillɑɑ mǝlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ mpi pɑ lɑpɑ nɑ pɑ sɛɣɛsɑɑ tɔ. 31 Mpɑ pɑ pukɑɣɑ Yesu kiŋ, nɑ mpɑ pɑ kʋlɑɣɑɑ sɩ pɑ kpeŋ tɔ pɑ pɑɣɑlɛ fɛɩ kɛɛsʋɣʋ. Hɑlǝnɑ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑ nɑ ɩsɛ sɩ pɑ́ tɔɣɔ tɔɣɔʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩlɛnɑ Yesu tɔ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ́ lɩɩnɑ kpeeŋɑ kɛ timpi nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ.

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ kɛ pɑ tike nɑ pɑ́ tɛɛnɑ kpeeŋɑ tɔɔ. 33 Amɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ loosɑ-wɛ nɑ pɑ́ nyɩ-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ lɩɩ ɑcɑlɛɛ ɑcɑlɛɛ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ pɑ́ lɑɑlɩ-wɛɣɛ tǝnɑɣɑ tɑtɛ.

34 Yesu lɩɩnɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ tɔm lɑpɩ-ɩ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ sɔsɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ heeŋ wei ɩ fɛɩnɑ tiikilu tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sɛɣɛsɑ-wɛɣɛ sɔsɔm. 35 Pǝ kɔmɑ tɑɑnɑɣɑ ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ polo nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Cǝnɛ kɛ́ nyɩɩtʋ tɑɑ kɛ́, nɑ ilim tɛmɑ. 36 Tɔɣɔnɩ-wɛ nɑ pɑ́ yɛlɩ kʋtɔɣɔʋ yɑpʋ kɛ pǝcɔlɔ pǝcɔlɔ cɑcɑkǝŋ tɛɛ nɑ pǝ ɑcɑlɛɛ tɑɑ.

37 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Mɩɩ hɑnɑ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pɑɑ tɩɩ polo nɑ tǝ́ yɑ kʋtɔɣɔʋ kɛ Liɣitee nyǝɣǝtʋ ŋmʋnʋɣʋ (200), pɩɩ tɑlɑ yǝlɑɑ pɑnɛɣɛ we?

38 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo nɑ ɩ́ wiili nɑ mɑ́ nɑ́, potopotonɑɑ ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ wɛnɑ?

Yesu ɩfɑlɑɑ wiilɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ pǝ kɑɑsɩ tiinɑ kɛ nɑɑlɛ.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ cɑɣɑsɩ sɑmɑɑ tǝnɑɣɑ tintikɑ tintikɑ kɛ nyǝlǝwee tɔɔ. 40 Tǝnɑɣɑ pɑ cɑɣɑ loosi, lɛlɑɑ kɛ nɩɩnʋwɑ (100) nɩɩnʋwɑ (100), lɛlɑɑ kɛ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ. 41 Tǝnɑɣɑ Yesu kpɑɣɑ potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ tiinɑ nɑɑlɛ ɩnɩ, nɑ ɩ́ teki ɩsɛ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ, nɑ ɩ́ fɑɣɑ-wɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ pɑ́ tɑlɑ yǝlɑɑ. Nɑ ɩ́ tɛɛsɩ tiinɑ nɑɑlɛ kɛ mpʋ tɔtɔ, nɑ pɑ́ tɑlɑ pɑ tǝnɑ tǝpɑɩ. 42 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ tɔɣɑɑ nɑ pɑ́ hɑɣɑ. 43 Nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ koti hɔɣɔlɑsɩ nsi sɩ kpisɑɑ tɔ, nɑ pǝ́ su tɔkʋŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 44 Mpɑ pɑ tɔɣɔ mpʋ tɔ pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ nyɔɔŋ tɑlɑ ɩsɩɩ iyisi kɑkpɑsɩ (5000).

Yesu tɔntɛ kɛ lʋm tɔɔ

(Mɑtiyee 14:22-33; Yohɑɑnɩ 6:15-21)

45 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ kpɑkpɑɑ sɩ: Ɩ́ sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ nɑ ɩ́ tɛɛ-m nɔɣɔ nɑ ɩ́ tɛsǝnɑ Pɛtɛsɑitɑ ɩcɑtɛ tɔɔ. Ɩlɛnɑ Yesu nɑ́ɑ́ sɑɑlɩ tǝnɑ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ sɑmɑɑ yɑsʋɣʋ. 46 Pɑ yɑ tǝmɑ, ɩlɛnɑ Yesu polo ɩ́ kpɑ pʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ. 47 Pǝ kɔmɑ yuɣu, ɩlɛ kpɩɩlʋɣʋ tɑlɑ teŋku hɛkʋ tɑɑ kɛlɛ, nɑ Yesu wɛ ɩ tike kɛ tɛtʋ tɔɔ. 48 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ loosɑ-wɛ nɑ pɑ́ sɑɑkɩ kpɩɩlʋɣʋ pǝ fɛɩ pǝ polo. Heelim mɑkɩ tuluŋɑ kɛ́ nɑ pǝ́ mǝlǝɣǝnɑ-wɛ nɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ lʋm tɔɔ nɑ ɩ́ puki pɑ kiŋ. Sɑɑ ɩnɩ pǝ wʋsǝnɑ kɑmpɑɑŋ koou kɛ mpʋ. 49 Pɑ nɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔŋ lʋm tɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ hʋʋ sɩ ɑsǝnɑɑlɩɩ, nɑ pɑ́ sʋʋ kɑpusi mɑpʋ. 50 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ tǝnɑ pɑ nɑɑkɑɣɑ-ɩ mpʋ tɔ pǝ lɑpɑ-wɛɣɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm kɛ́. Amɑ ɩ tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɔkɩ tɔnǝŋ, mɑɣɑ, ɩ́ tɑɑ nyɑ́.

51 Ɩ yɔɣɔtɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ pɑ kiŋ kɛ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ nɑ heelim hɛɛ, nɑ piti kpɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ sɔsɔm. 52 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ tɑ cɛkǝnɑ potopotonɑɑ mpɛ pɑ piti tǝmlɛ kɛ pɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ tɔɔ.

Kʋtɔntʋnɑɑ wɑɑsʋɣʋ kɛ Kenesɑlɛtɩ

(Mɑtiyee 14:34-36)

53 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɛɛsɑ tɛsʋɣʋ kɛ lʋm nɑ pɑ́ tɑlɑ Kenesɑlɛtɩ tɛtʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ pɑ kpɩɩlʋɣʋ nɑ kʋteŋ. 54 Yesu lɩɩnɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ yǝlɑɑ nyǝmɩ-ɩ. 55 Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ sʋʋ cɔɔʋ kɛ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ kɛlɩ kʋtɔntʋnɑɑ nɑ pɑ kʋhǝntǝŋ nɑ pɑ́ pukinɑ-wɛɣɛ timpi timpi pɑ nɩɩkɩ sɩ ɩ wɛɛ tɔ. 56 Pɑɑ timpiɣi Yesu polɑɑ te, pɑɑ ɩsɩɩ ɑcɑlisi tɑɑ, pɑɑ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ tɑɑ, pɑɑ cɑcɑkǝŋ tɛɛ, yǝlɑɑ kɔŋɑɣɑnɑ pɑ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ hɩɩsǝɣɩ-wɛɣɛ ɩcɑtɛ pɑtǝmɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ wiikinɑ-ɩ sɩ ɩ́ yele nɑ pɑ́ tokinɑ ɩ kpɑɩ ntʋmpee mɑɣɑmɑɣɑ. Nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tokinɑ ɩ kpɑɩ ɩnɩ tɔ pǝ wɑɑ-wɛ.

7

Fɑlisɑnɑɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ kɛ kɔtɑsɩ tɔɔ

(Mɑtiyee 15:1-9)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ lɩɩnɑ Yosɑlɛm nɑ pɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ kotinɑ Yesu. 2 Pɑ nɑwɑ sɩ ɩ ɩfɑlɑɑ lɛlɑɑ tɔkǝnɑ niŋ ɑsilimɑ, pɑɑ sɑŋǝɣɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ sɛɛtʋ tɑɑ yʋlʋ kɑ́ lɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tɔɣɔ tɔ.

3 Tɑmpɑnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ, Fɑlisɑnɑɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ tǝnɑ tɔkɑ pɑ cɑɑnɑɑ kʋlɑpʋtʋ kɛ teu kɛ́. Ye pɑ tɑ sɑŋ pɑ niŋ tǝcɛɩcɛɩ pɑɑ tɔkɩ. 4 Ye pɑ kɔmnɑ kʋyɑkʋ nɑ pɑ́ tɑ sɔ lʋm, pɑɑ tɔkɩ kʋtɔɣɔʋ. Nɑ pǝ́ kɑɑsɩ pɑ tǝŋǝɣɩ lɔŋtɑɑ kʋlɑpʋtʋ lɛntǝnɑɑ ɩsɩɩ kɔpʋnɑɑ nyɑɑlʋɣʋ, nɑ nyǝnɑsɩ, nɑ tɑɑnɩɩsɛnɑɑ, nɑ kʋhǝntǝŋ pǝ nyɑɑlʋɣʋ, nɑ yɑɑsinɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ mpʋ.

5 Pǝ tɔɔ kɛ́ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ pɔɔsɑ Yesu sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ ɩfɑlɑɑ lɔwɑ tɑ cɑɑnɑɑ kʋlɑpʋtʋ nɑ pɑ́ tɔkǝnɑ niŋ ɑsilimɑ kɛ mpʋ?

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Pǝ wɛ ɩsɩɩ Ɩsɑyii kɑ nɑwɑ cɛsǝlɑɑ mɛɣɛ tǝkelekele nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ ŋmɑɑ mǝ tɔm kɛ ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ:

Nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ sɑŋɩ-m yem.

Pɑɑ cɑɑ-m pɑɑ pǝcɔɣɔ hɑtoo pɑ tɑɑ.

Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

7 Pɑ sɛɛkɩ-m yem kɛ́.

Pɑ kpɑɣɑ yǝlɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ

nɑ pɑ́ sɛɣɛsǝɣɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ nyǝntʋ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ yeki Ɩsɔ kʋheelitu kɛ́ nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ yǝlɑɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Ɩ́ kpɑɣɑ Ɩsɔ kʋheelitu nɑ ɩ́ fiɣitinɑ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ kʋsɛɣɛsǝtʋ. 10 Moisi kɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Se nyɑ́ cɑɑ nɑ nyɑ́ too. Nɑ tɔtɔ sɩ: Ye wei ɩ tʋʋ ɩ cɑɑ yɑɑ ɩ too, ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ. 11 Amɑ mɛ mǝ sɛɣɛsǝɣɩ sɩ yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ heeli ɩ cɑɑ yɑɑ ɩ too sɩ: Mpi mɑ lǝsɑ mɑ wɛnɑʋ tɑɑ sɩ mɑɑ tenɑ-ŋ tɔ pǝ pǝsɑ kɔɔpɑŋ. (Ɩsɔ kʋhɑhɑm kɛ pɑ yɑɑ mpʋ). 12 Mɩɩ tɑsǝɣɩ yeluɣu sɩ yʋlʋ ɩ́ sǝnɑ ɩ cɑɑ yɑɑ ɩ too tɔtɔ. 13 Tǝnɛ ɩnɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ́ wɑkǝlǝɣǝnɑ Ɩsɔ Tɔm nɑ mǝ kʋsɛɣɛsǝtʋ nti ɩ́ tɛlǝsǝɣɩ tǝmɑ nɑ ɩ́ wɛɛ tɔ. Nɑ ɩ́ lɑkɩ lɛntǝnɑɑ kɛ pɑɣɑlɛ kɛ mpʋ tɔtɔ.

Mpi pǝ lɑkɩ yʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑʋ tɔ

(Mɑtiyee 15:10-20)

14 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu tɑsɑ sɑmɑɑ kɛ yɑɑʋ kɛ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm nɑ ɩ́ nyɩ sɩ 15 pʋlʋ fɛɩ mpi pǝ sʋʋkɩ yʋlʋ nɔɣɔ tɑɑ nɑ pǝ́ tii ɩ hiluɣu tɑɑ nɑ pǝ́ lɑpɩ-ɩ ɩsɑɣɑʋ tɔ. Amɑ mpi pǝ lɩɩkǝnɑ hɑtoo yʋlʋ lotu tɑɑ tɔ mpɩ pǝ lɑkǝnɑ-ɩ ɩsɑɣɑʋ. [ 16 Ye wei ɩ kɛ tɔm nɩɩlʋ pʋntʋ ɩ́ nɩɩ.]

17 Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ yele sɑmɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɔɔsɩ-ɩ ɩtuule ńtɛ́ tǝ yɑɑsi. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Pǝ kpɛŋnɑ-mɛ mǝ tɑ cɛkǝnɑ-tǝɣǝlɛ? Ɩ́ tɑ nyɩ sɩ pʋlʋ fɛɩ mpi pǝ sʋʋkɩ yʋlʋ nɔɣɔ tɑɑ nɑ pǝ tii ɩ hiluɣu tɑɑ nɑ pǝ́ lɑpɩ-ɩ ɩsɑɣɑʋ tɔ? 19 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpi pǝ sʋʋkɩ yʋlʋ nɔɣɔ tɔ ɩ hiluɣu tɑɑ kɛ́ pǝ tiiki. Ɩlɛnɑ pǝ́ polo pǝ́ lɩɩnɑ ɩ tɑpʋɣʋ tɛɛ, pɩɩ cɑkɩ ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ kiŋ.

(Yesu yɔɣɔtɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ pǝ tǝnɑ).

20 Ɩlɛnɑ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu sɩ: Mpi pǝ lɩɩkǝnɑ yʋlʋ tɑɑ tɔ mpɩ pǝ lɑkǝnɑ-ɩ ɩsɑɣɑʋ. 21 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, hɑtoo yʋlʋ tɑɑ kɛ́ ɩ lotu tɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ cɑɑlǝɣǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ hʋʋʋ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ lɑ-tɩ. Pɑɑ ɑsilimɑ kʋlɑpʋtʋ, pɑɑ ŋmɩɩlǝm, pɑɑ yʋlʋkʋlɛ, 22 pɑɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ, pɑɑ lɛlɑɑ nyǝm nyɩɩlʋɣʋ, nɑ nyǝmǝŋ nɑ puɣusuɣu nɑ yem yem lɑpʋ, nɑ ɩsɛsɛɛmlɛ nɑ yǝlɑɑ cɑɣɑnɑʋ, nɑ tǝhɔm nɑ kʋmɛlɛntʋ. 23 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ yʋlʋ tɑɑ kɛ́ pǝ lɩɩkǝnɑ nɑ pǝ́ lɑkɩ-ɩ ɩsɑɣɑʋ.

Kɑnɑɑŋ ɑlʋ tɔm

(Mɑtiyee 15:21-28)

24 Yesu lɩɩ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo tɛtʋ nti tǝ wɛ Tiii cɔlɔ tɔ tǝ tɑɑ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝyɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ tɑɑ. Ɩ tɑ sɔɔlɩ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ nyɩ ɩ tɔɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ tete ɩsɩɩ sɑŋɑ tɔ pɑ tɛmɑ ɩ tɔɔ kɛ́ kulusuɣu. 25 Alʋ nɔɣɔlʋ ɩ pɛɛliyɑ kɑ hiinɑ ɩlɔɣɔʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ ɑlʋ ɩnǝɣɩ Yesu tɔm, ɩlɛnɑ ɩ́ polo kpɑkpɑɑ kɛ Yesu kiŋ nɑ ɩ́ hoti ɩ tɛɛ. 26 Alʋ ɩnɩ ɩ kɛ́ piitim lɛmpɩ tʋ kɛ́. Pɑ lʋlɑ-ɩ Fenisii kɛ Silii tɛtʋ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔmɑ Yesu sɩ ɩ́ tɔɣɔnɩ ɩ pɛɛliyɑ ŋkɛ kɑ ɩlɔɣɔʋ. 27 Ɩlɛnɑ Yesu nɑ́ɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Yele nɑ piyɑ hɑɣɑ nɑ pǝ́cɔ́. Pǝ tɑ mʋnɑ sɩ pɑ́ kpɑɣɑ piyɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pɑ́ tʋ hɑsɩ.

28 Tǝnɑɣɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Hɑɩ, mɑ cɛ, ye piyɑ tɔkɩ nɑ pǝ pʋtʋtɑ ɑtɛ, hɑsɩ tǝŋǝɣɩ nɑ sɩ tɔɔsǝɣɩ mɛɛ.

29 Mpʋɣʋlɛ Yesu sɩ: Nyɑ́ kʋcɔcɔtʋ tǝnɛ tǝ tɔɔ kpe. Nyɑ́ pɛɛlɔ ɩlɔɣɔʋ sewɑ.

30 Tǝnɑɣɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ hɑ lumɑɣɑ nɑ ɩ́ kpe ɩ tɛ. Ɩ tɑlɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ ɩ pǝyɑɣɑ hǝntɑ kɑto tɔɔ, nɑ ɩlɔɣɔʋ tɛmɑ seu.

Ntɑm kɑɑyɔɣɔtɑɣɑ wɑɑʋ

31 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu lɩɩ Tiii tɛtʋ nɑ ɩ́ tǝŋnɑ Sitɔŋ nɑ ɩ́ fɑɣɑnɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Acɑlɛɛ Nɑɑnʋwɑ tɔ, nɑ ɩ́ mǝlɩ Kɑlilee teŋku kiŋ. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɔnɑ-ɩ ntɑm nɔɣɔlʋ, ɩ mɑtǝɣɩ kʋmɑtʋ kɛ́, ɩɩ pǝsǝɣɩ yɔɣɔtɑɣɑ. Nɑ pɑ́ wiinɑ Yesu sɩ ɩ́ tǝnɩ niŋ kɛ ɩ tɔɔ. 33 Yesu lǝsɑ-ɩ kpeeŋɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋsɩ ɩ mpee kɛ ɩ ŋkpɑŋŋ tɑɑ nɑ ɩ́ lɑ ntɑɣɑmɑ kɛ ɩ mpǝle tɔɔ nɑ ɩ́ tɑɑ ɩ nsǝmlɛ. 34 Nɑ ɩ́ teki ɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ tisi feesuɣu nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩfǝfɑtɑ. (Tɔm ntɩ tǝ hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ: Tʋlɩ nɑ pɑ tɛ tɑɑ).

35 Tǝnɑɣɑ ntɑm ŋkpɑŋŋ tʋlɑ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ nsǝmlɛ hɛtɩ nɑ ɩ́ sʋʋ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ teu. 36 Ɩlɛnɑ Yesu kpɑɑlɩ pɑ tǝnɑ sɩ pɑ́ tɑɑ heeli-tǝɣɩ nɔɣɔlʋ. Amɑ wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɛlɛ pɑ sʋʋ-tǝɣɩ kpɑɑlʋɣʋ. 37 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ yǝlɑɑ kɛ piti kɛ sɔsɔm pǝ tɩɩ fɛɩ, nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Wɑɑsʋɣʋ ntɛ́ ɩ wɑɑsǝɣɩ yɑɑ. Ɩ lɑkɩ nɑ ntɑmɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ɑ́ nɩɩkɩ nɑ kɑmumusi nɑ́ɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ.

8

Yǝlɑɑ iyisi liɣiti (4000) cɑlǝsʋɣʋ

(Mɑtiyee 15:32-39)

1 Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, sɑmɑɑ tɑsɑ kotuɣu kɛ sɔsɔm, pɑ fɛɩnɑ kʋtɔɣɔʋ. Tǝnɑɣɑ Yesu yɑɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: 2 Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɔm wɛ-m pǝtɔɔtǝlɛ. Ɩ́ nyǝnɩ kʋyɛɛŋ tooso kɔlɔ pɑ wɛ mɑ kiŋ cǝnɛ nɑ pɑ kʋtɔɣɔʋ tɛmɑ. 3 Ye mɑ yelɑɑ sɩ pɑ́ kpenɑ nyɔɣɔsɩ, lɛlɑɑ kɑ́ kpisi tɔnǝŋ kɛ mpɑɑʋ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ pɑɣɑlɛ lɩɩ pooluŋ kɛ́.

4 Tǝnɑɣɑlɛ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Leɣe yʋlʋ nɑ́ hikiɣi tɔɣɔnɑɣɑ kɛ nyɩɩtʋ tɑɑ cǝnɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ kʋpiŋ kʋnɛ kʋ tǝnɑ?

5 Ɩlɛnɑ Yesu pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Potopotonɑɑ ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ wɛnɑ? Ɩlɛnɑ pɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ́.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heelɑ sɑmɑɑ sɩ: Ɩ́ cɑɣɑ ɑtɛ. Tǝnɑɣɑ ɩ kpɑɣɑ potopotonɑɑ mpɛ pɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ, nɑ ɩ́ fɑɣɑ-wɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ cɔɔ nɑ ɩ́ tɑlɑ-wɛ. Nɑ pɛlɛ pɑ́ lɑ mpʋ. 7 Pɑɑ wɛnɑ tiinɑ sǝkpenɑ kɛ pǝcɔ tɔtɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ pǝ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ pɑ́ tɑlɑ-wɛɣɛ-yɛ tɔtɔ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ tɔɣɑɑ nɑ pɑ́ hɑɣɑ. Ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ koti hɔɣɔlɑsɩ nsi sɩ kpisɑɑ tɔ nɑ pǝ su tɔkʋŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 9 Pǝyele yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɔɣɑɑ tɔ pɑ nyɔɔŋ kɑ tɑlɑ ɩsɩɩ iyisi liɣiti (4000). Pǝ tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Yesu tɔ-wɛ sɩ pɑ́ kpe. 10 Ɩlɛnɑ ɩnɩ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ́ kpɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ polo timpi pɑ yɑɑ sɩ Tɑlǝmɑnutɑ tɔ.

Fɑlisɑnɑɑ sǝlǝmʋɣʋ kɛ Yesu piti tǝmɑ

(Mɑtiyee 16:1-4)

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ sʋʋ Yesu kɛ kpɛɛsǝnɑʋ. Nɑ pɑ́ kuuki ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ́ lɑ piti tǝmlɛ nɑtǝlɩ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ toŋ lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ. 12 Tǝnɑɣɑ Yesu mɔlɑ ɩ tɑɑ kɛ́ teu nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ mɛ, ɩ́ pɛɛkǝɣɩ piti tǝmlɛ suwe? Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ, ɩ́ kɑɑ nɑ piti tǝmlɛ nɑtǝlɩ se.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yelɑ-wɛ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kpɑʋ nɑ ɩ́ tɛsǝnɑ kʋteŋ lɛŋkʋ tɔɔ.

Fɑlisɑnɑɑ nɑ Helɔtɩ pɑ kʋkʋsʋm

(Mɑtiyee 16:5-12)

14 Yesu ɩfɑlɑɑ kɑ sɔɔ kʋtɔɣɔʋ kpɑɣɑʋ. Potopoto kʋlʋm kɑ wɛnnɑ pɑ kiŋ kɛ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ. 15 Ɩlɛnɑ Yesu kpɑɑlɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Helɔtɩ pɑ kʋkʋsʋm.

16 Ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sʋʋ tǝmɑɣɑ tɔm sɩ: Tǝ fɛɩnɑ potopotonɑɑ tɔɣɔ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ.

17 Yesu nɩɩ nti pɑ tɔŋnɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ mpʋ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɔŋ sɩ ɩ́ fɛɩnɑ potopotonɑɑ tɔ pǝ tɔɔ? Hɑlǝnɑ sɑŋɑ ɩ́ tɑ cɛkǝnɑ kɛlɛ? Ɩ́ tɑ nyǝntɑ kɛlɛ? Pǝ kʋ mǝ lɑɣɑtʋ kɛ? 18 Ɩ́ wɛnɑ ɩsɛ pǝyele ɩɩ nɑɑkɩ? Ɩ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ pǝyele ɩɩ nɩɩkɩ? Ɩ sɔɔwɑɣɑ? 19 Sɑɑ wei mɑ fɑɣɑ potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ yǝlɑɑ iyisi kɑkpɑsɩ (5000) tɔɣɔ tɔ, tɔkʋŋ ɩsǝnɑɣɑ kʋkpisɑsɩ suwɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ? Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔwɑ sɩ: Nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. 20 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi wɑɑtʋ wei mɑ fɑɣɑ potopotonɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ yǝlɑɑ iyisi liɣiti (4000) tɔɣɔ tɔ, tɔkʋŋ ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ tʋ hɔɣɔlɑsɩ kʋkpisɑsɩ? Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Tɔkʋŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ.

21 Ɩlɛnɑ Yesu pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pǝ nɑ pǝ mpʋ nɑ ɩ tɑ cɛkǝntɑ?

Yʋlʋm ɩsɛ kuluɣu kɛ Pɛtɛsɑitɑ

22 Pɑ tɑlɑ Pɛtɛsɑitɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kɔnɑ-ɩ yʋlʋm nɔɣɔlʋ, nɑ pɑ́ wiinɑ-ɩ sɩ ɩ́ tokinɑ-ɩ. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu hɔmɑ ɩ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ lɩɩnɑ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ lɑ ntɑɣɑmɑ nɑ ɩ́ tɑɑ yʋlʋm ɩnɩ ɩ ɩsɛ, nɑ ɩ́ tǝnɩ ɩ niŋ kɛ ɩ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N nɑɑkɩ pʋlʋ?

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋm kʋsɑ ɩsɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ loosiɣi yǝlɑɑ tǝcɑntǝlɑɑ nɑ pɑ́ wɛ ɩsɩɩ tɩɩŋ nɑ pɑ́ tɔŋ.

25 Ɩlɛnɑ Yesu tɑsɑ ɩ niŋ tǝnʋɣʋ kɛ yʋlʋm ɩsɛ tɔɔ nɑ pǝ́ wɑɑ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nyǝnɩ pooluŋ nɑ ɩ́ nɑ pǝ tǝnɑ tǝcɛɩcɛɩ. 26 Ɩlɛnɑ Yesu heeli-ɩ sɩ ɩ́ kpe. Ɩ́ tɑɑ mǝlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ.

Piyɛɛ hʋlʋɣʋ sɩ Yesu kɛ́ Mesii

(Mɑtiyee 16:13-20; Luku 9:18-21)

27 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ kʋlɑ tǝnɑ ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ Sesɑlee Filipʋ ɑcɑlɛɛ tɑɑ. Pɑ wɛ mpɑɑʋ tɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Yǝlɑɑ tɔŋ sɩ mɑ kɛ́ ɑwe?

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ sɩ: Pɑ tɔŋ sɩ n kɛ́ Lʋm Sɔlʋ Yohɑɑnɩ. Lɛlɑɑ sɩ Ilii, nɑ lɛlɑɑ sɩ n kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ. 29 Tǝnɑɣɑ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Nɑ mɛ se, mǝ hʋʋkɩ sɩ mɑ kɛ́ ɑwe?

Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: N kɛ́ Mesii.

30 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɑlɩ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ heeli-tǝɣɩ nɔɣɔlʋ.

Yesu sǝm nɑ ɩ fem pǝ tɔm

(Mɑtiyee 16:21-28; Luku 9:22-27)

31 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ sʋʋ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ heeluɣu sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ sɔsɔm. Nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ kɑ́ lɔ-m, hɑlɩ pɑ́ kʋ-m. Ɩlɛ mɑɑ fe pǝ kʋyɛɛŋ tooso wule.

32 Ɩ heelɑ-wɛɣɛ-tǝɣɩ tǝfoo kɛ́ yǝlɑɑ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ yɑɑ-ɩ kpeeŋɑ nɑ ɩ́ tǝkɩ-ɩ-tɩ. 33 Tǝnɑɣɑ Yesu pǝsǝnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɔɔ nɑ ɩ́ kɑlǝnɑ Piyɛɛ kɛ teu sɩ: Sɑtɑnɩ tɛɛ mɑ tɔɔ, nyɑ́ hʋwɛɛ tɑ kɛ Ɩsɔ nyǝnɑ, yǝlɑɑ nyǝnɑ kɛ́.

34 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩ yɑɑ sɑmɑɑ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ye wei ɩ cɑɑ sɩ ɩ́ tǝŋɩ-m, pʋntʋ ɩ́ lɑ ɩ tǝɣɩ ɑwusɑ, nɑ ɩ́ sǝɣǝlǝɣɩ ɩ sǝm tesikɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣǝnɑ-m. 35 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye wei ɩ pɛɛkǝɣɩ ɩ weesuɣu tǝcututu ɩ tɛŋnɑ sǝpʋ. Amɑ wei ɩ́ lɑpɑ ɩ tǝɣɩ ɑwusɑ kɛ mɑ tɔɔ, nɑ mɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔɔ, pʋntʋ kɑ hikinɑ weesuɣu. 36 Ye yʋlʋ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ hiki ɑntulinyɑ nyǝm tǝnɑ nɑ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ sɩ ɩ kɑwɑɑɣɑ ntɛ́ we? 37 Pʋlʋpʋ wɛɛ mpi yʋlʋ kɑ́ kpɑɣɑ nɑ ɩ́ lɑɣɑsǝnɑ ɩ weesuɣu tɔ? 38 Ye wei ɩ sǝpɑ mɑ fɛɛlɛ yɑɑ mɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ fɛɛlɛ kɛ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ pɑnɛ mpɑ pɑ kisɑ Ɩsɔ kɛ́ tǝŋʋɣʋ nɑ pɑ́ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ pɑ hɛkʋ, Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ sɩ pʋntʋ fɛɛlɛ tɔtɔɣɔ mɑ mǝlʋɣʋ wule kɛ wɑɑtʋ wei mɑɑ kɔɔ nɑ mɑ Cɑɑ teeli nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑŋŋ nyǝ́mɑ tɔ.

9

1 Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, mpɑ pɑ wɛ cǝnɛ tɔ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ́ nɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ kɔmnɑ tomɑ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ sɩ.

Yesu ɩsɛntɑɑ lɑɣɑsʋɣʋ

(Mɑtiyee 17:1-13; Luku 9:28-36)

2 Kʋyɛɛŋ nɑɑtoso tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Yesu kpɑɣɑ Piyɛɛ nɑ Sɑɑkɩ nɑ Yohɑɑnɩ nɑ pɑ́ polo pʋɣʋ kʋkʋlʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɔɔ kɛ́ pɑ tike. Tǝnɑɣɑ ɩ lɑɣɑsɑ pɑ ɩsɛntɑɑ kɛ kpɑkpɑɑ. 3 Nɑ ɩ wontu pɑɑsɩ nɑ tǝ́ hʋlʋmɩ tǝlɑɩlɑɩ ɩsɩɩ kpoŋkpomʋlʋm nɑ tǝ teeki kɔkɔ. Nɔɣɔlʋ fɛɩ ɑtɛ cǝnɛ sɩ ɩ kɑ́ lɑ nɑ pʋlʋpʋ hʋlʋmɩ mpʋ pǝ tɑkɑ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ tooso ɩnɩ, pɑ nɑwɑ Ilii nɑ Moisi nɑ pɑ́ nɑ Yesu pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ. 5 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ tɔmɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, ɩsɩɩ tǝ wɛʋ cǝnɛ ɩsǝntɔ ɩnɩ tɔ pǝ wɛ teu nɑpǝlǝɣɩ te. Ɩlɛ pǝ mʋnɑ ɩsɩɩ tǝ siki cokɑ toosoɣo. Nyɑɣɑ lɛntɛ, Moisi kɛ lɛntɛ, nɑ Ilii kɛ lɛntɛ.

6 Sɔɣɔntʋ kpɑ Piyɛɛ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ lɛlɑɑ nɑ ɩ́ lɑŋ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔɣɔ ɩ yɔɣɔtɑ mpʋ. 7 Ɩlɛnɑ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ kɔɔ nɑ kʋ tɑkɩ-wɛ nɑ pɑ́ nɩɩ pǝ yɔɣɔtɑ ŋmʋntʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɛɛ sɩ: Mɑ luɣu tɛɛ Pǝyɑɣɑ ntɔ, ɩ́ nɩɩnɑ-kɛ.

8 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ cɑɑ pɑ tɑɑ nɑ pɑ wɑɑlɩ pɑ tɑ nɑ nɔɣɔlʋ. Ye pǝ tɑɣɑ Yesu tike kɛ pɑ nɑ́ pɑ kiŋ.

9 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tiikɑɣɑnɑ pʋɣʋ tɔɔ, ɩlɛnɑ Yesu kpɑɑlɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ heeli nɔɣɔlʋ kɛ nti ɩ́ nɑwɑ tɔ. Hɑlǝnɑ kʋyɑŋku Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ sɩ nɑ mɑ́ fe tɔ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ tɔkɑ tɔm ntǝɣɩ pɑ tɑɑ nɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ tǝmɑ sɩ: Pepeɣe sǝm nɑ fem ɩlɛ?

11 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu ɩfɑlɑɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ́ tɔŋ sɩ Ilii kɑ́ cɑɑlǝnɑ kɔntɛ?

12 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ, pǝ wɛɛ sɩ Ilii kɑ́ kɔnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ pǝ tǝnɑɣɑ teitei nɑ pǝ́cɔ́. Ye mpʋ ntiɣi pɑ ŋmɑɑwɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ tɔɔ sɩ kɑɑ nɑ kʋnyɔŋ kɛ sɔsɔm nɑ pɑ́ lɑ-kɛɣɛ nyɑŋ? 13 Amɑ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ Ilii tɛmɑ kɔntɛ nɑ pɑ́ lɑnɑ-ɩ ɩsɩɩ pɑ sɔɔlɑɑ tɔɣɔ teitei ɩsɩɩ pɑɑ ŋmɑɑʋ ɩ tɔm tɔ.

Pu nɔɣɔlʋ ɩ ɑlɔɣɑɑ loou

(Mɑtiyee 17:14-21; Luku 9:37-43)

14 Yesu nɑ Piyɛɛ wɛ pɑ tɑlɑ ɩfɑlɑɑ lɛlɑɑ kiŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ sɑmɑɑ kotinɑ-wɛ, nɑ pɑ́ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ́ hɔŋ tɔm. 15 Tuu ɩsɩɩ yǝlɑɑ nɑʋ Yesu tɔ pǝ yeɣetɑ-wɛɣɛ sɔsɔm ntɛ, nɑ pɑ́ seeki nɑ pɑ́ puki ɩ sɛɛʋ. 16 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Nti tǝ tɔɔ kɛ́ mǝ nɑ-wɛ ɩ́ hɔŋ?

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ cɔ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ kɔnɑ mɑ pǝyɑɣɑ kɛ́. Kɑ hii ɩlɔɣɔʋ kɛ́ nɑ ɩ́ lɑ-kɛɣɛ kɑmumukɑ. 18 Pɑɑ timpiɣi pǝ kʋlǝnɑ ɩlɔɣɔʋ ɩnɩ ɩ pɛtǝɣɩ-kɛɣɛ ɑtɛɣɛ. Nɑ kɑ nɔɣɔ tɑɑ lɩɩ kuhulɑŋ, nɑ kɑ́ sɑlǝɣɩ kɑ kelɑ nɑ kɑ tɔnʋɣʋ kii tǝkekilee. Mɑ wiinɑ nyɑ́ ɩfɑlɑɑ sɩ pɑ́ loo-ɩ, pɑ tɑ pǝsɩ.

19 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ sɩ: Yǝlɑɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ nyǝ́mɑ mɛ, wɛɛ ɩsǝnɑɣɑ mɑ́ nɑ-mɛ tii cɑɣɑ nɑ mɑ́ tɔkɩ mǝ kʋnyɔŋ? Ɩ́ kɔnɑ-m pǝyɑɣɑ ŋkɛɣɛ cǝnɛ.

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ ponɑ-kɛɣɛ Yesu. Tuu ɩsɩɩ ɩlɔɣɔʋ tɩɩ keesuɣu Yesu tɔ, ɩ sʋʋ pǝyɑɣɑ ŋkɛɣɛlɛ selisuɣu kɛ teu. Hɑlǝnɑ kɑ́ hoti ɑtɛ nɑ kɑ́ pilimi nɑ kuhulɑŋ lɩɩkǝnɑ kɑ nɔɣɔ tɑɑ. 21 Ɩlɛnɑ Yesu pɔɔsɩ kɑ cɑɑ sɩ: Wɑɑtʋ wei kɛ́ pǝ cɑɑlɑ-kɛɣɛ lɑpʋ kɛ mpʋ?

Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝyɑɣɑ cɑɑ cɔ-ɩ sɩ: Hɑtoo kɑ pǝcɑɑtʋ pɛtɛpɛtɛ tɑɑ kɛ́. 22 Tɔm pɑɣɑlɛ kɛ ɩlɔɣɔʋ pɛtɑ-kɛɣɛ kɔkɔ tɑɑ nɑ lʋm tɑɑ sɩ kɑ́ sɩ. Mpʋ tɔ, hɑɩ, ye n kɑ pǝsɩ nyǝnɩ tɑ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ ń wɑɑsɩ-tʋ.

23 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ n tɔŋ sɩ ye mɑ pǝsǝɣɩ? Ye yʋlʋ tɛmɑ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ, pʋlʋ fɛɩ mpi ɩ kpisiɣi tɔ.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ cɑɑ mɑpɑ kɑpukɑ sɩ: Mɑ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ mɑ tɑɑ. Ɩlɛ sǝnɑ-m nɑ pǝ́ sɔɔsɩ.

25 Yesu nɑwɑ sɑmɑɑ kotiɣinɑ-wɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ kɑlǝnɑ ɩlɔɣɔʋ ɩnɩ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ɩlɔɣɔʋ nyɑ́ wei n pǝsǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ kɑmumusi nɑ ntɑmɑɑ tɔ, mɑ heeliɣi-ŋ kʋlʋmɑɣɑ sɩ ń se pǝyɑɣɑ kɑnɛ kɑ wɑɑlɩ. Tɑɑ tɑsɑ-kɛɣɛ tǝŋʋɣʋ.

26 Tǝnɑɣɑ ɩlɔɣɔʋ ɩnɩ ɩ kiisɑɑ nɑ ɩ́ pɑɑsɩ nɑ ɩ́ selisi-kɛɣɛ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ se kɑ wɑɑlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝyɑɣɑ fiɣinɑɑ. Hɑlǝnɑ yǝlɑɑ tɔ sɩ kɑ sǝpɑɣɑ tǝkpem. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kpɑ kɑ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ kʋsɩ-kɛ nɑ kɑ́ sǝŋ ɩsɔ.

28 Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ́ cɑɣɑ, nɔɣɔlʋ tɑ siti pɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ tǝ tɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ loo ɩlɔɣɔʋ ɩnɩ?

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩlɔɣɔʋ ɩsɩɩ mpʋ, ye pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ nɑ sǝlǝmʋɣʋ, pʋlʋ ɩɩ tɔɣɔnǝɣɩ-ɩ.

Yesu sǝm nɑ ɩ fem pǝ tɔm tɔtɔ

(Mɑtiyee 17:22-23; Luku 9:43-45)

30 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ lɩɩ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɛsɩ Kɑlilee teŋku. Yesu luɣu fɛɩ sɩ pɑ́ nɩɩ ɩ tɑŋ. 31 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ sɛɣɛsɑɣɑ nɑ ɩ́ heeliɣi ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Pɑɑ tʋ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑɣɑ yǝlɑɑ niŋ tɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ kʋ-m. Amɑ mɑɑ fe pǝ kʋyɛɛŋ tooso wule.

32 Ɩlɛ ɩ ɩfɑlɑɑ tɑ cɛkǝnɑ tɔm tǝnɛ. Pǝyele pɑ nyɑmnɑ tǝ pɔɔsʋɣʋ.

Sɔsɔɔntʋ tɔɔ hɔm

(Mɑtiyee 18:1-5; Luku 9:46-48)

33 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑlɑ Kɑpǝnɑhum, nɑ Yesu sʋʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ntiɣi ɩ́ kpɛɛsɑɣɑnɑ tǝmɑɣɑ mpɑɑʋ tɑɑ?

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ sumɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ hɔŋɑɣɑ sɔsɔɔntʋ tɔɔ kɛ́ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́. 35 Tǝnɑɣɑ Yesu cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ yɑɑ pɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɛ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ye wei ɩ cɑɑ ɩ lɑ mǝ nɔɣɔ tɔɔ tʋ, pʋntʋ kɑ́ pǝsɩ ɩ tǝɣɩ mǝ tɑɑ sǝkpelu kɛ́, nɑ mǝ tǝnɑ mǝ tǝmlɛ tʋ.

36 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɑɣɑ peiyɑ nɑ ɩ́ sɩɩ-kɛɣɛ pɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ wɑɣɑlɩ-kɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: 37 Ye wei ɩ mʋwɑ peiyɑ kɑnɛ kɑ tɑkɑ kɛ́ mɑ nyʋɣʋ tɔɔ, mɑɣɑ pʋntʋ mʋwɑ. Nɑ wei ɩ tɩɩ mʋ-m pǝ tɑɣɑ mɑ tike kɛ ɩ mʋwɑ. Amɑ pʋntʋ kpɛŋnɑ wei ɩ tilɑ-m tɔɣɔ nɑ ɩ́ mʋ.

Wei ɩ fɛɩ tɑ tɔɔ ɩ kɛ́ tɑ kolontu

(Luku 9:49-50)

38 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohɑɑnɩ heelɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ tǝ nɑwɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ looki ɑlɔɣɑɑ nɑ nyɑ́ hǝtɛ. Pǝ́cɔ́ ɩɩ tǝŋǝɣɩ-tʋ. Ɩlɛnɑ tɑɑ kisinɑ-ɩ.

39 Amɑ Yesu cɔwɑ Yohɑɑnɩ sɩ: Ɩ́ tɑɑ tɑŋɩ-ɩ sɩ ɩ́ tɑɑ lɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑ piti tǝmlɛ nɑ mɑ hǝtɛ toŋ nɑ ɩ́ tɛ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ mɑ tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ tɔ. 40 Ye yʋlʋ tɑ kɛ tɑ kolontu, tɑ nyǝŋ kɛ́ te. 41 Nɑ ye wei ɩ hɑ-mɛɣɛ lʋm sɑsɑlɑ ɑnɛ sɩ ɩ́ kɛ́ Kilisiti nyǝ́mɑ, pʋntʋ kɑɑ lɑŋ pǝ kɑsǝyɑɣɑ.

Lɛlʋ tusuɣu sɔɣɔntʋ

(Mɑtiyee 18:6-9; Luku 17:1-2)

42 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Ye wei ɩ lɑpɑ nɑ piyɑ nsi sɩ mʋ mɑ tɔm kɛ ɩsǝntɔ tɔ sɩ tɑɑ nɑkǝlɩ pǝntɩ, pǝ nǝɣǝsǝnɑ pɑ́ pɑɑ pʋntʋ luɣu tɛɛ kɛ́ pɩɩʋ nɑ pɑ́ tʋsɩ-ɩ teŋku tɑɑ. 43 Ye nyɑ́ niŋ tusiɣinɑ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɑɑ, sɛtɩ-ɩ. Sɑnɑ ń sʋʋ weesuɣu kʋpɑŋkʋ tɑɑ nɑ niŋ kʋlʋmǝŋ, nɑ mpi n kɑ wɛɛnɑ nyɑ́ niŋ tǝnɑ nɑ pɑ́ pɛtɩ-ŋ tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ kɔkɔ ŋkɑ kɑɑ teŋ tɔ kɑ tɑɑ tɔ. [ 44 Tǝnɑ sonsompee nnɑ ɑ tɔkɩ yǝlɑɑ nɑntʋ tɔ ɑɑ sǝkɩ. Pǝyele kɔkɔ ɩɩ teŋ pɑɑ pǝcɔ.] 45 Ye nyɑ́ nɔɔhǝlɛ tusiɣinɑ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɑɑ, sɛtɩ-tɛ. Sɑnɑ ń sʋʋ weesuɣu kʋpɑŋkʋ tɑɑ nɑ nɔɔhǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ, nɑ mpi n kɑ́ wɛɛnɑ nɔɔhɛɛ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ pɛtɩ-ŋ tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ tɔ. [ 46 Tǝnɑ somsompee nnɑ ɑ tɔkɩ yǝlɑɑ nɑntʋ tɔ ɑɑ sǝkɩ. Pǝyele kɔkɔ ɩɩ teŋ pɑɑ pǝcɔ.] 47 Ye nyɑ́ ɩsǝlɛ tusiɣinɑ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɑɑ, hɔɣɔsɩ-tɛ. Sɑnɑ ń sʋʋ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩsǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ nɑ mpi n kɑ́ wɛɛnɑ ɩsɛ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ pɛtɩ-ŋ tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ tɔ. 48 Tǝnɑ sonsompee nnɑ ɑ tɔkɩ yǝlɑɑ nɑntʋ tɔ ɑɑ sǝkɩ. Pǝyele kɔkɔ ɩɩ teŋ. 49 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑɑ piti yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ kɔkɔ ɩsɩɩ pɑ tʋkʋɣʋ tɔm kɛ tɔɣɔnɑɣɑ tɔɔ tɔ.

50 Tɔm kɛ́ pʋlʋpʋ mpi pǝ wɑɑsǝɣɩ tɔɣɔ. Amɑ ye tɔm lɔŋ sǝpɑ, pepeɣe pɑɑ lɑ nɑ pǝ lɔŋ ɩnɩ ɩ́ tɑsɑ mǝlʋɣʋ? Ɩ́ wɛɛnɑ tɔm kɛ mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ wɛɛnɑ tǝmɑ nɑ leleŋ.

10

Alʋ nɑ ɑpɑlʋ pɑ yɑʋ tɔm

(Mɑtiyee 19:1-12; Luku 16:18)

1 Yesu lɩɩ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo Yutɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ sɑmɑɑ tɑsɑ kotuɣu kɛ ɩ kiŋ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ́ niki-wɛɣɛ sɛɣɛsʋɣʋ ɩsɩɩ ɩ tɩɩ lɑkɩ tɔ.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ nɑpǝlɩ pɑ polɑɑ sɩ pɑ kuuki ɩ nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑ mpɑɑʋ tɑɑ yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ ɩ ɑlʋ nɑ?

3 Tǝnɑɣɑ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ntiɣi Moisi kɑ heelɑ-mɛ sɩ ɩ́ lɑ?

4 Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Moisi nɑ́ hɑ mpɑɑʋ sɩ yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ ŋmɑɑ ɩ ɑlʋ kɛ kisuɣu tɑkǝlɑɣɑ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-ɩ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mǝ lɑŋkpɩɩsǝŋ tɔɔ kɛ́ Moisi ŋmɑɑ-mɛɣɛ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ. 6 Amɑ hɑtoo ɑntulinyɑ ŋmɑʋ kɑncɑɑlɑɣɑ tɑɑ Ɩsɔ ŋmɑ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ kɛ́. 7 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɑpɑlʋ kɑ́ yele ɩ cɑɑ nɑ ɩ too, nɑ ɩ́ nɑ ɩ ɑlʋ pɑ́ cɑɣɑ. 8 Nɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ́ pǝsɩ yʋlʋ kʋlʋm. Sɑɑ ɩnɩ pɑ tɑ kɛ yǝlɑɑ nɑɑlɛ tɔtɔ. Amɑ pɑ pǝsɑ yʋlʋ kʋlʋm kɛ́ tǝkoŋ. 9 Ye mpʋ ɩlɛ, yʋlʋ ɩ́ tɑɑ yɑsɩ mpi Ɩsɔ kpɛntɑɑ tɔ.

10 Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɑɣɑnɩ-ɩ tɔm pɔɔsʋɣʋ kɛ ntɩ ɩnɩ tǝ tɑɑ. 11 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ-wɛ sɩ: Ye yʋlʋ tɔɣɔnɑ ɩ ɑlʋ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ lɛlʋ, ɩ wɑkǝlǝnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ, pǝ́cɔ́ ɩ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. 12 Nɑ mpʋ tɔtɔɣɔ nɑ ɑlʋ, ye ɩ́ kisɑ ɩ pɑɑlʋ nɑ ɩ́ sɑɑ kʋfɑlʋ, ɩ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ.

Piyɑ sǝkpesi kʋpɑntʋ kooluɣu

(Mɑtiyee 19:13-15; Luku 18:15-17)

13 Yǝlɑɑ pukɑɣɑnɑ piyɑ kɛ Yesu sɩ ɩ́ tǝnɩ sɩ tɔɔ kɛ́ niŋ. Amɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɑlǝnɑ sɩ kɔntɑɑ. 14 Yesu nɑ́ mpʋ, ɩlɛ pǝ tɑ mɑɣɑ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ yele nɑ piyɑ kɔɔ mɑ kiŋ, ɩ́ tɑɑ kɑɣɑtɩ-sɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpɑ pɑ wɛ ɩsɩɩ piyɑ tɔ, mpɛ pɑ tǝnnɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ. 15 Mɑ heeliɣi-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ sɩ ye wei ɩ tɑ pǝsɩ ɩsɩɩ pǝyɑɣɑ nɑ Ɩsɔ tɔɣɔ ɩ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ, pʋntʋ kɑɑ lɑ kɑ tʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ.

16 Ɩlɛnɑ Yesu kpɑɣɑ-sǝɣɩ ɩ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ tǝnɩ niŋ kɛ sɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ kooli-sǝɣɩ kʋpɑntʋ.

Yʋlʋ toŋ tʋ tɔm

(Mɑtiyee 19:16-30; Luku 18:18-30)

17 Yesu tʋkɑɣɑ mpɑɑʋ, ɩlɛnɑ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ luŋ ɩ tɛɛ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ kʋpɑŋ, pepeɣe pǝ wɛɛ sɩ mɑɑ lɑ nɑ mɑ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ?

18 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Pǝ lɑpɑ ɩsǝnɑ nɑ ń yɑɑ-m sɩ kʋpɑŋ? Nɔɣɔlʋ tɑ kɛ kʋpɑŋ ye pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ tike. 19 Ntɔŋ n nyǝmɑ́ nti pɑ sɩɩwɑ sɩ: Tɑɑ kʋ yʋlʋ, tɑɑ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ, tɑɑ ŋmɩɩlɩ, tɑɑ suu lɛlʋ kɛ tɔm, tɑɑ puɣusi lɛlɑɑ. Se nyɑ́ cɑɑ nɑ nyɑ́ too tɔ?

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ tɔkɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ tǝnɑɣɑ hɑtoo mɑ pǝcɑɑtʋ kɛ́.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nyǝnɑ-ɩ tǝpiŋŋ, ɩlɛnɑ ɩ luɣu lɑpɩ-ɩ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlʋmtʋ tike tǝkoŋ kɑɑsǝnɑ-ŋ lɑpʋ. Polo nɑ ń pɛɛtɩ pǝ tǝnɑ mpi n wɛnɑ tɔ, nɑ ń tɑlɑ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ pǝ liɣitee, nɑ cele ń sʋʋ toŋ kɛ ɩsɔtɑɑ. Ye n tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ lɑpʋ, ɩlɛ n kɔɔ nɑ ń tǝŋɩ-m.

22 Amɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ ɩsɛntɑɑ nyǝŋ nɑ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ tǝtɔɣɔtɔɣɔ nɑ ɩ tɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ kɑ wɛnɑ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ.

23 Yesu cɑɑ ɩ ɩfɑlɑɑ ɩsɛntɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Amɑ liɣitee nyǝ́mɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ sʋʋʋ wɛ kɑtɛ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ.

24 Tɔm nti ɩ yɔɣɔtɑ mpʋ tɔ tǝ lɑpɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ piti. Ɩlɛnɑ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu sɩ: Nnn, mɑ piyɑ, sɩ yʋlʋ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ tɔ pǝ wɛ kɑtɛ kɛ́ fɑ. 25 Ɩsǝnɑ mpi pǝ wɛ yooyoo kɛ́ kɑtɛ sɩ ɩ́ sʋʋnɑ pǝnyɑlɑɣɑ pʋʋɣʋ nɑ ɩ́ lɩɩ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ wɛ liɣitee tʋ kɛ kɑtɛ sɩ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ. Hɑlɩ pǝ tɩɩ tɛɛ mpʋ.

26 Tǝnɑɣɑ pǝ tɑsɑ-wɛɣɛ piti lɑpʋ kɛ sɔsɔm, nɑ pɑ́ tɔŋ tǝmɑ sɩ: Ɩlɛ ɑwe kɑ tʋlǝnɑ ntɛɣɛ-tɩ ɩlɛ?

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nyǝnɑ-wɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Yǝlɑɑ kiŋ kɛ pǝ fɛɩ pǝsʋɣʋ. Amɑ Ɩsɔ kiŋ pǝ fɛɩ mpʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ ɩɩ kpisiɣi pʋlʋ.

28 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ tɔmɑ-ɩ sɩ: Tɔʋ, tɑ yelɑ pǝ tǝnɑ tǝkpɑtɑɑ kɛ́ nɑ tɑɑ hu nyɑ́ wɑɑlɩ.

29 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, ye nɔɣɔlʋ yelɑ ɩ tǝyɑɣɑ, yɑɑ ɩ tɑɑlʋnɑɑ nɑ ɩ kɔɣɔnɑɑ, yɑɑ ɩ newɑɑ, yɑɑ ɩ too, yɑɑ ɩ cɑɑ, yɑɑ ɩ piyɑ, yɑɑ ɩ hɑlǝmnɑɑ kɛ mɑ tɔɔ, nɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔɔ, 30 pɩɩ hɑ pʋntʋ kɛ pǝ tɔm nɩɩnʋwɑ (100) kɛ́ ɑtɛ cǝnɛ nɑ pǝcɔ. Pɑɑ tɛɛsɩ, pɑɑ tɑɑlʋnɑɑ, pɑɑ kɔɣɔnɑɑ, pɑɑ newɑɑ, pɑɑ toonɑɑ, pɑɑ piyɑ, pɑɑ hɑlǝmnɑɑ, nɑ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ wɑhɑlɑnɑɑ tɑɑ. Pǝyele ɩ sǝm wɑɑlɩ ɩ kɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. 31 Mpɑ pɑ wɛ lɔlɔ kɛ́ kɑɣɑnɑ tɔ, pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ mǝlɩ wɑɑlɩ. Nɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑɣɑlɛ nɑ́ɑ́ mǝlɩ lɔlɔ.

Yesu sǝm nɑ ɩ fem tɔm tɔtɔ

(Mɑtiyee 20:17-19; Luku 18:31-34)

32 Pɑ wɛ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ pɑ́ puki Yosɑlɛm, ɩlɛnɑ Yesu tɛɛ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ nɔɣɔ, nɑ pɛlɛ pɑ́ tɔŋnɑ piti. Nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ tǝŋɑɣɑ-wɛ tɔ pɛlɛ pɑ cɑɣɑnɑ sɔɣɔntʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑɣɑnɑ yɑɑʋ kɛ pɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ ɩ kiŋ, nɑ ɩ́ heeli-wɛɣɛ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ-ɩ nɔɔnɔɔ tɔ. 33 Nti ɩ heelɑ-wɛ tɔɣɔlɛ sɩ: Tɔʋ, tǝ puki Yosɑlɛm ɩsǝntɔ tɔ, pɑɑ kpɑɣɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ nɑ pɑ́ tʋ-m kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ niŋ tɑɑ. Pɑɑ tɔ sɩ pɑ́ kʋ-m. Pɑɑ kpɑɣɑ-m nɑ pɑ́ tʋ-m mpɑ pɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ tɔ pɑ niŋ tɑɑ. 34 Pɛlɛ pɑɑ pɑɑnɑ-m nɑ pɑ tɔ-m ntɑɣɑmɑ, nɑ pɑ cɑsɑ-m ɑkpɑtɛɛ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ-m. Amɑ mɑɑ fe pǝ kʋyɛɛŋ tooso wule.

Mpi Sɑɑkɩ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ sǝlǝmɑɑ tɔ

(Mɑtiyee 20:20-28)

35 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, Sepetee pǝyɑlɑɑ Sɑɑkɩ, nɑ Yohɑɑnɩ, pɑ polɑ Yesu kiŋ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, tǝ cɑɑ sɩ ń lɑ-tʋɣʋ mpi tɩɩ sǝlǝmɩ-ŋ tɔ. 36 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Pepeɣe ɩ́ cɑɑ sɩ mɑ́ lɑ-mɛ?

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔwɑ sɩ: Sɑɑ wei n kɑ wɛɛ nyɑ́ teeli kɑwulɑɣɑ tɑɑ tɔ tǝ cɑɑ sɩ ń yele nɑ tǝ́ cɑɣɑ nyɑ́ cɔlɔ. Lɛlʋ kɛ nyɑ́ ntɔɣɔŋ tɔɔ, nɑ lɛlʋ kɛ nyɑ́ mpǝtǝŋ tɔɔ.

38 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑ nyɩ mpi ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ tɔ yɛɛ? Ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ wɑhɑlɑ sɔsɔ wei mɑɑ tɔɣɔ tɔ? Pɑɑ sɔ-m Ɩsɔ lʋm mpi tɔ, ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ sɔ-wɩ?

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔwɑ sɩ: Tɩɩ pǝsɩ.

Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ, ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ wɑhɑlɑ sɔsɔ wei mɑɑ tɔɣɔ tɔ, nɑ ɩ́ sɔ Ɩsɔ lʋm mpi pɑɑ sɔ-m tɔ yɑɑ. 40 Amɑ pǝ tɑɣɑ mɑ lǝsǝɣǝnɑ mpɑ pɑɑ cɑɣɑ mɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ yɑɑ mpɑ pɑɑ cɑɣɑ mɑ mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ. Mpɑ pɑ tɔɔ Ɩsɔ tɑɣɑnɑ lonɑ ɑnɛ tɔ pɛlɛ pɑ kɛnɑ ɑ nyǝ́mɑ.

41 Yesu ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ wei ɩ kɑɑsɑɑ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ nɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ tɑɑ wɩɩnɑ Sɑɑkɩ nɑ Yohɑɑnɩ. 42 Tǝnɑɣɑ Yesu yɑɑ pɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ mpɑ pɑ nyǝnǝɣɩ ɩsɩɩ yǝlɑɑ ɑwulɑɑ tɔ pɛlɛ pɑ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ lɛlɑɑ tɔɔ. Nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ kɛ́ kʋfeelɑɑ tɔ pɛlɛ pɑ ŋmɑkǝlǝɣɩ sǝkpemɑ. 43 Pǝ fɛɩ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ kiŋ se. Nti tɔɣɔlɛ sɩ, ye mǝ tɑɑ wei ɩ́ cɑɑ ɩ lɑ sɔsɔ kɛ mǝ hɛkʋ, pʋntʋ ɩ́ pǝsɩ mǝ tǝmlɛ tʋ. 44 Nɑ ye mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ cɑɑ ɩ lɑ mǝ nɔɣɔ tʋ, pʋntʋ ɩ́ pǝsɩ mǝ tǝnɑ mǝ yom. 45 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ tɔtɔ mɑ tɑ kɔɔ sɩ mɑ́ tɔɣɔ cɛcɛɛlɛ. Amɑ mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ pǝsǝɣɩ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝmlɛ tʋ, nɑ mɑ́ hɑ mɑ weesuɣu nɑ pǝ́ cɛ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ pɑ yomle tɑɑ.

Yʋlʋm Pɑɑtimee tɔm

(Mɑtiyee 20:29-34; Luku 18:35-43)

46 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑlɑ Yeliko. Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ, nɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ pɑ kɔmɑ sɩ pɑ lɩɩkɩ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ nɔɣɔ ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ yʋlʋm nɔɣɔlʋ, Timee pǝyɑlʋ Pɑɑtimee, nɑ ɩ́ cɑɣɑ mpɑɑʋ nɔɣɔ tɔɔ nɑ ɩ́ lɑkɩ pɑlɑ. 47 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ-ɩ sɩ: Nɑsɑlɛtɩ Yesu tɛɛkǝnɑ. Tǝnɑɣɑ ɩ koo sɔsɔm sɩ: Tɑfiiti Pǝyɑɣɑ Yesu, nyǝnɩ mɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

48 Tǝnɑɣɑ pɑɣɑlɛ kɑlǝnɑ-ɩ nɑ pɑ́ heelɩ-ɩ sɩ ɩ́ su. Amɑ ɩ sɔɔsɑ koou kɛ sɔsɔm sɩ: Tɑfiiti Pǝyɑlʋ, nyǝnɩ mɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

49 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sǝŋɑɑ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ pɑ́ yɑɑ-ɩ.

Tǝnɑɣɑ pɑ heelɑ yʋlʋm sɩ: Nyɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ ń kʋlɩ, ɩ yɑɑ-ŋ.

50 Ɩlɛnɑ ɩ́ lɔ ɩ kpɑɩ nɑ ɩ́ kʋlɩ tǝwɑkɑ nɑ ɩ́ polo Yesu kiŋ. 51 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ-ɩ sɩ: N cɑɑ mɑ lɑ-ŋ we?

Ɩlɛnɑ yʋlʋm cɔ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ n lɑ nɑ mɑ́ nɑɑkɩ.

52 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Polo, nyɑ́ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ wɑɑsɑ-ŋ kɛ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sʋʋ nɑʋ kɛ tǝnɑ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ Yesu kɛ mpɑɑʋ tɑɑ.

11

Yesu cɑɣɑʋ kɛ kpɑŋɑɣɑ

(Mɑtiyee 21:1-11; Luku 19:28-40; Yohɑɑnɩ 12:12-19)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑlɑ Olifinɑɑ pʋɣʋ. Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ pɑ kpɛɣɛtǝnɑ Yosɑlɛm. Pɑ fɛɩ pooluŋ nɑ Petɑfɑsɩ nɑ Petɑnii. Tǝnɑɣɑ Yesu tilɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɑɑ nɑɑlɛ 2 sɩ: Ɩ́ polo ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ mǝ nɔɣɔ tɔɔ tɔ tǝ tɑɑ. Ɩ́ tɑkɩ kpɑkpɑɑ tɔ ɩ́ kɑ́ mɑɣɑnɑ pɑ tʋ kpɑŋɑɣɑ pile nɑtǝlǝɣɩ ŋmǝnɑɣɑ. Nɔɣɔlʋ tɑ cɑɣɑtɑ tǝ tɔɔ. Ɩ́ hɛtɩ-tɛ nɑ ɩ́ kɔnɑ. 3 Ye nɔɣɔlʋ pɔɔsɑ-mɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɑkɩ mpʋ? Ɩlɛ ɩ́ cɔ pʋntʋ sɩ: Tɑ Sɔsɔ cɑɑkǝnɑ, ye ɩ tɛmɑ ɩ kɑ́ mǝlǝnɑ-kɛɣɛ nɔɔnɔɔ kɛ́ cǝnɛ.

4 Ɩ ɩfɑlɑɑ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ kpɑŋɑɣɑ pile ntɛɣɛ mpɑɑʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ tʋ-kɛɣɛ ŋmǝnɑɣɑ kɛ tǝyɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ nɔɣɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ hɛtɩ-tɛ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ pɑ tɑɑ nɑpǝlɩ pɑ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Pepeɣe ɩ́ lɑkɩ tǝnɑ? Ɩ́ hɛtǝɣɩ kpɑŋɑɣɑ pile ńtɛ́ suwe?

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ cɔwɑ ɩsɩɩ Yesu kɑ heelɑ-wɛ tɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ yele-wɛ nɑ pɑ́ tɛɛnɑ. 7 Nɑ pɑ́ ponɑ-tɛɣɛ Yesu, nɑ pɑ́ pɔ tǝ tɔɔ kɛ́ pɑ wontu, nɑ Yesu cɑɣɑ pǝ tɔɔ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ pɔ pɑ wontu kɛ mpɑɑʋ tɑɑ, nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ cɛ hɑtʋ nɑ pɑ́ pɔ. 9 Ɩlɛnɑ mpɑ pɑɑ wɛ Yesu nɔɣɔ tɔɔ nɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ wɑɑlɩ tɔ pɑ́ kooki sɩ: Pɑɑ wei ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli. Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ wei ɩ kɔŋnɑ Tɑcɑɑ toŋ tɔ ɩ wɑɑlɩ. 10 Ɩsɔ ɩ́ hɛtɩ kɑwulɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔŋnɑ kɔntɛ tɔ, ŋkɑ kɑ kɛ́ Tɑcɑɑ Tɑfiiti nyǝŋkɑ tɔ. Pɑɑ wei ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ.

11 Yesu tɑlɑ Yosɑlɛm, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Ɩ nyǝnɑ ɩ tɑɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ pɑ́ tɛɛ Petɑnii kɛ ilim tɛmɑ tɛm tɔ pǝ tɔɔ.

Yesu tǝŋsɑ fiki tʋɣʋ kɛ mpusi

(Mɑtiyee 21:18-19)

12 Kʋ femɑ nɑ pɑ́ lɩɩkɩ Petɑnii, ɩlɛ nyɔɣɔsɩ kpɑ Yesu kɛlɛ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ loosɑ fiki tʋɣʋ kɛ pooluŋ nɑ kʋ́ lɔpɑ tǝkpimm. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo sɩ ntɑnyɩ ɩsǝntɔ kʋ lʋlɑ pee. Ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ kʋ tɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ hɑtʋ tike. Mpi tɔ, pǝ tɑ kɛ fiki tɩɩŋ lʋlʋɣʋ wɑɑtʋ. 14 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ fiki tʋɣʋ ŋkʋ sɩ: Nɔɣɔlʋ kɑɑ tɑsɑ nyɑ́ pile kɛ tǝŋʋɣʋ.

Nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɩɩ mpʋ.

Pɛɛtǝlɑɑ tɔɣɔnʋɣʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ

(Mɑtiyee 21:12-17; Luku 19:45-48; Yohɑɑnɩ 2:13-22)

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑlɑ Yosɑlɛm. Ɩlɛnɑ Yesu sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ niki tɔɣɔnʋɣʋ kɛ mpɑ pɑ pɛɛtɑɣɑɑ nɑ mpɑ pɑ yɑkɑɣɑ tɔ. Nɑ ɩ́ pǝsɩ liɣitee yɔkǝlɑɑ tɑɑpǝlǝnɑɑ kɛ ɑlele, nɑ ɑlukukunɑɑ pɛɛtǝlɑɑ kpelɑsɩ tɔtɔ. 16 Ɩ tɑ tisi sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ sǝɣǝlɩ pʋlʋ nɑ ɩ́ tǝŋnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. 17 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩ sɛɣɛsɑ-wɛ sɩ: Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ, pɑɑ yɑɑ mɑ tǝyɑɣɑ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ Ɩsɔ tǝsǝlǝmlɛ. Amɑ mǝ pǝsɑ-kɛɣɛ ŋmɩɩlɑɑ tǝyɑɣɑ.

18 Kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ nɑ pɑ́ kʋ Yesu tɔ. Amɑ pɑɑ wɛnɑ ɩ sɔɣɔntʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ kʋsɛɣɛsǝtʋ sʋʋ yǝlɑɑ sɑmɑɑ kɛ teu kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ.

19 Ilim kɔmɑ nɑ pǝ tɛ ɩlɛnɑ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ́ kʋlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ pɑ́ lɩɩ.

Fiki tʋɣʋ ŋku kʋ wʋlɑɑ tɔ kʋ tɔm

(Mɑtiyee 21:20-22)

20 Tɛʋ femɑ nɑ pɑ́ kʋlɩ tɑnɑŋ kɛ lɔŋ nɑ pɑ́ tɛɛkɩ, ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ fiki tʋɣʋ ŋkʋ nɑ kʋ wʋlɑɑ tǝwoŋwoŋ nɑ pǝ́ kpɛŋnɑ kʋ kite. 21 Piyɛɛ tɔɔsɑ nti tɩɩ lɑpɑ tɔ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Nyǝnɩ Tɑcɑɑ, fiki tʋɣʋ ŋku n kɑ tǝŋsɑ mpusi tɔ kʋ wʋlɑɑ tǝwoŋwoŋ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, ye ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni, 23 ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔ pulɑɣɑ kɑnɛ sɩ kɑ́ kpɛsɩ nɑ kɑ́ hoti teŋku tɑɑ. Ye ɩ́ tɛmɑ mǝ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ pɩɩ lɑ nɑ sikɑ fɛɩ, pǝ lɑkɩ kɛ́. 24 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ tɔ ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ́ tɛmɑ-wǝɣɩ hikuɣu, ɩlɛ pɑɑ hɑ-mɛɣɛ-wɩ. 25 Sɑɑ wei ɩ́ kʋlǝɣɩ sǝlǝmʋɣʋ tɔ, ye ɩ́ nɑwɑ sɩ mǝ nɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ wɛnɑ nɑtǝlɩ, ɩlɛ ɩ́ kʋ-tǝɣɩ mǝ tɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mǝ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ, ɩ kɑ́ hɩɩsɩ-mɛɣɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔtɔ. [ 26 Ye mǝ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ wɑkǝlǝɣǝnɑ-mɛ nɑ ɩɩ hʋlǝɣɩ-wɛɣɛ suulu nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ, mǝ Cɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ, ɩ kɑɑ hɩɩsɩ-mɛɣɛ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɔtɔ.]

Yesu pǝsʋɣʋ tɔm

(Mɑtiyee 21:23-27; Luku 20:1-8)

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑsɑ Yosɑlɛm kɛ pote, nɑ Yesu polo nɑ ɩ́ cɔɔkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ, nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ, nɑ sɔsɑɑ pɑ kɔmɑ ɩ kiŋ, 28 nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Kɑŋkɑntɛ nteɣe n mɑkɩ nyɑ́ tɑɑ nɑ ń lɑkɩ ɩsǝntɔ? Yɑɑ ɑwe tɩɩ hɑnɑ-ŋ pǝ mpɑɑʋ?

29 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mɑɑ pɔɔsɩ-mɛɣɛ tɔm kʋlʋmtʋ. Ye ɩ́ cɔ-m-tɩ, ɩlɛ mɑɑ heeli-mɛɣɛ kɑŋkɑntɛ nte mɑ mɑkɩ mɑ tɑɑ nɑ mɑ́ lɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ. 30 Ɩsɔ yɑɑ yǝlɑɑ tilinɑ Yohɑɑnɩ sɩ ɩ́ sɔɔkɩ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm? Ɩ́ cɔ-m.

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ mɑɣɑsɑ-tǝɣɩ pɑ tɑɑ pɑ tike. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ye tǝ tɔmɑ sɩ Ɩsɔ tilinɑ-ɩ, ɩ kɑ́ pɔɔsɩ-tʋ sɩ: Nɑ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɑ́ mʋ ɩ tɔm? 32 Pǝyele ye tǝ tɔmɑ sɩ yǝlɑɑ tilinɑ-ɩ...

(Pɑ nyɑŋɑɣɑnɑ sɑmɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yǝlɑɑ nyǝnɑɣɑ Yohɑɑnɩ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kʋpɑŋ kɛ́).

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ pǝsǝnɑ Yesu sɩ: Tǝ tɑ nyɩ. Tǝnɑɣɑ Yesu nɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Aŋhɑɑ, mɑ kɑɑ heeli-mɛɣɛ kɑŋkɑntɛ nte mɑ mɑkɩ nɑ mɑ́ lɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ.

12

Tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑsɑɣɑɑ tɔm

(Mɑtiyee 21:33-46; Luku 20:9-19)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ kɛ́ ɩsɔ sɛɛʋ sɩ: Yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ sɔnɑ lɛsɛŋ tɩɩŋ kɛ tɑɑlɛ tǝcu. Nɑ ɩ́ ŋmɑ koluŋɑ nɑ ɩ́ cɔɔnɑ, nɑ ɩ́ lɑ timpi ɩ kɑ́ nyɑɑsǝɣɩ pǝ lʋm tɔ. Nɑ ɩ́ ŋmɑ ɑkele tɑŋkɑʋ nɔɣɔlʋ, wei ɩ tɔɔ pɑ sǝŋǝɣɩ nɑ pɑ́ feŋiɣi tɔ. Ɩ tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɑ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ tǝ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ yɛlɑ. 2 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ tɩɩŋ ɩnɩ ɩ kooluɣu wɑɑtʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ tillu nɔɣɔlʋ sɩ ɩ́ polo tǝmlɛ nyǝ́mɑ kiŋ nɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ ɩnɩ ɩ tete. 3 Tǝnɑɣɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ kpɑ tillu ɩnɩ nɑ pɑ́ mɑ́. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-ɩ ɩ niŋ nɑɑnʋwɑ tǝyǝlǝyǝlɩ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlɛ tʋ ɩnɩ ɩ tɑsɑ tillu lɛlʋ kɛ kʋsʋɣʋ nɑ ɩ́ tili. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ ɩ́lɛ́ nɑ pɑ́ mɑ́ ɩ nyʋɣʋ kɛ teu nɑ pɑ́ tʋʋ-ɩ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlɛ tʋ tɑsɑ lɛlʋ kɛ tiluɣu, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ ɩ́lɛ́ nɑ pɑ́ kʋ. Pɑ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tɔm pɑɣɑlɛ tɔtɔ. Pɑ mɑpɑ lɛlɑɑ nɑ pɑ́ kʋ lɛlɑɑ. 6 Yʋlʋ wei pɩɩ kɑɑsɑ tɑɑlɛ tʋ ɩnɩ ɩ kiŋ tɔɣɔlɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kʋlʋlʋ wei ɩ luɣu sʋʋ teu tɔ. Ɩlɛɣɛ ɩ tɛɛsɑ tiluɣu kɛ pɑ kiŋ, nɑ ɩ́ hʋʋkɩ sɩ pɑɑ nyɑ ɩ pǝyɑɣɑ ɩsǝlɛ. 7 Amɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ heelɑ tǝmɑ sɩ: Ɩɩ loosiɣi kpɑncoou tʋ kɔŋnɑ ntɛ́. Ɩ́ kɔɔ nɑ tǝ kʋ-ɩ nɑ tɑɑlɛ pǝsɩ tɑ́ nyǝntɛ. 8 Tǝnɑɣɑ pɑ kpɑ tɑɑlɛ tʋ pǝyɑlʋ ɩnɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ, nɑ pɑ́ lɔ tɑɑlɛ nɑ wɑɑlɩ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ tɑɑlɛ tʋ ɩnɩ ɩ kɑ lɑ? Ɩ kɑ́ kɔɔ kɛ́ nɑ ɩ́ kʋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɑ yǝlɑɑ kʋfɑmɑ nɑ ɩ́ sɩɩ tɑɑlɛ tɑɑ. 10 Mɑtɔŋ ɩ́ tɛmɑ kɑlʋɣʋ kɛ Ɩsɔ tɔm tɑɑ sɩ:

Pǝlɛ nte tɛtʋ ŋmɑlɑɑ ŋmɑɑkɑɣɑ nɑ pɑ́ lɔ tɔ,

ntɛ́ tǝ tɔɔ kɔlɔ ŋmɑtʋ tǝnɑ mǝlɑɑ nɑ tǝ sǝŋ.

11 Mpi Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ tǝ nyǝnǝɣɩ

nɑ pǝ́ wɛ-tʋɣʋ piti tɔɣɔlɛ.

12 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɑ sɔsɑɑ pɛɛkɑ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ nɑ pɑ́ kpɑ Yesu tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ nyǝmɑ́ teu sɩ mpɛɣɛ ɩ sɛɛnɑ ɩsɔ ɩnɩ. Amɑ pɑ nyɑmnɑ sɑmɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yele-ɩ nɑ ɩ́ tɛɛ.

Lom wulɑʋ sɔsɔ lɑmpuu tɔm

(Mɑtiyee 22:15-22; Luku 20:20-26)

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɑ sɔsɑɑ tilɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑpǝlɩ nɑ Helɔtɩ kpekǝle tɑɑ nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ tɔtɔ sɩ pɑ́ polo nɑ pɑ́ mɑ́ Yesu nɔɣɔ tɔɔ nɑ pɑ́ nɑ́. 14 Pɛlɛ pɑ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, tǝ nyǝmɑ́ sɩ tɑmpɑnɑ kɛ n yɔɣɔtǝɣɩ. Nn sɔɣɔmǝɣǝnɑ mpi yǝlɑɑ hʋʋkɩ pɑ tɑɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, nn pɑɑsǝɣǝnɑ tɔɔ, nn fɑɣɑsǝɣɩ yǝlɑɑ. Amɑ ɩsǝnɑ mpi mɑɣɑmɑɣɑ Ɩsɔ cɑɑ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ lɑ tɔ pǝ tɑmpɑnɑ kɛ n heeliɣi. Tɔʋ, pǝ wɛ mpʋ tɔ, tɑ́ mpɑɑʋ tɑɑ pǝ wɛɛ sɩ ye lɑmpuu tǝ́ fɛlɩ Lom wulɑʋ sɔsɔ nɑ? Tǝ́ fɛlɩ yɑɑ tǝ́ tɑɑ fɛlɩ? Tǝ cɑɑ sɩ ń heeli-tʋ.

15 Amɑ Yesu nɑ́ nyǝmɑ́ pɑ tɑɑ lɑɣɑtʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ nyǝkɩ-m kɑtɔkɑ kɛ kʋnyǝpʋ? Ɩ́ kɔnɑ-m liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ mɑ́ nɑ.

16 Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ kɔnɑ-ɩ-kʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɑ sɔsɑɑ sɩ: Awe nyʋɣʋ fotoo nɑ ɩ hǝtɛ kɛ pɑ ŋmɑɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ tɔɔ cǝnɛ? Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɔ-ɩ sɩ: Lom wulɑʋ sɔsɔ kɛ́.

17 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Aŋhɑɑ, ɩ́ cɛlɑ Lom wulɑʋ sɔsɔ kɛ mpi ɩ tɩ tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɑ Ɩsɔ ɩlɛɣɛ mpi ɩ tɩ tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kʋcɔcɔtʋ ntɩ tǝ mǝlɑ-wɛɣɛ tǝmsʋɣʋ kɛ sɔsɔm.

Ɩsǝnɑ tɩɩ wɛɛ tɑ fem wɑɑlɩ tɔ

(Mɑtiyee 22:23-33; Luku 20:27-40)

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑtusee nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ kɔmɑ Yesu kiŋ. Sɑtusee nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɔŋɑɣɑnɑ sɩ pɑɑ pǝ lɑ ɩsǝnɑ sǝtɑɑ kɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fe. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ pɔɔsɑ Yesu sɩ: 19 Tɑcɑɑ, Moisi sɩɩ-tʋɣʋ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ sɩ: Yʋlʋ ɩ́ wɛnɑ neu, nɑ yʋlʋ ɩnɩ ɩ́ sɩ nɑ ɩ́ yele ɩ ɑlʋ, nɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ́ fɛɩnɑ-ɩ nɑ pǝyɑɣɑ, neu kɑ́ hɔ leelu ɩnɩ nɑ ɩ́ hikinɑ-ɩ piyɑ. Ɩlɛnɑ pɑ yɑɑkɩ-sɩ nɑ ɩ tɑɑlʋ sɔlʋ hǝtɛ. 20 Tɔʋ, yʋlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ newɑɑ pɑɑ kɛnɑ yʋlʋnyɔɔŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlʋ kpɑɣɑ ɑlʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ, ɩ fɛɩ pǝyɑɣɑ. 21 Tǝnɑɣɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝŋ hɔmɑ leelu, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɑŋ ɩ sɩ tɔtɔ, ɩ fɛɩ pǝyɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́lɛ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝŋ nɑ́ kpɑɣɑ ɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ sɩ mpʋ tɔtɔ. 22 Hɑlǝnɑ pǝ polo pǝ siɣili pɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tǝnɑɣɑ mpʋ tǝpɑɩ nɑ pɑ́ sǝkɩ mpʋ, nɔɣɔlʋ tɑ hiki pǝyɑɣɑ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛɛsɑ sǝpʋ. 23 Tɔʋ, pɑ tǝnɑ pɑ kpɑɣɑ-ɩ mpʋ tɔ, sǝtɑɑ fem wule pɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ ɑweɣelɛ ɑlʋ tʋ?

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ nyǝmɑ́ mpi pǝ tɔɔ pǝ liɣitiɣi-mɛ tɔ? Ɩ́ tɑ nyɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ Ɩsɔ tomɑ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́. 25 Wɑɑtʋ wei sǝtɑɑ kɑ́ fe tɔ ɑkpɑɣɑlɛ tɔm kɑɑ wɛɛ. Amɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ pɑɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ wɛʋ tɔ. 26 Ye sǝtɑɑ fem tɔm ɩlɛ, ɩ tɑ kɑlǝtɑ Moisi tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ timpi pɑ yɔɣɔtɑ sɔwɑ hotiyɑ tɔm tɔ yɛɛ? Pɑ ŋmɑɑ tǝnɑ sɩ Ɩsɔ tɔmɑ Moisi sɩ: Mɑ kɛ́ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ kɛ́. 27 Ɩsɔ kɛ́ weesuɣu nyǝ́mɑ nyǝŋ kɛ́, ɩ tɑ kɛ sǝtɑɑ Ɩsɔ. Pǝ liɣitɑ-mɛɣɛ yem kɛ́.

Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ sɔsɔɔntʋ

(Mɑtiyee 22:34-40; Luku 10:25-28)

28 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ nɑ ɩ́ nɑɑkɩ ɩsǝnɑ pɑ́ nɑ Yesu pɑ lɑkɩ tɔ. Ɩ nɑwɑ sɩ Yesu cɔwɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ kɛ teu. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ tɑɑ ntiɣilɛ sɔsɔɔntʋ tǝkpem?

29 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ sɔsɔɔntʋ ntɛ́ sɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ nɩɩ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ tike kɛnɑ Sɔsɔ tǝkoŋ. 30 N kɑ sɔɔlɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ Ɩsɔ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, nɑ nyɑ́ lǝsɑɣɑ sʋʋ-ɩ tǝmɑmmɑm kɛ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ. 31 Tǝlɛ tǝ wɑɑlɩ nti tǝ wɛɛ tɔɣɔlɔ. N kɑ́ sɔɔlɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩsɩɩ nyɑ́ tɩ. Kʋsǝsɩɩtʋ nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ tɔtɔ nɑ tǝ́ kǝlɑ tǝnɛ tǝ nɑɑlɛ ɩnɛ.

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlʋ tɔmɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ n cɔ teu pǝ tɩɩ fɛɩ. Timpi n yɔɣɔtɑɑ sɩ Tɑcɑɑ tike kɛnɑ Ɩsɔ nɑ ɩ pɑɑsi Ɩsɔ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ tɔ tɑmpɑnɑ kɛ n yɔɣɔtɑɑ. 33 Mpʋ tɔ yʋlʋ kɑ́ sɔɔlɩ Ɩsɔ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nɑ ɩ lǝsɑɣɑ sʋʋ-ɩ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ. Nɑ pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩ́ sɔɔlɩ ɩ tɔɣɔntǝlɛ ɩsɩɩ ɩ tɩ. Mpʋ ɩnɩ pǝ kǝlɑ ɩsɩɩ pɑ lɑkʋɣʋ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɔkɔ nyɑɣɑ kɑ tǝnɑ tɔ, nɑ kɔtɑsɩ nsɩ sɩ tǝnɑ tǝpɑɩ tɔtɔ.

34 Yesu nɑwɑ sɩ ɩ cɔnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyɑ́ nɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ sʋʋʋ ɩ́ fɛɩ pooluŋ.

Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ nɔɣɔlʋ ɩɩ nyɩɩlǝɣɩ sɩ ɩ́ tɑsɑ-ɩ tɔm pɔɔsʋɣʋ.

Tɑfiiti pǝyɑɣɑ ntɛ́ Kilisiti

(Mɑtiyee 22:41-46; Luku 20:41-44)

35 Yesu tɔŋnɑ sɛɣɛsʋɣʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ tɔŋ mpʋ sɩ Mesii kɛ Tɑfiiti pǝyɑɣɑ ye? 36 Pǝyele Feesuɣu Nɑŋŋtʋ nɑ́ tʋnɑ Tɑfiiti tɑɑ kɛ́ tɔm nɑ ɩ́lɛ́ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ:

Tɑcɑɑ heelɑ mɑ Sɔsɔ sɩ,

cɑɣɑ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ,

hɑlǝnɑ mɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ sɩɩ nyɑ́

kolontunɑɑ kɛ nyɑ́ nɔɔhɛɛ tɛɛ.

37 Tɑfiiti mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Sɔsɔ ntɛ́, ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ Mesii nɑ́ mǝlɑɑ nɑ ɩ́ kɛ́ Tɑfiiti ɩnɩ ɩ pǝyɑɣɑ tɔtɔ ɩlɛ?

Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ wɑɑlɩ kuluɣu

(Mɑtiyee 23:1-36; Luku 20:45-47)

Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ tuutuumɑ nɩɩ Yesu tɔm nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. 38 Ɩ kpɑɑlɑɣɑ yǝlɑɑ mpɑ ɩ sɛɣɛsɑɣɑ tɔ sɩ: Ɩ́ lɑnɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ mpɛ nɑ lɑɑkɑlɩ. Pɑ sɔɔlɑ tokonɑɑ sɔsɑɑ suuu kɛ́ nɑ pɑ́ cɔɔkɩ, nɑ pɑ́ cɑɑkɩ pɑ sɛɛkɩ-wɛɣɛ sɑmɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ luŋiɣi. 39 Nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ teeli teeli tǝcɑɣɑlɛnɑɑ kɛ pɑ pɛɛkǝɣɩ, nɑ ɑcimɑnɑɑ tɑɑ sɔsɑɑ sɔsɑɑ tǝcɑɣɑlɛ kɛ pɑ pɛɛkǝɣɩ nɑ pɑ́ cɑkɩ. 40 Mpɛ pɑ lɛɛkǝɣǝnɑ leelɑɑ kɛ pǝ tǝnɑ mpi pɛlɛ pɑ wɛnɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ nɑ pǝ tɑɣɑlɩ sɩ pǝ hʋ́lɩ́ sɩ mpɛɣɛ kʋpɑmɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ nɑ́ kɑtɑtǝlɑɣɑ nɑʋ nɑpǝlǝɣɩ teu.

Alʋ wei ɩ tʋ sɑntiinɑɑ nɑɑlɛ tɔ

(Luku 21:1-4)

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ kʋhɑɑŋ ɑtɑkɑɑnɑɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ kɔŋ nɑ pɑ́ tʋɣɩ liɣitee nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ toŋtʋnɑɑ pɑɣɑlɛ kɔnɑ liɣitee kɛ sɔsɔm nɑ pɑ́ tʋ. 42 Tǝnɑɣɑ leelu kʋnyɔntʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɔnɑ sɑntiinɑɑ kɛ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ pɛtɩ. 43 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɑɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ ɩ heeli-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, leelu kʋnyɔntʋ ɩnɛ ɩ tʋ mpiɣi kʋhɑɑŋ ɑtɑkɑɑ tɑɑ tɔ pǝ kǝlɑ pɑ tǝnɑ pɑ nyǝm. 44 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yǝlɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ kpɑɣɑ pɑ liɣitee nnɑ ɑ kpisɑ yem tɔɣɔ nɑ pɑ́ tʋ. Amɑ ɑlʋ ɩnɛ ɩlɛ pɑɑ nɑ ɩ kɛ́ kʋnyɔntʋ tɔ pǝ tǝnɑ mpi ɩ kɑ wɛnɑ tɔɣɔ ɩ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ tʋ. Pǝ tɑ kɑɑsɩ-ɩ pʋlʋ sɩ ɩ́ yɑnɑ tɔɣɔnɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ.

13

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wɑkǝlʋɣʋ tɔm

(Mɑtiyee 24:1-2; Luku 21:5-6)

1 Yesu kɔmɑ sɩ ɩ́ lɩɩkǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, nyǝnɩ ŋmɑtʋ tǝnɛ tǝ tɔɔʋ, nɑ tǝ pɛɛ kʋpɑnɑ teu yee?

2 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Mɑtɔŋ n nɑ ŋmɑtʋ sɔsɔɔntʋ tǝnɛ? Pǝ kɑɑ kɑɑsɩ pǝlɛ lɛntɛ nɑ tǝ tǝnɑ lɛntɛ tɔɔ, pɑɑ tusi pǝ tǝnɑ.

Mpi mpi pɩɩ hʋlɩ sɩ ɑntulinyɑ cɑɑ tɛm tɔ

(Mɑtiyee 24:3-14; Luku 21:7-19)

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɑɣɑ Olifinɑɑ pʋɣʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ ɩsɛntɑɑ. Pǝ pɑmnɑ Piyɛɛ nɑ Sɑɑkɩ nɑ Yohɑɑnɩ nɑ Antǝlɩɩ pɑ liɣiti pɑ wɛnnɑ ɩ kiŋ. Tǝnɑɣɑ pɑ pɔɔsɑ Yesu sɩ: 4 Pǝlee kɛ́ mpʋ ɩnɩ pɩɩ lɑ? Nɑ ŋmɑɑtǝlɛ nteɣe pɩɩ hʋ́lɩ́ nɑ tǝ́ nyǝnɑ sɩ pǝ wʋsɑɑ?

5 Tǝnɑɣɑ Yesu sʋʋ-wɛɣɛ kpɑɑlʋɣʋ sɩ: Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, ɩ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ kɔɔ nɑ ɩ́ tolisi-mɛ. 6 Mpi tɔ pɑɣɑlɛ kɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ hɑ pɑ tǝɣɩ mɑ hǝtɛ sɩ mpɛɣɛlɛ Mesii, nɑ pɑɑ tolisi pɑɣɑlɛ. 7 Ye ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɩɩ yooŋ tɑŋ kɛ mǝ cɔlɔ mǝ cɔlɔ, nɑ pɑ́ heeliɣi-mɛɣɛ pooluŋ nyǝŋ tɔmnɑɑ, sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ lɑ-mɛ. Pǝ wɛɛ sɩ mpʋ ɩnɩ pǝlɛ pɩɩ lɑ kɛ́. Amɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ ɑntulinyɑ nɑ́ɑ́ kɔŋ nɑ ɩ́ tɛŋ. 8 Tɛtʋ kɑteŋɑ lɛŋkɑ kɑ́ yoonɑ lɛŋkɑ nyǝ́mɑ. Kɑwulɑɣɑ lɛŋkɑ kɑ́ kʋlɩ lɛŋkɑ tɔɔ, nɑ tɛtʋ kɑ́ sele tiiliwɛ tiiliwɛ, nɑ nyɔɣɔsǝnɑɑ kɑ́ lɑ. Nɑ mpʋ ɩnɩ pǝlɛ pɩɩ wɛɛ ɩsɩɩ ɑlʋ kʋlʋɣʋʋ lʋlʋɣʋ nɑ pǝ́ cɑɑlɩ-ɩ wɩɩʋ kɛ sǝŋŋsǝŋŋ tɔɣɔlɛ.

9 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑɑ yɑɑ-mɛɣɛ puloonɑɑ tɑɑ. Pɑɑ mɑ-mɛɣɛ kpɑtǝŋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ. Pɑɑ yɑɑ-mɛɣɛ nɔnɔɔsɩ kɛ tɛtʋ tɔkǝlɑɑ nɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ pɑ kiŋnɑɑ kɛ mɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ kɑ́ hʋ́lɩ́ mɑ tɔm tɑmpɑnɑ. 10 Amɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ heeli Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ kɑteŋɑsɩ tǝnɑ tɑɑ yǝlɑɑ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́. 11 Sɑɑ wei pɑɑ kpɑ-mɛ nɑ pɑ́ ponɑ-mɛɣɛ puloonɑɑ tɑɑ kɛ mpʋ tɔ, ɩ́ tɑɑ nǝɣǝsɩ nti ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ tɔ nɑ pǝ tɑ tɑtɑ. Amɑ ye pǝ tɑlɑɑ, ɩ́ yɔɣɔtɩ nti tɩɩ kɔɔ mǝ luuŋ tɛɛ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɑ tʋnɑ-tǝɣɩ mǝ luuŋ tɛɛ, pǝ tɑɣɑ mǝ cɔlɔɣɔ tɩɩ lɩɩnɑ. 12 Hɑlɩ yǝlɑɑ kɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ hʋ́lɩ́ pɑ tɑɑlʋnɑɑ yɑɑ pɑ newɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ sɩ pɑ́ kʋ-wɛ. Nɑ cɛcɛnɑɑ kɑ́ lɑ pɑ piyɑ kɛ mpʋ tɔtɔ. Piyɑ sǝlɛ sɩɩ kʋlɩ sɩ nyǝ́mɑ tɔɔ nɑ sɩ lɑ nɑ pɑ́ kʋ-wɛ. 13 Yǝlɑɑ tǝnɑ tɑɑ kɑ́ kpɑnɑ-mɛɣɛ mɑ tɔɔ. Amɑ ye wei ɩ́ nyɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩ́ tɑlɑ tǝnɑɣɑ, pʋntʋ nyʋɣʋ kɛ pɩɩ yɑ.

Acɑɑlǝtʋ tɔm

(Mɑtiyee 24:15-28; Luku 21:20-24)

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Ɩ́ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ ɑcɑɑlǝtʋ tɑɑ ɑcɑɑlǝtʋ kɛ timpi pǝ tɑ nǝɣǝsǝnɑ tǝ wɛɛ tɔ. Wei ɩ kɑlǝɣɩ tɔ ɩ́ cɛkǝnɑ-tǝɣɩ teu. Mpʋ ɩnɩ tɔ, mpɑ pɑɑ wɛɛ Yutɑ tɔ pɑ́ se nɑ pɑ́ kpɑ pɔ́ɔ́ŋ. 15 Ye pǝ mɑɣɑnɑ wei nɑ ɩ́ wɛ kutuluɣu tɔɔ nɑ ɩ́ tiiwɑ, ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ ɩ sʋʋkɩ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ pʋlʋ. 16 Nɑ wei pɩɩ mɑɣɑnɑ ɩ wɛ tɑɑlɛ tɔ, ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ ɩ kpeŋ ɩ tɛ nɑ ɩ́ kɛlɩ ɩ kpɑɩ. 17 Ahusitonɑɑ nɑ ɑsɔŋ tɔm kɑ́ lɑ wɑɩyo kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. 18 Ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ nɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ́ tɑɑ pɑmsǝnɑ wɑtʋ wɑɑtʋ. 19 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wɑhɑlɑ kɑ́ lɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ sɔsɔm kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ. Wɑhɑlɑ wei ɩ tɑkɑ hɑtoo Ɩsɔ lɑpʋ ɑntulinyɑ tɔ pɑ tɑ nɑtɑ, pǝyele pɑ kɑɑ tɑsɑ ɩ tɑkɑ kɛ́ nɑʋ tɔ. 20 Nɑ ye pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ hʋʋwɑ sɩ ɩ kɑ́ pɑsɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɔɔ nɔɣɔlʋ kɑɑ tʋlɩ-tɩ. Amɑ ɩ pɑsɑ pǝ kʋyɛɛŋ ɩnǝɣɩ yǝlɑɑ mpɑ ɩ lǝsɑɑ sɩ pɑ́ pǝsɩ ɩ nyǝ́mɑ tɔ pɑ tɔɔ. 21 Nɑ ye yʋlʋ tɔmɑ-mɛ sɩ: Ɩ́ nyǝnɩ, Mesii wɛ cǝnɛ yɑɑ cǝnɛ, ɩ́ tɑɑ nɩɩ. 22 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Mesiinɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ kɑ́ lɩɩ nɑ pɑ́ lɑ kɔkɔlɔ nyǝm nɑ piti tǝmɑ. Hɑlɩ pɑɑ pǝsɑɣɑ pɑ puɣusiɣi mpɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ Ɩsɔ lǝsɑɑ tɔɣɔ. 23 Mpʋ tɔ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, mɑ tɛmɑ-mɛɣɛ kpɑɑlʋɣʋ.

Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ kɔntɛ

(Mɑtiyee 24:29-31; Luku 21:25-28)

24 Wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, ilim kɑ́ sɩ tǝkpitii, ɩsɔtʋ kɑɑ tɑsɑ hʋlʋmʋɣʋ. 25 Ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kɑ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ sɩ hoti, pɩɩ ciɣiti ɩsɔtɑɑ kɔkɔlɔnɑɑ. 26 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ nɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ sǝŋɑ ɩsɔŋmʋntʋ tɔɔ nɑ mɑ́ tiiki nɑ mɑ tomɑ kɛ sɔsɔm nɑ mɑ teeli. 27 Mɑɑ tili mɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ sɩ pɑ́ koti mɑ lǝsǝlɑɑ kɛ ɑntulinyɑ hɔɣɔlǝŋ tǝnɑ tɑɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ ilim tǝlɩɩlɛ nɑ pǝ tǝtʋlɛ nɑ pǝ polo pǝ ntɔɣɔŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ tɔ.

Fiki tʋɣʋ tɔm

(Mɑtiyee 24:32-35; Luku 21:29-33)

28 Ɩ́ nyǝnnɑ fiki tʋɣʋ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ, sɑɑ wei kʋ nɛɣɛtǝɣɩ nɑ hɑtʋ yɛɣɛlǝɣɩ tɔ ɩ́ nyǝmɑ́ kpɑkpɑɑ sɩ hɛɛsʋɣʋ tɑlɑɑ kɛlɛ. 29 Mpʋ tɔtɔɣɔ wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ nɑ́ tɔmnɑɑ pɑnɛ pɑ lɑkɩ tɔ ɩ́ nyɩ sɩ pǝ wʋsɑɑ kɛlɛ, pǝ cɑɑ lɑpʋ ntɛ́. 30 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ ɩsǝntɔ tɔ pɑ kɑɑ sɩ pɑ tǝnɑ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ lɑ. 31 Ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ ɑtɛ kɑ́ mʋkɩ yem. Amɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɑɑ sɑɑlɩ pɑɑ pǝcɔ.

Ɩsɔ tike nyǝmnɑ kʋyɑŋku ɑntulinyɑ kɑ́ tɛ tɔ

(Mɑtiyee 24:36-44)

32 Nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ nyǝmɑ́ pǝ wɑɑtʋ yɑɑ pǝ wʋlɛ tɔ, pɑɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ, nɑ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Amɑ Tɑcɑɑ tike koŋ nyǝmnɑ. 33 Mpʋ tɔ, ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ ɩ́ feŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ tɑ nyɩ wʋlɛ nte mpʋ ɩnɩ pɩɩ tii tǝkpili tɔ. 34 Pɩɩ wɛɛ ɩsɩɩ yʋlʋ sɔsɔ kʋlʋɣʋʋ ɩ tǝyɑɣɑ sɩ ɩ puki mpɑɑ nɑ ɩ́ yɑɑ ɩ pǝyɑlɑɑ mpɑ pɑ lɑkɩ ɩ kiŋ kɛ tǝmlɛ tɔ, nɑ ɩ́ tʋ pǝ tǝnɑɣɑ pɑ niŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ pɑɑ wei kɛ́ nte ɩ kɑ́ lɑ tɔ, nɑ ɩ́ heeli tǝyɑɣɑ tɔɔ nyǝnlʋ sɩ ɩ́ feŋ teu. 35 Ye ɩ tɑ nyɩ wɑɑtʋ wei tǝyɑɣɑ cɑɑ kɑ́ kɔɔ tɔ ɩlɛ ɩ́ feŋ teu. Tɑɑnɑɣɑ kɛ ɩ kɑ́ kɔɔ, ɑhoo hɛkɑ kɛ, kɑmpɑɑŋ koou nɑ, yɑɑ tɑnɑŋ kɛ́, nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ. 36 Ye ɩ kɑ́ kɔɔ tɔm kʋlʋm tɔɔ tǝnyɔsɔ, ɩlɛ ɩ́ tɑɑ yele nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ ɩ́ tɔŋnɑ tom. 37 Nti mɑ heeliɣi-mɛ ɩsǝntɔ tɔ ntǝɣɩ mɑ heeliɣi pɑɑ wei sɩ ɩ́ feŋ yoo.

14

Sɔsɑɑ sɔsɑɑ cɑɣɑʋ kɛ Yesu ɑcɑɣɑ

(Mɑtiyee 26:1-5; Luku 22:1-2; Yohɑɑnɩ 11:45-53)

1 Pǝ kɑɑsɑ kʋyɛɛŋ nɑɑlɛ sɩ pɑ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ nɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ fɛɩ kʋkʋsʋm tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ pɛɛkɑ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ nɑ pɑ́ kpɑ Yesu tǝhɛɛ nɑ nɔɣɔlʋ tɑ nɑ tɔ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. 2 Pɑ yɔɣɔtɑɣɑ pɑ tɑɑ sɩ: Ye tǝ tɔmɑ sɩ tǝ́ kpɑ-ɩ ɑcimɑ wɑɑtʋ tɑɑ, pɩɩ lɑ yoou kɛ yǝlɑɑ tɑɑ.

Yesu tɔɔ tulɑɑlʋ pǝlʋɣʋ

(Mɑtiyee 26:6-13; Yohɑɑnɩ 12:1-8)

3 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Yesu wɛ Petɑnii kɛ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ Simɔŋ tǝyɑɣɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ tɔɣɔʋ. Tǝnɑɣɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ sʋʋwɑ nɑ ɩ́ tɔkɑ tulɑɑlʋ kʋpɑŋ wei pɑ yɑɑ sɩ nɑɑtɩ nɑ pɑ́ lɑpɑ ɩ ɑkpɑlǝpiyɑ kɛ liɣitee pǝlɛ kʋhʋlʋmǝlɛ tɑɑ tɔ nɑ tulɑɑlʋ ɩnɩ ɩ wɛ liɣitee kɛ sɔsɔm tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ pɛlɑ ɑkpɑlǝpiyɑ ŋkɛ nɑ ɩ́ pǝlɩ tulɑɑlʋ ɩnǝɣɩ Yesu nyʋɣʋ tɑɑ. 4 Tǝnɑɣɑ mpʋ ɩnɩ pǝ tɑ mɑɣɑ mpɑ pɑ cɑɣɑ tǝnɑ tɔ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩ lɔʋ tulɑɑlʋ ɩnɩ ɩsǝntɔ tɔ pǝ teu ntɛ we? 5 Ye pɑɑ pɛɛtɑ-ɩ ɩ liɣitee tɑɑ kǝlɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩnʋwɑ (300) nɑ pɑ́ hɑ kʋnyɔntʋnɑɑ? Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɑlɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔm kɛ sɔsɔm. 6 Amɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ yele ɑlʋ ɩnɩ tǝkpi yoo. Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ pǝsǝɣɩ ɩ lɑŋlɛ kɛ mpʋ? Mpi ɩ lɑpɑ-m mpʋ tɔ pǝ tewɑɣɑ hɑlɩ. 7 Mǝ nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ ɩ́ wɛnnɑ tɑm. Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ ɩ́ nɔkɑɑ ɩ́ kɑ́ lɑ-wɛɣɛ kʋpɑntʋ. Amɑ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ kɑɑ wɛɛ tǝmɑ kiŋ kɛ tɑm. 8 Mpi ɩ pǝsɑɑ tɔɣɔ ɩ lɑpɑ. Ɩ lɑɑlɑɑ nɑ ɩ́ sɑɣɑlɩ-m tulɑɑlʋ kɛ kpɑkpɑɑ sɩ pɑ́ pinɑ-m. 9 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, pɑɑ timpiɣi pɑɑ heeli Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ ɑntulinyɑ ɩnɩ ɩ tǝnɑ ɩ tɑɑ, pɑɑ kɛɛsɩ ɑlʋ ɩnɛ ɩ lɑpɑ mpi tɔ pǝ tɔm nɑ pɑ́ tɔɔsǝɣɩ ɩ tɔɔ.

Yutɑɑsɩ kɔlɔmɔtɔ

(Mɑtiyee 26:14-16; Luku 22:3-6)

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Yutɑɑsɩ Ɩsǝkɑleeu tɔ ɩ kʋlɑɑ, nɑ ɩ́ polo ɩ́ mɑɣɑnɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ, sɩ ɩnɩ ɩ kɑ tʋ Yesu kɛ́ pɑ niŋ tɑɑ. 11 Pɛlɛ pɑ nɩɩ mpʋ ɩlɛnɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛ sɔsɔm nɑ pɑ́ tɔ sɩ pɑɑ hɑ-ɩ liɣitee. Ɩlɛnɑ Yutɑɑsɩ sʋʋ kʋyɑkʋ kʋpɑŋkʋ kɛ pɛɛkʋɣʋ sɩ ɩ́ tʋ Yesu kɛ́ pɑ niŋ tɑɑ.

Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ tɔɣɔʋ

(Mɑtiyee 26:17-25; Luku 22:7-14,21-23; Yohɑɑnɩ 13:21-30)

12 Pǝ tɑlɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ pǝ ɑcimɑ kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule, ɩlɛnɑ Yesu ɩfɑlɑɑ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Leɣe n cɑɑ sɩ tǝ́ polo nɑ tǝ́ lɑ-ŋ Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ? Pǝ wule ntɛɣɛ pɑ kʋɣɩ ɩwɛɛsɩ nsi pɑ lɑkǝnɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ tɔ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tilɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɑɑ nɑɑlɛ sɩ: Ɩ́ polo ɩcɑtɛ tɑɑ, ɩ́ kɑ sulinɑ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ sǝɣǝlɑ lʋm nɑ hǝyɑɣɑ, ɩ́ tǝŋɩ-ɩ. 14 Pʋntʋ ɩnɩ ɩ́ sʋʋ timpi, ɩlɛ mɩɩ pɔɔsɩ tǝyɑɣɑ tʋ sɩ: Tɑcɑɑ sɩ kutuluɣu ŋku kʋ tɑɑ ɩ́ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑɑ cɑɣɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ tɔ kʋ wɛ le? 15 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ kutuluɣu tɑɑ kɛ́ nɑŋ sɔsɔɔŋkʋ nɑkʋlǝɣɩ ɩsɔtɑɑ, nɑ pɑ́ tɛmɑ-kʋɣʋ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ kʋ tɑɑ wɛ wontu nti ɩ́ kɑ́ lɑnɑ tɔ. Kʋ tɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ tǝsɩ-tʋɣʋ pǝ tǝnɑ.

16 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ tɛɛ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ teitei ɩsɩɩ Yesu kɑ heelɑ-wɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tǝsɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ kɛ tǝnɑ.

17 Pǝ kɔmɑ ɩsɩɩ tɑɑnɑɣɑ ɩlɛ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ pɑ tɑlɑɑ kɛlɛ. 18 Pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ tɔŋnɑ tɔɣɔʋ, ɩlɛnɑ Yesu yɔɣɔtɩ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, mɑ́ nɑ mpɑ mɛ tǝ cɑɣɑɑ nɑ tǝ́ tɔkɩ ɩsǝntɔ tɔ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑ́ lɑ-m kɔlɔmɔtɔ.

19 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ ɩsɛntɑɑ nyǝŋɑ sɔsɔm, nɑ pɑ́ sʋʋ-ɩ pɔɔsʋɣʋ kɛ kʋlʋm kʋlʋm. Ɩnɛ sɩ: Mɑtɔŋ pǝ tɑɣɑ mɑ? Ɩnɛ sɩ: Mɑtɔŋ pǝ tɑɣɑ mɑ?

20 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mǝ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ. Mɑ́ nɑ wei tɑ́ niŋ kɑ́ kpɛntɩ sʋsʋɣʋ kɛ nyǝnɑɣɑ tɑɑ tɔ. 21 Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ sǝkɩ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsɑ mɑ tɔm kɛ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ. Amɑ wei ɩ kɑ́ lɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑɣɑ kɔlɔmɔtɔ kɛ mpʋ tɔ ɩ tɔm kɑ́ lɑ wɑɩyo kɛ́ sɔsɔm. Pʋntʋ ɩnɩ ye pɑ tɑɑ lʋlɩ-ɩ pǝlɛ pɩɩ lɑpɑ sɑnɑ.

Tɑcɑɑ sǝm tɔɔsʋɣʋ

(Mɑtiyee 26:26-30; Luku 22:14-20; Kɔlɛntɩ I 11:23-25)

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ wei Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɔkɑɣɑ tɔ, Yesu kpɑɣɑ potopoto nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ, nɑ ɩ́ fɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ ɩfɑlɑɑ, nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ mʋ, mɑ tɔnʋɣʋ ntɛ́.

23 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kpɑɣɑ kɔpʋ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ nɑ ɩ́ cɛlɛ-wɛ, nɑ pɛlɛ pɑ́ nyɔɔ pɑ tǝnɑ. 24 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Mɑ cɑlǝm ntɛ́ mpi pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ Ɩsɔ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɑmpɑnɑ tɔ. Mpɩ pǝ kpemnɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ tɔɔ. 25 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, mɑ kɑɑ tɑsɑ sʋlʋm pǝnɛɣɛ nyɔɔʋ hɑlǝnɑ kʋyɑŋku mɑɑ tɑsɑ pǝ nyɔɔʋ kɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ tɔ.

26 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ yoo ɑcimɑ yontu, ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ Olifinɑɑ pʋɣʋ tɔɔ.

Piyɛɛ kpɛɛsʋɣʋ tɔm yɔɣɔtɑɣɑ

(Mɑtiyee 26:31-35; Luku 22:31-34; Yohɑɑnɩ 13:36-38)

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Mǝ tǝnɑ ɩ́ kɑ́ yele-m nɑ ɩ́ se. Pɑ ŋmɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Mɑɑ kʋ tiikilu nɑ heeŋ kɑ́ yɑ yem yem. 28 Amɑ wɑɑtʋ wei mɑɑ fe, ɩlɛnɑ mɑ́ tɛɛ-mɛɣɛ nɔɣɔ kɛ Kɑlilee.

29 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ tɔmɑ-ɩ sɩ: Pɑɑ pɑ tǝnɑ pɑɑ yele-ŋ nɑ pɑ́ se, mɑ́ mɑ kɑɑ lɑ mpʋ.

30 Amɑ Yesu tɔmɑ Piyɛɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-ŋ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, n kɑ́ kpɛɛsɩ tɔm tooso kɛ́ sɑŋɑ ɑhoo ɑnɛ ɑ mɑɣɑmɑɣɑ sɩ n tɑ nyɩ-m kɛ́ n tɑ nyɩ-m nɑ pǝ́cɔ́ kɑmpɑɑʋ koo tɔm nɑɑlɛ nyǝm.

31 Amɑ Piyɛɛ tɑsɑ kpɛɛsʋɣʋ nɑ toŋ sɩ: Pɑɑ mɑ́ nɑ-ŋ tɩɩ sɩ tɩɩ sɩ kɛ́. Mɑ kɑɑ kpɛɛsɩ sɩ mɑ tɑ nyɩ-ŋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ yɔɣɔtɑ mpʋ.

Yesu sǝlǝmʋɣʋ kɛ Kɛtǝsemɑnee

(Mɑtiyee 26:36-46; Luku 22:39-46)

32 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ pɑ tɑlɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Kɛtǝsemɑnee tɔ, ɩlɛnɑ Yesu tɔ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ cɑɣɑ cǝnɛ nɑ mɑ́ polo Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ kɛ hɑtoo cǝnɛ.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɑɣɑ Piyɛɛ nɑ Sɑɑkɩ nɑ Yohɑɑnɩ. Tǝnɑɣɑ sɔɣɔntʋ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ sʋʋ-ɩ kpɑʋ, 34 ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ kɛ́ tǝtɔɣɔtɔɣɔ pǝ fɛɩ kɛɛsʋɣʋ. Ɩ́ cɑɣɑ cǝnɛ nɑ ɩ́ feŋiɣi.

35 Ɩ tuusɑ ɩ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ pǝcɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ luŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ sɩ ye pǝ wɛ pǝsʋɣʋ wɑhɑlɑ wɑɑtʋ ɩnɛ ɩ́ tɑɑ kɔɔ ɩnɩ ɩ tɔɔ. 36 Ɩ sǝlǝmɑɑ kɛ́ sɩ: Hɑɩ, mɑ Cɑɑ, n pǝsǝɣɩ pǝ tǝnɑ, kɔɔlɩ wɑhɑlɑ sɔsɔ ɩnɛɣɛ mɑ nyʋɣʋ tɔɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ mpi n nɔkɑɑ tɔ pǝlɛ pǝ lɑ, pǝ́ tɑɑ wɛɛ mɑ luɣu nyǝntʋ.

37 Yesu tɛmɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ ɩfɑlɑɑ tooso ɩnɩ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ pɑ tɔŋnɑ tom. Tǝnɑɣɑ ɩ pɔɔsɑ Piyɛɛ sɩ: Simɔŋ, n too kɛ? N kpisɑ feŋuɣu kɛ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ? 38 Ɩ́ feŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ, tɔfɔ ɩ́ kɑ́ hoti wɑɑtʋ wei mɑɣɑsʋɣʋ kɔŋ-mɛ tɔ. Pɑ́ɑ́nɑ́ wɛɛ, ɑmɑ tɔnʋɣʋ ɩɩ pǝsǝɣǝnɑ.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ tuusuɣu, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsɑ kʋlʋmtʋ ntǝɣɩ sǝlǝmʋɣʋ. 40 Ɩ tɑsɑ ɩ ɩfɑlɑɑ cɔlɔɣɔ mǝlʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ pɑ tɔŋnɑ tom tɔtɔ. Pɑ kpisɑ pɑ́ cɑɣɑnɑ pɑ ɩsɛ. Ɩlɛ pɑ tɑ nyɩ nti pɑ́ cɔ-ɩ tɔ.

41 Yesu mǝlɑ tooso nyǝm ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɔŋnɑ tom nɑ ɩ́ hɛɛsǝɣɩ yɑɑ? Tɔʋ, ɩ́ yele mpʋ, pǝ tɑlɑɑ kɛlɛ. Ɩ nyǝnɩ, pɑɑ tʋ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑɣɑ ɑsɑɣɑɑ niŋ tɑɑ. 42 Ɩ́ kʋlɩ nɑ tǝ tɛɛ. Ɩ́ nyǝnɩ, mɑ kɔlɔmɔtɔ tʋ tɑlɑ cǝnɛ.

Yesu kpɑʋ

(Mɑtiyee 26:47-56; Luku 22:47-53; Yohɑɑnɩ 18:3-12)

43 Yesu tɔŋnɑ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ mpʋ, ɩlɛ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ lɛlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Yutɑɑsɩ tɔ ɩ tɑlɑɑ kɛlɛ. Nɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ yǝlɑɑ tuutuumɑ nɑ pɑ́ tɔkɑ lɑɣɑlɛɛ nɑ kpɑtǝŋ. Kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ tilinɑ yǝlɑɑ mpɛ. 44 Yutɑɑsɩ wei ɩnɩ ɩ lɑkɩ Yesu kɛ́ kɔlɔmɔtɔ kɛ mpʋ tɔ ɩ kɑ kɛɛsɑ sɑmɑɑ ɩnǝɣɩ ɩsǝnɑ ɩ kɑ́ lɑ tɔɣɔ. Ɩ heelɑ-wɛɣɛ sɩ: Ye mɑ polɑɑ nɑ mɑ́ wɑɣɑlɑ wei ɩlɛ ɩnǝɣǝlɛ. Ɩ́ kpɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ-ɩ teu nɑ ɩ́ tɛɛnɑ. 45 Yutɑɑsɩ tɑlɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ Yesu nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ.

Ɩlɛnɑ ɩ́ wɑɣɑlɩ-ɩ. 46 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ tʋ niŋ kɛ Yesu tɔɔ nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ. 47 Tǝnɑɣɑ mpɑ nɑ Yesu pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ kpɛɛ ɩ lɑɣɑtɛ nɑ ɩ́ lo kɔtʋlʋ sɔsɔ tǝmlɛ tʋ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ɩ́ kɔɔlɩ tǝfeŋ. 48 Ɩlɛnɑ Yesu pɔɔsɩ sɑmɑɑ sɩ: Ɩ́ kɔŋɩ-m kpɑʋ nɑ ɩ́ nɔkɩ nɑ ɩ́ kpɑkǝɣɩ lɑɣɑlɛɛ nɑ kpɑtǝŋ tɔ, mɑɣɑ ŋmɩɩlʋ ɩsɑɣɑʋ kɛ? 49 Mɑ nɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ kʋyɛɛŋ tǝnɑɣɑ nɑ mɑ́ sɛɣɛsǝɣɩ. Pǝyele ɩ́ tɑ kpɑ-m. Amɑ pǝ lɑpɑ ɩsǝntɔɣɔ sɩ pǝ́ lɑ ɩsǝnɑ pɑɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ.

50 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ tǝnɑ yelɑ-ɩ nɑ pɑ́ se nɑ pɑ́ tɛɛ.

51 Pǝ pɑmnɑ ɩfepu nɔɣɔlʋ ɩ kɑ tɑkɑ kunti tike nɑ ɩ́ tɔŋ Yesu wɑɑlɩ. Pɑ siisɑɑ sɩ pɑ kpɑɑ ɩfepu ɩnɩ, 52 ɩlɛnɑ kunti fiti nɑ ɩ́ yele nɑ ɩ́ tɛɛ tɑpɑkpɛtɛ tǝyǝlǝyǝlɩ.

Yesu ponɑʋ kɛ Kotuɣu sɔsɔɔŋkʋ tɑɑ

(Mɑtiyee 26:57-68; Luku 22:54-55,63-71; Yohɑɑnɩ 18:13-14,19-24)

53 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kpɑlɑɑ ponɑ Yesu kɛ́ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ tɛ, nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ kotɑ tǝnɑ. 54 Piyɛɛ tǝŋɑɣɑ Yesu kɛ́ tɑ́ɑ́lǝ́ḿ tɔɔ, hɑlǝnɑ ɩ́ tɑlɑ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ tɑɣɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ nɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ pɑ́ holiɣi kɔkɔ.

55 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Kotuɣu sɔsɔɔŋkʋ nyǝ́mɑ pɛɛkɑ tɑɑlɩ wei pɑɑ tʋ Yesu nɑ pɑ́ hiki mpɑɑʋ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ tɔ, nɑ pɑ́ kpisi. 56 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ́ɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Tɑɑlɩ ɩnɛɣɛ ɩ lɑpɑ, ɩnɛɣɛ ɩ lɑpɑ. Lɛlɑɑ sɩ ɩnɛɣɛ, nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ pɑ tɑɑ pɑ tike kɛ kpɛɛsʋɣʋ. 57 Nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ lɩɩ yem nɑ pɑ́ looli tɔm nɑ pɑ́ suu-ɩ sɩ:

58 Tǝ nɩɩ Yesu yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩnɩ ɩ kɑ́ yɔkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tǝnɛ, nte yǝlɑɑ niŋ ŋmɑwɑ tɔ. Ɩnɩ ɩ kɑ́ lɛɛtɩ kʋfɑtɛ nte yʋlʋ niŋ kɑɑ ŋmɑ tɔɣɔ kʋyɛɛŋ tooso wule.

59 Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ tɔm tɑ kɑɑ.

60 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ kʋlɑ pɑ tǝnɑ pɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ: N kɑɑ yɔɣɔtɩ? Suweɣe yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ŋ ye?

61 Amɑ Yesu sumɑ, ɩ tɑ cɔ sɩ pʋlʋ. Ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ tɑsɑ-ɩ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ wei pɑ pʋɣʋlǝɣɩ tɔ ɩ pǝyɑlʋ Mesii?

62 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Nn, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛlɛ. Nɑ mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ ɩ́ kɑ́ nɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ nɑ mɑ́ cɑɣɑ Ɩsɔ toŋ tǝnɑ tʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Nɑ ɩ́ kɑ́ nɑ-m ɩsɔtɑɑ ŋmʋntʋ tɑɑ nɑ mɑ́ tiiki.

63 Tǝnɑɣɑ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ cǝlɑ ɩ wontu nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Seliyɑ nyǝ́mɑ mpɑɣɑ tǝ tɑsǝɣɩ pɛɛkʋɣʋ tɔtɔ. 64 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nɑ́ ɩsǝnɑ ɩ kpɑ Ɩsɔ tɔɔ tɔɣɔlɛ. Tɔʋ, ɩ́ nɑ-we? Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ tɔmɑ sɩ ɩ tɔm sǝpɑɣɑ, pɑɑ kʋ-ɩ kɛ́.

65 Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ lɛlɑɑ sʋʋ-ɩ ntɑɣɑmɑ tɔʋ, nɑ pɑ́ tɑkɩ ɩ ɩsɛntɔɔ nɑ pɑ́ mɑpɩ-ɩ ŋkumɑ, nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Kpeɣe wei ɩ mɑpɑ-ŋ tɔ.

Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ yoolɑɑ kpɑɣɑ Yesu nɑ pɑ́ mɑpɩ-ɩ kɑtɑɑsɩ.

Piyɛɛ kpɛɛsʋɣʋ

(Mɑtiyee 26:69-75; Luku 22:56-62; Yohɑɑnɩ 18:15-18,25-27)

66 Piyɛɛ kɑ wɛ tɑɣɑ tɔɔ kɛ́ ɑtɛɣɛ mpʋ tɔɣɔ kɔtǝlɑɑ wulɑʋ tǝmlɛ tʋ ɑlʋ nyǝŋ nɔɣɔlʋ ɩ kɔmɑ 67 nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ-ɩ nɑ ɩ́ holiɣi kɔkɔ, nɑ ɩ́ nyǝnɩ-ɩ tǝpiŋŋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Nyɑ́ tɔtɔ, n kɑ wɛ Nɑsɑlɛtɩ tʋ Yesu ɩnɩ ɩ kiŋ.

68 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ kpɛɛsɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ tɑ nyɩ nti n yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ tɔ. Mɑ tɑ cɛkǝnɑ-tɩ.

Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Piyɛɛ lɩɩwɑ nɑ ɩ́ polo kpɑɑŋ tɑɑ. [Ɩlɛnɑ kɑmpɑɑʋ koo.] 69 Tǝnɑɣɑ tǝmlɛ tʋ ɑlʋ nyǝŋ ɩnɩ ɩ tɑɣɑnɑ-ɩ nɑʋ, nɑ ɩ́ tɑsɑ ɩ́ nɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔɣɔ heeluɣu sɩ: Pɑ tɑɑ mpɛɣɛlɛ nɑ ɑpɑlʋ ɩnɛ tɔtɔ.

70 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ tɑɣɑnɑ kpɛɛsʋɣʋ. Pǝ lɑpɑ lɑɑsɑɣɑ ɩlɛnɑ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ pɑ́ tɔ Piyɛɛ sɩ: Nyɑ́, n tɑ lɑŋ yǝlɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, n kɛ́ Kɑlilee tʋ tɔ se.

71 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ kpɛɛsɑɑ tǝlɑlɑlɑ nɑ ɩ́ tuu nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Nɑ Ɩsɔ, mɑ tɑ nyɩ ɑpɑlʋ wei ɩ tɔm ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ.

72 Tǝnɑɣɑ kɑmpɑɑʋ lɛlɑ koou kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm, ɩlɛnɑ Piyɛɛ tɔɔsɩ nti Yesu kɑ yɔɣɔtɑ-ɩ tɔ tǝ tɔɔ sɩ: Mpi pɩɩ tɑkɩ kɑmpɑɑʋ koou nɑɑlɛ nyǝm tɔ n tɛmɑ tɔm toosoɣo kpɛɛsʋɣʋ sɩ n tɑ nyɩ-m kɛ́ n tɑ nyɩ-m. Ɩlɛnɑ Piyɛɛ wii ɩsǝlʋm.

15

Yesu ponɑʋ kɛ Pilɑtɩ

(Mɑtiyee 27:1-2,11-14; Luku 23:1-5; Yohɑɑnɩ 18:28-38)

1 Kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ, nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ, nɑ Kotuɣu sɔsɔɔʋ nyǝ́mɑ pɑ kotɑ tǝmɑɣɑ tɑnɑŋ kʋpɑŋkʋ tɛɛ sɩ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ Yesu tɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɔkɑ-ɩ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ pɑ́ polo pɑ́ cɛlɑ Pilɑtɩ. 2 Tǝnɑɣɑ Pilɑtɩ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Nyɑɣɑlɛ Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ ɩnǝɣɩ?

Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Ntǝɣǝlɛ n yɔɣɔtɑ mpʋ.

3 Nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋ sɩ ɩ lɑpɑ tɑɑlǝnɑɑ kɛ sɔsɔm kɛ́. 4 Tǝnɑɣɑ Pilɑtɩ tɑsɑ-ɩ pɔɔsʋɣʋ sɩ: N sumɑɣɑ? Nyǝnɩ pɑ tɔŋʋɣʋ sɩ n lɑpɑ pǝnɛ nɑ pǝnɛ tɔ.

5 Amɑ Yesu tɑ́ cɔ sɩ pʋlʋ. Ɩlɛnɑ pǝ lɑ Pilɑtɩ kɛ piti kɛ́ sɔsɔm.

Ɩsǝlɛ sɛɛsʋɣʋ kɛ Yesu kʋɣʋ tɔɔ

(Mɑtiyee 27:15-26; Luku 23:13-25; Yohɑɑnɩ 18:39–19:16)

6 Pɑɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ wenɑ Pilɑtɩ tʋlǝɣɩ sɑlǝkɑ tʋ nɔɣɔlʋ wei sɑmɑɑ cɑɑ sɩ pɑ́ tʋlɩ tɔɣɔ. 7 Pǝ pɑmnɑ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Pɑlɑpɑɑsɩ tɔ, ɩ́ nɑ lɛlɑɑ pɑɑ kʋwɑ yʋlʋ kɛ tɛtʋ tɔm yoou ŋku kɩɩ kʋlɑɑ tɔ kʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tǝkɑ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ kpɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Pilɑtɩ sɩ ɩ́ lɑ-wɛ ɩsɩɩ ɩ tɩɩ lɑkɩ-wɛ tɔ. 9 Tǝnɑɣɑ Pilɑtɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ cɑɑ mɑ́ tʋlɩ-mɛɣɛ Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ nɑ?

10 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ kɛ́ ɩ pɔɔsɑ-wɛɣɛ mpʋ, ɩ kɑ nyǝmɑɣɑ tǝkelekele sɩ ɩsǝsɛɛmlɛ tɔɔ kɛ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ kɑ ponɑ-ɩ Yesu. 11 Amɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ mpɛ pɑ sɛɣɛsǝnɑ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ tɔ sɩ Pɑlɑpɑɑsɩ kɛ pɑ́ tʋlɩ-wɛ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilɑtɩ tɑɣɑnɑ sɑmɑɑ kɛ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Tɔʋ, ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ cɑɑ mɑ́ lɑnɑ mǝ Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ ɩnɩ?

13 Tǝnɑɣɑ pɑ mɑpɑ kɑpusi sɩ: Kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ.

14 Ɩlɛnɑ Pilɑtɩ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩlɛ ɩsɑɣɑtʋ ntiɣi ɩ lɑpɑ?

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑsɑ kɑpusi mɑpʋ nɑ toŋ sɩ: Kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ, kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ.

15 Pilɑtɩ sɔɔlɑɑ sɩ sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ lɑŋlɛ ɩ́ hɛɛnɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tʋlɩ Pɑlɑpɑɑsɩ, nɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ cɑsɑ Yesu kɛ ɑkpɑtɛɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ cɛlɛ-wɛ sɩ pɑ́ polo pɑ́ kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ.

Yoolɑɑ pɑɑnɑʋ kɛ Yesu

(Mɑtiyee 27:27-31; Yohɑɑnɩ 19:2-3)

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ yoolɑɑ ponɑ Yesu kɛ́ kʋfǝnɛɛ tǝyɑɣɑ tɑɣɑ tɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ yɑɑ pɑ looŋɑ tǝnɑ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ suu Yesu kɛ́ cɑpɑ kʋsɛɛm tǝkpɑɩɩ, nɑ pɑ́ lʋʋ sɔwɑ kɛ ntenuɣu nɑ pɑ́ te ɩ nyʋɣʋ. 18 Ɩlɛnɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ sɩ: Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ, fɔɔ.

19 Nɑ pɑ́ mɑkɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kpɑ́tʋ́ɣʋ́, nɑ pɑ́ tɔ ɩ tɔɔ kɛ́ ntɑɣɑmɑ, nɑ pɑ́ luŋiɣi ɩ tɛɛ kɛ́ ɑkulɑ kɛ teu tǝkulɑkulɑ. 20 Pɑ tɛmɑ-ɩ pɑɑnɑʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ wɔɣɔsɩ cɑpɑ kʋsɛɛm ɩnɩ, nɑ pɑ́ mǝlǝnɑ-ɩ ɩ wontu. Ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩnɑ-ɩ sɩ pɑ kɑŋɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ.

Yesu kɑm

(Mɑtiyee 27:32-44; Luku 23:26-43; Yohɑɑnɩ 19:17-27)

21 Pǝ pɑmnɑ Silɛɛnɩ tʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ lɩɩnɑ tɑɑlɛ, pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Simɔŋ. Ɩ kɛ́ Alɛkǝsɑntǝlɩ nɑ Lufusi pɑ cɑɑ. Tǝnɑɣɑ pɑ kpipɑ ɩlɛ nɑ toŋ sɩ ɩ́ sǝɣǝlɩ Yesu tesikɑ ŋkɛ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ponɑ Yesu kɛ́ timpi pɑ yɑɑ sɩ Kɔlǝkɔtɑ tɔ. (Pǝ hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ nyʋmpɔɣɔlɑɣɑ tɛ). 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ nyǝmɑ́ sɩ pɑ cɛlǝɣɩ-ɩ sʋlʋm mpi pǝ tɑɑ pɑ sitɑ kɔɔlɛ nte pɑ yɑɑ sɩ miili tɔ sɩ ɩ́ nyɔɔ. Amɑ Yesu kisɑ nyɔɔʋ. 24 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ kɑmɑ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ tɔ tɛtɛ kɛ́ ɩ wontu tɔɔ sɩ pɑ nyǝŋ ɩsǝnɑ pɑɑ wei ɩ kɑ́ hiki tɔ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ tɑlɑ-tɩ. 25 Wɑɑtʋ wei pɑ kɑŋɑɣɑ-ɩ mpʋ tɔ pǝ wɛ tɑnɑŋ ilim kɑlǝfu pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ tɔɔ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑpɑ lɑmpɑ nɑ pɑ́ ŋmɑɑ ɩ tɔɔ sɩ: Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ. Pɑ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ hʋlɩ mpi pǝ tɔɔ pɑ lɑpɑ-ɩ mpʋ tɔ. 27 Pɑ kpɛŋnɑ ɩ́ nɑ ŋmɩɩlɑɑ kɛ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ kɑ́ sǝm tesikɑsɩ tɔɔ, lɛlʋ kɛ ɩ ntɔɣɔŋ tɔɔ, nɑ lɛlʋ kɛ ɩ mpǝtǝŋ tɔɔ, [ 28 sɩ pǝ lɑ ɩsɩɩ pɑɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ sɩ: Asɑɣɑɑ tɑɑ kɛ́ pɑ tʋ-ɩ.]

29 Yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ tɛɛkɑɣɑnɑ tǝnɑ tɔ pɛlɛ pɑ kpɛɛtǝɣɩ nyɔɔŋ nɑ pɑ́ tʋʋkɩ-ɩ sɩ: Anyɑŋkɑ, mɑtɔŋ nyɑ́ tɔmnɑ sɩ n yɔkǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ nɑ ń tɑɣɑnɩ kʋfɑtɛ kɛ ŋmɑʋ kɛ kʋyɛɛŋ tooso tɑɑ. 30 Wɑɑsɩ nyɑ́ tɩ ɩlɛ. Lɩɩ tesikɑ tɔɔ nɑ ń tii ɩlɛ.

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ tɔtɔ. Pɛlɛ pɑ tɔŋnɑ-ɩ pɑɑnɑʋ nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ pɑ tǝmɑ sɩ, ɩ yɑpɑ lɛlɑɑ nyɔɔŋ ɩsǝnɑɣɑ nɑ ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ yɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyǝŋkʋ. 32 Pǝnɛntɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɔsɔ Mesii ɩ́ lɩɩ tesikɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tii nɑ tǝ́ nɑ́ nɑ tǝ́ tisi.

Pǝ kpɛŋnɑ ɩ́ nɑ mpɑ pɑɑ kɑmɑ tɔ nɑ pɛlɛ pɑ́ tʋʋkɩ-ɩ tɔtɔ.

Yesu hɛɛʋ

(Mɑtiyee 27:45-56; Luku 23:44-49; Yohɑɑnɩ 19:28-30)

33 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ tɑlɑ ilim sikuɣu, ɩlɛnɑ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑ ɩcɑtɛ tɔɔ hɑlǝnɑ ilim kpili. 34 Ilim kpilɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Yesu kiisinɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ: Eloi, Eloi, Lemɑ sɑpɑtɑni. (Nɑ tǝlɛ tǝ hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ: Mɑ Ɩsɔ mɑ Ɩsɔ, pepe tɔɔ kɛ n lɔ-m?)

35 Mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩ́ nɩɩ, ɩ yɑɑnɑ ntɛɣɛ Ilii.

36 Ɩlɛnɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ polo ɩ́ lii kpɑlǝkpɑm sɑŋ kɛ lʋm kʋnyǝŋǝm nɑpǝlɩ pǝ tɑɑ nɑ ɩ́ tʋʋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɔɣɔ tɑɑ nɑ ɩ́ hʋlɩ Yesu sɩ ɩ́ nyɔɔ. Nɑ ɩ tɔ sɩ: Ɩ́ yele nɑ tǝ́ nɑ́ Ilii kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ tisi-ɩ yɑɑ ɩsǝnɑ?

37 Tǝnɑɣɑ Yesu kiisɑ sɔsɔm ɩlɛnɑ ɩ́ hɛɛ.

38 Ḿpʋ́ɣʋ́ pʋʋɣʋ sɔsɔɔʋ ŋku kʋ kɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ kʋ fɑɣɑ kʋ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ huŋ nɑɑlɛ kɛ yem kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ nɑ pǝ́ kɑlǝsǝnɑ ɑtɛ. 39 Lom yoolɑɑ sɔsɔ wei ɩ kɑ sǝŋɑ Yesu ɩsɛntɑɑ tɔ ɩ nɑ ɩsǝnɑ Yesu tɛmɑ kiisuɣu nɑ ɩ́ sɩ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑmpɑnɑ, yʋlʋ ɩnɛ ɩ kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ.

40 Alɑɑ nɑpǝlɩ pɑɑ sǝŋɑ pooluŋ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ. Mɑkǝtɑlɑ Mɑlɩ kɑ wɛ pɑ hɛkʋ. Ɩlɛnɑ pǝ kɑɑsɩ Sɑɑkɩ sǝkpelu nɑ Yosee pɑ too Mɑlɩ nɑ Sɑlomee tɔtɔ. 41 Alɑɑ mpɛ pɑ tǝŋɑɣɑ Yesu kɛ́ sɑɑ wei ɩ kɑ wɛ Kɑlilee tɔ nɑ pɑ́ cɑlǝsǝɣɩ-ɩ. Nɑ pǝ kɑɑsɑ ɑlɑɑ lɛlɑɑ pɑɣɑlɛ mpɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑɑ kpɑwɑ Yosɑlɛm tɔ.

Yesu pim

(Mɑtiyee 27:57-61; Luku 23:50-55; Yohɑɑnɩ 19:38-42)

42 Pǝ pɑmnɑ kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ pɑ lɑkɩ ɑcimɑ sɔɔlʋ. Mpi tɔ pǝ feŋ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ kɔmɑ nɑ pǝ kɛɛsɩ tɑɑnɑɣɑ, 43 ɩlɛnɑ Alimɑtee Yosɛɛfʋ kɔɔ. Mpɛ pɑ kotɑɣɑnɑ kotuɣu sɔsɔɔʋ ŋkʋ, nɑ yǝlɑɑ tʋkɑɣɑnɑ-ɩ kɛ́. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ keŋɑɣɑnɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɔɔ. Yosɛɛfʋ ɩnɩ ɩ nyɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ teu nɑ ɩ́ polo ɩ́ mɑɣɑnɑ Pilɑtɩ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ ɩ kpɑkǝɣɩ sǝtʋ. 44 Amɑ pǝ lɑpɑ Pilɑtɩ kɛ piti kɛ ɩsǝnɑ ɩ sǝpɑ lɔŋ kɛ mpʋ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ yoolu nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Yesu sǝpɑ tɔ pǝ leelɑɑ. 45 Yoolu heelɑ-ɩ pǝ tɑmpɑnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ Yosɛɛfʋ kɛ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ polo nɑ ɩ́ kpɑɣɑ sǝtʋ. 46 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɛɛfʋ yɑpɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ nti pɑ yɑɑ sɩ lɛŋ tɔ tǝpʋŋkɑhʋlʋŋɑ, nɑ ɩ́ tisi sǝtʋ kɛ tesikɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tɑkɩ-ɩ pʋŋkɑhʋlʋŋɑ ŋkɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ polo ɩ́ pimi-ɩ pǝlɑɑʋ ŋku pɑ hulɑ kʋkpɑmʋɣʋ tɑɑ tɔ kʋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pilimi pɩɩʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ nɑ ɩ́ suli pǝlɑɑʋ nɔɣɔ. 47 Mɑkǝtɑlɑ Mɑlɩ nɑ Yosee too Mɑlɩ pɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ nɑɑkɩ timpi pɑ pimɑ-ɩ tɔ.

16

Yesu fem

(Mɑtiyee 28:1-8; Luku 24:1-12; Yohɑɑnɩ 20:1-10)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Mɑkǝtɑlɑ Mɑlɩ nɑ Sɑɑkɩ too Mɑlɩ nɑ Sɑlomee pɑ́ yɑ nim sɔɔsʋŋ nyǝm sɩ pɑ puki nɑ pɑ́ sɑɣɑlɩ Yesu kɛ́ pǝlɑɑʋ tɑɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ cimɑɑsɩ wule pɑ kʋlɑ tɑnɑŋ tǝpɑm nɑ pɑ́ polo pǝlɑɑʋ kiŋ kɛ ilim lɩɩʋ wɑɑtʋ. 3 Pɑ pɔɔsɑɣɑ tǝmɑ sɩ: Awe kɑ́ tʋlɩ-tʋɣʋ pɩɩʋ ŋkʋɣʋ pǝlɑɑʋ nɔɣɔ ɩlɛ?

4 Pɑ kʋsɑ pɑ ɩsɛ ɩlɛnɑ pɑ́ nɑ sɩ pɑ tɛmɑ pɩɩʋ sɔsɔɔʋ ŋkʋɣʋ pilimuɣu nɑ pɑ́ sɩɩ kpeeŋɑ. Kɩɩ tɔɔ teu kɛ́. 5 Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ pǝlɑɑʋ tɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ ɩfepu nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ suu cɑpɑ kʋhʋlʋm nɑ ɩ́ cɑɣɑ ntɔɣɔŋ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔɣɔntʋ lɑpɑ-wɛ. 6 Ɩlɛnɑ ɩfepu ɩnɩ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ lɑ-mɛ. Nɑsɑlɛtɩ Yesu wei pɑ kɑmɑ sǝm tesikɑ tɔɔ tɔɣɔ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ. Ɩ femɑ, ɩ fɛɩ cǝnɛ. Ɩ́ nyǝnɩ, ɩɩ nɑɑ timpi pɑɑ hɩɩsɑ-ɩ tɔ. 7 Tɔʋ, ɩ́ polo ɩ́ heeli ɩ ɩfɑlɑɑ lɛlɑɑ nɑ Piyɛɛ sɩ ɩ tɛɛ-mɛɣɛ nɔɣɔ kɛ Kɑlilee, tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ mɑɣɑnɑ-ɩ ɩsɩɩ ɩ kɑ heelɑ-mɛ tɔ.

8 Pɑ lɩɩ pǝlɑɑʋ tɑɑ nɑ sɔɣɔntʋ pɩɩ-wɛ tǝkɑŋkɑŋ nɑ pɑ́ seliɣi. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sewɑ nɑ pɑ sɔɣɔntʋ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ heeli nɔɣɔlʋ sɩ pʋlʋ.

Mɑkǝtɑlɑ Mɑlɩ nɑ Yesu

(Mɑtiyee 28:9-10; Yohɑɑnɩ 20:11-18)

[ 9 Yesu fem ḿpʋ́ɣʋ́ cimɑɑsɩ tɑnɑŋ kʋpɑŋkʋ tɛɛ tɔ, Mɑkǝtɑlɑ Mɑlɩ tɔɔ kɛ́ ɩ cɑɑlɑ lɩɩʋ. Alʋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu kɑ tɔɣɔnɑ ɑlɔɣɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 10 Tǝnɑɣɑ Mɑlɩ ɩnɩ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ ponɑ lɑɑpɑɑlɩ kɛ ɩ́ nɑ mpɑ pɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ cɑɣɑ lǝyɑɣɑ nɑ pɑ́ wiiki tɔ. 11 Alʋ ɩnɩ ɩ heelɑ-wɛɣɛ mpʋ sɩ Yesu wɛnɑ ɩ weesuɣu nɑ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nɑ-ɩ tɔ. Pɑ tɑ mʋ ɩ tɔm.

Yesu nɑ tillɑɑ nɑɑlɛ pɑ tɔm

(Luku 24:13-35)

12 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu lɩɩ pɑ tɑɑ nɑɑlɛ tɔɔ nɑ wɛɛtʋ lɛntɩ kɛ wɑɑtʋ wei pɛlɛ pɑ wɛ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ pɑ́ puki tɑwɑ tɑɑ tɔ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ mǝlɑɑ nɑ pɑ́ heeli lɛlɑɑ, nɑ pɛlɛ tɔtɔ pɑ tɑ mʋ-tɩ.

Yesu ɩfɑlɑɑ tɔɔ lɩɩʋ

(Mɑtiyee 28:16-20; Luku 24:36-49; Yohɑɑnɩ 20:19-23; Tillɑɑ Tǝmlɛ 1:6-8)

14 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu lɩɩ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei pɑ cɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔ, nɑ ɩ́ kɑlǝnɑ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɑpɑ kɑtɛ nɑ mǝ lɑŋɑ lɑ kpɩɩsǝŋ nɑ pɑ́ heeli-mɛ sɩ mɑ femɑ nɑ ɩ́ tɑ tisi. 15 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩ tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ yɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ nɑ ɩ́ heeli pɑɑ wei kɛ́ mɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. 16 Ye wei ɩ mʋwɑ nɑ pɑ́ sɔ-ɩ Ɩsɔ lʋm, pɩɩ yɑ pʋntʋ nyʋɣʋ. Amɑ ye wei ɩ kisɑ tǝ mʋɣʋ, pɑɑ kʋ pʋntʋ tɔm. 17 Ye mpɑ pɑ mʋwɑ, piti tǝmɑ nnɑ pɑɑ lɑ tɔɣɔlɔ. Pɑɑ tɔɣɔnɩ ɑlɔɣɑɑ nɑ mɑ toŋ, nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ nsǝmɑ lɛnnɑ. 18 Pɑɑ kpɑ tʋmɑɑ nɑ pɑ niŋ, yɑɑ pɑ́ nyɔɔ kɔɔ wenɑ ɑ kʋɣɩ yǝlɑɑ tɔ, pǝ kɑɑ lɑ-wɛɣɛ pʋlʋ. Pɑɑ tǝnɩ kʋtɔntʋnɑɑ tɔɔ kɛ́ niŋ nɑ pǝ́ wɑɑ-wɛ.

Yesu kpɑʋ kɛ ɩsɔ

(Luku 24:50-53; Tillɑɑ Tǝmlɛ 1:9-11)

19 Tɑcɑɑ Yesu tɛmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ pǝ kpɑɑsɩ-ɩ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɔ kɔŋkɔŋ tɑɑ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ́ tɛɛwɑ nɑ pɑ́ heeliɣi Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ pɑɑ timpi. Tɑcɑɑ kɑ wɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ kʋlɑpʋtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ kʋsǝɣɩ pɑ wɑɑsʋnɑɑ nyɔɔŋ nɑ piti tǝmɑ wenɑ ɑ tɔŋnɑ lɑpʋ tɔ.]

ɑ 3:22 Pesepule: Alɔɣɑɑ wulɑʋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ yɑɑkɩ sɩ Pesepule.

Luku

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

LAAPAALƖ KƲPAŊ WEI

LUKU

ŊMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tʋ Luku tɑ kɛ Yutɑ tʋ, Kǝlɛɛkɩ tʋ kɛ́, ɩ tǝmlɛ ntɛ́ lokotulo tǝmlɛ. Luku cɑɑkɑɣɑ sɩ ɩ́ hʋ́lʋ́ sɩ Yesu kɛ́ yǝlɑɑ tǝnɑ wɑɑsʋlʋ ɩlɛnɑ ɩ́ kɛɛsɩ Yesu lʋlʋŋ nyǝ́mɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Yosɛɛfʋ tɔ hɑlǝnɑ Atɑm. Mpi tɔ, yǝlɑɑ tǝnɑ cɔsɔ kɛlɛ.

Yesu tɑ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tike nyǝŋ, ɩ sɔɔlɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ, kɑsɑɣɑmpiyɑ nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ. Ɩ́ kɔmɑɣɑ sɩ ɩ pɛɛkǝɣɩ mpɑ pɑ lepɑ tɔ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ (19:10).

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Luku tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Yesu lʋlʋɣʋ nɑ ɩ pǝcɑɑtʋ, titite 1–2

Yesu tǝmlɛ tɑɣɑnʋɣʋ, titite 3–4

Yesu tǝmlɛ kɛ Kɑlilee, titite 5–9

Yesu pote kɛ Yosɑlɛm, titite 10:1–19:27

Yesu tǝmlɛ kɛ Yosɑlɛm, titite 19:28–21:1-38

Yesu sǝm nɑ ɩ fem, titite 22–24

1

Mpi pǝ tɔɔ Luku ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ tɔ

1 Mɑ yʋlʋ Teufiili, yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ mɑɣɑsɑɑ sɩ pɑ́ kɛɛsɩ mpi pǝ lɑpɑ tɑ́ hɛkʋ tɑɑ tɔɣɔ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. 2 Ɩsɩɩ mpɑ pɑ nɑnɑ pɑ ɩsɛ kɛ pǝ kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ Ɩsɔ Tɔm tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɔ. 3 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ tɛmɑ yɑsʋɣʋ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ tɔm ntɩ tǝ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ, nɑ mɑ nɑwɑ pǝ tɑmpɑnɑ tǝnɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ lɑpɑ-m teu sɩ mɑ́ kɛɛsɩ-ŋ tɔm ntɩ tǝ tǝnɑ tǝcʋŋŋ mɑ yʋlʋ kʋpɑŋ. 4 Sɩ ń cɛkǝnɑ pǝ tǝnɑ mpi pɑ sɛɣɛsɑ-ŋ tɔ pǝ tɑmpɑnɑ kɛ teu.

Ɩsɔtɑɑ tillu sɩ pɑɑ lʋlɩ Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ

5 Yutɑ wulɑʋ sɔsɔ Helɔtɩ wɑɑtʋ tɑɑ, kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ Apiyɑ kɔtǝlɑɑ looŋɑ tɑɑ, pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Sɑkɑlɩ. Ɩ ɑlʋ kɑ kɛ́ kɔtʋlʋ Alɔŋ lʋlʋɣʋ tʋ, pɑ yɑɑ ɩ́lɛ́ sɩ Ɩlisɑpɛtɩ. 6 Pɑ nɑɑlɛ ɩnɩ pɑ tɔntɛ kɑ kɛɛsɑ Ɩsɔ kɛ́. Pǝ́cɔ́ pɑ tǝŋɑɣɑ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ɩ kʋheelitu tǝnɑɣɑ teitei. 7 Ɩlisɑpɛtɩ kɑ kɛ́ kɑɑlʋlɑɣɑ, ɩlɛ pɑ fɛɩnɑ pǝyɑɣɑ. Pǝyele pɑ nɑɑlɛ ɩnɩ pɑ pɩɩwɑ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ pǝ tɑlɑ Sɑkɑlɩ looŋɑ tǝmlɛ wɑɑtʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ tɔŋnɑ kɔtʋɣʋ tǝmlɛ lɑpʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɔ tɛtɛ ɩsɩɩ kɔtǝlɑɑ lɑkɩ tɔ, ɩlɛnɑ pǝ́ kpɑ Sɑkɑlɩ sɩ ɩ́ sʋʋ nɑ ɩ́ wɔ tulɑɑlʋnɑɑ kɛ hɑtoo kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ. 10 Nɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tǝnɑ wɛ ɑwɑlɩ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ kɛ tulɑɑlʋ wɔpʋ wɑɑtʋ. 11 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩ Sɑkɑlɩ tɔɔ nɑ ɩ́ sǝŋ tulɑɑlʋ kɔtɑɣɑ tǝwɔtɛ ntɔɣɔŋ tɔɔ. 12 Wɑɑtʋ wei Sɑkɑlɩ nɑwɑ ɩsɔtɑɑ tillu ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-ɩ nɑ ɩ lɑŋlɛ cɛ. 13 Amɑ ɩsɔtɑɑ tillu heelɑ-ɩ sɩ: Sɑkɑlɩ tɑɑ nyɑ́, Ɩsɔ mʋ nyɑ́ sǝlǝmʋɣʋ. Nyɑ́ ɑlʋ Ɩlisɑpɛtɩ kɑ́ lʋlɩ-ŋ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ, nɑ n kɑ́ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ sɩ Yohɑɑnɩ. 14 Nyɑ́ lɑŋlɛ kɑ́ hɛɛnɑ-kɛ pǝ tɩɩ fɛɩ, nɑ pɑɣɑlɛ lɑŋɑ kɑ́ hʋlǝmǝnɑ kɑ lʋlʋɣʋ. 15 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kɑɑ lɑ sɔsɔ kɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ. Kɑ kɑɑ tǝŋ sʋlʋmɑɣɑ yɑɑ kʋnyɔnyɔɔm kʋkʋkʋm nɑpǝlɩ. Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ kɑ́ wɛɛ kɑ tɑɑ kɛ́ sɔsɔm kɛ hɑtoo kɑ too lotu tɑɑ. 16 Kɑɑ mǝŋnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ pɑɣɑlɛ kɛ pɑ Cɑɑ Ɩsɔ kiŋ. 17 Kɑɑ yoosi kɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ. Kɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ nɑ kɑ toŋ kɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ Ilii. Kɑɑ kpɛntɩ cɑɑnɑɑ nɑ pɑ piyɑ. Kɑɑ lɑ nɑ kɑɑnɩɩtʋnɑɑ tǝŋ tɑmpɑnɑ. Kɑɑ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ kɑ́ tɑɣɑnɩ Tɑcɑɑ kɛ yǝlɑɑ kʋpɑmpɑmɑ mpɑ pɑ mʋnɑ ɩ tǝmlɛ lɑpʋ tɔ.

18 Tǝnɑɣɑ Sɑkɑlɩ cɔ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Nyɑ́ tɔm tǝnɛ tǝ wɛ mʋɣʋ ntɛ? Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ wɛʋ ɩsǝntɔ tɔ, mɑ pɩɩwɑɣɑ. Pǝ́cɔ́ mɑ ɑlʋ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ pɩɩwɑ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu cɔ-ɩ sɩ: Mɑɣɑ Kɑpiyɛɛ kɛ́, Ɩsɔ cɔlɔɣɔ mɑ wɛɛ. Ɩnɩ ɩ tilinɑ-m sɩ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-ŋ nɑ mɑ́ heeli-ŋ tɔm kʋpɑntʋ tǝnɛ. 20 Mpi pǝ tɔɔ n tɑ tʋnɑ mɑ tɔm nti tɩɩ tɛ nɑ tǝ́ lɑ tɑmpɑnɑ kɛ tǝ wɑɑtʋ tɔ pǝ tɔɔ n kɑ́ lɑ kɑmumukɑ. Nyɑ́ nɔɣɔ kɑɑ kuli, hɑlǝnɑ wule nte mɑ tɔm tǝnɛ tɩɩ lɑ ɩsɩɩ mɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ.

21 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ nɑ yǝlɑɑ wɛ ɑwɑlɩ kɛ́ nɑ pɑ́ tɑŋɑ Sɑkɑlɩ nɑ piti kɛ́ mpi pǝ tɔɔ ɩ tɑɑŋɑ sɔsɔm kɛ hɑtoo pǝ tɑɑ tǝnɑ tɔ. 22 Wɑɑtʋ wei ɩ lɩɩwɑ tɔ ɩ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ ɩ nɑ́ pʋlʋɣʋ pǝ tɑɑ tǝnɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɔɣɔtǝnɑ-wɛ nɑ niŋ, nɑ ɩ nɔɣɔ sulɑ mpʋ.

23 Sɑkɑlɩ tǝmlɛ kʋyɛɛŋ tɛmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpe. 24 Pǝ lɑpɑ wɛɛ nɑɑlɛ, ɩlɛnɑ ɩ ɑlʋ Ɩlisɑpɛtɩ lɑ teu. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ŋmɛlɑ ɩsɔtʋnɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: 25 Tɑcɑɑ lǝsʋɣʋ mɑ fɛɛlɛ tǝnɛɣɛ pǝnɛntɛɣɛ yǝlɑɑ tɑɑ tɔ, kʋpɑntʋ kɛ ɩ lɑpɑ-m sɔsɔm.

Ɩsɔ tillu sɩ pɑɑ lʋlɩ Yesu

26 Pǝ kɔmɑ nɑ Ɩlisɑpɛtɩ ɩsɔtʋnɑɑ lɑ nɑɑtoso, ɩlɛnɑ Ɩsɔ tili ɩsɔtɑɑ tillu Kɑpiyɛɛ kɛ Kɑlilee ɩcɑtɛ nte pɑ yɑɑ sɩ Nɑsɑlɛtɩ tɔ tǝ tɑɑ kɛ́ pɛɛlɔ nɔɣɔlʋ ɩ kiŋ. 27 Pɛɛlɔ ɩnǝɣɩ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ Yosɛɛfʋ kɑ mʋsɑɑ, nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Mɑlɩ. 28 Ɩsɔtɑɑ tillu polɑ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ sɛɛ-ŋ. Tɑcɑɑ wɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́, ɩ hʋlɑ-ŋ pɛɛlɛɛ pǝ tɩɩ fɛɩ.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑlɩ lɑŋlɛ cɛpǝnɑ ɩsɔtɑɑ tillu tɔm ntǝɣɩ sɔsɔm, nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ sɛɛtʋ ntɩ tǝ hʋwɛɛ kɛ ɩ tɑɑ ɩ tɑ cɛkǝnɑ. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu tɔmɑ-ɩ sɩ: Mɑlɩ tɑɑ nyɑ́, kʋpɑntʋ kɛ Ɩsɔ cɑɑnɑ-ŋ. 31 Nyǝnɩ, n kɑ́ lɑ teu, n kɑ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpu nɑ ń yɑɑ-ɩ sɩ Yesu. 32 Ɩ kɑ́ lɑ sɔsɔ nɑ pɑɑ yɑɑ-ɩ sɩ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ Pǝyɑlʋ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑ́ cɛlɛ-ɩ ɩ lɔŋcɛ Tɑfiiti kɑwulɑɣɑ. 33 Ɩ kɑ́ lɑ Yɑkɔpʋ piitim nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ kɛ tɑm tɔɔ, ɩ kɑwulɑɣɑ kɑɑ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑlɩ pɔɔsɑ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Ɩsǝnɑɣɑlɛ pɩɩ lɑ mpʋ nɑ mɑ́ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlʋ?

35 Ɩlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu cɔ Mɑlɩ sɩ: Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɑ́ tiinɑ nyɑ́ tɔɔ, nɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ kɑ́ lɑnɑ ɩ tomɑ kɛ nyɑ́ kiŋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝyɑɣɑ ŋkɑ n kɑ́ lʋlɩ tɔ pɑɑ yɑɑ-kɛ sɩ yʋlʋ nɑŋŋtʋ nɑ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ. 36 Nyǝnɩ, nyɑ́ lʋlʋɣʋ tʋ Ɩlisɑpɛtɩ wei pɑ yɑɑkɑɣɑ kɑɑlʋlɑɣɑ tɔ, ɩ hɑɣɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ hɔɣɔ nɑ ɩ kpɑtǝlɑɣɑ, hɑlɩ ɩ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtoso kɔlɔ. 37 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ tɑ́ kpisi pʋlʋpʋ se.

38 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑlɩ tɔmɑ sɩ: Mɑ tɩɩ kɛ́ Tɑcɑɑ tǝmlɛ tʋ kɛ́. Ɩsɔ ɩ́ mʋ nyɑ́ nɔɣɔ. Ɩlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu yele-ɩ nɑ ɩ́ tɛɛ.

Mɑlɩ puki Ɩlisɑpɛtɩ kɛ wiiluɣu

39 Wɛɛ ɑnɩ ɑ tɑɑ kɛ́ Mɑlɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ lɔɣɔ ɩ tǝɣɩ Yutɑ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ kɛ́ pɔ́ɔ́ŋ tɑɑ. 40 Ɩ tɑlɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ Sɑkɑlɩ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩlisɑpɛtɩ. 41 Wɑɑtʋ wei Ɩlisɑpɛtɩ nɩɩ Mɑlɩ sɛɛtʋ kɛ kpɑkpɑɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑɑ pǝyɑɣɑ yɔkɑɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ tii ɩ tɔɔ. 42 Nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Ɩsɔ koolɑ-ŋ kʋpɑntʋ kɛ ɑlɑɑ tɑɑ, nɑ ɩ koolɑ pǝyɑɣɑ ŋkɑ n kɑ lʋlɩ tɔɣɔ kʋpɑntʋ tɔtɔ. 43 Hɑlɩ mɑ tɑkɑ mɑ tɔɔ kɛlɛ wei ɩ kɑ lʋlɩ mɑ Cɑɑ tɔ ɩ kɔmɑ cɔɔʋ nɑ? 44 Mɑ nɩɩ nyɑ́ sɛɛtʋ nɑ mɑ tɑɑ pǝyɑɣɑ yɔkǝnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ kpɑkpɑɑ. 45 Amɑ n nɩɩ leleŋ yoo. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, n tɛmɑ nyɑ́ tɑɑ nɑ tɔm nti Tɑcɑɑ heelɑ-ŋ sɩ ɩ kɑ́ lɑ-ŋ tɔ.

Mɑlɩ yoo yontu

46 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑlɩ tɔmɑ sɩ:

Mɑ sɑmɑ Ɩsɔ kɛ́ hɑtoo mɑ lotu tɑɑ kɛ́ ɩ kǝlʋɣʋ tɔɔ.

47 Mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmǝnɑ mɑ wɑɑsʋlʋ Ɩsɔ pǝ tɩɩ fɛɩ.

48 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ,

ɩ nɑwɑ ɩ tǝmlɛ tʋ kʋnyɔntʋ mɑ́.

Sɑŋɑ wɑɑlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ yɑɑ-m sɩ leleŋ nɩɩlʋ.

49 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tomɑ tǝnɑ tʋ lɑpɑ-m

kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ kɛ sɔsɔm.

Amɑ ɩ hǝtɛ kɛ́ sɔsɔɔlɛ kɛ́.

50 Ɩ wiiki mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ɩ

nɑ pɑ́ see-ɩ tɔ pɑ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ pɑɑ pepe wule.

51 Ɩ hʋlɑ ɩ tomɑ kɛ sɔsɔm.

Ɩ yɑsɑ mpɑ pɑ lotu tɑɑ wɛ ɩsǝcɑʋ hʋwɛɛ tɔ.

52 Ɩ kʋsɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ kɛ pɑ kumlee tɔɔ,

nɑ ɩ́ tɔɣɔnɩ-wɛ.

Ɩ kʋsɑ kʋnyɔntʋnɑɑ nyɔɔŋ.

53 Ɩ hɑɣɑsɑ nyɔɣɔtʋnɑɑ kɛ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ.

Ɩ tɔɣɔnɑ toŋtʋnɑɑ kɛ niŋ nɑɑnʋwɑ.

54 Ɩ sɛɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔɔ.

Ɩ lɑpɑ nti ɩ kɑ sɩɩ tɑ lɔŋcɛnɑɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ.

55 Ɩsɩɩ ɩ kɑ heeluɣu tɑ cɑɑnɑɑ Apǝlɑhɑm

nɑ ɩ piitim nyǝ́mɑ kɛ tɑm tɔɔ tɔ.

56 Mɑlɩ cɑɣɑ Ɩlisɑpɛtɩ kiŋ ɩsɩɩ ɩsɔtʋnɑɑ tooso, ɩlɛnɑ ɩ́ kpe.

Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ lʋlʋɣʋ

57 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ tɑlɑ Ɩlisɑpɛtɩ lʋlʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. 58 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ nɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɩɩwɑ sɩ Tɑcɑɑ lɑpɑ-ɩ kʋpɑntʋ kɛ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ pɑ nɑ-ɩ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛ sɔsɔm. 59 Pǝyɑɣɑ kʋyɛɛŋ lɑpɑ pǝlefɛi nɑɑnʋwɑ ɩlɛnɑ pɑ́ kɔɔ-kɛɣɛ pɛlʋɣʋ, nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ pɑ hɑɑ-kɛɣɛ kɑ cɑɑ hǝtɛ sɩ Sɑkɑlɩ. 60 Tǝnɑɣɑ kɑ too yɔɣɔtɑɑ sɩ: Aɑɩ, Yohɑɑnɩ kɛ pɑɑ yɑɑ-kɛ.

61 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ tɔmɑ sɩ: Nyɑ́ lʋlʋɣʋ tɑɑ ɑweɣe pɑɑ yɑɑwɑ hǝtɛ ńtɛ́?

62 Tǝnɑɣɑ pɑ yɔɣɔtǝnɑ kɑ cɑɑ nɑ niŋ sɩ pɑ nɑɑ nte ɩ luɣu wɛɛ sɩ pɑ́ yɑɑ-kɛ tɔ. 63 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hʋlɑɑ sɩ pɑ́ kɔnɑ-ɩ kpɑɑtɑ. Pɑ kɔnɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɑɑ sɩ kɑ hǝtɛ ntɛ́ Yohɑɑnɩ. Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ pɑ tǝnɑɣɑ piti. 64 Tǝnɑɣɑ Sɑkɑlɩ nsǝmlɛ hɛtɑ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ yɔɣɔtɑɣɑ, nɑ ɩ́ sɑŋ Ɩsɔ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ. 65 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔɣɔntʋ kpɑ pɑ cɔlɔ nyǝ́mɑ tǝnɑ, nɑ Yutɑ pɔ́ɔ́ŋ tɑɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ lɑkɑɣɑ tǝ fɑɑci. 66 Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩwɑ tɔm tǝnɛ tɔ pɑ mɑɣɑsɑ-tǝɣɩ pɑ tɑɑ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Pepeɣe pǝyɑɣɑ kɑnɛ kɑɑ tɛ nɑ kɑ́ lɑ?

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ kɑ wɛ kɑ wɑɑlɩ kɛ́ teu kɛ́.

Sɑkɑlɩ nɑ́ cele nyǝntʋ nɑ ɩ́ kɛɛsǝɣɩ-tǝɣɩ yontu tɑɑ

67 Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ kʋlǝnɑ Sɑkɑlɩ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ́ nɑ́ tɔmnɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ tǝ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ:

68 Tǝ sɑ Tɑcɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ Ɩsɔ.

Ɩ pɑɑsǝnɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ nɔɔnɔɔ.

Ɩ hɛtɑ-tʋɣʋ tɑ́ yomle.

69 Ɩ lǝsɑ-tʋɣʋ wɑɑsʋlʋ wei ɩ wɛnɑ tomɑ tɔɣɔ

ɩ tǝmlɛ tʋ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ.

70 Mpʋ ɩnǝɣɩ ɩ kɑ lɑpɑ nɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ

tɛlǝsǝlɑɑ kʋpɑmɑ kpɑɑlɩ.

71 Hɑlɩ ɩ sɩɩ ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ kɑ́ yɑ-tʋɣʋ

tɑ kolontunɑɑ nɑ mpɑ pɑ luɣu fɛɩ-tʋ tɔ pɑ niŋ tɑɑ.

72 Nɑ ɩ́ wii tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ,

nɑ ɩ́ tɔɔsɩ nɔɔsɩ pɛɛlʋɣʋ kʋpɑm mpi

ɩ́ nɑ-wɛ pɑɑ pɛɛlɑɑ nɑ tɑmpɑnɑ tɔ.

73 Ɩ kɑ tɩɩ yɔɣɔtǝnɑ tuunɑʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́

tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ cɑɑ sɔsɔ Apǝlɑhɑm kiŋ kɛ́,

74 sɩ ɩ kɑ́ yɑ-tʋɣʋ tɑ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ,

nɑ tǝ́ pɑɑsǝnɑ ɩ luɣu nyǝntʋ nɑ sɔɣɔntʋ fɛɩ.

75 Nɑ tǝ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ kɛ́ ɩ ɩsɛntɑɑ.

Ɩsɑɣɑtʋ kɑɑ wɛɛ hɑlǝnɑ tɑ sǝm.

76 Pǝyɑɣɑ nyɑ́, pɑɑ yɑɑ nyɑ́ sɩ ɩsɔtɑɑ

Ɩsɔ Sɔsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, n kɑ́ tɛɛ tɑ Sɔsɔ kɛ nɔɣɔ

nɑ n tɑɣɑnɩ ɩ mpɑɑŋ.

77 N kɑ́ heeli ɩ yǝlɑɑ kɛ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ

nɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɣɑnɩ nɑ pǝ́ yɑ pɑ nyɔɔŋ tɔ.

78 Tɑ Ɩsɔ kɛ́ yʋlʋ pǝtɔɔtǝlɛ tʋ,

nɑ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ suulu.

Ilim lɩɩkɩ tɑnɑŋ nɑ pǝ tewɑ sɔsɔm kɛ ɩsǝnɑ tɔ,

ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɑ kɔnɑ tɑ́ nyʋɣʋ yɑpʋ.

79 Pɩɩ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ pǝ́ wɑɑsɩ mpɑ pɑ wɛ

sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ nɑ pɑ́ nɩɩkɩ sǝm sɔŋ tɔ.

Pɩɩ lɑ nɑ tǝ nyɩ ɑlɑɑfǝyɑ mpɑɑʋ.

80 Pǝyɑɣɑ tɔŋnɑ pɩɩʋ nɑ kɑ́ nyǝŋ lɑɣɑtʋ nɑ kɑ́ cɑɣɑ nyɩɩtʋ tɑɑ. Hɑlǝnɑ kʋyɑŋku kɑ lɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ kɛ́ pɑtǝmɑ tɔ.

2

Yesu Kilisiti lʋlʋɣʋ

(Mɑtiyee 1:18-25)

1 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Wulɑʋ sɔsɔ Akusi kpɑɑlɑɑ sɩ pɑɑ kɑlɑ ɩ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ yǝlɑɑ. 2 Kʋkɑlʋɣʋ kɑncɑɑlɑɣɑ ŋyǝŋkʋ kʋnɛ kʋ lɑpɑ Silii kʋfǝnɛɛ Kiliniyusi pɔɔlɛ tɑɑ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ wei ɩ polɑ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ sɩ pɑ́ kɑlɑ-ɩ.

4 Pǝ tɔɔ kɛ́ Yosɛɛfʋ lɩɩnɑ Nɑsɑlɛtɩ ɩcɑtɛ kɛ Kɑlilee nɑ ɩ́ polo Yutɑ kɛ wulɑʋ Tɑfiiti ɩcɑtɛ Pɛtǝlɛhɛm tɑɑ, 5 sɩ pɑ́ kɑlɑ ɩ́ nɑ ɩ ɑmʋsɑɣɑ ɑhonto Mɑlɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ kɛ́ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ wei pɑ wɛ tǝnɑ tɔ, Mɑlɩ lʋlʋɣʋ tɑlɑɑ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ́ lʋlɩ ɩ kɑncɑɑlɑɣɑ pǝyɑɣɑ kɛ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ. Nɑ ɩ́ hɩɩsɩ-kɛɣɛ wontu kʋtɔɣɔʋ tǝtʋlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ tɑkɩ-kɛɣɛ sɑɑlɑsɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝcɑɣɑlɛ tɑɑ tɑlɑ-wɛɣɛ mʋʋlɑɑ tǝsʋʋlɛ.

Ɩsɔtɑɑ tillu polɑ tiikilɑɑ kiŋ

8 Tiikilɑɑ nɑpǝlɩ pɑɑ wɛ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑwɑ tɑɑ nɑ pɑ́ feŋiɣi pɑ kɑlǝkǝŋ kɛ ɑhoo ɑhoo. 9 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu kɔmɑ pɑ kiŋ nɑ Tɑcɑɑ teeli nɑ pɑ tɔɔ ɩsɩɩ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ nyɑlǝmǝlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛɣɛ sɔsɔm. 10 Amɑ ɩsɔtɑɑ tillu tɔmɑ-wɛ sɩ: Sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ kpɑ-mɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ heeliɣi-mɛɣɛ tɔm kʋpɑntʋ nti yǝlɑɑ tǝnɑ lɑŋɑ kɑ́ hɛɛnɑ teu tɔ. 11 Tɔm ntǝɣǝlɛ sɩ, pɑ lʋlɑ-mɛɣɛ wɑɑsʋlʋ kɛ sɑŋɑ ɑhoo ɑnɛɣɛ Tɑfiiti ɩcɑtɛ tɑɑ wei ɩ kɛ́ Tɑcɑɑ Kilisiti tɔ. 12 Ɩɩ nɑɑ ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ nyǝnɑ-ɩ tɔ. Ɩ́ kɑ́ mɑɣɑnɑ pɑ hɩɩsɑ ɑhʋlʋm nɔɣɔlʋ kɛ wontu kʋtɔɣɔʋ tǝtʋlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ tɑkɑ-ɩ sɑɑlɑsɩ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ sɑmɑɑ tuutuumɑ sɔɔsɑ ɩsɔtɑɑ tillu ɩnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ nɑ yontu sɩ:

14 Ɩsɔ kɛlɛ teeli tʋ tǝkpɑpɑ kɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ te.

Atɛ yǝlɑɑ mpɑ ɩ sɔɔlɑɑ tɔ pɑ lɑŋɑ ɩ́ hʋlʋmɩ.

Tiikilɑɑ puki Pɛtǝlɛhɛm

15 Wɑɑtʋ wei ɩsɔtɑɑ tillɑɑ yelɑ tiikilɑɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ ɩsɔtɑɑ tɔ tiikilɑɑ mpɛ pɑ tɔmɑ pɑ tǝmɑ sɩ: Tǝ́ kʋlɩ nɑ tǝ́ polo Pɛtǝlɛhɛm tǝnɑ, nɑ tǝ́ nɑ́ mpi pǝ lɑpɑ nɑ Tɑcɑɑ heeliɣi-tʋɣʋ pǝ tɔm tɔ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ tiikilɑɑ lɔɣɔ pɑ tɩ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ Mɑlɩ nɑ Yosɛɛfʋ nɑ pɑ́ hɩɩsɑ ɑhʋlʋm ɩnǝɣɩ wontu kʋtɔɣɔʋ tǝtʋlɛ tɑɑ. 17 Tiikilɑɑ tɛmɑ-kɛɣɛ nɑʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsɩ nti ɩsɔtɑɑ tillu kɑ tɛmɑ-wɛɣɛ heeluɣu kɛ ɑhʋlʋm ɩnɩ ɩ tɔm tɔ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ piti kpɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩ tiikilɑɑ tɔm ntɩ tɔ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑlɩ tɔkɑ tɔm ntɩ tǝ tǝnɑɣɑ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ tǝ hʋwɛɛ. 20 Tiikilɑɑ mpɛ pɑ mǝlɑɣɑ kpente ɩlɛnɑ, pɑ́ pʋɣʋlǝɣɩ Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ nɑ pɑ́ sɑŋɩ-ɩ pǝ tǝnɑ mpi pɑ nɩɩwɑ nɑ mpi pɑ nɑwɑ tɔ pǝ tɔɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ tǝnɑ pǝ lɑpɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ tillu kɑ kɛɛsʋɣʋ-wɛ tɔ.

Yesu hǝtɛ hɑʋ

21 Pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ kʋyɛɛŋ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ pǝlefɛi nɑɑnʋwɑ sɩ pɑ pɛlǝɣɩ-kɛ tɔ, pɑ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ nte ɩsɔtɑɑ tillu kɑ heelɑ-wɛ nɑ pǝ́cɔ́ kɑ too kpɑɣɑ kɑ hɔɣɔ tɔ sɩ Yesu.

Pɑ kpɑɑnɑ Yesu kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ wei pǝ tɑpɑ sɩ Yosɛɛfʋ nɑ Mɑlɩ pɑ́ kɔtɩ pɑ tɩ tɑɣɑnʋɣʋ tɔɔ ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsʋɣʋ Moisi kʋsǝsɩɩɩtʋ tɑɑ tɔ, pɑ ponɑ pǝyɑɣɑ kɛ Yosɑlɛm sɩ pɑ hʋ́lɩ́-kɛɣɛ Tɑcɑɑ. 23 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ ŋmɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ kɛ́ sɩ: Pɑɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ ŋkɑ Tɑcɑɑ tǝnnɑ-kɛ. 24 Nɑ pɑ polɑɑ sɩ pɑ lɑkɩ kɔtɑɣɑ nɑ ɩhokɑsɩ nɑɑlɛ yɑɑ ɑlukukunɑɑ nɑɑlɛ ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsʋɣʋ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ tɔ.

25 Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ Yosɑlɛm nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Simiyɔŋ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ tǝŋɑɣɑ tɑmpɑnɑ, nɑ ɩ ɩsǝlɛ sɛɛnɑ Ɩsɔ tǝmlɛ, nɑ ɩ tɑŋɑɑ sɩ ɩ́ nɑ wei ɩ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ. Nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wɛ ɩ wɑɑlɩ. 26 Feesuɣu Nɑŋŋtʋ ɩnɩ ɩ kɑ hʋlǝnɑ-ɩ sɩ ɩ kɑ́ nɑ́ Tɑcɑɑ tillu Mesii nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sɩ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ lɑpɑ nɑ ɩ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei ɑhʋlʋm cɑɑ nɑ ɩ too pɑ ponɑ-ɩ sɩ pɑ lɑkɩ ɩ tɔɔ kɛ́ mpi pɑɑ sɩɩwɑ tɔ. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mʋ-ɩ ɩ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ sɩ:

29 Pǝnɛntɛ Tɑcɑɑ, nti n kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ n lɑpɑ-tɩ.

Ɩlɛ yele nyɑ́ tǝmlɛ tʋ mɑ́ nɑ mɑ́ tɛɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

30 Mɑ nɑnɑ mɑ ɩsǝpǝle kɛ wɑɑsʋlʋ

31 wei n tɑɣɑnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ tɔ.

32 Fǝtǝlɑ wei piitimnɑɑ kɑ́ nɑnɑ tɔ.

Ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ teeli.

Simiyɔŋ nɑwɑ cele nyǝntʋ nɑ ɩ́ kpɑɑlɩ-tɩ

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ piti kpɑ kɑ cɑɑ nɑ kɑ too nɑ nti ɩnɩ ɩ yɔɣɔtɑ kɑ tɔɔ kɛ́ mpʋ tɔ. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Simiyɔŋ koolɑ-wɛɣɛ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ tɔ kɑ too Mɑlɩ sɩ: Pǝyɑɣɑ kɑnɛ kɑ nyǝntɛ ntɛ́ sɩ kɑ́ hu pɑɣɑlɛ nɑ kɑ́ kʋsɩ pɑɣɑlɛ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ. Yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ kpɛɛsǝnɑ mpi ɩ kɑ́ hʋ́lɩ́-wɛ tɔ. 35 Pɩɩ kuli pɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ tɔmnɑɑ tɔɔ tǝkeelee. Lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ kɑ́ tʋlɩ toto nyɑɣɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ ɩsɩɩ lɑɣɑtɛ kɛ pɑ sɔpɑ-ŋ.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɑlʋnyǝŋ Anɑ

36 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɑlʋnyǝŋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ tɔtɔ. Asɛɛ lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ Fɑnʋwɛlɩ pɛɛlɔ Anɑ. Ɩ kpɑtǝlɑ teu tǝkuŋkuŋku. Ɩ sɑɑʋ ɩ pɑɑlʋ tɔ, pɩɩsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ pɑ cɑɣɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ sɩ. 37 Nɑ ɩnɩ ɩ cɑɣɑ mpʋ hɑlǝnɑ pɩɩsɩ nɩɩnɑɑsɑ nɑ liɣiti. Ɩlɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ ɩ kɑ wɛ tɑm nɑ ɩ́ lɑkɩ Ɩsɔ tǝmlɛ kɛ ilim nɑ ɑhoo. Pɑɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ ɩ sǝlǝmǝɣɩ, pɑɑ nɔhɔkʋtʋ ɩ hɔkǝɣɩ. 38 Simiyɔŋ pɑ tɔŋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ lɑpʋ tɔɣɔ ɩnɩ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ kɛ́ sɑm, nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɑŋɑɑ sɩ Ɩsɔ ɩ́ wɑɑsɩ Yosɑlɛm tɔɣɔ Yesu tɔm.

Pɑ mǝlǝɣɩ kpente kɛ Nɑsɑlɛtɩ

39 Wɑɑtʋ wei pɑ tɛmɑ pǝ tǝnɑ mpi pɑ kɛɛsɑ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ tɔɣɔ lɑpʋ tɔ, Yosɛɛfʋ nɑ Mɑlɩ pɑ mǝlɑ pɑ tɛ Nɑsɑlɛtɩ kɛ Kɑlilee. 40 Mpʋ tɔ nɑ pǝyɑɣɑ tɔŋnɑ pɩɩʋ nɑ kɑ tɔnʋɣʋ tɔkǝɣɩ nɑ kɑ́ tɔŋnɑ lɑɣɑtʋ nyǝm kɛ teu nɑ Ɩsɔ wɛ kɑ wɑɑlɩ.

Yesu kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ

41 Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ Yesu nyǝ́mɑ pukɑɣɑ Yosɑlɛm kɛ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔʋ kɛ́. 42 Yesu lʋlʋɣʋ pǝnɑɣɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ tɑɑ pɑ polɑ ɑcimɑ tɔtɔ ɩsɩɩ pɑ tɩɩ pukuɣu tɔ. 43 Acimɑ wɛɛ kɔmɑ nɑ ɑ tɛ ɩlɛnɑ ɩ nyǝ́mɑ tʋ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ kpeŋ. Amɑ Yesu nɑ́ sɑɑlɑ Yosɑlɛm, nɑ ɩ nyǝ́mɑ tɑ nyɩ mpʋ. 44 Pɛlɛ pɑɑ hʋʋwɑ sɩ ntɑnyɩ ɩ wɛ tɔntɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ, hɑlǝnɑ pɑ́ tɔ ilim nɑ pǝ tɛm ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ-ɩ pɛɛkʋɣʋ kɛ pɑ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɑ ɑsǝmɑɑ kiŋ. 45 Pɑ tɑ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ Yosɑlɛm kɛ mǝlʋɣʋ sɩ pɑ pɛɛkǝɣɩ-ɩ. 46 Pǝ lɑpɑ kʋyɛɛŋ tooso ɩlɛnɑ pɑ́ nɑ-ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ sɛɣɛsǝlɑɑ sɔsɑɑ kiŋ nɑ ɩ́ nɩɩkɩ pɑ sɛɣɛsʋɣʋ nɑ ɩ́ pɔɔsǝɣɩ-wɛɣɛ tɔmnɑɑ. 47 Nɑ ɩ nyǝm nɑ nti ɩ cɔɔkɑɣɑ-wɛ tɔ tǝ lɑpɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩkɑɣɑ tɔɣɔ piti kɛ́ sɔsɔm. 48 Wɑɑtʋ wei ɩ nyǝ́mɑ nɑ-ɩ tɔ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ ɩ too tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ pǝyɑɣɑ, n lɑpɑ-tʋɣʋ mpʋ suwe? Nyǝnɩ, mɑ́ nɑ nyɑ́ cɑɑ tǝ pɛɛkɑ-ŋ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ kɛ́.

49 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwɑ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ mǝ pɛɛkɑɣɑ-m? Ɩ́ tɑ nyɩ tɑɑ sɩ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ mɑ́ wɛɛ mɑ Cɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ?

50 Amɑ pɛlɛ pɑ tɑ cɛkǝnɑ nti ɩ yɔɣɔtɑ mpʋ tɔ. 51 Tǝnɑɣɑ ɩ tǝŋɑ-wɛ nɑ pɑ́ mǝlɩ Nɑsɑlɛtɩ, nɑ ɩ́ nɩɩkǝnɑ-wɛɣɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. Amɑ ɩ too tɔkɑ tɔm tǝnɛ ɩnɩ tǝ tǝnɑɣɑ ɩ tɑɑ. 52 Yesu tɔŋnɑ pɩɩʋ nɑ ɩ lɑɣɑtʋ nyǝm tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ, nɑ Ɩsɔ nɑ yǝlɑɑ pɑ lɑŋɑ tɔŋnɑ-ɩ hɛɛnɑʋ kɛ tɑm.

3

Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ wɑɑsʋ

(Mɑtiyee 3:1-12; Mɑlǝkɩ 1:1-8; Yohɑɑnɩ 1:19-28)

1 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ sɔsɔ Tipɛɛ kɑwulɑɣɑ pɩɩsɩ lɑpɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ tɔ, Pɔŋsɩ Pilɑtɩ nɑ́ kɛ́ Yutɑ kʋfǝnɛɛ, nɑ Helɔtɩ nɑ́ɑ́ kɛ́ Kɑlilee wulɑʋ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ neu Filipʋ nɑ́ɑ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ Ɩtulee nɑ Tǝlɑkoniti pǝ tɛtʋ tɑɑ, nɑ Lisɑniyɑ nɑ́ɑ́ kɛ́ Apileni wulɑʋ. 2 Ɩlɛnɑ Anɑ nɑ Kɑyifi pɛlɛ pɑ kɛ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ tɔɣɔ Ɩsɔ tɔm kɔmɑ Sɑkɑlɩ pǝyɑlʋ Yohɑɑnɩ tɑɑ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 3 Nɑ ɩ́ cɔɔ Yɑɑtɑnɩ tɛtɛkǝlɛ tǝnɑ nɑ ɩ́ heeliɣi yǝlɑɑ sɩ pɑ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ, nɑ pɑ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm nɑ Ɩsɔ hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ.

4 Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ ɩsɩɩ pɑɑ ŋmɑɑʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ sɩ:

Nɔɣɔlʋ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ kɛ

wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ, ɩ́ tɑɣɑnɩ Tɑcɑɑ mpɑɑʋ,

ɩ́ hɛɛ-ɩ mpɑɩsi nɑ sɩ siɣisi.

5 Pɑɑ suuli kʋtɑɑlomiŋ tǝnɑ.

Pɑɑ yɔsɩ pɔ́ɔ́ŋ nɑ pulɑsɩ tǝnɑ.

Pɑɑ siɣisi tǝkɛɛlɛnɑɑ. Pɑɑ kuli pɛɛ tǝnɑ.

6 Nɑ yʋlʋpiyɑ tǝnɑ kɑ́ nɑ́ ɩsǝnɑ Ɩsɔ wɑɑsǝɣɩ-tʋ tɔ.

7 Yohɑɑnɩ yɔɣɔtɑɣɑ sɑmɑɑ wei ɩ kɔŋɑɣɑ ɩ kiŋ sɩ ɩ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm tɔ sɩ: Akɑlɑ piyɑ mɛ, ɑwe kpɑɑlɑ-mɛ nɑ ɩ́ seeki Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ nnɑ ɑ kɔŋ tɔ? 8 Ɩ́ lɑ mpɑ pɑ yelɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ pɑ kʋlɑpǝlɛ. Ɩlɛ ɩ́ tɑɑ tɛlǝsǝɣɩ lɔlɔ sɩ mǝ cɑɑ kɛlɛ Apǝlɑhɑm. Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ye tǝlɛ tǝ tɔɔ ɩlɛ, Ɩsɔ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑ nɑ pɛɛ ɑnɛ ɑ́ pǝsɩ Apǝlɑhɑm piyɑ. 9 Pɑ tɛmɑ lɑɑlɛ tʋɣʋ kɛ tɩɩŋ sɩ pɑ huɣu-ɩ nɑ ɩ tɛɛ kɛ́ te. Tʋɣʋ ŋku kɩɩ lʋlǝɣɩ pee kʋpɑnɑ tɔ, pɑɑ hu-kʋ nɑ pɑ́ tʋ kɔkɔ.

10 Tǝnɑɣɑ sɑmɑɑ pɔɔsɑ Yohɑɑnɩ sɩ: Ye mpʋ nti nɑ ntiɣi tɩɩ lɑ?

11 Yohɑɑnɩ cɔ-wɛ sɩ: Ye wei ɩ wɛnɑ tokonɑɑ kɛ nɑɑlɛ ɩ́ pɑsɑ wei ɩ fɛɩnɑ tɔ. Nɑ ye wei ɩ wɛnɑ kʋtɔɣɔʋ ɩ́lɛ́ ɩ́ lɑ mpʋ tɔtɔ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ kpɛŋnɑ lɑmpuu mʋlɑɑ nɑ pɑ́ kɔɔ ɩ kiŋ sɩ ɩ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm, nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, nti nɑ ntiɣi tɩɩ lɑ?

13 Yohɑɑnɩ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ mʋ nɑ pǝ́ tɛɛ ɩsǝnɑ pɑɑ sɩɩwɑ tɔ.

14 Yoolɑɑ nɑ́ pɔɔsɑ-ɩ tɔtɔ sɩ: Nɑ tɑ́ se, nti nɑ ntiɣi tɑ́ɑ́ lɑ? Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohɑɑnɩ cɔ pɛlɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ muɣuli nɔɣɔlʋ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑɑ tʋ nɔɣɔlʋɣʋ tɔm. Mǝ lɑŋɑ ɩ́ hɛɛnɑ mǝ kʋfɛlʋɣʋ.

15 Yǝlɑɑ tɛɛlɑɣɑɑ teu sɩ pʋlʋ kɑ́ lɑ, hɑlǝnɑ pɑ́ kɔɔ pɑ́ sʋʋ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ pɑ tɑɑ sɩ, yɑɑ Yohɑɑnɩ kɛlɛ Mesii ɩnɩ. 16 Ɩlɛnɑ Yohɑɑnɩ heeli pɑ tǝnɑ sɩ: Mɑ ɩlɛ, lʋm kɛ mɑ sɔɔ-mɛ. Amɑ nɔɣɔlʋ wɛɛ ɩ kɔŋ, ɩ́lɛ́ ɩ kǝlɑ-m. Hɑlɩ mɑ tɑ tɑlɑ mɑ́ wɔɣɔsɩ ɩ nɔɔhɛɛ tɑɑ ntɑŋkpɑlɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Feesuɣu Nɑŋŋtʋ nɑ kɔkɔ kɛ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ sɔ-mɛ. 17 Ɩ tɔkɑ ɩ kʋfɑlʋɣʋ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. Ɩ kɑ́ fɑlɑ pǝ tǝnɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ nɑ ɩ́ suu pee kɛ kpóú tɑɑ. Amɑ ɩ kɑ́ tʋ lɔɔtʋ kɛ kɔkɔ ŋkɑ kɑɑ teŋ tɔ kɑ tɑɑ.

18 Sɛɣɛsǝŋ wɑɑnɩ wɑɑnɩ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɑɑkɑɣɑnɑ sɑmɑɑ nɑ ɩ́ heeliɣinɑ-wɛɣɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. 19 Yohɑɑnɩ kɑ kɑlǝnɑ wulɑʋ Helɔtɩ kɛ timpi ɩ kpɑɣɑ ɩ tɑɑlʋ ɑlʋ Helɔtiyɑtɩ tɔ, nɑ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ nti ɩ kɑ lɑpɑ tɔ tǝ tɔɔ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɛlɑ ɩsɑɣɑtʋ lɛntɩ tɔtɔ, ɩ kpɑ Yohɑɑnɩ nɑ ɩ́ tǝkɩ-ɩ sɑlǝkɑ.

Yesu Ɩsɔ lʋm sɔʋ

(Mɑtiyee 3:13-17; Mɑlǝkɩ 1:9-11)

21 Yohɑɑnɩ tɔŋnɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ Ɩsɔ lʋm sɔʋ, ɩlɛnɑ Yesu nɑ́ɑ́ polo tɔtɔ nɑ pɑ́ sɔ-ɩ. 22 Wɑɑtʋ wei Yesu tɔŋnɑ sǝlǝmʋɣʋ tɔ, ɩsɔtɔnʋɣʋ tʋlɑɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tii ɩ tɔɔ, nɑ pɑ́ nɑɑkɩ-ɩ ɩsɩɩ ɑlukuku. Nɑ pɑ́ nɩɩ nɔɣɔlʋ nɔɣɔ kɛ ɩsɔtɑɑ sɩ: Nyɑɣɑlɛ mɑ luɣu tɛɛ Pǝyɑɣɑ, mɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-ŋ sɔsɔm.

Yesu lʋlʋɣʋ looŋɑ nyǝ́mɑ

(Mɑtiyee 1:1-17)

23 Yesu cɑɑlʋɣʋ ɩ tǝmlɛ kɛ wɑɑtʋ wei kɛ́ mpʋ tɔ, ɩ pɩɩsɩ wɛ ɩsɩɩ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ yǝlɑɑ nyǝnɑɣɑ-ɩ ɩsɩɩ Yosɛɛfʋ pǝyɑɣɑ. Yosɛɛfʋ nɑ́ kɛ́ Heli pǝyɑɣɑ, 24 nɑ Heli kɛ́ Mɑtɑtɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Mɑtɑtɩ kɛ́ Lefii pǝyɑɣɑ, nɑ Lefii kɛ́ Mɛlɛci pǝyɑɣɑ, nɑ Mɛlɛci kɛ́ Yɑnnɑyi pǝyɑɣɑ, nɑ Yɑnnɑyi kɛ́ Yosɛɛfʋ pǝyɑɣɑ, 25 nɑ Yosɛɛfʋ kɛ́ Mɑtɑtiyɑsɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Mɑtɑtiyɑsɩ kɛ́ Amɔɔsɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Amɔɔsɩ kɛ́ Nɑhum pǝyɑɣɑ, nɑ Nɑhum kɛ́ Ɩsɑli pǝyɑɣɑ, nɑ Ɩsɑli kɛ́ Nɑkɑyi pǝyɑɣɑ, 26 nɑ Nɑkɑyi kɛ́ Mɑɑtɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Mɑɑtɩ kɛ́ Mɑtɑtiyɑsɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Mɑtɑtiyɑsɩ kɛ́ Semeyiŋ pǝyɑɣɑ, nɑ Semeyiŋ kɛ́ Yosɛci pǝyɑɣɑ, nɑ Yosɛci kɛ́ Yotɑ pǝyɑɣɑ, 27 nɑ Yotɑ kɛ́ Yowɑnɑŋ pǝyɑɣɑ, nɑ Yowɑnɑŋ kɛ́ Lesɑ pǝyɑɣɑ, nɑ Lesɑ kɛ́ Solopɑpɛɛlɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Solopɑpɛɛlɩ kɛ́ Sɑlɑtiyɛɛ pǝyɑɣɑ, nɑ Sɑlɑtiyɛɛ kɛ́ Neli pǝyɑɣɑ, 28 nɑ Neli kɛ́ Mɛlɛci pǝyɑɣɑ, nɑ Mɛlɛci kɛ́ Atii pǝyɑɣɑ, nɑ Atii kɛ́ Kosɑm pǝyɑɣɑ, nɑ Kosɑm kɛ́ Ɩlimɑtɑm pǝyɑɣɑ, nɑ Ɩlimɑtɑm kɛ́ Ɛɛlɩ pǝyɑɣɑ, 29 nɑ Ɛɛlɩ kɛ́ Yosuwee pǝyɑɣɑ, nɑ Yosuwee kɛ́ Ɩliyesɛɛ pǝyɑɣɑ, nɑ Ɩliyesɛɛ kɛ́ Yolim pǝyɑɣɑ, nɑ Yolim kɛ́ Mɑtɑtɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Mɑtɑtɩ kɛ́ Lefii pǝyɑɣɑ, 30 nɑ Lefii kɛ́ Simiyɔŋ pǝyɑɣɑ, nɑ Simiyɔŋ kɛ́ Yutɑ pǝyɑɣɑ, nɑ Yutɑ kɛ́ Yosɛɛfʋ pǝyɑɣɑ, nɑ Yosɛɛfʋ kɛ́ Yonɑm pǝyɑɣɑ, nɑ Yonɑm kɛ́ Ɩliyɑkim pǝyɑɣɑ, 31 nɑ Ɩliyɑkim kɛ́ Meleyɑ pǝyɑɣɑ, nɑ Meleyɑ kɛ́ Mennɑ pǝyɑɣɑ, nɑ Mennɑ kɛ́ Mɑtɑtɑ pǝyɑɣɑ, nɑ Mɑtɑtɑ kɛ́ Nɑtɑŋ pǝyɑɣɑ, nɑ Nɑtɑŋ kɛ́ Tɑfiiti pǝyɑɣɑ, 32 nɑ Tɑfiiti kɛ́ Sesee pǝyɑɣɑ, nɑ Sesee kɛ́ Opɛtɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Opɛtɩ kɛ́ Powɑɑsɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Powɑɑsɩ kɛ́ Sɑlɑ pǝyɑɣɑ, nɑ Sɑlɑ kɛ́ Nɑɑsɔŋ pǝyɑɣɑ, 33 nɑ Nɑɑsɔŋ kɛ́ Aminɑtɑpɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Aminɑtɑpɩ kɛ́ Atɑmiŋ pǝyɑɣɑ, nɑ Atɑmiŋ kɛ́ Alini pǝyɑɣɑ, nɑ Alini kɛ́ Ɩsǝlɔm pǝyɑɣɑ, nɑ Ɩsǝlɔm kɛ́ Fɑlɛsɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Fɑlɛsɩ kɛ́ Yutɑ pǝyɑɣɑ, 34 nɑ Yutɑ kɛ́ Yɑkɔpʋ pǝyɑɣɑ, nɑ Yɑkɔpʋ kɛ́ Ɩsɑɑkɑ pǝyɑɣɑ, nɑ Ɩsɑɑkɑ kɛ́ Apǝlɑhɑm pǝyɑɣɑ, nɑ Apǝlɑhɑm kɛ́ Tɑlɑ pǝyɑɣɑ, nɑ Tɑlɑ kɛ́ Nɑsoo pǝyɑɣɑ, 35 nɑ Nɑsoo kɛ́ Seluci pǝyɑɣɑ, nɑ Seluci kɛ́ Lɑkɑo pǝyɑɣɑ, nɑ Lɑkɑo kɛ́ Fɑlɛkɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Fɑlɛkɩ kɛ́ Ɩpɛɛ pǝyɑɣɑ, nɑ Ɩpɛɛ kɛ́ Sɑlɑ pǝyɑɣɑ, 36 nɑ Sɑlɑ kɛ́ Kɑyinɑm pǝyɑɣɑ, nɑ Kɑyinɑm kɛ́ Alɑfɑsɑtɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Alɑfɑsɑtɩ kɛ́ Sɛm pǝyɑɣɑ, nɑ Sɛm kɛ́ Nowee pǝyɑɣɑ, nɑ Nowee kɛ́ Lɑmɛkɩ pǝyɑɣɑ, 37 nɑ Lɑmɛkɩ kɛ́ Mɑtusɑlɑ pǝyɑɣɑ, nɑ Mɑtusɑlɑ kɛ́ Henɔkɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Henɔkɩ kɛ́ Yɑlɛtɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Yɑlɛtɩ kɛ́ Mɑleleyɛɛ pǝyɑɣɑ, nɑ Mɑleleyɛɛ kɛ́ Kɑyinɑŋ pǝyɑɣɑ, 38 nɑ Kɑyinɑŋ kɛ́ Ɩnɔsɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Ɩnɔɔsɩ kɛ́ Sɛtɩ pǝyɑɣɑ, nɑ Sɛtɩ kɛ́ Atɑm pǝyɑɣɑ, nɑ Atɑm kɛ́ Ɩsɔ pǝyɑɣɑ.

4

Sɑtɑnɩ mɑɣɑsǝɣɩ Yesu

(Mɑtiyee 4:1-11; Mɑlǝkɩ 1:12-13)

1 Yesu lɩɩnɑ Yɑɑtɑnɩ nɑ Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ tɔɔ ɩ kiŋ kɛ sɔsɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɛɛnɑ-ɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. 2 Ɩlɛnɑ Ɩlɔɣɔʋ mɑɣɑsɩ-ɩ wɛɛ nɩɩlɛ. Ɩ tɑ tɔɣɔ pʋlʋɣʋ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ. Pǝ yoosɑ wɛɛ nɩɩlɛ ɩlɛnɑ nyɔɣɔsɩ kpɑ-ɩ. 3 Tǝnɑɣɑ Ɩlɔɣɔʋ tɔmɑ-ɩ sɩ: Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ, yɔɣɔtɩ nɑ pǝlɛ tǝnɛ tǝ pǝsɩ tɔɣɔnɑɣɑ.

4 Amɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ, pǝ tɑɣɑ tɔɣɔnɑɣɑ tike kɛ yʋlʋ kɑ hikinɑ weesuɣu.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlɔɣɔʋ ponɑ-ɩ timpi pǝ kʋlɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ kpɛntɩ ɑntulinyɑ kɑwulɑsɩ tǝnɑɣɑ tɔm kʋlʋm nɑ ɩ́ hʋlɩ-ɩ. 6 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑɑ hɑ-ŋ pǝ toŋ nɑ pǝ teeli tǝnɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ niŋ tɑɑ kɛ́ pɑ tʋ pǝ tǝnɑ, nɑ mɑ́ nɔkɑɑ mɑ hɑ wei mɑ sɔɔlɑɑ tɔ. 7 Ɩlɛ ye n kɑ hǝntɑ-m ɑtɛ, n kɑ́ kpɑɣɑ pǝ tǝnɑ.

8 Amɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ, ń kɑ́ sɛɛ nyɑ́ Cɑɑ Ɩsɔ, nɑ ɩ tike ɩ tǝmlɛ kɛ n kɑ́ lɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlɔɣɔʋ ponɑ-ɩ Yosɑlɛm nɑ ɩ́ kpɑɑsɩ-ɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ comcom nɔɣɔ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ ŋmɑɑ ɑtɛ. 10 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ, ɩ kɑ́ heeli ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ nyɑ́ tɔm sɩ pɑ́ pɑɑsǝnɑ-ŋ teu. 11 Pǝ́cɔ́ lɛntɩ wɛɛ tɔtɔ sɩ: Pɑɑ teeli-ŋ pɑ niŋ tɑɑ kɛ́ teu tǝkpɑ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝlɛ nɑtǝlɩ tǝ́ co-ŋ.

12 Amɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ, n kɑɑ mɑɣɑsɩ nyɑ́ Cɑɑ Ɩsɔ sɩ ń nɑ́ ɩ wɑɑlɩ.

13 Wɑɑtʋ wei Ɩlɔɣɔʋ tɛmɑ-ɩ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ nɑ ɩ́ tɑŋɑ wʋlɛ kʋfɑtɛ.

Yesu cɑɑlǝɣɩ ɩ tǝmlɛ kɛ Kɑlilee

(Mɑtiyee 4:12-17; Mɑlǝkɩ 1:14-15)

14 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ Yesu mǝlɑ Kɑlilee nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ hɑɣɑ-ɩ, nɑ ɩ tɔm yɛkǝɣɩ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tǝnɑ kʋ tɑɑ. 15 Ɩ sɛɣɛsɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ pʋɣʋlɑɣɑ-ɩ.

Nɑsɑlɛtɩ nyǝ́mɑ kisɑ Yesu

(Mɑtiyee 13:53-58; Mɑlǝkɩ 6:1-6)

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu polɑ Nɑsɑlɛtɩ timpi ɩ pɩɩwɑ tɔ, nɑ ɩ́ sʋʋ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule, ɩsɩɩ ɩ tɩɩ lɑkɩ tɑm tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋlɑɑ sɩ ɩ kɑlǝɣɩ Ɩsɔ Tɔm. 17 Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii tɑkǝlɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hɛtɑ timpi pɑ ŋmɑɑwɑ sɩ:

18 Tɑcɑɑ Feesuɣu wɛ mɑ kiŋ, nɑ ɩ lǝsɑ-m sɩ mɑ́ heeli

Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ kʋnyɔntʋnɑɑ.

Nɑ ɩ tilɑ-m sɩ mɑ́ heeli sɑlǝkɑtʋnɑɑ kɛ pɑ hɛtʋɣʋ tɔm.

Nɑ yʋlʋmɑɑ kɛ pɑ ɩsɛ kuluɣu tɔm.

Sɩ mɑ́ wɑɑsɩ mpɑ pɑ muɣuliɣi tɔ.

19 Sɩ mɑ́ heeli-wɛɣɛ pǝnɑɣɑ ŋkɑ

Tɑcɑɑ kɑ́ wɑɑsɩ ɩ yǝlɑɑ tɔ kɑ kɔntɛ tɔm.

20 Yesu tɛmɑ ɩlɛnɑ ɩ́ kpili-kɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ pɑɑsǝnlʋ nɑ ɩ́ cɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ nyǝ́mɑ tǝnɑ pɑmɑ ɩsɛ kɛ ɩ tɔɔ. 21 Tǝnɑɣɑ ɩ sʋʋ-wɛɣɛ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Tɔm nti pɑɑ ŋmɑɑwɑ nɑ ɩ́ tɩɩ nɩɩ-tǝɣɩ nɔɔnɔɔ tɔ, sɑŋɑ ntɛ́ tǝ lɑpɑ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ tisɑ teu nɑ pɑ́ sɑmɩ-ɩ. Nɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tǝnɑ lɑpɑ-wɛɣɛ leleŋ, hɑlɩ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ piti nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩsɩɩ Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ?

23 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ tɔɔ, ɩ́ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ tuku-m ɩtuule sɩ: Fɛtʋ, fɛ nyɑ́ tɩ. Hɑlɩ ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ-m sɩ mɑ́ lɑ mɑ ɩcɑtɛ tɑɑ cǝnɛɣɛ mpi pǝ lɑpɑ Kɑpǝnɑhum nɑ ɩ́ nɩɩ tɔ.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, pɑɑ nyǝnǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋɣʋ pʋlʋɣʋ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. 25 Ntɔŋ ɩ nyǝmɑ́ sɩ ɑlɑɑ leelɑɑ kɑ wɛ pɑɣɑlɛ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei wʋlɑɣɑ lɑpɑ pɩɩsɩ tooso nɑ ɩsɔtʋnɑɑ nɑɑtoso kɛ Ilii wɑɑtʋ tɑɑ tɔ. Hɑlɩ nyɔɣɔsɩ sɔsɔɔŋsɩ lɩɩ tɛtʋ tǝnɑ. 26 Pɑɑ nɑ mpʋ Ɩsɔ tɑ́ tili Ilii kɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kiŋ. Amɑ ɑlʋ leelu nɔɣɔlʋ wei ɩ kɑ wɛ Sitɔŋ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ Sɑlɛpǝtɑ tɔ, ɩ kiŋ kɛ ɩ tilɑ-ɩ. 27 Nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilisee wɑɑtʋ tɑɑ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ kɑ wɛ sɔsɔm tɔtɔɣɔ Ɩsɛɣɛlɩ. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ tɑ wɑɑsɩ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ ɩ kʋtɔŋ. Amɑ Silii tʋ Nɑɑmɑŋ tike kɛ pɑ wɑɑsɑɑ.

28 Wɑɑtʋ wei Yutɑ tǝkotile tɑɑ nyǝ́mɑ nɩɩ ɩ tɔm ntɩ tɔ, pǝ hɑŋɑ-wɛɣɛ sɔsɔm. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ hɔmɩ-ɩ nɑ pɑ́ lɩɩnɑ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ, nɑ pɑ kpɑɑnɑ-ɩ hɑtoo pʋɣʋ ŋku kʋ tɔɔ pɑ ɩcɑtɛ wɛɛ tɔ kʋ nyʋɣʋ tɑɑ, timpi pǝ lɑpɑ tokuɣu tɔ, sɩ pɑ tusiɣi-ɩ. 30 Ɩlɛnɑ Yesu fɑɣɑnɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ ɩ nyǝŋkʋ.

Ɩlɔɣɔhilu nɔɣɔlʋ ɩ tɔm

(Mɑlǝkɩ 1:21-28)

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu polɑ Kɑpǝnɑhum, Kɑlilee tɛtʋ tɑɑ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ, nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ-wɛɣɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ cɛpɑ pɑ lɑŋɑ kɛ teu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ sɛɣɛsɑ-wɛɣɛ nɑ toŋ, ɩ tɑ nyɑ́. 33 Pǝ pɑmnɑ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ kɑ wɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ nɑ ɩ́ hii ɩlɔɣɔʋ ɩsɑɣɑʋ nɔɣɔlʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ koo sɔsɔm sɩ: 34 Ee Nɑsɑlɛtɩ Yesu, n cɑɑ-weɣe tɑ́ kiŋ? Tɑ wɑkǝlʋɣʋ kɛ n kɔmɑ? Mɑ nyǝmɑ-ŋ teu, n kɛ́ Ɩsɔ yʋlʋ nɑŋŋtʋ wei ɩ tilɑɑ tɔ.

35 Tǝnɑɣɑ Yesu kɑlǝnɑ-ɩ sɩ: Hei nyɑ́, su nɑ ń se ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩlɔɣɔʋ pɛtɑ-ɩ sɑmɑɑ hɛkʋ tɑɑ nɑ ɩ́ yele-ɩ nɑ ɩ́ se. Amɑ ɩ tɑ lɑpɩ-ɩ pʋlʋ. 36 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ yǝlɑɑ kɛ sɔɣɔntʋ nɑ pɑ́ tɔŋ tǝmɑ sɩ: Hm, tɔm tǝnɛ. Ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɑlɔɣɑɑ nɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ tomɑ, nɑ ɩ́ tɔɣɔnǝɣɩ-wɛ.

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hǝtɛ yɑɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ.

Yesu wɑɑsɑ kʋtɔntʋnɑɑ pɑɣɑlɛ

(Mɑtiyee 8:14-17; Mɑlǝkɩ 1:29-34)

38 Yesu lɩɩnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ polo Simɔŋ tǝyɑɣɑ. Wɑtʋ sʋʋkɑɣɑ Simɔŋ yɔsɔ kɛ sɔsɔm, ɩlɛnɑ pɑ́ wiinɑ Yesu sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ. 39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu luŋɑ ɩ tɔɔ nɑ ɩ́ kɑlǝnɑ wɑtʋ, nɑ tǝ yɑ ɩ tɔɔ. Tǝnɑɣɑ ɑlʋ kʋlɑ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ cɑlǝsɩ-wɛ.

40 Ilim tʋ kpɑkpɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ wɛnɑ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tɔ pɑ́ kɔnɑ-wɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tǝnɑ ɩ niŋ kɛ pɑɑ wei ɩ tɔɔ nɑ pɑ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ. 41 Alɔɣɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ se yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kooki sɩ: N kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ kɛ́. Amɑ ɩ kɑlǝnɑ-wɛ, ɩ tɑ tisi sɩ pɑ́ yɔɣɔtɩ: Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ nyǝmɑ́ sɩ ɩ kɛ́ Mesii.

Yesu lɑkɩ wɑɑsʋ kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ

(Mɑlǝkɩ 1:35-39)

42 Wɑɑtʋ wei tɛʋ femɑ tɔ, Yesu lɩɩwɑ nɑ ɩ́ polo timpi yǝlɑɑ fɛɩ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ sɑmɑɑ pɛɛkɑ-ɩ, hɑlǝnɑ pɑ́ tɑlɑ ɩ cɔlɔ. Pɑ luɣu lɑpɑ sɩ pɑ́ tɔkɩ-ɩ, pɑ́ tɑɑ yele nɑ ɩ́ tɛɛ. 43 Amɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Aɑi, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ mɑ́ heeli ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ kɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tilɑ-m.

44 Tǝnɑɣɑ Yesu tɛɛwɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ wɑɑsʋ kɛ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ pɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ.

5

Yesu kpɑ ɩ kɑncɑɑlɑɣɑ ɩfɑlɑɑ

(Mɑtiyee 4:18-22; Mɑlǝkɩ 1:16-20)

1 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ yǝlɑɑ nyǝkɑɣɑɑ Yesu kɛ́ Ɩsɔ Tɔm nɩɩʋ tɔɔ, nɑ ɩ́ sǝŋɑ Kenesɑlɛtɩ lʋm nɔɣɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nɑwɑ kpɩɩlǝŋ nɑɑlɛ sǝŋɑ kʋteŋ tɔɔ, nɑ tiinɑ kpɑlɑɑ lɩɩ ɩ tɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ puluŋ cɔtʋɣʋ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ ɩ tɑɑ lɛŋkʋ tɑɑ, nɑ kpɩɩlʋɣʋ ŋkʋ kɩɩ kɛ́ Simɔŋ nyǝŋkʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sǝlǝmɑ-ɩ sɩ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ-ɩ-kʋɣʋ kʋteŋ kɛ pǝcɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑ kʋ tɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ tɑɑ.

4 Wɑɑtʋ wei ɩ tɛmɑ-wɛɣɛ sɛɣɛsʋɣʋ tɔ ɩ heelɑ Simɔŋ sɩ: Tuusi nɑ ń polo lumɑŋ tɑɑ nɑ ɩ́ tʋ mǝ puluŋ nɑ ɩ́ puu tiinɑ.

5 Simɔŋ cɔ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, tǝ tɛmɑ wɩɩʋ kɛ yem kɛ́ tɛʋ nɑ kʋ fem, tǝ tɑ puu pʋlʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ n tɔmɑ sɩ mɑ́ tʋ tɔ, mɑɑ tʋ.

6 Pɑ tʋ mpʋ ɩlɛnɑ pɑ́ puu tiinɑ kɛ sɔsɔm pǝ tɩɩ fɛɩ, hɑlɩ pɑ puluŋ cɑɑkɑɣɑ cǝlʋɣʋ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɑtɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ kpɩɩlʋɣʋ lɛŋkʋ tɑɑ tɔɣɔ niŋ sɩ pɑ́ kɔɔ pɑ́ sǝnɑ-wɛ. Pɛlɛ pɑ kɔmɑ ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ tiinɑ nɑ pɑ́ suuli kpɩɩlǝŋ ɩnɩ ɩ nɑɑlɛ, hɑlǝnɑ pǝ ŋmilisiɣi-wɛ. 8 Simɔŋ Piyɛɛ nɑwɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ luŋ Yesu kɛ ɑkulɑ kɛ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, tɑɑ kpǝtǝnɑ-m, mɑ kɛ́ ɩsɑɣɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́.

9 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tiinɑ nnɑ pɑ kpɑ mpʋ tɔ, ɑ tɔɔʋ kɑ lɑpɑ ɩ́ nɑ mpɑ pɑɑ wɛɛ tɔɣɔ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm. 10 Hɑlǝnɑ pǝ lɑ mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ tɑɑpɑlɑɑ Sepetee pǝyɑlɑɑ Sɑɑkɩ nɑ Yohɑɑnɩ. Tǝnɑɣɑ Yesu heelɑ Simɔŋ sɩ: Tɑɑ nyɑ́ pǝnɛntɛ yǝlɑɑ kɛ n kɑ́ puu.

11 Pɑ lǝsɑ kpɩɩlǝŋ kɛ lʋm tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ yele pǝ tǝnɑ tǝpɑɩ nɑ pɑ́ hu ɩ wɑɑlɩ.

Yesu wɑɑsɑ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ

(Mɑtiyee 8:1-4; Mɑlǝkɩ 1:40-45)

12 Yesu kɑ wɛ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, nɑ yʋlʋ wei tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ wɑɑsɑ ɩ tǝnɑ tɔ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ. Ɩ nɑ Yesu ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ tǝkpɛɛ sɩ: Tɑcɑɑ, ye n kɑ tisɑɣɑ n tɑɑ wɑɑsɩ-m?

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kʋsɑ ɩ niŋ nɑ ɩ́ tokǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Teu mɑ tisɑɑ, ɑlɑɑfǝyɑ ɩ́ lɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋtɔŋ tɛmɑ kpɑkpɑɑ. 14 Ɩlɛnɑ Yesu kpɑɑlɩ-ɩ sɩ: Tɑɑ heeli nɔɣɔlʋ. Amɑ tɛɛ kpɑkpɑɑ nɑ kɔtʋlʋ nɑ-ŋ, ɩlɛnɑ ń yiɣisi ɩsɩɩ Moisi kɑ kɛɛsʋɣʋ tɔ, nɑ pǝ́ lɑ yǝlɑɑ kɛ ɑseetɑ.

15 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ɩ hǝtɛ tɔŋnɑ yɑɑʋ nɑ pǝ puki, nɑ sɑmɑɑ kotiɣi ɩ kiŋ kɛ sɔsɔm sɔsɔm sɩ pɑ nɩɩkɩ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ, nɑ ɩ́ wɑɑsǝɣɩ-wɛɣɛ pɑ kʋtɔmǝŋ. 16 Amɑ ɩnɩ ɩ pukɑɣɑ wɑɑtʋ wɑɑtʋ kɛ timpi timpi yǝlɑɑ fɛɩ tɔ, nɑ ɩ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ.

Yesu wɑɑsɑ kʋtɔŋ kʋtʋʋlʋɣʋ tʋ

(Mɑtiyee 9:1-8; Mɑlǝkɩ 2:1-12)

17 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Yesu sɛɣɛsɑɣɑ. Pǝ pɑmnɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Kɑlilee nɑ Yutɑ pɑ ɑcɑlɛɛ tǝnɑ tɑɑ nɑ Yosɑlɛm tɔ pɑɑ wɛ tǝnɑ nɑ pɑ cɑɣɑɑ. Nɑ Tɑcɑɑ tomɑ kɑ wɛ Yesu kiŋ nɑ ɩ lɑkɩ nɑ kʋtɔntʋnɑɑ hikiɣi ɑlɑɑfǝyɑ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ sǝɣǝlɑ kʋtɔŋ kʋtʋʋlʋɣʋ tʋ nɔɣɔlʋ nɑ kpɑtǝlɛ, nɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ sɩ pɑ́ tɑnɑ-ɩ Yesu kiŋ kɛ kutuluɣu tɑɑ nɑ pɑ́ sɩɩ-ɩ ɩ ɩsɛntɑɑ. 19 Amɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tɔɔ pɑ tɑ nɑ timpi tɔɔ pɑɑ sʋsǝnɑ-ɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɑnɑ-ɩ lɔpʋtʋ tɔɔ nɑ pɑ́ wɛsɩ-tɩ, nɑ pɑ́ tisi ɩ́ nɑ ɩ kpɑtǝlɛ kɛ sɑmɑɑ hɛkʋ kɛ Yesu ɩsɛntɑɑ. 20 Wɑɑtʋ wei Yesu nɑ́ pɑ nɑɑni tɔ ɩ tɔmɑ sɩ: Mɑ tɑɑpɑlʋ, nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsɑɑ.

21 Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ pɑ sʋʋ miituɣu sɩ: Aweɣelɛ ɩnɛ ɩnɩ nɑ ɩ́ kpɑkǝɣɩ ɩ tɩ nɑ ɩ́ kɛɛsǝɣǝnɑ Ɩsɔ? Awe pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋ, ye pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ pɑɑsi?

22 Amɑ Yesu nɑ́ cɛkǝnɑ pɑ hʋwɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ hʋʋkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ tɑɑ? 23 Nti tǝ yɔɣɔtʋɣʋ kǝlǝnɑ tǝlɛʋ? Nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsɑɑ, yɑɑ kʋlɩ nɑ ń tɔ? 24 Tɔʋ, mɑɑ hʋlɩ-mɛ sɩ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɑtɛ cǝnɛ.

Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ kʋtɔntʋ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń kpɑɣɑ nyɑ́ kpɑtǝlɛ nɑ ń kpe. 25 Tǝnɑɣɑ ɩ kʋlɑ kpɑkpɑɑ kɛ pɑ tǝnɑ pɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ kpɑtǝlɛ nte tǝ tɔɔ pɑɑ hɩɩsɑ-ɩ tɔ nɑ ɩ́ sɑŋ Ɩsɔ nɑ ɩ́ kpeŋ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ pɑ tǝnɑɣɑ piti kɛ́ sɔsɔm nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ. Hɑlɩ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ sɔɣɔntʋ nɑ pɑ́ cɑŋ pɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Amɑ pʋwɛ, sɑŋɑ kɛ tɑ́ nɑ kɔkɔlɔ tɔm.

Yesu yɑɑkɩ Lefii

(Mɑtiyee 9:9-13; Mɑlǝkɩ 2:13-17)

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu lɩɩwɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ lɑmpuu mʋlʋ nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Lefii tɔ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ ɩ lɑmpuu tǝmʋlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń tǝŋɩ-m.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii kʋlɑɑ nɑ ɩ́ yele pǝ tǝnɑ nɑ ɩ́ hu ɩ wɑɑlɩ.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii lɑpɑ-ɩ mʋʋllɛ kɛ teu kɛ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ nɑ lɑmpuu mʋlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ pɑ́ cɑɣɑ tɔɣɔʋ. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ ɩmiitɑʋ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ mǝ nɑ lɑmpuu mʋlɑɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ ɩ́ kpɛntɑ tǝtɔɣɔlɛ nɑ tǝnyɔɔlɛ?

31 Amɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Pǝ tɑɣɑ ɑlɑɑfǝyɑ nyǝ́mɑ nyɩɩlǝɣǝnɑ fɛtɑɑ, ɑmɑ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ́. 32 Mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ heeliɣi ɑsɑɣɑɑ sɩ pɑ́ lɑɣɑsɩ, pǝ tɑɣɑ kʋpɑmɑ.

Yesu kɛɛsǝɣɩ nɔhɔkʋtʋ tɔm

(Mɑtiyee 9:14-17; Mɑlǝkɩ 2:18-22)

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ tɔmɑ Yesu sɩ: Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ nyǝ́mɑ pɑ hɔkǝɣɩ nɔɔsɩ kɛ tɑm nɑ pɑ sǝlǝmǝɣɩ pǝ wɑɑtʋnɑɑ, nɑ nyɑ́ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ tɔkɩ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ yem.

34 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ nɑ ɑkpɑɣɑlʋ tɑɑpɑlɑɑ hɔkɔ nɔɣɔ nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ wɛɛ? Aɑɩ. 35 Amɑ pɩɩ kɔɔ pǝ kɛɛsɩ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ-ɩ pɑ hɛkʋ, ɩlɛ wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ hɔkɔ nɔɣɔ.

36 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑsɑ-wɛɣɛ ɩtuule kɛ tukuɣu tɔtɔ sɩ: Pɑɑ cǝlǝɣɩ pʋʋɣʋ kʋfɑlʋɣʋ tɔɔ nɑ pɑ́ tɔ kʋpǝnʋɣʋ. Pɑ́ lɑpɑ mpʋ, pɑ wɑkǝlɑ kʋfɑlʋɣʋ. Pǝyele sɑɑliyɑ kɑɑ mʋnɑ kʋpǝnʋɣʋ. 37 Nɔɣɔlʋ kɑɑ suu sʋlʋm kʋfɑm kɛ sʋlʋm huluŋ kʋpǝŋ tɑɑ, tɔfɔ sʋlʋm kʋfɑm yɑsǝɣɩ huluŋ kʋpǝŋ ɩnǝɣɩ nɑ pǝ ti nɑ huluŋ wɑkǝlɩ yem. 38 Amɑ huluŋ kʋfɑŋ tɑɑ kɛ́ pɑ suuki sʋlʋm kʋfɑm. 39 Yʋlʋ wei ɩ tɛmɑ sʋlʋm kʋpǝpɩɩm kɛ nyɔɔʋ tɔ, ɩ luɣu ɩɩ lɑkɩ ɑpilɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kʋpǝpɩɩm kɛ yǝlɑɑ sɑŋ.

6

Yesu kɛlɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tʋ

(Mɑtiyee 12:1-8; Mɑlǝkɩ 2:23-28)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ fɑɣɑnɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee tɑɑlɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kʋlɩ kʋ wule. Tǝnɑɣɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sʋʋ tɔɣɔnɑɣɑ pee nyǝŋkɑ kɛ pɛlʋɣʋ, nɑ pɑ́ nuɣutiɣi pɑ niŋ tɑɑ nɑ pɑ́ sɑlǝɣɩ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ nɑpǝlɩ pɑ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɑkɩ mpi pǝ fɛɩ lɑpʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ?

3 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ye mpʋ ɩ́ tɑ kɑlɑ mpi Tɑfiiti lɑpɑ wɑɑtʋ wei nyɔɣɔsɩ pɩɩ ɩ́ nɑ mpɑ pɑɑ wɛ ɩ cɔlɔ tɔ? 4 Ɩsǝnɑ ɩ sʋʋ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑɑ sɩɩ Ɩsɔ tɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ hɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ tɔ. Pǝyele pǝ fɛɩ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɔɣɔ-wɛɣɛ yem nɑ pǝ tɑ kɛ́ kɔtǝlɑɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu tɔtɔ sɩ: Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑɣɑlɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ sɔsɔ tɔtɔ.

Nkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ

(Mɑtiyee 12:9-14; Mɑlǝkɩ 3:1-6)

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kʋlɩ kʋ wule nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ. Pǝ pɑmnɑ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ wɛ tǝnɑ nɑ ɩ ŋkpɑlɑɣɑ ntɔɣɔŋ nyǝŋkɑ kpɛkɑɑ. 7 Nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ keŋnɑ-ɩ teu, sɩ pɑ nɑɑ sɩ ɩ kɑ́ wɑɑsɩ yʋlʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yɑɑ ɩsǝnɑ. Pɑ lɑkɩ mpʋɣʋlɛ sɩ pɑ́ hiki nti pɑɑ wɑɑnnɑ-ɩ tɔ. 8 Amɑ ɩ cɛkǝnɑ pɑ hʋwɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ŋkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ ɩnɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń sǝŋ hɛkʋ tɑɑ cǝnɛ.

Ɩlɛnɑ ŋkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ ɩnɩ ɩ kʋlɩ nɑ ɩ́ polo ɩ́ sǝŋ tǝnɑ. 9 Nɑ Yesu tɔ-wɛ sɩ: Mɑ pɔɔsǝɣɩ-mɛ sɩ tɑ́ mpɑɑʋ tɑɑ, kʋpɑntʋ kɛ pǝ mʋnɑ pɑ́ lɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yɑɑ ɩsɑɣɑtʋ? Pɑɑ wɑɑsɩ yɑɑ pɑɑ kʋ?

10 Tǝnɑɣɑ Yesu nyǝnɑ pɑ tǝnɑ pɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ ɩ́ tɔ ɑpɑlʋ ɩnɩ sɩ: Tɔʋ, loosi nyɑ́ niŋ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ŋkpɑlǝkpɛkɑɣɑ tʋ ɩnɩ ɩ lɑpɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ niŋ hɛtɩ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-wɛɣɛ sɔsɔm, nɑ pɑ́ mɑɣɑsǝɣɩ ɩsǝnɑ pɑ́ lɑ Yesu tɔ.

Tillɑɑ sɔsɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kpɑʋ

(Mɑtiyee 10:1-4; Mɑlǝkɩ 3:13-19)

12 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ Yesu kpɑ pʋɣʋ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ, nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɛʋ nɑ kʋ fem. 13 Pǝ kɔmɑ pǝ fe ɩlɛnɑ, ɩ́ yɑɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ ɩ́ lǝsɩ pɑ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, nɑ ɩ́ hɑ-wɛɣɛ hǝtɛ sɩ tillɑɑ. 14 Mpɛ ɩnɩ pɑ hǝlɑ ntɔ. Simɔŋ wei ɩ cuɣusɑɑ sɩ Piyɛɛ tɔ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ neu Antǝlɩɩ, nɑ Sɑɑkɩ nɑ Yohɑɑnɩ, nɑ Filipʋ, nɑ Pɑɑtelemii, 15 nɑ Mɑtiyee, nɑ Tomɑɑ, nɑ Alǝfe pǝyɑlʋ Sɑɑkɩ, nɑ Simɔŋ wei pɑ cuɣusɑɑ sɩ Selotɩ tɔ, 16 nɑ Sɑɑkɩ pǝyɑlʋ Yutɑɑsɩ, nɑ Yutɑɑsɩ Ɩsǝkɑleeu wei ɩ lɑpɑ Yesu kɛ kɔlɔmɔtɔ tɔ.

Yesu sɛɣɛsǝɣɩ sɑmɑɑ nɑ ɩ́ wɑɑkɩ kʋtɔntʋnɑɑ

(Mɑtiyee 4:23-25)

17 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tiikɑɣɑnɑ pʋɣʋ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝŋ timpi tɑɑ pʋɣʋ fɛɩ ɩpilisɑʋ nɑ pǝ́ wɑlɑɑ tɔ. Tǝnɑ ɩnǝɣɩ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ Yutɑ tǝnɑ sɑmɑɑ nɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ nɑ Tiii nɑ Sitɔŋ lʋm nɔɣɔ nyǝ́mɑ pɑ tǝnɑ pɑɑ timsɑɑ. 18 Pɑɑ kɔmɑɣɑ sɩ pɑ nɩɩkɩ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ, nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛɣɛ pɑ kʋtɔmǝŋ tɔtɔ. Nɑ ɩ wɑɑsɑ mpɑ pɛlɛ ɑlɔɣɑɑ tʋkɑɣɑ wɑhɑlɑ tɔ tɔtɔ. 19 Sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ tǝnɑ ɩ lʋkɑɣɑ kɛ́ sɩ ɩ́ tokiɣinɑ-ɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tomɑ nɑɑlɩ ɑ kɑ wɛ ɩ kiŋ nɑ pɑ́ nɩɩkɩ ɑ tɑŋ, nɑ ɑ wɑɑsǝɣɩ pɑ tǝnɑɣɑ pɑ kʋtɔmǝŋ.

Kʋpɑntʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ

(Mɑtiyee 5:1-12)

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kʋsɑ ɩsɛ nɑ ɩ́ nyǝnɩ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ:

Mpɑ mɛ ɩ́ kɛ́ kʋnyɔntʋnɑɑ tɔ,

ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Mǝ tǝnnɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ.

21 Mɛ mpɑ nyɔɣɔsɩ wɛnɑ kɑɣɑnɑ tɔ,

ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Mɩɩ tɛnɑ nɑ ɩ́ hɑɣɑ teu.

Mɛ mpɑ ɩ́ wiiki kɑɣɑnɑ tɔ,

ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́.

Ɩ́ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ woŋ teu.

22 Pɑɑ yǝlɑɑ tɑɑ huunɑ-mɛ, yɑɑ pɑ tɔɣɔnɑ-mɛ, yɑɑ pɑ tʋʋ-mɛ, yɑɑ pɑ kʋ mǝ nyɔɔŋ kɛ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ tɔɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. 23 Wɑɑtʋ ɩnɩ mǝ lɑŋɑ ɩ́ hɛɛ sɔsɔm nɑ ɩ́ pɑɑ teu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mǝ kɑsǝyɑɣɑ kɑ́ tɔɔ sɔsɔm kɛ ɩsɔtɑɑ kɛ́. Mpʋ ɩnɩ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ cɑɑnɑɑ kɑ lɑpɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ.

24 Toŋtʋnɑɑ mɛ mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́,

ɩ́ tɛmɑ mǝ leleŋ tɔɣɔʋ tɔ se.

25 Hɑɣɑlɑɑ mɛ mǝ tɔm nɑ́ wɛ wɑɩyo kɛ́ mpʋ ɩnǝɣɩ.

Ɩ́ kɑ́ nɑ́ nyɔɣɔsɩ kɛ teu tɔ se.

Mpɑ mɛ mǝ woŋiɣi kɑɣɑnɑ tɔ,

mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́.

Ɩ́ tɛŋ ɩ́ cɑɣɑ lǝyɑɣɑ nɑ ɩsǝlʋm pǝ tɑɑ kɛ́.

26 Yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ kɔmɑ nɑ pɑ́ sɑŋ-mɛ, mǝ tɔm kɑ́ lɑ wɑɩyo kɛ́. Mpʋ ɩnɩ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mpɛ pɑ cɑɑnɑɑ kɑ lɑpɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ.

Sɔɔlɩ nyɑ́ kolontu

(Mɑtiyee 5:38-48; 7:12)

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Mɑ heeliɣi mpɑ mɛ ɩ́ nɩɩkɩ mɑ tɔm tɔ sɩ: Ɩ́ sɔɔlɩ mǝ kolontunɑɑ, nɑ ɩ́ lɑ́ mpɑ pɑɑ cɑɑ-mɛ tɔɣɔ kʋpɑntʋ. 28 Ɩ́ kooli kʋpɑntʋ kɛ mpɑ pɑ kooliɣi-mɛɣɛ mpusi tɔ. Ɩ́ sǝlǝmǝnɑ mǝ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ kɛ Ɩsɔ. 29 Wei ɩ́ mɑpɑ nyɑ́ lǝkpɑɣɑsɑɣɑ, kɛɛsɩ-ɩ lɛŋkɑ. Nɔɣɔlʋ ɩ́ lɛɛkɑ nyɑ́ kpɑɩ, cɛlɛ-ɩ nyɑ́ cɑpɑ tɔtɔ. 30 Wei ɩ́ sǝlǝmɑ-ŋ, tɑɑ pɛmɩ-ɩ, wei ɩ́ lɛɛkɑ nyɑ́ kʋwɛnɑm, tɑɑ pɔɔsɩ-ɩ pǝ tɔm. 31 Mpi mǝ cɑɑ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ lɑ-mɛ tɔ, mɩɩ lɑ pɛlɛɣɛ-wɩ tɔtɔ.

32 Ye mpɑ pɑ sɔɔlǝɣɩ-mɛ tɔ pɑ tike kɛ́ mǝ sɔɔlǝɣɩ, ɩlɛ pepeɣe ɩ́ tɛɛwɑ tɔtɔ? Asɑɣɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ sɔɔlǝɣɩ mpɑ pɑ sɔɔlɑ-wɛ tɔ pɑ tike tɔtɔɣɔ. 33 Ye mpɑ pɑ lɑkɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ tɔ pɑ tike kɛ ɩ́ kɑ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ, ɩlɛ pepeɣelɛ ɩ́ tɛɛwɑ? Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑsɑɣɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ lɑkɩ tɔtɔ mɛɛ. 34 Ye mpɑ ɩ́ tɛɛlǝɣɩ sɩ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fɛlɩ-mɛ tɔɣɔ ɩ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ kǝntǝɣɩ, ɩlɛ pepeɣelɛ mǝ tɛɛwɑ? Asɑɣɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ tɛɛlǝɣɩ sɩ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fɛlɩ pɛlɛ tɔɣɔ pɑ kǝntǝɣɩ pɑ tǝmɑ mɛɛ. 35 Aɑɩ, ɩ́ sɔɔlǝɣɩ mǝ kolontunɑɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ-wɛɣɛ kʋpɑntʋ. Ɩ́ kǝntǝɣɩ, ɩ́ tɑɑ tɛlǝsɩ fɛlʋɣʋ tɔm kɛ lɔlɔ. Pɩɩ yele nɑ mǝ kɑsǝyɑɣɑ tɔɔ sɔsɔm, nɑ ɩ́ kɑ́ pǝsɩ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ pǝyɑlɑɑ. Pɑɑ fɔɔfɛɩnɑɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ, ɩ́lɛ́ ɩ lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ́. 36 Ɩ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ kʋpɑntʋ kɛ teu ɩsɩɩ mǝ Cɑɑ lɑkɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ tɔ.

Tǝmɑ footuɣu fɛɩ teu

(Mɑtiyee 7:1-5)

37 Ɩ́ tɑɑ footi lɛlɑɑ, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ Ɩsɔ footi-mɛ. Ɩ́ tɑɑ tʋ lɛlɑɑ kɛ tɑsǝkǝlɛ, pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ Ɩsɔ tʋ-mɛɣɛ tɑsǝkǝlɛ. Ɩ́ hʋ́lɩ́ tǝmɑɣɑ suulu kɛ timpi ɩ́ pǝntǝɣǝnɑ tǝmɑ tɔ, nɑ Ɩsɔ kɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ suulu. 38 Ɩ́ hɑɑkɩ nɑ Ɩsɔ kɑ́ hɑɑkɩ-mɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ kɑ́ mɑɣɑsɩ kɛ́ nɑ pǝ́ su nɑ pǝ́ wɑtɩ nɑ ɩ́ ciɣiti nɑ ɩ́ nyǝkɩ nɑ ɩ́ pǝlɩ-mɛ. Mɑɣɑsǝlɑɣɑ ŋkɑ mǝ mɑɣɑsǝɣǝnɑ lɛlɑɑ tɔ, ŋkɛɣɛ Ɩsɔ nɑ́ kɔŋ nɑ ɩ́ mɑɣɑsǝnɑ-mɛ tɔtɔ.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ lɛntɩ sɩ: Ntɔŋ ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ yʋlʋm kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ hɔ ɩ lɛlʋ, tɔfɔ pɑ nɑɑlɛ pɑɑ hoti pʋ́ʋ́ɣʋ́ tɑɑ kɛ́. 40 Tǝmlɛ kpɛlɛmǝlʋ tɑ kǝlɩ ɩ hʋllʋ. Amɑ kpɛlɛmǝlʋ ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ nyɩ tǝkpǝsǝkpǝsɩ, ɩ́ nɑ ɩ hʋllʋ pɑ pǝsɑ kʋlʋm kɛ́.

41 Ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ń nɑɑkɩ nyɩɩliim wei ɩ wɛ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩsǝpǝle tɑɑ tɔ, nɑ ń kɑɑ nɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ wɛ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ nyǝntɛ tɑɑ tɔ? 42 Ɩsǝnɑɣɑlɛ nyɑ́ pǝsǝɣɩ nɑ ń tɔ sɩ: Apɑŋ nyɑ́ sǝŋ tǝkpi nɑ mɑ́ lǝsɩ nyɑ́ ɩsǝlɛ tɑɑ nyɩɩliim, nɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ wɛ nyɑ́ nyǝntɛ tɑɑ? Cɛsǝlʋ nyɑ́, lǝsɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ wɛ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ ɩsǝpǝle tɑɑ tɔ, ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ń nɑ́ teu tǝcɛɩcɛɩ nɑ ń lǝsɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩsǝlɛ tɑɑ nyɩɩliim ɩnɩ.

Pɑ nyǝŋ tʋɣʋ nɑ kʋ pile kɛ́

(Mɑtiyee 7:16-20; 12:33-35)

43 Tʋɣʋ kʋpɑŋkʋ ɩɩ lʋlǝɣɩ kpɑɩ pile se, pǝ́cɔ́ kpɑɩ tʋɣʋ nɑɑ lʋlǝɣɩ pile kʋpɑntɛ tɔtɔ. 44 Pɑ nyǝŋnɑ pɑɑ tʋɣʋ ŋku nɑ kʋ pile cɔlɔɣɔ. Yʋlʋ kɑɑ kooli tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ fiki tɔ kʋ pee kɛ sɔsɔʋ tɔɔ se, pǝ́cɔ́ pɑɑ kooliɣi tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ kʋ pee kɛ kɔlɔŋ tɔɔ tɔtɔ. 45 Yʋlʋpɑŋ kʋpɑntʋ lɩɩkǝnɑ tuu ɩ lotu tɑɑ kʋpɑntʋ kiŋ kɛ́. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑʋ ɩnɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ lɩɩnɑ tuu ɩ lotu tɑɑ ɩsɑɣɑtʋ kiŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩsǝnɑ yʋlʋ lotu tɑɑ tɔɔwɑ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɔɣɔtɑɣɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́.

Lɑɣɑtʋ nɑ kʋmɛlɛŋ pɑ kutuluŋ ŋmɑʋ

(Mɑtiyee 7:24-27)

46 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Ɩ́ yɑɑ-m Tɑcɑɑ Tɑcɑɑ suwe nɑ ɩɩ tǝŋǝɣɩ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ? 47 Mɑɑ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ yʋlʋ ɩ́ kɔmɑ mɑ kiŋ nɑ ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm nɑ ɩ́ tǝŋ-tɩ pʋntʋ wɛ ɩsǝnɑ tɔ. 48 Ɩ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ cɑɑkʋɣʋ kutuluɣu ŋmɑʋ nɑ ɩ́ huli nɑ ɩ́ tɑlɑ ɑtɛ kʋkpɑmʋɣʋ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ sɩɩ kite tɔɣɔ. Pɔɣɔ kɔmɑ nɑ kɑ́ su ɩlɛnɑ lʋm wɑtɩ, hɑlǝnɑ pǝ holɑ mɑ-kʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ pǝ tɑ ciɣiti-kʋɣʋ kʋ ŋmɑtʋ teu tɔɔ. 49 Amɑ wei ɩ nɩɩkɩ mɑ tɔm nɑ ɩɩ tǝŋǝɣɩ-tɩ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wei ɩ ŋmɑ kutuluɣu kɛ ɑtɛɣɛ yem tɔ, kite kʋpɑntɛ fɛɩ. Lʋm holɑ mɑpɑ-kʋ, ɩlɛnɑ kʋ ti kpɑkpɑɑ nɑ kʋ lɑ ɑsɑɑlɑ sɔsɔ kɛ yem.

7

Yesu wɑɑsɑ Lom yoolu yom

(Mɑtiyee 8:5-13)

1 Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ tɛ yǝlɑɑ kɛ fɑɑci lɑpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ Kɑpǝnɑhum. 2 Lom yoolu sɔsɔ nɔɣɔlʋ kɑ wɛnɑ yom nɑ ɩ luɣu sʋʋ-ɩ sɔsɔm. Yom ɩnǝɣɩ pǝ wɩɩkɑɣɑ nɑ ɩ́ cɑɑkɩ sǝm. 3 Ɩ nɩɩ Yesu tɑŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tili Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ sɩ pɑ́ wiinɑ-ɩ nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ wɑɑsɩ ɩ yom ɩnɩ. 4 Pɛlɛ pɑ tɑlɑ Yesu kiŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ wiinɑ-ɩ tǝkpɛɛ sɩ: Apɑlʋ ɩnɩ ɩ nǝɣǝsǝnɑ ń wɑɑsɩ-ɩ. 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ sɔɔlɑ tɑ piitim kɛ sɔsɔm, hɑlɩ ɩ ŋmɑ-tʋɣʋ tǝkotile.

6 Tǝnɑɣɑ Yesu tǝŋɑ-wɛ. Ɩ kɔmɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ tǝyɑɣɑ, ɩlɛ yoolu ɩnɩ ɩ tilɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ ntɛ́ sɩ: Tɑcɑɑ, tɑɑ kʋ nyɑ́ tǝɣɩ yem, mɑ tɑ tɑlɑ sɩ ń sʋʋ mɑ tǝyɑɣɑ. 7 Hɑlɩ mpʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ hʋʋwɑ sɩ mɑ tɑ tɑlɑ mɑ́ kɔɔ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ nyɑ́ kiŋ. Pǝ tɔɔ ɩlɛ, yɔɣɔtɩ kʋyɔɣɔtʋ kɛ tɔm kʋlʋm nɑ mɑ yom hiki ɑlɑɑfǝyɑ. 8 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ ɩsǝntɔ mɑ see mɑ sɔsɑɑ kɛ́. Pǝ́cɔ́ mɑ wɛnɑ mɑ sǝkpemɑ nɑ pɛlɛ pɑ lɑkɩ mɑ luɣu nyǝntʋ. Nɑ mɑ́ heelɑ pɑ tɑɑ wei sɩ ɩ́ polo cǝnɛ, ɩ puki kɛ́. Nɑ mɑ́ heelɑ wei sɩ ɩ́ kɔɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɔɔ tɔtɔ. Pǝ́cɔ́ ye mɑ heelɑ mɑ yom sɩ ɩ́ lɑ pǝnɛ, ɩ lɑkɩ kɛ́.

9 Yesu nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɑ yoolu sɔsɔ ɩnɩ, nɑ ɩ́ pǝsǝnɑ sɑmɑɑ wei ɩ tǝŋɑɣɑ-ɩ tɔ ɩ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, pɑɑ Ɩsɛɣɛlɩ tɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ tɑ nɑtɑ yʋlʋ nɑ ɩ́ tɛmɑ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩsǝntɔ.

10 Yoolu ɩnɩ ɩ tillɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ tǝyɑɣɑ, ɩlɛ pɑ mɑɣɑnɑ yom ɩnǝɣǝlɛ nɑ ɩ ɑlɑɑfǝyɑ tǝmɑmmɑm.

Yesu feesɑ ɑlʋ leelu pǝyɑlʋ

11 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu polɑ ɩcɑtɛ nte pɑ yɑɑ sɩ Nɑyiŋ tɔ tǝ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ sɑmɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ ɩ wɑɑlɩ. 12 Yesu kɔmɑ ɩsɩɩ ɩ sʋʋkɩ ɩcɑtɛ, ɩlɛ ɑlʋ leelu nɔɣɔlʋ ɩ pǝyɑɣɑ sǝpɑɣɑlɛ nɑ pɑ́ pukinɑ-kɛɣɛ pim, nɑ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ sɑmɑɑ tǝŋ leelu ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ. Nkɛ ɩnɩ kɑ tike kɛ leelu ɩnɩ ɩ kɑ lʋlɑɑ. 13 Tɑcɑɑ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ tɔm lɑpɩ-ɩ pǝtɔɔtǝlɛ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑɑ wii.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu polɑɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ sǝtʋ kpɑtǝlɛ, ɩlɛnɑ sǝɣǝllɑɑ nɑ́ɑ́ sǝŋ, nɑ Yesu tɔ sɩ: Ɩfepu nyɑ́ mɑ cɑɑ sɩ ń kʋlɩ.

15 Tǝnɑɣɑ sǝtʋ ɩnɩ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ yɔɣɔtɑɣɑ, nɑ Yesu cɛlɛ-ɩ ɩ too. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔɣɔntʋ kpɑ pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɔsɔ lɩɩ tɑ hɛkʋ tɑɑ. Nɑ pɑ́ tɑsɑ tɔtɔ sɩ: Pʋwɛ, Ɩsɔ kɔmɑ sɩ ɩ teŋ ɩ yǝlɑɑ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ mpi Yesu lɑpɑ mpʋ tɔ pǝ tɔm yɑ Yutɑ tɛtʋ tǝnɑ, nɑ pǝ cɔlɔ tɛtʋnɑɑ tǝnɑ tɑɑ.

Lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ tilɑ Yesu kiŋ sɩ ɩ nɑɑ

(Mɑtiyee 11:2-19)

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ heelɑ-ɩ tɔm ntɩ tǝ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ pɑ tɑɑ nɑɑlɛ, 19 nɑ ɩ́ tili-wɛɣɛ Yesu kiŋ sɩ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ ɩnǝɣǝlɛ wei ɩ tɔm pɑɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ kɔɔ tɔ, yɑɑ nɔɣɔlʋ wɛɛ ɩ kɔŋ, tǝ tɑŋ ɩlɛ? 20 Pɛlɛ pɑ tɑlɑ Yesu cɔlɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩsɔ Lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ kʋsǝnɑ-tʋ sɩ tǝ pɔɔsɩ-ŋ sɩ: Nyɑɣɑlɛ wei ɩ tɔm pɑɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ kɔɔ tɔ, yɑɑ nɔɣɔlʋ wɛɛ ɩ kɔŋ, tǝ tɑŋ ɩlɛ?

21 Pǝ pɑmnɑ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ Yesu wɑɑsɑɣɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ pɑ kʋtɔmǝŋ, nɑ ɩ́ lɑkɩ nɑ ɑcɑmɑɑ hikiɣi ɑlɑɑfǝyɑ, nɑ ɩ́ looki ɑlɔɣɑɑ, nɑ ɩ́ kuliɣi yʋlʋmɑɑ pɑɣɑlɛ ɩsɛ. 22 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo nɑ ɩ́ heeli Yohɑɑnɩ kɛ mpi ɩ́ nɑwɑ nɑ nti ɩ́ nɩɩwɑ tɔ sɩ: Yʋlʋmɑɑ nɑɑkɩ, kɑɑkɑlɑsɩ tɔŋ, tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ nɑɑkɩ nyʋɣʋ, nɑ ntɑmɑɑ nɑ́ nɩɩkɩ, nɑ sǝtɑɑ nɑ́ feŋ. Pǝ́cɔ́ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ́ tɔŋɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ nɩɩʋ. 23 Wei ɩ nɑɑni kɑɑ lɩɩ mɑ tɔɔ tɔ, pʋntʋ nɩɩ leleŋ kɛ́.

24 Yohɑɑnɩ tillɑɑ mpɛ pɛlɛ pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ kpe, ɩlɛnɑ Yesu sʋʋ sɑmɑɑ kɛ Yohɑɑnɩ ɩnɩ ɩ tɔm kɛ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Pepeɣe ɩ́ kɑ polɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ nɑʋ ye? Heelim mɑkɩ nɑ pǝ́ ciɣitiɣi sǝsǝncɑŋɑ ŋkɑ tɔ? 25 Ɩlɛ pepe nɑʋ kɛ ɩ polɑɑ? Yɑɑ yʋlʋ wei ɩ suu kɑcɔkɑ wontu tɔ? Tɔʋ, mpɑ pɛlɛ pɑ suuki kɑcɔkɑ wontu nɑ pɑ́ wɛ leleŋ tɑɑ tɔ, ɑwulɑɑ tɛɛsɩ tɑɑ kɛ́ pɛlɛ pɑ wɛɛ. 26 Ɩlɛ pepe mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ kɑ tɩɩ polɑ nɑʋ? Yɑɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ? Tɑmpɑm, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́, hɑlɩ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ tɩɩ kǝlɑ mpʋ. 27 Ɩ tɔm kɛ pɑ tɩɩ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Nyǝnɩ mɑ tillu ntɔ,

mɑ tɛlǝsǝɣɩ nyɑ́ nɔɣɔ tɔɔ sɩ

ɩ́ tɑɣɑnɩ nyɑ́ mpɑɑʋ nɑ ń kɔŋ.

28 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, tuu tɔ pɑ tɑ lʋlǝtɑ nɔɣɔlʋ nɑ pʋntʋ tɛɛ Yohɑɑnɩ fɑ. Ɩlɛ pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ye mpɑ pɑ tisɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔɣɔ pɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ, pɑ tɑɑ sǝkpelu mɑɣɑmɑɣɑ tɛɛ-ɩ.

29 Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩ tɔm ntɩ tɔ pɑ hɑ Ɩsɔ kɛ́ tɑmpɑnɑ, hɑlɩ pǝ kpɛŋnɑ lɑmpuu mʋlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ tɛmɑ tisuɣu sɩ Yohɑɑnɩ ɩ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm. 30 Amɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ́ kisɑ tǝmlɛ nte Ɩsɔ kɑ hʋʋwɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ-wɛ tɔ, pɑ tɑ tisi sɩ Yohɑɑnɩ ɩ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm.

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑɑ sɩ: Pepeɣelɛ mɑ́ kɛɛsǝnɑ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ pɑnɛ? Ɩsɩɩ pepe cɑʋ kɛlɛ pɑ nǝɣǝsǝnɑɑ tɔ? 32 Pɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ piyɑ cɑkʋɣʋ kɑtɑɣɑ tɑɑ nɑ sɩ tɔŋ tǝmɑ sɩ: Anɩ tǝ hʋlɑ hǝsɩ ɩ́ tɑ pɑɑ. Pǝ́cɔ́ tǝ wii lǝyɑɣɑ wulɑ, ɩ́ tɑ́ wii. 33 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ kɔmɑ tɔ, ɩɩ tɔkɩ tɔɣɔnɑɣɑ, pǝ́cɔ́ ɩɩ nyɔɔkɩ sʋlʋm. Ɩlɛnɑ mɩɩ tɔŋ sɩ ɩlɔɣɔhilu kɛ-ɩ kɛ́. 34 Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ mǝlɑɑ nɑ mɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ tɔkɩ nɑ mɑ́ nyɔɔkɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnǝɣɩ mɑɣɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ sɩ mɑ kɛ́ hilitu nɑ sʋlʋnyɔɔlʋ. Aɑɩyee sɩ lɑmpuu mʋlɑɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ ceu kɛ́. 35 Amɑ Ɩsɔ lǝmɑɣɑsɛɛ tewɑɣɑ, hɑlɩ pǝ nɑɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ-yɛ tɔ pɑ kiŋ.

Yesu sʋʋ Simɔŋ tǝyɑɣɑ tɑɑ

36 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Fɑlisɑ nɔɣɔlʋ ɩ yɑɑ Yesu kɛ́ tɔɣɔʋ. Ɩlɛnɑ Yesu sʋʋ ɩ tɛ nɑ ɩ́ cɑɣɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ tɔɣɔʋ. 37 Apɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ nɩɩwɑ sɩ Yesu cɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ Fɑlisɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kɔnɑ tulɑɑlʋ kʋpɑŋ nɔɣɔlʋ nɑ ɑkpɑlǝpiyɑ. 38 Nɑ ɩ́ luŋ Yesu nɔɔhɛɛ tɛɛ nɑ ɩ wɑɑlɩ tɔɔ nɑ ɩ́ wiiki. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑɑnɑ Yesu nɔɔhɛɛ kɛ ɩsǝlʋm, ɩlɛnɑ ɩ́ hɩɩsɩ-yɛ nɑ ɩ́ nyɔɔsɩ, nɑ ɩ́ wɑɣɑlɩ-yɛ nɑ ɩ́ sɑɣɑlɩ-yɛɣɛ tulɑɑlʋ. 39 Fɑlisɑ wei ɩnɩ ɩ yɑɑ-ɩ tɔɣɔʋ kɛ mpʋ tɔ ɩ nɑ mpʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mɔlɩ ɩ tɑɑ sɩ: Ye ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ kɑ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɩ kɑ nyǝmɑ́ ɑlʋ wei ɩnɩ ɩ tokiɣinɑ-ɩ ɩsǝntɔ tɔ ɩ cɑkǝlɛ nɑ ɩ yɑɑsi wɛ ɩsǝnɑ tɔ. Ɩ kɑ nyǝmɑ-ɩ sɩ ɩ fɛɩ teu. 40 Mpʋɣʋlɛ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Simɔŋ mɑɑ heeli-ŋ tɔm nɑtǝlɩ. Tǝnɑɣɑlɛ Simɔŋ cɔwɑ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɩ.

41 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Liɣitee kǝntʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ kǝmɑ nyǝ́mɑ kɛ nɑɑlɛ, lɛlʋ fɛlǝɣɩ-ɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑsǝlɛ nɩɩnʋwɑ (500), nɑ lɛlʋ kɛ nyǝɣǝtʋ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. 42 Pɑ tɑ hiki sɩ pɑ́ fɛlɩ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɛ pɑ nɑɑlɛ ɩnɩ. Tɔʋ, pɑ tɑɑ ɑwe lɑŋlɛ kɑ́ kǝlǝnɑ-ɩ hɛɛnɑʋ?

43 Tǝnɑɣɑ Simɔŋ cɔwɑ sɩ: Mɑ hʋʋ sɩ, wei ɩ nyǝntɛ kǝlɑ tɔɔʋ tɔ. Yesu sɩ: Amɑ n hʋʋ teu.

44 Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsǝnɑ ɑlʋ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔ Simɔŋ sɩ: Simɔŋ n nɑ́ ɑlʋ ɩnɛ? Mɑ sʋʋ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔ, n tɑ hɑ-m lʋm sɩ mɑ́ kɔ mɑ nɔɔhɛɛ. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɑɑnɑ-yɛɣɛ ɩsǝlʋm, nɑ ɩ́ hɩɩsɩ-yɛ nɑ ɩ nyɔɔsɩ. 45 Mɑ tɑlɑ nyɑ́ tɛ tɔ, n tɑ wɑɣɑlɩ-m. Amɑ tuu ɩsɩɩ mɑ sʋʋʋ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ tɑ hɛɛsɩ mɑ nɔɔhɛɛ wɑɣɑlʋɣʋ. 46 N tɑ pǝlɩ mɑ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nim. Amɑ tulɑɑlʋ kʋpɑmpɑŋ kɛ ɩ́lɛ́ ɩ pǝlɑ, hɑlɩ mɑ nɔɔhɛɛ tɔɔ. 47 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-ŋ sɩ, ɩ sɔɔlʋɣʋ ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɔm tɔ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛ́ sɩ pɑɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ nɑ tǝ tɔɔʋ kɛ mpʋ tɔ pɑ hɩɩsɑ-tɩ. Pǝ tɔɔ ɩnǝɣɩ wei ɩ wɛnɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pǝcɔ nɑ pɑ́ hɩɩsɑ-tɩ tɔ, pʋntʋ sɔɔlǝɣɩ mɑɣɑnɑ kɛ́.

48 Tǝnɑɣɑ ɩ heelɑ ɑlʋ ɩnɩ sɩ: Nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsɑɑ.

49 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ nɑ mpɑ pɑ cɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔ pɛlɛ pɑ sʋʋ pɑ tɑɑ kɛ́ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Aweɣelɛ ɩnɛ ɩnɩ nɑ hɑlɩ ɩnɩ ɩ tɑkɑ ɩ hɩɩsǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ? 50 Amɑ Yesu nɑ́ heelɑ ɑlʋ ɩnɩ sɩ: N tɛmɑ nyɑ́ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔɣɔ ɩ yɑpɑ nyɑ́ nyʋɣʋ. Tɛɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

8

Alɑɑ mpɑ pɑ sǝŋɑɣɑnɑ Yesu tɔ

1 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu sʋʋ cɔɔʋ kɛ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ nɑ sǝkpenɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ wɑɑsʋ, nɑ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. Nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, 2 nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ ɑlɔɣɑɑ ɩ loowɑ, nɑ ɩ wɑɑsɑ mpɑ pɛlɛɣɛ pɑ kʋtɔmǝŋ tɔ. Ɩsɩɩ Mɑlɩ wei pɑ yɑɑkɑɣɑ Mɑkǝtɑlɑ tʋ nɑ pɑɑ loo-ɩ ɑlɔɣɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔ, 3 nɑ Helɔtɩ pǝyɑlʋ Cusɑ ɑlʋ Sɑɑnɩ, nɑ Susɑɑnɩ, nɑ lɛlɑɑ kɛ pɑɣɑlɛ mpɑ pɑ sǝŋɑɣɑnɑ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ pɑ wɛnɑʋ tɔ.

Mǝtutuunɑ tɔm

(Mɑtiyee 13:1-9; Mɑlǝkɩ 4:1-9)

4 Yǝlɑɑ sɑmɑɑ lɩɩkɑɣɑnɑ ɑcɑlɛɛ ɑcɑlɛɛ nɑ pɑ́ kɔŋ ɩ kiŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɛ-wɛɣɛ ɩsɔ sɩ:

5 Tuulu polǝnɑ tuutu. Ɩ tuukɑɣɑ ɩ mǝtutuunɑ, ɩlɛnɑ lɛnnɑ hoti mpɑɑʋ nɔɣɔ nɔɣɔ. Nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ-yɛɣɛ nɔɔhɛɛ, nɑ sumɑsɩ tii nɑ sɩ tɔɔsɩ-yɛ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɛnnɑ hotɑ kʋwɑʋ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɑ nyɔ nɑ ɑ tɑɣɑnɩ wʋlʋɣʋ kɛ nikɑɣɑ fɛɩ tɔ pǝ tɔɔ. 7 Lɛnnɑ nɑ́ɑ́ hoti sɔwɑ tɑɑ nɑ ɑ nɑ sɔwɑ pɑ́ kpɛntɩ nyɔʋ, ɩlɛnɑ sɔwɑ nɑ́ɑ́ kʋ-yɛ. 8 Lɛnnɑ nɑ́ɑ́ hoti tɛtʋ mʋsʋŋ nyǝntʋ tɑɑ, nɑ ɑ nyɔ nɑ ɑ lʋlɩ teu pǝ tɩɩ fɛɩ. Ɩ tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ cuɣusinɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Ye wei ɩ kɛ́ tɔm nɩɩlʋ pʋntʋ ɩ́ nɩɩ.

Mpi pǝ tɔɔ Yesu sɛɣɛsǝnɑ ɑtuwɑ tɔ

(Mɑtiyee 13:10-17; Mɑlǝkɩ 4:10-12)

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ pɔɔsɑ-ɩ ɩsɔ sɛɛʋ mpɩ pǝ hʋwɛɛ. 10 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ sɩ: Pǝ hɑ-mɛɣɛ sɩ ɩ́ nyɩ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɔm kʋŋmɛsǝtʋ. Amɑ pǝ kɑɑsɑ lɛlɑɑ tɔ, ɩsɔnɑɑ kɛ pɑɑ sɛɛ-wɛ sɩ:

Pɑɑ pɑ nyǝnǝɣɩ ɩsǝntɔ, pɑ́ tɑɑ nɑ́.

Pɑɑ pɑ nɩɩkɩ, pɑ́ tɑɑ cɛkǝnɑ pǝ hʋwɛɛ.

Yesu kilisiɣi mǝtutuunɑ tɔm hʋwɛɛ

(Mɑtiyee 13:18-23; Mɑlǝkɩ 4:13-20)

11 Mɑɑ kilisi-mɛɣɛ ɩsɔ sɛɛʋ mpɩ pǝ hʋwɛɛ. Ɩsɔ Tɔm ntɛ́ mǝtutuunɑ ɑnɩ. 12 Wenɑ wenɑ ɑ hotɑ mpɑɑʋ nɔɣɔ nɔɣɔ tɔ, ɑlɛ ɑ wɛnnɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ nɩɩkɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ Ɩlɔɣɔʋ tǝŋ nɑ ɩ́ lǝsɩ-tǝɣɩ kpɑkpɑɑ kɛ pɑ lotu tɑɑ, sɩ pɑ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ mʋ-tɩ nɑ Ɩsɔ yɑ pɑ nyɔɔŋ. 13 Nnɑ ɑlɛ ɑ hotɑ kʋwɑʋ tɔɔ tɔ, ɑlɛ ɑ wɛnnɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ nɩɩkɩ-tɩ nɑ pɑ́ mʋ-tɩ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ, ɩlɛ tǝ tɑ cɑɣɑ pɑ tɑɑ. Pɑ mʋɣɩ kɛ́ nɑ pǝ́ lɑ wɛɛ nɑɑlɛ, mɑɣɑsʋɣʋ kɔŋ kʋ kɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɩɩ Ɩsɔ sɛɛʋ kɛ kpɑkpɑɑ. 14 Wenɑ ɑ hotɑ sɔwɑ tɑɑ tɔ, ɑlɛ ɑ wɛnnɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ tɛŋ tǝ nɩɩʋ, ɩlɛnɑ ɑtɛ cǝnɛ nǝɣǝsɛɛ nɑ pǝ wɛnɑʋ nɑ pǝ kʋnyɩɩlǝŋ pǝ tɔm kɔɔ nɑ pǝ́ kʋ-tǝɣɩ pɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ kpisi pee kʋpɑnɑ lʋlʋɣʋ tɔ. 15 Wenɑ ɑlɛ ɑ hotɑ tɛtʋ mʋsʋŋ nyǝntʋ tɑɑ tɔ, ɑlɛ ɑ wɛnnɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ nɩɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ pɑ́ mʋ-tɩ nɑ lotu kʋlʋmtʋ nɑ hʋwɛɛ nnɑ ɑ tewɑ tɔ, nɑ pɑ́ tɔkɑ-tɩ tǝkpɑŋkpɑŋkpɑ, nɑ pɑ́ lʋlǝɣɩ pee kʋpɑnɑ kɛ teu tɔ.

Fǝtǝlɑ mʋsʋɣʋ

(Mɑlǝkɩ 4:21-25)

16 Awe mʋsǝɣɩ fǝtǝlɑ nɑ ɩ́ pɑmɩ-ɩ pʋlʋpʋ tɛɛ, yɑɑ ɩ́ sʋsɩ-ɩ kɑto tɛɛ ye? Tesikɑ tɔɔ kɛ́ pɑɑ pusi-ɩ sɩ pǝ́ nɑ́ mpɑ pɑ sʋʋkɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔ. 17 Kʋŋmɛlǝm nɑpǝlɩ pǝ fɛɩ sɩ pǝ kɑɑ kuli pǝ tɔɔ. Pǝ́cɔ́ mukɑɣɑ tɛɛ pʋlʋpʋ fɛɩ mpi pɑ kɑɑ lǝsɩ nɑ pɑɑ ɑwe nɑ tɔ.

18 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ ɩsǝnɑ ɩ́ nɩɩkɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, wei ɩ wɛnɑ tɔɣɔ pɑɑ hɑ, nɑ pɑ́ lɛɛkɩ wei ɩ fɛɩnɑ tɔɣɔ pǝciimɑɣɑ wei ɩ hʋʋ sɩ ɩ tɩ tɔ.

Yesu too nɑ ɩ newɑɑ

(Mɑtiyee 12:46-50; Mɑlǝkɩ 3:31-35)

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu too nɑ ɩ newɑɑ pɑ kɔmɑ ɩ kiŋ. Amɑ sɑmɑɑ tɔɔ pɑ tɑ pǝsɩ pɑ́ tɑlɑ ɩ kiŋ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɣɔlʋ heelɑ-ɩ sɩ: Nyɑ́ too nɑ nyɑ́ newɑɑ pɑ wɛ ɑwɑlɩ nɑ pɑ́ cɑɑ pɑ nɑ-ŋ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mɑ too nɑ mɑ newɑɑ ntɛ́ mpɑ pɑ nɩɩkɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ-tɩ tɔ.

Yesu lɑpɑ nɑ kɑcuculɑɣɑ hɛɛ

(Mɑtiyee 8:23-27; Mɑlǝkɩ 4:35-41)

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ kpɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ tɛsɩ lʋm.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɛɛwɑ. 23 Pɑ tɔŋnɑ pote kɛ lʋm tɔɔ kɛ́ mpʋ, ɩlɛnɑ Yesu too. Tǝnɑɣɑ heelimuɣu hɔkɑ lʋm tɔɔ tǝnɑ, nɑ lʋm fɑlǝɣɩ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ hɑlǝnɑ kʋ cɑɑ suɣu, nɑ lʋm cɑɑ pǝ tɔɣɔ-wɛ. 24 Tǝnɑɣɑ pɑ polɑ Yesu kiŋ nɑ pɑ́ feesi-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, Tɑcɑɑ, tǝ lepɑɣɑ.

Yesu femɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kɑlǝnɑ heelim nɑ lʋm holɑ nɑ pǝ tǝnɑ pǝ́ hɛɛ tǝli. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Mǝ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ kɛlɛ le ɩlɛ?

Tǝnɑɣɑ sɔɣɔntʋ nɑ piti kpɑ Yesu ɩfɑlɑɑ, nɑ pɑ́ tɔŋ tǝmɑ sɩ: Aweɣelɛ ɩnɛ ɩnɩ nɑ hɑlɩ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ heelim nɑ lʋm nɑ pǝ́ nɩɩkǝnɑ-ɩ?

Ɩlɔɣɔhilu nɑ ɑfɑnɑɑ pɑ tɔm

(Mɑtiyee 8:28-34; Mɑlǝkɩ 5:1-20)

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑpǝnɑ pɑ kpɩɩlʋɣʋ kɛ Selɑsini nyǝ́mɑ tɛtʋ nti tǝ wɛ kʋtɛsʋɣʋ tɔɔ nɑ tǝ́ nyǝnǝɣɩ Kɑlilee tɔ. 27 Yesu tii tɛtʋ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ yʋlʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ hii ɑlɔɣɑɑ tɔ ɩ́ kɔɔ ɩ kiŋ. Hɑtoo tɔ yʋlʋ ɩnɩ ɩ tɑ nyɩ wontuɣu kɛ ɩ tɔɔ. Pǝ́cɔ́ ɩ tǝcɑɣɑlɛ ntɛ́ pǝlɑɑŋ tɑɑ, ɩ tɑ nyɩ tǝyɑɣɑ. 28 Ɩ nɑ Yesu, ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ kɑpukɑ nɑ ɩ́ hoti ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ nɑ ɩ́ kooki sɩ: Ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ Pǝyɑlʋ Yesu, mɑ nɑ-ŋ suwe? Hɑɩ, lɑ suulu tɑɑ tʋ-m wɑhɑlɑ.

29 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yesu kɑ heelɑ ɩlɔɣɔʋ sɩ ɩ́ se ɩ wɑɑlɩ tɔɣɔ ɩ yɔɣɔtɑ mpʋ. Pǝ kɛɛsǝɣɩ nɑ pǝ́ kʋlǝɣǝnɑ-ɩ tɔ, pɑ hɔkǝɣɩ-ɩ ɑlukpɑlɑ nɑ ɩ́ cɛkɩ, nɑ ɩlɔɣɔʋ sʋsʋɣɩ-ɩ nyɩɩtʋ. 30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ ɩlɔɣɔhilu sɩ: Pɑ yɑɑ-ŋ suwe? Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Pɑ yɑɑ-m sɩ Kʋpiŋ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɑlɔɣɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ wɛnɑ ɩ wɑɑlɩ. 31 Nɑ ɑlɔɣɑɑ mpɛ pɑ wiikɑɣɑnɑ Yesu sɩ ɩ́ tɑɑ tɔ-wɛ sɩ pɑ́ mǝlɩ pɑ hɔɔʋ tɛɛ.

32 Afɑnɑɑ kɑlǝkʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kɩɩ wɛ tǝnɑɣɑ pɔ́ɔ́ŋ tɑɑ nɑ kʋ tuliɣi. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlɔɣɑɑ mpɛ pɑ wiinɑ Yesu sɩ ɩ́ yele nɑ mpɛ pɑ́ sʋʋ ɑfɑnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ Yesu tisi. 33 Tǝnɑɣɑ ɑlɔɣɑɑ mpɛ pɑ yelɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ nɑ pɑ́ sʋʋ ɑfɑnɑɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɑfɑnɑɑ tʋ cɑsǝlɛ kɛ yem nɑ pɑ́ tii kɑlɑkɑlɑ nɑ pɑ́ tʋ lʋm nɑ pɑ́ sɩ.

34 Afɑnɑɑ tiikilɑɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ lo kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ polo pɑ́ heeli tɔm ntɩ, nɑ tɔm yɛkɩ kpɑkpɑɑ kɛ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ cɑcɑkǝŋ tɛɛ. 35 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ kʋlɑɑ sɩ mpɛ pɑ puki nɑ pɑ́ nɑ́ mpi pǝ lɑpɑ tɔ. Pɑ polɑ Yesu kiŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ ɑpɑlʋ wei ɩnɩ ɩ ɑlɔɣɑɑ pɑ loowɑ tɔ, nɑ pǝ́ cɛpɑ ɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ cɑɣɑ Yesu nɔɔhɛɛ tɛɛ nɑ ɩ́ suu wontu. Ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ. 36 Mpɑ pɑ nɑ́ tɔm ntɩ nɑ pɑ ɩsǝpǝle tɔ, pɑ kɛɛsɑ-wɛɣɛ ɩsǝnɑ pǝ lɑpɑ nɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ tɔ. 37 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ Selɑsini tɛtʋ nyǝ́mɑ kɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ Yesu sɩ ɩ́ lɑ suulu nɑ ɩ́ tɛɛ. Ɩlɛnɑ Yesu kpɑ kpɩɩlʋɣʋ sɩ ɩ tɛɛkɩ. 38 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ wei ɩnɩ ɩ ɑlɔɣɑɑ pɑ loo mpʋ tɔ, ɩ sǝlǝmɑ Yesu sɩ ɩ́ yele nɑ ɩnɩ ɩ́ tǝŋɩ-ɩ. Ɩlɛnɑ Yesu nɑ́ɑ́ kisi nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: 39 Mǝlɩ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ nɑ ń heeli pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ lɑpɑ-ŋ tɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛɛwɑ nɑ ɩ́ heeli ɩcɑtɛ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ pǝ tǝnɑ mpi Yesu lɑpɑ-ɩ tɔ.

Yɑilu pɛɛlɔ nɑ ɑlʋ tɔɣɔllʋ

(Mɑtiyee 9:18-26; Mɑlǝkɩ 5:21-43)

40 Yesu mǝlɑ Kɑlilee tɑɑ, ɩlɛnɑ sɑmɑɑ lɑŋɑ hɛɛ teu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ tǝnɑ pɑɑ tɑŋɑ-ɩ teu kɛ́. 41 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Yɑilu nɑ ɩ́ kɛ́ pɑ tǝkotile nyʋɣʋ tʋ tɔ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ hoti Yesu nɔɔhɛɛ tɛɛ, nɑ ɩ́ wiinɑ-ɩ sɩ ɩ́ polo ɩnɩ ɩ tɛ. 42 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ kɑ wɛnɑ pɛɛlɔ nɑ ɩ́ cɑɑkɩ sǝpʋ. Pǝ́cɔ́ ɩ tike kɛ ɩ kɑ wɛnɑ, nɑ ɩ pɩɩsɩ wɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ.

Yesu kʋlɑɑ sɩ ɩ puki tɔ nɑ sɑmɑɑ nyǝkɑɑ kɛ́ teu. 43 Alʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ wɛ tǝnɑ wei hɑtoo pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ ɩ tɔŋnɑ tɔɣɔlʋɣʋ nɑ pǝ́ wɛ-ɩ toŋ tɔ. Alʋ ɩnɩ ɩ liɣitee tǝnɑ tɛmnɑ fɛtɑɑ. Pǝ́cɔ́ nɔɣɔlʋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ. 44 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpǝtǝnɑ Yesu nɑ ɩ wɑɑlɩ tɔɔ, nɑ ɩ́ tokinɑ ɩ cɑpɑ ntʋmpile. Ɩlɛnɑ pǝ tɛmɩ-ɩ kpɑkpɑɑ ɩnɩ. 45 Ntɛnɑ Yesu pɔɔsɩ sɩ: Awe tokinɑ-m ye? Mpʋɣʋlɛ yǝlɑɑ tǝnɑ kpɛɛsɑɑ. Ɩlɛnɑ Piyɛɛ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Tɑcɑɑ, kɛ yǝlɑɑ timsinɑ-ŋ nɑ pɑ́ nyǝkǝɣɩ-ŋ?

46 Amɑ Yesu cɔwɑ sɩ: Aɑɩ, nɔɣɔlʋ tokinɑ-m kɛ́. Mɑ nɩɩ mɑ tomɑ lɛnnɑ lɩɩwɑ.

47 Alʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ nyɩ sɩ pǝ nyǝmɑ́ ɩ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ polo ɩ́ hoti Yesu nɔɔhɛɛ tɛɛ nɑ ɩ́ seliɣi. Nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɑmɑɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́ mpi pǝ tɔɔ ɩ tokinɑ-ɩ, nɑ ɩsǝnɑ pǝ tɩɩ wɑɑsɑ-ɩ kpɑkpɑɑ tɔ. 48 Mpʋɣʋlɛ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: N tɛmɑ Ɩsɔ nɑ nyɑ́ tɑɑ tɔɣɔ pǝ wɑɑsɑ-ŋ mɑ pu, tɛɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ.

49 Yesu tɔŋɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile nyʋɣʋ tʋ ɩnɩ ɩ tǝyɑɣɑ tʋ nɔɣɔlʋ kɔɔ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Tɑɑ tʋ Tɑcɑɑ kɛ kʋnyɔŋ kɛ yem, nyɑ́ pɛɛlɔ fɛɩ.

50 Tǝnɑɣɑlɛ Yesu nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Tɑɑ nyɑ́, nyɑɑ tɛ Ɩsɔ nɑ nyɑ́ tɑɑ te, ɩ kɑ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ.

51 Yesu wɛ pɑ kɔmɑ pɑ́ tɑlɑ tǝyɑɣɑ tɔ Yesu tɑ tisi sɩ sɑmɑɑ ɩ́ tǝŋɩ-ɩ nɑ pɑ́ sʋʋ. Amɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ nɑ Sɑɑkɩ nɑ pǝyɑɣɑ cɑɑ nɑ kɑ too pɑ tike pɑ sʋʋnɑ. 52 Pɑ tǝnɑ pɑɑ kpɑ pɑ lɑŋɑ kɛ́ nɑ pɑ́ wiiki sɔsɔm. Amɑ Yesu heelɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ wii, kɑ too kʋtoo kɛ́, kɑ tɑ sɩ se.

53 Yǝlɑɑ nyǝmɑ́ sɩ yʋlʋ tɛmɑ tɛɛʋ tǝkpɑtɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ woŋi-ɩ. 54 Amɑ Yesu tɔkɑ pǝyɑɣɑ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Pǝyɑɣɑ nyɑ́, kʋlɩ.

55 Tǝnɑɣɑ kɑ mǝlɑɑ nɑ kɑ́ kʋlɩ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ Yesu sɩ pɑ́ hɑ-kɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ. 56 Ɩlɛnɑ piti kpɑ pɛɛlɔ ɩnɩ ɩ nyǝ́mɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heelɑ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ nɩɩ nti ɩnɩ tǝ lɑpɑ mpʋ tɔ.

9

Yesu ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tiluɣu

(Mɑtiyee 10:5-15; Mɑlǝkɩ 6:7-13)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kotɑ pɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ tʋ ɑlɔɣɑɑ kɛ pɑ niŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ hɑ-wɛɣɛ tomɑ sɩ pɑ́ looki-wɛ pɑɑ mpɑ, nɑ pɑ́ wɑɑkɩ kʋtɔmǝŋ. 2 Nɑ ɩ́ tili-wɛ sɩ pɑ́ polo pɑ́ kpɑɑlɩ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɔm, nɑ pɑ́ wɑɑsǝɣɩ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ pɑ kʋtɔmǝŋ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ tɔ-wɛ sɩ: Ye ɩ́ tɛɛkɩ ɩ́ tɑɑ kpɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́, pɑɑ huluɣu, pɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ, pɑɑ liɣitee, pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑɑ kpɑɣɑ cɑpɑnɑɑ kɛ nɑɑlɛ nɑɑlɛ. 4 Ye ɩ́ tɑlɑ timpi nɑ ɩ́ lɑɑlɩ nɑ ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ, ɩ́ sɑɑlɩ tǝnɑ hɑlɩ mǝ tɛɛʋ. 5 Nɑ ye ɩ́ tɑlɑ timpi nɑ yǝlɑɑ ɩ́ tɑ mʋ-mɛ, ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ kpiisi-wɛɣɛ mǝ nɔɔhɛɛ mʋsʋɣʋ, nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ́ lɑpɑ-wɛɣɛ tɔʋ, ɩ́ yele.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɛɛwɑ nɑ pɑ́ cɔɔkɩ ɩcɑtɛ ɩcɑtɛ nɑ pɑ́ heeliɣi Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ, nɑ pɑ́ wɑɑsǝɣɩ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ pɑ kʋtɔmǝŋ.

Helɔtɩ piti kɛ Yesu tɔɔ

(Mɑtiyee 14:1-12; Mɑlǝkɩ 6:14-29)

7 Wulɑʋ Helɔtɩ nɩɩ pǝ tǝnɑ mpi pǝ tɔŋɑ lɑpʋ kɛ mpʋ tɔ, ɩlɛnɑ pǝ liɣiti-ɩ sɔsɔm, ɩ tɑ nyɩ ɩsǝnɑ ɩ́ lɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, lɛlɑɑ nɑ́ tɔŋɑɣɑ kɛ́ sɩ Yohɑɑnɩ wei pɑɑ kʋwɑ tɔ ɩnɩ ɩ femnɑ.

8 Lɛlɑɑ sɩ Ilii lɩɩnɑ.

Hɑlǝnɑ lɛlɑɑ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kʋpǝmɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ lɩɩnɑ.

9 Ɩlɛnɑ Helɔtɩ sɩ: Mɑ yelɑɑ nɑ pɑ́ sɛtɩ Yohɑɑnɩ nyʋɣʋ ɩlɛ, ɑweɣelɛ pʋntʋ wei ɩnɩ ɩ tɔm mɑ nɩɩ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ ɩsǝntɔ tɔ?

Hɑlǝnɑ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ sɩ ɩ́ nɑ-ɩ.

Yǝlɑɑ iyisi kɑkpɑsɩ (5000) cɑlǝsʋɣʋ

(Mɑtiyee 14:13-21; Mɑlǝkɩ 6:30-44; Yohɑɑnɩ 6:1-14)

10 Yesu Tillɑɑ kɔmɑ pɑ́ mǝlɩ Yesu kiŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ kɛɛsɩ-ɩ pǝ tǝnɑ mpi pɑ lɑpɑ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɑɣɑ-wɛ nɑ ɩ́ ponɑ-wɛɣɛ kpeeŋɑ kɛ ɩcɑtɛ nte pɑ yɑɑ sɩ Pɛtɛsɑitɑ tɔ tǝ kiŋ. 11 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, sɑmɑɑ nɩɩwɑ nɑ pɑ́ hu ɩ wɑɑlɩ, nɑ ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmǝnɑ pɑ kɔntɛ. Nɑ ɩ́ heelɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɔm, nɑ ɩ́ wɑɑsɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ fɛɩnɑ ɑlɑɑfǝyɑ tɔ.

12 Pǝ kɔmɑ nɑ ilim cɑɑ tɛm, ɩlɛ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ kɔmɑ ɩ kiŋ ntɛ́, nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɔɣɔnɩ sɑmɑɑ ɩnɛ ɩnɩ nɑ ɩ́ polo ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ pǝ cɔlɔ cɑcɑkǝŋ tɛɛ nɑ pɑ́ hiki tǝsʋʋlɛnɑɑ nɑ tɔɣɔnɑsɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, cǝnɛ kɛ́ nyɩɩtʋ tɑɑ kɛ́.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwɑ sɩ: Mɩɩ hɑnɑ sɑmɑɑ ɩnǝɣɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ.

Tǝnɑɣɑlɛ pɑ cɔ-ɩ sɩ: Ntɔŋ potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ tiinɑ nɑɑlɛɣɛ tǝ wɛnɑ yɑɑ? Yɑɑ n cɑɑ sɩ tɑ́ɑ́ yɑnɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ tǝ cɛlɑ sɑmɑɑ tuutuumɑ ɩnɛ ɩ tǝnɑ?

14 Apɑlɑɑ kɑ wɛ ɩsɩɩ yʋlʋpee iyisi kɑkpɑsɩ (5000) kɛ mpʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heelɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ cɑɣɑsɩ-wɛɣɛ tintikɑ tintikɑ ɩsɩɩ yʋlʋpee nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑɑnʋwɑ.

15 Ɩlɛnɑ Yesu ɩfɑlɑɑ nɩɩ ntɩ nɑ pɑ́ cɑɣɑsɩ pɑ tǝnɑ tǝmɑm. 16 Tǝnɑɣɑ Yesu kpɑɣɑ potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ nɑ tiinɑ nɑɑlɛ ɩnɩ, nɑ ɩ́ teki ɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ nɑ tǝmlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑ-wɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ pɑ́ tɑlɑ sɑmɑɑ ɩnɩ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ tɔɣɑɑ nɑ pɑ́ hɑɣɑ. Hɑlǝnɑ pɑ́ tɔɔsɩ hɔɣɔlɑsɩ kʋkpisɑsɩ kɛ tɔkǝŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ.

Piyɛɛ hʋlʋɣʋ sɩ Yesu kɛ́ Mesii

(Mɑtiyee 16:13-19; Mɑlǝkɩ 8:27-29)

18 Kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Yesu sǝlǝmɑɣɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ tike kɛ kpeeŋɑ. Ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ polo ɩ kiŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Yǝlɑɑ tɔŋ sɩ mɑ kɛ́ ɑwe?

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ cɔwɑ sɩ: Pɑ tɔŋ sɩ Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ, nɑ lɛlɑɑ sɩ Ilii, nɑ lɛlɑɑ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kʋpǝmɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ lɩɩnɑ. 20 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Nɑ mɛ se, mǝ hʋʋkɩ sɩ mɑ kɛ́ ɑwe?

Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: N kɛ́ Ɩsɔ Mesii.

Yesu sǝm nɑ ɩ fem pǝ tɔm

(Mɑtiyee 16:20-28; Mɑlǝkɩ 8:30–9:1)

21 Tǝnɑɣɑ Yesu kpɑɑlɑ-wɛɣɛ teu sɩ pɑ́ tɑɑ heeli-tǝɣɩ nɔɣɔlʋ. 22 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heelɑ-wɛ tɔtɔ sɩ: Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ sɔsɔm. Nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ kɑ́ lɔ-m, hɑlɩ pɑ́ kʋ-m. Amɑ mɑɑ fe kʋyɛɛŋ tooso wule.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ pɑ tǝnɑɣɑ heeluɣu sɩ: Wei ɩ cɑɑ sɩ ɩ́ tǝŋɩ-m pʋntʋ ɩ́ lɑ ɩ tǝɣɩ ɑwusɑ, nɑ ɩ́ sǝɣǝlǝɣɩ ɩ sǝm tesikɑ kɛ pɑɑ ɩfemle nte, nɑ ɩ́ tǝŋǝɣǝnɑ-m. 24 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye wei ɩ pɛɛkǝɣɩ ɩ weesuɣu tǝcututu, ɩ tɛŋnɑ sǝpʋ. Amɑ wei ɩ́ lɑpɑ ɩ tǝɣɩ ɑwusɑ kɛ mɑ tɔɔ, pʋntʋ kɑ́ hikinɑ weesuɣu. 25 Ye yʋlʋ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ hiki ɑntulinyɑ nyǝm tǝnɑ, nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ wɑkǝlɑɑ, yɑɑ ɩ lɑpɑ yem, leɣelɛ pʋntʋ kɑsǝyɑɣɑ ɩlɛ? 26 Ye wei ɩ sǝpɑ mɑ fɛɛlɛ yɑɑ mɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ fɛɛlɛ, Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ sɩ pʋntʋ fɛɛlɛ tɔtɔɣɔ wɑɑtʋ wei mɑɑ kɔnnɑ mɑ teeli nɑ mɑ Cɑɑ nyǝŋ nɑ mɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑŋŋ nyǝ́mɑ nyǝŋ tɔ. 27 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ, mpɑ pɑ wɛ cǝnɛ tɔ pɑ tɑɑ nɑpǝlɩ kɑ́ nɑ́ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ sɩ.

Yesu ɩsɛntɑɑ lɑɣɑsʋɣʋ

(Mɑtiyee 17:1-8; Mɑlǝkɩ 9:2-8)

28 Ɩ tɛmɑ tɔm ntǝɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ kʋyɑkʋ siki kɛ́ ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ nɑ Sɑɑkɩ nɑ pɑ́ kpɑ pʋɣʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ. 29 Ɩ tɔŋnɑ sǝlǝmʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ ɩsɛntɑɑ lɑɣɑsɩ, nɑ ɩ wontu hʋlʋmɩ, hɑlǝnɑ tǝ tee kɔkɔ kɛ sɔsɔm. 30 Tǝnɑɣɑ pɑ tutɑ ɑpɑlɑɑ nɑpǝlǝɣɩ ɩ kiŋ kɛ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ nɑ-ɩ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ. Apɑlɑɑ mpɛ sɛsɛ Moisi nɑ Ilii kɛlɛ. 31 Mpɛ pɑ kɔmnɑ nɑ ɩsɔtɑɑ teu sɔsɔɔm, nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ɩ ɩ kpente nte tǝ cɑɑ Yosɑlɛm kɛ lɑpʋ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ sɩɩwɑ tɔ tǝ tɔm. 32 Mpʋ tɔ nɑ Piyɛɛ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ pɑ tɔŋɑ tom kɛ pǝ fɛɩnɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ femɑ, nɑ pɑ́ nɑ́ Yesu teu sɔsɔɔm nɑ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ sǝŋɑ ɩ kiŋ tɔ. 33 Pǝ kɔmɑ ɩsɩɩ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ yeki Yesu, ɩlɛnɑ Piyɛɛ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, ɩsɩɩ tǝ wɛʋ cǝnɛ ɩnɩ ɩsǝntɔ tɔ, pǝ wɛ teu nɑpǝlǝɣɩ te. Ɩlɛ pǝ mʋnɑ ɩsɩɩ tǝ́ siki cokɑ toosoɣo. Nyɑɣɑ lɛntɛ, Moisi kɛ lɛntɛ, nɑ Ilii kɛ lɛntɛ. Nti ɩnɩ ɩ yɔɣɔtʋɣʋ mpʋ tɔ tǝ lɩɩ yem kɛ́, ɩ tɑ nɑ-tɩ.

34 Ɩ tɔŋɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩsɔ ŋmʋntʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ kɔɔ nɑ kʋ tɑkɩ pɑ tɔɔ. Kʋ tɔŋɑ pɑ tɔɔ kɛ́ tiiu, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ kpɑ Piyɛɛ-wɛɣɛ sɔsɔm. 35 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtɑ ɩsɔ ŋmʋntʋɣʋ tɛɛ sɩ: Ɩnǝɣǝlɛ mɑ Pǝyɑɣɑ kʋlǝsɑɣɑ, ɩ́ nɩɩnɑ-kɛ.

36 Pǝ yɔɣɔtʋɣʋ mpʋ nɑ pǝ tɛ tɔ, Yesu tike ntɛ́ pɑ nɑɑkɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ tɔkɑ pǝ tǝnɑ mpi pɑ nɩɩ mpʋ tɔɣɔ pɑ tɑɑ, pɑ tɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ nɩɩ-tɩ.

Pu nɔɣɔlʋ ɩ ɑlɔɣɑɑ loou

(Mɑtiyee 17:14-18; Mɑlǝkɩ 9:14-27)

37 Pǝ kɔmɑ pǝ fe nɑ pɑ́ tiikinɑ pʋɣʋ tɔɔ, ɩlɛnɑ sɑmɑɑ ɑnɑɑm nɔɣɔlʋ ɩ́ kɑtɩ Yesu. 38 Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ kɛ sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ wiinɑ-ŋ nyǝnɩ mɑ pǝyɑlʋ yee. Anɩ ɩ tike kɛ mɑ lʋlɑɑ. 39 Ye ɩlɔɣɔʋ kʋlɑ ɩ tɔɔ ɩ mɑkɩ kɑpusi kɛ́, nɑ pǝ́ pɛtɩ-ɩ ɑtɛ nɑ kuhulɑŋ lɩɩkǝnɑ ɩ nɔɣɔ. Ye pǝ lɑpɑ-ɩ mpʋ, pǝ wɛɛ kɛ́ nɑ pǝ tʋɣʋ-ɩ wɑhɑlɑ, pɩɩ cɛkɩ ɩ tɔɔ kɛ́ lɔŋ. 40 Mɑ wiinɑ nyɑ́ ɩfɑlɑɑ sɩ pɑ́ loo-ɩ, pɑ tɑ pǝsɩ.

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Lɑŋkpɩɩsǝŋ nyǝ́mɑ nɑ kʋtɑkɛɛsǝŋ mɛ, wɛɛ ɩsǝnɑɣɑ mɑ́ nɑ-mɛ tɩɩ cɑɣɑ nɑ mɑ́ tɔkɩ mǝ kʋnyɔŋ? Kɔnɑ nyɑ́ pǝyɑlʋ ɩnǝɣɩ cǝnɛ.

42 Pǝyɑɣɑ kpɛɣɛtǝnɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩlɔɣɔʋ selisi-kɛɣɛ teu, nɑ ɩ́ pɛtɩ-kɛɣɛ ɑtɛ. Amɑ Yesu nɑ́ kɑlǝnɑ ɩlɔɣɔʋ nɑ toŋ, nɑ ɩ́ lɑ nɑ pǝyɑɣɑ hiki ɑlɑɑfǝyɑ, nɑ ɩ́ cɛlɑ-kɛɣɛ kɑ cɑɑ. 43 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tomɑ sɔsɔɔnɑ ɑnɛ ɑ tɔm kpɑ pɑ tǝnɑɣɑ sɔɣɔntʋ.

Yesu sǝm nɑ ɩ fem pǝ tɔm tɔtɔ

(Mɑtiyee 17:22-23; Mɑlǝkɩ 9:30-32)

Pɑ tǝnɑ pɑ tɔŋnɑ ɩ kʋlɑpʋtʋ tǝnɑɣɑ sɑm, ɩlɛnɑ Yesu heeli ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: 44 Pɑɑ tʋ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑɣɑ yǝlɑɑ niŋ tɑɑ, ɩ́ nɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ teu yoo.

45 Amɑ Yesu ɩfɑlɑɑ nɑ́ tɑ́ cɛkǝnɑ tɔm tǝnɛ ɩnɩ. Tǝ hʋwɛɛ kɑ wɛ-wɛɣɛ ɩŋmɛsɑʋ kɛ́, sɩ pɑ́ tɑɑ cɛkǝnɑ tǝ tɑpʋɣʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ nyɑ́mnɑ tǝ pɔɔsʋɣʋ.

Sɔsɔɔntʋ tɔɔ hɔm

(Mɑtiyee 18:1-5; Mɑlǝkɩ 9:33-37)

46 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ hɔmɑ sɔsɔɔntʋ tɔɔ sɩ pɑ nɑɑ sɩ pɑ tɑɑ ɑweɣelɛ sɔsɔ. 47 Yesu nɑ́ cɛkǝnɑ pɑ lotu tɑɑ hʋwɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ peiyɑ nɑ ɩ́ sǝŋsɩ-kɛɣɛ ɩ cɔlɔ, 48 nɑ ɩ tɔ sɩ: Ye wei ɩ mʋ peiyɑ kɑnɛɣɛ mɑ nyʋɣʋ tɔɔ, mɑɣɑ pʋntʋ mʋwɑ. Nɑ wei ɩ́ tɩɩ mʋ-m, ɩ mʋ wei ɩ tilɑ-m tɔɣɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, wei ɩ́ pǝsɑ ɩsɩɩ mǝ tɑɑ sǝkpelu, pʋntʋ ntɛ́ sɔsɔ.

Wei ɩ́ fɛɩ tɑ tɔɔ ɩ kɛ́ tɑ kolontu

(Mɑlǝkɩ 9:38-40)

49 Tǝnɑɣɑlɛ Yohɑɑnɩ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Tɑcɑɑ tǝ nɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ looki ɑlɔɣɑɑ nɑ nyɑ́ hǝtɛ, pǝ́cɔ́ ɩɩ tǝŋǝɣɩ-tʋ. Ɩlɛnɑ tɑɑ kisinɑ-ɩ.

50 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwɑ sɩ: Ɩ́ tɑɑ tɑŋɩ-ɩ sɩ ɩ́ tɑɑ lɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yʋlʋ ɩ́ tɑ kɛ mǝ kolontu, mǝ nyǝŋ kɛ́ te.

Sɑmɑlii ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ kisɑ Yesu

51 Pǝ kɔmɑ pǝ kpɛɣɛtǝnɑ Yesu kʋlʋɣʋ kɛ ɑntulinyɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɩɩ sɩ ɩ kɑ́ polo Yosɑlɛm. 52 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋsɑ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ nɔɣɔ sɩ pɑ́ polo Sɑmɑlii ɩcɑliyɑ kɑlɩ kɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ cɑɑ-ɩ tǝsʋʋlɛ. 53 Amɑ pɛlɛ pɑ kisɑ-ɩ mʋɣʋ, sɩ ɩ pukinɑ Yosɑlɛm tɔɔ tɔ pǝ tɔɔ. 54 Ɩ ɩfɑlɑɑ Sɑɑkɩ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, yɑɑ tǝ yele nɑ ɩsɔtɑɑ kɔkɔ tii nɑ kɑ́ nyɑɣɑ-wɛ?

55 Amɑ Yesu pǝsɑ pɑ tɔɔ nɑ ɩ́ kɑlǝnɑ-wɛ. 56 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ ɩcɑtɛ lɛntɛ tɑɑ.

Yesu tǝŋʋɣʋ nyɩɩllɑɑ

(Mɑtiyee 8:19-22)

57 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ wɛ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tɔŋɑ pote tɔ nɔɣɔlʋ tɔmɑ Yesu sɩ: Mɑɑ tǝŋǝɣɩ-ŋ nyɑ́ tǝpote tǝnɑ tɑɑ.

58 Mpʋɣʋlɛ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Tɑɑlɛ hɑsɩ wɛnɑ sɩ lonɑ nɑ sumɑsɩ nɑ́ wɛnɑ sɩ tɑnɑ. Amɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́, mɑ fɛɩnɑ nyʋɣʋ tǝtʋlɛ mɑɣɑmɑɣɑ.

59 Ɩlɛnɑ Yesu tɔ lɛlʋ sɩ: Nyɑɑ kɔɔ nɑ ń tǝŋɩ-m.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, yele mɑ́ polo mɑ́ pi mɑ cɑɑ nɑ pǝ́cɔ́.

60 Tǝnɑɣɑlɛ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Yele nɑ sǝtɑɑ pi pɑ sǝtɑɑ. Amɑ nyɑɑ polo nɑ ń kpɑɑlɩ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɔm.

61 Ɩlɛnɑ lɛlʋ nɑ́ɑ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ mɑɑ tǝŋɩ-ŋ, ɩlɛ yele nɑ mɑ́ polo mɑ́ lɑ mɑ nyǝ́mɑ kɛ pǝ lɑpɑ wulee nɑ pǝ́cɔ́.

62 Amɑ Yesu cɔ ɩ́lɛ́ sɩ: Ye yʋlʋ kpɑɣɑ ɑkuɣu sɩ ɩ hɑlǝɣɩ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣǝnɑ kpɑɩ tɑɑ, pʋntʋ tɑ mʋnɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ.

10

Tillɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tiluɣu

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Tɑcɑɑ tɑsɑ ɑpɑlɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ lǝsʋɣʋ, nɑ ɩ́ tili-wɛɣɛ nɑɑlɛ nɑɑlɛɣɛ ɑcɑlɛɛ nɑ timpiwɛ ɩ wɛɛ sɩ ɩ puki tɔ. 2 Nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Kʋmtʋ tɔɔwɑɣɑ, ɑmɑ kʋntɑɑ fɛɩnɑ. Ɩ́ sǝlǝmɩ hɑtʋcɛ nɑ ɩ́ sɔɔsɩ kʋntɑɑ kɔnɑʋ kɛ lɔŋ kɛ ɩ kʋmtʋ tɑɑ. 3 Tɔʋ, ɩ́ polo, ɩsɩɩ mɑ tiluɣu-mɛ ɩsǝntɔ tɔ, ɩ́ pǝsɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ heeŋ kɛ tɑɑlɛ hɑsɩ hɛkʋ. 4 Ɩ́ tɑɑ kpɑɣɑ liɣitee yɑɑ huluɣu, ɩ́ tɑɑ kpɩ ntɑŋkpɑlɑ, pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑɑ pɑɑsǝnɑ yǝlɑɑ sɛɛʋ kɛ mpɑɑʋ tɑɑ. 5 Ye ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ ɩ́ kooliɣi sɩ: Alɑɑfǝyɑ ɩ́ tɔɔ tǝyɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɔɔ, nɑ pǝ́cɔ́. 6 Ɩlɛ ye pǝ kɛ́ sɩ tǝyɑɣɑ tʋ sɔɔlɑ ɑlɑɑfǝyɑ, mǝ koolee ɑnɩ ɑ kɑ tǝŋɩ-ɩ. Tɔfɔ ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, kʋlʋmɑɑ mɛ mǝ tɔɔ kɛ́ mǝ koolee ɑnɩ ɑ tɑɣɑnǝɣɩ mǝlʋɣʋ. 7 Ɩ́ cɑɣɑ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ nɑ pɑ́ cɛlɑ-mɛɣɛ mpi, ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ nyɔɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝmlɛ tʋ mʋnɑ pɑ́ fɛlɩ-ɩ kɛ́. Ɩ́ tɑɑ lɑɣɑsǝɣɩ tɛɛsɩ kɛ yem yem. 8 Pɑɑ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ kɛ́ ɩ sʋʋwɑ nɑ pɑ́ mʋ-mɛ nɑ pɑ́ cɛlɑ-mɛɣɛ pʋlʋ, ɩ́ tɔɣɔ. 9 Ɩ́ wɑɑsɩ pɑ kʋtɔntʋnɑɑ, nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ sʋʋ mǝ tɛɛ kɛ́. 10 Ye ɩ́ sʋʋ ɩcɑtɛ nte tǝ tɑɑ nɑ tǝ yǝlɑɑ ɩ́ tɑ mʋ-mɛ, ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: 11 Tǝ kpiisiɣi mǝ tɔɔ kɛ́ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ ɩcɑtɛ mʋsʋɣʋ ŋku kʋ tɑɑnɑ tɑ nɔɔhɛɛ tɔ. Ɩlɛ pɑɑ nɑ mpʋ, ɩ́ nyɩ teu kɛ́ sɩ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ sʋʋ mǝ tɛɛ mǝ tɛɛ nɑ kɑ́ lɩɩ. 12 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ Sɔtɔm kɑ́ lɑ sɑnɑ nɑ ɩcɑtɛ ntɛɣɛ tǝnɑɣɑ hʋʋlɛ wule kɛ suulu hʋlʋɣʋ tɔm tɑɑ.

Acɑlɛɛ lɛnnɑ kisuɣu kɛ Yesu

(Mɑtiyee 11:20-24)

13 Hɑɩ, Colɑsɛŋ nyǝ́mɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Hɑɩ, Pɛtɛsɑitɑ nyǝ́mɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. Piti tǝmɑ nnɑ pɑ lɑpɑ-yɛɣɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ tɔ, ye ɩsɩɩ ɩsǝntɔ Tiii nɑ Sitɔŋ kɛ pɑɑ lɑpɑ-yɛ, pɑɑ tɛmɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ lɔʋ kɛ lɔŋ, hɑlɩ pɑ́ suu fɔlǝtɔnɑɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ hulɑ tɑɑ. 14 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ hʋlɩ suulu kɛ Tiii nɑ Sitɔŋ pǝ nyǝ́mɑ kɛ hʋʋlɛ kʋyɑkʋ wule nɑ pǝ kǝlɩ-mɛ. 15 Pǝ kɑɑsʋɣʋ Kɑpǝnɑhum nyɑ́ tɔ, n hʋʋ sɩ n kɑ́ pɩɩ nɑ ń kɑlǝsǝnɑ hɑtoo ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ? Amɑ pɑɑ tisi-ŋ kɛ́ tǝfɛ kɛ tuu tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑsɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ heeluɣu sɩ: Yʋlʋ ɩ́ nɩɩkǝnɑ-mɛ, mɑɣɑ pʋntʋ nɩɩkǝnɑ. Wei ɩ́ kisɑ-mɛ, mɑ ɩnɩ tɔtɔɣɔ pʋntʋ kisɑɑ. Nɑ wei ɩ́ kisɑ-m, ɩ́ kisɑ wei ɩ tilɑ-m tɔɣɔ.

Tillɑɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ ɩnɩ ɩ mǝlʋɣʋ

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ mǝlɑ ɩ kiŋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ, nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Tɑcɑɑ nyɑ́ tɔɔ ɑlɔɣɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɩɩnɑ-tʋ.

18 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Mɑ nɑwɑ Sɑtɑnɩ nɑ ɩ́ hotiɣinɑ ɩsɔtɑɑ ɩsɩɩ tɛʋ nyǝɣǝsʋɣʋ tɔ. 19 Ɩlɛ mɑ hɑ-mɛɣɛ tomɑ sɩ ɩ́ tɔ tʋmɑɑ tɔɔ, nɑ pǝcɛsɩ tɔɔ, nɑ kolontu tomɑ tǝnɑ tɔɔ, pʋlʋ kɑɑ lɑ-mɛ. 20 Ɩlɛ pɑɑ nɑ mpʋ mǝ lɑŋɑ ɩ́ tɑɑ hʋlǝmɩ sɩ ɑlɔɣɑɑ se-mɛ. Amɑ ɑ hʋlǝmɩ kɛ́ sɩ pɑ ŋmɑɑ mǝ hǝlɑ kɛ ɩsɔtɑɑ tɔ pǝ tɔɔ.

Yesu lɑŋhʋlʋmlɛ

(Mɑtiyee 11:25-27; 13:16-17)

21 Tǝnɑɣɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ lɑpɑ nɑ Yesu lɑŋlɛ hʋlǝmɩ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ Cɑɑ, ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ pǝ tʋ, mɑ sɛɛ-ŋ. N ŋmɛsɑ tɔm tǝnɛɣɛ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ nɑ nyǝntɑɑ, ɩlɛnɑ ń kuli-tǝɣɩ piyɑ. Mɑ Cɑɑ, pɔpɔtʋ fɛɩ, mɑ sɛɛ-ŋ, nyɑ́ ɩnɩ nyɑ́ luɣu tɩɩ lɑpǝnɑ mpʋ.

22 Amɑ mɑ Cɑɑ cɛlɑ-m pǝ tǝnɑɣɑ. Ye pǝ tɑɣɑ mɑ Cɑɑ tike, nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ sɩ ɑweɣelɛ Pǝyɑlʋ. Nɑ ye pǝ tɑɣɑ Pǝyɑlʋ tike, nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ sɩ ɑweɣelɛ Cɛcɛ. Aŋhɑ, ye Pǝyɑlʋ nɔkǝnɑɑ sɩ ɩ hʋlǝɣɩ wei pǝ pɑɑsi.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pǝsǝnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tike tɔɔ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mpi mpi mǝ ɩsǝpee nɑɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ, leleŋ kɛ ɩ́ nɩɩwɑ. 24 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ pɑɣɑlɛ nyɩɩlɑɑ sɩ pɑ́ nɑ́ mpi mǝ nɑɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ, nɑ pɑ́ lɑŋ. Pǝyele pɑ nyɩɩlɑɑ tɔtɔ sɩ pɑ́ nɩɩ nti mǝ nɩɩkɩ tɔ, nɑ pɑ́ kpisi.

Sɑmɑlii tʋ yǝllɛ

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kʋlɑɑ sɩ ɩ mɑɣɑsǝɣɩ Yesu. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, ntiɣi mɑ́ lɑ nɑ mɑ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ?

26 Yesu cɔ-ɩ sɩ: Susuweɣe pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ? Nɑ n kɑlǝɣɩ tɔ, hʋwɛɛ nnɑɣɑ n nɩɩkɩ pǝ tɑɑ?

27 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ-ɩ sɩ: Mɑ nɩɩkɩ sɩ n kɑ́ sɔɔlɩ Tɑcɑɑ nyɑ́ Ɩsɔ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nɑ nyɑ́ lǝsɑɣɑ sʋʋ-ɩ tǝmɑmɑm kɛ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ, nɑ n sɔɔlɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩsɩɩ nyɑ́ tɩ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Amɑ n cɔ teu. Aŋhɑ, lɑkɩ mpʋ, n kɑ hiki weesuɣu.

29 Ɩnɩ ɩ cɑɑkɑɣɑ sɩ pɑɑ nɑ mpʋ ɩ tɔm ɩ te, ḿpʋ́ɣʋ́lɛ ɩ tɑsɑ Yesu kɛ́ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Nɑ ɑweɣelɛ ɩsɩɩ mɑ tɔɣɔntǝlɛ ɩnɩ ɩlɛ?

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Tɔʋ, yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩnnɑ Yosɑlɛm nɑ ɩ́ pukinɑ Yeliko, nɑ ɩ́ lɩɩ ŋmɩɩlɑɑ tɔɔ nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ nɑ pɑ́ wɔɣɔsɩ ɩ wontu nɑ pɑ́ mɑpɩ-ɩ ɩsɩɩ ɩsǝnɑ mpi pǝ wɛɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ pɑ yele-ɩ nɑ ɩ́ kɑɑsɑ weesuɣu kʋlʋmʋɣʋ. 31 Pǝ pɑmnɑ kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ tǝŋɑɣɑ mpɑɑʋ ŋkʋ. Ɩ́lɛ́ ɩ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ cɔlɔ nɑ ɩ́ tɛɛ. 32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii tʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ tɑlɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ-ɩ mpʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɔlɔ tɔtɔ nɑ ɩ́ tɛɛ. 33 Amɑ Sɑmɑlii tʋ tɔntʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ tɑlɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ nɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ, ɩlɛnɑ ɩ tɔm lɑpɩ-ɩ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ sɔsɔm. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hɛlɑ ɩ kiŋ, nɑ ɩ́ tɑɑ nim nɑ kɔɔlɛ kɛ ɩ hiŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɛɛlɩ-ɩ sɑɑlɑsɩ, nɑ ɩ́ cɑɣɑsɩ-ɩ ɩ kpɑŋɑɣɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ ponɑ-ɩ mʋʋlɑɑ tǝsʋʋlɛ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ-ɩ teu. 35 Kʋ femɑ ɩlɛnɑ ɩ́ lǝsɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ cɛlɑ mʋʋlɑɑ tǝsʋʋlɛ tʋ, nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Pɑɑsǝnɑ-ɩ teu, nɑ ń tɩɩ tɔɣɑ ɩ nyʋɣʋ tɔɔ nɑ pǝ tɛɛ mpʋ, mɑ kɔmɑ, mɑɑ fɛlɩ-ŋ yoo.

36 Tɔʋ, pɑ tooso ɩnɩ pɑ tɑɑ, ɑweɣe n hʋʋ sɩ ŋmɩɩlɑɑ mɑpɑ wei ɩnɩ tɔ ɩ tɔɣɔntǝlɛ ɩlɛ?

37 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsʋlʋ ɩnɩ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Wei ɩnɩ ɩ lɑpɑ-ɩ kʋpɑntʋ tɔ.

Mpʋɣʋlɛ Yesu sɩ: Tɔʋ, polo nɑ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ ń lɑkɩ mpʋ.

Yesu pote kɛ Mɑlǝtɑ nɑ Mɑlɩ pɑ tɛ

38 Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɔŋnɑ pote, ɩlɛnɑ pɑ́ tɑlɑ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ nɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ lɑpɩ-ɩ mʋʋllɛ. Pɑ yɑɑ ɑlʋ ɩnɩ sɩ Mɑlǝtɑ. 39 Ɩ wɛnɑ neu, pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Mɑlɩ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ cɑɣɑ Tɑcɑɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ nɑ ɩ́ nɩɩkɩ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ. 40 Tɑɣɑ tɔɔ tǝmɑ kpǝpɑ Mɑlǝtɑ, ɩlɛnɑ pǝ pɛkǝlɩ-ɩ ɩ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɔmɑ Tɑcɑɑ kiŋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩsɩɩ mɑ neu yeluɣu-m mɑ tike nɑ mɑ́ cɔɔkǝnɑ tɑɣɑ kɛ ɩsǝntɔ ɩnɩ tɔ pǝ wɛ-ŋ teu ntɛ́ mɑ cɛ? Pǝlɛ pǝ tɔɔ tɔ, heeli-ɩ sɩ ɩ́ sǝnɑ-m.

41 Mpʋɣʋlɛ Tɑcɑɑ nɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Hɑɩ, Mɑlǝtɑ, n kʋɣɩ nyɑ́ tǝɣɩ yem kɛ́ nɑ ń kpetiliɣinɑ tǝmɑ pɑɣɑlɛ. 42 Pǝyele mpi pǝ wɑɑsǝɣɩ tɔ pǝ kɛ́ kʋlʋmǝm tike kɛ́. Mɑlɩ lǝsǝnɑ tǝpɑntɛ, ɩ́ nɑ nɔɣɔlʋ pɑ kɑɑ hɔ.

11

Sǝlǝmʋɣʋ hʋlʋɣʋ

(Mɑtiyee 6:9-13; 7:7-11)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Yesu cɑɣɑ tiili nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ. Ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɛ, ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, hʋ́lɩ́-tʋɣʋ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ ɩsɩɩ Yohɑɑnɩ nɑ́ hʋ́lʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ tɔ.

2 Mpʋɣʋlɛ Yesu heelɑ-wɛ sɩ: Ye ɩ cɑɑ sǝlǝmʋɣʋ ɩ́ sǝlǝmɩ sɩ:

Tɑcɑɑ, nyɑ́ hǝtɛ ɩ́ wɛɛ kɑtɛ.

Tɔɣɔ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ.

3 Hɑɑkɩ-tʋɣʋ pɑɑ ɩfemle nteɣe tɔɣɔnɑɣɑ.

4 Hʋ́lǝ́ɣɩ́-tʋɣʋ suulu kɛ timpi tǝ pǝntǝɣǝnɑ-ŋ tɔ,

ɩsɩɩ tɑ́ tɔtɔ tɑ́ hʋlʋɣʋʋ suulu kɛ mpɑ pɑ pǝntǝɣǝnɑ tɑ tɔ.

Tɑɑ yele nɑ tǝ́ sʋʋ mɑɣɑsʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ tɑɑ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu tɔtɔ sɩ: Ye ɩsɩɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ wɛnɑ tɑɑpɑlʋ ntɛ́, nɑ pʋntʋ polo ɑhoo hɛkɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ-ɩ sɩ: Hɑɩ, mɑ tɑɑpɑlʋ, kǝntɩ-m potopotonɑɑ tooso. 6 Mɑ tɑɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩnnɑ ntɛɣɛ mpɑɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ-m nɔɔnɔɔ, pǝ́cɔ́ mɑ fɛɩnɑ mpi mɑɑ cɛlɛ-ɩ tɔ. 7 Ɩlɛnɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ nɑ́ɑ́ cɔ-ɩ hɑtoo pǝ tɑɑ sɩ: Tɑɑ cɑɑlɩ-m mpʋ. Mɑ́ nɑ mɑ piyɑ tǝ tɛmɑ sʋʋʋ nɑ tǝ́ tǝkɩ nɑ tǝ́ kɑlǝsɩ. Mɑɑ pǝsǝɣɩ mɑ́ tɑsɑ kʋlʋɣʋ kɛ nyɑ́ tɔɣɔnɑɣɑ cɛlʋɣʋ tɔɔ. 8 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, pɑɑ ɩ kɔmɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ ɩ kʋlɑŋǝm tǝnɑ, pǝ tɑɣɑ tɑɑpɑllɛ tɔɔ kɛ́ ɩ lɑpɑ mpʋ, ɑmɑ cɑɑlʋɣʋ kɛ ɩ kisɑɑ. 9 Ɩlɛ mɑ heeliɣi-mɛɣɛ sɩ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ, pɑɑ hɑ-mɛɣɛ, ɩ́ pɛɛkǝɣɩ, ɩ́ hikiɣi kɛ́, ɩ́ mɑkɩ, pɑ tʋlǝɣɩ-mɛɣɛ. 10 Sǝlǝmǝlʋ kɛ pɑ hɑɑkɩ, nɑ pɛɛkǝlʋ hikiɣinɑ, nɑ mɑtʋ kɛ pɑ tʋ́lǝ́ɣɩ́. 11 Wulee mǝ tɑɑ ɑwe pǝyɑɣɑ sǝlǝmɑ-ɩ potopoto nɑ pʋntʋ cɛlɛ-kɛɣɛ pǝlɛ ye? Yɑɑ ye kɑ sǝlǝmɑ-ɩ tinte pʋntʋ cɛlɛ-kɛɣɛ tʋm. 12 Yɑɑ mǝ tɑɑ ɑwe pǝyɑɣɑ sǝlǝmǝnɑ-ɩ yɑtɛ, nɑ pʋntʋ cɛlɛ-kɛɣɛ pǝcɛkɑ? 13 Ye ɑsɑɣɑɑ mɛ mɩɩ pǝsɑ mǝ piyɑ kɛ kʋpɑntʋ lɑpʋ, Tɑcɑɑ wei ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ kɑɑ cɛlɑ ɩ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɛ mpɑ pɑ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ tɔ?

Yesu cɔɔkɩ ɩ tɔm tʋlɑɑ

(Mɑtiyee 12:22-30; Mɑlǝkɩ 3:22-27)

14 Yesu loo ɩlɔɣɔhilu kɑɑyɔɣɔtɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩlɔɣɔʋ se. Ɩ se ḿpʋ́ɣʋ́ ɩlɛnɑ kɑmumukɑ sʋʋ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ pǝ lɑ sɑmɑɑ kɛ piti kɛ́ sɔsɔm. 15 Mpʋɣʋlɛ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ pǝsǝnɑɑ sɩ: Pesepule toŋ kɛ ɩnɩ ɩ tɔɣɔnǝɣǝnɑ ɑlɔɣɑɑ lɛmpɑ.

16 Ɩlɛnɑ Yesu tɔm tʋlɑɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Lɑ piti tǝmlɛ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ Ɩsɔ toŋ kɛ n lɑkǝnɑ. Pɑ yɔɣɔtɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pɑ nɑɑ ɩ wɑɑlɩ. 17 Yesu nɑ́ cɛkǝnɑ pɑ tɑɑ hʋwɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ye kɑwulɑɣɑ wɛɛ nɑ kɑ́ fɛɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɔɔnɔɔ kɑ yɑwɑɣɑ. Tǝyɑɣɑ ɩ́ wɛ mpʋ, kɛlɛ kɑ yɔkǝɣɩ kɛ́. 18 Ye Sɑtɑnɩ kɑwulɑɣɑ nyǝ́mɑ yooki pɑ tɑɑ pɑ tike, ɩ kɑwulɑɣɑ nyʋɣʋ ntɛ́ kɑ ɩsǝnɑ? Mpi tɔ, mǝ tɔŋ sɩ Pesepule toŋ kɛ mɑ lookinɑ ɑlɔɣɑɑ. 19 Ye Pesepule toŋ kɛ mɑ lookinɑ ɑlɔɣɑɑ ɩsɩɩ mǝ hʋʋkʋɣʋ tɔ, ɩlɛ ɑwe toŋ kɛ mǝ pǝyɑlɑɑ nɑ́ lookinɑ pɑ nyǝ́mɑ? Tǝnɑɣɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑɑ kʋnɑ mǝ tɔm. 20 Amɑ ye Ɩsɔ toŋ tɑɑ kɛ́ mɑ lookinɑ ɑlɔɣɑɑ, ɩlɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ wɛ mǝ tɛɛ mǝ tɛɛ kɛlɛ.

21 Yʋlʋ toŋ tʋ ɩ́ tɑŋɑ ɩ tǝyɑɣɑ kɛ teu nɑ yoou wontu, pʋlʋpʋ ɩɩ tokiɣinɑ ɩ wɛnɑʋ. 22 Amɑ wei ɩ kǝlɑ-ɩ toŋ tɔ ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ kʋlɩ ɩ tɔɔ nɑ ɩ́ pǝsɩ-ɩ, ɩlɛ ɩ lɛɛkǝɣɩ ɩ yoou wontu nti ɩnɩ ɩ tɑɑkɑɣɑ tɔɣɔ, nɑ ɩ́ mǝŋnɑ ɩ wɛnɑʋ mpɩ, nɑ ɩ́ tɑlɑ lɛlɑɑ.

23 Wei ɩ fɛɩ mɑ tɔɔ, pʋntʋ kɛ́ mɑ kolontu kɛ́. Wei ɩɩ sǝŋnɑ-m tɔɔsʋɣʋ tɔ, ɩ yɑɑsǝɣɩ kɛ́.

Ɩlɔɣɔʋ wei pɑ loowɑ tɔ ɩ mǝlʋɣʋ

(Mɑtiyee 12:43-45)

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Ye pɑ loowɑ ɩlɔɣɔʋ, wʋlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩ cɔɔkɩ sɩ ɩ́ hɛɛsɩ. Ɩ lɑŋǝɣɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ ɩ tɑɑ sɩ: Mɑɑ mǝlɩ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ mɑɑ lɩɩwɑ tɔɣɔ. 25 Ɩ tɑkɩ kɛlɛ kɑ tɑɑ, ɩlɛ ɩ kɑ́ mɑɣɑnɑ pɑ hɑsɑ-kɛ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ pǝ tǝnɑɣɑ teu. 26 Pǝlɛ tɔ, ɩ puki kɛ́ nɑ ɩ́ cɑɑ ɑlɔɣɑɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ kǝlɑ ɩnǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ pɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ lɔŋ nyǝntʋ nɑ́ɑ́ mǝlɩ nɑ tǝ́ lɑ sɑnɑ nɑ nɔɔnɔɔ nyǝntʋ.

Kʋpɑntʋ mɑɣɑmɑɣɑ siɣisiɣi

27 Yesu tɔŋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ kɛ sɑmɑɑ tɑɑ sɩ: Pʋwɛ nyɑ́ too wei ɩ lʋlɑ-ŋ nɑ ń mʋsɩ-ɩ tɔ, ɩ nyʋleleŋ wɛ sɔɣɔntʋ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ ɑlʋ ɩnɩ sɩ: Mpɑ pɑ nɩɩ Ɩsɔ Tɔm nɑ pɑ́ tɔkɩ-tɩ, pʋntʋnɑɑ ntɛ́ nyʋleleŋ nyǝ́mɑ te.

Piti tǝmlɛ nyɩɩlʋɣʋ

(Mɑtiyee 12:38-42)

29 Sɑmɑɑ tɔŋnɑ-ɩ nyǝkʋɣʋ kɛ sɔsɔm, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ ɩ fɑɑci tɑɑ sɩ: Kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ pɑnɛ ɑsɑɣɑɑ kɛ́. Piti tǝmlɛ nte tǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ Ɩsɔ lɑkǝnɑ tɔɣɔ mpɛ pɑ cɑɑkɩ. Ɩlɛ pɑ kɑɑ nɑ nɑtǝlɩ, ye pǝ tɑɣɑ Yonɑɑsɩ nyǝntɛ. 30 Ɩsǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ Yonɑɑsɩ kiŋ tɔ pǝ hʋlɑ Ninifi nyǝ́mɑ kɛ́ sɩ Ɩsɔ lɑkǝnɑ. Nɑ mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ nyǝntʋ kɑ́ hʋ́lɩ́ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ tɔtɔ sɩ Ɩsɔ lɑkǝnɑ. 31 Ye pǝ tɑlɑ hʋʋlɛ wule, ilim mpǝtǝŋ tɔɔ wulɑʋ ɑlʋ nyǝŋ kɑ́ kʋ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɔm kɛ mpi pǝ tɔɔ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ lɩɩ hɑtoo tɛtʋ pooluŋ tɑɑ nɑ ɩ́ kɔɔ, sɩ ɩ nɩɩkɩ ɩsǝnɑ Sɑlʋmɔŋ yɔɣɔtǝnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔ. Pǝ́cɔ́ pʋlʋpʋ wɛ cǝnɛ nɑ pǝ́ tɛɛ Sɑlʋmɔŋ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. 32 Ye pǝ tɑlɑ hʋʋlɛ wule Ninifi nyǝ́mɑ kɑ́ kʋ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kʋyɑŋku pɛlɛ pɑ nɩɩ Yonɑɑsɩ wɑɑsʋ tɔ, pɑ yelɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ kpɑkpɑɑ kɛ́. Pǝ́cɔ́ pʋlʋpʋ wɛ cǝnɛ nɑ pǝ tɛɛ Yonɑɑsɩ ɩnɩ.

Mpi tɔnʋɣʋ nɑɑnɑ tɔ

(Mɑtiyee 5:15; 6:22-23)

33 Nɔɣɔlʋ ɩɩ mʋsǝɣɩ fǝtǝlɑ nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ-ɩ, yɑɑ ɩ́ pɑmɩ-ɩ nyɑnɑɣɑ tɛɛ. Amɑ ɩ sɩɩ-ɩ timpi tɑɑ ɩ́ wɛɛ pɩɩ nɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɣɔ. Ɩlɛnɑ mpɑ pɑ kɔŋ tɔ, fǝtǝlɑ kɔkɔ nɑ-wɛ. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ nɑ nyɑ́ ɩsɛ. Anɩ ɑ kɛnɑ nyɑ́ tɔnʋɣʋ pǝlimile fǝtǝlɑ. Ye nyɑ́ ɩsɛ ɩ́ nɑɑkɩ teu, pǝ wɑɑsǝɣɩ nyɑ́ tɔnʋɣʋ tǝnɑɣɑ. Amɑ ye nyɑ́ ɩsɛ ɩ́ yʋlʋmɑɑ, nyɑ́ tɔnʋɣʋ tǝnɑ pǝlimile wɛ sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ kɛ́. 35 Lɑ lɑɑkɑlɩ, pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩsǝnɑ n nɑɑkɩ tɔ pǝ mǝlɩ sǝkpɛtʋɣʋ. 36 Pǝ wɛ mpʋ tɔ, ye n nɑɑ tǝcɛɩcɛɩ, nɑ pǝ fɛɩ-ŋ tǝyuɣulee, n nɑɑ teu kɛ́, ɩsɩɩ fǝtǝlɑ kɔkɔ nɑɑkʋɣʋ yʋlʋ tɔ sǝkpɛtʋɣʋ fɛɩ.

Fɑlisɑnɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ tooluɣu

(Mɑtiyee 23:1-36; Mɑlǝkɩ 12:38-40)

37 Yesu tɛmɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ Fɑlisɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ yɑɑ-ɩ sɩ ɩ́ sʋʋ ɩ tɛ nɑ ɩ́ nyɔɔ lʋm. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋwɑ Fɑlisɑ tɛ nɑ ɩ́ niki tɔɣɔʋ. 38 Fɑlisɑ nɑwɑ ɩ tɔkɩ nɑ ɩ́ nyɔɔkǝnɑ ɑsilimɑ, ɩlɛnɑ pǝ lɑpɩ-ɩ hɑ. 39 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: Anɩ Fɑlisɑnɑɑ mǝ nyǝntʋ ntɛ́ mpʋ. Iyisi nɑ nyǝnɑsɩ wɑɑlǝnɑɑ kɛ ɩ́ nyɑɑlǝɣɩ tǝlɑɩlɑɩ. Amɑ pǝ kpɑɣɑʋ mǝ tɑɑnɑɑ tɔ, ŋmɩɩlǝm nɑ ɩsɑɣɑtʋ pǝ hʋwɛɛ mɑɣɑlǝnɑ. 40 Lǝmɑɣɑsɛɛ fɛɩnɑɑ mɛ, Ɩsɔ wei ɩ ŋmɑ yʋlʋ tɔɔ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ wɛnɑ ɩ tɩ nɑ wei ɩ ŋmɑ yʋlʋ lotu tɑɑ tɔ yɛɛ? 41 Pǝ kǝlɑ teu sɩ ɩ́ hɑ mpi ɩ wɛnɑ mǝ iyisi nɑ mǝ nyǝnɑsɩ tɑɑ tɔɣɔ kʋnyɔntʋnɑɑ, ɩlɛ pǝ tǝnɑ pɩɩ wɛɛ-mɛɣɛ teu.

42 Pɔpɔtʋ fɛɩ, Fɑlisɑnɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. Ɩ́ kpɛsǝɣɩ nyɩɩtʋ nti pɑ yɑɑkɩ sɩ mɑntɩ nɑ luu tɔ nɑ tuusi hɑtʋ tǝnɑ nɑ ɩ́ hiliɣi nɑ ɩ́ lǝsǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ pǝ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋm. Pǝyele mǝ pɑɑ fɛɩnɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ nɑ Ɩsɔ sɔɔlʋɣʋ tɔm. Amɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ nɑ Ɩsɔ sɔɔlʋɣʋ tɔm kɛ pɩɩ mʋnɑ ɩ́ sɛɛsǝnɑ ɩsǝlɛ, ɩlɛ ɩ́ tɑɑ sɔɔ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɔɔ.

43 Fɑlisɑnɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ, teeli teeli tǝcɑɣɑlɛnɑɑ kɛ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ. Nɑ ɩ́ sɔɔlɑ pɑ sɛɛkɩ-mɛɣɛ sɑmɑɑ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ luŋiɣi. 44 Fɑlisɑnɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. Ɩ́ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ pǝlɑɑŋ wei ɩ sɑlǝtɑɑ nɑ pɑ́ tɔŋ ɩ tɔɔ kɛ́ yem, nɑ pɑ́ tɑ nyɩ sɩ pǝlɑɑŋ tɔ.

45 Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlʋ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ pǝsǝnɑ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, n yɔɣɔtʋɣʋ mpʋ tɔ n kpɛntǝnɑ tɑ́ tɔtɔɣɔ nɑ ń tʋʋ.

46 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwɑ sɩ: Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ sɔsɑɑ mɛ, mǝ tɔm nɑ́ wɛ wɑɩyo tɔtɔɣɔ. Ɩ́ sʋkǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ sǝɣǝlɑ yuŋ nyǝnɑ. Pǝyele mɩɩ tɩɩ tɑɑ-wɛɣɛ tɑɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ. 47 Wɑɩyo nɑ mǝ tɔm kɛ́, mǝ cɑɑnɑɑ nɑ́ kʋnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, nɑ mɩɩ hǝlǝɣɩ pɑ pǝlɑɑŋ nɑ ɩ́ tɑɣɑnǝɣɩ tǝtetete. 48 Ɩsɩɩ ɩ́ lɑkʋɣʋ mpʋ tɔ, pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛ́ sɩ mǝ lɑŋɑ hɛɛnɑ mǝ cɑɑnɑɑ lɑpɑ mpi tɔ. Pɛlɛ pɑ kʋnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, nɑ mǝ hǝlǝɣǝnɑ pɑ pǝlɑɑŋ. 49 Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ lǝmɑɣɑsɛɛ kɑ hʋlɑ mpʋ sɩ: Ɩsɔ mɑ́, mɑɑ tili Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ tillɑɑ kɛ pɑ kiŋ. Amɑ pɑɑ kʋ lɛlɑɑ, nɑ pɑɑ tʋ lɛlɑɑ kɛ kʋnyɔŋ kɛ kʋtʋɣʋ. 50 Tuu pǝ ŋmɑʋ ɑntulinyɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɑ pɑ́ kʋ tɔ, kɑɣɑnɑ nyǝ́mɑ nyɔɔŋ tɑɑ kɛ́ pɑ sǝm tɔm kɑ́ tɛnɑ. 51 Kpɑɣɑ Apɛɛlɩ kʋɣʋ, hɑlǝnɑ Sɑkɑlɩ wei pɑ kʋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ pǝ hɛkʋ tɑɑ tɔ pɑ sǝm, mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo kɛ́ sɩ, ɩsɩɩ pǝ tɛmɑ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ.

52 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ sɔsɑɑ mɛ, mǝ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. Ɩ́ tɔkɑ sɑɑfʋ wei pɑ tʋlǝɣǝnɑ Ɩsɔ Tɔm nyǝm tɔɔ tɔ, nɑ mǝ luɣu fɛɩ sʋʋʋ. Pǝyele ɩɩ tisiɣi sɩ mpɑ pɛlɛ pɑ cɑɑ tɔ pɑ́ sʋʋ.

53 Yesu kʋlɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ pɑ́ sǝŋ ɩ tɔɔ kɛ́ nɔɔhɛɛ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ pɑ́ mɑkɩ ɩ nɔɣɔ tɔɔ nɑ kʋpɔɔsʋtʋ kɛ yem yem. 54 Nɑ pɑ́ kuuki ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ́ cotɑɑ ɩlɛ pɑ kpɑ-ɩ nɑ tǝnɑ.

12

Lɑɑkɑlɩ nɑ cɛsʋɣʋ tɔm

(Mɑtiyee 10:26-27)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ kotɑ sɔsɔm kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ, hɑlǝnɑ pɑ́ tusiɣi tǝmɑ. Tǝnɑɣɑ Yesu cɑɑlǝnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ kpɑɑlʋɣʋ sɩ: Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ Fɑlisɑnɑɑ kʋkʋsʋm, pɑ mǝnɑɑfikitʋ kɛ mɑ yɑɑ mpʋ. 2 Pǝ tǝnɑ mpi pǝ ŋmɛlɑɑ tɔ, ɩsɩɩ pǝ tɛmɑ nɑ pǝ́ kuli pǝ tɔɔ. Nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ mukɑɣɑ tɛɛ tɔ, ɩsɩɩ pɑ tɛmɑ nɑ pɑ́ nyɩ-wɩ. 3 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ ɩ́ kɑ ŋmɛsɩ tɔm nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ-tǝɣɩ ɑhoo, ɩsɩɩ tǝ yɑwɑ ilim tɑɑ. Nɑ pɑɑ nɑŋ tɑɑ kɛ́ ɩ́ wɛlǝtɑ ŋkpɑŋʋɣʋ tɑɑ, ɩsɩɩ pɑ kpɑɑlɑ-tɩ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ.

Yʋlʋ kʋnyɑmnɑm

(Mɑtiyee 10:28-31)

4 Mpɑ mɛ ɩ́ kɛ́ mɑ tɑɑpɑlɑɑ tɔ, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ mpɑ pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ lǝsɩ yʋlʋ weesuɣu tike, nɑ pǝ wɑɑlɩ pɑɑ pǝsǝɣɩ pʋlʋ tɔ. 5 Mɑɑ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ wei pǝ mʋnɑ sɩ ɩ́ se tɔ. Ɩ́ se Ɩsɔ, ɩnɩ ɩ pǝsǝɣǝnɑ nɑ ɩ́ kʋ yʋlʋ. Pǝyele ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ tǝnɑɑsǝlɛ tɑɑ. Tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ, ɩnǝɣɩ pǝ mʋnɑ ɩ́ se.

6 Pǝ tɑɣɑ sɑntiinɑɑ nɑɑlɛ kɛ pɑ pɛɛtǝɣɩ sumpɩʋpɩʋnɑɑ kɑkpɑsɩ tɑɑ? Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ wɛʋ mpʋ tɔ, Ɩsɔ tɑ́ sɔɔ pɑ tɑɑ kʋlʋm tɔɔ. 7 Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ nɑ mǝ nyʋɣʋ tɑɑ nyɔɔsɩ, Ɩsɔ nyǝmɑ́ sɩ tǝnɑ sɩ nyʋɣʋ kɛ́. Ye mpʋ ɩ́ tɑɑ nǝɣǝsɩ, ɩ́ kǝlɑ sumpɩʋpɩʋnɑɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ.

Yesu Kilisiti mʋɣʋ yɑɑ ɩ kisuɣu

(Mɑtiyee 10:19-20; 10:32-33; 12:32)

8 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, ye yʋlʋ tɑ ŋmɛsɩ sɩ ɩ kɛ́ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ nyǝŋ, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ tisi Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ ɩsɛntɑɑ sɩ pʋntʋ kɛ́ mɑ nyǝŋ. 9 Amɑ wei ɩ́ kpɛɛsɑ yǝlɑɑ ɩsɛntɑɑ sɩ ɩ tɑ nyɩ-m, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ tɔ Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ ɩsɛntɑɑ sɩ mɑ tɑ nyǝmɩ-ɩ tɔtɔ.

10 Ye wei ɩ́ yɔɣɔtɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ, pɑɑ hʋ́lɩ́ pʋntʋ kɛ suulu. Amɑ ye Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɛ ɩ yɔɣɔtɑ ɩsɑɣɑtʋ, pɑ kɑɑ hʋ́lɩ́-ɩ suulu.

11 Ye pǝ kɔmɑ nɑ pɑ́ yɑɑ-mɛɣɛ nɔnɔɔsɩ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ, yɑɑ ɑwulɑɑ kpɑɑmǝŋ tɑɑ, yɑɑ toŋtʋnɑɑ kiŋ, ɩ́ tɑɑ nǝɣǝsɩ nti ɩ́ kɑ́ hʋʋ nɑ ɩ́ lɩɩ nɑ nti ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ tɔ tǝ tɔɔ. 12 Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɑ sɛɣɛsɩ-mɛɣɛ kpɑkpɑɑ kɛ nti ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ tɔ.

Toŋ tʋ kʋmɛlɛŋ tɔm

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɣɔlʋ lɩɩ sɑmɑɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, heeli mɑ tɑɑlʋ sɩ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ tɑlɑ tɑ́ cɑɑ yelinɑ-tʋɣʋ mpi tɔ.

14 Tǝnɑɣɑ Yesu pǝsǝnɑ-ɩ sɩ: Apɑŋ nyɑ́, ɑwe kpɑ-m mǝ tɔm tɑɣɑnlʋ nɑ mǝ wontu tɑllʋ?

15 Ɩlɛnɑ Yesu heeli pɑ tǝnɑ sɩ: Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ wɛnɑʋ luluɣu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wɛnɑʋ hikuɣu ɩɩ hʋlǝɣɩ sɩ yʋlʋ tʋlɑ-tɩ se. Pɑɑ pʋntʋ kɑ́ wɛnɑ ɩsɩɩ cǝnɛ nɑ le.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sɛɛ-wɛɣɛ ɩsɔ sɩ: Apɑlʋ toŋ tʋ nɔɣɔlʋ kɑ wɛnnɑ hɑlǝmnɑɑ, nɑ ɩ́ kʋ kʋtɔɣɔʋ kɛ pǝ tɑɑ pǝ tɩɩ fɛɩ. 17 Ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ ɩ tɑɑ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑlɛ mɑɑ lɑ ɩlɛ? Kpeeŋ ɩɩ tɑkɩ-m sɩ mɑ́ nyǝkɩ mɑ tɔɣɔnɑɣɑ. 18 Ɩ tɑɑ ɩ tɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ nyǝmɑ́ ɩsǝnɑ mɑɑ lɑ tɔɣɔlɛ. Mɑ yɔkǝɣɩ mɑ kpeeŋ ɩnɛɣɛ nɑ mɑ́ sɩɩ sɔsɔɔŋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ suu kʋtɔɣɔʋ nɑ mɑ kʋpɑm lɛmpǝnɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ tɑɑ. 19 Ɩlɛ mɑɑ mɑ mɑ lɑŋlɛ tɑɑ nɑ mɑ́ tɔ sɩ, yʋlʋ wɛnɑ pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ tɑɑ kʋtɔɣɔʋ ɩlɛ pǝ kɑɑsɑ we, ye pǝ tɑɣɑ cɑɣɑʋ nɑ tɔɣɔʋ nɑ nyɔɔʋ nɑ yɔɔlʋɣʋ pǝ pɑɑsi? 20 Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ tɔmɑ-ɩ sɩ: Kʋmɛlɛŋ nyɑ́, n kɑ́ sɩ ɑhoo ɑnɛ ɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ wei ɩ kɑ́ kpɑɣɑ pǝ tǝnɑ mpi n tɑɣɑnɑ nyɑ́ tɩ tɔɔ kɛ́ mpʋ tɔ.

21 Ɩlɛnɑ Yesu tɑsɑ sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ nɑ mpɑ pɑ kɑɑ wɛnɑʋ kɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ tike tɔɔ, nɑ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ pɑ kɛ kʋnyɔntʋnɑɑ tɔ.

Nɑɑni tʋɣʋ kɛ Ɩsɔ

(Mɑtiyee 6:25-34)

22 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑ́ nɑ́ mpi pǝ tɔɔ mɑ heelɑ-mɛ sɩ ɩ́ tɑɑ nǝɣǝsǝɣɩ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ hiki weesiŋ, nɑ mǝ tɔnǝŋ tɔɔ kʋtɑkǝm pǝ tɔm tɔ. 23 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, weesuɣu kǝlɑ tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ yʋlʋ tɔnʋɣʋ kǝlɑ wontu kʋsusuutu. 24 Ɩ́ nyǝnnɑ kɑtǝkɑtǝŋ nɑ ɩ́ nɑ. Ɩɩ tuuki, ɩɩ kʋŋ. Pǝyele ɩ fɛɩ kʋtɔɣɔʋ tǝsɩɩlɛ, ɩ fɛɩnɑ kpou, Ɩsɔ cɑlǝɣǝnɑ-ɩ. Nɑ mǝ tɑ́ kǝlɩ sumɑsɩ kɛ tɔm nɑpǝlɛ? 25 Pɑɑ mǝ tɑɑ yʋlʋ kɑ́ kʋ ɩ tǝɣɩ ɩsǝnɑ, pʋntʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tuusi ɩ tǝɣɩ wʋlɛ kʋlʋmtǝlɛ mɑɣɑmɑɣɑ? 26 Ye ɩɩ pǝsǝɣɩ sǝkpetu sǝkpetu, pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ kʋɣɩ mǝ tɩ nɑ sɔsɔɔntʋ nti tǝ kɑɑsɑɑ tɔ? 27 Ɩ́ nyǝnnɑ tɑwɑ nyɩɩtʋ tʋkʋɣʋ hɛtʋ nti tɔ nɑ ɩ́ nɑ. Nyɩɩtʋ ntɩ, tɩɩ lɑkɩ tǝmlɛ tǝlɩ, tɩɩ lʋʋkɩ pɔɔŋ. Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ wulɑʋ Sɑlʋmɔŋ nɑ ɩ toŋ tǝnɑ ɩ tɑ suu wontu nɑ ɩ́ tɑlɑ pɑɑ tǝ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ kɛ kɑcɔkɑ. 28 Ye Ɩsɔ lɑkɩ kɑcɔkɑ kɛ tɑwɑ tɑɑ nyɩɩtʋ nti tǝ wɛ sɑŋɑ nɑ cele ɩsǝntɔ pɑ tikɑ-tɩ tɔ, ɩ kɑɑ lɑ-mɛɣɛ kɑcɔkɑ nɑ pǝ kǝlɩ mpʋ? Ɩ́ polo ɩ́ tɛɛ, ɩɩ tɛŋ Ɩsɔ nɑ mǝ tɑɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ tɔ se. 29 Ɩ́ tɑɑ pɛkǝlɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝɣɩ tɑm kɛ́ mǝ kʋtɔɣɔm nɑ mǝ kʋnyɔnyɔɔm pǝ tɔm. 30 Antulinyɑ tɑɑ cǝnɛ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ pɛɛkǝɣǝnɑ tǝlɛɣɛ tɑm. Amɑ mɛ mǝ wɛnɑ Cɑɑ, nɑ mǝ Cɑɑ ɩnɩ ɩ nyǝmɑ́ mpi ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ tɔ. 31 Ɩ́ sɔ nyʋɣʋ nɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ pɛɛkʋɣʋ, nɑ Ɩsɔ kɑ́ hɑ-mɛ tɔtɔɣɔ mpi pǝ kɑɑsɑɑ tɔ.

Kpɑŋtʋ lǝmɑɣɑsɛɛ ɩ́ wɛ timpi tǝnɑɣɑ ɩ ɑkɑlʋɣʋ wɛɛ

(Mɑtiyee 6:19-21)

32 Mɑ kɑlɑkiyɑ nyɑ́, tɑɑ nyɑ́, mǝ Cɑɑ sɔɔlǝnɑ sɩ ɩ hɑɑ-mɛɣɛ ɩ kɑwulɑɣɑ. 33 Ɩ́ pɛɛtɩ mǝ kʋpɑmnɑɑ nɑ ɩ́ mǝŋnɑ pǝ liɣitee nɑ ɩ́ hɑ kʋnyɔntʋnɑɑ. Ɩ́ pɛɛkɩ fɑtɑkɑnɑɑ mpɑ pɑɑ sǝkɩ tɔ, nɑ ɩ́ kɑɑkɩ mǝ wɛnɑʋ kɛ ɩsɔtɑɑ timpi pʋlʋ ɩɩ leki tɔ. Nmɩɩlʋ kɑɑ tɑlɑ tǝnɑɣɑ ŋmɩɩlʋɣʋ, pǝ́cɔ́ pukɑ kɑɑ tɔɣɔ. 34 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, kpɑŋtʋ lǝmɑɣɑsɛɛ ɩ́ wɛ timpi, tǝnɑɣɑ ɩ ɑkɑlʋɣʋ wɛɛ.

Tǝmlɛ lɑtɑɑ mpɑ pɑ feŋiɣi tɔ

35 Ɩ́ tɑntɩ nɑ ɩ́ tɑŋɑɑ, ɩ́ lǝlɩ mǝ hɔɔ tɑɑ, ɩ́ mʋsɩ mǝ fǝtǝlɑnɑɑ. 36 Ɩ́ lɑ ɩsɩɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ tɑŋɑɑ sɩ pɑ cɑɑ ɩ́ lɩɩnɑ ɑkpɑɣɑlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ tɑlɑɑ, pɑ tʋlɩ-ɩ tɔ. 37 Cɛcɛ ɩnɩ ɩ́ tɑlɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɛ nɑ pɑ tɑŋɑɑ, pɑ nyʋɣʋ lɑpɑ leleŋ kɛ́. Mɑ heeliɣi-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ sɩ ɩ kootiɣi ɩ wontu kɛ́ nɑ ɩ́ hɔkǝnɑ ɩ tɩ, nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ tǝcɑɣɑlɛ sɩ pɑ́ cɑɣɑ nɑ ɩ́ tʋ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ. 38 Pɑɑ tɑpɩɩlɛ yɑɑ tefemle kɛ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ-wɛɣɛ mpʋ nɑ pɑ́ tɑŋɑɑ, pɑ lɑpɑ nyʋleleŋ kɛ́. 39 Ɩ́ nyɩ teu sɩ, ye nyǝm kɑ nyǝŋɑɣɑ kɔlɔ nɑ tǝyɑɣɑ cɑɑ nyɩ ŋmɩɩlʋ kɔntɛ wɑɑtʋ, ɩ kɑɑ yele-ɩ nɑ ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ se. 40 Mɛ tɔtɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ mɩɩ tɑɣɑnɩ mǝ tǝɣɩ mpʋ. Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ, mɑ kɔŋ kɔntɛ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑɑ hʋʋ tɔɣɔ.

Tǝmlɛ tʋ ɩsɑɣɑʋ nɑ kʋpɑŋ pɑ tɔm

(Mɑtiyee 24:45-51)

41 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ pɔɔsɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, tɑ tike kɛ n sɛɛkǝnɑ ɩsɔ ɩnɩ, yɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ n sɛɛkǝnɑ-ɩ? 42 Ḿpʋ́ɣʋ́lɛ Tɑcɑɑ cɔwɑ sɩ: Aweɣelɛ tǝmlɛ tʋ kʋpɑŋ nɑ lɑɣɑtʋ? Ye pǝ tɑɣɑ wei ɩ cɑɑ kɑ́ yelinɑ tǝyɑɣɑ feŋuɣu, sɩ nyɔɣɔsɩ ɩ́ kpɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ, ɩlɛ ɩnɩ ɩ́ cɛlɑ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ. 43 Cɛcɛ ɩnɩ ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ ɩsǝlɛ sɛɛnɑ tǝmlɛ ntɛ́ tǝ lɑpʋ, ɩ nyʋɣʋ lɑpɑ leleŋ kɛ́. 44 Mɑ heeliɣi-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ tɔɔ sɩ, tǝyɑɣɑ cɑɑ kɑ́ tʋ tǝmlɛ tʋ ɩnǝɣɩ ɩ kʋpɑm tǝnɑ tɔɔ feŋuɣu kɛ́. 45 Amɑ ye pǝ cǝpɑ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ, nɑ ɩ́ tʋ ɩ tɑɑ sɩ: Mɑ cɑɑ kɑɑ kɔɔ lɔŋ se, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑpɑlʋnyǝmɑ nɑ ɑlʋnyǝmɑ kɛ mɑpʋ. Nɑ ɩ́ tɔkɩ, nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ nɑ pǝ́ kʋɣɩ-ɩ. 46 Pɩɩ kɔɔ nɑ kʋyɑkʋ ŋku nɑ ɩsǝnɑ tɑɑ ɩ tɑɑ tʋ ɩ tɑɑ sɩ tǝyɑɣɑ tʋ kɑ tɑlɑ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ sʋʋ tǝkpʋʋ. Nɑ ɩ kɑ́ lɑ tǝmlɛ tʋ ɩnǝɣɩ tǝkɑŋkɑŋ, nɑ ɩ́ mǝŋnɑ-ɩ nɑ ɩ́ pɛtɩ-ɩ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ tɔɔ.

47 Tǝmlɛ tʋ wei ɩ nyǝmɑ́ ɩ cɑɑ luɣu tɛɛ nyǝm nɑ ɩ́ tɑ́ tɑɣɑnɩ ɩ tɩ, pǝyele ɩ tɑ lɑ mpi ɩ cɑɑ sɔɔlɑɑ tɔ, pɑɑ hǝlɩ-ɩ teu. 48 Amɑ tǝmlɛ tʋ wei ɩ́lɛ́ ɩ tɑ nyɩ ɩ cɑɑ luɣu tɛɛ nyǝm, nɑ ɩ́ lɑkɩ mpi pǝ mʋnɑ pɑ́ mɑpɩ-ɩ pǝ tɔɔ tɔ, pǝciiu tike kɛ pɑɑ mɑ ɩ́lɛ́. Wei pɑ hɑ sɔsɔm tɔ, sɔsɔm kɛ pɑ kɔŋɩ-ɩ pɔɔsʋɣʋ. Nɑ wei pɑ pɑɑsɑɑ nɑ pɑ́ kɑɑ sɔsɔm tɔ, sɔsɔm tɑɑ sɔsɔm kɛ pɑ kɔŋɩ-ɩ pɔɔsʋɣʋ.

Yǝlɑɑ fɑɣɑʋ kɛ Yesu tɔɔ

(Mɑtiyee 10:34-36)

49 Kɔkɔ kɛ mɑ kɔmɑ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ mʋsʋɣʋ, nɑ pǝ cɑɣɑ-m ɩsɩɩ ɩsǝntɔ tɔ kɑɑ tɛmɑ mʋɣʋ ɩlɛ mhmm teu ntɛ́. 50 Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ sɔ-m Ɩsɔ lʋm nɑpǝlɩ, ɩlɛ ye pɑ tɑ sɔ-m lʋm mpɩ mɑ nǝɣǝsɛɛ kɑɑ tɛ. 51 Mǝ hʋʋ sɩ hɛɛsʋɣʋ kɛ mɑ kɔnɑ ɑntulinyɑ tɑɑ? Aɑɩ, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ koloŋɑ kɛ mɑ kɔnɑɑ. 52 Pǝ kpɑɣɑ pǝnɛntɛ tɔ, yǝlɑɑ ɩ́ wɛ kɑkpɑsɩ kɛ pɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, pɑɑ fɑɣɑ. Tooso kɑ́ lɩɩ nɑɑlɛ ɩnɛɣɛ koloŋɑ, nɑ nɑɑlɛ nɑ́ɑ́ lɩɩ tooso kɛ́ koloŋɑ. 53 Cɛcɛ kɑ́ kʋlɩ ɩ pǝyɑlʋ tɔɔ, nɑ pǝyɑlʋ kʋlɩ cɛcɛ tɔɔ. Toto kɑ́ kʋlɩ ɩ pɛɛlɔ tɔɔ nɑ pɛɛlɔ nɑ́ɑ́ kʋlɩ toto tɔɔ. Pɑŋ ɑlʋ nyǝŋ kɑ́ kʋlɩ poolu tɔɔ, nɑ poolu kɛ́ pɑŋ tɔɔ.

Wɑɑtʋnɑɑ cɛkǝnɑʋ

(Mɑtiyee 16:2-3)

54 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɑmɑɑ tɔtɔ sɩ: Ye ɩ́ nɑ́ tɛʋ pɩɩ ŋmɑɑlɑɣɑ nɑ ilim tǝtʋlɛ, ɩ́ tɔŋ kpɑkpɑɑ sɩ sɑŋɑ ɩnɩ tɛʋ wɛɛ. Ɩlɛnɑ tɑmpɑnɑ tɔɔ kʋlɛ kʋ nɩɩ. 55 Nɑ ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ́ ilim nyɑkɩ sɔsɔm, ɩ́ tɔŋ sɩ tɑhɑŋlɛ wʋsɑɑ. Ɩlɛnɑ tɑhɑŋlɛ nɑ́ɑ́ hɑŋ. 56 Mǝnɑɑfikinɑɑ mɛ, ɩ́ lɑpɑ ɩsǝnɑ nɑ ɩ́ nyǝŋ ɑtɛ nɑ ɩsɔ pǝ kɔkɔlɔnɑɑ fɑɣɑsʋɣʋ, nɑ ɩɩ cɛkǝɣǝnɑ nti tǝlɛ tǝ lɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ tǝ hʋwɛɛ.

Kolontu nɑ kolontu pɑ ciikuɣu

(Mɑtiyee 5:25-26)

57 Ɩsǝnɑɣɑ pǝ wɛɛ nɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩɩ tɩɩ mɑɣɑsǝɣɩ sɩ ɩ́ nyɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ tǝŋ-yɛ ye? 58 Ye n wɑkǝlɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ yɑɑ-ŋ nɔnɔɣɔ, lɑ kookɑlɩ nɑ nyɑ́ nɑ-ɩ ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɔm kɛ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɑ tɑtɑ hʋʋlʋ kiŋ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ hʋʋlʋ nɑ́ɑ́ tʋ-ŋ toŋtʋnɑɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ tǝkɩ-ŋ. 59 Mɑ heeliɣi-ŋ tɑmpɑnɑ sɩ ye n tɑ tɛ pǝ tǝnɑ mpi pɑ pɛlɑ-ŋ tɔɣɔ fɛlʋɣʋ n kɑɑ lɩɩ tǝnɑ.

13

Ye ɩ́ tɑ lɑɣɑsɩ tɔntɛ ɩ́ kɑ́ sɩ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ kɔmɑ tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ heeli Yesu sɩ: Kɑlilee nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ lɑkɑɣɑ kɔtɑɣɑ kɛ Ɩsɔ, ɩlɛnɑ Pilɑtɩ yele nɑ pɑ́ kʋ-wɛ. 2 Tǝnɑɣɑlɛ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ hʋʋ sɩ Kɑlilee nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kʋ mpʋ tɔ, pɑ tɛɛ Kɑlilee nyǝ́mɑ lɛlɑɑ tǝnɑɣɑ kɑwɑlɑsɩ tɔɣɔ pɑ kʋ-wɛ? 3 Aɑɩ, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, pǝ tɑɣɑ mpʋ se. Amɑ mɩɩ tɑ lɑɣɑsɩ tɔntɛ, ɩ́ kɑ́ sɩ mǝ tǝnɑɣɑ ɩsɩɩ pɛlɛ pɑ sǝpʋ tɔ. 4 Nɑ yǝlɑɑ pǝlefɛi hiu wei Silowee kutuluɣu kpɛsɑɑ nɑ kʋ tɑkɩ nɑ kʋ nɑŋtɩ tɔ, ɩ́ hʋʋ sɩ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tǝnɑ tɑɑ pɛlɛ pɑ kǝlǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ? 5 Aɑɩ, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, pǝ tɑɣɑ mpʋ se. Amɑ mɩɩ tɑ lɑɣɑsɩ, ɩ́ kɑ́ sɩ mǝ tǝnɑɣɑ ɩsɩɩ pɛlɛ pɑ sǝpʋ tɔ.

Fiki tʋɣʋ ŋku kɩɩ lʋlǝɣɩ tɔ kʋ tɔm

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sɛɛ-wɛɣɛ ɩsɔ sɩ: Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ sɔnɑ ɩ lɛsɛŋ tɩɩŋ tɑɑlɛ tɑɑ kɛ́ fiki. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ polɑ pee kooluɣu. Amɑ ɩ tɑ mɑɣɑnɑ kʋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ pʋlʋpʋ cǝcǝkɑ. 7 Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ tɑɑlɛ tɔkʋlʋ sɩ: Nyǝnɩ, pɩɩsɩ tooso kɔlɔ mɑ tʋ kɔntɛ sɩ mɑ kooliɣi pee. Amɑ mɑɑ mɑkǝnɑ pʋlʋ cǝcǝkɑ kɛ kʋ tɔɔ. Sɛtɩ-kʋ. Pepe tɔɔ kɛ́ kɩɩ sǝŋ yem nɑ kɩɩ lʋlǝɣɩ? 8 Ɩlɛnɑ tɑɑlɛ tɔkʋlʋ cɔ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, tɑsɑ-kʋɣʋ yeluɣu kɛ pʋntɔ, nɑ mɑɑ huli nɑ mɑ́ cɔɔnɑ kʋ kite nɑ mɑ tʋ hute nɑ mɑ́ nɑ́. 9 Ntɑnyɩ pǝ́ tɑlǝnɑ pǝnte kɩɩ lʋlɩ pee. Kʋ tɑ lʋlɩ ɩlɛ n sɛtɩ-kʋ.

Alʋ ɩcɑm wɑɑsʋɣʋ kɛ kʋhɛɛsʋɣʋ wule

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ wule Yesu sɛɣɛsɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ. 11 Pǝ pɑmnɑ ɑlʋ kʋtɔntʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ. Ɩ hii ɩlɔɣɔʋ nɑ pǝ kɔkǝlɩ-ɩ pɩɩsɩ pǝlefɛi hiu tǝcu, ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ siɣisi ɩ tǝɣɩ pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ. 12 Yesu nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Alʋ nyɑ́, sɑŋɑ wɑɑlɩ n hikɑ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ́.

13 Ɩlɛnɑ Yesu tǝnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ ɩ niŋ, nɑ ɑlʋ siɣile siɣisi tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ niki Ɩsɔ kɛ́ sɑm. 14 Ɩsɩɩ Yesu lɑpʋ nɑ yʋlʋ hiki ɑlɑɑfǝyɑ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule kɛ mpʋ tɔ pǝ tɑ mɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile nyʋɣʋ tʋ ntɛ́. Tǝnɑɣɑ ɩ pǝsǝnɑ sɑmɑɑ sɩ: Kʋyɛɛŋ nɑɑtoso kɛ pɑ lɑkɩ tǝmlɛ. Ye ɩ́ cɑɑ ɩ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ, ɩ́ kɛɛsǝnɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́ kɔɔ. Ɩ́ tɑɑ kɔŋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule sɩ pɑ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ.

15 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ nɑ́ cɔ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile nyʋɣʋ tʋ ɩnɩ sɩ: Mǝnɑɑfikinɑɑ mɛ, ye pǝ tɑlɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule mǝ tɑɑ ɑwe yeki ɩ nɑʋ yɑɑ ɩ kpɑŋɑɣɑ kɛ tʋ́lʋ́ɣʋ́ sɩ kɑ́ nyɔɔ lʋm ye? 16 Yɑɑ ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ Apǝlɑhɑm lʋlʋɣʋ tɑɑ ɑlʋ ɩnɛɣɛ pɑ kɑɑ wɑɑsɩ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule? Pǝ́cɔ́ Sɑtɑnɩ tɔkɑ-ɩ nɑ ɩ́ cɔɔsǝɣɩ-ɩ tɔ pɩɩsɩ pǝlefɛi hiu ntɔ.

17 Yesu cɔ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile nyʋɣʋ tʋ ɩnǝɣɩ mpʋ, ɩlɛnɑ fɛɛlɛ kpɑ mpɑ pɑɑ cɑɑ-ɩ tɔ. Amɑ sɑmɑɑ wei pǝ kɑɑsɑɑ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ tǝnɑ ɩ lɑŋlɛ nɑ́ hɛɛnɑ tǝmɑ kʋpɑmpɑnɑ nnɑ Yesu lɑkɑɣɑ tɔ.

Sɔɔɣɑ pǝle tɔm

(Mɑtiyee 13:31-32; Mɑlǝkɩ 4:30-32)

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Ɩsɩɩ pepeɣelɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ nǝɣǝsǝnɑɑ, nɑ pepeɣe mɑɑ kɛɛsǝnɑ-kɛ ɩlɛ yee? 19 Kɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ tuukuɣu sɔɔɣɑ pile kɛ ɩ tɑɑlɛ tɑɑ nɑ tǝ nyɔ, nɑ tǝ pɩɩ tʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑ sumɑsɩ kɔŋ nɑ sɩ́ tʋɣɩ tɑnɑ kɛ kʋ pǝliŋɑsɩ tɔɔ tɔɣɔ.

Potopoto kʋkʋsʋm tɔm

(Mɑtiyee 13:33)

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑɑ sɩ: Pepe cɑʋ kɛ́ mɑɑ kɛɛsǝnɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ ɩlɛ yee? 21 Kɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɑlʋ mɑɣɑsʋɣʋ mʋlʋm kɛ cɛmsɛ tǝpɑm nɑ ɩ́ kpɑɣɑ kʋkʋsʋm kɛ pǝcɔ nɑ ɩ́ tʋ, nɑ ɩ́ huɣuti nɑ pǝ tǝnɑ pǝ́ kpɑ tǝfʋʋ tɔ.

Nɔnɔɣɔ kʋkpɩɩlɑɣɑ

(Mɑtiyee 7:13-14,21-23)

22 Yesu kʋlɑɑ sɩ ɩ puki Yosɑlɛm, ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣǝnɑ mpɑɑ kɛ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ nɑ sǝkpenɑ nnɑ ɑ tɑɑ ɩ tǝŋɑɣɑnɑ tɔ nɑ ɩ́ puki. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɣɔlʋ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, ntɔŋ yǝlɑɑ pǝciimɑɣɑ tike nyɔɔŋ kɛ pɩɩ yɑ nɑ?

Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: 24 Ɩ́ lɑ kookɑlɩ nɑ ɩ́ sʋʋnɑ nɔnɔɣɔ ŋkɑ kɑ wɛ tǝfǝkɩɩ tɔ. Tɔm fɑɑwɩɩ tɔɔ, yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ lʋnɑ teu sɩ pɑ́ tǝŋnɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ sʋʋ. Amɑ pɑ kɑɑ hiki mpɑɑ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Pɩɩ kɔɔ nɑ tǝyɑɣɑ cɑɑ tǝkɩ nɑ ɩ́ kɑlǝsɩ, nɑ mɩɩ wɛnɑ ɑwɑlɩ tɔɔ, ɩlɛ ɩ́ sʋʋ mɑpʋ ntɛ́ nɔnɔɣɔ sɩ: Tɑcɑɑ, tʋlɩ-tʋ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ cɔ-mɛ sɩ: Mɑ tɑ nyɩ timpi ɩ́ lɩɩnɑɑ tɔ. 26 Pǝlɛɣɛlɛ ɩ́ kɑ sʋʋ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Tɑ́ nɑ-ŋ tǝ tɔkɑɣɑnɑ nɑ tǝ nyɔɔkɩ. Tɑ ɩcɑtɛ hɑpɛɛ tɔɔ kɛ́ n tɩɩ sɛɣɛsǝɣɩ. 27 Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ lɛlɩ-mɛɣɛ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Mɑ tɑ nyɩ timpi ɩ́ lɩɩnɑɑ tɔ yoo. Mǝ tǝnɑ ɩ́ tɛɛ ɩ́ fɛɛ-m, ɩsɑɣɑlɑtɑɑ mɛ. 28 Ɩ́ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Sɑɑkɩ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tǝnɑɣɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ fiɣitɑ-mɛ nɑ ɑwɑlɩ tɔɣɔlɛ ɩsɩɩ ɩ́ kɑ́ tɩɩ cɑsɩ kɑpusi nɑ ɩ́ nyɑsǝɣɩ mǝ tǝɣɩ kelɑ te. 29 Yǝlɑɑ kɑ́ lɩɩnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ, nɑ pǝ tǝtʋlɛ tɔɔ, nɑ lɛlɑɑ lɩɩnɑ pǝ ntɔɣɔŋ nɑ pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ nɑ pɑ́ suli Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ kɛ́ tɔɣɔʋ. 30 Wɑɑtʋ ɩnɩ mpɑ pɑ wɛ lɔlɔ kɛ́ kɑɣɑnɑ tɔ pɑ tɑɑ lɛmpɑ kɑ́ mǝlɩ wɑɑlɩ, nɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ mǝlɩ lɔlɔ.

Yesu lɑŋwɑkǝllɛ kɛ Yosɑlɛm tɔɔ

(Mɑtiyee 23:37-39)

31 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Fɑlisɑnɑɑ nɑpǝlɩ pɑ kɔmɑ Yesu kiŋ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Wulɑʋ sɔsɔ Helɔtɩ pɛɛkǝɣɩ-ŋ kʋɣʋ. Pǝlɛ pǝ tɔɔ lɩɩ cǝnɛ nɑ ń lɑɣɑsɩ ɩcɑtɛ.

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ heeli mǝ tɑɑlɛ hɑɣɑ ŋkɛ sɩ, sɑŋɑ nɑ cele pǝ tɑɑ mɑ tɔɣɔnǝɣɩ ɑlɔɣɑɑ, nɑ mɑ́ wɑɑsǝɣɩ kʋtɔntʋnɑɑ, nɑ pǝ kʋfemuɣu kɛ mɑɑ tɛ mɑ tǝmlɛ. 33 Amɑ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ mɑ́ tɔ mɑ mpɑɑʋ kɛ sɑŋɑ nɑ cele nɑ pǝ kʋfemuɣu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ kʋɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ tiiliɣi yem nɑ pǝ tɑ kɛnɑ Yosɑlɛm tɑɑ.

34 Hei Yosɑlɛm, Yosɑlɛm, nyɑ́ tɑɑ kɛ́ pɑ kʋɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, nɑ nyɑ́ tɑɑ tɔtɔɣɔ pɑ yooki Ɩsɔ tillɑɑ kɛ pɛɛ nɑ pɑ́ kʋɣɩ. Tɔm pɑɣɑlɛ kɛ mɑ sɔɔlɑɑ sɩ mɑ kpeɣeliɣi nyɑ́ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝkotokoto ɩsɩɩ kɑntuɣu pɑpʋɣʋ kʋ piyɑ tɔɔ tɔ. Amɑ pɑ kisɑɑ. 35 Tɔʋ, mǝ tǝyɑɣɑ kɑ tǝkɩ kɑɑʋ tǝkpɑtɑɑ, nɔɣɔlʋ kɑɑ pɑɑsǝnɑ-kɛ. Mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo sɩ, ɩ́ kɑɑ tɑsɑ-m keesuɣu, hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ wule nte ɩ́ kɑ yɔɣɔtɩ sɩ, Ɩsɔ ɩ́ sǝnɑ Tɑcɑɑ tillu tɔ.

14

Kʋtɔntʋ nɔɣɔlʋ ɩ wɑɑsʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ nɑkʋlɩ Yesu sʋʋ Fɑlisɑnɑɑ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ tɛɣɛ tɔɣɔʋ. Mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ keŋnɑ-ɩ teu. 2 Yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ sǝŋɑ ɩ ɩsɛntɑɑ, nɑ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ wɛnɑ-ɩ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ sɩ: Tɑ mpɑɑʋ tɑɑ, pǝ mʋnɑ pɑ́ wɑɑsɩ kʋtɔntʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yɑɑ pɑ́ tɑɑ wɑɑsɩ-ɩ?

4 Amɑ Fɑlisɑnɑɑ mpɛ pɑ tɑ tisi cɔʋ. Tǝnɑɣɑ Yesu hɔmɑ kʋtɔntʋ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ, nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ ɩ́ tɛɛ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ Fɑlisɑnɑɑ sɩ: Kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule, mǝ tɑɑ ɑwe nɑwɑ ɩ pǝyɑɣɑ yɑɑ ɩ nɑʋ hotɑ lɔkɔ tɑɑ, nɑ ɩ́ yele lǝsʋɣʋ kɛ kpɑkpɑɑ sɩ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule? 6 Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑsɩ-tǝɣɩ cɔʋ nɑ pɑ́ kpisi.

Tɔɣɔʋ yɑɑʋ nɑ tǝcɑɣɑlɛ kʋpɑntɛ tɔm

7 Yesu nɑwɑ sɩ mpɑ pɑ yɑɑ tɔɣɔʋ kɛ mpʋ tɔ, pɑ huliɣinɑ tǝmɑɣɑ kpelee kʋpɑnɑ tɔɔ cɑɣɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ-wɛ sɩ: 8 Ye nɔɣɔlʋ kpɑɣɑ ɑlʋ nɑ ɩ́ yɑɑ-ŋ tɔɣɔʋ, ń tɑlɑɑ, tɑɑ hulinɑ tǝcɑɣɑlɛ kʋpɑntɛ nɑ pǝ́cɔ́. Ntɑnyɩ ɩsǝntɔ pɑ yɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́ nɑ ɩ́ kǝlɑ-ŋ. 9 Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ wei ɩ yɑɑ-mɛɣɛ tɔɣɔʋ tɔ ɩ́ heeli-ŋ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń kɑɑsɩ ɩnɛɣɛ tǝcɑɣɑlɛ. Ɩlɛ n kʋlǝnɑ fɛɛlɛ ntɛ́ tǝnyɔɔmɩɩ, nɑ ń cɑɣɑnɑ wɑɑlɩ tɔɔ. 10 Amɑ ye pɑ yɑɑ-ŋ tɔɣɔʋ, ń tɑlɑɑ, cɑɣɑnɑ wɑɑlɩ tɔɔ. Ɩlɛ wei ɩ yɑɑ-mɛɣɛ tɔɣɔʋ tɔ ye ɩ kɔmɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ tɔnɑ-ŋ sɩ: Apɑŋ nyɑ́, tuusinɑ cǝnɛ tɔɔ nɑ ń cɑɣɑ tǝcɑɣɑlɛ kʋpɑntɛ. Sɑɑ ɩnɩ pɑ tʋ-ŋ teeli kɛ nyɑ́ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ ɩ́ cɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tɔɣɔʋ tɔ pɑ ɩsɛntɑɑ kɛ́. 11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wei ɩ́ hɔŋ ɩ tɩ pɑɑ tisi-ɩ, nɑ wei ɩ́ pɑsǝɣɩ ɩ tɩ, pɑɑ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heelɑ wei ɩ yɑɑ-ɩ tɔɣɔʋ tɔ sɩ: Ye n lɑpɑ tɔɣɔnɑɣɑ yɑɑ ɑcimɑ, tɑɑ yɑɑ nyɑ́ cewɑɑ, yɑɑ nyɑ́ tɛɛtʋnɑɑ, yɑɑ nyɑ́ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ, yɑɑ nyɑ́ toŋtʋnɑɑ lɛlɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɛlɛ pɑ pǝsǝɣɩ tɔtɔ nɑ pɑ́ yɑɑ-ŋ tɔɣɔʋ, nɑ pɑ́ lɛɛtɩ-ŋ nyɑ́ kʋcɔɔʋ kɛ kpɑkpɑɑ. 13 Amɑ ye n lɑpɑ ɑcimɑ, koti kʋnyɔntʋnɑɑ, nɑ ɑcɑmɑɑ, nɑ kɑɑkɑlɑsɩ, nɑ yʋlʋmɑɑ, nɑ pɑ́ tɔɣɔ. 14 Wɑɑtʋ ɩnǝɣǝlɛ n hikɑ kʋpɑntʋ. Pǝ tɑɣɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑ́ pǝsǝnɑ nɑ ɩ́ lɛɛtɩ-ŋ-tɩ. Amɑ Ɩsɔ kɑ́ fɛlǝnɑ-ŋ kʋyɑŋku ɩ kɑ́ feesi sǝtɑɑ mpɑ pɑɑ lɑpɑ kʋpɑntʋ tɔ.

Mpɑ pɑ yɑɑ tɔɣɔʋ nɑ pɑ́ kisi tɔ

(Mɑtiyee 22:1-10)

15 Pɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ ɩnɩ ɩlɛnɑ Yesu nɑ mpɑ pɑ cɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔ pɑ tɑɑ lɛlʋ yɔɣɔtɩ-ɩ sɩ: Wei ɩ kɑ́ cɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔlɛ ɩsɩɩ leleŋ nɩɩlʋ te.

16 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ pʋntʋ ɩnɩ sɩ: Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ lɑpǝnɑ tɔɣɔnɑɣɑ tǝkpɛtɛkpɛtɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ sɩ pɑ́ kɔɔ pɑ́ tɔɣɔ. 17 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ pɩɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tili ɩ pǝyɑlʋ sɩ ɩ́ polo nɑ ɩ́ heeli mpɑ ɩ yɑɑ tɔɣɔʋ tɔ sɩ pɑ́ kɔɔ mpʋ, pǝ tɑlɑɑ. 18 Amɑ pɑ tǝnɑ pɑ sʋʋ-ɩ wiinɑʋ sɩ pɑ kɑɑ pǝsɩ. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ heelɑ tillu sɩ: Mɑ yɑpɑ tɑɑlɛ, ye mɑ tɑ polo mɑ nɑ-tɛ pǝ kɑɑ lɑ-m teu. Mpʋ tɔ, mɑ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ mpɑɑ, mɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ kɔɔ. 19 Lɛlʋ nɑ́ɑ́ tɔ sɩ: Mɑ yɑpɑ nɑɑŋ kʋhɑlǝŋ kɛ nɑɑnʋwɑ, mɑ cɑɑ mɑ tɑmsɩ-ɩ nɑɑlɛ nɑɑlɛ nɑ mɑ fɑlǝsɩ-ɩ. Mpʋ tɔ, mɑ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ mpɑɑ, mɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ kɔɔ. 20 Nɑ lɛlʋ tɔ tɔtɔ sɩ: Nɔɔnɔɔ kɛ́ mɑ kpɑɣɑ ɑlʋ, mɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ kɔɔ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillu mǝlɑ ɩ cɑɑ kiŋ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-ɩ ɩsǝnɑ pǝ lɩɩwɑ tɔ. Tǝnɑɣɑ tǝyɑɣɑ cɑɑ ɩnɩ pɑ́ɑ́nɑ́ lɑpɑ-ɩ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ tillu kɛ tiluɣu sɩ: Polo lɔŋ kɛ kʋyɛɛŋ tɑɑ nɑ hɑpɛɛ nɔɔsɩ nɑ ń kuu kʋnyɔntʋnɑɑ, nɑ ɑcɑmɑɑ, nɑ yʋlʋmɑɑ, nɑ kɑɑkɑlɑsɩ, nɑ ń kɔnɑ. 22 Pǝ tɑsɑ pǝcɔ ɩlɛnɑ tillu tɑɣɑnɩ mǝlʋɣʋ nɑ ɩ́ heelɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ lɑpɑ nti n kɛɛsɑɑ tɔ, pɑɑ nɑ mpʋ tǝcɑɣɑlɛ kpisɑ yem kɛ́. 23 Tǝnɑɣɑ tǝyɑɣɑ cɑɑ tɑsɑ-ɩ tɔm sɩ: Cɛ mpɑɑŋ tɑɑ nɑ ń cɔɔ kutuluŋ kilɑ kilɑ, ye n hikɑ mpɑ n kpɑ-wɛɣɛ yem yem nɑ ń sʋʋnɑ nɑ mɑ tǝyɑɣɑ su. 24 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ hǝtɛ pɑ yɑɑnɑɑ tɔ, pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ tɔɣɔ mɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

Mpi yʋlʋ kɑ lɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ pǝsɩ Yesu ɩfɑlʋ tɔ

(Mɑtiyee 10:37-38)

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ tuutuumɑ hu Yesu wɑɑlɩ. Tǝnɑɣɑ Yesu pǝsɑɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: 26 Ye yʋlʋ ɩ́ cɑɑ ɩ tǝŋɩ-m nɑ ɩ́ tɑ lɩɩ luɣu kɛ ɩ cɑɑ nɑ ɩ too, nɑ ɩ ɑlʋ nɑ ɩ piyɑ, nɑ ɩ tɑɑlʋnɑɑ nɑ ɩ kɔɣɔnɑɑ nɑ ɩ newɑɑ, hɑlǝnɑ ɩ́ kpɛntǝnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɩ, pɑɑ ɩ tǝŋɑ-m, ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ mɑ ɩfɑlʋ. 27 Ye wei ɩ tɑ sǝɣǝlɩ ɩ sǝm tesikɑ nɑ ɩ́ tǝŋɩ-m, pʋntʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ mɑ ɩfɑlʋ. 28 Ye mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ cɑɑ kutuluɣu sɔsɔɔŋkʋ ŋmɑʋ, ɩ cɑkɩ kɛ́ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ pǝ tǝnɑ pǝ liɣitee nyʋɣʋ, sɩ ɩ nɑɑ sɩ ɩ liɣitee kɑ́ tɑlɑ-ɩ yɑɑ ɑ kɑɑ tɑlɑ-ɩ. 29 Tɛfɛ ɩ kɔŋ ɩ́ tɛ kite sɩɩʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpisi kʋ kʋɣʋ, nɑ tɛɛlɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ woŋi-ɩ, 30 sɩ hɑlɩ yʋlʋ ɩ́ sɩɩ kutuluɣu nɑ ɩ́ kpisi kʋ kʋɣʋ nɑ? 31 Mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ wɛɛ, ye wulɑʋ nɔɣɔlʋ ɩ cɑɑ ɩ yoonɑ wulɑʋ lɛlʋ, ɩ cɑkɩ kɛ́ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ teu nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ yoolɑɑ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) wei ɩ wɛnɑ tɔ, ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ yoonɑ ɩ kolontu wei ɩ́lɛ́ ɩ wɛnɑ yoolɑɑ iyisi hiu (20000) tɔ, yɑɑ ɩ kɑɑ pǝsɩ. 32 Ye ɩ nɑwɑ sɩ ɩ kɑɑ pǝsɩ, ɩ kʋsǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ kʋtɑtʋɣʋ kɛ́ nɑ ɩ́ tili sɩ pɑ́ heeli ɩ kolontu kɛ lɔŋ sɩ ɩ́ yele tɔm ntɩ, nɑ pɑ́ suli tiili nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ. 33 Tǝnɑɣɑ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Mpʋ tɔtɔɣɔ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ mɑ ɩfɑlʋ, ye pʋntʋ ɩ́ tɑ lǝsɩ ɩ kʋnyɩɩlʋɣʋ kɛ ɩ nyǝm tǝnɑ tɔɔ.

Tɔm mpi pɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ tɔ

(Mɑtiyee 5:13; Mɑlǝkɩ 9:50)

34 Tɔm kɛ pʋlʋpʋ mpi pǝ wɑɑsǝɣɩ tɔɣɔ. Amɑ ye tɔm mpɩ pǝ lɔŋ kɔmɑ nɑ ɩ́ sɩ, pepeɣe pɑɑ lɑ nɑ pǝ lɔŋ ɩnɩ ɩ́ mǝlɩ? 35 Pǝlɛ tɔ pɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ. Pɑɑ n ŋmɩɩsɑ hɑlǝm tɑɑ, pɑɑ n pɛtɑ hute tɑɑ, ɩsɩɩ pɑ lɔ-wɩ pɑɑsi. Mpɑ pɑ wɛnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔ pɑ́ ke ŋkpɑŋŋ nɑ tɔm tǝnɛ.

15

Heu kʋlepu tɔm

(Mɑtiyee 18:12-14)

1 Lɑmpuu mʋlɑɑ nɑ tɛtɛlɑtɑɑ lɛlɑɑ pɑ polɑ Yesu kiŋ kɛ pɑ tǝnɑ sɩ pɑ nɩɩ ɩ tɔm. 2 Tǝnɑɣɑ pǝ tɑ mɑɣɑ Fɑlisɑnɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ pɑ tɔ sɩ, Yʋlʋ ɩnɛ ɩnɩ nɑ tɛtɛlɑtɑɑ pɑ cɑkǝnɑ, nɑ ɩ nɑ-wɛ pɑ tɔkǝnɑ. 3 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: 4 Ye ɩsɩɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ wɛnɑ heeŋ ntɛ́ nɩɩnʋwɑ (100), ɩlɛnɑ ɩ tɑɑ kʋlʋm tǝ le, ɩ kɑɑ yele pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩnʋwɑ ɩnɛɣɛ nyɩɩtʋ tǝtɔɣɔlɛ nɑ ɩ́ tɛɛ nɑ ɩ́ sʋʋ kʋlepu ɩnǝɣɩ pɛɛkʋɣʋ hɑlǝnɑ ɩ nɑ-ɩ? 5 Ɩ nɑɑ-ɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ teu, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ hɔɣɔlɩ. 6 Ɩ tɑkɩ tǝyɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ ɩ cewɑɑ nɑ ɩ cɔlɔ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ yɔɔlɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ nɑ́ mɑ heu wei ɩ kɑ lepɑ tɔ. 7 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ, ye ɩsɑɣɑʋ kʋlʋm yelinɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ, lɑŋhʋlʋmlɛ tɔɔkɩ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔɔ kɛ́, nɑ pǝ́ kǝlɩ kʋpɑmɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩnʋwɑ mpɑ pɑ fɛɩnɑ tɑɑlɩ nɔɣɔlʋ tɔ.

Liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ lɛŋkʋ lepu

8 Nɑ ɩ́ tɑsɑ lɛntɩ tɔtɔ sɩ: Ye ɩsɩɩ ɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑɑnʋwɑ, ɩlɛnɑ kʋlʋmʋɣʋ le, ɩ mʋsǝɣɩ fǝtǝlɑ kɛ́, nɑ ɩ́ hɑsɑ ɩ tǝyɑɣɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɑɑsɩ tǝtetete, hɑlǝnɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ-kʋ. 9 Ɩ nɑɑ-kʋɣʋ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ ɩ cewɑɑ nɑ ɩ cɔlɔ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ mɑ́ nɑ mɛ tǝ́ yɔɔlɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ nɑ́ mɑ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ ŋku kɩɩ lepɑ tɔ. 10 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ, ye ɩsɑɣɑʋ kʋlʋm yelinɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ, Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ lɑŋɑ hʋlʋmɑ teu kɛ́.

Pǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ wɑkǝlɑ kɑ cɑɑ wɛnɑʋ tɔ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ ɩsɔ sɛɛʋ sɩ: Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ pǝyɑlɑɑ nɑɑlɛ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ sǝkpelu nyǝŋ tɔmɑ ɩ cɑɑ sɩ ɩ́ cɛlɛ-ɩ pɑ wontu hɔɣɔlʋɣʋ ŋku ɩnɩ ɩ kɑɣɑ ɩ hiki pɑ cɑɑ ɩnɩ ɩ sǝm wɑɑlɩ tɔɣɔ kpɑkpɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɑɑ tɑlɑ-wɛɣɛ ɩ wɛnɑʋ. 13 Pǝ lɑpɑ wɛɛ nɑɑlɛ, ɩlɛnɑ sǝkpelu nyǝŋ pɛɛtɩ ɩ nyǝm tǝnɑ, nɑ ɩ́ koti liɣitee nɑ ɩ́ sʋʋ nyɩɩtʋ tǝyutulu. Ɩ tɑlɑ tǝnɑ ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ tǝkpɑɑlǝtʋ lɑpʋ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ ɩ liɣitee tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ. 14 Ɩ tɛmɑ ɑ tǝnɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ nyɔɣɔsɩ ɑnɑɑm nɔɣɔlʋ ɩ́ lɩɩ ɩcɑtɛ ntɛ́ tǝ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sʋʋ wɑhɑlɑ tɑɑ. 15 Tǝnɑɣɑ ɩ polɑ ɩcɑtɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ tǝmlɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ ponɑ-ɩ tɑɑlɛ sɩ ɩ́ nyǝnǝɣɩ ɑfɑnɑɑ. 16 Ɩ nyɩɩlɑ teu ɩsɩɩ pɑɑ ɑfɑnɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ tɔɣɔ, ɑmɑ ɩ tɑ hiki. 17 Tǝnɑɣɑ ɩ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ hʋwɛɛ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ ɩ tɩ tɔm, nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑlɩ pɑ́ tɔ sɩ mɑ cɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛlɛ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɔɔ sɔsɔm, nɑ pɑ́ tɔkɩ nɑ pɑ́ kpisiɣi, nɑ nyɔɣɔsɩ nɑ́ɑ́ kʋɣɩ mɑɣɑ cǝnɛ. 18 Mɑɑ kʋlɩ kɛ́ nɑ mɑ́ mǝlɩ mɑ cɑɑ tɛ. Mɑ tɑlɑɑ mɑ heeli-ɩ sɩ: Pɑɑpɑ, mɑ pǝntǝnɑ Ɩsɔ, nɑ mɑ pǝntǝnɑ nyɑ́ tɔtɔ. 19 Pǝnɛntɛ mɑ tɑ nǝɣǝsǝnɑ sɩ ń yɑɑ-m nyɑ́ pǝyɑlʋ. Amɑ nyǝnǝɣɩ-m teitei ɩsɩɩ n nyǝnʋɣʋ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɔ. 20 Tǝnɑɣɑ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ mpɑɑʋ sɩ ɩ kpeŋ ɩ cɑɑ tɛ.

Ɩ kɔmɑ ɩ́ wʋsǝnɑ tǝyɑɣɑ, ɩlɛ ɩ cɑɑ loosɑ-ɩ kɛlɛ, nɑ ɩ tɔm lɑpɩ-ɩ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ sɔsɔm. Tǝnɑɣɑ ɩ́lɛ́ ɩ se lɔŋ nɑ ɩ́ sǝŋɩ-ɩ, nɑ ɩ́ kpipi-ɩ nɑ ɩ́ wɑɣɑlɩ-ɩ. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pǝyɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔmɑ-ɩ sɩ: Pɑɑpɑ, mɑ pǝntǝnɑ Ɩsɔ, nɑ mɑ pǝntǝnɑ nyɑ́ tɔtɔ. Mɑ tɑ nǝɣǝsǝnɑ ń yɑɑ-m nyɑ́ pǝyɑɣɑ tɔtɔ. 22 Tǝnɑɣɑ ɩ cɑɑ tɔmɑ ɩ pǝyɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ kɔnɑ toko kʋpɑmpɑŋ kɛ lɔŋ nɑ ɩ́ suu-ɩ. Ɩ́ lɛɛ-ɩ kukuule kɛ ɩ mpǝle tɔɔ, nɑ ntɑŋkpɑlɑ kɛ ɩ nɔɔhɛɛ tɑɑ. 23 Ɩ́ kɔnɑ tɑ nɑʋ wei ɩnɩ ɩ wɛnɑ nim kɛ teu tɔ nɑ ɩ́ kʋ, nɑ tǝ lɑ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ. 24 Mɑ pǝyɑlʋ ɩnɛ pǝ wɛ ɩsɩɩ ɩ sǝpɑɣɑ nɑ ɩ́ fe. Ɩ kɑ lepɑɣɑ nɑ mɑ́ hii-ɩ. Tǝnɑɣɑ pɑ nikɑ ɑcimɑ tɔɣɔʋ kɛ kpɑkpɑɑ.

25 Pǝ lɑkɑɣɑ mpʋ tɔ, pǝ pɑmnɑ pǝyɑlʋ sɔsɔ nɑ́ɑ́ wɛnɑ tɑɑlɛ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɔmɑ ɩ́ lɩɩnɑ tɑɑlɛ nɑ ɩ́ wʋsǝnɑ tǝyɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɩɩ soo nɑ pɑɑlɛ pǝ hɑŋɑ kɑɩɩɩ. 26 Tǝnɑɣɑ ɩ yɑɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ, nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepe lɑpɑ nɑ pǝ hɑŋɑ mpʋ? 27 Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Nyɑ́ neu ɩ́lɛ́ ɩ mǝlǝnɑ, nɑ mǝ cɑɑ kʋ tɑ nɑʋ wei ɩnɩ ɩ wɛ nim kɛ teu tɔ. Mpi tɔ ɩ tɑsɑ-ɩ nɑʋ nɑ ɩ ɑlɑɑfǝyɑ tɔ pǝ tɔɔ. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pǝyɑlʋ sɔsɔ ɩnɩ ɩ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ kisi tǝyɑɣɑ sʋʋʋ. Ɩlɛnɑ ɩ cɑɑ lɩɩ nɑ ɩ́ pɔɔlɩ-ɩ sɩ ɩ́ sʋʋ. 29 Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ ɩ cɑɑ sɩ: Nyǝnɩ, pɩɩsɩ pɑɣɑlɛ ntɔ mɑ hɑlǝɣɩ nyɑ́ tɑɑlɛ, nɑ n yɔɣɔtɑ nti mɑɑ kpɛɛsǝɣɩ. Nɑ pɑɑ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ n tɑ tɔntɑ sɩ, ooo mɑ pǝyɑlʋ, kpɑɣɑ pinɑɣɑ kɑnɛ, nɑ nyɑ́ nɑ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ ɩ́ leɣelinɑ. 30 Nyɑ́ pǝyɑlʋ kɔmɑ tɔ, n kɑ yele tɑ nɑʋ wei ɩnɩ ɩ wɛ nim kɛ teu tɔɣɔ kʋɣʋ nɑ? Pǝyele ɩnɩ ɩ kpɑɣɑnɑ nyɑ́ wɛnɑʋ tǝnɑ tǝpɑɩ, nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ wɑkǝlǝnɑ ɑcɑcɑɑlɛ. 31 Tǝnɑɣɑ cɛcɛ cɔ-ɩ sɩ: Mɑ pu, nyɑ́ wɛ mɑ kiŋ kɛ́ tɑm kɛ́, nɑ pǝ tǝnɑ mpi mɑ tɩ tɔ nyɑ́ tǝnnɑ tɔtɔ. 32 Pǝ mʋnɑ tǝ lɑ ɑcimɑ kɛ́ nɑ tǝ yɔɔlɩ. Nyɑ́ neu ɩnɛ, pǝ wɛ ɩsɩɩ ɩ sǝpɑɣɑ nɑ ɩ́ fe. Ɩ́ kɑ́ lepɑɣɑ nɑ mɑ hɩɩ-ɩ.

16

Tǝmlɛ tʋ lɑɣɑtʋ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sɛɛ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ ɩsɔ sɩ: Apɑlʋ toŋ tʋ nɔɣɔlʋ kɑ wɛnnɑ tǝmlɛ tʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ niŋ tɑɑ toŋ tʋ ɩnɩ ɩ mǝlǝnɑ ɩ wɛnɑʋ tǝnɑ nɑ ɩ́ tʋ tɔ. Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ polɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ toŋ tʋ ɩnɩ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Nyɑ́ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ wɑkǝlǝɣɩ nyɑ́ wɛnɑʋ kɛ́. 2 Tǝnɑɣɑ toŋ tʋ yɑɑ ɩ tǝmlɛ tʋ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nti nti mɑ nɩɩkɩ sɩ n lɑkɩ tɔ, tǝ wɛ tɑmpɑnɑ yɑɑ pɔpɔtʋ? Amɑ mɑɑ lǝsɩ-ŋ mɑ tǝmlɛ tɑɑ. Mpʋ tɔ, kɛɛsɩ-m ɩsǝnɑ nyɑ́ tǝmlɛ yɑɑsi lɑpɑ tɔ nɑ pǝ́cɔ́ ń tɛɛ nyɑ́ nyǝŋkʋ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ hʋʋ ɩ tɑɑ sɩ: Tɑcɑɑ lǝsǝɣɩ-m tǝmlɛ tɑɑ tɔ, nteɣelɛ mɑɑ lɑ ɩlɛ? Anɩ mɑ kɑɑ pǝsɩ hɑlǝm. Pǝyele pɑlɑ lɑpʋ nɑ́ wɛ fɛɛlɛ. 4 Ɛɛhɛɛ, mɑ nyǝmɑ́ nti mɑɑ lɑ, nɑ pɑ́ kɔmɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-m, mɑ́ tɑɑ lɑŋ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ tɔɔkɩ-m tɔ. 5 Tǝnɑɣɑ ɩ yɑɑ mpɑ mpɑ pɑɑ wɛnɑ ɩ cɑɑ kɛ kǝmlɛ tɔɣɔ kʋlʋm kʋlʋm, nɑ ɩ́ pɔɔsɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ n wɛnɑ tɑ cɑɑ kɛ kǝmlɛ? 6 Ɩ́lɛ́ sɩ, Olifinɑɑ nim tonoonɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) kɛ mɑ wɛnɑ-ɩ kǝmlɛ. Tǝnɑɣɑ tǝmlɛ tʋ ɩnɩ ɩ heelɑ-ɩ sɩ: Nn nɑɑ pǝ tɑkǝlɑɣɑ ntɔ, cɑɣɑ lɔŋ nɑ ń ŋmɑɑ sɩ nim tonoonɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ. 7 Ɩ yelɑ ɩ́lɛ́ nɑ ɩ́ ŋmɑɑ lɛlʋ tɔɔ sɩ: Nɑ nyɑ́ se, ɩsǝnɑɣɑ nyɑ́ nyǝntɛ wɛɛ? Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́lɛ́ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Tɔɣɔnɑɣɑ pee sɑɑkǝnɑɑ nɩɩnʋwɑ (100). Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli ɩ́lɛ́ sɩ: Nn nɑɑ pǝ tɑkǝlɑɣɑ ntɔ, ŋmɑɑ sɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee sɑɑkǝnɑɑ nɩɩnɑɑsɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ toŋ tʋ ɩnɩ ɩ sɑmɑ ɩ tǝmlɛ tʋ ɩsɑɣɑʋ ɩnǝɣɩ ɩ lɑɣɑtʋ tɔɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ yǝlɑɑ wɛnɑ nyǝm kɛ ɩsǝnɑ pɑ lɑkǝnɑ tǝmɑ tɔɣɔ, nɑ pǝ́ kǝlɩ mpɑ pɑ tɑ kɛ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ nyǝ́mɑ tɔ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu sɩ: Mɑ́, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ kpɑɣɑ wɛnɑʋ ŋku ɩ́ wɛnɑ ɑtɛ cǝnɛ tɔ nɑ ɩ́ lɑnɑ nɑ ɩ́ hiki tɑɑpɑlɑɑ, nɑ pǝ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ lɑŋ-wɩ pɑ mʋ-mɛɣɛ ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ tɑm tɔɔ tɔ tǝ tɑɑ. 10 Wei ɩ́ te sǝkpetu tɑɑ, mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ ɩ te sɔsɔɔntʋ tɑɑ. Nɑ wei ɩ tɑ te sǝkpetu tɑɑ, mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ ɩ kɑɑ te sɔsɔɔntʋ tɑɑ. 11 Ye ɩ́ lɑpɑ cɑkǝlɩ cɑkǝlɩ nɑ ɑtɛ cǝnɛ wɛnɑʋ, pɑ kɑɑ nɔkɩ-mɛɣɛ ɩsɔtɑɑ nyǝm kɛ cɛlʋɣʋ. 12 Ye ɩ́ tɑ pǝsɩ lɛlʋ nyǝm tɔkʋɣʋ kɛ teu nɑ tɑmpɑnɑ, leɣe ɩ́ kɑ́ hiki mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ niŋ nyǝm.

13 Tǝmlɛ tʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kpɩ yǝlɑɑ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ lɑkɩ pɑ tǝmɑ. Ye ɩ kpǝpɑ mpʋ, ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ kɔŋ ɑ wɛɛ lɛlʋ tɔɔ kɛ́, nɑ ɩ́ yele lɛlʋ. Yɑɑ ntɑnyɩ, ɩ pɑɑsǝnɑ lɛlʋ nɑ ɩ́ kisi lɛlʋ. Mɛ ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kpɩ Ɩsɔ nɑ liɣitee nɑ ɩ́ tǝŋ mpʋ.

Yesu kʋheelitu kɛ Fɑlisɑnɑɑ

(Mɑtiyee 5:31-32; 11:12-13; Mɑlǝkɩ 10:11-12)

14 Fɑlisɑnɑɑ nɩɩ tɔm ntɩ tǝ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ woŋ Yesu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mpɛ pɑɑ wɛnɑ liɣitee kɔtɔɩ kɛ́. 15 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ lɑkɩ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ nyǝnɩ-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ nyǝ́mɑ. Amɑ Ɩsɔ nyǝmɑ́ mǝ lotu tɑɑ hʋwɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mpi yǝlɑɑ nɑ́ nyǝnǝɣɩ sɔsɔɔm tɔ, Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ pǝlɛ pǝ tɑ kɛ pʋlʋ.

16 Moisi kʋsǝsɩɩtʋ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kʋŋmɑŋmɑɑtʋ lɑpɑ tǝ wɑɑtʋ hɑlǝnɑ Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ nɑ́ɑ́ kɔɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ ɩnɩ tɔɣɔ pɑ sʋʋ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔm kpɑɑlʋɣʋ, nɑ pɑɑ wei ɩ lʋkǝnɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ sɩ ɩ́ sʋʋ Kɑwulɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ. 17 Ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ ɑtɛ pǝ tɛɛʋ tɑ tɑlɑ kɑtɛ kɛ Ɩsɔ tɔm tɑɑ tɔmiyɑ kʋlʋmɑɣɑ sɑɑlʋɣʋ.

18 Ye yʋlʋ tɔɣɔnɑ ɩ ɑlʋ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ kʋfɑlʋ, ɩ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ́. Ye pɑ kisɑ ɑlʋ nɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ tǝŋ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ-ɩ, pʋntʋ lɑpɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ kɛ́.

Apɑlʋ toŋ tʋ nɑ Lɑsɑɑ pɑ tɔm

19 Apɑlʋ toŋ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ, nɑ ɩ́ suuki liɣitee wontu tǝnyǝnǝnyǝnɩ kɛ teu. Pɑɑ ɩfemle nte leleŋ tɑɑ kɛ́ ɩ wɛɛ, nɑ ɩ́ tɔkɩ tɔɣɔnɑɣɑ kʋpɑŋkɑ. 20 Pǝ kɑɑsɩ kʋyɔntʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛɛ tɔtɔ, nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Lɑsɑɑ. Ɩ tǝnɑ ɩsǝntɔ tɔ hiŋ kɛ́, nɑ ɩ hǝntɑɣɑ toŋ tʋ ɩnɩ ɩ tǝyɑɣɑ nɔɣɔ. 21 Nɑ ɩ́ tɑŋɑɑ sɩ, ye toŋ tʋ ɩnɩ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ tɔkɩ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ cǝɣǝlɑsɩ hoti ɑtɛ, ɩlɛ ɩ tɔɔsɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ. Hɑlǝnɑ hɑsɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɔŋɑɣɑ nɑ sɩ niisiɣi kʋnyɔntʋ ɩnɩ ɩ hiŋ tɑɑ. 22 Tǝnɑɣɑ kʋnyɔntʋ ɩnɩ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ sɩ, nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kpɑɣɑ-ɩ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Apǝlɑhɑm cɔlɔɣɔ ɑlǝsɑnnɑ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ toŋ tʋ ɩnɩ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ sɩ tɔtɔ, nɑ pɑ́ pimi-ɩ. 23 Nɑ ɩ́ sʋʋ wɑhɑlɑ tɑɑ kɛ́ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ tǝnɑ. Tǝnɑɣɑ toŋ tʋ tekɑ ɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ loosi Apǝlɑhɑm, nɑ Lɑsɑɑ cɑɣɑ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ. 24 Ɩlɛnɑ ɩ́ wuli nɑ ɩ́ yɑɑ sɩ: Hɑɩ tɑ cɑɑ Apǝlɑhɑm, nyǝnɩ mɑ pǝtɔɔtǝlɛ nɑ ń tili Lɑsɑɑ nɑ ɩ́ lii ɩ mpǝle nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ lʋm, nɑ ɩ́ tosi mɑ nsǝmlɛ tɔɔ nɑ pǝ tɩɩ niɣiti-m niɣituɣu mɑɣɑmɑɣɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pǝ hɑŋɑ-m kɔkɔ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ. 25 Tǝnɑɣɑ Apǝlɑhɑm cɔ-ɩ sɩ: Mɑ pǝyɑlʋ, tɔɔsɩ sɩ, n kɑ wɛʋ ɑtɛ tɔ, n tɔɣɔ nyɑ́ leleŋ kɛ teu, nɑ Lɑsɑɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔɣɔ nyɑŋ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ. Nɔɔnɔɔ kɛlɛ pǝ tɑlɑ ɩ́lɛ́ ɩ leleŋ sɩ ɩ lɑŋlɛ ɩ́ hɛɛ, nɑ pǝ tɑlɑ nyɑ́ wɑhɑlɑ. 26 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi tɑ́ nɑ-mɛ tɑ́ hɛkʋ wɛ pʋ́ʋ́ɣʋ́ kɛ yem tǝlemm, ŋku kʋ lumɑŋ nɑ kʋ wɑlɑsɩ fɛɩ tǝnɑɣɑ tɔ. Mpʋ tɔ, yʋlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɩɩ cǝnɛ nɑ ɩ́ polo mǝ kiŋ, nɑ mǝ cɔlɔ tʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɩɩ nɑ ɩ́ kɔɔ tɑ́ kiŋ cǝnɛ. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ toŋ tʋ ɩnɩ ɩ tɑsɑ-ɩ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Tɑcɑɑ lɑ suulu nɑ ń tili Lɑsɑɑ kɛ mɑ cɑɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ. 28 Mɑ wɛnɑ newɑɑ kɛ kɑkpɑsɩ kɛ tǝnɑ. Ɩ́ polo nɑ ɩ́ kpɑɑlɩ-wɛɣɛ teu, nɑ pɛlɛ pɑ́ tɑɑ kɔɔ pɑ́ tɑsɑ wɑhɑlɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ kɛ́ sʋʋʋ tɔtɔ. 29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝlɑhɑm cɔ-ɩ sɩ: Ye kpɑɑlʋɣʋ kɛ pɑ cɑɑ, Moisi nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɑ wɛɛ ɩlɛ, pɑ́ nɩɩnɑ pɛlɛ. 30 Tǝnɑɣɑ toŋ tʋ tɔmɑ sɩ: Aɑɩ hɑɩ, tɑ cɑɑ Apǝlɑhɑm. Ye ɩsɩɩ ɑtɛtʋnɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑ mǝlǝnɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ-wɛ, pɑɑ lɑɣɑsɑ tɔntɛ. 31 Apǝlɑhɑm tɑsɑ-ɩ heeluɣu sɩ: Ye pɑ kpɛɛsɑ Moisi nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɑ tɔm, pɑɑ ɑtɛtʋnɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑ ponɑ, pɑ kɑɑ tʋnɑ.

17

Lɛlʋ tusuɣu sɔɣɔntʋ

(Mɑtiyee 18:6-7,21-22; Mɑlǝkɩ 9:42)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Mpi pɩɩ tusi yǝlɑɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ tɔ pǝ kɑɑ lɑŋ. Amɑ ye pǝ cǝpɑ wei nɑ ɩ́ lɑ nɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ lɑ ɩsɑɣɑtʋ, pʋntʋ kɑ́ nɑ. 2 Ye yʋlʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ lɑ nɑ piyɑ sǝnɛ sɩ tɑɑ nɑkǝlɩ pǝntɩ, pǝ nǝɣǝsǝnɑ pɑ́ tʋ pʋntʋ luɣu tɛɛ kɛ́ nɑmlɛ nɑ pɑ́ tʋsɩ-ɩ teŋku tɑɑ. 3 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ.

Ye nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ lɑpɑ-ŋ ɩsɑɣɑtʋ, yɑɑ-ɩ nɑ ń hʋlɩ-ɩ sɩ ɩ lɑpɑ mpi tɔ pǝ fɛɩ teu. Ye ɩ tisɑɑ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ ɩ kʋlɑpʋtʋ, n kʋ-tǝɣɩ nyɑ́ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ. 4 Ye wʋlɛ kʋlʋmtǝlɛ tɑɑ ɩ pǝntǝnɑ-ŋ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ ɩ́ kɔŋ tɑm nɑ ɩ́ wiiki sɩ mɑ pǝntɑɑ kɛ́, n kɑ́ hʋlɩ-ɩ suulu kɛ́.

Tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ tɔmɑ Tɑcɑɑ sɩ: Lɑ nɑ tɑ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ sɔɔsɩ.

6 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ cɔwɑ sɩ: Ɩsǝnɑ ɩ́ tɛmnɑ Ɩsɔ kɛ́ mǝ tɑɑ tɔ ye pɩɩ tɩɩ tɑlɑ ɩsɩɩ sɔɔɣɑ pile kɛ yɑsǝlɑɣɑ, pɑɑ tʋɣʋ ŋku kʋ sǝŋɑ ɩsǝntɔ tɔɣɔ ɩ́ tɔmɑ sɩ: Kpɛsɩ tǝnɑ nɑ ń polo ń sǝŋ teŋku tɑɑ, pǝ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́.

Tǝmlɛ tʋ kʋlɑpǝlɛ

7 Mǝ tɑɑ ɑwe wɛnɑ yom nɑ ɩ́ hɑlǝɣɩ ɩ tɑwɑ nɑ ɩ́ tiikiɣi ɩ kɑlɑkǝŋ, nɑ ɩ́ lɩɩnɑ tɑɑlɛ kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ pʋntʋ pɑɑtǝnɑ-ɩ heeluɣu sɩ: Kɔɔ lɔŋ nɑ ń cɑɣɑ nɑ ń niki tɔɣɔʋ? 8 Aɑɩ, ɩ tɔŋɩ-ɩ kɛ́ sɩ: Sɑɑ-m, ɩlɛnɑ ń lɑɣɑsɩ nyɑ́ wontu nɑ ń kɔŋnɑ-m tɔɣɔnɑɣɑ, nɑ mɑ́ tɔɣɔ nɑ mɑ́ nyɔɔ. Mɑɑ hɑɣɑɑ ɩlɛ, nyɑɑ cɑɣɑ nɑ ń tɔɣɔ nɑ ń nyɔɔ. 9 Ɩ kɑ́ nɔkɩ-ɩ sɛɛʋ sɩ ɩ lɑpɑ mpi ɩ tɔmɑ-ɩ sɩ ɩ́ lɑ nɑ ɩ́ lɑ tɔ? 10 Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ nɑ mɛ, ye ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɛ mpi Ɩsɔ kɑ tʋ-mɛ tɔ pǝ lɑpʋ, ɩ́ tɔ sɩ: Tǝ kɛ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ yem kɛ́, nti pɩɩ wɛɛ sɩ tǝ lɑ tɔ, tǝ tike kɛ tǝ lɑpɑ.

Tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ wɑɑsʋɣʋ

11 Yesu kʋlɑɑ nɑ ɩ́ puki Yosɑlɛm, ɩlɛnɑ ɩ́ tǝŋnɑ Sɑmɑlii nɑ Kɑlilee pǝ hɛkʋ tɑɑ. 12 Ɩ sʋʋkɑɣɑ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, ɩlɛnɑ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ́ tɔ nɑ pɑ́ suli-ɩ. Pɑ wɛ yǝlɑɑ nɑɑnʋwɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sǝŋɑ pooluŋ, 13 nɑ pɑ́ kpɛɛsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ Yesu, wii tɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ.

14 Tǝnɑɣɑ Yesu nɑ-wɛ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ polo nɑ kɔtǝlɑɑ wiili-mɛ.

Asilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ tɔŋnɑ pote, ɩlɛnɑ pǝ wɑɑ-wɛ. 15 Pɑ tɑɑ lɛlʋ nɑwɑ sɩ pǝ wɑɑ-ɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlǝnɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ sɑŋ Ɩsɔ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hotɑ Yesu tɛɛ nɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. Apɑlʋ wei ɩ mǝlɑ mpʋ nɑ ɩ́ sɛɛ Yesu tɔ, ɩ kɛ́ Sɑmɑlii tʋ. 17 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ sɩ: Pǝ tɑɣɑ ɑsilimɑ kʋtɔŋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ nɑɑnʋwɑ hikinɑ ɑlɑɑfǝyɑ? Nɑ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ ɩnɛ ɩ wɛ le? 18 Ɩsɩɩ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ tɩɩ toosi kɛlɛ sɩ ɩ mǝlǝɣɩ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ, ye pǝ tɑɣɑ kpɑɩ tʋ ɩnɛ ɩ pɑɑsi?

19 Ɩlɛnɑ Yesu heeli ɑsilimɑ kʋtɔŋ tʋ sɩ: Kʋlɩ, n tɛmɑ Ɩsɔ nɑ nyɑ́ tɑɑ tɔ ɩ yelɑɑ nɑ ń hiki ɑlɑɑfǝyɑ.

Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ kɔntɛ tɔm

(Mɑtiyee 24:23-28,37-41)

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ pɔɔsɑ Yesu sɩ: Pǝlee kɛlɛ pɩɩ tɑlɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ ɩlɛ? Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Pǝ tɑɣɑ sɩ Ɩsɔ tɔkɩ ɩ Kɑwulɑɣɑ nɑ yǝlɑɑ nɑɑ tǝkeelee se. 21 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ pɑɑ yɔɣɔtɩ sɩ kɑ wɛ cǝnɛ yɑɑ hɑtoo tǝnɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ nyɩ teu sɩ Ɩsɔ tɔŋnɑ ɩ Kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ.

22 Yesu tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ heeli ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Pɩɩ kɔɔ nɑ mɛ ɩ́ nyɩɩlɩ sɩ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ kʋyɑkʋ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ-kʋ. Amɑ ɩ́ kɑɑ nɑ. 23 Pɑɑ heeli-mɛ sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ hɑtoo tǝnɑ, yɑɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ cǝnɛ. Amɑ mɩɩ tɑɑ polo sɩ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ. 24 Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ kʋyɑkʋ wule pɩɩ lɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ nyǝɣǝsʋɣʋ tǝŋmɛlɛʋ nɑ pǝ nɑ́ nɑ pǝ cɔɔ ɑntulinyɑ tǝnɑ tǝpɑɩ tɔɣɔ. 25 Amɑ mɑɑ tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ sɔsɔm, nɑ tɑ́ kʋfɑlɑŋ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑɑ lɔ-m tǝkpɑtɑɑ. 26 Ɩsǝnɑ pɩɩ lɑpɑ Nowee pɔɔlɛ tɑɑ tɔ, mpʋ ɩnɩ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pɩɩ lɑnɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ kʋyɛɛŋ tɑɑ. 27 Pǝ kɛɛsɑ Nowee wɛɛ ɑnɩ ɑ tɑɑ tɔ, pǝ tɔkɑɣɑ kɛ́ nɑ pǝ nyɔɔkɩ, nɑ pǝ́ hɑɑkɩ tǝmɑɣɑ ɑlɑɑ nɑ pǝ́ kpɑkǝɣɩ mpʋ yooo, hɑlǝnɑ kʋyɑŋku Nowee sʋʋ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ sɔsɔɔʋ tɑɑ nɑ pǝ yele-wɛ, nɑ lʋm kɔɔ nɑ pǝ́ tɔɣɔ pɑ tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ tɔ. 28 Pɩɩ lɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pɩɩ lɑpʋ Lɔɔtɩ pɔɔlɛ tɑɑ tɔ. Pǝ tɔkɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ pǝ́ nyɔɔkɩ, nɑ pǝ́ pɛɛtǝɣɩ nɑ pǝ́ yɑkɩ, nɑ pǝ́ hɑlǝɣɩ tɑwɑ nɑ pǝ́ ŋmɑɑkɩ kutuluŋ. 29 Amɑ kʋyɑŋku Lɔɔtɩ lɩɩ Sɔtɔm tǝkɛʋ tɔ, ɑsimti nɑ kɔkɔ pǝ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ tǝyooo ɩsɩɩ tɛʋ, nɑ kɑ́ nyɑɣɑ pɑ tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ. 30 Kʋyɑŋku Yʋlʋ pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ kɔɔ tɔ, mpʋ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pɩɩ lɑnɑ.

31 Pǝ wʋlɛ ntɛ́ ye pǝ mɑɣɑnɑ yʋlʋ wɛ kutuluɣu pɑtɑ tɔɔ nɑ ɩ wontu wɛ tǝyɑɣɑ tɑɑ, pʋntʋ ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ ɩ tiiki nɑ ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ wontu nti tǝ wɛɛ tɔ. Nɑ ye pǝ pɑmmɑ tɑɑlɛ kɛ ɩ wɛɛ, ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ ɩ mǝlǝɣɩ tǝyɑɣɑ. 32 Ɩ́ tɔɔsɩ Lɔɔtɩ ɑlʋ tɔm. 33 Wei ɩ́ pɛɛkǝɣɩ ɩ weesuɣu tǝcututu ɩ tɛŋnɑ sǝpʋ kɛ́. Nɑ wei ɩ́ lɑpɑ ɩ tǝɣɩ ɑwusɑ, ɩnɩ ɩ kɑ́ hikinɑ weesuɣu. 34 Pǝ wʋlɛ ntɛ́ pǝ ɑhoo, pɩɩ pɑnɑ yǝlɑɑ nɑɑlɛ hǝntɑ nyɑ́ɑlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ tɔɔ, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ lɛlʋ, nɑ pǝ́ yele lɛlʋ. 35 Pɩɩ pɑnɑ ɑlɑɑ nɑɑlɛ wɛ nɑmɑ tɔɔ, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ lɛlʋ nɑ pǝ́ yele lɛlʋ. [ 36 Pɩɩ pɑnɑ ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛ wɛ tɑɑlɛ tɑɑ, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ lɛlʋ nɑ pǝ́ yele lɛlʋ.]

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, leɣelɛ mpʋ ɩnɩ pɩɩ lɑ ɩlɛ?

Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Timpi pʋlʋ sǝpɑ nɑ pǝ́ hǝntɑɑ tɔ, tǝnɑɣɑ yepelekunɑɑ kotiɣi.

18

Alʋ leelu nɑ wulɑʋ pɑ tɔm

1 Yesu cɑɑ ɩ hʋlɩ-wɛ sɩ pɑ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ tɑm, pɑ́ tɑɑ tɔ sɩ pǝ nɩɩ-wɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɛ-wɛɣɛ ɩsɔ ɩnɛ sɩ: 2 Wulɑʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ, ɩ pɑɑ fɛɩnɑ Ɩsɔ. Pǝyele ɩɩ nyǝnǝɣɩ yʋlʋ sɩ ɩ kɛ́ pʋlʋ. 3 Pǝ pɑmmɑ ɑlʋ leelu nɔɣɔlʋ nɑɑ wɛ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ, tɑm kɛ́ ɩ pukɑɣɑ ɩ kiŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ. Sɩ nɔɣɔlʋ tɔkǝnɑ ɩ ɩsɛ, nɑ ɩ́ cɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-ɩ. 4 Pɑɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ puki tɑm kɛ mpʋ tɔ, wulɑʋ ɩnɩ ɩ kisɑ-ɩ nɩɩnɑʋ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ mɑɣɑsɑ ɩ tɑɑ sɩ: Anɩ mɑ pɑɑ fɛɩnɑ Ɩsɔ, pǝyele mɑɑ nyǝnǝɣɩ yʋlʋ sɩ ɩ kɛ́ pʋlʋ. 5 Amɑ ɩsɩɩ leelu ɩnɛ ɩ kɔŋʋɣʋ tɑm nɑ ɩ́ pɛkǝlǝɣɩ-m tɔ pǝ tɔɔ, mɑɑ pɑɑsǝnɑ ɩ tɔm nɑ mɑ́ wɑɑsɩ-ɩ. Tɛfɛ ɩ kɑ kɔŋ ɩsǝnɔɣɔ tɑm kɛ́ nɑ ɩ́ cɔɔsǝɣɩ-m.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tɑsɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑ nɩɩ nti wulɑʋ ɩsɑɣɑʋ ɩnɛ ɩ yɔɣɔtɑɑ tɔ tɑɑ? 7 Ɩlɛ Ɩsɔ kɑ́ yelinɑ ntɛɣɛ wɑɑsʋɣʋ kɛ mpɑ ɩ lǝsɑɑ nɑ pɑ́ wiikinɑ-ɩ ilim nɑ ɑhoo tɔ? Ɩ kɑ́ lɑ kɑninikɑ nɑ pɑ sǝnɑʋ nɑ? 8 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ: Ɩsɔ kɑ́ tɑɣɑnɩ pɑ tɔm kɛ lɔŋ tǝlɛʋ. Ɩlɛ wɑɑtʋ wei Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ mɑɑ kɔɔ tɔ, mɑɑ mɑɣɑnɑ ɑtɛ cǝnɛɣɛ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɛmnɑ Ɩsɔ kɛ́ pɑ tɑɑ tɔɣɔlɛ yee?

Fɑlisɑ nɑ lɑmpuu mʋlʋ pɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ

9 Yǝlɑɑ lɛlɑɑ kɑ tɛmɑ pɑ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ mpɛ pɑ kɛnɑ kʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ, hɑlǝnɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ lɛlɑɑ kɛ yem. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sɛɛ-wɛɣɛ ɩsɔ sɩ: 10 Yǝlɑɑ nɑɑlɛ kpɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ. Lɛlʋ kɛ Fɑlisɑ nɑ lɛlʋ kɛ lɑmpuu mʋlʋ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑ sǝŋnɑ ɩ mpɑɑ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: Ɩsɔ nyɑnɑ tǝmlɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ fɛɩ ɩsɩɩ yǝlɑɑ lɛlɑɑ wɛʋ tɔ. Pɛlɛ pɑ kɛ́ ŋmɩɩlɑɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ kɛ́. Pǝ́cɔ́ mɑ fɛɩ ɩsɩɩ lɑmpuu mʋlʋ ɩnɛ ɩ wɛʋ tɔ. 12 Cimɑɑsɩ nɑ cimɑɑsɩ, kʋyɛɛŋ nɑɑlɛ nɑɑlɛɣɛ mɑ hɔkǝɣɩ nɔɣɔ. Nɑ pǝ tǝnɑ mpi mɑ hikiɣi tɔ, mɑ lǝsǝɣɩ pǝ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ kɛ́ nɑ mɑ́ hɑ-ŋ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɑmpuu mʋlʋ nɑ́ cɔɔsɑ kpeeŋɑ nɑ ɩ́ kɑmɑ nyʋɣʋ nɑ kʋsʋɣʋ fɛɩ, nɑ ɩ́ tɛkǝɣɩ niŋ sɩ: Hɑɩ Ɩsɔ, mɑ kɛ́ ɩsɑɣɑʋ kɛ́, wii mɑ pǝtɔɔtǝlɛ. 14 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ Ɩsɔ nɑ ɑpɑlʋ ɩnɛ pɑ tɑɣɑnɑɑ, nɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ kpe. Amɑ ɩ́ nɑ Fɑlisɑ pɑ tɑ tɑɣɑnɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wei ɩ hɔŋ ɩ tɩ, pɑɑ tisi-ɩ. Nɑ wei ɩ́ pɑsǝɣɩ ɩ tɩ, pɑɑ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ.

Piyɑ sǝkpesi kʋpɑntʋ kooluɣu

(Mɑtiyee 19:13-15; Mɑlǝkɩ 10:13-16)

15 Yǝlɑɑ pukɑɣɑnɑ piyɑ sǝkpesi tɔtɔɣɔ Yesu sɩ ɩ́ tǝnɩ sɩ tɔɔ kɛ́ niŋ. Amɑ Yesu ɩfɑlɑɑ nɑ yǝlɑɑ mpɛ ɩlɛnɑ pɑ́ kɑlǝnɑ-wɛ. 16 Tǝnɑɣɑ Yesu yelɑɑ nɑ pɑ́ kpǝtǝnɑ piyɑ kɛ ɩ kiŋ, nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ yele nɑ piyɑ kɔɔ mɑ kiŋ, ɩ́ tɑɑ kɑɣɑtɩ-sɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpɑ pɑ wɛ ɩsɩɩ piyɑ tɔ, mpɛ pɑ tǝnnɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ. 17 Mɑ heeliɣi-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ sɩ, ye wei ɩ tɑ pǝsɩ ɩsɩɩ pǝyɑɣɑ nɑ Ɩsɔ tɔɣɔ ɩ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ, pʋntʋ kɑɑ lɑ kɑwulɑɣɑ ŋkɛ kɑ tʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ.

Yʋlʋ toŋ tʋ tɔm

(Mɑtiyee 19:16-30; Mɑlǝkɩ 10:17-31)

18 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ pɔɔsɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ kʋpɑŋ, pepeɣe pǝ wɛɛ sɩ mɑɑ lɑ ɩlɛnɑ mɑ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ?

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Pǝ lɑpɑ ɩsǝnɑ nɑ ń yɑɑ-m kʋpɑŋ? Nɔɣɔlʋ tɑ kɛ kʋpɑŋ ye pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ tike tǝkoŋ. 20 Ntɔŋ n nyǝmɑ́ nti pɑ sɩɩwɑ sɩ: Tɑɑ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ, tɑɑ kʋ yʋlʋ, tɑɑ ŋmɩɩlɩ, tɑɑ suu lɛlʋ kɛ tɔm. Se nyɑ́ cɑɑ nɑ nyɑ́ too.

21 Tǝnɑɣɑ ɑpɑlʋ toŋ tʋ ɩnɩ ɩ cɔwɑ Yesu sɩ: Mɑ tɔkɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ tǝnɑɣɑ hɑtoo mɑ pǝcɑɑtʋ kɛ́.

22 Yesu nɩɩ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Amɑ kʋlʋmtʋ tike tǝkoŋ kɑɑsǝnɑ-ŋ lɑpʋ. Polo ń pɛɛtɩ pǝ tǝnɑ mpi n wɛnɑ tɔ nɑ ń tɑlɑ kʋnyɔntʋnɑɑ kɛ pǝ liɣitee, nɑ cele ń sʋʋ toŋ kɛ ɩsɔtɑɑ. Ń tɛmɑ mpʋ pǝ lɑpʋ ɩlɛ n kɔɔ nɑ ń tǝŋɩ-m.

23 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ nɩɩ tɔm tǝnɛ, ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ tǝtɔɣɔtɔɣɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ kɑ wɛnɑ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ. 24 Yesu nɑwɑ sɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Amɑ liɣitee nyǝ́mɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ sʋʋʋ wɛ kɑtɛ pǝ tɩɩ fɛɩ. 25 Ɩsǝnɑ mpi pǝ wɛ yooyoo kɛ́ kɑtɛ sɩ ɩ́ sʋʋnɑ pǝnyɑ́lɑɣɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ nɑ ɩ́ lɩɩ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ wɛ liɣitee tʋ kɛ kɑtɛ sɩ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ, hɑlɩ pǝ tɩɩ tɛɛ mpʋ.

26 Tǝnɑɣɑ mpɑ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ nɩɩkɩ ɩ tɔm tɔ, pɑ tɔmɑ sɩ: Ɩlɛ ɑwe kɑ́ tʋlǝnɑ ntɛɣɛ-tɩ?

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwɑ sɩ: Mpi yǝlɑɑ tɔŋ sɩ pǝ fɛɩ pǝsʋɣʋ tɔ, Ɩsɔ kiŋ tǝlɛʋ kɛ́.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Tɔʋ, tɑ yelɑ pǝ tǝnɑ tǝkpɑtɑɑ kɛ́ nɑ tɑɑ hu nyɑ́ wɑɑlɩ.

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mɑ heeliɣi-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ tɔɔ sɩ, ye nɔɣɔlʋ yelɑ ɩ tǝyɑɣɑ yɑɑ ɩ ɑlʋ, yɑɑ ɩ tɑɑlʋnɑɑ yɑɑ ɩ kɔɣɔnɑɑ yɑɑ ɩ newɑɑ, yɑɑ ɩ nyǝ́mɑ yɑɑ ɩ piyɑ kɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ nyʋɣʋ tɔɔ, 30 pɩɩ hɑ pʋntʋ nɑ pǝ kǝlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ kpɑɣɑʋ nɔɔnɔɔ tɔ. Pǝyele ɩ sǝm wɑɑlɩ ɩ kɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ.

Yesu sǝm nɑ ɩ fem pǝ tɔm tɔtɔ

(Mɑtiyee 20:17-19; Mɑlǝkɩ 10:32-34)

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɑɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ ɩ kiŋ, nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Tɔʋ, tǝ kpɑɑ Yosɑlɛm kɛlɛ. Pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɑ ŋmɑɑwɑ sɩ pɩɩ mɑɣɑnɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ tɔ, tǝnɑɣɑ pɩɩ lɑ. 32 Pɑɑ tʋ-m mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ niŋ tɑɑ. Pɛlɛ pɑɑ pɑɑnɑ-m, pɑɑ tʋʋ-m, pɑɑ tɔ-m ntɑɣɑmɑ. 33 Pɑɑ cɑsɑ-m hikɑsɩ, pɑɑ kʋ-m. Amɑ kʋyɛɛŋ tooso wule, mɑɑ fe.

34 Amɑ Yesu ɩfɑlɑɑ tɑ cɛkǝnɑ tɔm ntɩ. Tɔm ntɩ tǝ hʋwɛɛ tɛɛ pɑ tɔɔ kɛ́, ɩlɛ pɑ tɑ tɩɩ nyǝm mpi pǝ tɔm Yesu yɔɣɔtɑɑ tɔ.

Yesu kuliɣi yʋlʋm nɔɣɔlʋ ɩ ɩsɛ

(Mɑtiyee 20:29-34; Mɑlǝkɩ 10:46-52)

35 Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ kpɛɣɛtǝnɑ Yeliko ɩlɛ, sɛsɛ yʋlʋm nɔɣɔlʋ ɩ kɑ cɑɣɑ mpɑɑʋ nɔɣɔ ntɛ́ nɑ ɩ́ lɑkɩ pɑlɑ. 36 Ɩ nɩɩ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tɑŋ nɑ pɑ́ tɛɛkɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Pepe lɑpɑ ye? 37 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ-ɩ sɩ: Nɑsɑlɛtɩ Yesu tɛɛkǝnɑ. 38 Tǝnɑɣɑ ɩ koo sɔsɔm sɩ: Tɑfiiti Pǝyɑɣɑ Yesu, nyǝnɩ mɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

39 Mpɑ pɑɑ tɛɛ nɔɣɔ tɔ, pɛlɛ pɑ kɑlǝnɑ yʋlʋm nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Su. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ sɔɔsɑ koou kɛ sɔsɔm sɩ: Tɑfiiti Pǝyɑɣɑ, nyǝnɩ mɑ pǝtɔɔtǝlɛ.

40 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sǝŋɑɑ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ kɔnɑ-ɩ mɑ kiŋ. Yʋlʋm tɑlɑ Yesu kiŋ, ɩlɛnɑ Yesu pɔɔsɩ-ɩ sɩ: 41 N cɑɑ mɑ́ lɑ-ŋ we? Yʋlʋm cɔwɑ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ń lɑ nɑ mɑ́ nɑɑkɩ ɩsɩɩ mɑɑ wɛʋ mɑ wule tɑɑ tɔ.

42 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-ɩ sɩ: Tɔʋ, nɑɑ ɩlɛ, nyɑ́ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ wɑɑsɑ-ŋ kɛ. 43 Ɩ sʋʋ nɑʋ ntɛ́ tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ Yesu nɑ ɩ́ sɑŋ Ɩsɔ. Sɑmɑɑ tǝnɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ kɛ́ sɑm tɔtɔ.

19

Yesu nɑ Sɑkee pɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Yeliko, ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑnɑ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛkɩ. 2 Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝ tɑɑ tǝnɑ, nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Sɑkee. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɛnɑ lɑmpuu mʋlɑɑ sɔsɔ, nɑ ɩ kɑ pilɑɑ kɛ́. 3 Ɩ cɑɑkɑɣɑ sɩ ɩ́ nyɩ wei pɑ yɑɑ sɩ Yesu Yesu tɔ. Amɑ ɩ topuluŋ tɔɔ ɩ tɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ nɑ-ɩ. Mpi tɔ, sɑmɑɑ nyǝkɑɑ kɛ́. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑkee tɛɛ nɔɣɔ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ, nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ kpɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɔɔ, sɩ Yesu ɩ́ tɛɛkǝnɑ kʋ tɛɛ ɩlɛ ɩ nɑ-ɩ. 5 Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ teki ɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Sɑkee tii tǝcɑʋ, sɑŋɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ kɛ mɑɑ cɑɣɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑkee tii kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ mʋ Yesu nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. 7 Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɑ́ mpʋ tɔ pǝ tɑ mɑɣɑ-wɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Hɑlɩ yʋlʋ ɩsɑɣɑʋ tɛɣɛlɛ ɩ kʋlɑɑ ɩ́ polo.

8 Pɑ tɑlɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ Sɑkee kʋlɩ nɑ ɩ́ heeli Tɑcɑɑ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ seee, mɑɑ fɑɣɑ mɑ kʋpɑm kɛ cɑlɩ nɑ mɑ́ hɑ kʋnyɔntʋnɑɑ. Ye mɑɑ muɣulɑ nɔɣɔlʋ nɑ mɑ́ tɔɣɔ ɩ liɣitee, mɑɑ fɛlɩ pʋntʋ kɛ pǝ tɔm liɣiti.

9 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ sɩ: Sɑŋɑ tǝyɑɣɑ kɑnɛ kɛlɛ kɑ nyǝ́mɑ nɑ́ nyʋɣʋ ntɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Sɑkee mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ kɛ́ Apǝlɑhɑm pǝyɑɣɑ tɔtɔɣɔ mɛɛ. 10 Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ pɛɛkǝɣɩ mpi pǝ lepɑ tɔ nɑ mɑ́ yɑ pǝ nyʋɣʋ.

Timpi pǝ wɛɛ tɔ tǝnɑɣɑ pǝ sɔɔsǝɣɩ

(Mɑtiyee 25:14-30)

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ mpɑ pɑ nɩɩ tɔm nti ɩ yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔ ɩsɔ sɛɛʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ kpɛɣɛtǝnɑ Yosɑlɛm tɔ, yǝlɑɑ hʋʋkɑɣɑ sɩ ntɑnyɩ Ɩsɔ kɑ́ sʋʋ Kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ kɛ tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ nɑ́. 12 Ɩsɔ wei ɩ sɛɛ-wɛ tɔɣɔlɛ sɩ: Kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ tɑɑ ɑwulumpu nɔɣɔlʋ ɩ kʋlǝnɑ nɑ ɩ́ polo tɛtʋ pooluŋ nyǝntʋ sɩ pɑ́ tʋ-ɩ kɑwulɑɣɑ, nɑ pǝ́ tɛmɑ ɩlɛ ɩ mǝlɩ. 13 Ɩ cɑɑkɑɣɑ tɛɛʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɑɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑɑnʋwɑ, nɑ ɩ tɑlɑ-wɛɣɛ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nyǝɣǝlʋɣʋ kɛ pɑ nyɔɔŋ tɔɔ. Nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑtǝnɑ liɣitee ɑnɛ, hɑlɩ mɑ́ polo mɑ́ kɔɔ. 14 Amɑ ɩ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ luɣu nɑ́ fɛɩ-ɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ kʋsɩ tillɑɑ sɩ pɑ́ polo pɑ́ heeli-wɛ sɩ: Tɩɩ cɑɑ sɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ́ lɑ tɑ wulɑʋ.

15 Pɑ tʋ ɑpɑlʋ ɩnǝɣɩ kɑwulɑɣɑ ŋkɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kotɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɑ ɩ kɑ cɛlɑ liɣitee tɔ, sɩ ɩ nɑɑ ɩsǝnɑ ɩsǝnɑ pǝ sɛɛ-wɛnɑɑ tɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, pǝ sɛɛ-m liɣitee nyǝɣǝtʋ nɑɑnʋwɑ kɛ́ nyǝɣǝlʋɣʋ ŋku n kɑ cɛlɑ-m tɔ kʋ tɔɔ. 17 Tǝnɑɣɑ wulɑʋ tɔmɑ-ɩ sɩ: Pǝ wɛ teu, n kɛ́ tǝmlɛ tʋ kʋpɑŋ kɛ́. Timpi ɩsɩɩ n lɑpɑ teu kɛ pǝcɔ nyǝm tɑɑ ɩsǝntɔ tɔ, n kɑ́ tɔɣɔ ɑcɑlɛɛ nɑɑnʋwɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ. 18 Ɩlɛnɑ nɑɑlɛ nyǝŋ nɑ́ɑ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, pǝ sɛɛ-m liɣitee nyǝɣǝtʋ kɑkpɑsɩ kɛ nyǝɣǝlʋɣʋ ŋku n kɑ cɛlɑ-m tɔ kʋ tɔɔ. 19 Tǝnɑɣɑ wulɑʋ tɔmɑ ɩ́lɛ́ sɩ: Nyɑɑ tɔɣɔ ɑcɑlɛɛ kɑkpɑsɩ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ. 20 Tǝmlɛ tʋ lɛlʋ nɑ́ kʋlɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, nyɑ́ nyǝɣǝlʋɣʋ ŋku n kɑ cɛlɑ-m tɔɣɔlɔ. Mɑ hɔkɑ-kʋɣʋ sɑɑlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ nɑ mɑ́ sɩɩ. 21 N wɛ-m sɔɣɔntʋ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, n kɛ́ yʋlʋ kɑtɛ tʋ kɛ́. N tɑ sɩɩ mpi tɔ mpǝɣɩ n kpɑkǝɣɩ, nɑ timpi n tɑ tuu tɔ tǝnɑɣɑ n kʋŋ. 22 Tǝnɑɣɑ wulɑʋ tɔmɑ-ɩ sɩ: N kɛ́ tǝmlɛ tʋ ɩsɑɣɑʋ kɛ́, nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ mɑ kʋɣʋnɑ nyɑ́ tɔm. N kɑ nyǝmɑ́ teu sɩ mɑ kɛ́ yʋlʋ kɑtɛ tʋ, nɑ mpi mɑ tɑ sɩɩ tɔɣɔ mɑ kpɑkǝɣɩ, pǝ́cɔ́ timpi mɑ tɑ tuu tɔɣɔ mɑ kʋŋ. 23 Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n tɑɑ tʋ mɑ liɣitee kɛ pɑnci tɑɑ? Mɑ kɔmɑ ɩsǝntɔ tɔ, mɑɑ mɑɣɑnɑ pǝ sɛɛ ɑ tɔɔ nɑ mɑ́ kpɛntɩ nɑ mɑ́ mʋ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heelɑ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ lɛɛkɩ liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ ŋkʋɣʋ ɩ niŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ sɔɔsɩ nyǝɣǝtʋ nɑɑnʋwɑ tʋ. 25 Tǝnɑɣɑ pɛlɛ pɑ cɔ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, kɛ ɩ́lɛ́ ɩ wɛnɑ nɑɑnʋwɑ? 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ cɔ-wɛ sɩ: Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ timpi pǝ wɛɛ tɔ tǝnɑɣɑ pǝ sɔɔsǝɣɩ. Amɑ wei ɩ fɛɩnɑ pʋlʋ tɔ, pɑɑ pǝciimɑɣɑ kɛ́ ɩ wɛnɑ, pɑɑ lɛɛkɩ kɛ́. 27 Tɔʋ, ɩ́ kɔnɑ mɑ kolontunɑɑ mpɑ pɑ kisɑɑ sɩ mɑ́ tɑɑ tɔɣɔ pɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔ cǝnɛ, nɑ ɩ́ kʋ-wɛɣɛ mɑ ɩsɛntɑɑ.

Yesu cɑɣɑʋ kɛ kpɑŋɑɣɑ

(Mɑtiyee 21:1-11; Mɑlǝkɩ 11:1-11; Yohɑɑnɩ 12:12-19)

28 Yesu tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ nɔɣɔ nɑ ɩ́ pukinɑ Yosɑlɛm. 29 Pɑ kɔmɑ pɑ kpɛɣɛtǝnɑ Petɑfɑsɩ nɑ Petɑnii nɑ Olifinɑɑ pʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tili ɩ ɩfɑlɑɑ tɑɑ nɑɑlɛ sɩ: 30 Ɩ́ polo ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ nɔɣɔ tɔɔ cǝnɛ tɔ. Ɩ́ tɑlɑɑ, ɩ́ kɑ́ mɑɣɑnɑ pɑ tʋ kpɑŋɑɣɑ pile nɑtǝlǝɣɩ ŋmǝnɑɣɑ. Nɔɣɔlʋ tɑ cɑɣɑtɑ tǝ tɔɔ. Ɩ́ hɛtɩ-tɛ nɑ ɩ́ kɔnɑ. 31 Nɔɣɔlʋ ɩ́ pɔɔsɑ-mɛ sɩ: Ɩ́ hɛtǝɣɩ-tɛ suwe? Ɩ́ cɔ pʋntʋ sɩ: Tɑcɑɑ cɑɑkǝnɑ.

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ mpɑ ɩ tilɑɑ tɔ pɑ tɛɛwɑ, nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ pǝ tǝnɑɣɑ teitei ɩsɩɩ Yesu kɑ tɛm-wɛɣɛ heeluɣu tɔ. 33 Pɑ kɔmɑ pɑ hɛtǝɣɩ kpɑŋɑɣɑ pile ńtɛ́ ɩlɛnɑ tǝ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ hɛtǝɣɩ kpɑŋɑɣɑ pile ńtɛ́ suwe?

34 Ntɛnɑ Yesu tillɑɑ cɔ sɩ: Tɑcɑɑ cɑɑkǝnɑ.

35 Ɩlɛnɑ tillɑɑ ponɑ-tɛɣɛ Yesu. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ pɔ pɑ wontu kɛ kpɑŋɑɣɑ pile tɔɔ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ Yesu nɑ pɑ́ cɑɣɑsɩ. 36 Yesu tɔŋɑ tɛɛʋ, ɩlɛnɑ yǝlɑɑ pɔɔkɩ-ɩ pɑ wontu nɑ ɩ́ tɔŋ pǝ tɔɔ. 37 Ɩ kɔmɑ ɩ́ tiikinɑ Olifinɑɑ pʋɣʋ nɑ ɩ́ kpɛɣɛtǝnɑ Yosɑlɛm, ɩlɛnɑ ɩ tǝŋlɑɑ sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ tǝnɑ ɩ lɑŋɑ hʋlʋmɩ teu, nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ kɛ́ sɔsɔm kɛ piti tǝmɑ nnɑ pɑ nɑwɑ tɔ ɑ tɔɔ sɩ: 38 Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ wulɑʋ sɔsɔ wei ɩ kɔŋnɑ Tɑcɑɑ toŋ tɔ ɩ wɑɑlɩ. Lɑŋhʋlʋmlɛ ɩ́ wɛɛ hɑtoo ɩsɔtɑɑ. Pɑɑ wei ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli.

39 Fɑlisɑnɑɑ nɑpǝlɩ pɑɑ wɛ sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ hɛkʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ tɔmɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, sumsi nyɑ́ ɩfɑlɑɑ mpɛ.

40 Kɛlɛ nɑ Yesu sɩ: Mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo sɩ, pɑɑ pɛlɛ pɑ sumɑ, ɑtɛ pɛɛ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ́ kʋlɩ nɑ ɑ́ yɔɣɔtɩ.

Yosɑlɛm tɔɔ wulɑ

41 Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ ɩcɑtɛ kɛ teu, ɩlɛnɑ ɩ́ nyǝnɩ-tɛ, nɑ ɩ́ wii-tɛ sɩ: 42 Aɑɑ, kɑsɑ, Yosɑlɛm, nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ, sɑŋɑ kʋyɑkʋ kʋnɛ, ye n kɑ tɩɩ cɛkǝnɑ cɛkǝnɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mpi pǝ pǝsǝɣɩ nɑ pǝ́ hɑ-ŋ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔ. Amɑ pǝnɛntɛ pǝ ŋmɛsɑ-ŋ-wɩ, n kɑɑ nɑ́. 43 Wɛɛ kɔŋ nnɑ ɑ tɑɑ nyɑ́ kolontunɑɑ kɑ́ cɔɔnɑ-ŋ nɑ yoou wontu toŋ nyǝntʋ, nɑ pɑɑ tɑ-ŋ kotɑɣɑ nɑ pɑ́ nyɑlɑ-ŋ tǝkpǝlǝkpǝlɩ. 44 Pɑɑ nɑŋtɩ nyɑ́ nɑ nyɑ́ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝnɑŋnɑŋ, hɑlɩ pɑ kɑɑ tɩɩ sɔɔ pǝlɛ lɛntɛ kɛ lɛntɛ tɔɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, n tɑɑ cɛkǝnɑ wɑɑtʋ wei Ɩsɔ kɔmɑ sɩ ɩ wɑɑsǝɣɩ-ŋ tɔ.

Pɛɛtǝlɑɑ tɔɣɔnʋɣʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ

(Mɑtiyee 21:12-17; Mɑlǝkɩ 11:15-19; Yohɑɑnɩ 2:13-22)

45 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ niki pɛɛtǝlɑɑ kɛ tɔɣɔnʋɣʋ. 46 Nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ sɩ, mɑ tǝyɑɣɑ kɑ́ lɑ Ɩsɔ tǝsǝlǝmlɛ kɛ́. Amɑ mǝ pǝsǝnɑ-kɛɣɛ ŋmɩɩlɑɑ tǝyɑɣɑ.

47 Yesu sɛɣɛsɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ pɑɑ ɩfemle nte. Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ tɑɑ sɔsɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ sɑmɑɑ tɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ pɛɛkɑɣɑ sɩ pɑ kʋɣʋ-ɩ. 48 Amɑ pɑ tɑ nyɩ nti pɑ́ pusinɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, sɑmɑɑ tǝnɑ tʋ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ teu kɛ́ nɑ pɑ́ nɩɩkɩ ɩ tɔm.

20

Yesu pǝsʋɣʋ tɔm

(Mɑtiyee 21:23-27; Mɑlǝkɩ 11:27-33)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Yesu sɛɣɛsɑɣɑ sɑmɑɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ heeliɣi Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. Ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ tɑɑ sɔsɑɑ sɔsɑɑ, nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ, nɑ sɔsɑɑ pɑ polo 2 pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Heeli-tʋɣʋ kɑŋkɑntɛ nte n mɑkɩ nyɑ́ tɑɑ nɑ ń lɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ. Yɑɑ ɑwe tɩɩ hɑnɑ-ŋ pǝ mpɑɑʋ?

3 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔwɑ sɩ: Tɔʋ, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ pɔɔsɩ-mɛɣɛ tɔm. 4 Ɩsɔ yɑɑ yǝlɑɑ tilinɑ Yohɑɑnɩ sɩ ɩ́ sɔɔkɩ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm? Ɩ́ cɔ-m mɑ nɩɩ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ mɑɣɑsɑ-tǝɣɩ pɑ tɑɑ pɑ tike, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ye tǝ tɔmɑ sɩ Ɩsɔ tilinɑ-ɩ ɩ kɑ́ pɔɔsɩ-tʋ sɩ: Nɑ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɑ mʋ ɩ tɔm? 6 Pǝyele tǝ́ tɔmɑ sɩ: Yʋlʋ tilinɑ-ɩ kɔlɔ, sɑmɑɑ tǝnɑ kɑ́ kʋ-tʋ nɑ pɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɛlɛ pɑ tɛmɑ pɑ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ kɛ́ sɩ Yohɑɑnɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pǝsǝnɑɑ sɩ: Tǝ tɑ nyɩ wei ɩ tilɑ-ɩ Ɩsɔ lʋm sɔʋ tɔ se. 8 Tǝnɑɣɑ Yesu nɑ́ cɔ-wɛ sɩ: Aŋhɑ, mɑ kɑɑ heeli-mɛɣɛ kɑŋkɑntɛ nte mɑ mɑkɩ nɑ mɑ́ lɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ.

Tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɑsɑɣɑɑ tɔm

(Mɑtiyee 21:33-46; Mɑlǝkɩ 12:1-12)

9 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu sɛɛ sɑmɑɑ kɛ ɩsɔ sɩ: Yʋlʋ nɔɣɔlʋ kɑ sɔnɑ lɛsɛŋ tɩɩŋ kɛ tɑɑlɛ tǝcu. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɑɑ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ tǝ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ tɛɛ yɛlɑ nɑ pǝ́ tɑɑŋɩ. 10 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ tɩɩŋ ɩnɩ ɩ kooluɣu wɑɑtʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ ɩ tillu nɔɣɔlʋ, sɩ ɩ́ polo tǝmlɛ nyǝ́mɑ kiŋ nɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ ɩnɩ ɩ tete. Tǝnɑɣɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ kpɑ tillu ɩnɩ nɑ pɑ́ mɑ́, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-ɩ niŋ nɑɑnʋwɑ tǝyǝlǝyǝlɩ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlɛ tʋ ɩnɩ ɩ tɑsɑ ɩ tillu nɔɣɔlʋɣʋ kʋsʋɣʋ nɑ ɩ́ tili. Ɩlɛnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ́ mɑ́ ɩ́lɛ́, nɑ pɑ́ tʋʋ-ɩ, nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ-ɩ niŋ nɑɑnʋwɑ tǝyǝlǝyǝlɩ. 12 Ɩ tɑsɑ tooso nyǝŋ kɛ tiluɣu, ɩlɛnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mɑ ɩ́lɛ́, nɑ pǝ́ kʋ ɩ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ pɛtɩ-ɩ hɑlǝm nɑ wɑɑlɩ. 13 Tǝnɑɣɑ hɑlǝm tʋ tɔmɑ sɩ: Tɔʋ, ɩsǝnɑɣɑlɛ mɑɑ lɑ ɩlɛ? Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kʋlʋlʋ wei mɑ luɣu sʋʋ teu tɔɣɔ mɑɑ tili. Ntɑnyɩ pɑɑ nyɑ ɩ ɩsǝlɛ. 14 Amɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ́ kɔmɑ nɑ pɑ́ loosi ɩ pǝyɑlʋ nɑ ɩ́ puki, ɩlɛnɑ pɑ́ heeli tǝmɑ sɩ: Ɩɩ loosiɣi kpɑncoou tʋ kɔŋnɑ ntɛ́. Ɩ́ kɔɔ tǝ kʋ-ɩ, nɑ tɑɑlɛ pǝsɩ tɑ nyǝntɛ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑ-ɩ, nɑ pɑ́ lǝsɩ-ɩ tɑɑlɛ nɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ.

Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑɑ sɩ: Tɑɑlɛ tʋ ɩnɩ, ɩsǝnɑɣɑ ɩ kɑ́ lɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɛ? 16 Ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ kɔɔ, ɩ kɑ́ kʋ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɛɣɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɑ yǝlɑɑ kʋfɑmɑ nɑ ɩ́ sɩɩ tɑɑlɛ tɑɑ.

Sɑmɑɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ ponɑ tǝlɛɣɛ pooluŋ.

17 Tǝnɑɣɑ Yesu cɑɑ pɑ ɩsɛntɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩsɔ Tɔm tɑɑ pɑ ŋmɑɑwɑ sɩ:

Pǝlɛ nte tɛtʋ ŋmɑlɑɑ ŋmɑɑkɑɣɑ nɑ pɑ́ lɔ tɔ,

ńtɛ́ tǝ tɔɔ kɔlɔ ŋmɑtʋ tǝnɑ mǝlɑɑ nɑ tǝ́ sǝŋ.

Suweɣelɛ mpʋ?

18 Ye pǝ cǝpɑ wei nɑ ɩ́ hoti pǝlɛ ńtɛ́ tǝ tɔɔ, pǝ pʋtʋtǝɣɩ-ɩ kɛ́, ɩ kɑɑ wɛɛ hiiu. Ye pǝ cǝpɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋ nɑ pǝlɛ ńtɛ́ tǝ hoti ɩ tɔɔ, tǝ tɑɑlǝɣɩ-ɩ nɑ tɛtʋ kɛ́.

Lom wulɑʋ sɔsɔ lɑmpuu tɔm

(Mɑtiyee 22:15-22; Mɑlǝkɩ 12:13-17)

19 Tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ tɔ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ kɔtǝlɑɑ tɑɑ sɔsɑɑ sɔsɑɑ cɑɑkɑɣɑ Yesu kɛ́ kpɑʋ ntɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ nyǝmɑ́ teu sɩ mpɛɣɛ ɩ kpǝpǝnɑɑ nɑ ɩ́ sɛɛnɑ ɩsɔ ɩnɩ. Amɑ pɑ nyɑ́mnɑ sɑmɑɑ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sʋʋ Yesu kɛ cɔŋʋɣʋ, hɑlǝnɑ pɑ́ cɑŋ pɑ́ tili feŋlɑɑ sɩ pɑ́ feŋiɣi-ɩ. Ɩlɛnɑ feŋlɑɑ mpɛ pɛlɛ pɑ́ cɛsɩ ɩsɩɩ pɑ kɛ́ kʋpɑmɑ nɑpǝlɩ pǝyele yem. Pɑ mɑkɑɣɑ Yesu nɔɣɔ tɔɔ nɑ pɑ tɔm kʋpɔɔsʋtʋ sɩ pɑ́ nɑ́. Pɑ cɑɑkɑɣɑ kɛ́ sɩ pɑ́ hiki mpi pǝ tɔɔ pɑɑ kpɑ-ɩ tɔ, nɑ pɑ́ tʋ-ɩ kʋfǝnɛɛ niŋ tɑɑ. 21 Tǝnɑɣɑ pɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, tǝ nyǝmɑ́ teu sɩ nyɑ́ kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ nyɑ́ kʋsɛɣɛsǝtʋ pǝ tǝnɑ kʋpɑntʋ kɛ́. Nn pɑɑsǝɣǝnɑ tɔɔ, nn fɑɣɑsǝɣɩ yǝlɑɑ. Amɑ ɩsǝnɑ mpi mɑɣɑmɑɣɑ Ɩsɔ cɑɑ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ lɑ tɔ, pǝ tɑmpɑnɑ kɛ n heeliɣi. 22 Pǝ wɛ mpʋ tɔ, tɑ mpɑɑʋ tɑɑ pǝ mʋnɑ tǝ́ fɛlɩ lɑmpuu kɛ Lom wulɑʋ sɔsɔ nɑ?

23 Yesu tɛmɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ ɑcilɑɣɑtʋ tǝnɑɣɑ nyǝm, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: 24 Ɩ́ hʋlɩ-m liɣitee nyǝɣǝlʋɣʋ nɑ mɑ́ nɑ́. Awe nyʋɣʋ fotoo nɑ ɩ hǝtɛ kɛ pɑ ŋmɑɑ pǝ tɔɔ?

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ cɔwɑ sɩ: Lom wulɑʋ sɔsɔ. Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Aŋhɑ, ɩ́ cɛlɑ Lom wulɑʋ sɔsɔ kɛ mpi ɩ tɩ tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɑ Ɩsɔ ɩlɛɣɛ mpi ɩ tɩ tɔ.

26 Tǝ tǝnɑ nti Yesu yɔɣɔtɑ sɑmɑɑ tɑɑ tɔ, feŋlɑɑ tɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlǝɣɩ tǝ tɑɑ. Amɑ Yesu kʋcɔcɔtʋ mǝlǝnɑ-wɛɣɛ tǝmsʋɣʋ nɑ pɑ́ su tǝkulum.

Sǝm wɑɑlɩ tǝ femɑ ɩsǝnɑ tɩɩ wɛɛ tɔ

(Mɑtiyee 22:23-33; Mɑlǝkɩ 12:18-27)

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑtusee nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ kɔmɑ Yesu kiŋ. Sɑtusee nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɔŋɑɣɑnɑ sɩ, sǝtɑɑ kɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fe. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ pɔɔsɑ Yesu sɩ: 28 Tɑcɑɑ, Moisi sɩɩnɑ-tʋɣʋ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ sɩ, yʋlʋ ɩ́ wɛnɑ neu, nɑ yʋlʋ ɩnɩ ɩ́ sɩ nɑ ɩ́ yele ɩ ɑlʋ, nɑ ɑlʋ ɩnɩ ɩ fɛɩnɑ-ɩ nɑ pǝyɑɣɑ, neu kɑ́ hɔ leelu ɩnɩ nɑ ɩ́ hikinɑ ɩ tɑɑlʋ sɔlʋ kɛ piyɑ. 29 Tɔʋ, Yʋlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ newɑɑ, pɑɑ kɛnɑ yʋlʋ nyɔɔŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlʋ kpɑɣɑ ɑlʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɩ, ɩ fɛɩ pǝyɑɣɑ. 30 Tǝnɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋ hɔmɑ leelu, hɑlǝnɑ tooso nyǝŋ nɑ́ɑ́ hɔ tɔtɔ. 31 Pɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tǝnɑ kɑ sǝpɑɣɑ, ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɑ hiki pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ pǝyɑɣɑ. 32 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɛɛsɑ sǝpʋ. 33 Tɔʋ, pɑ tǝnɑ pɑ kpɑɣɑʋ-ɩ mpʋ tɔ, sǝtɑɑ fem wule pɑ tɑɑ ɑweɣelɛ ɑlʋ tʋ?

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Antulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ cǝnɛɣɛ ɑpɑlɑɑ kpɑkǝɣɩ ɑlɑɑ, nɑ ɑlɑɑ nɑ́ɑ́ sɑɑkɩ ɑpɑlɑɑ. 35 Amɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ sɩ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fe nɑ pɑ́ cɑɣɑ cele ɑntulinyɑ wei ɩ kɔŋ tɔ ɩ tɑɑ tɔ, ɑkpɑɣɑlɛ kɑɑ wɛɛ tǝnɑ. 36 Mpɛ ɩnɩ pɑɑ tɑsǝɣɩ sǝpʋ tɔtɔ, pɑɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ wɛʋ tɔ. Pɑ fem mpʋ tɔ pɑ pǝsɑ Ɩsɔ piyɑ kɛ́. 37 Moisi hʋlɑɑ tǝkelekele kɛ́ sɩ sǝtɑɑ kɑ́ tɛ nɑ pɑ́ fe. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ yɑɑ Tɑcɑɑ sɩ: Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ, kɛ́ timpi pǝ yɔɣɔtɑ hotiyɑ tɔm tɔ. 38 Ɩsɔ kɛ́ weesuɣu nyǝ́mɑ nyǝŋ kɛ́, ɩ tɑ kɛ sǝtɑɑ Ɩsɔ. Ɩsɔ ɩnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ pɑ tǝnɑ pɑ wɛnɑ weesiŋ sɩ pɑ́ lɑkɩ ɩ tǝmlɛ.

39 Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ tɑɑ nɑpǝlɩ pɑ tɔmɑ sɩ: Tɑcɑɑ, n tɩɩ yɔɣɔtɑ teu kɛ́.

40 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ tɑɑ nyɩ nti pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ tɔ.

Ɩsǝnɑ Mesii nɑ Tɑfiiti pɑ wɛɛ tɔ

(Mɑtiyee 22:41-46; Mɑlǝkɩ 12:35-37)

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ pɑ tɔŋ mpʋ sɩ Mesii kɛ Tɑfiiti pǝyɑɣɑ ye? 42 Pǝyele Tɑfiiti mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ ŋmɑɑ ɩ yontu tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ sɩ:

Tɑcɑɑ Ɩsɔ heelɑ mɑ Sɔsɔ sɩ,

cɑɣɑ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ.

43 Hɑlǝnɑ mɑ́ kɔnɑ nyɑ́ kolontunɑɑ

nɑ ń loosi nyɑ́ nɔɔhɛɛ kɛ pɑ tɔɔ.

44 Tɔʋ, Tɑfiiti nɑ́ yɑɑwɑ sɩ Tɑcɑɑ kɛlɛ, ɩsǝnɑɣɑ Mesii nɑ́ɑ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ kɛ́ Tɑfiiti pǝyɑɣɑ?

Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ lɑɑkɑlɩ lɑpǝnɑʋ

(Mɑtiyee 23:1-36; Mɑlǝkɩ 12:38-40)

45 Sɑmɑɑ tǝnɑ tɔŋnɑ Yesu tɔm nɩɩʋ, ɩlɛnɑ Yesu tɔ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: 46 Ɩ́ lɑnɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ mpɛ nɑ lɑɑkɑlɩ. Pɑ sɔɔlɑ tokonɑɑ sɔsɑɑ suuu kɛ́ nɑ pɑ́ cɔɔkɩ. Pɑ cɑɑkɩ sɩ pɑ́ sɛɛkɩ-wɛɣɛ kʋyɛɛŋ tɑɑ kɛ́. Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ, teeli teeli tǝcɑɣɑlɛ kɛ pɑ pɛɛkǝɣɩ. Acimɑ tɑɑ, sɔsɑɑ tǝcɑɣɑlɛ kɛ pɑ pɛɛkǝɣɩ nɑ pɑ́ cɑkɩ. 47 Mpɛ pɑ lɛɛkǝɣǝnɑ leelɑɑ kɛ pǝ tǝnɑ mpi pɛlɛ pɑ wɛnɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ nɑ pǝ tɑɣɑlɩ, sɩ pǝ hʋ́lɩ́ sɩ mpɛɣɛ kʋpɑmɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ nɑ́ kɑtɑtǝlɑɣɑ.

21

Alʋ wei ɩ tʋ sɑntiinɑɑ nɑɑlɛ tɔ

(Mɑlǝkɩ 12:41-44)

1 Yesu kʋsɑ ɩsɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ toŋtʋnɑɑ tʋɣɩ pɑ kʋhɑʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ kʋhɑɑŋ ɑtɑkɑɑnɑɑ tɑɑ. 2 Nɑ ɩ́ nɑ́ tɔtɔɣɔ ɑlʋ leelu kʋnyɔntʋ nɔɣɔlʋ, nɑ ɩ́ pɛtǝɣɩ sɑntiinɑɑ nɑɑlɛɣɛ pǝ tɑɑ tǝnɑ. 3 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ sɩ: Tɔm tɑmpɑnɑ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛ. Mpi leelu kʋnyɔntʋ ɩnɛ ɩ tʋwɑ tɔ, pǝ kǝlɑ pɑnɛ pɑ tǝnɑ pɑ kʋtʋtʋm. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yǝlɑɑ lɛlɑɑ tǝnɑ nɑ́ kpɑɣɑ pɑ liɣitee nnɑ ɑ kpisɑ yem tɔɣɔ nɑ pɑ́ hɑɑkɩ. Amɑ ɑlʋ ɩnɛ, pɑɑ nɑ ɩ kɛ́ kʋnyɔntiyɑ tɔ ɩ kpɑɣɑ ɩ liɣitee tǝnɑ nɑ ɩ́ tʋ. Pǝ tɑ kɑɑsɩ-ɩ pʋlʋ sɩ ɩ́ yɑnɑ pɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ.

Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wɑkǝlʋɣʋ tɔm

(Mɑtiyee 24:1-2; Mɑlǝkɩ 13:1-2)

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ nɑpǝlɩ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɔm sɩ: Pɛɛ kʋpɑnɑ wenɑ pɑ lɑpǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ cɑŋǝm tɔ nɑ mpi mpi pɑ hɑɑkɩ Ɩsɔ kɛ́ tǝ tɑɑ tɔ, pǝ lɑpɑ nɑ tǝ́ te teu kɛ́. Tǝnɑɣɑ Yesu heelɑ pʋntʋnɑɑ sɩ: 6 Pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ nɑɑ ɩsǝntɔ tɔ, kʋyɛɛŋ kɑ́ kɔɔ wei ɩ tɑɑ pǝ kɑɑ kɑɑsɩ pǝlɛ lɛntɛ nɑ tǝ tǝnɑ lɛntɛ tɔɔ tɔ, pɑɑ tusi pǝ tǝnɑ.

Mpi mpi pǝ lɑpʋ kɑ́ hʋ́lɩ́ sɩ ɑntulinyɑ cɑɑ tɛm tɔ

(Mɑtiyee 24:3-14; Mɑlǝkɩ 13:3-13)

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ mpɛ ɩnɩ pɑ pɔɔsɑ Yesu sɩ: Pǝlee kɛ́ mpʋ ɩnɩ pɩɩ lɑ? Nɑ ŋmɑɑtǝlɛ nteɣe pɩɩ hʋ́lɩ́ nɑ tǝ́ nyǝnɑ sɩ pǝ wʋsɑɑ?

8 Tǝnɑɣɑ Yesu sɩ: Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, ɩ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ kɔɔ nɑ ɩ́ tolisi-mɛ. Mpi tɔ, pɑɣɑlɛ kɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ hɑɑ pɑ tǝɣɩ mɑ hǝtɛ, sɩ mpɛɣɛlɛ Mesii, nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ, pǝ wʋsɑɑ kɛ́. Amɑ ɩ́ tɑɑ nɩɩnɑ-wɛ. 9 Ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɩɩ yooŋ nɑ pǝ tǝnɑ pǝ pǝsʋɣʋ yem kɛ́ kpɛntǝlɑsɩ tɔ pǝ tɑŋ, ɩ́ tɑɑ nyɑ́. Tǝlɛ tǝ tǝnɑɣɑ mpʋ, pǝ wɛɛ sɩ tǝ lɑ nɑ pǝcɔɣɔ. Amɑ wɑɑlɩ kɛ́ ɑntulinyɑ nɑ́ɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ tɛŋ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu sɩ: Tɛtʋ kɑteŋɑ lɛŋkɑ kɑ́ yoonɑ lɛŋkɑ nyǝ́mɑ, nɑ kɑwulɑɣɑ lɛŋkɑ kɑ́ kʋlɩ lɛŋkɑ tɔɔ. 11 Tɛtʋ kɑ́ sele pǝ kɑɑ lɑ nyǝnʋɣʋ, nyɔɣɔsɩ nɑ yʋlʋkʋsǝkʋ kɑ́ lɩɩ tiiliwɛ tiiliwɛ. Kɔkɔlɔ tǝmɑ sɔɣɔntʋ nyǝnɑ nɑ ɑtɔmɑ sɔsɔɔnɑ kɑ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ pǝ́ tii.

12 Amɑ nɑ pǝ́cɔ́ tǝnɛ ɩnɩ tǝ tǝnɑ tǝ lɑkɩ ɩlɛ, pɑɑ kpɑ-mɛ, nɑ pɑ́ tʋ-mɛɣɛ wɑhɑlɑ sɔsɔ. Pɑɑ cɛlɛ-mɛɣɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ nyǝ́mɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ hʋʋnɑ-mɛ. Pɑɑ tʋ-mɛɣɛ sɑlǝkɑnɑɑ, pɑɑ yɑɑ-mɛɣɛ nɔnɔɔsɩ kɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ nɑ tɛtʋ tɔkǝlɑɑ pɑ kiŋ kɛ mɑ tɔɔ. 13 Amɑ tǝnɑ wɛɣɛ pɩɩ topili-mɛɣɛ mpɑɑŋ sɩ ɩ́ hʋ́lɩ́ mɑ tɔm tɑmpɑnɑ. 14 Ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɩ sɩ, pɑɑ pɩɩ lɑ ɩsǝnɑ, ɩ́ tɑɑ nǝɣǝsɩ nti ɩ́ kɑ hʋʋ nɑ ɩ́ lɩɩ tɔ nɑ pǝ tɑ tɑtɑ. 15 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ tɑsǝnɑ-mɛɣɛ lɑɣɑtʋ kɛ tɔm nti ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ nɑ mǝ kolontunɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ nɑ kʋcɔcɔtʋ, pǝyele pɑ kɑɑ kɛɛ pɑ nyǝntʋ tɔ. 16 Mǝ cɑɑnɑɑ nɑ mǝ toonɑɑ nɑ mǝ tɑɑlʋnɑɑ nɑ mǝ newɑɑ nɑ mǝ nyǝ́mɑ nɑ mǝ cewɑɑ kɑ tɩɩ tʋnɑ-mɛɣɛ mǝ kolontunɑɑ niŋ tɑɑ, hɑlɩ pɑɑ kʋ mǝ tɑɑ pɑɣɑlɛ. 17 Yǝlɑɑ tǝnɑ tɑɑ kɑ́ kpɑnɑ-mɛɣɛ mɑ tɔɔ. 18 Pɑɑ nɑ mpʋ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ nyʋɣʋ kɑɑ holi-ɩ holuɣu mɑɣɑmɑɣɑ. 19 Ɩlɛ mɩɩ nyɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ, pɩɩ yɑ mǝ nyɔɔŋ.

Yosɑlɛm yɔkʋɣʋ tɔm

(Mɑtiyee 24:15-21; Mɑlǝkɩ 13:14-19)

20 Ye ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ́ yoolɑɑ kʋpiŋ tɑmɑ Yosɑlɛm kɛ kotɑɣɑ, ɩ́ nyɩ sɩ ɩ yɔkʋɣʋ wʋsɑɑ kɛlɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. 21 Mpʋ ɩnɩ tɔ, mpɑ pɑ́ wɛ Yutɑ, pɑ se nɑ pɑ́ kpɑ pɔ́ɔ́ŋ. Nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ́ wɛ Yosɑlɛm tɑɑ, pɑ́ lɩɩ nɑ pɑ́ hɑtǝlɩ. Nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ́ wɛ tɑwɑ tɑɑ, pɑ́ tɑɑ kpe. 22 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ pɩɩ nɑɑsɩ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ pǝ tǝnɑ pǝ́ lɑ́ ɩsɩɩ pɑɑ ŋmɑɑʋ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ. 23 Ahusitonɑɑ nɑ ɑsɔŋ pɑ tɔm kɑ́ lɑ wɑɩyo kɛ́ wɑɑtʋ ɩnɩ. Wɑhɑlɑ kɑ́ tɔɔ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ, yǝlɑɑ pɑnɛ pɑɑ nɑ́ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́. 24 Pɑɑ kʋ-wɛ nɑ lɑɣɑtɛ, pɑɑ kpɑ-wɛɣɛ yomle kɛ piitimnɑɑ tǝnɑ tɑɑ. Mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ kɛ pɩɩ yelinɑ Yosɑlɛm nɑ pɑ́ pɑ́ɑ́lǝ́ɣɩ́ ɩ tɑɑ, hɑlǝnɑ pɛlɛ pɑ wɑɑtʋ kɔɔ nɑ ɩ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ.

Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ kɔntɛ

(Mɑtiyee 24:29-31; Mɑlǝkɩ 13:24-27)

25 Pɩɩ hʋ́lɩ́ ŋmɑɑtɛɛ kɛ ilim nɑ ɩsɔtʋ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ pǝ tɔɔ. Lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ kɑ́ kpɑ kɑteŋɑ tǝnɑ, nɑ nǝɣǝsɛɛ kɑ́ kʋ-wɛɣɛ teŋku nɑ ɩ holɑ sɔsɔɔnɑ pǝ kɔkɔtɛ sɔsɔɔlɛ tɔɔ. 26 Yǝlɑɑ kɑ́ hʋʋ mpi pɩɩ kɔɔ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ tɔ pǝ tɔm, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ sɩ pɑ tɩɩŋ tɔɔ kɛ́ yem tǝkpǝtɩɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɩɩ ciɣiti ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ kɔkɔlɔnɑɑ. 27 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ nɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ sǝŋɑ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɔɔ, nɑ mɑ́ tiiki nɑ mɑ tomɑ kɛ sɔsɔm nɑ mɑ teeli. 28 Ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ mpʋ ɩnɩ pǝ sʋʋ lɑpʋ ɩlɛ, ɩ́ kʋsɩ mǝ nyɔɔŋ nɑ ɩsɔ nɑ ɩ́ feesi tǝfʋʋʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mǝ wɑɑsʋɣʋ cɑɑnɑ kɔntɛ.

Fiki tʋɣʋ tɔm

(Mɑtiyee 24:32-35; Mɑlǝkɩ 13:28-31)

29 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ nyǝnnɑ tʋɣʋ ŋku pɑ yɑɑ sɩ fiki tɔ nɑ tɩɩŋ lɛlǝŋ nɑ ɩ́ nɑ. 30 Ye ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ sʋʋ nɛɣɛtʋɣʋ ɩ́ nyǝmɑ́ kpɑkpɑɑ sɩ hɛɛsʋɣʋ tɑlɑɑ kɛ́. 31 Mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ wɛɛ, ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ mpʋ ɩnɩ pǝ lɑkɩ, ɩ́ nyɩ kpɑkpɑɑ sɩ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ wʋsɑɑ. 32 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ, yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛʋ ɩsǝntɔ tɔ pɑ kɑɑ sɩ pɑ tǝnɑ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ́ lɑ. 33 Ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ ɑtɛ kɑ́ mʋkɩ yem. Amɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɑɑ sɑɑlɩ pɑɑ pǝcɔ.

Ɩ́ feŋ teu

34 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, ɩ́ tɑɑ yele nɑ tǝtɔɣɔlɛ nɑ sʋlʋnyɔɔlɛ pǝ́ pǝsɩ-mɛ, nɑ kɑɣɑnɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ nyǝntʋ nǝɣǝsɛɛ kʋ-mɛ. Ye ɩ́ pɑɑsǝnɑ mpʋ kʋyɑkʋ ŋkʋ kɩɩ tuti-mɛɣɛ. 35 Pǝ kɔŋ kuuu kɛ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝmɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ pɛtʋɣʋ puluɣu tɔ. 36 Pǝ tɔɔ tɔ ɩ́ feŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ tɑm, nɑ ɩ́ hiki tomɑ nɑ ɩ́ lɩɩ mpi pɩɩ kɔɔ tɔ pǝ tɑɑ, nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ sǝŋ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ ɩsɛntɑɑ.

37 Yesu sɛɣɛsɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ ilim ilim nɑ ɩ́ mǝlǝɣɩ Olifinɑɑ pʋɣʋ tɔɔ kɛ́ tɑɑnɑɣɑ tɑɑnɑɣɑ nɑ ɩ́ sʋʋkɩ. 38 Yǝlɑɑ tǝnɑ pukɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ tɑnɑŋ tɑnɑŋ tǝhuluhulu nɑ pɑ́ nɩɩkɩ ɩ wɑɑsʋ.

22

Yutɑɑsɩ kɔlɔmɔtɔ tɔm

(Mɑtiyee 26:1-5; Mɑlǝkɩ 14:1-2; Yohɑɑnɩ 11:45-53)

1 Potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ pɑ ɑcimɑ wenɑ pɑ yɑɑ sɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔ ɑ wʋsɑɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ tɔŋnɑ mɑɣɑsʋɣʋ kɛ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ nɑ pɑ́ kʋ Yesu tɔ. Amɑ pɑ sɔɣɔmɑɣɑɑnɑ sɑmɑɑ kɛ́.

Yutɑɑsɩ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ ɩ tʋɣɩ Yesu kɛ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ niŋ tɑɑ

(Mɑtiyee 26:14-16; Mɑlǝkɩ 14:10-11)

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑtɑnɩ sʋʋ Yutɑɑsɩ Ɩsǝkɑleeu pɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ lɛlʋ tɑɑ. 4 Ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑŋlɑɑ tɑɑ sɔsɑɑ pɑ́ sɛɣɛsɩ ɩsǝnɑ ɩ kɑ́ lɑ nɑ ɩ́ tʋ Yesu kɛ́ pɑ niŋ tɑɑ tɔ nɑ pɑ́ sɩɩ. 5 Tǝnɑɣɑ pɛlɛ pɑ lɑŋɑ hɛɛwɑ sɔsɔm. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ pɑɑ hɑ-ɩ liɣitee. 6 Ɩlɛnɑ Yutɑɑsɩ tisi, nɑ ɩ́ sʋʋ pɛɛkʋɣʋ kɛ kʋyɑkʋ kʋpɑŋkʋ ŋku kʋ tɑɑ ɩ kɑ́ tʋ Yesu kɛ́ pɑ niŋ tɑɑ nɑ sɑmɑɑ tɑ nyɩ tɔ.

Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ tɑɣɑnʋɣʋ

(Mɑtiyee 26:17-25; Mɑlǝkɩ 14:12-21; Yohɑɑnɩ 13:21-30)

7 Potopotonɑɑ mpɑ pɑ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ pɑ ɑcimɑ kʋyɑkʋ ŋku kʋ wule pɑ kʋɣɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɩwɛɛsɩ tɔ kʋ tɑlɑɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kʋsɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ tǝsǝɣɩ-tʋɣʋ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔnɑɣɑ.

9 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ pɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Leɣe n cɑɑ sɩ tǝ tǝsɩ-kɛ?

10 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩɩ nɑɑ, ɩ́ kɑ́ kɔɔ ɩsɩɩ ɩ́ sʋʋ ɩcɑtɛ tɔ, ɩ́ kɑ́ sulinɑ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ sǝɣǝlɑ lʋm nɑ hǝyɑɣɑ. Ɩ́ tǝŋɩ-ɩ nɑ ɩ́ sʋʋ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ ɩ kɑ́ sʋʋ tɔ. 11 Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ tǝyɑɣɑ tʋ sɩ: Tɑcɑɑ sɩ, kutuluɣu ŋku kʋ tɑɑ kɛ́ ɩ́ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑɑ cɑɣɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ? 12 Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ ɑtɛ nɑ ɩsɔ kutuluɣu tɑɑ kɛ́ nɑŋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlǝɣɩ ɩsɔtɑɑ, ŋku kʋ tɑɑ wɛ wontu nti ɩ́ kɑ́ lɑnɑ tɔ. Kʋ tɑɑ tǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ tǝsɩ pǝ tǝnɑ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ teitei ɩsɩɩ Yesu kɑ heelɑ-wɛ tɔ. Nɑ pɑ́ tǝsɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ kʋtɔɣɔʋ kɛ tǝnɑ.

Tɑcɑɑ sǝm tɔɔsʋɣʋ

(Mɑtiyee 26:26-30; Mɑlǝkɩ 14:22-26; Kɔlɛntɩ I 11:23-25)

14 Tɛɛʋ ɑcimɑ wɑɑtʋ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ Yesu nɑ ɩ tillɑɑ pɑ́ cɑɣɑ tɔɣɔʋ. 15 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩsǝnɑ mɑ nyɩɩlɑ teu sɩ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ tɔɣɔ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ pǝ́cɔ́ mɑ́ sʋʋ mɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛ tɑɑ tɔ pǝ wɛ sɔɣɔntʋ. 16 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ mɑ kɑɑ tɑsɑ-yɛɣɛ tɔɣɔʋ hɑlǝnɑ pǝ́ kɔɔ pǝ́ hʋ́lɩ́ ɩ tɔɣɔʋ tɑmpɑnɑ kɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ nɑ pǝ́cɔ́.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kpɑɣɑ sʋlʋm nɑ kɔpʋ, nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ mʋ-wɩ nɑ ɩ́ nyɔɔ mǝ tǝnɑ. 18 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ pǝ kpɑɣɑʋ pǝnɛntɛ tɔ mɑ kɑɑ tɑsɑ sʋlʋm nyɔɔʋ hɑlǝnɑ Ɩsɔ kɔɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔ ɩ Kɑwulɑɣɑ nɑ pǝ́cɔ́.

19 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu kpɑɣɑ potopoto nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ cɛlɛ-wɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Potopoto ɩnɛ ɩ kɛnɑ mɑ tɔnʋɣʋ ŋku pǝ hɑ mǝ tɔɔ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ kɑ́ lɑkɩ nɑ ɩ́ tɔɔsǝɣɩ mɑ tɔɔ.

20 Pɑ tɛmɑ tɔɣɔʋ ɩlɛnɑ Yesu kpɑɣɑ kɔpʋ kɛ mpʋ tɔtɔ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Kɔpʋ ɩnɛ ɩ kɛnɑ Ɩsɔ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋfɑm yoo, nɑ mɑ cɑlǝm mpi pǝ kpemɑ mǝ tɔɔ tɔ mpɩ pǝ hʋlǝnɑ pǝ tɑmpɑnɑ.

21 Ɩ́ nyɩ teu sɩ wei ɩ tʋɣʋ-m kolontunɑɑ niŋ tɑɑ tɔ ɩ wɛ cǝnɛ, nɑ mɑ nɑ-ɩ tǝ tɔkǝnɑ. 22 Tɑmpɑnɑ tɔɔ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ tɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ́ sɩɩʋ tɔ. Amɑ wei ɩ tʋɣʋ-m kolontunɑɑ niŋ tɑɑ tɔ ɩ tɔm wɛ wɑɩyo.

23 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ sʋʋ tǝmɑɣɑ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Ɩlɛ tɑ́ tɑɑ ɑwe kɑ́ lɑnɑ ntɛɣɛ mpʋ?

Sɔsɔɔntʋ tɔɔ hɔm

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ sʋʋ hɔm kɛ pɑ tɑɑ pɑ tike sɩ pɑ nɑɑ wei pɑɑ nyǝnǝɣɩ sɔsɔ tɔ. 25 Tǝnɑɣɑlɛ Yesu sɩ: Piitimnɑɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ ŋmɑkǝlǝɣɩ pɑ yǝlɑɑ kɛ́. Nɑ mpɑ pɑ kɛ́ toŋtʋnɑɑ tɔ, pɛlɛ pɑ cɑɑ pɑ́ cuɣusiɣi-wɛɣɛ tɑ cɑɑ tɑ cɑɑ kɛ́. 26 Amɑ mɛ ɩlɛ pǝ́ tɑɑ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ kiŋ. Mǝ tɑɑ sɔsɔ ɩ́ pǝsɩ ɩ tǝɣɩ mǝ sǝkpelu, nɑ wei ɩ kɛ́ wulɑʋ tɔ, ɩ́ pǝsɩ ɩ tǝɣɩ tǝmlɛ lɑtʋ. 27 Kʋtɔɣɔʋ lɑtʋ nɑ wei pɑ lɑkɩ-kʋ tɔ, ɑwe kǝlǝnɑ? Pǝ tɑɣɑ wei pɑ lɑkɩ-kʋ tɔ. Aŋhɑ, mpʋ ɩnǝɣɩ nɑ mɑ́, mɑ wɛ mǝ hɛkʋ kɛ́ ɩsɩɩ kʋtɔɣɔʋ lɑtʋ. 28 Mɛ mǝ tɔkɑ mǝ tǝɣɩ teu nɑ ɩ́ tɑ kisi-m mɑ wɑhɑlɑnɑɑ tɑɑ. 29 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tʋɣɩ-mɛɣɛ kɑwulɑɣɑ ɩsɩɩ mɑ Cɑɑ nɑ́ tʋɣʋ mɑ tɔ. 30 Mɑ́ nɑ-mɛ tɩɩ tɔkǝnɑ nɑ tǝ́ nyɔɔkɩ mɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ kumlee tɔɔ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ.

Simɔŋ kpɛɛsʋɣʋ tɔm kpɑɑlʋɣʋ

(Mɑtiyee 26:31-35; Mɑlǝkɩ 14:27-31; Yohɑɑnɩ 13:36-38)

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Simɔŋ Simɔŋ Simɔŋ, ke ŋkpɑŋŋ. Sɑtɑnɩ sǝlǝmɑ nɔɣɔ nɑ pǝ́ hɑ-ɩ sɩ ɩ pɑɣɑlǝɣɩ mǝ tǝnɑ ɩsɩɩ pɑ pɑɣɑlʋɣʋ tɔɣɔnɑɣɑ pee nɑ pɑ́ lǝsǝɣɩ lɔɔtʋ tɔ. 32 Amɑ mɑ sǝlǝmɑ Ɩsɔ kɛ́ nyɑ́ tɔɔ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ń yele Ɩsɔ kɛ́ nyɑ́ tɑɑ tɛmmɑʋ. Nyɑɑ kɔmɑ nɑ ń lɑɣɑsɩ ɩlɛ nyɑɑ sɔɔsɩ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ.

33 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ tɔmɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ tɛmɑ mɑ tǝɣɩ tɔkʋɣʋ kɛ́, pɑɑ sɑlǝkɑ pɑ́ tǝkɩ mɑ nɑ-ŋ, nɑ pɑɑ sǝm mɑ nɑ-ŋ tɩɩ sǝnɑ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ Piyɛɛ sɩ: Piyɛɛ, mɑ heeliɣi-ŋ tǝfoo sɩ mpi pɩɩ tɑkɩ kɑmpɑɑʋ koou kɛ sɑŋɑ tɔ, n tɛmɑ tɔm toosoɣo kpɛɛsʋɣʋ sɩ n tɑ nyɩ-m kɛ́ n tɑ nyɩ-m.

Liɣitee nɑ lɑɣɑtɛ pǝ tɔkʋɣʋ tɔm

35 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu pɔɔsɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Mɑɑ tiluɣu-mɛ nɑ ɩ́ tɛɛ mpʋ tǝyǝlǝyǝlɩ, liɣitee fɛɩ, huluɣu fɛɩ, ŋtɑnkpɑtɛ fɛɩ tɔ, ɩ́ lɑŋɑ pʋlʋpʋ cǝcǝkɑ nɑ? Pɑ cɔ-ɩ sɩ: Aɑɩ tǝ tɑ lɑ-ŋ pʋlʋ.

36 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Tɔʋ, pǝnɛntɛ wei ɩ́ wɛnɑ liɣitee, pʋntʋ ɩ́ tɔkɩ ɩ tɔɔ, nɑ wei ɩ́ wɛnɑ huluɣu ɩ́ tɔkɩ-kʋ, nɑ wei ɩ́ fɛɩnɑ lɑɣɑtɛ, pʋntʋ ɩ́ pɛɛtɩ ɩ toko nɑ ɩ́ yɑnɑ. 37 Mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo sɩ, nti pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Asɑɣɑɑ tɑɑ kɛ́ pɑ tʋ-ɩ tɔ, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ pǝ́ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nyʋɣʋ tɑɑ. Nɑ nti ŋmɑɑtʋ tɑɑ yɔɣɔtɑ ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɔɔ tɔ tɩɩ lɑ teitei kɛ́.

38 Tǝnɑɣɑ Yesu ɩfɑlɑɑ tɔmɑ sɩ: Tɑcɑɑ, lɑɣɑlɛɛ ntɔ cǝnɛɣɛ nɑɑlɛ. Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Aɑɩ, ɩ́ yele tǝlɛ.

Yesu sǝlǝmʋɣʋ kɛ Olifinɑɑ pʋɣʋ tɔɔ

(Mɑtiyee 26:36-46; Mɑlǝkɩ 14:32-42)

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kʋlɑɑ nɑ ɩ́ lɩɩ, nɑ ɩ́ polo Olifinɑɑ pʋɣʋ tɔɔ, ɩsɩɩ ɩ tɩɩ lɑkʋɣʋ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tǝŋ ɩ wɑɑlɩ. 40 Pɑ tɑlɑɑ ɩlɛnɑ Yesu tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ nɑ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ hoti mɑɣɑsʋɣʋ tɑɑ.

41 Tǝnɑɣɑ Yesu yelɑ-wɛ nɑ ɩ́ hɑtǝlɩ pǝ́cɔ́ ɩsɩɩ yʋlʋ ɩ́ lɔɣɔ pǝlɛ tɩɩ tɑlɑ timpi tɔ, ɩlɛnɑ ɩ luŋ ɑkulɑ, nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: 42 Hɑɩ, mɑ Cɑɑ, ye n nɔkɑɑ, kɔɔlɩ wɑhɑlɑ sɔsɔ ɩnɛɣɛ mɑ nyʋɣʋ tɑɑ. Ɩlɛ pɑɑ nɑ mpʋ lɑ mpi n nɔkɑɑ tɔ, yele mɑ kʋnɔkǝm.

[ 43 Tǝnɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩ Yesu tɔɔ, nɑ ɩ́ sɔɔsɩ-ɩ ɑpɑlʋtʋ. 44 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ kpɑ Yesu, ɩlɛnɑ ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ tǝkɑŋkɑŋ nɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ. Nɑ hɑŋɑɣɑ lɩɩkɑɣɑ ɩsɩɩ cɑlǝm nɑ kɑ́ tosiɣi ɑtɛ.]

45 Yesu tɛmɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ ɩfɑlɑɑ cɔlɔ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ ɩsǝnyǝŋlɛ kpɑ pɛlɛ nɑ hɑlɩ pɑ́ cɑŋ pɑ too. 46 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Suweɣelɛ ɩ́ tookuɣu mpʋ tɔ? Ɩ́ kʋlɩ, ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ, pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ hoti mɑɣɑsʋɣʋ tɑɑ.

Yesu kpɑʋ

(Mɑtiyee 26:47-56; Mɑlǝkɩ 14:43-50; Yohɑɑnɩ 18:3-11)

47 Yesu tɔŋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tɑpɑɣɑlɛ, nɑ ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ lɛlʋ Yutɑɑsɩ tɛɛnɑ-wɛɣɛ nɔɣɔ nɑ ɩ́ kɔnɑ-wɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpǝtǝnɑ Yesu sɩ ɩ kpɛkǝɣǝnɑ-ɩ. 48 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Yutɑɑsɩ, kpɛkǝnɑʋ kɛ n hʋlǝɣǝnɑ kolontunɑɑ sɩ pɑ́ kpɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ nɑ?

49 Mpɑ pɑ wɛ Yesu tɔɔ tɔ, pɑ nɑ́ mpi pǝ cɑɑ lɑpʋ tɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ tǝ yoonɑ tɑ lɑɣɑlɛɛ kɛ?

50 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔɔ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɑɑ lɛlʋ lomɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ tǝmlɛ tʋ ntɔɣɔŋ ŋkpɑŋʋɣʋ nɑ ɩ́ kɔɔlɩ tǝfeŋ. 51 Ɩlɛnɑ Yesu tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ yele mpʋ pǝ mɑɣɑnɑɑ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tokinɑ yʋlʋ ɩnɩ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ, ɩlɛnɑ kʋ mǝlɩ ɩsɩɩ kɩɩ wɛʋ tɔ. 52 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu pɔɔsɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑŋlɑɑ tɑɑ sɔsɑɑ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kɔmɑ-ɩ kpɑʋ tɔ sɩ: Ɩ́ kɔŋ nɑ ɩ́ nɔkɩ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ lɑɣɑlɛɛ nɑ kpɑtǝŋ tɔ, mɑɣɑ ŋmɩɩlʋ ɩsɑɣɑʋ kɛ? 53 Mɑ́ nɑ-mɛ tɩɩ wɛnnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ kʋyɛɛŋ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɑ́ pɛɛkɩ sɩ ɩ́ kpɑ-m. Amɑ mǝ nɑ ɑhoo sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ ɑsɑɣɑɑ sɔsɑɑ mǝ wɑɑtʋ tɑpǝnɑ sɑŋɑ.

Piyɛɛ kpɛɛsʋɣʋ

(Mɑtiyee 26:57-58,69-75; Mɑlǝkɩ 14:53-54,66-72; Yohɑɑnɩ 18:12-18,25-27)

54 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑ Yesu nɑ pɑ́ ponɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ tǝyɑɣɑ, nɑ Piyɛɛ tǝŋɑɣɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ tɑ́ɑ́lǝ́ḿ tɔɔ. 55 Pɑɑ tɑɣɑnɑ kɔkɔ kɛ tɑɣɑ hɛkʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ polɑɑ nɑ ɩ́ sɔtɩ mpɑ pɑ pɑmnɑ kɔkɔ ŋkɛ tɔ pɑ hɛkʋ tɑɑ. 56 Tǝmlɛ tʋ ɑlʋnyǝŋ nɔɣɔlʋ ɩ nɑ-ɩ kɔkɔ kpeeŋɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ nyǝnɩ-ɩ tǝpǝŋŋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ nɑ ɑpɑlʋ ɩnɛɣɛ.

57 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ kpɛɛsɑɑ sɩ: Alʋ nyɑ́, ɑɑɩ, mɑ tɑ nyǝmɩ-ɩ yoo.

58 Pǝ lɑpɑ lɑɣɑsɑɣɑ kɛ pǝcɔ, ɩlɛnɑ nɔɣɔlʋ tɔtɔ nɑ́ɑ́ nɑ Piyɛɛ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Pɑ tɑɑ wɛɣɛlɛ nɑ nyɑ́ tɔtɔ. Amɑ Piyɛɛ cɔ ɑpɑlʋ ɩnɩ sɩ: Pǝ tɑɣɑ mɑ.

59 Pǝ tɑsɑ lɑɣɑsɑɣɑ kɛ lɑpʋ, ɩlɛnɑ nɔɣɔlʋ tɔtɔ nɑ́ɑ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ tɔɔ, ɑpɑlʋ ɩnɛ nɑ Yesu kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ kɛ́ Kɑlilee tʋ kɛ́.

60 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ cɔwɑ sɩ: Nti ɑpɑlʋ nyɑ́ n yɔɣɔtǝɣɩ tɔ mɑ tɑ nyɩ-tɩ.

Ɩ nɔɣɔ tɑ tɩɩ tiitɑ ɑtɛ ɩlɛ kɑmpɑɑʋ koo kpɑkpɑɑ ɩnǝɣǝlɛ. 61 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ yɑɣɑ Piyɛɛ kɛ ɩsǝlɛ. Ɩlɛnɑ Piyɛɛ tɔɔsɩ nti Tɑcɑɑ kɑ yɔɣɔtɑ-ɩ tɔ tǝ tɔɔ sɩ: Mpi pɩɩ tɑkɩ kɑmpɑɑʋ koou kɛ sɑŋɑ tɔ n tɛmɑ tɔm toosoɣo kpɛɛsʋɣʋ sɩ n tɑ nyɩ-m kɛ́ n tɑ nyɩ-m. 62 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tukɑɑ nɑ ɩ́ lɩɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ wii ɩsɩɩ ɩ sǝkɩ ɩ sǝkɩ.

Yesu tʋʋʋ nɑ ɩ mɑpʋ

(Mɑtiyee 26:67-68; Mɑlǝkɩ 14:65)

63 Yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɑŋɑ Yesu tɔ, pɑ pɑɑkɑɣɑnɑ-ɩ, nɑ pɑ́ mɑkɩ-ɩ. 64 Pɑ tɑkɑ ɩ ɩsɛntɔɔ kɛ́ nɑ pɑ́ tɔŋɩ-ɩ sɩ: Kpeɣe, ɑwe mɑpǝnɑ-ŋ?

65 Pɑ yɔɣɔtɑ-ɩ tɔmnɑɑ tɔmnɑɑ kʋwǝwɩɩtʋ kɛ pɑɣɑlɛ tɔtɔ.

Yesu ponɑʋ kɛ kotuɣu sɔsɔɔʋ

(Mɑtiyee 26:59-66; Mɑlǝkɩ 14:55-64; Yohɑɑnɩ 18:19-24)

66 Kʋ femɑ, ɩlɛnɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ pɑ́ koti pɑ tǝmɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ ponɑ Yesu kɛ́ pɑ kotuɣu sɔsɔɔʋ tɑɑ. 67 Nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N kɛ́ Mesii? Cɔ-tʋ nɑ tǝ nɩɩ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ sɩ: Mɑ heeliɣi-mɛɣɛ nɑ ɩɩ tisiɣinɑ-m. 68 Ye mɑ pɔɔsɑ-mɛɣɛ kʋpɔɔsʋtʋ nti, ɩɩ cɔɔ-m nɑtǝlɩ. 69 Amɑ pǝ kpɑɣɑʋ pǝnɛntɛ tɔ, Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ cɑɣɑ Ɩsɔ toŋ tǝnɑ tʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ.

70 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ pǝsǝnɑɑ sɩ: Ye mpʋ n kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ ntɔ?

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tǝ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ lɩɩnnɑ mǝ nɔɔsɩ tɑɑ, mɑ kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ kɛ́.

71 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔmɑ sɩ: Tǝ lɩɩnɑ ɩ nɔɣɔ nɑ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ nɩɩ ɩlɛ, tǝ tɑsǝɣɩ ɑseetɑ nyǝ́mɑ kɛ pɛɛkʋɣʋ sɩ tǝ lepe?

23

Yesu ponɑʋ kɛ Pilɑtɩ

(Mɑtiyee 27:1-2,11-14; Mɑlǝkɩ 15:1-5; Yohɑɑnɩ 18:28-38)

1 Tǝnɑɣɑ kotilɑɑ tǝnɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Pilɑtɩ ɩsɛntɑɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sʋʋ-ɩ tɔm tʋɣʋ kɛ tǝnɑ sɩ: Tǝ mɑɣɑnɑ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ tʋsǝɣɩ tɑ́ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ tɑɑ fɛlɩ Lom wulɑʋ sɔsɔ kɛ lɑmpuunɑɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ tɔŋ sɩ ɩnǝɣǝlɛ wulɑʋ sɔsɔ Kilisiti.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilɑtɩ pɔɔsɑ Yesu sɩ: Nyɑɣɑlɛ Yutɑ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ ɩnǝɣɩ?

Ɩlɛnɑ Yesu cɔ Pilɑtɩ sɩ: Ntǝɣǝlɛ n yɔɣɔtɑ mpʋ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilɑtɩ heelɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ sɑmɑɑ sɩ: Mɑɑ nɑɑ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ kʋwɑkǝlǝtʋ se.

5 Amɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ sɩ: Ɩ sɛɣɛsǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ́ sɩ pɑ́ kisi tɛtʋ sɔsɑɑ. Hɑtoo Kɑlilee kɛ ɩ cɑɑlɑ-tɩ, nɑ ɩ́ cɔɔ Yutɑ tɛtʋ tǝnɑ, hɑlɩ nɔɔnɔɔ kɛlɛ ɩ tɑlɑ cǝnɛ.

Yesu ponɑʋ kɛ Helɔtɩ

6 Pilɑtɩ nɩɩ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ sɩ: Apɑlʋ ɩnɩ Kɑlilee tʋ kɛ?

7 Pilɑtɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ sɩ Yesu kɛ́ Helɔtɩ ɩfɑlʋ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ ponɑ-ɩ Helɔtɩ. Pǝ pɑmnɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ wɛ Yosɑlɛm kɛ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ tɔtɔ. 8 Helɔtɩ nɑ́ Yesu ɩlɛnɑ ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ sɔsɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ kɑ nɩɩ ɩ tɔm, ɩlɛnɑ ɩ́ nyɩɩlɩ hɑtoo lɔŋ sɩ ɩ́ nɑ-ɩ. Nɑ ɩ tɛɛlɑɣɑɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑpɩ-ɩ piti tǝmlɛ nɑtǝlɩ nɑ ɩ́ nɑ́. 9 Nɑ ɩ́ pɔɔsɑ-ɩ tɔmnɑɑ pɑɣɑlɛ. Amɑ Yesu tɑ cɔ-ɩ pɑɑ kʋlʋmʋɣʋ. 10 Kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑɑ wɛ tǝnɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ suuki-ɩ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ. 11 Helɔtɩ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑ woŋɑɣɑ Yesu kɛ́ nɑ pɑ́ lɑkɩ-ɩ nyɑŋ kɛ sɔsɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ suu Yesu kɛ kɑcɔkɑ toko sɔsɔ nɔɣɔlʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ mǝŋnɑ-ɩ Pilɑtɩ kiŋ. 12 Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Helɔtɩ nɑ Pilɑtɩ pɑ ciikɑɑ. Pǝyele pɑɑ wɛnɑ tǝmɑ nɑ koloŋɑ kɛ́.

Sɩ pɑ́ kʋ Yesu kɛ́ pɑ́ kʋ-ɩ

(Mɑtiyee 27:15-26; Mɑlǝkɩ 15:6-15; Yohɑɑnɩ 18:39–19:16)

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilɑtɩ kotɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ ɩcɑtɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ sɑmɑɑ, 14 nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ kɔnɑ-m ɑpɑlʋ ɩnɛ sɩ ɩ tolisiɣi yǝlɑɑ. Tɔʋ, ɩlɛ mɑ pɔɔsɑ-ɩ tɔmnɑɑ kɛ mǝ ɩsɛntɑɑ. Amɑ mɑ tɑ nɑ kɑwɑlɑsɩ nsi ɩ́ tʋ-ɩ tɔ sɩ tɑɑ nɑkǝlǝɣɩ ɩ kiŋ. 15 Helɔtɩ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ tɑ́ nɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ Yesu kiŋ tɔtɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tɑɣɑnɑ-tʋɣʋ-ɩ mǝŋnɑʋ. Apɑlʋ ɩnɛ ɩ tɑ wɑkǝlɩ pʋlʋ mpi pǝ nǝɣǝsǝnɑ pɑ́ kʋ-ɩ pǝ tɔɔ tɔ. 16 Ɩlɛ mɑɑ yele nɑ pɑ́ mɑpɩ-ɩ ɑkpɑtɛɛ ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ.

[ 17 Pɑɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ wenɑ ɑ tɔɔ pǝ wɛɛ sɩ Pilɑtɩ ɩ́ tʋlɩ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ tʋ nɔɣɔlʋɣʋ.]

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ kpɛntɑɑ nɑ pɑ́ koo sɩ: Yele pɑ́ kʋ ɩnɛ ɩnɩ, nɑ ń tʋlɩ-tʋɣʋ Pɑlɑpɑɑsɩ.

19 Yʋlʋkʋlɛ tɔm nɑ yoou nɑkʋlɩ kɩɩ lɑpǝnɑ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ pɑ́ tǝkɩ Pɑlɑpɑɑsɩ. 20 Pilɑtɩ sɔɔlɑ teu sɩ ɩ yeki Yesu, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsǝnɑ- wɛɣɛ yɔɣɔtǝnɑʋ. 21 Amɑ pɛlɛ pɑ mɑpɑ kɑpusi sɩ: Kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ, kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ.

22 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilɑtɩ tɑsɑ-wɛɣɛ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ tɔm tooso nyǝm sɩ: Ɩlɛ ɩsɑɣɑtʋ ntiɣi ɩ lɑpɑ? Mɑ tɑ nɑ nti tǝ tɔɔ pɑɑ kʋ-ɩ tɔ. Ɩlɛ mɑɑ yele nɑ pɑ́ mɑpɩ-ɩ ɑkpɑtɛɛ ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ.

23 Amɑ pɑ tɑsɑ kiisuɣu nɑ toŋ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ sɩ pɑɑ kɑmɩ-ɩ tesikɑ tɔɔ. Hɑlǝnɑ pɑ kɑkiisɑsɩ nsɩ sɩ nɩɩ Pilɑtɩ. 24 Tǝnɑɣɑ Pilɑtɩ tɔmɑ sɩ: Ɩ́ lɑ ɩsǝnɑ ɩ́ cɑɑ tɔ. 25 Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋlɩ-wɛɣɛ wei pɑɑ tǝkɑ yʋlʋkʋlɛ nɑ yoou tɔɔ nɑ pɑ tɔŋɑɣɑ sɩ pɑ́ yele-ɩ tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɛ-wɛɣɛ Yesu sɩ pɑ́ lɑnɑ-ɩ nti pɑ sɔɔlɑɑ tɔ.

Yesu kɑm

(Mɑtiyee 27:32-44; Mɑlǝkɩ 15:21-32; Yohɑɑnɩ 19:17-27)

26 Pɑ tɛɛkɑɣɑnɑ Yesu ɩlɛ pǝ pɑmnɑ Silɛɛnɩ tʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Simɔŋ tɔ ɩ lɩɩnɑ tɑɑlɛ ntɛ́ nɑ pɑ́ suli-ɩ, nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ nɑ pɑ́ sʋkɩ-ɩ Yesu tesikɑ sɩ ɩ́ tǝŋnɑ ɩ wɑɑlɩ.

27 Yǝlɑɑ sɑmɑɑ tuutuumɑ tǝŋɑɣɑ ɩ wɑɑlɩ nɑ ɑlɑɑ tɔtɔ, nɑ pɛlɛ pɑ́ kpɑ pɑ lɑŋɑ nɑ pɑ́ wiiki ɩ tɔɔ. 28 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pǝsǝnɑ ɑlɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Hɑɩ Yosɑlɛm ɑlɑɑ mɛ, ɩ́ tɑɑ wii-m. Amɑ ɩ́ wii mǝ nɑ mǝ piyɑ. 29 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kʋyɛɛŋ wɛɛ ɩ kɑ́ kɔɔ wei ɩ tɑɑ pɑɑ tɔ sɩ: Nyʋleleŋ nyǝ́mɑ ntɛ́ kɑɑlʋlɑsɩ, mpɑ pɑ tɑ tɩɩ mɔlɩ mɔlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ yɑɑ, mpɑ pɑ hǝlɑ pǝ tɑ mʋsɩ tɔ. 30 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɑɑ wiikinɑ pɔ́ɔ́ŋ sɩ: Ɩ́ nyǝkɩ-tʋ. Nɑ pɑɑ tɔ pulɑsɩ sɩ: Ɩ́ tɑkɩ-tʋ. 31 Pɑ tɑ kpisi tɑlɛɛ, kɑcɑŋfɑnɑ tɑwʋsɩ nɑ?

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɛŋnɑ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ kɛ nɑɑlɛ tɔtɔ sɩ pɑ kʋɣɩ pɑ́ nɑ Yesu. 33 Pɑ kɔmɑ pɑ tɑlɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ Nyʋmpɔɣɔlɑɣɑ tɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ kɑ́ Yesu kɛ́ sǝm tesikɑ tɔɔ kɛ́ tǝnɑ, nɑ pɑ́ kɑ́ ɑsɑɣɑɑ mpɛ tɔtɔɣɔ tesikɑsɩ tɔɔ, lɛlʋ kɛ ɩ ntɔɣɔŋ tɔɔ, lɛlʋ kɛ ɩ mpǝtǝŋ tɔɔ. 34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, tɑɑ nyǝnɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ, pɑ tɑ nyɩ nti pɑ lɑkɩ tɔ.

Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ tɛtɛ kɛ́ ɩ wontu tɔɔ nɑ pɑ́ tɑlɑ-tɩ. 35 Yǝlɑɑ sɑmɑɑ sǝŋɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ. Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ woŋɑɣɑ-ɩ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Ye tɑmpɑnɑ ɩ kɛ́ Mesii wei Ɩsɔ lǝsɑɑ tɔ ɩ́ yɑ ɩ tɩ nyʋɣʋ, ɩsɩɩ ɩ kɑ yɑpʋ lɛlɑɑ tɔ ɩlɛ.

36 Yoolɑɑ nɑ́ woŋɑɣɑ-ɩ tɔtɔ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ lʋm kʋnyǝŋǝm nɑpǝlɩ, 37 nɑ pɑ́ tɔŋɩ-ɩ sɩ: Ye n kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ Wulɑʋ sɔsɔ, wɑɑsɩ nyɑ́ tǝɣɩ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ.

38 Pɑɑ ŋmɑɑwɑ nɑ pɑ́ pusi ɩ nyʋɣʋ tɔɔ sɩ: Yutɑ nyǝ́mɑ Wulɑʋ sɔsɔ ntɔ.

39 Asɑɣɑɑ mpɑ pɑ kɑmɑ tesikɑ tɔɔ tɔ pɑ tɑɑ lɛlʋ nɑ́ tʋʋ-ɩ sɩ: Ɩsɩɩ sɩ Mesii kɛlɛ nyɑ́ yɑɑ? Yɑ nyɑ́ tɩ nyʋɣʋ nɑ ń kpɛntǝnɑ tɑ́ nɑ ń yɑ tɔtɔ.

40 Amɑ lɛlʋ nɑ́ kɑlǝnɑ ɩ́lɛ́ sɩ: Sɑlǝkɑ kʋlʋm ɩnǝɣɩ pɑ tʋ nyɑ́, ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ nn see Ɩsɔ? 41 Pɑ tʋɣʋ tɑɣɑ sɑlǝkɑ ɩnɛ tɔ pǝ kɛɛsɑɑ kɛ́. Tɑ kʋlɑpʋtʋ fɛlǝɣǝnɑ-tʋ. Amɑ ɩnɛ ɩ́lɛ́, ɩ tɑ lɑ kɑwɑlɑɣɑ nɑkǝlɩ.

42 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ Yesu sɩ: Yesu n kɔŋ ń kɔɔ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔ tɔɔsɩ mɑ tɔɔ.

43 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Tɔm tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-ŋ, sɑŋɑ wʋlɛ tǝnɛ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ́ nɑ-ŋ tɩɩ sʋʋ ɑlǝsɑnnɑ.

Yesu hɛɛʋ

(Mɑtiyee 27:45-56; Mɑlǝkɩ 15:33-41; Yohɑɑnɩ 19:28-30)

44 Tǝnɑɣɑ pǝ mǝlɑ yuɣu ɩsɩɩ ɑhoo, pǝyele pɩɩ wɛ ɩsɩɩ ilim sikuɣu tɑkɑ kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑ ɩcɑtɛ tɔɔ, hɑlǝnɑ pǝ tɑlɑ ilim hʋʋʋ wɑɑtʋ. 45 Pʋʋɣʋ ŋku kɩɩ kɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ tɔ kʋlɛ kʋ kɛɛsǝnɑ kʋ hɛkʋ tɑɑ nɑ kʋ fɑɣɑ huŋ nɑɑlɛ kɛ yem. 46 Ɩlɛnɑ Yesu kiisinɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ: Mɑ Cɑɑ, kpɑɣɑ-m. Ɩ tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ ɩlɛnɑ ɩ́ hɛɛ. 47 Lom yoolɑɑ nyʋɣʋ tʋ nɑ́ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ mpʋ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑmpɑnɑ tɔɔ, yʋlʋ ɩnɛ ɩ kɑ kɛ́ yʋlʋpɑŋ kɛ́.

48 Sɑmɑɑ wei ɩ tǝnɑ ɩ kɔmɑ nyǝnʋɣʋ tɔ ɩ nɑ́ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ mpʋ tɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ pɑ lɑŋɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ kpente. 49 Yesu cewɑɑ tǝnɑ, nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ-ɩ hɑtoo Kɑlilee tɔ pɑ sǝŋɑ tɑ́ɑ́lǝ́ḿ tɔɔ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ mpi pǝ lɑkɩ tɔ.

Yesu pim

(Mɑtiyee 27:57-61; Mɑlǝkɩ 15:42-47; Yohɑɑnɩ 19:38-42)

50-51 Yutɑ ɩcɑtɛ Alimɑtee ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋɣʋ pɑ yɑɑkɑɣɑ Yosɛɛfʋ. Apɑlʋ ɩnɛ ɩ kɛ́ yʋlʋpɑŋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ keŋɑɣɑnɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɔɔ. Mpɛ pɑ kotɑɣɑnɑ kotuɣu sɔsɔɔʋ ŋkʋ. Amɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ kotuɣu nyǝ́mɑ lɛlɑɑ tʋ nti tǝ pǝlɛ nɑ pɑ́ lɑ tɔ tǝ tɑ mɑɣɑ-ɩ. 52 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ polo Pilɑtɩ kiŋ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ ɩ kpɑkǝɣɩ sǝtʋ. 53 Ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ tisi sǝtʋ kɛ tesikɑ tɔɔ nɑ ɩ́ cɑɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ pʋŋkɑhʋlʋŋɑ nɑ ɩ́ tɑkɩ-ɩ, nɑ ɩ́ pimi-ɩ pǝlɑɑʋ ŋku pɑɑ hulɑ kʋkpɑmʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ tɑ pintɑ nɔɣɔlʋ tɔ kʋ tɑɑ. 54 Alǝsimɑ wule ntɛ́ pǝ tǝnɑ pǝ hɔlɑ mpʋ, nɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ cɑɑkɩ cɑɑlʋɣʋ.

55 Alɑɑ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ Yesu kɛ́ hɑtoo Kɑlilee tɔ pɑ́ nɑ Yosɛɛfʋ pɑ polǝnɑ. Pɑ wiilɑ pǝlɑɑʋ tɑɑ nɑ pɑ́ nɑ́ ɩsǝnɑ pɑ hɩɩsɑ sǝtʋ tɔ. 56 Ɩlɛnɑ pɑ́ kpe nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ nimnɑɑ nɑ tulɑɑlʋnɑɑ mpɑ pɑɑ sɑɣɑlɩ sǝtʋ tɔ.

Amɑ pɑ hɛɛsɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule ɩsɩɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ wɛʋ tɔ.

24

Yesu fem

(Mɑtiyee 28:1-10; Mɑlǝkɩ 16:1-8; Yohɑɑnɩ 20:1-10)

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlɑɑ tɑɑ tɛʋ kɛ cimɑɑsɩ tɑnɑŋ tɛɛ nɑ pɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ polo pǝlɑɑʋ tɔɔ, nɑ pɑ́ tɔkɑ pɑ nim sɔɔsʋŋ nyǝm mpi pɑɑ tɑɣɑnɑɑ tɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ mɑɣɑnɑ pǝ kulɑ pǝlɑɑʋ pǝlɛ kɛ pǝlɑɑʋ nɔɣɔ nɑ pǝ́ pilimi-tɛ nɑ pǝ́ ponɑ pooluŋ. 3 Tǝnɑɣɑ pɑ sʋʋ pǝlɑɑʋ tɑɑ, ɑmɑ pɑ tɑ mɑɣɑnɑ Tɑcɑɑ Yesu. 4 Pɑ wɛɛ nɑ pɑ tɔŋnɑ pǝ tɔm mɑɣɑsʋɣʋ, ɩlɛ ɑpɑlɑɑ nɑpǝlǝɣɩ nɑɑlɛ lɩɩ pɑ tɔɔ kɛlɛ nɑ pɑ́ suu wontu nɑ tǝ tee kɔkɔ tǝnyǝnǝnyǝnɩ. 5 Sɔɣɔntʋ kpɑ ɑlɑɑ nɑ pɑ́ kɑ́ pɑ nyɔɔŋ nɑ ɑtɛ. Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ́ tɔ-wɛ sɩ: Weesuɣu tʋ kɛ mǝ pɛɛkǝɣɩ sǝtɑɑ hɛkʋ nɑ? 6 Ɩ fɛɩ cǝnɛ, ɩ femɑ. Ɩ́ tɑ́ tɔɔsɩ nti ɩ kɑ heelɑ-mɛɣɛ ɩ kɑ wɛʋ Kɑlilee tɔ sɩ: 7 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ pɑ́ tʋ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ kɛ ɑsɑɣɑɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ kɑ-kɛɣɛ tesikɑ tɔɔ, ɩlɛ kɑɑ fe pǝ wɛɛ tooso wule.

8 Tǝnɑɣɑ pɑ tɔɔsɑ Yesu kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɩ. 9 Alɑɑ lɩɩnɑ pǝlɑɑʋ tɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ nɑ pɑ́ kɛɛsɩ Yesu ɩfɑlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nɑ lɛlɑɑ tǝnɑ. 10 Alɑɑ mpɛɣɛlɛ Mɑkǝtɑlɑ Mɑlɩ nɑ Sɑɑnɩ nɑ Sɑɑkɩ too Mɑlɩ. Pɑ nɑ lɛlɑɑ kɛ́, nɑ tɔm kʋlʋmtʋ ntǝɣɩ pɛlɛ pɑ tɑsɑ tillɑɑ kɛ heeluɣu. 11 Amɑ tillɑɑ nɑ́ hʋʋkɑɣɑ sɩ tɔm nti ɑlɑɑ heelɑ-wɛ tɔ tǝ lɩɩnɑ-wɛɣɛ yem kɛ́, pɑ tɑ mʋ-wɛ nɑ-tɩ. 12 Pɑɑ nɑ mpʋ Piyɛɛ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ polo pǝlɑɑʋ tɔɔ. Ɩ tɑlɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ luŋ nɑ ɩ́ wiili nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ pʋŋkɑhʋlʋŋɑ sɑɑlɑsɩ tike. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ nɑ piti kpɑ-ɩ sɔsɔm kɛ nti tǝ lɑpɑ mpʋ tɔ tǝ tɔɔ.

Yesu nɑ tillɑɑ nɑɑlɛ pɑ tɔm

(Mɑlǝkɩ 16:12-13)

13 Wʋlɛ ntɛ́ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Yesu nɑ tillɑɑ tɑɑ nɑɑlɛ nɑpǝlɩ nɑ́ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ puki ɩcɑtɛ nte pɑ yɑɑ sɩ Ɩmɑyusi tɔ. Ɩcɑtɛ ntɛ́ nɑ Yosɑlɛm pǝ pooluŋ nǝɣǝsǝnɑ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm. 14 Mpi pǝ tǝnɑ pǝ hɔlɑɑ tɔ pǝ fɑɑci kɛ pɑ lɑkɑɣɑ. 15 Pɑ tɔŋnɑ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ pɑ́ mɑɣɑsǝɣɩ-tɩ ɩlɛ Yesu mɑɣɑmɑɣɑ hikɑ-wɛɣɛlɛ, nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ tɔŋ. 16 Pɑ nɑ-ɩ, ɩlɛ pǝ tɑ cɛ pɑ ɩsɛntɔɔ kɛ́ sɩ pɑ́ nyǝmɩ-ɩ. 17 Tǝnɑɣɑ Yesu pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɔŋ ɩlɛ tɔm ntiɣi ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ mpʋ?

Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sǝŋɑɑ nɑ pɑ lɑŋɑ wɑkǝlɑ tǝnɑŋnɑŋ. 18 Tǝnɑɣɑ pɑ tɑɑ lɛlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Kǝleupɑɑsɩ tɔ ɩ tɔmɑ-ɩ sɩ: Pǝ pɔʋ Yosɑlɛm ɩnɛ ɩ tǝnɑ tɔ, nyɑ́ tike nyɑ́ tɑ nɩɩnɑ ntɛɣɛ kɔkɔlɔnɑɑ mpɑ pɑ hɔlɑ kʋyɛɛŋ ɩnɛ ɩ tɑɑ tɔ? 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Kɔkɔlɔnɑɑ mpɑ ye?

Ɩlɛnɑ tǝŋlɑɑ nɑɑlɛ cɔ Yesu sɩ: Mpi pǝ mɑɣɑnɑ Nɑsɑlɛtɩ Yesu wei ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɔsɔ tɔ. Pǝ́cɔ́ ɩ kɑ pǝsɑ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ lɑpʋ nɑ sɛɣɛsʋɣʋ kɛ pǝ tɩɩ fɛɩ, hɑlǝnɑ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ nyǝnɑ-ɩ sɔsɔ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔtɔ. 20 Tɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ, nɑ tɑ́ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ kpɑnɑ-ɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ, nɑ sǝm tesikɑ tɔɔ kɛ́ pɑ kɑmɑ-ɩ. 21 Tɑ́ tɛɛlɑɣɑɑ sɩ ɩnɩ ɩ kɑ́ yɑnɑ ntɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ. Tɔʋ sɑŋɑ tɑɑ wɛɛ tooso kɔlɔ, pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ hɔlʋɣʋ tɔ. 22 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi tɑ́ tɑɑ ɑlɑɑ nɑpǝlɩ pɑ tʋ-tʋɣʋ piti tɑɑ. Pɑ tɑɑ tɛʋ nɑ pɑ́ polo pǝlɑɑʋ tɔɔ. 23 Amɑ pɑ tɑ mɑɣɑnɑ sǝtʋ. Pɑ mǝlɑɑ ɩlɛnɑ pɑ́ heeli-tʋ sɩ: Ɩsɔtɑɑ tillu lɩɩ tɑ́ tɔɔ, nɑ ɩ heelɑ-tʋ sɩ ɩ femɑ. 24 Tɑ́ tɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ polɑ pǝlɑɑʋ tɔɔ nɑ ɩsǝnɑ mpi ɑlɑɑ kɛɛsɑɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ mɑɣɑnɑɑ tǝtɛŋɛlɛŋ. Amɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ tɑ nɑ́.

25 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ kɛ́ lɑɣɑtʋ fɛɩnɑɑ kɛ́. Pepe tɔɔ kɛ́ ɩɩ mʋɣɩ lɔŋ kɛ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɑ kpɑɑlɑɑ tɔ ye? 26 Pɩɩ wɛɛ sɩ Mesii kɑ́ tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ tʋ-ɩ teeli mɛɛ.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔm nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ-wɛɣɛ timpi pɑ yɔɣɔtɑ ɩ tɔm tɔ. Moisi tɑkǝlɑsɩ kɛ ɩ́ cɑɑlǝnɑɑ nɑ ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ tʋɣʋtǝnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tǝnɑ nyǝŋsɩ tɑɑ.

28 Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ tɑlɑ ɩcɑtɛ nte pɑ pukɑɣɑ tɔ, ɩlɛnɑ Yesu lɑ ɩsɩɩ ɩ tɛɛkɩ tǝnɑ tɔɔ. 29 Amɑ pɑ kpɑ-ɩ sɩ: Tɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ sʋʋ, nn nɑɑ tɑɑnɑɣɑ tɑɑnɑɑ, nɑ pǝ́ cɑɑ yuɣu.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ tɑŋ tɑɑnɑɣɑ. 30 Ɩ́ nɑ-wɛ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ tɔkɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ potopoto nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ cɛlɛ-wɛ. 31 Tǝnɑɣɑ pǝ cɛpɑ pɑ ɩsɛntɔɔ nɑ pɑ́ nyǝmɩ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mʋkɑ yem kɛ́ pɑ hɛkʋ tɑɑ tǝnɑ. 32 Tǝnɑɣɑ pɑ tɔmɑ tǝmɑ sɩ: Aŋhɑɑ, pǝtooli, tǝ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ-tʋɣʋ Ɩsɔ Tɔm kɛ mpɑɑʋ tɑɑ tɔ pǝ sʋʋ-tʋɣʋ teu tǝkɑŋkɑŋ nɑ?

33 Tǝnɑɣɑ tǝŋlɑɑ nɑɑlɛ ɩnɩ ɩ kʋlɑ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ pɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm ɩnɩ nɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ pɑ kotɑɑ, 34 nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Tɑmpɑnɑ tɔɔ Tɑcɑɑ femɑ. Simɔŋ nɑ-ɩ.

35 Ḿpʋ́ɣʋ́ mpɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ kɛɛsɑ-wɛɣɛ mpi pǝ lɑpɑ-wɛɣɛ mpɑɑʋ tɑɑ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ pɑ nyǝmnɑ Yesu kɛ́ potopoto tǝfɑɣɑlɛ tɔ.

Yesu ɩfɑlɑɑ tɔɔ lɩɩʋ

(Mɑtiyee 28:16-20; Mɑlǝkɩ 16:14-18; Yohɑɑnɩ 20:19-23; Tillɑɑ Tǝmlɛ 1:6-8)

36 Pɑ tɔŋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛnɑ Yesu mɑɣɑmɑɣɑ lɩɩ pɑ hɛkʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ hɛɛsɩ lɑŋɑ.

37 Tǝnɑɣɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɔnǝŋ pɑɑkɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ nyǝmɑɣɑ sɩ ɑsǝnɑɑlɩɩ kɛ́. 38 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ mǝ pʋntʋ kpɛɛtǝɣɩ mpʋ? Nɑ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɑkɩ sikɑ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ tɑɑ? 39 Ɩ́ nyǝnɩ mɑ niŋ nɑ mɑ nɔɔhɛɛ nɑ ɩ́ nɑ́, mɑɣɑ te. Ɩ́ tɑkɩ-m nɑ ɩ́ nɑ́. Mɑ wɛnɑ tɔnʋɣʋ nɑ mʋwɑ, mɑ fɛɩ ɩsɩɩ mpi pǝ nɑɑ yem tɔ.

40 Yesu yɔɣɔtɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ ɩ niŋ nɑ ɩ nɔɔhɛɛ. 41 Lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ piti wei ɩ kpɑ-wɛ tɔ pǝ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ mʋ-tɩ. Tǝnɑɣɑ ɩ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ wɛnɑ tɔɣɔnɑɣɑ nɑkǝlǝɣɩ cǝnɛ?

42 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɔnɑ-ɩ tinte kʋwɔpǝlɛ tilimle, 43 nɑ ɩ́ mʋ nɑ ɩ́ tɔɣɔ pɑ ɩsɛntɑɑ. 44 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ tɔmɑ sɩ: Ntǝɣɩ mɑɑ heelɑ-mɛɣɛ wɑɑtʋ wei mɑ nɑ-mɛ tɩɩ wɛɛ tɔ sɩ, mɑ tɔm nti nti pɑɑ ŋmɑɑ Moisi tɑkǝlɑsɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nyǝŋsɩ tɑɑ nɑ Yontu tɑɑ tɔ tɩɩ lɑ.

45 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kulɑ pɑ ɩsɛ sɩ pɑ́ cɛkǝnɑ Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑsɩ. 46 Nɑ ɩ heelɑ-wɛ sɩ: Pɑ ŋmɑɑwɑɣɑ sɩ pǝ wɛɛ sɩ Mesii kɑ́ sɩ kɛ́ nɑ ɩ kɑ́ fe pǝ kʋyɛɛŋ tooso nyǝŋkʋ wule. 47 Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tɔkɩ ɩ hǝtɛ nɑ pɑ́ lɑkǝnɑ wɑɑsʋ kɛ piitimnɑɑ tǝnɑ, nɑ pǝ́ hɔ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ nɑ pǝ́ hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ. Ɩlɛ Yosɑlɛm kɛ pɑɑ cɑɑlǝnɑ nɑ pǝ́cɔ́. 48 Mɛɣɛlɛ mpɑ pɑ nɑwɑ nɑ pɑɑ hʋ́lɩ́ pǝ tɑmpɑnɑ tɔ pǝ seetɑ nyǝ́mɑ. 49 Mɑ Cɑɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ-mɛɣɛ kʋcɔɔʋ ŋku tɔ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ yelinɑ nɑ kʋ kɔɔ-mɛ. Amɑ ɩ́ kɑ́ cɑɣɑ Yosɑlɛm tɑɑ kɛ́ hɑlǝnɑ Ɩsɔ tomɑ kɔɔ nɑ ɑ tii mǝ tɔɔ nɑ pǝ́cɔ́.

Yesu kpɑʋ kɛ ɩsɔtɑɑ

(Mɑlǝkɩ 16:19-20; Tillɑɑ Tǝmlɛ 1:9-11)

50 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu kpɑɣɑ-wɛ nɑ pɑ́ lɩɩ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ wʋsǝnɑ Petɑnii. Tǝnɑɣɑ ɩ kʋsɑ ɩ niŋ nɑ ɩsɔ nɑ ɩ́ kooliɣi-wɛɣɛ Ɩsɔ kʋpɑntʋ. 51 Ɩ tɔŋnɑ-wɛɣɛ koolee kɛ kooluɣu, ɩlɛnɑ ɩ́ yele-wɛ nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ-ɩ ɩsɔtɑɑ. 52 Pɛlɛ pɑ tɛmɑ-ɩ sɛɛʋ ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kʋɣɩ-wɛ. 53 Pɑ sɑɑsɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ tɑm kɛ́ nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ.

Yohɑɑnɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

LAAPAALƖ KƲPAŊ WEI

YOHAANƖ

ŊMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Lɑɑpɑɑlɩ ɩnɛ ɩ ŋmɑɑlʋ Yohɑɑnɩ sɔɔsɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ tɔmnɑɑ pɑɣɑlɛ mpɑ Lɑɑpɑɑlǝnɑɑ lɛlɑɑ tɑ yɔɣɔtɩ tɔ, ɩsɩɩ ɑkpɑɣɑlɛ kɛ Kɑnɑ, nɑ Nikotɛm pote kɛ Yesu kiŋ, nɑ Sɑmɑlii ɑlʋ nɑ Yesu kɛ́ lɔkɔ nɔɣɔ, nɑ ɑpɑlʋ wei ɩ hǝntɑ wʋsɑsɩ kɛ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɩɩlɛ tɔ, nɑ ɑpɑlʋ wei pɑ lʋlʋnɑ yʋlʋmtʋ tɔ. Yohɑɑnɩ yɑɑkɩ Yesu sɩ: Ɩsɔ Tɔm nti tǝ pǝsɑ yʋlʋ nɑ tǝ́ kɔɔ nɑ tǝ́ cɑɣɑ yǝlɑɑ hɛkʋ tɔ. Yesu kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ kɛ́, nɑ ɩ wɛ Ɩsɔ kiŋ kɛ hɑtuu kɑncɑɑlɑɣɑ tɑɑ. Yohɑɑnɩ sɩ Yesu kɛlɛ weesuɣu nɑ ye wei ɩ tɛmɑ-ɩ nɑ ɩ tɑɑ pʋntʋ kɑ hiki weesuɣu tɑm tɔɔ nyǝŋkʋ. Yohɑɑnɩ sɛɛwɑ ɩsɔnɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ́ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ tɑɑ kɛ. Ɩ tɔmɑ sɩ Yesu wɛɛ ɩsɩɩ lʋm, ɩnǝɣǝlɛ tɔɣɔnɑɣɑ, ɩnǝɣǝlɛ tiikulu kʋpɑŋ, ɩnǝɣǝlɛ nyɑɑlǝm, ɩ kɛ́ mpɑɑʋ, ɩnǝɣǝlɛ nɔnɔɣɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Yohɑɑnɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Tɔm pǝsɑ yʋlʋ, titite 1:1-18

Ɩsɔ Lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ ɑseetɑ, titite 1:19-51

Yesu tǝmlɛ kɛ pɑtǝmɑ, titite 2:1–12:50

Yesu kʋsǝsɩɩtʋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝntʋ, titite 13–17

Yesu kʋnyɔntɔɣɔlɛ nɑ ɩ sǝm nɑ ɩ fem, titite 18–21

1

Kɔkɔ ŋkɑ kɑ nɑɑ yǝlɑɑ tɔ nɑ pɑ weesuɣu hɑlʋ

1 Hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ Tɔm kɑ wɛnnɑ. Nɑ Ɩsɔ cɔlɔɣɔ Tɔm kɑ wɛɛ, nɑ Tɔm ɩnɩ ɩ kɑ tɩɩ kɛ́ Ɩsɔ kɛ́. 2 Ɩsɔ cɔlɔɣɔ ɩ kɑ wɛ hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ. 3 Ɩ niŋ kɛ Ɩsɔ lɑpǝnɑ pǝ tǝnɑ. Pʋlʋ cǝcǝkɑ fɛɩ mpi pǝ lɑpɑ nɑ ɩ niŋ fɛɩ pǝ tɑɑ tɔ. 4 Ɩnɩ ɩ kiŋ kɛ weesuɣu kɑ wɛɛ, nɑ weesuɣu ŋkʋ kʋ yelinɑ nɑ kɔkɔ kɔɔ yǝlɑɑ kiŋ nɑ pǝ́ nɑɑ-wɛ. 5 Kɔkɔ nɑɑkɩ sǝkpɛtʋɣʋ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ, tɑ teesi-kɛɣɛ pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tilɑ ɩ tillu nɔɣɔlʋ, pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Yohɑɑnɩ. 7 Ɩ́lɛ́ ɩ kɔmɑ sɩ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɔkɔ ŋkɑ kɑ nɑɑ mpʋ tɔ kɑ yɑɑsi. Nɑ ɩ kɔntɛ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ ɩ́ yɔɣɔtɩ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ mʋ, nɑ pɑ́ tǝŋ-tɩ. 8 Pǝ tɑɣɑ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɛnɑ kɔkɔ ŋkɛ. Amɑ ɩ kɔmɑɣɑ sɩ ɩ kɛɛsǝɣɩ kɔkɔ ŋkɛ kɑ yɑɑsi. 9 Kɔkɔ ŋkɛ kɑ tike kɑ kɛnɑ tɑmpɑnɑ nyǝŋkɑ, nɑ kɑ́ kɔɔ ɑntulinyɑ tɑɑ nɑ kɑ́ yele nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑɑkɩ.

10 Tɔm ɩnɩ ɩ kɑ kɔmɑ ɑntulinyɑ tɑɑ, pɑɑ nɑ mpʋ ɑntulinyɑ tɑ́ nyǝmɩ-ɩ. Pǝyele ɩ niŋ kɛ Ɩsɔ kɑ lɑpǝnɑ ɑntulinyɑ. 11 Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɛɣɛ ɩ kɔmɑ. Amɑ ɩ tɛ nyǝ́mɑ tɑ mʋ-ɩ. 12 Pɑɑ nɑ mpʋ lɛlɑɑ mʋ-ɩ nɑ pɑ́ tisi ɩ tɔm, ɩlɛnɑ ɩ́ hɑ-wɛɣɛ toŋ sɩ pɑ́ pǝsɩ Ɩsɔ piyɑ. 13 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ pɑ lʋlɑ-wɛɣɛ kʋlʋlʋ kɛ Ɩsɔ piyɑ, yɑɑ pǝ kɛ́ yʋlʋ sɔɔlʋɣʋ tɔm, yɑɑ yʋlʋ nɔkʋɣʋ tɔm. Amɑ Ɩsɔ lɑpǝnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ sɩ pɑ́ pǝsɩ ɩ piyɑ.

14 Tɔm ɩnɩ ɩ pǝsɑ yʋlʋ tǝkpɑtɑɑ nɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑ tɑ́ hɛkʋ, nɑ ɩ pɛɛlɛɛ nɑ ɩ tɑmpɑnɑ fɛɩnɑ tɑkɑ. Tǝ nɑwɑ ɩ teeli kɛ teu, teeli ɩnǝɣɩ Tɑcɑɑ hɑ Pǝyɑɣɑ ɩkpɑmlɛ. 15 Yohɑɑnɩ kɑ yɔɣɔtɑ ɩ tɔm nɑ ɩ́ kpɑɑlɩ sɩ: Ɩ tɔm kɛ mɑɑ yɔɣɔtɑɑ, sɩ mɑ wɑɑlɩ nɔɣɔlʋ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ kɔɔ, ɩlɛ ɩ kǝlɑ-m. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ lʋlɑ-m tɔ, mɑ mɑɣɑnɑ-ɩ kɛ́.

16 Ɩ kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ tɔɔ, tɑ́ tǝnɑ tǝ nɩɩ ɩ leleŋ pǝ tɩɩ fɛɩ. Ɩ lɑpɑ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ kɛ tǝmɑ tɔɔ, tǝnɛ tǝ tɛŋ nɑ tǝnɛ tǝ lɛɛtǝɣɩ. 17 Moisi kiŋ kɛ tǝ hikɑ kiiŋ. Ɩlɛnɑ Yesu Kilisiti nɑ́ɑ́ kɔnɑ pɛɛlɛɛ nɑ tɑmpɑnɑ pǝ tɔm. 18 Too tɔ, nɔɣɔlʋ tɑ nɑtɑ Ɩsɔ. Amɑ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ ɩkpɑmlɛ ŋkɑ kɑ kɛ́ Ɩsɔ nɑ kɑ́ wɛ kɑ Cɑɑ Ɩsɔ kiŋ tɔ, ŋkɛ kɑ lɑpǝnɑ nɑ yǝlɑɑ nyɩ Ɩsɔ.

Lʋm sɔlʋ Yohɑɑnɩ wɑɑsʋ

(Mɑtiyee 3:1-12; Mɑlǝkɩ 1:1-8; Luku 3:1-18)

19 Wɑɑtʋ wei Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kʋsɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Lefii nyǝ́mɑ kɛ Yosɑlɛm nɑ pɑ́ tili-wɛ sɩ pɑ́ polo pɑ́ pɔɔsɩ Yohɑɑnɩ sɩ ɩ kɛ́ ɑwe tɔ, nti Yohɑɑnɩ ɩnɩ ɩ yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔlɔ:

20 Yohɑɑnɩ tɑ kisi cɔʋ, ɩ tisɑ tɑmpɑnɑ kɛ́ sɩ: Mɑ tɑ kɛ Mesii.

21 Ɩlɛnɑ tillɑɑ mpɛ pɑ́ pɔɔsɩ Yohɑɑnɩ sɩ: Ɩlɛ n kɛ́ ɑwe? Ilii? Nɑ ɩ́ cɔ sɩ: Mɑ tɑ kɛ Ilii. Pɑ tɑsɑ-ɩ sɩ: Nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wei tɔ? Nɑ ɩ́ cɔ sɩ: Aɑɩ.

22 Tǝnɑɣɑ pɑ tɑɣɑnɑ-ɩ tɔm sɩ: Ɩlɛ n kɛ ɑwe? Heeli-tʋ nɑ tǝ́ polo tǝ́ heeli mpɑ pɑ tilɑ-tʋ tɔ. Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n yɑɑ nyɑ́ tɩ suwe?

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohɑɑnɩ tɔmɑ sɩ:

Mɑ́, mɑ kɛ́ nɔɣɔlʋ wei ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɔɣɔ

sɔsɔɣɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ pɑ́ tɑɣɑnɩ

Tɑcɑɑ kɛ mpɑɑʋ nɑ kʋ́ siɣisi teu.

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii kɑ yɔɣɔtǝnɑ-tɩ.

24 Tillɑɑ mpɛ pɑɑ kɛ́ Fɑlisɑnɑɑ. 25 Nɑ pɛlɛ pɑ pɔɔsǝnɑ-ɩ tǝcululu sɩ: Ye n tɑ kɛ Mesii, n tɑ kɛ Ilii, pǝyele n tɑ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wei tɔ ɩlɛ, pepe tɔɔ kɛ́ n sɔɔ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm?

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohɑɑnɩ cɔ-wɛ sɩ: Mɑ ɩlɛ lʋm kɛ mɑ sɔɔ-mɛ. Amɑ nɔɣɔlʋ wɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ wei ɩ́ tɑ nyɩ tɔ. 27 Mɑ wɑɑlɩ ɩ́lɛ́ ɩ kɔŋ, mɑ tɑ tɑlɑ mɑ́ wɔɣɔsɩ ɩ nɔɔhɛɛ tɑɑ ntɑŋkpɑlɑ mɑɣɑmɑɣɑ.

28 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ lɑpɑ Petɑnii kɛ Yɑɑtɑnɩ pɔɣɔ wɑɑlɩ kɛ́ timpi Yohɑɑnɩ sɔɔkɑɣɑ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm tɔ.

Ɩsɔ Ɩwǝyɑɣɑ Yesu

29 Tɛʋ femɑ nɑ Yohɑɑnɩ nɑ Yesu nɑ ɩ́ kɔŋ ɩ kiŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩɩ nɑɑ Ɩsɔ Ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ hɩɩsǝɣɩ ɑntulinyɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔlɛ? 30 Ɩ tɔm kɛ mɑɑ heelɑ-mɛ sɩ: Mɑ wɑɑlɩ nɔɣɔlʋ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ kɔɔ, ɩlɛ ɩ kǝlɑ-m. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ lʋlɑ mɑ́ tɔ, mɑ mɑɣɑnɑ-ɩ kɛ́. 31 Mɑ tɑɑ nyɩ sɩ ɑweɣelɛ pʋntʋ ɩnɩ. Amɑ mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ sɔɔ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm nɑ lʋm sɩ pǝ́ lɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nyǝmɩ-ɩ.

32 Yohɑɑnɩ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ sɩ: Mɑ nɑnɑ mɑ ɩsǝpǝle kɛ Ɩsɔ Feesuɣu, nɑ kʋ wɛ ɩsɩɩ ɑlukuku nɑ kʋ tiinɑ ɩsɔ nɑ kʋ cɑɣɑ Yesu tɔɔ. 33 Mɑ tɑɑ nyǝntɑ Yesu. Amɑ Ɩsɔ wei ɩ tilɑ-m sɩ mɑ́ sɔ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm tɔ ɩnɩ ɩ heelinɑ-m sɩ: Ń kɔmɑ ń nɑ́ Feesuɣu tiiwɑ nɑ kʋ́ cɑɣɑ yʋlʋ wei ɩ tɔɔ, pʋntʋ ɩnɩ ɩ́ kɑ́ sɔnɑ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ. 34 Tɔʋ, mɑ nɑ́ mpʋ tɔɣɔ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ tǝcɛɩcɛɩ sɩ ɩnɩ ɩ kɛnɑ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ.

Yesu ɩfɑlɑɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ

35 Tɛʋ femɑ ɩlɛnɑ Yohɑɑnɩ wɛ tǝnɑ tɔtɔ, ɩ́ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɑɑ nɑɑlɛ. 36 Ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ́ Yesu tɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩɩ nɑɑ Ɩsɔ Ɩwǝyɑɣɑ ntɛ́.

37 Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ nɑɑlɛ ɩnɩ ɩ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tǝŋ Yesu wɑɑlɩ. 38 Yesu pǝsǝnɑ ɩ wɑɑlɩ tǝkpɛʋ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ pɑ tǝŋǝɣɩ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepeɣe ɩ́ pɛɛkǝɣɩ?

Ɩlɛnɑ ɩfɑlɑɑ nɑɑlɛ ɩnɩ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Lɑpi, (Tɑcɑɑ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ.) Leɣe nyɑ́ tǝyɑɣɑ?

39 Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ polɑɑ nɑ pɑ́ nyɩ Yesu tɛ, nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ lɑ tɑɑnɑɣɑ kɛ tǝnɑ. (Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ ɩlim hʋʋwɑɣɑ.)

40 Mpɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ nɩɩ Yohɑɑnɩ tɔm nɑ pɑ́ tǝŋ Yesu tɔ pɑ tɑɑ lɛlʋ ntɛ́ Simɔŋ Piyɛɛ neu Antǝlɩɩ. 41 Nɑ Antǝlɩɩ ɩnɩ ɩ sulinɑ ɩ tɑɑlʋ Simɔŋ kɛ kɑncɑɑlɑɣɑ nɑ ɩ́ heeli Simɔŋ sɩ: Tǝ hikɑ Mesii. (Kilisiti kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ.)

42 Ɩlɛnɑ Antǝlɩɩ kpɑɣɑ Simɔŋ nɑ ɩ́ ponɑ Yesu kiŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nyǝnɑ-ɩ tǝpiŋŋ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: N kɛ́ Yohɑɑnɩ pǝyɑlʋ Simɔŋ kɛ́, ɩlɛ kɑɣɑnɑ pɑɑ cuɣusɩ-ŋ sɩ Sefɑsɩ. (Piyɛɛ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ.)

Filipʋ nɑ Nɑtɑnɑyɛɛ pɑ yɑɑʋ

43 Tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ Yesu luɣu lɑ sɩ ɩ lɔkɩ ɩ tǝɣɩ Kɑlilee. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sulɑ Filipʋ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kɔɔ ń tǝŋɩ-m.

44 Filipʋ kɑ kɛ́ Antǝlɩɩ nɑ Piyɛɛ pɑ ɩcɑtɛ Pɛtɛsɑitɑ tʋ kɛ́. 45 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Filipʋ nɑwɑ Nɑtɑnɑyɛɛ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Wei ɩ tɔm Moisi kɑ ŋmɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ́ɑ́ yɔɣɔtɩ tɔtɔ tɔ, tǝ hikɑ-ɩ pǝnɛ. Ɩnǝɣǝlɛ Nɑsɑlɛtɩ tʋ Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Yesu.

46 Tǝnɑɣɑ Nɑtɑnɑyɛɛ nɔɣɔ tǝkpɑʋ sɩ: Kʋpɑntʋ nɑtǝlɩ tǝ wɛɛ sɩ tɩɩ lɩɩnɑ Nɑsɑlɛtɩ? Ɩlɛnɑ Filipʋ cɔ-ɩ sɩ: Kɔɔ nɑ ń nɑnɑ nyɑ́ ɩsǝlɛ.

47 Yesu nɑwɑ Nɑtɑnɑyɛɛ nɑ ɩ́ kɔŋnɑ ɩ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ tʋ mɑɣɑmɑɣɑ ntɔ cǝnɛ. Pɔpɔtiyɑ tɩɩ fɛɩ ɩ kiŋ kɛ pɑɑ pǝcɔ.

48 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nɑtɑnɑyɛɛ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Leɣe n nyǝmnɑ-m?

Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Mɑ nɑ-ŋ fiki tʋɣʋ tɛɛ nɑ pǝ́cɔ́ Filipʋ yɑɑ-ŋ.

49 Tǝnɑɣɑ Nɑtɑnɑyɛɛ tɔmɑ sɩ: Amɑ Tɑcɑɑ, n kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ, Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ wulɑʋ sɔsɔ kɛ́.

50 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Ɩsɩɩ mɑ heeluɣuu-ŋ sɩ mɑ nɑ-ŋ fiki tʋɣʋ tɛɛ tɔɣɔlɛ n mʋ-tɩ yɑɑ? N kɑ́ tɛ nɑ ń nɑ mpi pǝ kǝlɑ tǝnɛ ɩnɩ tǝkpɑtɑɑ tɔ.

51 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Tɑmɑpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ. Ɩ́ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ nɑ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ tʋlɑɑ nɑ Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tǝŋǝɣɩ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ nɑ pɑ́ kpɑɑ nɑ pɑ́ tiiki.

2

Kɑnɑ ɑkpɑɣɑlɛ

1 Kʋyɑkʋ tooso nyǝŋkʋ wule pɑ kpɑ pɛɛlɔ kɛ Kɑlilee Kɑnɑ tɑɑ, nɑ Yesu too polo. 2 Nɑ pɑ́ yɑɑ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɔtɔɣɔ ɑkpɑɣɑlɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ. 3 Tǝnɑɣɑ sʋlʋm tɛmɑ, ɩlɛnɑ Yesu too heeli Yesu sɩ: Pɑ sʋlʋm tɛmɑ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ ɩ too sɩ: Alʋ nyɑ́, nyɑɑ heelinɑ-m nɑ pǝ́cɔ́ mɑ́ lɑ́ nɑ? Mɑ wɑɑtʋ tɑ tɑtɑ.

5 Tǝnɑɣɑ Yesu too heelɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ: Ye ɩ́ heelɑ-mɛɣɛ nti ɩ́ lɑ ntɩ.

6 Pɛɛ ŋkpɑɑŋ nɑɑtoso wei ɩ tɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ ɑlʋwɑlɑ lʋm kɑ wɛɛ tɔ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ, nɑ pɑɑ ɩ tɑɑ ŋku kʋ tɔkɩ ɩsɩɩ liitilinɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) kɛ́ mpʋ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ suuli ŋkpɑɑŋ ɩnǝɣɩ lʋm. Tǝnɑɣɑ pɑ suulinɑ ɩ nɔɔsɩ tǝke tǝke. 8 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Tɔʋ, pǝnɛntɛ ɩ́ cosi lʋm mpɩ nɑ ɩ́ ponɑ kʋtɔɣɔʋ tɑllʋ ɩlɛ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ cosɑɑ nɑ pɑ́ ponɑ kʋtɔɣɔʋ tɑllʋ. 9 Ɩlɛnɑ tɑllʋ tǝŋ lʋm mpi pǝ pǝsɑ sʋlʋm kɛ mpʋ tɔ. Amɑ ɩ tɑ nyɩ timpi sʋlʋm mpɩ pǝ lɩɩnɑɑ tɔ. Ɩlɛ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ cosɑ lʋm tɔ pɛlɛ pɑ nyǝmɑ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑllʋ yɑɑ ɑkpɑɣɑlʋ, 10 nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Sʋlʋm kʋpɑm kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ cɑɑlǝɣǝnɑ lǝsʋɣʋ, nɑ pǝ́ kɔmɑ nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ hɑɣɑ ɩlɛ, pɑ tǝkǝnɑ mpi pǝ tɑ tʋlɩ tɔ. Amɑ nyɑ́, nyɑ́ sʋlʋm kʋpɑm nɑ́ wɛ hɑlǝnɑ nɔɔnɔɔ.

11 Piti tǝmlɛ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntɛ nte Yesu lɑpɑ Kɑlilee Kɑnɑ tɑɑ tɔɣɔlɛ. Nɑ piti tǝmlɛ ntɛɣɛ ɩ hʋlǝnɑ ɩ teeli, nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɛnɑ-ɩ nɑ pɑ tɑɑ.

12 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ, Yesu nɑ ɩ too nɑ ɩ newɑɑ nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ polɑ Kɑpǝnɑhum nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ wɛɛ nɑɑlɛ, ɩlɛ pɑ tɑ tɑɑŋɩ.

Pɑɣɑtǝlɑɑ tɔɣɔnʋɣʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ

(Mɑtiyee 21:12-13; Mɑlǝkɩ 11:15-17; Luku 19:45-46)

13 Yutɑ nyǝ́mɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ wʋsɑɑ, ɩlɛnɑ Yesu polo Yosɑlɛm. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mɑɣɑnɑ nɑɑŋ nɑ heeŋ nɑ ɑlukukunɑɑ pɛɛtǝlɑɑ cɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, nɑ liɣitee yɔkǝlɑɑ nɑ́ɑ́ cɑɣɑ pɛlɛ pɑ tɑɑpǝlǝnɑɑ tɛɛ. 15 Tǝnɑɣɑ Yesu kpɑɣɑ ŋmɩɩsɩ nɑ ɩ́ kuntili-sɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔnnɑ pɑ tǝnɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, pɑ nɑ pɑ heeŋ nɑ pɑ nɑɑŋ tɔtɔ. Nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ liɣitee yɔkǝlɑɑ liɣitee kɛ ɑtɛ, nɑ ɩ́ pǝsɩ pɑ tɑɑpǝlǝnɑɑ kɛ ɑlele. 16 Ɩlɛnɑ ɩ́ holinɑ ɑlukukunɑɑ pɛɛtǝlɑɑ sɩ: Ɩ́ lǝsɩ-wɛɣɛ cǝnɛ. Ɩ́ tɑɑ pǝsɩ mɑ Cɑɑ tǝyɑɣɑ kɛ kʋyɑkʋ kɛ mpʋ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfɑlɑɑ tɔɔsɑɑ sɩ pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Hɑɩ Ɩsɔ, mɑ luɣu sʋʋ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tǝmlɛ kɛ́ ɩsɩɩ yem nɑ kpɛtɛ.

18 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝŋɑ-ɩ tǝkpɩɩ sɩ: Piti tǝmlɛ nteɣe n kɑ lɑ-tʋ nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ nyɩ sɩ pǝ hɑ-ŋ mpɑɑʋ sɩ ń lɑ ɩsǝntɔ ɩnɩ?

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ yɔkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝnɛ, nɑ mɑɑ tɑɣɑnɩ-tɛɣɛ ŋmɑʋ kɛ kʋyɛɛŋ tooso tɑɑ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: Pɩɩsɩ nɩɩlɛ nɑ nɑɑtoso kɛ pɑ ŋmɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tǝnɛ, nɑ nyɑɑ ŋmɑɑ-tɛɣɛ kʋyɛɛŋ tooso tɑɑ?

21 Amɑ Yesu mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tǝɣɩ ɩ yɑɑkɑɣɑ mpʋ sɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ. 22 Pǝ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ sɩ nɑ ɩ́ fe tɔ, ɩ ɩfɑlɑɑ tɔɔsɑɑ sɩ ɩ kɑ yɔɣɔtɑ-tɩ. Hɑlǝnɑ pɑ́ tɛ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm nɑ Yesu kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔtɔ.

Yesu nyǝmɑ́ yǝlɑɑ lotu tɑɑ hʋwɛɛ

23 Yesu wɛʋ Yosɑlɛm kɛ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɔ kɛ́ mpʋ tɔ, yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑwɑ piti tǝmɑ nnɑ ɩ lɑkɑɣɑ tɔ nɑ pɑ́ mʋ-ɩ kpɑkpɑɑ tǝkpɑ sɩ ɩnǝɣɩ. 24 Amɑ Yesu nɑ́ tɑ́ tɛ-wɛ nɑ ɩ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ nyǝmɑ́ pɑ tǝnɑɣɑ teu kɛ́. 25 Pǝ fɛɩ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ sɛɣɛsɩ-ɩ pɑ tɔm nɑ pǝ́cɔ́. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyǝmɑ́ mpi pǝ wɛ yʋlʋ tɑɑ tɔ.

3

Yesu nɑ Nikotɛm pɑ fɑɑci

1 Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛnnɑ Fɑlisɑnɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Nikotɛm. Ɩ kɛ́ Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɑɑ lɛlʋ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ polɑ Yesu kiŋ kɛ ɑhoo nɑɑlɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, tǝ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ kɔnnɑ-ŋ sɩ ń sɛɣɛsɩ-tʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑ piti tǝmɑ ɩsɩɩ n lɑkʋɣʋ tɔ nɑ pǝ́ tɑ́ kɛnɑ Ɩsɔ toŋ.

3 Yesu cɔ-ɩ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-ŋ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, ye pǝ tɑ lɛlɩ yʋlʋ kɛ lʋlʋɣʋ, ɩ kɑɑ nɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ.

4 Tǝnɑɣɑ Nikotɛm pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑlɛ pɩɩ tɑɣɑnɩ yʋlʋ kɛ lʋlʋɣʋ nɑ ɩ́ tɛmɑ sɔsɔ kɛ lɑpʋ? Amɑ ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɛlɩ ɩ too lotu tɑɑ kɛ́ sʋʋʋ nɑ pǝ́ tɑɣɑnɩ-ɩ lʋlʋɣʋ?

5 Yesu cɔ-ɩ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-ŋ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, ye pǝ tɑ lʋlɩ-ŋ nɑ lʋm nɑ Feesuɣu, n kɑɑ sʋʋ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ. 6 Yʋlʋ kɛ yʋlʋ lʋlǝɣɩ. Amɑ Ɩsɔ Feesuɣu lʋlʋɣʋ wɛnɑ pǝ mpɑɑ, nɑ pǝlɛ pǝ wɛ yʋlʋ tɑɑ tɔm kɛ́. 7 Tɑɑ lɑ piti nɑ nti mɑ heelɑ-ŋ sɩ pǝ wɛɛ sɩ mǝ tǝnɑ pɩɩ lɛlɩ-mɛɣɛ lʋlʋɣʋ tɔ tǝ tɔɔ. 8 Nyǝnɩ, heelim mɑkɩ timpi pǝ luɣu wɛɛ tɔɣɔ, nɑ ń nɩɩkɩ pǝ tɑŋ. Pǝyele n tɑ nyɩ pǝ tǝlɩɩlɛ yɑɑ pǝ tǝpote. Wei Ɩsɔ Feesuɣu lʋlɑɑ tɔ ɩ wɛ mpʋ tɔtɔ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Nikotɛm tɔmɑ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑlɛ mpʋ?

10 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Hɑlɩ mɛɣɛlɛ Ɩsɛɣɛlɩ sɛɣɛsǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ ń tɑ cɛkǝnɑ tɔm tǝnɛ? 11 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-ŋ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, tǝ nyǝmɑ́ nti tǝ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ nɑ nti tǝ nɑwɑ tɔ ntǝɣɩ tǝ kɛɛsǝɣɩ-mɛ. Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ mɩɩ cɑɑ tɑ́ tɔm mʋɣʋ. 12 Ɩsǝnɑ pǝ tɔŋɑ lɑpʋ kɛ ɑtɛ cǝnɛ tɔɣɔlɛ mɑ heeliɣi-mɛ nɑ ɩɩ sɑŋ mʋɣʋ. Ɩlɛ ye mɑ kɛɛsɑ-mɛɣɛ ɩsǝnɑ pǝ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ, mǝ tɑɑ ɑweɣelɛ mʋlʋ? 13 Nɔɣɔlʋ tɑ kpɑtɑ ɩsɔtɑɑ ye pǝ tɑɣɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ wei mɑ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ mɑ́ tii tɔ mɑ pɑɑsi. 14 Ɩsɩɩ Moisi kɑ tʋɣʋ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ tʋm kɛ tesikɑ nyʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ siki wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ, mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ kpɑɑsɩ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́. 15 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑɑ mʋ mɑ tɔm tɔ pɑ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. 16 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ sɔɔlɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ sɔsɔm, hɑlǝnɑ ɩ́ cɑŋ ɩ́ hɑ ɩ Pǝyɑɣɑ ɩkpɑmlɛ, sɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ tǝŋ kɑ tɔm tɔ, pɑ́ tɑɑ sɩ, ɑmɑ pɑ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. 17 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ yǝlɑɑ tɔm kʋɣʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tilɑ ɩ Pǝyɑɣɑ. Amɑ pɑ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔɔ kɛ́. 18 Pɑɑ kʋɣɩ wei ɩ tǝŋɑ kɑ tɔm tɔ pʋntʋ tɔm. Amɑ wei ɩɩ tǝŋǝɣɩ kɑ tɔm tɔ, pʋntʋ tɔm tɛmɑ sǝpʋ, ɩ tɑ tǝŋ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ ɩkpɑmlɛ tɔm tɔ pǝ tɔɔ. 19 Pɑ tɔm sǝpɑ timpi tɔɣɔlɛ sɩ fǝtǝlɑ wei ɩ nɑɑkɩ tɔ ɩ kɔmɑ ɑntulinyɑ tɑɑ, nɑ yǝlɑɑ sɔɔlɩ sǝkpɛtʋɣʋ nɑ pɑ́ kisi-ɩ pɑ lɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ tɔɔ. 20 Ye wei ɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ ɩ tɑɑ kpɑɑkǝnɑ fǝtǝlɑ ɩnǝɣɩ. Ɩɩ kpǝtǝɣǝnɑ-ɩ sɩ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ lɑ nɑ pǝ́ nɑ́ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. 21 Amɑ wei ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ ɩ kpǝtǝɣǝnɑ fǝtǝlɑ ɩnǝɣɩ sɩ ɩ́ lɑ nɑ pǝ́ nɑ́ tǝcɛɩcɛɩ sɩ Ɩsɔ nɩɩnɑʋ tɔɔ kɛ́ ɩ lɑkɩ mpʋ.

Yesu nɑ Yohɑɑnɩ pɑ tɔm

22 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ kʋlɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ polo Yutɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ wɛɛ nɑɑlɛ, nɑ ɩ sɔɔkɩ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm. 23 Yohɑɑnɩ nɑ́ sɔɔkɑɣɑ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm tɔtɔɣɔ Ayinʋŋ kɛ Sɑlim kiŋ. Lʋm kɑ wɛ tǝnɑɣɑ sɔsɔm kɛ́. Yǝlɑɑ kɔŋɑɣɑ Yohɑɑnɩ kiŋ nɑ ɩ́ sɔɔkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm. 24 Wɑɑtʋ ɩnɩ tɔ pɑ tɑ tǝkǝtɑ Yohɑɑnɩ kɛ sɑlǝkɑ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohɑɑnɩ ɩfɑlɑɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɑ Yutɑ tʋ nɔɣɔlʋ pɑ sʋʋ hɔm kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ kɔtɑsɩ nsi yʋlʋ tɑɣɑnǝɣǝnɑ ɩ tɩ tɔ sɩ tɔɔ. 26 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ polɑ Yohɑɑnɩ kiŋ nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, n tɔɔsɑ yʋlʋ wei ɩ tɔm n kɑ heelɑ-tʋ nɑ nyɑ́ nɑ-ɩ ɩ́ kɑ wɛ Yɑɑtɑnɩ wɑɑlɩ tɔ ɩ tɔɔ? Nyǝnɩ pǝnɛntɛ ɩnɩ ɩ sɔɔkǝnɑ ntɛɣɛ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm, nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ puki ɩ kiŋ.

27 Ɩlɛnɑ Yohɑɑnɩ cɔ-wɛ sɩ: Yʋlʋ ɩɩ hikiɣi pʋlʋɣʋ yem nɑ Ɩsɔ tɑ́ hɑ-ɩ-wɩ. 28 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ mɑ ɑseetɑ sɩ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ mɑ tɑ kɛ Mesii. Amɑ mɑ tɛɛ ɩ nɔɣɔ kɛ kʋtɛɛ. 29 Akpɑɣɑlʋ tǝnnɑ ɑsɑsɑɑlʋ. Amɑ ɑkpɑɣɑlʋ tɑɑpɑlʋ sǝŋɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ kemɑ ŋkpɑŋŋ. Pǝ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɩɩ ɑkpɑɣɑlʋ nɔɣɔ, ɩlɛ ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ sɔsɔm. Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmɑɑ, nɑ pǝnɛntɛ pǝ mɑɣɑ-m teu. 30 Pǝ wɛɛ sɩ Yesu ɩ́ pɩɩkǝnɑ nɑ mɑɑ sǝkɩ.

Wei ɩ kɔmnɑ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ tɔm

31 Wei ɩ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩnɩ ɩ kǝlǝnɑ pǝ tǝnɑ. Nɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ wɛ ɑtɛ cǝnɛ tɔ, ɩ kɛ́ ɑtɛ nyǝŋ kɛ́, nɑ ɑtɛ nyǝntʋ kɛ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ. Amɑ wei ɩ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩnɩ ɩ kǝlǝnɑ pǝ tǝnɑ. 32 Nɑ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ mpi ɩ nɑwɑ nɑ ɩ́ nɩɩ tɔ pǝ tɔm, ɑmɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ mʋɣɩ ɩ tɔm. 33 Ɩlɛ wei ɩ́ tɩɩ mʋ ɩ tɔm, pʋntʋ tisinɑ ntɛ́ sɩ Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ tɑmpɑnɑ. 34 Wei Ɩsɔ tilɑɑ tɔ pʋntʋ yɔɣɔtǝɣɩ Ɩsɔ tɔm kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ cɛlǝɣɩ-ɩ ɩ Feesuɣu tǝnɑɣɑ. 35 Tɑcɑɑ sɔɔlɑ ɩ Pǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ tʋ pǝ tǝnɑɣɑ kɑ niŋ tɑɑ. 36 Ye wei ɩ́ nɩɩnɑ Pǝyɑɣɑ ɩ tɛmɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔɣɔ hikuɣu. Amɑ wei ɩ́ kisɑ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ kɛ nɩɩnɑʋ tɔ ɩ lɑŋɑɑ kɛ́, nɑ Ɩsɔ mʋnɑ-ɩ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ tɑm kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́.

4

Yesu nɑ Sɑmɑlii ɑlʋ pɑ fɑɑci

1 Fɑlisɑnɑɑ nɩɩwɑ sɩ Yesu hikiɣi tǝŋlɑɑ nɑ ɩ́ sɔɔkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm nɑ pǝ́ kǝlǝɣɩ Yohɑɑnɩ. 2 Pǝ́cɔ́ pǝ tɑɣɑ Yesu mɑɣɑmɑɣɑ sɔɔkɑɣɑnɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm, ɑmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ kɛ́. 3 Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ nɩɩ sɩ Fɑlisɑnɑɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ mǝnnɑ Kɑlilee tɛtʋ tɑɑ. 4 Nɑ pǝ wɛɛ sɩ Sɑmɑlii nyǝŋkʋ kɛ ɩ́ tǝŋ.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu wʋsǝnɑ Sɑmɑlii ɩcɑtɛ nɑtǝlɩ nte pɑ yɑɑ sɩ Sikɑɑ tɔ, nɑ tǝ kpǝtǝnɑ tɛtʋ nti Yɑkɔpʋ kɑ hɑ ɩ pǝyɑɣɑ Yosɛɛfʋ tɔ. 6 Nɑ Yɑkɔpʋ lɔkɔ kɑ wɛ tǝnɑ. Tɔntɛ nɩɩ Yesu ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑ lɔkɔ nɔɣɔ, nɑ wɑɑtʋ ɩnɩ ilim sikɑɑ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑmɑlii ɑlʋ nɔɣɔlʋ kɔmɑ lʋm luɣu, nɑ Yesu sǝlǝmɩ-ɩ sɩ: Hɑ-m lʋm nɑ mɑ́ nyɔɔ.

8 Wɑɑtʋ ɩnɩ Yesu ɩfɑlɑɑ kɑ tɛmɑ tɛɛʋ kɛ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ kʋtɔɣɔʋ yɑpʋ. 9 Sɑmɑlii ɑlʋ cɔ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ nyɑɣɑ Yutɑ tʋ nɑ ń sǝlǝmǝɣɩ-m lʋm sɩ n nyɔɔ. Pǝ́cɔ́ mɑɣɑ Sɑmɑlii tʋ? (Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ pɑɑ suliɣi.) 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Ye n kɑ cɛkǝnɑ mpi Ɩsɔ hɑɑkɩ tɔ, nɑ ń kɑ nyǝmɑ́ wei mɑ́ mɑ sǝlǝmǝɣɩ-ŋ lʋm kʋnyɔnyɔɔm kɛ ɩsǝntɔ tɔ, nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n kɑ lɑɑlǝnɑ-m sǝlǝmʋɣʋ nɑ mɑɑ hɑ-ŋ weesuɣu lʋm.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ cɔ Yesu sɩ: Mɑ cɛ, n fɛɩnɑ kʋlulunɑʋ ŋku n kɑ́ lunɑ tɔ. Pǝ́cɔ́ lɔkɔ nɑ́ tɩɩ lumɑɑ. Ɩlɛ leɣe n kɑ́ hiki weesuɣu lʋm mpɩ? 12 Tɑ́ lɔŋcɛ Yɑkɔpʋ hulinɑ lɔkɔ ɩnɛ nɑ tɑ́ɑ́ mɑɣɑnɑ-ɩ. Hɑlɩ Yɑkɔpʋ nɑ ɩ piyɑ nɑ ɩ kɑlǝkǝŋ pɑ nyɔɔ lɔkɔ ɩnɩ ɩ lʋm. Ɩlɛ n hʋʋ sɩ n kǝlɑ ɩlɛ?

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ ɑlʋ sɩ: Wei ɩ́ nyɔɔ lɔkɔ ɩnɛ ɩ lʋm lʋkɔtʋ tɑsǝɣɩ-ɩ kpɑʋ kɛ́. 14 Amɑ wei ɩ́ nyɔɔ lʋm mpi mɑɑ hɑ-ɩ tɔ, lʋkɔtʋ ɩɩ lɛlǝɣɩ-ɩ kpɑʋ pɑɑ pǝlee. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, lʋm mpi mɑɑ hɑ-ɩ tɔ pɩɩ lɑ ɩ tɑɑ kɛ́ lʋm sɛɛlʋ wei ɩ cɛtǝɣɩ tɔ. Hɑlǝnɑ ɩ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ nɑ ɩ kiŋ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ cɔ Yesu sɩ: Mɑ cɛ hɑ-m lʋm mpɩ, ɩlɛ lʋkɔtʋ kɑɑ tɑsɑ-m kpɑʋ, nɑ mɑ́ tɑɑ tɑsɑ cǝnɛɣɛ mǝlʋɣʋ kɛ lʋm luɣu.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ ɑlʋ sɩ: Polo ń yɑɑ nyɑ́ pɑɑlʋ nɑ nyɑ́ nɑ-ɩ ɩ́ kɔɔ cǝnɛ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ cɔwɑ sɩ: Mɑ fɛɩnɑ ɑpɑlʋ.

Ɩlɛnɑ Yesu cɔ ɑlʋ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ n yɔɣɔtɑɑ sɩ n fɛɩnɑ ɑpɑlʋ. 18 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, n tɛmɑ ɑpɑlɑɑ kɑkpɑsɩ kɛ sɑɑʋ, nɑ wei ɩ tɛ n tɩɩ wɛ kɑɣɑnɑ ɩsǝntɔ tɔ n wɛ yem, pǝ tɑɣɑ nyɑ́ pɑɑlʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ nyɑ́ tɔm wɛnɑ tɑmpɑnɑ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ cɔ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ nɑɑ sɩ n kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ. 20 Tɑ lɔŋcɛnɑɑ sɛɛkɑɣɑ Ɩsɔ kɛ́ pʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɔɔ. Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mɛ mǝ tɔŋ sɩ ye pɑɑ sɛɛ Ɩsɔ Yosɑlɛm kɛ́.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ ɑlʋ sɩ: Alʋ nyɑ́ nɩɩ mɑ tɔm, pɩɩ kɔɔ tɔ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɛɛʋ kɑɑ wɛɛ tǝntǝmlɛ tɔm, sɩ pʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɔɔ yɑɑ Yosɑlɛm. 22 Sɑmɑlii nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ tɑ nyɩ wei ɩ́ sɛɛkɩ tɔ. Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑ tɑ́ nyǝmɑ́ wei tɑ́ sɛɛkɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yutɑ nyǝ́mɑ kiŋ kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ mpi pǝ wɑɑsǝɣɩ tɔ pǝ wɛɛ. 23 Amɑ pǝ wɛɛ pɩɩ kɔɔ, hɑlɩ pǝ tɩɩ tɛmɑ kɔntɛ te, nɑ mpɑ pɑ sɛɛkɩ Ɩsɔ nɑ tɑmpɑnɑ tɔ pɑɑ sɛɛ-ɩ hɑtoo pɑ tɑɑ kɛ́ nɑ cɛsʋɣʋ fɛɩ. Ɩsɔ sɛɛlɑɑ ɩsɩɩ mpʋ wɛɣɛ Cɑɑ Ɩsɔ sɔɔlɑɑ. 24 Ɩsɔ ɩɩ nɑɑ ɩsɛntɔɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ mpɑ pɑ sɛɛ-ɩ tɔ, pǝ tɑɣɑ ɩsɛntɔɔ kɛ pɑɑ sɛɛ. Amɑ pɑ tɑɑnɑɑ kɛ́ nɑ cɛsʋɣʋ fɛɩ.

25 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlʋ cɔ Yesu sɩ: Mɑ nyǝmɑ́ sɩ Mesii wei pɑ yɑɑ sɩ Kilisiti tɔ ɩ kɑ́ kɔɔ te, ye ɩ́lɛ́ ɩ kɔmɑ, ɩ kɑ́ kilisi-tʋɣʋ pǝ tǝnɑ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ ɑlʋ sɩ: Mɑ wei mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ŋ ɩsǝntɔ tɔ, mɑɣɑlɛ Mesii ɩnɩ.

27 Yesu nɑ ɑlʋ pɑ tɔŋnɑ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɑlɑ, nɑ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ piti kɛ́ mpi pǝ tɔɔ ɩ nɑ ɑlʋ tɑkɑ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ pɔɔsɩ sɩ: Pepeɣe n cɑɑ ɩ kiŋ? Yɑɑ ntiɣi nyɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ɩ?

28 Tǝnɑɣɑ ɑlʋ mǝŋnɑ ɩ hǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ sɩɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ ɩ́ yɑɑ yǝlɑɑ sɩ: 29 Ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ́ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ kpɑɣɑ pǝ tǝnɑ mpi tuu mɑ lɑpɑ tɔ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ. Ɩ tɑ kɛ Mesii yee?

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ lɩɩ ɩcɑtɛ tɑɑ nɑ pɑ́ puki Yesu kiŋ.

31 Alʋ ɩnɩ ɩ tɛɛ mpʋ tɔ, nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋnɑ-ɩ tɛɛkʋɣʋ kɛ́ sɩ: Tɑcɑɑ n kɑɑ tɔɣɔ mpʋ?

32 Amɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tɔɣɔnɑɣɑ ŋkɑ mɑ tɔkɩ tɔ ɩ tɑ nyɩ-kɛ.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ pɔɔsɑ tǝmɑ sɩ: Nɔɣɔlʋ kɔnɑ-ɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ yee?

34 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mɑ tɔɣɔnɑɣɑ ntɛ́ wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩ luɣu nyǝntʋ lɑpʋ, nɑ ɩ tǝmlɛ nte ɩ hʋlɑ-m sɩ mɑ́ lɑ tɔ tǝ yoosuɣu. 35 Mɛ mǝ tɔŋ sɩ: Pǝ kɑɑsɑ ɩsɔtʋnɑɑ liɣiti nɑ kʋmtʋ tɑlɑ. Amɑ mɑ́, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, ɩ́ kʋsɩ mǝ ɩsɛ nɑ ɩ́ nɑ ɩsǝnɑ kʋtɔɣɔʋ sɛɛnɑ tɑwɑ nɑ kʋ tɑŋɑ kʋntɑɑ tɔ. 36 Kʋntʋ wei ɩ kʋŋ tɔ, ɩ tɔŋɑ ɩ kʋfɛlʋɣʋ hikuɣu kɛ́, nɑ ɩ́ nyǝkǝɣɩ pee tɔtɔɣɔ ɩ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɔɔ. Mpʋ pǝ lɑkǝnɑ nɑ tuulu nɑ kʋntʋ pɑ́ kpɛntǝɣɩ yɔɔlʋɣʋ. 37 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɔm nti pɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ tǝ wɛnɑ tɑmpɑnɑ sɩ: Lɛlʋ tuuki kɛ́ nɑ lɛlʋ nɑ́ɑ́ kʋ. 38 Mpʋ tɔtɔɣɔ, mɑ tilɑ-mɛ sɩ ɩ́ kʋ hɑlǝm mpi ɩ́ tɑɑ hɑlɑ tɔ. Lɛlɑɑ nɑ́ hɑlɑɑ nɑ kɑɣɑnɑ pǝ wɑɑsǝɣɩ-mɛ.

39 Ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ pɑɣɑlɛ mʋ Yesu tɔm kɛ tɔm nti ɑlʋ kɑ yɔɣɔtɑɑ tǝfoo sɩ: Ɩ kpɑɣɑ pǝ tǝnɑ mpi tuu mɑ lɑpɑ tɔ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ tɔ tǝ tɔɔ. 40 Wɑɑtʋ wei Sɑmɑlii nyǝ́mɑ tɑlɑ Yesu kiŋ nɑ pɑ́ nɑ-ɩ tɔ, pɑ wiinɑ-ɩ sɩ ɩ́ lɑ wɛɛ nɑɑlɛɣɛ pɑ kiŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ kʋyɛɛŋ nɑɑlɛ. 41 Pǝ kɔmɑ nɑ pɑ́ nɩɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ, ɩlɛnɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ kɛ sɔsɔm tɑsɑ ɩ tɔm kɛ mʋɣʋ. 42 Nɑ pɑ́ tɔŋ ɑlʋ sɩ: Pǝnɛntɛ pǝ tɑɣɑ nti n heelɑ-tʋ tɔ tǝ tɔɔ tike kɛ tǝ mʋ ɩ tɔm. Amɑ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ nɩɩnɑ tɑ́ ŋkpɑŋŋ nɑ tǝ tɛmɑ tɑ́ tɑɑ sɩ, tɑmpɑnɑ ɩ kɛ́ ɑntulinyɑ Wɑɑsʋlʋ.

Yesu wɑɑʋ kɛ ɑkewe sɔsɔ pǝyɑɣɑ

43 Yesu lɑpɑ kʋyɛɛŋ nɑɑlɛɣɛ tǝnɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ tɛɛnɑ Kɑlilee. 44 Yesu mɑɣɑmɑɣɑ kɑ tɛmɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Nɔɣɔlʋ ɩɩ tʋɣʋnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. 45 Wɑɑtʋ wei Yesu tɑlɑ Kɑlilee tɔ, tǝnɑ nyǝ́mɑ mʋ-ɩ teu kɛ niŋ nɑɑlɛ. Mpi tɔ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑɑ polɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔʋ kɛ Yosɑlɛm, nɑ pɑ nɑwɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ lɑpɑ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɑnɩ ɑ tɔɔ tɔ.

46 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu mǝlɑ Kɑlilee Kɑnɑ timpi ɩ kɑ pǝsɑ lʋm kɛ sʋlʋm tɔ. Akewe sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ, nɑ ɩ pǝyɑɣɑ wɛ Kɑpǝnɑhum nɑ pǝ wɩɩkɩ-kɛ. 47 Akewe nɩɩwɑ sɩ Yesu lɩɩnɑ Yutɑ nɑ ɩ́ kɔɔ Kɑlilee, ɩlɛnɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ: Mɑ pǝyɑɣɑ wɛ Kɑpǝnɑhum nɑ kɑ́ cɑɑ sǝpʋ, polo ń wɑɑsɩ-kɛ. 48 Yesu cɔ-ɩ sɩ: Anɩ tɑmm mɩɩ tɑ nɑ piti tǝmɑ nɑ kɔkɔlɔ nyǝm, ɩɩ tisiɣi.

49 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑkewe ɩnɩ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Hɑɩ mɑ cɛ, tǝ tɛɛ pǝ́cɔ́ mɑ pǝyɑɣɑ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ kɑ́ sɩ.

50 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ ɑkewe sɩ: Kpe, nyɑ́ pǝyɑɣɑ kɑɑ sɩ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ mʋ Yesu kʋyɔɣɔtʋtʋ nɑ ɩ́ tʋ mpɑɑʋ. 51 Akewe kpeŋɑɣɑ, ɩlɛnɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ sǝŋɩ-ɩ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Nyɑ́ pǝyɑɣɑ hikɑ ɑlɑɑfǝyɑ.

52 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑkewe pɔɔsɑ-wɛɣɛ ɩsǝnɑ wɑɑtʋ pǝ cɛpɑ pǝyɑɣɑ tɔɔ tɔ. Ɩlɛnɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ cɔ-ɩ sɩ: Tete ilim kpilɑ pǝcɔ tɔɣɔ wɑtʋ cɛpɑ kɑ tɔɔ.

53 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝyɑɣɑ cɑɑ tɔɔsɑ kpɑkpɑɑ sɩ, tete mpʋ ɩnɩ pǝ tɑkɑ teitei kɛ́ Yesu kɑ heelɑ-ɩ sɩ: Nyɑ́ pǝyɑɣɑ kɑɑ sɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ tǝnɑ pɑ́ tɛ Yesu nɑ pɑ tɑɑ.

54 Yesu piti tǝmɑ kpɛntɑ nɑɑlɛɣɛlɛ ɩ lɩɩʋ Yutɑ nɑ ɩ́ kɔɔ Kɑlilee tɔ.

5

Kʋtɔntʋ wɑɑʋ kɛ lɩɩlɛ nɔɣɔ

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ sɛɛʋ ɑcimɑ nɑɑlɩ ɑ tɑlɑɑ, nɑ Yesu polo Yosɑlɛm. 2 Lɩɩlɛ nɑtǝlɩ tǝ wɛ heeŋ nɔnɔɣɔ cɔlɔɣɔ Yosɑlɛm, nɑ ɑkelenɑɑ sɑkɑsɩ tɑkɑ kɑkpɑsɩ sǝŋɑ tǝnɑ. Tǝnɛ ɩnǝɣɩ pɑ yɑɑ sɩ Pɛtɑsɑtɑ kɛ Alɑɑmee nyǝ́mɑ tɔm tɑɑ. 3 Nɑ kʋtɔntʋnɑɑ sɛlǝtɑ lɑŋɑsɩ nsɩ sɩ tɛɛ kɛ́ sɔsɔm. Yʋlʋmɑɑ nɑ kɑɑkɑlɑsɩ, nɑ mpɑ kʋtɔmǝŋ tʋʋlɑɑ tɔ. [Pɑ tɑŋɑ lʋm lɑŋtʋɣʋ. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩsɔtɑɑ tillu tiikɑɣɑ wɑɑtʋ wɑɑtʋ kɛ lɩɩlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ lɑkɩ nɑ lʋm lɑŋtǝɣɩ. Nɑ wei ɩ́ lɑɑlɑ tiiu kɛ wɑɑtʋ wei lʋm lɑŋtǝɣɩ kpɑkpɑɑ tɔ pǝ wɑɑ-ɩ, pɑɑ ɩ kʋtɔŋ kɛ ŋku.] 5 Apɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ tǝnɑ nɑ ɩ hǝntɑ kʋtɔŋ tɔ pɩɩsɩ pǝlefɛɩ nɩɩlɛ kɔlɔ. 6 Yesu nɑ-ɩ nɑ ɩ́ hǝntɑ mpʋ, nɑ ɩ nyǝmɑ́ sɩ ɩ tɑɑŋɑ tǝnɑɣɑ sɔsɔm, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N cɑɑ pǝ wɑɑ-ŋ kɛ?

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋtɔntʋ cɔ Yesu sɩ: Mɑ cɛ, mɑ fɛɩnɑ nɔɣɔlʋ sɩ ɩ́ tisi-m lʋm tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei pǝ lɑŋtǝɣɩ tɔ. Nɑ mɑ́ polɑɑ sɩ mɑ tiiki, nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ lɑɑlɩ-m.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heelɑ-ɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń kpɑɣɑ nyɑ́ kʋhǝntʋɣʋ nɑ ń tɔ.

9 Tǝnɑɣɑ pǝ wɑɑ kʋtɔntʋ kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ kɛlɩ ɩ kʋhǝntʋɣʋ nɑ ɩ́ tɔŋ. Pǝ pɑmnɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔmɑ wei pǝ wɑɑ mpʋ tɔ sɩ: Sɑŋɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kɛ́, pǝ fɛɩ sɩ ń sǝɣǝlɩ nyɑ́ kʋhǝntʋɣʋ kɛ mpʋ.

11 Amɑ kʋtɔntʋ nɑ cɔ-wɛ sɩ: Wei ɩ wɑɑsɑ-m tɔ ɩnɩ ɩ heelinɑ-m sɩ mɑ́ kɛlɩ mɑ kʋhǝntʋɣʋ nɑ mɑ́ tɔ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ cɔ kʋtɔntʋ sɩ: Aweɣe pʋntʋ nɑ ɩ́ heelɑ-ŋ sɩ ń kɛlɩ nyɑ́ kʋhǝntʋɣʋ nɑ ń tɔ?

13 Amɑ wei pǝ wɑɑwɑ tɔ ɩ tɑ nyɩ Yesu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́lɛ́ ɩ kɑ sɑɑlɑ sɑmɑɑ wei ɩ suwɑ tǝnɑ tɔ ɩ tɑɑ.

14 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu nɑ́ ɑpɑlʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Nyǝnɩ, pǝnɛntɛ pǝ wɑɑ-ŋ ɩsǝntɔ tɔ, tɑɑ tɑsɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɔtɔ. Pǝ́cɔ́ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ŋku kʋlɛ kʋ kǝlɑ mpʋ tɔ kʋ mɑɣɑnɑ-ŋ.

15 Tǝnɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ polɑɑ nɑ ɩ́ heeli Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ: Yesu wɑɑsǝnɑ-m. 16 Pǝ tɔɔ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ sʋʋ Yesu kɛ́ kʋnyɔŋ tʋɣʋ kɛ ɩ lɑpʋ ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ pǝ tɔɔ. 17 Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ Yesu yɔɣɔtɩ sɩ: Mɑ Cɑɑ nɑ́ tɔŋɑ tǝmlɛ lɑpʋ kɛ tɑm kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tɔtɔ mɑ tɔŋnɑ lɑpʋ.

18 Tɔm tǝnɛ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ tɔɔ Yutɑ nyǝ́mɑ mʋ sɔɣɔnɑ kɛ teu sɩ pɑ lǝsǝɣɩ Yesu weesuɣu. Sɩ pǝ tɑɣɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tike kɛ ɩ wɑkǝlɑɑ, pǝ kpɛnnɑ ɩsǝnɑ ɩ kɛɛsɑ ɩ tɩ nɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ Cɑɑ tɔ pǝ tɔɔ tɔtɔ.

Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ pǝsʋɣʋ kɛ yǝlɑɑ tɔɔ

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ. Pǝyɑɣɑ mɑ mɑ kɑɑ lu nɑtǝlɩ nɑ mɑ́ lɑ. Amɑ nti mɑ Cɑɑ tɔŋɑ lɑpʋ nɑ mɑ́ nɑɑkɩ tɔ ntǝɣɩ mɑ tǝŋǝɣɩ. Mɑ Cɑɑ lɑkɩ pǝ tǝnɑ mpi tɔ, Pǝyɑɣɑ mɑ mɑ lɑkɩ-wɩ tɔtɔɣɔ. 20 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ Cɑɑ sɔɔlɑ-m kɛ́, nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-m pǝ tǝnɑ mpi ɩ lɑkɩ tɔ. Ɩ kɑ́ hʋ́lɩ́-m tǝmɑ sɔsɔɔnɑ nnɑ ɑ kǝlɑ ɑnɛ tɔ sɩ mɑ́ lɑ, nɑ pɩɩ lɑ-mɛɣɛ hɑ. 21 Ɩsɩɩ mɑ Cɑɑ feesiɣi sǝtɑɑ nɑ ɩ́ mǝnnɑ-wɛɣɛ weesuɣu nyǝ́mɑ hɛkʋ tɔ, mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ tʋɣɩ weesuɣu kɛ mpɑ mɑ nɔkɑɑ tɔ. 22 Tǝlɛ tǝ pɑɑsi mɑ Cɑɑ ɩɩ hʋʋkǝnɑ nɔɣɔlʋ. Amɑ ɩ tʋ hʋʋlɛ tǝnɑɣɑ Pǝyɑɣɑ mɑ mɑ niŋ tɑɑ. 23 Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ se-m ɩsɩɩ pɑ seekuɣu mɑ Cɑɑ tɔ. Yʋlʋ ɩ́ tɑ se Pǝyɑɣɑ mɑ, ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ se mɑ Cɑɑ wei ɩ tilɑ-m tɔ.

24 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, ye wei ɩ nɩɩ mɑ tɔm nɑ ɩ́ tɛ ɩ tɑɑ nɑ wei ɩ tilɑ-m tɔ, ɩ tɛmɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔɣɔ hikuɣu, pɑ kɑɑ hʋʋnɑ-ɩ. Amɑ ɩ tɛmɑ weesuɣu tʋ kɛ pǝsʋɣʋ kɛ́. 25 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo mɑɑ cɛsǝɣɩ, pǝ wɛɛ pɩɩ kɔɔ, hɑlɩ pǝ tɩɩ tɛmɑ kɔntɛ te. Sǝtɑɑ kɑ́ nɩɩ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ nɔɣɔ, mpɑ pɑɑ nɩɩ-kɛ tɔ, pɑɑ fe nɑ pɑ́ kʋlǝnɑ pɑ ɩsɛ. 26 Ɩsɩɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ wɛnɑ weesuɣu kɛ ɩ tɑɑ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ yelɑɑ sɩ Pǝyɑɣɑ mɑ mɑ́ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ mɑ tɑɑ. 27 Mɑ kɛ́ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ tɔɣɔ ɩ hɑ-m mpɑɑʋ sɩ mɑ́ hʋʋnɑ yǝlɑɑ kɛ tɔm. 28 Ɩlɛ pǝ́ tɑɑ lɑ-mɛɣɛ hɑ. Mpi tɔ pɩɩ kɔɔ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ pǝlɑɑŋ tɑɑ tɔ pɑ́ nɩɩ mɑ nɔɣɔ, 29 nɑ pɑ́ lɩɩ ɩ tɑɑ. Mpɑ pɑ lɑpɑ kʋpɑntʋ tɔ pɑɑ fe sɩ pɑ́ wɛɛ tɑm tɔɔ. Mpɑ pɛlɛ pɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ, pɑɑ fe sɩ pɑ́ hʋʋnɑ-wɛ nɑ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ.

Mpi pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ Yesu tɑmpɑnɑ tɔ

30 Mɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ lu tǝlǝɣɩ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Amɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɛɛsǝɣɩ-m tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ hʋʋkǝnɑ, nɑ mɑ hʋʋlɛ tewɑ. Mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ luɣu nyǝntʋ kɛ mɑ pɛɛkǝɣɩ lɑpʋ. Amɑ wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩ luɣu nyǝntʋ kɛ́. 31 Ye mɑ yɔɣɔtǝɣɩ mɑ tɩ tɔm, nɔɣɔlʋ kɑɑ sɑ tɑmpɑnɑ wenɑ mɑɑ hʋ́lɩ́ tɔ. 32 Amɑ nɔɣɔlʋ wɛnnɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ mɑ kɛ́ tɑmpɑnɑ tʋ. Nɑ mɑ nyǝmɑ́ sɩ nti ɩ yɔɣɔtǝɣɩ mɑ tɔɔ tɔ tǝ wɛ tɑmpɑnɑ. 33 Hɑlɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ tilɑ mǝ tillɑɑ kɛ Yohɑɑnɩ kiŋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ hʋlɑ-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ. 34 Ye mɑ, pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ mɑ nyɩɩlɑɑ sɩ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ hʋ́lɩ́ mɑ tɑmpɑnɑ. Amɑ sɩ pǝ sǝnɑ-mɛ nɑ pǝ yɑ mǝ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ. 35 Yohɑɑnɩ nɑɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ fǝtǝlɑ wei ɩ mʋɣɩ nɑ pǝ nɑɑkɩ tɔ. Ɩ́ tisɑɑ nɑ ɩ́ yɔɔlǝnɑ fǝtǝlɑ ɩnɩ ɩ nɑʋ kɛ pǝcɔ. 36 Amɑ mɑ wɛnɑ mpi pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ mɑ tɑmpɑnɑ nɑ pǝ kǝlɩ tǝ tǝnɑ nti Yohɑɑnɩ yɔɣɔtɑ mɑ tɔɔ tɔ. Tǝmɑ nnɑ ɩnɩ mɑ Cɑɑ hʋlɑ-m sɩ mɑ́ lɑ nɑ mɑ tɔŋnɑ ɑ lɑpʋ kɛ ɩsǝntɔ tɔ, ɑnɩ ɑ hʋlǝɣǝnɑ mɑ tɑmpɑnɑ sɩ mɑ Cɑɑ tilinɑ-m. 37 Mɑ Cɑɑ wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ mɑ tɑmpɑnɑ tɔtɔ. Mɛ ɩ́ tɑ nɩɩ ɩ nɔɣɔ kɛ pɑɑ tɔm kʋlʋm. Pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑ loosi ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́ pɑɑ tɔm kʋlʋm tɔtɔ. 38 Pǝyele ɩɩ sɑŋ ɩ tɔm mʋɣʋ sɩ tǝ́ cɑɣɑ mǝ tɑɑ kɛ́ pɑɑ pǝcɔ. Ɩlɛ ɩɩ tɛŋ mǝ tɑɑ nɑ wei Ɩsɔ tilɑɑ tɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛ mpʋ. 39 Ɩ́ pɛɛkǝɣɩ Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑsɩ tɑɑ tǝcututu, nɑ ɩ́ tɛɛlǝɣɩ sɩ pǝ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ hikinɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. Anɩ tɑ́ tɑkǝlɑsɩ kʋlʋmɑsɩ nsɩ sɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ mɑ tɔm. 40 Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ, ɩɩ sɑŋ sɩ ɩ́ kɔɔ mɑ kiŋ nɑ ɩ́ hiki weesuɣu kʋpɑŋkʋ.

41 Pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ ɩsɑntɛ kɛ mɑ pɛɛkǝɣɩ. 42 Amɑ mɑ nyǝmɑ-mɛ, mɑ nyǝmɑ́ sɩ ɩɩ cɑɑ Ɩsɔ. 43 Mɑ Cɑɑ kɔntɛ kɛ mɑ kɔmɑ nɑ mɩɩ sɑŋ mɑ mʋɣʋ. Amɑ ye nɔɣɔlʋ nɑ́ lɩɩ yem nɑ ɩ́ kɔɔ, ɩ́ mʋ ɩ́lɛ́ tǝkpɑ. 44 Mɛ mǝ sɔɔlɑ mǝ tǝmɑ ɩsɑntɛ kɛ́, ɩɩ pɛɛkǝɣɩ Ɩsɔ wei ɩ tike ntɛ́ Ɩsɔ tɔ ɩ nyǝntɛ. Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ lɑ nɑ ɩ́ mʋ mɑ tɔm. 45 Ɩ́ tɑɑ hʋʋ sɩ mɑɑ polo mɑ́ kuli mǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ. Amɑ Moisi wei ɩ́ tɛɛlǝɣɩ tɔ ɩnɩ ɩ kɑ́ kulinɑ mǝ wɑɑlɩ. 46 Ye ɩ́ kɑ mʋwɑ Moisi tɔm nɑ tɑmpɑm, ɩsǝntɔ tɔ ɩ́ kɑ mʋ mɑ nyǝntʋ tɔtɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ tɔm kɛ ɩ́lɛ́ ɩ ŋmɑɑwɑ. 47 Ɩ́ tɑ tisi nɑ ɩ́ mʋ nti Moisi ŋmɑɑwɑ tɔ, ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ ɩ́ kɑ́ tisi nɑ ɩ́ tʋnɑ mɑ tɔm nti mɑ heeliɣi-mɛ tɔ.

6

Sɑmɑɑ iyisi kɑkpɑsɩ (5000) cɑlǝsʋɣʋ

(Mɑtiyee 14:13-21; Mɑlǝkɩ 6:30-44; Luku 9:10-17)

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Yesu tɑɣɑnɑ Kɑlilee teŋku wɑɑlɩ kɛ́ tɛsʋɣʋ. (Lɛlɑɑ yɑɑ sɩ Tipeliyɑtɩ teŋku). 2 Nɑ yǝlɑɑ sɑmɑɑ hu ɩ wɑɑlɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ nɑ́ piti tǝmɑ nnɑ ɩ wɑɑkɑɣɑnɑ kʋtɔntʋnɑɑ tɔ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ kpɑ pʋɣʋ tɔɔ nɑ pɑ́ cɑɣɑ tǝnɑ. 4 Nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ ɑcimɑ wenɑ pɑ yɑɑ sɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔ ɑ wʋsɑɑ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nyǝnɑ ɩ tɑɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ sɑmɑɑ sɔsɔ tɔŋnɑ ɩ kiŋ kɛ kɔntɛ. Tǝnɑɣɑ ɩ pɔɔsɑ Filipʋ sɩ: Leɣe tɩɩ yɑ kʋtɔɣɔʋ nɑ tǝ́ cɛlɑ sɑmɑɑ ɩnɛ ɩnɩ nɑ ɩ tǝnɑ ɩ́ tɔɣɔ? 6 Yesu yɔɣɔtɑ mpʋ sɩ ɩ́ nɩɩ nti Filipʋ kɑ́ cɔ tɔ. Tɔfɔ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɛmɑ ɩsǝnɑ ɩ kɑ́ lɑ tɔɣɔ nyǝm.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filipʋ cɔwɑ Yesu sɩ: Pɑɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ ŋmʋnʋɣʋ (200) mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tǝ yɑpɑ kʋtɔɣɔʋ, kɩɩ hɑŋnɑ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tiili?

8 Ɩlɛnɑ Yesu ɩfɑlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Antǝlɩɩ nɑ ɩ́ kɛ́ Simɔŋ Piyɛɛ neu tɔ ɩ́ cɔ-ɩ sɩ: 9 Ɩwɑɑsǝlɛ nɑtǝlɩ tǝ wɛ cǝnɛ nɑ tǝ tɔkɑ potopotonɑɑ kɛ kɑkpɑsɩ nɑ tiinɑ kɛ nɑɑlɛ. Amɑ pǝlɛ pɩɩ lɑ-weɣe sɑmɑɑ tuutuumɑ ɩnɛ?

10 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ sɩ: Ɩ́ heeli pɑ tǝnɑ sɩ pɑ́ cɑɣɑ ɑtɛ. (Pǝ pɑmnɑ nyɩɩtʋ kɑ pɔ ɑtɛɣɛ tǝnɑɣɑ sɔsɔm, ɩlɛnɑ pɑ́ cɑɣɑ.) Pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ nyɔɔŋ tɑlɑ ɩsɩɩ iyisi kɑkpɑsɩ (5000). 11 Tǝnɑɣɑ Yesu kpɑɣɑ potopotonɑɑ mpɛ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ pɑ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɑlɑ mpɑ pɑ cɑɣɑɑ tɔ. Nɑ ɩ́ tɑlɑ-wɛɣɛ tiinɑ kɛ mpʋ tɔtɔ, nɑ pɑɑ wei ɩ́ hɑɣɑ. 12 Wɑɑtʋ wei pɑ hɑɣɑɑ tɔ, ɩ tɔmɑ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Ɩ́ tɔɔsɩ potopotonɑɑ hɔɣɔlǝŋ wei ɩ kɑɑsɑɑ tɔ, nɑ pʋlʋpʋ ɩ́ tɑɑ le.

13 Ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tɔɔsɩ hɔɣɔlǝŋ ɩnɩ, nɑ pǝ́ su tɔkǝŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Potopotonɑɑ kɑkpɑsɩ ɩnɩ ɩ kpisinɑ ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑtʋ wei pɑ tɛmɑ tɔɣɔʋ tɔ.

14 Wɑɑtʋ wei yǝlɑɑ nɑ́ Yesu piti tǝmlɛ ńtɛ́ tɔ, pɑ tɔmɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ Yʋlʋ ɩnɛ ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wei ɩ tɔm pɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩ kɑ́ kɔɔ ɑntulinyɑ tɑɑ tɔ.

15 Yesu nyǝmɑ́ sɩ pɑ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ pɑɑ kpɑ-ɩ wulɑʋ nɑ toŋ kɛ tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ŋmɛlɩ tǝkɛʋ nɑ ɩ́ kpɑ pɔ́ɔ́ŋ tɔɔ kɛ́ ɩ tike.

Yesu tɔntɛ kɛ lʋm tɔɔ

(Mɑtiyee 14:22-33; Mɑlǝkɩ 6:45-52)

16 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ tɑɑnɩ, ɩlɛnɑ ɩ ɩfɑlɑɑ tii lʋm nɔɣɔ, 17 nɑ pɑ́ kpɑ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ sɩ pɑ tɛsǝɣɩ Kɑpǝnɑhum. Hɑlɩ pǝ́ cɑŋ pǝ́ yu Yesu tɑ kɔntɑ pɑ kiŋ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ heelim sɔsɔɔm mɑpɑ nɑ pǝ lɑŋtǝɣɩ teŋku lʋm kɛ sɔsɔm. 19 Yesu ɩfɑlɑɑ tɔmɑ lʋm tɑɑ ɩsɩɩ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ kɑkpɑsɩ yɑɑ nɑɑtoso, ɩlɛ pɑ nɑ Yesu kɛlɛ nɑ ɩ́ tɔŋ lʋm tɔɔ nɑ ɩ́ kɔŋnɑ pɑ tɔɔ tɔɔ. Tǝnɑɣɑ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛ. 20 Amɑ Yesu heelɑ-wɛ sɩ: Sɔɣɔntʋ ɩ́ tɑɑ lɑ-mɛ, mɑɣɑ.

21 Yesu ɩfɑlɑɑ luɣu lɑpɑ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ Yesu kɛ kpɩɩlʋɣʋ tɑɑ. Tete ɩsɩɩ sɑŋɑ tɔ, pɑ tɛmɑ tɑtɛ kɛ timpi pɑ pukɑɣɑ tɔ.

Sɑmɑɑ pɛɛkǝɣɩ Yesu

22 Kʋ femɑ ɩlɛnɑ sɑmɑɑ wei pǝ yelɑ teŋku wɑɑlɩ tɔ, ɩ́ nɑ́ sɩ kpɩɩlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɑ kɑɑsǝnɑ tǝnɑ. Pǝ́cɔ́ pɑ nyǝmɑ́ sɩ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑ kɑɑ kpɩɩlʋɣʋ. Amɑ pɛlɛ pɑ tike pɑ tɛɛnɑ. 23 Pɑɑ nɑ mpʋ kpɩɩlǝŋ lɛlǝŋ wei ɩ lɩɩnɑ Tipeliyɑtɩ tɔ ɩ kɔmɑ, nɑ ɩ tɑ hɑtǝlǝnɑ timpi Tɑcɑɑ kɑ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ nɑ tǝmlɛ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ tɔɣɔ potopotonɑɑ tɔ. 24 Sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ nɑwɑ sɩ Yesu nɑ ɩ ɩfɑlɑɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ fɛɩ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ kpɩɩlǝŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ nɑ pɑ́ tɛɛ Kɑpǝnɑhum kɛ Yesu pɛɛkʋɣʋ.

Kʋtɔɣɔʋ ŋku kʋ hɑɑkɩ weesuɣu tɔ

25 Sɑmɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ nɑ-ɩ teŋku wɑɑlɩ ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, pǝlee kɛ́ n kɔmɑ cǝnɛ?

26 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔwɑ sɑmɑɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ ɩ́ nɑ́ mɑ piti tǝmɑ tɔɣɔ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ-m. Amɑ ɩ́ tɔɣɔ potopotonɑɑ nɑ ɩ́ hɑɣɑ tɔɣɔ. 27 Ɩ́ tɑɑ nɔkɩ nɑ ɩ́ kɑnɑ kʋtɔɣɔʋ ŋku kʋ tɛŋ tɔɣɔ pɛɛkʋɣʋ. Amɑ ɩ́ lʋ ŋku kʋ wɛ tɑm nɑ kʋ kɔŋnɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɔɔ. Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑɑ hɑnɑ-mɛɣɛ kʋtɔɣɔʋ ŋkʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɛmɑ-m ɩ toŋ cɑcɑɑlɑɣɑ tʋɣʋ.

28 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ pɔɔsɑ Yesu sɩ: Pepeɣe tɩɩ lɑ nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ lɑ tǝmɑ nnɑ Ɩsɔ cɑɑkɩ tɔ?

29 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ sɑmɑɑ sɩ: Tǝmlɛ nte Ɩsɔ cɑɑ sɩ ɩ́ lɑpɩ-ɩ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ mʋ ɩ tillu tɔm.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ pɔɔsɑ Yesu tɔtɔ sɩ: Ɩlɛ n kɑɑ lɑ piti tǝmlɛ nɑtǝlɩ nɑ tǝ nɑ́ nɑ pǝ́cɔ́ tǝ mʋ nyɑ́ tɔm? Tɔʋ, tǝmlɛ nteɣe n kɑ lɑ? 31 Tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ tɔɣɔnɑ mɑnnɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑʋ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ sɩ: Ɩ tisɑ ɩsɔtɑɑ kʋtɔɣɔʋ nɑ ɩ́ cɛlɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɔɣɔ.

32 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ sɑmɑɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, mpi Moisi cɛlɑ-mɛ tɔ pǝ tɑ kɛ ɩsɔtɑɑ kʋtɔɣɔʋ kɛ tǝnɑ. Amɑ pǝnɛntɛ ɩsɔtɑɑ kʋtɔɣɔʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mɑ Cɑɑ cɛlǝɣɩ-mɛ. 33 Nɑ kʋtɔɣɔʋ ŋku Ɩsɔ cɛlǝɣɩ-mɛ tɔɣɔlɛ ŋku kʋ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ kʋ tii nɑ kʋ hɑɑkɩ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ weesuɣu tɔ.

34 Tǝnɑɣɑ sɑmɑɑ cɔ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, hɑɑkɩ-tʋɣʋ kʋtɔɣɔʋ ŋkʋɣʋ tɑm.

35 Ɩlɛnɑ Yesu cɔ sɑmɑɑ ɩnɩ sɩ: Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛlɛ kʋtɔɣɔʋ ŋku kʋ hɑɑkɩ weesuɣu tɔ. Ye wei ɩ́ kɔmɑ mɑ kiŋ nyɔɣɔsɩ kɑɑ kpɑ pʋntʋ pɑɑ pǝcɔ. Pǝyele wei ɩ mʋ mɑ tɔm tɔ, lʋkɔtʋ kɑɑ kpɑ pʋntʋ tɔtɔ. 36 Amɑ mɑ tɛmɑ-mɛɣɛ-tǝɣɩ heeluɣu sɩ ɩ́ nɑ-m, pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑ́ mʋ mɑ tɔm. 37 Pɑ tǝnɑ mpɑ mɑ Cɑɑ hɑɑ-m tɔ, pɑ kɔŋ mɑ kiŋ kɛ́. Mɑ kɑɑ tɔɣɔnɩ wei ɩ kɔŋ mɑ kiŋ tɔ. 38 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ tiinɑ ɩsɔ kɛ́ sɩ mɑ lɑkɩ wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩ luɣu nyǝntʋ, pǝ tɑɣɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ nyǝntʋ. 39 Wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩ luɣu nyǝntʋ ntɛ́ sɩ mɑ́ tɑɑ yele nɑ mpɑ ɩ cɛlɑ-m tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ le. Amɑ sɩ mɑ́ kʋsɩ pɑ tǝnɑɣɑ sǝtɑɑ tɑɑ kɛ́ kʋyɑkʋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋkʋ wule kɛ́. 40 Mɑ Cɑɑ luɣu nyǝntʋ ntɛ́ sɩ mpɑ mpɑ pɑ nɑ́ Pǝyɑɣɑ mɑ́ nɑ pɑ́ mʋ mɑ tɔm tɔ, pʋntʋnɑɑ ɩ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ, nɑ mɑɑ feesi-wɛɣɛ kɑntǝkɑɣɑ kʋyɑkʋ wule.

41 Ɩsɩɩ Yesu yɔɣɔtʋɣʋ mpʋ sɩ ɩnǝɣǝlɛ kʋtɔɣɔʋ ŋku kʋ tiinɑ ɩsɔtɑɑ tɔ, sɛsɛ pǝ tɑ mɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ ntɛ́. 42 Tǝnɑɣɑ pɑ tɔmɑ sɩ: Ɩsɩɩ Yosɛɛfʋ pǝyɑlʋ Yesu kɛlɛ? Tǝ nyǝmɑ́ ɩ cɑɑ nɑ ɩ too mɛɛ. Ɩlɛ ntiɣi ɩ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ ɩnɩ ɩ tiinɑ ɩsɔtɑɑ?

43 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩ́ tɑɑ miitinɑ-m mpʋ. 44 Tɑcɑɑ wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩ́ yɑɑ wei, pʋntʋ tike kɔŋnɑ mɑ kiŋ, nɑ mɑɑ feesi-ɩ kɑntǝkɑɣɑ kʋyɑkʋ wule. 45 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ ŋmɑɑ tɔm tǝnɛ sɩ: Yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ wɛɛ Ɩsɔ kʋsɛɣɛsɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩkǝnɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ pɑ́ mʋ ɩ kʋsɛɣɛsǝtʋ tɔ, pɑ kɔŋ mɑ kiŋ. 46 Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ nɔɣɔlʋ tɛmɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɛ́ nɑʋ se. Ye pǝ tɑɣɑ wei ɩ lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ tɔ ɩnɩ ɩ nɑnɑ-ɩ. 47 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, wei ɩ mʋ mɑ tɔm, pʋntʋ tɛmɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔɣɔ hikuɣu kɛ́. 48 Mɑɣɑlɛ kʋtɔɣɔʋ ŋku kʋ hɑɑkɩ weesuɣu tɔ. 49 Mǝ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ tɔɣɔnɑ mɑnnɑ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, pǝyele pɑ sǝpɑ. 50 Amɑ kʋtɔɣɔʋ ŋku kʋ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ tɔ, ŋkʋɣʋ yʋlʋ ɩ́ tɔɣɑɑ ɩ kɑɑ sɩ. 51 Mɑɣɑlɛ kʋtɔɣɔʋ ŋku kʋ tiinɑ ɩsɔtɑɑ nɑ kʋ hɑɑ weesuɣu tɔ. Ye wei ɩ tɔɣɔ kʋtɔɣɔʋ ŋkʋ, pʋntʋ kɑ́ wɛɛ tɑm kɛ́, ɩɩ tɑsǝɣɩ sǝpʋ. Kʋtɔɣɔʋ ŋku mɑɑ hɑ tɔɣɔlɛ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ tɔnʋɣʋ nɑntʋ. Mɑ hɑɑkɩ-tǝɣɩ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ hiki weesuɣu.

52 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ sʋʋ tǝ tɔɔ kɛ́ hɔm nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ pɑ tɑɑ pɑ tike sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ ɩnɩ ɩ kɑ́ kpɑɣɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɔnʋɣʋ nɑntʋ nɑ ɩ́ hɑ-tʋ sɩ tǝ́ tɔɣɔ?

53 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, ye ɩ tɑ tɔɣɔ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ tɔnʋɣʋ nɑntʋ, nɑ ɩ́ tɑ nyɔɔ mɑ cɑlǝm, ɩ́ kɑɑ hiki weesuɣu kɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ. 54 Ye wei ɩ tɔkɩ mɑ tɔnʋɣʋ nɑntʋ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ mɑ cɑlǝm, pʋntʋ tɛmɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔɣɔ hikuɣu kɛ́, nɑ mɑɑ feesi-ɩ sǝtɑɑ tɑɑ kɛ́ kɑntǝkɑɣɑ kʋyɑkʋ wule. 55 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ tɔnʋɣʋ nɑntʋ kɛ kʋtɔɣɔʋ kʋpɑŋkʋ kɛ́, nɑ mɑ cɑlǝm kɛ kʋnyɔnyɔɔm kʋpɑm tɔtɔ. 56 Ye wei ɩ́ tɔɣɔ mɑ tɔnʋɣʋ nɑntʋ, nɑ ɩ́ nyɔɔ mɑ cɑlǝm, mɑ nɑ pʋntʋ tɩɩ wɛɛ tǝmɑ tɑɑ kɛ́. 57 Tɑcɑɑ Ɩsɔ wei ɩ tilɑ-m tɔ, ɩ wɛnɑ ɩ weesuɣu, nɑ ɩ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛnɑ mɑ weesuɣu tɔtɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ wei ɩ́ tɔɣɔ-m, pʋntʋ wɛɛnɑ weesuɣu kɛ mɑ tɔɔ tɔtɔ. 58 Tɔʋ, kʋtɔɣɔʋ ŋku kʋ lɩɩnɑ ɩsɔ tɔɣɔlɛ. Kʋ tɑ kɛ ŋku mǝ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ kɑ tɔɣɑɑ nɑ kɑɣɑnɑ pɑ fɛɩ tɔ. Amɑ ye wei ɩ tɔkɩ kʋtɔɣɔʋ kʋnɛ, pʋntʋ kɑ́ wɛɛnɑ ɩ weesuɣu kɛ tɑm.

59 Kɑpǝnɑhum kɛ Yesu sɛɣɛsɑ tɔm tǝnɛɣɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile tɑɑ.

Tɔm nti tǝ hɑɑkɩ weesuɣu tɔ

60 Wɑɑtʋ wei Yesu ɩfɑlɑɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ tɔ, pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ tɔmɑ sɩ: Tɔm tǝnɛ tǝ kǝlɑ kɑtɛ. Awe nɑ́ pǝsǝɣɩ tǝ nɩɩʋ?

61 Yesu nɑwɑ sɩ tɔm tǝnɛ tǝ tɑ mɑɣɑ ɩ ɩfɑlɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩsɩɩ tɔm tǝnɛ tǝ kǝlɑ-mɛɣɛlɛ yɑɑ? 62 Nɑ ɩ́ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ nɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ nɑ mɑ́ kpɑɑ timpi mɑɑ wɛɛ tɔ, ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑlɛ ɩ́ kɑ́ lɑ? 63 Ɩsɔ Feesuɣu hɑɑkǝnɑ weesuɣu, yʋlʋ tɔnʋɣʋ kʋnɛ kʋlɛ kɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ. Tɔm nti mɑ heelɑ-mɛ ɩsǝntɔ tɔɣɔlɛ Feesuɣu nyǝntʋ, nɑ ntɩ ɩnɩ tǝ hɑɑkǝnɑ weesuɣu. 64 Pɑɑ nɑ mpʋ, mǝ tɑɑ lɛlɑɑ ɩɩ tʋɣʋnɑ-tɩ. (Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ Yesu kɑ nyǝmɑ́ mpɑ pɑ kɑɑ tɔkɩ ɩ tɔm tɔ. Hɑlɩ ɩ nyǝmɑ́ wei ɩ kɑ́ lɑpɩ-ɩ kɔlɔmɔtɔ tɔ.)

65 Yesu sɔɔsɑ lɛntɩ sɩ: Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ heelɑ-mɛ sɩ: Nɔɣɔlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kɔɔ mɑ cɔlɔ, nɑ pǝ tɑ́ kɛnɑ sɩ Ɩsɔ hɑnɑ-ɩ pǝ mpɑɑʋ.

66 Pǝ kpɑɣɑʋ kʋyɑŋkʋ tɔɣɔ Yesu ɩfɑlɑɑ tɑɑ lɛlɑɑ yelɑ-ɩ, pɑ tɑ tɑsɑ-ɩ tǝŋʋɣʋ. 67 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsɑ pɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ wei ɩ kɑɑsɑɑ tɔ sɩ: Nɑ mɛ se, mɩɩ tɛɛ mǝ nyǝŋkʋ?

68 Tǝnɑɣɑ Simɔŋ Piyɛɛ cɔwɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, ɑwe kiŋ kɛ tɩɩ polo? Nyɑ́ tɔm pee hɑɑkǝnɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ ɩlɛ. 69 Nɑ pǝnɛntɛ tǝ mʋwɑ nɑ tǝ́ tɛ tɑ́ tɑɑ sɩ n kɛ́ Yʋlʋ Nɑŋŋtʋ ɩnɩ, nɑ n lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ.

70 Ɩlɛnɑ Yesu nɑɑ tɔ ɩ ɩfɑlɑɑ sɩ: Mǝ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ ɩnɛ pǝ tɑɣɑ mɑ́ lǝsǝnɑ-mɛ? Pǝ́cɔ́ mǝ tɑɑ lɛlʋ nɑ́ kɛ́ ɩlɔɣɔʋ.

71 Simɔŋ Ɩsǝkɑleeu pǝyɑlʋ Yutɑɑsɩ tɔm kɛ Yesu yɔɣɔtɑɣɑ mpʋ. Pɑɑ nɑ ɩ kɛ́ pɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ lɛlʋ tɔ, kʋlʋm ɩnɩ ɩ kɔmnɑ nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ kɔlɔmɔtɔ.

7

Yesu nɑ ɩ newɑɑ pɑ tɔm

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Yesu cɔɔkɑɣɑ Kɑlilee tɛtʋ tɑɑ. Ɩ luɣu fɛɩ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ cɔɔʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Yutɑ nyǝ́mɑ pɛɛkɑɣɑ ɩ kʋɣʋ. 2 Yutɑ nyǝ́mɑ ɑcimɑ wenɑ pɑ yɑɑ sɩ cokɑ ɑcimɑ tɔ ɑ wʋsɑɑ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ newɑɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlɩ cǝnɛ nɑ ń polo Yutɑ nɑ nyɑ́ ɩfɑlɑɑ nɑ tǝmɑ nnɑ n lɑkɩ tɔ tɔtɔ. 4 Ye yʋlʋ cɑɑ sɩ pɑ́ nyǝmɩ-ɩ ɩɩ ŋmɛsǝɣɩ ɩ tǝmɑ. Ye n lɑkɩ tǝmɑ ɑnǝɣɩ mpʋ ɩlɛ, yele nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nyɩ-ŋ mɛɛ.

( 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yesu newɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ tɑ́ mʋ ɩ tɔm tɔtɔ.) 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Pǝ tɑ mɑɣɑtɑ-m nɑ pǝ́cɔ́. Amɑ ye mɛ, pɑɑ pǝlee pǝ mɑɣɑ-mɛɣɛ. 7 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɑntulinyɑ nyǝ́mɑ tɑɑ kɑɑ kpɑnɑ-mɛ. Amɑ pɑ tɑɑ kpɑɑnɑ mɑ́. Mpi tɔ, mɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ pɑ kʋlɑpʋtʋ fɛɩ teu. 8 Mɩɩ kpɑ tǝnɑɣɑ ɑcimɑ. Ye mɑ, mɑ kɑɑ polo. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ tɑ mɑɣɑtɑ mɑ́.

9 Yesu tɛmɑ-wɛɣɛ heeluɣu kɛ mpʋ ɩlɛnɑ ɩnɩ ɩ́ sɑɑlɩ Kɑlilee.

Yesu kɛ cokɑ ɑcimɑ tɑɑ

10 Yesu newɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ kpɑ ɑcimɑ tɔɣɔʋ, ɩlɛnɑ Yesu mɑɣɑmɑɣɑ polo. Amɑ ɩ tɑ yele sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ nyɩ, ɩ polɑ ɩŋmɛlɑʋ kɛ́. 11 Yutɑ nyǝ́mɑ pɛɛkɑɣɑ-ɩ ɑcimɑ wɛɛ tɑɑ, nɑ pɑ́ tɔŋnɑ tǝmɑɣɑ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Ɩlɛ leɣe ɩ wɛɛ?

12 Hɑlɩ sɑmɑɑ wɛlǝtɑɣɑ Yesu tɔm kɛ pɑ tɑɑ pɑ tike kɛ sɔsɔm. Lɛlɑɑ sɩ: Yʋlʋ kʋpɑŋ kɛ́. Lɛlɑɑ sɩ: Aɑɩ, ɩ kɛ́ yʋlʋtʋsʋlʋ kɛ́. 13 Pɑɑ nɑ mpʋ Yutɑ nyǝ́mɑ sɔɣɔntʋ tɔɔ nɔɣɔlʋ tɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ tǝfoo.

14 Pǝ kɔmɑ nɑ ɑcimɑ hɑɣɑ hɛkʋ, ɩlɛnɑ Yesu polo nɑ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ piti, nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ɩ́ nyɩ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ́cɔ́ ɩ tɑ lɑ ceu?

16 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Nti mɑ sɛɣɛsǝɣɩ ɩsǝntɔ tɔ, mɑ tɑ lu-tǝɣɩ kʋlupu. Amɑ wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩnɩ ɩ hʋlǝnɑ-m-tɩ. 17 Ye wei ɩ sɔɔlɑ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ tǝŋʋɣʋ, pʋntʋ tike kɑ nyǝnɑ sɩ mɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ yɑɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kɑŋkɑntɛ kɛ mɑ lɑkǝnɑ. 18 Wei ɩ lɑkǝnɑ ɩ kɑŋkɑntɛ tɔ, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ sɑm kɛ ɩ pɛɛkǝɣɩ. Amɑ wei ɩ pɛɛkǝɣɩ ɩ tillu sɑm, pʋntʋ ntɛ́ tɑmpɑnɑ tʋ, pɔpɔtʋ fɛɩ ɩ kiŋ. 19 Ntɔŋ Moisi hʋlɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ sɛɛʋ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ nɑ? Pǝ́cɔ́ pɑɑ mǝ tɑɑ kʋlʋm ɩɩ tǝŋǝɣɩ-tɩ. Aŋhɑ, nɑ ɩ́ cɑɑ ɩ́ kʋ-m suwe?

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ cɔwɑ Yesu sɩ: N nyǝnɑ ɑlɔɣɑɑ kɛ? Awe cɑɑ ɩ kʋ-ŋ?

21 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔwɑ sɩ: Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, wule tǝlɩ mɑ lɑpɑ tǝmlɛ sɔsɔɔlɛ nɑtǝlɩ nɑ piti kpɑ mǝ tǝnɑ. 22 Moisi nɑ́ tʋ-mɛɣɛ pɛlʋɣʋ, (pǝyele pǝ tɑ tɩɩ kɛʋ Moisi kiŋ kɛ pǝ lɩɩnɑɑ. Amɑ hɑtoo mǝ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ kiŋ kɛ́,) nɑ pɑɑ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule ɩ́ pɛlǝɣɩ pǝyɑɣɑ kɛ́. 23 Ye ɩ́ pɛlǝɣɩ pǝyɑɣɑ kɛ kʋhɛɛsʋɣʋ wule sɩ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ yɔkɩ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ. Pepe tɔɔ kɛ́ mɑ́ wɑɑ yʋlʋ pilimile tǝcu kɛ kʋhɛɛsʋɣʋ wule nɑ mɩɩ mʋ-m nɑ pɑ́ɑ́nɑ́? 24 Ɩ́ tɑɑ nyǝnǝɣɩ tɔɔ tike. Amɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ.

Yǝlɑɑ lɑkɩ Yesu nɑ piti

25 Yosɑlɛm nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ yɔɣɔtɑɣɑ sɩ: Pǝ tɑɣɑ wei pɑ pɛɛkɑɣɑ sɩ pɑ kʋɣɩ tɔɣɔlɛ? 26 Ɩ́ nyǝnɩ ɩ́lɛ́ ɩ mǝlɑɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-wɛ nɑ ɩɩ nyɑŋnɑ pʋlʋ, nɑ pɑ́ sumɑ. Ɩsɩɩ tɑ́ sɔsɑɑ mpɛ pɑ tɛŋ pɑ tɑɑ sɩ ɩ kɛ́ Mesii kɛlɛ yɑɑ? 27 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ wɑɑtʋ wei Mesii kɑ́ kɔɔ tɔ, nɔɣɔlʋ ɩɩ nyǝŋ ɩ tɛ. Tɔfɔ ye pǝ kɑɑsɑ ɩnɛ ɩlɛ, tǝ nyǝmɑ́ ɩ́lɛ́ ɩ tǝlɩɩlɛ mɛɛ.

28 Yesu tɔŋnɑ sɛɣɛsʋɣʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ nɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Mɛ sɩ ɩ́ nyǝmɑ-m, nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ mɑ tǝlɩɩlɛ yɑɑ? Aɑɩ, mɑ tɑ kɔɔ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kɔntɛ se. Amɑ wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩ wɛɛ nɑ ɩ kɛ́ tɑmpɑnɑ tʋ. Ɩlɛ mǝ tɑ nyǝmɩ-ɩ. 29 Amɑ mɑ, mɑ nyǝmɑ-ɩ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ kiŋ kɛ mɑ lɩɩnɑɑ, nɑ ɩnɩ ɩ tilinɑ-m.

30 Yǝlɑɑ luɣu lɑpɑ sɩ pɑ́ kpɑ-ɩ, ɩlɛ nɔɣɔlʋ tɑ tʋ niŋ kɛ ɩ tɔɔ, ɩ wʋlɛ tɑ tɑtɑ tɔ pǝ tɔɔ. 31 Pɑɑ nɑ mpʋ sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ pɑɣɑlɛ mʋ Yesu tɔm nɑ pɑ́ tɛ pɑ tɑɑ. Hɑlǝnɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Mesii ɩ kɔmɑ ɩ kɑ́ lɑ piti tǝmɑ nɑ ɑ kǝlɩ ɩnɛ ɩ nyǝnɑ nɑ?

Pɑ tilɑ filisinɑɑ sɩ pɑ́ kpɑ Yesu

32 Pǝ kɔmɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ nɩɩ nti sɑmɑɑ miitiɣi Yesu tɔɔ tɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ pɑ́ tili filisinɑɑ sɩ pɑ́ polo pɑ́ kpɑ-ɩ. 33 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ sɩ: Pǝ kɑɑsɑ-m wɛɛ nɑɑlɛɣɛ mǝ hɛkʋ kɛ́, ɩlɛnɑ mɑ́ mǝlɩ wei ɩ kɑ tilɑ-m tɔ ɩ kiŋ. 34 Ɩ́ kɑ́ pɛɛkɩ-m ɩ́ kɑɑ nɑ-m. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kɔɔ timpi mɑɑ wɛɛ tɔ.

35 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ pɔɔsɑ tǝmɑ sɩ: Leɣe Yesu kɑ́ polo nɑ tǝ́ kɑɑ nɑ-ɩ? Ɩ kɑ́ polo Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ yɑwɑ nɑ pɑ́ polo tuu Kǝlɛɛkɩ ɑcɑlɛɛ tɑɑ tɔ pɑ kiŋ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ Kǝlɛɛkɩ nyǝ́mɑ yɑɑ ɩsǝnɑ? 36 Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, ntiɣilɛ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ sɩ: Tɩɩ pɛɛkɩ-ɩ tǝ kɑɑ nɑ-ɩ? Tǝ kɑɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ polo timpi ɩ kɑ wɛɛ tɔ?

Weesuɣu lʋm pusi tɔm

37 Acimɑ kʋyɑkʋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋkʋ ŋku kʋ kɛ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ tɔ kʋ wule, Yesu sǝŋɑ ɩsɔ nɑ ɩ́ kpɑɑlɩ sɩ: Ye lʋkɔtʋ ɩ́ wɛnɑ wei, pʋntʋ ɩ́ kɔɔ mɑ kiŋ nɑ ɩ́ nyɔɔ. 38 Wei ɩ́ mʋ mɑ tɔm weesuɣu lʋm pusi kɑ́ lɩɩkǝnɑ ɩ tɑɑ nɑ pǝ́ kpeŋ, ɩsɩɩ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ.

39 (Mpɑ pɑ mʋ Yesu pɑɑ kɔɔ pɑ́ hiki Ɩsɔ Feesuɣu ŋku tɔ, kʋ tɔm kɛ ɩ yɔɣɔtɑɣɑ. Mpi tɔ, wɑɑtʋ ɩnɩ Ɩsɔ Feesuɣu tɑɑ kɔntɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yesu tɑɑ sʋʋtɑ ɩ teeli tɑɑ tɔ pǝ tɔɔ).

Sɑmɑɑ fɑɣɑʋ kɛ pɑ tɑɑ pɑ tike kɛ Yesu tɔɔ

40 Sɑmɑɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ yǝlɑɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ wei tɔ.

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɛlɑɑ sɩ: Mesii kɛ́. Nɑ lɛlɑɑ nɑ́ɑ́ tɔŋ sɩ: Kɑlilee kɛ Mesii kɑ́ lɩɩnɑ? 42 Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑsɩ tɑɑ wɛɛ sɩ: Mesii kɑ wɛɛ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ kɛ́. Pɛtǝlɛhɛm timpi Tɑfiiti kɑ wɛɛ tɔɣɔ ɩ kɑ́ lɩɩnɑ.

43 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɑmɑɑ fɑɣɑ Yesu tɔɔ. 44 Pɑ tɑɑ lɛlɑɑ luɣu lɑpɑ sɩ pɑ́ kpɑ Yesu. Amɑ nɔɣɔlʋ tɑ tʋ niŋ kɛ ɩ tɔɔ.

Fɑlisɑnɑɑ sɔsɑɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ

45 Ḿpʋ́ɣʋ́ filisinɑɑ mǝlɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ pɑ kiŋ nɑ pɛlɛ pɑ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɑ́ kɔnɑ-ɩ?

46 Tǝnɑɣɑ filisinɑɑ cɔwɑ sɩ: Tuu tɔ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑ yɔɣɔtǝtɑ ɩsɩɩ ɩnɩ. 47 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ pɔɔsɑ-wɛ sɩ: Ɩ kpɛnnɑ-mɛ nɑ ɩ́ puɣusi tɔtɔɣɔ? 48 Wulee ɩ́ keesɑ tɑ́ sɔsɑɑ yɑɑ Fɑlisɑnɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ pʋntʋ tǝŋǝɣɩ-ɩ? 49 Sɑmɑɑ wei ɩ tɑ nyɩ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ kɛ mpʋ tɔ, sɔntɔ nyǝ́mɑ kɛ́.

50 Fɑlisɑnɑɑ tɑɑ lɛlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Nikotɛm nɑ ɩ́ kɑ polɑ Yesu kiŋ kɛ ɑhoo tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ tɔmɑ-wɛ sɩ: 51 Anɩ ɩ nyǝmɑ́ sɩ, tɑ kʋlɑpʋtʋ tɑɑ pǝ fɛɩ sɩ tǝ kʋ yʋlʋ tɔm kɛ mpʋ, nɑ tǝ tɑ́ cɑɣɑ nɑ tǝ nɩɩ pǝ tǝnɑ nɑ tǝ cɛkǝnɑ mpi ɩ wɑkǝlɑɑ tɔ.

52 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ cɔwɑ Nikotɛm sɩ: Sɛsɛ Kɑlilee nyǝ́mɑ mpɛɣɛlɛ nɑ nyɑɣɑ? Wiili Ɩsɔ Tɔm tɑɑ nɑ ń nɑ́, tuu tɔ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ tɑ tɛntɑ lɩɩʋ nɑ Kɑlilee se.

[ 53 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ yɑwɑ nɑ pɑɑ wei ɩ́ mǝlɩ ɩ tǝyɑɣɑ.

8

Alʋ wɑsɑŋkɑlɩ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ́ kpɑ Olifinɑɑ pʋɣʋ. 2 Tɛʋ femɑ ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ lɔŋ kɛ tɑnɑŋ tɛɛ nɑ ɩ́ mǝlɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ sɑmɑɑ tǝnɑ kɔɔ ɩ kiŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ cɑɣɑ nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ-wɛ. 3 Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ Fɑlisɑnɑɑ pɑ kɔnɑ-ɩ ɑlʋ nɔɣɔlʋ wei pɑ kpǝlɑɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sǝŋsɑ-ɩ sɑmɑɑ hɛkʋ tɑɑ. 4 Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, tǝ kpǝlɑ ɑlʋ ɩnɛ ɩnɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ. 5 Moisi yɔɣɔtɑ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ sɩ, ɑlʋ ɩ́ lɑpɑ mpʋ pǝ tɑkɑ, tǝ yɑɣɑ-ɩ pɛɛ nɑ tǝ́ kʋ-ɩ. Nyɑ́ nɑ́ we?

6 Pɑ nyǝpɑ Yesu kɛ tɔm kɛ kʋnyǝpʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pɑ́ hiki timpi pɑɑ tʋnɑ-ɩ tɑɑlɩ tɔ. Amɑ Yesu luŋɑɑ nɑ ɩ́ ŋmɑɑnɑ mpǝle kɛ ɑtɛ. 7 Pɑ tɔŋnɑ-ɩ pɔɔsʋɣʋ ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mǝ tɑɑ wei ɩ nyǝmɑ́ sɩ tuu tɔ ɩ tɑ lɑtɑ ɩsɑɣɑtʋ, pʋntʋ ɩ́ cɑɑlɩ-ɩ pǝlɛ lɔɣɔʋ.

8 Ɩlɛnɑ Yesu tɑsɑ luŋuɣu nɑ ɩ́ ŋmɑɑ ɑtɛ. 9 Wɑɑtʋ wei pɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ ɩlɛnɑ, pɑ́ sʋʋ lɔɔlʋɣʋ kɛ kʋlʋm kʋlʋm. Pǝ kpɑɣɑʋ sɔsɑɑ nɑ pǝ́ polo piyɑ tɔ. Hɑlɩ pǝ́ kɔɔ pǝ́ yele Yesu tike nɑ ɑlʋ ɩnɩ, nɑ ɩ́ sǝŋɑ tǝnɑɣɑ tɑm. 10 Yesu kɔmɑ nɑ ɩ́ kʋlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Alʋ nyɑ́, nyɑ́ yǝlɑɑ mpɛ pɑ wele? Ntɔŋ nɔɣɔlʋ tɑ lɑ-ŋ pʋlʋ? 11 Ɩlɛnɑ ɑlʋ cɔ sɩ: Nn Tɑcɑɑ. Yesu cɔ-ɩ sɩ: Tɛɛ, mɑ tɔtɔ mɑ kɑɑ yɔɣɔtɩ sɩ pɑ́ lɑ-ŋ pʋlʋ. Amɑ tɑɑ tɑsɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ́.]

Yesu kɛ́ ɑntulinyɑ kɔkɔ

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu mǝlɑ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ tɑɑ sɩ: Mɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ ŋkɑ kɑ nɑɑ yǝlɑɑ tɔ. Ye wei ɩ tǝŋǝɣɩ-m, kɔkɔ ŋkɑ kɑ kɔŋnɑ weesuɣu tɔ kɑɑ nɑɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔŋ. Ɩ kɑɑ fɛlɩ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nɔɔhǝlɛ kɛ pɑɑ pǝcɔ tǝtɑ.

13 Tǝnɑɣɑ Fɑlisɑnɑɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: Ɩsɩɩ n kɛɛsʋɣʋʋ nyɑ́ tɩ tɔm kɛ mpʋ tɔ, pǝ fɛɩnɑ nyʋɣʋ se.

14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Pɑɑ mɑ kɛɛsǝɣɩ mɑ tɩ tɔm, tǝ wɛ tɑmpɑnɑ tɔɣɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ nyǝmɑ́ timpi mɑ lɩɩnɑɑ tɔ, pǝ́cɔ́ mɑ nyǝmɑ́ timpi mɑ puki tɔ. Amɑ mǝ tɑ nyɩ mɑ tǝlɩɩlɛ, pǝyele ɩ́ tɑ nyɩ mɑ tǝpote. 15 Mǝ hʋʋkɩ yʋlʋhʋʋlɛ kɛ yem kɛ́. Amɑ mɑ ɩlɛ mɑɑ hʋʋkɩ nɔɣɔlʋ tɔm kɛ mɑ tɑɑ. 16 Ɩlɛ pɑɑ mɑ tɩɩ hʋʋwɑ, tɑmpɑnɑ tɔɔ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ fɛɩ mɑ tike tɔ se: Amɑ mɑ́ nɑ mɑ Cɑɑ wei ɩ tilɑ-m tɔɣɔ. 17 Pɑ ŋmɑɑwɑ mǝ kʋsǝsɩɩtʋ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ sɩ: Ye yǝlɑɑ nɑɑlɛ lǝsɑ ɑseetɑ kʋlʋm, pɑ ɑseetɑ ɩnɩ ɩ wɛ tɑmpɑnɑ. 18 Mɑ, mɑ yɔɣɔtǝɣɩ mɑ tɩ tɔm nɑ mɑ Cɑɑ wei ɩ tilɑ-m tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ mɑ tɔm kɛ mpʋ tɔtɔ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ pɔɔsɑ Yesu sɩ: Leɣe nyɑ́ Cɑɑ ɩnɩ ɩ wɛɛ?

Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ Fɑlisɑnɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑ nyɩ mɑ́, pǝyele ɩ tɑ nyɩ mɑ Cɑɑ. Ye ɩ́ kɑ nyǝmɑ-m, ɩ́ kɑ nyǝmɑ́ mɑ Cɑɑ tɔtɔ.

20 Yesu yɔɣɔtɑ tɔm tǝnɛɣɛ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ kɛ́ kʋcɔɔŋ tǝtʋlɛ cɔlɔ. Nɑ nɔɣɔlʋ tɑ kpɑ-ɩ, ɩ wʋlɛ tɑ tɑtɑ tɔ pǝ tɔɔ.

Yesu tǝpote

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ-wɛɣɛ heeluɣu sɩ: Mɑ tɛɛkɩ nɑ ɩ́ kɑ́ pɛɛkɩ-m. Amɑ ɩ́ kɑ́ sɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ. Mpi tɔ, ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ polo timpi mɑ puki tɔ.

22 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔmɑ sɩ: Ɩ kɑ́ kʋ ɩ tɩ, yɑɑ ɩsǝnɑɣɑlɛ ɩ tɔŋ sɩ tɑ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ polo timpi ɩ puki tɔ?

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ: Mǝ kɛ́ ɑtɛ nyǝ́mɑ kɛ́. Amɑ mɑ́, mɑ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tʋ. Mǝ kɛ́ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ nyǝ́mɑ. Amɑ mɑ́ tɑ́ kɛ́ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ nyǝŋ. 24 Pǝ tɔɔ ɩnǝɣɩ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, ɩ́ kɑ sɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ. Ye ɩ tɑ tisi sɩ tɑmpɑm mɑ wɛɛ, ɩ́ kɑ́ sɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ. 25 Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Ɩlɛ n tɩɩ kɛ́ ɑweɣe tǝkpem ye?

Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ: Mɑ kɛ́ wei ɩ tɔm mɑɑ heelɑ-mɛɣɛ hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ. 26 Mɑ wɛnɑ tɔm pɑɣɑlɛ nti mɑɑ yɔɣɔtɩ mǝ tɔɔ nɑ nti mɑɑ hʋʋnɑ-mɛ tɔ. Ɩlɛ wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩ kɛ́ tɑmpɑnɑ tʋ, nɑ nti mɑ nɩɩ ɩ kiŋ tɔ, tǝ tike kɛ mɑ heeliɣi ɑntulinyɑ tɑɑ.

27 Pɑ tɑ cɛkǝnɑ sɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ tɔm kɛ ɩ heeliɣi-wɛ. 28 Tǝnɑɣɑ Yesu tɔmɑ-wɛ sɩ: Wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ kpɑɑsɩ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ mɑ́ ɩlɛ, wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ, mɑɣɑlɛ wei ɩnɩ tɔ. Nɑ ɩ́ kɑ́ nyɩ tɔtɔ sɩ, mɑɑ lɑkɩ pʋlʋ nɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kɑŋkɑntɛ. Amɑ nti Tɑcɑɑ Ɩsɔ sɛɣɛsɑ-m tɔɣɔ mɑ lɑkɩ. 29 Wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩ wɛ mɑ wɑɑlɩ, ɩ tɑ yele-m mɑ tike. Mpi tɔ, ɩ luɣu tɛɛ nyǝntʋ kɛ mɑ lɑkɩ.

30 Yesu yɔɣɔtɑ mpʋ ɩlɛnɑ pɑɣɑlɛ mʋ-ɩ.

Yomɑɑ nɑ kɑsɑɣɑmpiyɑ tɔm

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heelɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ mʋ-ɩ tɔ sɩ: Ye ɩ́ tǝŋǝɣɩ mɑ tɔm kɛ teu, ɩ́ kɑ́ pǝsɩ mɑ ɩfɑlɑɑ nɑ tɑmpɑnɑ. 32 Nɑ ɩ́ kɑ́ nyɩ tɑmpɑnɑ, nɑ tɑmpɑnɑ ɑnɩ ɑ kɑ́ cɛnɑ-mɛɣɛ mǝ yomle tɑɑ.

33 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pɑ cɔ-ɩ sɩ: Tǝ kɛ́ Apǝlɑhɑm lʋlʋɣʋ kɛ́, nɔɣɔlʋ tɑɑ kpɑ-tʋɣʋ yomle kɛ pɑɑ pǝcɔ. Ɩlɛ pepe cɛpʋ kɛ n tɔŋ sɩ pɩɩ cɛ-tʋ?

34 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, wei ɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ, pʋntʋ pǝsɑ tǝ yom kɛ́. 35 Nɑ yom nɑ́ wɛ sɑŋɑ kɛ́, ɩ fɛɩ cele. Amɑ tǝyɑɣɑ pǝyɑɣɑ nɑ́ wɛ tɑm. 36 Ɩlɛ ye Pǝyɑɣɑ mɑ́ mɑ hɛtɑ-mɛ, mǝ yomle tɛmɑ tɑmpɑnɑ tɛm kɛ́. 37 Mɑ nyǝmɑ́ sɩ ɩ́ kɛ́ Apǝlɑhɑm lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ te. Pɑɑ nɑ mpʋ, ɩ́ pɛɛkǝɣɩ mɑ kʋɣʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ kisiɣi mɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ. 38 Nti mɑ Cɑɑ nɑ́ hʋlɑ-m tɔɣɔ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ, nɑ mɩɩ lɑkɩ nti mǝ cɑɑ nɑ́ heelɑ-mɛ tɔ.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ cɔ-ɩ sɩ: Aɑɩ tɑ́ cɑɑ kɛlɛ Apǝlɑhɑm. Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ye tɑmpɑnɑ ɩ́ kɑ kɛ́ Apǝlɑhɑm piyɑ, ɩsǝntɔ ɩ́ kɑ lɑkɑɣɑ Apǝlɑhɑm kʋlɑpʋtʋ mɛɛ. 40 Anɩ tɑmpɑnɑ nnɑ mɑ nɩɩ Ɩsɔ kiŋ tɔ, ɑ tike kɛ mɑ heelɑ-mɛ, pǝ́cɔ́ pɑɑ nɑ mpʋ ɩ́ cɑɑ ɩ́ kʋ-m tǝkpem. Ɩlɛ Apǝlɑhɑm nɑ́ tɑɑ lɑ mpʋ. 41 Mǝ cɑɑ kʋlɑpʋtʋ kɛ ɩ́ lɑkɩ.

Tǝnɑɣɑ Fɑlisɑnɑɑ cɔ Yesu sɩ: Tǝ tɑ kɛ ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛ piyɑ se. Amɑ tɑ Cɑɑ kɛ kʋlʋm kɛ́, ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ.

42 Ɩlɛnɑ Yesu tɔ Fɑlisɑnɑɑ sɩ: Ye tɑmpɑnɑ, Ɩsɔ kɑ kɛ́ mǝ Cɑɑ, ɩ́ kɑ sɔɔlɑ-m. Mpi tɔ, ɩ kiŋ kɛ mɑ lɩɩnɑɑ, nɑ ɩ kɔntɛ kɛ mɑ kɔmɑ. Mɑ tɑ kɔɔ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kɔntɛ. Amɑ ɩnɩ ɩ tilinɑ-m. 43 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ kɛ́ ɩɩ cɛkǝɣǝnɑ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ, ɩɩ cɑɑ tǝ nɩɩʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ tɔɣɔ. 44 Mǝ Cɑɑ kɛlɛ Ɩlɔɣɔʋ, nɑ ɩ luɣu nyǝntʋ kɛ mǝ sɔɔlɑ lɑpʋ. Hɑtoo kɑncɑɑlɑɣɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɛ́ yʋlʋkʋlʋ kɛ́, ɩɩ cɑɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɑ kɛ tɑmpɑnɑ tʋ tɔ pǝ tɔɔ. Wɑɑtʋ wei ɩ yɔɣɔtǝɣɩ pɔpɔtʋ tɔ, ɩ tǝnɑɣɑlɛ tǝnɑ. Mpi tɔ, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɛ́ pɔpɔtʋ, nɑ pɔpɔtʋ tǝnɑ cɑɑ kɛ́. 45 Ye mɑ, tɑmpɑnɑ kɛ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ. Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ ɩɩ mʋɣɩ mɑ tɔm. 46 Mǝ tɑɑ ɑwe pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ mɑ tǝpǝntǝlɛ? Tɔʋ, nɑ mɑ tɩɩ yɔɣɔtǝɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ, pepe tɔɔ kɛ́ ɩɩ sɑŋ mʋɣʋ? 47 Wei ɩ kɛ́ Ɩsɔ nyǝŋ tɔ, pʋntʋ nɩɩkɩ Ɩsɔ Tɔm kɛ́. Amɑ mǝ tɑ́ kɛ́ Ɩsɔ yǝlɑɑ nɑpǝlɩ, nɑ pǝ tɔɔ ɩnǝɣɩ ɩɩ tɩɩ nɩɩkɩ.

Yesu Yɔɣɔtɑ Apǝlɑhɑm tɔm

48 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ cɔ-ɩ sɩ: Pǝ tɑɣɑ ɩsǝntɔ tɔɔ kɛ́ tɩɩ tɔmɑ sɩ n kɛ́ Sɑmɑlii tʋ, pǝ́cɔ́ n hii ɑlɔɣɑɑ? 49 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mɑ tɑ hii ɑlɔɣɑɑ kɛ pɑɑ pǝcɔ. Amɑ mɑ Cɑɑ kɛ mɑ seeki. Nɑ mɛ, mɩɩ nyǝnǝɣɩ-m yem tǝkpɑtɑɑ. 50 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ mɑ́ pɛɛkǝɣǝnɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ teeli kɛ mɑ tɩ. Nɔɣɔlʋ tʋɣʋnɑ-m teeli nɑ ɩ́ hɑɑkɩ-m tɑmpɑnɑ. 51 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, ye wei ɩ tɔkǝɣɩ mɑ tɔm, pʋntʋ kɑɑ sɩ.

52 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔmɑ Yesu sɩ: Pǝnɛɣɛlɛ tǝ nyǝmɑ́ tǝkpɑtɑɑ sɩ n kɛ́ ɩlɔɣɔhilu. Apǝlɑhɑm sǝpɑ, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ́ɑ́ sɩ tɔtɔ, ɩlɛnɑ nɑ́ɑ́ tɔŋ sɩ, wei ɩ́ tɔkɑ nyɑ́ tɔm pʋntʋ kɑɑ sɩ? 53 Tɑ cɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ́ sǝpɑ, ye mpʋ nyɑ́ hʋʋ sɩ n kǝlɑ ɩlɛɣɛlɛ? Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ sǝpɑ tɔtɔ. Ɩlɛ n nyǝnǝɣɩ nyɑ́ tǝɣɩ we?

54 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwɑ sɩ: Ye mɑɑ tʋkɑɣɑnɑ mɑ tǝɣɩ teeli, ɩlɛ mɑ teeli ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ pʋlʋ se. Amɑ mɑ teeli tʋlʋ ntɛ́ mɑ Cɑɑ, wei mǝ tɔŋ sɩ ɩ kɛ́ mǝ Ɩsɔ tɔ. 55 Pǝyele ɩnǝɣɩ ɩ́ tɑ́ nyɩ. Amɑ mɑ́ nyǝmɑ-ɩ. Hɑlǝnɑ ye mɑ kpɛɛsɑɑ sɩ mɑ tɑ nyǝmɩ-ɩ, mɑ pǝsɑ pɔpɔtʋ kɛ teitei ɩsɩɩ mɛɣɛ. Amɑ mɑ nyǝmɑ-ɩ, nɑ mɑ tǝŋǝɣɩ ɩ kʋheelitu nɑ mɑ́ lɑkɩ. 56 Mǝ cɑɑ Apǝlɑhɑm lɑŋlɛ nɑɑ hʋlʋmɑ teu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ tɛɛlɑɣɑɑ sɩ ɩ kɑ́ nɑ́ mɑ kɔntɛ. Nɑ ɩ tɩɩ nɑ-tɛ, nɑ pǝ hɛɛsɩ ɩ lɑŋlɛ kɛ teu.

57 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ cɔ-ɩ sɩ: Nyɑ́ pɩɩsɩ nɑ́ tɑ tɩɩ tɑtɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ ń tɔŋ sɩ n tɛmɑ Apǝlɑhɑm kɛ nɑʋ nɑ?

58 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ tuu nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ lʋlɩ Apǝlɑhɑm tɔ, mɑ wɛɛ kɛ́.

59 Tǝnɑɣɑ pɑ kpɑɣɑ pɛɛ sɩ pɑ yɑkɩ-ɩ. Amɑ Yesu ŋmɛlɑɑ nɑ ɩ́ lɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

9

Yʋlʋ wei pɑ lʋlǝnɑ yʋlʋmtʋ tɔ

1 Yesu tɛɛkɑɣɑ ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ yʋlʋ wei pɑ lʋlǝnɑ yʋlʋmtʋ tɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfɑlɑɑ pɔɔsɑ Yesu sɩ: Tɑcɑɑ, ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ yɑɑ ɩ cɑɑnɑɑ nɑ pɑ́ lʋlɩ-ɩ mpʋ? 3 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Pǝ tɑ kɛ ɩsɩɩ ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ yɑɑ ɩ cɑɑnɑɑ. Amɑ pǝ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ́cɔ́ Ɩsɔ tomɑ nɑnɑ nti ɩ kɑ lɑpɩ-ɩ tɔ tǝ kiŋ. 4 Pǝ nǝɣǝsǝnɑ tǝ lɑkɩ wei ɩ tilɑ-m tɔ ɩ tǝmɑ kɛ ilim tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɑhoo cɑɑ yuɣu, ɩlɛ tǝmlɛ kɑɑ wɛɛ pǝsʋɣʋ tɔtɔ. 5 Kʋyɛɛŋ wei ɩ tɑɑ mɑ wɛ ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛ tɔ, mɑɣɑlɛ kɔkɔ ŋkɑ kɑ nɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔ.

6 Yesu tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ ntɑɣɑmɑ kɛ ɑtɛ, nɑ ɩ́ lɑ́ tɛɛliyɑ, nɑ ɩ́ tɑɑ yʋlʋm ɩnɩ ɩ ɩsɛ. 7 Nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Polo nɑ ń sɑŋ nyɑ́ ɩsɛ kɛ Silowee lɩɩlɛ tɑɑ. (Hǝtɛ tǝnɛ tǝ hʋwɛɛ wɛɛ sɩ: Pɑ tilɑɑ.)

Yʋlʋm polɑɑ nɑ ɩ́ sɑŋ ɩ ɩsɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ nɑɑkɩ tǝcɛɩcɛɩ.

8 Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋm cɔlɔ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ nyǝmɑ-ɩ lɔŋ sɩ ɩ kɛ́ pɑlɑ lɑtʋ tɔ, pɑ tɔmɑ sɩ: Pǝ tɑɣɑ ɩnɛ ɩnɩ ɩ kɑ cɑkɑɣɑnɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ pɑlɑ?

9 Lɛlɑɑ sɩ ɩnǝɣɩ.

Lɛlɑɑ sɩ: Aɑɩ pǝ tɑɣɑ ɩnɩ, ɩ nǝɣǝsǝlɛ kɛ́.

Amɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ cɔwɑ sɩ: Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́.

10 Tǝnɑɣɑ pɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ n lɑpɑ nɑ nyɑ́ ɩsɛ ɑnɩ ɑ kuli?

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Apɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Yesu tɔ, ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ tɛɛliyɑ nɑ ɩ́ tɑɑ mɑ ɩsɛ, nɑ ɩ́ tɔ-m sɩ mɑ́ polo Silowee lɩɩlɛ tɑɑ nɑ mɑ́ sɑŋ mɑ ɩsɛ. Mɑ polɑɑ nɑ mɑ sɑŋ, ɩlɛnɑ mɑ́ sʋʋ nɑʋ.

12 Tǝnɑɣɑ pɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Leɣe ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ wɛɛ? Ɩlɛnɑ ɩ́ cɔ sɩ: Mɑ tɑ nyɩ.

Fɑlisɑnɑɑ pɔɔsʋɣʋ kɛ yʋlʋm wɑɑʋ tɔm

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑɣɑ wei ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ yʋlʋm tɔ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Fɑlisɑnɑɑ kiŋ. 14 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule kɛ Yesu lɑpɑ tɛɛliyɑ nɑ ɩ́ kulinɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ ɩsɛ. 15 Pǝ tɔɔ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Fɑlisɑnɑɑ nɑ́ lɛlɑ-ɩ pɔɔsʋɣʋ kɛ ɩsǝnɑ pǝ lɑpɑ nɑ ɩ ɩsɛ kuli tɔ. Ɩlɛnɑ yʋlʋm cɔ-wɛ sɩ: Tɛɛliyɑ kɛ ɩ tɑɑ mɑ ɩsɛ, ɩlɛnɑ mɑ́ sɑŋ nɑ pǝnɛ mɑ́ nɑɑkɩ.

16 Tǝnɑɣɑ Fɑlisɑnɑɑ tɑɑ lɛlɑɑ nɑ́ tɔmɑ sɩ: Pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ kiŋ kɛ ɑpɑlʋ wei ɩnɩ ɩ lɑkɩ mpʋ tɔ ɩ lɩɩnɑɑ. Mpi tɔ, ɩɩ tǝŋǝɣɩ kʋyɑkʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kiiŋ.

Lɛlɑɑ sɩ: Ye ɩ kɑ kɛ́ ɩsɑɣɑʋ ɩsǝnɑɣɑ ɩ kɑ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ lɑ́ piti tǝmɑ ɑnɛ ɑ tɑkɑnɑɑ kɛ mpʋ?

Hɑlɩ pɑ́ cɑŋ pɑ fɑɣɑ pɑ tɑɑ pɑ tike.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ tɑsɑ yʋlʋ wei ɩ ɩsɛ pǝ kulɑ mpʋ tɔɣɔ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Nɑ nyɑ́ hʋʋkɩ suweɣe ɑpɑlʋ wei ɩnɩ n tɔŋ sɩ ɩ kulɑ nyɑ́ ɩsɛ tɔ ɩ tɔɔ? Ɩ́lɛ́ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́.

18 Amɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɑ mʋ-tɩ sɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ yʋlʋm kɛ́ nɑ ɩ ɩsɛ kuli, hɑlǝnɑ pɑ́ kɔnɑ ɩ cɑɑ nɑ ɩ too. 19 Nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ntɔŋ mǝ pǝyɑɣɑ kɛ ɩnɛ ɩnǝɣɩ tǝkpem nɑ? Pǝ́cɔ́ ɩ́ tɔŋ sɩ ɩ́ lʋlɑ-ɩ nɑ yʋlʋmtʋ yɛɛ? Tɔʋ, ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ɩ́ nɑɑkɩ pǝnɛ?

20 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nyǝ́mɑ nɑ́ cɔwɑ sɩ: Tǝ nyǝmɑ-ɩ sɩ tɑ́ pǝyɑɣɑ kɛ-ɩ. Pǝ́cɔ́ tǝ lʋlɑ-ɩ nɑ yʋlʋmtʋ. 21 Amɑ tǝ tɑ nyɩ ɩsǝnɑ pǝ lɑpɑ nɑ kɑɣɑnɑ ɩ́ nɑɑkɩ tɔ. Pǝyele tǝ tɑ nyɩ wei ɩ kulɑ ɩ ɩsɛ tɔ. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɑ kɛ pǝyɑɣɑ, ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ ɩ kɑ́ heeli-mɛɣɛ ɩsǝnɑ pǝ lɑpɑ tɔ.

22 Yʋlʋm nyǝ́mɑ nɑ́ yɔɣɔtɑ mpʋ, mpi tɔ, pɑ see Yutɑ nyǝ́mɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yutɑ nyǝ́mɑ kɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ sɩ, ye wei ɩ tɛmɑ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́ tisi sɩ Yesu kɛ́ Mesii, pɑɑ lǝsɩ pʋntʋ kɛ pɑ tǝkotile tɑɑ. 23 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ nyǝ́mɑ nɑ́ tɔmɑ sɩ: Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɑ kɛ pǝyɑɣɑ, ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ tɑsɑ ɑpɑlʋ wei ɩ kɑ kɛ yʋlʋm tɔɣɔ yɑɑʋ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Amɑ nɑ Ɩsɔ tɔɔ yɔɣɔtɩ tɑmpɑnɑ. Tǝ nyǝmɑ́ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ tɔɔ sɩ ɩ kɛ́ ɩsɑɣɑʋ kɛ́.

25 Tǝnɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ cɔ Fɑlisɑnɑɑ sɩ: Mɑ tɑ nyɩ sɩ ɩ kɛ́ ɩsɑɣɑʋ yɑɑ ɩ kɛ́ kʋpɑŋ tɔ. Amɑ kʋlʋmtʋ tike kɛ mɑ nyǝmɑ́ sɩ, mɑɑ kɛ́ yʋlʋm nɑ pǝnɛ pǝ tɑɑ mɑ nɑɑkɩ.

26 Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepeɣe ɩ lɑpɑ-ŋ? Ɩsǝnɑɣɑ ɩ lɑpɑ nɑ pǝ́cɔ́ nyɑ́ ɩsɛ kuli? 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Mɑ tɛmɑ-mɛɣɛ heeluɣu nɑ ɩ́ tɑ́ mʋ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ cɑɑ ɩ́ tɑsɑ-tǝɣɩ nɩɩʋ? Yɑɑ mǝ cɑɑ ɩ́ sɔɔsɩ ɩ ɩfɑlɑɑ tɔɔ tɔtɔ?

28 Tǝnɑɣɑ Fɑlisɑnɑɑ tʋʋ-ɩ nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Nyɑ́ kɛnɑ yʋlʋ ɩnɩ ɩ ɩfɑlʋ. Amɑ tɑ kɛ́ Moisi ɩfɑlɑɑ kɛ́. 29 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ, Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ Moisi. Amɑ pǝ kɑɑsʋɣʋ yʋlʋ ɩnɩ tɔ, tǝ tɑ tɩɩ nyǝm ɩ tǝlɩɩlɛ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Amɑ nti tǝ wɛ piti tɔɣɔlɛ sɩ, mǝ tɑ́ nyɩ ɩ tǝlɩɩlɛ, pǝyele ɩ kulɑ mɑɣɑ mɑ ɩsɛ. 31 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ ɩɩ mʋɣɩ ɑsɑɣɑɑ nɔɔsɩ. Amɑ wei ɩ tʋɣɩ-ɩ teeli nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩ luɣu nyǝntʋ tɔ, pʋntʋ nɔɣɔ kɛ ɩ mʋɣɩ. 32 Tuu tɔ, tǝ tɑ nɩɩtɑ sɩ nɔɣɔlʋ kulɑ yʋlʋ wei pɑ lʋlǝnɑ yʋlʋmtʋ tɔ ɩ ɩsɛ. 33 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ nyǝŋ ɩ tɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ pʋlʋ.

34 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɑlisɑnɑɑ cɔ yʋlʋm sɩ: Hɑtoo pɑ lʋlʋɣʋ nyɑ́ tɔ, ɩsɑɣɑtʋ tike kɛ nyɑ́ nyǝmɑ́, nɑ nyɑɑ cɑɑ n sɛɣɛsɩ tɑ nɑ?

Ɩlɛnɑ Fɑlisɑnɑɑ tɔɣɔnɩ-ɩ pɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

Ɩsɛ nyǝ́mɑ sǝkpɛtʋɣʋ

35 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɩɩwɑ sɩ pɑ tɔɣɔnɑ yʋlʋm ɩnɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ suli-ɩ nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N mʋ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ tɔm nɑ? 36 Tǝnɑɣɑ yʋlʋm cɔ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, hʋlɩ-m wei pɑ yɑɑ mpʋ tɔ nɑ mɑ́ mʋ.

37 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: N nɑ-ɩ mɛɛ, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛlɛ mɑ wei mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-ŋ ɩsǝntɔ tɔ. 38 Ɩlɛnɑ yʋlʋm tɔ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ mʋwɑ. Nɑ ɩ́ luŋi-ɩ ɑtɛ.

39 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔmɑ sɩ: Mɑ kɔmɑ ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛɣɛ sɩ mɑ fɑkɩ tɑmpɑnɑ nyǝ́mɑ nɑ tɑsǝkǝlɛ nyǝ́mɑ, nɑ mpɑ pɑɑ nɑɑkɩ tɔ pɑ́ nɑ́, nɑ mpɑ pɑ nɑɑkɑɣɑ tɔ pɑ́ yʋlʋmɩ.

40 Fɑlisɑnɑɑ nɑpǝlɩ pɑɑ wɛ tǝnɑ nɑ pɑ́ nɩɩkɩ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ: Pǝ kpɛŋnɑ tɑ́, tɑ́ kɛ́ yʋlʋmɑɑ tɔtɔ?

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ Fɑlisɑnɑɑ sɩ: Ye tɑmpɑnɑ ɩ́ kɑ kɛ́ yʋlʋmɑɑ, ɩ́ tɑɑ wɛnɑ ɩsɑɣɑtʋ. Amɑ ɩsɩɩ ɩ tɔŋʋɣʋ sɩ ɩ́ nɑɑkɩ tɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ mǝ ɩsɑɣɑtʋ wɛ tɑm.

10

Heeŋ kɑlǝkʋ tɔm

1 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ, wei ɩ́ yelɑ heeŋ kɑlǝkʋ nɔnɔɣɔ kɛ sʋʋnɑʋ nɑ ɩ́ ŋmɑɑnɑ tiili tɔɔ nɑ ɩ́ sʋʋ tɔ, pʋntʋ kɛ́ ŋmɩɩlʋ nɑ wɑkǝllʋ kɛ́. 2 Amɑ wei ɩ tǝŋǝɣǝnɑ nɔnɔɣɔ nɑ ɩ́ sʋʋ tɔ, pʋntʋ ntɛ́ tiikulu. 3 Nɔnɔɣɔ tɑŋlʋ tʋlǝɣɩ-ɩ nɑ ɩ́ sʋʋ. Heeŋ nyǝmɑ́ ɩ nɔɣɔ. Ɩ kɑlǝɣɩ ɩ heeŋ hǝlɑ kɛ kʋlʋm kʋlʋm nɑ ɩ́ lɩɩkǝnɑ-ɩ ɑwɑlɩ. 4 Wɑɑtʋ wei ɩ tɛŋ ɩ heeŋ ɩnɩ ɩ tǝnɑɣɑ lɩɩnɑʋ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɛɛ-ɩ nɔɣɔ nɑ heeŋ nɑɑ tʋ ɩ wɑɑlɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ nyǝmɑ́ ɩ nɔɣɔ tɔ pǝ tɔɔ. 5 Amɑ ye kpɑɩ tʋ, ɩ kɑɑ tǝŋ ɩ́lɛ́, hɑlɩ ɩ kɑ́ se-ɩ sɔsɔm kɛ́. Mpi tɔ, ɩ tɑ nyɩ kpɑɩ nyǝmɑ́ nɔɔsɩ tɔ se.

6 Yesu kɛɛsɑ-wɛɣɛ tǝnɛ ɩnɩ. Amɑ pɑ tɑ cɛkǝnɑ tǝ hʋwɛɛ.

Yesu kɛnɑ tiikulu kʋpɑŋ

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɑsɑ yɔɣɔtɑɣɑ sɩ: Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ heeliɣi-mɛ yoo, mɑɑ cɛsǝɣɩ. Mɑɣɑlɛ heeŋ kɑlǝkʋ ŋkʋ kʋ nɔnɔɣɔ. 8 Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɑɑlɑ-m kɔntɛ tɔ, pɑɑ kɛ́ ŋmɩɩlɑɑ nɑ wɑkǝllɑɑ kɛ́, heeŋ tɑ tɩɩ nɩɩnɑ-wɛ. 9 Mɑɣɑlɛ nɔnɔɣɔ, wei ɩ́ tǝŋnɑ mɑ tɔɔ nɑ ɩ́ sʋʋ, pɩɩ yɑ ɩ nyʋɣʋ. Ɩ kɑ́ sʋʋkɩ nɑ ɩ́ lɩɩkɩ, nɑ ɩ́ hikiɣi nyɩɩtʋ kʋpɑntʋ. 10 Nmɩɩlʋɣʋ nɑ lɛntʋɣʋ nɑ wɑkǝlʋɣʋ tɔɔ tike kɛ ŋmɩɩlʋ nɑ́ kɔŋ. Amɑ mɑ kɔmɑɣɑ sɩ mɑ heeŋ ɩ́ wɛɛ ɑlɑɑfǝyɑ tɑɑ kɛ́ tɑm tǝpɔkɛɛɛ.

Tillɑɑ Tǝmlɛ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

TILLAA TƎMLƐ

Kʋtʋlʋtʋ

Tillɑɑ Tǝmlɛ tɑkǝlɑɣɑ wɛnnɑ ɩsɩɩ sɑlɑʋ wei ɩ kɑɣɑ Lɑɑpɑɑlǝnɑɑ nɑ Pɔɔlɩ-wɛ pɑ kʋŋmɑŋmɑɑsɩ hɛkʋ tɑɑ tɔ. Kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ-tʋɣʋ ɩsǝnɑ Yesu Kilisiti Ɩsɔ sɛɛlɑɑ cɑɑlɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɑ nɑ piitimnɑɑ tɑɑ tɔ.

Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ Lom nyǝ́mɑ pɑ tʋ kɑncɑɑlɑɣɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kɛ wɑhɑlɑ kɛ sɔsɔm. Pɔɔlɩ kɑ kɛ́ wɑhɑlɑ tʋlɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ lɛlʋ wei Ɩsɔ lɑɣɑsɑ tɑmpɑnɑ lɑɣɑsʋɣʋ tɔ sɩ ɩ́ kpɑɑlɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ. Tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ kɛɛsɑ-tʋ tɔtɔɣɔ Pɔɔlɩ cɔɔnɑʋ kɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ tɛtʋ tɑɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Tillɑɑ Tǝmlɛ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɑŋʋɣʋ, titite 1

Aseetɑ nyǝ́mɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ, titite 2–7

Aseetɑ nyǝ́mɑ kɛ Yutɑ nɑ Sɑmɑlii tɑɑ, titite 8–12

Pɔɔlɩ tǝmlɛ, titite 13–28

1

Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɑ tii tillɑɑ sɔsɑɑ tɔɔ

1 Mɑ yʋlʋ Teufiili, mɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ mɑ kɛɛsɑ mpi mpi Yesu cɑɑlɑ lɑpʋ tɔ, nɑ nti nti ɩ sɛɣɛsɑ pǝ kpɑɣɑʋ kɑncɑɑlɑɣɑ, 2 nɑ pǝ́ sɩɩnɑ kʋyɑŋku ɩ kpɑ ɩsɔ tɔ. Nɑ pǝ́cɔ́ Yesu kpɑ ɩsɔ tɔ, ɩ kɑ heelinɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ kɛ mpi ɩ cɑɑ sɩ yǝlɑɑ mpɑ ɩ lǝsɑɑ sɩ ɩ tillɑɑ tɔ pɑ́ lɑ tɔ. 3 Yesu sǝm wɑɑlɩ ɩ lɩɩkɑɣɑ ɩ tillɑɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ hʋ́lǝ́ɣǝ́nɑ-wɛɣɛ yɑɑsinɑɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ sɩ ɩ femɑ. Hɑlɩ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ tɑɑ tǝcu kɛ́ Yesu lɩɩkɑɣɑ ɩ tillɑɑ tɔɔ nɑ ɩ́ lɑkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ wɑɑsʋ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Yesu nɑ ɩ tillɑɑ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ tɔɣɔʋ. Tǝnɑɣɑ ɩ heelɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ hɑtǝlǝnɑ Yosɑlɛm. Amɑ ɩ́ keŋnɑ mpi Tɑcɑɑ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ tɔ, kʋcɔɔʋ ŋku kʋ tɔm mɑɑ heelɑ-mɛ tɔ. 5 Mpi pǝ tɔɔ tɔ, lʋm mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Yohɑɑnɩ nɑɑ sɔnɑ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm. Amɑ ye mɛ ɩlɛ, pɩɩ lɑ wɛɛ nɑɑlɛ tɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑɑ kɛlɩ nɑ pɑ́ sɔ-mɛ.

Yesu kpɑ ɩsɔ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ mpɑ pɑɑ kotɑ mpʋ tɔ pɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, ye mpʋ pǝnɛɣɛlɛ n kɑ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ ŋkɛɣɛ kʋsʋɣʋ nɑ?

7 Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ ɩ nɑ mpɑ pɑɑ kotɑ mpʋ tɔ sɩ: Pǝ tɑɣɑ sɩ mɩɩ nyǝnɑ kʋyɛɛŋ yɑɑ wɑɑtʋnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ sɩɩnɑ ɩ toŋ tɔ se. 8 Amɑ kʋyɑŋku Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɑ tii mǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ kɑ́ hiki tomɑ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ nɑnɑ mǝ ɩsǝpee tɔ pǝ tɑmpɑnɑ kɛ Yosɑlɛm, nɑ Yutɑ, nɑ Sɑmɑlii pǝ tɛtʋnɑɑ tǝnɑ tɑɑ. Hɑlǝnɑ pǝ́ polo pǝ tɑlɑ ɑntulinyɑ tǝnɑsɩ tǝnɑ tǝpɑɩ.

9 Yesu tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ kpɑɑsɩ-ɩ ɩsɔ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ-ɩ mpʋ. Hɑlǝnɑ pʋlʋpʋ ɩsɩɩ ŋmʋntʋɣʋ kɔɔ pǝ tɑkɩ ɩ tɔɔ, pɑ tɑ tɑsɑ-ɩ nɑʋ.

10 Yesu kpɑ ɩsɔ nɑ ɩ tillɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ nyǝnʋɣʋ tǝpiŋŋ kɛ mpʋ, ɩlɛ pɑ tutɑ ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛɣɛ pɑ cɔlɔɣɔlɛ nɑ pɑ́ suu wontu kʋhʋlʋmtʋ. 11 Nɑ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ́ pɔɔsɩ tillɑɑ sɩ: Kɑlilee nyǝ́mɑ mɛ, pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ sǝŋɑɑ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ ɩsɔ kɛ́ mpʋ? Yesu wei pǝ lǝsɑ mǝ hɛkʋ nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ-ɩ ɩsɔ kɛ́ ɩsǝntɔ tɔ, ɩ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ mǝlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ teitei ɩsɩɩ ɩ́ nɑ-ɩ nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ.

Mɑtiyɑsɩ mǝlɑ Yutɑɑsɩ lonte

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ kʋlɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Olifinɑɑ tɔ ɩ pʋɣʋ ŋku kʋ kiŋ pɑɑ wɛɛ tɔ nɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. Pʋɣʋ ŋkʋ nɑ Yosɑlɛm pǝ fɛɩ pooluŋ. Pǝ tɑ kǝlɩ kilomɛɛtǝlɩ kʋlʋm. 13 Pɑ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ pɑ ɩsɔtɑɑ kutuluɣu ŋku kʋ tɑɑ pɑɑ sʋʋkɑɣɑ tɔ. Mpɑ pɑ sʋʋkɑɣɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ Piyɛɛ, nɑ Yohɑɑnɩ, nɑ Sɑɑkɩ, nɑ Antǝlɩɩ, nɑ Filipʋ, nɑ Tomɑɑ, nɑ Pɑɑtelemii, nɑ Mɑtiyee, nɑ Alǝfe pǝyɑlʋ Sɑɑkɩ, nɑ Simɔŋ wei ɩ kɛ́ mpɑ pɑ lʋkɑɣɑ sɩ pɑ mʋɣɩ pɑ tɛtʋ tɔ pɑ tɑɑ lɛlʋ tɔ, nɑ Sɑɑkɩ pǝyɑlʋ Yuti. 14 Pɑ tǝnɑ pɑ kotɑɣɑ tǝntǝmlɛ kɛ tɑm nɑ pɑ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ. Pɑ tɑɑ kɑ wɛ ɑlɑɑ nɑpǝlɩ, nɑ Yesu too, nɑ Yesu newɑɑ.

15 Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ yǝlɑɑ kotɑɑ, hɑlɩ pɑ tɑlɑ ɩsɩɩ yʋlʋnyɔɔŋ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120). Ɩlɛnɑ Piyɛɛ kʋlɩ nɑ ɩ́ sǝŋ ɩ tɑɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ hɛkʋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: 16 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, tɔm nti Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɑ tʋ Tɑfiiti nɔɣɔ tɑɑ nɑ ɩ́ yɔtɔtɩ, nɑ tǝ́ wɛ Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ Yutɑɑsɩ wei ɩ tɛɛ Yesu kpɑlɑɑ kɛ nɔɣɔ tɔ ɩ tɔm tɔ, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ tɩɩ lɑ. 17 Yutɑɑsɩ ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ tɑ tɑɑ lɛlʋ, nɑ tɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ kpɛntɑ tǝmlɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ.

18 Apɑlʋ ɩnɩ, wɑɑtʋ wei ɩ tɛmɑ tɛtʋ yɑpʋ nɑ ɩ tulum liɣitee ɑnɩ tɔ, ɩ polɑɑ nɑ ɩ́ hoti tǝ tɑɑ kɛ́ ɩ nɔɣɔ tɔɔ, nɑ ɩ lotu tʋlɩ, nɑ ɩ tɑɑ lotu yɑ nɑ tǝ́ ŋmɑɑ. 19 Tɔm tǝnɛ tǝ yɛkɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tǝnɑ kiŋ, hɑlǝnɑ pɑ́ hɑ tɛtʋ ntǝɣɩ hǝtɛ nɑ pɑ tɛ tɑɑ sɩ: Akeletɑmɑ. Cɑlǝm tɛtʋ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ. 20 Pɑ ŋmɑɑ Yontu tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ:

Ɩ tǝyɑɣɑ ɩ́ tǝkɩ kɑɑʋ.

Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kʋsɩ-kɛ.

Nɑ lɛntɩ tɔtɔ sɩ:

Nɔɣɔlʋ ɩ́ lɛɛtɩ ɩ lonte.

21-22 Ye mpʋ pǝ wɛɛ sɩ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ-tʋɣʋ wɑɑtʋ wei tɑ́ nɑ Tɑcɑɑ Yesu tǝ cɔɔkɑɣɑ tɛtʋnɑɑ tɔ, pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ sɔɔsɩ tɑ́ tɔɔ, nɑ tɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ hʋ́lɩ́ Tɑcɑɑ Yesu sǝpʋ nɑ ɩ́ fe tɔ pǝ tɑmpɑnɑ. Pʋntʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ wɛɛ wei kʋyɛɛŋ tǝnɑ ɩ kɑ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Yohɑɑnɩ sɔʋ Yesu kɛ Ɩsɔ lʋm tɔ, hɑlǝnɑ kʋyɑŋku pǝ lǝsɑ-ɩ tɑ́ hɛkʋ nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ-ɩ ɩsɔ tɔ.

23 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lǝsɑ yǝlɑɑ nɑɑlɛ, Yosɛɛfʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑsɑpɑsɩ nɑ pɑ́ cuɣusi-ɩ sɩ Yutusi tɔ, nɑ Mɑtiyɑsɩ. 24 Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ sɩ: Tɑcɑɑ, nyɑ́ nyǝmnɑ yǝlɑɑ lotunɑɑ, hʋ́lɩ́-tʋɣʋ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ nɑɑlɛ pɑ tɑɑ wei n lǝsɑɑ sɩ ɩ́ lɑ tillu, 25 nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ tǝmlɛ nte Yutɑɑsɩ yelɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ ɩ nyǝŋkʋ tɔ.

26 Tǝnɑɣɑ pɑ tɔ tɛtɛ nɑ pǝ́ kpɑ Mɑtiyɑsɩ, nɑ ɩ́ sɔɔsɩ tillɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɔɔ.

2

Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tiiu

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tɑlɑ Pɛntɑkɔntɑ ɑcimɑ wule, ɩlɛnɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ koti pɑ tǝnɑɣɑ tǝntǝmlɛ. 2 Pǝ tɑsɑɑ ɩlɛ, kɔkɔtɛ nɑtǝlɩ, ɩsɩɩ heelim sɔsɔɔm mɑkʋɣʋ tɔ, lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ kɛlɛ, nɑ tǝ́ nyɑlǝnɑ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ pɑɑ wɛ mpʋ tɔ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pʋlʋpʋnɑɑ lɩɩ pɑ tɔɔ nɑ pǝ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ kɔkɔ nsǝmɑ. Ɩlɛnɑ pʋlʋpʋnɑɑ mpɛ pɑ́ yɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ pɑɑ wei ɩ tɔɔ kɛ́ kʋlʋm kʋlʋm. 4 Tǝnɑɣɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ hɑɣɑ pɑ tǝnɑ pɑ tɑɑ tǝmɑmmɑm, nɑ pɑ́ sʋʋ piitim lɛmpɩ tɔm yɔɣɔtʋɣʋ, nɑ nti Feesuɣu tʋ pɑ tɑɑ tɔ ntǝɣɩ pɑ yɔɣɔtɑɣɑ.

5 Pǝ pɑmnɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ mpɑɑʋ kɛ teu tɔ pɑ lɩɩnɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ nɑ pɑ́ wɛ Yosɑlɛm kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. 6 Yǝlɑɑ mpɛ pɑ nɩɩ kɔkɔtɛ ńtɛ́ tǝ tɑŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ koti sɔsɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ-wɛɣɛ hɑ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ wei ɩ nɩɩkɑɣɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɩ tɛ tɑɑ. 7 Tǝnɑɣɑ pɑ kpɑ nɔɔsɩ nɑ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ piti, nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩsɩɩ Kɑlilee nyǝ́mɑ tike yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɩsǝntɔ. 8 Ɩlɛ pǝ lɑpɑ ɩsǝnɑ nɑ pɑɑ tɑ́ tɑɑ wei ɩ́ nɩɩkɩ pɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɩ tɛ tɑɑ? 9 Anɩ tɑ́ tɑɑ cǝnɛ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑɑtɩ tɛtʋ tɔ pɑ wɛɛ, Metii nɑ Ɩlɑm pǝ nyǝ́mɑ nɑ́ wɛɛ, Mesopotɑmi nyǝ́mɑ nɑ́ wɛɛ, nɑ Yutɑ nɑ Kɑpɑtɔɔsɩ pǝ nyǝ́mɑ, nɑ Pɔŋ nyǝ́mɑ nɑ Asii tɛtʋ nyǝ́mɑ, 10 Filicii nɑ Pɑmfili pǝ nyǝ́mɑ, nɑ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ Silɛɛnɩ cɔlɔ Lipii tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyǝ́mɑ, nɑ pǝ kɑɑsɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Lom tɔ. 11 Yutɑ nyǝ́mɑ siɣisiɣi wɛɛ, nɑ pǝ kɑɑsɩ mpɑ pɑ sʋʋ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔsɛɛlɛ kɛ kʋsʋʋ tɔ, nɑ Kǝlɛɛtɩ nyǝ́mɑ nɑ Alɑpʋ nyǝ́mɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ tɩɩ kɛɛsǝɣɩ Ɩsɔ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ tɔm nɑ tɑ́ tɔmnɑɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tɑɑ, nɑ tǝ nɩɩkɩ tɑ́ tǝnɑ.

12 Pǝ tǝmsɑ pɑ tǝnɑ, pɑ tɑ nyɩ nti pɑɑ yɔɣɔtɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ tǝmɑ sɩ, tɔm tǝnɛ ntiɣilɛ mpʋ? 13 Amɑ lɛlɑɑ nɑ́ woŋɑ-wɛ, nɑ pɑ́ tɔ sɩ sʋlʋm pɩɩnɑ-wɛ.

Piyɛɛ wɑɑsʋ

14 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ nɑ tillɑɑ lɛlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm ɩnɩ pɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ sǝŋ ɩsɔ. Ɩlɛnɑ Piyɛɛ yɔɣɔtǝnɑ sɑmɑɑ nɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Mɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mɛ, nɑ mpɑ mɛ mǝ kɔmɑ Yosɑlɛm kɛ kʋkɔm tɔ, ɩ́ tʋ ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ teu kɛ nti mɑ heeliɣi-mɛ tɔ. 15 Pǝ tɑɣɑ sʋlʋm kʋɣʋnɑ yǝlɑɑ pɑnɛ ɩnɩ ɩsɩɩ ɩ́ hʋʋkɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pǝ kǝlɑ tɑnɑŋ. 16 Amɑ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Sowɛɛlɩ kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ, ntɩ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ lɑkǝnɑ sɑŋɑ.

17 Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Nti mɑɑ lɑ kʋyɛɛŋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

Mɑɑ tisi mɑ Feesuɣu kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɔ.

Mǝ pǝyɑlɑɑ nɑ mǝ pɛɛlɑɑ kɑ́ nɑ nti

tɩɩ lɑ cele tɔ nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ.

Pɩɩ hʋ́lɩ́ mǝ ɩfepiyɑ kɛ tɔmnɑɑ nɑ pɑ́ nɑnɑ pɑ ɩsǝpee.

Nɑ mǝ kʋkpɑtǝlɑɑ kɑ́ toosi toosee.

18 Tɑmpɑnɑ tɔɔ, mɑɑ tisi mɑ Feesuɣu kɛ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ,

ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ nyǝ́mɑ, pɑ tɔɔ kɛ́ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ.

Pɑɑ nɑ́ nti tɩɩ lɑ cele tɔ nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ-tɩ.

19 Mɑɑ lɑ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ kɛ hɑtoo ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ,

nɑ piti tǝmɑ kɛ ɑtɛ.

Cɑlǝm nɑ kɔkɔ nɑ nyɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ kɑ́ nyɑlɑ.

20 Ilim kɑ́ sɩ tǝkpitii.

Ɩsɔtʋ kɑ́ sɛɛ ɩsɩɩ cɑlǝm.

Pǝ tǝnɑ pɩɩ lɑ mpʋ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ tɑlɑ

Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ sɔsɔɔŋkʋ teeli nyǝŋkʋ ŋkʋ.

21 Pǝ́ nɑ pǝ mpʋ tɔ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ

pɑɑ yɑɑ Tɑcɑɑ hǝtɛ tɔ pɑɑ tʋlɩ-tɩ.

22 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ nti mɑ heeliɣi-mɛ tɔ. Nɑsɑlɛtɩ Yesu kɛ́ yʋlʋ wei ɩ sɔsɔɔntʋ Ɩsɔ hʋ́lɑ́-mɛ tɔɣɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yesu niŋ kɛ Ɩsɔ lɑpǝnɑ piti tǝmɑ nɑ sɔɣɔntʋ tǝmɑ nɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ mpɑ ɩ hʋ́lɑ́ mǝ hɛkʋ tɑɑ tɔ. Ɩsɩɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝm pǝ tǝnɑ tɔ. 23 Nɑ yʋlʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́ cɛlɛ-mɛ ɩsɩɩ ɩ kɑ hʋʋ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́ tʋ pǝ pǝlɛ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ. Amɑ mǝ kʋ-ɩ, mǝ yelinɑ nɑ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ. 24 Amɑ Ɩsɔ yɔkɑ sǝm tomɑ nɑ ɩ́ feesi-ɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ fɛɩ sɩ sǝm ɩ́ lɑpɩ-ɩ pʋlʋ cǝcǝkɑ. 25 Tɑmpɑnɑ, Tɑfiiti yɔɣɔtɑ Yesu ɩnɩ ɩ tɔm kɛ mpʋ sɩ:

Mɑ nɑɑkɑɣɑ Tɑcɑɑ kɛ tɑm kɛ́ mɑ cɔlɔɣɔ.

Ɩ kɑ sǝŋɑ mɑ wɑɑlɩ kɛ́ sɩ mɑ́ tɑɑ selinɑ pʋlʋ.

26 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ lɑɑkɑlɩ cɑɣɑ tǝntǝmlɛ kɛ teu,

nɑ lɑŋhɛɛlɛ kʋɣʋ-m mɑ yɔɣɔtɑɣɑ tɑɑ.

Pɑɑ mɑ kɛ́ yʋlʋ nɑ mɑɑ sɩ tɔ,

mɑ cɑɣɑnɑ tɛɛlʋɣʋ.

27 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ,

Ɩsɔ nyɑ́ n kɑɑ lɔ-m yem kɛ́ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ.

N kɑɑ yele sɩ nyɑ́ yʋlʋ mɑ́ mɑ́ tɩɩ sɔŋ

pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ.

28 N hʋlɑ-m weesuɣu mpɑɑŋ.

N kɑ́ wɛɛ mɑ kiŋ nɑ ń hʋlǝsǝɣɩ mɑ lɑŋlɛ kɛ teu.

29 Apɑlɑɑ mɛ, ɩ́ yele mɑ́ tʋlǝsɩ-mɛɣɛ tɑ́ lɔŋcɛ Tɑfiiti tɔm tǝcɛɩcɛɩ sɩ, ɩ sǝpɑ nɑ pɑ́ pimi-ɩ, nɑ ɩ pǝlɑɑʋ wɛ tɑ́ hɛkʋ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ. 30 Tɑfiiti ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́ nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ, Ɩsɔ kɑ tɔmɑ nti nɑ tuunɑʋ sɩ ɩ kɑ́ lɑpɩ-ɩ tɔ pɩɩ lɑ. Sǝsɩ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ nɔɣɔlʋ kɑ́ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ ŋkɑ Tɑfiiti ɩnɩ ɩ kɑ tɔɣɑɑ tɔ. 31 Hɑtoo lɔŋ Tɑfiiti nɑwɑ mpi pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ lɑ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ yɔɣɔtɑ Mesii sǝpʋ nɑ ɩ́ fe tɔ pǝ tɔm sɩ:

Pɑ tɑ lɔ-ɩ yem kɛ́ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ.

Ɩ tɑ tɩɩ sɔŋ pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ.

32 Yesu wei ɩnɩ ɩ tɔm mɑ yɔɣɔtǝɣɩ ɩsǝntɔ tɔ, Ɩsɔ feesɑ-ɩ, nɑ tɑ́ tǝnɑ tǝ nɑnɑ tɑ́ ɩsǝpee tǝkelekele. 33 Ɩsɔ kʋsɑ ɩ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ cɑɣɑsɩ-ɩ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ, wei ɩ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ. Nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ ɩnǝɣɩ Yesu tisɑ tɑ́ tǝnɑ tɑ́ tɔɔ, nɑ ɩ́ tɔŋnɑ nɑʋ nɑ nɩɩʋ kɛ ɩsǝntɔ. 34 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ Tɑfiiti mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ kpɑ ɩsɔ se. Amɑ pɑɑ nɑ mpʋ ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Tɑcɑɑ Ɩsɔ heelɑ mɑ Sɔsɔ sɩ:

Cɑɣɑ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ.

35 Hɑlǝnɑ mɑ́ kɔnɑ nyɑ́ kolontunɑɑ,

nɑ ń loosi nyɑ́ nɔɔhɛɛ kɛ pɑ tɔɔ.

36 Pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ nyɩ teu tǝkpɑtɑɑ sɩ, Yesu wei ɩ́ kɑmɑ sǝm tesikɑ tɔɔ tɔ, ɩnǝɣɩ Ɩsɔ lɑpɑ Sɔsɔ nɑ Mesii.

37 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ ɩlɛnɑ pɑ lɑŋɑ pǝsɩ sɔsɔm, nɑ pɑ́ pɔɔsɩ Piyɛɛ nɑ tillɑɑ lɛlɑɑ sɩ: Tɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, ɩsǝnɑɣɑ pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ lɑ ɩlɛ?

38 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ lɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ hʋwɛɛ, nɑ pɑ́ yɑɑ Yesu Kilisiti hǝtɛ nɑ pɑ́ sɔnɑ pɑɑ mǝ tɑɑ wei kɛ́ Ɩsɔ lʋm, nɑ pǝ́ hɩɩsɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hiki Ɩsɔ kʋcɔɔʋ sɔsɔɔʋ ŋku kʋ kɛ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɔ. 39 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ nɑ mǝ piyɑ nɑ hɑtǝlɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ, ɩ́ tɩɩ lɑɑlɑɑ nɑ ɩ́ yɑɑ wei te, ɩ́lɛ́ ɩ hikɑɑ kɛ́.

40 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ tɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɔm pɑɣɑlɛ kɛ heeluɣu tɔtɔ, nti tɩɩ sǝnɑ-wɛ nɑ tǝ sɔɔsɩ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ tɔ. Sǝsɩ, ɩ́ lǝsɩ mǝ tǝɣɩ yǝlɑɑ letɑɑ pɑnɛ pɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tʋlɩ-tɩ.

41 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ yǝlɑɑ tuutuumɑ mʋ Piyɛɛ tɔm nɑ pɑ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm. Kʋyɑŋku, mpɑ pɑ sʋʋ Ɩsɔ sɛɛʋ tɔ, pɑ nyɔɔŋ tɑlɑ ɩsɩɩ iyisi tooso (3000). 42 Pɑ ɩsǝlɛ kɑ sɛɛnɑ tillɑɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ kɛ nɩɩʋ, nɑ pɑ tǝŋɑɣɑ tǝmɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ sɔsɔm. Pɑ tɔkɑɣɑ tǝntǝmlɛ kɛ tɑm, nɑ pɑ́ puki Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ pɩɩ sɔɔ nɔɣɔlʋ.

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ cɑkǝlɛ

43 Tillɑɑ lɑkɑɣɑ piti tǝmɑ nɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ, nɑ pǝ́ kpɑɑ pɑɑ wei kɛ́ sɔɣɔntʋ. 44 Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tǝnɑ kɑ wɛnɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɑ pɑ kpɛntɑɣɑ mpi mpi pɑ wɛnɑ tɔ. 45 Pɑ pɛɛtɑɣɑ pɑ tɛtʋnɑɑ nɑ pɑ wontunɑɑ nɑ pɑ́ kotiɣi pǝ liɣitee kɛ tǝntǝmlɛ, nɑ pǝ́ cɑɑlɑ pɑ tɑɑ wei pɑ wɑɑsǝnɑ-ɩ. 46 Pɑ tǝnɑ pɑɑ kotɑɣɑ pɑɑ ɩfemle nteɣe Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ pɩɩ sɔɔ yʋlʋ. Ye pɑ sɑɑ-wɛɣɛ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ, tǝntǝmlɛ kɛ pɑ kotiɣi nɑ pɑ́ tɔkɩ. Lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ pɑ tɔkɑɣɑnɑ pɑ tɔɣɔnɑsɩ, nɑ pɑ tɑɑ hɛtǝnɑ tǝmɑ. 47 Nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ, nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ-wɛ. Pɑɑ kʋyɑŋku Tɑcɑɑ sɔɔsɑɣɑ pɑ kpekǝle tɔɔ kɛ́ mpɑ mpɑ pɑ nyɔɔŋ pǝ yɑpɑ tɔ.

3

Kɑɑkɑlɑɣɑ hikɑ nɔɔhɛɛ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ pukɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ ilim kpiluɣu sǝlǝmʋɣʋ. 2 Apɑlʋ nɔɣɔlʋɣʋ pɑ lʋlǝnɑ kɑɑkɑlǝtʋ, nɑ pɑ́ pukinɑ-ɩ nɑ pɑ́ sɩɩkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ nɔnɔɣɔ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ Cɑŋǝm Nɔnɔɣɔ tɔɣɔ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku sɩ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ sʋʋlɑɑ kɛ liɣitee. 3 Ɩ nɑwɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ sʋʋkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-wɛ sɩ pɑ́ hɑ-ɩ pʋlʋ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ nyǝnɑ-ɩ tǝpiŋŋ. Ɩlɛnɑ Piyɛɛ tɔmɩ-ɩ sɩ: Pɑɑsǝnɑ cǝnɛ.

5 Tǝnɑɣɑ kɑɑkɑlɑɣɑ pɑɑsǝnɑ-wɛɣɛ teu, nɑ kɑ tɛɛlɑɣɑɑ sɩ pɑɑ hɑ-kɛɣɛ pʋlʋ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ tɔmɑ-kɛ sɩ: Mɑ fɛɩnɑ liɣitee sɩ mɑɑ hɑ-ŋ. Amɑ mɑɑ hɑ-ŋ mpi mɑ wɛnɑ tɔ. Nɑ Nɑsɑlɛtɩ Yesu Kilisiti toŋ tɑɑ kʋlɩ nɑ ń tɔ.

7 Ɩlɛnɑ Piyɛɛ siisi nɑ ɩ́ tɔkɩ kɑɑkɑlɑɣɑ nɑ niŋ ntɔɣɔŋ, nɑ ɩ́ kʋsɩ. Tǝnɑɣɑ kɑɑkɑlɑɣɑ nɔɔhɛɛ nɑ kɑ nɔɔcʋwɑsɩ kpɑ toŋ kɛ kpɑkpɑɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɑ kʋlɑɑ tǝhɑpɑ nɑ kɑ́ tii kɑ nɔɔhɛɛ tɔɔ, nɑ kɑ́ sǝŋ tǝye nɑ kɑ́ niki tɔntɛ, nɑ kɑ́ nɑ tillɑɑ sɔsɑɑ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Nɑ kɑ́ tɔŋ nɑ kɑ́ ŋmɑɑlǝɣɩ nɑ kɑ́ sɑŋ Ɩsɔ. 9 Sɑmɑɑ tǝnɑ nɑ́ kɑ tɔntɛ nɑ kɑ Ɩsɔ sɑm. 10 Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ ŋkɛ kɑ cɑkɑɣɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ Cɑŋǝm Nɔnɔɣɔ kiŋ nɑ kɑ́ sǝlǝmǝɣɩ liɣitee, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ nɑ piti lɑ-wɛ nɑ ɩsǝnɑ kɑ hikɑ nɔɔhɛɛ tɔ.

Piyɛɛ wɑɑsʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɑɑkɑlɑɣɑ ŋkɛ kɑ nyɔɔnɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ kɛ tɑm. Ḿpʋ́ɣʋ́ piti kpɑ sɑmɑɑ kɛ sɔsɔm, ɩlɛnɑ pɑ́ wɑtɩ Piyɛɛwɛ pɑ tɔɔ kɛ́ sɑkɑɣɑ sɔsɔɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ Sɑlʋmɔŋ sɑkɑɣɑ tɔ kɑ tɛɛ. 12 Piyɛɛ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɑmɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ mɛ, pepe tɔɔ kɛ́ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ kʋlʋɣʋ tɔ pǝ cɛkɩ mǝ lɑŋɑ? Nɑ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ nyǝnǝɣɩ-tʋ ɩsɩɩ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ toŋ yɑɑ tɑ́ Ɩsɔsɛɛlɛ teu nɑpǝlɩ pǝ yelinɑ nɑ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ́ tɔŋ? 13 Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ, wei ɩ kɛ́ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ tɔ, ɩ kʋsɑ ɩ tǝmlɛ tʋ Yesu nyʋɣʋ. Amɑ mɛ mǝ tʋ-ɩ toŋtʋnɑɑ niŋ tɑɑ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Pilɑtɩ luɣu lɑpɑ sɩ ɩ yeki-ɩ tɔ, mǝ tɑɣɑnnɑ kisuɣu. 14 Ɩ́ kisɑ yʋlʋ kʋpɑŋ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ ɩnɩ, nɑ ɩsɑɣɑʋ kpitikpiti kɛ́ ɩ́ sɔɔlɑɑ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Pilɑtɩ sɩ ɩ́ tʋlɩ-mɛɣɛ ɩ́lɛ́. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ nɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ kʋ weesuɣu hɑlʋ. Amɑ Ɩsɔ nɑ́ feesɑ-ɩ nɑ tǝ́ nɑnɑ tɑ́ ɩsǝpee. 16 Yesu ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ toŋ tɑɑ nɑ tɑ́ɑ́ tɛmnɑʋ kɛ-ɩ yelinɑ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ kʋlɑɑ. Ɩ́ nyǝmɑ-ɩ nɑ ɩnɩ ɩ sǝŋnɑ mǝ ɩsɛntɑɑ ɩsǝntɔ. Tɑ́ɑ́ tɛmnɑʋ kɛ Yesu yelinɑ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ wɛnɑ ɩ tɩ tǝmɑmmɑm nɑ mǝ tǝnɑ ɩ́ nɑɑkɩ mpʋ.

17 Tɔʋ, mɑ nyǝ́mɑ mɛ, mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ mǝ nɑ mǝ sɔsɑɑ ɩ́ tɑɑ cɛkǝnɑ tɔɣɔ ɩ́ lɑpɑ Yesu ɩnǝɣɩ mpʋ. 18 Ɩlɛ tɔm nti Ɩsɔ yelɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tǝnɑ kpɑɑlɩ hɑtoo lɔŋ tɑɑ, sɩ ɩ Mesii kɑ́ tɔɣɔ kʋnyɔŋ tɔ, ntɩ ɩnɩ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ yelɑɑ nɑ tǝ́ lɑ́. 19 Pǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ lɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ hʋwɛɛ, nɑ ɩ́ pǝsǝnɑ Ɩsɔ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tǝwɑkǝllɛnɑɑ. 20 Ɩlɛ Tɑcɑɑ kɑ́ hɑ-mɛɣɛ kʋyɛɛŋ wei ɩ tɑɑ pɩɩ wɑɑsɩ-mɛ tɔ, nɑ ɩ́ kɔnɑ Mesii wei ɩ kɑ lǝsɑ hɑtoo lɔŋ nɑ ɩ́ sɩɩ-mɛ tɔ. Mesii ɩnǝɣǝlɛ Yesu. 21 Amɑ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ Yesu Kilisiti ɩ́ cɑɣɑ ɩsɔtɑɑ, hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ wɑɑtʋ wei pɑɑ tɑɣɑnɩ pǝ tǝnɑɣɑ kʋfɑm pǝsʋɣʋ, ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ tɛm yeluɣu kɛ hɑtoo lɔŋ nɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kʋpɑmɑ yɔɣɔtɩ tɔ. 22 Hɑlɩ Moisi mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ yɔɣɔtɑ ɩ tɔm kɛ mpʋ sɩ: Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kɑ́ kɔnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ wɛ ɩsɩɩ mɑ́, nɑ ɩ kɑ́ wɛɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ piitim tʋ, nɑ ɩ́ kɑ́ tǝŋ tǝ tǝnɑ nti ɩ kɑ́ heeli-mɛ tɔ. 23 Ye wei ɩ tɑ nɩɩnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɩnɩ, pɑɑ lǝsɩ pʋntʋ kɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. 24 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ yɔɣɔtɑ pǝ kpɑɣɑʋ Sɑmiyɛɛlɩ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ looŋɑ ŋkɛ kɑ tǝnɑɣɑ mpʋ tɔ, pɑ yɔɣɔtɑ kʋyɛɛŋ ɩnɛ ɩnɩ ɩ tɔm. 25 Mpi Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ ŋmɑɑ pǝ tɔm tɔ, mɛɣɛ ɩ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ. Hɑlɩ mǝ tɔm kɛ Ɩsɔ kɑ yɔɣɔtɑ sɑɑ wei ɩ́ nɑ mǝ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ pɑɑ sɩɩ tǝmɑɣɑ nɔɔsɩ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ tɔmɑ Apǝlɑhɑm sɩ: Nyɑ́ piyɑ tɔɔ kɛ́ mɑɑ lɑ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ kʋpɑntʋ. 26 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ lǝsɑ ɩ tǝmlɛ tʋ tɔ, mǝ cɔlɔɣɔ ɩ lɑɑlǝnɑ-ɩ kɔnɑʋ. Ɩ kɔnɑ-mɛɣɛ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ lɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ, sɩ ɩ́ lɑɣɑsɩ-mɛ nɑ pɑɑ wei ɩ́ yele ɩ yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ.

4

Pɑ yɑɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ kɛ nɔnɔɣɔ

1 Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ tɔŋnɑ sɑmɑɑ kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ nɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ pɑ tɑlɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ sɑlɑ-wɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tillɑɑ sɔsɑɑ nɑɑlɛ nɑ́ sɛɣɛsɑɣɑ sɑmɑɑ sɩ Yesu femɑ. Mpʋ tɔ sǝtɑɑ kɑ tɛ nɑ pɑ́ fe. 3 Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ tǝkɩ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ, sɩ pǝ́ femɑ ɩlɛ pɑɑ cɛkǝnɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, sɑɑ ɩnɩ tɔ pɩɩ tɛmɑ tɑɑnʋɣʋ. 4 Pɑɑ nɑ mpʋ mpɑ pɑ nɩɩwɑ Piyɛɛ fɑɑci tɔ, pɑ pɑɣɑlɛ mʋwɑ. Hɑlǝnɑ mʋlɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ tɑpɑ ɩsɩɩ iyisi kɑkpɑsɩ (5000) kɛ mpʋ.

5 Tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ sɔsɑɑ, pɑ koti Yosɑlɛm. 6 Pǝ kpɑɣɑʋ ɩsɩɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ Anɑ, nɑ Kɑyifi, nɑ Yohɑɑnɩ, nɑ Alɛkǝsɑntǝlɩ-wɛɣɛ mpʋ nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ. 7 Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ tillɑɑ sɔsɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ-wɛɣɛ pɑ hɛkʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Mpi ɩnɩ ɩ́ lɑpɑ ɩsǝntɔ tɔ, ɑwe heelɑ-mɛ sɩ ɩ́ lɑ mpʋ? Nɑ ɑwe toŋ tɑɑ kɛ́ ɩ tɩɩ lɑpǝnɑ mpʋ?

8 Tǝnɑɣɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ kʋlǝnɑ Piyɛɛ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Tɔʋ, tɛtʋ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛ, 9 sɑŋɑ pɑ pɔɔsǝɣɩ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ nti tǝ lɑpɑ kɑɑkɑlɑɣɑ tɔ tǝ tɔm, nɑ ɩsǝnɑ tǝ lɑpɑ nɑ kɑ́ kʋlɩ tɔ. 10 Ɩlɛ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nyɩ tɔm ntǝɣɩ mǝ tǝnɑ. Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ nyɩ-tɩ tɔtɔ sɩ, Nɑsɑlɛtɩ Yesu Kilisiti wei ɩ́ kɑmɑ sǝm tesikɑ tɔɔ nɑ Ɩsɔ feesi-ɩ tɔ, ɩ toŋ tɑɑ kɛ́ yʋlʋ ɩnɛ ɩ hikɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ nɑɑ-ɩ mǝ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ ɩsǝntɔ. 11 Nɑ Yesu ɩnɩ ɩ tɔm kɛ pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Nmɑlɑɑ mɛ, ɩ́ kɑ lɔwɑ pǝlɛ nte tɔ,

ńtɛ́ tǝ pǝsǝnɑ ntɛɣɛ kite tɛɛ pǝlɛ sɔsɔɔlɛ.

12 Ɩ tike tǝkoŋ ɩ yɑkǝnɑ yǝlɑɑ nyɔɔŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, hǝtɛ tǝnɛ tǝ pɑɑsi, lɛntɛ fɛɩ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ nte Ɩsɔ hʋlɑ yǝlɑɑ sɩ tǝ́ yɑɑ-tɛ nɑ pǝ́ yɑ tɑ́ nyɔɔŋ tɔ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ kotuɣu sɔsɑɑ mpɛ pɑ nɑwɑ ɩsǝnɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ yɔɣɔtǝnɑ ɑpɑlʋtʋ tɔ, ɩlɛnɑ piti kpɑ-wɛɣɛ sɔsɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ nyǝmɑ́ sɩ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ kɛ́ yǝlɑɑ kɛ yem kɛ́, pɑ tɑ lɑ ceu nɔɣɔlʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔɔsɩ sɩ pɑɑ kɛ́ Yesu tǝŋlɑɑ. 14 Pǝ́cɔ́ yʋlʋ wei ɩ kɑ hikɑ ɩ tɩ tɔ, ɩ sǝŋɑ pɑ ɩsɛntɑɑ tǝnɑ. Ɩlɛ pɑ tɑ nyɩ nti pɑɑ yɔɣɔtɩ tɔ. 15 Ɩlɛnɑ kotuɣu sɔsɑɑ tɔ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ sɩ pɑ́ lɩɩ tǝhʋʋlɛ tɑɑ. Pǝ kɑɑsɑ mpɛ ɩlɛnɑ pɑ niki tǝ sɑɑwɑlɑ. 16 Sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ tii lɑnɑ yǝlɑɑ pɑnɛ ɩnɩ? Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yosɑlɛm yǝlɑɑ tǝnɑ tɛmɑ nyǝm sɩ mpɛ pɑ lɑpǝnɑ piti tǝmlɛ sɔsɔɔlɛ tǝnɛ, pǝ́cɔ́ pǝ fɛɩ tɩɩ kpɛɛsɩ. 17 Ɩlɛ tii kisinɑ-wɛɣɛ tǝpʋlʋpʋlʋ sɩ ye pɑ tɑsɑ nɔɣɔlʋɣʋ Yesu hǝtɛ tǝnɛ tǝ tɔm heeluɣu pɑɑ nɑ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ tǝ tɔm sɔɔsɩ yɑʋ kɛ yǝlɑɑ tɑɑ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ kotuɣu sɔsɑɑ yɑɑ Piyɛɛ-wɛ, nɑ pɑ́ kisinɑ-wɛ tǝpʋlʋpʋlʋ sɩ pɑ́ tɑɑ tɑsɑ Yesu hǝtɛ ńtɛ́ tǝ tɔm yɔɣɔtʋɣʋ yɑɑ sɛɣɛsʋɣʋ kɛ pɑɑ fǝŋ mɑɣɑmɑɣɑ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ cɔ kotuɣu sɔsɑɑ mpɛ sɩ: Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ-tǝɣɩ mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ. Pepe kǝlɑ teu kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ? Mɛɣɛ tǝ se yɑɑ Ɩsɔ? 20 Amɑ nti nti tɑ́ nɩɩwɑ nɑ tǝ nɑnɑ tɑ ɩsɛ tɔ, tɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ su tǝ yɔɣɔtʋɣʋ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ Kotuɣu sɔsɑɑ mpɛ pɑ tɑ nyɩ ɩsǝnɑ mpi pɑɑ lɑ Piyɛɛ-wɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑsɑ-wɛɣɛ kpɑɑlʋɣʋ kɛ teu nɑ pɑ́ yele-wɛ. Pɑ tɑ hiki mpi pǝ tɔɔ pɑɑ hɔ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, yǝlɑɑ tǝnɑ sɑŋɑɣɑ Ɩsɔ kɛ́ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ mpʋ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́. 22 Apɑlʋ wei ɩnɩ piti tǝmlɛ lɑpɑ nɑ ɩ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ kɛ mpʋ tɔ, ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ kɑ kǝlɑ nɩɩlɛ.

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ sǝlǝmʋɣʋ

23 Kotuɣu sɔsɑɑ yelɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ kpɑkpɑɑ kɛ pɑ tɑɑpɑlɑɑ kiŋ, nɑ pɑ́ kɛɛsɩ-wɛɣɛ tǝ tǝnɑ nti kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ. 24 Pɛlɛ pɑ nɩɩ-tǝɣɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ lɑpǝnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ nɑ teŋku nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ pǝ tɑɑ tɔ. 25 Nyɑ́ yelinɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tʋ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ tɑ lɔŋcɛ Tɑfiiti nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ tɔm nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ:

Pepe tɔɔ kɛ́ piitimnɑɑ cʋkɑ pǝ tɑɑ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́ mpʋ?

Pepe tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ nɑ́ pɑɑsǝnɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ

kuuu kɛ yem kɛ́ mpʋ?

26 Atɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ kɛlɑ tɔɔŋ.

Tɛtʋ tɔkǝlɑɑ nɑ́ pɛɛlɑ nɔɣɔ

nɑ pɑ́ kʋlɩ Tɑcɑɑ nɑ ɩ Mesii pɑ tɔɔ.

27 Tɑmpɑnɑ tɔɔ, Helɔtɩ, nɑ Pɔŋsɩ Pilɑtɩ, nɑ mʋʋlɑɑ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ piitim nyǝ́mɑ pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ kɛ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ nɑŋŋ tʋ, wei n lǝsɑɑ sɩ ɩ́ lɑ Mesii tɔ, ɩ tɔɔ kɛ́ ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ. 28 Mpi tuu lɔŋ nyɑ́ tomɑ tɑɑ n nɔkɑɑ nɑ ń mɑɣɑsɩ nɑ ń sɩɩ tɔ, pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ lɑpɑ tǝkɛlɛ. 29 Tɑcɑɑ, pǝnɛntɛ nyǝnɩ kpɑɑlʋɣʋ mpi pɑ kpɑɑlɑ-tʋ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ tɔ, nɑ ń yele nɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑ́ tǝ heeli nyɑ́ tɔm nɑ tɩɩ nyɑŋnɑ pʋlʋɣʋ pɑɑ pǝcɔ. 30 Tʋ nyɑ́ niŋ nɑ kʋtɔntʋnɑɑ hikiɣi ɑlɑɑfǝyɑ, nɑ ń yele nɑ yǝlɑɑ nɑɑkɩ nyɑ́ kɔkɔlɔ nyǝm nɑ nyɑ́ piti tǝmɑ kɛ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ nɑŋŋtʋ Yesu toŋ tɑɑ.

31 Tillɑɑ tɛmɑ sǝlǝmʋɣʋ, ɩlɛnɑ lonte nte tǝ tɑɑ pɑɑ kotɑɑ tɔ tǝ́ sele. Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ kʋlǝnɑ pɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ Tɔm heeluɣu nɑ pɑɑ nyɑŋnɑ pʋlʋ.

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɑlǝɣɩ pɑ tǝnɑɣɑ pɑ wɛnɑʋ

32 Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekǝle tǝnɑ kɑ kɑɑ lotu nɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ kɛ́ tǝkpɑtɑɑ. Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑɑ fɑɣɑsǝɣɩ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ ɩ kʋwɛnɑm ɩsɩɩ ɩ tike ɩ nyǝm. Amɑ pɑ nyǝnɑɣɑ pǝ tǝnɑ mpi pɑɑ wɛnɑ tɔɣɔ ɩsɩɩ pɑ tǝnɑ pɑ nyǝm. 33 Tillɑɑ kɛɛsɑɣɑɑ Tɑcɑɑ Yesu fem tɔm nɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ́, nɑ Ɩsɔ kɑ́ wɛ pɑ tǝnɑ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ teu. 34 Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑɑ lɑŋ pʋlʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpɑ pɑɑ wɛnɑ tɛtʋnɑɑ yɑɑ tɛɛsɩ tɔ pɑ pɛɛtɑɣɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kɔŋnɑ pǝ liɣitee, 35 nɑ pɑ́ cɛlǝɣɩ tillɑɑ. Ye pǝ cɑɑlɑ wei pɑ wɑɑsǝnɑ-ɩ.

36-37 Mpʋ ɩnɩ pǝ yelinɑ Lefii tʋ nɔɣɔlʋ, wei pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ Yosɛɛfʋ nɑ pɑ́ lʋlɑ-ɩ Sipili tɔ, ɩ́ pɛɛtɑ ɩ tɛtʋ nɑtǝlɩ nɑ ɩ́ mǝŋnɑ pǝ liɣitee nɑ ɩ́ cɛlɑ tillɑɑ. Ɩnǝɣɩ tillɑɑ kɑ cuɣusɑɑ sɩ Pɑɑnɑpɑsɩ. (Apɑlʋtʋ hɑlʋ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ.)

5

Anɑniyɑsɩ nɑ ɩ ɑlʋ Sɑfilɑ pɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́, pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Anɑniyɑsɩ, nɑ ɩ ɑlʋ sɩ Sɑfilɑ. Ɩ pɛɛtɑ pɑ tɛtʋ nɑtǝlɩ nɑ ɩ ɑlʋ wɛnɑ pǝ nyǝm. 2 Ɩ tɛmɑ pɛɛtʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑ liɣitee tɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ wenɑ ɑ kɑɑsɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɑ tillɑɑ nɑ ɩ ɑlʋ wɛnɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ nyǝm. 3 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Anɑniyɑsɩ pepe tɔɔ kɛ́ Sɑtɑnɩ hikɑ-ŋ ḿpʋ́ɣʋ́ kɑtɑtǝlɑɣɑ, nɑ ń kɑɑsɩ nyɑ́ tǝɣɩ tɛtʋ nti n pɛɛtɑɑ tɔ tǝ liɣitee, nɑ ń puɣusi Feesuɣu Nɑŋŋtʋ? 4 N tɑɑ pɛɛtǝtɑ-tɩ tɔ, nyɑ́ tɛtʋ kɛ́ mɛɛ. Nɑ n tɩɩ tɛmɑ-tǝɣɩ pɛɛtʋɣʋ tɔ, ɑwe tɩ liɣitee, pǝ tɑɣɑ nyɑ́? Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ń pɑɑsɩ nɑ ń mɑɣɑsɩ nyɑ́ tɑɑ nɑ ń lɑ yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ ɩnɛ ɩ tɑkɑ? Ɩsɔ kɛ ń puɣusɑɑ pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ se.

5 Anɑniyɑsɩ nɩɩ tɔm tǝnɛ ɩnɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ hoti nɑ ɩ́ sɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ ɩnɩ tɔɣɔ keniŋɑ nɑkǝlɩ pǝ tɩɩ fɛɩ. 6 Ɩlɛnɑ ɩfepiyɑ kʋlɩ nɑ pɑ́ tɑkɩ-ɩ pʋʋɣʋ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ pim.

7 Pǝ lɑpɑ lɑɑsɑɣɑ ɩsɩɩ kɑlǝfunɑɑ tooso, ɩlɛ Anɑniyɑsɩ ɩnɩ ɩ ɑlʋ sʋʋwɑɣɑlɛ. Amɑ ɩ tɑ nɩɩtɑ nti tǝ tɛmɑ lɑpʋ tɔ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Ɩ́ pɛɛtɑ mǝ tɛtʋ ntɩ tɔ tǝ liɣitee tǝnɑɣɑlɔ? Heeli-m.

Ɩlɛnɑ Anɑniyɑsɩ ɑlʋ cɔ sɩ: Anǝɣǝlɛ mpʋ.

9 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ yɔɣɔtɑ-ɩ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ mǝ lɑpɑ nɑ ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ pɑɑsɩ nɑ ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ Tɑcɑɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ sɩ ɩ́ nɑɑ ɩ wɑɑlɩ? Nyǝnɩ, mpɑ pɑ pimɑ nyɑ́ pɑɑlʋ tɔ pɑ tɛmɑ kɔntɛ, mpɛɣɛlɛ nɔnɔɣɔ tɛɛ. Pɑɑ tɛɛsɩ nyɑɣɑ tɛɛnɑʋ.

10 Tǝnɑɣɑ Anɑniyɑsɩ ɑlʋ ɩnɩ ɩ hotɑ Piyɛɛ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ sɩ́. Ɩfepiyɑ sʋʋwɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ ɩ sǝpɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ pɑ́ polo pɑ́ pimi-ɩ ɩ pɑɑlʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔm ntɩ tǝ lɑpɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tǝnɑ nɑ mpɑ pɑ nɩɩ-tɩ tɔ pɑ tǝnɑɣɑ keniŋɑ nɑkǝlɩ pǝ fɛɩnɑ.

Piti tǝmɑ pɑɣɑlɛ tɔŋnɑ lɑpʋ

12 Tillɑɑ lɑpɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝm, nɑ piti tǝmɑ pɑɣɑlɛ kɛ yǝlɑɑ hɛkʋ tɑɑ. Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tǝnɑ kotɑɣɑ Sɑlʋmɔŋ sɑkɑɣɑ sɔsɑɣɑ tɛɛ. 13 Sɑmɑɑ pʋɣʋlɑɣɑ-wɛɣɛ pǝ tɩɩ fɛɩ, pɑɑ nɑ mpʋ yʋlʋ kpɑɩ tʋ kɛ yem nyɑŋɑɣɑnɑ pɑ tɑɑ sʋʋʋ. 14 Amɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ sɑmɑɑ mpɑ pɑ mʋkɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔm nɑ pɑ́ sɔɔsǝɣɩ ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekǝle tɔɔ tɔ, pɑ nyɔɔŋ tɔŋnɑ hukuɣu kɛ sɔsɔm. 15 Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ sʋʋ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ lɩɩnɑʋ, nɑ pɑ́ hɩɩsɩ-wɛɣɛ kɑtonɑɑ nɑ nyɑɑlǝŋ tɔɔ kɛ́ hɑpɛɛ nɔɔsɩ, sɩ ye Piyɛɛ tɛɛkǝnɑ tǝnɑ, ɩ ɩlɛɛmʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ tɩɩ tokinɑ kʋtʋkinɑʋ kɛ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ. 16 Yǝlɑɑ sɑmɑɑ lɩɩkɑɣɑnɑ Yosɑlɛm cɔlɔ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ pɑ́ kɔŋnɑ kʋtɔntʋnɑɑ nɑ mpɑ ɑlɔɣɑɑ cɔɔsɑɣɑ tɔ, nɑ pɑ tǝnɑ pɑ hikiɣi ɑlɑɑfǝyɑ.

Tillɑɑ tɔɣɔ kʋnyɔŋ

17 Tǝnɑɣɑ ɩsǝsɛɛmlɛ kpɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ sɔsɔm kɛ tillɑɑ tɔɔ, nɑ ɩ kiŋ cɑɣɑlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ kɛ́ Sɑtusee kpekǝle nyǝ́mɑ tɔ. Hɑlǝnɑ pɑ́ hʋʋ sɩ pɑɑ kʋlɩ pɑ tɔɔ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑ tillɑɑ nɑ pɑ́ tǝkɩ-wɛɣɛ timpi pɑ tǝkǝɣɩ sɑmɑɑ tǝnɑ tɔ. 19 Amɑ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ kɔmɑ ɑhoo tɑɑ nɑ ɩ́ tʋlɩ sɑlǝkɑ nɔnɔɔsɩ, nɑ ɩ́ lǝsɩ tillɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: 20 Ɩ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝkɑɑ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ sɑmɑɑ kɛ lɑɣɑsʋɣʋ mpɑɑʋ kʋnɛ kʋ tɔm.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ lɑpɑ nti ɩsɔtɑɑ tillu heelɑ-wɛ tɔ. Pɑ kʋlɑ tɑnɑŋ ɑhulɑ tɛɛ nɑ pɑ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ niki wɑɑsʋ lɑpʋ.

Tǝnɑɣɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ nɑ ɩ kiŋ cɑɣɑlɑɑ tǝnɑ pɑ kotɑ Yutɑ Kotuɣu sɔsɔɔʋ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tili sɩ pɑ́ lǝsɩ tillɑɑ kɛ sɑlǝkɑ tɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ. 22 Wɑɑtʋ wei filisinɑɑ nɑ́ tɑlɑ sɑlǝkɑ tɑɑ tɔ, pɑ tɑ mɑɣɑnɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ mǝlɩ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ heeli hʋʋlɛ sɔsɑɑ mpɛ sɩ: 23 Tǝ tɑlɑɑ nɑ tǝ́ mɑɣɑnɑ sɑlǝkɑ nɔnɔɔsɩ kɑlǝsɑ mpʋ tǝkeŋkeŋ, nɑ tɑŋlɑɑ nɑ́ɑ́ sǝŋɑ pɑ tǝsǝŋlɛnɑɑ kɛ nɔnɔɔsɩ tǝnɑ. Amɑ tǝ tʋlɑ nɔnɔɔsɩ, ɩlɛ nɔɣɔlʋ fɛɩ pǝ tɑɑ.

24 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ pɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ tillɑɑ mʋkʋɣʋ mpɩ pǝ tʋ-wɛɣɛ piti kɛ teu. Hɑlǝnɑ pɑ tɑ nyɩ mpi tɔm tǝnɛ tii tɛnɑ tɔ. 25 Tǝnɑɣɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ lɩɩ yem nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ nɑwɑɑ, mpɑ ɩnɩ ɩ́ kɑ tʋ sɑlǝkɑ tɔ, pɑ wɛnnɑ ntɛɣɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ yǝlɑɑ kɛ wɑɑsʋ.

26 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ ɩnɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ tillɑɑ tǝhɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑɑ wɛnɑ yǝlɑɑ sɔɣɔntʋ sɩ pɑ́ tɑɑ kɔɔ pɑ́ yoo mpɛɣɛ pɛɛ.

27 Tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ tɑnɑ tillɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ sǝŋsɩ-wɛɣɛ tǝhʋʋlɛ tɑɑ, nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ sʋʋ-wɛɣɛ tɔm pɔɔsʋɣʋ. 28 Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩsɩɩ tǝ kisinɑ-mɛ tǝsɑɣɑsɑɣɑ sɩ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔm kɛ yɔɣɔtʋɣʋ yɑ? Nɑ pepeɣelɛ ɩ́ lɑpɑ ɩsǝntɔ? Ɩ́ yɑsɑ mǝ sɛɣɛsʋɣʋ ntɛ́ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tǝnɑ tǝmɑm, nɑ ɩ́ cɑɑ ɩ́ mǝŋnɑ ɩ sǝm tɔm ntɛ́ tɑ nyɔɔŋ tɑɑ.

29 Ntɛnɑ Piyɛɛ nɑ tillɑɑ lɛlɑɑ pɑ cɔ kɔtʋlʋ sɔsɔ sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɔ kɛ́ tǝ se, pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ. 30 Tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ feesɑ Yesu wei ɩnɩ mǝ kɑmɑ tesikɑ tɔɔ nɑ ɩ́ sɩ́ tɔ. 31 Ɩsɔ kʋsɑ ɩ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ cɑɣɑsɩ-ɩ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ wulɑʋ nɑ wɑɑsʋlʋ sɔsɔ, sɩ pǝ́ lɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑɣɑsɩ tɔntɛ nɑ Ɩsɔ hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. 32 Tǝ kɛ́ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ mpʋ tɔ pǝ ɑseetɑ nyǝ́mɑ. Pǝ tɑɣɑ tɑ́ tike. Amɑ tɑ́ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wei Ɩsɔ hɑ mpɑ mpɑ pɑ nɩɩkǝnɑ-ɩ tɔɣɔ.

33 Kotuɣu sɔsɔɔʋ kotilɑɑ mpɛ pɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huu sɔsɔm, hɑlǝnɑ pɑ cɑɑkɑɣɑ pɑ kʋ tillɑɑ sɔsɑɑ. 34 Amɑ pɑ tɑɑ kɑ wɛ Fɑlisɑ nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Kɑmɑliyɛɛ tɔ, ɩ kɛ́ pɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlʋ sɔsɔ, nɑ yǝlɑɑ seekɑɣɑ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ sǝŋ hʋʋlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ pɑ́ lǝsɩ tillɑɑ nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ nɑ pǝ́cɔ́. 35 Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli kotilɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ mpi ɩ́ cɑɑ ɩ́ lɑ yǝlɑɑ pɑnɛ tɔ. 36 Mɑtɔŋ wulenɑɑ tɑɑ kɛ́ Teutɑsɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ nyǝnɩ ɩ tɩ ɩsɩɩ yʋlʋ nɔɣɔlʋ, nɑ yǝlɑɑ ɩsɩɩ nɑsǝlɛ (400) tǝŋ ɩ wɑɑlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋ-ɩ, nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ tǝŋɑɣɑ ɩ wɑɑlɩ tɔ pɑ́ yɑ ŋkɑŋkɑ, nɑ pǝ tǝnɑ pǝ sɑɑlɩ yem. 37 Ɩ́lɛ́ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ Kɑlilee tʋ Yutɑɑsɩ nɑ́ kʋlɑ kʋkɑlʋɣʋ wɑɑtʋ, nɑ ɩ́ tǝŋsɩ yǝlɑɑ kʋpiŋ kɛ ɩ wɑɑlɩ. Amɑ pɑ kʋ ɩ́lɛ́ tɔtɔ, nɑ pǝ́ yɑsɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ-ɩ tɔ. 38 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝnɛntɛ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, ɩ́ tɑɑ pɑɑsǝnɑ yǝlɑɑ pɑnɛ ɩnɩ pɑ tɔm tɔtɔ. Ɩ́ yele-wɛ nɑ pɑ́ tɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ye yǝlɑɑ kiŋ kɛ pɑ kookɑlɩ nɑ pɑ tǝmɑ lɩɩnɑɑ, pɩɩ sɑɑlɩ kɛ́. 39 Amɑ ye tɑmpɑnɑ Ɩsɔ kiŋ kɛ pǝ lɩɩnɑɑ, ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ pʋlʋ. Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ yoonɑ Ɩsɔ.

Ḿpʋ́ɣʋ́ kotilɑɑ mʋ Kɑmɑliyɛɛ tɔm. 40 Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑɑ tillɑɑ nɑ pɑ́ hɔɔkɩ-wɛ, nɑ pɑ́ heeli-wɛ sɩ: Yesu tɔm ɩ́ tɑɑ tɑsɑ mǝ nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́ lɩɩʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yele-wɛ sɩ pɑ́ tɛɛ. 41 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ lɩɩ kotuɣu tɑɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kʋɣʋ-wɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ tʋnɑ-wɛ nɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ nɑ́ kʋnyɔŋ kɛ Yesu tɔɔ tɔ. 42 Pɑɑ ɩfemle nte, pɑ tɑ hɛɛsɩ Yesu wei ɩ kɛ́ Mesii tɔ ɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ heeluɣu, nɑ wɑɑsʋ lɑpʋ kɛ tɛɛsɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.

6

Yǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ lǝsʋɣʋ

1 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ Tɑcɑɑ tǝŋlɑɑ tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ tɔmɑɣɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ yɔɣɔtɑɣɑ Kǝlɛɛkɩ tɔm tɔ nɑ tɛtʋ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑ hɛkʋ, sɩ tɛtʋ Yutɑ nyǝ́mɑ ɩɩ pɑɑsǝɣǝnɑ mpɛ pɑ leelɑɑ kɛ teu kɛ pɑɑ ɩfemle nte tǝ tɔɣɔnɑɣɑ tɑlʋɣʋ tɑɑ. 2 Tǝnɑɣɑ tillɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ ɩnɩ ɩ kotɑ Tɑcɑɑ tǝŋlɑɑ kpekǝle tǝnɑ nɑ pɑ́ tɔ-wɛ sɩ: Pǝ tɑ mʋnɑ sɩ tǝ́ yele Ɩsɔ Tɔm pɑɑsǝnɑʋ nɑ tǝ́ lɑkɩ kʋtɔɣɔŋ tɔm. 3 Pǝ tɔɔ tɔ, ɑpɑlɑɑ mɛ, ɩ́ nyǝnɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ mǝ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, mpɑ yǝlɑɑ sɑmɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ tɔɔ pɑ kiŋ nɑ pɑ́ wɛnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ sɔsɔm tɔ, nɑ tǝ́ tʋ-wɛɣɛ tǝmlɛ tǝnɛ. 4 Ɩlɛ sɑɑ ɩnɩ tɑ́ɑ́ hiki cɑɣɑlɛ nɑ tǝ́ pɑɑsǝɣǝnɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ nɑ wɑɑsʋ lɑpʋ kɛ tɑm.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpekǝle tǝnɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ Ɩtiyɛɛnɩ. Yʋlʋ ɩnɩ ɩ tisɑ ɩ yuŋ kɛ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ teu, nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ tɔɔ ɩ kiŋ. Pɑ lǝsɑ tɔtɔɣɔ Filipʋ, nɑ Pʋlʋkʋlʋ, nɑ Nikɑnɔɔ, nɑ Timɔŋ, nɑ Pɑlǝmenɑsɩ, nɑ Antiyɔkɑ Nikolɑɑ, wei ɩ kɑ sʋʋ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ kʋsʋʋ kɛ hɑtoo lɔŋ tɔ. 6 Ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ-wɛɣɛ tillɑɑ kiŋ, nɑ pɛlɛ pɑ́ sǝlǝmǝnɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ nɑ pɑ́ tǝnɩ pɑ tɔɔ kɛ́ niŋ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɔŋnɑ yɛkʋɣʋ nɑ tǝ puki, nɑ Tɑcɑɑ tǝŋlɑɑ nyɔɔŋ tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ kɛ sɔsɔm kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. Hɑlǝnɑ kɔtǝlɑɑ pɑɣɑʋ tisi nɑ pɑ́ mʋ Yesu tɔm kɛ teu.

Ɩtiyɛɛnɩ kpɑʋ

8 Ɩsɔ wɛ Ɩtiyɛɛnɩ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ hikiɣi tomɑ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ́ lɑkɩ piti tǝmɑ nɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝm kɛ yǝlɑɑ hɛkʋ tɑɑ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile nte pɑ yɑɑ sɩ Yomɑɑ Kʋhɛtɑɑ tǝkotile tɔ, tǝ tɑɑ yǝlɑɑ nɑpǝlɩ mpɑ pɑ kɛ́ Silɛɛnɩ nɑ Alɛkǝsɑntilii nyǝ́mɑ tɔ, pɑ́ nɑ Silisii nɑ Asii tɛtʋ pǝ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ kʋlɑ Ɩtiyɛɛnɩ tɔɔ, nɑ pɑ́ nɑ-ɩ pɑ́ sʋʋ tɔm hɔm tɑɑ. 10 Amɑ Ɩtiyɛɛnɩ kǝlɑ-wɛ nɑ tɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Feesuɣu Nɑŋŋtʋ hɑnɑ-ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ mpɛ pɑ hɑ yǝlɑɑ kɛ liɣitee sɩ pɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Tǝ nɩɩwɑ ɩ sɑɣɑtɑ Moisi nɑ Ɩsɔ. 12 Nɑ pɑ sɔsɑ yǝlɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɔ tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ sɔsɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ kʋlɩ Ɩtiyɛɛnɩ tɔɔ, nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ tǝhʋʋlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɑɑ yǝlɑɑ nɑpǝlɩ sɩ pɛlɛ pɑ́ suu Ɩtiyɛɛnɩ kɛ tɔm sɩ: Apɑlʋ ɩnɛ ɩ sɑɣɑtǝɣɩ tɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ kʋpɑntɛ tǝnɛ nɑ Ɩsɔ Tɔm kɛ tɑm kɛ́. 14 Hɑlɩ tǝ nɩɩ ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Nɑsɑlɛtɩ Yesu ɩnɩ ɩ kɑ́ yɔkɩ tɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tǝnɛ, nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ kɔtɑsɩ nsi Moisi nɑɑ hʋlɑ-tʋ tɔ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝhʋʋlɛ tɑɑ cɑɣɑlɑɑ tǝnɑ pɑmɑ Ɩtiyɛɛnɩ tɔɔ kɛ́ ɩsɛ, nɑ pɑ́ nɑ́ sɩ ɩ ɩsɛntɑɑ mʋ ɩsɔtɑɑ tillu wɛɛtʋ.

7

Ɩtiyɛɛnɩ wɑɑsʋ

1 Tǝnɑɣɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ pɔɔsɑ Ɩtiyɛɛnɩ sɩ: Tɑmpɑnɑ pǝ lɑpɑ mpʋ? 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩtiyɛɛnɩ cɔwɑ sɩ: Mɑ tɛɛtʋnɑɑ nɑ mɑ cɑɑnɑɑ mɛ, ɩ́ tʋ ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ. Teeli Ɩsɔ lɩɩ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ cɑɑ sɔsɔ Apǝlɑhɑm tɔɔ kɛ́ ɩ kɑ wɛʋ Mesopotɑmi nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ kʋlǝɣɩ nɑ ɩ́ puki Hɑlɑŋ kɛ cɑɣɑʋ tɔ. 3 Nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń yele nyɑ́ tɛtʋ nɑ nyɑ́ nyǝ́mɑ. Mɑɑ hʋlɩ-ŋ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ n kɑ́ polo ń cɑɣɑ tɔ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝlɑhɑm kʋlɑ Kɑlǝtee tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ polo ɩ́ cɑɣɑ Hɑlɑŋ. Apǝlɑhɑm cɑɑ sǝpɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ lǝsɩ-ɩ Hɑlɑŋ tǝnɑ nɑ ɩ́ kɔnɑ-ɩ timpi mǝ wɛ kɑɣɑnɑ ɩsǝntɔ tɔ. 5 Ɩsɔ tɑ́ hɑ-ɩ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ kɛ́ pʋlʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Pɑɑ tɛɛliyɑ sɩ ɩ́ sopi sopuɣu mɑɣɑmɑɣɑ. Amɑ Ɩsɔ tɔmɑ-ɩ kʋtɔm kɛ́ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-ɩ tɛtʋ ntɩ. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ piyɑ kɑ́ tɛnɑ nɑ pɑ́ tɩ-tɩ tɔtɔɣɔ ɩ sǝm wɑɑlɩ. Pǝ́cɔ́ wɑɑtʋ ɩnɩ Apǝlɑhɑm fɛɩnɑ pǝyɑɣɑ. 6 Ɩlɛ nti Ɩsɔ heelɑ-ɩ tɔɣɔlɛ sɩ: Nyɑ́ piyɑ kɑ́ cɑɣɑ cɑɣɑlǝtʋ kɛ lɛlɑɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑɑ lɑ-wɛɣɛ yomɑɑ. Pɑɑ tʋ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ kɛ pɩɩsɩ nɑsǝlɛ (400) tǝcu kɛ́ tǝnɑ. 7 Amɑ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ pɔɔsɩ piitim mpi pɩɩ tʋ-wɛɣɛ yomle kɛ mpʋ tɔ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ pɑɑ lɩɩ tǝnɑ nɑ pɑ́ kɔɔ tɛtʋ tǝnɛ ɩnɩ tǝ tɑɑ nɑ pɑ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ sɛɛʋ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ lɑpɑ nɑ pɛlʋɣʋ pǝsɩ Apǝlɑhɑm kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ tɔɔsǝɣɩ-ɩ nti ɩ́ nɑ Ɩsɔ pɑɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ pɑ́ sɩɩ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Apǝlɑhɑm kɔmɑ ɩ́ lʋlɩ Ɩsɑɑkɑ tɔ, ɩ pɛlɑ-ɩ ɩ kʋyɛɛŋ pǝlefɛi nɑɑnʋwɑ wule. Ɩlɛnɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ́ɑ́ pɛlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Yɑkɔpʋ, nɑ Yɑkɔpʋ nɑ́ pɛlɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ piyɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ mpɑ pɑ kɛ tɑ kpekɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ sɔsɑɑ tɔ.

9 Tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ mpɛ pɑ lɑpɑ Yosɛɛfʋ kɛ ɩsǝsɛɛmlɛ nɑ pɑ́ pɛɛtɩ-ɩ, nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Icipiti kɛ yomle. Amɑ Ɩsɔ kɑ wɛ Yosɛɛfʋ wɑɑlɩ, 10 nɑ ɩ́ yɑpɑ-ɩ ɩ wɑhɑlɑnɑɑ tǝnɑ tɑɑ. Pǝ kɔmɑ nɑ Yosɛɛfʋ tɑlɑ Icipiti wulɑʋ sɔsɔ kiŋ tɔ, Ɩsɔ lɑpɑ nɑ wulɑʋ lɑŋlɛ hɛɛnɑ ɩ yɑɑsi nɑ ɩ lɑɣɑtʋ. Hɑlǝnɑ Icipiti wulɑʋ nɑnɑ-ɩ kʋfǝnɛɛ kpɑʋ, sɩ ɩ́ nyǝnǝɣɩ Icipiti tɛtʋ tǝnɑ nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tǝyɑɣɑ pǝ tɔɔ. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɣɔsɩ ɑnɑɑm lɩɩ Icipiti nɑ Kɑnɑɑŋ pǝ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Pɩɩ hɑŋɑ teu kɛ́ tǝkoŋkoŋ hɑlǝnɑ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ mpɛ pɑ́ pɛɛkɩ mpi pɑɑ tɔɣɔ tɔ nɑ pɑ́ kpisi. 12 Pǝ kɔmɑ nɑ Yɑkɔpʋ nɩɩ sɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee wɛ Icipiti, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ mpɛɣɛ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm nɑ ɩ́ tili. 13 Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ tɔm nɑɑlɛ nyǝm, ɩlɛnɑ Yosɛɛfʋ lɑ́ nɑ ɩ tɑɑlʋnɑɑ nyǝmɩ-ɩ. Nɑ pǝ lɑpɑ tɔtɔ nɑ Icipiti wulɑʋ sɔsɔ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ɑ́ cɛkǝnɑ ɩ piitim. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɛɛfʋ tilɑ ɩ cɑɑ Yɑkɔpʋ nɑ ɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kɔɔ. Pɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. 15 Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ Yɑkɔpʋ nɑnɑ Icipiti pote, nɑ ɩ́ cɑŋ ɩ́ sɩ tǝnɑ. Tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ nɑ́ sǝpɑ tǝnɑ tɔtɔ. 16 Pɑ kpɑkɑɣɑɑ-wɛɣɛ nɑ pɑ́ mǝlǝɣǝnɑ Sikɛm, nɑ pɑ́ piŋ-wɛɣɛ pǝlɑɑʋ ŋku Apǝlɑhɑm kɑ yɑpɑ Hemɔɔ nyǝ́mɑ kiŋ nɑ liɣitee tɔ kʋ tɑɑ.

17 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ nti Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ Apǝlɑhɑm tɔ tǝ lɑpʋ tɔ, tɑ́ piitim nyǝ́mɑ hukɑ sɔsɔm, pɑ pɑɣɑʋ kɛ Icipiti wɛ sɔɣɔntʋ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sɔsɔ kʋfɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ cɑɣɑɑ, ɩ́lɛ́ ɩ tɑɑ nyɩ Yosɛɛfʋ. 19 Wulɑʋ ɩnɩ ɩ lɑpɑ tɑ́ piitim kɛ ɑcilɑɣɑtʋ. Ɩ tʋ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ kɛ wɑhɑlɑ kɛ teu nɑ kʋcɑɑlʋɣʋ, sɩ pɑ́ lɔ pɑ ɑhʋlʋmnɑɑ nɑ pɑ́ sɩ. 20 Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ pɑ lʋlɑ Moisi. Ɩ kɑ kɛ́ pǝyɑɣɑ kʋpɑŋkɑ ŋkɑ kɑ te Ɩsɔ kɛ́ teu tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nyǝ́mɑ tɔɔ-ɩ ɩsɔtʋnɑɑ tooso kɛ́ pɑ tɛ. 21 Pǝ kɔmɑ nɑ pɑ́ lɔ-ɩ tɔ, Icipiti wulɑʋ sɔsɔ pɛɛlɔ hiinɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ-ɩ ɩsɩɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kʋlʋlʋ. 22 Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ Moisi nyǝmɑ́ Icipiti nyǝ́mɑ nyǝm tǝnɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ lɑ́ yʋlʋ wei ɩ́ yɔɣɔtɑ nti tɩɩ hotiɣi ɑtɛ tɔ, nɑ ɩ́ pǝsɑ tǝmɑ.

23 Pǝ kɔmɑ nɑ Moisi pɩɩsɩ tɑlɑ nɩɩlɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ kɑ́ polo nɑ ɩ́ wiili ɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ. 24 Moisi polɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Icipiti tʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ lɑkɩ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ mʋsʋŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mʋ wei pɑ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ mʋsʋŋ tɔ ɩ tɔm nɑ ɩ́ sɩɩnɑ ɩ tɩ, nɑ ɩ́ lɛɛtɩ Icipiti tʋ, nɑ ɩ́ cɑŋ ɩ́ kʋ-ɩ. 25 Moisi kɑ nyǝmɑɣɑ sɩ ɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ nyɩ sɩ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ lǝsɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. Amɑ pɛlɛ pɑ tɑ nyɩ mpʋ. 26 Kʋ femɑ ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ mɑkɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo pɑ loluɣu. Nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Apɑlɑɑ mɛ, mǝ kʋlʋm kɛ́, ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ mʋsʋŋ? 27 Amɑ mʋsʋŋtʋ wei ɩ lɑkɑɣɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ kɛ mʋsʋŋ tɔ ɩ nyɑsɑ-ɩ tɔm sɩ: Mɑ nɑ-ŋ, tɑ́ wulɑʋ nɑ tɑ́ tɔm hʋʋlʋ. 28 Tete n tɛmɑ Icipiti tʋ kɛ kʋɣʋ tɔɣɔlɛ sɑŋɑ n nyǝmɑ́ sɩ n kɑ́ tɛɛsɩ mɑ nɑ? 29 Moisi nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ se kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ polo ɩ́ cɑɣɑ Mɑtiyɑŋ tɛtʋ tɑɑ. Mɑtiyɑŋ tǝnɑɣɑ ɩ lʋlɑ ɑpɑlʋ piyɑ nɑɑlɛ.

30 Pǝ kɔmɑ nɑ pɩɩsɩ nɩɩlɛ cɔɔ, ɩlɛ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ wɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pʋɣʋ Sinɑyi kiŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ hotiyɑ nɑkǝlɩ kɑ sʋʋ kɔkɔ mʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu lɩɩ ɩ tɔɔ kɛ́ hotiyɑ ŋkɛ kɑ kɔkɔ tɑɑ. 31 Moisi nɑwɑ mpʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ lɑpɩ-ɩ piti. Tǝnɑɣɑ ɩ tuusɑɑ sɩ ɩ wiiliɣi teu, ɩlɛnɑ ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ nɔɣɔ sɩ: 32 Mɑɣɑlɛ nyɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ, Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ. Tǝnɑɣɑ sɔɣɔntʋ kpɑ Moisi kɛ sɔsɔm nɑ ɩ́ seliɣi, hɑlǝnɑ ɩ́ kpisi nyǝnʋɣʋ. 33 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Moisi sɩ: Wɔɣɔsɩ nyɑ́ ntɑŋkpɑlɑ, timpi tɑɑ n sǝŋɑ mpʋ tɔ pǝ kɛ́ tɛtʋ kɑtɛ nyǝntʋ kɛ́. 34 Mɑ nɑwɑ mɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Icipiti tɔ pɑ wɑhɑlɑ, mɑ nɩɩ pɑ wulɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ tii sɩ mɑ yɑkɩ-wɛ. Tɔʋ, kʋlɩ, mɑ tiliɣi-ŋ Icipiti.

35 Moisi wei ɩnɩ ɩ tɔm Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ kisɑɑ tǝkpɑtɑkpɑtɑ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tǝ nɑ-ŋ, tɑ́ wulɑʋ nɑ tɑ́ tɔm hʋʋlʋ tɔ, kʋlʋm ɩnǝɣɩ Ɩsɔ tɑɣɑnɑ kʋsʋɣʋ nɑ ɩ́ tili pɑ kiŋ, sɩ ɩ́ lɑ pɑ wulɑʋ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ nɑ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ kɑ lɩɩ ɩ tɔɔ kɛ́ hotiyɑ kiŋ tɔ ɩ toŋ tɑɑ. 36 Ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ piti tǝmɑ nɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝm nɑ ɩ́ lǝsɩ-wɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. Ɩ lɑpɑ mpʋ tɔtɔɣɔ sǝsǝncɑɑsɩ teŋku tɑɑ nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, hɑlɩ pɩɩsɩ nɩɩlɛ. 37 Moisi ɩnɩ ɩ heelinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩsɔ kɑ́ kɔnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ wɛ ɩsɩɩ mɑ́, nɑ ɩ kɑ́ wɛɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ piitim tʋ tɔ. 38 Kʋlʋm ɩnɩ ɩ kɑ wɛnnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ kotɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ pɑ kiŋ. Ɩ́ nɑ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ kɑ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ pʋɣʋ Sinɑyi tɔɔ tɔ pɑ wɛnnɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ kiŋ kɛ tǝnɛ ɩnɩ. Moisi ɩnɩ ɩ mʋnɑ Ɩsɔ Tɔm nti tǝ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ sɔsɔm tɔ sɩ ɩ tɛlǝsǝɣɩ-tʋ.

39 Amɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ tɑ nɩɩnɑ-ɩ. Pɑ kisɑ-ɩ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ pɑ lɑɑkɑlǝnɑɑ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ Icipiti. 40 Hɑlǝnɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ Alɔŋ sɩ: Lu-tʋɣʋ tʋɣʋ nɑ tǝ́ nyǝnǝɣɩ-kʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝ tɑ nyɩ mpi tɑ́ Icipiti tɑɑ lǝsǝlʋ Moisi tɛmnɑɑ tɔ. 41 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lupɑ nɑule nɑ pɑ́ pǝsɩ-tɛɣɛ pɑ tʋɣʋ nɑ pɑ́ lɑɑ-tɛ. Hɑlǝnɑ pɑ́ yɔɔlǝnɑ pɑ niŋ kʋlupum mpǝɣɩ teu. 42 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ lɑpɑ-wɛɣɛ ɑwusɑ nɑ ɩ́ yele-wɛ sɩ pɑ́ nyǝnǝɣɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kɛ pɑ tɩɩŋ, ɩsɩɩ pɑɑ ŋmɑɑʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ tɔ sɩ:

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ,

mɑɣɑ ɩ́ lɑpɑ kɔtɑsɩ nɑ ɩ́ fɛɛnɩ

wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tɑɑ?

43 Aɑɩ, tʋɣʋ Molɔkɩ cokǝle nɑ mǝ tʋɣʋ

Lefɑŋ ɩsɔtʋlʋŋɑ lɛɛsʋɣʋ kɛ

ɩ́ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ.

Ɩ tǝnɑɣɑ mpʋ, pǝ tɑɣɑ wei ɩ́ lupɑ sɩ

ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɔɣɔlɛ?

Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele nɑ pɑ́ ponɑ-mɛɣɛ Pɑpiloni,

hɑlǝnɑ ɩ́ tɛɛ pǝ wɑɑlɩ.

44 Wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tǝnɛ ɩnɩ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ kɑ wɛnɑ cokǝle, nɑ tǝ tɑɑ nɑ seliyɑ kpɑɑtɑnɑɑ. Pɑɑ sikɑ-tɛɣɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ heeluɣu Moisi tɔ. Teitei ɩsɩɩ nte tǝ tɑkɑ Moisi kɑ nɑwɑ tɔ. 45 Tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ cɛlɑ-tɛɣɛ pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ kpɛnnɑ-tɛɣɛ timpi Yosuwee tɛɛ-wɛɣɛ nɔɣɔ nɑ Ɩsɔ yɑsɩ piitimnɑɑ kɛ pɑ ɩsɛntɑɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ tɛtʋ tɔ. Nɑ tǝ́ wɛɛ tǝnɑɣɑ mpʋ, hɑlǝnɑ Tɑfiiti wɑɑtʋ. 46 Ɩsɔ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-ɩ teu, ɩlɛnɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ sǝlǝmɩ-ɩ nɔɣɔ, sɩ ɩ lɑkɩ ɩnɩ wei ɩ kɛ́ Yɑkɔpʋ Ɩsɔ tɔɣɔ tǝcɑɣɑlɛ. 47 Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ, Sɑlʋmɔŋ ŋmɑnɑ-ɩ kutuluɣu ŋkʋ.

48 Amɑ pǝ tɑɣɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ ɩnɩ ɩ cɑkɩ kutuluŋ wei yǝlɑɑ niŋ ŋmɑwɑ tɔ ɩ tɑɑ se. Hɑlɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ mɑɣɑmɑɣɑ yɔɣɔtɑ mpʋ sɩ:

49 Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Ɩsɔtɔnʋɣʋ ntɛ́ mɑ kumte.

Atɛɣɛlɛ mɑ nɔɔhɛɛ tǝsɩɩlɛ.

Ɩlɛ kutuluɣu ŋku kʋ tɑkɑ kɛ́ ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ ŋmɑ-m?

Nɑ leɣelɛ mɑ tǝhɛɛsǝlɛ?

50 Pǝ tɑɣɑ mɑ́ lɑpǝnɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ nɑ mɑ niŋ?

51 Tɔʋ, yǝlɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ tɛmɑ keeluɣu tɔ, mǝ lɑŋɑ lɑpɑ kpɩɩsǝŋ nɑ mǝ ŋkpɑŋŋ tɛɛlɩ nɑ ɩ́ kisi Ɩsɔ Tɔm. Ɩ́ kpɛɛsǝɣǝnɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɛ tɑm, mǝ cɑɑnɑɑ kɑtɛ kɛ ɩ́ kpɑɣɑɑ. 52 Mǝ cɑɑnɑɑ nɑɑsɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ sɔɔ kʋlʋm kɛ? Pɑ kʋ mpɑ pɑ heelɑɣɑ sɩ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ kɔɔ tɔ. Kʋlʋm ɩnǝɣǝlɛ mǝ lɑpɑ kɔlɔmɔtɔ kɛ nɔɔnɔɔ nɑ ɩ́ kʋ. 53 Hɑlɩ mɛɣɛ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tɛlǝsɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ. Pǝyele ɩɩ cɑɑkɩ tǝ tɔkʋɣʋ.

Ɩtiyɛɛnɩ sǝm

54 Yutɑ nyǝ́mɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huu pɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ sɑlɑ pɑ niŋ kɛ Ɩtiyɛɛnɩ tɔɔ nɑ pɑ́ tɑŋɑɑ. 55 Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tomɑ kʋlǝnɑ Ɩtiyɛɛnɩ kɛ teu. Ɩlɛnɑ ɩ́ teki ɩ ɩsɛ nɑ ɩsɔ nɑ ɩ́ nɑ Ɩsɔ teu sɔsɔɔm nɑ Yesu sǝŋɑ ɩ ntɔɣɔŋ tɔɔ. 56 Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ sɩ: Ɩɩ nɑɑ, ɩsɔtɔnʋɣʋ tʋlɑɑ, nɑ mɑ́ nɑɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ nɑ kɑ́ sǝŋɑ Ɩsɔ ntɔɣɔŋ tɔɔ.

57 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ mɑpɑ kɑpusi kɛ teu, nɑ pɑ́ tǝkɩ pɑ ŋkpɑŋŋ nɑ pɑ́ huli Ɩtiyɛɛnɩ. 58 Nɑ pɑ́ tuli-ɩ nɑ pɑ́ lɩɩnɑ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ, nɑ pɑ́ sʋʋ-ɩ pɛɛ yɑɣɑʋ sɩ pɑ́ kʋ-ɩ. Mpɑ pɑɑ kɛ́ pǝ ɑseetɑ nyǝ́mɑ tɔ, pɛlɛ pɑ sɩɩnɑ ɩfepu wei pɑ yɑɑ sɩ Sɔɔlɩ tɔɣɔ pɑ wontu. 59 Pɑ tɔŋnɑ Ɩtiyɛɛnɩ kɛ pɛɛ yɑɣɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ sɩ: Tɑcɑɑ Yesu kɛlɩ-m. 60 Ɩlɛnɑ ɩ́ luŋ ɑkulɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɔɔŋkɑ sɩ: Tɑcɑɑ, tɑɑ nyǝnɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɛ. Ɩtiyɛɛnɩ yɔɣɔtɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ hɛɛ.

8

1 Sɔɔlɩ lɑŋlɛ kɑ hɛɛnɑ Ɩtiyɛɛnɩ kʋɣʋ.

Wɑhɑlɑ yɑsɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle

Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ sʋʋ Yosɑlɛm Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle kɛ kʋnyɔŋ tʋɣʋ kɛ teu. Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ yɑ Yutɑ nɑ Sɑmɑlii tɑɑ, nɑ pǝ yele tillɑɑ tike. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ mpɑɑʋ kɛ teu tɔ pɑ pimɑ Ɩtiyɛɛnɩ, nɑ pɑ́ wii-ɩ sɔsɔm.

3 Amɑ pǝ yelɑ Sɔɔlɩ ɩ́lɛ́ tɔ, Yesu sɛɛlɑɑ kɛ ɩ tɔŋnɑ lʋpʋ sɩ ɩ lɑkɩ sɑkɑsɑkɑ. Tɛɛsɩ tɑɑ kɛ́ ɩ sʋʋkɑɣɑ nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ nɑ ɩ́ tǝkǝɣɩ.

Filipʋ kpɑɑlǝɣɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ Sɑmɑlii

4 Mpɑ mpɑ pɑ yɑ mpʋ tɔ pɑ cɔɔkɑɣɑ pɑɑ le nɑ pɑ́ heeliɣi Ɩsɔ Tɔm Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. 5 Sɑmɑlii ɩcɑtɛ kɛ Filipʋ nɑ́ polɑɑ nɑ ɩ́ heeliɣi tǝnɑ nyǝ́mɑ kɛ Mesii tɔm. 6 Piti tǝmɑ nnɑ Filipʋ lɑkɑɣɑ tɔ sɑmɑɑ nɩɩ ɑ tɔm nɑ pɑ́ nɑnɑ pɑ ɩsɛ. Pǝ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ, pɑ tǝnɑ tǝpɑɩ pɑ tʋɣɩ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ teu. 7 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɑlɔɣɑɑ kiisɑɣɑ nɑ pɑ́ seeki ɑlɔɣɔhilɑɑ pɑɣɑlɛ kiŋ nɑ ɑcɑmɑɑ nɑ kɑɑkɑlɑsɩ pɑɣɑlɛ hikɑ ɑlɑɑfǝyɑ. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ lɑŋɑ hʋlʋmɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ, hɑlǝnɑ pǝ́ lɑ ɩcɑtɛ ntɛɣɛ yuŋ.

9 Apɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑɑ wɛ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ kɛ́ hɑtoo lɔŋ, pɑ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Simɔŋ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ lɑkɑɣɑ topotopo tǝmɑ kɛ́, nɑ pǝ lɑkɩ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ piti. Ɩ nyǝnɑɣɑ ɩ tǝɣɩ sɔsɔ kɛ́ pǝ tii fɛɩ. 10 Pǝ kpɑɣɑʋ piyɑ nɑ pǝ́ polo sɔsɑɑ tɔ pɑ tǝnɑ pɑ wutɑɣɑ-ɩ kɛ́. Hɑlǝnɑ yǝlɑɑ tɔŋɑɣɑ sɩ: Ɩsɔ tomɑ nnɑ pɑ yɑɑ tomɑ sɔsɔɔnɑ tɔ ɑ tʋ ntɔ.

11 Ɩlɛnɑ pɑ́ wutiɣi Simɔŋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ topotopo tǝmɑ kɑ tɛmnɑ-wɛɣɛ piti lɑpʋ kɛ hɑtoo lɔŋ. 12 Amɑ Filipʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ heeliɣi-wɛɣɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ nɑ Yesu Kilisiti pǝ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ pɑ mʋ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnǝɣɩ teu, hɑlǝnɑ pɑ́ sɔ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm. 13 Simɔŋ ɩ́lɛ́ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ mʋwɑ nɑ pɑ́ sɔ-ɩ Ɩsɔ lʋm. Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ Filipʋ kɛ tǝŋʋɣʋ nɑ ɩ nyǝnɑɣɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔnɑɑ sɔsɑɑ nɑ piti tǝmɑ nnɑ ɑ lɑkɑɣɑ tɔ nɑ pǝ wɛ-ɩ piti.

14 Tillɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ Yosɑlɛm tɔ pɑ nɩɩwɑ sɩ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ mʋ Ɩsɔ Tɔm, ɩlɛnɑ pɑ́ kʋsɩ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ nɑ pɑ́ tili sɩ pɑ́ polo nɑ pɑ́ nɑ́. 15 Piyɛɛ pɑ tɑlɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmǝnɑ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ mpɛɣɛ Ɩsɔ sɩ pɑ́ hiki Feesuɣu Nɑŋŋtʋ. 16 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ Yesu hǝtɛ tike kɛ pɑɑ yɑɑwɑ nɑ pɑ́ sɔnɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm. Ɩlɛ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɑ tiitɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ tɔɔ. 17 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ tǝnɑ niŋ kɛ pɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hiki Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ.

18 Wɑɑtʋ wei Simɔŋ nɑwɑ sɩ tillɑɑ tǝnɑ-wɛɣɛ niŋ nɑ pɑ́ hiki Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɔ, ɩ cɛlɑ-wɛɣɛ liɣitee, 19 nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ cɛlɛ mɑɣɑ mpʋ ɩnɩ pǝ lɑpʋ tɔtɔ, nɑ mɑ́ tǝnɑ wei kɛ́ niŋ, pʋntʋ hiki Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɛ mpʋ.

20 Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ tɔmɑ sɩ: Ɩsǝnɑ mpi n hʋʋʋ sɩ pɑ pǝsǝɣɩ pɑ́ yɑ Ɩsɔ hɑtɛ nɑ liɣitee tɔ, nyɑ́ nɑ nyɑ́ liɣitee ɩ́ lɑ yem. 21 N kɑɑ nɑ pʋlʋ cǝcǝkɑ. Pǝyele nyɑ́ pɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ tɩɩ fɛɩ tǝnɛ ɩnɩ tǝ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nyɑ́ lotu tɑ te. 22 Ɩlɛ lɔ nyɑ́ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ ɑnɩ, nɑ ń wiinɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ hʋlɩ-ŋ suulu nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-ŋ nyɑ́ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ ɑnɩ. 23 Pǝ tɑɣɑ mpʋ, mɑ nɑɑkʋɣʋ-ŋ tɔ, nyɑ́ nɑ nyɑŋ kɛ́ ɩsɩɩ kɑkɑɣɑ. Ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɔkǝnɑ-ŋ tǝkem.

24 Ḿpʋ́ɣʋ́ Simɔŋ cɔ-wɛ sɩ: Mɩɩ wiinɑ-m nɑ Tɑcɑɑ, nɑ nti ɩ́ yɔɣɔtɑ mpʋ tɔ tǝ tɑɑ nɑtǝlɩ ɩ́ tɑɑ lɑ-m.

25 Tillɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ pɑ tɛmɑ nti nti pɑ nɑwɑ tɔɣɔ kɛɛsʋɣʋ nɑ wɑɑsʋ lɑpʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. Pɑ mǝlɑɣɑ mpʋ tɔ, pɑ heelɑɣɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ Sɑmɑlii ɑcɑlɛɛ pɑɣɑlɛ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ pote.

Filipʋ nɑ Ɩtiyopii tʋ pɑ tɔm

26 Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ heelɑ Filipʋ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń tǝŋ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ, nɑ ń kɑtɩ hɑpǝlɛ nte tǝ lɩɩkɩ Yosɑlɛm nɑ tǝ puki Kɑsɑ tɔ. Wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ hɑpǝlɛ ńtɛ́ tǝ fɑɣɑnɑɑ.

27 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filipʋ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tʋ mpɑɑʋ. Ɩ tɔŋnɑ pote, ɩlɛ ɩ nɑwɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋɣʋlɛ. Sɛsɛ Ɩtiyopii yʋlʋ kɑtɑŋɑ ntɛ́. Ɩnɩ ɩ kɑ kɛnɑ Ɩtiyopii wulɑʋ sɔsɔ ɑlʋ nyǝŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Kɑntɑsɩ tɔ ɩ ɑkewe sɔsɔ, wei ɩ nyǝnɑɣɑ ɩ kpɑncoou tǝnɑ tɔɔ tɔ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ lɩɩnɑ Yosɑlɛm kɛlɛ Ɩsɔ sɛɛʋ. 28 Ɩ cɑɣɑ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ kɑlǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ kpente. 29 Tǝnɑɣɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ heelɑ Filipʋ sɩ: Tɔ nɑ ń kpǝtǝnɑ kɛɛkɛ ɩnɩ.

30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Filipʋ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ ɩ kiŋ, nɑ ɩ́ nɩɩ ɩ tɔŋnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ kɑlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N cɛkǝnɑ nti n kɑlǝɣɩ tɔɣɔlɛ?

31 Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ kɑtɑŋɑ cɔ Filipʋ sɩ: Ye nɔɣɔlʋ tɑ sɛɣɛsɩ-m, ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ lɑ nɑ mɑ́ cɛkǝnɑ?

Ɩlɛnɑ yʋlʋ kɑtɑŋɑ tɔ Filipʋ sɩ: Kpɑ nɑ ń cɑɣɑ mɑ kiŋ. 32 Tɔm nti ɩ kɑlɑɣɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ:

Pɑ tɛɛnɑ-ɩ ɩsɩɩ pɑ tɛɛkʋɣʋnɑ

heu kɛ nɑmpɑɣɑtǝlɛ tɔ.

Ɩ lɑpɑɣɑ ɩsɩɩ ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ

kɑ hʋntʋ pɑ kɔɔkɩ nɑ kɑ́ sumɑ tɔ.

Ɩ sumɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑ cɔ nɑtǝlɩ.

33 Pɑ tʋ-ɩ tɑɑlǝm nɑ pɑ́ kʋ ɩ tɔm kɛ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ yem.

Awe kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ ɩ piitim tɔm?

Pɑ tɑmɑ ɩ weesuɣu tomle kɛ ɑtɛ cǝnɛ.

34 Tǝnɑɣɑ ɑkewe ɩnɩ ɩ tɔmɑ Filipʋ sɩ: Lɑ suulu nɑ ń heeli-m, ɑwe tɔm kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛɛsǝɣɩ mpʋ? Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɔm yɑɑ nɔɣɔlʋ nyǝntʋ?

35 Ɩlɛnɑ Filipʋ sʋʋ yɔɣɔtʋɣʋ, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ tɔm nti ɩnɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑlɑɣɑ mpʋ tɔ, nɑ ɩ sɛɣɛsǝnɑ-ɩ Yesu Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. 36 Pɑ tɔŋnɑ tɔntɛ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɑlɑ tiili ɩsǝntɔ, lʋm kɑ wɛ tǝnɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑkewe ɩnɩ ɩ tɔmɑ sɩ: Nyǝnɩ lʋm yee, n kɑɑ sɔ-m Ɩsɔ lʋm kɛ cǝnɛɣɛ kpɑkpɑɑ? Yɑɑ pǝ kɑɑsɑ-m pʋlʋ?

[ 37 Ɩlɛnɑ Filipʋ cɔ yʋlʋ kɑtɑŋɑ sɩ: Ye n tɛmɑ nyɑ́ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ te, mɑ́ sɔɔ-ŋ kɛ́.

Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ kɑtɑŋɑ cɔwɑ sɩ: Mɑ tɛmɑ mɑ tɑɑ sɩ Yesu Kilisiti kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ kɛ́.]

38 Tǝnɑɣɑ yʋlʋ kɑtɑŋɑ sǝŋsɑ kɛɛkɛ nɑ Filipʋ nɑ ɑkewe ɩnɩ pɑ́ tii pɑ nɑɑlɛɣɛ lʋm tɑɑ, nɑ Filipʋ sɔ-ɩ Ɩsɔ lʋm. 39 Pɑ lɩɩnɑ lʋm tɑɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ Feesuɣu kɛlɩ Filipʋ, ɑkewe ɩnɩ ɩ tɑ tɑsɑ-ɩ keesuɣu. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tʋ ɩ mpɑɑʋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kʋɣɩ-ɩ. 40 Amɑ Filipʋ nɑ́ tutɑ ɩ tǝɣɩ Asoto, nɑ ɩ́ lɑkɩ wɑɑsʋ kɛ ɑcɑlɛɛ nnɑ nnɑ ɑ tɑɑ ɩ tǝŋnɑɑ tɔ, hɑlǝnɑ ɩ́ tɑlɑ Sesɑlee.

9

Sɔɔlɩ Lɑɣɑsʋɣʋ

(Tillɑɑ Tǝmlɛ 22:6-16; 26:12-18)

1 Amɑ Sɔɔlɩ nɑ́ tɔŋnɑ Tɑcɑɑ tǝŋlɑɑ kʋɣʋ kpɛɛsʋɣʋ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ polo kɔtʋlʋ sɔsɔ kiŋ, 2 nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ: Lɑ-m tɑkǝlɑɣɑ, nɑ mɑ́ polɑ Tɑmɑsɩ, nɑ mɑ́ mɑɣɑnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ kɛ́ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Tɑcɑɑ mpɑɑʋ tɔ, pɑɑ ɑpɑlɑɑ pɑɑ ɑlɑɑ, mɑ kpɑ-wɛ nɑ mɑ́ hɔkɔ nɑ mɑ́ ponɑ Yosɑlɛm.

3 Wɑɑtʋ wei Sɔɔlɩ wɛ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ Tɑmɑsɩ, ɩlɛ pǝ lɩɩnɑ ɩsɔ kɛlɛ nɑ pǝ́ lɑ ɩ ɩsɛntɔɔ tǝnyɑlulu ɩsɩɩ kɔkɔ kɛ tɔm kʋlʋm tɔɔ nɑ pǝ nɑ́ nɑ pǝ́ cɔɔnɑ-ɩ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hotɑ ɑtɛ nɑ ɩ́ nɩɩ pǝ pɔɔsǝɣɩ-ɩ sɩ: Sɔɔlɩ Sɔɔlɩ pepe tɔɔ kɛ́ n tʋɣʋ-m kʋnyɔŋ kɛ mpʋ?

5 Tǝnɑɣɑ Sɔɔlɩ pɔɔsɑɑ sɩ: Tɑcɑɑ nyɑɣɑ ɑweɣe ye?

Ɩlɛnɑ pǝ́ cɔ Sɔɔlɩ sɩ: Mɑɣɑ Yesu wei n tʋɣɩ kʋnyɔŋ tɔ. 6 Kʋlɩ nɑ ń polo ɩcɑtɛ tɑɑ, pɑɑ heeli-ŋ nti n kɑ lɑ tɔ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tǝnmsɑ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ Sɔɔlɩ tɔ nɑ pɑ́ sǝŋɑ yem. Pɑ nɩɩkɑɣɑ pǝ yɔɣɔtǝɣɩ, ɑmɑ pɑɑ nɑɑkɩ nɔɣɔlʋ. 8 Tǝnɑɣɑ sɔɔlɩ kʋlɑ ɑtɛ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ yem ɩɩ nɑɑkɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔkɩ ɩ niŋ tɑɑ nɑ pɑ́ hɔmɩ-ɩ nɑ pɑ́ ponɑ Tɑmɑsɩ. 9 Nɑ ɩ́ cɑɣɑ kʋyɛɛŋ toosoɣo yʋlʋmlɛ tɛɛ, ɩ tɑ tɔɣɔ, ɩ tɑ nyɔɔ.

10 Tɑcɑɑ tǝŋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ Tɑmɑsɩ nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Anɑniyɑsɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ-ɩ ɩsɩɩ toosee tɑkɑ, nɑ ɩ́ nɑ́ Tɑcɑɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ yɑɑ-ɩ sɩ: Anɑniyɑsɩ.

Nɑ ɩ́ tisi sɩ: Tɑcɑɑ mɑɣɑlɔ.

11 Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlɩ tǝwɑkɑ nɑ ń tǝŋ hɑpǝlɛ nte pɑ yɑɑ sɩ Kʋsiɣisile tɔ, nɑ ń sʋʋ Yutɑɑsɩ tǝyɑɣɑ, nɑ ń pɔɔsɩ Tɑɑsɩ ɩcɑtɛ ɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Sɔɔlɩ tɔ ɩ tɔɔ. Ɩ wɛ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ. 12 Pǝ lɑpɑ-ɩ ɩsɩɩ toosee tɑkɑ, nɑ ɩ́ nɑ́ nyɑ́ wei pɑ yɑɑ sɩ Anɑniyɑsɩ tɔ, nɑ ń sʋʋ sɩ n tǝnǝɣɩ-ɩ niŋ nɑ ɩ ɩsɛ kuli.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ Anɑniyɑsɩ tɔmɑ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ nɩɩ tǝŋlɑɑ pɑɣɑlɛ kiŋ kɛ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ tɔm, nɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ tǝnɑ ɩ lɑpɑ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ Yosɑlɛm tɔ pǝ tɔm tɔtɔ. 14 Kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ hɑ-ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ́ kɔɔ cǝnɛ tɔtɔ nɑ ɩ́ hɔkɔ mpɑ pɑ tɔkɑ nyɑ́ tɔm tɔ.

15 Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ cɔ Anɑniyɑsɩ sɩ: Polo, mɑ lǝsɑ ɑpɑlʋ ɩnǝɣɩ sɩ mɑ lɑkɩ-ɩ nɑ ɩ́ heeliɣi mɑ tɔm kɛ piitimnɑɑ nɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 16 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ hʋlǝnɑ-ɩ kʋnyɔmǝŋ wei ɩ kɑ́ tɔɣɔ mɑ nyʋɣʋ tɔɔ tɔ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ Anɑniyɑsɩ tɛɛwɑ. Ɩ kɔmɑ ɩ tɑlɑ tǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tǝnɩ ɩ niŋ kɛ Sɔɔlɩ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ tɑɑpɑlʋ Sɔɔlɩ, Tɑcɑɑ Yesu wei n kɔŋɑɣɑ nɑ ń nɑ́ mpɑɑʋ tɑɑ tɔ, ɩnɩ ɩ tilinɑ-m sɩ nyɑ́ ɩsɛ ɩ́ kuli nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tomɑ hɑɣɑ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ sɔsɔm.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ pʋlʋpʋnɑɑ ɩsɩɩ hutu tɑkɑ kɔɔlɑ Sɔɔlɩ ɩsɛntɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ pǝ́ hoti ɑtɛ nɑ ɩ́ sʋʋ nɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ sɔ-ɩ Ɩsɔ lʋm. 19 Nɑ ɩ́ tɔɣɔ kʋtɔɣɔʋ nɑ ɩ́ hiki tomɑ.

Sɔɔlɩ lɑkɩ wɑɑsʋ kɛ Tɑmɑsɩ

Sɔɔlɩ cɑɣɑ Tɑcɑɑ tǝŋlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Tɑmɑsɩ tɔ pɑ cɔlɔɣɔ wɛɛ nɑɑlɛ. 20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɔɔlɩ sʋʋ wɑɑsʋ lɑpʋ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ. Ɩ heelɑɣɑ tǝfoo kɛ́ sɩ Yesu kɛlɛ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ. 21 Nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩ ɩ wɑɑsʋ ɩnɩ tɔ, piti kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Pǝ tɑɣɑ ɩnɩ ɩ kɑ sɛɛsǝnɑ ɩsǝlɛ nɑ mpɑ pɑ tɔkɑ Yesu tɔm tǝnɛɣɛ Yosɑlɛm tɔɣɔ kʋnyɔŋ tʋɣʋ? Ɩsɩɩ ɩ kɑ kɔmɑ cǝnɛ sɩ ɩ kpɑɑ-wɛ nɑ ɩ́ hɔkɔ nɑ ɩ́ ponɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ yɑ?

22 Pɑɑ nɑ mpʋ Sɔɔlɩ nɑ́ tɔŋnɑ wɑɑsʋ lɑpʋ nɑ ɩ toŋ sɔɔsǝɣɩ tɑm nɑ pǝ́ puki. Ɩ hʋlɑɣɑɑ Tɑmɑsɩ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ Yesu kɛlɛ Mesii. Ɩlɛnɑ pǝ́ mǝlɩ pɛlɛɣɛ liɣituɣu, pɑɑ nyǝŋ nti pɑ́ cɔ-ɩ tɔ.

23 Wɛɛ lɑpɑ nɑɑlɛ, ɩlɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ cɑɣɑ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ sɩ pɑ́ kʋ-ɩ. 24 Amɑ Sɔɔlɩ nɩɩ nti pɑ hɔkɑɑ nɑ pɑ́ sɩɩ tɔ. Nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋɑ ilim nɑ ɑhoo sɩ pɑ́ hiki-ɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ. 25 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑhoo nɑɑlɩ Sɔɔlɩ ɩfɑlɑɑ tʋ-ɩ sɔɔtɔkʋ sɔsɔɔʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tisi-ɩ nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ nɑ ɩ́ tɛɛ.

Lom

1

2

3

4

5

6

7

8

9

TAKƎLAƔA ŊKA PƆƆLƖ ŊMAAWA

LOM

NYƎ́MA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Kɔlɛntɩ ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ Pɔɔlɩ kɑ wɛ wɑɑtʋ wei ɩ yelɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ Kilisiti nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ Lom tɔ. Ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɑ tɑɑ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ lɑpǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ, pɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ. Ɩ hʋlɑɑ tɔtɔ sɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ́ tomɑ sɔsɔɔnɑ kɛ́, ɩ yɑkɩ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ mʋ-ɩ nɑ pɑ́ tɛmɩ-ɩ nɑ pɑ tɑɑ tɔ. Pɔɔlɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɔtɔ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ lɔwɑ Ɩsɔ, ɑmɑ Ɩsɔ nɑ́ tɑ́ lɔ ɩ yǝlɑɑ. Kɑntǝkɑɣɑ nyǝntʋ kɛ́ lɑɣɑtʋ nti Pɔɔlɩ tɑsɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kɛ ɩsǝnɑ pɑɑ cɑɣɑ pɑ tɑɑ pɑ tike tɔ, nɑ ɩsǝnɑ pɑ nɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɔ pɑɑ cɑɣɑ tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Lom tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Yǝlɑɑ tǝnɑ pǝntǝnɑ, nɑ pɑ́ nyɩɩlǝɣɩ nyʋɣʋ yɑpʋ, titite 1–8

Ɩsǝnɑ Ɩsɔ cɑɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔ, titite 9–11

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɔntɛ kʋpɑntɛ, titite 12:1–15:13

Sɛɛtʋ, titite 15:14–16:1-27

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Pɔɔlɩ, Yesu Kilisiti yom. Mɑɣɑ Ɩsɔ kpɑ tillu nɑ ɩ́ lǝsɩ-m nɑ mɑ mpɑɑ kɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kpɑɑlʋɣʋ tɔɔ. Mɑ́ ŋmɑɑnɑ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ.

2 Hɑtuu lɔŋ kɛ Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ kɔnɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnɩ. Hɑlɩ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ ɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ ŋmɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. 3 Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnǝɣǝlɛ ɩ Pǝyɑɣɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti tɔm. Ye Yesu yʋlʋwɛɛtʋ tɔm ɩlɛ, wulɑʋ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ kɛ́. 4 Amɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kiŋ ɩlɛ, Ɩsɔ hʋlǝnɑ tomɑ sɩ Yesu kɛ́ ɩ Pǝyɑɣɑ kɛ wɑɑtʋ wei Yesu sǝpɑ nɑ ɩ́ feesi-ɩ tɔ. 5 Kilisiti ɩnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ hʋlɑ-m pɛɛlɛɛ nɑ mɑ́ lɑ tillu sɔsɔ kɛ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɔɔ, sɩ mɑ́ lɑ nɑ kɑteŋɑsɩ tǝnɑ yǝlɑɑ mʋ ɩ tɔm nɑ pɑ́ nɩɩnɑ-ɩ. 6 Mɛ tɔtɔ ɩ́ wɛ pɑ tɑɑ, mɛ mpɑ Ɩsɔ lǝsɑ Lom sɩ ɩ́ pǝsɩ Yesu Kilisiti nyǝ́mɑ tɔ.

7 Mǝ tǝnɑ mpɑ mɛ ɩ́ wɛ Lom nɑ Ɩsɔ sɔɔlɑɑ nɑ ɩ́ yɑɑ sɩ ɩ́ pǝsɩ ɩ nyǝ́mɑ tɔ, mǝ tɑkǝlɑɣɑ ntɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ, nɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ́ lɑ nɑ mǝ lɑŋɑ hʋlʋmɩ.

Pɔɔlɩ nyɩɩlǝɣɩ sɩ ɩ́ polo ɩ́ nɑ́ Lom Ɩsɔ sɛɛlɑɑ

8 Kɑncɑɑlɑɣɑ ɩlɛ, Yesu Kilisiti tɔɔ mɑ sɛɛ mɑ Ɩsɔ kɛ́ mǝ tǝnɑ mǝ tɔɔ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, pɑ pʋɣʋlǝɣɩ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ ɩsǝnɑ ɩ́ nɩɩkǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ teu tɔ. 9 Ɩsɔ wei ɩ Pǝyɑɣɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kpɑɑlʋɣʋ tǝmlɛ mɑ lɑkǝnɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ, ɩ nyǝmɑ́ sɩ mɑɑ looliɣi. Ɩsɔ nyǝmɑ́ mpʋ sɩ tɑm mɑ tɔɔsǝɣɩ mǝ tɔm 10 kɛ pɑɑ wɑɑtʋ wei mɑ sǝlǝmǝɣɩ tɔ. Mɑ wiikinɑ-ɩ sɩ ɩ́ lɑ luɣu nɑ mɑ́ hiki mpɑɑ kɛ pǝnɛntɛ nɑ mɑ́ polo mǝ kiŋ. 11 Mɑ nyɩɩlǝɣɩ teu sɩ mɑ́ nɑ́-mɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hiki kʋcɔɔʋ kɛ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kiŋ, nɑ ɩ́ lɑ tomɑ. 12 Nti mɑ tɩɩ kǝlǝɣɩ nyɩɩlʋɣʋ tɔɣɔlɛ sɩ mɑ́ wɛɛ mǝ hɛkʋ, nɑ tǝ́ nyǝnǝɣǝnɑ tǝmɑ nɑɑni tʋɣʋ kɛ Ɩsɔ tɔɔ, nɑ pǝ sɔɔsǝɣɩ-tʋɣʋ ɑpɑlʋtʋ.

13 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, ɩ́ nyɩ teu sɩ tɑm mɑ hʋʋkɑɣɑ sɩ mɑ puki mǝ kiŋ, ɩlɛ pǝ tuu-m, hɑlǝnɑ sɑŋɑ. Mɑ nyɩɩlǝɣɩ sɩ mɑ tǝmlɛ ɩ́ lʋlɩ pʋlʋpʋɣʋ mǝ tɛ, ɩsɩɩ tǝ lʋlɑ piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ kiŋ tɔ. 14 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ cɑɑlɑ-m kɛ́ sɩ mɑ́ polo yǝlɑɑ tǝnɑ kiŋ. Pɑɑ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ tɑɑ, pɑɑ cɑcɑkǝŋ tɛɛ, pɑɑ ɩsǝkullɑɑ cɔlɔ, pɑɑ ɩsǝkpɛɛtɛɛ nyǝ́mɑ cɔlɔ. 15 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ nyɩɩlǝɣɩ teu sɩ mɑ́ ponɑ mɛ mpɑ ɩ́ wɛ Lom tɔɣɔ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔtɔ.

Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tomɑ

16 Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kpɑɑlʋɣʋ tɔm fɛɩ-m fɛɛlɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ tomɑ ntɛ́ tǝnɑ. Ɩ wɑɑsǝɣɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɛŋɩ-ɩ nɑ pɑ tɑɑ tɔ. Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ kɑncɑɑlɑɣɑ, pɑ wɑɑlɩ kɛ́ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ. 17 Kʋpɑm Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔɔ kɛ́ tǝ nyǝŋ ɩsǝnɑ Ɩsɔ lɑkɩ nɑ yǝlɑɑ pǝsǝɣɩ kʋpɑmɑ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ tɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ hɑtuu kɑncɑɑlɑɣɑ hɑlǝnɑ pǝ tɛm tɔ, yʋlʋ tɛŋ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩlɛnɑ Ɩsɔ lɑ, pǝ tɑ kɑɑsɩ pʋlʋ tɔtɔ. Ɩsɔ Tɔm tɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kilisɑ mpʋ tǝcɛɩcɛɩ sɩ: Ye Ɩsɔ nyǝnɑ wei kɛ́ yʋlʋpɑŋ sɩ ɩ tɛmɑ ɩ tɑɑ tɔ pǝ tɔɔ, pʋntʋ tike tʋlǝɣǝnɑ-tɩ.

Yǝlɑɑ tɔm sǝpɑ

18 Ɩsɔ mʋɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ hɑtuu ɩsɔtɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ kʋpǝntǝŋ nɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ tǝnɑ tɔɔ nɑ pǝ́ nɑɑ mpʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yǝlɑɑ tɛtɛlɑkɑsɩ nyǝkǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɑ mǝlǝɣɩ yem. 19 Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ Ɩsɔ tʋɣɩ-wɛɣɛ nɑʋyɑ. Mpi tɔ pɑ nyǝmɑ́ timpiwɛ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ nyɑŋnɑ Ɩsɔ tɔ, ɩ tɛmɑ-wɛɣɛ-wǝɣɩ hʋ́lʋ́ɣʋ́ kɛ teu tɔ pǝ tɔɔ. 20 Kʋpɑm hɑtuu Ɩsɔ lɑpɑ ɑntulinyɑ tɔ, ɩ mukɑɣɑ tɛɛ wɛɛtʋ, ɩsɩɩ ɩ tomɑ tɑmm nyǝnɑ nɑ ɩsǝnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ wɛɛ tɔ, pǝ nɑɑkɩ ɩ kʋlɑpǝm mpɩ pǝ kiŋ kɛ́. Tǝnɑɣɑ pǝ wɛɛ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ nyǝnɑ ɩ tomɑ nɑ ɩ wɛɛtʋ, pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ fɛɩnɑ tɑmpɑnɑ. 21 Pɑ nyǝmɑ́ Ɩsɔ, ɑmɑ pɑɑ see-ɩ, pǝyele pɑɑ sɛɛ-ɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ ɩsɩɩ pǝ nǝɣǝsǝnɑ yǝlɑɑ ɩ́ lɑ Ɩsɔ tɔ. Pɑ hʋwɛɛ liɣitɑ yem, pɑɑ lɑɣɑtiyɑ kɑ fɛɩ. 22 Pɑ tɔŋ sɩ pɑ nyǝm tɔɔwɑ, ɑmɑ ɩwɛɛŋ kɛ́. 23 Ɩsɩɩ pɑɑ tʋ Ɩsɔ wei ɩɩ sǝkɩ tɔɣɔ teeli tɔ, yʋlʋ wei ɩ sǝkɩ tɔ ɩ lɛɛsǝŋ nɑ sumɑsɩ nɑ nɔɔhɛɛ liɣiti wontu nɑ nti tǝ tuuki ɑtɛ tɔɣɔ pɑ seeki.

24 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ yelɑ-wɛɣɛ pɑ tɛtɛlɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ nsi pɑ luuŋ sʋʋwɑ tɔ sɩ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ mpi pǝ wɛ fɛɛlɛ tɔ. 25 Mpɛ pɑ mǝlɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ Ɩsɔ tɔɔ tɑmpɑnɑ nɑ pɑ́ pǝsǝnɑ pɔpɔtʋ. Pɑ sɛɛkɩ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ mpi mpi Ɩsɔ lɑpɑ tɔ, nɑ pɑ́ yele Ɩsɔ wei ɩ lɑpɑ-wɩ tɔ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ. Pǝyele pɩɩ mʋnɑ ɩsɩɩ ɩnǝɣɩ pɑ́ sɑŋ tɑm.

26 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ nɑ́ yelɑ-wɛɣɛ pɑ tɑɑlǝntʋtʋ tɑɑ. Nɑ pɑ ɑlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ɑ́ yeki ɑpɑlɑɑ nɑ pɑ́ sʋʋkǝnɑ tǝmɑ. 27 Mpʋ tɔtɔɣɔ nɑ pɑ ɑpɑlɑɑ, pɛlɛ pɑ yeki ɑlɑɑ tɔm, nɑ pɑ kʋnyɩɩlǝŋ ɩ́ kpɑ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ pɑ ketitiɣi tǝmɑ. Apɑlɑɑ lɑkǝnɑ tǝmɑɣɑ fɛɛlɛ fɛɩ nyǝntʋ. Nɑ pɑ tɑɑlǝntʋtʋ ntɩ tǝ nɑɑsʋɣʋ mɑkǝnɑ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ.

28 Ɩsɩɩ pɑ kisɑ Ɩsɔ kɛ́ nyǝm tǝkelekele tɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ nɑ́ yelɑ-wɛɣɛ pɑ kʋmɛlǝlɑɣɑtʋ tɑɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ ɑcɑɑlǝtʋ. 29 Pɑ kǝlɑ kɑwɑlɑsɩ, nɑ ɩsɑɣɑtʋ, nɑ kʋnyɩɩlǝŋ, nɑ nyɑŋ, nɑ ɩsɛsɛɛmlɛ, nɑ yʋlʋkʋlɛ, nɑ yoou, nɑ puɣusuɣu, nɑ muɣuluɣu tike kɛ pɑ nyǝmɑ́. Pɑ kɛ́ yɔɣɔtǝlɑɑ. 30 Pɑ cɑkǝnɑ tǝmɑ. Pɑ kɛ́ Ɩsɔ kolontunɑɑ, nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩsǝcɑʋ nyǝ́mɑ nɑ tǝhɔntɑɑ. Pɑ lʋlǝsǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ kʋfɑtʋ, pɑɑ see pɑ cɑɑnɑɑ. 31 Pɑ fɛɩnɑ lɑɑkɑlɩ, pɑɑ tɔkǝɣɩ nti pɑ tɔŋ sɩ pɑɑ lɑ tɔ. Pɑ lɑkɩ tǝkɑtɩɩ, pɑ fɛɩnɑ lɛlɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ. 32 Pɑ nyǝmɑ́ Ɩsɔ tɔɔ sɩ mpɑ pɑ lɑkɩ mpʋ tɔ pɑ kɛ́ sɔlʋnɑɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ tɔŋnɑ lɑpʋ, hɑlǝnɑ pɑ́ sɑŋ pǝ lɑtɑɑ tɔtɔ.

2

Ɩsɔ hʋʋlɛ

1 Ɩlɛ nyɑ́ wei n footiɣi nyɑ́ lɛlʋ tɔ, pɑɑ n kɛ́ we te, n fɛɩnɑ tɑmpɑnɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, nyɑ́ footiɣi lɛlʋ pǝyele ḿpʋ́ɣʋ́ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ lɑkɩ tɔ, n kʋɣɩ nyɑ́ tɩ tɔm kɛ́. 2 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ tɑmpɑnɑ kɛ Ɩsɔ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɑkɩ mpʋ ɩnɩ pǝ tɑkɑ tɔ te. 3 Ɩlɛ ɑpɑŋnyɑ, ɩsɩɩ nyɑ́ footuɣuu mpɑ pɑ lɑkɩ mpʋ, pǝcɔ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ lɑkɩ teitei ɩsɩɩ pɛlɛ tɔ, n hʋʋ sɩ Ɩsɔ kɑɑ pɔɔsɩ-ŋ? 4 Ɩsɔ kʋcɔɔʋ ntɛ́ n mǝlɑ ń kpɑlǝɣɩ nɑ ń kisiɣi ɩ suulu sɩ ɩ́ tɑɑ wii nyɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ? N tɑ nyɩ sɩ Ɩsɔ lɑkɩ-ŋ kʋpɑntʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩsɔwɛɛ n kɑ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ? 5 Nyɑ́ lɑŋkpɩɩsǝŋ ɩnɛ. Amɑ nn cɑɑ lɑɣɑsʋɣʋ se. N lɑkʋɣʋ mpʋ tɔ, sɑlǝkɑ kʋkǝlʋ kɛ n cɑɑkɩ nɑ ń kɔŋnɑ nyɑ́ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kʋyɑŋku Ɩsɔ kɑ́ cɑɣɑ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩsǝnɑ ɩ tǝŋǝɣɩ siɣisuɣu nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ tɔ. 6 Kʋyɑkʋ ŋkʋɣʋ Ɩsɔ kɑ́ fɛlɩ pɑɑ wei kɛ́ ɩ kʋlɑpʋtʋ. 7 Mpɑ pɑ sɔɔlɑ kʋpɑntʋ lɑpʋ kɛ tɑm, nɑ pɑ́ pɛɛkǝɣɩ Ɩsɔ kiŋ teeli, nɑ sɑm nɑ tɑm wɛɛtʋ tɔ, mpɛɣɛ Ɩsɔ kɑ́ hɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. 8 Amɑ mpɑ pɑ sɔpɑ nyʋɣʋ nɑ pɑ nyǝntʋ tɛlǝsʋɣʋ kɛ lɔlɔ, nɑ pɑɑ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ pǝ tǝnɑ mpi pǝ fɛɩ teu tɔ, Ɩsɔ kɑ́ hʋ́lɩ́ pɛlɛɣɛ ɩsǝnɑ ɩ tɑɑ kpɑɑnɑ-wɛ nɑ pɑ tɔm tɑ mɑɣɑ-ɩ tɔ. 9 Wɑhɑlɑ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ kɑ́ kpɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ. Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ kɑncɑɑlɑɣɑ, pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ. 10 Amɑ mpɑ pɑ lɑkɩ kʋpɑntʋ tɔ, Ɩsɔ kɑ́ kʋsɩ pɛlɛ pɑ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ sɑ-wɛ nɑ ɩ́ hʋlǝsɩ pɑ lɑŋɑ. Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ kɑncɑɑlɑɣɑ, pɑ wɑɑlɩ kɛ́ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ. 11 Mpi tɔ Ɩsɔ ɩɩ fɑɣɑsǝɣɩ yǝlɑɑ tɔ se.

12 Mpɑ pɑ tɑ nyɩ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ nɑ pɑ́ pǝntǝɣɩ tɔ, pɑɑ le nɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ tɔm tɑ nɑ-wɛ. Amɑ mpɑ pɛlɛ pɑ nyǝmɑ́ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ pǝntʋɣʋ tɔ, kʋsǝsɩɩtʋ ntǝɣɩ pɑɑ kɛɛsǝnɑ nɑ pɑ́ hʋʋnɑ-wɛɣɛ tɔm. 13 Mpi tɔ pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ nɩɩkɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɔm kɛ kʋnɩɩ tɔ mpɛɣɛ Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ kʋpɑmɑ se. Amɑ mpɑ pɑ tɔkɑ-tɩ tɔɣɔ. 14 Ye piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ nɔkɑɑ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ mpi Yutɑ nyǝ́mɑ kʋsǝsɩɩtʋ kɛɛsǝɣɩ tɔ, pǝyele nɔɣɔlʋ tɑ hʋlɩ-wɛ, ɩlɛ pɑ kʋsǝsɩɩtʋ wɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ tɑɑ kɛlɛ, pɑɑ nɑ pɑ tɑɑ fɛɩnɑ-tɩ tɔ. 15 Pɑ lɑkʋɣʋ mpʋ tɔ, pɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛlɛ sɩ, pɑɑ pɑ tɑɑ fɛɩnɑ kʋsǝsɩɩtʋ, pǝ tʋ Moisi nyǝntʋ ntɛ́ pɑ lotunɑɑ tɑɑ. Nɑ pǝ nɑɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑɑkɑlǝnɑɑ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wutee wutee pɑ pǝtǝɣɩ pɑ kʋlɑpʋtʋ tɑɑ kɛ́, nɑ wutee wutee pɑ wɛnɑ nɑɑni. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɩɩ teitei kɛ́ kʋyɑŋku Ɩsɔ kɑ́ yele sɩ Yesu Kilisiti ɩ́ hʋʋnɑ yǝlɑɑ kɛ pɑ mukɑɣɑ tɛɛ kʋlɑpʋtʋ tɔɔ tɔ. Nɑ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei mɑ kpɑɑlǝɣɩ tɔ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́.

Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ pǝ tɔm

17 Amɑ nyɑ́, n yɑɑ nyɑ́ tǝɣɩ Yutɑ tʋ Yutɑ tʋ, nɑ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ ntǝɣǝlɛ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ, nɑ ń mʋɣʋlǝɣǝnɑ nyɑ́ Ɩsɔ. 18 Pǝ́cɔ́ n nyǝmɑ́ mpi Ɩsɔ cɑɑ sɩ ń lɑ tɔ, nɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ kulɑ nyɑ́ ɩsɛ kɛ teu sɩ ń cɛkǝnɑ kʋpɑntʋ. 19 N nyǝnǝɣɩ nyɑ́ tǝɣɩ yʋlʋmɑɑ hɔntʋ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ nyǝ́mɑ ɩsɛntɔɔ cɛtʋ, 20 nɑ ɩsǝkpɛɛtɛɛ nyǝ́mɑ ɩsǝkullu, nɑ piyɑ sɛɣɛsǝlʋ. Mpi pǝ tɔɔ n nyǝnǝɣɩ nyɑ́ tǝɣɩ mpʋ tɔ, n tɛɛlǝɣɩ kɛ́ sɩ nyɑ́ nɑnɑ pǝ tǝnɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ tɑɑ, pɑɑ nyǝm, pɑɑ tɑmpɑnɑ. 21 Aŋhɑ, nyɑ́ wei n sɛɣɛsǝɣɩ lɛlɑɑ tɔ, nn sɛɣɛsǝɣɩ nyɑ́ tɩ suwe? Nyɑ́ wei n lɑkɩ wɑɑsʋ sɩ pɑ́ tɑɑ ŋmɩɩlɩ tɔ, pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ ŋmɩɩlǝɣɩ? 22 Nyɑ́ wei n tɔŋ sɩ pɑ́ tɑɑ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔ, pepe tɔɔ kɛ́ nyɑ́ lɑkɩ? Nyɑ́ wei nn cɑɑ tɩɩŋ tɔm kɛ pɑɑ pǝcɔ tɔ, pepe tɔɔ kɛ́ n nɑɣɑlǝɣɩ ɩ tɛɛ kʋpɑmpɑm? 23 Pǝ tɑɣɑ nyɑ́ mʋɣʋlǝɣǝnɑ sɩ n wɛnɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ? Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n pǝntǝɣɩ-tɩ nɑ pǝ́ kʋɣɩ Ɩsɔ nyʋɣʋ? 24 Ɩsɔ Tɔm tɑɑ pɑ ŋmɑɑwɑ tǝkelekele sɩ: Yutɑ nyǝ́mɑ mɛ mǝ yelinɑ nɑ piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ tʋʋkɩ Ɩsɔ.

25 Ye n tɔkǝɣɩ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ kɛ pɛlʋɣʋ wɑɑsǝɣɩ-ŋ. Amɑ ye nn tɔkǝɣɩ-tɩ, pǝ wɛ ɩsɩɩ pɑ tɑ pɛlɩ-ŋ kɛlɛ, pɑɑ n pɛlɑɑ. 26 Ye yʋlʋ ɩ́ tɑ pɛlɩ, pǝyele ɩ tǝŋǝɣɩ teu kɛ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ kɛɛsɑ nti tɔ, Ɩsɔ kɑɑ nyǝnɩ pʋntʋ ɩsɩɩ pɛllʋ? 27 Wei ɩ tɑ pɛlɩ pǝyele ɩ tɔkɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tɔ, ɩ kɑ́ kʋ Yutɑ tʋ nyɑ́ nyɑ́ tɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, nyɑ́ wɛnɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ tɑkǝlɑsɩ, nɑ n pɛlɑɑ pǝyele nn tǝŋǝɣɩ-tɩ. 28 Tɔʋ, ɩsǝnɑɣɑ Yutɑ tʋ siɣisiɣi nɑ́ wɛɛ? Pǝ tɑɣɑ ɩsɛntɔɔ nɑ ɩ pɛlʋɣʋ kiŋ kɛ pɑ nyǝŋnɑ-ɩ sɩ Yutɑ tʋ. 29 Amɑ Yutɑ tʋ siɣisiɣi ɩlɛ, pɑ nyǝŋnɑ-ɩ nɑ ɩ tɑɑ kɛ́, nɑ hɑtuu ɩ lotu tɑɑ kɛ́ pɑ pɛlɑ-ɩ. Ɩsɔ Feesuɣu pɛlǝnɑ-ɩ, pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ nti pɑ ŋmɑɑ kʋŋmɑɑ tɔ tǝ tɔm tɔkʋɣʋ tɔɔ. Yutɑ tʋ siɣisiɣi kɛ mpʋ, Ɩsɔ sɑŋnɑ-ɩ, pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ.

3

1 Kɑwɑɑɣɑ wɛ Yutɑɩtʋ tɑɑ kɛ? Pɛlʋɣʋ nɑ́ wɛnɑ kɑsǝyɑɣɑ nɑ? 2 Kɑwɑɑɣɑ wɛ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ tɑɑ kɛ́ sɔsɔm mɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kɑncɑɑlɑɣɑ ɩlɛ, Yutɑ nyǝ́mɑ mpɛɣɛ Ɩsɔ yelinɑ ɩ tɔm nti ɩ kɑɣɑ ɩ heeli yǝlɑɑ tɔ. 3 Ɩlɛ ye pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kisɑ tǝ mʋɣʋ, pɩɩ lɑ nɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ kɛɛ nti ɩ kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ? 4 Aɑɩ, pǝ kɑɑ lɑ mpʋ se, pɑɑ pǝcɔ. Pɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ lɑ kɑloolutʋnɑɑ, ɩsɩɩ Ɩsɔ lɑpɑ tɑmpɑnɑ tʋ kɛ tɑm. Pɑ ŋmɑɑwɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Ɩsɩɩ yǝlɑɑ tǝnɑ nyǝmɑ́ sɩ

tɑmpɑnɑ kɛ n yɔɣɔtǝɣɩ.

Nɑ ye pɑ tɩɩ yɑɑ-ŋ hʋʋlɛ,

nyɑ́ tɔm teenɑ.

5 Amɑ ye ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ lɑkɩ tɔ tǝ kʋsɑ Ɩsɔ nyʋɣʋ, hɑlǝnɑ pɑ́ sɑ ɩ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ, ɩlɛ tɩɩ tɑsɑ suweɣe yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ? Yɑɑ tɩɩ tɔ sɩ timpi ɩ tʋkʋɣʋ-tʋɣʋ cɛɣɛcɛɣɛ kɛ́ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ tɔ ɩ yʋwɑɣɑlɛ? Aɑɩ. (Amɑ nti yǝlɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔɣɔ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ cǝnɛ.) 6 Tɔfɔ ye pɩɩ wɛ mpʋ, ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ Ɩsɔ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ lɑ nɑ ɩ́ hʋʋnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝpɑɩ kɛ́ tɔm?

7 Ye mɑ pɔpɔtʋ lɑkǝnɑ nɑ pǝ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ Ɩsɔ tɑmpɑnɑ tǝkelekele nɑ ɩ́ hikiɣi teeli, ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ pɑ nyǝnǝɣɩ-m ɩsɑɣɑʋ tɔtɔ? 8 Yɑɑ pepe tɔɔ kɛ́ tǝ kɑɑ tɔ sɩ tǝ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ pǝ́ kɔnɑ kʋpɑntʋ ɩlɛ? Hɑlǝnɑ lɛmpɑ cɑɑkɑɣɑ mɑ nyʋɣʋ kʋɣʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ wɑɑnɑ sɩ ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ tɔŋnɑ sɛɣɛsʋɣʋ. Pɑɑ kʋ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɑɑnɑ-m mpʋ tɔ pɑ tɔm, nɑ pɑ tɔm kʋɣʋ mɑɣɑɑ.

Yʋlʋ kʋpɑŋ fɛɩ

9 Ɩlɛ ɩsǝnɑ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ? Yutɑ nyǝ́mɑ tɑ́ tǝ tɛɛ piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ yɑɑ ɩsǝnɑ? Aɑɩ, pǝ tɑɣɑ mpʋ. Mɑ tɛmɑ hʋ́lʋ́ɣʋ́ sɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔkɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ tǝkem, pɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ, pɑɑ yǝlɑɑ mpɑ te. 10 Ɩsɔ Tɔm tɑɑ pɑ ŋmɑɑwɑ mpʋ sɩ:

Yʋlʋ fɛɩ wei ɩ siɣisɑɑ tɔ,

pɑɑ kʋlʋm kʋŋ.

11 Nɔɣɔlʋ tɑ cɛkǝnɑ pʋlʋpʋɣʋ pɑɑ pǝcɔ.

Pǝyele nɔɣɔlʋ ɩɩ pɛɛkǝɣɩ Ɩsɔ.

12 Pɑ tǝnɑ pɑ toolɑɑ nɑ pɑ́ hɑtǝlǝnɑ Ɩsɔ,

pɑ kpɛntɑ pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ lɑ yem.

Pɑ tɑɑ kʋlʋm mɑɣɑmɑɣɑ ɩɩ lɑkɩ kʋpɑntʋ.

13 Pɑ nɔɣɔ tɑɑ wɛ ɩsɩɩ pǝlɑɑʋ ŋku kʋ kulɑɑ tɔ.

Pɑ puɣusiɣi lɛlɑɑ nɑ pɑ nɔɔleleŋ.

Pɑ ntompee ɩ́ nyǝpǝtɑɑ,

pǝ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɑkɑlɑ sɔtʋ.

14 Mpusi koolee nɑ tɔm ɩsɑɣɑtʋ wɛnnɑ pɑ nɔɔsɩ tɑɑ.

15 Pɑ niŋ wɛ lɔŋ kɛ yǝlɑɑ tǝkʋlɛ.

16 Pɑ́ kʋlɑ timpi,

wɑkǝlʋɣʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ n mɑkǝnɑ.

17 Pɑ tɑ nyɩ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ nɑ pɑ́ lɩɩ

pǝ tɑɑ nɑ pɑ́ hɛɛsɩ tɔ.

18 Pɑ fɛɩnɑ Ɩsɔ sɔɣɔntʋ kɛ pʋlʋ tɑɑ.

19 Tɔʋ, tǝ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ yɔɣɔtǝɣɩ pǝ tǝnɑ mpi tɔ, pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ-tɩ tɔɣɔ pǝ nɑwɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ tǝkɩ sɑmɑɑ tǝnɑ nɔɔsɩ, nɑ pɑ́ tɑɑ hiki tǝwɑɑnlɛ kɛ tiili, yɑɑ nɔɣɔlʋ fiti Ɩsɔ hʋʋnɑʋ tɑɑ. 20 Pǝ tɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ lɑkǝnɑ nɑ Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ yʋlʋ kɛ yʋlʋpɑŋ, pɑɑ pʋntʋ kɛ́ ɑwe. Amɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝmlɛ ntɛ́ sɩ pǝ́ hʋlɩ-ŋ nyɑ́ tǝpǝntǝlɛ, pǝ tǝnɑ ntɛ́.

Ɩsǝnɑ Ɩsɔ yɑkɩ yǝlɑɑ tɔ

21 Amɑ pǝnɛntɛ Ɩsɔ hʋlɑ-tʋɣʋ ɩsǝnɑ ɩ lɑkɩ nɑ tǝ́ pǝsǝɣɩ yʋlʋpɑmɑ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ nɑ pǝ tɑ́ lɩɩ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ tɔm tɔ. Hɑlɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɑkǝlɑsɩ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nyǝnsɩ tɑɑ kɛ́ pɑ yɔɣɔtɑ pǝ tɔm kɛ mpʋ sɩ: 22 Ɩsɩɩ yʋlʋ tɛŋʋɣʋ ɩ tɑɑ nɑ Yesu Kilisiti tɔ, mpʋ pǝ yekinɑ nɑ ɩ́ pǝsɩ kʋpɑŋ. Wei ɩ́ tɩɩ lɑɑlɑɑ nɑ ɩ́ tɛmɩ-ɩ nɑ ɩ tɑɑ te, ɩ lɑkɩ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ pǝsɩ kʋpɑŋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́. Ɩsɔ nɑɑ fɑɣɑsǝɣɩ yǝlɑɑ. 23 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yǝlɑɑ tǝnɑ lɑpǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ pɛ-wɛɣɛ Ɩsɔ teeli. 24 Amɑ Ɩsɔ kʋpɑntʋ tɔɔ ɩ yelɑɑ nɑ Yesu Kilisiti wei ɩ wɑɑsǝɣɩ-wɛ tɔ ɩ́ lɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ yʋlʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ kɛ fɑɑlɑɑ. 25 Sǝm mpi ɩ sǝpɑ tɔ, Ɩsɔ lɑpǝnɑ-ɩ kɔtɑɣɑ sɩ ɩ́ pǝsɩ wei ɩ kiŋ yǝlɑɑ mpɑ pɑ nɩɩkǝnɑ-ɩ tɔ pɑɑ hikinɑ suulu kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm tɑɑ nɑ pǝ́ hɩɩsɩ-wɛɣɛ-tɩ tɔ. Ɩsɔ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ siɣisɑɑ. Hɑtuu lɔŋ Ɩsɔ hʋlɑ suulu nɑ ɩ́ yele yǝlɑɑ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ pɔɔsʋɣʋ. 26 Amɑ kɑɣɑnɑ ɩlɛ ɩ pɑɑsǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ ɩnɩ, nɑ ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ɩsǝnɑ ɩ lɑkɩ nɑ yǝlɑɑ pǝsǝɣɩ kʋpɑmɑ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ tɔ. Mpʋ ɩnɩ pǝ tɑɑ kɛ́ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɛ́ kʋpɑŋ, pǝyele ɩ lɑpɑ nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ nɩɩkǝnɑ Yesu tɔ pɑ́ pǝsɩ kʋpɑmɑ tɔtɔ.

27 Ye mpʋ pʋlʋ kɑɑsɑɑ mpi yʋlʋ kɑ́ hɔŋnɑ ɩ tɩ tɔ? Pɑɑ pǝcɔ pʋlʋ fɛɩ. Ɩlɛ pepe tɔɔ? Pɑ tǝŋǝɣɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɔ pǝ tɔɔ yɑɑ? Aɑɩ, tɑɑ tɛmnɑʋ tɔɔ kɛ́. 28 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝ nɑwɑ sɩ tɑɑ tɛm tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ lɑkɩ nɑ yʋlʋ pǝsǝɣɩ yʋlʋpɑŋ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ, pǝ tɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ tɔɔ. 29 Yɑɑ Ɩsɔ ɩnɩ ɩ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tike nyǝŋ, nɑ piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ nyǝŋ nɑ ɩlɛ? Aɑɩ pǝ tɑɣɑ mpʋ. Kʋlʋm ɩnɩ ɩ kɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ Ɩsɔ. 30 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ kʋlʋm ɩnɩ ɩ wɛnnɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ, nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ pǝsǝɣɩ kʋpɑmɑ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́ pɑ tɛmnɑ-ɩ nɑ pɑ tɑɑ tɔ pǝ tɔɔ. Tɑɑ tɛmnɑʋ kʋlʋmǝm mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ kɑ́ lɑ nɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɛlɛ pɑ́ pǝsɩ kʋpɑmɑ kɛ mpʋ tɔtɔ. 31 Ye mpʋ pǝ mǝlɑɑ kɛlɛ sɩ tǝ lɔɔ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ tǝ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ tɔm yɑɑ ɩsǝnɑ? Pɑɑ pǝcɔ. Hɑlɩ tǝ tɩɩ kʋsǝɣɩ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ nyʋɣʋ kɛ kʋkʋsʋ kɛ́.

4

Mpi Apǝlɑhɑm tɔm hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɔ

1 Tɔʋ, tǝ́ nyǝnnɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑ sɔsɔ Apǝlɑhɑm kiŋ nɑ tǝ́ nɑ́. Pepeɣe ɩ hikɑɑ? 2 Ye tǝmɑ kʋlɑpɛɛ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kɑ nyǝnɑ-ɩ yʋlʋpɑŋ ɩlɛ ɩ tɑɑ lɑŋ mpi ɩ kɑ́ sɑnɑ ɩ tɩ tɔ. Amɑ ɩ kɑɑ tɩɩ pǝsɩ nɑ ɩ́ sɑ ɩ tǝɣɩ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ mɛɛ. 3 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ yɔɣɔtɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ sɩ, Apǝlɑhɑm tɛmɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ, nɑ ɩ tɑɑ tɛm mpǝɣɩ Ɩsɔ nɑ́ nɑwɑ nɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ yʋlʋpɑŋ nɑ ɩ́ mʋ-ɩ. 4 Yʋlʋ ɩ́ lɑkɩ tǝmlɛ, pɑ fɛlǝɣɩ-ɩ kɛ́ mɛɛ. Ɩlɛ pɑ kɑɑ yɑɑ ɩ kʋfɛlʋɣʋ ŋkʋ sɩ kʋhɑʋ, ɩ ɩwɩɩlɛ lonte kɛ pɑ fɛlɑ-ɩ. 5 Ɩlɛ pɑɑ yʋlʋ tɑ lɑ tǝmlɛ nɑ ɩ́ tɛ Ɩsɔ wei ɩ wiiki ɑsɑɣɑɑ kʋnyɔŋ tɔ nɑ ɩ tɑɑ kɛ́ kʋtɛm, Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ pʋntʋ tɑɑ tɛm tɔtɔɣɔ, nɑ ɩ́ mʋ-ɩ sɩ ɩ kɛ́ kʋpɑŋ. 6 Pǝ tɔɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Tɑfiiti yɔɣɔtǝɣɩ wei Ɩsɔ mʋwɑ sɩ ɩ kɛ́ yʋlʋpɑŋ nɑ ɩ́ tɑ́ kɛɛsǝnɑ ɩ tǝmɑ tɔ ɩ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔm sɩ:

7 Leleŋ nɩɩlɑɑ ntɛ́ mpɑ pɑ pǝntɑɑ nɑ

Ɩsɔ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ suulu tɔ.

Pǝyele ɩ hɩɩsɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ.

8 Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ ɩsɑɣɑtʋ Ɩsɔ lɔwɑ tɔ.

9 Pɛllɑɑ tike nɩɩkǝnɑ leleŋ ɩnɛ? Kʋtɑpɛlǝŋ nɑɑ nɩɩkɩ-ɩ? Tǝ tɛmɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ nɔɔnɔɔ sɩ Apǝlɑhɑm tɛmɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ, nɑ ɩ tɑɑ tɛm mpǝɣɩ Ɩsɔ nɑ́ nɑwɑ nɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ yʋlʋpɑŋ nɑ ɩ́ mʋ-ɩ. 10 Ɩlɛ wɑɑtʋ wei kɛ́ pǝ lɑpɑ mpʋ? Wɑɑtʋ wei ɩ pɛlɑɑ tɔ, yɑɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ pɛlǝɣɩ? Aɑɩ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ pɛlǝɣɩ kɛ́. 11 Wɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ pɛlɑ-ɩ, nɑ ɩ pɛlʋɣʋ mpɩ pǝ hʋlɑɑ kɛ́ sɩ ɩ lɑɑlɑɑ nɑ ɩ́ tɛ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ tɔɣɔ ɩ́lɛ́ ɩ mʋ-ɩ sɩ yʋlʋpɑŋ. Pǝ́cɔ́ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ pɛlǝtɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ nɑ Apǝlɑhɑm pǝsɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɛŋnɑ Ɩsɔ kɛ́ pɑ tɑɑ kɛ́ mpʋ nɑ ɩ́ mʋɣɩ-wɛ sɩ kʋpɑmɑ tɔ pɑ cɑɑ, pɑɑ pɑ tɑ pɛlɩ. 12 Ɩ pǝsɑ pɛllɑɑ cɑɑ tɔtɔ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ mpɑ pɑ mʋɣʋlǝɣǝnɑ pɛlʋɣʋ tɔm tike tɔɣɔ mɑ tɔŋ. Amɑ mpɑ pɑ tǝŋɑ tɑ́ cɑɑ Apǝlɑhɑm ɩkpɑtɛ nɑ pɑ́ tɛ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ ɩsɩɩ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ tɛmnɑʋ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ pɛlǝɣɩ-ɩ tɔɣɔ.

Ń tɛmɑ nyɑ́ tɑɑ nɑ Ɩsɔ n hikiɣi ɩ kʋpɑntʋ tǝnɑ

13 Ɩsɔ kɑ heelɑ Apǝlɑhɑm nɑ ɩ piyɑ sɩ kɑteŋɑ kɑnɛ kɑ tǝnɑ kɑɑ tɛ nɑ kɑ́ pǝsɩ pɑ nyǝm tǝkpɑtɑɑ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pɑ heelɑ Apǝlɑhɑm kɛ mpʋ. Amɑ ɩ tɛmnɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ mʋ-ɩ sɩ yʋlʋpɑŋ tɔɣɔ. 14 Ye kɑteŋɑ ŋkɛ kɑɑ tɛ nɑ kɑ́ pǝsɩ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋlɑɑ tike nyǝŋkɑ, ɩlɛ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ ɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋɣʋlɛ, nɑ mpi Ɩsɔ tɔŋ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ pǝlɛ pǝ mǝlɑ yem. 15 Kʋsǝsɩɩtʋ yekinɑ nɑ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ kɔŋ, nɑ kʋsǝsɩɩtʋ wɛnnɑ nɑ tǝ pǝntʋɣʋ wɛɛ tɔtɔ.

16 Mpi Ɩsɔ kɑ sɩɩwɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ, tɑɑ tɛmnɑʋ tɔɔ kɛ́, ɩlɛnɑ pǝ́ pǝsɩ pʋlʋ mpi Ɩsɔ hɑɑ fɑɑlɑɑ tɔ, pǝ tɑɑ wɛɛ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋlɑɑ tike nyǝm. Amɑ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɛŋ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ teitei ɩsɩɩ Apǝlɑhɑm lɑpʋ tɔ pɑ nyǝm tɔtɔɣɔ. Apǝlɑhɑm kɛ́ tɑ́ tǝnɑ tɑ́ cɑɑ kɛ́. 17 Hɑlɩ pɑ ŋmɑɑwɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Mɑ lɑpɑ nɑ ń pǝsɩ piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ cɑɑ. Ɩsɔ wei Apǝlɑhɑm tɛmnɑ ɩ tɑɑ kɛ́ mpʋ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ ɩsɛntɑɑ Apǝlɑhɑm ɩnǝɣǝlɛ tɑ́ cɑɑ. Ɩsɔ ɩnɩ ɩ feesiɣinɑ sǝtɑɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ nɑ mpi pǝ tɑɑ wɛɛ tɔ pǝ́ wɛɛ. 18 Nɑ pɑɑ nɑ pɩɩ tɛɛ pǝ tɔɔ tɔ, Apǝlɑhɑm tɛmɑ-tɩ nɑ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛlǝɣɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ pǝsɑ piitim pɑɣɑlɛ cɑɑ, ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ sɩ: Nyɑ́ piyɑ nyʋɣʋ kɑ́ wɛɛ mpʋ. 19 Pɑɑ nɑ ɩ pɩɩsɩ kɑ wʋsǝnɑ ɩsɩɩ nɩɩnʋwɑ (100) nɑ ɩ́ kpɑtǝlɑ tǝkuŋkuŋku, nɑ Sɑɑlɑ nɑ́ tɑɑ fɛɩ lʋlʋɣʋ tɔm tɑɑ tɔ, ɩ tɑ nyǝnnɑ tǝnɑ. Amɑ ɩ tisɑ ɩ yuŋ kɛ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ tɑm. 20 Ɩ tɑɑ tɛm mpɩ pǝ tɑ pɑsɑ. Pǝyele ɩ tɑ lɑ sikɑ nɑ mpi Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ. Hɑlɩ ɩ nɑɑni sɔɔsɑ kʋsɔɔsʋ kɛ́, nɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ, nɑ ɩ́ tɔŋnɑ Ɩsɔ kɛ́ sɑm. 21 Ɩ kɑ tɛmɑ ɩ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ Ɩsɔ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ. 22 Mpi pǝ tɔɔ Ɩsɔ mʋ-ɩ sɩ ɩ kɛ́ yʋlʋ kʋpɑŋ kɛ ɩ tɑɑ tɛm tɔɔ tɔɣɔlɛ. 23 Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ ɩ nyʋɣʋ tɔɔ tike kɛ pɑ ŋmɑɑ mpʋ sɩ: Pɑ mʋ-ɩ sɩ ɩ kɛ́ yʋlʋ kʋpɑŋ. 24 Amɑ nɑ tɑ́ mpɑ tɑ́ tɑɑ tɛmnɑ wei ɩ kʋsɑ Tɑcɑɑ Yesu kɛ sǝtɑɑ tɑɑ nɑ pɑɑ mʋ-tʋ sɩ kʋpɑmɑ kɛ mpʋ tɔtɔ tɔ, tɑ́ tɔɔ kɛ́ pɑ ŋmɑɑwɑ tɔtɔ. 25 Tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ pɑ kʋ-ɩ, nɑ pɑ feesɑ-ɩ sǝtɑɑ tɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ lɑ nɑ tǝ́ pǝsɩ kʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ.

5

Tɑ́ nɑ Ɩsɔ tɑ́ leleŋ

1 Tɔʋ, ɩsɩɩ kɑɣɑnɑ pɑ tɛm lɑpʋ nɑ tǝ́ pǝsɩ yʋlʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ kɛ́ tɑ́ tɑɑ tɛmnɑʋ tɔɔ tɔ, tɑ́ nɑ-ɩ tǝ wɛnɑ tǝmɑ nɑ leleŋ kɛ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti tɔɔ. 2 Tǝ tɛmnɑ Ɩsɔ kɛ́ tɑ́ tɑɑ tɔɣɔ tǝ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ kʋpɑntʋ tǝhikile kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ kɛ́ timpi tǝ wɛ kɑɣɑnɑ kɛ ɩsǝntɔ tɔ. Nɑ tǝ yɔɔlǝɣɩ kɛ́. Mpi tɔ, tǝ nyǝmɑ́ sɩ tɩɩ pǝsɩ Ɩsɔ teeli nyǝ́mɑ. 3 Hɑlɩ tɑ́ mǝlɑɑ kɛ́ nɑ tǝ́ yɔɔlǝɣɩ, pɑɑ tǝ wɛʋ wɑhɑlɑ tɑɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, wɑhɑlɑ kɔŋnɑ nɑ suulu. 4 Nɑ suulu yekinɑ nɑ yʋlʋ kɑntǝlǝɣɩ wɑhɑlɑ tɑɑ, nɑ kɑntǝlʋɣʋ yekinɑ nɑ tɛɛlʋɣʋ kɔɔ. 5 Tǝ tɛɛlʋɣʋ mpʋ tɔ pǝ tɑ puɣusi-tʋ se. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wei Ɩsɔ hɑ-tʋ tɔ ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ nɑ tɑ́ tǝnɑ tǝ́ nyɩ teu sɩ Ɩsɔ sɔɔlɑ-tʋ.

6 Tǝ tɑɑ pǝsǝɣɩ pʋlʋ tɔ Kilisiti sǝpǝnɑ ɑsɑɣɑɑ tɑ́, tɑ́ tɔɔ kɛ́ sɑɑ wei pǝ mɑɣɑ Ɩsɔ tɔ. 7 Amɑ sɩ yʋlʋ ɩ́ tisi nɑ ɩ́ sɩ siɣisulu tɔɔ tɔ, tǝcɑtǝtǝyɑʋ kɛ́. Ń tɑ tɩɩ nyǝm nɔɣɔlʋ nɑ́ wɛɛ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ sɩ yʋlʋ kʋpɑŋ tɔɔ tɔ. 8 Pɑɑ nɑ mpʋ Ɩsɔ nɑ́ hʋlɑ-tʋɣʋ ɩsǝnɑ tǝnɑɣɑ ɩ sɔɔlɑ-tʋ tɔ. Kilisiti sǝpɑ tɑ́ tɔɔ pɑɑ nɑ tǝ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ tɔ. 9 Ɩ sǝm tɔɔ kɛ́ tǝ pǝsɑ yʋlʋpɑmɑ kɛ kɑɣɑnɑɣɑ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ, ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ pɩɩ kpisi-tʋɣʋ yɑpʋ kɛ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ niŋ tɑɑ? 10 Tɑ́ nɑ Ɩsɔ tɩɩ wɛ koloŋɑ kɛ́. Amɑ ɩ Pǝyɑɣɑ sǝm tɑɑ kɛ́ ɩ lɑpɑ nɑ tɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ ciiki. Tɔʋ, kɑɣɑnɑ tɑ́ nɑ Ɩsɔ tǝ wɛ leleŋ. Pǝ́cɔ́ ɩ Pǝyɑɣɑ nɑ́ wɛnɑ weesuɣu tɔtɔ, ɩlɛ kɑɑ wɑɑsɩ-tʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ mpʋ. 11 Nɑ pǝ tɑ tɩɩ kɛʋ pǝ tǝnɑɣɑlɛ, tǝ tɔŋnɑ Ɩsɔ ɩlɛɣɛ yɔɔlǝnɑʋ kɛ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti wei ɩ lɑpɑ nɑ kɑɣɑnɑ tɑ́ nɑ Ɩsɔ tǝ́ ciiki tɔ ɩ tɔɔ.

Atɑm nɑ Kilisiti pɑ tɔm

12 Yʋlʋ kʋlʋm tǝnnɑ ɩsɑɣɑtʋ sʋʋ yǝlɑɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ́ɑ́ kɔnɑ sǝm. Nɑ sǝm nɑ́ɑ́ yɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ tǝnɑ pɑ lɑpǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ pǝ tɔɔ. 13 Ɩsɑɣɑtʋ kɑ tɛmɑ ɑntulinyɑ tɑɑ kɛ́ wɛɛʋ nɑ pǝ́cɔ́ Ɩsɔ tʋ Moisi kɛ kʋsǝsɩɩtʋ. Amɑ ɩsɩɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ fɛɩ ɩlɛ, Ɩsɔ tɑɑ nyǝnɩ-tɩ ɩsɩɩ pʋlʋ. 14 Pɑɑ nɑ mpʋ sǝm nɑɑ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pǝ kpɑɣɑʋ Atɑm nɑ pǝ́ polo Moisi, hɑlǝnɑ pǝ́ cɑŋ pǝ́ kpɛŋnɑ mpɑ pɑ tɑɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ nti Atɑm lɑpɑ tɔ. Ɩsɔ kʋheelitu kɛ Atɑm nɑ́ kpɛɛsǝnɑɑ nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩsɑɣɑʋ.

Atɑm ɩnɛ ɩnɩ ɩ nǝɣǝsǝnɑ wei ɩ kɑɑ ɩ kɔɔ tɔɣɔ. 15 Amɑ pɑ tɑ lɩɩ kʋlʋm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpi Ɩsɔ hɑwɑ fɑɑlɑɑ tɔ pǝ fɑɣɑnɑ ɩsɑɣɑtʋ nti Atɑm lɑpɑ tɔɣɔ. Mpi tɔ, yʋlʋ kʋlʋm ɩnɛ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ sǝpɑ. Amɑ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ nɑ́ temɑ pɑɣɑlɛ nɑ pǝ́ tɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɔm, nɑ pǝ kɑɑsɩ kʋcɔɔʋ ŋku ɩ lɑpɑ fɑɑlɑɑ nɑ yʋlʋ kʋlʋm Yesu Kilisiti kiŋ tɔ kʋlɛ kʋ tɔɔwɑ sɔsɔm tɔtɔ. 16 Amɑ yʋlʋ kɑɑ kpɑɣɑ mpi Ɩsɔ kʋcɔɔʋ lɑkɩ tɔ nɑ ɩ́ mɑɣɑsǝnɑ mpi yʋlʋ kʋlʋm ɩsɑɣɑtʋ lɑkɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋmtʋ lɑpǝnɑ nɑ pɑ́ hʋʋnɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ tɔm sɩ. Amɑ Ɩsɔ fɑɑlɑɑ kʋcɔɔʋ nɑ́ tɑɣɑnɑ ɩsɑɣɑtʋ pɑɣɑlɛ nɑ pǝ́ lɑ teu. 17 Kʋlʋm ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ sǝm tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ mɛɛ, nn kʋlʋm ɩnɩ ɩ tike ɩ tɔɔ kɛ́. Amɑ nti Yesu Kilisiti tike kɔnɑ-tʋ tɔ tǝlɛ tǝ kǝlɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tɔɔʋ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. Pǝ wɛɛ sɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ hikɑ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ kɛ sɔsɔm sɔsɔm nɑ ɩ́ lɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ kʋpɑmɑ kɛ fɑɑlɑɑ tɔ, Kilisiti tɔɔ pɑɑ hiki weesuɣu nɑ pɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ.

18 Ɩsɩɩ yʋlʋ kʋlʋm ɩsɑɣɑtʋ sʋsɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ tɑsǝkǝlɛ tɑɑ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ yʋlʋ kʋlʋm tǝmlɛ kʋpɑntɛ kɑ́ fiti yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ hʋʋlɛ pɔɔlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ tʋlɩ-tɩ. 19 Ɩsɩɩ yǝlɑɑ tǝnɑ lɑpʋ ɑsɑɣɑɑ kɛ yʋlʋ kʋlʋm kpɛɛsʋɣʋ tɔɔ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ lɑ kʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ kɛ́ yʋlʋ kʋlʋm nɩɩnɑʋ tɔɔ.

20 Kʋsǝsɩɩtʋ kɔmɑɣɑ sɩ ɩsɑɣɑtʋ ɩ́ huki. Amɑ timpi ɩsɑɣɑtʋ hukɑɑ tɔ, Ɩsɔ pɛɛlɛɛ nɑ́ tɛɛ-tǝɣɩ tɔɔʋ kɛ sɔsɔm. 21 Nɑ ɩsɩɩ ɩsɑɣɑtʋ lɛɛ sǝm kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ nɑ́ lɛɛ-tʋɣʋ siɣisuɣu sɩ pǝ́ ponɑ-tʋɣʋ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti tɔɔ.

6

Pɑ cɛpɑ-tʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ sɩ tǝ́ wɛɛ Kilisiti tɔɔ

1 Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ pǝ wɛɛ ɩlɛ? Tɩɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm sɩ Ɩsɔ ɩ́ sɔɔsɩ-tʋɣʋ ɩ pɛɛlɛɛ yɑɑ ɩsǝnɑ? 2 Aɑɩ, pǝ tɑɣɑ mpʋ se, pɑɑ pǝcɔ. Tɑ́ mpɑ sǝm cɛpɑ-tʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ, ɩsǝnɑɣɑ tɩɩ wɛɛ nɑ tǝ́ tɔŋnɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɔtɔ? 3 Ɩ́ tɑ́ nyɩ sɩ tɑ́ tǝnɑ mpɑ pɑ sɔ Ɩsɔ lʋm sɩ tɑ́ nɑ Yesu Kilisiti tǝ kpɛntɑɑ tɔ, ɩ tǝsǝtɛ kɛ pɑ kpɛntɑ-tʋ nɑ pɑ́ sɔ-tʋ? 4 Ye mpʋ ɩlɛ Ɩsɔ lʋm sɔʋ tɑɑ kɛ́ pɑ pimɑ tɑ́ nɑ-ɩ sɩ tɑ́ nɑ-ɩ tǝ sǝpǝnɑ. Nɑ ɩsɩɩ Kilisiti sǝpɑ nɑ Tɑcɑɑ tomɑ sɔsɔɔnɑ feesi-ɩ tɔ, tɑ́ tɔtɔ tǝ lɑɣɑsɑ tɔntɛ tǝkpɑtɑɑ kɛ́.

5 Ye tɑ́ nɑ-ɩ tǝ kpɛntɑɑ nɑ tǝ́ sɩ ɩsɩɩ ɩ sǝpʋ tɔ, pɑɑ kpɛntɩ tɑ́ nɑ-ɩ nɑ pɑ́ feesi-tʋɣʋ sǝm tɑɑ ɩsɩɩ pɑ feesɑ ɩnɩ tɔ. 6 Tǝ nyǝmɑ́ teu sɩ kʋyɑŋku Kilisiti sǝpɑ tesikɑ tɔɔ tɔ, pǝ kpɛnnɑ tɑ́ yɑɑsi kʋpǝŋ nɑ pǝ́ kʋ tǝtɔtɔtɔ. Ɩlɛnɑ timpi tɩɩ kɛ ɑsɑɣɑɑ nɑ tɑ́ tɛɣɛlɛ mpʋ tɔ, pǝ́ lɑ yem nɑ ɩ́ hɛtɩ-tʋ, nɑ tǝ tɑɑ tɑsɑ ɩsɑɣɑtʋ yomle tɑɑ kɛ́ wɛɛʋ. 7 Yʋlʋ wei ɩ tɛmɑ sǝpʋ tɔ pǝ lǝsɑ ɩlɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ yomle tɑɑ kɛ́. 8 Ye tɑ́ nɑ Kilisiti tǝ sǝpɑ, tǝ nyǝmɑ́ sɩ tɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ wɛɛnɑ weesiŋ tɔtɔ. 9 Tǝ nyǝmɑ́ teu sɩ ɩsɩɩ Kilisiti fem tɔ sǝm ɩɩ tɑsǝɣɩ-ɩ nyɑɑsʋɣʋ. Pǝyele ɩ kɑɑ tɩɩ sǝpʋ tɔtɔ. 10 Tɔm kʋlʋm kɛ ɩ sǝpɑ nɑ pǝ́ cɛ ɩ́ nɑ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩ wɛʋ kɑɣɑnɑ nɑ ɩ weesuɣu tɔ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́. 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɛ tɔtɔ ɩ́ kɑ́ nyǝnɩ mǝ tɩ ɩsɩɩ mpɑ pɑ sǝpɑ nɑ pǝ́ cɛ pɑ́ nɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ, nɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ femɑ sǝtɑɑ tɑɑ nɑ kɑɣɑnɑ pɑ wɛ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ pɑ́ nɑ Yesu Kilisiti pɑ kpɛntʋɣʋ tɔɔ tɔ.

12 Ye mpʋ ɩlɛ, ɩsɑɣɑtʋ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ mǝ tɔnǝŋ kʋsǝpǝŋ ɩnɛɣɛ ŋmɑkǝlʋɣʋ nɑ ɩ́ nɩɩnɑ mǝ tɔnǝŋ kʋnyɩɩlǝŋ. 13 Ɩ́ tɑɑ yele nɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑsɑ mpɑɑʋ hikuɣu kɛ mǝ tɔnǝŋ tɑɑ kɛ́ tiili nɑ ɩ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ. Amɑ ɩ́ hɑ mǝ tǝɣɩ Ɩsɔ ɩsɩɩ mpɑ pɑ femɑ sǝtɑɑ tɑɑ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ mǝ tɩ nɑ ɩ́ pɛtɩ Ɩsɔ tǝmlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ lɑnɑ-mɛɣɛ kʋpɑm. 14 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pǝ fɛɩ ɩsɩɩ ɩsɑɣɑtʋ ɩ́ ŋmɑkǝlɩ-mɛ. Mpi tɔ, pǝ tɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɔɔ kɛ́ ɩ́ wɛɛ. Amɑ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔɔ kɛ́.

Siɣisuɣu yomle

15 Mpʋ tɔ, tɩɩ tɔŋnɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ sɩ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔɔ kɛ́ tǝ wɛɛ pǝ tɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɔɔ? Aɑɩ pǝ tɑɣɑ mpʋ se, pɑɑ pǝcɔ. 16 Ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ, ye ɩ́ hɑ mǝ tǝɣɩ wei nɑ ɩ́ nɩɩkǝnɑ-ɩ, ɩ́ pǝsɑ wei ɩ́ nɩɩkǝnɑ mpʋ tɔ ɩ yom kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ nɑ ɩsɑɣɑtʋ, ye n nɩɩkǝnɑ-tǝɣɩ tɑm n tɛŋnɑ sǝm kɛ́. Nɑ mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ pǝ wɛɛ nɑ Ɩsɔ, ye n nɩɩkǝnɑ ɩlɛɣɛ tɑm, pǝ lɑɣɑsǝɣɩ-ŋ tɔntɛ nte tǝ kɛɛsǝnɑ-ɩ tɔɣɔ. 17 Aɑɑ, Ɩsɔ fɔɔ, mɛ mpɑ tuu ɩsɑɣɑtʋ kɑ kpɑ yomle tɔ pǝnɛntɛ ɩ́ nɩɩnɑ nti pɑ sɛɣɛsɑ-mɛ sɩ ɩ́ kɛɛsǝnɑ tɔ tǝkpɑtɑɑ. 18 Pǝ lǝsɑ-mɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ yomle tɑɑ, nɑ nɔɔnɔɔ siɣisuɣu yomɑɑ kɛ ɩ́ pǝsɑɑ. 19 Mǝ ɩcɑntʋ tɔɔ kɛ́ mɑ huɣi tǝlɛɣɛ kʋhuɣu sɩ ɩ́ cɛkǝnɑ. Pɩɩ wɛʋ tɔ, tɛtɛlɑkɑsɩ nɑ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́ ɩ́ pɛtɑ mǝ tɩ, nɑ pǝlɛ pǝ́ kpɑ-mɛɣɛ yomle nɑ pǝ́ lɑkɩ-mɛɣɛ yɛlɛyɛlɛ nyǝ́mɑ. Mpʋ tɔtɔɣɔ pǝnɛntɛ, ɩ́ pɛtɩ mǝ tǝɣɩ siɣisuɣu tǝmɑ lɑpʋ tɑɑ nɑ pǝlɛ pǝ́ kpɑ-mɛɣɛ yomle nɑ mǝ tɔntɛ kɛɛsɩ teu.

20 Wɑɑtʋ wei ɩsɑɣɑtʋ kɑ kpɑ-mɛɣɛ yomle tɔ, kʋpɑntʋ lɑpʋ tɔm tɑ nɑ-mɛ. 21 Nɑ ɩ́ lɑkɑɣɑ lɑkɑsɩ nsi sɩ wɛ-mɛɣɛ fɛɛlɛ kɛ kɑɣɑnɑ tɔ, pepeɣe ɩ́ wɑɑ sɩ tɑɑ? Sɩ tɛɛsɑɣɑnɑ-mɛɣɛ kʋɣʋ kɛ́. 22 Amɑ kɑɣɑnɑ pǝ lǝsɑ-mɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ yomle tɑɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ Ɩsɔ tǝmlɛ. Nɑ mpi ɩ́ wɑɑkɩ tɔɣɔlɛ pɑ tɔŋnɑ-mɛɣɛ kɛɛsʋɣʋ sɩ mǝ tɔntɛ ɩ́ te nɑ cele ɩ́ kɑ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. 23 Ɩsɑɣɑtʋ fɔɔtɔ kɛlɛ sǝm. Amɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔɣɔ Ɩsɔ nɑ́ hɑɑ fɑɑlɑɑ kɛ mpɑ nɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti pɑ kpɛntɑɑ tɔ.

7

Mpi ɑlʋ nɑ ɩ pɑɑlʋ pɑ tɔm hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɔ

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ntɔŋ ɩ́ nyǝmɑ́ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ kɛ teu yɑɑ. Tɔʋ, tǝ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ tɔm kɛ mɑɑ kɛɛsɩ-mɛɣɛ pǝnɛ. Yʋlʋ weesuɣu tʋ tike niŋ kɛ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ pɛlǝɣɩ. 2 Ɩ́ nyǝnnɑ ɑlʋ, ɩ pɑɑlʋ ɩ́ wɛnɑ ɩ weesuɣu, kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tɩɩ hɑɑ-ɩ mpɑɑ sɩ ɩ́ kʋlɩ. Amɑ ɩ pɑɑlʋ ɩnɩ ɩ sǝpɑ, tǝ hɑ-ɩ mpɑɑ kɛ́, ɩ́ sɑɑkɩ ɩ sɑɑ. 3 Ɩ́ kʋlɑ kʋkʋlʋ nɑ ɩ́ sɑɑ, pɑɑ yɑɑ-ɩ wɑsɑŋkɑlɩ. Amɑ sǝm ɩ́ kɛlɑ ɩ pɑɑlʋ, kʋsǝsɩɩtʋ tɑ tɑsɑ ɩ niŋ pɛlʋɣʋ tɔtɔ, tǝ hɑ-ɩ mpɑɑ kɛ́. Pǝlɛ tɔ, ye ɩ sɑɑ kʋfɑlʋ ɩ tɑ kɛ wɑsɑŋkɑlɩ. 4 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ-mɛ tɔtɔ. Ye kʋsǝsɩɩtʋ tɔm tɑɑ, ɩ́ pǝsɑ sǝtɑɑ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ nɑ Kilisiti ɩ́ kpɛntɑ tɔnʋɣʋ, nɑ pǝnɛntɛ ɩ́ pǝsɑ kʋfɑlʋ wei ɩ femɑ sǝtɑɑ tɑɑ tɔ ɩ nyǝ́mɑ, nɑ pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ lɑ Ɩsɔ kɛ́ tǝmɑ nnɑ ɑ nǝɣǝsǝnɑɑ tɔ. 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wɑɑtʋ wei tɩɩ wɛ tɑ́ kʋpǝntʋ tɑɑ tɔ, kʋsǝsɩɩtʋ kpɑɑsɑɣɑ tɑ́ nɑntʋ tǝnɑ tɑɑ kʋnyɩɩlǝŋ ɩsɑɣɑŋ ɑpɑlʋtʋ, nɑ pǝ́ sʋsǝɣɩ-tʋɣʋ sǝm tǝmɑ lɑpʋ tɑɑ. 6 Amɑ pǝnɛntɛ tǝ lɩɩ kʋsǝsɩɩtʋ yomle tɑɑ nɑ sǝm lɑpǝnɑ nɑ tǝ́ lɩɩ mpi pɩɩ kpɑ-tʋɣʋ yomle kɛ mpʋ tɔ pǝ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ tǝŋ ɩsǝnɑ kɑɣɑnɑ pǝ lɑɣɑsɑɑ tɔ, nɑ tǝ́ lɑ́ Ɩsɔ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ Feesuɣu toŋ tɑɑ. Pǝ́ tɑɑ wɛɛ ɩsɩɩ tǝ tǝŋɑɣɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ tǝ́ lɑkɩ tɔ.

Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ pǝ tɔm

7 Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ pǝ wɛɛ ɩlɛ? Kʋsǝsɩɩtʋ kɛ́ ɩsɑɣɑm yɑɑ? Aɑɩ pǝ tɑɣɑ mpʋ se, pɑɑ pǝcɔ. Kʋsǝsɩɩtʋ yelinɑ nɑ mɑ́ nyɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔm. Kʋpɑm ye kʋsǝsɩɩtʋ ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ n kɑɑ nyɩɩlɩ, mɑ tɑɑ nyɩ kʋnyɩɩlʋɣʋ tɔm. 8 Kʋheelitu ntɩ tǝ yelinɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ hiki mpɑɑʋ nɑ tǝ́ kʋ kʋnyɩɩlǝŋ ɩnɩ ɩ tǝnɑɣɑ mɑ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye pǝ tɑɑ kɛ́ kʋsǝsɩɩtʋ tɔɔ, ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ hiki tǝ tɩ. 9 Mɑ kiŋ ɩlɛ, kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ kɔntɑ tɔ, mɑ wɛnɑ mɑ tɩ. Amɑ kʋheelitu ntɩ tǝ kɔmɑ, ɩlɛnɑ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ tǝ́ nyǝkɩ nɑ tǝ́ kʋlɩ. 10 Ɩlɛnɑ mɑ́ mǝlɩ sǝtʋ. Pɩɩ wɛɛ sɩ kʋheelitu ntɩ tǝ́ wɑɑsɩ. Amɑ mɑ kiŋ ɩlɛ tǝ mǝlɑ mɑɣɑ kʋɣʋ kɛ́. 11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩsɑɣɑtʋ hikɑ mpɑɑʋ nɑ tǝ́ puɣusɩ-m nɑ kʋheelitu ntɩ, nɑ tǝ́ kʋ-m nɑ kʋheelitu ntɩ.

12 Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ wɛ tǝnɑŋŋ, nɑ kʋheelitu nɑ́ wɛ tǝnɑŋŋ tɔtɔ nɑ tǝ́ siɣisɑɑ nɑ tǝ́ tewɑ. 13 Teu nyǝm mpɩ pǝ mǝlǝnɑ ntɛ́ nɑ pǝ́ kɔnɑ mɑɣɑ sǝm nɑ? Aɑɩ, pǝ tɑɣɑ mpʋ se, pɑɑ pǝcɔ. Ɩsɑɣɑtʋ lɑpǝnɑ kɔkɔlɔ ɩnɩ. Tǝnɑɣɑ tǝ kulinɑ tǝ tɩ wɑɑlɩ sɩ ntǝɣǝlɛ ntɩ. Tǝ kpɑɣɑ mpi pǝ wɛ teu tɔɣɔ nɑ tǝ́ kʋnɑ-m. Tǝnɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ yelɑɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm lɑ sɔɣɔntʋ nɑ pǝ́ tɛɛ cɑɑsɑ.

Yǝlɑɑ pɩɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ

14 Tǝ nyǝmɑ́ mpʋ sɩ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɔkʋɣʋ wɛ lotu tɑɑ tɔm kɛ́. Amɑ mɑɣɑ yʋlʋ kɛ yʋlʋ kɛ́ nɑ ɩcɑntʋ tǝlɔ, nɑ pǝ pɛɛtɑ-m nɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ mɑ́ pǝsɩ tǝ yom. 15 Mɑ tɑ cɛkǝnɑ mpi mɑ lɑkɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑɑ lɑkɩ mpi mɑ sɔɔlɑ lɑpʋ tɔ. Amɑ mpi mɑ kisɑɑ tɔ mpǝɣɩ mɑ lɑkɩ. 16 Mɑ tɑ sɔɔlɩ mpi nɑ mɑ́ lɑkɩ-wɩ tɔɣɔ mɑ nyǝmnɑɑ sɩ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ wɛ teu. 17 Ye mpʋ pǝ tɑɣɑ mɑ́ lɑkǝnɑ mpʋ. Amɑ ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ wɛ mɑ tɑɑ tɔ tǝlɛ tǝ lɑkǝnɑ. 18 Mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ kʋpɑntʋ nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ mɑ kiŋ, mɑ pilimile tǝnɛ tǝ tɔm kɛ mɑ tɔŋ. Kʋpɑm pɑɑ mɑ luɣu wɛ teu sɩ mɑ́ lɑ kʋpɑntʋ, mɑɑ pǝsǝɣɩ tǝ lɑpʋ. 19 Mɑɑ lɑkɩ kʋpɑntʋ nti mɑ sɔɔlɑɑ tɔ. Amɑ ɩsɑɣɑtʋ nti mɑ kisɑɑ tɔ ntǝɣɩ mɑ mǝlɑɑ nɑ mɑ́ lɑkɩ. 20 Mɑ lɑkɩ nti mɑɑ cɑɑ tɔ, pǝ tɑɣɑ mɑ́ nɔkǝnɑ. Amɑ ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ kɑntɑ mɑ tɑɑ tɔ ntɩ tǝ tǝnnɑ mpʋ.

21 Mɑ cɛkǝnɑ yɑɑsi ɩnɛ sɩ ye mɑ cɑɑkɩ kʋpɑntʋ lɑpʋ ɩsɑɣɑtʋ tɛɛnɑ nɔɣɔ. 22 Hɑtuu mɑ lotu tɑɑ mɑ sɔɔlɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ mɛɛ. 23 Amɑ mɑ mɑɣɑnɑ yɑɑsi nɔɣɔlʋɣʋ mɑ tɔnʋɣʋ tɑɑ, nɑ tɑm ɩ pɛkǝlǝɣɩ nɑ ɩ́ yoonɑ yɑɑsi wei ɩ tɔɔ mɑ lɑɣɑtʋ nyǝmɑ́ tɔ, nɑ ɩ́ lɑ-m ɩsɑɣɑtʋ tiipile nte tǝ kɑntɑ mɑ tɑɑ tɔ tǝ sɑlǝkɑ tʋ. 24 Amɑ mɑ tɔm wɛ kʋnyɔŋ yoo, tɔnʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɔŋnɑ-m kʋɣʋ kɛ́. A yɑkɩ-m? 25 Amɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti tɔɔ Ɩsɔ fɔɔ.

Mpʋ tɔ, hɑtuu mɑ hʋwɛɛ tɑɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ mɑ tǝŋǝɣɩ. Pǝ kɑɑsɑ mɑ yʋlʋtʋ pilimile tǝnɛ tɔ, ɩsɑɣɑtʋ yɑɑsi kɛ tǝlɛ tǝ tǝŋǝɣɩ.

8

Mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɔ pɑ tɔntɛ

1 Ye mpʋ mpɑ nɑ Yesu Kilisiti pɑ kpɛntɑɑ tɔ pɑ kɑɑ tɑsɑ pɑ tɔm kɛ kʋɣʋ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ Feesuɣu lɑkɩ ɩsǝnɑ nɑ ɩ́ hɑɑ weesuɣu kɛ mpɑ nɑ Yesu Kilisiti pɑ kpɛntɑɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ nɑ pǝ́ lǝsɩ-m ɩsɑɣɑtʋ nɑ sǝm pǝ yɑɑsi ɩnɩ ɩ tɑɑ. 3 Ɩsɔ lɑpɑ mpi Moisi kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ lɑ yʋlʋwɛɛtʋ tɔɔ tɔ. Ɩ hʋlɑ yǝlɑɑ tɑsǝkǝlɛ kɛ timpi pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ tɑm tɔ, mpi tɔ ɩ tilɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ pu. Nɑ wɛɛtʋ nti tǝ nǝɣǝsǝnɑ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ nyǝntʋ tɔɣɔ ɩ kɔmnɑɑ sɩ ɩ́ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋ. 4 Ɩsɔ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ nti kʋsǝsɩɩtʋ cɑɑlɑɣɑɑ-tʋ sɩ tǝ́ lɑ tɔ, tǝ lɑ pǝ tǝnɑɣɑ teitei. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kɑɣɑnɑ tǝ yelɑ tɑ́ wɛɛtʋ kʋpǝntʋ tǝŋʋɣʋ nɑ tǝ́ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ Feesuɣu. 5 Mpɑ pɑ tɔŋnɑ tɔntɛ kɛ yʋlʋ wɛɛtʋ kʋpǝntʋ tɑɑ tɔ tǝ tike tǝ tɔm kɛ pɑ nyǝmɑ́. Nɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ Feesuɣu tɔ kʋlɛ kʋ nyǝntʋ tike kɛ pɑ lɑkɩ. 6 Ye n tǝŋǝɣɩ yʋlʋwɛɛtʋ kʋpǝntʋ kɛ tɑm, n tɛɛsǝɣǝnɑ sǝm kɛ́. Amɑ ye Ɩsɔ Feesuɣu nyǝntʋ kɛ n lɑkɩ tɑm, n hikiɣi weesuɣu nɑ lɑŋhɛɛlɛ kɛ́. 7 Mpɑ pɑ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ nɑ yʋlʋwɛɛtʋ kʋpǝntʋ tǝŋʋɣʋ tɔ, pɑ kɛ́ Ɩsɔ kolontunɑɑ kɛ́. Pɑɑ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ, pɑɑ tɩɩ pǝsǝɣɩ-tɩ tɔ se. 8 Mpɑ pɑ tɔŋnɑ pɑ yʋlʋwɛɛtʋ kʋpǝntʋ tǝŋʋɣʋ tɔ, pɑɑ pɩɩ lɑ ɩsǝnɑ, pɑ kɑɑ te Ɩsɔ.

9 Amɑ mɛ ɩlɛ mǝ fɛɩ yʋlʋwɛɛtʋ kʋpǝntʋ tɑɑ tɔtɔ. Ɩsɔ Feesuɣu nyǝntʋ tɑɑ kɛ́ ɩ́ wɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ Feesuɣu cɑɣɑ mǝ tɑɑ tɔ se. Wei ɩ tɑɑ Kilisiti Feesuɣu fɛɩ tɔ ɩ tɑ kɛ ɩ nyǝŋ. 10 Ye Kilisiti wɛ mǝ kiŋ pɑɑ nɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ kɑ kʋ mǝ tɔnǝŋ tɔ, Ɩsɔ Feesuɣu wɛ mǝ tɑɑ nɑ tomɑ. Mpi tɔ pǝ pǝsɑ-mɛɣɛ kʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ kɛ́. 11 Ye Ɩsɔ Feesuɣu ŋku kʋ feesɑ Yesu kɛ́ sǝtɑɑ tɑɑ tɔ kʋ cɑɣɑ mǝ tɑɑ, wei ɩnɩ ɩ kɑ feesɑ Kilisiti kɛ sǝtɑɑ hɛkʋ tɔ, kʋlʋm ɩnɩ ɩ kɑ́ hɑ mǝ tɔnǝŋ kʋsǝpǝŋ ɩnɛɣɛ tomɑ nɑ ɩ Feesuɣu ŋku kʋ cɑɣɑ mǝ tɑɑ tɔ kʋ toŋ tɑɑ.

12 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ nyǝkɑ-tʋ, nɑ pǝ tɑɣɑ sɩ tǝ́ tǝŋ tɑ́ yʋlʋwɛɛtʋ kʋpǝntʋ nɑ tǝ́ lɑkɩ nti tǝ nyɩɩlǝɣɩ tɔ. 13 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye ɩ́ tǝŋǝɣɩ mǝ yʋlʋwɛɛtʋ kʋpǝntʋ, ɩ́ kɑ́ sɩ. Amɑ ye ɩ́ kisɑ mǝ yʋlʋwɛɛtʋ kʋpǝntʋ yɑɑsi sɩ tǝ́ sɑɑlɩ nɑ Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ, ɩlɛ ɩ́ tʋlɑ-tɩ. 14 Pɑ tǝnɑ mpɑ Ɩsɔ Feesuɣu tiikiɣi tɔ pɑ kɛ́ Ɩsɔ piyɑ kɛ́. 15 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ Feesuɣu ŋku pɑ hɑ-mɛ tɔ kʋ tɑ kɛ Feesuɣu ŋku kʋ lɑkɩ-mɛɣɛ yomɑɑ nɑ kʋ́ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ sɔɣɔntʋ tʋɣʋ tɔ. Amɑ kʋ kɛ́ Ɩsɔ Feesuɣu ŋku kʋ lɑkɩ-mɛɣɛ Ɩsɔ pǝyɑlɑɑ nɑ kʋ lɑkɩ nɑ ɩ́ yɑɑkɩ Ɩsɔ sɩ mɑ Cɑɑ, Pɑɑpɑ tɔ. 16 Tǝ kɛ́ Ɩsɔ piyɑ, nɑ Ɩsɔ Feesuɣu mɑɣɑmɑɣɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑtuu tɑ́ tɑɑ. 17 Tǝ kɛ́ ɩ piyɑ, nɑ kʋpɑntʋ nti Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ ɩ yǝlɑɑ ɩsɩɩ kpɑncoou tɔ, tɩɩ hiki-tɩ tɔtɔ. Tɑ́ nɑ Kilisiti tɩɩ kpɛntǝnɑ-tǝɣɩ hikuɣu. Ye tɑ́ nɑ-ɩ tǝ kpɛntɑ wɑhɑlɑ hikuɣu tɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ kpɛntɩ ɩ teeli tɑɑ tɔtɔɣɔ.

Cele teeli

18 Ye mɑ kiŋ pǝ fɛɩ ɩsɩɩ pɑɑ kpɑɣɑ tɑ́ kɑɣɑnɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛ nɑ pɑ́ kɛɛsǝnɑ teeli wei cele Ɩsɔ kɑ́ tʋ-tʋ tɔ. 19 Kʋŋmɑŋmɑm tǝnɑ tɑŋɑɑ tǝtɛɣɛtɛɣɛ sɩ Ɩsɔ ɩ́ lǝsɩ ɩ pǝyɑlɑɑ nɑ pǝ́ nɑ́. 20 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɑɑlǝm nyǝm tɑɑ kɛ́ pǝ sʋsɑ kʋŋmɑŋmɑm mpɩ, nɑ pǝ tɑɣɑ sɩ pǝ nɔkɑɑ. Ɩsɔ tʋnɑ-wǝɣɩ mpʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ nɑ tɛɛlʋɣʋ wɛɛ kɛ́. 21 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ pɩɩ tɛ nɑ Ɩsɔ kʋŋmɑŋmɑm tǝnɑ hɛɛsɩ wɑkǝlʋɣʋ yomle nɑ pǝ te tǝkpɑtɑɑ kɛ́ teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ piyɑ kɑ te wɑɑtʋ wei pɑɑ tɛ kɑsɑɣɑmpiyɑ pǝsʋɣʋ tɔ. 22 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ hɑlǝnɑ sɑŋɑ kʋŋmɑŋmɑm tǝnɑ tɔŋnɑ mɔlɑ nɑ pǝ́ sɑlǝmǝɣɩ ɩsɩɩ ɑlʋllʋ sɑlǝmʋɣʋ tɔ. 23 Pǝ tɑɣɑ kʋŋmɑŋmɑm tike mɔlǝɣǝnɑ. Amɑ nɑ tɑ́ mpɑ tǝ wɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu ɩsɩɩ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋcɔɔʋ ŋku Ɩsɔ lɑpɑ-tʋ tɔ, tɑ́ mɔlǝɣɩ tɑ́ tɑɑ tɔtɔ, nɑ tǝ́ tɑŋɑ kʋyɑŋku Ɩsɔ kɑ́ pǝsɩ-tʋɣʋ ɩ piyɑ nɑ ɩ́ tɛɛsɩ tɑ́ tɔnǝŋ ɩnɛɣɛ yɑpʋ tǝkpɑtɑɑ tɔ. 24 Tǝ nɑwɑ sɩ tǝ hikɑ tɑ́ yɑpʋ yɑɑ, ɩlɛ pǝ wɛ tɛɛlʋɣʋ tɑɑ tɔm nɑ pǝ́cɔ́. Ye mpi yʋlʋ nɑɑ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tɛɛlǝɣɩ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ tɛɛlʋɣʋ ntɛ́ tǝnɑ. Awe kɑ́ tɑsɑ tɛɛlʋɣʋ kɛ mpi ɩ tɛmɑ nɑʋ tɔ? 25 Ye mpi tǝ tɑ nɑtɑ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ tɛɛlǝɣɩ ɩlɛ tǝ cɑɣɑnɑ suulu kɛ́ nɑ tǝ́ tɑŋɑ-wɩ.

26 Pǝ kɑɑsɑ Ɩsɔ Feesuɣu nɑ́ kɔŋ tɔtɔ nɑ kʋ́ sǝŋnɑ tɑ́ mpɑ tǝ kɛ́ ɑcɑmɑɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝ tɑ nyɩ ɩsǝnɑ tɩɩ sǝlǝmɩ nɑ pǝ́ té tɔ. Amɑ Feesuɣu ŋkʋ kʋ sǝlǝmǝɣǝnɑnɑ-tʋɣʋ Ɩsɔ, nɑ miituɣu mpi yʋlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ nɔɣɔ tɑɑ tɔ. 27 Ɩsɔ wei ɩ nɑɑ lotu tɑɑ tɔ ɩ nyǝmɑ́ kpɑkpɑɑ kɛ mpi Feesuɣu Nɑŋŋtʋ cɑɑ ɩ sǝlǝmɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mpɑ pɑ kɛ́ Ɩsɔ nyǝ́mɑ tɔ mpɛɣɛ Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ sǝlǝmǝɣǝnɑ teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ cɑɑkɩ tɔ.

28 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ kʋpɑntʋ kɛ Ɩsɔ lɑkɩ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ kɛ́ mpɑ pɑ sɔɔlɑ-ɩ nɑ pɑ́ kɛ́ mpɑ ɩ yɑɑwɑ ɩsɩɩ ɩ nɔkʋɣʋ wɛɛ tɔ. 29 Mpɑ Ɩsɔ kɑ lǝsɑ hɑtuu lɔŋ tɔ, ɩ lɑɑlɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ fɑɣɑsɩ-wɛ nɑ pɑ mpɑɑ sɩ pɑ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩ Pǝyɑɣɑ, nɑ kɛlɛ kɑ́ hiki newɑɑ pɑɣɑlɛ. 30 Mpɑ Ɩsɔ kɑ lɑɑlɑɑ nɑ ɩ́ fɑɣɑsɩ mpʋ tɔ ɩ lǝsɑ-wɛɣɛ, nɑ mpɑ ɩnɩ ɩ lǝsɑ mpʋ tɔɣɔ ɩ lɑpɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ yʋlʋpɑmɑ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ. Mpɑ ɩ lɑpɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ yʋlʋpɑmɑ kɛ mpʋ ɩnɩ tɔɣɔ ɩ yelɑɑ nɑ pɑ́ hiki pɑ pɑɑ nyǝm kɛ ɩ teeli tɑɑ tɔtɔ.

Ɩsǝnɑ Ɩsɔ luɣu sʋʋ-tʋ pǝ tɩɩ fɛɩ tɔ

31 Ye mpʋ suweɣe tɩɩ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ? Ye pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɔ wɛ tɑ́ tɔɔ, ɩlɛ ɑwe kɑ́ lɩɩ-tʋɣʋ koloŋɑ? 32 Ɩ tɑ kisinɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ Pǝyɑɣɑ tɔɔ. Amɑ ɩ hɑ-kɛ tǝkpem kɛ́ tɑ́ tǝnɑ tɑ́ tɔɔ. Tɔʋ, ɩ tɑ kisi ɩ Pǝyɑɣɑ hɑʋ, kɑcɑŋfɑnɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ kɑɑsɑɑ tɔ? 33 Ye mpʋ ɑwe kɑ́ tʋ tɑɑlɩ kɛ́ mpɑ Ɩsɔ lǝsɑɑ tɔ? Pǝ tʋ fɛɩ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ hʋlǝnɑ sɩ pɑ tɔm tɑ sɩ tiili. 34 Nɑ ɑwe kɑ́ mɑɣɑsɩ pɑ tɔm kʋɣʋ tɔtɔ? Pǝ tʋ fɛɩ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Yesu Kilisiti tɩɩ sǝpǝnɑ, nɑ ɩ́ tɩɩ fem nɑ ɩ́ wɛ Ɩsɔ kɔŋkɔŋ tɑɑ nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣǝnɑ-tʋ. 35 Ɩlɛ pepe kɑ́ lǝsɩ Kilisiti sɔɔlʋɣʋ kɛ tɑ́ tɔɔ? Wɑhɑlɑ kɑ́ pǝsɩ? Lɑŋpǝsǝlɛ sɔsɔɔlɛ nɑ? Yɑɑ kʋnyɔŋ ŋku pɑɑ tʋ-tʋ tɔ? Nyɔɣɔsɩ nɑ? Yɑɑ hʋlʋmǝŋ? Asolɑ tɑɑ wɛɛʋ nɑ? Yɑɑ sǝm? 36 Ɩsɔ Tɔm tɑɑ pɑ ŋmɑɑwɑ mpʋ sɩ:

Nyɑ́ tɔɔ kɛ́ tǝ wɛ sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ ilim nɑ pǝ tɛm.

Nɑ pɑ́ lɑkɩ-tʋ ɩsɩɩ heeŋ wei pɑ tɛɛnɑ ɑlʋkisɑm tɔ.

37 Amɑ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ kɛ́ mpʋ ɩlɛ, tɑ́ wɔpǝnɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ kɛ wei ɩ sɔɔlɑ-tʋ tɔ ɩ toŋ tɔɔ. 38 Mɑ tɛmɑ mɑ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ pʋlʋpʋ fɛɩ mpi pɩɩ lǝsɩ Ɩsɔ sɔɔlʋɣʋ kɛ tɑ́ tɔɔ tɔ, pɑɑ sǝm pɑɑ weesuɣu, pɑɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ, pɑɑ ɩsɔtɑɑ ɑlɔɣɑɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ yɑɑ pɑ tomɑ sɔsɔɔnɑ. Pɑɑ sɑŋɑ nyǝm, pɑɑ mpi pɩɩ kɔɔ cele tɔ. 39 Pɑɑ tɛtʋ tɔɔ cǝnɛ kɔkɔlɔnɑɑ, pɑɑ tɛtʋ tɛɛ nyǝ́mɑ. Pɑɑ kʋŋmɑŋmɑm mpi pǝ kɑɑsɑɑ tɔ pǝ tɑɑ pʋlʋ kɑɩ fɛɩ mpi pɩɩ kɑɣɑtɩ sɔɔlʋɣʋ ŋku Ɩsɔ sɔɔlǝnɑ-tʋɣʋ Yesu Kilisiti tɔɔ tɔ nɑ kʋ́ sɛkɩ tɑ́ kiŋ kɛ tɑtɛ kɛ pɑɑ wɑɑtʋ wei.

9

Ɩsɔ nɑ ɩ yǝlɑɑ kʋlǝsɑɑ pɑ tɔm

1 Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ, mɑɑ looliɣi, mɑ kɛ́ Kilisiti yʋlʋ tɔ pǝ tɔɔ. Mɑ lɑŋlɛ ɩɩ tɔɔ pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ sɩ yɑɑ mɑ looliɣi. Mpi tɔ Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ hʋ́lǝ́ɣɩ́-m mpiɣi mɑ tɑɑ tɔɣɔ mɑ tǝŋǝɣɩ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ lɑŋlɛ wɑkǝlɑ sɔsɔm nɑ pǝ́ cɔɔsǝɣɩ-m tɑm. 3 Hɑlɩ pǝ cɑɣɑ-m ɩsɩɩ pɩɩ kisɑɣɑ, Ɩsɔ kɑ kisɑ-m nɑ pǝ́ yɑsɩ mɑ́ nɑ Kilisiti, nɑ pǝ́ kpɑɣɑ mɑ tɛɛtʋnɑɑ nɑ pǝ́ mǝŋnɑ mɑ lonte. Mɑ piitim mɑɣɑmɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔm kɛ mɑ tɔŋ. 4 Pɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, nɑ Ɩsɔ lɑpɑ-wɛɣɛ ɩ pǝyɑlɑɑ, nɑ ɩ yelɑɑ nɑ pɑ́ nɑɑkɩ ɩ teeli. Ɩ́ nɑ-wɛ pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ, nɑ ɩ́ cɛlɛ-wɛɣɛ kʋsǝsɩɩtʋ. Nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ Ɩsɔ sɛɛtʋ, nɑ ɩ́ heeli-wɛɣɛ mpi mpi ɩ kɑ́ lɑ-wɛ tɔ. 5 Pɑ kɛ́ tɑ́ kite cɑɑnɑɑ kʋlʋlɑɑ. Ye yʋlʋwɛɛtʋ tɔm tɑɑ ɩlɛ, Kilisiti kɛ́ pɑ piitim tʋ. Ɩnɩ ɩ ŋmɑkǝlǝnɑ pǝ tǝnɑ, ɩnɩ ɩ kɛnɑ Ɩsɔ wei pɑɑ sɑŋ tɑm tɔ. Ɩsɔ ɩ́ yele nɑ pǝ́ lɑ mpʋ.

6 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ mpi Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ pǝ cotɑɑ. Pǝ tɑɣɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ kɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ. 7 Pǝyele Apǝlɑhɑm kʋlʋlɑɑ tɑ kɛ Apǝlɑhɑm piyɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ kɑ heelɑ-ɩ kɛ́ sɩ: Mpɑ pɑɑ lɩɩnɑ Ɩsɑɑkɑ tɑpʋɣʋ tɛɛ tɔ mpɛ pɑ tike tǝkoŋ kɛnɑ nyɑ́ piyɑ tǝsiɣisiɣi. 8 Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ, pǝ tɑɣɑ mpɑ pɑ mɔlɑɑ nɑ pɑ́ lʋlɩ tǝfolo kɛ yem tɔ mpɛ pɑ kɛnɑ Ɩsɔ piyɑ. Amɑ mpɑ Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ hɑ-ɩ nɑ pɑ́ lʋlɩ-wɛ tɔ mpɛɣɛ pɑ nyǝnǝɣɩ ɩ kʋlʋlɑɑ tǝsiɣisiɣi. 9 Wɑɑtʋ wei ɩ heelɑɣɑ-ɩ mpi ɩ kɑ lɑpɩ-ɩ tɔ ɩ tɔmɑɣɑ sɩ: Ye pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑɑ, mɑɑ mǝlɩ nɑ Sɑɑlɑ kɑ́ hiki ɑpɑlʋ pǝyɑɣɑ.

10 Pǝ tɑɣɑ pǝ tǝnɑɣɑlɛ. Lɛpɛkɑ piyɑ nsɩ sɩ nɑɑlɛ sɩ kɑɑ cɑɑ kɛ́. Ɩnǝɣǝlɛ tɑ́ piitim cɑɑ sɔsɔ Ɩsɑɑkɑ. 11 Ɩsɔ lǝsʋɣʋʋ yǝlɑɑ tɔ, pǝ tɑɣɑ sɩ ɩ nyǝnǝɣǝnɑ mpi pɑ lɑkɩ tɔ, ɑmɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nɔkʋɣʋ kiŋ kɛ pǝ wɛɛ. 12 Ɩsɔ heelɑ Lɛpɛkɑ nɑ ɩ́ tɑ tɩɩ lʋlǝtɑ ɩ piyɑ sɩ: Wɑɑlɩ nyǝŋkɑ kɑ́ tɔɣɔnɑ sɔsɔɔntʋ. Piyɑ nsɩ sɩ tɑ nyǝntɑ kʋpɑntʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩsɔ lɑpɑ mpʋ sɩ ɩ́ hʋ́lɩ́ sɩ mpi ɩ sɩɩwɑ tɔ, mpǝɣɩ ɩ tǝŋǝɣɩ. 13 Hɑlɩ pɑ ŋmɑɑwɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Mɑ luɣu lɑpɑ Yɑkɔpʋ nɑ mɑ́ kisi Ɩsɑʋ.

14 Suweɣelɛ tɩɩ yɔɣɔtɩ ɩlɛ, Ɩsɔ ɩɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ yɑɑ ɩsǝnɑ? Aɑɩ, pǝ tɑɣɑ mpʋ se, pɑɑ pǝcɔ. 15 Ɩsɔ kɑ heelɑ Moisi sɩ: Mɑ́ nɔkɑ wei ɩ pǝtɔɔtǝlɛ wiiu mɑ wii, mɑ́ nɔkɑ wei kɛ́ suulu hʋ́lʋ́ɣʋ́ mɑ hʋ́lɩ́-ɩ.

16 Ye mpʋ ɩlɛ pǝ tɑɣɑ yʋlʋ nɔkʋɣʋ yɑɑ ɩ lʋpʋ tɔɔ. Amɑ Ɩsɔ wei ɩ wiiki pǝtɔɔtǝlɛ tɔ ɩ kiŋ tike kɛ́ tǝkoŋ. 17 Pɑ tɔmɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ Ɩsɔ tɔmɑ Icipiti wulɑʋ sɔsɔ tǝfoo sɩ: Mpi pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ nyʋɣʋ tɔɔ mɑ tʋ-ŋ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔlɛ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ nɑnɑ mɑ tomɑ kɛ nyɑ́ kiŋ, nɑ mɑ hǝtɛ yɑɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ. 18 Mpʋ tɔ, wei Ɩsɔ nɔkɑɑ tɔ pʋntʋ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ ɩ wiiki. Ye ɩ nɔkɑ wei kɛ́ kɑŋkɑntɛ tʋɣʋ ɩ tʋ ɩ́lɛ́.

Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ pǝtɔɔtǝlɛ pǝ tɔm

19 Ntɑnyɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ tɔŋ sɩ: Ye pǝ wɛ mpʋ ɩlɛ, pepe tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tɑsǝɣɩ sɩ yǝlɑɑ lɑpɑ tɑɑlɩ? Awe pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ kɑɣɑtɩ-ɩ sɩ ɩ́ tɑɑ lɑ ɩ luɣu nyǝntʋ? 20 Yʋlʋ nyɑ́, ɑwe kɛ-ŋ nɑ ń kpɛɛsǝnɑ Ɩsɔ? Cʋɣʋ nyǝnɑɣɑ pǝsǝɣɩ nɑ kɑ́ pɔɔsɩ kɑ ŋmɑlʋ sɩ pepe tɔɔ kɛ́ n ŋmɑ-m nɑ mɑ́ wɛ ɩsǝntɔ? 21 Tiisi ŋmɑlʋ ɩ́ sɔɔlǝnɑ cʋɣʋ kɛ ɩsǝnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑkɩ-kʋ. Ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cosi cʋɣʋ ŋkʋ, nɑ ɩ́ sɔɔlɑɑ ɩ ŋmɑnɑ puluku, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ ɩ́ ŋmɑnɑ ntoole.

Kɔlɛntɩ I

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

TAKƎLAƔA KANCAALAƔA NYƎŊKA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

KƆLƐNTƖ

NYƎ́MA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Pɔɔlɩ nɩɩwɑ Kɔlɛntɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm ɩsɩɩ yooŋ, nɑ fɑɣɑʋ, nɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ, nɑ ɑkpɑɣɑlɛ, nɑ nɑntʋ kʋlɑlɑɑtʋ tɔɣɔʋ, nɑ nsǝmɑ lɛnnɑ yɔɣɔtʋɣʋ, nɑ sǝtɑɑ fem tɔm.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Kɔlɛntɩ I tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Kɔlɛntɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ wɛɛtʋ, titite 1–6

Pɔɔlɩ cɔɔkɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ kpekǝle kʋpɔɔsʋtʋ, titite 7–15

Kɑntǝkɑɣɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ sɛɛtʋ, titite 16

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Pɔɔlɩ, Ɩsɔ luɣu lɑpǝnɑ nɑ mɑ́ lɑ Yesu Kilisiti tillu. Mɑ́ nɑ tɑ́ tɑɑpɑlʋ Sɔsǝtɛɛnɩ tǝ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ.

2 Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekǝle nyǝ́mɑ mpɑ mɛ ɩ́ wɛ Kɔlɛntɩ tɑɑ tɔɣɔ tǝ ŋmɑɑ-kɛ. Mɛ mpɑ Ɩsɔ yɑɑwɑ sɩ ɩ́ lɑ ɩ nyǝ́mɑ, nɑ mǝ nɑ Yesu Kilisiti mǝ kpɛntʋɣʋ tɔɔ ɩ́ tɩ-mɛ tɔ. Mǝ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ pɑɑ timpi nɑ pɑ́ yɑɑkɩ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti wei ɩ kɛ́ tɑ́ nɑ-wɛ tɑ́ Sɔsɔ tɔ ɩ hǝtɛ tɔ. 3 Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ́ lɑ-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ.

Ɩsɔ kʋpɑntʋnɑɑ

4 Mɑ sɛɛ mɑ Ɩsɔ kɛ́ tɑm sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ mǝ tɔɔ kɛ́ pɛɛlɛɛ nnɑ ɩ lɑpɑ-mɛɣɛ Yesu Kilisiti kiŋ tɔ ɑ tɔɔ. 5 Kʋpɑm mǝ nɑ Kilisiti mǝ kpɛntʋɣʋ tɔɔ pǝ sɑɑ-mɛɣɛ tǝcɑm. Ɩlɛnɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ nyǝm pǝ sɑɑʋ. 6 Tɑmpɑnɑ nnɑ pɑ yɔɣɔtɑ Kilisiti tɔɔ tɔ ɑ sǝŋɑ mǝ hɛkʋ kɛ teu tǝcɑ. 7 Nɑ pǝ wɛ mpʋ tɔɣɔ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ pǝ tǝnɑ pǝ́ sɑɑ-mɛ. Mɛ mpɑ ɩ́ tɑŋɑ wʋlɛ nte Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti kɑ́ hʋ́lɩ́ ɩ tɩ tɔ. 8 Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti ɩnɩ ɩ kɑ tɔkǝnɑ-mɛɣɛ teu hɑlǝnɑ tǝnɑɣɑ. Ɩlɛnɑ kʋyɑŋku ɩ kʋyɑkʋ kɑ́ tɑlɑ tɔ pɑ́ tɑɑ nɑ kɑwɑlɑɣɑ nɑkǝlǝɣɩ mǝ kiŋ. 9 Ɩsɔ wei ɩ yɑɑ-mɛ sɩ mǝ nɑ ɩ Pǝyɑɣɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti ɩ́ kpɛntɩ tɔ, mpi mpi ɩ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ, ɩ tɔkɑ-wǝɣɩ, ɩɩ yeki.

Kɔlɛntɩ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ fɛɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ

10 Tɔʋ, mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɑ wiikǝnɑ-mɛ sɩ ɩ́ nyǝnnɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti nɑ ɩ́ lɑ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɑ fɑɣɑsʋɣʋ ɩ́ tɑɑ wɛɛ mǝ hɛkʋ. Ɩ́ kpɛntɩ teu, ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ lǝmɑɣɑsɛɛ kʋlʋmɛɛ, ɩ́ hʋʋkɩ hʋwɛɛ kʋlʋmɛɛ. 11 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Kolowee tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ heelɑ-m sɩ ɩ́ yooki kɛ́. 12 Nti mɑ cɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔɣɔlɛ sɩ mǝ tɑɑ pɑɑ wei nɑ ɩ nyǝntʋ kɛ́ nɑ tǝ mpɑɑ. Lɛlʋ tɔŋ sɩ: Pɔɔlɩ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛɛ. Nɑ ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ Apɔlɔɔsɩ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛɛ. Ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ Piyɛɛ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛɛ. Nɑ ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ Kilisiti tɔɔ kɛ́ mɑ wɛɛ. 13 Ɩ́ hʋʋkɩ sɩ Kilisiti fɑɣɑ ɩ tɑɑ tǝyǝpǝlɛɛ kɛ́? Pɔɔlɩ sǝpǝnɑ sǝm tesikɑ tɔɔ kɛ́ mǝ tɔɔ? Pɔɔlɩ hǝtɛ kɛ pɑ yɑɑnɑɑ nɑ pɑ́ sɔ-mɛɣɛ Ɩsɔ lʋm nɑ?

14 Mɑ sɑmɑ Ɩsɔ kɛ́ timpi mɑ tɑ sɔ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ Ɩsɔ lʋm tɔ, ye pǝ tɑɣɑ Kǝlisipusi nɑ Kɑyusi pɑ pɑɑsi. 15 Pǝ tɔɔ kɛ́ nɔɣɔlʋ kɑɑ yɔɣɔtɩ tǝfoo sɩ Pɔɔlɩ hǝtɛ kɛ pɑ yɑɑnɑɑ nɑ pɑ́ sɔnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ lʋm. 16 Ɛɛhɛɛ mɑ sɔɔwɑ, mɑ sɔ Sǝtefɑnɑsɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ lʋm. Ye pǝ kɑɑsɑ lɛlɑɑ mɑ tɑ tɔɔsɩ pɑ tɔɔ. 17 Pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ lʋm sɔʋ tɔɔ kɛ́ Kilisiti tilɑ-m. Amɑ ɩ tilɑ-m kɛ́ sɩ mɑ́ kpɑɑlɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. Nɑ ye mɑ kpɑɑlǝɣɩ-ɩ, mɑ́ tɑɑ kpɑɑlǝnɑ yʋlʋ lǝmɑɣɑsɛɛ nɔɔleleŋ. Pǝ́cɔ́ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ Kilisiti tesikɑ tɔɔ sǝm tɔm mǝlɩ yem.

Yesu Kilisiti kɛnɑ Ɩsɔ tomɑ nɑ ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ

18 Letɑɑ ɩsɛntɑɑ, Yesu tesikɑ tɔɔ sǝm tɔm kɛ́ kʋmɛlɛntʋ tɔm kɛ́. Amɑ tɑ́ mpɑ pǝ tɔŋnɑ tɑ́ nyɔɔŋ yɑpʋ tɔ Ɩsɔ tomɑ ntɛ́ tɑɣɑ tǝnɑ. 19 Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Mɑɑ wɑkǝlɩ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ lǝmɑɣɑsɛɛ,

mɑɑ lɔ nyǝntɑɑ nyǝm.

20 Lǝmɑɣɑsɛɛ tʋ tɑsǝɣɩ ntiɣi yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ? Nɑ ntiɣi ɑkewe kɑ́ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ? Yɑɑ ntiɣi ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tʋ kɑ́ mɑɣɑsɩ tɔtɔ? Ɩsɔ hʋlɑɑ sɩ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ, mpi pɑ yɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔ, pǝ kɛ́ kʋmɛlɛntʋ kɛ́.

21 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɑntulinyɑ tɑɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ lǝmɑɣɑsɛɛ pɑ kpisɑ Ɩsɔ kɛ́ nyǝm kɛ timpi Ɩsɔ nɑ́ lɑpǝnɑ ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ sɩ pɑ́ nyǝnɑ-ɩ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ hʋʋ teu sɩ, ɩ kɑ́ yɑ mpɑ pɑ tɛŋnɑ-ɩ pɑ tɑɑ tɔ, nɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei tǝ kpɑɑlǝɣɩ tɔ. Lɑɑpɑɑlɩ kʋpɑŋ ɩnǝɣɩ wei ɩ tɑ nɑ tɔ ɩ yɑɑ sɩ kʋmɛlǝtɔm. 22 Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ́ cɑɑ pɑ́ nɑ́ piti tǝmɑ nɑ pǝ́cɔ́. Amɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ Kǝlɛɛkɩ nyǝ́mɑ nɑ́ pɛɛkǝɣɩ. 23 Amɑ tɑ́ ɩlɛ, Kilisiti wei pɑ kɑmɑ sǝm tesikɑ tɔɔ tɔ ɩ tɔm kɛ tǝ kpɑɑlǝɣɩ. Tɔm tǝnɛ tǝ huɣi Yutɑ nyǝ́mɑ, nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑ nyǝnǝɣɩ-tǝɣɩ kʋmɛlǝtɔm kɛ́. 24 Amɑ mpɑ Ɩsɔ yɑɑwɑ tɔ, pɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɑ, pɑɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑ tɑɑ tɔ, Kilisiti kɛnɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ tomɑ nɑ Ɩsɔ lǝmɑɣɑsɛɛ. 25 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yʋlʋ pǝyɑɣɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tǝnɑ tɑ tɑlɑ Ɩsɔ kʋmɛlɛntʋ, nɑ pɑ tomɑ tǝnɑ tɑ tɑlɑ Ɩsɔ ɩcɑntʋ tete.

26 Kʋpɑm, mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ɩ́ nyǝnɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ Ɩsɔ yɑɑʋ-mɛ nɑ ɩ́ lɑ kpekǝle tɔ, ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛ mpɑ pɑ yɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ tɔ pɑ fɛɩ pɑɣɑlɛ kɛ mǝ hɛkʋ, nɑ toŋtʋnɑɑ fɛɩ pɑɣɑlɛ, nɑ ɑwulumpiyɑ fɛɩ pɑɣɑlɛ. 27 Ɩsɔ lǝsǝnɑ mpi ɑntulinyɑ yǝlɑɑ yɑɑ sɩ kʋmɛlǝnyǝm tɔ sɩ pǝ́ tʋ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ kɛ fɛɛlɛ. Nɑ ɩ lǝsɑ mpi ɑntulinyɑ yǝlɑɑ yɑɑ sɩ ɩcɑntʋ tɔ sɩ pǝ́ tʋ ɑkpɑlɑ nyǝ́mɑ kɛ fɛɛlɛ. 28 Nɑ ɩ lǝsɑ mpi ɑntulinyɑ yǝlɑɑ nyǝnǝɣɩ tɑɑlǝm nɑ pɑ́ footiɣi nɑ pɑɑ nyǝnǝɣɩ-wǝɣɩ pʋlʋ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ, sɩ pǝ́ wɑkǝlɩ mpi pɑ tʋɣʋnɑ nyʋɣʋ tɔ. 29 Ɩlɛ yʋlʋ pǝyɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ kɑɑ sɑ kɑ tǝɣɩ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ. 30 Amɑ Ɩsɔ kpɛntɑ mǝ nɑ Yesu Kilisiti kɛ́, nɑ ɩ lɑpɑ nɑ Kilisiti pǝsɩ tɑ́ lǝmɑɣɑsɛɛ. Kilisiti tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ-tʋɣʋ yʋlʋpɑmɑ. Ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ nɑ tǝ́ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝ́mɑ, nɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ yɑpǝnɑ tɑ́ nyɔɔŋ. 31 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Ye wei ɩ́ cɑɑ ɩ sɑ, ɩ́ sɑ nti Tɑcɑɑ lɑpɑ tɔ, ɩ́ tɑɑ sɑ ɩ tɩ.

2

Kilisiti sǝm tɔm heeluɣu

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, wɑɑtʋ wei mɑ kɔmɑ mǝ tɛ sɩ mɑ heeliɣi-mɛɣɛ Ɩsɔ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ ŋmɛlɑɑ tɔ ɑ tɔm tɔ, pǝ tɑɣɑ nɔɔleleŋ wɑwɑwɑ nɩɩlɩ, yɑɑ nyǝmtʋ nɑtǝlǝɣɩ mɑ lɑpǝnɑɑ. 2 Mɑ cɑɣɑlɛ tǝnɑɣɑ mǝ kiŋ mɑ tɑ cɑɑ sɩ mɑ́ lɑ nɑtǝlǝɣɩ mǝ hɛkʋ kɛ yem nɑ pǝ́ tɑ́ kɛ́ Yesu Kilisiti tɔm. Ɩsɩɩ pɑ kɑmɑ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ tɔ pǝ tɔm mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mɑ siɣisinɑɑ. 3 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ poluɣu mǝ tɛ tɔ ɩcɑntʋ tɑɑ kɛ́, nɑ mɑ selɑɣɑnɑ sɔɣɔntʋ kɛ́. 4 Pǝ tɑɣɑ yʋlʋ lǝmɑɣɑsɛɛ yekuɣu nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɔmnɑɑ nɑ cɑŋǝm kɛ ɩsǝnɑ mpi tɔɣɔ mɑ sɛɣɛsǝnɑ mɑ sɛɣɛsǝŋ nɑ mɑ́ lɑnɑ mɑ wɑɑsʋ. Amɑ Ɩsɔ Feesuɣu tomɑ kɛ mɑ lɑpǝnɑɑ, nɑ ɑ nɑɑ mpʋ tǝkeelee. 5 Ɩlɛnɑ mǝ Ɩsɔ sɛɛʋ sǝŋ Ɩsɔ tomɑ tɔɔ, pǝ́ tɑɑ sǝŋ yǝlɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔɔ.

Mpi Ɩsɔ yɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tǝsiɣisiɣi tɔ

6 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, mpɑ pɑ pɩɩ Ɩsɔ nyǝm tɑɑ tɔ lǝmɑɣɑsɛɛ mpɑɑʋ kɛ mɑ hʋlǝɣɩ-wɛ. Amɑ pǝ tɑɣɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nnɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ nɑ mpɑ pɑ kɛ́ ɩ toŋtʋnɑɑ nɑ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ kpiisi-wɛ tɔ pɑ yɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔ. 7 Amɑ Ɩsɔ lǝmɑɣɑsɛɛ mukɑɣɑ tɛɛ nyǝnɑ nnɑ ɑ ŋmɛlɑ yǝlɑɑ tɔ ɑ tɔm kɛ mɑ kpɑɑlǝɣɩ. Ɩsɔ kɑ lǝsǝnɑ-yɛ nɑ ɩ́ sɩɩ tɑ́ teeli tɔɔ nɑ pǝcɔ pɑ́ lɑ ɑntulinyɑ. 8 Antulinyɑ tɑɑ cǝnɛ toŋtʋnɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ cɛkǝnɑ Ɩsɔ lǝmɑɣɑsɛɛ ɑnɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye pɑɑ cɛkǝnɑɑ pɑ tɑɑ kɑ́ Tɑcɑɑ teeli tʋ kɛ sǝm tesikɑ tɔɔ. 9 Pǝ lɑpɑɣɑ ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑʋ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ sɩ:

Mpi yʋlʋ tɑ tɩɩ nɑʋ nɑ ɩ tɑ nɩɩ pǝ tɔm tɔ.

Mpi pǝ tɔɔ yʋlʋ tɑ tɩɩ hʋʋ tɔ,

Ɩsɔ tɑɣɑnɑ-wǝɣɩ mpɑ pɑ sɔɔlɑ-ɩ tɔ pɑ tɔɔ.

10 Tɑ́ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kulɑ kʋŋmɛlǝtʋ tǝnɛ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kiŋ. Mmm Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wiiliɣi pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ kɛ́ sɩ kʋ nɑɑ. Pɑɑ nti tǝ pǝlɛ Ɩsɔ tʋɣɩ nɑ tǝ́ ŋmɛlɑɑ tǝkulukulu tɔ mɑɣɑmɑɣɑ. 11 Pǝ wɛʋ yǝlɑɑ tɑɑ tɔ ɑwe nyǝŋ lɛlʋ tɑɑ tɔm? Ye pǝ tɑɣɑ yʋlʋ lǝmɑɣɑsǝlɛ nte tǝ wɛ ɩ tɑɑ tɔ ńtɛ́ tɩɩ nyǝnɑ ɩ tɔm. Mpʋ tɔtɔɣɔ nɑ Ɩsɔ Feesuɣu, ŋkʋ kʋ nyǝmnɑ Ɩsɔ nyǝntʋ tǝnɑ. 12 Pǝ tɑɣɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ lǝmɑɣɑsǝlɛ kɛ pǝ tʋ-tʋ. Amɑ Feesuɣu ŋku kʋ lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ tɔɣɔ, sɩ tǝ́ cɛkǝnɑ pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ hɑ-tʋ tɔ pǝ tɔm. 13 Pǝ tɑɣɑ yʋlʋ lǝmɑɣɑsɛɛ sɛɣɛsʋɣʋ nɔɔleleŋ wei tɔɣɔ tǝ yɔɣɔtǝɣǝnɑ pǝ tɔm. Amɑ nti Ɩsɔ Feesuɣu sɛɣɛsǝɣɩ tɔɣɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mpɑ pɑ wɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu tɔ tǝ kɛɛsǝɣɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ nyǝm tɑmpɑnɑ.

14 Wei ɩ fɛɩnɑ Ɩsɔ Feesuɣu tɔ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ mʋ Feesuɣu kʋnɛ kʋ tɑmpɑnɑ. Ɩ yɑɑ-tǝɣɩ kʋmɛlǝtɔm kɛ́, nɑ ɩɩ tɩɩ pǝsǝɣɩ tǝ cɛkǝnɑʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, wei ɩ wɛnɑ Feesuɣu tɔ ɩnɩ ɩ pɑɑsi ɩ cɛkǝɣǝnɑnɑ-tɩ. 15 Yʋlʋ wei ɩ wɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu tɔ ɩnɩ ɩ cɛkǝɣǝnɑnɑ tǝ tǝnɑ. Nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ Feesuɣu ŋkʋ kʋ tɔm tɔ. 16 Pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Awe nyǝmnɑ Tɑcɑɑ hʋwɛɛ?

Awe pǝsǝɣǝnɑ nɑ ɩ́ tɑsɑ-ɩ tɔm?

Amɑ tɑ́ ɩlɛ, Kilisiti hʋwɛɛ kɛ tɑ́ wɛnɑ.

3

Ɩsɔ tǝmlɛ nyǝ́mɑ

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ, mɑ ɩlɛ mɑ tɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-mɛ ɩsɩɩ pɑ yɔɣɔtʋɣʋnɑ mpɑ pɑ wɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu tɔ. Amɑ mɑ yɔɣɔtǝnɑ-mɛɣɛ ɩsɩɩ pɑ yɔɣɔtʋɣʋnɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ hʋwɛɛ tɔ, ɩsɩɩ piyɑ kɔsǝkɔsǝnɑɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ. 2 Pǝ wɛ ɩsɩɩ kɑfɑ kɛ mɑ suukɑɣɑ-mɛ, pǝ tɑɣɑ mʋtʋ. Ɩ́ tɑɑ nyǝntɑ tɔɣɔʋ tɔ pǝ tɔɔ, nɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ ɩ́ tɑ nyǝntɑ tɔɣɔʋ. 3 Mpi tɔ, ɩ́ tɔŋnɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ hʋwɛɛ kɛ tǝŋʋɣʋ kɛ́. Ɩsǝsɛɛmlɛ nɑ yoou pǝ wɛʋ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ hɛkʋ tɔ, mpʋ ɩnɩ pɩɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ ɑntulinyɑ hʋwɛɛ kɛ ɩ́ tǝŋǝɣɩ? Pɩɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɔtɔ sɩ ɩ́ lɑkɩ kɛ́ ɩsɩɩ yǝlɑɑ kɛ yem, pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ? 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, lɛlʋ tɔŋʋɣʋ sɩ Pɔɔlɩ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛɛ, nɑ ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ Apɔlɔɔsɩ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛɛ tɔ, pǝ tɑɣɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ kʋlɑpʋtʋ kɛ ɩ́ lɑkɩ mpʋ?

5 Aweɣe pɑ yɑɑ Apɔlɔɔsɩ? Nɑ ɑweɣe Pɔɔlɩ ye? Tɑ nɑɑlɛ tǝ kɛ́ Ɩsɔ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɑpɑ-mɛ nɑ ɩ́ tɛ Ɩsɔ nɑ mǝ tɑɑ tɔɣɔ. Pɑɑ tɑ́ tɑɑ wei ɩ lɑpɑ nɑ ɩ́ yoosi nti Tɑcɑɑ tʋ-ɩ sɩ ɩ́ lɑ tɔɣɔ. 6 Mɑɣɑlɛ tʋɣʋ sɔlʋ nɑ Apɔlɔɔsɩ pǝlǝnɑ lʋm kɛ kʋ tɔɔ. Amɑ Ɩsɔ lɑpǝnɑ nɑ kʋ tɛɛ. 7 Pǝ tɔɔ kɛ́ tʋɣʋ sɔlʋ nɑ lʋm pǝllʋ pɑ tɑ kɛ pʋlʋ. Amɑ Ɩsɔ kɛlɛ tɔm tʋ, ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ nɑ tʋɣʋ tɛɛ. 8 Tʋɣʋ sɔlʋ nɑ kʋ tɔɔ lʋm pǝllʋ pɑ teitei kɛ́. Ɩsɔ kɑ́ kɛɛsǝnɑ pɑɑ wei ɩ tǝmlɛ nɑ ɩ́ fɛlɩ-ɩ. 9 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɑ́ tǝmlɛ tɑɑ tǝ kɛ́ tǝmɑ tɑɑpɑlɑɑ kɛ́, nɑ Ɩsɔ kɛ́ tǝ lɑkɩ tǝmlɛ, nɑ mǝ kɛnɑ Ɩsɔ tǝmlɛ.

Ɩ́ wɛɛ tɔtɔɣɔ ɩsɩɩ kutuluɣu ŋku Ɩsɔ ŋmɑɑkɩ tɔ. 10 Ɩsɔ yelinɑ nɑ pǝ sɑɑ-m, nɑ mɑ tɩɩ pɑɑsɑɑ kɛ́ nɑ mɑ́ sɩɩ kite ɩsɩɩ ŋmɑlʋ kʋpɑŋ sɩɩkʋɣʋ tɔ. Amɑ pǝnɛntɛ lɛlʋ tǝnǝɣǝnɑ pǝ tɔɔ. Pɑɑ wei ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ ɩ́ kenɑ ɩsǝnɑ ɩ tǝnǝɣɩ tɔ yoo. 11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Yesu Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ kɛnɑ kite, nɑ pǝ fɛɩ ɩsɩɩ yʋlʋ nɔɣɔlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɑsɑ kʋfɑtɛ nɑtǝlǝɣɩ sɩɩʋ. 12 Lɛlɑɑ wɛɛ nɑ wʋlɑnɑɑ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋhʋlʋmʋɣʋ nɑ liɣitee pɛɛ kɛ pɑ tǝnǝɣɩ pǝ tɔɔ. Amɑ lɛlɑɑ ɩlɛ tɑɑsɩ nɑ nyɩɩtʋ nɑ kiisi kɛ pɛlɛ pɑ tǝnǝɣɩ. 13 Amɑ hʋʋlɛ wule pɩɩ kuli pɑɑ wei ɩ tǝmlɛ tɔɔ nɑ pɑ́ nɑ́ tǝ cɑkǝlɛ. Kʋyɑkʋ kʋhʋʋnɑʋ ŋkʋ kʋ wule tɔ kɔkɔ kɛ́. Kɔkɔ kɑ́ mɑɣɑsǝnɑ pɑɑ wei ɩ tǝmlɛ sɩ kɑ nɑɑ mpi tǝ kɛnɑɑ tɔ. 14 Ye wei ɩ tǝnɑ kite tɔɔ kɛ́ tǝmlɛ nte kɔkɔ kɑɑ nyɑɣɑ tɔ, ɩ kɑ́ hiki ɩ kʋfɛlʋɣʋ. 15 Amɑ wei ɩ nyǝntɛ ɩ́ mʋwɑ, ɩ́lɛ́ ɩ kʋfɛlʋɣʋ lepɑ-ɩ kɛ́. Amɑ pɑɑ yɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ pǝ́ mɑɣɑnɑ ɩsɩɩ kɔkɔ mpee pɔɔŋ kɛ ɩ lɩɩnɑɑ.

16 Ɩ́ nyɩ teu sɩ ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ tǝcɑɣɑlɛ, nɑ Ɩsɔ Feesuɣu cɑkǝnɑ mǝ tɑɑ. 17 Ye pǝ cǝpɑ wei nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ Ɩsɔ tǝcɑɣɑlɛ, Ɩsɔ kɑ́ wɑkǝlɩ pʋntʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ tǝcɑɣɑlɛ wɛ kɛ́ tǝnɑŋŋ nɑ mǝ kiŋ kɛ ɩ cɑkɩ.

18 Mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ puɣusi ɩ tɩ. Ye mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ hʋʋ sɩ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ pʋntʋ ntɛ́ lǝmɑɣɑsɛɛ tʋ ɩ́ pǝsɩ kʋmɛlɛŋ, ɩlɛnɑ ɩ́ wɛɛnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ tɑmpɑnɑ. 19 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ nɑ́ nyǝnǝɣɩ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ kʋmɛlɛntʋ kɛ́. Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ mpʋ sɩ: Lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ Ɩsɔ nyǝkǝnɑ-wɛɣɛ kɑtɔsɩ nɑ ɩ́ kpɑɑ-wɛ. 20 Pɑ tɑsɑ ŋmɑɑʋ tɔtɔ sɩ: Tɑcɑɑ nyǝ́mɑ sɩ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ hʋwɛɛ tɑ kɛ pʋlʋ. 21 Pǝ tɔɔ kɛ́ yʋlʋ kɑɑ yɔɔlǝnɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ tǝnnɑ pǝ tǝnɑ. 22 Pɑɑ Pɔɔlɩ, pɑɑ Apɔlɔɔsɩ, pɑɑ Piyɛɛ, pɑɑ ɑntulinyɑ, pɑɑ weesuɣu, pɑɑ sǝm pɑɑ sɑŋɑ nyǝm, pɑɑ cele nyǝm, mǝ tǝnnɑ pǝ tǝnɑ. 23 Amɑ Kilisiti tǝnnɑ-mɛ, nɑ Ɩsɔ tǝnnɑ Kilisiti ɩ́lɛ́.

4

Kilisiti tillɑɑ

1 Pǝ tɔɔ ɩlɛ, ɩ́ nyǝnǝɣɩ-tʋɣʋ Kilisiti tǝmlɛ lɑtɑɑ mpɑ pɑ niŋ tɑɑ pǝ tʋ Ɩsɔ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ ŋmɛlɑɑ tɔ. 2 Ye pɑ tʋ pʋlʋ lɑpʋ kɛ yʋlʋ niŋ tɑɑ, tɑmpɑnɑ kɛ ɩ kɑ́ tǝŋ nɑ ɩ́ lɑkǝnɑ-wɩ. 3 Ye mɑ kiŋ ɩlɛ, pɑɑ mɛ yɑɑ yǝlɑɑ kɑ cɑɣɑnɑ sɩ pɑ pɛɛkǝɣɩ mɑ tɔm tɑɑ nɑ pɑ́ nɑ, pǝlɛ pǝ tɑ nɑ mɑ́. Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ pɛɛkǝɣɩ mɑ kiŋ sɩ mɑ́ nɑ́ sɩ mɑ tewɑ yɑɑ mɑ tɑ te tɔ. 4 Tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kiŋ mɑ tɑ nɑ tɑɑlɩ nɔɣɔlʋ se. Pɑɑ nɑ mpʋ tǝlɛ tɩɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ mɑ tewɑ tǝkpɑtɑɑ se. Amɑ Tɑcɑɑ kɑ́ pɛɛkǝnɑ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ mɑ tewɑ yɑɑ mɑ tɑ te tɔ. 5 Pǝ tɔɔ ɩlɛ, ɩ́ tɑɑ hulinɑ nɔɣɔlʋ tɔm tɑmpɑnɑ pɛɛkʋɣʋ nɑ pǝ wɑɑtʋ tɑ tɑtɑ. Ɩ́ yele nɑ hɑlɩ Tɑcɑɑ kɔɔ. Ɩnɩ ɩ kɑ kulinɑ mpi pǝ ŋmɛlɑ sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ tɔ pǝ tɔɔ tǝyelele. Nɑ ɩ kɑ́ kuli yǝlɑɑ lotu tɑɑ hʋwɛɛ. Pǝlɛɣɛ Ɩsɔ kɑ́ sɑ pɑɑ wei ɩsɩɩ pǝ mʋnɑ ɩ́ sɑmɩ-ɩ tɔ.

6 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, mɑ kpɑɣɑ mɑ́ nɑ Apɔlɔɔsɩ tɑ́ tɔm nɑ mɑ́ kɛɛsǝnɑ mpʋ sɩ ɩ́ cɛkǝnɑ ɩtuule nte pɑ tukɑɑ sɩ: Nti pɑ ŋmɑɑwɑ tɔ, tɑɑ sɔɔsɩ tǝ tɔɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ yɔɔlǝnɑ lɛlʋ nɑ ɩ́ footiɣi lɛlʋ. 7 Awe yelɑɑ nɑ ń hiki nɑ ń kǝlɩ lɛlɑɑ? Pǝ tǝnɑ mpi n wɛnɑ tɔ pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ hɑnɑ-ŋ? Ye pɑ hɑ-ŋ kʋhɑʋ ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n hɔŋ nyɑ́ tɩ ɩsɩɩ nyɑ́ lʋpʋ tɔɔ kɛ́ n hikɑɑ?

8 Pʋwɛ, ɩ tɛmɑ hikuɣu kɛ pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ tɔ, ɩ́ tɛmɑ piluɣu. Ɩ́ tɛmɑ ɑwulɑɑ kɛ pǝsʋɣʋ kɛ́, nɑ tɑɑ wɛ tɑ́ kʋnyɔntʋtʋ tɑɑ. Ye pɩɩ kɛ́ ɩsɩɩ ɩ́ kɛ́ ɑwulɑɑ tǝsiɣisiɣi kɔlɔ pɩɩ lɑpɑ-m leleŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, sɑɑ ɩnɩ tɑ́ nɑ-mɛ tɩɩ kpɛntɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ. 9 Pǝ cɑɣɑ ɩsɩɩ tillɑɑ tɑɣɑ Ɩsɔ pǝsǝnɑ wɑɑlɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ sɩɩwɑ sɩ pɑɑ kʋ pɑtǝmɑ tɑɑ tɔ. Tǝ kɛ́ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ nyǝnǝɣɩ tǝcooo tɔ, pɑɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ pɑɑ yǝlɑɑ. 10 Tɑ pǝsɑ kʋmɛlɛmǝŋ, nɑ mɩɩ kɛ́ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ kɛ Kilisiti kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɔɔ. Tɑ́ kɛ́ ɑcɑmɑɑ, nɑ mɛɣɛ toŋtʋnɑɑ. Pɑ tʋɣʋnɑ-mɛ, ɑmɑ yem kɛ́ pɑ nyǝnǝɣɩ tɑ́. 11 Hɑlǝnɑ sɑŋɑ wʋlɛ tǝnɛ, nyɔɣɔsɩ nɑ lʋkɔtʋ kʋɣǝnɑ-tʋ, nɑ tǝ fɛɩnɑ pǝcɛkǝlɛ. Pɑ mɑkɩ-tʋɣʋ nɑ tǝ cɔɔkɩ yem, tǝ fɛɩnɑ tɑpɑsopile. 12 Tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ kookɑlɩ kɛ́ tǝ lɑkɩ nɑ tǝ́ tɔkǝnɑ. Pɑ tʋʋkɩ-tʋ, nɑ tɑɑ sɛɛkɩ-wɛ. Pɑ tʋɣɩ-tʋɣʋ kʋnyɔŋ, tɑ́ sumɑɣɑ sɩ pɑ́ tʋ-tʋ. 13 Pɑ́ kʋɣɩ tɑ nyɔɔŋ, tɩɩ lɛɛtǝɣɩ-wɛɣɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ. Hɑlǝnɑ sɑŋɑ pɑɑ nyǝnǝɣɩ-tʋ sɩ tǝ kɛ́ pʋlʋpʋɣʋ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ. Pɑ nyǝnǝɣɩ-tʋɣʋ ɩsɩɩ hute yɑɑ pʋntʋ mɑɣɑmɑɣɑ.

14 Pǝ tɑɣɑ mɑ cɑɑ sɩ mɑ́ tʋ-mɛɣɛ fɛɛlɛ tɔɣɔ mɑ ŋmɑɑwɑ nɑ mɑ́ kɛɛsɩ-mɛɣɛ mpʋ. Amɑ mɑ luɣu wɛɛ kɛ́ sɩ mɑ́ sɛɣɛsɩ-mɛ ɩsɩɩ mɑ piyɑ nsi mɑ luɣu wɛɛ tɔ. 15 Pɑɑ ɩ́ kɑ́ hiki sɛɣɛsǝlɑɑ kɛ iyisi nɑɑnʋwɑ (10000) kɛ́ Kilisiti mpɑɑʋ tɔm tɑɑ mǝ cɑɑ kɛlɛ kʋlʋm. Mɑɣɑlɛ mǝ cɑɑ kɛ Kilisiti tǝŋʋɣʋ tɔm tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ́ kɔnnɑ-mɛɣɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. 16 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ tǝŋ mɑ yɑɑsi. 17 Nɑ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ mɑ kʋsɑ Timotee sɩ ɩ́ polo mǝ tɛ. Ɩnɩ ɩ kɛnɑ mɑ pǝyɑlʋ wei mɑ sɔɔlɑɑ tɔ. Tɑcɑɑ tɔm tɑɑ ɩ kɛ́ yʋlʋ wei pɑɑ lɑnɑ nɑɑni tɔɣɔ. Ɩ kɑ́ kɛɛsɩ-mɛɣɛ yɑɑsi wei mɑ tɔkɑɑ nɑ mɑ́ tɔŋnɑ Kilisiti tɔm tɑɑ nɑ mɑ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ pɑɑ leɣe Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɑɑ sɩ pɑ́ tǝŋ tɔ.

18 Mǝ tɑɑ lɛlɑɑ hʋʋwɑ sɩ mɑ kɑɑ kɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ kɑlɑmpɑɑnɩ lɑpʋ. 19 Ye Tɑcɑɑ tisɑɑ mɑɑ kɔɔ mǝ tɛɣɛ nɔɔnɔɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ nɑ́ sɩ kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ mpɛ, nɔɣɔ tɑɑ tike kɛ pɑ lɑkɩ, yɑɑ pɑ wɑɑsǝɣɩ kʋlɩ. 20 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɔm tɑ kɛ nɔɣɔ tɑɑ tɔm tike. Amɑ sɩ ń pǝsɩ nɑ ń lɑkɩ kɛ́. 21 Ɩ́ lǝsɩ mpi ɩ́ cɑɑ tɔ ɩlɛ. Ɩ́ cɑɑ sɩ mɑ́ kɔnnɑ kpɑ́tʋ́ɣʋ́, yɑɑ mɑ kɔɔ tǝpɑmmm nɑ sɔɔlʋɣʋ?

5

Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɑɑ ɑsilimɑ

1 Pɑ tɔŋnɑ mǝ tɔm kɛ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ teu kɛ́ sɩ mǝ kʋlɑpʋtʋ wɛ ɑsilimɑ kɛ sɔsɔm. Pɑɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kiŋ pɑ kɑɑ nɑ ɑsilimɑ ɑnɩ ɑ tɑkɑ. Pɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ kpɑɣɑ ɩ cɑɑ ɑlʋ. 2 Pɑɑ nɑ mpʋ mɩɩ tɔŋnɑ mǝ tǝɣɩ sɑm pǝ tɩɩ fɛɩ. Pɩɩ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ kʋlɑpʋtʋ ntɩ tǝ́ wɑkǝlɩ mǝ lɑŋɑ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ́ lǝsɩ mǝ hɛkʋ kɛ wei ɩnɩ ɩ lɑpɑ mpʋ tɔ. 3-4 Pɑɑ mɑ nɑ-mɛ tǝ wɛ tǝmɑ nɑ pooluŋ tɔ, mɑ lǝsɑɣɑ wɛ mǝ kiŋ kɛ tɑm kɛ́. Ye mɑ, nɑ Tɑcɑɑ Yesu tomɑ tɑɑ mɑ tɛmɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔm kʋɣʋ kɛ́ ɩsɩɩ ye mɑɑ wɛ mǝ kiŋ mɑɑ lɑpɑ tɔ. Wɑɑtʋ wei ɩ́ kɑ́ koti nɑ mɑ lǝsɑɣɑ kɑ́ wɛɛ mǝ hɛkʋ tɔ, Tɑcɑɑ tomɑ kɑ́ wɛɛ tɑ́ tǝnɑ tɑ́ hɛkʋ tɑɑ tǝnɑ. 5 Ɩ́ kpɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ pɛtɩ Sɑtɑnɩ niŋ tɑɑ nɑ pǝ́ nɑɑsɩ-ɩ nɑ ɩ ɩsɛ, ɩlɛnɑ pǝ́ wɑɑsɩ-ɩ kʋyɑŋku Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti kɑ́ kɔɔ tɔ.

6 Kʋkʋsʋm pǝciimɑɣɑ kpɑɑsǝɣǝnɑ somtu tǝnɑ tǝfʋʋ. 7 Ɩ́ lǝsɩ mǝ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ mpi pǝ lɑpɑ-mɛɣɛ ɑsɑɣɑɑ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsɩ kʋpɑmɑ tǝkpɑtɑɑ. Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ́ kɑ́ nǝɣǝsǝnɑ somtu kʋfɑtʋ nti tǝ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ. Mpʋ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ́ tɩɩ wɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tǝ nikɑ tɑ́ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔʋ kɛ́. Mpi tɔ pɑ tɛmɑ tɑ́ Tɛɛʋ ɑcimɑ ɩwǝyɑɣɑ kʋɣʋ tɔ se, ŋkɛɣɛlɛ Kilisiti. 8 Ye mpʋ ɩlɛ tǝ́ tɔɣɔ tɑ ɑcimɑ. Ye tǝ tɔkɩ-yɛ, tǝ́ tɑɑ tɔɣɔ-yɛ nɑ potopoto wei ɩ tɑɑ kʋkʋsʋm kʋpǝm wɛɛ tɔ. Ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɑsilimɑ pǝ lite ntɛ́. Amɑ tǝ́ tɔɣɔ tɑ́ ɑcimɑ nɑ potopoto wei ɩ tɑɑ kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ. Ɩnɩ ɩ kɛnɑ potopoto kʋpɑŋ nɑ tɑmpɑnɑ nyǝŋ.

9 Tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ mɑɑ ŋmɑɑ-mɛ tɔ kɑ tɑɑ mɑ heelɑ-mɛ sɩ mǝ nɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ lɑkɩ ɑsilimɑ tɔ ɩ́ tɑɑ kpɛntɩ. 10 Pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ yem kɛ́ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ. Mpi tɔ, ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛ mǝ nɑ ɑsilimɑ nyǝ́mɑ nɑ nyɩɩllɑɑ nɑ ŋmɩɩlɑɑ nɑ tɩɩŋ lɑɑlɑɑ ɩ́ sitinɑ. Ye ɩ́ tɔmɑ sɩ ɩ́ cɔlǝɣɩ-wɛ, pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kɑ́ lɩɩ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ kɛlɛ. 11 Nti tɔɣɔlɛ sɩ ye yʋlʋ nyǝnǝɣɩ ɩ tǝɣɩ Ɩsɔ sɛɛlʋ pǝyele ɩ lɑkɩ ɑsilimɑ, nɑ ɩ́ tɑ yele nyɩɩlʋɣʋ nɑ tɩɩŋ lɑɑʋ nɑ yǝlɑɑ tʋʋʋ nɑ sʋlʋm nyɔɔʋ nɑ ŋmɩɩlǝm, ɩ́ tɑɑ kpǝtǝnɑ pʋntʋ. Mǝ nɑ yʋlʋ ɩsɩɩ mpʋ ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ tɔɣɔʋ mɑɣɑmɑɣɑ.

12-13 Ye pǝ kɑɑsɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɔ, pǝ tɑɣɑ mɑɑ lɑnɑ pɛlɛ pɑ tɔm. Amɑ Ɩsɔ kɑ́ hʋʋnɑnɑ pɛlɛ. Mǝ nɑ mpɑ ɩ́ kɑɑ kpekǝle tɔ pǝ tɑɣɑ pɑ tɔm kɛ ɩ́ kɑ lɑ? Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Yʋlʋ ɩ́ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ ɩ́ lǝsɩ-ɩ mǝ hɛkʋ.

6

Tǝmɑ tɔmnɑɑ tɑɣɑnʋɣʋ

1 Ye mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ tɑɑpɑlʋ pɑ wɛnɑ tɔm, pǝ mʋnɑ pɑ́ yɑɑ tǝmɑɣɑ nɔnɔɣɔ kɛ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ kiŋ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ wɛɛ? 2 Ɩ́ tɑ́ nyɩ sɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ kɑ́ hʋʋnɑnɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ tɔm kɛ cele? Ye mɩɩ hʋʋnɑnɑ yǝlɑɑ kɛ tɔm kɛ cele, ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ hʋʋ wenti tǝ wɛ pǝciiu tɔ? 3 Ɩ́ tɑ́ nyɩ sɩ tɑɑ hʋʋnɑnɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ tɔm? Tǝ kɑɑ kpisi ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ tɔm hʋʋnɑʋ, kɑcɑŋfɑnɑ ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛ nyǝntʋ nɑ? 4 Tɔmnɑɑ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑ mɑɣɑnɑ-mɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ-tɩ nɑ ɩ́ pukinɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle pʋlʋ tɔ? 5 Mɑ yɔɣɔtǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ fɛɛlɛ ɩ́ kpɑ-mɛ. Ɩsɩɩ ɩ́ wɛʋ mpʋ tɔ lǝmɑɣɑsɛɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ mǝ tɑɑ kɛlɛ sɩ yǝlɑɑ ɩ yoowɑ ɩ tɑɣɑnɩ-wɛ? 6 Pǝ nǝɣǝsǝnɑ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ wɛnɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ nɑ tɔm, pɑ́ yɑɑ tǝmɑɣɑ nɔnɔɔsɩ kɛ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ kiŋ nɑ?

7 Ɩsɩɩ ɩ́ yɑɑkʋɣʋ tǝmɑɣɑ nɔnɔɔsɩ kɛ mpʋ tɔ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kpɑkpɑɑ kɛ́ sɩ ɩ kpisɑɑ tǝkpɑtɑɑ. Pepe tɔɔ kɛ́ yʋlʋ ɩ́ lɑpɑ-mɛɣɛ nti ɩɩ hɑɑkɩ mǝ tǝɣɩ suulu? Pɑɑ pɩɩ nǝɣǝsǝnɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ nɔnɔɣɔ? Pepe tɔɔ kɛ́ ɩɩ yeki sɩ ye pɑ ŋmɩɩlǝɣɩ-mɛ pɑ ŋmɩɩlɩ? 8 Pǝyele mǝ tɔŋnɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ nɑ ŋmɩɩlǝm kɛ mǝ tɑɑ mǝ tike. 9 Anɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝmɑ teu sɩ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ kɑɑ nɑ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ. Ɩ́ tɑɑ puɣusi mǝ tɩ, ɑsilimɑ lɑtɑɑ, nɑ tɩɩŋ lɑɑlɑɑ, nɑ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ, nɑ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ sʋʋkǝnɑ tǝmɑ tɔ, 10 nɑ ŋmɩɩlɑɑ, nɑ nyɩɩllɑɑ, nɑ sʋlʋnyɔɔlɑɑ, nɑ tʋʋlɑɑ, nɑ ŋmɩɩlɑɑ kpitikpitinɑɑ, pɑ tǝnɑɣɑ mpʋ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ keesi Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ. 11 Anɩ mǝ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́. Amɑ pɑ lǝsɑ-mɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ pǝsɩ kʋpɑmɑ. Nɑ pǝ́ fɑɣɑsɑ-mɛ nɑ mǝ mpɑɑ sɩ ɩ́ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝ́mɑ. Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti toŋ tɑɑ, tɑ́ Ɩsɔ Feesuɣu yelɑɑ nɑ ɩ́ pǝsɩ kʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ.

Mpi ɩ́ lɑkǝnɑ mǝ tɔnǝŋ tɔ ɩ́ yele nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ Ɩsɔ teeli

12 Mǝ tɑɑ lɛlɑɑ tɔŋ sɩ ye pɑ nɔkɑ mpi pɑ lɑ. Tɑmpɑnɑ mpɑɑʋ wɛɛ yɑɑ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ wɑɑ. Mɑ pǝsǝɣɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ mɑ wɛnɑ mpɑɑ sɩ mɑ́ lɑ pǝ tǝnɑ yɑɑ. Amɑ mɑ kɑɑ yele kɛ́ sɩ pʋlʋpʋ ɩ́ pǝsɩ-m pǝ yom. 13 Mɛ ɩ́ tɔŋ sɩ hiluɣu tɔɔ kɛ́ pǝ lǝsɑ kʋtɔɣɔʋ nɑ kʋtɔɣɔʋ tɔɔ kɛ́ pǝ tʋ hiluɣu. Mm, pǝ wɛ mpʋ mɛɛ. Pɑɑ nɑ mpʋ Ɩsɔ kɑ́ wɑkǝlɩ pǝ tɔm nɑɑlɛ ɩnɩ. Pǝ tɑ lɑ yʋlʋ tɔnʋɣʋ kɛ ɑsilimɑ lɑpʋ tɔɔ, ɑmɑ Tɑcɑɑ tɔɔ kɛ́. Nɑ tɔnʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ wɛɛ. 14 Nɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ feesuɣu Tɑcɑɑ tɔ, ɩ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ feesi tɑɣɑ mpʋ tɔtɔ nɑ ɩ tomɑ tɑɑ.

15 Anɩ ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ mǝ tɔnǝŋ kɛ́ Kilisiti tɔnʋɣʋ hɔɣɔlǝŋ kɛ́. Mɑ wɛʋ ɩsǝntɔ tɔ pǝ nǝɣǝsǝnɑ mɑ́ kpɑɣɑ Kilisiti tɔnʋɣʋ tɔɔ pʋlʋ nɑ mɑ́ kpǝtǝnɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ nɑ? Pǝlɛ pǝ kɑɑ lɑ pɑɑ pǝcɔ. 16 Yɑɑ ɩ́ tɑ́ nyɩ sɩ yʋlʋ ɩ́ sʋʋnɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ, ɩ́ nɑ-ɩ pɑ kpɛntɑ tɔnʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ? Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Pɑ nɑɑlɛ pɑ pǝsɑ tɔnʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ́. 17 Amɑ wei nɑ Tɑcɑɑ pɑ kpɛntɑɑ tɔ pɑ pǝsɑ kʋlʋm kɛ pɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ kɛ́.

18 Ɩ́ tɑɑ kpǝtǝnɑ ɑsilimɑ. Ɩsɑɣɑtʋnɑɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ nɑ yʋlʋ lɑkɩ tɔ tɩɩ tokiɣinɑ ɩ tɔnʋɣʋ. Amɑ yʋlʋ wei ɩ hɑ ɩ tǝɣɩ ɑsilimɑ lɑpʋ tɑɑ tɔ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɔnʋɣʋ kɛ ɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ. 19 Ɩ́ tɑ nyɩ sɩ mǝ tɔnǝŋ wɛ ɩsɩɩ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tǝcɑɣɑlɛ yɛɛ? Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wei Ɩsɔ hɑ-mɛ nɑ ɩ́ wɛ mǝ tɑɑ tɔɣɔ mɑ tɔŋ. Ɩ́ tɑ́ tɩ mǝ tɩ se. 20 Ɩsɔ yɑpɑ-mɛɣɛ hɑlǝnɑ ɩ́ fɛlɩ. Mpʋ tɔ, ɩ́ lɑnɑ mǝ tɔnǝŋ kɛ mpi pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ Ɩsɔ teeli tɔ.

7

Akpɑɣɑlɛ tɔɔ kʋpɔɔsʋtʋ

1 Pǝnɛntɛ tǝ́ pɑɑsǝnɑ tɔm nti ɩ́ kɑ pɔɔsɑ-m mǝ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ ɩlɛ. Pǝ kǝlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ tɑɑ kpɑɣɑ ɑlʋ yɑɑ. 2 Amɑ ɑsilimɑ wenɑ ɑ tɔɔ sɔsɔm kɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔ ɑ tɔɔ, pǝ nǝɣǝsǝnɑ sɩ pɑɑ ɑpɑlʋ wei ɩ́ wɛɛnɑ ɩ ɑlʋ, nɑ pɑɑ ɑlʋ wei ɩ́ wɛɛnɑ ɩ pɑɑlʋ kɛ́ mpʋ tɔtɔ. 3 Apɑlʋ ɩ́ lɑ ɩ ɑlʋ kɛ ɩsǝnɑ pǝ nǝɣǝsǝnɑ ɑpɑlʋ kɑ́ lɑ ɩ ɑlʋ tɔ, nɑ ɑlʋ nɑ́ɑ́ lɑ ɩ pɑɑlʋ kɛ́ ɩsǝnɑ pǝ nǝɣǝsǝnɑ ɑlʋ kɑ́ lɑ ɩ pɑɑlʋ tɔ. 4 Pǝ fɛɩ ɩsɩɩ ɑlʋ kɑ́ lɑnɑ ɩ tǝɣɩ ɩsǝnɑ ɩ sɔɔlɑɑ tɔ. Ɩ pɑɑlʋ tǝnnɑ-ɩ, ɩ niŋ nɑ ɩ nɔɔhɛɛ. Nɑ mpʋ tɔtɔɣɔ nɑ ɑpɑlʋ, pǝ fɛɩ sɩ ɩ kɑ́ lɑnɑ ɩ tǝɣɩ ɩsǝnɑ ɩ sɔɔlɑɑ tɔ, ɩ ɑlʋ tǝnnɑ-ɩ, ɩ niŋ nɑ ɩ nɔɔhɛɛ. 5 Ɩ́ tɑɑ pɛ tǝmɑ, ye pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ mǝ tǝnɑ ɩ́ lɑpɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ nɑ ɩ́ tisi tǝmɑ sɩ: Tǝ́ yele ḿpʋ́ɣʋ́ wɛɛ nɑɑlɛ nɑ tǝ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ. Amɑ pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ, ɩ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ kpɛntɩ nɑŋ. Ye ɩ́ tɑ kpɛntɩ nɑŋ kɛ lɔŋ kɛ mpʋ ɩ́ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ kpisi tɔnǝŋ nɑ ɩ́ hoti Sɑtɑnɩ mɑɣɑsǝŋ tɑɑ.

6 Nti mɑ yɔɣɔtɑ ɩsǝntɔ tɔ pǝ tɑɣɑ kʋcɑɑlʋɣʋ tɔm, ɑmɑ ɑyɛɛnɛɛ kɛ́. 7 Tɑmpɑnɑ tɔɔ, mɑ nyɩɩlɑɑ ɩsɩɩ pɑɑ yʋlʋ wei ɩ́ wɛɛ ɩsɩɩ mɑ wɛʋ ɩsǝntɔ tɔ. Amɑ pɑɑ wei nɑ ɩ Ɩsɔ hɑtɛ kɛ́. Pǝ hɑɑ ɩnɛɣɛ pǝnɛɣɛ, nɑ pǝ́ hɑ ɩnɛɣɛ pǝnɛ.

8 Tɔm nti tǝ wɛɛ sɩ mɑ́ heeli ɑtɑmɛɛ nɑ ɑlɑɑ leelɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ, ye pɑ tɔkɑ pɑ ɩtɑntʋ ɩsɩɩ mɑ tɔkʋɣʋ mɑ nyǝntʋ tɔ pɩɩ kǝlɩ-wɛɣɛ sɛɛʋ. 9 Amɑ ye ɩ́ kɑɑ pǝsɩ tɔnǝŋ tɔkʋɣʋ, ɩlɛ ɑpɑlɑɑ nɑ́ɑ́ kpɑɣɑ ɑlɑɑ, nɑ leelɑɑ nɑ́ɑ́ sɑɑ ɑpɑlɑɑ. Pǝ kǝlɑ teu sɩ ɑpɑlʋ ɩ́ kpɑɣɑ ɑlʋ, nɑ ɑlʋ nɑ́ɑ́ sɑɑ, nɑ mpi yʋlʋ kɑ́ cɑɣɑ nɑ kɔtɔɩ kʋɣɩ-ɩ tɔ.

10 Nti mɑ heeliɣi mpɑ pɑ tɛmɑ tǝmɑɣɑ kpɑɣɑʋ tɔɣɔlɛ sɩ: Alʋ ɩ́ tɛmɑ sɑɑʋ pǝ fɛɩ sɩ ɩ́ kisi ɩ pɑɑlʋ. Tɑcɑɑ tɩɩ yɔɣɔtǝnɑ-tɩ. 11 Nɑ ɩ́ kisɑ-ɩ kɔlɔ, ɩ́ cɑɣɑ mpʋ, ɩ́ tɑɑ sɑɑ kʋfɑlʋ. Ye ɩ kɑ́ mǝlɩ kʋpǝŋ ɩ́ mǝlɩ-ɩ. Apɑlʋ nɑ́ fɛɩnɑ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ tɔɣɔnɩ ɩ ɑlʋ.

12 Mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔ, mɑ heeliɣi pɛlɛ sɩ, ye ɑpɑlʋ ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛlʋ nɑ ɩ ɑlʋ kɛ́ mɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ, pǝyele ɑlʋ ɩnɩ ɩ luɣu wɛɛ sɩ ɩ́ nɑ-ɩ pɑ́ cɑɣɑ, ɑpɑlʋ ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ ɩ kisiɣi-ɩ. 13 Mpʋ tɔtɔɣɔ ɑlʋ ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛlʋ nɑ ɩ pɑɑlʋ nɑ́ɑ́ kɛ́ mɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ, pǝyele ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ luɣu wɛɛ sɩ ɩ́ nɑ-ɩ pɑ́ cɑɣɑ, ɑlʋ ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ ɩ kisiɣi-ɩ. Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ yɔɣɔtǝnɑ tǝlɛ, tǝ tɑ lɩɩnɑ Tɑcɑɑ kiŋ. 14 Ɩsɔ tɑ́ kisi ɑpɑlʋ wei ɩ tɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛlʋ tɔɣɔ ɩ́ nɑ ɩ ɑlʋ Ɩsɔ sɛɛlʋ pɑ cɑɣɑlɛ tɔɔ, pǝ́cɔ́ ɩ tɑ kisi ɑlʋ wei ɩ tɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛlʋ tɔɣɔ ɩ́ nɑ ɩ pɑɑlʋ Ɩsɔ sɛɛlʋ pɑ cɑɣɑlɛ tɔɔ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ pǝ tɔɔ pɑ piyɑ kɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ, pǝyele sɩ kɛ́ ɩsɔ nyǝnsɩ kɛ́. 15 Amɑ ye wei ɩ tɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛlʋ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ cɑɑnɑ fɑɣɑʋ, wɑɑtʋ ɩnɩ pɑ tɑɑ wei ɩ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛlʋ tɔ ɩ wɛnɑ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ yele nɑ pɑ́ fɑɣɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ yɑɑ-mɛɣɛ sɩ ɩ́ cɑɣɑ tǝmɑ kiŋ nɑ leleŋ. 16 Alʋ Ɩsɔ sɛɛlʋ nyɑ́ n nɑnɑ-we sɩ nyɑɑ tɛnɑ nɑ ń yɑ nyɑ́ pɑɑlʋ nyʋɣʋ? Nɑ ɑpɑlʋ Ɩsɔ sɛɛlʋ nyɑ́ n nɑnɑ-we sɩ nyɑɑ tɛnɑ nɑ ń yɑ nyɑ́ ɑlʋ nyʋɣʋ?

Ɩsɔ ɩ́ yɑɑ-ŋ nɑ ń wɛ ɩsǝnɑ cɑɣɑ mpʋ

17 Amɑ nti tɔɣɔlɛ sɩ Tɑcɑɑ ɩ́ hɑ-ŋ mpi nɑ́ɑ́ tǝŋ pǝlɛ. Nɑ ye Ɩsɔ yɑɑ-ŋ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ ń wɛ ɩsǝnɑ nɑ́ɑ́ cɑɣɑ mpʋ. Sɛɣɛsʋɣʋ ŋku mɑ sɛɣɛsǝɣɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tǝnɑ sɩ ɑ́ tǝŋ tɔɣɔlɛ. 18 Ye Ɩsɔ yɑɑ wei kɛ́ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɛmɑ pɛlʋɣʋ, pʋntʋ ɩ́ cɑɣɑ mpʋ, ɩ́ tɑɑ hʋʋ sɩ ɩ mǝlǝɣɩ ɩsɩɩ ɩ tɑɑ pɛlɩ. Nɑ Ɩsɔ ɩ́ yɑɑ wei kɛ́ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɑ́ pɛlɩ, pʋntʋ ɩ́ tɑɑ pɛɛkɩ sɩ ɩ pɛlǝɣɩ. 19 Pɑɑ n pɛlɑɑ, pɑɑ n tɑ pɛlɩ, tǝlɛ tǝ wɛ yem kɛ́. Amɑ Ɩsɔ kʋheelitu tɔkʋɣʋ ntɛ́ sɔsɔɔntʋ. 20 Pɑɑ wei ɩ́ wɛɛ ɩsǝnɑ ɩ kɑ wɛɛ nɑ pǝ́cɔ́ Ɩsɔ yɑɑkɩ-ɩ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ tɔ. 21 Ye n kɑ kɛ́ yom kɛ́ nɑ Ɩsɔ yɑɑ-ŋ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ, tɑɑ nǝɣǝsɩ sɩ n pǝsǝɣɩ kɑsɑɣɑmpu. Amɑ ye pǝ kɔmɑ sɩ ń lɩɩ nyɑ́ yomle tɑɑ, ɩlɛ tɑɑ kisi. 22 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ye Tɑcɑɑ yɑɑ yom kɛ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ, pʋntʋ pǝsɑ Tɑcɑɑ kɑsɑɣɑmpu kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ tɔtɔ, ye Kilisiti ɩ́ yɑɑ kɑsɑɣɑmpu, pʋntʋ pǝsɑ ɩ yom kɛ́. 23 Ɩsɔ yɑpɑ-mɛɣɛ hɑlǝnɑ ɩ́ fɛlɩ, ɩlɛ ɩ́ tɑɑ pǝsɩ mǝ tǝɣɩ yǝlɑɑ yomɑɑ. 24 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, pɑɑ wei ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ ɩsɩɩ ɩsǝnɑ ɩ kɑ wɛɛ nɑ pǝ́cɔ́ Ɩsɔ yɑɑ-ɩ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ tɔ.

Atɑmɛɛ nɑ leelɑɑ pɑ tɔm

25 Ye ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ tɑ kpɑɣɑtɑ ɑlɑɑ, nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ tɑ sɑɑtɑ tɔ. Tɑcɑɑ tɑ heeli-m pɑ tɔm sɩ pʋlʋ. Amɑ Tɑcɑɑ pɛɛlɛɛ tɔɔ mɑ nǝɣǝsǝnɑ yʋlʋ wei ɩ́ yɔɣɔtɑ nti pɑ́ mʋ-tɩ tɔɣɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛɣɛ nti mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ hʋʋkɩ tɔ.

26 Kɑɣɑnɑ wɑhɑlɑnɑɑ pɑnɛ pɑ tɔɔ ɩlɛ, mɑ hʋʋkɩ sɩ pǝ kǝlɑ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ cɑɣɑ mpʋ. 27 Ye n wɛnɑ ɑlʋ, tɑɑ lʋ sɩ n kisiɣi-ɩ, nɑ ń tɩɩ fɛɩnɑ tɑɑ pɛɛkɩ sɩ ń kpɑɣɑ. 28 Pɑɑ nɑ mpʋ, ye n tɩɩ kpɑɣɑ ɑlʋ, nɑ ye pɛɛlɔ sɑɑnɑ, ɩ tɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔtɔ. Amɑ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ kpɑkǝɣɩ ɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ sɑɑkɩ tɔ, pɑɑ ɩfemle nte pɑ nɑɑkɩ wɑhɑlɑ kɛ́. Wɑhɑlɑ ɩnǝɣɩ mɑ cɑɑ mɑ kɛɛlɩ mǝ nyɔɔŋ tɔɔ.

29 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, nti mɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ wʋlɛ pɩɩwɑɣɑ. Pǝ tɔɔ tɔ, pǝ kpɑɣɑʋ sɑŋɑ wɑɑlɩ tɔ, mpɑ pɑ wɛnɑ ɑlɑɑ tɔ pɑ́ lɑ ɩsɩɩ pɑ fɛɩnɑ, 30 nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ wiliɣi tɔ pɑ́ lɑ ɩsɩɩ pɑ fɛɩnɑ lɑŋwɑkǝllɛ. Mpɑ pɑ yɑkɩ tɔ pǝ́ lɑ-wɛ ɩsɩɩ pǝ tɑɣɑ mpɛ pɑ tǝnnɑ pɑ kʋyɑpǝm mpɩ. 31 Mpɑ pɑ tɔkǝnɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ tɔ pɑ́ lɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑɑ tɔkǝnɑ-ɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wɛɛtʋ nti tǝ tɑɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ wɛɛ tɔ ɩ kɑɑ tɑsɑ tɑɑŋʋɣʋ se.

32 Mpi mɑ nyɩɩlǝɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ lɩɩ nǝɣǝsɛɛ tɔm tɑɑ tǝkpɑtɑɑ. Apɑlʋ wei ɩ tɑ kpɑɣɑ ɑlʋ tɔ Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ ɩ sɔkǝnɑ nyʋɣʋ, nɑ ɩ́ lʋkɩ sɩ Tɑcɑɑ luɣu ɩ́ lɑpɩ-ɩ. 33 Amɑ wei ɩ kpɑɣɑ ɑlʋ tɔ ɑtɛ cǝnɛ nyǝm kɛ ɩ sɔkǝnɑ nyʋɣʋ, nɑ ɩ́ lʋkɩ sɩ ɩ ɑlʋ luɣu ɩ́ lɑpɩ-ɩ. 34 Mpʋ ɩnɩ pǝ tʋ-ɩ hɛkʋ kɛ́. Mpʋ tɔtɔɣɔ nɑ ɑlʋ yɑɑ pɛɛlɔ wei ɩ tɑ sɑɑ tɔ. Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ pɑ sɔpǝnɑ nyʋɣʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ cɑɑ kɛ́ sɩ Tɑcɑɑ ɩ́ tɩ pɑ tɔnǝŋ nɑ pɑ lǝsɑsɩ. Amɑ ɑlʋ wei ɩ lɑɑlɑɑ nɑ ɩ́ sɑɑ tɔ ɑtɛ cǝnɛ nyǝm kɛ ɩ sɔkǝnɑ nyʋɣʋ, nɑ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ sɩ ɩ pɑɑlʋ luɣu ɩ́ lɑpɩ-ɩ.

35 Mɑ yɔɣɔtǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ sǝnɑ-mɛ, pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ kɛ mɑ tʋɣɩ-mɛ. Amɑ mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ mɑ́ tusi-mɛɣɛ mpi pǝ wɛ teu tɔ pǝ tɑɑ nɑ ɩ́ kpɛntǝnɑ Tɑcɑɑ kɛ teu nɑ ɩ́ tɔ ɩsɩɩ pǝ mʋnɑɑ tɔ.

36 Tɔʋ, pǝnɛntɛ tǝ́ pɑɑsǝnɑ yʋlʋ wei ɩ luɣu fɛɩ sɩ ɩ pɛɛlɔ ɩ́ sɑɑ tɔ pǝ tɔm ɩlɛ. Ye ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ pǝ fɛɩ teu sɩ ɩ́ yele ɩ pɛɛlɔ nɑ ɩ́ tɛɛ pǝ tɑɑ, ɩ́ lɑ ɩsɩɩ ɩ luɣu wɛɛ tɔ. Ɩ́ yele-ɩ nɑ ɩ́ sɑɑ, ɩ tɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ. 37 Amɑ ye ɩnɩ ɩ nɔkǝnɑ nɑ ɩ́ tɛmɑ ɩ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ ɩ pɛɛlɔ ɩ́ cɑɣɑ mpʋ, nɑ pǝ tɑ́ kɛ́ nɔɣɔlʋ kisinɑnɑ-ɩ kʋkisu, ɩnɩ ɩ tɔkǝnɑ tɔnʋɣʋ nɑ ɩ́ kisinɑ ɩ luɣu kɛ mpʋ, ɩ pɛɛlɔ ɩnɩ ɩ́ tɑ sɑɑ pǝ wɛ teu. 38 Mpʋ tɔ, wei ɩ́ yelɑɑ nɑ ɩ pɛɛlɔ sɑɑ ɩ tɑ lɑ tɑɑlɩ. Amɑ wei ɩ́ tɑ yele nɑ ɩ́ sɑɑ pǝlɛ pǝ kǝlɑ teu.

39 Alʋ pɑɑlʋ ɩ́ wɛnɑ ɩ weesuɣu, ɩ ɑlʋ ɩnɩ ɩ fɛɩnɑ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ kʋlɩ-ɩ. Amɑ ye ɩ pɑɑlʋ sǝpɑ, pǝ hɑ-ɩ mpɑɑʋ kɛ́, ɩ luɣu ɩ́ wɛ wei, ɩ sɑɑ. Ɩlɛ kʋlʋmtʋ kɛ́, pɩɩ wɛɛ Ɩsɔ sɛɛlʋ kɛ́. 40 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ hʋʋ sɩ ye ɩ cɑɣɑɑ ɩsɩɩ ɩ wɛɛ tɔ ɩ kɑ́ kǝlɩ leleŋ nɩɩʋ. Mɑ nyǝmɑ́ sɩ mɑ hʋwɛɛ ɑnɛ ɑ lɩɩnɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kiŋ.

8

Nɑntʋ kʋlɑlɑɑtʋ tɔm

1 Pǝnɛntɛ tǝ́ pɑɑsǝnɑ nɑntʋ kʋlɑlɑɑtʋ tɔm ɩlɛ.

Tǝ nyǝmɑ́ sɩ tɑ́ tǝnɑ tǝ wɛnɑ pǝ nyǝm mɛɛ. Nɑ tǝ nyǝmɑ́ tǝ nyǝmɑ́ ɩnɩ ɩ yekinɑ nɑ yʋlʋ hɔŋ ɩ tɩ. Amɑ sɔɔlʋɣʋ nɑ́ lɑkɩ nɑ tǝ́ nyɔɔ toŋ. 2 Ye nɔɣɔlʋ hʋʋ sɩ ɩ nyǝmɑ́ pʋlʋpʋ, ɩ tɑ cɛkǝntɑ-wɩ ɩsɩɩ pǝ wɛ tǝkpɑtɑɑ sɩ ɩ́ cɛkǝnɑ-wɩ tɔ. 3 Wei ɩlɛ ɩ sɔɔlǝɣɩ Ɩsɔ, Ɩsɔ nɑ́ nyǝmɑ́ pʋntʋ tɔɔ kɛ́.

4 Nti ɩ́ kɑ pɔɔsɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ, ye pɑ lɑɑwɑ, yʋlʋ kɑ́ tɔɣɔ yɑɑ ɩ kɑɑ tɔɣɔ? Tǝ nyǝmɑ́ teu sɩ tɩɩŋ nɑ́ nɑɑ ɩsɛntɔɔ kɛ́ yem kɛ́. Amɑ Ɩsɔ tike koŋ wɛnnɑ. 5 Ɩsɔtɑɑ nyǝm pɑɣɑlɛ nɑ ɑtɛ nyǝm pɑɣɑlɛ kɛ yǝlɑɑ yɑɑ pɑ ɩsɔnɑɑ. Pɑɑ yɑɑ mpʋ sɩ ɩsɔnɑɑ nɑ mpɑ pɑ nyǝnǝɣɩ sɩ pɑ tɩ-wɛ tɔ pɑ wɛ pɑɣɑlɛ. 6 Amɑ tɑ́ kiŋ ɩlɛ, Ɩsɔ wɛ kʋlʋm tǝkoŋ kɛ́. Ɩnǝɣǝlɛ Tɑcɑɑ wei ɩ lɑpɑ pǝ tǝnɑ tɔ, nɑ ɩ tɔɔ kɛ́ tǝ wɛnɑ weesiŋ. Nɑ Tɑcɑɑ kɛlɛ kʋlʋm, ɩnǝɣǝlɛ Yesu Kilisiti wei ɩ yelɑɑ nɑ pǝ tǝnɑ pǝ wɛɛ, nɑ wei ɩ tɔɔ tǝ wɛnɑ weesiŋ tɔ.

7 Amɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tɑ nyɩ mpʋ. Lɛlɑɑ wɛɛ nɑ pǝ́ tɛɛnɑ-wɛɣɛ tɩɩŋ tɔm tɑɑ, nɑ ye hɑlǝnɑ sɑŋɑ pɑ tɔŋnɑ nɑntʋ kʋlɑlɑɑtʋ tɔɣɔʋ, pǝ wɛ ɩsɩɩ tɩɩŋ kɛ pɑ tǝŋǝɣɩ. Pɑ nyǝm wɛ tǝtɑntǝlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlǝɣɩ nɑʋ sɩ kʋtɔɣɔʋ ŋkʋ kʋ wɑkǝlǝɣɩ-wɛɣɛ. 8 Pǝ tɑɣɑ kʋtɔɣɔʋ yekinɑ nɑ tǝ́ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ kiŋ. Pɑɑ tǝ tɑ tɔɣɔ pǝ tɑɣɑ pǝ pɑsǝɣɩ-tʋɣʋ pʋlʋ, pɑɑ tǝ tɔɣɑɑ pǝ tɑɣɑ pǝ sɔɔsǝɣɩ-tʋɣʋ pʋlʋ.

9 Pɑɑ nɑ mpʋ mɛ mpɑ mpɑɑʋ wɛɛ fɑɑ sɩ ɩ́ lɑkɩ mpi ɩ́ lɑ́ tɔ, ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ hu Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ ɑcɑmɑɑ. 10 Ye nɔɣɔlʋɣʋ yem nɑwɑ nyɑ́ wei sɩ n nyǝmɑ́ tɔ nɑ ń cɑɣɑ tʋɣʋ tɛɛ nɑ ń tɔŋnɑ tɔɣɔʋ, ɩcɑm ɩnɩ ɩ lɑɑkɑlɩ kɑɑ polo ɩsɩɩ ɩ́ tɔɣɔ nɑntʋ kʋlɑlɑɑtʋ ntɩ? 11 Wɑɑtʋ ɩnɩ nyɑ́ nyǝm mpɩ pǝ lɑpɑ nɑ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩcɑm wei ɩ tɔɔ Kilisiti sǝpɑ tɔ ɩ́ lɑ yem kɛlɛ. 12 Ye ɩ́ pǝntǝɣǝnɑ mǝ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ nɑ ɩ́ kpɛsǝɣɩ pɑ lɑɑkɑlǝnɑɑ mpɑ pɑ wɛ tǝtɑntǝlɑɑ kɛ́ mpʋ tɔ, Kilisiti kɛ ɩ́ pǝntǝɣǝnɑ. 13 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye mɑ tɔkɩ mpi nɑ pɩɩ hu mɑ tɔɣɔntǝlɛ, mɑ kɑɑ tɔɣɔ. Pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kɑɑ tɩɩ tɔɣɔ nɑntʋ. Pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ hu mɑ tɔɣɔntǝlɛ.

9

Tillu tǝmɑ tɔm

1 Mɑ fɛɩnɑ mpɑɑʋ sɩ ye mɑ lɑkɩ mpi mɑ lɑ? Mɑ tɑ kɛ tillu? Mɑ tɑ nɑ Tɑcɑɑ Yesu? Pǝ tɑɣɑ mǝ kɛnɑ mɑ lɑpɑ Tɑcɑɑ tǝmlɛ nɑ pǝ́ lɩɩ mpi tɔ? 2 Ye lɛlɑɑ ɩɩ nyǝnǝɣɩ-m tillu pǝ kpɛnnɑ-mɛ? Mpi tɔ, ɩsɩɩ mǝ nɑ Tɑcɑɑ ɩ́ kpɛntʋɣʋ tɔ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tǝkelekele kɛ́ sɩ mɑ kɛ́ tillu.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ cɔɔkɩ mpɑ pɑ kotiɣinɑ-m pɑɑ timpi nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ mɑ tɑ kɛ pʋlʋ tɔ. 4 Ye pɑ fɛlǝɣɩ-m kʋtɔɣɔʋ nɑ kʋnyɔnyɔɔm kɛ mɑ tǝmlɛ tɔɔ mɑ yʋwɑ? 5 Ye mɑ tǝŋsɑ ɑlʋ Ɩsɔ sɛɛlʋ nɔɣɔlʋɣʋ mɑ wɑɑlɩ nɑ tǝ́ cɔɔkɩ ɩsɩɩ tillɑɑ lɛlɑɑ nɑ Tɑcɑɑ newɑɑ nɑ Piyɛɛ pɑ lɑkʋɣʋ tɔ mɑ yʋwɑ? 6 Yɑɑ mɑ nɑ Pɑɑnɑpɑsɩ tɑ́ tike kɛ pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ lɑnɑ tɑ́ niŋ nɑ tǝ́ tɔɣɔnɑ tɑ́ nɔɣɔ? 7 Yóólú wei ɩ puki yoou nɑ ɩ́ tɔɔkɩ ɩ tɩ? Nɑ ɑwe sɔɔkɩ lɛsɛŋ tʋɣʋ nɑ ɩ́ kɑɑ tɔɣɔ kʋ pee? Nɑ ɑwe tiikiɣi kɑlǝkʋ nɑ ɩ́ kɑɑ nyɑɑsɩ nɑɑlǝm?

8 Nti mɑ tɔŋ tɔ, yǝlɑɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-tǝɣɩ kʋyɔɣɔtʋ, kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ pǝ fɛɩ mpʋ? 9 Moisi kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ pɑ ŋmɑɑwɑ sɩ: N kɑɑ hɔkɔ nɑʋ wei n mɑkǝnɑ nyɑ́ mǝlɑ tɔ ɩ nɔɣɔ. Nɑɑŋ tɔɔ tike kɛ Ɩsɔ sɔɣɔmǝɣǝnɑ? 10 Pǝ tɑɣɑ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ ɩ yɔɣɔtɑ mpʋ? Tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ nyʋɣʋ tɔɔ tǝkpem kɛ́ pɑ ŋmɑɑwɑ sɩ: Wei ɩ́ hɑlǝɣɩ ɩ́ hɑlǝnɑ tɛɛlʋɣʋ, nɑ wei ɩ́ kʋŋ ɩ́ kʋnɑ tɛɛlʋɣʋ, sɩ ɩ kɑ́ hiki ɩ pɑɑ nyǝm. 11 Ye tǝ tuuwɑ Ɩsɔ nyǝm kɛ mǝ hɛkʋ nɑ kɑɣɑnɑ tǝ́ hiki mpi pɩɩ wɑɑsɩ tɑ́ tɔnǝŋ tɔɣɔ mǝ kiŋ tǝ yʋwɑ? 12 Lɛlɑɑ tɑ kisi mpɑɑʋ kɛ hikuɣu sɩ pɑ́ hikiɣi-wɩ, kɑcɑŋfɑnɑ tɑ́ nɑ?

Pɑɑ nɑ mpʋ tɑ́ tɑ́ nyǝnnɑ tǝnɑ. Amɑ tǝ tɔɣɑ pǝ tǝnɑ pǝ kʋnyɔŋ sɩ tǝ tɑɑ kɔɔ tǝ wɑkǝlɩ Kilisiti tɔɔ Lɑɑpɑɑlɩ kʋpɑŋ tǝmlɛ. 13 Anɩ ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ mpɑ pɑ lɑkɩ tǝmɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ cɑlǝsǝɣǝnɑ-wɛ. Nɑ mpɑ pɑ lɑkɩ kɔtɑsɩ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ tɔ pɑ hikiɣi pɑ pɑɑ nyǝm kɛ kɔtɑsɩ nsɩ sɩ tɑɑ kɛ́. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ. Mpɑ pɑ kpɑɑlǝɣɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ Tɑcɑɑ hɑ-wɛɣɛ nɔɣɔ sɩ pɑ́ tɔɣɔnɑ kɔtɑsɩ nsǝɣɩ.

15 Amɑ mɑ́, mɑ tɑ lɑ tǝnɛ ɩnɩ tǝ tɑɑ nɑtǝlɩ, nɑ mɑ ŋmɑɑʋ ɩsǝntɔ tɔ, pǝ tɑɣɑ sɩ mɑ pɔɔsǝɣɩ sɩ mɑ́ hiki se. Sɑnɑ sǝm nɑ mpʋ ɩnɩ pǝ lɑpʋ. Nɔɣɔlʋ kɑɑ wɑkǝlɩ mpi mɑ yɔɔlǝɣǝnɑ mpʋ tɔ. 16 Pǝ tɑɣɑ mɑ tɩ sɑm tɔɔ kɛ́ mɑ kpɑɑlǝɣɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ se. Amɑ cɑɑlʋɣʋ nɑ cɑɑlʋɣʋ kɛ́. Nɑ ye pǝ cǝpɑ-m nɑ mɑ́ tɑ́ kpɑɑlɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ, mɑɣɑlɛ. 17 Ye mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ tʋnɑ mɑ tɩ sɩ mɑ́ lɑ tǝmlɛ tǝnɛ, mɑ́ nɔkɑɑ mɑ hɑɑkɩ nɔɣɔ kɛ́ nɑ mɑ́ tɑŋɑ kʋfɛlʋɣʋ. Ɩsɩɩ pɑ tʋ-m-tɛɣɛ kʋtʋɣʋ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ lɑ-tɛɣɛ nɑ mɑ́ lɩɩ tǝsoo. 18 Mɑ kʋfɛlʋɣʋ ntɛ́ ŋku ɩlɛ? Nkʋɣʋlɛ sɩ mɑ́ hʋlǝsɩ lɑŋlɛ nɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kpɑɑlʋɣʋ. Mɑ́ kpɑɑlǝɣɩ fɑɑlɑɑ, mɑ́ tɑɑ hɑɑ nɔɣɔ nɑ mɑ́ tɑŋɑɑ ɩsɩɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kpɑɑllʋ lɑkɩ tɔ.

19 Mɑ tɩ mɑ tǝɣɩ, mɑ tɑ kɛ yom. Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ lɑpɑ mɑ tǝɣɩ yǝlɑɑ tǝnɑ yom sɩ mɑ́ hiki yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ sɔsɔm kɛ ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ tɔ. 20 Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɑ, mɑ lɑkɩ kɛ́ ɩsɩɩ Yutɑ tʋ, ɩlɛnɑ mɑ́ hiki-wɛ. Pɑɑ nɑ mɑɑ tǝŋǝɣɩ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ tɔ, ye mɑ wɛ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ tɔ pɑ hɛkʋ, mɑ lɑkɩ kɛ́ ɩsɩɩ mɑ tǝŋǝɣɩ-tɩ ɩlɛnɑ mɑ́ hiki-wɛ. 21 Nɑ mpʋ tɔtɔɣɔ ye mɑ wɛ mpɑ pɑ tɑ nyɩ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ tɔm tɔ pɑ hɛkʋ, mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ wɛʋ tɔ, mɑɑ pɑɑsǝɣǝnɑ kʋsǝsɩɩtʋ, ɩlɛnɑ mɑ́ hiki-wɛ. Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ mɑ tɔŋ sɩ mɑ lɔ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ se, Kilisiti kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ mɑ tǝŋǝɣɩ kɛ́. 22 Mpɑ pɑ wɛ ɩcɑntʋ kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ tɔ, mɑ lɑpɑ pɑ hɛkʋ kɛ́ ɩsɩɩ ɩcɑm nɑ pǝ́cɔ́ mɑ́ hiki ɑcɑmɑɑ mpɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ lɑkɩ pɑɑ mpɑ pɑ hɛkʋ, ɩlɛnɑ pɑɑ pǝ kǝlɩ we mɑ́ yɑ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ. 23 Mɑ lɑkɩ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔɔ kɛ́, ɩlɛnɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ wɑɑ pǝ tɑɑ.

24 Ntɔŋ ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ pɑ tɔɔkʋɣʋ ɑsewɑ tɛtɛ tɔ pɑɣɑlɛ seenɑ, ɑmɑ kʋlʋm tǝkoŋ tɔkǝnɑ. Mɛ tɔtɔ ɩ́ kɑɑsɩ mǝ tǝɣɩ mpʋ nɑ sewɑ, nɑ ɩ́ lɑɑlɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔ nɔɣɔ. 25 Lʋtɑɑ nɑ selɑɑ pɑ tǝnɑ pɑ lɑkʋɣʋ mpʋ tɔ, pɑ wɛnɑ pɑ kʋkʋkiimnɑɑ kɛ́ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ. Pɑ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pɑ́ hiki sɑm ntenuɣu ŋku kɩɩ tɑɑŋǝɣɩ tɔ. Amɑ tɑ́ ɩlɛ, tɑ́ lɑkɩ kɛ́ sɩ tǝ́ hiki sɑm ntenuɣu ŋku kʋ wɛ tɑm tɔɔ tɔ. 26 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ́ tɔŋnɑ sewɑ nɑ mɑ́ yɑɣɑ ɩsǝlɛ kɛ timpi ɩnɩ tɔ. Mɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ŋkumɑ mɑtʋ wei ɩɩ hɑɣɑlǝɣɩ yem tɔ. 27 Amɑ mɑ wʋsǝɣɩ mɑ tɔnʋɣʋ kɛ́ nɑ mɑ́ tɔkǝɣɩ mɑ tǝɣɩ teu sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mɑ wei mɑ lɑpɑ lɛlɑɑ kɛ wɑɑsʋ tɔ mɑ́ kpisi nɑ pɑ́ lɔ-m.

10

Tɩɩŋ tɔm lɑɑkɑlɩ lɑpǝnɑʋ

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɑ luɣu wɛɛ sɩ ɩ́ tɔɔsɩ mpi pǝ mɑɣɑnɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ mpɑ nɑ Moisi pɑ tɔmɑ tɔ pɑ tɔm. Pɑ tǝnɑ tǝpɑɩ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ kentinɑ pɑ tɔɔ, nɑ pɑ tǝnɑ tǝpɑɩ pɑ tɛsǝnɑ sǝsǝncɑɑsɩ teŋku. 2 Nɑ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɛɛ kɛ́ teŋku tɑɑ kɛ́ pǝ sɔ pɑ tǝnɑ tǝpɑɩ kɛ́ Ɩsɔ lʋm kɛ pɑ mʋɣʋ Moisi nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ-ɩ tɔ pǝ tɔɔ. 3 Pɑ tǝnɑ tǝpɑɩ pɑ tɔɣɔnɑ piti tɔɣɔnɑɣɑ kʋlʋmɑɣɑ ŋkɛ. 4 Nɑ pɑ tǝnɑ tǝpɑɩ pɑ nyɔɔnɑ piti kʋnyɔnyɔɔm kʋlʋmǝm mpi pǝ lɩɩnɑ pɩɩʋ tɑɑ tɔ. Nɑ pɩɩʋ ŋkʋ kʋ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛ́ sɩ pɑ́ nɑ Kilisiti pɑ tɔŋnɑ. 5 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ Ɩsɔ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ, mpʋ pǝ yelinɑ nɑ pɑ́ sɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ.

6 Pǝnɛ ɩnɩ pǝ lɑpɑɣɑ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́-tʋɣʋ lɔŋ nɑ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ tǝ́ nyɩɩlɩ ɩsɑɣɑkʋnyɩɩlǝŋ ɩsɩɩ mpɛ ɩnɩ pɑɑ nyɩɩlʋɣʋ tɔ. 7 Nɑ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ nɑ ɩ́ sʋʋ tɩɩŋ lɑɑʋ tɑɑ ɩsɩɩ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ lɑpʋ tɔ. Ɩsɔ tɔm tɑɑ pɑ ŋmɑɑwɑ mpʋ sɩ: Yǝlɑɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ nɑ pɑ́ nyɔɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ nyǝkɩ nɑ pɑ́ kʋlɩ sɩ pɑ pɑɑkɩ. 8 Nɑ tǝ́ tɑɑ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ ɩsɩɩ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ pɑɑsǝnɑʋ-tɩ nɑ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ tike yʋlʋnyɔɔŋ iyisi hiu nɑ tooso (23000) lɩɩ nɑ pɑ́ sɩ tɔ. 9 Tǝ tɑɑ mɑɣɑsɩ Tɑcɑɑ sɩ tǝ nɑɑ ɩ wɑɑlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ lɑpɑ nɑ pɑ́ sǝnɑ tʋmɑɑ. 10 Tǝ tɑɑ miiti, mpi tɔ, pɑ tɑɑ lɛlɑɑ kɑ miitɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ wɑkǝllʋ kʋ-wɛ tɔ.

11 Pǝ tǝnɑ mpi pǝ mɑɣɑnɑ-wɛ tɔ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ lɛlɑɑ kɛ lɔŋ kɛ́. Pɑ ŋmɑɑ-tǝɣɩ sɩ pɑ kpɑɑlǝɣɩ-tʋ yoo. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, wɑɑtʋ wei ɩ tɑɑ tǝ wɛ ɩsǝntɔ tɔ tǝnɑɣɑ wɑɑtʋ kɛ́. 12 Pǝ tɔɔ ɩlɛ ye wei ɩ hʋʋ sɩ ɩ sǝŋɑɑ pʋntʋ ɩ́ lɑ lɑɑkɑɑlɩ, ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ hoti. 13 Mɑɣɑsʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɑ mɑɣɑnɑ-mɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsɩɩ mɑɣɑsʋɣʋ mɑkʋɣʋnɑ yʋlʋ tɔ. Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ lɑkɩ mpi tɔ ɩɩ yeki-wɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ kɑɑ yele nɑ mɑɣɑsʋɣʋ mɑɣɑnɑ-mɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ-mɛ. Amɑ mɑɣɑsǝŋ ɩnɩ ɩ́ kɔmɑ ɩ kɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ lɑ nɑ ɩ́ tʋlɩ nɑ ɩ́ pǝsɩ-ɩ tɔ.

14 Pǝ tɔɔ ɩlɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ mɛ, ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ tɩɩŋ tɔm. 15 Mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-mɛ ɩsɩɩ yǝlɑɑ lɑɣɑtʋnɑɑ, ɩlɛ nti mɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ ɩ́ hʋʋ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ ɩ́ nɑ́. 16 Ɩ́ nyǝnnɑ tǝ tɔkʋɣʋ kɔpʋ nɑ ɩ́ sunɑ Ɩsɔ kʋpɑntʋ nɑ tǝ sɛɛ-ɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ pǝ tɔɔ tɔ nɑ ɩ́ nɑ́. Tǝ nyɔɔkʋɣʋ tɔ, pɩɩ kpɛntǝɣɩ-tʋɣʋ ḿpʋ́ɣʋ́ Kilisiti cɑlǝm tɔɔ? Nɑ potopoto wei tǝ fɑkɩ tɔ, tǝ tɔkʋɣʋ tɔ, pɩɩ kpɛntǝɣɩ-tʋɣʋ ḿpʋ́ɣʋ́ Kilisiti tɔnʋɣʋ tɔɔ? 17 Ɩsɩɩ potopoto wɛʋ kʋlʋm nɑ tɑɑ wɛ kʋpiŋ nɑ tǝ́ tɑlǝɣɩ-ɩ tɔ tǝ kpɛntɑ kʋlʋm kɛ́. Mpi tɔ potopoto kʋlʋm kɛ tǝ tɔkɩ tɔ se.

18 Ɩ́ nyǝnnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ nɑ ɩ́ nɑ. Mpɑ pɑ tɔkɩ mpi pɑ lɑpɑ kɔtɑɣɑ tɔ pɑ́ nɑ Ɩsɔ wei ɩ tike ɩ tǝ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔ pɑ kpɛntɑɑ kɛ́. 19 Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ pǝ wɛɛ ɩlɛ? Tʋɣʋ kʋlɑlɑɑm kɛnɑ pʋlʋ? Yɑɑ tʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛnɑ pʋlʋ? Pʋlʋ fɛɩ pɑɑ pǝcɔ. 20 Amɑ pɑ lɑɑkʋɣʋ tɔ ɑlɔɣɑɑ tɔɔ kɛ́ pɑ lɑɑkɩ, pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ. Nɑ mɑ kisɑɑ sɩ mǝ nɑ ɑlɔɣɑɑ ɩ́ tɑɑ wɛɛ tǝmɑ tɔm tɑɑ ɩlɛ. 21 Ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ nyɔɔ Tɑcɑɑ kɔpʋ nɑ ɩ́ tɑsɑ ɑlɔɣɑɑ nyǝŋ kɛ nyɔɔʋ. Nɑ ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Tɑcɑɑ nyǝnɑɣɑ tɛɛ nɑ ɩ́ tɑsɑ ɑlɔɣɑɑ nyǝŋkɑ tɛɛ kɛ́ cɑɣɑʋ tɔtɔ. 22 Yɑɑ tǝ cɑɑ tǝ sʋsɩ Tɑcɑɑ kɛ ɩsǝsɛɛmlɛ tɑɑ? Tɑ́ kǝlǝnɑ-ɩ tomɑ yɑɑ ɩsǝnɑ?

Ɩsɔ teeli tʋɣʋ kɛ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ

23 Mǝ tɑɑ lɛlɑɑ tɔŋ sɩ mpɑɑʋ wɛɛ sɩ tǝ́ nɔkɑ mpi tǝ lɑ́. Tɑmpɑnɑ, mpɑɑʋ wɛɛ yɑɑ. Amɑ pǝ tǝnɑ pǝ fɛɩnɑ kɑwɑɑɣɑ kɛ́. Mpɑɑʋ wɛɛ sɩ tǝ́ nɔkɑ mpi tǝ lɑ. Amɑ pǝ tɑɣɑ pǝ tǝnɑ pǝ lɑpʋ sɔɔsǝɣǝnɑ pʋlʋpʋɣʋ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ. 24 Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ pɛɛkɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyʋɣʋ nyǝntʋ tike. Amɑ pɑɑ wei ɩ́ pɛɛkǝɣɩ ɩ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ nyǝntʋ tɔtɔ.

25 Nɑntʋ tǝnɑ nti pɑ pɛɛtǝɣɩ kʋyɑkʋ tɑɑ tɔ ɩ́ tɔɣɔ, ɩ́ tɑɑ kpeɣe mpi mǝ tɑɑ ɩ́ wɛnɑ sikɑ tɔ. 26 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Tɑcɑɑ tǝnnɑ tɛtʋ nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ tǝ tɑɑ tɔ.

27 Ye mɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ yɑɑ-ŋ tɔɣɔʋ nɑ nyɑ́ luɣu wɛɛ sɩ n puki, ń polɑɑ, tɔɣɔ pǝ tǝnɑ mpi ɩ kɑ́ sɑɑ-ŋ tɔ, tɑɑ kpeɣe mpi nyɑ́ lɑɑkɑlɩ tɑɑ n wɛnɑ sikɑ tɔ. 28 Amɑ ye nɔɣɔlʋ heelɑ-ŋ sɩ tǝnɛ ɩnɩ pɑ lɑɑwɑɣɑ, ɩlɛ tɑɑ tɔɣɔ, kɛ wei ɩ cǝpɑ-ŋ ḿpʋ́ɣʋ́ sǝkpɑlʋɣʋ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ tɔɔ, nɑ nyɑ́ lɑɑkɑlɩ tɑ cɑɣɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ tɔ pǝ tɔɔ. 29 Pǝ tɑɣɑ nyɑ́ lɑɑkɑlɩ kɛ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ cǝnɛ. Amɑ wei ɩnɩ ɩ heelɑ-ŋ tɔ ɩ nyǝŋ tɔɔ kɛ́.

Ɩlɛ pepe nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ lɛlʋ lɑɑkɑlɩ tɔm kɑ́ pɛlɩ mɑ niŋ kɛ mpʋ? 30 Ye mɑ sɛɛkɩ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ nɑ pǝ́cɔ́ mɑ́ tɔkɩ, pepe tɔɔ kɛ́ pɑɑ tʋʋ-m timpi mɑ tɔkǝnɑ sɛɛtʋ tɔ?

31 Pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ ɩ́ tɔkɩ, pɑɑ ɩ́ nyɔɔkɩ, pɑɑ ɩ́ lɑkɩ mpi, ɩ́ lɑ nɑ Ɩsɔ hiki teeli kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. 32 Ɩ́ tɑɑ hu nɔɣɔlʋ, pɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ, pɑɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ, pɑɑ Yesu sɛɛlɑɑ. 33 Ɩ́ lɑ ɩsɩɩ mɑ lɑkʋɣʋ tɔ. Mɑ lʋkɩ kɛ́ sɩ pǝ tǝnɑ mpi mɑ lɑkɩ tɔ pǝ́ lɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ leleŋ. Pǝ tɑɣɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ nyʋɣʋ nyǝntʋ kɛ mɑ pɛɛkǝɣɩ. Amɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nyǝntʋ kɛ́ sɩ pǝ́ yɑ pɑ nyɔɔŋ.

11

1 Ɩ́ kɛɛsǝɣǝnɑ-m ɩsɩɩ mɑ́ kɛɛsǝnɑ Kilisiti tɔ.

Alʋ kɑ te sɑɑlɑɣɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ

2 Ɩ́ tɔɔsɑ mɑ tɔm kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔkɑ kʋlɑpʋtʋnɑɑ kɛ teitei ɩsɩɩ mɑ kɛɛsʋɣʋ-mɛ tɔ mɑ sɑmɑ-mɛ. 3 Amɑ mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ nyɩ sɩ Kilisiti kɛlɛ pɑɑ ɑpɑlʋ wei ɩ sɔsɔ, nɑ ɑpɑlʋ ntɛ́ ɑlʋ sɔsɔ, nɑ Ɩsɔ kɛlɛ Kilisiti ɩ́lɛ́ ɩ sɔsɔ. 4 Ye ɑpɑlʋ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ yɑɑ ɩ kpɑɑlǝɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nɑ ɩ́ tɑ́ kuli ɩ nyʋɣʋ tɔɔ, Kilisiti kɛ ɩ kpɛɛnɑɑ. 5 Nɑ ye ɑlʋ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ yɑɑ ɩ kpɑɑlǝɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu nɑ ɩ́ tɑ́ te sɑɑlɑɣɑ, ɩ pɑɑlʋ kɛ́ ɩ kpɛɛnɑɑ, nɑ pǝ pǝsɑ ɩsɩɩ pɑ loolɑ-ɩ kɛ́. 6 Nɑ ye ɑlʋ kɑɑ te sɑɑlɑɣɑ ɩlɛ pɑ́ kɔ́ ɩ nyɔɔsɩ. Amɑ ye pǝ wɛ-ɩ fɛɛlɛ sɩ pɑ́ kɔ-ɩ yɑɑ pɑ́ looli-ɩ, ɩlɛ ɩ́ te sɑɑlɑɣɑ. 7 Apɑlʋ kɑɑ pɑ ɩ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pʋlʋ, mpi tɔ, ɩ kɛ́ Ɩsɔ lɛɛsʋɣʋ nɑ ɩ kiŋ kɛ Ɩsɔ teu nɑɑkɩ. Amɑ ɑlʋ kiŋ kɛ ɑpɑlʋ teu nɑ́ nɑɑkɩ. 8 Pǝ tɑɣɑ ɑlʋ kɛ pɑ cosɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑnɑ ɑpɑlʋ. Amɑ ɑpɑlʋ kɛ pɑ cosɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑnɑ ɑlʋ. 9 Nɑ pǝ tɑɣɑ ɑlʋ tɔɔ kɛ́ pɑ ŋmɑ ɑpɑlʋ. Amɑ ɑpɑlʋ tɔɔ kɛ́ pɑ ŋmɑ ɑlʋ. 10 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tɔɔ, ɑlʋ kɑ́ wɛɛnɑ ɩ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ mpi pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ ɩ tɑ tɩ ɩ tɩ, ɑmɑ ɑpɑlʋ tǝnnɑ-ɩ tɔ. 11 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, Tɑcɑɑ tɔm tɑɑ ɑlʋ fɛɩ ɩ tɩ tɔɔ tike, nɑ ɑpɑlʋ kɛ ɩ́lɛ́ ɩ tɩ tɔɔ tike, pɑ tǝnɑ pɑ tɩ pɑ tǝmɑɣɑ. 12 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɑpɑlʋ kɛ pɑ cosɑɑ nɑ pɑ́ ŋmɑnɑ ɑlʋ, nɑ mpʋ tɔtɔɣɔ ɑlʋ nɑ lʋlɑ ɑpɑlʋ, nɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ Ɩsɔ kiŋ kɛ pǝ lɩɩnɑɑ.

13 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ-tǝɣɩ mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ́, sɩ wɑɑtʋ wei ɑlʋ puki Ɩsɔ sɛɛʋ nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ tɔ, ɩ cɑɣɑ nyʋɣʋ kpɛtɛ nɑ? 14 Antulinyɑ tɑɑ cǝnɛ mɑɣɑmɑɣɑ se, ye ɑpɑlʋ yɛlǝɣǝnɑ nyɔɔsɩ kʋtɑɣɑlɑsɩ, fɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ kɛ́. 15 Amɑ ye ɑlʋ nyɔɔsɩ tɑɣɑlǝnɑ mpʋ, ɩsɑntɛ sɔsɔɔlɛ ntɛ́. Tɑmpɑnɑ yɑɑ pǝ hɑ pɑɑ ɑlʋ wei kɛ́ nyɔɔsɩ kʋtɑɣɑlɑsɩ kɛ́ sɩ sɩ tɑkǝɣɩ-ɩ ɩsɩɩ tɛkɛntɛ. 16 Amɑ ye nɔɣɔlʋ tɑsǝɣɩ tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɛɛsǝnɑʋ pʋntʋ ɩ́ nyɩ sɩ, pɑɑ tɑ, pɑɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekɑ, tǝ fɛɩnɑ lɑkɑsɩ nɑsǝlɩ tɔtɔɣɔ tɑ́ Ɩsɔ sɛɛʋ wule nɑ pǝ́ tɑ́ kɛnɑ sǝnɛ.

Tɑ Cɑɑ sǝm tɔɔsʋɣʋ

(Mɑtiyee 26:26-29; Mɑlǝkɩ 14:22-25; Luku 22:15-20)

17 Tɔʋ, nti mɑ nɑwɑ nɑ mɑ cɑɑ mɑ yɔɣɔtɩ-tɩ tɔ, pǝ tɑ mʋnɑ mɑ́ sɑ-mɛɣɛ pɑɑ pǝcɔ se. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mǝ kotuŋ wei ɩ́ kotiɣi tɔ, ye pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ, ɩɩ sɔɔsǝɣɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ nɑtǝlɩ. 18 Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntʋ ɩlɛ, pɑ heelɑ-m kɛ́ sɩ ɩ́ kotiɣi tɔ, mǝ kotuɣu fɑɣɑ kpekɑ kpekɑ kɛ́, nɑ ɩɩ cɑɑ tǝmɑ. Ɩlɛ mɑ tisɑ-tǝɣɩ ɩsɩɩ mɑ tɑ tisi. 19 Ye fɑɣɑsʋɣʋ ɩ́ wɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ kɔlɔ, kʋ́ wɛɛ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ nyɩ mǝ tɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ kʋpɑmɑ nɑ tɑmpɑnɑ tɔ. 20 Ɩ́ kotuɣu tɔ, pǝ tɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ ɩ́ tɔkɩ. 21 Pǝ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́ kʋpɑm mɛɛ, ɩ́ cɑkʋɣʋ nyɑnɑɣɑ tɛɛ tǝkpem tɔ pɑɑ wei ɩ huliɣinɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ́. Nyɔɣɔsɩ nɑ́ tɔŋnɑ lɛlɑɑ kɛ kʋɣʋ nɑ sʋlʋm nɑ́ɑ́ kʋɣɩ lɛlɑɑ. 22 Ɩ́ kɑ́ tɔkɩ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ mǝ tɛɛsɩ nsi sɩ tɑɑ tɔɣɔ ɩ́ fɛɩnɑ yɑɑ we? Yɑɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekǝle kɛ ɩ́ nyǝnǝɣɩ yem? Nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ fɛɩnɑ pʋlʋ tɔɣɔlɛ ɩ́ cɑɑ fɛɛlɛ tʋɣʋ nɑ? Yɑɑ ɩ́ cɑɑ mɑ́ heeli-mɛ suwe? Pǝ nǝɣǝsǝnɑ mɑ sɑ-mɛ? Pɑɑ pǝcɔ mɑ kɑɑ sɑ-mɛ se.

23 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɔmnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ tɑsɑ-m nɑ mɑ́ cɑɑ mɑ heeli-mɛ tɔɣɔlɛ sɩ, ɑhoo nnɑ ɑ tɑɑ pɑ yelɑɑ nɑ pɑ́ kpɑ Tɑcɑɑ Yesu ɩnɩ tɔɣɔ ɩ kpɑɣɑ potopoto. 24 Ɩ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ nɑ ɩ́ tɛ ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩnɛ ɩ kɛnɑ mɑ tɔnʋɣʋ ŋku pǝ hɑ mǝ tɔɔ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ kɑ́ lɑkɩ nɑ ɩ́ tɔɔsǝɣɩ mɑ tɔɔ. 25 Pɑ tɛmɑ tɔɣɔʋ kɛ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ kɔpʋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Kɔpʋ ɩnɛ ɩ kɛnɑ Ɩsɔ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋfɑm yoo, nɑ mɑ cɑlǝm hʋlǝnɑ pǝ tɑmpɑnɑ. Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ ɩ́ nyɔɔkɩ ɩ nyɔɔkɩ mpʋ nɑ ɩ́ tɔɔsǝɣǝnɑ mɑ tɔɔ yoo. 26 Kʋpɑm ye ɩ́ wɛɛ nɑ ɩ́ tɔkɩ potopoto ɩnɛ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ kɔpʋ ɩnɛɣɛ mpʋ, ɩ́ heeliɣi Tɑcɑɑ sǝm tɔm, hɑlǝnɑ ɩ́lɛ́ ɩ kɔɔ ɩ́ mǝlɩ.

27 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye nɔɣɔlʋ wɛɛ nɑ ɩ́ tɔkɩ Tɑcɑɑ potopoto nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ ɩ kɔpʋ pǝyele ɩ tɑ nǝɣǝsǝnɑ sɩ ɩ́ tɔɣɔ nɑ ɩ́ nyɔɔ pʋntʋ ɩ́ nyɩ sɩ Tɑcɑɑ tɔnʋɣʋ nɑ ɩ cɑlǝm pǝ tɔm wɛ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́. 28 Pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ wei ɩ́ pɔɔsɩ ɩ tǝɣɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ ɩ́ nɑ́ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ tɔɣɔ potopoto ɩnɛ nɑ ɩ nyɔɔ kɔpʋ ɩnɛ. 29 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ye wei ɩ tɔkɩ potopoto nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ kɔpʋ kɛ yem tɔɔ nɑ ɩ́ tɑ́ cɛkǝnɑ sɩ pǝ kɛ́ Tɑcɑɑ tɔnʋɣʋ, ɩ kɔŋnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ tɔm kɛ ɩ tɔɣɔʋ nɑ ɩ nyɔɔʋ mpɩ pǝ tɑɑ kɛ́. 30 Ɩsǝntɔ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ lɑpʋ tɔɔ kɛ́ mǝ tɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ́ kʋtɔntʋnɑɑ nɑ ɑcɑmɑɑ nɑ yǝlɑɑ kʋpiŋ sǝpɑ. 31 Ye tɑ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ pɔɔsǝɣǝnɑ tɑ́ tǝɣɩ tɔmnɑɑ nɑ pǝ́cɔ́ ɩlɛ, tǝ kpɛɛ tɑ́ tǝɣɩ tɔm nti Ɩsɔ kɑ́ hʋʋnɑ-tʋ tɔ tǝ tɑɑ kɛ́. 32 Amɑ Tɑcɑɑ ɩlɛ ɩ hʋʋkǝnɑ-tʋɣʋ nɑ ɩ́ hɔŋ tɑ́ ŋkpɑŋŋ kɛ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ kɑɑ tɑ́ nɑ ɑntulinyɑ kɛ kpɑtǝtɛ kʋlʋmtǝlɛ.

33 Pǝ tɔɔ ɩlɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ wɑɑtʋ wei ɩ́ kotiɣi sɩ ɩ́ tɔkɩ Tɑcɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ tɔ ɩ́ tɑŋ tǝmɑ. 34 Ye nyɔɣɔsɩ ɩ́ pɩɩ wei pʋntʋ ɩ́ tɔɣɔ ɩ tǝyɑɣɑ, nɑ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mǝ kotuŋ tɔɔ Ɩsɔ kɔɔ ɩ́ nɑnɑ-mɛɣɛ nɑtǝlǝɣɩ lɑpʋ. Nti nti pǝ kɑɑsɑɑ tɔ mɑ́ kɔmɑ nɑ mɑ́ kɔɔ ɩlɛ mɑ tɛɛsɩ tǝlɛɣɛ tɑɣɑnʋɣʋ.

12

Mpi mpi pǝ lɑpʋ sɑɑkɩ yǝlɑɑ tɔ

1 Pǝnɛntɛ tǝ́ pɑɑsǝnɑ mpi mpi Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ yeki nɑ pǝ́ sɑɑ yǝlɑɑ tɔ pǝ tɔm ɩlɛ.

Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ mpi mpi pǝ sɑɑkʋɣʋ yǝlɑɑ tɔ ɩ́ nyɩ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ tɔɔ pǝ sɑɑ mpʋ tɔ. 2 Ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ ɩ́ kɑ kɛʋ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ tɔ tɩɩŋ wei ɩɩ yɔɣɔtǝɣɩ nɑtǝlɩ tɔ ɩ tɔm tɑɑ kɛ́ pǝ hɑnɑ mǝ ɩsɛ nɑ cʋɣʋlʋɣʋ fɛɩ. 3 Pǝ tɔɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mɑ cɑɑ sɩ ɩ́ nyɩ nɑ ɩ́ tɛ mǝ tɑɑ sɩ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ wei Ɩsɔ Feesuɣu tiikiɣi nɑ pʋntʋ lɩɩnɑ pǝ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ Yesu kɛ́ mpusi tɔ. Nɑ ye Feesuɣu Nɑŋŋtʋ ɩɩ tiikiɣi wei pʋntʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ tʋlǝɣɩ nɑ ɩ́ yeki sɩ Yesu kɛlɛ Tɑcɑɑ.

4 Mpi mpi pǝ sɑɑkɩ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ mpɑɑʋ tɑɑ tɔ pǝ wɛ ŋkɑ ŋkɑ kɛ́. Amɑ Ɩsɔ Feesuɣu kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋ kʋ yekinɑ nɑ pǝ́ sɑɑkɩ yǝlɑɑ. 5 Tǝmɑ lɑpʋ wɛ fɑkɑsɩ fɑkɑsɩ. Amɑ Tɑcɑɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tǝmɑ kɛ pɑ lɑkɩ. 6 Kʋlɑpǝm wɛ ŋkɑ ŋkɑ, ɩlɛ Ɩsɔ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tʋɣʋnɑ pɑ tǝnɑɣɑ kʋlɑpǝmnɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ. 7 Ɩsɔ Feesuɣu hʋ́lǝ́ɣɩ́ pɑɑ wei ɩ kiŋ kɛ́ sɩ kʋ wɛɛ nɑ kʋ yeki nɑ pʋlʋ lɑpʋ sɑɑ pʋntʋ ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ hiki kʋpɑntʋ kɛ pǝ tɑɑ. 8 Ɩsɔ Feesuɣu hɑɑ nɔɣɔlʋ ɩlɛɣɛ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔm yɔɣɔtɑɣɑ. Nɑ Feesuɣu kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋ kʋ hɑ nɔɣɔlʋ ɩlɛ tɔtɔ sɩ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nyǝm. 9 Ɩsɔ Feesuɣu kʋlʋmʋɣʋ kʋnɛ kʋ yekinɑ nɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ tisiɣi Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ yuŋ kɛ teu. Nɑ kʋ́ hɑɑ nɔɣɔlʋ ɩlɛɣɛ kʋtɔntʋnɑɑ wɑɑsʋɣʋ pǝsʋɣʋ. 10 Ɩsɔ Feesuɣu yeki nɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ lɑkɩ piti tǝmɑ, nɑ kʋ tʋɣʋ nɔɣɔlʋ ɩlɛ sɩ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu, nɑ kʋ yeki nɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ nyǝŋ nɑ ɩ́ fɑɣɑsǝɣɩ ɑlɔɣɑɑ nyǝntʋ nɑ Ɩsɔ Feesuɣu nyǝntʋ. Kʋ yeki nɑ nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ, nɑ kʋ yeki nɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ cɛkǝɣǝnɑ-tɩ nɑ ɩ́ tɛlǝsǝɣɩ. 11 Ɩsɔ Feesuɣu kʋlʋmʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɑɑ kʋ tike kʋ lɑkǝnɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ. Kʋ yeki nɑ pɑɑ mpi mpi pǝ lɑpʋ sɑɑ pɑɑ wei kɛ́ ŋkɑ ŋkɑ ɩsɩɩ kʋ nɔkɑɑ tɔɣɔ.

Tɔnʋɣʋ pilimile kʋlʋmtǝlɛ

12 Tɑmpɑnɑ tɔɔ Kilisiti wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ tɔnʋɣʋ pilimile wɛʋ nɑ kʋ́ wɛnɑ nɔɔhɛɛ nɑ niŋ nɑ ŋkpɑŋŋ nɑ ɩsɛ nɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ tɔ. Tɔnʋɣʋ wɛʋ tɔ pɑɑ kʋ tɔɔ kʋ wɛnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tɔ pǝ tǝnɑ pǝ kpɛntɑ kʋlʋm kɛ́ sɩ tɔnʋɣʋ. 13 Mpʋ tɔtɔɣɔ nɑ tɑ tǝnɑ, pɑɑ tǝ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ yɑɑ tǝ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ, pɑɑ tǝ kɛ́ yomɑɑ yɑɑ kɑsɑɣɑmpiyɑ, Ɩsɔ Feesuɣu kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋɣʋ pɑ sɔnɑ-tʋɣʋ Ɩsɔ lʋm sɩ tǝ́ kpɛntɩ ɩsɩɩ yʋlʋ tɔnʋɣʋ pilimile wɛʋ tɔ, nɑ Ɩsɔ Feesuɣu kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋ kʋ lʋm kɛ tǝ nyɔɔkɩ teu kɛ tɑ́ tǝnɑ.

14 Yʋlʋ tɔntʋɣʋ pilimile wɛʋ tɔ pǝ tɑɣɑ nɔɔhɛɛ tike yɑɑ niŋ yɑɑ ŋkpɑŋŋ yɑɑ ɩsɛ tike wɛnnɑ. Amɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ wɛnnɑ kʋ tɔɔ. 15 Nɔɔhǝlɛ kɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ tɔ sɩ: Mɑ tɑ kɛ niŋ tɔ, mɑ tɑ kɛ tɔnʋɣʋ? Pɑɑ tɩɩ yɔɣɔtɑ mpʋ pɩɩ lǝsɩ-tɛɣɛ tɔnʋɣʋ tɔɔ? 16 Nkpɑŋʋɣʋ kɑ́ pǝsɩ nɑ kʋ́ tɔ sɩ: Mɑ tɑ kɛ ɩsǝlɛ tɔ mɑ tɑ kɛ tɔnʋɣʋ? Pɑɑ kʋ tɩɩ yɔɣɔtɑ mpʋ pɩɩ lǝsɩ-kʋɣʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ? 17 Nɑ pǝ wɛʋ mpʋ tɔ, ye ɩsǝlɛ tike tǝkoŋ wɛnnɑ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tǝnɑ tɔɔ, pepeɣe yʋlʋ kɑ́ nɩɩnɑ tɔm? Nɑ ye ŋkpɑŋʋɣʋ tike wɛnnɑ, pepeɣe yʋlʋ kɑ́ nɩɩnɑ sɔŋ? 18 Tɑmpɑnɑ tɔɔ Ɩsɔ nɔkɑ ɩsǝnɑ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ, ɩ tʋ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ mpiɣi wɑɑnɩ wɑɑnɩ. 19 Ye kʋlʋmǝm kɑ wɛnnɑ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tǝnɑ ɩlɛ pǝ tɑɑ kɛ́ yʋlʋtɔnʋɣʋ ntɛ́. 20 Amɑ yʋlʋtɔnʋɣʋ nɑ wɛʋ tɔ kʋ wɛnɑ nɔɔhɛɛ nɑ niŋ nɑ ŋkpɑŋŋ nɑ ɩsɛ nɑ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́.

21 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩsɛ nɑ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɑ́ tɔ niŋ sɩ ye ɩ́lɛ́ ɩ fɛɩ pǝ lɑ́ ɩsǝnɑ? Nɑ nyʋɣʋ nɑ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ kʋ tɔ nɔɔhɛɛ sɩ ye ɑlɛ ɑ fɛɩ pǝ lɑ́ ɩsǝnɑ? 22 Pǝ fɛɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ pǝcɔ, mpi mpi pǝ kɛ́ tɑɑlǝm nyǝm kɛ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tɑɑ tɔ mpǝɣǝlɛ weesuɣu. 23 Mpi tǝ nyǝnǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑɑlǝm tɔ mpǝɣɩ tǝ mǝlɑ nɑ tǝ́ seenɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ lɛmpǝnɑɑ. Nɑ pǝ kɑɑsɑ lɛmpɩ, pǝlɛ pǝ yɑɑʋ wɛ fɛɛlɛ, pǝlɛɣɛ pɑ kǝlǝɣɩ ŋmɛsʋɣʋ tǝkulɑkulɑ, 24 nɑ pǝ kǝlɩ tɑ́ tɔnʋɣʋ tɔɔ lɛmpǝnɑɑ mpi pɩɩ mʋnɑɑ sɩ tǝ lɑ mpʋ tɔ. Ɩsɔ lɑpɑ yʋlʋ tɔnʋɣʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ lɛmpɩ ɩ́ tɑkǝɣɩ lɛmpɩ wɑɑlɩ. 25 Pǝ tɔɔ kɛ́ fɑɣɑsʋɣʋ fɛɩ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ. Amɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ tɔnʋɣʋ tɔɔ tɔ pɩɩ nǝɣǝsǝɣɩ tǝmɑ tɔɔ kɛ́ tɑm kɛ́. 26 Ye yʋlʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ lɛmpɩ sɑlǝmǝɣɩ, pǝ tǝnɑ pǝ sɑlǝmǝɣǝnɑ, nɑ ye pɑ sɑmɑ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ lɛmpɩ, pǝ tǝnɑ pǝ sɑmtʋ kɛ́.

27 Mǝ tǝnɑ ɩ́ kɛ́ Kilisiti tɔnʋɣʋ kɛ́, nɑ pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ kɛ́ Kilisiti tɔnʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɔɔ pʋlʋpʋ kɛ́. 28 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kpɑ tillɑɑ kɛ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɑɑ kɛ́ kɑncɑɑlɑɣɑ, pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ sɛɣɛsǝlɑɑ, pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kpɑ piti tǝmɑ lɑtɑɑ, nɑ kʋtɔntʋnɑɑ wɑɑsǝlɑɑ, nɑ lɛlɑɑ tentɑɑ, nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ, nɑ mpɑ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɑɑwɑ tɔ. 29 Pɑ tǝnɑ pɑ tɑ kɛ tillɑɑ se, pǝyele pɑ tǝnɑ pɑ tɑ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ yɑɑ sɛɣɛsǝlɑɑ. Pɑ tǝnɑ pɑɑ pǝsǝɣɩ piti tǝmɑ lɑpʋ. 30 Pǝ tɑɣɑ pɑ tǝnɑ pɑ wɑɑsǝɣǝnɑ kʋtɔntʋnɑɑ, pǝyele pǝ tɑɣɑ pɑ tǝnɑ pɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɑ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ, yɑɑ tɔmnɑɑ mpɛ pɑ tɛlǝsʋɣʋ. 31 Ye ɩ nyɩɩlǝɣɩ sɩ pʋlʋ lɑpʋ ɩ́ sɑɑ-mɛ, ɩ́ nyɩɩlɩ mpi pǝ kǝlɑ nyʋɣʋ tɔ.

Mɑɑ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pǝnɛntɛɣɛ mpɑɑʋ ŋku kʋ kǝlɑ ɩ tǝnɑ tɔ.

13

Tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ tɔm

1 Pɑɑ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ yǝlɑɑ nsǝmɑ nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nsǝmɑ tɔtɔ, ye mɑɑ sɔɔlǝɣɩ yǝlɑɑ mɑ yɔɣɔtɑɣɑ tǝnɑ wɛ yem kɛ́ ɩsɩɩ suule wiikuɣu tɔ yɑɑ kɑŋkonte wiikuɣu tɔ. 2 Pɑɑ pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɔ kʋheelitu kpɑɑlʋɣʋ sɑɑnɑ-m, yɑɑ pɑɑ mɑɑ nyɩ pǝ tǝnɑ nɑ mɑ́ cɛkǝnɑ kʋŋmɛsǝm tǝnɑ, yɑɑ pɑɑ mɑɑ tisɑ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ mɑ yuŋ kɛ teu nɑ mɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ pɔɔŋ sɩ ɩ́ kpɛsɩ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ, nɑ ɩ́ kpɛsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑɣɑsǝɣɩ, nɑ mɑɑ sɔɔlǝɣɩ yǝlɑɑ, mɑ wɛ yem kɛ́. 3 Pɑɑ mɑ ɑpititu tǝnɑɣɑ mɑɑ kpɑɣɑ nɑ mɑ́ tɑlɑ kʋnyɔntʋnɑɑ, yɑɑ pɑɑ mɑ tɔnʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mɑ lɑpɑ ɑwusɑ sɩ ye pɑ wɔkɩ kɔkɔ pɑ wɔ, ye mɑɑ sɔɔlǝɣɩ yǝlɑɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ yem kɛ́.

4 Sɔɔlʋɣʋ ɩ́ wɛɛ ɩsɑɣɑkʋnyɩɩlʋɣʋ fɛɩ, tɩ hɔm fɛɩ, ɩsǝcɑʋ fɛɩ. 5 Ye sɔɔlʋɣʋ ɩ́ wɛɛ fɛɛlɛ fɛɩ nyǝntʋ nɑtǝlɩ tɩɩ kɔŋ, ye sɔɔlʋɣʋ ɩ́ wɛɛ yʋlʋ ɩɩ pɛɛkǝɣɩ ɩ nyʋɣʋ nyǝntʋ tike. Sɔɔlʋɣʋ ɩ́ wɛɛ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ fɛɩ, sɔɔlʋɣʋ ɩ́ wɛɛ té kɩɩ tisiɣi sɩ mɑɑ nɑ́ mɑɑ nɑ́ pǝ́ wɛɛ. 6 Sɔɔlʋɣʋ ɩ́ wɛɛ kɩɩ cɑɑ kʋ nɩɩ kɑwɑlɑɣɑ tɑŋ. Amɑ tɑmpɑnɑ tɑŋ kɛ kʋ cɑɑkɩ. 7 Ye sɔɔlʋɣʋ wɛɛ cʋtʋɣʋ fɛɩ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ. Ye sɔɔlʋɣʋ wɛ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ nɑɑni nɑ tɛɛlʋɣʋ nɑ suulu pǝ wɛɛ kɛ́.

8 Sɔɔlʋɣʋ tɔm kɑ wɛɛnɑ tɑm tɔɔ, Ɩsɔ kʋheelitu kpɑɑlʋɣʋ kɑ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ. Wei pǝ sɑɑwɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ tɛ́. Nyǝm kɑ́ tɛ nɑ pǝ́ sɑɑlɩ yem. 9 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpi mpi tǝ nyǝmɑ́ tɔ titite kɛ́, nɑ Ɩsɔ kʋheelitu nti tǝ kpɑɑlǝɣɩ tɔ tǝlɛ tǝ sɛkǝɣɩ kɛ́. 10 Amɑ pǝ kɔmɑ nɑ mpi pǝ tewɑ tǝkpɑtɑɑ tɔ pǝ kɔɔ, mpi mpi pǝ sɛkɑɑ tɔ pǝ sɑɑlǝɣɩ yem kɛ́.

11 Mɑɑ kɛ́ pǝyɑɣɑ tɔ mɑ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ mɑ hʋwɛɛ nɑ mɑ kʋmɑɣɑsǝm pǝcɛnyǝm kɛ́. Amɑ mɑ ɩsɛ kɔmɑ nɑ ɑ́ nyɑɑlɩ tɔ mɑ lɔ pǝcɛnyǝm tǝnɑ. 12 Kɑɣɑnɑ tǝ nɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ nɑɑkʋɣʋ pʋlʋ ɩlɛɛmʋɣʋ tǝcɑntǝlɑɑ kɛ tiŋ tɑɑ tɔ. Amɑ tɩɩ tɛ nɑ tǝ́ nɑ́ tǝkelekele. Kɑɣɑnɑ mpi mpi mɑ nyǝmɑ́ tɔ titite kɛ́. Amɑ mɑɑ tɛ nɑ mɑ́ nyɩ pǝ tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ nyǝmɑ-m tɔ.

13 Pǝnɛntɛ pǝ́ yelinɑ yɑɑsinɑɑ pɑnɛ pɑ tooso ɩlɛ, nɑɑni nɑ tɛɛlʋɣʋ nɑ sɔɔlʋɣʋ. Amɑ sɔɔlʋɣʋ ntɛ́ pɑ tooso tɑɑ ɑcɛpɑ.

14

Mpi mpi pǝ lɑpʋ sɑɑkɩ yǝlɑɑ tɔ pǝ tɔm tɔtɔ

1 Ye mpʋ ɩlɛ ɩ́ niinɑ ɩsɛ kɛ sɔɔlʋɣʋ tɔm. Ɩ́ nyɩɩlɩ teu sɩ pʋlʋ lɑpʋ ɩ́ sɑɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ mpɑɑʋ tɑɑ tɔtɔ, ɩlɛ pǝ́ kǝlǝnɑ Ɩsɔ kʋheelitu kpɑɑlʋɣʋ. 2 Wei ɩ yɔɣɔtǝɣɩ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ kɛ ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ, ɑmɑ Ɩsɔ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ nɑ ɩ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ ɩ tɛm nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩ ɩ tɔm tɔ se. Tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ kɑ pɑmɑ tɔ ɑnǝɣɩ ɩ kuliɣinɑ Ɩsɔ Feesuɣu toŋ. 3 Amɑ wei ɩ kpɑɑlǝɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu tɔ ɩ lɑkɩ kɛ́ nɑ yǝlɑɑ nyɔɔkɩ toŋ kɛ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ tɑɑ. Ɩ kpɑɑsǝɣɩ pɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩ́ hɛɛsǝɣɩ pɑ lɑŋɑ kɛ́. 4 Amɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ yɔɣɔtǝɣɩ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ ɩ tǝɣɩ ɩ sɔɔsǝɣɩ toŋ, nɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ kpɑɑlǝɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu tɔ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tǝnɑɣɑ ɩ sɔɔsǝɣɩ toŋ.

5 Mɑ sɔɔlɑ teu sɩ mǝ tǝnɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ. Amɑ mɑ kǝlɑ nyɩɩlʋɣʋ kɛ teu sɩ Ɩsɔ kʋheelitu kpɑɑlʋɣʋ ɩ́ sɑɑ-mɛ. Pɔpɔtʋ fɛɩ, wei ɩ kpɑɑlǝɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu tɔ ɩ wɑɑsǝɣɩ nɑ pǝ́ kǝlɩ wei ɩ yɔɣɔtǝɣɩ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ. Amɑ ye nɔɣɔlʋ wɛɛ nɑ ɩ́ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ nɑ Yesu sɛɛlɑɑ sɔɔsɩ toŋ pǝ pɑɑsi. 6 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɑ pɔɔsǝɣɩ-mɛ sɩ ye mɑ kɔmɑ mǝ tɛ nɑ mɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-mɛɣɛ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ nti tǝ tɑɑ kɛlɛ mɑ wɑɑsɑ-mɛ ɩlɛ? Mɑ tɑ wɑɑsɩ-mɛɣɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ kɛ́ pɑɑ pǝcɔ pǝcɔ. Amɑ ye mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ heelɑ-mɛɣɛ tɔm kʋŋmɛsǝtʋ nɑtǝlɩ, yɑɑ nyǝm tɔm nɑtǝlɩ, yɑɑ Ɩsɔ kʋheelitu nɑtǝlɩ, yɑɑ sɛɣɛsʋɣʋ, ɩlɛ teu ntɛ́.

7 Tǝ́ kɛɛsǝnɑ pɑɑlɛ wontu nɑ tǝ́ nɑ́. Ye pɑ hʋlǝɣɩ hǝlɑɣɑ yɑɑ pɑ mɑkɩ sɑŋkʋ, nɑ pǝ hʋlʋɣʋ nɑ pǝ mɑpʋ tɑ tǝŋ, ɩsǝnɑɣɑ pɑɑ cɛkǝnɑ sɩ tǝnɛɣɛ hǝlɑɣɑ hʋllʋ hʋlǝɣɩ nɑ sɑŋkʋ mɑtʋ mɑkɩ? 8 Tutuɣu hʋllʋ ɩ́ tɑ yɑɣɑ ɑpɑlʋ tutuɣu, ɩsǝnɑɣɑ yʋlʋ kɑ́ nyǝnɑ sɩ ɩ tɑɣɑnǝɣɩ ɩ tǝɣɩ yoou tɔɔ? 9 Mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ wɛɛ, ɩsǝnɑɣɑ yʋlʋ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ tɔm nti lɛlʋ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ, ye tɔm nti nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔɣɔ ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɩ tɔm ntɩ? Ye mpʋ yɔɣɔtʋlʋ lɔɔ ɩ tɔm kɛ yem kɛ́. 10 Antulinyɑ tɑɑ cǝnɛ nsǝmɑ tɔɔwɑɣɑ, nɑ ɑ tɑɑ kʋlʋmtǝlɛ fɛɩ nte tǝ tɑ kɛ tɔm tɔ. 11 Pɑɑ nɑ mpʋ ye wei ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-m nɑ mɑɑ nɩɩkɩ ɩ tɔm, tǝ nyǝnǝɣɩ tǝmɑ nɑ ɩsɛ kɛ́. 12 Mpʋ tɔ ɩsɩɩ ɩ́ sɔpʋ nyʋɣʋ sɩ Ɩsɔ Feesuɣu ɩ́ yele nɑ pʋlʋ lɑpʋ sɑɑ-mɛ tɔ, ɩ́ pɛɛkǝɣɩ sɩ pǝ sɑɑ-mɛɣɛ teu. Amɑ pǝ́ kǝlǝnɑ mpi pɩɩ sɔɔsɩ Yesu sɛɛlɑɑ kɛ toŋ tɔ.

13 Pǝ tɔɔ kɛ́ wei ɩ yɔɣɔtǝɣɩ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ, pʋntʋ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ nɑ ɩ́ hiki tɔm ntɩ tǝ tɛlǝsʋɣʋ nyǝm tɔtɔ. 14 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye mɑ sǝlǝmǝɣǝnɑ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ, mɑ tɑɑ kɛ́ pǝ sǝlǝmǝɣɩ yem nɑ mɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ nɑ́ɑ́ cɑɣɑ kpɛtɛ. 15 Ye mpʋ ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ lɑ? Mɑɑ sǝlǝmɩ hɑtuu mɑ tɑɑ kɛ́, nɑ mɑ́ sǝlǝmǝnɑ mɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ tɔtɔ. Ye yontu mɑ yoo mɑ tɑɑ, nɑ mɑ́ yoonɑ mɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ tɔtɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ mɛɛ, ye hɑtuu nyɑ́ tɑɑ tike kɛ n sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ, ɩsǝnɑɣɑ wei ɩ wɛ sɑmɑɑ tɑɑ kɛ́ yem nɑ ɩ́ tɑ́ cɛkǝnɑ tɔ ɩ kɑ́ nyǝnɑ timpi ɩ́lɛ́ ɩ kɑ́ tɔ sɩ: Ami, tɔɣɔ nyɑ́ sɛɛtʋ tǝnɛ tǝ tɑɑ? Ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ nyɩ nti n yɔɣɔtǝɣɩ tɔ. 17 Pɑɑ nɑ nyɑ́ Ɩsɔ sɛɛʋ sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ tewɑ teu tɔ, lɛlʋ nɑ́ tɑ wɑɑ pʋlʋɣʋ pǝ tɑɑ.

18 Mɑ sɑmɑ Ɩsɔ, mpi tɔ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ nɑ pǝ kǝlɩ mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ. 19 Amɑ ɩsɩɩ Yesu sɛɛlɑɑ sɛɛkʋɣʋ tǝcǝɣǝcǝɣɩ tɔ pǝ kǝlɑ-m teu sɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ tɔm pee kɑkpɑsɩ tike nti pɑɑ nɩɩ teu nɑ pǝ kuliɣi lɛlɑɑ ɩsɛ tɔ, nɑ mpi mɑɑ hutiɣi tɔmǝŋ tɔmǝŋ nɑ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ pɑ tɑɑ tɔ.

20 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ye ɩ́ hʋʋkɩ hʋwɛɛ, ɩ́ yele pǝcɛ nyǝnɑ. Amɑ ye ɩsɑɣɑtʋ tɔm tɑɑ ɩlɛ, ɩ́ lɑkɩ ɩsɩɩ piyɑ nsi sɩ tɑ nyɩ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɔ. Amɑ ɩ́ wɛɛnɑ sɔsɔhʋwɛɛ kɛ mǝ hʋwɛɛ tɑɑ. 21 Ɩsɔ Tɔm tɑɑ pɑ ŋmɑɑwɑ sɩ:

Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ mɑɑ yɔɣɔtǝnɑ piitim pǝnɛɣɛ.

Mɑɑ yele nɑ yǝlɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ

yɔɣɔtǝnɑ-wɛ nɑ pɛlɛ pɑ tɛ tɑɑ.

Kpɑɩ nyǝ́mɑ kɑ́ yɔɣɔtǝnɑ-wɛ.

Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ mɑ yǝlɑɑ kɑɑ nɩɩnɑ-m.

22 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɑɑkʋɣʋ yʋlʋ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ, ɩ yɔɣɔtǝɣɩ kɛ́ sɩ pǝ hʋ́lɩ́ mpɑ pɑ tɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɔɣɔ pʋlʋɣʋ. Amɑ mpɑ pɑ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɔ pɩɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ pɛlɛɣɛ mpʋ. Nɑ Ɩsɔ kʋheelitu kpɑɑlʋɣʋ sɑɑʋ nɑ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kiŋ kɛ pʋlʋɣʋ. Amɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɔ pɩɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ pɛlɛɣɛ mpʋ.

23 Ye Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tǝnɑ ɩ́ kotɑɑ nɑ pɑ́ tǝnɑ pɑ́ sʋʋ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔɣɔ yɔɣɔtʋɣʋ, nɑ mpɑ pɑ tɑ cɛkǝnɑ yɑɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɔ pɑ́ mɑɣɑnɑ-mɛ, pɑ kɑɑ yɑɑ-mɛɣɛ kpɑŋtʋnɑɑ? 24 Amɑ ye Ɩsɔ kʋheelitu kɛ mǝ tǝnɑ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ, nɑ wei ɩ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛlʋ yɑɑ yʋlʋ wei ɩ tɑ cɛkǝnɑ pʋlʋ tɔ ɩ́ sʋʋ, tǝ tǝnɑ nti ɩ nɩɩkɩ mpʋ tɔ tɩɩ yele nɑ pǝ́ kuli ɩ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ lɑkɩ. 25 Nɑ pɩɩ kuli ɩ tɑɑ hʋwɛɛ tɔɔ tǝkelekele nɑ ɩ́ hǝntɩ Ɩsɔ tɛɛ nɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ wɛ pɑnɛ pɑ hɛkʋ.

Liɣituɣu kɑɑ wɛɛ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɑɑ

26 Pǝnɛntɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ suweɣe tɩɩ yɔtɔtɩ nɑ tǝ́ sɩɩ yee? Ɩ́ kotiɣi Ɩsɔ sɛɛʋ tɔ, nɔɣɔlʋ nɑ́ wɛnɑ yontu, nɔɣɔlʋ ɩlɛɣɛ sɛɣɛsʋɣʋ, nɔɣɔlʋ ɩlɛɣɛ tɔm kʋŋmɛsǝtʋ nɑtǝlɩ nɔɣɔlʋ ɩlɛɣɛ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ tǝ yɔɣɔtʋɣʋ, nɑ nɔɣɔlʋ ɩlɛɣɛ tǝ tɛlǝsʋɣʋ nyǝm. Tɔʋ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ pǝ́ sǝnɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle nɑ tǝ́ polo lɔlɔ. 27 Ye pɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔɣɔlɔ, yǝlɑɑ nɑɑlɛ yɑɑ tooso ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ nɑ pɑ́ kɑɑsǝɣɩ tǝmɑ, pɑ tɑɑ tɛɛ mpʋ. Nɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ tɛlǝsǝɣɩ-tɩ. 28 Ye nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɛlǝsɩ pǝ hʋwɛɛ ɩlɛ yɔɣɔtǝlɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ kɛ sɑmɑɑ tɑɑ. Amɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ ɩ tɑɑ nɑ pǝ́ wɛɛ ɩ́ nɑ Ɩsɔ pɑ nɑɑlɛ pɑ tɔm. 29 Ye Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ ɩlɛ, yǝlɑɑ nɑɑlɛ yɑɑ tooso ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ nɑ pǝ́ kɑɑsɑ mpɑ, pɛlɛ pɑ mɑɣɑsǝɣɩ teu kɛ nti yɔɣɔtǝlɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ nɑ pɑ́ nɑ́. 30 Amɑ ye yʋlʋ nɔɣɔlʋ wɛ sɑmɑɑ tɑɑ tǝnɑ nɑ Ɩsɔ hʋlɑ-ɩ tɔm kʋŋmɛsǝtʋ nɑtǝlɩ, wei ɩ kɑ yɔɣɔtɑɣɑ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ́ su nɑ pǝ́cɔ́. 31 Ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ kpɑɑlɩ Ɩsɔ kʋheelitu kɛ mǝ tǝnɑɣɑ kʋlʋm kʋlʋm, ɩlɛnɑ pǝ́ kuliɣi yǝlɑɑ ɩsɛ nɑ pǝ́ hɑ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ. 32 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɛ, pɑ́ nyɩ pɑ tɩ kpɑʋ kɛ pǝ tɑɑ. 33 Mpi tɔ, hɛɛsʋɣʋ kɛ Ɩsɔ kɔŋnɑ pǝ tɑɣɑ liɣituɣu.

Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tǝnɑ tɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ. 34 Ye Yesu sɛɛlɑɑ ɩ́ kotɑɑ, ɑlɑɑ nɔɔsɩ tɑɑ ɩ́ tɑɑ lɩɩ fɛŋ. Pɑ fɛɩnɑ mpɑɑ sɩ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ. Kʋsǝsɩɩtʋ yɔɣɔtɑ mpʋ sɩ ɑlɑɑ kɑ́ pɑsɑ pɑ tǝɣɩ. 35 Amɑ ye pɑ cɑɑ nɑtǝlǝɣɩ pɔɔsʋɣʋ, pɑ́ kpemɑ tǝyɑɣɑ ɩlɛ pɑɑ pɔɔsɩ pɑ pɑɑlɑɑ. Yesu sɛɛlɑɑ ɩ́ kotɑɑ, pǝ tɑ mʋnɑ ɑlɑɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ.

36 Pǝ lɑpɑ mpʋ tɔ mǝ kiŋ kɛ Ɩsɔ Tɔm kɑ lɩɩnɑɑ kɛ́ yee? Yɑɑ mǝ tike ɩ́ nɩɩnɑ-tɩ? 37 Ye nɔɣɔlʋ hʋʋ sɩ ɩ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ, yɑɑ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ mpɑɑʋ tɑɑ pʋlʋ lɑpʋ sɑɑwɑ, pʋntʋ ɩ́ nyɩ teu sɩ, nti mɑ ŋmɑɑ-mɛ tɔ Tɑcɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ́. 38 Amɑ wei ɩ́ tɑ nyɩ mpʋ, pɑ́ tɑɑ nyǝnɩ-ɩ sɩ pʋlʋ.

39 Pǝ tɔɔ ɩlɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ ɩ́ kɑ́ nyɩɩlǝɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu kpɑɑlʋɣʋ kɛ́, ɩlɛ ɩ́ tɑɑ kisi tɔmnɑɑ mpɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ. 40 Pǝ tǝnɑ mpi ɩ lɑkɩ tɔ ɩ́ lɑ ɩsɩɩ pǝ nǝɣǝsǝnɑɑ tɔ, ɩ́ tɑɑ lɑ yem yem.

15

Kilisiti sǝm nɑ ɩ fem pǝ tɔm

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, mɑ sɔɔlɑ teu sɩ pǝnɛntɛ mɑ́ tɔɔsɩ-mɛɣɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei mɑɑ kpɑɑlɑ-mɛ tɔ, wei ɩ́ nɩɩwɑ nɑ ɩ́ tɛmnɑ-ɩ mǝ tɑɑ kɛ́ teu tǝkpɑtɑɑ tɔ. 2 Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ pǝ yɑpɑ mǝ nyʋɣʋ, ye ɩ́ tɔkɑ-ɩ teu ɩsɩɩ mɑɑ sɛɣɛsʋɣʋ-mɛɣɛ-ɩ tɔ. Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ ɩ́ tɛm mǝ tɑɑ tɔ yem tɔɔ kɛ́.

3 Sɛɣɛsʋɣʋ sɔsɔɔʋ ŋku pɑ sɛɣɛsɑ mɑ́ nɑ mɑɑ sɛɣɛsɩ-mɛɣɛ-kʋ tɔɣɔlɛ sɩ: Kilisiti sǝpɑ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ ɩsɩɩ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ. 4 Pɑ pimɑ-ɩ ɩlɛnɑ kʋyɛɛŋ tooso wule ɩ́ fe, nɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɑ yɔɣɔtɑ ḿpʋ́ɣʋ́. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɩɩ Piyɛɛ tɔɔ, pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ lɩɩ tillɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɔɔ. 6 Pǝ wɑɑlɩ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ lɩɩ ɩ ɩfɑlɑɑ mpɑ pɑ nyʋɣʋ kǝlɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩnʋwɑ (500) tɔ pɑ tɔɔ kɛ́ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ. Pɑ tɑɑ lɛlɑɑ wɛnɑ pɑ ɩsɛ, ɑmɑ lɛlɑɑ nɑ́ sǝpɑ. 7 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ lɩɩ Sɑɑkɩ tɔɔ, Sɑɑkɩ tɔɔ lɩɩʋ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ lɩɩ tillɑɑ tǝnɑ tɔɔ.

8 Ɩ lɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tǝnɑ pɑ tɔɔ nɑ pǝ́ tɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ lɩɩ mɑ wei mɑ wɛ ɩsɩɩ yʋlʋ wei pǝ hɔlʋsɑ kʋhɔlʋsʋ tɔ mɑ tɔɔ tɔtɔ. 9 Tillɑɑ tɑɑ sǝkpelu ntɛ́ mɑ́, nɑ mɑ tɑ tɩɩ nǝɣǝsǝnɑ pɑ́ yɑɑ-m tillu. Mpi tɔ, mɑ́ nɑɑsɑɣɑnɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekɑ. 10 Amɑ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔɔ ɩlɛ, mɑ kɛ́ mpi mɑ kɛ́ ɩsǝntɔ tɔ. Nɑ pɛɛlɛɛ nnɑ Ɩsɔ lɑpɑ-m mpʋ tɔ, ɑ tɑ sɑɑlɩ yem. Amɑ ɑ tɔɔ mɑ lɑpɑ tǝmlɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ tillɑɑ lɛmpɑ tǝnɑ. Tɑmpɑnɑ pǝ tɑɣɑ mɑ toŋ tɑɑ kɛ́ mɑ lɑpǝnɑɑ. Amɑ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ nnɑ ɩ hʋlɑ-m tɔ ɑ tɔɔ kɛ́. 11 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ mɑ cɔlɔɣɔ pɩɩ lɩɩnɑɑ yɑɑ pɛlɛ pɑ cɔlɔ, tɑ́ wɑɑsʋ ɩnǝɣǝlɛ, nɑ nti ɩ́ mʋwɑ tɔɣɔlɛ.

Tɑ́ sǝm nɑ tɑ́ fem pǝ tɔm

12 Ɩsǝnɑɣɑ pǝ wɛɛ nɑ mǝ tɑɑ lɛlɑɑ tɔŋ sɩ sǝtɑɑ kɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fe? Pǝyele Kilisiti fem nɑ sǝm tɑɑ tɔ pǝ wɑɑsʋ kɛ tǝ wɛɛ nɑ tǝ́ lɑkɩ. 13 Ye tɑmpɑnɑ sǝtɑɑ kɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fe ɩlɛ pǝ wɛɛ sɩ Kilisiti nɑ́ tɑ́ fe ntɛ́. 14 Nɑ ye tɑmpɑnɑ Kilisiti tɑɑ fe ntɔ, tɑ́ wɑɑsʋ tɑ́ɑ́ fɛɩnɑ nyʋɣʋ tǝtʋlɛ, nɑ ɩ́ tɑɑ nyɩ nti ɩ́ kɑ́ lɑnɑ nɑɑni tɔ. 15 Ye tɑmpɑnɑ sɩ sǝtɑɑ kɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fe, pɩɩ kulɑ tɑ́ wɑɑlɩ kɛ́. Mpi tɔ, pǝ wɛ ɩsɩɩ tǝ tʋ Ɩsɔ kɛ́ tɔm ntɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɑ́ yɔɣɔtǝnɑ nɑ tɑ́ nɔɔsɩ sɩ Ɩsɔ feesɑ Kilisiti pǝyele yem. 16 Mpi tɔ, ye sǝtɑɑ ɩ tɑɑ tɛŋ sɩ pɑ fe, Kilisiti nɑ́ tɑɑ fe mpʋ. 17 Nɑ ye Kilisiti ɩ́ tɑɑ fe ntɔ, ɩ́ tɛm ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ tɑɑ tɔ pǝ puɣusɑ-mɛɣɛ, nɑ ɩ́ lepɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ tɔtɔɣɔ. 18 Nɑ pǝ wɛɛ tɔtɔ sɩ mpɑ pɑ tɛmɑ pɑ tɑɑ nɑ Kilisiti hɑlǝnɑ pɑ sǝm tɔ pɑ lepɑ. 19 Ye tǝ wɛʋ nɑ tɑ́ ɩsɛ kɛ ɩsǝntɔ tɔ pǝ tɔɔ tike kɛ tǝ tɛɛlǝɣɩ Kilisiti kiŋ ɩlɛ yǝlɑɑ tǝnɑ tɑɑ tɑɣɑlɛ ɑsɑlɑʋ nyǝ́mɑ mɑɣɑmɑɣɑ.

20 Amɑ tɑmpɑnɑ tɔɔ Kilisiti femɑɣɑ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ tǝkpɑtɑɑ sɩ mpɑ pɑ sǝpɑ tɔ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fe mpʋ tɔtɔ. 21 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yʋlʋ lɛlʋ kɔnnɑ sǝm, nɑ lɛlʋ nɑ́ɑ́ kɔnɑ tɔtɔɣɔ sǝtɑɑ feesuɣu tɔm. 22 Yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ Atɑm pɑ kpɛntɑɑ kɛ́, pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ sǝkɩ. Amɑ pɑ́ nɑ Kilisiti pɑ kpɛntɑɑ tɔɣɔ pɑ tǝnɑ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ kʋlɩ. 23 Amɑ pɑɑ wei nɑ ɩ looŋɑ kɛ́. Kilisiti kɛ pɑ tɑɑlǝnɑ feesuɣu kɛ pɑ tǝnɑ pɑ tɑɑ, nɑ kʋyɑŋku ɩ kɑ́ kɔɔ tɔɣɔ pɑ tǝnɑ mpɑ ɩ tɩ tɔ pɛlɛ pɑɑ fe. 24 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ pǝ kɔŋ tɛm ntɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Kilisiti kɑ́ wɑkǝlɩ kɑwulɑsɩ tǝnɑ, ɩ kɑ́ lǝsɩ pǝsʋɣʋ tǝnɑ nɑ ɩ́ yɔkɩ tomɑ sɔsɔɔnɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ mǝŋnɑ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ́ cɛlɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ. 25 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ wɛɛ sɩ Kilisiti kɑ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ Ɩsɔ tɛ kolontunɑɑ tǝnɑɣɑ kǝlʋɣʋ nɑ ɩ́ mǝŋnɑ-wɛɣɛ Kilisiti tɛɛ. 26 Kɑntǝkɑɣɑ kolontu wei pɑɑ wɑkǝlɩ tɔɣɔlɛ sǝm. 27 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɛɛ, Ɩsɔ Tɔm tɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Ɩsɔ mǝŋnɑ pǝ tǝnɑɣɑ Kilisiti tɛɛ. Nɑ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ mpʋ sɩ pǝ tǝnɑ tɔ, pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tǝkelekele sɩ pɑ tɑ kpɛŋnɑ Ɩsɔ wei ɩ tʋ pǝ tǝnɑɣɑ Kilisiti tɛɛ tɔ. 28 Pǝ tǝnɑ pǝ kɔŋ pǝ́ mǝlɩ Kilisiti tɛɛ ɩlɛnɑ Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ wei ɩ kɛ́ pǝyɑlʋ tɔ ɩ́ mǝlɩ Ɩsɔ wei ɩ mǝŋnɑ pǝ tǝnɑɣɑ ɩ tɛɛ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ tɛɛ. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ tǝkpɑtɑɑ kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɔɔ.

29 Ɩ́ mɑɣɑsɩ mpɑ pɑ yeki sɩ pɑ́ sɔɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm kɛ sǝtɑɑ lonɑ tɔ nɑ ɩ́ nɑ. Pɑ tɛɛlǝɣɩ sɩ pɑɑ hiki weɣelɛ ɩlɛ yee? Nɑ ye tɑmpɑnɑ tɔɔ sɩ sǝtɑɑ kɑɑ fe, pepe tɔɔ kɛ́ pɑ yeki nɑ pɑ́ sɔɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm kɛ pɑ lonɑ? 30 Nɑ tɑ́, pepe mɑɣɑmɑɣɑ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ tǝ wɩɩ tɑ́ tɩ nɑ tǝ wɛ sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ pɑɑ kʋyɑŋku? 31 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, pɑɑ kʋyɑŋku mɛʋmɛʋ tɑɑ kɛ́ mɑ wɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛɣɛ mpʋ, mɑ mʋɣʋlǝɣǝnɑ mǝ Yesu Kilisiti tǝŋʋɣʋ kɛ teu kɛ́. 32 Ye ɑtɛ cǝnɛ kɑwɑɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ tɔɔ kɛ́ mɑ nɑ tɑɑlɛ wontu tǝ suu hɑŋ kɛ Ɩfeesu cǝnɛ ɩlɛ pepeɣelɛ pǝ wɑɑsɑ-m? Ye sǝtɑɑ kɑɑ tɛ nɑ pɑ́ fe tǝ́ lɑ ɩsɩɩ yǝlɑɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ sɩ: Tǝ́ tɔɣɔ nɑ tǝ́ nyɔɔ kpɑkpɑɑ, cele tɩɩ sɩ tɔ pǝ tɔɔ.

33 Ɩ́ tɑɑ puɣusi mǝ tɩ, tɑɑpɑlɑɑ ɑsɑɣɑɑ kiŋ kɛ yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ tɛɛkǝnɑ. 34 Ɩ́ cʋkɩ mǝ tɑɑ kɛ́ teu kɛ ɩsǝnɑ mpi pǝ wɛɛ tɔ nɑ ɩ́ yele ɩsɑɣɑtʋ. Mǝ tɑɑ lɛlɑɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ, ɩ́ tɛɛ ɩ́ fɛɩ fɛɛlɛ.

Mpɑ pɑɑ fe tɔ pɑ wɛɛtʋ

35 Ntɑnyɩ nɔɣɔlʋ nɑ́ wɛɛ nɑ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ sɩ ɩsǝnɑɣɑ sǝtɑɑ kɑ́ tɛ nɑ pɑ́ fe ɩlɛ yee? Nɑ pɑ tɔnǝŋ kɑ́ wɛɛ ɩsǝnɑɣɑlɛ? 36 Kʋmɛlɛŋ nyɑ́, n tuukuɣu pʋlʋ pǝle kɛ ɑtɛ tɔ, pǝle ńtɛ́ tǝ sɑɑlǝɣɩ tɛtʋ tɛɛ kɛ́ ɩlɛnɑ hoole nɑ́ɑ́ nyɔ. 37 Pǝ tɑɣɑ pǝle kɛ yem kɛ́ n tuuki? Pǝ pǝsǝɣɩ pǝ wɛɛ sɩ tɔɣɔnɑɣɑ pǝle yɑɑ pʋlʋ kʋtutuum pɑɑ mpi. N kɑ tuukɑɣɑ tɔ, pǝ fɛɩ ɩsɩɩ kɑɣɑnɑ pǝ nyɔʋ ɩsǝntɔ nɑ pǝ wɛ hɑtʋ tɔ. 38 Mpi Ɩsɔ nɔkɑɑ tɔ mpǝɣɩ ɩ lɑkɩ nɑ pǝle ńtɛ́ tǝ́ nyɔ, nɑ ɩ́ yeki nɑ pɑɑ pǝle nte tǝ nyɔ ɩsɩɩ tǝ wɛʋ tɔ.

39 Weesiŋ nyǝm tǝnɑ tɔnǝŋ fɛɩ kʋlʋmǝŋ, yǝlɑɑ tɔnǝŋ wɛnɑ ɩ mpɑɑ nɑ wontu nyǝŋ nɑ́ wɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ mpɑɑ tɔtɔ. Sumɑsɩ tɔnǝŋ wɛnɑ ɩ mpɑɑ kɛ́ nɑ tiinɑ tɔnǝŋ nɑ́ɑ́ wɛnnɑ ɩ́lɛ́ ɩ mpɑɑ tɔtɔ.

40 Ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ nyǝm wɛɛtʋ wɛɛ kɛ́ nɑ ɑtɛ nyǝm wɛɛtʋ nɑ́ɑ́ wɛɛ, nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ nyǝm wɛɛtʋ teu fɑɣɑnɑ ɑtɛ nyǝm wɛɛtʋ teu. 41 Ilim wɛnɑ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ teu kɛ́, nɑ ɩsɔtʋ nɑ́ɑ́ wɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝm, nɑ ɩsɔtɔlʋŋɑsɩ nɑ́ɑ́ wɛnɑ sǝlɛ sɩ nyǝm nɑ sɩ mpɑɑ, nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ mɑɣɑmɑɣɑ teu tɛɛ tǝmɑ.

42 Sǝtɑɑ kɑ́ tɛ nɑ pɑ́ fe tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ wɛɛ. Pɑ piŋuɣu yʋlʋ tɔ, ɩ sǝpɑɣɑ. Amɑ pɩɩ kɔɔ nɑ yʋlʋ fe sǝm tɑɑ tɔ ɩɩ tɑsǝɣɩ sǝpʋ. 43 Pɑ piŋuɣu yʋlʋ tɔ ɩ fɛɩ teu se. Pǝyele ɩ kɛ́ ɩcɑm kɛ́, ɑmɑ pɩɩ kɔɔ nɑ ɩ́ fe sǝm tɑɑ tɔ ɩ teu nɑ ɩ tomɑ pǝ tɑkɑ. 44 Pɑ piŋuɣu yʋlʋ tɔ, tɔnʋɣʋ kʋnɛɣɛ pɑ piŋ. Amɑ pɩɩ kɔɔ nɑ yʋlʋ fe sǝm tɑɑ tɔ tɔnʋɣʋ ŋku ɩ kɑ́ lɩɩnɑ tɔ kʋ kɛ́ ŋku Feesuɣu tɩ tɔɣɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tɔnʋɣʋ kʋnɛ kʋ wɛɛtʋ wɛɛ kɛ́ nɑ tɔnʋɣʋ ŋku Feesuɣu tɩ tɔ kʋlɛ kʋ wɛɛtʋ nɑ́ɑ́ wɛɛ. 45 Kʋpɑm kɛ́, Ɩsɔ Tɔm tɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ: Kɑncɑɑlɑɣɑ yʋlʋ ntɛ́ Atɑm nɑ pǝ ŋmɑ-ɩ tɔ pǝ tʋ-ɩ weesuɣu kɛ́. Amɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ Atɑm nɑ́ kɛ́ Ɩsɔ Feesuɣu ŋku kʋ hɑɑ weesuɣu tɔɣɔ. 46 Pǝ tɑɣɑ wei Feesuɣu tɩ tɔ ɩnɩ ɩ cɑɑlǝnɑ lɩɩʋ. Amɑ tɔnʋɣʋ kʋnɛɣɛ, pǝ wɑɑlɩ kɛ́ wei Feesuɣu tɩ tɔ ɩ lɩɩwɑ. 47 Atɛ tɛtʋ kɛ pɑ ŋmɑnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ Atɑm. Amɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ Atɑm nɑ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ kɛ́. 48 Mpɑ pɑ kɛ́ tɛtʋ tɔɔ nyǝ́mɑ tɔ pɑ nǝɣǝsǝnɑ wei pɑ ŋmɑnɑ tɛtʋ tɔɣɔ, nɑ mpɑ pɑ kɛ́ ɩsɔtɑɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑ nǝɣǝsǝnɑ wei ɩ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ tɔɣɔ. 49 Ɩsɩɩ tǝ nǝɣǝsǝnɑʋ yʋlʋ wei pɑ ŋmɑnɑ tɛtʋ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ tɩɩ tɛ nɑ tǝ́ nǝɣǝsǝnɑ wei ɩ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ tɔ.

50 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ nti mɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ, yʋlʋ tɔnʋɣʋ ŋku pǝ ŋmɑwɑ nɑ kʋ tɑɑ nɑ cɑlǝm tɔ kɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ kʋ tɔɣɔ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ kɛ pɑɑ pǝcɔ. Pǝyele kʋsǝpǝm nɑ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ pǝ́ cɑɣɑ tɑm nɑ pǝ́ kɑɑ sɩ.

51 Nɑtǝlɩ tǝ wɛnnɑ nɑ tǝ́ ŋmɛlɑɑ, mɑɑ kuli-tɩ nɑ ɩ́ nɑ́. Ntǝɣǝlɛ sɩ tɑ́ tǝnɑ tǝ kɑɑ sɩ. Amɑ tɑ́ tǝnɑ pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ lɑɣɑsɩ-tʋɣʋ wɛɛtʋ kɛ 52 tɔm kʋlʋm tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ ɩsɩɩ ɩsɛ cǝpǝlʋɣʋ kɛ wɑɑtʋ wei pɑɑ hʋlɩ ɑkɑntǝlɛ sɩ pǝ tǝnɑ pǝ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ́ kɔmɑ nɑ pɑ́ hʋlɩ-tɛ, sǝtɑɑ feŋ kɛ́, pɑ kɑɑ tɑsɑ sǝpʋ, nɑ pɩɩ lɑɣɑsɩ tɑɣɑ wɛɛtʋ kɛ kʋlɑɣɑsʋ. 53 Tɑmpɑnɑ tɔɔ ḿpʋ́ɣʋ́ mɛɛ, ɩsɩɩ mpi pɩɩ cɑkɩ tɑm tɔ pǝ kpɑɣɑ mpi pǝ cɑkɩ tɑm tɔ nɑ pǝ tʋ pǝ tɔɔ, nɑ mpi pǝ sǝkɩ tɔ ɩsɩɩ pǝ kpɑɣɑ mpi pɩɩ sǝkɩ tɔ nɑ pǝ́ tʋ pǝ tɔɔ. 54 Pǝ́ kɔmɑ nɑ mpi pɩɩ cɑkɩ tɑm tɔ pǝ́ kpɑɣɑ mpi pǝ cɑkɩ tɑm tɔ nɑ pǝ́ tʋ pǝ tɔɔ, nɑ mpi pǝ sǝkɩ tɔ pǝ́ kpɑɣɑ mpi pɩɩ sǝkɩ tɔ, ɩlɛ nti pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ pɑ nɑŋtɑ sǝm tǝnɑŋnɑŋ tɔ tǝ lɑpɑ tɑmpɑnɑ ntɛ́.

55 Sǝm leɣe nyɑ́ ɑkɑɩtʋ wɛɛ?

Sǝm leɣe nyɑ́ tomɑ wɛɛ sɩ ń kʋ́?

56 Ɩsɑɣɑtʋ hɑɑnɑ sǝm kɛ tomɑ sɩ pǝ́ kʋ, nɑ kʋsǝsɩɩtʋ sɔsǝɣǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ. 57 Amɑ Ɩsɔ fɔɔ. Ɩnɩ ɩ yelinɑ nɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti lɑkɩ nɑ tǝ́ kǝlǝɣɩ.

58 Pǝ tɔɔ ɩlɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ, ɩ́ tɔkɩ mǝ tǝɣɩ teu nɑ pʋlʋ ɩ́ tɑɑ ciɣiti-mɛ. Pɑɑ kʋyɑŋku ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ Tɑcɑɑ tǝmlɛ lɑpʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ nyǝ́mɑ́ sɩ mǝ́ nɑ Tɑcɑɑ ɩ́ kpɛntɑɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ tǝmlɛ nte tɔ pǝ kɑɑ sɑɑlɩ yem.

16

Lɛlɑɑ sǝnɑʋ tɔm

1 Mɑ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ lɛntɩ, ntǝɣǝlɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Yosɑlɛm tɔ pɑ sǝnɑʋ tɔm. Ɩ́ lɑ teitei ɩsɩɩ mɑɑ kɛɛsʋɣʋ Kɑlɑtɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɔ. 2 Pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ́ lǝsǝɣɩ liɣitee kɛ cimɑɑsɩ cimɑɑsɩ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ ɩsǝnɑ mpi ɩ hikɑɑ tɔ nɑ ɩ́ sɩɩkǝnɑ ɑ mpɑɑ. Ye mɑ kɔmɑ mɑ́ tɑlɑ, pǝ́ tɑɑ wɛɛ sɩ ɩ́ kɔnɑ mǝ kʋhɑʋ mǝ kʋhɑʋ. 3 Mɑ́ kɔmɑ mɑ kɔɔ mɑɑ tili yǝlɑɑ mpɑ ɩ́ kɑ́ lǝsɩ tɔ nɑ mɑ́ lɑ-wɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ nɑ pɑ́ kpɛntǝnɑ mǝ kʋcɔɔʋ nɑ pɑ́ ponɑ Yosɑlɛm. 4 Nɑ ye pǝ tɩɩ wɛɛ sɩ mɑ́ɑ́ ponɑ, pɑɑ sɩɩ-m nɑ mɑ́ nɑ-wɛ tǝ́ polo.

Nti nti Pɔɔlɩ kɑ́ lɑ tɔ

5 Mɑɑ kɔɔ mǝ tɛ te, ɑmɑ Mɑsetoni tɛtʋ tɑɑ kɛ́ mɑɑ tǝŋnɑ nɑ pǝ́cɔ́ mɑ́ kɔɔ. Ɩsɩɩ mɑ tǝŋnɑ Mɑsetoni nɑ pǝ́cɔ́. 6 Ntɑnyɩ mɑɑ cɑɣɑ wɛɛ nɑɑlɛɣɛ mǝ tɛ. Pǝ tɑ tɩɩ sǝŋ tǝcɑ, hilimɑtɛ wɑɑtʋ tǝnɑ mɑɑ wɛɛ, nɑ mɑ́ tɩɩ kɔmɑ sɩ mɑ puki pɑɑ timpi, ɩ́ kɑ́ sǝnɑ-m kɛ́ nɑ mɑ́ polo. 7 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑɑ cɑɑ sɩ pǝ́ wɛɛ sɩ tɛɛʋ tɑɑ kɛ́ mɑ tǝŋɑɑ nɑ mɑ́ nɑ-mɛɣɛ kʋnɑʋ. Mɑ tɑɑ wɛɛ sɩ ye Tɑcɑɑ luɣu ɩ́ lɑpɑ, mɑ́ tɑlɑɑ mɑɑ cɑɣɑ mǝ tɛɣɛ wɛɛ nɑɑlɛ.

8 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ hʋʋ sɩ Ɩfeesu tɑɑ cǝnɛɣɛ Pɛntɑkɔntɑ kɑ́ mɑɣɑnɑ-m. 9 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑɑ nɑ kolontunɑɑ tɔɔ cǝnɛ tɔ, pǝ hɑ-m mpɑɑʋ kɛ teu kɛ́ sɩ mɑ́ lɑ tǝmlɛ sɔsɔɔlɛ.

10 Timotee ɩ́ kɔmɑ ɩ tɑlɑ, ɩ́ mʋ-ɩ teu nɑ ɩ lɑŋlɛ hɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ lɑkɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ teu kɛ́ ɩsɩɩ mɑ lɑkʋɣʋ tɔ. 11 Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kpɛɛnɑ-ɩ. Ɩ́ sǝnɑ-ɩ nɑ pǝ sǝnɑ-ɩ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ ɩ́ mǝlɩ mɑ cɔlɔ, mɑ́ nɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ tǝ tɑŋɑ-ɩ kɛ́.

12 Ye tɑ́ tɑɑpɑlʋ Apɔlɔɔsɩ tɔm ɩlɛ, tɑm kɛ́ mɑ kɑɑnɑ-ɩ sɩ ɩ́ nɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ lɛlɑɑ pɑ kɔɔ mǝ tɛ. Amɑ ɩ luɣu fɛɩ pɑɑ pǝcɔ sɩ ɩ́ kɔɔ nɔɔnɔɔ. Amɑ ɩ́ hikɑ pǝ kʋyɑkʋ ɩ tɛŋ ɩ́ kɔɔ.

Kɑntǝkɑɣɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ sɛɛtʋ

13 Ɩ́ feŋ nɑ ɩ́ tɔkɩ Ɩsɔ sɛɛʋ mpɑɑʋ kɛ teu. Ɩ́ nyɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ, ɩ́ nyɔɔ toŋ. 14 Pɑɑ mpiɣi ɩ́ lɑkɩ ɩ́ lɑ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ tɔɔ.

15 Ntɔŋ ɩ́ nyǝmɑ́ Sǝtefɑnɑsɩ nɑ ɩ nyǝ́mɑ nɑ? Ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ Akɑyi tɛtʋ tɑɑ mpɛ pɑ cɑɑlǝnɑ Ɩsɔ sɛɛʋ mʋɣʋ, nɑ pɑ lɑpɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ kookɑlɩ. Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, 16 yǝlɑɑ ɩsɩɩ mpɛ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ́ nɑ-wɛ pɑ ɩsǝlɛ sɛɛnɑ tǝmlɛ lɑpʋ tɔ, ɩ́ tǝŋǝɣɩ nti pɑ heeliɣi-mɛ tɔ.

17 Mɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ Sǝtefɑnɑsɩ nɑ Fɔɔtunɑtusi nɑ Akɑikusi pɑ kɔntɛ kɛ́. Ye mɩɩ wɛnnɑ mɑ kiŋ timpi ɩ́ kɑɑ ɩ́ sǝnɑ-m tɔ mpɛ pɑ kɔmɑ ɩlɛ pɑ sǝnɑ-m yoo. 18 Pɑ kpɑɑsɑ mɑ ɑpɑlʋtʋ ɩsɩɩ pɑ kpɑɑsʋɣʋ mǝ nyǝntʋ tɔ. Yǝlɑɑ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑ kɛ́ pǝ mʋnɑ ɩ́ sɑŋ teu.

19 Asii tɛtʋ tɑɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ sɛɛ-mɛ. Akilɑɑsɩ nɑ Pilisilɑ nɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ mpɑ pɑ kotiɣi pɑ tǝyɑɣɑ tɔ pɑ hɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ sɛɛtʋ kʋpɑntʋ. 20 Tɑ tɑɑpɑlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ cǝnɛ tɔ pɑ sɛɛ-mɛ.

Ɩ́ sɛɛ tǝmɑɣɑ teu nɑ ɩ́ lɛlɩ.

21 Pɔɔlɩ mɑ́ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ niŋ kɛ mɑ ŋmɑɑnɑ tɔm tǝnɛ sɩ mɑ sɛɛ-mɛ.

22 Ye wei ɩɩ cɑɑ Tɑcɑɑ, mpusi ɩ́ tǝŋɩ-ɩ.

Mɑlɑnɑtɑ, Tɑcɑɑ kɔɔ mpʋ.

23 Tɑcɑɑ Yesu ɩ́ lɑ-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ.

24 Yesu Kilisiti tɔm tɑɑ mɑ sɔɔlɑ mǝ tǝnɑɣɑ.

Kɔlɛntɩ II

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

TAKƎLAƔA NAALƐ NYƎŊKA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

KƆLƐNTƖ

NYƎ́MA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tǝ cɑɑlǝɣǝnɑ nɑʋ sɩ Pɔɔlɩ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nyǝ́mɑ pɑɑ nɩɩkǝnɑ tǝmɑ. Pɑ tɑsɑ kɛɛsʋɣʋ tɔtɔɣɔ kʋcɔɔŋ wei Ɩsɔ sɛɛlɑɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑ hɑɑkɩ sɩ pǝ́ wɑɑsɩ Yosɑlɛm Ɩsɔ yǝlɑɑ kpekǝle tɔ.

Pɔɔlɩ tɑsǝɣɩ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ́ hɑɑkɩ. Mpi tɔ, Yesu nɑ́ɑ́ kɛ́ toŋ tʋ kɛ́ nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩ tǝɣɩ kʋnyɔntʋ sɩ tɑ́ɑ́ sʋʋ toŋ. Ɩlɛnɑ ɩ tǝkǝnɑ ɩ tǝɣɩ hʋ́lʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ kɛ Tillu, nɑ ɩ yɔɣɔtɑ ɩsǝnɑ ɩ tǝmlɛ kɑ tɛɛsǝnɑ tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Kɔlɛntɩ II tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Pɔɔlɩ nɑ Kɔlɛntɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ kpekǝle pɑ fɛɩ leleŋ, titite 1–7

Luɣu kʋlʋmʋɣʋ hɑnɑʋ, titite 8–9

Pɔɔlɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ ɩ kɛ́ Tillu, titite 10–13

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Pɔɔlɩ, Ɩsɔ luɣu lɑpǝnɑ nɑ mɑ́ lɑ Yesu Kilisiti tillu. Mɑ́ nɑ tɑ́ tɑɑpɑlʋ Timotee tǝ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ.

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekǝle nte tǝ wɛ Kɔlɛntɩ tɔ tǝ nyǝ́mɑ mɛɣɛ tǝ ŋmɑɑ-kɛ. Nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ Akɑyi tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ tɔ sɩ tǝ sɛɛkɩ-mɛ. 2 Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ́ lɑ-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ.

Pɔɔlɩ sɛɛkɩ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ

3 Tǝ sɑ Ɩsɔ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti Cɑɑ. Ɩnɩ ɩ kɛnɑ Cɑɑ wei ɩ kʋpɑntʋ tɔɔwɑ pǝ tɩɩ fɛɩ tɔ. Ɩ kɛ́ Ɩsɔ wei ɩ sɔɔsǝɣɩ-tʋɣʋ ɑpɑlʋtʋ kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ tɔɣɔ. 4 Ɩnɩ ɩ sɔɔsǝɣǝnɑ-tʋɣʋ ɑpɑlʋtʋ kɛ tɑ́ wɑhɑlɑnɑɑ tǝnɑ tɑɑ sɩ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ́ sǝnɑ mpɑ wɑhɑlɑnɑɑ lɛlɑɑ kɑɣɑtǝɣɩ mpʋ tɔ, nɑ tǝ́ ponɑ-wɛɣɛ sǝnɑʋ ŋku tǝ hikɑ Ɩsɔ kiŋ tɔ. 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝ tɔkʋɣʋ Kilisiti kʋnyɔntɔɣɔlɛ kɛ ɩsǝnɑ mpiɣi sɔsɔm tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ Kilisiti sɔɔsǝɣɩ-tʋɣʋ ɑpɑlʋtʋ kɛ sɔsɔm tɔtɔ. 6 Tǝ tɔkɩ kʋnyɔŋ kɛ́ sɩ pǝ́ sɔɔsɩ-mɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ nɑ pǝ́ yɑ mǝ nyʋɣʋ tɔtɔ. Pǝ sɔɔsǝɣɩ-tʋɣʋ ɑpɑlʋtʋ kɛ́ sɩ tɑɑ sɔɔsɩ-mɛ nɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ nɑ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɔɣɔnɑ suulu kɛ kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ mpɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ tɔŋnɑ tɔɣɔʋ tɔ. 7 Tǝ wɛnɑ nɑɑni kɛ́ teu kɛ mǝ tɔɔ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tǝ nyǝmɑ́ sɩ ɩsɩɩ tɑ́ nɑ-mɛ tǝ kpɛntɑ kʋnyɔŋ tɔɣɔʋ tɔ, pɩɩ kpɛntɩ-tʋɣʋ ɑpɑlʋtʋ sɔɔsʋɣʋ tɔtɔ.

8 Tɑ tɑɑpɑlɑɑ, tǝ cɑɑ sɩ ɩ́ nyɩ sɩ ɩsǝnɑ mpi tǝ tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ Asii tɛtʋ tɑɑ tɔ pɩɩ nɩɩ-tʋɣʋ sɔsɔm nɑ pǝ́ kǝlɩ-tʋ pǝ tɩɩ fɛɩ, hɑlǝnɑ tǝ tɛmɑ tɑ́ tɑɑ sɩ tɑ́ tɔm tɛmɑɣɑ. 9 Pɩɩ cɑɣɑ-tʋɣʋ ɩsɩɩ nɔɣɔlʋ tɔmnɑ sɩ pɑ́ kʋ-tʋɣʋ kʋkʋɣʋ. Amɑ pǝ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́-tʋ sɩ Ɩsɔ wei ɩ feesiɣi sǝtɑɑ tɔ ɩ pɑɑsi tǝ tɑɑ tʋ tɑ́ tǝɣɩ nɑɑni. 10 Wɑɑtʋ wei tɩɩ wɛ sǝm nɔɣɔ tɔɔ tǝcomlɑɑ kɛ mpʋ tɔ ɩnɩ ɩ yɑpǝnɑ-tʋ, nɑ ɩnɩ ɩ kɑ́ yɑnɑ-tʋ tɔtɔ. Tɑmpɑnɑ tǝ tɛɛlǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ teu sɩ ɩ́ kɑ́ tɑsɑ-tʋɣʋ yɑpʋ tɔtɔ. 11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ kɑ́ te-tʋ nɑ mǝ sǝlǝmǝŋ. Nɑ sǝlǝmǝŋ wei yǝlɑɑ sɑmɑɑ mɛ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ tɑ tɔɔ tɔ, Ɩsɔ kɑ́ mʋ-ɩ nɑ ɩ́ lɑ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ tǝnɛ ɩnɩ, nɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ sɛɛ-ɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ tɑ́ tɔɔ.

Pɔɔlɩ lɑɣɑsɑ mpi pǝ pǝlɛ ɩ kɑ tʋwɑ tɔ

12 Mpi pǝ tɔɔ tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ sɑ tɑ́ tɩ tɔɣɔlɛ sɩ tǝ nyǝmɑ́ teu kɛ hɑtuu tɑ́ tɑɑnɑɑ sɩ Ɩsɔ yɑɑsi kʋpɑŋ nɑ tɑmpɑnɑ nyǝŋ kɛ tǝ tɔkɑɑ nɑ tǝ́ lɑnɑ yǝlɑɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ mǝ kiŋ. Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tiikɑɣɑnɑ-tʋ, pǝ tɑɣɑ yʋlʋlɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ. 13 Nti ɩ́ kɑlǝɣɩ tɑ́ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ nɑ ɩ́ nɩɩkɩ tɔ ntǝɣǝlɛ, pǝ tɑɣɑ nɑtǝlɩ tǝ kɑɑsɑɑ tɔtɔ se. Nɑ mɑ hʋʋkɩ teu sɩ ɩ́ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ tɔm tǝnɛ sɩ, 14 ɩ́ kɑ́ yɔɔlǝɣǝnɑ-tʋɣʋ Tɑcɑɑ Yesu kʋyɑkʋ wule kɛ́ nɑ tɑɑ yɔɔlǝɣǝnɑ-mɛ. Kɑɣɑnɑ ɩ́ tɑ́ cɛkǝntɑ ḿpʋ́ɣʋ́ teu se.

15 Mɑɑ wɛnɑ nɑɑni kɛ tǝnɛɛnɩ tǝ tɔɔ tɔɣɔ mɑɑ hʋʋwɑ sɩ mɑɑ cɑɑlǝnɑ mǝ tɛɣɛ pote nɑ ɩ́ hiki kʋpɑntʋ kɛ tɔm nɑɑlɛ. 16 Pɩɩ wɛɛ sɩ ye mɑ puki Mɑsetoni kɛ mɑɑ hɛlǝnɑ mǝ tɛ, nɑ ye mɑ kɔmɑ mǝlʋɣʋ mɑ tǝŋnɑ mǝ tɛ tɔtɔ. Nɑ ɩ́ kɑ́ sǝnɑ-m nɑ ye mɑ puki Yutɑ pǝ́ tɑɑ lɑ-m kɑtɛ. 17 Wɑɑtʋ wei mɑɑ hʋʋwɑ mpɑɑʋ ŋkʋ kʋ tɔm tɔ fɑɑwɩɩ kɛ mɑ lɑpɑ kʋlɑpʋ nɑ? Sɑɑ wei mɑ cɑkɩ nɑ mɑ sɩɩ mpi mɑ tǝŋǝɣɩ nɑ mɑ́ lɑkɩ tɔ yǝlɑɑ hʋwɛɛ kɛ mɑ tǝŋǝɣɩ? Ye mɑɑ tǝŋɑɣɑ yǝlɑɑ hʋwɛɛ nn nɑ ɑɑɩ pɩɩ wɛnnɑ tǝntǝmlɛ. 18 Ɩsɔ tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ, nti mɑ heelɑ-mɛ tɔ pǝ tɑɣɑ nn nɑ ɑɑɩ pǝ tisuɣu kɛ tǝntǝmlɛ. 19 Ɩsɔ Pǝyɑlʋ Yesu Kilisiti wei ɩ tɔm mɑ́ nɑ Silɑɑsɩ nɑ Timotee tǝ heelɑ-mɛ tɔ ɩ tɑ kɛ nn nɑ ɑɑɩ tɔm. Amɑ ɩ kɛ́ Ɩsɔ tisuɣu nn wei tɔɣɔ. 20 Nn ɩnɩ ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋtisitu kɛ́. Ɩnɩ ɩ hʋlǝɣǝnɑ sɩ Ɩsɔ lɑkɩ kʋpɑntʋ tǝnɑ nti ɩ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ tisiɣi sɩ: Ami, kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ sɩ pǝ́ kʋsɩ Ɩsɔ teeli. 21 Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ yekinɑ nɑ tɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ nyɔɔkɩ toŋ kɛ Kilisiti mpɑɑʋ tɑɑ, nɑ ɩnɩ ɩ fɑɣɑnɑ-tʋ nɑ tɑ́ mpɑɑ. 22 Ɩnɩ ɩ yʋsǝnɑ-tʋ nɑ ɩ kʋyʋsʋm sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ tǝ kɛ́ ɩ nyǝ́mɑ. Nɑ ɩ sɩɩ tɑ́ tɑɑnɑɑ kɛ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɛ tɔlʋmɑ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́-tʋ sɩ ɩ sɩɩ-tʋɣʋ kʋpɑntʋnɑɑ.

23 Nɑ Ɩsɔ, mǝ wɑɑlɩ tɑkʋɣʋ tɔɔ kɛ́ mɑ kisɑ Kɔlɛntɩ kɛ mǝlʋɣʋ. Nɑ ye mɑ tɩɩ looliɣi kɛ́, Ɩsɔ ɩ́ kʋ-m. 24 Tɩɩ pɛɛkǝɣɩ sɩ tǝ́ cɑɑlɩ-mɛ sɩ ɩ́ tǝŋ pǝnɛ nɑ ɩ́ yele pǝnɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tǝ nɑwɑ sɩ ɩ́ tɔkɑ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ kɛ teu. Amɑ tɑ́ luɣu wɛɛ kɛ́ sɩ tǝ́ tʋ-mɛɣɛ niŋ kɛ mǝ tǝmlɛ tɑɑ nɑ pǝ́ wɑɑsɩ-mɛ.

2

1 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tʋwɑ mɑ tɑɑ sɩ mɑ kɑɑ kɔɔ mǝ tɛ, pǝ́cɔ́ mɑ́ tɑɑ kɔɔ mɑ́ tɑsɑ mǝ lɑŋɑ wɑkǝlʋɣʋ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ye mɑ wɑkǝlɑ mǝ lɑŋɑ, ɑwe kɑ́ hɛɛsǝnɑ mɑ nyǝntɛ tɔtɔ? Ye pǝ tɑɣɑ mpɑ pɑ nyǝnɑ mɑ wɑkǝlǝɣɩ tɔ pɑ tike? 3 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ ŋmɑɑ-mɛɣɛ mpʋ. Mɑ tɑɑ cɑɑ sɩ ye mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ tɑlɑ mǝ tɛ, mpɑ pǝ mʋnɑ pɑ́ hɑ-m lɑŋhʋlʋmlɛ tɔ pɑ́ mǝlɩ-m lɑŋwɑkǝllɛ hɑʋ. Mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ ye mɑ wɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ, mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ mǝ nyǝnɑ nɑ́ hʋlʋmɑɑ tɔtɔɣɔ. 4 Pɔpɔtʋ fɛɩ, piti sɔsɔ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ nɑ ɩsǝlʋm pǝ tɑɑ kɛ́ mɑ ŋmɑɑnɑ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ, nɑ pǝ tɑɣɑ sɩ mɑ́ tɑɣɑnɩ mǝ lɑŋɑ wɑkǝlʋɣʋ. Amɑ sɩ ɩ́ nyɩ kɛ́ sɩ mɑ sɔɔlɑ-mɛ pǝ tɩɩ fɛɩ.

Wei ɩ wɑkǝlɑɑ tɔ ɩ suulu hʋlʋɣʋ

5 Wei ɩ yelɑɑ nɑ piti kɔɔ mǝ hɛkʋ tɔ pǝ tɑɣɑ mɑ lɑŋlɛ kɛ ɩ wɑkǝlɑɑ, ɑmɑ mǝ tǝnɑ mǝ lɑŋɑ kɛ ɩ wɑkǝlɑɑ. Nɑ pɑɑ pǝ tɑ tɩɩ kɛʋ mǝ tǝnɑ, mǝ tɑɑ pɑɣɑlɛ lɑŋɑ kɛ ɩ wɑkǝlɑɑ. 6 Mǝ tɑɑ pɑɣɑlɛ tisɑɑ sɩ pɑ́ hɔ yʋlʋ ɩnɛ ɩ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ, pǝ mɑɣɑɑ kɛ́. 7 Amɑ pǝnɛntɛ ɩ́ cɛpɩ-ɩ mpʋ, nɑ ɩ́ sɔɔsɩ-ɩ ɑpɑlʋtʋ, pǝ́cɔ́ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ lɑŋlɛ wɑkǝlɩ sɔsɔm nɑ ɩ́ lɔ tɔ́ɔ́ŋ. 8 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ sɛɣɛsǝɣɩ-mɛ sɩ ɩ́ lɑnɑ yɑɑsinɑɑ mpɑ pɑɑ hʋ́lɩ́-ɩ sɩ ɩ́ sɔɔlɑ-ɩ tɔ. 9 Mɑ cɑɑkɑɣɑ kɛ́ sɩ mɑ́ mɑɣɑsɩ-mɛ nɑ mɑ́ nɑ mǝ wɑɑlɩ, sɩ mǝ luɣu wɛ tɑm kɛ́ mɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ tǝŋʋɣʋ yɑɑ mǝ luɣu fɛɩ. Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ mɑɑ ŋmɑɑ-mɛ. 10 Ye nɔɣɔlʋ ɩ́ pǝntɑ nɑtǝlɩ nɑ mɩɩ cɛpɩ-ɩ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ cɛkɩ-ɩ tɔtɔɣɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye yʋlʋ pǝntɑ nɑtǝlɩ nɑ mɑ́ cɛpɩ-ɩ ɩsɩɩ mɑ cɛpʋ ɩsǝntɔ tɔ, mǝ tɔɔ kɛ́ mɑ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Kilisiti ɩsɛntɑɑ, 11 pǝcɔ Sɑtɑnɩ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ kǝlɩ-tʋ. Anɩ tǝ nyǝmɑ́ ɩsǝnɑ ɩ kʋlɑpʋtʋ wɛɛ tɔ.

Mpi pǝ pɛkǝlɑ Pɔɔlɩ kɛ Tʋlʋwɑsɩ tɔ

12 Wɑɑtʋ wei mɑ tɑlɑ Tʋlʋwɑsɩ sɩ mɑ kpɑɑlǝɣɩ Kilisiti tɔɔ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ, Tɑcɑɑ tɔɔ mɑ mɑɣɑnɑɑ sɩ mpɑɑʋ wɛɛ fɑɑ sɩ mɑ́ lɑ tǝmlɛ kɛ teu. 13 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ɩsɩɩ mɑ tɑ mɑɣɑnɑ tɑ́ tɑɑpɑlʋ Titʋ tɔ mɑ lɑɑkɑlɩ kʋlɑ sɔsɔm kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ yelɑ Tʋlʋwɑsɩ nyǝ́mɑ nɑ mɑ́ tɛɛ Mɑsetoni.

Kǝlʋɣʋ ŋku Yesu Kilisiti yeki nɑ tǝ́ hikiɣi tɔ

14 Ɩsɔ fɔɔ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɑ́ nɑ Kilisiti tɑ́ kpɛntʋɣʋ tɔɔ ɩ tʋ-tʋɣʋ ɩ ɑkɑɩtʋ looŋɑ tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ tɛɛnɑ-tʋɣʋ tɑm. Kʋlʋm ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ yekinɑ sɩ tǝ́ lɑ nɑ pɑ́ nyɩ Kilisiti kɛ pɑɑ timpi ɩsɩɩ tulɑɑlʋ sɔɔsʋŋ nɩɩkʋɣʋ pɑɑ le tɔ. 15 Mpɑ pɑ wɛ mpɑɑʋ kʋwɑɑsʋɣʋ tɑɑ nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ tɔŋnɑ lepu tɔ, tǝ wɛ pɑ tǝnɑ pɑ kiŋ kɛ́ ɩsɩɩ tulɑɑlʋ kʋpɑŋ wei Kilisiti hɑwɑ Ɩsɔ tɔ ɩ sɔɔsʋŋ. 16 Mpɑ pɑ tɔŋnɑ lepu tɔ tǝ wɛ pɛlɛ pɑ kiŋ kɛ́ ɩsɩɩ sǝm sɔŋ wei ɩ kɔŋnɑ sǝm tɔ. Amɑ mpɑ pɑ wɛ mpɑɑʋ kʋwɑɑsʋɣʋ tɑɑ tɔ tǝ wɛ pɛlɛ pɑ kiŋ kɛ́ ɩsɩɩ weesuɣu sɔɔsʋŋ, wei ɩ hɑɑkɩ weesuɣu tɔ. Awe pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑ tǝmlɛ tǝnɛ tǝ tɑkɑ? 17 Tɑ́ fɛɩ ɩsɩɩ lɛlɑɑ pɑɣɑlɛ kpɑkʋɣʋʋ Ɩsɔ Tɔm nɑ pɑ́ kɛɛkɩ sɩ pǝ́ lɑnɑ-wɛ tɔ. Amɑ tɑmpɑnɑ kɛ tɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ nɑ Ɩsɔ nɑɑ mpʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩnɩ ɩ tilinɑ-tʋ, nɑ Kilisiti tǝmlɛ kɛ tǝ lɑkɩ.

3

Nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋfɑm tǝmlɛ lɑtɑɑ

1 Tɔmnɑɑ pɑnɛ pɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ tǝ cɑɑ tǝ sʋʋ tɑ́ tɩ sɑm tɑɑ? Yɑɑ tɩɩ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ tɑkǝlɑsɩ nsi sɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ tɑ́ kʋlɑpʋtʋ tewɑ tɔ? Yɑɑ tɩɩ sǝlǝmɩ-mɛ sɩ ɩ́ hɑ-tʋɣʋ-sǝɣɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩsɩɩ lɛlɑɑ lɑkʋɣʋ tɔ? 2 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ pilimɑ kɛnɑ tɑ́ tɑkǝlɑɣɑ, nɑ tɑ́ lotu tɑɑ kɛ́ pɑ ŋmɑɑ-kɛ, nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ nɑ́ nɑ pɑ́ kɑlɑ. 3 Nn, pǝ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tǝkpɑtɑɑ sɩ ɩ́ kɛ́ Kilisiti tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ ɩ́ ŋmɑɑwɑ tɔɣɔ, nɑ tɑɣɑ ɩ́ ŋmɑɑnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ. Pɑ tɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ nɑ ŋmɑɑlɑɣɑ. Amɑ weesuɣu tʋ Ɩsɔ Feesuɣu kɛ pɑ ŋmɑɑnɑ-kɛ, nɑ pǝ tɑɣɑ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ tɔɔ kɛ́ pɑ ŋmɑɑwɑ, ɑmɑ yǝlɑɑ lotu tɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ ŋmɑɑwɑ.

4 Nɑɑni wei tǝ wɛnɑ Ɩsɔ kiŋ kɛ Kilisiti tɔɔ tɔ ɩ tɔɔ kɛ́ tǝ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ. 5 Pɔpɔtʋ fɛɩ, tǝ kɑɑ pǝsɩ nɑ tǝ tɔ pɑɑ pǝcɔ sɩ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ tomɑ kɛ tǝ lɑpǝnɑ tǝmlɛ tǝnɛ. Ɩsɔ yelinɑ nɑ tǝ́ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ lɑkɩ mpi tǝ lɑkɩ tɔ. 6 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ ɩnɩ ɩ yelinɑ nɑ tǝ́ pǝsɩ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋfɑm tǝmlɛ lɑtɑɑ. Nɑ kɑ tɑ kɛ kʋsǝsɩɩtʋ nti pɑ ŋmɑɑwɑ tɔ tǝ nyǝŋkɑ, ɑmɑ Ɩsɔ Feesuɣu nyǝŋkɑ kɛ́. Kʋsǝsɩɩtʋ nti tǝ wɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ tǝ kʋɣɩ kɛ́. Amɑ Ɩsɔ Feesuɣu nɑ́ hɑɑ weesuɣu kɛ́.

7 Nmɑɑtʋ pee kɛ pɑ ŋmɑɑnɑ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ tɔɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ pǝ hʋlɑ Ɩsɔ teeli kɛ tǝ tǝcɛllɛ, nɑ Moisi ɩsɛntɑɑ teekɑɣɑ kɔkɔ nɑkǝlɩ te, nn. Hɑlǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ nyǝnɩ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́ tɔm nɑɑlɛ, pǝyele ɩ ɩsɛntɑɑ teu mpɩ pɩɩ kɛ́ mpi pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ sɑɑlɩ yem tɔɣɔ. Ye kʋsǝsɩɩtʋ nti tǝlɛ tǝ kʋɣɩ tɔ tǝ tɑ kisi teeli kɛ hikuɣu, 8 kɑcɑŋfɑnɑ tǝmlɛ nte Ɩsɔ Feesuɣu nɑ́ lɑkɩ tɔ? 9 Ye tǝmlɛ nte tǝ lɑpɑ nɑ yǝlɑɑ pǝsɩ tɑsǝkǝlɛ nyǝ́mɑ tɔ tǝlɛ tǝ tɑ kisi teeli kɛ hikuɣu, ɩlɛ kɑcɑŋfɑnɑ nte tǝlɛ tǝ lɑkɩ nɑ yǝlɑɑ pǝsǝɣɩ yʋlʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ tɔ? 10 Tǝ tɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ yɔɣɔtɩ sɩ tuu lɔŋ teeli nɑ́ mǝlɑ yem kɛ́ kɑɣɑnɑ nyǝŋ tɔɔʋ tɔɔ. Kɑɣɑnɑ nyǝŋ tɛɛ-ɩ kɛ́ tǝpʋlʋpʋlʋ. 11 Mpi pǝ tɑɑŋɑ pǝcɔ tɔ pǝlɛ pǝ tɑ kisi teeli kɛ hikuɣu, kɑcɑŋfɑnɑ mpi pǝ cɑkɩ tɑm tɔɔ tɔ?

12 Tǝ tɛɛlǝɣɩ mpʋ tɔɣɔ tɑ́ nɑɑni tɔɔ sɔsɔm. 13 Tɑ́ fɛɩ ɩsɩɩ Moisi wei ɩ kɑ tɑkɑ ɩ ɩsɛntɔɔ kɛ́ sɑɑlɑɣɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ nɑ́ ɩ teu mpi pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ sɩ tɔ pǝ sɑɑlʋɣʋ. 14 Amɑ pɛlɛ pɑ tɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ, nɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tɩɩ wɛɛ. Ye pɑ sʋʋ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋpǝm tɑkǝlɑɣɑ kɛ kɑlʋɣʋ kɛ ɩsǝntɔ, pɑ lɑɣɑtʋ tɔɔ tɑkɑ sɑɑlɑɑɣɑ ŋkɛɣɛ. Yʋlʋ wei nɑ Kilisiti pɑ kpɛntɑ kʋlʋm tɔ pʋntʋ tike tɔɔ kɛ́ sɑɑlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑ kenti. 15 Nɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ ɩsǝntɔ, ye pɑ kʋlɑ Moisi tɑkǝlɑsɩ kɑlʋɣʋ, sɑɑlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tǝkɑ pɑ lɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́. 16 Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ mpʋ sɩ: Yʋlʋ kɛɛsǝɣǝnɑ Tɑcɑɑ tɔɔ kɛ́ ɩlɛnɑ sɑɑlɑɣɑ ŋkɛ kɑ́ kɔɔlɩ ɩ tɔɔ. 17 Tɑcɑɑ wei ɩ tɔm pɑ yɔɣɔtǝɣɩ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ cǝnɛ ɩnɩ tɔ Ɩsɔ Feesuɣu kɛ́. Ye Tɑcɑɑ Feesuɣu ɩ́ wɛ timpi, hɛɛsʋɣʋ wɛnnɑ. 18 Tɑ́ tǝnɑ mpɑ tɑ́ sɑɑlɑɣɑ kɛɛlɑ tɑ́ ɩsɛntɔɔ tɔ, Tɑcɑɑ teu nɑɑkɩ tɑ́ tɔɔ kɛ́ tǝnyǝnǝnyǝnɩ. Nɑ pǝ lɑɣɑsɑ-tʋɣʋ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ tǝ́ nǝɣǝsǝnɑ Tɑcɑɑ. Tǝ lɩɩ teu tɑɑ kɛ́ nɑ tǝ́ sʋʋ teu kʋkǝlǝm lɛmpɩ tɑɑ tɔtɔ. Tɑcɑɑ Feesuɣu lɑpǝnɑ tǝmlɛ tǝnɛ tǝ tɑkɑ.

4

Tɑ́ tǝ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ cʋɣʋ wontu

1 Ɩsɔ kʋpɑntʋ tɔɔ kɛ́ ɩ tʋ-tʋɣʋ tǝmlɛ tǝnɛ tǝ lɑpʋ, nɑ pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ lɔɔkɩ tɑ́ ɑpɑlʋtʋ. 2 Tɑ́ lɔwɑ mukɑɣɑ kʋlɑpʋtʋ fɛɛlɛ fɛɩ nyǝntʋ. Tɩɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tǝkpɑɑlǝtʋ. Tɩɩ kɛɛ Ɩsɔ Tɔm, ɑmɑ tɑmpɑnɑ kɛ tǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tǝcɛɩcɛɩ, nɑ tǝ́ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ kɛ́ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ tʋ pɑ lɑɑkɑlɩ kɛ tɑ́ tɔɔ nɑ pɑ́ nɑ́. 3 Pǝ tɔɔ kɛ́ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei tǝ kpɑɑlǝɣɩ tɔ ɩ tɑ kɛ muku tɔm. Amɑ mpɑ pɑ lepɑ tɔɣɔ ɩ kɛ́ muku tɔm. 4 Antulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ ɩlɔɣɔʋ mɛlǝmǝnɑ-wɛ nɑ pɑɑ tɛŋ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ. Antulinyɑ tɑɑ ɩlɔɣɔʋ ɩnɩ ɩ kentinɑ-wɛ sɩ pɑ́ tɑɑ nɑ Kilisiti teeli Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ yelɑɑ nɑ pǝ́ nɑ́ tǝnyɑɩɩ kɛ ɩsǝnɑ mpi tɔ. Kilisiti ɩnɩ ɩ kɛlǝnɑ Ɩsɔ tǝtɛŋɛlɛŋ. 5 Pǝ tɑɣɑ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ tɔm kɛ tǝ lɑkɩ wɑɑsʋ. Amɑ Yesu Kilisiti tɔɔ nyǝntʋ kɛ tǝ kpɑɑlǝɣɩ sɩ Tɑcɑɑ kɛlɛ. Nɑ Yesu tɔɔ kɛ́ tǝ yɑɑkɩ tɑ́ tǝɣɩ mǝ tǝmlɛ nyǝ́mɑ. 6 Ɩsɔ wei ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ pǝ́ nɑ́ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ cɛ tɔ, kʋlʋm ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ nɑ pǝ nɑ́ tɑ́ lotu tɑɑ sɩ tǝ nyɩ tǝcɛɩcɛɩ kɛ́ Ɩsɔ teeli wei ɩ nɑ́ Kilisiti ɩsɛntɑɑ tǝnyǝnǝnyǝnɩ tɔ.

7 Amɑ tɑ́ mpɑ tǝ tɔkɑ Ɩsɔ kʋpɑmpɑm pǝnɛ tɔ tǝ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ cʋɣʋ wontu. Pǝ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pɑ́ nɑ́ teu sɩ Ɩsɔ hɑnɑ-tʋɣʋ tomɑ sɔsɔɔnɑ ɑnɛɣɛ kʋhɑʋ, pǝ tɑɣɑ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ nyǝnɑ. 8 Kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ kɛ wɑɑnɩ wɑɑnɩ pɩɩnɑ-tʋ, ɑmɑ tǝ tɑ kpisi. Nǝɣǝsɛɛ nɑ́ kʋɣɩ-tʋ, pɑɑ nɑ mpʋ tɩɩ yeki tɛɛlʋɣʋ. 9 Pɑ tʋɣɩ-tʋɣʋ kʋnyɔŋ, ɑmɑ Ɩsɔ ɩ́lɛ́ ɩ tɑ lɔ-tʋ. Pɑ huɣi-tʋɣʋ ɑtɛ, ɑmɑ pɑɑ nɑ mpʋ pɑ tɑ kʋ-tʋ. 10 Tɑm tǝ sǝkɩ Kilisiti sǝm kɛ tɑ́ tɔnǝŋ tɑɑ kɛ́ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ tɑ́ tɔnǝŋ kʋlʋmǝŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ ɩ weesuɣu. 11 Tǝ wɛʋ nɑ tɑ́ ɩsɛ kɛ ɩsǝntɔ tɔ, tɑm kɛ́ tǝ wɛ sǝm nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́ Yesu tɔɔ, sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ weesuɣu wɛnnɑ tɑ́ tɔnǝŋ kʋsǝpǝŋ ɩnɛ ɩ tɑɑ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ, sǝm wɛnnɑ tɑ́ tɑɑ nɑ pǝ́ lɑkɩ nɑ weesuɣu nɑ́ɑ́ wɛɛ mǝ tɑɑ nɑ kʋ́ lɑkɩ.

13 Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Mɑ tɛmɑ mɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔɣɔ mɑ yɔɣɔtɑɑ. Tɑ́ tɔtɔ tɑ́ hʋwɛɛ wɛ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔm tɑɑ tɔɣɔ tǝ tɛmɑ tɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ nɑ pǝ tɔɔ kɛ́ tɑ́ nɔɔsɩ tɔɔ ɩɩ suŋ. 14 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝ nyǝmɑ́ sɩ Yesu sǝpɑ nɑ Ɩsɔ feesi-ɩ tɔ ɩ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ feesi-tʋ nɑ Yesu, nɑ ɩ́ lɑ́ nɑ tɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ sǝŋ ɩ ɩsɛntɑɑ. 15 Mǝ tɔɔ kɛ́ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ lɑkɩ, Ɩsɔ tɔŋnɑ ɩ pɛɛlɛɛ hʋ́lʋ́ɣʋ́ kɛ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ tɑm kɛ́ sɩ ɩ́ lɑ nɑ yǝlɑɑ mpɛ pɑ sɑmɑɑ pɑɣɑlɛ sɛɛ-ɩ sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ, nɑ pǝ́ kʋsɩ ɩ teeli.

Tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ wɑɑsǝɣǝnɑ

16 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ lɔɔ tɑ́ ɑpɑlʋtʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ. Pɑɑ pǝ wɛɛ sɩ tɑ́ tɔnʋɣʋ tɔɔ tɔŋnɑ cɑɑmʋɣʋ kɛ pǝcɔ tɔ, tɑ́ tɑɑ nɑ́ tɔŋnɑ toŋ sɔɔsʋɣʋ kɛ pɑɑ kʋyɑŋkuɣu. 17 Kʋnyɔmisi nsi sɩ mɑkʋɣʋnɑ-tʋɣʋ wɑɑtʋ wɑɑtʋ tɔ sɩ tɑɣɑnǝɣɩ-tʋɣʋ teeli tɑɑ teeli wei ɩ kɑɑ tɛ tɔɣɔ, nɑ teeli ɩnɩ ɩ kǝlɑ kʋnyɔmǝŋ ɩnɩ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. 18 Pǝ tɑɣɑ mpi pǝ nyǝnǝɣɩ tǝkeelee tɔ pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ tʋ tɑ́ lɑɑkɑlɩ, ɑmɑ mpi pɩɩ nɑɑkɩ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́. Mpi pǝ nɑɑ tǝkeelee tɔ pǝlɛ pɩɩ leeliɣi. Amɑ mpi pɩɩ nɑɑ tɔ pǝlɛ pǝ wɛ tɑm tɔɔ.

5

1 Tɑ́ tɔnʋɣʋ kʋnɛ, kʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ cokǝle nte tǝ tɑɑ tǝ sʋʋkɩ tɔ. Nɑ tǝ nyǝmɑ́ sɩ sɑŋɑ ye pɑ yɔkɑ cokǝle ńtɛ́, tǝ wɛnɑ tǝsʋʋlɛ kɛ ɩsɔtɑɑ nte Ɩsɔ tɑŋnɑ-tʋ tɔ. Nɑ lonte ńtɛ́ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ tɑɣɑnnɑ-tɛ, nɑ tɩɩ wɛɛ tɑm tɔɔ. 2 Amɑ pǝnɛntɛ tǝ tɔŋnɑ mɔlɑ kɛ́ nɑ tǝ́ tɑŋɑɑ tǝtɛɣɛtɛɣɛ sɩ pǝ́ tʋ-tʋɣʋ tɑ́ ɩsɔtɑɑ wɛɛtʋ. 3 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ye pǝ tʋ-tʋɣʋ tɑ́ ɩsɔtɑɑ wɛɛtʋ tǝ fɛɩ yem se, pǝlɛ pǝ tɔnǝŋ wɛɛ tɔtɔɣɔ. 4 Kʋpɑm ye tǝ wɛ tɑm kɛ́ tɑ́ ɑtɛ cokɑ ɑnɛ ɑ tɑɑ tǝ mɔlǝɣɩ kɛ́ ɩsɩɩ sǝɣǝlɑ nɩɩ-tʋ. Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ tǝ cɑɑ sɩ tǝ́ lɩɩ tɑ́ ɑtɛ tɔnǝŋ ɩnɛ ɩ tɔm tɑɑ tǝkpɑtɑɑ se. Amɑ tǝ kooliɣi kɛ́ sɩ pǝ́ tʋ-tʋɣʋ ɩsɔtɑɑ nyǝŋ tɔtɔ, ɩlɛnɑ weesuɣu nyǝm li mpi pǝ sǝkɩ tɔ. 5 Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ tɑɣɑnnɑ-tʋ nɑ ɩ́ yele sɩ pǝ́ lɑɣɑsɩ-tʋɣʋ mpʋ nɑ ɩ́ sɩɩ-tʋɣʋ ɩ Feesuɣu kɛ tɔlʋmɑ sɩ tǝ́ nyǝnɑ sɩ ɩ sɩɩ-tʋɣʋ kʋpɑm.

6 Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ nyɑkɩ ɑpɑlʋtʋ kɛ tɑm. Nɑ tǝ́ nyǝmɑ́ sɩ ye tǝ wɛnɑ tɔnǝŋ ɩnɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm, tǝ hɑtǝlǝnɑ timpi Tɑcɑɑ wɛɛ tɔɣɔ. 7 Tǝ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ tɑɑ tɔɣɔ tǝ tɔŋ, ɑmɑ tǝ tɑ nɑtɑ nɑ tɑ́ ɩsɛ se. 8 Tǝ nyɑkɩ ɑpɑlʋtʋ kɛ teu kɛ́ nɑ tǝ́ sɔɔlɑ teu sɩ tǝ́ lɩɩ tɔnʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɑɑ nɑ tǝ́ polo tǝ́ cɑɣɑ Tɑcɑɑ cɔlɔ. 9 Mpi tǝ nyɩɩlǝɣɩ sɔsɔm tɔɣɔlɛ sɩ pɑɑ tǝ wɛnɑ tɑ́ ɩsɛ pɑɑ tǝ fɛɩ, ɩ́ lɑ-tʋɣʋ luɣu. 10 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑɑ pǝ kpɑ nɑ pǝ́ tii pǝ wɛɛ sɩ tɑ́ tǝnɑ tǝpɑɩ tɩɩ sǝŋ Kilisiti ɩsɛntɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ hʋʋnɑ-tʋ, nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ lɛɛtɩ pɑɑ wei kɛ mpi ɩ kɑ wɛnɑ ɩ ɩsɛ nɑ ɩ́ lɑ tɔ, ye kʋpɑntʋ kɛ ɩ kɑ lɑpɑ, pǝ lɛɛtɩ-ɩ kʋpɑntʋ, ye ɩsɑɣɑtʋ pǝ lɛɛtɩ-ɩ tǝlɛ.

Kilisiti ciikɑ tɑ́ nɑ Ɩsɔ

11 Tǝ nyǝmɑ́ mpi pɑ yɑɑ Tɑcɑɑ sɔɣɔntʋ tɔ mɛɛ, nɑ tǝ cɑɑ tǝ́ hʋ́lɩ́ yǝlɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ nɑ pɑ́ tisi. Ɩsɔ nyǝmɑ-tʋɣʋ teu, nɑ mɑ hʋʋ sɩ mǝ nyǝmɑ-m mpʋ tɔtɔɣɔ hɑtuu mǝ tɑɑ. 12 Pǝ tɑɣɑ tǝ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ hʋ́lʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ nɑ́ tɑ́ teu. Amɑ tǝ pɛɛkǝɣɩ kɛ́ sɩ tǝ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ tɔɔ ɩ́ kɑ́ yɔɔlǝnɑ-tʋ, nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ cɔ mpɑ pɑ yɔɔlǝɣǝnɑ tɔnǝŋ tɔɔ kʋlɑpǝm nɑ pɑ pɑɑ fɛɩnɑ tɑɑ nyǝm tɔ. 13 Ye tɑmpɑnɑ sɩ tǝ kɛ́ kpɑŋtʋnɑɑ ɩlɛ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ tǝ kɛ́ kpɑŋtʋnɑɑ. Amɑ ye tǝ wɛnɑ tɑ́ ɩsɛ, mǝ tɔɔ kɛ́ tǝ wɛnɑ tɑ́ ɩsɛ. 14 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Kilisiti sɔɔlʋɣʋ cɑɑlǝɣǝnɑ tɑ́ mpɑ tǝ tɛmɑ tɑ́ tɑɑ sɩ yʋlʋ kʋlʋm sǝpɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɔ tɔ, nɑ mpʋ ɩnɩ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛ́ sɩ ɩ́ nɑ pɑɑ wei pɑ kpɛntǝnɑ sǝm. 15 Yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ ɩ sǝpɑ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ mpɑ pɑ wɛnɑ pɑ ɩsɛ tɔ pɑ́ nyɩ sɩ pǝ tɑɣɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ tɔɔ kɛ́ pɑ wɛɛ. Amɑ wei ɩ sǝpɑ nɑ ɩ́ fe pɑ tɔɔ tɔ ɩ tɔɔ kɛ́.

16 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ tɑsǝɣɩ yʋlʋhʋwɛɛ tǝŋʋɣʋ kɛ yem nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ nyɩ yʋlʋwɛɛtʋ, pɑɑ ɩsɩɩ tuu ḿpʋ́ɣʋ́ tɩɩ lɑkɑɣɑ nɑ tǝ́ hʋʋkɩ hʋwɛɛ kɛ Kilisiti tɔɔ tɔ, kɑɣɑnɑ tɩɩ lɑkɩ mpʋ tɔtɔ. 17 Ye yʋlʋ nɑ Kilisiti pɑ́ kpɛntɑɑ te, pǝ lɑɣɑsɑ-ɩ wɛɛtʋ kʋfɑtʋ kɛ́. Wɛɛtʋ kʋpǝntʋ mʋkɑ yem, wɛɛtʋ kʋfɑtʋ lɑɣɑsǝnɑ. 18 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ Ɩsɔ kiŋ kɛ pǝ lɩɩnɑɑ, nɑ Kilisiti tɔɔ kɛ́ ɩ ciikɑ tɑ́ nɑ-ɩ nɑ ɩ́ tʋ-tʋɣʋ tǝmlɛ sɩ tǝ́ lɑ nɑ ɩ́ nɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ pɑ́ ciiki. 19 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Kilisiti kiŋ kɛ Ɩsɔ lɑpǝnɑɑ nɑ ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ tǝnɑ pɑ́ ciiki, ɩ tɑ hʋʋ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm tɔɔ. Nɑ tɑɣɑ ɩ tʋwɑ sɩ tǝ́ kpɑɑlǝɣɩ ciikuɣu tɔm tǝnɛ.

20 Tǝ kɛ́ Kilisiti tǝmlɛ nyǝ́mɑ sɔsɑɑ kɛ́, nɑ pǝ cɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ yɑɑ-mɛ nɑ tɑ́ nɔɔsɩ. Hɑɩ tǝ wiikǝnɑ-mɛ, Kilisiti tɔɔ ɩ́ yele nɑ mǝ nɑ Ɩsɔ ɩ́ ciiki. 21 Ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ wɛɛ Kilisiti kiŋ se, ɑmɑ Ɩsɔ pǝsǝnɑ-ɩ ɩsɑɣɑʋ kɛ tɑ́ tɔɔ. Mpʋ pǝ yelinɑ tɑ́ nɑ Kilisiti tɑ́ kpɛntʋɣʋ tɔɔ, Ɩsɔ lɑpɑ nɑ tǝ́ pǝsɩ yʋlʋpɑmɑ.

6

1 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɑ́ mpɑ nɑ Ɩsɔ tǝ lɑkɩ tǝmlɛ tɔ, tǝ wiinɑ-mɛ sɩ ɩ́ tɑɑ yele nɑ Ɩsɔ hʋlɑ-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nnɑ tɔ ɑ́ pǝsɩ yem. 2 Ɩsɔ yɔɣɔtɑ ɩ tɔm tɑɑ sɩ:

Wɑɑtʋ wei mɑ lɑkɑɣɑ mɑ kʋpɑntʋ tɔ mɑ nɩɩnɑ-ŋ.

Yɑpʋ kʋyɑkʋ wule mɑ sǝnɑ-ŋ.

Tɔʋ, pǝnɛntɛɣɛ pǝ mʋnɑ Ɩsɔ kʋpɑntʋ hikuɣu. Sɑŋɑ kɛ pǝ pǝsǝɣɩ nɑ pǝ́ yɑ yʋlʋ nyʋɣʋ.

3 Tɩɩ cɑɑ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ footi tɑ́ tǝmlɛ, pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ cɑɑ tǝ́ tusi nɔɣɔlʋɣʋ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ. 4 Amɑ tǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ kɛ́ sɩ tǝ kɛ́ Ɩsɔ tǝmlɛ nyǝ́mɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ cɑɣɑnɑ suulu kɛ sɔsɔm nɑ tǝ́ tɔkɩ kʋnyɔmǝŋ nɑ tǝ́ wɛ ɩsǝnyǝŋlɛ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ. 5 Pɑ mɑpɑ-tʋ, pɑ tʋ-tʋɣʋ sɑlǝkɑ, pɑ lɑpɑ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ yoonɑ-tʋɣʋ yem yem. Tǝ lɑpɑ kɑŋkɑŋsi tǝmɑ, tǝ keelɑ tɑ́ tom, tǝ sǝpɑ nyɔɣɔsɩ. 6 Tǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛ́ sɩ tǝ kɛ́ Ɩsɔ tǝmlɛ nyǝ́mɑ, nɑ tɑ́ yɑɑsi kʋpɑŋ tɑɑ nɑ tɑ́ nyǝm tɑɑ nɑ tɑ́ suulu tɑɑ nɑ tɑ́ kʋpɑntʋ lɑpʋ tɑɑ. Nɑ tǝ lɑpɑ mpʋ tɔ nɑ Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ kɛ́ nɑ tɑ́ tɑmpɑnɑ sɔɔlʋɣʋ. 7 Nɑ tɑ́ wɑɑsʋ tɑmpɑnɑ tɑɑ kɛ́ nɑ Ɩsɔ tomɑ tɑɑ. Tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ kɛnɑ-tʋɣʋ yoou wontu nti tǝ yoonɑ nɑ tǝ́ kentiɣinɑ tɑ́ tɔɔ tɔ. 8 Pɑ tʋɣʋnɑ-tʋɣʋ pǝyele pɑ tʋɣɩ-tʋɣʋ fɛɛlɛ tɔtɔ. Pɑ tʋʋkɩ-tʋɣʋ, pǝyele pɑ sɑŋ-tʋ tɔtɔ. Pɑ nyǝnǝɣɩ-tʋɣʋ pɔpɔtʋnɑɑ kɛ́, pǝyele tɑɣɑlɛ tɑmpɑnɑ yɔɣɔtǝlɑɑ. 9 Pɑ nyǝnǝɣɩ-tʋ ɩsɩɩ mpɑ pɑ tɑ nyɩ tɔ pǝyele tɑɣɑ pɑ tǝnɑ pɑ nyǝmɑ́. Pɑ nyǝnǝɣɩ-tʋɣʋ sǝtɑɑ, pǝyele tɑ́ nɑ tɑ́ ɩsɛ, nɑ ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ nɑ́ mpʋ. Pɑ tʋɣɩ-tʋɣʋ sɑlǝkɑ, pɑɑ nɑ mpʋ pɑɑ kʋɣɩ-tʋ. 10 Pɑ nyǝŋsǝɣɩ tɑ́ ɩsɛ, pɑɑ nɑ mpʋ lɑŋhʋlʋmlɛ tɑɑ kɛ́ tǝ wɛ tɑm. Tǝ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ kʋnyɔntʋnɑɑ, ɑmɑ tǝ sʋsǝɣɩ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ ɑpititu. Tǝ wɛ ɩsɩɩ mpɑ pɑ fɛɩnɑ pʋlʋ tɔ, pǝyele tɑmpɑnɑ tɔɔ tɑ́ wɛnnɑ pǝ tǝnɑ.

11 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ kɛ Kɔlɛntɩ, tɑmpɑnɑ kɛ tǝ heeliɣi-mɛ, ye pɑ fɑɣɑ tɑ́ tɑɑ mɛɣɛ pɑ mɑkǝnɑ. 12 Tǝ sɔɔlɑ-mɛɣɛ, ɑmɑ mǝ́ tɑ́ sɔɔlǝnɑ tɑ́. 13 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ-mɛ ɩsɩɩ piyɑ. Nti tɑ́ hʋʋ mǝ tɔɔ tɔ mɩ́ɩ́ hʋʋ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑ́ tɔɔ, ɩ́ sɔɔlɩ-tʋɣʋ mpʋ tɔtɔ.

Mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ cɔlʋɣʋ

14 Ɩ́ tɑɑ yele nɑ mǝ nɑ mpɑ pɑɑ tɛŋ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔ ɩ́ kpɛntɩ. Pǝ tɑɣɑ mpɑ pǝ́ mʋnɑ pǝ́ kpɛntɩ mǝ nɑ-wɛ tɔɣɔlɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩsǝnɑɣɑlɛ kʋpɑm nɑ ɩsɑɣɑm pɩɩ siti? Nɑ ɩsǝnɑɣɑ ilim nɑ ɑhoo kɑ́ siti? 15 Ɩsǝnɑɣɑ Kilisiti nɑ Ɩlɔɣɔʋ pɑɑ nɩɩnɑ tǝmɑ? Wei ɩ tɛŋ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ nɑ wei ɩɩ tɛŋ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔ pɑ kɑɑ we? 16 Yɑɑ ɩsǝnɑɣɑ Ɩsɔ tǝcɑɣɑlɛ nɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ tɩɩŋ pɩɩ kɑɑ? Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tɑ́ kɛnɑ Ɩsɔ weesuɣu tʋ tǝcɑɣɑlɛ. Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ sɩ:

Mɑɑ cɑɣɑ pɑ kiŋ nɑ mɑɑ wɛɛ pɑ hɛkʋ.

Mɑɑ pǝsɩ pɑ Ɩsɔ nɑ pɑɑ pǝsɩ mɑ yǝlɑɑ.

17 Pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kɑ́ lɩɩ pɑ hɛkʋ

nɑ pǝ́ yɑsɩ mǝ nɑ-wɛ.

Ɩ́ tɑɑ yele nɑ ɑsilimɑ nyǝm nɑpǝlɩ tokinɑ-mɛ.

Ɩlɛ mɑ́, mɑɑ mʋ-mɛ.

18 Mɑɑ pǝsɩ mǝ Cɑɑ,

nɑ mɩ́ɩ́ pǝsɩ mɑ pǝyɑlɑɑ nɑ mɑ pɛɛlɑɑ.

Tɑcɑɑ tomɑ tǝnɑ tʋ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

7

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, tɑɣɑ pɑ yɔɣɔtɑ pǝ tǝnɑ mpi pɑ yɔɣɔtɑ ɩsǝntɔ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ lǝsɩ tɑ́ tǝɣɩ mpi pɩɩ pilisi tɔnʋɣʋ yɑɑ lǝsɑɣɑ tɔ pǝ tɑɑ. Tǝ́ cɑ́ɑ́lɩ́ tɑ́ tɩ nɑ tǝ́ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝ́mɑ tǝkpɑtɑɑ, nɑ tǝ́ wɛɛ ɩ nyɑmnɑʋ tɑɑ kɛ́ tɑm.

Pɔɔlɩ lɑŋhʋlʋmlɛ

2 Mǝ lǝsɑsɩ ɩ́ wɛɛ tɑ́ tɔɔ. Tǝ tɑ lɑ nɔɣɔlʋɣʋ kɑwɑlɑɣɑ nɑkǝlɩ, tǝ tɑ hʋlʋsɩ nɔɣɔlʋ, tǝ tɑ tɔɣɔ nɔɣɔlʋ tɔɔ. 3 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ mɑ cɑɑ mɑ́ kʋ́ mǝ tɔm tɔɣɔ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ. Amɑ pǝ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ mɑ tɛm yɔɣɔtʋɣʋ tɔ sɩ tǝ sɔɔlɑ-mɛɣɛ sɔsɔm tɔɣɔ pǝ kpɛntɑ-tʋɣʋ tɑm, pɑɑ weesuɣu tɑɑ pɑɑ sǝm tɑɑ. 4 Mɑ wɛnɑ nɑɑni kɛ́ mǝ tɔɔ kɛ́ sɔsɔm kɛ́, mɑ yɔɔlǝɣǝnɑ-mɛɣɛ. Tɑ́ kʋnyɔntɔɣɔlɛ tǝnɑ tɑɑ mɑ wɛnɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ sɔsɔm, nɑ mɑ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔɔʋ tɑkɑ.

5 Tǝ tɑlʋɣʋ ḿpʋ́ɣʋ́ Mɑsetoni tɔ tɑpɑsopile fɛɩ pɑɑ pǝcɔ. Tǝ mɑɣɑnɑ kʋkɑɣɑtǝm kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ kɛ́, tɑ́ nɑ lɛlɑɑ tǝ sʋʋ lʋpʋ tɑɑ kɛ́, nɑ nyɑmnɑʋ wɛ tɑ́ tɑɑ. 6 Amɑ Ɩsɔ wei ɩ hɑɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ mpɑ pɑ ɑpɑlʋtʋ lepɑ tɔ, ɩ hɑ-tʋɣʋ ɑpɑlʋtʋ nɑ Titʋ kɔntɛ. 7 Nɑ pǝ tɑɣɑ ɩ kɔntɛ tike sɔɔsǝnɑ-tʋɣʋ ɑpɑlʋtʋ. Amɑ nɑ ɩsǝnɑ ɩ kɛɛsɑ-tʋ sɩ mǝ sɔɔsɑ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɑpʋlʋtʋ tɔ pǝ tɔɔ tɔtɔ. Ɩ kɛɛsɑ-tʋɣʋ ɩsǝnɑ ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ sɩ ɩ́ nɑ-m tɔ, nɑ ɩsǝnɑ mǝ ɩsɛ nyǝŋɑɑ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ ɩ́ tɑŋɑɑ tǝtɛɣɛtɛɣɛ sɩ ye sɛɛnɑʋ ɩ́ sɛɛnɑ mɑ tɔɔ tɔ. Pǝ tɔɔ tɔtɔɣɔ pǝnɛntɛ mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmɑ sɔsɔm tɔtɔ.

8 Pɑɑ mɑɑ ŋmɑɑʋ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ nɑ kɑ́ pǝsɩ mǝ lɑŋɑ tɔ, mɑɑ tɔŋ nɔɔnɔɔ sɩ ye mɑɑ nyǝmɑ́. Mpi tɔ mɑ nɑwɑ sɩ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ pǝsɑ mǝ lɑŋɑ kɛ pǝcɔ. 9 Amɑ pǝnɛntɛ mɑ lɑŋlɛ hɛɛwɑ, pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ mɑ pǝsɑ mǝ lɑŋɑ tɔ pǝ tɔɔ. Amɑ mǝ lɑŋpǝsǝlɛ yeluɣu nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ yɑɑsi tɔ pǝ tɔɔ kɛ́. Pǝ hɑ Ɩsɔ kɛ́ mpɑɑʋ kɛ lɑŋpǝsǝlɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ lɑ ɩ nyǝntʋ, hɑlǝnɑ mpi tɩɩ lɑpɑ-mɛ tɔ pǝ tɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tɔtɔ. 10 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, lɑŋpǝsǝlɛ nte tǝ hɑɑ Ɩsɔ kɛ́ mpɑɑʋ nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩ nyǝntʋ tɔ, tǝ kɔŋnɑ lɑɣɑsʋɣʋ kɛ́. Nɑ lɑɣɑsʋɣʋ kɔŋnɑ nyʋɣʋ yɑpʋ pǝ fɛɩ sɩ yʋlʋ kɑ́ tɔ sɩ ye mɑɑ nyǝmɑ́. Amɑ sǝm kɛ ɑntulinyɑ nyǝ́mɑ lɑŋpǝsǝlɛ nɑ́ kɔŋnɑ. 11 Lɑŋpǝsǝlɛ nte tǝ mɑɣɑnɑ-mɛ tɔ ńtɛ́ tǝ hɑnɑ Ɩsɔ kɛ́ mpɑɑʋ nɑ ɩ́ lɑ ɩ nyǝntʋ, nɑ pǝnɛntɛ ɩ́ tɑ́ nɑ mpi pǝ tɛmnɑɑ tɔ tɑɑ? Ɩ́ tɑ́ nɑ́ ɩsǝnɑ mpi lɑŋpǝsǝlɛ yelɑɑ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ mpi pǝ tɑɑ ɩ́ wɛɛ tɔ pǝ tɔm kɛ teu, nɑ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ́ ɑpɑlɑɑ nɑ ɩ́ kɛɛlɩ tɔm kɛ mǝ nyɔɔŋ tɔɔ. Pʋwɛ, pɑɑ yɑɑ mpʋ sɩ tɔm tǝnɛ tǝ tɑ mɑɣɑ-mɛ. Pɑɑ yɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ nyɑmnɑʋ. Pɑɑ yɑɑ mpʋ sɩ ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ sɩ ɩ́ nɑ-m. Pɑɑ yɑɑ mpʋ sɩ ɩ́ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ. Pɑɑ yɑɑ mpʋ sɩ ɩ́ sɔpɑ nyʋɣʋ sɩ ɩ́ hɔŋ ɩsɑɣɑtʋ lɑtʋ ŋkpɑŋʋɣʋ. Pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ ɩ́ hʋlɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ tɑ́ɑ́ nɑ́ tɔm tǝnɛ tǝ tɑɑ.

12 Mɑɑ ŋmɑɑ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ tɔ, pǝ tɑɣɑ wei ɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ yɑɑ wei pɑ lɑpɑ-tɩ tɔ pɑ tɔɔ. Amɑ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ tǝkelekele kɛ́ lʋpʋ mpi ɩ́ lʋpɑ tɑ́ tɔɔ tɔ. 13 Pǝ tɔɔ kɛ́ mpi ɩ́ lɑpɑ tɔ pǝ sɔɔsɑ-tɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ tɔtɔ.

Pǝ tɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ tike kɛ pǝ sɔɔsɑ-tʋ, ɑmɑ wɑɑtʋ wei tǝ nɑwɑ ɩsǝnɑ mǝ tǝnɑ ɩ́ sɔɔsɑ Titʋ kɛ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ tɔ, tɑ́ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔɔ sɔsɔm. 14 Mɑ sɑm-mɛɣɛ ɩsǝnɑ mpiɣi ɩ kiŋ tɔ pǝ tɑ lɑ-m fɛɛlɛ. Ɩsǝnɑ tǝ heeliɣi-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ kɛ tɑm tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ tǝ pʋɣʋlɑ-mɛɣɛ Titʋ kiŋ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ mɑɣɑnɑɑ sɩ tɑmpɑnɑ kɛ́. 15 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ sɔɔlʋɣʋ kɛ-mɛ tɔɔ sɔsɔm kɛ wɑɑtʋ wei ɩ tɔɔsǝɣɩ ɩsǝnɑ mǝ tǝnɑ ɩ́ see yǝlɑɑ, nɑ ɩsǝnɑ ɩ́ mʋ-ɩ nɑ ɩ́ seliɣinɑ sɔɣɔntʋ tɔ. 16 Mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmɑ sɔsɔm, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ tɛɛlǝɣɩ mǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ kɛ́.

8

Luɣu kʋlʋmʋɣʋ hɑnɑʋ

1 Tɔʋ, pǝnɛntɛ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ tǝ cɑɑkɩ kɛ́ sɩ ɩ́ nyɩ ɩsǝnɑ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔm lɑpɑ Mɑsetoni Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɑɑ tɔ. 2 Kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ mpɑ pɑ mɑɣɑnɑ Mɑsetoni ɩsɔ sɛɛlɑɑ mpɛ tɔ pɑ mɑɣɑsɑ-wɛɣɛ teu kɛ́. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔɔ sɔsɔm, hɑlǝnɑ pɑ kʋpɑntʋ lɑpʋ fɛɩ tɑkɑ, pǝyele pɑ tɩɩ kɛ́ kʋnyɔntʋnɑɑ kutukutunɑɑ kɛ́. 3 Mɑɑ looliɣi, ɩsǝnɑ mpi pɑ pǝsɑɑ tɔɣɔ pɑ hɑwɑ. Hɑlǝnɑ pɑ tɩɩ hɑwɑ nɑ pǝ́ tɛɛ ɩsɩɩ pɑ pǝsʋɣʋ wɛɛ tɔ mɛɛ. Pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ nɔkǝnɑ 4 nɑ pɑ́ kɑɑnɑ-tʋɣʋ teu sɩ tǝ́ lɑ suulu nɑ tǝ́ yele nɑ mpɛ pɑ́ sǝnɑ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Yutɑ tɔ. 5 Nɑ tǝ tɑɑ hʋʋ sɩ pɩɩ tɑlɑ ɩsǝnɑ mpi tɔ pǝ́ tɛɛ mpʋ. Kɑncɑɑlɑɣɑ ɩlɛ Tɑcɑɑ kɛ pɑ hɑ pɑ tɩ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩsɔ luɣu lɑpɑ nɑ pɑ́ hɑ pɑ tǝɣɩ tɑ́ tɔtɔ. 6 Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ wiinɑ Titʋ sɩ ɩ́ polo mǝ tɛ, nɑ ɩ́ lɑkɩ tǝmlɛ nte ɩ kɑ cɑɑlɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ nɑ mɩɩ tɛɛsɩ tǝmlɛ kʋpɑntɛ tǝnɛ. 7 Ɩ́ tɩɩ wɛ tomɑ kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ kɛ́, pɑɑ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ, pɑɑ yɔɣɔtɑɣɑ, pɑɑ nyǝm tɑɑ. Mǝ ɩsǝlɛ sɛɛsʋɣʋ tɔm fɛɩ kɛɛsʋɣʋ. Nɑ ɩ́ tɩɩ sɔɔlɑ-tʋɣʋ, pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ sɔɔlɑɑ sɩ ɩ́ hʋ́lɩ́ mǝ toŋ kɛ tǝmlɛ kʋpɑntɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ tɔtɔ.

8 Nti mɑ yɔɣɔtǝɣɩ ɩsǝntɔ tɔ pǝ tɑɣɑ kʋcɑɑlʋɣʋ nyǝntʋ, ɑmɑ ɩsǝnɑ mpi lɛlɑɑ nɑ́ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ tɔɣɔ mɑ heeliɣi-mɛ, sɩ mɑ nɑɑ mǝ sɔɔlʋɣʋ tɑmpɑnɑ. 9 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ nyǝmɑ́ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti pɛɛlɛɛ tɔm mɛɛ. Ɩ kɑ kɛ́ toŋ tʋ kɛ́. Amɑ mǝ tɔɔ ɩ pǝsɑ ɩ tǝɣɩ kʋnyɔntʋ, sɩ ɩ́ sʋsɩ-mɛɣɛ toŋ nɑ ɩ kʋnyɔŋ ŋkʋ.

10 Pǝ tɔɔ ɩlɛ mɑɑ kɛɛsɩ-mɛɣɛ mɑ hʋwɛɛ kɛ tɔm tǝnɛ tǝ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ́. Pǝ wɛ teu sɩ mpi ɩ́ kɑ cɑɑlɑ lɑpʋ kɛ tuu pǝnte tɔ ɩ́ lɑkɩ mpʋ. Mɛɣɛlɛ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɑpɑ tɔ. Nɑ mǝ tɩɩ sɔɔlǝnɑ hɑtuu lɔŋ sɩ ɩ́ lɑkɩ. 11 Pǝnɛntɛ ɩ́ lɑkɩ mpʋ hɑlǝnɑ ɩ́ tɛɛsɩ tǝmlɛ tǝnɛ. Ɩ́ tɛɛsɩ-tɛ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, ɩsɩɩ ɩ́ kɑ tʋ pǝ pǝlɛ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ. Ɩ́ lɑnɑ mpi ɩ wɛnɑ tɔ. 12 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ye yʋlʋ ɩ́ hɑnɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, Ɩsɔ kɛɛsǝɣǝnɑ mpi pʋntʋ wɛnɑ nɑ ɩ́ lɑ tɔɣɔ nɑ ɩ́ mʋ ɩ kʋcɔɔʋ, Ɩsɔ kɑɑ kɛɛsǝɣǝnɑ mpi pʋntʋ fɛɩnɑ tɔ.

13 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ pǝ́ kpiisi-mɛɣɛ ɩlɛnɑ pǝ́ kʋsɩ lɛlɑɑ. Amɑ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ pɑɑ mpɑ pɑ́ wɛɛnɑ pǝcɔ pǝcɔ. 14 Pǝ tɔlǝnɑʋ-mɛɣɛ wɑɑtʋ ɩnɛ tɔ, ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ sǝnɑ mpɑ pɛlɛ pɑ lɑŋɑɑ tɔ. Nɑ ye kʋyɑŋku mɩɩ lɑŋɑɑ nɑ pǝ́ tɔlǝnɑ pɛlɛ ɩlɛ, pɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ sǝnɑ-mɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ kɑ́ lɑkɩ nɑ mǝ tǝnɑ ɩ́ wɛɛnɑ teitei. 15 Pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ:

Wei ɩ kɑ tɔɔsɑ sɔsɔm tɔ pǝ tɑ kǝlǝnɑ-ɩ.

Nɑ wei ɩ kɑ tɔɔsɑ pǝcɔ tɔ pǝ tɑ lɑŋnɑ-ɩ.

Titʋ nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ

16 Ɩsɔ fɔɔ, ɩnɩ ɩ yelinɑ nɑ Titʋ lʋkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ tɔɔ ɩsɩɩ tɑ́ lʋkʋɣʋ tɔ. 17 Ɩ lɑpɑ nti tǝ sǝlǝmɑ-ɩ tɔ nɑ pǝ tɩɩ kǝlɑ mpʋ te. Ɩ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ kɛ sɔsɔm, hɑlǝnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ tʋ mǝ tɛ pote pǝlɛ. 18 Tǝ tǝŋsɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ tɑ́ tɑɑpɑlʋ wei Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tǝnɑ pʋɣʋlǝɣɩ ɩ tǝmlɛ kɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔm tɑɑ tɔ. 19 Pǝlɛ pǝ pɑɑsi Yesu sɛɛlɑɑ kɑ lǝsǝnɑ-ɩ sɩ ɩ́ sɩɩkɩ-tʋɣʋ tɑ́ yɛlɑ tɑɑ kɛ́ timpi timpi tǝ lɑkɩ tǝmlɛ kʋpɑntɛ tǝnɛɣɛ Tɑcɑɑ teeli tɔɔ tɔ. Nɑ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɔtɔɣɔ ɩsǝnɑ mpi tɑ́ luuŋ nɑ́ wɛɛ sɩ tǝ sǝŋnɑ lɛlɑɑ tɔ.

20 Tǝ pɛɛkǝɣɩ nɑ tǝ́ cɔlǝɣɩ sɩ tǝ pɑɑsʋɣʋnɑ liɣitee sɔsɔɔnɑ ɑnɛ ɑ tɔm tɔ, nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ-tʋ. 21 Pɑɑ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ pɑɑ yǝlɑɑ kiŋ tǝ pɛɛkǝɣɩ sɩ tɑ́ kʋpɑntʋ ɩ́ lɩɩ tǝcɛɩcɛɩ.

22 Tǝ tiliɣi pɑ́ nɑ tɑ́ tɑɑpɑlʋ lɛlʋ. Tǝ mɑɣɑsɑ ɩlɛɣɛ tɔm pɑɣɑlɛ sɩ tǝ nɑɑ ɩ wɑɑlɩ, nɑ tɑm tǝ nɑwɑ sɩ ɩ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ kɛ́. Amɑ pǝnɛntɛ ɩ tʋ-mɛɣɛ nɑɑni kɛ teu, ɩlɛ ɩ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ mpʋ. 23 Ye Titʋ ɩlɛ mɑ wɑɑlɩ tʋ ntɛ́ ɩlɛ, mɑ́ nɑ-ɩ tǝ lɑkǝnɑ tǝmlɛ kɛ mǝ tɔɔ. Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ sɩɩ-ɩ tɔ, Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tilinɑ pɛlɛ, nɑ pɛlɛ pɑ lɑkɩ kɛ́ sɩ pɑ́ hɑ Kilisiti kɛ teeli. 24 Ɩ́ lɑ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ́ sɔɔlɑ-wɛ nɑ tɑmpɑm, ɩlɛnɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɛ ɑ tɑɑ nɑ ɑ́ nyɩ sɩ tǝ sɑmɑ-mɛ tɔ, pǝ tɑɣɑ yem tɔɔ se.

9

Yutɑ ɩsɔ sɛɛlɑɑ tem

1 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ mɑɑ nɔkɩ nɑ mɑ ŋmɑɑ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ nɑ mɑ́ heeli-mɛɣɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Yutɑ tɔ pɑ sǝnɑʋ tɔm ntǝɣɩ kʋheelu. 2 Mɑ nyǝmɑ́ ɩsǝnɑ ɩ́ lɑkǝnɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ mɛɛ, hɑlǝnɑ mɑ sɑmɑ-mɛɣɛ Mɑsetoni nyǝ́mɑ kiŋ, sɩ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ kɛ Akɑyi tɛtʋ tɑɑ nyɔɔsɑ pɑ tǝɣɩ sǝnɑʋ tɔm tɑɑ kɛ́ tuu pǝnte. Ɩ́ sɛɛsʋɣʋ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsǝlɛ tɔ pǝ nyɔmtǝɣɩ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ́. 3 Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ tiliɣi tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ pɑnɛɣɛ mǝ tɛ, pǝ́cɔ́ pʋɣʋlʋɣʋ mpi tǝ pʋɣʋlɑ-mɛɣɛ tɔm tǝnɛ tǝ tɑɑ tɔ, pɑ́ nɑnɑ pɑ ɩsɛ. Mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ tɑmpɑnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ ɩ́ nyɔɔsɑ mǝ tǝɣɩ teu nɑ pǝ́ lɑ teitei nɑ nti mɑɑ heelɑɣɑ-wɛ tɔ. 4 Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ, mɑ nɑ Mɑsetoni nyǝ́mɑ tǝ́ kɔmɑ nɑ tǝ́ mɑɣɑnɑ ɩ́ tɑ nyɔɔsɩ mǝ tɩ, tɑɣɑ pǝ tʋ fɛɛlɛ. Mpi tɔ ɩ́ yelɑɑ nɑ tǝ́ tɛ-mɛ nɑ tɑ́ tɑɑ kɛ́ teu. Nɑ ye mǝ nyǝntɛ tɔm ɩlɛ pɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ tǝlɛ. 5 Mɑ mɑɣɑsɑɑ nɑ mɑ nɑ́ sɩ pǝ kǝlɑ teu sɩ mɑ́ wiinɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ pɑnɛ nɑ pɑ́ tɛɛ nɔɣɔ nɑ pɑ́ polo mǝ tɛ, nɑ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ kʋcɔɔʋ kʋpɑŋkʋ ŋku ɩ́ tɔmɑ sɩ ɩ́ kɑ́ lɑ tɔ. Mɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ kɔŋ tɔ, pǝ tǝnɑ pǝ nyɔɔsɑɑ tǝkeŋkeŋ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ luɣu kʋlʋmʋɣʋ kɛ ɩ́ lɑpǝnɑɑ, pǝ tɑɣɑ kʋcɑɑlʋɣʋ nɑkʋlɩ.

6 Ɩ́ tɔɔsɩ teu sɩ ye wei ɩ tuu pǝcɔ, pǝcɔɣɔ ɩ kɑ́ kʋ, nɑ wei ɩ́ tuu sɔsɔm, sɔsɔm kɛ ɩ kɔŋ kʋm. 7 Ye mpʋ pɑɑ wei ɩ́ hɑ ɩsǝnɑ pǝ hɑ-ɩ tɔ, ɩ́ tɑɑ hɑnɑ wulɑ yɑɑ kʋcɑɑlʋɣʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wei ɩ hɑɑnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔɣɔ Ɩsɔ sɔɔlɑɑ. 8 Nɑ Ɩsɔ wɛnɑ pǝsʋɣʋ sɩ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ sɔsɔm, pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑɑ lɑŋ mpi mpi ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ tɔ. Amɑ ɩ́ hiki, nɑ hɑlǝnɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ ɩ́ lɑnɑ tǝmɑ kʋpɑnɑ. 9 Pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Ɩ hɑɑ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ.

Ɩ kʋpɑntʋ ɩɩ tɛŋ.

10 Ɩsɔ wei ɩ hɑɑ tuulu kɛ kʋtutuum nɑ ɩ́ hɑɑ-ɩ tɔɣɔnɑɣɑ sɩ ɩ́ tɔɔnɑ ɩ tɩ tɔ, Ɩsɔ ɩnɩ ɩ kɑ́ hɑ-mɛɣɛ kʋtutuum tǝnɑ mpi ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ tɔ. Ɩsɔ ɩnɩ, ɩ kɑ́ lɑ nɑ pǝ pɩɩ, nɑ mǝ kʋpɑntʋ huki sɔsɔm. 11 Ɩsɔ kɑ́ tʋ mǝ niŋ tɑɑ kɛ́ ɩsǝnɑ mpi pǝ wɛɛ tɔɣɔ tɑm nɑ pǝ́cɔ́ mɩɩ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ tɑm. Ɩlɛ pɑɣɑlɛ kɑ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ kʋcɔɔŋ wei ɩ́ lɑkɩ nɑ tǝ́ pukinɑ tɔ ɩ tɔɔ. 12 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, kookɑlɩ wei ɩ́ lɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ sǝnɑʋ tɔɔ tike. Amɑ pǝ yeki tɔtɔɣɔ nɑ yǝlɑɑ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. 13 Kookɑlɩ ɩnɛ ɩ lɑpʋ tɑɑ kɛ́ pɩɩ hʋ́lɩ́ mpi ɩ́ kɛwɑ tɔ, nɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ kɑ́ sɑnɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩsǝnɑ mpi ɩ́ nɩɩnɑɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ́ tɛmɑ mǝ tɑɑ nɑ Kilisiti Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ. Nɑ pɑɑ sɑ Ɩsɔ tɔtɔɣɔ ɩsǝnɑ mpi mǝ nɑ-wɛ nɑ lɛlɑɑ ɩ́ tɑlʋɣʋ mǝ kʋpɑm nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ. 14 Nɑ pɑɑ sǝlǝmǝɣǝnɑ-mɛ nɑ Ɩsɔ, nɑ pɑɑ sɔɔlɩ-mɛɣɛ sɔsɔm kɛ pɛɛlɛɛ tɑɑ pɛɛlɛɛ nnɑ Ɩsɔ lɑpɑ-mɛ tɔ ɑ tɔɔ. 15 Ɩsɔ fɔɔ, nyɑ́ kʋcɔɔʋ fɛɩ kɛɛsʋɣʋ.

10

Pɔɔlɩ tǝmlɛ tɑmpɑnɑ hʋlʋɣʋ

1 Pɔɔlɩ mɑ́, mɑ mɑɣɑmɑɣɑ tǝkpem mɑ wiikǝnnɑ-mɛ. Mɑ wei yǝlɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ ye mɑ wɛ mǝ kiŋ ɩlɛ mɑ wɛ tǝhɛɛ. Amɑ ye mɑ fɛɩ mǝ kiŋ ɩlɛ mɑ ɑpɑlʋtʋ kpɑwɑɣɑlɛ. Mɑ tɛɛkǝɣɩ-mɛɣɛ Kilisiti kʋpɑntʋ nɑ ɩ leleŋ tɔɔ sɩ, 2 ɩ́ tɑɑ yele nɑ wɑɑtʋ wei mɑ kɔŋ mǝ tɛ tɔ mɑ́ hʋ́lɩ́ mɑ ɑpɑlʋtʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ hʋʋ teu sɩ mɑɑ hʋlɩ mɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ mpɑ pɑ hʋʋ sɩ tǝ tǝŋǝɣɩ yʋlʋhʋwɛɛ kɛ yem tɔ. 3 Kʋpɑm tǝ wɛ tɑ́ yʋlʋtɔnʋɣʋ tɑɑ yɑɑ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ yʋlʋhʋwɛɛ kɛ yem kɛ́ tǝ tǝŋǝɣɩ nɑ tǝ́ yookinɑ. 4 Amɑ yoou wontu nti tɑ́ yoonɑ tɔ tǝ tɑ kɛ nti ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ yǝlɑɑ yoonɑ tɔ. Ɩsɔ yoou wontu nti tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ wɑkǝlɩ tǝcɔɔsǝlɛ toŋ nyǝntɛ tɔɣɔ tǝ yoonɑ. Tǝ wɑkǝlǝɣɩ pɔpɔtʋ lǝmɑɣɑsɛɛ. 5 Tǝ kpɛɛsǝɣǝnɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɑkɩ kɑlɑmpɑɑnɩ nɑ pɑ́ kɑɣɑtǝɣɩ sɩ pɑ́ tɑɑ nyɩ Ɩsɔ tɔ pɑ hʋwɛɛ. Tǝ kɛɛ yǝlɑɑ hʋwɛɛ tǝnɑ nɑ toŋ nɑ tǝ́ tʋɣɩ Kilisiti tɔɔ sɩ pɑ́ nɩɩnɑ-ɩ. 6 Ye mɩɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ lɑ nɑ pǝ nɑ́ sɩ ɩ́ nɩɩnɑɑ tǝkpɑtɑɑ, ɩlɛ pǝ kɑɑsɑ mpɑ pɑ tǝnɑ nɑ pɑɑ cɑɑkɩ nɩɩnɑʋ tɔ tɑ́ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ tǝ́ hɔ pɑ ŋkpɑŋŋ.

7 Pɑɑ mpi, pǝ tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ mǝ nyǝnǝɣǝnɑ. Ye yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɛŋ ɩ tɑɑ sɩ Kilisiti tǝnnɑ-ɩ, pʋntʋ ɩ́ mɑɣɑsɩ teu nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ Kilisiti tɩ tɑ́ tɔtɔɣɔ, ɩsɩɩ ɩ tɩ ɩnɩ tɔ. 8 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑɑ mɑ sɑmɑ mɑ tɩ nɑ sɔsɔɔntʋ nti Tɑcɑɑ hɑ-tʋ tɔ, fɛɛlɛ ɩɩ kpɑɑ-m se. Pǝ hɑ-tʋɣʋ sɔsɔɔntʋ ntǝɣɩ sɩ pǝ́ lɑ nɑ ɩ́ tɛ mǝ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ sɔsɔm. Amɑ pǝ tɑɣɑ sɩ pǝ́ wɑkǝlɩ-mɛ. 9 Mɑ ŋmɑɑkʋɣʋ mɑ tɑkǝlɑsɩ tɔ, mɑɑ pɛɛkǝɣɩ sɩ mɑ́ kpɛɛtɩ mǝ pʋntʋ se. 10 Nti yǝlɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ: Pɔɔlɩ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ tɔm wɛ toŋ nɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ́. Amɑ wɑɑtʋ wei ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ wɛ tɑ́ hɛkʋ tɔ ɩ wɛɛ kɛ́ tǝhɛɛ nɑ ɩ yɔɣɔtɑɣɑ wɛ kʋnyɔŋ. 11 Ye wei ɩ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ pʋntʋ ɩ́ nyɩ teu sɩ nti tǝ ŋmɑɑ tɑ́ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ kɛ́ wɑɑtʋ wei tǝ fɛɩ mǝ kiŋ nɑ nti tɩɩ lɑ wɑɑtʋ wei tɩɩ wɛɛ mǝ kiŋ tɔ, pǝ kɑɑ wɛɛ ŋkɑŋkɑ se.

12 Tǝ kɑɑ nɔkɩ nɑ tǝ́ kɛɛnɑ yɑɑ tǝ́ mɑɣɑsɩ tɑ́ tɩ nɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ mɑkɩ pɑ lɑŋɑ tɑɑ sɩ pɑ kɛ́ pʋlʋ tɔ. Pɑ kɛ́ ɩwɛɛŋ kɛ́, nɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ cɑɑnɑ pɑ kʋmɑɣɑsʋɣʋ ŋku pɑɑ mɑɣɑsǝnɑ pɑ tɩ tɔ, nɑ pɑ tɑɑ pɑ tike kɛ pɑ kpɛɛsǝɣǝnɑ tǝmɑ. 13 Ye tɑ́, tɑ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ sɑ tɑ́ tɩ nɑ pǝ́ tɛɛ cɑɑsɑ. Amɑ tǝ sɑŋ tɑ́ tɩ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ tǝmlɛ nte Ɩsɔ tʋ-tʋ tɔ tǝ tǝnɑɣɑ. Ɩsɔ hɑnɑ-tʋɣʋ mpɑɑʋ sɩ tǝ́ tɑlɑ mǝ tɛ. 14 Ɩsǝnɑ pɑ sɩɩnɑ-tʋ tɔ tɩɩ ŋmɑɑnɑ pǝ tɔɔ, ye tǝ tɑɑ kɔɔ mǝ tɛ ɩlɛ mpʋɣʋlɛ. Amɑ tǝ tɑlɑ mǝ tɛɣɛ teu nɑ tǝ́ heeli-mɛɣɛ Kilisiti tɔm Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. 15 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ ŋmɑɑnɑ ɩsǝnɑ pɑ sɩɩnɑ-tʋ tɔ pǝ tɔɔ. Tɩɩ sɑŋ tɑ́ tɩ nɑ lɛlɑɑ lɑpɑ tǝmɑ nnɑ tɔ. Amɑ tǝ cɑɑ kɛ́ sɩ mǝ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ ɩ́ sɔɔsɩ, ɩlɛnɑ tǝ́ pǝsɩ nɑ tǝ́ lɑ tǝmlɛ nte tǝ kǝlɑ lɔŋ nyǝntɛ tǝcɑɣɑcɑɣɑ tɔɣɔ mǝ hɛkʋ, nɑ tǝ tɑɑ ŋmɑɑnɑ ɩsǝnɑ Ɩsɔ sɩɩ-tʋ tɔ pǝ tɔɔ. 16 Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ tǝ pǝsǝɣɩ tǝ́ yɛlǝnɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ tɛtʋnɑɑ mpɑ pɑ wɛ mǝ tɛ lɔlɔ tɔ pɑ tɑɑ, nɑ tǝ́ tɑɑ sɑ tɑ́ tɩ nɑ nti lɛlɑɑ tɛmɑ lɑpʋ kɛ pɑ tǝmɑ tɑɑ tɔ.

17 Pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Ye wei ɩ́ cɑɑ ɩ sɑ ɩ tɩ, pʋntʋ ɩ́ sɑ ɩ tɩ nɑ nti Tɑcɑɑ lɑpɑ tɔ. 18 Kʋpɑm, pǝ tɑɣɑ yʋlʋ wei ɩ nyǝnǝɣɩ ɩ tɩ ɩsɩɩ ɩ kɛ́ pʋlʋ tɔ ɩnɩ ɩ sɑm yɑnɑ. Amɑ wei ɩ tɔɔ Tɑcɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ kʋpɑntʋ tɔɣɔ.

11

Mpɑ pɑ yɑɑ pɑ tǝɣɩ tillɑɑ kɛ yem tɔ

1 Mɑ kooliɣi kɛ́ sɩ ɩsɔwɛɛ ɩ́ tɩɩ nyǝnɩ-m pǝcɔɣɔ kpɑŋtʋ. Pǝ wɛ mpʋ mɛɛ, ɩ́ nyǝnǝɣɩ-m mpʋ. 2 Mɑ wɛnɑ ɩsɛsɛɛmlɛ kɛ mǝ tɔm tɑɑ kɛ́, ɩlɛ Ɩsɔ tʋnɑ-m ɩsɛsɛɛmlɛ ńtɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɛɛlɔ wei ɩ tɑ nyǝntɑ ɑpɑlʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ nɑ mɑ́ tɔ sɩ ɑpɑlʋ kʋlʋm koŋ kɛ mɑɑ hɑ-ɩ tɔ, ɑpɑlʋ ɩnǝɣǝlɛ Kilisiti. 3 Amɑ mɑ nyɑŋ kɛ́ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mǝ lɑɣɑtʋ sɑɑlɩ nɑ ɩ́ lɔ mǝ nɑ Kilisiti ɩ́ kpɛntʋɣʋ tɑm nɑ pǝ wɛ teu kɛ ɩsǝnɑ mpi tɔ. Nɑ pǝ́ kɔɔ pǝ́ lɑ́ ɩsɩɩ Ɩfɑ kɑ yeluɣu nɑ tʋm mɑpɩ-ɩ pɔpɔtʋ tɔm kɛ ɩ nɔɣɔ tɑɑ nɑ ɩ́ tolisi-ɩ tɔ. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ tɛmɑ mǝ tɑɑ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ kɔɔ ɩ́ kpɑɑlɩ-mɛɣɛ nyɛntɛ Yesu nɔɣɔlʋ ɩ tɔm nɑ pǝ́ tɑ́ kɛnɑ Yesu wei ɩ tɔm tɑ́ kpɑɑlɑ-mɛ tɔ. Nɑ ɩ́ tɑŋɑɑ tǝtɛɣɛtɛɣɛ sɩ ɩ́ mʋɣɩ nyɛntɛ feesuɣu nɑkʋlɩ kʋ tɔm nɑ pǝ́ tɑ́ kɛnɑ Ɩsɔ Feesuɣu ŋku kʋ tɔm tǝ heelɑ-mɛ tɔ, nɑ nyɛntɛ Lɑɑpɑɑlɩ nɔɣɔlʋ nɑ pǝ́ tɑ́ kɛnɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei tǝ heelɑ-mɛ tɔ.

5 Mɑ tɑ hʋʋ sɩ mǝ nyɛntɛ tillɑɑ tɑɑ sɔsɑɑ mpɛ pɑ tɛɛ-m pʋlʋ tɑɑ se. 6 Amɑ pǝ pǝsǝɣɩ pǝ wɛɛ yɔɣɔtɑɣɑ wɑwɑwɑ wei mɑ tɑ nyɩ tɔ. Tɔfɔ pɑ tɑ kǝlɩ-m nyǝm. Tǝ hʋlɑ-mɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tǝcɛɩcɛɩ kɛ́ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑɑ timpi.

7 Wɑɑtʋ wei mɑ kpɑɑlɑɣɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ, fɑɑlɑɑ kɛ mɑ kpɑɑlɑɣɑ. Mɑ pɑsɑ mɑ tǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ kʋsɩ-mɛ. Yɑɑ mɑ lɑpɑ mpʋ tɔ kɑwɑlɑɣɑ ntɛ́? 8 Mɑ tisɑɑ sɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ lɛnnɑ ɩ́ fɛlǝɣɩ-m, ɩlɛ pǝ wɛ ɩsɩɩ mɑ hʋlʋsɑ ɑlɛɣɛlɛ nɑ mɑ́ sǝnɑ-mɛ. 9 Wɑɑtʋ wei mɑɑ wɛ mǝ tɛ nɑ kʋnyɔŋ wɛnɑ-m tɔ mɑ tɑ sʋkɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ sǝɣǝlɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Mɑsetoni tɔ pɑ kɔnɑ-m pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑŋɑ-m tɔ. Mɑ tɔkɑ mɑ tǝɣɩ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ sʋkɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ sǝɣǝlɑ. Nɑ mpʋ ɩnǝɣɩ mɑɑ tɔkǝɣɩ mɑ tǝɣɩ tɑm. 10 Nɑ Kilisiti tɑmpɑnɑ nnɑ mɑ tɔkɑ ɩsǝntɔ tɔ mɑ kɑɑ yele mpi mɑ yɔɔlǝɣǝnɑ ɩsǝntɔ tɔɣɔ yɔɔlǝnɑʋ kɛ Akɑyi tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. 11 Pepe yelinɑ nɑ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ? Mɑ tɑ sɔɔlɩ-mɛ tɔ pǝ tɔɔ yɑɑ? Ɩsɔ nyǝmɑ́ teu sɩ mɑ sɔɔlɑ-mɛ.

12 Ɩsɩɩ mɑ lɑkʋɣʋ pǝnɛntɛ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ mɑɑ lɑkɩ, ɩlɛnɑ mɑ́ lǝsɩ mpɑ pɑ hɔŋ pɑ tɩ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ tɑ́ nɑ-wɛ tǝ kɑɑ tǝmlɛ tɔɣɔ pǝ tɑɑ. 13 Yǝlɑɑ mpɛ pɑ́ kɛ́ tillɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ kɛ́. Pɑ looliɣi nti pɑ lɑkɩ tɔ tǝ tɑɑ nɑ pɑ́ cɛsǝɣǝnɑ pɑ tɩ ɩsɩɩ Kilisiti tillɑɑ. 14 Nɑ tǝlɛ tǝ fɛɩ piti mɛɛ, ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑtɑnɩ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ cɛsǝɣǝnɑ ɩ tɩ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ tillu kʋpɑŋ nɔɣɔlʋ. 15 Ye mpʋ pǝ fɛɩ piti sɩ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ ɩ́ cɛsǝnɑ pɑ tɩ ɩsɩɩ siɣisuɣu lɑtɑɑ. Amɑ te, pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ fɛlɩ-wɛɣɛ mpi pɑ lɑkɩ tɔ.

Pɔɔlɩ kʋnyɔntɔɣɔlɛ kɛ Ɩsɔ tǝmlɛ tɔɔ

16 Mɑ tɑsǝɣɩ-tǝɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ́, nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ nyǝnɩ-m ɩsɩɩ mɑ kɛ́ kpɑŋtʋ. Yɑɑ ye ɩ́ tɩɩ nyǝnǝɣɩ-m kpɑŋtʋ ntɔ, ɩ́ yɑɑ-m kpɑŋtʋ, ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ mɑ́ pǝsɩ nɑ mɑ́ sɑ mɑ tǝɣɩ pǝcɔ tɔtɔ. 17 Nti mɑ yɔɣɔtǝɣɩ ɩsǝntɔ tɔ pǝ tɑɣɑ ntǝɣɩ Tɑcɑɑ luɣu wɛɛ sɩ mɑ́ sɑ mɑ tɩ ɩnɩ. Mɑ yɔɣɔtǝɣɩ kɛ́ ɩsɩɩ kpɑŋtʋ. 18 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, timpi yǝlɑɑ lɛlɑɑ sɑŋ pɑ tɩ nɑ yʋlʋhʋwɛɛ kɛ yem tɔ, ɩsɩɩ mɑ sɑmɑ mɑ tɩ tɔtɔ mɛɛ. 19 Mɛ mpɑ mɛ mǝ nɑ mǝ ɩsɛ tɔ, pɑɑ pɑ tɑ tɩɩ sǝlǝmɩ-mɛ sɩ ɩ́ mʋ kpɑŋtʋnɑɑ, ɩ́ mʋɣɩ-wɛɣɛ. 20 Ɩ́ yelɑɑ kɛ́ sɩ pɑ́ pǝsɩ-mɛɣɛ yomɑɑ, sɩ pɑ́ tɔkǝnɑ-mɛ, sɩ pɑ́ puɣusiɣi-mɛ, sɩ pɑ́ kpɑɑkɩ mǝ tɔɔ nɑ pɑ́ fɛlǝɣɩ, sɩ pɑ́ mɑkɩ mǝ nɔɔsɩ. 21 Tɑ́ ɩcɑntʋ tɔɔ kɛ́ tɑ́ tɑɑ lɑ mpʋ. Pǝ wɛ fɛɛlɛ sɩ mɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ.

Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ye nɔɣɔlʋ mɑkɩ kɑŋkɑntɛ sɩ ɩ wɛnɑ mpi ɩ kɑ́ sɑŋnɑ ɩ tɩ tɔ, mɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑɑ mɑ́ kɑŋkɑntɛ tɔtɔ mɛɛ. Mɑ yɔɣɔtǝɣɩ kɛ́ ɩsɩɩ mɑ sʋʋ kpɑŋʋɣʋ. 22 Ntɔŋ pɑ kɛ́ Hepǝlɑ nyǝ́mɑ yɑɑ? Nɑ mɑ́ tɔtɔɣɔ te. Ntɔŋ pɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yɑɑ? Nɑ mɑ́ tɔtɔɣɔ te. Ntɔŋ pɑ kɛ́ Apǝlɑhɑm piyɑ yɑɑ? Nɑ mɑ́ tɔtɔɣɔ. 23 Ntɔŋ pɑ kɛ́ Kilisiti tǝmlɛ nyǝ́mɑ yɑɑ? Mɑ́ kɛ́ Kilisiti tǝmlɛ tʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ-wɛ. Mɑ lɑpɑ tǝmlɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ-wɛ. Pɑ tǝkɑ-m tɔm pɑɣɑlɛ nɑ pǝ́ kǝlɩ-wɛ. Pɑ mɑpɑ-m nɑ pǝ́ kǝlɩ-wɛ, sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ mɑ wɛ tɑm. 24 Tɔm kɑkpɑsɩ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ mɑpɑ-m ɑkpɑtɛɛ pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɩɩlɛ nɩɩlɛ. 25 Lom nyǝ́mɑ nɑ́ mɑpɑ-m tɔm tooso, pɑ yɑɣɑ-m pɛɛ kɛ tɔm kʋlʋm sɩ pɑ kʋɣʋ-m. Tɔm tooso kɛ́ lʋm lipɑ kpɩɩlǝŋ wei ɩ tɑɑ mɑ wɛɛ tɔ, mɑ cɑɣɑ ilim kʋlʋmǝm nɑ ɑhoo kʋlʋmɛɛ kɛ teŋku tɑɑ. 26 Mɑ cɔɔʋ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɑɑ, pusi nɑ ŋmɩɩlɑɑ niŋ tɑɑ kɛ́ mɑ wɛɛ. Sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ mɑ wɛ mɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mɑɣɑmɑɣɑ hɛkʋ tɑɑ, nɑ sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ mɑ wɛ kpɑɩ nyǝ́mɑ tɛ. Nɑ sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ mɑ wɛ ɑcɑlɛɛ tɑɑ, nɑ sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ mɑ wɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Nɑ sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ mɑ wɛ teŋku tɑɑ. Nɑ sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ mɑ wɛ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ kʋcɛsɑɑ kiŋ. 27 Pɑ yɑɑ sɩ kɑŋkɑŋsi tǝmɑ nɑ wɑhɑlɑnɑɑ sɔsɑɑ tɔ, mɑ́ nɑnɑ. Tɔm pɑɣɑlɛ kɛ mɑɑ kpǝtǝɣɩ ɩsǝlɛ. Nyɔɣɔsɩ nɑ lʋkɔtʋ tɔ, pɑɑ pɔɔsǝɣɩ. Mɑ kpisɑ kʋtɔɣɔʋ tɔɣɔʋ kɛ wulee wulee. Mɑ tɔɣɔ wɑhɑlɑ nɑ wɑtʋ, pɑɑ wontuɣu kʋtɑkʋɣʋ mɑ fɛɩnɑ. 28 Nɑ pǝ tɩɩ kɑɑsɑ mpi tɔ, mɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ pǝ tɔm. Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tǝnɑ tɔm nǝɣǝsɛɛ nɑ́ kʋɣʋ-m pɑɑ kʋyɑŋkuɣu. 29 Ye yʋlʋ nɔɣɔlʋ lɑpɑ ɩcɑm, mɑ́ lɑkɩ ɩcɑm tɔtɔɣɔ. Ye pǝ tʋ nɔɣɔlʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ, pǝ wɩɩkɩ-m kɛ́ tǝsǝŋŋ.

30 Ye pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ sɑ mɑ tǝɣǝlɔ, mɑ ɩcɑntʋ mɑ ɩcɑntʋ cɔlɔɣɔ mɑɑ sɑŋnɑ mɑ tɩ. 31 Tɑcɑɑ Yesu Cɑɑ Ɩsɔ nyǝmɑ́ sɩ mɑɑ looliɣi. Ɩnǝɣɩ pɑɑ sɑŋ tɑm. 32 Mɑɑ wɛ Tɑmɑsɩ tɔ, wulɑʋ sɔsɔ Aletɑsɩ sɩɩ kʋfǝnɛɛ wei kɛ tǝnɑ tɔ ɩ sɩɩ tɑŋlɑɑ kɛ koluŋɑ ŋkɑ kɑ cɔɔnɑ ɩcɑtɛ tɔ kɑ nɔɣɔ sɩ pɑ́ kpɑ-m. 33 Amɑ pɑ tʋ-m sɔɔtɔkʋ sɔsɔɔʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tisi-m nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ ŋkɛ kɑ pǝtote. Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ mɑ́ fiti ɩ niŋ tɑɑ.

12

Mpi mpi pǝ hʋlɑ Pɔɔlɩ nɑ ɩ́ nɑ́ tɔ

1 Pɑɑ tɩ sɑm fɛɩ teu tɔ, ɩsɩɩ mɑ sɑmɑ mɑ tɩ. Pǝ lɑpɑ-m ɩsɩɩ toosee tɑkɑ nɑ mɑ́ nɑ́ mpi mpi nɑ mpi Tɑcɑɑ kulɑɑ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-m tɔ, mɑɑ yɔɣɔtɩ pǝ tɔm kɛ pǝnɛntɛ. 2 Mɑ nyǝmɑ́ ɩsɔ sɛɛlʋ nɔɣɔlʋ, pɩɩsɩ lɑpɑ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti kɔlɔ pǝ kpɑɑsʋɣʋ-ɩ hɑtuu ɩsɔtɑɑ tɔ. Mɑ tɑ nyɩ sɩ pǝ kpɑɑsɑ-ɩ tɑmpɑnɑ yɑɑ pǝ lɑpɑ-ɩ ɩsɩɩ toosee tɑkɑ kɛ́ kʋlɑpʋ tɔ. Amɑ Ɩsɔ tike nyǝmnɑ. 3 Mɑ nyǝmɑ́ sɩ kʋpɑm pǝ kpɑɑsɑ yʋlʋ ɩnǝɣɩ hɑtuu ɑlǝsɑnnɑ tɑɑ. Mɑ tɑsǝɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ mɑ tɑ nyɩ sɩ tɑmpɑnɑ pǝ kpɑɑsɑ-ɩ yɑɑ pǝ lɑpɑ-ɩ toosee tɑkɑ kɛ́ kʋlɑpʋ tɔ. Amɑ Ɩsɔ tike nyǝmnɑ. 4 Nɑ ɩ́ nɩɩ pɑ yɔɣɔtɑɣɑ tǝnɑɣɑ tɔmnɑɑ mpɑ yʋlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ tɔ, nɑ pǝ tɑ tɩɩ hɑʋ yʋlʋ pǝyɑɣɑ sɩ kɑ́ yɔɣɔtɩ tɔ. 5 Yʋlʋ ɩnɛ mɑɑ sɑmɩ-ɩ, ɩlɛ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ kɑɑ sɑ mɑ tɩ se. Ye pǝ wɛ sɑm, mɑ ɩcɑntʋ kiŋ kɛ mɑɑ sɑnɑ mɑ tɩ. 6 Ye mɑ tɩ sɑm kɛ mɑɑ pɛɛkɑɣɑ mɑ tɑɑ lɑ kpɑŋtʋ se. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɑmpɑnɑ kɛ mɑɑ heelɑɣɑ tɔ se. Amɑ mɑ kpɑ mɑ tǝɣɩ nɑ mɑ tɩ sɑm, mɑɑ cɑɑ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ nyǝnɩ-m sɩ mɑ kɛ́ pʋlʋ nɑ pǝ́ kǝlɩ ɩsǝnɑ mpi ɩ́ nɑɑkɩ nɑ ɩ́ nɩɩkɩ sɩ mɑ lɑkɩ tɔ.

7 Pǝ tʋ-m mɑ tɔnʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kʋtɔŋ kʋwǝwɩɩʋ sɩ mɑ tɑɑ sɑŋ mɑ tɩ sɩ mɑɣɑ pǝ kulɑ sɔsɔɔntʋ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́. Ɩlɛ kʋtɔŋ ŋkʋ kʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ Sɑtɑnɩ tillu wei ɩ tilɑɑ tɔ sɩ ɩ́ kɑɣɑtɩ-m nɑ mɑ́ tɑɑ sɑ mɑ tɩ tɔ. 8 Tɔm tooso kɛ́ mɑ sǝlǝmɑ Tɑcɑɑ kɛ kʋtɔŋ kʋnɛ kʋ tɔɔ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-m-kʋ. 9 Amɑ ɩ cɔ-m sɩ ɩ pɛɛlɛɛ pɑɑsi, pʋlʋ tɑ kɑɑsɩ sɩ ɩ́ tɑsɑ-m lɑpʋ, sɩ pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ ɩcɑntʋ tɑɑ kɛ́ ɩnɩ ɩ tomɑ nɑ́ nɑɑ teu. Ye mpʋ mɑ ɩcɑntʋ kɛ mɑɑ sɑnɑ mɑ tɩ nɑ Kilisiti tomɑ kenti mɑ tɔɔ. 10 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩcɑntʋ nɑ kʋtʋʋŋ nɑ ɩsǝnyǝŋlɛ nɑ wɑhɑlɑnɑɑ nɑ lɑŋwɑkǝllɛ sɔsɔɔlɛ, pǝ tǝnɑ mpi mɑ nɑɑ ɩsǝntɔɣɔ Kilisiti tɔɔ tɔ mɑ mʋɣǝlǝɣǝnɑ-wǝɣɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ kɛ́ ɩcɑm ɩlɛ mɑ toŋ tɑɑ toŋ ntɛ́ tǝnɑ.

Kɔlɛntɩ nyǝ́mɑ tɔm cɑɑlʋɣʋ kɛ Pɔɔlɩ

11 Mɑ yɔɣɔtǝɣɩ kɛ́ ɩsɩɩ mɑ sʋʋ kpɑŋʋɣʋ, ɩlɛ mǝ yelinɑ nɑ mɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ. Pɩɩ mʋnɑ ɩsɩɩ mɩɩ sɛɛnnɑ mɑ tɔɔ. Mpi tɔ, pɑɑ mɑ tɑ kɛ pʋlʋ tɔ mǝ nyɛntɛ tillɑɑ sɔsɑɑ mpɛ pɑ tɑ tɛɛ-m pʋlʋ. 12 Pǝ lɑpɑ tǝmɑ wenɑ ɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ mɑ kɛ́ tillu tɔɣɔ mǝ hɛkʋ tɑɑ nɑ suulu sɔsɔ mɛɛ. Sɔɣɔntʋ tǝmɑ nɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝm nɑ piti tǝmɑ kɛ ɑ lɑpǝnɑɑ. 13 Nti tǝ tɑɑ kɛ́ pɑ tɑ lɑ-mɛ ɩsɩɩ pɑ lɑkʋɣʋ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ lɛnnɑ tɔ ye pǝ tɑɣɑ tɔkʋɣʋ mpi mǝ tɑ tɔkɩ-m tɔ pǝ pɑɑsi? Mɑ tɔm sǝpǝnɑ-mɛɣɛ tǝnɛ ɩnɩ tǝ tɑɑ.

14 Mɑ nyɔɔsǝɣɩ mɑ tɩ sɩ mɑ kɔŋ mǝ tɛɣɛ tɔm tooso nyǝm, ɩlɛ mɑɑ cɑɑ sɩ ɩ́ tɔkɩ-m se. Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mɑ cɑɑ pǝ tɑɣɑ mǝ liɣitee. Pǝ tɑɣɑ piyɑ cɑlǝsǝɣǝnɑ liɣitee sɩ sɩ tɔɔ sɩ cɑɑnɑɑ. Amɑ cɑɑnɑɑ cɑlǝsǝɣǝnɑ liɣitee sɩ pɑ tɔɔnɑ pɑ piyɑ. 15 Ye mɑ mɑ lɑŋhʋlʋmlɛ ntɛ́ sɩ mɑ́ tɔɣɔ mǝ tɔɔ kɛ́ pǝ tǝnɑ mpi mɑ wɛnɑ tɔ, pɑɑ mɑ tɩ mɑ́ kʋ nɑ pǝ́ sǝnɑ-mɛ. Ye mɑ́ɑ́ sɔɔlɑ-mɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ teu ɩlɛ, mɩɩ mǝŋnɑ mɑɣɑ sɔɔlʋɣʋ kɛ pǝcɔ?

16 Ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ mɑ tɑ mɩɩsǝnɑ-mɛ. Amɑ lɛlɑɑ nɑ́ tɛɛnɑ-tɩ sɩ ɑcilɑɣɑtʋ kɛ mɑ lɑpǝnɑɑ nɑ mɑ́ nyɩ-mɛɣɛ kɑtɔsɩ nɑ pɔpɔtʋnɑɑ nɑ mɑ́ kpɑ-mɛ. 17 Mpɑ mɑ tilɑ mǝ kiŋ tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ lɑpɑ nɑ mɑ́ tɔɣɔ mǝ tɔɔ? 18 Mɑ wiinɑ Titʋ sɩ ɩ́ polo mǝ tɛ nɑ mɑ tǝŋsɑ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ tɑ́ tɑɑpɑlʋ ɩlɛ. Yɑɑ ɩ́ cɑɑ ɩ́ tɔ sɩ Titʋ tɔɣɔnɑ mǝ tɔɔ kɛ? Pǝ tɑɣɑ mɑ yɑɑsi nɑ mɑ ɩkpɑtɛ kɛ Titʋ tǝŋɑɑ?

19 Ntɑnyɩ pǝ kpɑɣɑʋ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ tɔ ɩ hʋʋ kɛlɛ sɩ tǝ pɛɛkǝɣɩ sɩ tǝ́ kɛɛlɩ tɑ́ nyɔ́ɔ́ŋ tɔɔ. Aɑɩ pǝ tɑɣɑ mpʋ. Ɩsǝnɑ Kilisiti cɑɑkɩ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ yɔɣɔtǝɣɩ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ. Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ tǝ heeliɣi-mɛɣɛ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ pʋlʋ lɔlɔ. 20 Mɑ nyɑŋ sɩ ye mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ tɑlɑ mǝ tɛ mɑ́ tɑɑ mɑɣɑnɑ-mɛɣɛ nti mɑɑ cɑɑ tɔ tǝ tɑɑ, nɑ mɩɩ tɑɑ nɑ nti mɩɩ cɑɑ tɔɣɔ mɑ kiŋ. Mɑ nyɑŋ kɛ́ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ yoou, nɑ ɩsǝsɛɛmlɛ, nɑ pɑ́ɑ́nɑ́, nɑ kǝlʋɣʋ pɛɛkʋɣʋ, nɑ kʋtʋʋŋ, nɑ yɔɣɔtɑɣɑ kpɑɩ nyǝŋkɑ, nɑ ɩsǝcɑʋ, nɑ liɣituɣu pǝ́ wɛɛ. 21 Mɑ nyɑŋ kɛ́ sɩ mɑ́ tɑlɑ mǝ kiŋ mɑ Ɩsɔ ɩ́ tɑɑ pɑsɑ-m mǝ ɩsɛntɑɑ nɑ mɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ wii yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ mpɑ pɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ kɛ tuu lɔŋ, nɑ pɑ́ tɑ́ yele tɛtɛlɑkɑsɩ, nɑ ɑsilimɑ, nɑ yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ wei pɑɑ tɔkɑɑ tɔ pɑ tɔɔ.

13

Kɑntǝkɑɣɑ kʋkpɑɑlǝtʋ nɑ sɛɛtʋ

1 Tɔm tooso nyǝm ntɛ́ mɑ cɑɑ kɔntɛ kɛ mǝ tɛ tɔ. Aseetɑ nyǝ́mɑ nɑɑlɛ yɑɑ tooso kɑ́ hʋlǝnɑ tɔmnɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛɛ tɔ pɑ tɑmpɑnɑ nɑ pǝ́cɔ́. Pɑ ŋmɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́. 2 Mɑ kpɑɑlǝɣɩ tuu mpɑ pɑɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔ nɑ lɛlɑɑ sɩ ye mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ kɔɔ sɩ mɑ nɑɑ-mɛ, mɑ kɑɑ wii nɔɣɔlʋ pǝtɔɔtǝlɛ. Mɑɑ kɔmɑ tɔm nɑɑlɛ nyǝm tɔ mɑ tɛmɑ-mɛɣɛ kpɑɑlʋɣʋ kɛ mpʋ. Pǝnɛntɛ mɑ fɛɩ mǝ kiŋ ɩlɛ mɑ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ kpɑɑlʋɣʋ. 3 Ntɔŋ ɩ́ cɑɑ ɩ́ nɑ́ sɩ Kilisiti toŋ kɛ mɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ yɑɑ pǝ tɑɣɑ Kilisiti toŋ yɑɑ? Ɩ́ kɑ́ nɑ́ mɛɛ. Kilisiti ɩɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ɩcɑntʋ nɑtǝlǝɣɩ mǝ tɔm tɑɑ se. Amɑ tomɑ kɛ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ mǝ hɛkʋ. 4 Pɑɑ nɑ mpʋ ɩ ɩcɑntʋ tɔɔ kɛ́ pɑ kɑmɑ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ. Amɑ ɩ wɛnɑ ɩ weesuɣu kɛ Ɩsɔ tomɑ tɑɑ. Tɑ́ nɑ-ɩ tǝ kpɛntɑɑ kɛ́, nɑ tǝ kɛ́ ɑcɑmɑɑ tɔtɔɣɔ. Amɑ yɑɑsi wei tǝ lɑkǝnɑ mǝ kiŋ tɔ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛ́ sɩ tɑ́ nɑ-ɩ tǝ wɛnɑ weesuɣu kɛ Ɩsɔ tomɑ tɔɔ.

5 Ɩ́ mɑɣɑsɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ tɩ nɑ ɩ́ feŋ mǝ tɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ ɩ́ tɔkɑ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ yɑɑ ɩ́ tɑ́ tɔkɩ. Ntɔŋ ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ Kilisiti wɛ mǝ kiŋ nɑ? Tɔʋ, ɩ́ tɛmnɑ Ɩsɔ nɑ mǝ tɑɑ tɔ, ye ɩ́ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ tɑmpɑnɑ kɛ mpʋ ɩlɛ, mpʋɣʋlɛ. 6 Mɑ hʋʋ sɩ ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ tɑ́ kiŋ, tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ hʋ́lɩ́ mpʋ mɛɛ. 7 Ɩsɔ kɛ́ tǝ sǝlǝmǝɣɩ sɩ ɩ́ yele nɑ ɩ́ tɑɑ lɑ kɑwɑlɑɣɑ nɑkǝlɩ. Tɩɩ cɑɑ sɩ tǝ́ hʋ́lɩ́ tǝnɛ tǝ tɑɑ kɛ́ mpi tǝ pǝsǝɣɩ tɔ, pɑɑ pɩɩ lɩɩ sɩ pǝsʋɣʋ kɛ tɩɩ pǝsǝɣɩ, kʋpɑntʋ kɛ tǝ cɑɑ mɩɩ lɑkɩ. 8 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tǝ kɑɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ lɩɩ Ɩsɔ tɑmpɑnɑ wɑɑlɩ. Ɩsɔ tɑmpɑnɑ ɑnǝɣɩ tɩɩ lɑnɑ. 9 Tɑ́ kɛʋ ɑcɑmɑɑ nɑ mɩɩ kɛ́ toŋtʋnɑɑ tɔ, tɑ́ lɑŋɑ hʋlʋmɑɑ kɛ́. Pǝ tɔɔ tɔtɔɣɔ tǝ sǝlǝmǝɣɩ sɩ ɩ́ lɑ kʋpɑntʋ kɛ teu. 10 Mpi pǝ tɔɔ mɑ wɛ-mɛ nɑ pooluŋ nɑ mɑ ŋmɑɑ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ tɔɣɔlɛ sɩ wɑɑtʋ wei mɑɑ kɔɔ mǝ kiŋ tɔ mɑ tɑɑ lɑnɑ-mɛ nɑ toŋ kɛ tomɑ nnɑ Tɑcɑɑ hɑ-m tɔ. Pǝ hɑ-m tomɑ ɑnǝɣɩ sɩ pǝ́ lɑ nɑ ɩ́ polo lɔlɔ, pǝ tɑ hɑ-m-yɛ sɩ pǝ wɑkǝlɩ-mɛ.

11 Pǝnɛntɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ pǝ lɑpɑ wulee. Ɩ́ lʋ sɩ ɩ́ té teu. Ɩ́ sɔɔsǝɣɩ tǝmɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ. Ɩ́ wɛɛ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɑ ɩ́ wɛɛ tǝmɑ nɑ leleŋ. Ɩsɔ wei ɩ sɔɔlǝɣɩ nɑ ɩ́ hɑɑ ɑlɑɑfǝyɑ tɔ ɩ́ wɛɛ mǝ kiŋ.

12 Ɩ́ sɛɛ tǝmɑɣɑ teu nɑ ɩ́ lɛlɩ.

Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ sɛɛ-mɛ.

13 Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti pɛɛlɛɛ nɑ Ɩsɔ sɔɔlʋɣʋ nɑ kpɛntʋɣʋ ŋku Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɔŋnɑ tɔ pǝ́ wɛɛ mǝ tǝnɑ mǝ kiŋ.

Kɑlɑtɩ

1

2

3

4

5

6

TAKƎLAƔA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

KALATƖ

NYƎ́MA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Pɔɔlɩ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ Kɑlɑtɩ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ mpɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ponɑ Lɑɑpɑɑlɩ kʋpɑŋ nɑ pɑ mʋ tɔ. Ɩ kɑ nɩɩwɑɣɑ sɩ yǝlɑɑ kɔmɑ nɑ pɑ sɛɣɛsǝɣɩ-wɛɣɛ Yutɑ nyǝ́mɑ kʋlɑpʋtʋ. Ɩlɛ ɩ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ pɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ ntɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tɔmɑ sɩ: Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei mɑ heelɑ-mɛ tɔ ɩ tɑ kɛ wei yʋlʋ lupɑ kʋlupu tɔ (1:11). Ɩ yɔɣɔtɑɑ tɔtɔ sɩ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ yɑkǝnɑ yʋlʋ, pǝ tɑɣɑ kʋlɑpʋtʋ tǝŋʋɣʋ tɔɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ tǝ tǝŋ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ nyǝntʋ pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ nyǝntʋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Kɑlɑtɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wɛ kʋlʋm kɛ́, titite 1–2

Ɩsɔ pɛɛlɛɛ yɑkǝnɑ yʋlʋ nyʋɣʋ, titite 3

Ɩsɔ sɛɛlʋ wei ɩ fitɑ yomle tɔ nɑ ɩ kʋlɑpǝlɛ, titite 4–5

Kʋtǝkǝtʋ, titite 6

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ tillu Pɔɔlɩ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ yǝlɑɑ tʋnɑ-m tiluɣu. Pǝyele pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɛlǝsǝnɑ-m tiluɣu mpɩ. Amɑ Yesu Kilisiti nɑ Cɑɑ Ɩsɔ wei ɩ kɑ feesɑ-ɩ wɑɑtʋ wei ɩ sǝpɑ tɔ mpɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ tʋnɑ-m-wɩ. 2 Mɑ́ nɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ wɛ cǝnɛ tɔ tǝ tɑmsǝnɑ nɑ tǝ́ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ Kɑlɑtɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ mɛ sɩ tǝ sɛɛkɩ-mɛ. 3 Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ. 4 Kilisiti ɩnɩ ɩ hɑnɑ ɩ tɩ sɩ ɩ́ yɑ-tʋɣʋ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ lǝsɩ-tʋɣʋ kʋyɛɛŋ kʋtɑkɛɛsǝŋ ɩnɛ ɩ tɑɑ, nɑ mpʋ ɩnɩ pǝ kɛ́ Tɑcɑɑ luɣu nyǝntʋ kɛ́. 5 Tǝ́ tʋ́ Ɩsɔ kɛ́ teeli kɛ tɑm tɔɔ. Ami.

Lɑɑpɑɑlɩ kʋlʋm ɩnǝɣǝlɛ kʋlʋm tǝkoŋ

6 Mɑ tɑ hʋʋ sɩ ɩ́ kɑ́ hɑ siɣile kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ lɔŋ kɛ wei ɩ yɑɑ-mɛɣɛ Kilisiti pɛɛlɛɛ tɔɔ tɔ nɑ ɩ́ tǝŋ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ lɛlʋ, mɑ tutɑɑ kɛ́. 7 Mɑ yɔɣɔtʋɣʋ mpʋ tɔ pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ Lɑɑpɑɑlǝnɑɑ Kʋpɑmɑ wɛ nɑɑlɛ se. Amɑ mɑ nɑwɑɣɑ sɩ yǝlɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ lɑkɩ-mɛɣɛ yɛlɛyɛlɛ nɑ pɑ́ cɑɑ pɑ kɛɛ Kilisiti Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnɩ. 8 Ye nɔɣɔlʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ heeli-mɛɣɛ Lɑɑpɑɑlɩ kʋfɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ pǝ́ tɑ́ kɛ́ wei tǝ tɛmɑ-mɛɣɛ heeluɣu tɔ, Ɩsɔ kɑ́ nɑnɑ pʋntʋ pɑɑ ɩ kɛ́ ɑwe. Pɑɑ tɑ́ tɑɑ yʋlʋ mɑɣɑmɑɣɑ, pɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ mɑɣɑmɑɣɑ. 9 Tɩɩ tɛmɑ-mɛɣɛ heeluɣu nɑ mɑ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ heeluɣu kɛ mpʋ, sɩ ye nɔɣɔlʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ heeli-mɛɣɛ Lɑɑpɑɑlɩ kʋfɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ pǝ́ tɑ́ kɛ́ wei ɩ́ tɛmɑ mʋɣʋ tɔ, Ɩsɔ kɑ́ nɑ́nɑ́ pʋntʋ.

10 Ɩlɛ pǝ lɩɩwɑ sɩ yǝlɑɑ ɩsɑntɛ ntɛ́ mɑ cɑɑ yɑɑ we? Aɑɩ, ɑmɑ Ɩsɔ ɩsɑntɛ kɛ mɑ pɛɛkǝɣɩ. Mɑ cɑɑ sɩ yǝlɑɑ lɑŋɑ ɩ́ hɛɛnɑ-m? Ye mɑɑ cɑɑkɑɣɑ sɩ yǝlɑɑ lɑŋɑ ɩ́ hɛɛnɑ-m mɑ tɑɑ lɑ Kilisiti tǝmlɛ tʋ.

Ɩsǝnɑ pǝ lɑpɑ nɑ Pɔɔlɩ pǝsɩ tillu tɔ

11 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo sɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei mɑ heelɑ-mɛ tɔ ɩ tɑ kɛ wei yʋlʋ lupɑ kʋlupu tɔ. 12 Mɑ tɑ nɩɩ-tǝɣɩ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kiŋ. Pǝ tɑɣɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋ sɛɣɛsǝnɑ-m, ɑmɑ Yesu Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ kulinɑ tǝ tɔɔ nɑ mɑ́ nyɩ-tɩ.

13 Ɩ́ nɩɩ ɩsǝnɑ mɑ yɑɑsi kɑ wɛ wɑɑtʋ wei mɑɑ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔ sɛɛʋ tɔ. Nɑ ɩ́ nyǝ́mɑ́ ɩsǝnɑ mɑɑ nɑɑsɑɣɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekɑ tǝkɑŋkɑŋ nɑ mɑ́ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ sɩ mɑ wɑkǝlǝɣɩ-wɛ tǝkpɑtɑɑ tɔ. 14 Mpɑ pɑɑ kɛ́ mɑ piitim nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ kɛ́ mɑ sɑɑlɑnɑɑ tɔ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ hɑŋnɑ-m pʋlʋɣʋ tɑ́ Yutɑ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ. Ɩsǝnɑ mɑɑ tǝŋɑɣɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ kɔtɑsɩ tɔ pǝ fɛɩ kɛɛsʋɣʋ.

15 Amɑ Ɩsɔ suulu tɔɔ ɩ lǝsɑ-m nɑ mɑ mpɑɑ kɛ wɑɑtʋ wei pɑ tɑ tɩɩ lʋlǝtɑ-m tɔ, nɑ ɩ́ yɑɑ-m sɩ mɑ́ lɑ ɩ tǝmlɛ. 16 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ mɑɣɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ kuli ɩ Pǝyɑlʋ tɔɔ sɩ mɑ́ nyǝmɩ-ɩ tǝcɛɩcɛɩ, nɑ mɑ́ sɛɣɛsɩ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɣɔ ɩ tɔm Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ mɑ tɑ polo nɔɣɔlʋ cɔlɔɣɔ sɑɑwɑlɑ lɑpʋ. 17 Pǝyele mɑ tɑ polo Yosɑlɛm sɩ mɑ nɑɑ mpɑ pɑ lɑpɑ tillɑɑ nɑ mɑ tɔɔ tɔ. Amɑ mɑ tɛɛ Alɑpʋ kɛ kpɑkpɑɑ, pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ mɑ́ mǝlɩ Tɑmɑsɩ. 18 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ pǝ lɑpɑ pɩɩsɩ tooso tɔɣɔ mɑ polɑ Yosɑlɛm sɩ mɑ nyǝŋ Piyɛɛ. Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ ɩ́lɛ́ tǝ́ cɑɣɑ wɛɛ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ. 19 Mɑ nɑ tillɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tǝ tɑ nɑ ye pǝ tɑɣɑ Tɑcɑɑ neu Sɑɑkɩ.

20 Tɑmpɑnɑ tɔm kɛ mɑ kɛɛsǝɣɩ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ cǝnɛ, nɑ Ɩsɔ mɑɑ looliɣi.

21 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ mɑ cɔɔ Silii nɑ Silisii pɑ tɛtʋnɑɑ tɑɑ. 22 Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ Yutɑ tɛtʋ tɑɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɑ keesitɑ-m. 23 Amɑ pɑ yɔɣɔtɑ mɑ tɔm kɛ́ nɑ mpɛ pɑ́ nɩɩ kʋnɩɩ, sɩ wei ɩnɩ ɩ kɑ nɑɑsɑɣɑ-tʋ tɔ kɑɣɑnɑ ɩ tɔŋnɑ Ɩsɔ sɛɛʋ mpi ɩ kɑ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ sɩ ɩ́ wɑkǝlɩ tǝkpɑtɑɑ tɔ pǝ wɑɑsʋ lɑpʋ. 24 Nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ kɛ́ mɑ tɔɔ.

2

Pɔɔlɩ nɑ tillɑɑ lɛlɑɑ

1 Pǝ lɑpɑ pɩɩsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ liɣiti ɩlɛnɑ mɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm, nɑ Pɑnɑpɑɑsɩ sɩɩ-m, nɑ mɑ́ kpɛnnɑ Titʋ tɔtɔ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ kɛ́ mɑ polɑ Yosɑlɛm, Ɩsɔ hʋlǝnɑ-m sɩ pǝ wɛɛ sɩ tǝlɑsɩ mɑ́ polo kɛ́. Mɑ nɑ tǝnɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝ kotɑ tɑ́ tike, ɩlɛnɑ mɑ́ kpɑɣɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei mɑ lɑkɩ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ ɩ tɔm nɑ mɑ́ kɛɛsɩ-wɛ tǝcɛɩcɛɩ. Mɑ luɣu tɑɑ fɛɩ sɩ mpi mɑ tɛmɑ lɑpʋ nɑ mpi mɑ tɔŋnɑ lɑpʋ tɔ pǝ́ pǝsɩ yem. 3 Nɑ Titʋ wei ɩ tǝŋɑ-m mpʋ nɑ ɩ́ kɛ́ Kǝlɛɛkɩ tʋ tɔ pɑ tɑ cɑɑlɩ-ɩ sɩ ɩ́ pɛlɩ. 4 Amɑ ɑcɛsɑɑcɛsɑɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ sitɑ tɑ́ hɛkʋ tɔ pɛlɛ pɑ lʋpǝnɑ sɩ ɩ́ pɛlɩ. Acɛsɑɑcɛsɑɑ nyǝ́mɑ mpɛ, pɑ lɔɔlɑɑ kɛ́ tǝkɛʋ nɑ pɑ́ sʋʋ tɑ́ hɛkʋ, sɩ pɑ feŋiɣi nɑ pɑ́ nɑ́ tɑ́ nɑ Yesu Kilisiti tǝ kpɛntɑɑ nɑ tǝ wɛ kɑsɑɣɑmpiitu nti tǝ tɑɑ tɔ. Pɑ cɑɑkɑɣɑ kɛ́ sɩ pɑ́ pǝsɩ-tʋɣʋ yomɑɑ. 5 Amɑ tɑ́ tɑ́ hɑ-wɛɣɛ pǝ mpɑɑʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ. Tɑ́ sɔɔlɑɑ kɛ́ sɩ mǝ tɔɔ ɩlɛ tǝ́ tɔkɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɑmpɑnɑ tǝkpɑŋkpɑŋkpɑ.

6 Mpɑ mɑ tɔŋ sɩ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ kɛ mpʋ tɔ, tɔʋ, mɑ tɑ nyɩ sɩ tɑmpɑnɑ mpɛɣɛlɛ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ yɑɑ we tɔ. Ɩlɛ pɑɑ pɑ tɩɩ kɛ́ mpɑ te, pǝ kʋlʋm. Ɩsɔ ɩlɛ ɩɩ nyǝnǝɣɩ tɔɔ tɔ se. Mpɛ ɩnɩ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ tɑsɑ-m tɔm kʋfɑtʋ nɑtǝlǝɣɩ sɔɔsʋɣʋ sɩ mɑ́ lɑ. 7 Amɑ pɑ nɑwɑɣɑ tǝkelekele sɩ Ɩsɔ tʋ-m tǝmlɛ sɩ mɑ́ heeli Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɣɔ teitei ɩsɩɩ ɩ tʋ Piyɛɛ ɩlɛ sɩ ɩ́ heeli Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ. 8 Ɩsɩɩ Ɩsɔ kpɑʋ Piyɛɛ kɛ tillu sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ kpɑ mɑɣɑ tillu sɩ mɑ́ pɑɑsǝnɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ. 9 Sɑɑkɩ nɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ, mpɑ mpɛ pɑ nyǝnǝɣɩ mpʋ sɩ pɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tɔ, pɛlɛ pɑ nɑwɑ sɩ Ɩsɔ pɑɑsɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ tʋ tǝmlɛ ntɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ nɑ tǝ mpɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ mɑ́ nɑ Pɑnɑpɑɑsɩ tɑ́ niŋ tɑɑ nɑ pɑ́ ciɣiti. Tǝ lɑpɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ tɑ́ tǝnɑ tǝ́ yɔɣɔtɩ nɑ tǝ́ tisi tǝmɑ sɩ tɑ́ɑ́ mǝlǝnɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑ kiŋ nɑ mpɛ pɑ́ polo Yutɑ nyǝ́mɑ kiŋ. 10 Amɑ nti pɑ wiinɑ-tʋ tɔɣɔlɛ sɩ, tǝ́ tɔɔsɩ pɑ kʋnyɔntʋnɑɑ mpɛ pɑ tɔɔ, nɑ mɑ lɑpɑ teu kɛ nti pɑ yɔɣɔtɑ mpʋ sɩ tǝ́ lɑ tɔ.

Pɔɔlɩ kɑlǝnɑʋ kɛ Piyɛɛ kɛ Antiyɔkɑ

11 Wɑɑtʋ wei Piyɛɛ kɔmɑ Antiyɔkɑ tɔ mɑ yoonɑ-ɩ yǝlɑɑ tɑɑ kɛ́ ɩ toolɑ mpɑɑʋ tɔ pǝ tɔɔ. 12 Nti tǝ tɑɑ ɩ toolɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ, Sɑɑkɩ kɑ tilɑ nɑpǝlɩ, nɑ wɑɑtʋ wei pɛlɛ pɑ tɑ tɑtɑ tɔ, Piyɛɛ nɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑ tɔkɑɣɑnɑ. Amɑ pɛlɛ pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ tɑlɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ se mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑ cɔlɔɣɔ tɔɣɔʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ nyɑŋɑɣɑnɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ pɛlʋɣʋ tɔm tɔ. 13 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔ pɛlɛ pɑ tǝŋɑ Piyɛɛ ɩkpɑtɛ tɔtɔ, hɑlǝnɑ pǝ́ kpɛŋnɑ Pɑnɑpɑɑsɩ nɑ pɑ́ tɛlǝsɩ ɩlɛɣɛ pɑ ɩcɑntʋ ntɩ. 14 Sɑɑ wei mɑ nɑwɑ sɩ pɑ tɔntɛ tɑ mɑɣɑ nɑ pɑ tɑ tǝŋ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɑmpɑnɑ kɛ teitei tɔ, mɑ tɔmɑ Piyɛɛ kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ sɩ: N kɛ́ Yutɑ tʋ pǝyele n lɑpɑ cǝnɛɣɛ ɩsɩɩ wei ɩ tɑ kɛ Yutɑ tʋ tɔ, n tɑ lɑ ɩsɩɩ Yutɑ tʋ kɑ lɑ tɔ. Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ n nyǝmɑ́ sɩ nɔɔnɔɔ n kɑ́ lɑ nɑ ń cɑɑlɩ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ sɩ pɑ́ lɑ ɩsɩɩ Yutɑ nyǝ́mɑ?

Tɑ́ɑ́ tɛm nɑ Ɩsɔ yɑkǝnɑ pɑɑ wei ɩ nyʋɣʋ

15 Tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ kɛ́ tǝsiɣisiɣi, tǝ tɑ kɛ ɑsɑɣɑɑ ɩsɩɩ piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ. 16 Pɑɑ nɑ mpʋ tǝ nyǝmɑ́ sɩ pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ yʋlʋ tǝŋʋɣʋ kʋsǝsɩɩtʋ tɔɣɔ Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ-ɩ yʋlʋpɑŋ. Amɑ ɩ tɛŋʋɣʋ ɩ tɑɑ nɑ Yesu Kilisiti tɔɣɔ. Tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ ɩsǝntɔ, tɑ́ tɛmnɑ Yesu Kilisiti ɩnǝɣɩ tɑ́ tɑɑ kɛnɑ Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ-tʋɣʋ yʋlʋpɑmɑ. Tǝ tɛmɑ tɑ́ tɑɑ nɑ Yesu Kilisiti tɔɣɔ yoo, pǝ tɑɣɑ kʋsǝsɩɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ tɔɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ kɑɑ nyǝnɩ nɔɣɔlʋɣʋ yʋlʋpɑŋ kɛ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ tɔɔ. 17 Ye tǝ lʋkɩ sɩ Kilisiti tɔɔ pɑ nyǝnǝɣɩ-tʋɣʋ yʋlʋpɑmɑ tɔɣɔ pǝ nɑɑ sɩ tǝ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ, ɩlɛ pǝ wɛɛ sɩ Kilisiti kɛlɛ ɩsɑɣɑtʋ cɑɑ yɑɑ ɩsǝnɑ? Aɑɩ, pǝ tɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ pǝcɔ. 18 Ye mɑ kʋlɑɑ nɑ mɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ ŋmɑʋ kɛ mpi mɑ tɛmɑ yɔkʋɣʋ tɔ, pǝlɛ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛ́ sɩ mɑ tɑ kɛ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋlʋ nɔɣɔlʋ. 19 Ye kʋsǝsɩɩtʋ tɔm tɑɑ, mɑ sǝpɑɣɑ tǝnɑŋnɑŋ, nɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ kʋnɑ-m mpʋ. Nɑ pǝ lɑpɑ-m ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ mɑ́ wɛɛ Ɩsɔ tike tɔɔ. Pɑ kʋ mɑ́ nɑ Kilisiti kɛ sǝm tesikɑ tɔɔ. 20 Nɑ mɑ wɛʋ ɩsǝntɔɣɔ kɑɣɑnɑ tɔ pǝ tɑɣɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ wɛnnɑ. Amɑ Kilisiti wɛnnɑ mɑ tɑɑ. Weesuɣu ŋku mɑ wɛnɑ sɑŋɑ tɑɑ ɩsǝntɔ tɔ mɑ tɛŋ mɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ tɔɣɔ mɑ wɛnɑ-kʋ. Ɩsɔ Pǝyɑlʋ ɩnɩ ɩ sɔɔlǝnɑ-m nɑ ɩ́ sɩ mɑ sǝm. 21 Mɑɑ kpɑlǝɣɩ Ɩsɔ kʋcɔɔʋ se. Ye kʋsǝsɩɩtʋ kɑ yekɑɣɑnɑ nɑ yʋlʋ pǝsǝɣɩ kʋpɑŋ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ, ɩlɛ pǝ wɛ ɩsɩɩ Kilisiti sǝpɑ yem kɛlɛ.

3

Kʋsǝsɩɩtʋ nɑ tɑ́ɑ́ tɛm nɑ Ɩsɔ pǝ tɔm

1 Aɑɑ, Kɑlɑtɩ kʋmɛlɛmǝŋ mɛ, ɩlɛ nɔɣɔlʋ nyɑlɑ-mɛɣɛ kʋnyɑlʋ yɑɑ ɩsǝnɑ? Anɩ mɛɣɛ pɑ tɛmɑ kɛɛsʋɣʋ kɛ Kilisiti tesikɑ tɔɔ sǝm tɔm tǝkelekele kɛ teu. 2 Ɩlɛ tɔm kʋlʋmtʋ tǝkoŋ kɛ́ mɑ pɔɔsǝɣɩ-mɛ, sɩ ɩ́ tǝŋʋɣʋ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɔɣɔ ɩ́ hikɑ Ɩsɔ Feesuɣu yɑɑ ɩ́ nɩɩʋ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ nɑ ɩ́ mʋ-ɩ tɔɣɔ ɩ́ hikɑɑ? Ɩ́ cɔ-m nɑ mɑ́ nɩɩ. 3 Mǝ kʋmɛlɛntʋ tɔɔ ḿpʋ́ɣʋ́? Ɩsɔ Feesuɣu toŋ kɛ ɩ́ hikinɑ mǝ tǝɣɩ kɑncɑɑlɑɣɑ, ɩlɛnɑ nɔɔnɔɔ ɩ́ cɑɑ ɩ́ tɛɛsǝnɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ toŋ nɑ? 4 Pǝ lɑpɑ pǝ lɑpɑ mǝ hɛkʋ nɑ ɩ́ hii lɑɣɑtʋnɑɑ mpɑ tɔ pɛlɛ pɑ pǝsɑ yem kɛlɛ yɑɑ? Aɑɩ, pǝ kɑɑ pǝsɩ yem kɛ́ mpʋ mɛɛ. 5 Ɩsɩɩ Ɩsɔ cɛlʋɣʋʋ-mɛɣɛ ɩ Feesuɣu nɑ ɩ́ lɑkɩ piti tǝmɑ kɛ mǝ hɛkʋ kɛ mpʋ tɔ, mǝ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ tɔɔ, yɑɑ mǝ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ nɩɩʋ nɑ ɩ mʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pǝ lɑkɩ mpʋ?

6 Mpʋ ɩnɩ pǝ yelinɑ nɑ pɑ́ ŋmɑɑ Apǝlɑhɑm tɔm kɛ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Ɩ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ, nɑ ɩ tɑɑ tɛm mpǝɣɩ Ɩsɔ nɑ́ nɑwɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ yɑɑ-ɩ yʋlʋpɑŋ nɑ ɩ́ mʋ-ɩ. 7 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ nyɩ teu sɩ, mpɑ pɑ tɛmɑ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔɣɔlɛ Apǝlɑhɑm piyɑ tǝsiɣisiɣi. 8 Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɩɩ wɛ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ mpʋ sɩ: Mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ tɛ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ pǝsɩ yʋlʋpɑmɑ. Nɑ pǝ tɔɔ ɩnǝɣɩ hɑtuu lɔŋ Ɩsɔ heelɑ Apǝlɑhɑm kɛ tɔm kʋpɑntʋ tǝnɛ nɑ tǝ́ wɛ ŋmɑɑtʋ tɑɑ sɩ: Nyɑ́ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kɑ́ lɑ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ kʋpɑntʋ. 9 Apǝlɑhɑm tɛmɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ lɑpɩ-ɩ kʋpɑntʋ. Nɑ mpʋ tɔtɔɣɔ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɛŋ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ lɑkɩ-wɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ mpʋ tɔtɔɣɔ.

10 Mpɑ pɑ wɛɛ nɑ pɑ́ tɛɛlǝɣɩ sɩ pɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pɑ hikiɣi kʋpɑntʋ tɔ pɑ́ nɑ mpusi kɛlɛ. Tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ yɔɣɔtɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Mpusi tʋ ntɛ wei ɩɩ tǝŋǝɣɩ pǝ tǝnɑ mpi pɑ ŋmɑɑwɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔɣɔ tɑm tɔ. 11 Pǝ tɩɩ nɑɑkɩ mpʋ tǝkelekele sɩ nɔɣɔlʋ kɑɑ pǝsɩ yʋlʋpɑŋ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ kɛ́ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ tɔɔ. Amɑ pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ: Wei ɩ kɛ́ yʋlʋpɑŋ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ sɩ ɩ tɛmɑ ɩ tɑɑ tɔ pǝ tɔɔ tɔ, pʋntʋ tike tʋlǝɣǝnɑ-tɩ. 12 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ nɑ tɑ́ɑ́ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ tɑ́ kɑɑ pʋlʋ. Amɑ pǝ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ sɩ: Wei ɩ tɔkɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɔmnɑɑ tǝnɑ tɔ, pʋntʋ kɑ́ tʋlɩ-tǝɣɩ tǝ tɔɔ.

13 Ɩsǝnɑ Kilisiti lɑpɑ nɑ ɩ́ sǝɣǝlɩ tɑ́ mpusi kɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ lǝsɩ kʋsǝsɩɩtʋ mpusi ɩnǝɣɩ tɑ́ tɔɔ. Tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ yɔɣɔtɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Ye pɑ lɑɑlɑɑ nɑ pɑ́ pusi wei nɑ tʋɣʋ, mpusi tʋ kɛ́. 14 Pǝ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ kʋpɑntʋ nti Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ lɑkɩ Apǝlɑhɑm tɔ, ɩ́ lɑ-tǝɣɩ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɣɔ Yesu Kilisiti tɔɔ. Nɑ tɑ́ tɑ́ɑ́ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ yelinɑ nɑ tǝ́ hiki Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wei Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-tʋ tɔ.

Kʋsǝsɩɩtʋ nɑ Ɩsɔ kʋpɑntʋnɑɑ pǝ tɔm

15 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɑ kɛɛsǝɣɩ-mɛɣɛ yǝlɑɑ tɑ́ tɑ kʋlɑpʋtʋ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ. Ye yʋlʋ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ pǝ tǝnɑ tǝmɑmɑm kɛ́ ɩsǝnɑ ɩ cɑɑ pɑ́ lɑnɑ ɩ wɛnɑʋ kɛ ɩ sǝm wɑɑlɩ, nɑ ɩ́ tʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ, nɔɣɔlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ kʋ-tɩ yɑɑ ɩ́ sɔɔsɩ ɩ nyǝntʋ kɛ tǝ tɔɔ. 16 Aŋhɑ, ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ nɑ nti Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ Apǝlɑhɑm nɑ ɩ pǝyɑɣɑ tɔ. Pɑ tɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ ɩ piyɑ, sɩ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ lɑ́ ɩsɩɩ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ. Amɑ pɑ tɔmɑɣɑ sɩ: Nyɑ́ pǝyɑɣɑ, sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ yʋlʋ kʋlʋm kɛ pɑ pɑɑsǝnɑɑ, nɑ yʋlʋ ɩnǝɣǝlɛ Kilisiti. 17 Nti mɑ cɑɑ mɑ hʋ́lɩ́ tɔɣɔlɛ sɩ: Ɩsɔ kɑ tɑɣɑnɑ nti ɩ cɑɑ ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ́ lɑ tɔ, hɑlǝnɑ ɩ́ tɔ sɩ ɩ kɑ́ tɔkɩ ɩ nɔɣɔ sɩɩʋ. Pǝ kɔmɑ nɑ pɩɩsɩ lɑ nɑsǝlɛ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ (430) kɛ́, ɩlɛnɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɔm lɩɩ. Kʋsǝsɩɩtʋ tɔm lɩɩʋ mpʋ tɔ, pǝ fɛɩ sɩ tǝlɛ tǝ́ kʋ nti Ɩsɔ tɛmɑ tɑɣɑnʋɣʋ tɔ, nɑ mpi mpi ɩ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ yǝlɑɑ tɔ tǝlɛ tǝ sɑɑlɩ yem. 18 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye ɩsɩɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɔkǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ hɑɑ ɩ kʋcɔɔŋ wei ɩ kɑ sɩɩwɑ ɩ yǝlɑɑ tɔɔ tɔ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ nɔɣɔ sɩɩʋ ntɛ́. Amɑ cǝnɛ ɩlɛ Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ Apǝlɑhɑm kɛ kʋpɑntʋ tɔɣɔ ɩ lɑpɑ-ɩ-tǝɣɩ fɑɑlɑɑ.

19 Pepe nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pɑ sɩɩ kiiŋ ɩlɛ? Pɑ sɔɔsɑ ɩlɛɣɛ sɩɩʋ kɛ́ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ yǝlɑɑ kɛ pɑ kʋlɑpʋtʋ nti Ɩsɔ ɩɩ cɑɑ tɔ. Pǝ wɛɛ sɩ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ́ cɑɣɑ mpʋ, hɑlǝnɑ Apǝlɑhɑm pǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔ Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ kʋpɑntʋ ntɩ tɔ kɑ́ kɔɔ. Nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ Ɩsɔ tilinɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ, nɑ yʋlʋ kɛ pɛlɛ pɑ cɛlɑɑ sɩ ɩ́ tɛlǝsɩ ɩ lɛlɑɑ. 20 Amɑ ye timpi pǝ kɛ́ sɩ yʋlʋ kʋlʋm tɔm kɛ pǝ pɑɑsǝnɑɑ, ɩlɛ tɛlǝsǝlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑɑ wɛɛ pǝ tɑɑ tɔtɔ. Nɑ mpʋ ɩnǝɣɩ pǝ tɩɩ wɛɛ, Ɩsɔ wɛ kʋlʋm kɛ́.

Kʋsǝsɩɩtʋ nyʋɣʋ

21 Ɩlɛ pǝ lɩɩwɑ sɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ mpi mpi Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ pɩɩ kpɛntǝɣɩ kɛlɛ? Aɑɩ, pǝ tɑɣɑ mpʋ se, pɑɑ pǝcɔ. Ye pɑɑ tʋ kʋsǝsɩɩtʋ nɑtǝlɩ nti tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ lɑ́ nɑ yǝlɑɑ hiki weesuɣu, ɑŋhɑɑ, ɩlɛ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ kɑ yekɑɣɑnɑ ntɛ́ nɑ yʋlʋ pǝsǝɣɩ kʋpɑŋ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ. 22 Amɑ pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ ɩsɑɣɑtʋ ŋmɑkǝlɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝpɑɩ. Nɑ pǝ wɛ mpʋ, sɩ mpɑ pɑ tɛmɑ pɑ tɑɑ nɑ Yesu Kilisiti tɔ, pɑ́ hiki kʋcɔɔŋ wei Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ tɔɣɔ pɑ tɑɑ tɛmnɑʋ tɔɔ.

23 Tɑ́ɑ́ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ tɑɑ kɔntɑ ɩlɛ, kʋsǝsɩɩtʋ kɑ tɔkǝnɑ-tʋ ɩsɩɩ sɑlǝkɑtʋnɑɑ, nɑ pǝ́ tɑŋɑɑ sɩ pǝ́ kɔɔ pǝ́ kuli-tʋɣʋ Ɩsɔ tɑ́ɑ́ tɛmnɑʋ tɔm ntɩ tǝ tɔɔ. 24 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ nɑ kʋsǝsɩɩtʋ wɛɛ ɩsɩɩ tɑ́ tɔɔ nyǝnlʋ hɑlǝnɑ Kilisiti kɔɔ, sɩ tǝ tɛ́ tɑ́ tɑ́ɑ́ nɑ Ɩsɔ nɑ pǝ́ lɑ́ nɑ tǝ́ pǝsɩ kʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ. 25 Pǝnɛntɛ Ɩsɔ tɑ́ɑ́ tɛmnɑʋ tɔm ntɩ tǝlɛ tǝ kɔmɑ ɩlɛ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ́ fɛɩ ɩsɩɩ tɑ́ tɔɔ nyǝnlʋ tɔtɔ.

26 Tɔʋ, mɛ mǝ tɛmɑ mǝ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔɣɔ ɩ́ pǝsɑ ɩ piyɑ kɛ mǝ nɑ Yesu Kilisiti mǝ kpɛntʋɣʋ tɔɔ. 27 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ pɑ sɔ-mɛɣɛ Ɩsɔ lʋm sɩ mǝ nɑ Kilisiti ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ Kilisiti kiŋ kɛ yɑɑsi kʋfɑlʋ nɑ ɩ́ tɔkɩ. 28 Wɑɑtʋ ɩnɩ, pǝ fɛɩ sɩ Yutɑ tʋ ntɔ, ɩnɛ ɩ́lɛ́ ɩ tɑ kɛ Yutɑ tʋ. Yɑɑ yom ntɔ, kɑsɑɣɑmpu ntɔ. Yɑɑ ɑpɑlʋ ntɔ, ɑlʋ ntɔ. Amɑ mǝ nɑ Yesu Kilisiti ɩ́ kpɛntɑ mǝ tǝnɑɣɑ kʋlʋm kɛ́, fɑɣɑʋ fɛɩ. 29 Ye Kilisiti tǝnnɑ-mɛ ɩlɛ ɩ́ kɛ́ Apǝlɑhɑm piyɑ kɛ́, nɑ ɩ́ kɑ́ hiki kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-mɛ nɑ pǝ́ pǝsɩ mǝ nyǝm tǝkpɑtɑɑ tɔ.

4

1 Nti mɑ wɛnɑ nɑ mɑ́ cɑɑ mɑ tɑsǝnɑ-mɛɣɛ kilisinɑʋ tɔɣɔlɛ sɩ, pǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ wɛɛ nɑ kɑ́ɑ́ tɛ nɑ kɑ́ tɔɣɔ kɑ cɑɑ wɛnɑʋ tǝnɑ tɔ, kɑ pǝcɑɑtʋ kɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yom wɛʋ tɔ. Pǝyele ŋkɛ kɑɑ tɛnɑ nɑ kɑ́ tɩ pǝ tǝnɑ. 2 Kɑ pǝcɑɑtʋ tǝnɑ tɑɑ kɑ wɛ pɑɑsǝnlɑɑ niŋ tɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ lɑkǝnɑ-kɛɣɛ pǝ tǝnɑ hɑlǝnɑ kɑ́ kɔɔ kɑ́ tɑlɑ pɩɩsɩ ɩsǝnɑ kɑ cɑɑ kɑ sɩɩwɑ tɔ. 3 Tɑ́ tɔtɔ wɑɑtʋ wei tɩɩ wɛ ɩsɩɩ piyɑ tɔ, tɩɩ wɛ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ pǝ tǝnɑ pǝ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm tɑɑ kɛ́ nɑ pǝ́ kpɑ-tʋɣʋ yomɑɑ. 4 Amɑ pǝ kɔmɑ pǝ tɑlɑ sɑɑ wei Ɩsɔ kɑ sɩɩwɑ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ tili ɩ pǝyɑɣɑ, nɑ ɑlʋ lʋlǝnɑ-kɛ, nɑ kɑ́ tǝŋ Yutɑ nyǝ́mɑ kʋlɑpʋtʋ. 5 Kɑ kɔmɑ mpʋ sɩ kɑ cɛkɩ mpɑ kʋsǝsɩɩtʋ kɑ tɔkɑɑ tɔ nɑ tǝ hiki mpɑɑʋ nɑ tǝ́ pǝsɩ Ɩsɔ piyɑ.

6 Ɩsɔ tʋ ɩ Pǝyɑɣɑ Feesuɣu kɛ tɑ́ tɑɑ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ teu sɩ tǝ kɛ́ ɩ piyɑ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ Feesuɣu ŋkʋ kʋ yelinɑ nɑ tǝ́ yɑɑ Ɩsɔ sɩ mɑ Cɑɑ Pɑɑpɑ. 7 Ye mpʋ ɩlɛ n tɑ kɛ yom tɔtɔ, ɑmɑ n pǝsɑ pǝyɑlʋ kɛ. Nɑ ɩsɩɩ n kɛʋ ɩ pǝyɑlʋ kɛ mpʋ tɔ, Ɩsɔ kɑ́ hɑ-ŋ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ ɩ sɩɩ ɩ piyɑ tɔɔ tɔ.

Kɑlɑtɩ nyǝ́mɑ tɔm cɑɑlǝɣɩ Pɔɔlɩ

8 Tuu lɔŋ ɩ́ tɑɑ nyɩ Ɩsɔ, nɑ ɩ́ tǝŋɑɣɑ mpi pǝ tɑ kɛ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ nɑ ɩ́ pǝsɩ pǝlɛ pǝ yomɑɑ. 9 Amɑ pǝnɛntɛ ɩsɩɩ ɩ́ nyǝmɑ́ Ɩsɔ, yɑɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝmɑ-mɛ tɔ, pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ cɑɑ ɩ́ mǝlɩ pǝ tǝnɑ pǝ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm mpi pǝ tɑɑ fɛɩ wɑɑʋ nɑ pǝ́ wɛ yem kɛ́ mpʋ tɔ pǝ tɑɑ? Nɑ pǝ kɔmɑ suwe tɔtɔ nɑ ɩ́ cɑɑ ɩ́ tɑsɑ pǝ yomɑɑ lɑpʋ? 10 Mǝ ɩsɛ sɛɛnɑ mǝ kʋyɛɛŋ kʋpɑmpɑŋ fɑɣɑsʋɣʋ nɑ mǝ ɩsɔtʋnɑɑ kʋpɑmɑ nɑ mǝ wɑɑtʋnɑɑ kʋpɑmɑ nɑ mǝ pɩɩsɩ kʋpɑŋsɩ fɑɣɑsʋɣʋ kɛ teitei. 11 Mǝ tɔm cɛpɑ mɑ lɑŋlɛ kɛ teu kɛ́. Ɩsɩɩ mɑ ɩwɩɩlɛ ntɛ́ tǝ tǝnɑɣɑ mǝ tɔɔ kʋlɑ hʋntʋ ntɛ́ yɑɑ?

12 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, mɑ wiikinɑ-mɛ sɩ ɩ́ tǝŋ mɑ ɩkpɑtɛ ɩsɩɩ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ tǝŋɑ mǝ ɩkpɑtɛ tɔ. Ɩ́ tɑ lɑ-m ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlǝɣɩ tiili se. 13 Nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ mɑ kʋtɔŋ tɔɔ kɛ́ mɑ heelɑ-mɛɣɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm. 14 Nɑ ɩ́ nɑ́ cɔɔsɛɛ kɛ sɔsɔm kɛ mɑ wʋsɑsɩ nsɩ sɩ tɑɑ, pɑɑ nɑ mpʋ ɩ́ tɑ́ cʋtɩ sɩ mɑ tɔm ntɩ tǝ nɩɩ-mɛ. Pǝyele ɩ́ tɑ lɔ-m, ɑmɑ ɩ́ tɔkɑ-m teu kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ, yɑɑ ɩsɩɩ Yesu Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ. 15 Wɑɑtʋ ɩnɩ mǝ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔ pɑɑ pɔɔsǝɣɩ. Ɩlɛ kɑɣɑnɑ ɩ́ nɑ-we tɔtɔ? Hɑlɩ mɑ pǝsǝɣɩ mɑ́ lǝsɩ mǝ nyɩɩlʋɣʋ sɩ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, pɩɩ lɑkɑɣɑ mpʋ, pɑɑ mǝ ɩsɛ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ kɑ lǝsɑɑ nɑ ɩ́ tʋ-m. 16 Ɩsɩɩ mɑ heeluɣu-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ tɔɣɔlɛ mɑ pǝsɑ mǝ kolontu yɑɑ?

17 Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ lɑkɩ kɛ́ nɑ n nɑwɑ n tɔ sɩ pɑ sɔɔlɑ-mɛɣɛ teu. Aɑɩ, pǝ tɑɣɑ mpʋ se, pɑɑ pǝcɔ. Pɑ cɑɑkɩ kɛ́ sɩ mɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ wɑkǝlɩ, nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ mpɛ pɑ tɔɔ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ pɑ tike. 18 Pǝ wɛ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ sɔɔlǝɣɩ ɩ lɛlʋ kɛ mpʋ yɑɑ. Amɑ kʋpɑntʋ lɑpʋ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ sɔɔlǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm, pǝ́ tɑɑ wɛɛ wɑɑtʋ wei mɑ wɛ mǝ kiŋ tɔ tike. 19 Mɑ piyɑ kʋpɑmɑ, mɑ tɑɣɑnɑ wʋsɑsɩ tɑɑ kɛ́ sʋʋʋ kɛ mǝ tɔɔ. Nɑ wʋsɑsɩ nsɩ sɩ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ lʋlʋɣʋ wʋsɑsɩ tɑkʋɣʋ ɑlʋ tɔ, sɩ pǝ́ lɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ Kilisiti yɑɑsi nɑ mǝ nɑ-ɩ́ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ tǝmɑɣɑ teu. 20 Pepe pukinɑ-m mǝ hɛkʋ kɛ nɔɔnɔɔ ɩsǝntɔ nɑ mɑ́ heeli-mɛɣɛ kʋfɑtʋnɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ tɔm cɑɑlɑ-m sɔsɔm kɛ cǝnɛɣɛ.

Akɑɑ nɑ Sɑɑlɑ pɑ tɔm

21 Mɛ mpɑ ɩ́ cɑɑ kʋsǝsɩɩtʋ ɩ́ tɔkɩ-mɛ tɔ, mɑ pɔɔsǝɣɩ-mɛ sɩ ɩ́ nɩɩwɑ nti pɑ ŋmɑɑwɑ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ tɔ, yɑɑ ɩ́ tɑ́ nɩɩ? 22 Pɑ ŋmɑɑwɑ sɩ Apǝlɑhɑm kɑ wɛnɑ piyɑ nɑɑlɛɣɛ, kɑsɑɣɑmpu nɑ́ lʋlɑ-ɩ lɛŋkɑ nɑ yom nɑ́ɑ́ lʋlɩ-ɩ lɛŋkɑ. 23 Ɩsɔ kɑ tɔmnɑ sɩ kɑsɑɣɑmpu kɑ́ lʋlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kɑsɑɣɑmpu kɔmɑ nɑ ɩ́ lʋlɩ nɑ pǝ mʋ Ɩsɔ nɔɣɔ tɑɑ tɔm tǝkɛlɛ. Amɑ yom nɑ́ lʋlɑ ɩ nyǝŋkɑ kɛ yem kɛ́ pʋlʋ fɛɩ. 24 Tɔm tǝnɛ tǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́-tʋɣʋ yɑɑsi nɔɣɔlʋɣʋ. Alɑɑ mpɛ pɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ nɔɔsɩ nsi ɩ́ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ kpɛntɑɑ nɑ pɑ́ pɛɛlɩ tɔm nɑɑlɛ tɔ. Kɑncɑɑlɑɣɑ nɔɣɔ ntɛ́ Akɑɑ, nɑ ŋkɛ kɑ kɛnɑ Sinɑyi pʋɣʋ nyǝŋkɑ, nɑ kɑ́ lʋlǝɣɩ yomɑɑ. 25 Akɑɑ ɩnɩ ɩ kɛnɑ ɩsɩɩ Alɑpʋ Sinɑyi pʋɣʋ, nɑ ɩ nǝɣǝsǝnɑ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ nte tǝ wɛ sɑŋɑ ɩsǝntɔ tɔ, nɑ tǝ nɑ tǝ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ kɛ́ yomɑɑ tɔ. 26 Yosɑlɛm wei ɩ́lɛ́ ɩ wɛ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ kɛ́ tɑ́ tǝnɑ tɑ́ too tɔ ɩ́lɛ́ ɩ kɛ́ kɑsɑɣɑmpu kɛ́. 27 Tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Alʋ kɑɑlʋlɑɣɑ nyɑ́ nyɑ́ lɑŋlɛ ɩ́ hʋlʋmɩ.

Nyɑ́ wei n tɑ tɩɩ mɔlɩ pɑɑ tɔm kʋlʋm tɔ, wiliti teu.

Alʋ wei pɑ lɔ yem tɔ ɩ kɑ́ kǝlɩ piyɑ kɛ

ɑlʋ wei ɩ wɛnɑ pɑɑlʋ tɔ.

28 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ye mɛ ɩlɛ Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ pɑɑ lʋlɩ-mɛ tɔɣɔ pɑ lʋlɑ-mɛ. Nɑ pǝ lɑpɑ teitei ɩsɩɩ ɩ kɑ tɔmɑ sɩ pɑɑ lʋlɩ Ɩsɑɑkɑ nɑ tɑmpɑnɑ pɑ́ lʋlɩ-ɩ tɔ. 29 Pǝyɑɣɑ ŋkɑ pɑɑ lʋlɑ yem kɛ́ mpʋ tɔ kɑ tʋkɑɣɑ ŋkɑ pɑ lʋlǝnɑ Ɩsɔ Feesuɣu toŋ tɔɣɔ kʋnyɔŋ. Nɑ mpʋ ɩnǝɣɩ pǝ wɛ sɑŋɑ wʋlɛ tǝnɛ tɔtɔ. 30 Nɑ ntiɣi pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ yee? Pɑ ŋmɑɑwɑɣɑ sɩ: Tɔɣɔnɩ ɑlʋ yom ɩnɩ nɑ ɩ pǝyɑɣɑ nɑ pɑ́ tɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yom pǝyɑɣɑ nɑ kɑsɑɣɑmpu pǝyɑɣɑ pɑ kɑɑ kpɛntɩ nɑ pɑ́ tɑlɑ pɑ cɑɑ wontu. 31 Pǝ tɔɔ ɩlɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ, tǝ tɑ kɛ yom piyɑ se, ɑmɑ tǝ kɛ́ kɑsɑɣɑmpu piyɑ kɛ́.

5

Ɩ́ tɑɑ yele nɑ ɩ́ pǝsɩ yomɑɑ tɔtɔ

1 Kilisiti cɛpɑ-tʋɣʋ tɑ́ yomle tɑɑ kɛ́ sɩ tǝ́ pǝsɩ kɑsɑɣɑmpiyɑ tǝkpem. Pǝ tɔɔ ɩlɛ ɩ́ sǝŋ tǝcɑ, nɑ ɩ́ tɑɑ yele nɑ cɛpʋ pǝnɛ pǝ tɔm liɣiti-mɛ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ yomɑɑ kɛ pǝsʋɣʋ tɔtɔ.

2 Ɩ́ tʋ ŋkpɑŋŋ kɛ teu, Pɔɔlɩ mɑ́ mɑ tʋlǝɣɩ-mɛɣɛ tǝfoo sɩ, ye ɩ́ tɛmɑ mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ pɛlɩ, pǝ wɛ ɩsɩɩ Kilisiti kɔntɛ lɑpɑ mǝ kiŋ ntɛ́ yem. 3 Mɑ tɑsǝɣɩ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ kpɑɑlʋɣʋ sɩ, wei ɩ́ pɛlɑɑ, tǝlɑsɩ ɩsɩɩ ɩ tɔkɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ tǝpɑɩ, ɩ kɑɑ sɛkɩ pʋlʋ. 4 Mɛ mpɑ ɩ́ cɑɑ sɩ Ɩsɔ ɩ́ nyǝnɩ-mɛɣɛ kʋpɑmɑ kɛ mǝ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ tɔɔ tɔ, mǝ nɑ Kilisiti ɩ́ yɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ pɛŋ mǝ tǝɣɩ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ. 5 Ye tɑ ɩlɛ tǝ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ kɑ́ pǝsɩ-tʋɣʋ yʋlʋpɑmɑ nɑ tǝ tɑŋɑ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ Ɩsɔ Feesuɣu toŋ wei ɩ lɑkɩ tɑ́ kiŋ kɛ tɑ́ tɛm Ɩsɔ nɑ tɑ́ tɑ́ɑ́ tɔ pǝ tɔɔ tɔ. 6 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ye tɑ́ nɑ Yesu Kilisiti tǝ lɑɑlɑɑ nɑ tǝ́ kpɛntɩ, pɑɑ tǝ pɛlɑɑ pɑɑ tǝ tɑ pɛlɩ pǝ lɩɩ kʋlʋm kɛ́. Amɑ mpi pɑ cɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ tǝ́ tɛ Ɩsɔ nɑ tɑ́ tɑ́ɑ́ nɑ tɑ́ɑ́ tɛm mpɩ pǝ tɑɑ kɛ́ sɔɔlʋɣʋ nɑ́ wɛɛ nɑ kʋlɛ kʋ tɔŋɑ.

7 Ɩ́ kɑ lɑkɑɣɑ teu ɩlɛ nɔɔnɔɔ ɑwe lɑpɑ nɑ ɩ́ mǝlɩ hɛɛʋ kɛ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ tɑɑ? 8 Nti pɑ heelɑ-mɛ nɑ ɩ́ tɛ mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ tisi tɔ tǝ tɑ lɩɩnɑ Ɩsɔ wei ɩ yɑɑ-mɛ tɔ ɩ kiŋ. 9 Pɑ tukɑ ɩtuule sɩ: Kʋkʋsʋm kɛ pǝciimɑɣɑ kpɑɑsǝɣǝnɑ somtu tǝfʋʋʋ. 10 Pɑɑ nɑ mpʋ Tɑcɑɑ yelɑɑ nɑ mɑ́ wɛɛnɑ nɑɑni kɛ mǝ tɔɔ tǝkpɑtɑɑ sɩ ɩ́ kɑɑ kpɑɣɑ hʋwɛɛ nnɑ ɑ fɑɣɑnɑ mɑ nyǝnɑ tɔ. Amɑ wei ɩ lɑkɩ-mɛɣɛ yɛlɛyɛlɛ tɔ pɑɑ ɩ kɛ́ wei te Ɩsɔ kɑ́ nɑnɑ pʋntʋ.

11 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ ye pɛlʋɣʋ tɔm wɑɑsʋ kɛ mɑ tɔŋnɑ lɑpʋ tɔtɔ, pɑɑ tʋkɑɣɑ-m kʋnyɔŋ suwe tɔtɔ? Ye pɩɩ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑmpɑnɑ, Kilisiti wei pɑ kɑmɑ tesikɑ tɔɔ nɑ mɑɑ kpɑɑlǝɣɩ ɩ tɔm tɔ ɩ tɔm ntɩ tǝ tɑɑ wɩɩ nɔɣɔlʋ. 12 Amɑ mɑ kooliɣi kɛ́ sɩ mpɑ pɑ lɑkɩ-mɛɣɛ yɛlɛyɛlɛ kɛ́ mpʋ tɔ pɛlɛ pɑ́ lɑkɩ mpʋ nɑ pɑ́ puki te, hɑlǝnɑ pɑ́ pǝsɩ kɑtɑɑsɩ kɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ.

13 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ ye mɛ ɩlɛ pɑ lǝsɑ-mɛɣɛ sɩ ɩ́ pǝsɩ kɑsɑɣɑmpiyɑ. Amɑ kʋlʋmtʋ kɛ́ sɩ ɩ́ tɑɑ hʋʋ sɩ ye ɩ́ pǝsɑ kɑsɑɣɑmpiyɑ kɛ mpʋ ɩ́ hikɑ mǝ tǝɣǝlɛ sɩ ɩ́ tǝŋǝɣɩ mǝ yʋlʋwɛɛtʋ kʋnyɩɩlǝŋ. Aɑɩ pǝ fɛɩ mpʋ se. Amɑ nti tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ sɔɔlǝɣɩ tǝmɑ, nɑ ɩ́ teŋ tǝmɑ, nɑ mpʋ ɩnɩ pǝ lɑpʋ sʋʋnɑ-mɛɣɛ teu. 14 Kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ: Sɔɔlɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩsɩɩ n kɑ́ sɔɔlɩ nyɑ́ tɩ tɔ. 15 Amɑ ye ɩ́ lɑkɩ ɩsɩɩ tɑɑlɛ wontu nɑ ɩ́ cǝlǝɣɩ tǝmɑɣɑ sǝkpɑŋ nɑ kelɑ nɑ ɩ́ wɑkǝlǝɣɩ tǝmɑɣɑ mpʋ, ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, tɔfɔ ɩ́ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ́ kʋ tǝmɑ tǝkpɑtɑɑ kɛ́ ɑtɛ cǝnɛ.

Ɩ tǝŋ Ɩsɔ Feesuɣu nyǝm

16 Nti mɑ wɛnɑ sɩ mɑ heeliɣi-mɛ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nti Feesuɣu Nɑŋŋtʋ hʋ́lǝ́ɣɩ́-mɛ tɔɣɔ tɑm, ɩ́ tɑɑ nɩɩnɑ mǝ yʋlʋwɛɛtʋ kʋnyɩɩlǝŋ. 17 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yʋlʋwɛɛtʋ kʋnyɩɩlǝm nɑ Feesuɣu kʋnyɩɩlǝm pǝ tɑ kɑɑ pʋlʋ, hɑlǝnɑ pɩɩ tɩɩ cɑɑ pǝ́ nɩɩ tǝmɑ sɔŋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑ́ ɩsɩɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ cɑɑ tɔ. 18 Ye nti Feesuɣu Nɑŋŋtʋ hʋ́lǝ́ɣɩ́-mɛ tɔɣɔ ɩ́ tǝŋǝɣɩ ɩlɛ ɩ́ tɑ kɛ́ kʋsǝsɩɩtʋ yomɑɑ tɔtɔ.

19 Pɑɑ wei ɩ nyǝmɑ́ teu kɛ ɩsǝnɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ pɑ yʋlʋwɛɛtʋ tɔ pɑ kʋlɑpʋtʋ wɛɛ tɔ. Asilimɑ nɑ tɛtɛlɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ nɑ yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ. 20 Pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ tɩɩŋ lɑɑʋ nɑ topotopo tǝmɑnɑɑ. Pɑ lɩɩkɩ tǝmɑɣɑ koloŋɑ nɑ pɑ́ yookinɑ tǝmɑɣɑ tɑm nɑ ɩsɛsɛɛmɛɛ hɑŋɑ pɑ hɛkʋ, pɑ kǝlɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩkǝllɛ pɛɛkʋɣʋ, n kɑ́ nɑ́ pɑ fɑɣɑɑ nɑ pɑ́ tɑlɑ kpekɑ kpekɑ nɑ pɑ́ sʋʋ tǝmɑɣɑ yoonɑʋ. 21 Ye ɩ nɑwɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ pʋlʋ ɩ tɑɑ hɑŋ, pɑ kɛ́ sʋlʋnyɔɔlɑɑ, pɑ fɛɩ pɑ tɩ kpɑʋ kɛ leleŋ nɩɩlɩ ɩ tɑɑ, nɑ pɑ́ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ lɛntǝnɑɑ kɛ mpʋ tɔtɔ. Mɑ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ heeluɣu ɩsɩɩ mɑ tɛm-mɛɣɛ heeluɣu tɔ, pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɑkɩ mpʋ tɔ pɑ kɑɑ fɛlɩ nɔɔhǝlɛ kɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ tɑɑ.

22 Amɑ Ɩsɔ Feesuɣu nɑ́ lɑkɩ nɑ yǝlɑɑ sɔɔlǝɣɩ tǝmɑ nɑ pɑ́ hikiɣi lɑŋhʋlʋmlɛ, nɑ pʋlʋ ɩɩ pɛkǝlǝɣɩ-wɛ, nɑ pɑ́ wɛnɑ tǝmɑ nɑ suulu, nɑ pɑ wɛnɑ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ lɑkɩ tǝmɑɣɑ kʋpɑntʋ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ. 23 Nɑ pɑ wɛ tǝpɑmm nɑ pɑ́ tɔkǝɣɩ pɑ tǝɣɩ teu. Kiiu fɛɩ ŋku kʋ kʋɣɩ tǝnɛ ɩnɩ tǝ tɑɑ nɑtǝlɩ tɔ. 24 Mpɑ pɑ pǝsɑ Yesu Kilisiti nyǝ́mɑ tɔ pʋntʋnɑɑ kpɛŋnɑ pɑ yʋlʋwɛɛtʋ nɑ tǝ kʋnyɩɩlǝŋ nɑ tǝ kɔtɔɩnɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kʋ́ tǝnɑŋnɑŋ. 25 Feesuɣu lɑpǝnɑ nɑ tǝ́ hiki weesuɣu pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ yele nɑ tǝ́ tǝŋ mpi kʋ hʋ́lǝ́ɣɩ́-tʋ tɔ. 26 Tǝ́ tɑɑ hɔŋ tɑ́ tɩ nɑ tǝ́ kpɑɑsǝɣɩ, tǝ́ tɑɑ kʋsǝɣɩ tɑ́ tǝmɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ tǝ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ ɩsɛsɛɛmɛɛ.

6

Ɩ́ teŋ tǝmɑ

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ye nɔɣɔlʋ ɩ́ pǝntɑ nɑtǝlɩ, mɛ mpɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ Feesuɣu kɛ teu tɔ ɩ́ mǝŋnɑ pʋntʋ kɛ mpɑɑʋ kʋpɑŋkʋ tɑɑ nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ tǝpɑmm. Mɑ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ sɛɣɛsʋɣʋ sɩ pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ́ feŋ ɩ tɩ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ tɑsɑ mɑɣɑsʋɣʋ tɑɑ kɛ́ hotuɣu tɔtɔ. 2 Ɩ́ sǝŋnɑ tǝmɑɣɑ mǝ kʋpɛkǝlǝmnɑɑ tɑɑ. Ye ɩ́ lɑpɑ mpʋ ɩ yoosɑ Kilisiti kʋsǝsɩɩtʋ tǝnɑ ntɛ́. 3 Ye yʋlʋ hɔŋ ɩ tɩ, pǝyele ɩ tɑ tɑlɑ pʋlʋ, pʋntʋ puɣusiɣi ɩ tǝɣɩ. 4 Ye wei ɩ cɑɑ ɩ́ yɔɔlǝnɑ ɩ yɑɑsi teu nyǝŋ pʋntʋ ɩ́ tɑɑ tʋʋ lɛlɑɑ nɑ ɩ́ sɑ ɩ tǝɣɩ yem. Amɑ ɩ́ wiili ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ yɑɑsi tɑɑ nɑ ye pǝ nǝɣǝsǝnɑ yɔɔlʋɣʋ ɩlɛ ɩ yɔɔlɩ. 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑɑ wei ɩ kʋlɑpʋtʋ mǝlǝɣɩ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́.

6 Ye nɔɣɔlʋ sɛɣɛsǝɣɩ wei kɛ́ Ɩsɔ Tɔm pʋntʋ ɩ́ cosiɣi ɩ wɛnɑʋ tǝnɑ tɑɑ nɑ ɩ́ hɑɑkɩ ɩ sɛɣɛsǝlʋ ɩnɩ.

7 Hei ɩ tɑɑ puɣusi mǝ tɩ yoo, pɑɑ nyǝnǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ yem fɑ. Yʋlʋ ɩ́ tuu mpi mpǝɣɩ ɩ kʋŋ. 8 Ye yʋlʋwɛɛtʋ kʋnyɩɩlǝm kɛ ɩ tǝŋɑɑ nɑ ɩ́ tuu, yʋlʋwɛɛtʋ ntɩ tɩɩ yelinɑ nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ kʋ sǝm. Amɑ ye mpi Ɩsɔ Feesuɣu cɑɑkɩ tɔɣɔ ɩ tǝŋɑɑ nɑ ɩ́ tuu, kʋlɛ kɩɩ yelinɑ nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ kʋ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. 9 Tǝ́ tɑɑ lɑ felentu nɑ kʋpɑntʋ lɑpʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ye tǝ tɑ lɔ tɑ́ ɑpɑlʋtʋ hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ pǝ wɑɑtʋ mpi tɩɩ kʋ tɔ pɩɩ tɔɔ sɔsɔm. 10 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye tǝ hikɑ mpɑɑ kɛ timpi tǝ́ lɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ kʋpɑntʋ. Ɩlɛ pǝ́ kǝlǝnɑ tɑ́ nɑ mpɑ tǝ kɑɑ Ɩsɔ sɛɛʋ tɔ.

Pɔɔlɩ tɑsǝɣɩ-wɛɣɛ kpɑɑlʋɣʋ nɑ ɩ sɛɛtʋ

11 Tɔʋ, ɩ́ nɑ́ ɩsǝnɑ mɑ ŋmɑɑkɩ-mɛ nɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ niŋ kɛ cǝnɛ nɑ ŋmɑɑtʋ pee kʋyɑsǝlɛɛ tɔ. 12 Mpɑ pɑ yɔɔlǝɣǝnɑ tɔɔ nyǝm nɑ pɑ́ cɑɑ yǝlɑɑ ɩ́ sɑ-wɛ tɔ mpɛ pɑ cɑɑnɑ sɩ pɑ́ cɑɑlɩ-mɛ nɑ ɩ́ pɛlɩ. Ɩlɛ pɑɑ cɑɑ sɩ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ kʋnyɔmǝŋ kɛ Kilisiti sǝm tesikɑ tɔm tɔɔ tɔɣɔ. 13 Yǝlɑɑ mpɑ ɩnɩ pɑ pɛlǝɣɩ mpʋ tɔ pɑɑ tǝŋǝɣɩ kʋsǝsɩɩtʋ se. Amɑ pɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ye mɩɩ nɩɩnɑ-wɛ nɑ ɩ́ pɛlɩ ɩlɛ pɑ sɑ pɑ tɩ sɩ mpɛ pɑ yelinɑ ɩ́ kɔtɑ mǝ tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ kʋkɔtǝm pǝnɛ. 14 Mɑ ɩlɛ ye pǝ tɑɣɑ Yesu Kilisiti sǝm tesikɑ mɑ kɑɑ yɔɔlǝnɑ pʋlʋ. Tesikɑ ŋkɛ kɑ tɔɔ kɛ́ mɑ́ nɑ ɑntulinyɑ tǝ fɑɣɑnɑ tǝmɑ tǝkpɑtɑkpɑtɑ nɑ lɛlʋ tɑ nyɩ sɩ lɛlʋ wɛɛ. 15 Pɑɑ n pɛlɑɑ pɑɑ n tɑ pɛlɩ pǝ lɩɩ kʋlʋm kɛ́. Amɑ nti tǝ wɛɛ tɔɣɔlɛ sɩ ń lɑɣɑsɩ nɑ ń pǝsɩ yʋlʋ kʋfɑlʋ. 16 Mpɑ pɑɑ tɛlǝsǝɣɩ pɛlʋɣʋ tɔm kɛ lɔlɔ kɛ pɑ weesuɣu tɑɑ tɔ mɑ kooliɣi kɛ́ sɩ Ɩsɔ ɩ́ hɑ pɑ tǝnɑɣɑ ɑlɑɑfǝyɑ nɑ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ kpɛnnɑ ɩ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tǝnɑ tǝpɑɩ nɑ ɩ́ lɑ mpʋ.

17 Pǝ kɑɑsʋɣʋ tɔ, nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ-m wɑhɑlɑ tʋɣʋ tɔtɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɔntɔɔlǝŋ wei ɩ wɛ mɑ tɔɔ ɩsǝntɔ tɔ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kpɑkpɑɑ kɛ́ sɩ mɑ kɛ́ Yesu yom.

18 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti ɩ́ hʋ́lɩ́ mǝ tǝnɑɣɑ pɛɛlɛɛ. Ami.

Ɩfeesu

1

2

3

4

5

6

TAKƎLAƔA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

ƖFEESU

NYƎ́MA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Lom ɩcɑtɛ tɑɑ kɛ́ Pɔɔlɩ kɑ wɛ wɑɑtʋ wei ɩ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ tɔ. Pɑɣɑlɛ hʋʋkɩ sɩ Ɩfeesu hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ pɑɣɑlɛ kɛ ɩ ŋmɑɑ-kɛ. Pɔɔlɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ɩsǝnɑ Ɩsɔ tɑɣɑnɑ yǝlɑɑ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔm tɔ, nɑ Yesu Kilisiti hɑɑkǝnɑ nyʋɣʋ yɑpʋ mpǝɣɩ sɑɑ wei yʋlʋ tɛŋɩ-ɩ nɑ ɩ tɑɑ tɔ. Pǝ kɛ́ Ɩsɔ kʋcɔɔʋ kɛ́. Ɩ hʋlɑɑ sɩ Yesu sɛɛlɑɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ tɔnʋɣʋ pilimile, nɑ tǝ tɔɔ niŋ nɑ nɔɔhɛɛ, nɑ pɑɑ wei nɑ ɩ kʋlɑpǝlɛ, ɩlɛnɑ pɑ wɛnɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ. Pɔɔlɩ cɑɑkɩ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ nɩɩ teu ɩlɛnɑ ɩ́ kpǝnɑ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ nɑ kutuluɣu sɩ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ wɛɛ ɩsɩɩ kutuluɣu nɑ Yesu kɛlɛ kite tɛɛ pǝlɛ. Ɩ kpǝpǝnɑ tɔtɔɣɔ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ kɛ tǝyɑɣɑ tɑɑ sɩ Yesu wɛnnɑ ɩsɩɩ pɑɑlʋ nɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ nɑ́ɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ ɑlʋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Ɩfeesu tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Yesu Kilisiti nyʋɣʋ yɑpʋ, titite 1–3

Tɔntɛ kʋfɑtɛ, titite 4–6

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Pɔɔlɩ, Ɩsɔ luɣu lɑpǝnɑ nɑ mɑ́ lɑ́ Yesu Kilisiti tillu, mɑ́ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Ɩfeesu nɑ pɑ́ nɑ Yesu Kilisiti pɑ kpɛntɑɑ nɑ pɑ́ nɩɩkǝnɑ-ɩ tɔ. 2 Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ.

Ɩsɔ lɑpɑ-tʋɣʋ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑɣɑ Kilisiti tɔɔ tɔ

3 Tǝ sɑ Ɩsɔ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti Cɑɑ kɛ teu. Tɑ́ nɑ Kilisiti tɑ́ kpɛntʋɣʋ tɔɔ Ɩsɔ ɩnɩ ɩ kpɑɣɑnɑ Ɩsɔ sɛɛʋ kʋpɑntʋnɑɑ nɑ ɩ́ lɑ-tʋɣʋ sɔsɔm kɛ hɑtuu ɩsɔtɑɑ. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, fɑɩɩ nɑ pǝ́cɔ́ Ɩsɔ lɑkɩ ɑntulinyɑ tɔɣɔ ɩ kɑ tɛmɑ lǝsʋɣʋ nɑ ɩ́ sɩɩ sɩ tɑ́ nɑ Kilisiti tǝ́ kpɛntɩ nɑ tǝ́ pǝsɩ ɩ nyǝ́mɑ nɑ tɑ́ tɔntɛ kɛɛsɩ teu kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ nɑ kʋwɑkǝlǝm nɑpǝlɩ pǝ fɛɩ tɑ́ kiŋ. 5 Ɩ kɑ tɛmɑ sɩɩʋ kɛ hɑtuu lɔŋ kɛ ɩ sɔɔlʋɣʋ tɔɔ sɩ ɩ kɑ́ pǝsɩ-tʋɣʋ ɩ piyɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ, ɩlɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ luɣu lɑpǝnɑ mpʋ pǝ́cɔ́ pǝ lɑpʋ tɩɩ wɛ-ɩ leleŋ kɛ́. 6 Ye mpʋ tɩɩ sɑ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ ɩ hʋlʋɣʋ-tʋɣʋ ɩ pɛɛlɛɛ tɑɑ pɛɛlɛɛ kʋpɑnɑ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nɑ ɩ luɣu tɛɛ Pǝyɑɣɑ kiŋ tɔ.

7 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Kilisiti weesuɣu lɩɩ tɑ́ tɔɔ tɔɣɔ pǝ yɑpɑ-tʋ nɑ pǝ́ hɩɩsɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ. Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ lɑpɑ nɑ tǝ́ nɑ́ ɩ pɛɛlɛɛ sɔsɔɔnɑ 8 nnɑ ɩ hʋlɑ-tʋ tɔ ɑ tɔɔʋ kɑtɑtǝlɑɣɑ, kɛ wɑɑtʋ wei ɩ hɑ-tʋɣʋ lǝmɑɣɑsɛɛ sɔsɔɔnɑ nɑ nyǝm sɔsɔɔm tɔ. 9 Nɑ ɩ lɑpɑ nɑ tǝ́ nyɩ mpi ɩ sɩɩwɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ nɑ pǝ́ wɛ ɩŋmɛlɑʋ tɔ. Nɑ hɑtuu lɔŋ kɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ hʋʋ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ sɩ ɩ kɑ́ yoosi-wɩ nɑ Kilisiti kiŋ. 10 Pǝ kɔŋ nɑ pǝ́ tɑlɑ kʋyɛɛŋ kʋtɛɛsǝŋ tɑɑ nɑ Ɩsɔ koti ɩsɔtɑɑ nyǝm nɑ ɑtɛ nyǝm nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ-wǝɣɩ Kilisiti tike tɛɛ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔɣɔ pɑ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ, ɩlɛ Ɩsɔ tʋ mpi ɩ sɩɩwɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ tɔ pǝ nyʋɣʋ ntɛ́. 11 Ɩsɔ tǝŋɑ ɩsǝnɑ ɩ sɩɩwɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ tɔɣɔ ɩ lǝsɑ-tʋɣʋ hɑtuu lɔŋ sɩ tɑ́ nɑ Kilisiti tɑ́ kpɛntʋɣʋ tɔɔ tǝ́ hiki tɑ́ pɑɑ tete kɛ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔm tɑɑ. Ɩsɔ ɩɩ lɑkɩ pʋlʋ nɑ pǝ́ coti nti ɩ sɩɩwɑ nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ luɣu lɑ sɩ ɩ́ lɑ tɔ. 12 Ye mpʋ tɑ́ mpɑ tǝ lɑɑlɑ Kilisiti tɔɔ kɛ́ tɛɛlʋɣʋ tɔ, tǝ́ sɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ sɔsɔɔntʋ tɔɔ.

13 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ wɑɑtʋ wei ɩ́ nɩɩ tɑmpɑnɑ tɔm, Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei ɩ yɑpɑ mǝ nyɔɔŋ tɔ, ɩ́ tɛmɑ Kilisiti nɑ mǝ tɑɑ kɛ́ ɩlɛnɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ yʋsɩ-mɛ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ́ kɛ́ ɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ kʋyʋsʋm mpǝɣǝlɛ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wei ɩ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-mɛ tɔ. 14 Feesuɣu Nɑŋŋtʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ sɩɩ-tʋɣʋ tɔlʋmɑ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ nyʋɣʋ yɑpʋ mpi pǝ tɔm ɩ kɑ heelɑ ɩ yǝlɑɑ sɩ ɩ kɑ́ kɔnɑ nɑ pǝ́ wɛɛ-wɛ ɩsɩɩ pɑ pʋlʋ tɔ pǝ́ kɔmɑ nɑ pǝ́ yɑ-tʋ tǝkpɑtɑɑ ɩlɛ tɩɩ tɩ tɑ́ pʋlʋ ɩnɩ. Ye mpʋ tǝ́ sɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ sɔsɔɔntʋ tɔɔ.

Pɔɔlɩ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ kɛ Ɩfeesu nyǝ́mɑ

15 Pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ pǝ tɔɔ nɑ mɑ tɩɩ nɩɩʋ pǝnɛntɛ tɔtɔ sɩ ɩ́ tɛmɑ Tɑcɑɑ Yesu nɑ mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ sɔɔlɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔ, 16 mɑɑ hɛɛsǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ sɛɛtʋ sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ mǝ tɔɔ se. Nɑ mɑ tɔɔsǝɣɩ mǝ tɔɔ kɛ́ mɑ Ɩsɔ sǝlǝmǝŋ tɑɑ kɛ́ nɑ mɑ́ sǝlǝmǝɣɩ mǝ tɔɔ. 17 Nti mɑ sǝlǝmǝɣɩ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti Ɩsɔ, Tɑcɑɑ teeli tǝnɑ tʋ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɩ Feesuɣu, kʋlɛ kɩɩ yelinɑ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ, nɑ kɩɩ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ Ɩsɔ nɑ ɩ́ nyǝmɩ-ɩ teu. 18 Mɑ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ sɩ pǝ́ tʋ-mɛɣɛ lɑɣɑtʋ kɛ hɑtuu mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ nyɩ mpi pǝ tɔɔ Ɩsɔ yɑɑ-mɛ nɑ ɩ́ tɛɛlǝɣɩ tɔ, nɑ ɩ́ nyɩ kʋpɑntʋ sɔsɔɔntʋ teu teu nyǝntʋ nti ɩ sɩɩ mpɑ ɩ tɩ tɔ pɑ tɔɔ tɔ. 19 Nɑ ɩ́ nyɩ ɩ tomɑ sɔsɔɔnɑ tɑɑ sɔsɔɔnɑ nnɑ ɩ wɛnɑ nɑ ɩ́ lɑkǝnɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɑ́ tɑ́ kiŋ tɔ. Tomɑ sɔsɔɔnɑ ɑnǝɣǝlɛ mpʋ nɑ nnɑ ɩ hʋlǝnɑ toŋ nɑ toŋ 20 kɛ wɑɑtʋ wei ɩ feesɑ Kilisiti nɑ ɩ́ kpɑɑsɩ-ɩ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑsɩ-ɩ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ tɔ. 21 Kilisiti wɛʋ tǝnɑ tɔ ɩ kǝlɑ pǝ tǝnɑ tǝpɑɩ kɛ́, pɑɑ toŋtʋnɑɑ, pɑɑ pǝsʋɣʋ ŋku, pɑɑ tomɑ nnɑ, pɑɑ kɑwulɑsɩ nsi, nɑ hǝlɑ tǝnɑ nnɑ pɑ yɑɑ tɔ, nɑ pǝ tɑɣɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ tike, ɑmɑ pǝ kpɛntǝnɑ wei ɩ kɑ kɔɔ tɔ ɩ kǝlɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́lɛ́ ɩ tɑɑ tɔtɔɣɔ. 22 Ɩsɔ mǝlǝnɑ pǝ tǝnɑ tǝpɑɩ kɛ́ Kilisiti nɔɔhɛɛ tɛɛ nɑ ɩnǝɣɩ ɩ hʋlɑɑ sɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ ɑ wulɑʋ sɔsɔ. 23 Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ wɛʋ mpʋ tɔ ɑ kɛ́ Kilisiti tɔnʋɣʋ kɛ́, nɑ ɑ kiŋ kɛ ɩ wɛɛ tǝkpɑtɑɑ, ɩnɩ wei ɩ mɑɣɑlɑ pɑɑ timpi tɔ.

2

Ɩ́ fitɑ sǝm nɑ ɩ́ hiki weesuɣu

1 Tuu lɔŋ mǝ kʋpǝntǝŋ nɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ kɑ yelɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ wɛ ɩsɩɩ sǝtɑɑ kɛ Ɩsɔ nyǝntʋ tɑɑ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ mpɑɑʋ ɩsɑɣɑʋ kɛ ɩ́ kɑ tǝŋɑɣɑ nɑ ɩ́ nɩɩkɑɣɑnɑ ɑlɔɣɑɑ toŋ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ pɑ sɔsɔ. Alɔɣɑɑ sɔsɔ ɩnɩ ɩ wɛnnɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩ nyǝntʋ kɛ yǝlɑɑ mpɑ pɑ kisɑ Ɩsɔ kɛ́ nɩɩnɑʋ tɔ pɑ tɑɑ. 3 Tɑ́ tǝnɑ ɩsǝntɔ ḿpʋ́ɣʋ́ tɩɩ wɛɛ, tǝ tǝŋɑɣɑ tɑ́ yʋlʋwɛɛtʋ kʋpǝntʋ kʋnyɩɩlǝŋ kɛ yem kɛ́. Nɑ mpi tɑ́ tɔnǝŋ nɑ tɑ́ hʋwɛɛ cɑɑkɑɣɑ tɔ mpʋ teitei kɛ́ tǝ lɑkɑɣɑ. Pǝ lʋlɑ-tʋ nɑ tǝ́ wɛ ɩsǝnɑ tɔ pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ kɑ́ huu tɑ́ tɔɔ kɛ́ ɩsɩɩ ɑ kɑ huu lɛlɑɑ tɔɔ tɔ.

4 Amɑ Ɩsɔ hʋlɑ-tʋɣʋ suulu kɛ sɔsɔm, nɑ ɩsǝnɑ ɩ sɔɔlɑ-tʋ tɔ pǝ fɛɩ nyǝnʋɣʋ. 5 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ wɛʋ ɩsɩɩ sǝtɑɑ kɛ Ɩsɔ nyǝntʋ tɑɑ kɛ́ tɑ́ kʋpǝntǝŋ tɔɔ tɔ, ɩ kpɛntɑ tɑ́ nɑ Kilisiti kɛ weesuɣu hɑʋ. Ɩsɔ suulu tɔɔ kɛ́ pǝ yɑpɑ mǝ nyɔɔŋ. 6 Tɑ́ nɑ Yesu Kilisiti tɑ́ kpɛntʋɣʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ feesɑ tɑ́ nɑ-ɩ sɩ tǝ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ hɑtuu ɩsɔtɑɑ. 7 Ɩ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɑm tɔɔ kɛ́ ɩsǝnɑ ɩ suulu tɔɔ kɑtɑtǝlɑɣɑ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-tʋɣʋ suulu nɑ Yesu Kilisiti kiŋ tɔ. 8 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔɔ kɛ́ pǝ yɑpɑ mǝ nyɔɔŋ nɑ ɩ́ tɛmnɑ-ɩ nɑ mǝ tɑɑ tɔɣɔ pǝ lɑpɑ mpʋ. Nɑ mpʋ ɩnɩ pǝ lɑpɑ tɔ pǝ tɑ lɩɩnɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ kiŋ, ɑmɑ Ɩsɔ hɑtɛ kɛ́. 9 Pǝ tɑɣɑ mǝ ɩwɩɩlɛ tɔɔ, pǝ tɔɔ ɩlɛ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ sɑ tɩ. 10 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ Ɩsɔ ŋmɑnɑ-tʋ, nɑ tɑ́ nɑ Yesu Kilisiti tǝ kpɛntɑɑ tɔɣɔ ɩ ŋmɑ-tʋɣʋ mpʋ sɩ tǝ́ lɑkɩ tǝmɑ kʋpɑnɑ nnɑ ɩ kɑ tɑɣɑnɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ tɔɣɔ sɔsɔm.

Mǝ nɑ Yesu Kilisiti mǝ kʋlʋm pǝsʋɣʋ

11 Mɛ mpɑ ɩ́ kɑ́ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝsiɣisiɣi nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ yɑɑkɑɣɑ-mɛɣɛ kʋtɑpɛlǝŋ nɑ mpɛ pɑ yɑɑkɩ pɑ tǝɣɩ pɛllɑɑ tɔ, pǝyele yʋlʋ niŋ pɛlǝnɑ-wɛɣɛ kʋpɛlʋ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ kɔtɑɣɑ kɛ́. Ɩ́ tɔɔsɩ ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ wɛɛ tɔ nɑ ɩ́ nɑ́. 12 Pɩɩ wɛɛ tɔ ɩ́ kɑ hɑtǝlǝnɑ Kilisiti kɛ́, ɩ́ kɑ́ kɛ́ kpɑɩ nyǝ́mɑ kɛ́, ɩ́ fɛɩ mpɑ Ɩsɔ lǝsɑɑ sɩ ɩ yǝlɑɑ tɔ pɑ tɑɑ. Nɑ pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ kɑ tɔmɑ ɩ yǝlɑɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ-wɛ, hɑlǝnɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ cɑŋ pɑ́ sɩɩ tǝmɑɣɑ nɔɔsɩ kɛ pǝ tɔm tɑɑ tɔ, mǝ tɑɑ fɛɩ pɑ tɑɑ se. Ɩ́ kɑ wɛ yem kɛ́ ɑtɛ cǝnɛɣɛ, ɩ fɛɩnɑ mpi pǝ tɔɔ ɩ́ tɛɛlǝɣɩ tɔ pǝ́cɔ́ ɩ́ tɑɑ nyɩ Ɩsɔ. 13 Amɑ pǝnɛntɛ mǝ nɑ Yesu Kilisiti mǝ kpɛntʋɣʋ tɔɔ ɩ weesuɣu lɩɩʋ yelɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ kɑ hɑtǝlǝnɑʋ pǝ tǝnɑ tɔ ɩ́ tɑɣɑnɩ-wǝɣɩ kpǝtǝnɑʋ. 14 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ kpɑɣɑnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ nɑ ɩ́ lɑ́ nɑ tǝ́ pǝsɩ piitim kʋlʋmǝm nɑ hɛɛsʋɣʋ kɔɔ. Ɩ tɔnʋɣʋ kɛ ɩ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́ yɑsǝnɑ koloŋɑ ŋkɑ kɑɑ kɑɣɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ ɩsɩɩ koluŋɑ tɔ. 15 Nɑ ɩ kʋwɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ tǝ kʋheelitu nɑ tǝ kʋkʋkiim sɩ ɩ kpɑkǝɣɩ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ, piitim mpɩ pǝ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ kpɛntǝnɑ ɩ tɩ nɑ pɑ́ pǝsɩ piitim kʋlʋmǝm kɛ kʋfɑm nɑ hɛɛsʋɣʋ kɔɔ. 16 Kilisiti sǝm kɛ tesikɑ tɔɔ lɑpǝnɑ nɑ tɑɑ kpɑnɑʋ kɛ tǝmɑ sɑɑlɩ, nɑ tesikɑ tɔɔ tǝnɛɣɛ ɩ kpɛntɑ piitim mpɩ pǝ tɔm nɑɑlɛ nɑ pǝ́ pǝsɩ piitim kʋlʋmǝm nɑ ɩ́ ciiki pǝ nɑ Ɩsɔ. 17 Kilisiti kɔmnɑ nɑ ɩ́ kpɑɑlɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei ɩ hɛɛsǝɣɩ yǝlɑɑ lɑŋɑ tɔ pɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ tɑ́ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kɑ hɑtǝlǝnɑ Ɩsɔ tɔ, pɑɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ kpǝtǝnɑ-ɩ tɔ. 18 Kilisiti ɩnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ tɑ́ tǝnɑ tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ sǝŋ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kʋlʋm ɩnɩ ɩ toŋ tɑɑ.

19 Ye mpʋ mɛ mpɑ ɩ́ tɑ́ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ ɩ́ tɑ́ kɛ́ kpɑɩ nyǝ́mɑ yɑɑ cɑɣɑlɑɑ. Amɑ pǝnɛntɛ mǝ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ ɩ́ kɑɑ ɩcɑtɛ, nɑ ɩ́ pǝsɑ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ mɑɣɑmɑɣɑ tǝkpem. 20 Ɩ́ pǝsɑ ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑkʋɣʋ kutuluɣu tɔɣɔ. Yesu kɛlɛ kɑncɑɑlɑɣɑ cɛɛɣɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔɔ kɛ́ tillɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ-mɛɣɛ ɩsɔtɑɑ. 21 Ɩ tɔɔ kɛ́ kutuluɣu ŋmɑtʋ tǝnɑ sǝŋɑ teu, nɑ tǝ́ tɔŋnɑ pɩɩʋ sɩ timpi tɑ́ nɑ Tɑcɑɑ tǝ kpɛntɑ mpʋ tɔ tǝ́ pǝsɩ Ɩsɔ tǝcɑɣɑlɛ nɑŋŋ nyǝntɛ. 22 Ɩ́ kpɛntʋɣʋnɑ-ɩ tɔ pɑ tǝnɑ-mɛ tɔtɔɣɔ kutuluɣu tɔɔ kɛ́ sɩ mǝ nɑ lɛlɑɑ ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ pǝsɩ kutuluɣu ŋku kʋ tɑɑ Ɩsɔ Feesuɣu kɑ́ cɑɣɑ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ Ɩsɔ wɛnnɑ kʋ tɑɑ tɔ.

3

Tǝmlɛ nte pɑ tʋ Pɔɔlɩ tɔ

1 Pǝ tɔɔ kɛ́ Pɔɔlɩ mɑ́ wei mɑ kɛ́ sɑlǝkɑ tʋ kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ sɩ pǝ́ wɑɑsɩ mpɑ mɛ ɩ́ tɑ́ kɛ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ, mɑ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ. 2 Mɑ hʋʋ teu sɩ ɩsǝntɔ ɩ́ nɩɩwɑ ɩsǝnɑ Ɩsɔ lɑpɑ-m suulu nɑ ɩ́ tʋ-m sɩ mɑ́ lɑ tǝmlɛ kɛ mǝ kiŋ tɔ. 3 Ɩsɔ sɩɩ ɩsǝnɑ mpi nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ nɑ pǝ́ ŋmɛlɑɑ tɔɣɔ ɩ kulɑɑ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-m nɑ mɑ́ nyɩ. Hɑlɩ mɑ tɛmɑ-mɛɣɛ pǝ tɔm kɛɛsʋɣʋ kɛ cǝnɛ ɩnǝɣɩ pǝcɔ. 4 Nɑ ye ɩ́ kɑlɑɑ ɩ́ kɑ́ nɑ́ ɩsǝnɑ mpi mɑ nyǝmɑ́ Kilisiti tɔm nti ɩnɩ nɔɣɔlʋ tɑɑ cɛkǝnɑ mpʋ tɔ. 5 Ɩsɔ tɑ́ɑ́ hʋ́lɩ́-tǝɣɩ sɔsɑɑ tɑɑ yǝlɑɑ ɩsɩɩ kɑɣɑnɑ ɩ lɑpɑ nɑ ɩ Feesuɣu kuli-tɩ nɑ kʋ́ hʋ́lɩ́ tillɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ ɩ yǝlɑɑ kʋpɑmɑ tɔ. 6 Nɑ tɔm kʋŋmɛlǝtʋ ntǝɣǝlɛ sɩ: Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ lɑpɑ nɑ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ nɑ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ hiki pɑ pɑɑ tete kɛ kʋpɑntʋ nti Ɩsɔ sɩɩ ɩ yǝlɑɑ tɔ tǝ tɑɑ, nɑ pɑ́ pǝsɩ kʋlʋm tǝkpɑtɑɑ, nɑ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ lɑkɩ mpi nɑ Yesu Kilisiti kiŋ tɔ piitim lɛmpɩ nyǝ́mɑ nɑ́ wɛ pǝ tɑɑ tɔtɔɣɔ.

7 Suulu kɛ Ɩsɔ hʋlɑɑ nɑ ɩ́ tʋnɑ-m nɑ ɩ́ pɑɑsɩ nɑ ɩ́ hɑ-m tomɑ sɩ mɑ́ lɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnɛ ɩ tǝmlɛ. 8 Mɑɣɑlɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ sǝkpemɑ tɑɑ sǝkpelu, pɑɑ nɑ mpʋ mɑ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ tʋnɑɑ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ suulu ɩnɛ sɩ mɑ́ cɔɔ nɑ mɑ́ heeli mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɣɔ Kilisiti teu sɔsɔɔm mpi pǝ fɛɩnɑ ɑkpele tɔ pǝ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ. 9 Nɑ mɑ́ lɑ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ cɛkǝnɑ Ɩsɔ sɩɩ ɩsǝnɑ mpi nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ nɑ pǝ́ ŋmɛlɑɑ tɔ, ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ sɩ pǝ́ lɑ tɔ. Ɩsɔ wei ɩ lɑpɑ pǝ tǝnɑ nɑ pǝ́ wɛɛ tɔ ɩ ŋmɛsɑ hɑtuu lɔŋtɑɑ kɛ́ ɩsǝnɑ mpi ɩ sɩɩwɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ mpʋ tɔɣɔ. 10 Sɩ pǝ́ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ wɑɑtʋ ɩnɛ ɩlɛ ɩ yele nɑ ɩsɔtɑɑ kɑwulɑɣɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ kɑ toŋtʋnɑɑ nɑnɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ kiŋ kɛ Ɩsɔ nyǝm yɑɑsi tǝnɑ. 11 Ɩ kɑ hʋʋkɑɣɑ ntiɣi tɑm tɔ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti kiŋ kɛ ɩ lɑpɑ-tɩ. Nɑ pǝ nɔɣɔ tɑɑ tǝkʋlʋŋkʋlʋ kɛ́ ɩ lɑpɑ. 12 Nɑ tɑ́ nɑ-ɩ tǝ kpɛntɑɑ nɑ tǝ́ tɛmɩ-ɩ nɑ tɑ́ tɑɑ tɔɣɔ tǝ hikɑ mpɑɑʋ nɑ tǝ́ sǝŋ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nɑ nɑɑni kɛ teu. 13 Ye mpʋ ɩlɛ mɑ wiikǝnɑ-mɛ sɩ ɩ́ tɑɑ lɔ tɔɔŋ kɛ kʋnyɔŋ ŋku mɑ tɔkɩ mǝ tɔɔ tɔ kʋ tɔɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ kʋsɩ mǝ nyʋɣʋ.

Kilisiti sɔɔlʋɣʋ kɛ yǝlɑɑ

14 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ luŋɑ ɑkulɑ kɛ Tɑcɑɑ 15 wei ɩ hɑɑkɩ ɑtɛ nɑ ɩsɔtɑɑ piitimnɑɑ tǝnɑɣɑ pǝ hǝlɑ tɔ, 16 sɩ ɩ teeli sɔsɔ tɔɔ ɩ́ yele nɑ ɩ Feesuɣu lɑ nɑ mɩɩ hiki pǝsʋɣʋ nɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ kɛ hɑtuu mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ, 17 nɑ ɩ́ tɛ Ɩsɔ nɑ mǝ́ tɑɑ kɛ́ teu, nɑ Kilisiti wɛɛ mǝ wɑɑlɩ kɛ́ tɑm. Nɑ mɑ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ sɩ ɩ́ sɔɔlǝɣɩ tǝmɑ nɑ ɩ́ sǝŋ pǝ tɑɑ kɛ́ teu tǝkeŋkeŋ. 18 Nɑ mǝ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ hiki pǝsʋɣʋ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ ɩsǝnɑ Kilisiti sɔɔlʋɣʋ tɔɔwɑ tɔ hɑlǝnɑ kʋ fɛɩ tǝnɑɣɑ. Nwɑɑŋ nɑ mpǝlɛ, ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ. 19 Nɑ pɑɑ Kilisiti sɔɔlʋɣʋ fɛɩ sɩ nɔɣɔlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ kʋ tǝnɑ tɔ, mɩɩ cɛkǝnɑ-kʋ, nɑ ɩ́ hiki Ɩsɔ nyǝm tǝnɑ nɑ pǝ́ mɑɣɑlɩ mǝ tɑɑnɑɑ tǝpɑmpɑm.

20 Tɔʋ, tomɑ nnɑ ɑ wɛ tɑ́ tɑɑ nɑ ɑ́ wɑɑsǝɣɩ-tʋɣʋ tɑm tɔ ɑnǝɣɩ Ɩsɔ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑnɑ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ nɑ pǝ́ tɛɛ tɑ́ sǝlǝmʋɣʋ tɔɔ tǝcɑɣɑcɑɣɑ, hɑlǝnɑ pǝ́ tɩɩ tɛɛ mpi mpi tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ hʋʋ tɑ́ tɑɑ tɔ. 21 Ɩsɔ ɩnɩ ɩ sɛɛlɑɑ tǝnɑ tǝpɑɩ, nɑ Yesu Kilisiti pɑ́ tʋɣɩ-ɩ teeli nɑ pǝ́ polo ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm hɑlǝnɑ tɑm. Ami.

4

Yesu sɛɛlɑɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ Kilisiti tɔnʋɣʋ

1 Ye mpʋ mɑ wei mɑ kɛ́ sɑlǝkɑ tʋ kɛ Tɑcɑɑ tǝmlɛ lɑpʋ tɔɔ tɔ, mɑ tɛɛkǝɣɩ-mɛ nɑ wiinɑʋ sɩ ɩ́ yele nɑ mǝ tɔntɛ te teu, nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ tɔntɛ nte Ɩsɔ cɑɑ nɑ ɩ́ yɑɑ-mɛ sɩ ɩ́ tɔ tɔ. 2 Ɩ́ pɑsǝɣɩ mǝ tɩ, ɩ́ lɑkɩ tǝhɛɛ, ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tǝmɑɣɑ suulu, ɩ́ sǝŋnɑ tǝmɑ nɑ sɔɔlʋɣʋ. 3 Ɩsǝnɑ Ɩsɔ Feesuɣu yelɑɑ nɑ ɩ́ kpɛntɩ tɔ ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ mǝ kpɛntʋɣʋ ŋkʋɣʋ tɔkʋɣʋ, nɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ ŋkɑ ɩ́ wɛnɑ tɔ kɑ́ yele nɑ ɩ́ lɑ́ mpʋ. 4 Tɔnʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ tike tǝkoŋ wɛnnɑ, nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kʋlʋm tike tǝkoŋ wɛnnɑ, nɑ tǝtɛɛllɛ nte tǝ tɔɔ Ɩsɔ lǝsɑ-mɛ tɔ tǝlɛ tǝ wɛ kʋlʋm tɔtɔɣɔ. 5 Tɑcɑɑ wɛ kʋlʋm kɛ́ tǝkoŋ, nɑ ɩ mpɑɑʋ wɛ kʋlʋmʋɣʋ kɛ́ tǝkoŋ, nɑ Ɩsɔ lʋm sɔʋ wɛ kʋlʋmǝm kɛ́ tǝkoŋ. 6 Kʋlʋm tike tǝkoŋ kɛnɑ yǝlɑɑ tǝnɑ Ɩsɔ nɑ pɑ Cɑɑ. Ɩnǝɣǝlɛ pɑ tǝnɑ tǝpɑɩ pɑ wulɑʋ, nɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ lɑkǝnɑ pǝ tǝnɑɣɑ ɩsǝnɑ ɩ nɔkɑɑ tɔ, nɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ wɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ wɑɑlɩ.

7 Ɩsɔ yelɑɑ kɛ́ nɑ pʋlʋ lɑpʋ sɑɑ pɑɑ tɑ́ tɑɑ wei kɛ́ ŋkɑŋkɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ ɩsǝnɑ mpi Kilisiti yelɑɑ sɩ pǝ lɑpʋ ɩ́ sɑɑ yʋlʋ tɔ. 8 Hɑlǝnɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ pɑ ŋmɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ:

Wɑɑtʋ wei ɩ kpɑwɑ hɑtuu ɩsɔtɑɑ tɔ,

ɩ kpɛnnɑ ɩ kʋkpɑkpɑmɑ pɑɣɑlɛ nɑ ɩ́ kpɑɑnɑ,

nɑ ɩ lɑpɑ yǝlɑɑ kɛ kʋcɔɔŋ.

9 Tɔʋ, pɑ yɔɣɔtʋɣʋ mpʋ sɩ ɩ kpɑwɑ tɔ wentiɣilɛ mpʋ? Ntǝɣǝlɛ sɩ ɩ tiiwɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ, hɑlǝnɑ ɩ́ tɑlɑ tɛtʋ tɛɛ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ kpɑɑkɩ. 10 Wei ɩnɩ ɩ tii mpʋ tɔ kʋlʋm ɩnɩ ɩ kpɑnɑ hɑlǝnɑ ɩ́ tɛɛ ɩsɔtɑɑ tǝyɑmyɑm sɩ ɩ́ wɛɛ nɑ ɩ́ mɑɣɑlɩ pɑɑ timpi. 11 Nɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ yelinɑ nɑ kʋlɑpǝlɛnɑɑ sɑɑ yǝlɑɑ kɛ ŋkɑ ŋkɑ. Ɩ tʋ lɛlɑɑ sɩ pɑ́ lɑ tillɑɑ sɔsɑɑ, lɛlɑɑ kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, nɑ lɛlɑɑ sɩ pɛlɛ pɑ́ cɔɔnɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ, nɑ lɛlɑɑ sɩ pɛlɛ pɑ́ lɑ pɑɑsǝnlɑɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ. 12 Ɩ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pɑ hʋ́lɩ́ Ɩsɔ yǝlɑɑ kɛ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ ɩ tǝmlɛ nɑ kilisiti tɔnʋɣʋ tuusi lɔlɔ kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ tɔ. 13 Ye pǝ tɑɣɑ mpʋ tɑ́ tǝnɑ tǝpɑɩ tɑ́ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ kɑ́ lɑ kʋlʋmǝm, nɑ tɑ́ nyǝm kɛ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ kɑ́ lɑ kʋlʋmǝm tɔtɔ. Nɑ tɩɩ lɑ sɔsɑɑ kɛ ɩ tɔm tɑɑ hɑlǝnɑ tɑ́ teu tɑlɑ Kilisiti teu sɔsɔɔm. 14 Tǝ kɑɑ tɑsɑ pǝcɑɑtʋ tɑɑ kɛ́ wɛɛʋ nɑ pɑɑ puɣusulu wei ɩ́ lɑŋtǝɣɩ-tʋ nɑ ɩ kʋsɛɣɛsǝtʋ, tǝ mǝŋnɑ cǝnɛ tǝ mǝŋnɑ cǝnɛ, ɩsɩɩ heelim lɑkʋɣʋ tɔ. Puɣusulɑɑ mpɛ pɑ lukǝnɑ-tɩ nɑ pɑ ɑcilɑɣɑtʋ, nɑ pɑ́ tʋsǝɣǝnɑ lɛlɑɑ. 15 Amɑ ye tǝ heeliɣi tǝmɑɣɑ tɑmpɑnɑ nɑ sɔɔlʋɣʋ ɩlɛ tɩɩ sɔɔsǝɣɩ pɩɩʋ kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ nɑ tǝ́ tɑlɑ Kilisiti wei ɩ kɛ́ tɑ́ tɔnʋɣʋ nyʋɣʋ tɔ. 16 Ɩ tɔɔ kɛ́ niŋ nɑ nɔɔhɛɛ nɑ pǝ tǝnɑ pǝ wɛʋ ḿpʋ́ɣʋ́ wɑɑnɩ wɑɑnɩ kɛ tɔnʋɣʋ tɔɔ tɔ pǝ tɔkǝnɑ tǝmɑɣɑ teu, nɑ tɔnʋɣʋ ɑtɑmɑ ɑtɑmɑ tɑmsǝnɑ tǝmɑɣɑ teu tɔɣɔ pǝ kpɛntɑ pilimile. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ tɔnʋɣʋ tɔɔ tɔ pǝ lɑkɩ pǝ tǝmlɛ kɛ teu, tɔnʋɣʋ tǝnɑ pɩɩkɩ kɛ́, nɑ kʋ sɔɔlʋɣʋ tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ.

Tɔntɛ kʋfɑtɛ kɛ Kilisiti mpɑɑʋ tɑɑ

17 Ye pǝ wɛ mpʋ, nɑ Tɑcɑɑ mɑ heeliɣi-mɛ tǝfoo sɩ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ tɔntɛ ɩsɩɩ cefelinɑɑ. Pɛlɛ pɑ tǝŋǝɣɩ pɑ kpɑɩ hʋwɛɛ kɛ yem kɛ́. 18 Pɑ lɑɣɑtʋ tɑ tʋlɩ. Pɑ ɩsǝkpɛɛtɛɛ nɑ pɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ kɑtɑtǝlɑɣɑ tɔɔ pɑ pɑɑ fɛɩ weesuɣu ŋku Ɩsɔ hɑɑ tɔ kʋ tɑɑ. 19 Pɑ kɛ́ fɛɛlɛ fɛɩ nyǝ́mɑ kɛ́, yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ tɑɑ kɛ́ pɑ hɑ pɑ tɩ tǝkpɑtɑɑ, nɑ pɑ́ huliɣi ɑsilimɑ tǝlɑtɛnɑɑ.

20 Amɑ Kilisiti tɔm nti mɛ ɩ́ nyǝmɑ́ tɔ pǝ tɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ wɛɛ. 21 Ntɔŋ ɩ́ tɛmɑ ɩ tɔm nɩɩʋ nɑ? Hɑlǝnɑ ɩ́ kɛʋ Kilisiti nyǝ́mɑ tɔ pɑ sɛɣɛsɑ-mɛɣɛ ɩ tɔm tǝnɑ tɑmpɑnɑ mɛɛ. 22 Ye mpʋ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ wɔɣɔsɩ mǝ yɑɑsi kʋpǝŋ wei ɩ́ tɔkɑ hɑtuu lɔŋ tɔ. Yɑɑsi kʋpǝŋ ɩnɩ ɩ kʋnyɩɩlǝŋ kʋpuɣusiŋ pukinɑ tǝlete tɑɑ kɛ́. 23 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ lɑɣɑsɩ mǝ lotunɑɑ tɑɑ nɑ mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ. 24 Nɑ ɩ́ kɛlɩ yɑɑsi kʋfɑlʋ wei Ɩsɔ lǝsɑɑ nɑ ɩ́ kɛ́ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyǝŋ tɔ. Mǝ tɔntɛ ɩ́ kɛɛsɑɑ nɑ tǝ teu ɩsɩɩ tɑmpɑnɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɔ ɩlɛ pɩɩ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ́ kpɑɣɑ yɑɑsi ɩnɩ.

25 Pǝ tɔɔ ɩlɛ ɩ́ yele tǝmɑɣɑ pɔpɔtʋ pɛlʋɣʋ tǝkpɑtɑɑ, nɑ pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɑmpɑnɑ kɛ ɩ lɛlɑɑ kiŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tɑ́ tǝnɑ tǝ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ niŋ nɑ nɔɔhɛɛ wɛʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ tɔ. 26 Nɑ ye pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-mɛ ɩ́ tɑɑ yele nɑ ɑ́ ponɑ-mɛɣɛ wɑkǝlʋɣʋ tɑɑ. Nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ ɩ́ tɑɑ leeli nɑ ɑ́ wɛ mǝ tɑɑ. 27 Ɩ́ tɑɑ hɑ mǝ tǝɣɩ ɩlɔɣɔʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ. 28 Ye wei ɩ́ kɑ ŋmɩɩlɑɣɑ pʋntʋ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ ŋmɩɩlʋɣʋ. Amɑ ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ tǝmlɛ lɑpʋ nɑ ɩ́ hiki ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ niŋ nyǝm mpi pǝ tɔɔ ɩ wɩɩ teu tɔ, nɑ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ sǝnɑ mpɑ pɑ fɛɩnɑ pʋlʋ tɔ. 29 Kɑwɑlɑɣɑ tɔm nɑtǝlɩ tǝ́ tɑɑ lɩɩkǝnɑ mǝ nɔɔsɩ. Amɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɔmnɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ pɑ wɑɑsǝɣɩ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ yeki nɑ tǝ́ tuusiɣi lɔlɔ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ tɔ, ɩlɛ tɩɩ wɑɑsɩ tǝ nɩɩlɑɑ tǝnɑ. 30 Ɩ́ tɑɑ wɑkǝlǝɣɩ Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ lɑŋlɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ kʋyʋsʋm mpi ɩ yʋsǝnɑ-mɛ tɔ. Nɑ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ sɩɩ-mɛɣɛ tɔlʋmɑ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ kʋyɑkʋ wɛɛ kʋ kɔŋ, ŋku kʋ wule Ɩsɔ kɑ́ yɑ-mɛ tǝkpɑtɑɑ tɔ. 31 Ɩ́ yele hʋwɛɛ nyɑŋ nyǝnɑ tǝnɑ nɑ tǝmɑ tɔkǝnɑʋ kɛ tɑ́ɑ́ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ. Ɩ́ yele holɑ nɑ kʋtʋɣʋ. Ɩ́ yele ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑɣɑ lɑpʋ, pɑɑ tǝ kɛ́ nti. 32 Ɩ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ yǝllɛ nɑ ɩ́ wii tǝmɑ pǝtɔɔtɛɛ. Ye ɩ́ pǝntǝnɑ tǝmɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ tǝmɑɣɑ suulu ɩsɩɩ Ɩsɔ nɑ́ hʋlʋɣʋ-mɛɣɛ suulu kɛ Kilisiti tɔɔ tɔ.

5

Mǝ lɑkɑsɩ ɩ́ te teu

1 Ɩsɩɩ ɩ́ kɛʋ ɩsǝntɔɣɔ Ɩsɔ piyɑ nsi ɩ sɔɔlɑɑ tɔ ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ yɑɑsi tǝnɑ ɩlɛ. 2 Ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tǝmɑɣɑ sɔɔlʋɣʋ kɛ mǝ lɑkɑsɩ tǝnɑ tɑɑ ɩsɩɩ Kilisiti nɑ́ sɔɔlʋɣʋ-tʋ hɑlǝnɑ ɩ́ pǝsɩ ɩ tǝɣɩ kʋhɑhɑm kʋpɑm, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ lɑ kɔtɑɣɑ kɛ tɑ́ tɔɔ sɩ pǝ́ lɑ Ɩsɔ kɛ́ teu nɑ sɔɔsʋŋ kʋpɑŋ tɔ.

3 Asilimɑ nɑ tɛtɛlɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ nɑ kʋnyɩɩlʋɣʋ, pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ tɔm mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ tɑɑ lɩɩ mǝ nɔɔsɩ tɑɑ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, lɑkɑsɩ nsɩ sɩ tɑkɑ tɑ́ mʋnɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ. 4 Nɑ pǝ tɑ mʋnɑ tɔtɔ sɩ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ fɛɛlɛ fɛɩ tɔm, yɑɑ tɔm kpɑɩ nyǝntʋ, yɑɑ kɛɛsǝlɑɣɑ tɔm nɑtǝlɩ. Amɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ sɛɛʋ sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. 5 Ɩ́ nyɩ teu sɩ ɑsilimɑ lɑtʋ, nɑ tɛtɛlɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ lɑtʋ, yɑɑ liɣitee kɔtɔɩ tʋ, pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ fɛlɩ nɔɔhǝlɛ kɛ Kilisiti nɑ Ɩsɔ pɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ. Hɑlɩ liɣitee kɔtɔɩ tʋ nɑ tɩɩŋ lɑɑlʋ pɑ ɩsɑɣɑtʋ lɩɩ kʋlʋm kɛ́.

6 Ɩ́ pɑɑsǝnɑ teu nɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ tolisi-mɛ nɑ ɩ kʋmɛlǝtɔm, hɑlɩ ntɩ ɩnɩ tǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kɑ́ lɑnɑ mpɑ pɑɑ cɑɑ ɩ luɣu nyǝntʋ lɑpʋ tɔ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 7 Mǝ nɑ pǝ yǝlɑɑ ɩ́ tɑɑ kɑɑ pʋlʋɣʋ pɑɑ hoolɑɣɑ. 8 Lɔŋ ɩ́ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ tɔŋʋɣʋ ɑhoo kɛ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ tɔ. Amɑ kɑɣɑnɑ mǝ nɑ Tɑcɑɑ ɩ́ kpɛntɑɑ, ɩlɛ pǝ wɛ ɩsɩɩ ilim lɩɩ mǝ tɔɔ kɛ́. Pǝ tɔɔ ɩlɛ mǝ lɑkɑsɩ ɩ́ te ɩsɩɩ kʋpɑmɑ mpɑ pɑ wɛ ilim tɑɑ tɔ pɑ nyǝŋsɩ. 9 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ timpi pǝ nyɑɑlɑɑ tɔ kʋpɑntʋnɑɑ lɑpʋ nɑ siɣisiŋ tǝŋʋɣʋ nɑ tɔm tɑmpɑnɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ pǝ kɔŋnɑ. 10 Ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ mpi pǝ wɛ Tɑcɑɑ kɛ teu tɔ. 11 Mǝ nɑ mpɑ pɑ lɑkɩ sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ tǝmɑ kpɑɩ nyǝnɑ tɔ ɩ́ tɑɑ kɑɑ pʋlʋ pɑɑ hoolɑɣɑ. Amɑ ɩ́ lɑ nɑ pǝ́ kuli ɑ tɔɔ nɑ pɑɑ wei ɩ́ nɑ́. 12 Yǝlɑɑ mpɛ, mpi pɑ ŋmɛlǝɣɩ nɑ pɑ́ lɑkɩ tɔ sɩ pǝ tɔm ɩ́ tɩɩ lɩɩ yʋlʋ nɔɣɔ tɑɑ tɔ pǝ wɛ fɛɛlɛ kɛ́. 13 Ye pɑ lɑkɑsɩ nsɩ sɩ tɔɔ ɩ́ kulɑɑ nɑ pǝ́ nɑ́, ɩlɛ pɑɑ wei ɩ kɑ́ nɑ́ pɑ wɛɛtʋ cɑkǝlɛ tǝkelekele. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tɩɩ wɛɛ, ye pǝ kulɑ pʋlʋ tɔɔ nɑ pǝ́ nɑɑkɩ tǝcɛɩcɛɩ, pǝlɛ pǝ pǝsǝɣɩ fǝtǝlɑ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ:

Nyɑ́ wei n tooki tɔ fe mpʋ.

Kʋlɩ nɑ ń lɩɩ sǝtɑɑ tɑɑ,

Kilisiti kɑ́ cɛ nyɑ́ sǝkpɛtʋɣʋ.

15 Ye mpʋ ɩlɛ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ mǝ tɔntɛ kɛ teu, ɩ́ tɑɑ tɔ ɩsɩɩ kʋmɛlɛmǝŋ, ɑmɑ ɩ́ tɔ ɩsɩɩ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ. 16 Ɩ́ tɑɑ yele nɑ ɑlǝsɛkɛ kʋyɛɛŋ fiti-mɛɣɛ yem. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ ɩsɑɣɑtʋ hukinɑ tɑ́ kɑɣɑnɑ kʋyɛɛŋ ɩnɛ ɩ tɑɑ. 17 Ɩ́ tɑɑ lɑ ɩsɩɩ kʋmɛlɛmǝŋ lɑkʋɣʋ tɔ. Amɑ ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ ɩ́ nyɩ mpi Tɑcɑɑ luɣu wɛɛ sɩ mɛ ɩ́ lɑ tɔ.

18 Ɩ́ tɑɑ yele nɑ sʋlʋm kʋ-mɛ. Sʋlʋm kʋɣʋ kɑ́ tʋ-mɛɣɛ yem yem lɑkɑsɩ. Amɑ ɩ́ yele nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ hɑɣɑ mǝ tɑɑ tǝmɑmɑm. 19 Ye ɩ́ cɑɣɑ tǝmɑ kiŋ mǝ nɔɔsɩ tɑɑ ɩ́ wɛɛ Ɩsɔ Tɔm yontu nɑ ɑpɑlʋtʋ nyǝntʋ nɑ Ɩsɔ sɑmtʋ nyǝntʋ. Ɩ́ sɑ Tɑcɑɑ nɑ sɑmtʋ yontu nɑ Ɩsɔ Tɔm nyǝntʋ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ. 20 Ɩ́ sɛɛkɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ pɑɑ mpi pǝ tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti tɔɔ.

Apɑlɑɑ nɑ pɑ ɑlɑɑ pɑ tɔm

21 Ɩ́ nɩɩkǝnɑ tǝmɑɣɑ teu kɛ Kilisiti sɔɣɔntʋ tɔɔ.

22 Alɑɑ-mɛ ɩ́ seeki mǝ pɑɑlɑɑ ɩsɩɩ ɩ́ seekuɣu Tɑcɑɑ tɔ. 23 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩsǝnɑ mpi Kilisiti nɑ́ kǝlɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɔ mpʋ tɔtɔɣɔ ɑpɑlʋ nɑ́ kǝlɑ ɑlʋ. Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle kɛnɑ Kilisiti tɔnʋɣʋ pilimile, nɑ Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ kɛnɑ pɑ nyʋɣʋ yɑtʋ. 24 Nɑ ɩsɩɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ seekuɣu Kilisiti tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ ɑlɑɑ kɑ́ seeki pɑ pɑɑlɑɑ kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ.

25 Apɑlɑɑ mɩɩ sɔɔlɩ mǝ ɑlɑɑ ɩsɩɩ Kilisiti sɔɔlʋɣʋ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ nɑ ɩ́ sɩ ɑ sǝm tɔ. 26 Ɩ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ nyɑɑlɩ-wɛ nɑ lʋm nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-wɛ nɑ ɩ tɔm nɑ pɑ́ te teu nɑ pɑ́ mʋnɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ. 27 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ ɩ cɑɑkɑɣɑ kɛ́ sɩ ɩ́ kpɑɣɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ nɑ ɑ teu tǝkpɑtɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩnɑ ɩ tɩ, nɑ ɑ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ, ɑ tiili tɑ́ wɑkǝlɩ, nɑ pɑɑ ɑsilimɑ ɑ fɛɩnɑ, nɑ ɑ́ tɑ́ cɑɑmɩ. Pǝyele kʋwɑkǝlǝm nɑpǝlɩ fɛɩ ɑ kiŋ. 28 Ye mpʋ pǝ wɛɛ sɩ ɑpɑlɑɑ ɩ́ sɔɔlǝɣɩ pɑ ɑlɑɑ kɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pɑ sɔɔlʋɣʋ pɑ tɩ tɔ. Ye yʋlʋ sɔɔlǝɣɩ ɩ ɑlʋ pǝ wɛ ɩsɩɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ sɔɔlǝɣɩ. 29 Amɑ tɑmpɑnɑ tɔɔ nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ tɑɑ kpɑnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ, hɑlɩ pɑɑ wei ɩ pɑɑsǝɣǝnɑ ɩ tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ teu kɛ́ nɑ ɩ́ tɑɣɑnǝɣɩ ɩ tɩ tǝtetete ɩsɩɩ Kilisiti pɑɑsʋɣʋnɑʋ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɔ. 30 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tɑ́ kɛnɑ ɩ tɔnʋɣʋ pilimile tɔɔ niŋ nɑ nɔɔhɛɛ nɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ. 31 Hɑlɩ pɑ ŋmɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Pǝ tɔɔ kɛ́ yʋlʋ kɑ́ cɛ ɩ cɑɑ nɑ ɩ too sɩ ɩ́ nɑ ɩ ɑlʋ pɑ́ cɑɣɑ. Nɑ pɑ nɑɑlɛ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ pǝsɩ yʋlʋ kʋlʋm. 32 Amɑ tɑmpɑnɑ sɔsɔɔnɑ kɛ pǝ kulɑ looŋɑ kɑnɛ kɑ tɔɔ cǝnɛ. Kilisiti nɑ Yesu sɛɛlɑɑ pɑ tɔm lɑpɑ ɩsǝnɑ tɔɣɔ mɑ nɑɑ kɑ tɑɑ. 33 Pɑɑ nɑ mpʋ mɛɣɛ pǝ heeliɣi sɩ pɑɑ wei ɩ́ sɔɔlǝɣɩ ɩ ɑlʋ ɩsɩɩ ɩ sɔɔlʋɣʋ ɩ tɩ tɔ. Nɑ pɑɑ ɑlʋ wei ɩ́lɛ́ ɩ́ seeki ɩ pɑɑlʋ tɔtɔ.

6

Piyɑ nɑ sɩ cɑɑnɑɑ pɑ tɔm

1 Piyɑ mɛ, Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ mǝ nyǝntʋ ntɛ́ sɩ ɩ́ nɩɩnɑ mǝ nyǝ́mɑ. Mpi tɔ, ntɩ ɩnɩ tǝ wɛnnɑ teu. 2 Kʋsǝsɩɩtʋ nti pǝ sɩɩwɑ tɔɣɔlɛ sɩ: Seeki nyɑ́ cɑɑ nɑ nyɑ́ too. Tǝ tɔɔ kɛ́ pǝ cɑɑlɑ kʋpɑntʋ tǝnɑ kɑsǝyɑɣɑ kɛ sɛɛʋ sɩ: 3 N kɑ́ nɩɩ leleŋ nɑ nyɑ́ weesuɣu kɑ́ tɑɣɑlɩ ɑtɛ cǝnɛ.

4 Cɛcɛnɑɑ mɛ, mɩɩ tɑɑ lɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ mǝ piyɑ. Amɑ ɩ́ tɔkɩ-sɩ nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ-sǝɣɩ kʋpɑntʋ, nɑ ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́-sǝɣɩ lɔŋ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ luɣu wɛɛ tɔ.

Yomɑɑ nɑ pɑ cɑɑnɑɑ pɑ tɔm

5 Yomɑɑ mɩɩ nɩɩkǝnɑ mǝ cɑɑnɑɑ mpɑ pɑ tɔkɑ-mɛɣɛ ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛ tɔ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ. Ɩ́ wɛɛnɑ pɑ sɔɣɔntʋ nɑ ɩ́ nyɑnɑ-wɛɣɛ teitei ɩsɩɩ ye pɩɩ kɛ Kilisiti ɩ kɑ lɑpɑ tɔ. 6 Ɩ́ tɑɑ seeki-wɛɣɛ wɑɑtʋ wei pɑ wɛɛkɩ tɔ tike sɩ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ leleŋ. Amɑ ɩ́ lɑ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ ɩsɩɩ Kilisiti yomɑɑ. 7 Yomle tǝmlɛ nte pɑ tʋɣɩ-mɛ tɔ ɩ́ lɑ-tɛ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ nɑ pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ ɩ́ lɑkɩ, pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ tike nyǝntɛ. 8 Ɩ́ nyɩ teu sɩ pɑɑ yom pɑɑ kɑsɑɣɑmpu Tɑcɑɑ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ fɛlɩ pɑɑ wei kɛ́ kʋpɑntʋ nti ɩ lɑpɑ tɔ.

9 Nɑ mpɑ mɛ ɩ́ kɛ yomɑɑ cɑɑnɑɑ tɔ mɩɩ lɑ-wɛɣɛ mpʋ tɔtɔ, ɩ́ kpɑ mǝ tɩ nɑ pɑ nyɑɑsʋɣʋ. Nɑ ɩ́ tɔɔsɩ sɩ mǝ nɑ wɛ ɩ́ kɑɑ cɑɑ kʋlʋm kɛ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩɩ fɑɣɑsǝɣɩ nɔɣɔlʋ se.

10 Nti tǝ kɑɑsɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ mɩɩ pɛɛkǝɣɩ sɩ ɩ́ nyɔɔ toŋ kɛ mǝ nɑ Tɑcɑɑ mǝ kpɛntʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ toŋ sɔsɔɔŋ tɑɑ. 11 Ɩ́ tʋ mǝ tɔɔ kɛ́ yoou wontu tǝnɑ nti Ɩsɔ hɑɑkɩ-mɛ tɔ, nɑ ɩ́ sǝŋ tǝcɑ nɑ ɩ́ tɑŋ Ɩlɔɣɔʋ nɑ ɩ ɑcilɑɣɑtʋ tǝnɑ. 12 Pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ kɛ tǝ yoonɑ, ɑmɑ mpɑ tǝ yoonɑ tɔɣɔlɛ ɑlɔɣɑɑ toŋtʋnɑɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ, nɑ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ cǝnɛ ɑwulɑɑ nɑ toŋtʋnɑɑ nɑ sɔsɑɑ. 13 Pǝ tɔɔ tɔ ɩ́ co Ɩsɔ yoou wontu ntɩ tǝ tǝnɑɣɑ kpɑkpɑɑ, nɑ pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ kʋyɛɛŋ ɩsɑɣɑŋ tɑɑ nɑ mǝ kolontu kʋlǝɣɩ mǝ tɔɔ, ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɑŋɩ-ɩ teu. Nɑ ye ɩ́ tɔkɑ mǝ tǝɣɩ teu nɑ ɩ́ yoo hɑlǝnɑ ɩ́ tʋ yoou ŋkʋ kʋ nyʋɣʋ, ɩlɛ ɩ́ kɑ́ nyɔɔ toŋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm.

14 Ye mpʋ ɩ́ tɑntɩ nɑ ɩ́ tɑŋɑɑ, nɑ ɩ́ tǝŋ tɑmpɑnɑ kɛ teu nɑ pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ pɑ lǝlʋɣʋ tɑmpɑlɑ kɛ tǝnɑɣɑ tɑɑ tɔ. Nɑ ɩ́ tǝŋ siɣisuɣu kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ nɑ pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ nyǝɣǝtʋ toko kɛ ɩ́ suuwɑ. 15 Ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei ɩ kɔŋnɑ hɛɛsʋɣʋ tɔɣɔ kpɑɑlʋɣʋ nɑ pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ ntɑŋkpɑlɑ kʋpɑnɑ kɛ ɩ́ lɛɛwɑ. 16 Ɩ́ tɛ mǝ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ tɑm nɑ pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ kpɑ́lʋ́ɣʋ́ ŋku ɩ́ kɑ́ kentiɣinɑ ɩsɑɣɑtʋ tʋ nyǝ́mɑ́ sɔtʋ nyǝnɑ tɔ. 17 Ɩ́ nyǝnɩ yɑpʋ mpi Ɩsɔ yɑkɩ-mɛ tɔ ɩsɩɩ yoou kɑhukɑ, nɑ ɩ́ tɔkɩ Ɩsɔ Tɔm ɩsɩɩ lɑɣɑtɛ nte ɩ Feesuɣu cɛlɑ-mɛ tɔ. 18 Ɩ́ lɑkɩ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ nɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ, nɑ ɩ́ wiikinɑ-ɩ sɩ ɩ́ sǝnɑ-mɛ. Ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ, nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ ɩ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ sǝlǝmɩ tɔ. Ɩ́ lɑ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm. Ɩ́ sǝlǝmǝɣǝnɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ. 19 Nɑ ɩ́ sǝlǝmǝnɑ mɑ tɔtɔ, nɑ wɑɑtʋ wei mɑ́ cɑɑkɩ mɑ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ kuluɣu, Ɩsɔ ɩ́ tʋ mɑ tɑɑ kɛ́ tɔm nti tǝ tǝŋɑ teu tɔ, nɑ mɑ́ hʋ́lɩ́ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔm nti tɩɩ ŋmɛlɑɑ tɔ nɑ ɑpɑlʋtʋ. 20 Pɑɑ nɑ pɑ tǝkɑ-m sɑlǝkɑ tɑɑ tɔ mɑ́ kɛnɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnɛ ɩ tǝmlɛ tʋ sɔsɔ. Pǝ tɔɔ tɔ ɩ́ sǝlǝmǝnɑ-m nɑ mɑ́ yɔɣɔtɩ ɩ tɔm nɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ ɩsǝnɑ mpi pǝ nǝɣǝsǝnɑɑ tɔ. 21 Tɑ tɑɑpɑlʋ Tisikɩ wei ɩ lɑkɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ ɩ kɑ́ kɛɛsɩ-mɛɣɛ mɑ tɔm nɑ ɩ́ nyɩ ɩsǝnɑ tɑɑ mɑ wɛɛ tɔ. 22 Pǝ tɔɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mɑ tiliɣi-ɩ mǝ kiŋ, sɩ mɛ ɩ́ nyɩ ɩsǝnɑ tɑɑ tǝ wɛ cǝnɛ tɔ, nɑ pǝ́ sɔɔsɩ-mɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ.

23 Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ́ hɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ tǝnɑɣɑ ɑlɑɑfǝyɑ nɑ pɑ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ nɑ tɑ́ɑ́ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ. 24 Ɩsɔ ɩ́ hʋ́lɩ́ pɛɛlɛɛ kɛ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti kɛ tɑm tɔ.

Filipʋ

1

2

3

4

TAKƎLAƔA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

FILIPƲ

NYƎ́MA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Pǝ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ sɑɑ wei Pɔɔlɩ ŋmɑɑkɑɣɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ tɔ sɑlǝkɑ tɑɑ kɛ́ ɩ wɛɛ. Mpɑ ɩ ŋmɑɑ-kɛ tɔ pɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ. Pɔɔlɩ lɑpǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ yǝlɑɑ mpɛɣɛ wɑɑsʋ nɑ pɑ́ mʋ Ɩsɔ Tɔm. Hɑlɩ pɑ tilinɑ Pɔɔlɩ kɛ kʋcɔɔŋ kɛ tɔm pɑɣɑlɛ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Pɔɔlɩ ŋmɑɑ-wɛ nɑ ɩ́ sɛɛ-wɛ nɑ ɩ́ tɑsɑ-wɛɣɛ lɑɣɑtʋ sɩ pɑ́ wɛɛ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ nɑ pɑ́ pɑsɑ pɑ tɩ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ Yesu. Ɩ sɛɣɛsǝɣɩ-wɛ sɩ pɑ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ sɛɣɛsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ. Pɔɔlɩ sɛɣɛsʋɣʋ looŋɑ sɔsɑɣɑ ntɛ́ sɩ yʋlʋ ɩ́ wɛɛnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ pɑɑ wɑhɑlɑ tɑɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Filipʋ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Pɔɔlɩ tǝmlɛ, titite 1

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ nɑ pɑ tɩ pɑsʋɣʋ, titite 2:1-18

Timotee nɑ Ɩpɑfǝlotitɩ, titite 2:19-30

Lɑɑkɑlɩ nɑ sɛɣɛsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ, titite 3:1–4:9

Sɛɛtʋ, titite 4:10-23

1

Sɛɛtʋ

1 Tɑɣɑ Yesu Kilisiti tǝmlɛ nyǝ́mɑ Pɔɔlɩ nɑ Timotee.

Tɑ́ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Filipʋ nɑ pɑ́ tɛmɑ Yesu Kilisiti nɑ pɑ tɑɑ tɔ, nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɑɑ nɑ tǝ tɑɑ tǝmɑ lɑtɑɑ. 2 Tɑ́ Cɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ́ lɑ́ nɑ mǝ lɑŋɑ hʋlʋmɩ.

Filipʋ nyǝ́mɑ tɔɔ sǝlǝmʋɣʋ

3 Pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ mɑ tɔɔsɑ mǝ tɔɔ kɛ́ ɩsǝntɔ, mɑ sɛɛkɩ mɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ mǝ tɔɔ kɛ́. 4 Nɑ pɑɑ wɑɑtʋ wei kɛ́ mɑ sǝlǝmǝɣǝnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ, lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ mɑ sǝlǝmǝɣǝnɑ. 5 Mpi tɔ, ɩ́ sǝnɑ-m kʋyɑkʋ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule nɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ nɑ mɑ́ yɑsǝɣɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ. 6 Mɑ nyǝmɑ́ teu tǝkpɑtɑɑ sɩ Ɩsɔ wei ɩ cɑɑlɑ tǝmlɛ kʋpɑntɛ tǝnɛɣɛ mǝ kiŋ tɔ, ɩ kɑ́ lɑ-tɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑlǝnɑ tǝ́ kɔɔ nɑ tǝ́ yoosi Yesu Kilisiti kʋyɑkʋ wule. 7 Pǝ mʋnɑ teu kɛ́ sɩ mɑ́ hʋʋ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ mǝ tɔɔ. Mɑ luɣu sʋʋ-mɛɣɛ sɔsɔm sɔsɔm kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ ɩ́ hikɑ mǝ pɑɑ nyǝm kɛ pɛɛlɛɛ nnɑ Ɩsɔ lɑpɑ mɑ tɔ ɑ tɑɑ kɛ́. Ɩlɛ pɑɑ pǝnɛntɛ mɑ wɛʋ sɑlǝkɑ tɑɑ ɩsǝntɔ yɑɑ tuu mɑ tɩɩ wɛʋ nɑ mɑ tɩ, sɩ mɑ́ tɑɑ yele nɑ Lɑɑpɑɑlɩ kʋpɑŋ pǝsɩ tɛtɛpʋlʋ, ɑmɑ sɩ mɑ́ sɩɩ-ɩ teu kɛ́ tǝkɑ. 8 Mɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ mɑ sɔɔlɑ mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsǝnɑ mpi Yesu Kilisiti sɔɔlʋɣʋ-tʋɣʋ sɔsɔm tɔ, Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ nyǝmɑ́ sɩ tɑmpɑnɑ ḿpʋ́ɣʋ́.

9 Nti mɑ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ mǝ tɔɔ tɔɣɔlɛ sɩ mǝ sɔɔlʋɣʋ ɩ́ sɔɔsǝɣɩ tɑm, nɑ nyǝm kʋpɑmpɑm sɔsɔɔm nɑ pǝ tǝnɑ pǝ cɛkǝnɑʋ ɩ́ wɛɛ mǝ sɔɔlʋɣʋ tɑɑ. 10 Ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ mpi pǝ wɛ teu tɔ. Ye pǝ lɑpɑ mpʋ ɩ́ kɑ́ lɑ kʋpɑmɑ nɑ pɑ kɑɑ nɑ mǝ kiŋ kɛ tɑɑlɩ nɔɣɔlʋɣʋ Kilisiti kʋyɑkʋ wule. 11 Nɑ ɩ́ kɑ lɑ tǝmɑ kʋpɑnɑ nnɑ Yesu Kilisiti kɔŋnɑ tɔɣɔ sɔsɔm, nɑ pǝ́ tʋ́ Ɩsɔ kɛ́ teeli nɑ sɑmtʋ.

Ɩsǝnɑ Kilisiti kɛ́ tɑ́ weesuɣu tɔ

12 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɑ cɑɑ sɩ ɩ́ nyɩ sɩ tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ, mpi pǝ mɑɣɑnɑ-m tɔ pǝ wɑɑsɑɑ kɛ́, pǝ yelɑɑ kɛ́ nɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ sɔɔsǝɣɩ yɑʋ. 13 Pǝ yelɑɑ nɑ wulɑʋ tǝyɑɣɑ tɑŋlɑɑ tǝnɑ nɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ tǝnɑ nyɩ sɩ Kilisiti tǝmlɛ lɑpʋ tɔɔ kɛ́ pɑ tʋ-m sɑlǝkɑ. 14 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ tɑɑ pɑɣɑlɛ nɑwɑ mɑ wɛ sɑlǝkɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔkɩ tɔnǝŋ nɑ Tɑcɑɑ tɔm, hɑlǝnɑ pɑ́ nyɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ nɑ pɑ́ heeliɣi Ɩsɔ Tɔm nɑ sɔɣɔntʋ fɛɩ-wɛ.

15 Pɑɑ nɑ mɑ ɩsǝsɛɛmlɛ tɔɔ kɛ́ lɛlɑɑ lɑkɩ Kilisiti wɑɑsʋ nɑ sɔsɔɔntʋ hɔm hʋwɛɛ tɔ, lɛlɑɑ nɑ́ lɑkɩ-ɩ nɑ hʋwɛɛ kʋpɑnɑ kɛ́. 16 Pɑnɛ ɩnɩ pɛlɛ pɑ lɑkʋɣʋ nɑ sɔɔlʋɣʋ wɛ pǝ tɑɑ tɔ, pɑ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ tʋ-m sɩ mɑ́ tɑɑ yele nɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ pǝsɩ tɛtɛpʋlʋ tɔɣɔ. 17 Amɑ lɛlɑɑ ɩlɛ kǝlʋɣʋ pɛɛkʋɣʋ tɔɔ kɛ́, pɑɑ pɑɑsǝɣɩ nɑ pɑ́ heeli Kilisiti tɔm kɛ ɩsǝnɑ mpi pǝ mʋnɑɑ tɔ se, pɑ hʋʋ kɛ́ sɩ mɑ wɛʋ sɑlǝkɑ tɑɑ tɔ pɑɑ sɔɔsɩ-m kʋnyɔŋ nɑ mɑ́ nɑ́.

18 Kpɑɩ kɛ́. Ye kʋpɑntʋ yɑɑ ɩsɑɣɑtʋ kʋlʋkʋ kɛ pɑ lʋkɩ, mɑ lɑŋlɛ tɩɩ hɛɛwɑ. Mpi tɔ pɑ tɩɩ heelɑ Kilisiti tɔm. Nɑ mɑ lɑŋlɛ kɑ́ hɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ pǝ́ puki. 19 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ nyǝmɑ́ sɩ mǝ sǝlǝmǝŋ nɑ Yesu Kilisiti Feesuɣu sǝnɑʋ tɔɔ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pɩɩ mǝlɩ mɑ nyʋɣʋ yɑpʋ. 20 Mɑ tɑŋɑɑ nɑ mɑ́ tɛɛlǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ teu kɛ́ sɩ mɑ kɑɑ tɔɣɔ fɛɛlɛ nɑtǝlɩ. Amɑ pǝnɛntɛ nɑɑni kɛ́ mɑɑ lɑ teu ɩsɩɩ mɑ lɑkʋɣʋ tɑm tɔ, ɩlɛnɑ mɑ́ hʋ́lɩ́ Kilisiti sɔsɔɔntʋ kɛ mɑ tɔnʋɣʋ tǝnɑ tɑɑ, pɑɑ mɑ nɑ mɑ ɩsɛ, pɑɑ mɑ sǝkɩ. 21 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ mɑɑ wɛɛ, Kilisiti kɛlɛ mɑ pǝ tǝnɑ. Nɑ mɑ́ tɩɩ sǝpɑ, ɩlɛ pǝ kǝlɑɑ kɛlɛ. 22 Ntɑnyɩ ye mɑ wɛnɑ mɑ ɩsɛ, mɑɑ tɑsɑ wɑɑsɑɣɑ nɑkǝlǝɣɩ lɑpʋ. Tɔʋ, mɑɑ nyǝŋ nti mɑ́ lǝsɩ tɔ se. 23 Pǝ kpǝpɑ-m kɛ́, mɑ nyɩɩlǝɣɩ kɛ́ sɩ mɑ́ kpe nɑ mɑ́ wɛɛ Kilisiti kiŋ. Nti tǝ kǝlɑ-m teu tɔɣɔlɛ. 24 Amɑ mǝ tɔɔ ɩlɛ, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ mɑ́ wɛɛnɑ mɑ ɩsɛ. 25 Mɑ tɛmɑ mɑ tɑɑ kɛ́ teu nɑ tǝlɛ, pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ nyǝmɑ́ sɩ mɑ kɑɑ kpe. Nɑ mɑ nyǝmɑ́ sɩ mɑ́ nɑ mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ tɩɩ wɛɛ, nɑ mɑɑ sǝnɑ-mɛ nɑ ɩ́ polo lɔlɔ kɛ́ mǝ Ɩsɔ sɛɛʋ mpɑɑʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ hiki lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ pǝ tɑɑ. 26 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ mǝlɩ mǝ tɛ ɩ́ kɑ́ hiki mɑ kiŋ kɛ mpi ɩ́ kɑ́ yɔɔlǝnɑ mǝ Yesu Kilisiti mpɑɑʋ tɑɑ tɔ.

27 Kʋlʋmtʋ kɛ́ sɩ ɩ́ tɔkɩ yɑɑsi wei ɩ kɛɛsǝnɑ Kilisiti Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ. Ɩlɛ pɑɑ mɑɑ kɔɔ mǝ nɑʋ yɑɑ mɑ tɑ tɩɩ kɔm, mɑ́ nɩɩ sɩ ɩ́ nyɔɔ toŋ te, nɑ ɩ́ kpɛntɑ hʋwɛɛ, nɑ ɩ́ yoo tɑɑ tɛm mpi Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tʋɣʋ-mɛ tɔ pǝ yoou nɑ lotu kʋlʋmtʋ kɛ mǝ tǝnɑ. 28 Ɩ́ tɑɑ yele nɑ mǝ kolontunɑɑ nyɑɑsǝɣɩ-mɛɣɛ pʋlʋ tɑɑ. Mpi pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ pɛlɛ sɩ pɑ tɔm kɑ́ tɛ tǝnɑŋnɑŋ tɔɣɔlɛ. Nɑ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́-mɛ sɩ pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ yɑ mǝ nyɔɔŋ, nɑ Ɩsɔ lɑkǝnɑ mpʋ. 29 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ hɑnɑ-mɛɣɛ mpɑɑʋ sɩ ɩ́ lɑ Kilisiti tǝmlɛ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ ɩ tɔɔ yuŋ tisuɣu tike tɔm, ɑmɑ nɑ ɩ tɔɔ kʋnyɔntɔɣɔlɛ tɔtɔɣɔ. 30 Mǝ sɛɛwɑ mɑ tɔɔ kɛ́ pǝnɛntɛɣɛ nɑ tǝ́ yoo yoou. Yoou ŋku ɩ́ nɑ́ mɑ yoo hɑtuu lɔŋ nɑ ɩ́ tɩɩ nyǝmɑ́ tɔtɔ sɩ mɑ tɩɩ tɔŋnɑ-kʋɣʋ yoou tɔ, ŋkʋɣʋlɛ mpʋ nɑ ŋku ɩ́ yookuɣu tɔ.

2

Kilisiti tɩ pɑsʋɣʋ nɑ ɩ Ɩsɔ nɩɩnɑʋ

1 Mǝ nɑ Kilisiti ɩ́ kpɛntʋɣʋ mpʋ tɔ pǝ sɔɔsǝɣɩ-mɛɣɛ toŋ ntɛ? Ɩ sɔɔlʋɣʋ sɔɔsǝɣɩ-mɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ ntɛ? Mǝ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ ɩ́ kpɛntɑ kʋlʋm nɑ? Ɩ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ yǝllɛ nɑ kʋpɑntʋ nɑ? 2 Tɔʋ, ye pǝ wɛ mpʋ ɩlɛ, mɑ wiinɑ-mɛ sɩ ɩ́ kpɛntɩ teu, nɑ ɩ́ sɔɔlǝɣɩ mǝ tǝmɑ, nɑ ɩ́ wɛnɑ lotu kʋlʋmtʋ nɑ hʋwɛɛ kʋlʋmɛɛ, nɑ pǝ́ hʋlʋsɩ mɑ lɑŋlɛ kɛ sɔsɔm. 3 Ɩ́ tɑɑ lɑ pʋlʋɣʋ tǝmɑ kǝlʋɣʋ tɔɔ, yɑɑ teeli yem tɔɔ. Amɑ ɩ́ pɑsɑ mǝ tɩ, nɑ pɑɑ wei ɩ́ nyǝnɩ ɩ lɛlʋ ɩsɩɩ wei ɩ kǝlɑ-ɩ tɔ. 4 Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ pɛɛkɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nyʋɣʋ nyǝntʋ tike, ɑmɑ ɩ́ tɔɔsǝɣɩ ɩ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ tɔɔ. 5 Ɩ́ wɛɛnɑ hʋwɛɛ nnɑ Yesu Kilisiti kɑ hʋʋkɑɣɑ tɔɣɔ mǝ tɑɑ.

6 Hɑtuu tɔ ɩ kɑ tɩɩ wɛnɑ Ɩsɔ wɛɛtʋ kɛ́.

Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ, pǝ tɑ tʋ-ɩ sɩ ɩ pɛɛkǝɣɩ

nɑ ɩ́ lɑnɑ toŋ nɑ ɩ́ kpɑ Ɩsɔ tɔɔ sɩ ɩ sɑɑlɑ.

7 Amɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ yelinɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ kɑ wɛnɑ tɔ

nɑ ɩ́ kpɑɣɑ yom wɛɛtʋ.

Ɩ kpɑɣɑ yǝlɑɑ wɛɛtʋ kɛ́ tǝtɛŋɛlɛŋ,

nɑ ɩ kɔmɑɣɑ ɩsɩɩ yʋlʋ wɛʋ tɔ.

8 Ɩ tisɑɑ nɑ ɩ́ pɑsɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ nɩɩnɑ Ɩsɔ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́,

hɑlǝnɑ ɩ sǝm, sǝm mpi ɩ sǝpɑ tesikɑ tɔɔ tɔ.

9 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kʋsɑ ɩ nyʋɣʋ kɛ teu kɛ sɔsɔm,

nɑ ɩ́ hɑ-ɩ hǝtɛ nte tǝ kǝlɑ hǝlɑ tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ tɔ.

10 Pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛnɑ weesuɣu

nɑ pǝ wɛ ɩsɔtɑɑ nɑ tɛtʋ tɔɔ

nɑ tɛtʋ tɛɛ tɔ pǝ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ.

11 Nɑ pǝ tǝnɑ pǝ́ tisi sɩ Yesu kɛlɛ Sɔsɔ,

nɑ pǝ́ hɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɛ́ teeli.

Ɩsǝnɑ tɩɩ tee ɩsɩɩ kɔkɔsɩ kɛ ɑntulinyɑ tɑɑ tɔ

12 Ye mpʋ ɩlɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ, wɑɑtʋ wei mɑɑ wɛ mǝ cɔlɔ tɔ ɩ́ nɩɩnɑ-m pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ kɛ́. Nɑ pɑɑ pǝnɛntɛ mɑ fɛɩ mǝ cɔlɔ, pǝ kǝlɑ teu sɩ ɩ́ nɩɩnɑ-m mpʋ tɔtɔ. Ɩ́ pɛɛkǝɣɩ mǝ nyɔɔŋ yɑpʋ tɔm nɑ sɔɣɔntʋ nɑ seluɣu. 13 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ wɛɛ kɛ́ nɑ ɩ́ lɑkɩ mǝ tɑɑ kɛ́ tɑm, sɩ mɛ mɩɩ pǝsɩ nɑ ɩ́ sɔɔlɩ nɑ ɩ́ lɑ́ mpi ɩ kɑ sɩɩwɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ tɔ.

14 Kʋntʋɣʋ nɑ ntɔŋkpɛɛsɑɣɑ ɩ́ tɑɑ wɛɛ pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ lɑkɩ tɔ pǝ tɑɑ. 15 Ɩlɛ ɩ́ kɑ́ pǝsɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ fɛɩnɑ tɑɑlɩ nɑ pɑ́ wɛ tǝnɑŋŋ tɔ, nɑ ɩ́ pǝsɩ Ɩsɔ piyɑ nsi sɩ fɛɩnɑ kɑwɑlɑɣɑ nɑkǝlǝɣɩ ɑntulinyɑ yǝlɑɑ kʋtɑkɛɛsǝŋ nɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ tɔ. Pǝ́cɔ́ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ mɩɩ mʋɣʋnɑ kɔkɔ kɛ pɑ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ nyǝnǝnyǝnɩ ɩsɩɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kɛ ɩsɔtɑɑ 16 nɑ ɩ́ heeliɣinɑ-wɛɣɛ weesuɣu tɔm. Ye ɩ́ lɑkɩ mpʋ, mɑɑ pǝsɩ nɑ mɑ́ yɔɔlǝnɑ-mɛɣɛ Kilisiti kʋyɑkʋ wule kɛ teu. Tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ, mpʋ pɩɩ hʋlǝnɑ sɩ mɑ tǝmɑ tǝnɑ nɑ mɑ lʋpʋ tǝnɑ tɑ mǝlɩ yem.

17 Ntɑnyɩ mɑ cɑlǝm kɑ́ lɩɩ, mɑ sǝm tɔm kɛ mɑ wɛnɑ mpʋ. Nɑ ye pɩɩ tɩɩ lɑpɑ mpʋ, pǝ wɛ ɩsɩɩ kɔtɑɣɑ ŋkɑ mǝ Ɩsɔ sɛɛtʋ tɑsɑ Ɩsɔ kɛ́ lɑpʋ tɔɣɔlɛ. Ye pɩɩ lɑ mpʋ, mɑ lɑŋlɛ hɛɛwɑɣɑ. Nɑ mɑ́ nɑ mǝ tǝnɑ tɑ́ lɑŋɑ hɛɛnɑ. 18 Nɑ mpʋ tɔtɔɣɔ nɑ mɛ, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ mǝ lɑŋɑ ɩ́ hɛɛ, pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ nɑ mɛ tɑ́ lɑŋɑ ɩ́ hɛɛnɑ.

Timotee nɑ Ɩpɑfǝlotitɩ

19 Mɑ hʋʋ sɩ, nɑ Ɩsɔ toŋ tɑɑ ye pǝ wɛ ɩsǝnɑ, mɑɑ tili Timotee kɛ mǝ tɛɣɛ nɔɔnɔɔ nɑ mɑ́ nɩɩ mǝ cɑkǝlɛ tɔm, nɑ pǝ́ sɔɔsɩ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ. 20 Ɩ tike ɩ wɛnnɑ, nɑ ɩ sǝnɑ-m mpi mɑ sɔpǝnɑ nyʋɣʋ tɔ pǝ tɑɑ, nɑ ɩ pɑɑsǝɣǝnɑ mǝ tɔm kɛ nɑ tɑmpɑnɑ. 21 Lɛlɑɑ ɩlɛ, pɛlɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ niŋ nyǝm tike tɔɔ kɛ́ pɑ nǝɣǝsǝɣɩ, pǝ tɑɣɑ Yesu Kilisiti nyǝm tɔɔ. 22 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝmɑ́ ɩsǝnɑ Timotee ɩnɩ ɩ hʋlɑɑ sɩ ɩ kɛ́ yʋlʋpɑŋ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ lɑpɑ tǝmlɛ ɩsɩɩ yʋlʋ nɑ ɩ pǝyɑɣɑ kɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔm tɑɑ tɔ. 23 Mɑ hʋʋ sɩ ye mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ cɛkǝnɑ teu kɛ nti tǝ tɑɑ mɑ wɛɛ tɔ, ɩlɛ mɑɑ tili-ɩ mǝ cɔlɔ. 24 Nɑ mɑ wɛnɑ nɑɑni kɛ́ teu kɛ Tɑcɑɑ toŋ tɔɔ sɩ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ polo mǝ tɛɣɛ nɔɔnɔɔ nɑ mɑ́ nɑ́-mɛ.

25 Mɑ mɑɣɑsɑɑ nɑ mɑ́ nɑ́ sɩ pǝ kǝlɑ teu sɩ tɑ́ tɑɑpɑlʋ Ɩpɑfǝlotitɩ, wei mɛ ɩ́ kɑ hɑ-m mpi mɑɑ lɑŋɑɑ nɑ ɩ́ tilinɑ-m sɩ ɩ́ kɔnɑ-m, nɑ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ lɑkǝnɑ tǝmlɛ nɑ tǝ́ yooki yoou tɔ, ɩnǝɣɩ mɑɑ yele nɑ ɩ́ mǝlɩ mǝ kiŋ. 26 Ɩ nyɩɩlǝɣɩ kɛ́ sɩ ɩ́ nɑ́ mǝ tǝnɑ, hɑlǝnɑ pǝ pɛkǝlɑ-ɩ. Mpi tɔ, mɛ ɩ́ kɑ nɩɩʋ ɩ wʋsɑsɩ tɔ pǝ tɔɔ. 27 Tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ, pǝ wɩɩ-ɩ teu kɛ́, hɑlǝnɑ ɩ cɑɑkɑɣɑ sǝm. Amɑ Ɩsɔ wii ɩ pǝtɔɔtǝlɛ. Nɑ pǝ tɑɣɑ ɩ tike ɩ nyǝntɛ, nɑ mɑ nyǝntɛ tɔtɔɣɔ, sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ pǝ́ sɔɔsɩ-m lɑŋwɑkǝllɛ kɛ lɛntɛ tɔɔ. 28 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ hʋʋ sɩ mɑɑ kʋsɩ-ɩ lɔŋ tǝcɑʋ nɑ ɩ́ mǝlɩ mǝ tɛ, nɑ mɩɩ nɑ-ɩ nɑ mǝ lɑŋɑ tɑsɑ hʋlʋmʋɣʋ, nɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ lɑŋwɑkǝllɛ tɛ mpʋ. 29 Pǝ tɔɔ ɩlɛ ɩ́ mʋ-ɩ niŋ nɑɑlɛ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ, ɩsɩɩ pɑ mʋkʋɣʋ tɑɑpɑlʋ kɛ Tɑcɑɑ tɔm tɑɑ tɔ. Yǝlɑɑ ɩsɩɩ pɑnɛ ɩnɩ wɛɣɛ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ seeki. 30 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Kilisiti tǝmlɛ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ sǝm cɛɛ-ɩ. Ɩ lɑpɑ ɩ weesuɣu kɛ ɑwusɑ kɛ́ nɑ ɩ́ kɔnɑ-m kʋsǝnɑm mpi mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ tɑɑ pǝsǝɣɩ sɩ ɩ́ kɔnɑ-m tɔ.

3

N pɛlɑɑ yɑɑ n tɑ pɛlɩ pǝ kʋlʋm

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, pǝnɛntɑɑ ɩ́ yɔɔlǝɣɩ Tɑcɑɑ tɔm tɑɑ ɩlɛ. Kʋlʋmtʋ tǝnɛ tǝ ŋmɑɑʋ kɛ tɑm ɩɩ kʋɣʋ mɑ, nɑ ntɩ ɩnɩ tǝ tɩɩ kǝlǝɣǝnɑ-mɛɣɛ tɑmpɑnɑ hʋlʋɣʋ. 2 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ, hɑsɩ nsɩ, yǝlɑɑ mpɑ pɑ kɑmɑ nyʋɣʋ sɩ pɛlʋɣʋ kɛ pɛlʋɣʋ tɔ. 3 Mpɛ pɑ pɛlʋɣʋ kɛ mpi? Tɑɣɑlɛ pɛllɑɑ nɑ tɑmpɑnɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ Feesuɣu wɛnnɑ tɑ́ kiŋ nɑ tɑ́ɑ́ lɑkɩ Ɩsɔ tǝmlɛ. Nɑ Yesu Kilisiti kɛ tɑ lɑkɩ nɑ tɑɑ tɑɑkɩ, nɑ pǝ tɑɣɑ yʋlʋ kʋlɑpǝlɛ hɑɑnɑ tɑɣɑ nɑɑni. 4 Ye mɑɑ nɔkɑɑ kɔlɔ, mɑ pǝsǝɣɩ nɑ mɑ́ tʋ kʋlɑpǝlɛnɑɑ pɑnɛɣɛ nɑɑni. Nɑ ye nɔɣɔlʋ wɛɛ nɑ ɩ́ hʋʋkɩ sɩ yʋlʋ kʋlɑpǝlɛ kɑ́ yelinɑ nɑ ɩ́ tʋlɩ-tɩ ɩlɛ, mɑ tɛɛ pʋntʋ kɛ kʋlɑpǝlɛnɑɑ kɛ́ tǝpɑɩpɑɩ. 5 Nyǝnɩ, mɑ lʋlʋɣʋ kʋyɛɛŋ pǝlefɛɩ wule kɛ pɑ pɛlɑ-m, nɑ mɑ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ kɛ́ tǝsiɣisiɣi. Nɑ mɑ kpekǝle ntɛ́ Pɛnsɑmɛɛ nyǝntɛ, nɑ mɑ kɛ́ Hepǝlɑ tʋ kɛ́ tǝsiɣisiɣi. Nɑ tɑɣɑlɛ Fɑlisɑnɑɑ kɛ Yutɑ nyɛ́mɑ Ɩsɔsɛɛlɛ tǝŋʋɣʋ tɑɑ. 6 Nɑ mɑɑ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ kɛ́ pǝ tɑɑ kɛ́ pǝ fɛɩnɑ, hɑlǝnɑ mɑ́ tʋkɑɣɑnɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ kɛ kʋnyɔŋ. Nɑ ye pɑ tɔmɑ sɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ tɔm tǝŋʋɣʋ sɩ yʋlʋ ɩ́ tǝŋ nɑ pǝ́ lɑpɩ-ɩ kʋpɑŋ tɔ tɑ́ tǝŋɑɣɑnɑ, tɑɑlɩ nɔɣɔlʋ ɩ tɑɑ wɛɛ mɑ kiŋ. 7 Pǝnɛntɛ Kilisiti tɔɔ ɩlɛ, mɑ nyǝnǝɣɩ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ mɑ mʋɣʋlɑɣɑnɑ tɔɣɔ mpi pɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ tɔɣɔ. 8 Nɑ pǝ tɑɣɑ kʋpɑntʋnɑɑ pɑnɛ pɑ tike kɛ mɑ nyǝnǝɣɩ mpʋ, nɑ kɑwɑɑsɩ nsɩ sɩ tǝnɑɣɑ mɑ nyǝnǝɣɩ mpi pɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ tɔɣɔ mɑ nyǝm mɑ Sɔsɔ Yesu Kilisiti tɔ pǝ tɔɔ. Tǝpɑntɛ tɑɑ tǝpɑntɛ ntɛ́ tǝnɛ ɩnɩ. Ɩ tɔɔ kɛ́ mɑ kɛɛlɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ kʋsǝɣɩ mɑ nyʋɣʋ tɔ nɑ mɑ́ sɩɩnɑ kpeeŋɑ, nɑ mɑ nyǝnǝɣɩ pǝ tǝnɑ ɩsɩɩ hute sɩ pǝ́ yele nɑ mɑ́ hiki Yesu Kilisiti, 9 nɑ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ kpɛntɩ teu kɛ kʋlʋm. Mɑɑ yɔɔlǝɣɩ sɩ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɔkʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pɑ́ yɑɑ-m kʋpɑŋ. Amɑ mɑ tɛmɑ mɑ tɑɑ nɑ Kilisiti tɔɣɔ mɑ lɑpɑ kʋpɑŋ. Tǝnɑɣɑ Ɩsɔ hɑnɑ pǝsʋɣʋ sɩ yǝlɑɑ ɩ́ lɑ kʋpɑmɑ, nɑ ye wei ɩ́ mʋwɑ tɑ́ Sɔsɔ tɔm, pʋntʋ kɛ Ɩsɔ hɑɑ pǝ pǝsʋɣʋ. 10 Mpi mɑ nyɩɩlǝɣɩ teu tɔɣɔlɛ sɩ mɑ́ nyɩ Kilisiti nɑ ɩ sǝm tɑɑ fem tomɑ, sɩ mɑɑ hiki ɩ wɑhɑlɑnɑɑ tɑɑ kɛ́ mɑ nyǝ́mɑ nɑ mɑ́ɑ́ tɔɣɔ, nɑ mɑ́ sɩ ɩsɩɩ ɩ sǝpʋ tɔ. 11 Nɑ mɑ́ tɛɛlǝɣɩ sɩ pɑɑ feesi mɑɣɑ mpʋ tɔtɔ.

Tǝ kɑɑsʋɣʋ

12 Mɑɑ yɔɔlǝɣɩ sɩ mɑ tɛmɑ hikuɣu kɛ mpi mɑ pɛɛkɑɣɑ tɔ se, yɑɑ mɑ tɛmɑ teu tǝkpɑtɑɑ. Amɑ mɑ tɔŋnɑ lʋpʋ kɛ́ nɑ mɑ́ kɑɑsǝɣɩ mɑ tɩ sɩ mɑ́ hiki mɑ ɑsewɑ fɔɔtɔ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, Yesu Kilisiti tɛmɑ-m hikuɣu nɑ ɩ́ kpɑ-m ɩ kpɑ-m kɛ́. 13 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, mɑɑ hʋʋkɩ sɩ mɑ tɛmɑ pǝ fɔɔtɔ hikuɣu se. Amɑ kʋlʋmtʋ nti mɑ nyǝmɑ́ tɔɣɔlɛ sɩ, mɑ yelɑ mɑ wɑɑlɩ nyǝntʋ kɛ́, nɑ mɑ́ kɑɑsǝɣɩ mɑ tɩ sɩ mɑ́ hiki mpi pǝ wɛ mɑ nɔɣɔ tɔɔ tɔ. 14 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ see nɑ mɑ́ pukinɑ mpi pǝ sɩɩwɑ tɔ pǝ tɔɔ, sɩ mɑ́ hiki pǝ fɔɔtɔ wei Ɩsɔ yɑɑ-tʋ sɩ tǝ́ hiki ɩsɔtɑɑ kɛ Yesu Kilisiti kiŋ tɔ.

15 Tɑ́ tǝnɑ mpɑ tɑ́ tǝ kɛ́ yʋlʋkpɑsɑɑ kɛ Ɩsɔ nyǝntʋ tɑɑ tɔ, tǝ́ hʋʋ hʋwɛɛ kʋlʋmɛɛ ɑnɛ. Nɑ ye mǝ tɑɑ lɛlɑɑ ɩɩ hʋʋ ḿpʋ́ɣʋ́ hʋwɛɛ ɑnɛ ɑ tɔɔ, ɩlɛ Ɩsɔ kɑ́ kilisi-mɛɣɛ-tɩ. 16 Mpɑɑʋ ŋku tǝ tǝŋǝɣɩ hɑlǝnɑ sɑŋɑ tɔ, pɑɑ pǝ lɑ ɩsǝnɑ tǝ́ tǝŋǝɣɩ-kʋɣʋ mpʋ.

17 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ɩ́ kɛɛsǝnɑ-m mǝ tǝnɑ. Tǝ tɛmɑ hʋ́lʋ́ɣʋ́ kɛ ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ lɑ tɔ, ɩlɛ ɩ́ nyǝnǝɣǝnɑ mpɑ pɑ lɑkɩ ɩsɩɩ tǝ hʋlʋɣʋ sɩ pɑ́ lɑkɩ tɔ. 18 Tɑm kɛ́ mɑ heeliɣi-mɛɣɛ-tɩ, nɑ pǝnɛntɑɑ ɩsǝlʋm kɛ mɑ tɑsǝɣǝnɑ-mɛɣɛ-tǝɣɩ heeluɣu kɛ ɩsǝntɔ. Pɑɣɑlɛ wɛnnɑ nɑ pɑ́ wɑkǝlǝɣɩ mpi Kilisiti lɑpɑ ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ tɔ nɑ pɑ yɑɑsinɑɑ ɑsɑɣɑɑ. 19 Pɑ tɔm kɑ tɛ tǝnɑŋnɑŋ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ hiliŋ kɛ pɑ tǝŋǝɣɩ, pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ. Nɑ mpi pǝ nǝɣǝsǝnɑ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ fɛɛlɛ tɔɣɔ pɑ yɔɔlǝɣǝnɑ. Nɑ ɑtɛ cǝnɛ nyǝm tike tɔɔ kɛ́ pɑ lɑɑkɑlǝnɑɑ wɛɛ. 20 Pǝ kɑɑsɑ tɑ́ tɔ tɑ́ tɛɣɛlɛ ɩsɔtɑɑ, nɑ tǝ tɑŋɑ teu tǝtɛɣɛtɛɣɛ sɩ tɑ́ Yɑtʋ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti ɩ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ tii. 21 Ɩ tomɑ nnɑ ɩ hʋlɑɑ nɑ ɩ́ mǝŋnɑ pǝ tǝnɑɣɑ ɩ tɛɛ tɔ, ɑnǝɣɩ ɩ kɑ́ hʋ́lɩ́ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ tɑ́ ɑtɛ tɔnǝŋ pǝtɔɔtǝlɛ nyǝŋ ɩnɛ, nɑ tǝ́ nǝɣǝsǝnɑ tɔnʋɣʋ teeli nyǝŋkʋ.

4

Pɔɔlɩ cɑɑkɩ sɩ pɑ́ lɑkɩ nti tɔ

1 Pǝ tɔɔ ɩlɛ mɑ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ mɛ mɑ nyɩɩlǝɣɩ teu sɩ mɑ́ tɑsɑ nɑʋ tɔ, mǝ hɛɛsǝɣǝnɑ mɑ lɑŋlɛ kɛ sɔsɔm, nɑ mɛɣɛ mɑ yɔɔlǝɣǝnɑ. Mɑ yǝlɑɑ mɛ, ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ tɔ teu kɛ Ɩsɔ mpɑɑʋ tɑɑ tɔɣɔlɛ.

2 Hɑɩ, mɑ wiikinɑ Ɩfoti nɑ Sɛntisi, mɑ hǝntɑ-wɛɣɛ ɑtɛɣɛ cǝnɛ, sɩ pɑ́ ciiki ɩsɩɩ Tɑcɑɑ tɔm tɑɑ tɛɛtʋnɑɑ lɑkʋɣʋ tɔ. 3 Nɑ mɑ tǝmlɛ tɑɑ ɑkpele kʋpɑŋ nyɑ́, mɑ wiikinɑ-ŋ sɩ ń sǝnɑ ɑlɑɑ mpɛ tɔtɔ. Mɑ nɑ-wɛ tǝ yoonɑ yoou nɑ tǝ́ yɑsɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ pɑɑ timpi, nɑ tɑ́ nɑ Kǝlemɑŋ nɑ tɑ́ tǝmlɛ tɑɑ tɑɑpɑlɑɑ lɛlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ hǝlɑ pɑ ŋmɑɑ weesuɣu tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ.

4 Ɩ́ yɔɔlǝɣɩ Tɑcɑɑ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ tɑm. Mɑ tɑsǝɣɩ-tǝɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ ɩ́ yɔɔlǝɣɩ.

5 Ɩ́ wɛɛ tǝpɑmm kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ kiŋ. Tɑcɑɑ kɔŋ nɔɔnɔɔ kɛ́. 6 Ɩ́ tɑɑ nǝɣǝsǝɣɩ nɑtǝlɩ, pɑɑ nti tǝ mɑɣɑnɑ-mɛ ɩ́ heeli Ɩsɔ kɛ́ sǝlǝmʋɣʋ tɑɑ kɛ́ mpi ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ tɔ, nɑ ɩ́ sɛɛ-ɩ nyɑnɑ tǝmlɛ. 7 Ye pǝ lɑpɑ mpʋ ɩlɛ lɑŋhʋlʋmlɛ nte Ɩsɔ hɑɑ nɑ yʋlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ tǝ tǝnɑɣɑ tɔ tɩɩ wɛɛ mǝ lotunɑɑ tɑɑ nɑ mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ kɛ́ Yesu Kilisiti tɔm tɑɑ, nɑ pʋlʋ kɑɑ pɛkǝlɩ-mɛ.

8 Tɔʋ, mɑ tɑɑpɑlɑɑ, mpi pǝ kɛ́ kʋpɑm nɑ pǝ nǝɣǝsǝnɑ sɑmtʋ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ ponɑ lɑɑkɑlɩ. Mpǝɣǝlɛ mpi pǝ kɛ́ tɑmpɑnɑ nyǝm, nɑ mpi pǝ nǝɣǝsǝnɑ pɑ tʋnɑ-wɩ, nɑ mpi pǝ kɛɛsɑɑ tɔ, nɑ mpi pǝ fɛɩ ɑsilimɑ, nɑ mpi pǝ wɛ teu, nɑ mpi pǝ kʋsǝɣɩ nyʋɣʋ tɔ. 9 Mɑ hʋlɑ-mɛɣɛ nɑ mɑ́ kɛɛsɩ-mɛ, ɩ́ lɑkɩ nti ɩ́ nɩɩ mɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ ɩ́ nɑwɑ mɑ lɑpɑ tɔ. Ɩsɔ wei ɩ hɑɑ-tʋɣʋ ɑlɑɑfǝyɑ tɔ ɩ kɑ́ wɛɛ mǝ wɑɑlɩ.

Pɔɔlɩ sɛɛtʋ kɛ Filipʋ nyǝ́mɑ

10 Mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmɑ Tɑcɑɑ tɔm tɑɑ kɛ́ ɩsǝnɑ mpi ɩ́ hikɑ pǝsʋɣʋ nɑ ɩ́ tɑsɑ-m hʋ́lʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ tɔɔsǝɣɩ mɑ tɔm tɔ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ ɩ́ kɑ yelɑ mɑ tɔm kɛ hʋʋʋ. Amɑ pǝ mpɑɑʋ kɛ ɩ́ tɑɑ hikitɑ sɩ ɩ́ hʋ́lɩ́-m sɩ ɩ́ hʋʋkɩ mɑ tɔm. 11 Nɑ pǝ tɑɣɑ pǝ cɑɑlɑ-m tɔɣɔ mɑ yɔɣɔtɑ ɩsǝntɔ. Ye mɑ wɛ ɩsǝnɑ, mɑ tɛmɑ pǝlɛ pǝ tɑɑ cɑɣɑlɛ lɑɣɑtʋ hiiu kɛ́. 12 Ye mɑ wɛ kʋnyɔŋ tɑɑ, mɑ nyǝmɑ́ mɑ kʋnyɔntʋlɛ tɔntɛ. Nɑ ye mɑ wɛ hɑɣɑnɑɣɑ tɑɑ, mɑ nyǝmɑ́ pǝlɛ pǝ tɑɑ tɔntɛ. Pɑɑ le nɑ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ, mɑ tɛmɑ ɩsǝnɑ mɑɑ cɑɣɑ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ-m tɔ pǝ lɑɣɑtʋ hiiu kɛ́. Ye mɑ wɛnɑ tɔɣɔnɑɣɑ kɛ sɔsɔm, mɑ nyǝmɑ́ tǝlɛ. Nɑ ye mɑ wɛ nyɔɣɔsɩ tɑɑ, mɑ nyǝmɑ́ tǝlɛ. Ye pǝ tɔɔlǝnɑ-m mɑ nyǝmɑ́. Ye pǝcɔɣɔ mɑ wɛnɑ, mɑ nyǝmɑ́. 13 Mɑ pǝsǝɣɩ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Kilisiti wei ɩ hɑɑ-m tomɑ tɔ ɩ tɔɔ kɛ́. 14 Pɑɑ nɑ mpʋ, ɩ́ tɔɣɔʋ mɑ kʋnyɔŋ tɔ ɩ́ lɑpɑ teu kɛ́.

15 Filipʋ nyǝ́mɑ mɛ, mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ mɑ lɩɩnɑʋ Mɑsetoni kɛ wɑɑtʋ wei nɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ heeluɣu tɔm cɑɑlɑɣɑ kɔntɛ tɔ, mǝ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tike sǝnnɑ-m. Mǝ tike ɩ́ tʋnɑ-m niŋ kɛ mɑ kɑwɑɑɣɑ nɑ mɑ ɑsɑlɑʋnɑɑ pǝ tɑɑ. 16 Ɩ́ kɑ tɛmɑ-m mǝ kʋsǝnɑmnɑɑ tilinɑʋ kɛ mɑɑ wɛʋ Tɛsɑlonikɩ tɔ nɑ pǝ temɑ-m teu. 17 Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ kʋcɔɔŋ ɩsǝlɛ tɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mɑ nyǝnǝɣɩ se, ɑmɑ mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ pǝ́ mǝŋnɑ-mɛɣɛ mǝ tǝlǝsǝlɛnɑɑ. 18 Mɑ nɑwɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ tilinɑɑ tɔ, nɑ pǝ tɔɔʋ fɛɩnɑ tɑkɑ. Ɩpɑfǝlotitɩ kɔnɑ-m mǝ kʋcɔɔŋ tɔ, pǝnɛntɑɑ pǝ tǝnɑ pǝ tɔlǝnɑ-m yem kɛ́. Mǝ kʋcɔɔŋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔtɑɣɑ wɛʋ sɔɔsʋŋ kɛ teu, nɑ Ɩsɔ mʋɣɩ-kɛ nɑ kɑ́ wɛ-ɩ teu pǝ tɩɩ fɛɩ tɔ. 19 Mɑ Ɩsɔ kɑ́ kpɑɣɑ ɩ ɑpititu kʋpɑntʋ nti tǝ wɛ Yesu Kilisiti kiŋ tɔ tǝ tɑɑ nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ mpi mpi ɩ́ lɑŋɑɑ tɔ. 20 Tɑ́ Cɑɑ Ɩsɔ ɩnǝɣǝlɛ teeli tʋ kɛ tɑm tɔɔ. Ami.

Kɑntǝkɑɣɑ sɛɛtʋ

21 Ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ Yesu Kilisiti mpɑɑʋ tɑɑ tɔ. Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ wɛ mɑ kiŋ cǝnɛ tɔ pɑ sɛɛ-mɛ. 22 Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ cǝnɛ tɔ pɑ sɛɛ-mɛ, ɩlɛnɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Lom wulɑʋ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔ.

23 Tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti ɩ́ hʋ́lɩ́ mǝ tǝnɑɣɑ ɩ pɛɛlɛɛ.

Kolosi

1

2

3

4

TAKƎLAƔA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

KOLOSI

NYƎ́MA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Kolosi ɩcɑtɛ wɛ Asii tɛtʋ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɑcɑlɛɛ lɛnnɑ. Pǝ cɑɣɑ ɩsɩɩ Pɔɔlɩ tɑɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Ɩpɑfǝlɑsɩ tɔ ɩnɩ ɩ ponnɑ Ɩsɔ Tɔm kɛ Kolosi nyǝ́mɑ. Ɩpɑfǝlɑsɩ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ lɑŋ Kolosi tʋ (1:7 nɑ 4:12). Pǝ cɑɣɑ ɩsɩɩ Ɩpɑfǝlɑsɩ kɛɛsɑ Pɔɔlɩ sɩ Ɩsɔ sɛɛʋ kpɑɩ nyǝm nɑpǝlɩ pǝ nyǝ́mɑ lɩɩwɑ. Nɑ pǝ nyǝ́mɑ sɛɣɛsǝɣɩ sɩ, ye yʋlʋ cɑɑ sɩ ɩ́ nyɩ Ɩsɔ nɑ pǝ́ yɑ ɩ nyʋɣʋ. Pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ tǝŋ kɔtɑsɩ nɑ ɩ́ luŋ ɩsɔtɑɑ nyǝm mpi pɩɩ nɑɑkɩ tɔ. Pǝ́cɔ́ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ pɛlɩ nɑ ɩ́ kii tɔɣɔnɑsɩ nɑ kʋnyɔnyɔɔm nɑ pǝ polo. Pǝ tɔɔ kɛ́ Pɔɔlɩ ŋmɑɑ-wɛ nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ nyʋɣʋ yɑpʋ mpi Yesu hɑwɑ tɔ pǝ mɑɣɑnɑɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Kolosi tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ sɑmtʋ nɑ Kolosi nyǝ́mɑ sɛɛtʋ, titite 1:1-14

Yesu mɑɣɑnɑɑ, titite 1:15–2:19

Kilisiti hɑɑkɩ weesuɣu kʋfɑlʋɣʋ, titite 2:20–4:18

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Pɔɔlɩ, Ɩsɔ luɣu lɑpǝnɑ nɑ mɑ́ lɑ́ Yesu Kilisiti tillu. Mɑ́ nɑ tɑ́ tɑɑpɑlʋ Timotee tǝ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ.

2 Ɩsɔ yǝlɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ wɛ kolosi nɑ ɩ́ kɛ́ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ kɛ Kilisiti tǝŋʋɣʋ tɑɑ tɔ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ ɩ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ.

Pɔɔlɩ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ

3 Ye tǝ kʋlɑ mǝ tɔɔ kɛ́ sʋlʋmʋɣʋ, sɛɛtʋ kɛ tǝ sɛɛkɩ tɑm kɛ́ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti Cɑɑ Ɩsɔ. 4 Pɑ heelɑ-tʋɣʋ ɩsǝnɑ ɩ́ tɛmɑ mǝ tɑɑ nɑ Yesu Kilisiti, nɑ ɩsǝnɑ ɩ́ sɔɔlɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔ. 5 Wɑɑtʋ wei tɑmpɑnɑ tɔm Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ cɑɑlɑ mǝ tɛɣɛ tɑtɛ tɔ pɑ hʋlɑ-mɛɣɛ tɛɛlʋɣʋ ŋku kʋ wɛ tɑmpɑnɑ tɔm ntɩ tǝ tɑɑ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ mǝ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ nɑ mǝ sɔɔlʋɣʋ teesinɑ mpi pɑ sɩɩ-mɛɣɛ hɑtuu ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛlǝɣɩ-wɩ tɔ. 6 Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ yɛkǝɣɩ kɛ́, nɑ pɑɑ ɩ tɑlɑ timpiɣi ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ ɩ lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɑpɑ mǝ hɛkʋ kɛ kʋyɑŋku ɩ́ tɑɑlɑ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔm kɛ nɩɩʋ tɔ, ɩ́ hii lɔŋ nɑ ɩ́ nyɩ pɛɛlɛɛ ɑnɩ ɑ tɑmpɑnɑ. 7 Tɑ tǝmlɛ tɑɑ tɑɑpɑlʋ kʋpɑŋ Ɩpɑfǝlɑsɩ sɛɣɛsǝnɑ-mɛɣɛ mpʋ. Tɑ́ nɔɣɔ kɛ ɩ lɑkǝnɑ tǝmlɛ ɩsɩɩ Kilisiti tǝmlɛ tʋ kʋpɑŋ. 8 Ɩ heelɑ-tʋɣʋ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ ŋku Ɩsɔ Feesuɣu tʋ-mɛ tɔ kʋ tɔm. 9 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ hɛɛsǝɣɩ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ kɛ mǝ tɔɔ kɛ́ tuu kʋyɑŋku pɑ heelɑ-tʋɣʋ mǝ tɔm tɔ. Tǝ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ sɩ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɩ Feesuɣu hɑɑkɩ nyǝm nɑ lɑɣɑtʋ nti tɔ tǝ tǝnɑ nɑ pǝ́ yele nɑ ɩ́ nyɩ ɩ luɣu nyǝntʋ kɛ teu. 10 Mpʋ pɩɩ yelinɑ nɑ mǝ tɔntɛ mɑɣɑ Tɑcɑɑ nɑ mǝ kʋlɑpʋtʋ lɑpɩ-ɩ teu kɛ tɑm. Nɑ pɩɩ yele nɑ ɩ́ lɑkɩ tǝmɑ kʋpɑnɑ ɑnɩ ɑ tǝnɑ, ɑ nɔɣɔ nɑ ɑ sukɑ, nɑ ɩ́ kɑ́ sɔɔsǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ nyǝm. 11 Tǝ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ sɩ ɩ́ lɑ-mɛ nɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ kɛ teu nɑ ɩ pǝsʋɣʋ teeli nyǝŋkʋ toŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ kɑntǝlɩ pǝ tǝnɑ mpi pɩɩ mɑɣɑnɑ-mɛ tɔ pǝ tɑɑ nɑ suulu. 12 Ɩ́ sɛɛ Tɑcɑɑ kɛ ɩ́ nɑ tǝmlɛ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ, ɩnɩ ɩ yelinɑ nɑ mɛ ɩ́ mʋnɑ sɩ ɩ́ hiki mǝ pɑɑ nyǝm kɛ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ Ɩsɔ sɩɩ ɩ yǝlɑɑ kɛ tǝnɑŋŋ tɑɑ tɔ pɑ tɑɑ. 13 Ɩnɩ ɩ lɛɛkǝnɑ-tʋɣʋ ɑhoo sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ ɑsɑɣɑɑ sɔsɑɑ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ sʋsɩ-tʋɣʋ ɩ luɣu tɛɛ Pǝyɑɣɑ kɑwulɑɣɑ tɑɑ. 14 Nɑ ɩ pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɔɔ kɛ́ pǝ yɑpɑ-tʋ nɑ pǝ́ hɩɩsɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ.

Kilisiti wɛɛtʋ nɑ ɩ tǝmlɛ

15 Kilisiti kɛlǝnɑ Ɩsɔ wei pɑɑ nɑɑkɩ tɔ tǝtɛŋɛlɛŋ. Ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlʋ wei ɩ kǝlɑ pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ lɑpɑ tɔ. 16 Ɩnǝɣɩ Ɩsɔ lɑpǝnɑ pǝ tǝnɑ, pɑɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ pǝ nyǝm mpi pɑ nɑɑ nɑ mpi pɑɑ nɑɑ tɔ. Pǝ kpɑɣɑʋ pǝsǝlɑɑ nɑ sɔsɑɑ nɑ ɑwulɑɑ nɑ toŋtʋnɑɑ pǝ loosi tǝnɑ tɔ ɩ niŋ kɛ Ɩsɔ lɑpǝnɑ pǝ tǝnɑ, nɑ ɩ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ lɑpɑ-wɩ. 17 Pǝ tǝnɑ pǝ lɩɩwɑɣɑ nɑ pǝ́ mɑɣɑnɑ-ɩ, nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ tɔ pǝ tɑmsǝnɑ-ɩ tɔɣɔ pǝ wɛ pǝ lonɑ tɑɑ. 18 Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ kɛnɑ tɔnʋɣʋ nɑ ɩnǝɣǝlɛ nyʋɣʋ. Ɩnɩ ɩ yelinɑ nɑ ɑ tǝnɑ ɑ wɛɛ. Ɩnɩ ɩ kɛnɑ Ɩsɔ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlʋ wei ɩ sǝpɑ nɑ pǝ́ tɑɑlǝnɑ-ɩ feesuɣu sɩ ɩ́ lɑ pǝ tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ pǝ nɔɣɔ tʋ tɔ. 19 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ luɣu lɑpǝnɑ sɩ ɩ wɛɛtʋ tǝnɑ ɩ́ mɑɣɑlɩ ɩ Pǝyɑɣɑ tɑɑ. 20 Nɑ ɩ luɣu lɑpɑ tɔtɔ sɩ ɩ Pǝyɑɣɑ kɑ́ yelinɑ nɑ ɩ nɑ kʋŋmɑŋmɑm tǝnɑ pɑ́ ciiki. Nɑ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ cɑlǝm lɩ́ɩ́ sǝm tesikɑ tɔɔ tɔɣɔ Ɩsɔ yelɑɑ nɑ pɑ́ lɑ́ hɛɛsʋɣʋ tɔm. Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ Ɩsɔ nɑ pǝ tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ pɑ ciiki, pɑɑ ɩsɔtɑɑ nyǝm pɑɑ ɑtɛ nyǝm.

21 Mɛ tɔtɔ tuu lɔŋ mɩɩ hɑtǝlǝnɑ Ɩsɔ kɛ́, nɑ mǝ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ nɑ mǝ ɩsɑɣɑkʋlɑpʋtʋ kɑ lɑpǝnɑ-mɛɣɛ ɩ kolontunɑɑ. 22 Amɑ ɩ Pǝyɑɣɑ sǝpʋ kɑ tɔnʋɣʋ kʋnɛ kʋ sǝm tɔ pǝnɛntɛ Ɩsɔ ciikɑ mǝ nɑ-ɩ kɛ́, sɩ pǝ́ yele nɑ ɩ́ lǝsɩ-mɛɣɛ ɩ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ wɛ tǝnɑŋŋ nɑ ɩ́ kɛ́ kʋpɑmɑ nɑ pɑɑ kɑwɑliyɑ kɑ fɛɩ mǝ kiŋ. 23 Amɑ kʋlʋmtʋ kɛ́ sɩ mɩɩ tɔkɩ Ɩsɔ sɛɛʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm, nɑ ɩ́ sǝŋ tǝcɑ kɛ teu kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm, pʋlʋpʋ ɩ́ tɑɑ ciɣiti-mɛ, nɑ ɩ́ tɑɑ yele nɑ pǝ́ kʋ́ mǝ tɛɛlʋɣʋ ŋku ɩ́ tɛɛlǝɣɩ tuu kʋyɑŋku ɩ́ nɩɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ. Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnǝɣɩ pɑ heelɑ ɑntulinyɑ tɑɑ yǝlɑɑ tǝnɑ, nɑ Pɔɔlɩ mɑ́ mɑ pǝsǝnɑ ɩ heellu.

Tǝmlɛ nte pǝ tʋ Pɔɔlɩ sɩ ɩ́ lɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɑɑ tɔ

24 Kɑɣɑnɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ mpɑ mɑ tɔkɩ mǝ tɔɔ tɔ pɑ hʋlǝsǝɣɩ mɑ lɑŋlɛ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle kɛnɑ Kilisiti tɔnʋɣʋ, nɑ ɩ tɔɣɑ kʋnyɔŋ kɛ pɑ tɔɔ nɑ mpi pǝ́ kɑɑsɩ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ sɑlǝmǝɣǝnɑ kʋnyɔŋ kɛ mɑ tɔnʋɣʋ tɑɑ, sɩ mɑ́ sǝnɑ nɑ pǝ́ yoosi-wɩ. 25 Ɩsɔ tʋ-m tǝmlɛ nte sɩ mɑ́ yoosi-tɛɣɛ mǝ cɔlɔ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ tʋ-m sɩ mɑ́ lɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ kpekǝle tǝmlɛ tʋ, nɑ ɩ tʋ-m kɛ́ sɩ mɑ́ heeli ɩ tɔm tǝfoo, mɑ́ tɑɑ ŋmɛsɩ. 26 Ɩ ŋmɛsɑ ɩ tɔm kʋŋmɛsǝtʋ tǝnɛɣɛ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ tǝkulɑkulɑ kɛ hɑtuu lɔŋ, nɑ pǝnɛntɛɣɛ ɩ kulɑ tǝ tɔɔ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ mpi ɩ tɩ tɔ. 27 Mpi pǝ tɔɔ tɔ, Ɩsɔ sɔɔlɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ lɑ nɑ pɑ́ nyɩ ɩsǝnɑ ɩ sɩɩwɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ nɑ pǝ́ wɛ ɩŋmɛlɑʋ tɔ pǝ tɔɔʋ nɑ pǝ teu sɔsɔɔm. Ɩ sɩɩ mpɩ ɩnǝɣɩ sɩ ɩ kɑ́ lɑ yǝlɑɑ tǝnɑ. Kʋŋmɛsǝtʋ ntǝɣǝlɛ sɩ Kilisiti wɛ mǝ wɑɑlɩ nɑ ɩnɩ ɩ yekinɑ nɑ mɩɩ tɑɑkɩ sɩ ɩ́ kɑ́ hiki Ɩsɔ teeli tɑɑ kɛ́ mǝ pɑɑ tete. 28 Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ heeliɣi yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ Kilisiti tɔm. Nɑ tǝ́ lɑkǝnɑ tɑ́ lɑɣɑtʋ tǝnɑ, nɑ tǝ́ kpɑɑlǝɣɩ pɑɑ wei kɛ́ pǝ tɔm tɑɑ, nɑ tǝ́ sɛɣɛsǝɣɩ sɩ pǝ́ tɑ́nɑ́ pɑɑ wei kɛ́ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ tɛmɑ pɩɩʋ kɛ ɩ́ nɑ Kilisiti pɑ kpɛntʋɣʋ tɔm tɑɑ. 29 Tǝmlɛ tǝnɛ tǝ yoosuɣu tɔɔ kɛ́ mɑ lɑkɩ nɑ mɑ́ lʋkǝnɑ tomɑ tɑɑ tomɑ nnɑ Kilisiti hɑɑkɩ tɔ, tomɑ ɑnɛ ɑ wɛnnɑ mɑ tɑɑ.

2

1 Mɑ cɑɑ ɩ́ nyɩ sɩ, mǝ nɑ Lɑyotisee nyǝ́mɑ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩ mɑ hǝtɛ kɛ kʋnɩɩ nɑ pɑ́ tɑ́ nyɩ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ, mǝ kʋlʋkʋ kɛ mɑ wɛɛ nɑ mɑ́ lʋkɩ pǝ tɩɩ fɛɩ. 2 Mɑ lʋkɩ kɛ́ sɩ pǝ́ kpɑɑsɩ pɑ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ́ lɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ kɛ sɔɔlʋɣʋ tɔm tɑɑ, nɑ pɑ́ hiki nɑɑni wei yʋlʋ ɩ́ nyǝmɑ́ teu ɩ hikiɣi tɔɣɔ teu tǝmɑmmɑm. Ye pǝ lɑpɑ mpʋ pɑɑ nyɩ Ɩsɔ kʋŋmɛsǝm. Mpǝɣǝlɛ Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ. 3 Kilisiti ɩnɩ ɩ kiŋ kɛ Ɩsɔ hɑɑ nyǝm nɑ lɑɣɑtʋ nti tɔ pǝ kiŋkinte wɛɛ nɑ pǝ́ ŋmɛlɑɑ.

4 Mɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ ɩ́ nɩɩwɑɣɑlɛ, ɩ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ tolisi-mɛ nɑ lɑɣɑtʋ tɔmnɑɑ. 5 Pɑɑ mɑ nɑ-mɛ tǝ wɛʋ tǝmɑ nɑ pooluŋ tɔ, mɑ lǝsɑɣɑ wɛ mǝ kiŋ kɛ́, nɑ mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmɑɑ ɩsɩɩ mɑ nɑʋ mǝ tǝnɑ ɩ́ tɛmɑ mǝ tɑɑ nɑ Kilisiti, nɑ ɩ́ kpɛntɑɑ nɑ ɩ́ sǝŋɑ tǝcɑ kɛ́ pǝ tɑɑ tɔ.

Kilisiti tɔɔ tǝ hikɑ tɑ́ tɩ

6 Tɔʋ, ɩ́ tisuɣu sɩ Yesu Kilisiti ɩ́ lɑ mǝ Sɔsɔ tɔ, ɩ́ yele nɑ mǝ nɑ-ɩ ɩ́ kpɛntɩ mǝ tɔntɛ tɑɑ. 7 Ɩ́ nyɔɔnɑ-ɩ teu ɩsɩɩ tʋɣʋ nyɔɔkʋɣʋnɑ tɛtʋ tɔ. Kilisiti ɩ́ wɛɛ mǝ kʋlɑpʋtʋ tǝnɑ kite. Pɑɑ kʋyɑŋku ɩ́ nyɔɔkɩ toŋ kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sɛɣɛsɑ-mɛ sɩ ɩ́ lɑkɩ. Ɩ́ sɛɛkɩ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ teu.

8 Ɩ́ feŋ teu, ɩ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ kɔɔ nɑ ɩ́ hii-mɛ nɑ ɩ yʋlʋlɑɣɑtʋ nyǝm tɔm kʋpuɣusutu kpɑɩ nyǝntʋ nti yǝlɑɑ sɛɣɛsɑɑ nɑ pɑ́ tɛlǝsɩ tǝmɑ tɔ. Tɔmnɑɑ mpɛ pɑ kɛ́ pǝ tǝnɑ pǝ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm kɛ ɑntulinyɑ tɑɑ, pɑ tɑ kɛ Kilisiti nyǝntʋ. 9 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ wɛɛtʋ tǝnɑɣɑ Kilisiti kpɑɣɑ ɩ tɔnʋɣʋ tɑɑ nɑ pǝ́ mɑɣɑlɩ ɩ tɑɑ. 10 Nɑ mǝ nɑ-ɩ ɩ́ kpɛntʋɣʋ kʋlʋm tɔ ɩ́ hikɑ pǝ tǝnɑɣɑ, ɩnɩ ɩ kǝlǝnɑ kɑwulɑsɩ tǝnɑ nɑ toŋtʋnɑɑ tǝnɑ.

11 Mǝ nɑ-ɩ ɩ́ kpɛntɑ kʋlʋm kɛ mpʋ tɔ pǝ pɛlɑ-mɛɣɛ, nɑ pɛlʋɣʋ mpɩ pǝ fɛɩ ɩsɩɩ yʋlʋ pɛlʋɣʋʋ tɔ. Amɑ pǝ kɛ́ Kilisiti pɛlʋɣʋ kɛ́. Mpǝɣǝlɛ pǝ lǝsʋɣʋʋ yʋlʋtɔnʋɣʋ ɩsɑɣɑtʋ tomɑ kɛ yʋlʋ tɑɑ tɔ. 12 Pɑ sɔ-mɛɣɛ Ɩsɔ lʋm tɔ pǝ hʋlɑɑ kɛ́ sɩ pɑ pimɑ mǝ nɑ Kilisiti nɑ mǝ nɑ-ɩ ɩ́ tɑɣɑnɩ fem. Nɑ ɩ́ tisɑɑ sɩ Ɩsɔ wei ɩ feesɑ Yesu kɛ́ sǝtɑɑ tɑɑ tɔ ɩ wɛnɑ tomɑ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ lɑpɑ mpʋ. 13 Tuu lɔŋ ɩsɩɩ ɩ tɑɑ nyɩ Ɩsɔ tɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ kɑ yelɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ wɛɛ ɩsɩɩ sǝtɑɑ kɛ Ɩsɔ nyǝntʋ tɑɑ. Amɑ pǝnɛntɛ Ɩsɔ kpɛntɑ mǝ nɑ Kilisiti kɛ weesuɣu hɑʋ. Nɑ Ɩsɔ hɩɩsɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ. 14 Tɑ́ kǝmɑ nnɑ ɑ fɛɩ nyʋɣʋ nɑ pǝ́ pɛlǝɣɩ tɑ́ niŋ tɔ Ɩsɔ yelɑ ɑ nyʋɣʋ mɑpʋ nɑ pǝ́ sɑɑlɩ yem. Kǝmɑ ɑnɛ ɑ nyʋɣʋ mɑpʋ kɑ wɛʋ tǝlɑsɩ tɔ pǝ cɑɑlɑ-tʋɣʋ. Kǝmɑ ɑnɛɣɛ ɩ kɑmɑ sǝm tesikɑ tɔɔ nɑ ɩ́ lɔ ɑ tɔm. 15 Kilisiti tesikɑ kɛ Ɩsɔ kpɑnɑ ɑwulɑɑ nɑ toŋtʋnɑɑ pɑ nyǝm. Ɩsɔ tʋ-wɛɣɛ Pǝyɑɣɑ ɑkɑɩtʋ looŋɑ tɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ sɑlǝkɑtʋnɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛkǝnɑ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ-wɛ tǝcoo.

16 Pǝ tɔɔ ɩlɛ ɩ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ footi-mɛɣɛ mǝ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ mǝ kʋnyɔnyɔɔm nɑ ɑcimɑ kʋyɛɛŋ nɑ ɩsɔtʋ kʋfɑlʋ nɑ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsǝŋ pǝ tɔɔ. 17 Kʋpɑntʋ nti tɩɩ kɔɔ tɔ tǝ nyɑlǝmǝlɛ ntɛ́ pǝ tǝnɑɣɑ ɩsǝntɔ, nɑ Kilisiti kɛnɑ pǝ kiŋkinte. 18 Ɩ́ tɑɑ tisi nɑ nɔɣɔlʋɣʋ yem wei ɩ́ sɔɔlɑɑ ɩ pɑsɑ ɩ tǝɣɩ yǝlɑɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ sɛɛkɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tɔ pʋntʋ kʋ mǝ tɔm. Yʋlʋ ɩ́ lɑkɩ mpʋ, ɩ toosee nnɑ ɩ toosɑɑ tɔɣɔ ɩ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ. Nɑ wei ɩ wɛ mpʋ tɔ yʋlʋhʋwɛɛ kɑlɑmpɑɑnɩ kʋɣʋnɑ-ɩ nɑ ɩ fɛɩnɑ tɑmpɑnɑ. 19 Ɩɩ cɑɑ ɩ́ mɑtǝnɑ Kilisiti wei ɩ kɛ́ nyʋɣʋ tɔ, pǝyele Kilisiti ɩnɩ ɩ yelinɑ nɑ tɔnʋɣʋ hikiɣi kʋ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ kʋ ɑtɑmɑ nɑ kʋ nɑntʋ pǝ kpɛntɑɑ nɑ pǝ́ tɔkɑ teu nɑ kʋ pɩɩkɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ cɑɑ tɔ.

Tɑ́ nɑ Kilisiti tǝ sǝpɑ tɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ wɛɛnɑ weesuɣu

20 Mǝ nɑ Kilisiti ɩ́ sǝpʋ tɔ pǝ lǝsɑ-mɛɣɛ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ pǝ tǝnɑ pǝ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm tɑɑ kɛ́. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɑsǝɣɩ tɔntɛ ɩsɩɩ ɑntulinyɑ tǝnnɑ-mɛ? Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tisiɣi nɑ pɑ́ tʋɣʋ-mɛɣɛ kiiŋ 21 sɩ: Tɑɑ kpɑɣɑ pǝnɛ, tɑɑ tǝŋ pǝnɛ, tɑɑ tokinɑ pǝnɛ? 22 Mpi pǝ lǝsɑɑ sɩ yʋlʋ ɩ́ lɑnɑ-wɩ nɑ pǝ́ tɛ́ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ sɩɩ kiiŋ ɩnɛ. Yǝlɑɑ tǝkelekele sɩɩnɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ nɑ kiiŋ ɩnɛ. 23 Kiiŋ ɩnɛ ɩ nǝɣǝsǝnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kʋpɑnɑ kɛ́, mpi tɔ, ɩ yelɑɑ nɑ yʋlʋ cɛsǝɣǝnɑ Ɩsɔ sɛɛʋ, nɑ ɩ yelɑɑ nɑ yʋlʋ pɑsǝɣɩ ɩ tɩ, nɑ ɩ cɑɑlɑ yʋlʋ sɩ ɩ́ tʋ ɩ tɔnʋɣʋ kɛ wɑhɑlɑ. Amɑ pǝsʋɣʋ kɛ kiiŋ ɩnɛ ɩ fɛɩnɑ sɩ ɩ́ kpɑ yʋlʋ tɔnʋɣʋ kɛ kʋ kʋnyɩɩlǝŋ tǝlɑtɛ.

3

1 Mǝ nɑ kilisiti kɛ pɑ feesɑɑ. Pǝ tɔɔ ɩlɛ timpi Kilisiti cɑɣɑ ɩsɔtɑɑ kɛ́ Ɩsɔ kɔŋkɔŋ tɑɑ tɔ tǝnɑ nyǝm ɩkpɑtɛ kɛ ɩ́ kɑ́ huli. 2 Ɩ́ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ ɩsɔtɑɑ nyǝm tɔm, ɩ́ tɑɑ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ ɑtɛ nyǝm pɛɛkʋɣʋ. 3 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ sǝpʋ tɔ pǝ ŋmɛsɑ mǝ weesiŋ kɛ Kilisiti kiŋ kɛ Ɩsɔ cɔlɔɣɔ. 4 Mǝ weesiŋ mɑɣɑmɑɣɑ ntɛ́ Kilisiti, ɩ kɔŋ ɩ́ lɩɩkɩ tɔ mǝ nɑ-ɩ ɩ́ lɩɩkǝnɑ, nɑ ɩ́ kɑ hiki ɩ teeli tɑɑ kɛ́ mǝ pɑɑ nyǝm.

Tɔntɛ kʋpǝntɛ nɑ kʋfɑtɛ pǝ tɔm

5 Ye mpʋ ɑtɛ cǝnɛ nyǝntʋ tǝnɑ nti ɩ́ kɑ tɔkɑɑ tɔ ɩ́ kʋ-tǝɣɩ mǝ kiŋ. Ntǝɣǝlɛ ɑsilimɑ, tɛtɛlɑkɑsɩ, wɑsɑŋkɑlǝtʋ, nɑ kʋnyɩɩlǝŋ ɩsɑɣɑŋ, nɑ liɣitee kɔtɔɩ, hɑlɩ liɣitee kɔtɔɩ tʋ nɑ tɩɩŋ lɑɑlʋ pɑ ɩsɑɣɑtʋ lɩɩ kʋlʋm kɛ́. 6 Ɩsɑɣɑtʋ tǝnɛwɛ tǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kɑ́ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ ɩ́ mɑ́ mpɑ pɑɑ nɩɩkǝnɑ-ɩ tɔ. 7 Ɩsɑɣɑtʋ tǝnɛ tɩɩ ŋmɑkǝlʋɣʋ-mɛɣɛ lɔŋ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ tǝŋɑɣɑ teitei.

8 Amɑ pǝnɛntɛ ɩ́ lɔ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ mpʋ tɔ, pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ nɑ kɑkɑlɑɣɑ kɛkɛkɛ nɑ nyɑŋ. Kʋtʋɣʋ yɑɑ kɛɛsǝlɑɣɑ tɔm nɑtǝlɩ tǝ́ tɑɑ lɩɩnɑ mǝ nɔɔsɩ tɑɑ. 9 Ɩ́ tɑɑ pɛlǝɣɩ tǝmɑɣɑ pɔpɔtʋ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ hɔɣɔsɑ mǝ yʋlʋwɛɛtʋ kʋpǝntʋ nɑ tǝ yɑɑsinɑɑ tǝnɑɣɑ nɑ ɩ́ lɔ. 10 Nɑ yʋlʋwɛɛtʋ kʋfɑtʋ kɛ ɩ́ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́ suu. Yʋlʋ kʋfɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔŋnɑ ɩ ŋmɑlʋ Ɩsɔ kɛ́ kɛlʋɣʋ tǝtɛŋɛlɛŋ kɛ́ sɩ pǝ́ yele nɑ ɩ́ nyɩ Ɩsɔ kɛ́ teu tǝkpǝsǝkpǝsɩ. 11 Pǝ lɑpɑ mpʋ tɔ, pǝ fɛɩ sɩ pǝ tɑsǝɣɩ tɔtɔ sɩ pɑnɛ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ, Yutɑ nyǝ́mɑ ntɔ, nɑ pɛllɑɑ ntɔ kʋtɑpɛlǝŋ ntɔ, ɩsǝkpɛɛtɛɛ nyǝ́mɑ ntɔ sɔsɑɑ tɑɑ nyǝ́mɑ ntɔ, yomɑɑ yɑɑ kɑsɑɣɑmpiyɑ ntɔ. Aɑɩ, Kilisiti kɛnɑ pǝ tǝnɑ, nɑ ɩ́ wɛ pɑ tǝnɑ pɑ wɑɑlɩ.

12 Ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ yǝlɑɑ kɛ́. Ɩsɔ sɔɔlǝnɑ-mɛ nɑ ɩ́ lǝsɩ-mɛ sɩ ɩ́ lɑ ɩ nyǝ́mɑ. Pǝ tɔɔ ɩlɛ ɩ́ tɔkɩ kʋpɑntʋ tɑɑ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ lɑkɩ. Ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ yʋlʋtʋ, nɑ ɩ́ pɑsǝɣɩ mǝ tɩ, nɑ ɩ́ wɛɛ tǝpɑmm, nɑ ɩ́ tɔkɩ suulu. 13 Ɩ́ tɔkɩ tǝmɑ, mǝ tɑɑ lɛlʋ ɩ́ pǝntɑ lɛlʋ nɑ nti ɩ́ hʋ́lɩ́ tǝmɑɣɑ suulu. Ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tǝmɑɣɑ suulu, Tɑcɑɑ nɑ́ hʋlɑ-mɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́. 14 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ tǝpɑɩ ɩlɛ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ kɛ ɩ́ kɑ́ tɔkɩ teu. Tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ mpɩ pɩɩ yelinɑ nɑ ɩ́ kpɛntɩ yʋlʋ kʋlʋm. 15 Ɩ́ yele nɑ Kilisiti sɔɔlʋɣʋ hʋ́lǝ́ɣɩ́ mǝ lotu tɑɑ kɛ́ mpi ɩ́ kɑ́ lɑkɩ tɔ. Hɛɛsʋɣʋ kʋnɛ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ kpɛntɑ-mɛ nɑ ɩ́ yɑɑ, nɑ ɩ́ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ niŋ nɑ nɔɔhɛɛ nɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ wɛʋ nɑ pǝ́ kpɛntɑɑ tɔ. Ɩ́ sɛɛkɩ Ɩsɔ sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. 16 Kilisiti tɔm nɑ tǝ tɔɔʋ tǝnɑ ɩ́ wɛɛ mǝ kiŋ kɛ teu. Ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ tǝmɑ, ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ tǝmɑ nɑ lɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ. Ɩ́ yoonɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ kɛ Ɩsɔ kɛ́ yontu nɑ Ɩsɔ Tɔm yontu nɑ Ɩsɔ sɑm nyǝntʋ nɑ yontu nti tǝ sɔɔsǝɣɩ ɑpɑlʋtʋ tɔ, nɑ ɩ́ sɛɛnɑ-ɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. 17 Pɑɑ mpiɣi ɩ́ lɑkɩ, yɑɑ pɑɑ ntiɣi ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ, ɩ́ yɑɑnɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu hǝtɛ, nɑ ɩ́ sɛɛkɩ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ ɩ tɔɔ.

Ɩsǝnɑ tɔntɛ kʋfɑtɛ cɑkǝlɛ wɛɛ tɔ

18 Alɑɑ mɛ́ ɩ́ seeki mǝ pɑɑlɑɑ, Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ, nti pǝ mʋnɑ ɩ́ lɑ tɔɣɔlɛ. 19 Apɑlɑɑ mɩɩ sɔɔlɩ mǝ ɑlɑɑ nɑ ɩ́ tɑɑ lɑ-wɛɣɛ nyɑŋ kɛ pɑɑ pǝcɔ.

20 Piyɑ mɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ mǝ nyǝntʋ ntɛ́ sɩ ɩ́ nɩɩnɑ mǝ nyǝ́mɑ kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. Ye ɩ́ nɩɩkǝnɑ mǝ nyǝ́mɑ pǝ lɑkɩ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ.

21 Cɛcɛnɑɑ mɛ ɩ́ tɑɑ lɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ mǝ piyɑ nɑ sɩ kɔɔ sɩ lɔ ɑpɑlʋtʋ.

22 Yomɑɑ, mɩɩ nɩɩkǝnɑ mǝ cɑɑnɑɑ mpɑ pɑ tɔkɑ-mɛɣɛ ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛ tɔɣɔ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. Ɩ́ tɑɑ seeki-wɛɣɛ wɑɑtʋ wei pɑ wɛɛkɩ tɔ tike sɩ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ leleŋ. Amɑ ɩ́ nɩɩnɑ-wɛ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ kɛ seu mpi ɩ́ seeki Tɑcɑɑ tɔ pǝ tɔɔ. 23 Pɑɑ tǝmlɛ nteɣe pɑ tʋ-mɛ te, ɩ́ lɑ-tɛ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ, nɑ pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ kɛ ɩ́ lɑkɩ, pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ nyǝntɛ. 24 Ɩ́ nyɩ teu sɩ ɩ́ lɑkʋɣʋ tɔ Tɑcɑɑ kɑ́ tɛnɑ nɑ ɩ́ fɛlɩ-mɛɣɛ mǝ kʋfɛlʋɣʋ. Ɩ́ kɑ́ hiki kʋpɑntʋ nti ɩ sɩɩ ɩ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Kilisiti kɛnɑ mǝ Cɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ wei ɩ tǝmlɛ ɩ́ lɑkɩ tɔ. 25 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye wei ɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ, pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ fɛlɩ-ɩ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ lɑpɑ tɔ. Ɩsɔ ɩɩ fɑɣɑsǝɣɩ nɔɣɔlʋ se.

4

1 Yomɑɑ cɑɑnɑɑ mɛ, ɩ́ tɔkɩ mǝ yomɑɑ kɛ ɩsǝnɑ mpi pǝ kɛɛsɑɑ nɑ pǝ siɣisɑ teu tɔ. Ɩ́ nyɩ teu sɩ mɛ́ tɔtɔ mǝ wɛnɑ Cɑɑ kɛ ɩsɔtɑɑ.

Nti Pɔɔlɩ sɩ pɑ́ lɑkɩ tɔ

2 Ɩ́ sǝlǝmɣɩ Ɩsɔ, ɩ́ tɑɑ yele. Ɩ́ feŋiɣi nɑ ɩ́ sɛɛkɩ-ɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ mǝ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ tɑɑ. 3 Ɩ́ kpɛntǝnɑ tɑ́ nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣǝnɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ hɑ-tʋɣʋ ɩkpɑtɛ nɑ tǝ́ lɑ ɩ wɑɑsʋ nɑ tǝ́ kpɑɑlɩ Kilisiti tɔm kʋŋmɛsǝtʋ. Tɔm kʋŋmɛsǝtʋ tǝnɛ tǝ tɔɔ kɛ́ mɑ wɛ sɑlǝkɑ tɑɑ kɛ́ ɩsǝntɔ. 4 Ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ nɑ mɑ́, ɩlɛnɑ mɑ́ yɑsɩ ɩ tɔm tǝcɛɩcɛɩ nɑ pɑ́ nyǝmɩ-ɩ teu, mpi pǝ tʋ mɑ́ sɩ mɑ́ lɑ tɔɣɔlɛ.

5 Ɩ́ nyɩ mǝ tɔntɛ kɛ mpɑ pɑ tɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɔ pɑ kiŋ, nɑ ɩ́ tɑɑ yele nɑ ɑlǝsɛkɛ kʋyɛɛŋ fiti-mɛɣɛ yem. 6 Pɑɑ kʋyɑŋku ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ kʋpɑntʋ, nɑ kɑwɑɑɣɑ nyǝntʋ ɩ́ lɩɩkǝnɑ mǝ nɔɔsɩ tɑɑ. Ɩ́ nyɩ ɩsǝnɑ pǝ mʋnɑ ɩ́ cɔ tɔm tɔ nɑ ɩ́ cɔɔkɩ pɑɑ wei.

Kɑntǝkɑɣɑ sɛɛtʋ

7 Tɑ́ tɑɑpɑlʋ kʋpɑŋ Tisikɩ kɑ́ heelinɑ-mɛɣɛ mɑ tɔm tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ. Mɑ nɑ-ɩ tǝ lɑkǝnɑ Tɑcɑɑ tǝmlɛ nɑ ɩ kɛ tǝmlɛ lɑtʋ kʋpɑŋ kɛ́. 8 Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ nyʋɣʋ tɔɔ kɛ́ mɑ kʋsɑ-ɩ sɩ ɩ́ polo ɩ́ nɑ-mɛ nɑ ɩ́ heeli-mɛɣɛ tɑ́ ɑlɑɑfǝyɑ tɔm nɑ pǝ́ hɛɛsɩ mǝ lɑŋɑ. 9 Tɑ́ tɑɑpɑlʋ kʋpɑmpɑŋ Honesim wei ɩ kɛ́ mǝ tɑɑ lɛlʋ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ sɩɩnɑ-ɩ. Ɩ kɑ́ kɛɛsɩ-mɛɣɛ tǝ tǝnɑ nti tǝ lɑkɩ cǝnɛ tɔ.

10 Mɑ sɑlǝkɑ tɑɑ ɑkpele Alisitɑɑkɩ nɑ Pɑɑnɑpɑsɩ kɔɣɔ pǝyɑɣɑ Mɑlǝkɩ sɩ pɑ́ sɛɛ-mɛ yoo. Pɑ tɛmɑ-mɛɣɛ Mɑlǝkɩ ɩnɩ ɩ tɔm heeluɣu, ɩlɛ ye ɩ tɑlɑ mǝ tɛ ɩ́ tɔkɩ-ɩ teu. 11 Yesu wei pɑ yɑɑ sɩ Yutusi tɔ ɩ sɛɛ-mɛ tɔtɔ. Yǝlɑɑ tooso ɩnɛ ɩ tike ɩ lɩɩnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɑɣɑsɑɑ tɔ pɑ tɑɑ, nɑ mɑ́ nɑ-wɛ tǝ lɑkǝnɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tǝmlɛ, nɑ pɑ pɑɑsɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ sɔɔsɩ-m ɑpɑlʋtʋ.

12 Ɩpɑfǝlɑsɩ wei ɩ kɛ́ mǝ tɑɑ lɛlʋ tɔ ɩ sɛɛ-mɛ. Ɩ kɛ́ Yesu Kilisiti tǝmlɛ tʋ kɛ́ nɑ ɩ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ nɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ kɛ mǝ tɔɔ kɛ́ teu sɩ ɩ́ sǝŋ tǝcɑ nɑ pʋlʋ ɩ́ tɑɑ ciɣiti-mɛ, nɑ ɩ́ pɩɩ Ɩsɔ nyǝntʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑŋɑɑ tǝtɛɣɛtɛɣɛ sɩ ɩ́ lɑ pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ cɑɑ tɔ. 13 Mɑ lǝsǝɣɩ ɩ nyɩɩlʋɣʋ, ye n nɑ ɩsǝnɑ ɩ kʋɣɩ ɩ tǝɣɩ mǝ nɑ Lɑyotisee nɑ Hiyelɑpolisi nyǝ́mɑ mǝ tɔɔ tɔ pǝ fɛɩ kɛɛsʋɣʋ. 14 Tɑ́ lokotulo kʋpɑŋ Luku nɑ Temɑsɩ sɩ pɑ́ sɛɛ-mɛ.

15 Ɩ́ sɛɛ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Lɑyotisee tɔ, nɑ ɩ́ sɛɛ Nɛmfɑ nɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle nte tǝ kotiɣi ɩ tǝyɑɣɑ kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ tɔ. 16 Ye mɩɩ tɛmɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ kɑlʋɣʋ ɩlɛ ɩ́ tɛlǝsɩ Lɑyotisee Yesu sɛɛlɑɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ kɑlɑ-kɛ tɔtɔ. Mɛ tɔtɔ mɩɩ mʋ Lɑyotisee nyǝ́mɑ nyǝŋkɑ nɑ ɩ́ kɑlɑ. 17 Ɩ́ heeli Aɑsipi sɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ Tɑcɑɑ tǝmlɛ nte pɑ tʋ-ɩ sɩ ɩ́ lɑ tɔɣɔ teu.

18 Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ niŋ ŋmɑɑtʋ ntɛ́ cǝnɛ. Pɔɔlɩ mɑ́ mɑ sɛɛ-mɛ. Ɩ́ tɑɑ sɔɔ sɩ mɑ wɛ sɑlǝkɑ tɑɑ yoo.

Ɩsɔ ɩ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ.

Tɛsɑlonikɩ I

1

2

3

4

5

TAKƎLAƔA KANCAALAƔA NYƎŊKA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

TƐSALONIKƖ

NYƎ́MA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Pɔɔlɩ wɑɑsʋ yɛlǝnɑʋ wɑɑtʋ kɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ lɩɩwɑ Tɛsɑlonikɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. Amɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɑ cɑɣɑ tǝnɑ nɑ pǝ tɑɑŋɩ kɛ́. Yutɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekǝle nɑtǝlɩ tǝ yelɑɑ nɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ ɩ́ tɛɛnɑ Kɔlɛntɩ ɩcɑtɛ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ ɩ tɑɑpɑlʋ Timotee polɑɑ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-ɩ Tɛsɑlonikɩ nyǝ́mɑ tɔm. Ɩ nɩɩwɑ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ ɑpɑlʋtʋ kpɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ sɑ Ɩsɔ kɛ́ pǝ tɔɔ. Pɔɔlɩ mɑɣɑmɑɣɑ nyɩɩlɑ teu ɩsɩɩ ɩ́ nɑ́ Tɛsɑlonikɩ nyǝ́mɑ. Ɩ tɑsɑ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ́ kɑntǝlɩ nɑ pɑ pɩɩkɩ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ. Pɔɔlɩ cɔwɑ tɔm nti Tɛsɑlonikɩ nyǝ́mɑ kɑ pɔɔsɑ-ɩ sǝtɑɑ fem tɔɔ nɑ Kilisiti mǝlʋɣʋ tɔm tɔɔ tɔtɔ tɔ. Ɩ tɔmɑ sɩ pɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ Yesu mǝlʋɣʋ kʋyɑkʋ nɑ pǝ wɑɑtʋ tɔ, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ tɑ sɔɔlʋ ɩ́ pɩɩ nɑ tǝ́ tɑŋɑɑ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Tɛsɑlonikɩ I tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ sɑmtʋ nɑ sɛɛtʋ, titite 1:1–3:13

Ɩ tɑsǝɣɩ-wɛɣɛ lɑɣɑtʋ sɩ pɑ́ pɩɩkɩ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ, titite 4:1-12

Kilisiti mǝlʋɣʋ tɔɔ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ, titite 4:13–5:11

Kɑntǝkɑɣɑ kʋtʋtʋtʋ nɑ sɛɛtʋ, titite 5:12-28

1

Sɛɛtʋ

1 Tɑɣɑ Pɔɔlɩ nɑ Silɑɑsɩ nɑ Timotee.

Tɑ́ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ Tɛsɑlonikɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle nyǝ́mɑ mɛ mpɑ ɩ́ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ nyǝ́mɑ tɔ. Ɩsɔ nɑ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ.

Tɛsɑlonikɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔsɛɛlɛ teu

2 Tɑm tǝ sɛɛkɩ Ɩsɔ sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ mǝ tǝnɑ mǝ tɔɔ, nɑ tǝ́ sǝlǝmǝɣǝnɑ-mɛɣɛ tɑm tɔtɔ. 3 Nɑ tɑm ye tǝ sǝŋɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ tǝ tɔɔsǝɣɩ ɩsǝnɑ ɩ́ lɑpɑ tǝmɑ kɛ mǝ Ɩsɔ mpɑɑʋ tɑɑ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ mǝ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ sʋsɑ-mɛɣɛ lʋpʋ sɔsɔɔm tɑɑ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ mǝ tɛɛlʋɣʋ kɛ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti kiŋ tɑ pɑsɑ pɑɑ pǝcɔ tɔ. 4 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, tǝ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ sɔɔlɑ-mɛ nɑ ɩ́ lǝsɩ-mɛ sɩ ɩ́ pǝsɩ ɩ nyǝ́mɑ. 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tǝ tɑ heeli-mɛɣɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ nɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔm tike. Amɑ nɑ tomɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ tɑɑ kɛ́ tǝ heelinɑ-mɛɣɛ-ɩ. Nɑ tǝ tɛmɑ tɑ́ tɑɑ kɛ́ teu sɩ tɔm tǝnɛ tǝ kɛ́ tɑmpɑnɑ nyǝntʋ. Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝmɑ́ ɩsǝnɑ tǝ tɔmɑ mǝ hɛkʋ sɩ pǝ́ sǝnɑ-mɛ tɔ. 6 Ɩ́ tǝŋɑ tɑ́ nɑ Tɑcɑɑ tɑ́ ɩkpɑtɛ, nɑ ɩ́ nɑ́ kʋnyɔntɔɣɔlɛ sɔsɔɔlɛ, pɑɑ nɑ mpʋ ɩ́ mʋ Ɩsɔ Tɔm nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ nte Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɔŋnɑ tɔ. 7 Hɑlǝnɑ mǝ yɑɑsi hʋlɑ Mɑsetoni nɑ Akɑyi Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tǝnɑɣɑ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑ nɑ pɑ́ te tɔ. 8 Nɑ pǝ tɑɣɑ Mɑsetoni nɑ Akɑyi pɑ tɛtʋnɑɑ tɑɑ tike kɛ Tɑcɑɑ tɔm nɩɩ mǝ tɔɔ. Amɑ pɑɑ timpi pǝ nɩɩwɑ ɩsǝnɑ ɩ́ mʋ Ɩsɔ Tɔm tɔ nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣɩ pǝ tɔm. Hɑlɩ pǝ fɛɩ sɩ tɩɩ nɔkɩ nɑ tǝ́ tɑsɑ nɔɣɔlʋɣʋ mǝ tɔm heeluɣu. 9 Pɑɑ wei ɩ kɛɛsǝɣɩ ɩsǝnɑ tɩɩ polɑ mǝ tɛ nɑ ɩ́ mʋ-tʋ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ ɩ́ lɔ tɩɩŋ tɔm nɑ ɩ́ mǝlǝnɑ Ɩsɔ tɔɔ sɩ ɩ́ lɑkɩ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ weesuɣu tʋ tǝmlɛ, 10 nɑ ɩ́ tɑŋ sɩ ɩ Pǝyɑɣɑ Yesu wei ɩ kɑ feesɑ sǝtɑɑ tɑɑ tɔ ɩ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ kɔɔ. Ɩ Pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑɑ yɑnɑ-tʋɣʋ cele kɛ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ tɑɑ.

2

Tǝmlɛ nte Pɔɔlɩ lɑpɑ Tɛsɑlonikɩ tɔ

1 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ wɑɑtʋ wei tǝ kɔmɑ mǝ kiŋ tɔ tǝ tɑ lɩɩ yem. 2 Ɩsɩɩ ɩ́ tɛmɑ nyǝm tɔ pɑ tɛmɑ-tʋɣʋ nyɑŋ lɑpʋ nɑ kʋtʋɣʋ kɛ Filipʋ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ tɑkɩ mǝ tɛ Tɛsɑlonikɩ. Amɑ Ɩsɔ hɑ-tʋɣʋ ɑpɑlʋtʋ sɩ tǝ́ heeli-mɛɣɛ ɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ, pɑɑ kɑɣɑtʋɣʋ tɔɔ ɩsǝnɑ. 3 Pǝ tǝnɑ mpi tǝ sɛɣɛsǝɣɩ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ lɑ tɔ pǝntʋɣʋ fɛɩ pǝ tɑɑ yɑɑ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ nɑɑlɩ, nɑ tɩɩ pɛɛkǝɣɩ sɩ tǝ́ puɣusi nɔɣɔlʋ. 4 Amɑ tǝ yɔɣɔtǝɣɩ pǝ tǝnɑɣɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ cɑɑkɩ tɔ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ ɩnɩ ɩ sɑmɑ-tʋ nɑ ɩ́ cɛlɑ-tʋɣʋ ɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ sɩ tǝ́ heeli. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ lɑŋhɛɛlɛ kɛ tǝ́ pɛɛkǝɣɩ nɑ tǝ́ lɑkɩ mpʋ. Amɑ Ɩsɔ wei ɩ wiiliɣi tɑ́ lotunɑɑ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑɑ tɑ́ tɑɑ hʋwɛɛ tɔ ɩ lɑŋhɛɛlɛ kɛ tǝ pɛɛkǝɣɩ. 5 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ tǝ tɑ mɑ-mɛɣɛ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ tiiliɣi pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ tǝ tɑ lɑ liɣitee kɔtɔɩ kɛ tiili nɑ tǝ́ puɣusi-mɛ. Nɑ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ nɑ́ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ. 6 Tǝ tɑ pɛɛkɩ yǝlɑɑ ɩsɑntɛ, pɑɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ kiŋ yɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ kiŋ. 7 Pǝcɔ tǝ kɛʋ Kilisiti tillɑɑ ɩsǝntɔ tɔ, ye tɩɩ nɔkɑɑ tɩɩ ŋmɑkǝlɑ-mɛ nɑ ɩ́ lɑ́ ɩsǝnɑ tǝ cɑɑ tɔ. Amɑ tǝ cɑɣɑ mǝ hɛkʋ nɑ suulu nɑ tǝ́ lɑkɩ-mɛ tǝpɑmm ɩsɩɩ ɑsɔnʋɣʋ lɑkʋɣʋ kʋ pǝyɑɣɑ tɔ. 8 Tǝ sɔɔlɑ-mɛɣɛ kɑtɑtǝlɑɣɑ kɛ́, hɑlǝnɑ tǝ tɛm-mɛɣɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ heeluɣu tɔ, ye pɑɑ tɔmɑ sɩ tǝ́ lǝsɩ tɑ́ weesiŋ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ tǝ́ tʋ-mɛ, tɩɩ lǝsɑɑ. Pɔpɔtʋ fɛɩ, tɑ́ luuŋ sʋʋ-mɛɣɛ teu kɛ́. 9 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, ntɔŋ ɩ́ tɔɔsɑ ɩsǝnɑ tǝ lɑpɑ tǝmɑ nɑ tǝ́ konti hɑŋɑɣɑ tɔ? Ɩsǝnɑ tǝ lɑpɑ tǝmlɛ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ teu sɩ tǝ́ tɑɑ sʋkɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ sǝɣǝlɑ kɛ sɑɑ wei tɩɩ wɛ mǝ hɛkʋ nɑ tǝ heeliɣi-mɛɣɛ Ɩsɔ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ.

10 Ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ tɑ́ nyɩɩlʋɣʋ kɛ ɩsǝnɑ tɑ́ tɔntɛ tewɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ mɛ mǝ kiŋ, nɑ tǝ́ kɛɛsɑɑ nɑ tǝ́ tɑ́ liɣiti tiili tɔ, Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ nɑ́ mpʋ tɔtɔ. 11 Pǝ́cɔ́ ɩ nyǝmɑ́ tɔtɔɣɔ ɩsǝnɑ tǝ lɑpɑ pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩsɩɩ cɛcɛ lɑkʋɣʋ ɩ pǝyɑɣɑ tɔ. 12 Tǝ lɑpɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ tɔnǝŋ kɛ teu nɑ tǝ sɔɔsɑ-mɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ, nɑ tǝ́ sɛɛsɩ-mɛ nɑ ɩsǝlɛ sɩ ɩ́ tɔ nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ cɑɑkɩ tɔ. Ɩsɔ ɩnɩ ɩ yɑɑnɑ-mɛ sɩ ɩ́ hiki mǝ pɑɑ tete kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ nɑ ɩ teeli tɑɑ.

13 Tǝ sɛɛkɩ Ɩsɔ sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ tɑm tɔtɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wɑɑtʋ wei tǝ heelɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ Tɔm tɔ ɩ́ tɑ́ mʋ-tɩ ɩsɩɩ yǝlɑɑ nyǝntʋ. Amɑ ɩ́ nɩɩwɑ tɔ ɩ́ mʋwɑɣɑ sɩ tǝ kɛ́ Ɩsɔ Tɔm, nɑ tɑmpɑnɑ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́. Ntɩ ɩnɩ tǝ lɑkǝnɑ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ mɛ mǝ tɑɑnɑɑ. 14 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ-mɛ, mpi pǝ lɑpɑ Kilisiti nyǝ́mɑ hɛkʋ kɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekɑ wenɑ ɑ wɛ Yutɑ tɔ ɑ tɑɑ tɔ, pǝ ɑkpele lɑpǝnɑ ntɛɣɛ mǝ kiŋ tɔtɔ. Nɑɑsʋɣʋ mpi Yutɑ nyǝ́mɑ nɑɑsɑ pɛlɛɣɛ tǝnɑ tɔ pǝ tɑkɑ kɛ́ mǝ ɩcɑtɛ nyǝ́mɑ nɑ́ nɑɑsɑ-mɛ tɔtɔ. 15 Yutɑ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ kʋnɑ Tɑcɑɑ Yesu, nɑ mpɛ ɩnɩ pɑ kʋnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ. Kʋlʋmɑɑ mpɛ ɩnɩ pɑ nɑɑsǝnɑ-tʋ tɔtɔ. Pɑ fɛɩ Ɩsɔ kɛ́ teu, nɑ pɑ kɛ́ yǝlɑɑ tǝnɑ kolontunɑɑ. 16 Pɑɑ yeki sɩ tǝ sɛɣɛsɩ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ nɑ pǝ́ yɑ pɛlɛ pɑ nyɔɔŋ. Ɩsɑɣɑtʋnɑɑ mpɑ tuu lɔŋ pɑɑ lɑpɑ tɔ mpɛ pɑ tɔɔ kɛ́ pɑ tɔŋnɑ lɛntǝnɑɑ kɛ kɑɑʋ nɑ pǝ́ kpɑɑ huɣule. Amɑ pǝnɛntɛɣɛlɛ Ɩsɔ tɛmɑ pɑ tɔm.

Pɔɔlɩ nyɩɩlǝɣɩ sɩ ɩ́ nɑ́ Tɛsɑlonikɩ nyǝ́mɑ

17 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ-mɛ, tuu ɩsɩɩ tǝ yeluɣu tǝmɑɣɑ wɛɛ nɑɑlɛɣɛ mpʋ tɔ, tǝ nyɩɩlɑ sɔsɔm sɩ tǝ́ nɑ-mɛ, hɑlǝnɑ pɩɩ tɩɩ lɑkɩ-tʋɣʋ lɔŋ. Amɑ pɑɑ tɩɩ nɑɑ tǝmɑɣɑ mpʋ tɔ tɑ́ lɑɑkɑlǝnɑɑ wɛ tǝmɑ kiŋ kɛ́. 18 Tǝ nyɩɩlɑ teu sɩ tǝ́ mǝlɩ mǝ kiŋ, hɑlǝnɑ Pɔɔlɩ mɑ́, tɔm pɑɣɑlɛ kɛ mɑ tʋ mǝ tɛ pote pǝlɛ nɑ Sɑtɑnɩ tɑ́ tisi sɩ tǝ́ hiki mpɑɑʋ. 19 Mǝ tike tǝkoŋ kɛ́ tǝ tɛɛlǝɣɩ nɑ tǝ́ hʋlǝsǝɣǝnɑ lɑŋɑ, nɑ mɛɣɛ tɩɩ mʋɣʋlǝnɑ Tɑcɑɑ Yesu kɔntɛ wule kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ sɩ tǝ yoowɑ yoou nɑ tǝ́ lɑ́ ɑkɑnɑɑ. 20 Nn, mɛɣɛ tɩɩ yɔɔlǝnɑ, nɑ mɛɣɛ tɩɩ hʋlǝsǝnɑ lɑŋɑ mɛɛ.

3

1 Tǝ tʋ mǝ tɛ pote pǝlɛ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm nɑ pǝ́ kɔɔ pǝ́ nɩɩ-tʋ ɩlɛnɑ tǝ́ hiki hʋwɛɛ sɩ tɑɑ cɑɣɑ Atɛɛnɩ kɛ tɑ́ tike, 2 nɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ tǝ́ tili tɑ́ tɑɑpɑlʋ Timotee wei tɑ́ nɑ-ɩ tǝ lɑkɩ Ɩsɔ tǝmlɛ kɛ Kilisiti Lɑɑpɑɑlɩ kʋpɑŋ heeluɣu tɑɑ tɔ. Tǝ kʋsɑ-ɩ nɑ tǝ́ tili-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ sɔɔsɩ-mɛɣɛ tomɑ nɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ mǝ Ɩsɔ mpɑɑʋ tɑɑ, 3 nɑ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛ nte tǝ tɑɑ tǝ wɛ ɩsǝntɔ tɔ tǝ́ kɔɔ tǝ́ kǝlɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ lɔ tɔɔŋ. Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝmɑ́ mpʋ, sɩ kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ mpɛ pɑ kɛ́ mpi mpi Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ pɩɩ mɑɣɑnɑ-tʋ tɔ pǝ tɑɑ lɛmpǝnɑɑ kɛ́. 4 Hɑlǝnɑ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tǝ heelɑ-mɛɣɛ wɑɑtʋ wei tɑ́ nɑ-mɛ tǝ wɛɛ tɔ, sɩ pɑɑ tʋ-tʋɣʋ kʋnyɔŋ. Mpʋ ɩnɩ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ́ nɑɑ pǝ kɔmɑ ɩsǝntɔ. 5 Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ tʋɣʋ mǝ tɛ pote pǝlɛ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm nɑ pǝ́ nɩɩ-tʋ tɔ, mɑ kʋsɑ Timotee sɩ ɩ́ polo nɑ ɩ́ nɑ ɩsǝnɑ mǝ Ɩsɔ mpɑɑ tǝŋʋɣʋ yɑɑsi wɛɛ tɔ. Mɑ nyɑŋ sɩ pǝ́ tɑɑ kɔɔ sɩ Ɩlɔɣɔʋ mɑɣɑsɑ-mɛ nɑ tɑ́ tǝmlɛ sɑɑlɩ yem kɛ́ mǝ kiŋ.

6 Amɑ Timotee kɔmnɑ mǝ tɛ ɩsǝntɔ tɔ ɩ kɛɛsɑ-tʋɣʋ ɩsǝnɑ ɩ́ sǝŋɑ Ɩsɔ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ teu nɑ ɩ́ tɔkɑ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ tɔm tɔ. Nɑ ɩ heelɑ-tʋ sɩ ɩ́ tɔɔsǝɣɩ tɑ́ tɔm kɛ tɑm nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ. Hɑlǝnɑ ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ sɩ ɩ́ nɑ-tʋɣʋ teitei ɩsɩɩ tɑ́ nyɩɩlǝɣɩ sɩ tǝ́ nɑ-mɛ tɔ. 7 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, wɑɑtʋ wei tǝ nɩɩ mǝ tɔm tɔ pǝ hɛɛsɑ tɑ́ lɑŋɑ kɛ teu kɛ sɔsɔm kɛ́ tɑ́ wɑhɑlɑnɑɑ nɑ tɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ pɑnɛ pɑ tǝnɑ pɑ tɑɑ kɛ́. Ɩsɔ mpɑɑʋ ŋku ɩ́ tɔkɑ teu tɔ ŋkʋ kʋ hɛɛsǝnɑ tɑ́ lɑŋɑ kɛ mpʋ. 8 Nɑ ɩ́ sǝŋʋɣʋ tǝcɑ kɛ Tɑcɑɑ tɔm tɑɑ tɔ tǝ feesɑɑ kɛ́ tǝfʋʋ. 9 Sɛɛtʋ ntiɣi tɩɩ sɛɛ Ɩsɔ nɑ pǝ́ tɑlɑ ɩsɩɩ lɑŋhʋlʋmlɛ nte tǝ hikɑ mǝ́ kiŋ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ tɔ? 10 Tɑ ɩsǝlɛ sɛɛnɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ kɛ tɑm sɩ ɩ́ yele nɑ tɑ́ nɑ-mɛ tǝ́ nɑ́ tǝmɑ nɑ tɑ́ ɩsǝpee nɑ tǝ́ tɛɛsɩ-mɛɣɛ Ɩsɔ mpɑɑʋ tɔm kɛ hʋ́lʋ́ɣʋ́.

11 Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu pɑ́ lɑ nɑ tǝ́ hiki mpɑɑʋ nɑ tǝ́ polo nɑ tǝ́ nɑ-mɛ. 12 Tɑ́ Sɔsɔ ɩ́ lɑ nɑ mǝ sɔɔlʋɣʋ sɔɔsǝɣɩ tɑm kɛ́ tǝmɑ kiŋ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ kiŋ, hɑlǝnɑ kʋ tɑlɑ ɩsɩɩ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ sɔɔlʋɣʋ-mɛ tɔ. 13 Ye tɑ́ Sɔsɔ ɩnɩ ɩ lɑpɑ mpʋ, mɛ ɩ́ kɑ́ hiki tomɑ kɛ hɑtuu mǝ hʋwɛɛ tɑɑ nɑ ɩ́ pǝsɩ Ɩsɔ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ te tǝkpɑtɑɑ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ kɛ́ kʋyɑŋku tɑ́ Sɔsɔ Yesu nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑɑ kɔɔ tɔ.

4

Tɔntɛ nte tǝ mɑɣɑ Ɩsɔ tɔ

1 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ ɩlɛ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mɛ ɩ́ nɑ́ tɑ́ kiŋ kɛ ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ kɑ́ tɔ nɑ pǝ́ mɑɣɑ Ɩsɔ tɔ, hɑlɩ ɩ́ tɔŋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ lɑpʋ mɛɛ. Amɑ nti nɔɔnɔɔ mɑ wiikinɑ-mɛ tɔɣɔlɛ sɩ, hɑɩ, Tɑcɑɑ Yesu tɔɔ ɩ́ sɔɔsɩ lʋpʋ kɛ pǝ tɑɑ. 2 Anɩ ɩ́ nyǝmɑ́ Tɑcɑɑ Yesu kʋsɛɣɛsǝtʋ nti tǝ sɛɣɛsɑ-mɛ sɩ ɩ́ tǝŋ tɔ. 3 Mpi Ɩsɔ cɑɑkɩ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ pǝsɩ ɩ nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ yele ɑsilimɑ kʋlɑpʋtʋ tǝkpɑtɑɑ. 4 Pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ́ nyɩ ɩsǝnɑ ɩ kɑ́ kpɑɣɑ ɑlʋ nɑ pǝ́ wɛ tǝnɑŋŋ nɑ pǝ́ wɛnɑ nyʋɣʋ tɔ. 5 Pǝ́ tɑɑ wɛɛ kɔtɔɩnɑɑ tike tɔm ɩsɩɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ tɔ pɛlɛ pɑ lɑkʋɣʋ tɔ. 6 Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ pǝntǝnɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ kɛ tɔm tǝnɛ tǝ tɑɑ nɑ ɩ́ tɑɑ wɑkǝlɩ-ɩ pʋlʋ. Tǝ tɛmɑ-mɛɣɛ tɔm tǝnɛɣɛ heeluɣu nɑ tǝ kpɑɑlɑ-mɛɣɛ teu sɩ Tɑcɑɑ kɑ́ tʋ sɑlǝkɑ kɛ mpɑ pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ ntǝnɑɑ tɔ. 7 Ɩsɔ tɑ́ yɑɑ-tʋɣʋ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ sɩ tǝ́ lɑkɩ ɑsilimɑ kʋlɑpʋtʋ, ɑmɑ sɩ tǝ́ lɑ tɑ́ tɩ tǝnɑŋŋ kɛ́. 8 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye wei ɩ kpɑɣɑ tɔm tǝnɛ nɑ ɩ́ lɔɣɔnɑ lumɑɣɑ wɑɑlɩ, pǝ tɑɣɑ yʋlʋ kʋheelitu kɛ pʋntʋ lɔwɑ. Amɑ Ɩsɔ wei ɩ hɑ-tʋɣʋ ɩ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɔ ɩ nyǝntʋ kɛ ɩ lɔwɑ.

9 Ye mǝ tɑɑ mǝ tike tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ tɔm ɩlɛ, pɑɑ ŋmɑɑ-mɛ nɑ pɑ́ sɔɔsɩ-mɛɣɛ nti tɔtɔ? Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ tɔŋnɑ-mɛɣɛ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɛɣɛsʋɣʋ ɩlɛ. 10 Hɑlɩ ntɩ ɩnɩ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ́ tɔŋnɑ mǝ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ wɛ Mɑsetoni tǝnɑ tɑɑ tɔɣɔ lɑpʋ. Amɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, tǝ tɑsǝɣɩ-mɛɣɛ wiinɑʋ sɩ ɩ́ sɔɔsɩ lʋpʋ kɛ pǝ tɑɑ. 11 Pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ́ lʋ sɩ ɩ́ nɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ pɑ́ wɛɛnɑ tǝmɑ nɑ leleŋ, nɑ pɑɑ wei ɩ́ pɑɑsǝnɑ ɩ nyǝntɛ nɑ ɩ́ hiki ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mpi ɩ kɑ́ suu ɩ nɔɣɔ tɔ. Ntɩ ɩnǝɣɩ tɩɩ tɛmɑ-mɛɣɛ heeluɣu. 12 Mpʋ ɩnɩ pɩɩ yelinɑ nɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ tʋnɑ-mɛ, nɑ ɩ́ kɑɑ cɑɣɑ nɑ ɩ́ tɛɛlɩ nɔɣɔlʋɣʋ pʋlʋ tɑɑ.

Tɑcɑɑ kɔntɛ

13 Tɑ tɑɑpɑlɑɑ tǝ cɑɑ sɩ ɩ́ cɛkǝnɑ mpɑ pɑ sǝpɑ tɔ pɑ tɔm nɑ ɩ́ tɑɑ wɛɛ piti tɑɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ fɛɩnɑ tɛɛlʋɣʋ kɛ Ɩsɔ kiŋ tɔ. 14 Ɩsɩɩ tǝ tɛmɑ tɑ́ tɑɑ sɩ Yesu sǝpɑ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ fem tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ tǝ tɛmɑ tɑ́ tɑɑ tɔtɔ sɩ Ɩsɔ kɑ́ kpɛnnɑ Yesu nɑ mpɑ pɑ sǝpɑ Yesu mpɑɑʋ tɑɑ tɔ nɑ ɩ́ mǝŋnɑ.

15 Tɑcɑɑ kʋheelitu mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tǝ cɑɑ-mɛɣɛ sɔɔsʋɣʋ kɛ cǝnɛ, sɩ tɑ́ mpɑ tɩɩ wɛɛnɑ tɑ́ ɩsɛ kɛ Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ kʋkɔmʋɣʋ wule tɔ tǝ kɑɑ tɛɛ nɔɣɔ kɛ mpɑ pɑ tɛmɑ sǝpʋ tɔ. 16 Pǝ kɔŋ pǝ́ kɛɛsɩ nɑ pǝ́ holi nɑ pɑ́ nɩɩ ɩsɔtɑɑ tillu sɔsɔ tɑŋ nɑ Ɩsɔ ɑkɑntǝlɛ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ tiiki. Mpɑ pɑ sǝpɑ Kilisiti mpɑɑʋ tɑɑ tɔ pɛlɛ pɑɑ fe kɑncɑɑlɑɣɑ. 17 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɩɩ kɛlɩ ɩsɛ nyǝ́mɑ tɑ́, nɑ tɑ́ nɑ-wɛ tǝ́ kpɛntɩ nɑ tǝ́ sʋʋ ŋmʋntʋ tɛɛ nɑ tǝ́ suli Tɑcɑɑ kɛ ɩsɔtɑɑ. Nɑ tɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ cɑɣɑ tɑm. 18 Ɩ́ hɛɛsǝɣɩ tǝmɑ lɑŋɑ nɑ tɔm tǝnɛ.

5

1 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, pǝ fɛɩ ɩsɩɩ pɑɑ nɔkɩ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ ŋmɑɑʋ nɑ pɑ kɛɛsɩ-mɛɣɛ wɑɑtʋ yɑɑ wɛɛ nnɑ ɑ tɑɑ mpʋ ɩnɩ pɩɩ lɑ tɔ pǝ tɔm. 2 Ɩsɩɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ tɛmɑ nyǝm kɛ teu tɔ, Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ kɑ́ lɑ kɛ́ ɩsɩɩ ŋmɩɩlʋ kɛɛsʋɣʋʋ nɑ ɩ́ kɔɔ ɑhoo tɔ. 3 Wɑɑtʋ wei yǝlɑɑ kɑ́ kɔɔ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Nhnn, pǝnɛntɛɣɛlɛ ɑntulinyɑ cɑɣɑ ɩ tete, nɑ pǝnɛntɛɣɛlɛ tǝ hɛɛsɑɑ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ pɩɩ tii pɑ tɔɔ tǝkpili kɛ tɔm kʋlʋm tɔɔ, nɑ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ sɑkɑsɑkɑ pɑ kɑɑ fiti. Pɩɩ lɑ kɛ́ ɩsɩɩ lʋlʋɣʋ wʋsɑsɩ tɑkʋɣʋ ɑhonto tɔ. 4 Amɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, kɑɣɑnɑ ɩ́ tɑ́ kɛ́ sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ nyǝ́mɑ, nɑ pǝ fɛɩ sɩ kʋyɑkʋ kʋnɛ kʋ tuti-mɛɣɛ kʋtutu ɩsɩɩ ŋmɩɩlʋ tutuɣuu tɔ. 5 Nɔɔnɔɔ tɑɑ ɩsǝntɔ pǝ nyɑɑlɑ mǝ tɔɔ kɛ́ nɑ ɩ́ pǝsɑ ilim tɑɑ nyǝ́mɑ kɛ́. Tǝ tɑ kɛ mpɑ pɑ wɛ ɑhoo tɑɑ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ tɛɛ tɔ. 6 Mpʋ tɔ tǝ́ tɑɑ pɑɑsǝnɑ tom ɩsɩɩ lɛlɑɑ lɑkʋɣʋ tɔ. Amɑ tǝ́ cɑɣɑnɑ tɑ́ ɩsɛ nɑ tǝ́ feŋ nɑ tǝ́ lɑkɩ pǝ tǝnɑ nɑ lɑɑkɑlɩ. 7 Ahoo kɛ toolɑɑ tooki, nɑ ɑhoo kɛ sʋlʋm kʋɣɩ pǝ nyɔɔlɑɑ. 8 Amɑ tɑ́ mpɑ pǝ nyɑɑlɑ tɑ́ tɔɔ nɑ tǝ́ pǝsɩ ilim tɑɑ nyǝ́mɑ tɔ tɩɩ lɑkɩ pǝ tǝnɑ nɑ lɑɑkɑlɩ kɛ́. Tǝ́ yele nɑ tɑ́ Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ nɑ tɑ́ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ pǝsɩ-tʋ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ toko. Tǝ́ cɑɣɑnɑ nɑɑni sɩ pɩɩ yɑ-tʋ, nɑ pǝlɛ pɩɩ wɛɛ ɩsɩɩ tǝ pɑŋʋɣʋ yoou kɑhukɑ tɔ. 9 Tǝ tɑ kɛ mpɑ Ɩsɔ sɩɩwɑ sɩ cele pɩɩ fɛlɩ nyɑŋ tɔ se. Amɑ sɩ pǝ́ yɑ tɑ́ nyɔɔŋ kɛ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti tɔɔ kɛ́. 10 Kilisiti ɩnɩ ɩ sǝpɑ tɑ́ tɔɔ kɛ́ sɩ ye pǝ tɑlɑ ɩ kɔntɛ wule nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ tɑ́ nɑ tɑ́ ɩsɛ, yɑɑ pɑɑ tǝ tɛmɑ sǝpʋ, tɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ kpɛntɩ nɑ tǝ kɑɑ tǝcɑɣɑlɛ kɛ tɑm tɔɔ. 11 Pǝ tɔɔ ɩlɛ ɩ́ sɔɔsǝɣɩ tǝmɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ, nɑ ɩ́ tuliɣi tǝmɑɣɑ teitei ɩsɩɩ ɩ́ tɔŋnɑ lɑpʋ tɔ.

Pɔɔlɩ cɑɑ pɑ lɑkɩ mpi tɔ

12 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, tǝ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ tʋnɑ mpɑ pɑ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ mǝ hɛkʋ tɔ, mpɑ Tɑcɑɑ kpɑwɑ sɩ pɑ́ tiikiɣi-mɛ nɑ pɑ́ sɛɣɛsɩ-mɛ tɔ. 13 Mǝ luuŋ ɩ́ lɑ-wɛ, nɑ ɩ́ sɔɔlɩ-wɛɣɛ teu kɛ tǝmlɛ nte pɑ tɔŋnɑ lɑpʋ tɔ tǝ tɔɔ. Ɩ́ wɛɛnɑ tǝmɑ nɑ leleŋ.

14 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, hɑɩ, ɩ́ kɑlǝnɑ mpɑ pɑɑ cɑɑ pʋlʋ lɑpʋ tɔ. Ɩ́ lɑ nɑ mpɑ pɑ kǝlɑ fɛɛlɛ tɔ pɑ fɛɛlɛ yɑ, ɩ́ teŋ ɑcɑmɑɑ, ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ suulu. 15 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ lɛɛtɩ lɛlʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ. Amɑ ɩ́ lʋ sɩ ɩ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ kʋpɑntʋ kɛ tɑm, pɑɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ tǝmɑ, pɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ.

16 Mǝ lɑŋɑ ɩ́ hʋlʋmɩ tɑm. 17 Ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ tɑm, ɩ́ tɑɑ yele. 18 Ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ. Ɩsǝnɑ Ɩsɔ cɑɑ sɩ ye ɩ́ tǝŋǝɣɩ Yesu Kilisiti ɩ́ lɑkɩ tɔɣɔlɛ.

19 Ɩ́ tɑɑ kɑɣɑtɩ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ, ɩ́ yele-ɩ nɑ ɩ́ lɑ ɩ tǝmlɛ. 20 Ɩ́ tɑɑ nyǝnɩ Ɩsɔ kʋheelitu kpɑɑlʋɣʋ kɛ yem. 21 Ɩ́ wɛsɩ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ kɛ́ teu nɑ ɩ́ nɑ́ nti nti tǝ wɛ teu tɔ nɑ ɩ́ tɔkɩ tǝlɛ. 22 Nɑ ɩ́ lɔ nti tǝ fɛɩ teu tɔ pɑɑ tǝ kɛ́ nti.

23 Ɩsɔ wei ɩ lɑkɩ nɑ tǝ́ nɩɩkɩ leleŋ tɔ ɩ́ yele nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩ nyǝ́mɑ tǝkpɑtɑɑ. Ɩsɔ ɩnɩ ɩ́ pɑɑsǝnɑ mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ mǝ tɔnǝŋ, nɑ mǝ wɛɛtʋ ntɩ tǝ tǝnɑ tǝ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ kɛ́ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti kɔntɛ wule. 24 Wei ɩ yɑɑ-mɛ tɔ ɩ kɛ́ kʋpɑŋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ kɑɑ yele-mɛɣɛ tɑɣɑnʋɣʋ kɛ mpʋ.

25 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ ɩ́ sǝlǝmǝnɑ-tʋɣʋ Ɩsɔ tɔtɔ.

26 Ɩ́ sɛɛ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ tǝnɑɣɑ teu nɑ ɩ́ lɛlɩ.

27 Hɑɩ, mɑ wiikinɑ-mɛɣɛ, Tɑcɑɑ tɔɔ sɩ ɩ́ kɑlɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɩɩ.

28 Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti ɩ́ lɑ-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ.

Tɛsɑlonikɩ II

1

2

3

TAKƎLAƔA NAALƐ NYƎŊKA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

TƐSALONIKƖ

NYƎ́MA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Pɔɔlɩ tɑsǝɣɩ Tɛsɑlonikɩ nyǝ́mɑ kɛ sɑm kɛ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ tɑɑ tɛm nɑ pɑ tɛɛlʋɣʋ tɔɔ. Ɩ cɑɑ sɩ ɩ tɑɣɑnɩ Yesu mǝlʋɣʋ tɔm nti yǝlɑɑ pǝntɑ nɩɩʋ tɔ. Lɛlɑɑ hʋʋkɩ sɩ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɔkɩ tɔ pɑ tɔɔ Yesu kɑ kɔɔ lɔŋ, hɑlǝnɑ pɑ́ yele tǝmɑ lɑpʋ. Amɑ Pɔɔlɩ heelɑ-wɛ sɩ pǝ wɛɛ sɩ ɩsɑɣɑtʋ tʋ ɩ́ kɔɔ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ Yesu kɑ kɔŋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tɑsɑ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ́ hɑtǝlǝnɑ felentunɑɑ nɑ pɑ́ sǝlǝmǝɣɩ, nɑ pɑ́ lɑkɩ tǝmlɛ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Tɛsɑlonikɩ II tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Sɛɛtʋ nɑ ɑpɑlʋtʋ sɔɔsʋɣʋ, titite 1

Kilisiti mǝlʋɣʋ tɔm, titite 2

Ɩ tɑsǝɣɩ lɑɣɑtʋ sɩ pɑ sǝlǝmɩ nɑ pɑ́ lɑ tǝmlɛ, titite 3

1

Sɛɛtʋ

1 Tɑɣɑ Pɔɔlɩ nɑ Silɑɑsɩ nɑ Timotee.

Tɑ́ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ Tɛsɑlonikɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle nyǝ́mɑ mɛ mpɑ ɩ́ kɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ nyǝ́mɑ tɔ. 2 Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ.

Kilisiti kɔntɛ wule hʋʋlɛ

3 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, pǝ wɛɛ sɩ tɑm tǝ sɛɛkɩ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ mǝ tɔɔ, nɑ pǝ tɩɩ mʋnɑ mpʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ tɔŋnɑ toŋ nyɔɔʋ kɛ mǝ Ɩsɔ mpɑɑʋ tǝŋʋɣʋ tɑɑ kɛ́ tɑm kɛ́, nɑ mǝ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ nɑ́ tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ kɛ teu tɔtɔ. 4 Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ yɔɔlǝɣǝnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ lɛlɑɑ tɑɑ kɛ́ ɩsǝnɑ mpi ɩ́ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ kɑntǝlɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ Ɩsɔ mpɑɑʋ kɛ kʋnyɔntɔɣɔlɛ nɑ wɑhɑlɑnɑɑ mpɑ pɑ tʋɣɩ-mɛ tɔ pɑ tɑɑ tɔ.

5 Nɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ɩsǝnɑ Ɩsɔ tǝŋǝɣɩ siɣisuɣu kɛ ɩ hʋʋlɛ tɑɑ tɔɣɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpʋ ɩnɩ pɩɩ yele nɑ ɩ́ mʋnɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɔɔ ɩ́ nɑɑ wɑhɑlɑnɑɑ mpɛ tɔ kɑ hikuɣu. 6 Ɩsɔ kɑ́ tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ lɛɛtɩ mpɑ pɑ tʋɣɩ-mɛɣɛ wɑhɑlɑ tɔɣɔ wɑhɑlɑ. 7 Nɑ ɩ́ hɑ tɑ́ nɑ mpɑ mɛ ɩ́ tɔkɩ kʋnyɔŋ tɔɣɔ hɛɛsʋɣʋ. Ɩ kɑ́ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ wʋlɛ nte Tɑcɑɑ Yesu kɑ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ toŋ nyǝ́mɑ 8 nɑ kɔkɔ ŋkɑ kɑ mʋɣɩ kemkem tɔ, sɩ ɩ tʋɣɩ sɑlǝkɑ kɛ mpɑ pɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ nɑ mpɑ pɑ kisɑ Tɑcɑɑ Yesu Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ mʋɣʋ tɔ. 9 Sɑlǝkɑ wei ɩ kɑ́ tʋ-wɛ tɔɣɔlɛ wɑkǝlʋɣʋ mpi ɩ kɑ wɑkǝlɩ-wɛ tǝnɑŋnɑŋ kɛ tɑm tɔɔ, nɑ pɑɑ hɑtǝlǝnɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ tomɑ nnɑ ɑ tewɑ sɔsɔm tɔ. 10 Pɩɩ lɑ ḿpʋ́ɣʋ́ wʋlɛ nte ɩnɩ ɩ kɑ kɔɔ sɩ ɩ nyǝ́mɑ ɩ́ tʋ-ɩ teeli nɑ mpɑ pɛlɛ pɑɑ mʋ ɩ tɔm tɔ pɑ́ sɑmɩ-ɩ tɔ. Nɑ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ kɑ́ wɛɛ pǝ tɑɑ. Mpi tɔ, ɩ́ mʋ tɔm nti tǝ heelɑ-mɛ tɔ se.

11 Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ sǝlǝmǝɣǝnɑ-mɛɣɛ tɑm sɩ tɑ́ Ɩsɔ ɩ́ lɑ nɑ ɩ́ mʋnɑ weesuɣu ŋku kʋ tɔɔ ɩ yɑɑ-mɛ tɔ kʋ hikuɣu. Tǝ kooliɣi kɛ́ sɩ ɩ́ hʋ́lɩ́ ɩ tomɑ nɑ ɩ́ lɑ nɑ kʋpɑntʋ nti ɩɩ hʋʋkɩ mǝ tɑɑnɑɑ tɔ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ-tɩ, nɑ mǝ Ɩsɔ sɛɛʋ tǝmɑ te teu. 12 Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ ɩ́ kɑ́ lɑ nɑ Tɑcɑɑ Yesu hǝtɛ hiki teeli, ɩlɛnɑ ɩ́ lɑ nɑ mɩɩ hiki teeli tɔtɔɣɔ tɑ́ Ɩsɔ nɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti pɑ pɛɛlɛɛ tɔɔ.

2

Ɩsɑɣɑtʋ tʋ tɔm

1 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, ye Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti kɔntɛ nɑ tɑ́ kotuɣu kɛ ɩ kiŋ tɔm ɩlɛ, 2 ɩ́ tɑɑ yele nɑ pǝ́ liɣiti-mɛɣɛ mpʋ tǝhɛɛ nɑ pǝ́ cɛ mǝ lɑŋɑ sɩ Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ tɛmɑ tɑtɛ. Ntɑnyɩ cele nyǝntʋ nɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ, yɑɑ nɔɣɔlʋ lɑpǝnɑ wɑɑsʋ kɛ kʋlɑpʋ kɛ mpʋ, yɑɑ ntɑnyɩ nɔɣɔlʋ nɑ́ loolinɑ sɩ tɑ́ tɑkǝlɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ ŋmɑɑ mpʋ. 3 Nɑ pɑɑ pɑ tɩɩ heelɑ-mɛ sɩ nti te, ɩ́ tɑɑ nɩɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yǝlɑɑ kɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ tɛɛsɩ Ɩsɔ kɛ́ kisuɣu tǝsɑɣɑsɑɣɑ. Nɑ Ɩsɑɣɑtʋ Yʋlʋ wei ɩnɩ pɑɑ wɑkǝlɩ tǝnɑŋnɑŋ tɔ ɩ kɑ́ lɩɩ nɑ pǝ́cɔ́ wʋlɛ ńtɛ́ tǝ́ kɔɔ. 4 Pǝ tǝnɑ mpi yǝlɑɑ sɛɛkɩ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ sɩ Ɩsɔ nyǝm tɔ ɩ kɑ́ kisi-wɩ tǝkpɑtɑkpɑtɑ. Ɩ kɑ́ kʋlɩ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ tɔɔ, hɑlɩ ɩ kɑ́ sʋʋ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ. 5 Ɩ́ tɑ́ tɔɔsɩ sɩ mɑɑ tɛmɑ-mɛɣɛ pǝ tɔm kɛ heeluɣu kɛ wɑɑtʋ wei mɑɑ wɛ mǝ kiŋ tɔ? 6 Ɩ́ nyǝmɑ́ mpi pǝ tɔɔ mpɩ ɩnɩ pɩɩ hikiɣi mpɑɑ sɩ pǝ́ lɑ nɔɔnɔɔ tɔ. Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ pɩɩ tɑlɑ pǝ wɑɑtʋ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ Ɩsɑɣɑtʋ Yʋlʋ ɩnɩ ɩ́ lɩɩ. 7 Ɩsɑɣɑtʋ ntɩ tǝ tomɑ tɔŋnɑ kookɑlɩ kɛ́ lɑpʋ kɛ mukɑɣɑ tɛɛ. Amɑ wei ɩnɩ ɩ sǝŋsǝɣɩ-tɩ tɔ, ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɛɛ kɛ tɩɩ lɑ. 8 Sɑɑ ɩnǝɣɩ Ɩsɑɣɑtʋ Yʋlʋ ɩnɩ ɩ́lɛ́ ɩ kɑ lɩɩ. Tɑcɑɑ Yesu kɑ́ woso-i heelim kɛ kʋwosu kɛ́ nɑ ɩ́ sɩ, nɑ Yesu ɩnɩ ɩ kɔntɛ teeli kɑ́ lɑnɑ nɑ ɩ́ sɑɑlɩ yem tǝkpɑtɑɑ. 9 Sɑtɑnɩ toŋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ Yʋlʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ kɔnɑ nɑ ɩ́ lɑ́ piti tǝmɑ nɑ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ nɑ sɔɣɔntʋ tǝmɑnɑɑ, kʋpuɣusumnɑɑ mpɩ pǝ tǝnɑ. 10 Ɩ kɑ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ mpɑɑ mpɑɑ nɑ ɩ́ puɣusinɑ mpɑ pɑ kɛ́ kʋlepɑɑ tɔ. Mpɛ ɩnɩ pɑɑ le. Mpi tɔ pɑ kisɑɑ pɑ tɑ sɔɔlɩ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ kɑ́ wɑɑsɩ-wɛ tɔɣɔ tǝŋʋɣʋ tɔ pǝ tɔɔ. 11 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ lɑkɩ sɩ tolusuɣu tǝmɑ sɔsɔɔnɑ nɑɑlɩ ɑ́ tɛɛnɑ-wɛɣɛ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ pɔpɔtʋ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ lɑ nɑ pɑ́ tʋ pɑ tǝnɑ mpɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpɑ leleŋ nɑ pɑ́ kisi tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ tɔɣɔ sɑlǝkɑ.

Pǝ lǝsɑ-mɛɣɛ sɩ pǝ́ yɑ mǝ nyɔɔŋ

13 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ tǝ́ sɛɛkɩ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mɛ mǝ tɔɔ kɛ́ tɑm, mɛ mpɑ Tɑcɑɑ sɔɔlɑɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ lǝsɑ-mɛɣɛ sɩ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wei ɩ yeki nɑ ɩ́ pǝsǝɣɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ tɔ ɩ tɔɔ nɑ mǝ tɑmpɑnɑ mʋɣʋ tɔɔ pǝ́ cɑɑlǝnɑ-mɛ mǝ nyɔɔŋ kɛ yɑpʋ. 14 Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei tǝ heelɑ-mɛ tɔ ɩ nɩɩʋ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ yɑɑ-mɛ sɩ ɩ́ hiki mǝ pɑɑ tete kɛ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti teeli tɑɑ. 15 Ye mpʋ ɩlɛ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, ɩ́ sǝŋ tǝcɑ nɑ ɩ́ tɔkɩ sɛɣɛsǝŋ wei tǝ sɛɣɛsɑ-mɛ tɔ, pɑɑ wei tǝ yɔɣɔtǝnɑ tɑ́ nɔɔsɩ tɔ, pɑɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ nyǝŋ.

16 Tɔʋ, tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ, nɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ wei ɩ sɔɔlɑ-tʋ nɑ ɩ́ hʋlǝɣɩ-tʋɣʋ pɛɛlɛɛ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ tɑ́ lɑŋɑ kɛ tɑm tɔɔ nɑ ɩ́ tʋ-tʋɣʋ tɛɛlʋɣʋ kʋpɑŋkʋ tɔ, 17 pɑ nɑɑlɛɣɛ mpʋ pɑ́ sɔɔsɩ-mɛɣɛ toŋ nɑ pɑ́ sǝnɑ-mɛ nɑ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ kʋpɑntʋ tike.

3

Ɩ́ sǝlǝmǝnɑ-tʋɣʋ Ɩsɔ

1 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, nti tǝ kɑɑsɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ, ɩ́ sǝlǝmǝnɑ-tʋɣʋ Ɩsɔ nɑ Tɑcɑɑ Tɔm yɑ lɔŋ nɑ tǝ́ hiki teeli ɩsɩɩ pǝ lɑpʋ mǝ kiŋ tɔ. 2 Ɩ́ sǝlǝmǝnɑ-tʋ tɔtɔ nɑ pǝ́ lǝsɩ-tʋɣʋ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ mpɑ pɑ tɑ kɛɛsɩ tɔ pɑ niŋ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yǝlɑɑ wɛɛ mpɑ pɑɑ cɑɑ pɑ́ mʋ Ɩsɔ mpɑɑʋ tɔm tɔ.

3 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ Tɑcɑɑ kɛ́ yʋlʋpɑŋ. Ɩ kɑ́ yele nɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ nɑ ɩ́ kenti mǝ tɔɔ nɑ Ɩsɑɣɑʋ kɑɑ hiki-mɛ. 4 Tɑcɑɑ lɑpɑ nɑ tǝ́ wɛnɑ nɑɑni kɛ́ mǝ tɔɔ tǝkpɑtɑɑ sɩ ɩ́ kɑ́ tǝŋǝɣɩ tɑm ɩ kɑɑ yele tɔmnɑɑ mpɑ tǝ sɛɣɛsɑ-mɛ tɔ.

5 Tɑcɑɑ ɩ́ kpɑɣɑ mǝ lǝsɑsɩ nɑ ɩ́ tʋ́ Ɩsɔ tɔɔ nɑ ɩ́ sɔɔlɩ-ɩ, nɑ ɩ́ yele nɑ Kilisiti tʋ-mɛɣɛ suulu kɛ teu tɔtɔ.

Pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ wei ɩ́ lɑ tǝmlɛ kɛ

6 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti tɔɔ tǝ heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ mǝ tɑɑ mpɑ pɑɑ cɑɑ pʋlʋ lɑpʋ nɑ pɑɑ tǝŋǝɣɩ sɛɣɛsʋɣʋ ŋku tɑ́ tɛlǝsɑ-mɛ tɔ. 7 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝmɑ́ ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ lɑ nɑ ɩ́ tǝŋ tɑ́ ɩkpɑtɛ tɔ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, wɑɑtʋ wei tɩɩ wɛ mǝ hɛkʋ tɔ tǝ tɑ kɛ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ cɑɑ pʋlʋ lɑpʋ tɔ. 8 Tǝ tɑ cɑɣɑ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ cɑlɩ-tʋɣʋ fɑɑlɑɑ. Amɑ tǝ lɑpɑ tǝmɑ kɛ́ nɑ tǝ́ konti hɑŋɑɣɑ. Tǝ lɑpɑ tǝmɑ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ teu sɩ tǝ́ tɑɑ sʋkɩ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ sǝɣǝlɑ. 9 Tɩɩ wɛnɑ mpɑɑʋ sɩ tǝ́ tɔɣɔ mǝ kʋtɔɣɔʋ kɛ fɑɑlɑɑ. Amɑ tǝ kisɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ nɑnɑ-tʋ nɑ ɩ́ tǝŋ tɑ́ ɩkpɑtɛ. 10 Hɑlǝnɑ wɑɑtʋ wei tɩɩ wɛ mǝ hɛkʋ tɔ tǝ heelɑ-mɛ tǝkelekele sɩ: Ye wei ɩɩ cɑɑ pʋlʋpʋ lɑpʋ pʋntʋ ɩ́ tɑɑ tɔɣɔ.

11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tǝ nɩɩwɑ sɩ lɛlɑɑ wɛ mǝ hɛkʋ tɑɑ mpɑ pɑɑ cɑɑ pʋlʋ lɑpʋ tɔ, ye pǝ tɑɣɑ tɔm fɑʋ tike. 12 Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti tɔɔ tǝ heeliɣi yǝlɑɑ ɩsɩɩ mpʋ sɩ pɑɑ wei ɩ ɩsǝlɛ ɩ́ sɛɛnɑ tǝmlɛ lɑpʋ, nɑ ɩ́ hiki ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mpi ɩ kɑ suu ɩ nɔɣɔ tɔ.

13 Tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ, ye mɛ ɩlɛ kʋpɑntʋ lɑpʋ ɩ́ tɑɑ lɑ-mɛɣɛ felentu. 14 Ye nɔɣɔlʋ wɛɛ nɑ ɩɩ sɑŋ nti tǝ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ cǝnɛ tɔɣɔ tǝŋʋɣʋ, ɩ́ nyɩ pʋntʋ tɔɔ nɑ ɩ́ fɑɣɑnɑ-ɩ tǝkpɑtɑɑ, nɑ fɛɛlɛ kpɑ-ɩ. 15 Ɩlɛ ɩ́ tɑɑ nyǝnɩ-ɩ ɩsɩɩ kolontu. Amɑ ɩ́ lɑnɑ-ɩ ɩsɩɩ yʋlʋ ɩ́ cɑɑ ɩ tɑɣɑnɩ ɩ tɑɑpɑlʋ ɩ lɑkɩ tɔ.

Koolee kʋpɑnɑ nɑ sɛɛtʋ

16 Tɑcɑɑ wei ɩ kɛ́ ɑlɑɑfǝyɑ hɑlʋ tɔ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ tɑm kɛ́ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. Tɑcɑɑ ɩ́ wɛɛ mǝ tǝnɑ mǝ wɑɑlɩ.

17 Pɔɔlɩ mɑ́, mɑ sɛɛ-mɛ nɑ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ niŋ ŋmɑɑtʋ kɛ cǝnɛ. Ɩsǝnɑ mɑ tʋɣɩ mɑ hǝtɛ kɛ mɑ tɑkǝlɑsɩ tǝnɑ tɑɑ tɔɣɔlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ ŋmɑɑkɩ.

18 Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti ɩ́ hʋ́lɩ́ mǝ tǝnɑɣɑ pɛɛlɛɛ.

Timotee I

1

2

3

4

5

TAKƎLAƔA KANCAALAƔA NYƎŊKA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

TIMOTEE

TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Timotee cɑɑ kɛ Kǝlɛɛkɩ tʋ kɛ́ nɑ ɩ too kɛ́ Yutɑ tʋ. Timotee pǝsɑ Pɔɔlɩ wɑɑlɩ tʋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ-ɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ cɔɔnɑʋ tɑɑ. Pɔɔlɩ ŋmɑɑwɑ Timotee kɛ tɑkǝlɑɣɑ sɩ ɩ́ cɑɣɑ Ɩfeesu nɑ ɩ́ sɛɣɛsǝɣɩ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ nɑ ɩ́ tɑsǝɣɩ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ. Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ wɛ lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ nɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ pɑɑsǝnɑʋ tɔm. Pɔɔlɩ tʋwɑ Timotee sɩ ɩ́ nyɔɔnɑ Ɩsɔ Tɔm nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsʋɣʋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Timotee I tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsǝnɑ pɑɑ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ kpekǝle tɔ, titite 1–3

Ɩsǝnɑ Timotee kɑ lɑ ɩ tǝmɑ tɔ, titite 4–6

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Pɔɔlɩ, Yesu Kilisiti tillu. Tɑ́ Yɑtʋ Ɩsɔ nɑ Yesu Kilisiti wei tǝ tɛɛlǝɣɩ tɔ mpɛ pɑ kpɑnɑ-m sɩ mɑ́ lɑ tillu.

2 Mɑ́ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ Timotee. Nyɑ́ kɛnɑ mɑ pǝyɑɣɑ tǝsiɣisiɣi kɛ́ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋlɩ-ŋ pɛɛlɛɛ nɑ suulu nɑ pɑ́ hɑ-ŋ ɑlɑɑfǝyɑ.

Pɔpɔtʋ sɛɣɛsǝŋ

3 Mɑ tɛɛkɑɣɑ Mɑsetoni nɑ mɑ́ heeli-ŋ sɩ ń sɑɑlɩ Ɩfeesu tɔ, sɑɑlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tǝnɑ, nɑ ń heeli pɑ tɑɑ mpɑ ɩnɩ tɔ sɩ pɑ́ tɑɑ sɛɣɛsɩ pɑ pɔpɔtʋ sɛɣɛsǝŋ. 4 Heeli-wɛ sɩ pɑ́ yele lɔŋ tɑɑ tɔmnɑɑ mpɑ pɑ tɔkɑɑ tɔ, nɑ hɑtuu lɔŋ tɑɑ lʋlʋɣʋ loosi nsi pɑ tɑmsǝɣɩ tɔ. Tǝlɛ tǝ kɔŋnɑ ntɔŋkpɛɛsɑɣɑ kɛ yem kɛ́, tɩɩ kʋsǝɣɩ yɑpʋ tɔm nti Ɩsɔ sɩɩwɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ tɔ. Yʋlʋ tɛŋ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ nyɩ pǝlɛ pǝ tɔm. 5 Mɑ tʋ-wɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pɑ́ wɛɛnɑ lotu kʋlʋmtʋ, nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ siɣisuɣu, nɑ pɑ́ tɛ́ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ kɛ́ teu, nɑ pɑ́ lɑ́ nɑ pɑ́ wɛɛnɑ sɔɔlʋɣʋ. 6 Lɛlɑɑ yelɑ yɑɑsi kʋpɑŋ ɩnɛɣɛ tɔkʋɣʋ, nɑ pɑ́ tooli nɑ pɑ́ sʋʋ kʋmɛlǝntɔŋkpɛɛsɑɣɑ tɑɑ kɛ́ yem. 7 Pɑ lʋkɩ yem sɩ mpɛɣɛlɛ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ sɛɣɛsǝlɑɑ, pǝyele pɑɑ cɛkǝɣǝnɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. Pɑ tɑ cɛkǝnɑ mpi mpi pǝ tɔm pɑ tɩɩ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ nɑ ɑpɑlʋtʋ tɔ.

8 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ ye n tǝŋɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ teitei ɩsɩɩ tǝ wɛʋ tɔ, tǝ wɛ teu kɛ́. 9 Nɑ pɩɩ tɔɔsɩ-ŋ sɩ kʋsǝsɩɩtʋ fɛɩ nti pǝ pɑɑsɑɑ nɑ pǝ́ sɩɩ kʋpɑntʋ lɑtɑɑ tɔɔ tɔ. Amɑ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ, nɑ kɑɑnɩɩtʋnɑɑ, nɑ nyɑŋ nyǝ́mɑ, nɑ kɑwɑlɑɣɑ nyǝ́mɑ, nɑ mpɑ pɑɑ seeki Ɩsɔ nɑ pɑɑ seeki ɩ nyǝm tɔ, nɑ mpɑ pɑ kʋɣɩ pɑ cɑɑnɑɑ yɑɑ pɑ toonɑɑ tɔ, nɑ yʋlʋkʋlɑɑ, 10 nɑ ɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ sʋʋkǝnɑ ɑpɑlɑɑ lɛlɑɑ tɔ, nɑ yʋlʋpɛɛtǝlɑɑ, nɑ pɔpɔtʋnɑɑ, nɑ mpɑ pɑ sɩɩkɩ pɑ nɔɔsɩ kɛ yem tɔ, yɑɑ mpɑ pɑ tɑkǝɣɩ ntiwɛ tǝ tɑ tǝŋ sɛɣɛsʋɣʋ kʋpɑŋkʋ ŋku kʋ wɑɑsǝɣɩ yǝlɑɑ tɔ, pɑ tɔɔnɑɑ kɛ pɑ sɩɩ kʋsǝsɩɩtʋ. 11 Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei pǝ yelinɑ-m tɔ ɩnɩ ɩ sɛɣɛsǝɣǝnɑ sɛɣɛsʋɣʋ kʋnɛ. Teeli Ɩsɔ nɑ kʋpɑntʋ tʋ tɔɔ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ntɛ́.

Ɩsɔ kʋpɑntʋ

12 Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti wei ɩ hɑ-m tomɑ kɛ sɔsɔm nɑ mɑ́ lɑkǝnɑ mɑ tǝmlɛ tɔɣɔ mɑ sɛɛ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. Ɩ tʋnɑʋ mɑ́ sɩ mɑ nǝɣǝsǝnɑ pɑ́ tɛ-m nɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ kpɑ-m sɩ mɑ́ lɑ tǝmlɛ tɔ, mɑ sɛɛ-ɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. 13 Tuu lɔŋ mɑ́ yɔɣɔtɑɣɑnɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ tɔɔ, nɑ mɑ́ tʋnɑ-ɩ kʋnyɔŋ, nɑ mɑ́ tʋʋ-ɩ. Amɑ Ɩsɔ wii mɑ pǝtɔɔtǝlɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ tɑɑ tɛ́ mɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔɣɔ mɑ tɑ nyɩ mɑ kʋlɑpʋtʋ ntɩ. 14 Tɑcɑɑ hʋlɑ-m ɩ pɛɛlɛɛ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ lɑpɑ nɑ mɑ́ tɛŋ mɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ nɑ mɑ́ sɔɔlǝɣɩ yǝlɑɑ ɩsɩɩ tǝ kpɛntǝnɑʋ Yesu Kilisiti nɑ tǝ wɛnɑ tɔ. 15 Tɔm nti tǝ kɛ́ tɑmpɑnɑ nyǝntʋ tǝkelekele nɑ tǝ́ mʋnɑ pɑ́ mʋ-tɩ tǝkpem nɑ pɑ́ tɛ-tɩ nɑ tɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ: Yesu Kilisiti kɔmɑ ɑntulinyɑ tɑɑ sɩ ɩ yɑkɩ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ nyɔɔŋ, nɑ mɑɣɑlɛ pɑ tɑɑ ɑcɛpɑ. 16 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ wii mɑ pǝtɔɔtǝlɛ, ɩnɩ ɩ sɔɔlǝnɑ sɩ Yesu Kilisiti ɩ́ hʋ́lɩ́ ɩsɑɣɑlɑtɑɑ tɑɑ ɑcɛpɑ mɑɣɑ ɩ suulu tǝnɑ, nɑ pɩɩ hʋ́lɩ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ mʋ ɩ tɔm nɑ pɑ́ hiki weesuɣu kɛ tɑm tɔɔ tɔ sɩ pɑ́ nyǝɣǝnɑ-m nɑ pɑ́ nɑ́. 17 Aɑɑ, Kɑwulɑɣɑ tʋ, ɩnɩ ɩ wɛnnɑ tɑm tɔɔ, ɩɩ sǝkɩ, pɑɑ nɑɑ-ɩ, ɩ tike tǝkoŋ ntɛ́ Ɩsɔ. Yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ sɑmɩ-ɩ nɑ pɑ́ tʋɣʋ-ɩ teeli kɛ tɑm tɔɔ. Ami.

18 Tɔʋ, mɑ pu Timotee, Ɩsɔ kɑ lɑpɑ hɑtuu lɔŋ nɑ pɑ́ nɑ́ nyɑ́ tɔm nti nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ tɔɣɔ mɑ tɔkɑɑ nɑ mɑ́ kpɑɑlǝɣɩ-ŋ ɩsǝntɔ, sɩ ń tɔkɩ tɔmnɑɑ mpɛɣɛ teu, nɑ ń pɑɑsɩ nɑ ń yoo yoou kɛ teu. 19 N tɛmɑ Ɩsɔ nɑ nyɑ́ tɑɑ tɔ tɔkɩ mpʋ nɑ ń wɛɛnɑ lotu kʋlʋmtʋ. Lɛlɑɑ tɑ́ tɔkɩ lotu kʋlʋmtʋ ɩlɛnɑ pɑ Ɩsɔ sɛɛʋ pǝsɩ yem. 20 Pɑ tɑɑ mpɛɣɛlɛ nɑ Himenee nɑ Alɛkǝsɑntǝlɩ. Sɑtɑnɩ kɛ mɑ yilinɑ-wɛ sɩ ɩ́ lɑ-wɛ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ nyɩ sɩ pɑ yɔɣɔtʋɣʋ ɩsɑɣɑtʋ kɛ Ɩsɔ tɔɔ tɔ pǝ fɛɩ teu.

2

Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ

1 Tɔʋ, kɑncɑɑlɑɣɑ ɩlɛ, nti mɑ tʋɣɩ-mɛ sɩ ɩ́ lɑ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ tɛkǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ niŋ kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ pɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ wiikinɑ-ɩ pɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ sɛɛkɩ-ɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ pɑ tɔɔ. 2 Ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ kɛ́ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ nɑ toŋtʋnɑɑ tǝnɑ tɔɔ, ɩlɛnɑ tǝ́ pǝsɩ nɑ tǝ́ cɑɣɑ tǝpɑmm nɑ ɑlɑɑfǝyɑ nɑ tǝ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ nyǝntʋ kɛ teu, nɑ tǝ́ tɔkɑ tɑ́ yɑɑsi kʋpɑŋ. 3 Nti tǝ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ kɛ́ tɑ́ Yɑtʋ Ɩsɔ luɣu tɛɛ nyǝntʋ nɑ tǝ wɛ-ɩ teu tɔɣɔlɛ. 4 Ɩnɩ ɩ cɑɑnɑ sɩ pǝ́ yɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nyɔɔŋ, nɑ pǝ́ lɑ́ nɑ pɑ́ nyɩ tɑmpɑnɑ. 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ kʋlʋm tike tǝkoŋ wɛnnɑ, nɑ Ɩsɔ nɑ yǝlɑɑ pɑ hɛkʋ tɑɑ sǝnlʋ kɛ kʋlʋm kɛ́, ɩnǝɣǝlɛ yʋlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Yesu Kilisiti tɔ. 6 Ɩ́lɛ́ ɩ hɑnɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ fɛlɩ nɑ pǝ́ cɛ yǝlɑɑ kɛ pɑ yomle. Wɑɑtʋ wei pɑɑ tʋwɑ tɔɣɔ ɩ kɔmɑ, nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ sɩ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ cɑɑ kɛ́ sɩ pǝ́ yɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nyɔɔŋ. 7 Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ kpɑ-m pǝ tɔm heellu nɑ tillu, nɑ pǝ́ tʋ-m sɩ mɑ́ sɛɣɛsǝɣɩ mpɑ pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔɣɔ Ɩsɔ sɛɛʋ mpɑɑʋ nɑ tɑmpɑnɑ pǝ tɔm. Tɑmpɑnɑ kɛ mɑ yɔɣɔtǝɣɩ, mɑɑ looliɣi.

8 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ cɑɑ sɩ pɑɑ timpiɣi ɑpɑlɑɑ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ, pɑ́ tiɣisi Ɩsɔ kɛ́ niŋ, nɑ pɑ́ sǝlǝmǝnɑ lotu kʋlʋmtʋ, nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ yɑɑ yoou ɩ́ tɑɑ wɛɛ.

9 Mɑ cɑɑ tɔtɔ sɩ ɑlɑɑ ɩ́ tɔɣɔlǝɣɩ pɑ wontu kɛ ɩsǝnɑ pǝ mʋnɑ pɑ́ tɔɣɔlǝɣɩ tɔ, pɑ́ tɑɑ lɑ ɩsǝcɑʋ nɑ pɑ́ suli mpǝle tɛlǝsʋɣʋ. Pɑ́ tɑɑ tiɣiliɣinɑ nyɔɔsɩ tɑɣɑnʋɣʋ kɑtɑtǝlɑɣɑ, yɑɑ wʋlɑnɑɑ nɑ lɩɩtʋ pǝ tʋɣʋ, yɑɑ liɣitee pɔɔŋ tɔɣɔlʋɣʋ sɩ pɑ́ te. 10 Amɑ lɑkɑsɩ kʋpɑŋsɩ kɛ pɑɑ tiɣilinɑ ɩsɩɩ lɑkɑsɩ nsiwɛ sɩ mʋŋnɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ tɔŋ sɩ pɑ seeki Ɩsɔ tɔ. 11 Ye pɑ sɛɣɛsǝɣɩ, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɑlʋ ɩ́ su nɑ ɩ́ pɑsɑ ɩ tǝɣɩ teu nɑ ɩ́ nɩɩkɩ sɛɣɛsʋɣʋ. 12 Mɑ tɑ hɑ ɑlʋ kɛ nɔɣɔ sɩ ɩ́ sɛɣɛsɩ yɑɑ ɩ́ kpiliki ɑpɑlʋ kɛ pʋlʋpʋ tɑɑ. Amɑ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ su. 13 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Atɑm kɛ pǝ cɑɑlǝnɑ ŋmɑʋ, pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pǝ ŋmɑ Ɩfɑ. 14 Pǝ tɑɣɑ Atɑm kɛ pǝ puɣusɑɑ. Amɑ ɑlʋ kɛ pǝ puɣusɑɑ nɑ ɩ́ kisi Ɩsɔ nɔɣɔ tɑɑ nyǝntʋ kɛ nɩɩnɑʋ. 15 Ye pɑ tɛŋ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ nɑ pɑ́ sɔɔlǝɣɩ yǝlɑɑ nɑ pɑ yɑɑsi mɑ́ɣɑ́ Ɩsɔ, nɑ pɑɑ lɑkɩ ɩsǝcɑʋ nɑ pɑ́ tɔkɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm, ɩlɛ pɩɩ yɑ pɑ nyɔɔŋ nɑ pɑ piyɑ lʋlʋɣʋ tɑɑ.

3

Ɩsɔ yǝlɑɑ kpekǝle sɔsɑɑ kpɑʋ

1 Tɔm nti tǝ kɛ́ tɑmpɑnɑ nyǝntʋ tǝkelekele tɔɣɔlɛ sɩ, ye yʋlʋ cɑɑ ɩ́ lɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ kpekǝle sɔsɔ pǝ kɛ́ tǝmlɛ kʋpɑntɛ kɛ́. 2 Wei ɩ kiŋ pɑ kɑɑ nɑ kɑwɑliyɑ nɑkǝlɩ tɔ ɩnɩ ɩ kɑ́ tɔɣɔnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔntʋ. Nɑ ɑlʋ kʋlʋm kɛ pʋntʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ wɛɛnɑ. Ɩ kɑ́ kpɑɑkɩ ɩ tǝɣɩ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ, nɑ ɩ́ wɛɛ lǝmɑɣɑsɛɛ tʋ nɑ wei ɩ nyǝmɑ́ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɣɑnʋɣʋ kɛ teu tɔ. Ɩ kɑ́ wɛɛ wei ɩ nyǝmɑ́ mʋʋllɛ lɑpʋ tɔ, nɑ ɩ pǝsǝɣɩ sɛɣɛsʋɣʋ. 3 Ɩ kɑɑ wɛɛ sʋlʋnyɔɔlʋ yɑɑ mʋsʋŋ tʋ. Amɑ ɩ kɑ́ wɛɛ tǝpɑmm kɛ́, nɑ ɩ́ wɛnɑ yǝllɛ. Ɩ kɑɑ wɛɛ pɔɣɔlɑɣɑ nyǝnlʋ. 4 Ɩ kɑ́ wɛɛ wei ɩ pɑɑsɑɑ nɑ ɩ́ pǝsɑ ɩ tǝyɑɣɑ kɛ teu teu, nɑ ɩ́ mǝŋnɑ ɩ piyɑ kɛ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ nɑ sɩ nɩɩkǝnɑ-ɩ nɑ sɩ nyɑŋnɑ-ɩ teu tɔ. 5 Mpi tɔ, ye yʋlʋ tɑ pǝsɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tǝyɑɣɑ, ɩsǝnɑɣɑ ɩ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekǝle? 6 Ye pʋntʋ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛlʋ kʋfɑlʋ pǝ kɑɑ lɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ kɑ́ kɔɔ kɛ́ nɑ ɩ́ sɑŋ ɩ tɩ nɑ ɩ tɔm nɑnɑ sǝpʋ ɩsɩɩ Ɩlɔɣɔʋ nyǝntʋ kɑ lɑpʋ tɔ. 7 Ɩ kɑ́ wɛɛ wei ɩ kʋpɑntʋ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ sɑmɑ tɔ, pǝ́cɔ́ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ footiɣi-ɩ, nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ nɑnɑ Ɩlɔɣɔʋ nyǝpǝtʋ tɑɑ kɛ́ tiiu.

Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɑɑ tǝmɑ lɑtɑɑ

8 Mpɑ mpɑ pɑ lɑkɩ tǝmɑ kɛ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɑɑ tɔ pɑɑ wɛɛnɑ yɑɑsi kʋpɑŋ kɛ mpʋ tɔtɔɣɔ. Pɑ kɑɑ wɛɛ ɑtɑɑ nɑ ɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ, pɑ kɑɑ wɛɛ sʋlʋnyɔɔlɑɑ, yɑɑ mpɑ pɑ muɣuliɣi sɩ pɑ́ hiki liɣitee tɔ. 9 Pɑɑ wɛɛ mpɑ pɑ tǝŋǝɣǝnɑ lɑɑkɑlɩ kʋpɑŋ kɛ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ tɔɔ Ɩsɔ kulɑɑ tɔ. 10 Pɑ́ mɑɣɑsɩ-wɛ nɑ pǝ́cɔ́, ye pɑ tɑ nɑ ɩsɑɣɑtiyɑ nɑkǝlǝɣɩ pɑ kiŋ ɩlɛ pɑ sʋʋ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tǝmlɛ lɑpʋ tɑɑ. 11 Pɑ ɑlɑɑ tɔtɔ kɑ́ wɛɛnɑ yɑɑsi kʋpɑŋ, pɑ kɑɑ cɑkǝnɑ yǝlɑɑ. Pɑɑ kpɑɑkɩ pɑ tɩ nɑ pɑ́ wɛɛ kʋpɑmɑ kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. 12 Wei ɩ lɑkɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tǝmlɛ tɔ ɩ kɑ́ wɛɛnɑ ɑlʋ kʋlʋm kɛ́, nɑ ɩ kɑ́ wɛɛ wei ɩ pɑɑsɑɑ nɑ ɩ́ pǝsɑ ɩ piyɑ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ kɛ teu teu tɔ. 13 Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tǝmlɛ lɑtɑɑ mpɑ pɑ lɑpɑ pɑ tǝmɑ kɛ teu tɔ, pɑ nyɔɔŋ kʋlǝɣɩ kɛ́. Nɑ pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ tɑ́ nɑ Yesu Kilisiti tɑ́ kpɛntʋɣʋ lɑpɑ nɑ tǝ́ wɛ Ɩsɔ sɛɛʋ mpi pǝ tɑɑ tɔ pǝ tɔm nɑ pɑɑ nyɑŋnɑ pʋlʋ.

Sɔsɔɔntʋ nti pǝ ŋmɛsɑɑ tɔ

14 Mɑ ŋmɑɑkɩ-ŋ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ nɑ mɑ́ tɛɛlǝɣɩ kɛ́ sɩ mɑɑ kɔɔ nɔɔnɔɔ nɑ mɑ́ nɑ-ŋ. 15 Amɑ ye pǝ kɔmɑ nɑ n tɑ nɩɩ mɑ tɑŋ, ɩlɛ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑɑ kɛɛsǝnɑ-ŋ yɑɑsinɑɑ mpɑ n kɑ tɔkɩ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekɑ tɑɑ tɔ. Weesuɣu Ɩsɔ sɛɛlɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ kite nte tǝ tɔɔ tɑmpɑnɑ sǝŋɑɑ nɑ pǝ́ tɔkɑ-yɛɣɛ teu tǝkpɑ tɔɣɔ mɑ tɔŋ. 16 Amɑ tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ tɑ́ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ tɔm kʋŋmɛsǝtʋ wɛ piti kɛ́ teu kɛ́, yʋlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ kpɛɛsɩ tǝlɛ.

Ɩ kɔmɑ tɔ yʋlʋwɛɛtʋ kɛ ɩ wɛnɑ.

Feesuɣu nɑ́ hʋlǝnɑ sɩ ɩ kɛ́ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ.

Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ nɑ-ɩ.

Ɩ wɑɑsʋ kɛ pɑ lɑpɑ kɑteŋɑsɩ tǝnɑ tɑɑ.

Pɑ mʋ ɩ tɔm kɛ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ.

Pǝ kpɑɑsɑ-ɩ nɑ ɩ́ sʋʋ ɩ teeli tɑɑ.

4

Sɛɣɛsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ

1 Ɩsɔ Feesuɣu yɔɣɔtǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tǝcɛɩcɛɩ sɩ, pɩɩ kɔɔ nɑ pǝ́ tɑlɑ kɑntǝkɑɣɑ kʋyɛɛŋ tɑɑ tɔ, yǝlɑɑ lɛlɑɑ kɑ́ lɩɩ Ɩsɔ sɛɛʋ nɑ pɑ́ pɑɑsǝnɑ ɩlɔɣɔhilu tǝmɑ kʋpuɣusɛɛ, nɑ ɑlɔɣɑɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ kɛ pɑɑ mʋ. 2 Nɑ pɑɑ yele nɑ yǝlɑɑ cɛsǝlɑɑ nɑ pɔpɔtʋnɑɑ mpɑ pɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ sǝpɑ ɩsɩɩ pɑ tɩɩlɑ-yɛɣɛ kɔkɔ nɑ pɑɑ tɑsǝɣɩ kʋpɑntʋ nɑtǝlǝɣɩ cɛkǝnɑʋ tɔ pɛlɛ pɑ tolisi-wɛ. 3 Yǝlɑɑ pɑnɛwɛ, pɑ sɛɣɛsǝɣǝnɑ sɩ ɑlʋ kpɑɣɑʋ fɛɩ teu, nɑ tɔɣɔnɑsɩ lɛnsǝnɑɑ tɔɣɔʋ fɛɩ teu. Anɩ Ɩsɔ nɑ́ lɑpɑ kʋtɔɣɔŋ ɩnǝɣɩ sɩ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ nyǝmɑ́ tɑmpɑnɑ tɔ pɑ́ sɛɛ Ɩsɔ nɑ pɑ́ tɔɣɔ. 4 Pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ lɑpɑ tɔ pǝ tewɑɣɑ, pǝ tɑɑ pʋlʋ fɛɩ lɔʋ. Amɑ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tɔɣɔ pǝ tǝnɑ kɛ́ nɑ pɑ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ kɛ pǝ tɔɔ. 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ Tɔm nɑ ɩ sǝlǝmʋɣʋ tɑɣɑnǝɣɩ pǝ tǝnɑɣɑ nɑ pǝ wɛɛ-ɩ teu.

Kilisiti tǝmlɛ tʋ kʋpɑŋ

6 Ye n wɛɛ nɑ ń sɛɣɛsǝɣɩ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ kɛ tɔmnɑɑ pɑnɛ, n tɛŋ nɑ ń lɑ́ Yesu Kilisiti tǝmlɛ tʋ kʋpɑŋ kɛ́. Nɑ pɩɩ hʋ́lɩ́ sɩ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ tɔmnɑɑ nɑ tɑmpɑnɑ sɛɣɛsǝŋ wei n tǝŋɑɑ tɔɣɔ n pɩɩsǝɣǝnɑ nyɑ́ lǝsɑɣɑ. 7 Kisi sɔsɑɑ tɑɑ kpɑɩ kpɑɩ tɔmnɑɑ mpɛ, tɩɩ lɑkɩ nɑ yʋlʋ tɛ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ se. Fɑlǝsǝɣɩ nyɑ́ tɩ sɩ ń sɔɔsɩ Ɩsɔ kɛ́ nyɔɔnɑʋ kɛ teu. 8 Yʋlʋ fɑlǝsʋɣʋ ɩ tɔnʋɣʋ tɔ pǝ wɑɑsǝɣɩ te, ɩlɛ pǝ wɑɑsʋɣʋ tɑ tɔɔ kɛ́. Amɑ ye yʋlʋ fɑlǝsɑ ɩ tɩ sɩ ɩ́ nyɔɔnɑ Ɩsɔ kɛ́ teu, ɩlɛ pǝlɛ pǝ kǝlǝnɑ wɑɑsʋɣʋ kɛ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩnɩ ɩ tɔmnɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-tʋɣʋ weesiŋ kɛ sɑŋɑ nɑ cele tɔtɔ. 9 Tɔm ntɩ tǝ kɛ́ tɑmpɑnɑ nyǝntʋ kɛ́ tǝkelekele, nɑ tǝ mʋnɑ pɑ́ mʋ-tɩ tǝkpem nɑ pɑ́ tɛ-tɩ nɑ tɑɑ. 10 Mpi pǝ tɔɔ tɑ́ wɛɛ nɑ tǝ́ tɔŋnɑ tǝmlɛ lɑpʋ nɑ tǝ́ lʋkɩ tɔɣɔlɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, weesuɣu tʋ Ɩsɔ wei ɩ yɑkɩ yǝlɑɑ tǝnɑ nyɔɔŋ ɩlɛnɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ mpɑ pɑ tɛŋɩ-ɩ nɑ pɑ tɑɑ tɔɣɔ tɑ́ tɛɛlǝɣɩ.

11 Hʋ́lɩ́-wɛ sɩ pɑ́ lɑkɩ pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ nɑ ń sɛɣɛsǝɣɩ-wɛ. 12 Tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ kpɛɛnɑ-ŋ sɩ n kɛ́ pǝyɑɣɑ. Amɑ wɛɛ wei Ɩsɔ sɛɛlɑɑ lɛlɑɑ kɑ́ kɛɛsǝɣǝnɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ tɔɣɔ nyɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ tɑɑ, nɑ nyɑ́ tɔntɛ nɑ nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ kɛ lɛlɑɑ tɑɑ, nɑ ɩsǝnɑ n tɛmnɑ Ɩsɔ kɛ́ nyɑ́ tɑɑ nɑ nyɑ́ tǝnɑŋŋ wɛɛtʋ pǝ tɑɑ. 13 Kɑlǝɣɩ Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑsɩ kɛ yǝlɑɑ tɑɑ nɑ ń lɑkɩ wɑɑsʋ nɑ ń sɛɣɛsǝɣɩ pǝ hʋwɛɛ nɑ mɑ́ kɔŋ. 14 Tɑɑ liɣilinɑ mpi Ɩsɔ Feesuɣu yelɑɑ nɑ pǝ lɑpʋ sɑɑ-ŋ tɔ, mpi pɑɑ nɑwɑ nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɑɑ tǝnɩ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ niŋ tɔ. 15 Pɑɑsǝnɑ teu nɑ ń lɑ tǝmlɛ tǝnɛ nɑ ń yoosi-tɛ. Hɑ́ nyɑ́ tǝɣɩ tǝ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ nɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ nɑ ɩsǝnɑ n tɔŋnɑ toŋ nyɔɔʋ tɔ. 16 Feŋiɣi nyɑ́ tɩ nɑ nyɑ́ kʋsɛɣɛsǝtʋ tɔɔ tɔtɔ. Tɔkɩ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ teu. Tɔm tɑmpɑnɑ tɔɔ, ye n lɑkɩ mpʋ, n kɑ́ yɑ nyɑ́ tɩ nyʋɣʋ nɑ nyɑ́ nɩɩntɑɑ nyǝŋ tɔtɔ.

5

Ɩsǝnɑ Timotee kɑ́ lɑkɩ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɔ

1 Tɑɑ kɑlǝɣǝnɑ kʋkpɑtǝlɑɑ, ɑmɑ yɔɣɔtǝnɑ-wɛ ɩsɩɩ n kɑ yɔɣɔtǝnɑ nyɑ́ cɑɑ tɔ. Ye ɩfepiyɑ ɩlɛ tɛɛkɩ pɛlɛ ɩsɩɩ nyɑ́ tɛɛtʋnɑɑ. 2 Lɑ ɑlɑɑ sɔsɑɑ ɩsɩɩ nyɑ́ toonɑɑ. Nɑ ń lɑ ɑlɑɑ sǝkpemɑ ɩsɩɩ nyɑ́ tɛɛtʋnɑɑ tɔtɔ, nɑ ń lɑ́ lɑɑkɑlɩ nɑ tɛtɛlɑkɑsɩ.

3 Pɑɑsǝnɑ leelɑɑ sɔsɑɑ kɛ teu. 4 Amɑ leelu wei ɩ wɛnɑ piyɑ yɑɑ sɑɑlǝnɑɑ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ sǝlɛ sɩɩ kpɛlǝmǝnɑ sɩ nyǝ́mɑ kɛ tɔkʋɣʋ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ sɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛ pɑ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ tɑɑ. Nɑ pɩɩ hʋ́lɩ́ tɔtɔ sɩ pɑ cɑɑnɑɑ nɑ pɑ cɔsɔnɑɑ kɑ wɩɩwɑ mpɛ pɑ tɔɔ ɩlɛ kʋpɑntʋ ntǝɣɩ mpɛ pɑ lɛɛtǝɣɩ pɑ nyǝ́mɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mpʋ ɩnɩ pǝ lɑpʋ wɛ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ́. 5 Amɑ leelu wei ɩ kpɑtǝlɑɑ nɑ ɩ́ fɛɩnɑ pɑɑsǝnlʋ tɔ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́lɛ́ ɩ tɛɛlǝɣɩ. Nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ tɑm, nɑ ɩ́ wiikinɑ-ɩ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ sɩ ɩ́ temi-ɩ. 6 Amɑ leelu wei ɩ wɛnɑ tǝkpɑɑlǝtʋ tɔ, pɑɑ ɩ wɛnɑ ɩ ɩsɛ tɔ ɩ sǝpɑɣɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑɑ. 7 Nti tǝ wɛɛ sɩ n kɑ́ tɔɔsɩ-wɛ tɔɣɔlɛ yoo, ɩlɛ pɑ kɑɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlǝɣɩ pɑ kiŋ. 8 Yʋlʋ wei ɩɩ pɑɑsǝɣǝnɑ ɩ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tǝyɑɣɑ tɔ pʋntʋ kisɑ Ɩsɔ sɛɛʋ kɛ́, nɑ mɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ lɑpɑ-ɩ nɑ sɑnɑ.

9 Leelu wei ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ tɛɛ nɩɩtoso tɔ ɩ tike ɩ hǝtɛ kɛ n kɑ́ tʋ leelɑɑ hǝlɑ tɑɑ. Amɑ ɩ kɑ́ wɛɛ wei ɩ lɑɣɑnɑ ɑpɑlʋ kʋlʋm kɛ hɑtuu ɩ kʋlʋɣʋ tɔɣɔ. 10 Nɑ pɑ́ nyǝmɑ-ɩ nɑ tǝmɑ kʋpɑnɑ ɩsɩɩ ɩ piyɑ tɔkʋɣʋ nɑ mʋʋlɑɑ tɔkʋɣʋ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ nɔɔhɛɛ kɔʋ nɑ kʋnyɔntɔɣɔlɑɑ sǝnɑʋ nɑ tǝmɑ kʋpɑnɑ tǝnɑ lɑpʋ.

11 Pǝ kpɑɣɑʋ leelɑɑ sǝkpemɑ tɔ, tɑɑ ŋmɑɑ pɑ hǝlɑ kɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ kʋnyɩɩlǝŋ kɔŋ ɩ́ kpɑ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ tɔ pǝ tʋɣɩ-wɛɣɛ sɑɑʋ kɛ́. Nɑ mpʋ tɔ, pɑ hɑɑ Kilisiti kɛlɛ siɣile, 12 ɩlɛnɑ pǝ́ pǝsǝɣɩ-wɛɣɛ tɑsǝkǝlɛ nyǝ́mɑ. Mpi tɔ, pɑ tɑ tɔkɩ nɔɣɔ ŋkɑ pɑɑ sɩɩwɑ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ. 13 Nɑ tǝlɛ tǝ pɑɑsi pɑɑ cɔɔkɩ tɛɛsɩ tɑɑ kɛ́ nɑ felentu cɑŋ nɑ tǝ́ tɛɛlǝnɑ-wɛ tǝkpǝtɩɩ. Nɑ kʋkǝlǝtʋ ntɛ́ sɩ pɑ lɑkɩ yɔɣɔtǝlɑɑ kɛ́ nɑ kɑtɑɣɑsǝtʋnɑɑ, nɑ pɑ́ fɑɑkɩ tɔmnɑɑ kɛ yem. 14 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ cɑɑ sɩ leelɑɑ sǝkpemɑ ɩ́ sɑɑ, nɑ pɑ́ lʋlɩ piyɑ nɑ pɑ́ pɑɑsǝnɑ pɑ tɛɛsɩ. Pǝlɛ ɩlɛ tɑ́ kolontunɑɑ kɑɑ hikinɑ timpi pɑɑ footiɣi-tʋ tɔ. 15 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, leelɑɑ lɛlɑɑ tɛmɑ mpɑɑʋ kʋpɑŋkʋ kɛ siɣile hɑʋ, nɑ pɑ́ sʋʋ Sɑtɑnɩ kɛ tǝŋʋɣʋ. 16 Amɑ ye ɩsɔ sɛɛlʋ wei ɩ lʋlʋɣʋ tɑɑ wɛ leelɑɑ, pʋntʋ kɑ́ mʋ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle kɛ sǝɣǝlɑ kɛ́ nɑ ɩ́ sǝŋnɑ ɩ leelɑɑ, ɩlɛnɑ pǝ́ hɛtɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle nɑ pɛlɛ pɑ́ sǝŋnɑ mpɑ pɑ kɛ́ leelɑɑ tǝkpem tɔ.

Timotee II

1

2

3

4

TAKƎLAƔA NAALƐ NYƎŊKA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

TIMOTEE

TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Pɔɔlɩ wɛ sɑlǝkɑ tɑɑ kɛ́ Lom nɑ ɩ tɑɑpɑlɑɑ pɑɣɑlɛ lɔ-ɩ. Ɩ nɑwɑ sɩ ɩ sǝm kpɛɣɛtɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ tʋɣɩ ɩ pǝyɑlʋ Timotee kɛ mpi mpi pǝ wɛ lɑpʋ tɔ. Ɩ́ hʋlɑ-ɩ sɩ ɩ́ yoo ɩsɔsɛɛlɛ yoou kʋpɑŋkʋ ɩsɩɩ Kilisiti sɔɔcɛ kʋpɑŋ. Sɩ ɩ́ tǝŋ ɩnɩ ɩ ɩkpɑtɛ nɑ ɩ́ kisi tɔm kpɑɩ nyǝntʋ tɔɔ kɛ hɔm. Nɑ ɩ́ kisi yooŋ wei ɩ́ hɑtǝlǝɣǝnɑ yʋlʋ kɛ tɑɑ tɛm tɔ. Sɩ ɩ́ tɔkɩ Ɩsɔ Tɔm nɑŋŋ nyǝntʋ nti ɩ́ mʋwɑ hɑtuu ɩ pǝcɑɑtʋ tɔ. Pɔɔlɩ tɑlɑ tɑkǝlɑɣɑ tǝkʋlɛ tɔ, ɩ́ tɑsɑ Timotee kɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ ɩ́ kɑntǝlɩ wɑhɑlɑ tɑɑ nɑ ɩ yoo ɩsɔsɛɛlɛ tɑɑ yoou. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɑsǝɣɩ tɑkǝlɑɣɑ kɑllɑɑ tǝnɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ́ nyɔɔ toŋ nɑ pɑ́ yoo ɩsɔsɛɛlɛ yoou ŋkʋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Timotee II tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ sɑmtʋ nɑ ɑpɑlʋtʋ tɑsʋɣʋ, titite 1:1–2:13

Lɑɣɑtʋ tɑsʋɣʋ nɑ kʋtʋtʋtʋ, titite 2:14–4:5

Pɔɔlɩ yoou kʋpɑŋkʋ, titite 4:6-22

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Pɔɔlɩ, Ɩsɔ luɣu lɑpǝnɑ nɑ mɑ́ lɑ Yesu Kilisiti tillu sɩ mɑ kpɑɑlǝɣɩ weesuɣu ŋku Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ mpɑ nɑ Yesu Kilisiti pɑ kpɛntɑɑ tɔ kʋ tɔm.

2 Mɑ́ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ mɑ pu kʋpɑŋ Timotee. Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋ́lɩ́-ŋ pɛɛlɛɛ nɑ suulu nɑ pɑ́ hɑ-ŋ ɑlɑɑfǝyɑ.

Apɑlʋtʋ sɔɔsʋɣʋ

3 Ɩsɔ wei ɩ tǝmlɛ mɑ lɑkǝnɑ lotu kʋlʋmtʋ ɩsɩɩ mɑ cɑɑnɑɑ lɑkɑɣɑ tɔɣɔ mɑ sɛɛkɩ. Mɑɑ hɔsǝɣɩ nyɑ́ tɔɔ kɛ́ tɔɔsʋɣʋ kɛ mɑ sǝlǝmǝŋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ ilim nɑ ɑhoo, nɑ mɑ́ sɛɛkɩ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. 4 Mɑ tɔɔsɑ nyɑ́ wulɑ, nɑ mɑ́ nyɩɩlǝɣɩ sɔsɔm sɩ mɑ́ nɑ-ŋ tǝ́ nɑ́ nɑ mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ teu. 5 Mɑ tɔɔsǝɣɩ ɩsǝnɑ n tɛmɑ nyɑ́ tɑɑ nɑ Ɩsɔ nɑ tɑmpɑnɑ tɔ. Nyɑ́ neese Loisi nɑ nyɑ́ too Iniisi pɛlɛ pɑɑ tɛmɑ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ tɑkɩ nyɑ́. Mɑ nyǝmɑ́ teu tǝkpɑtɑɑ sɩ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n tɛmɑ nyɑ́ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́. 6 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tɔɔsǝɣɩ-ŋ sɩ mɑɑ tǝnɑ mɑ niŋ kɛ nyɑ́ tɔɔ nɑ Ɩsɔ yele nɑ mpi pǝ lɑpʋ sɑɑ-ŋ tɔ tɑɑ yele nɑ pǝ́ sɩ pɑɑ pǝcɔ. 7 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ tɑ́ hɑ-tʋɣʋ ɩ Feesuɣu sɩ kʋ́ lɑ-tʋɣʋ sɔɣɔntʋnɑɑ. Amɑ sɩ kʋ́ lɑ-tʋɣʋ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ nɑ tǝmɑ sɔɔllɑɑ nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nyǝ́mɑ kɛ́.

8 Pǝ tɔɔ ɩlɛ tɑɑ sɩ fɛɛlɛ nɑ Tɑcɑɑ tɔm heeluɣu. Tɑɑ sɩ fɛɛlɛ nɑ mɑ́ wei mɑ kɛ́ sɑlǝkɑ tʋ kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ tɔ mɑ tɔm. Amɑ nyɑɑ tɔɣɔ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kʋnyɔŋ kɛ ɩsǝnɑ Ɩsɔ hɑ-ŋ pǝ tomɑ tɔ. 9 Ɩnɩ ɩ yɑpǝnɑ tɑ́ nyɔɔŋ nɑ ɩ́ yɑɑ-tʋ sɩ tǝ́ lɑ ɩ yǝlɑɑ. Pǝ tɑɣɑ tɑ́ lɑkɑsɩ kʋpɑŋsɩ nɑsǝlɩ sɩ tɔɔ. Amɑ ɩsǝnɑ mpi ɩ sɩɩwɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ tɔ, nɑ ɩ pɛɛlɛɛ pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ lɑpɑ mpʋ. Hɑtuu yem tɑɑ kɛ́ ɩ tɑɣɑnɑ ɩ pɛɛlɛɛ ɑnɩ sɩ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́-tʋɣʋ-yɛ nɑ Yesu Kilisiti kiŋ. 10 Amɑ kɑɣɑnɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti kɔmɑ tɔɣɔ ɩ hʋlɑ-tʋɣʋ-yɛ nɑ tǝ́ nɑ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yesu Kilisiti kʋnɑ sǝm ɑpɑlʋtʋ, nɑ ɩ́ kuli weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɔɔ nɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ.

11 Ɩsɔ lɑpɑ nɑ mɑ́ pǝsɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnɛ ɩ kpɑɑllʋ nɑ ɩ tillu nɑ ɩ sɛɣɛsǝlʋ. 12 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tɔkɩ kʋnyɔŋ kɛ ɩsǝntɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ mɑ tɑ lɔ tɔɔŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ nyǝmɑ́ wei mɑ lɑkɩ nɑ mɑ́ tɛɛlǝɣɩ tɔ, nɑ mɑ nyǝmɑ́ teu tǝkpɑtɑɑ sɩ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ mpi mɑ yelinɑ-ɩ tɔ hɑlǝnɑ kʋyɑkʋ ŋkʋ ɩnɩ kʋ wule. 13 Kɛɛsǝɣǝnɑ sɛɣɛsǝŋ kʋpɑŋ wei mɑ kɛɛsɑ-ŋ nɑ ɩ́ wɑɑsǝɣɩ yǝlɑɑ tɔ, nɑ ń tɔkɩ teu kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ nɑ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ mpi tǝ hikɑ tɑ́ nɑ Yesu Kilisiti tɑ́ kpɛntʋɣʋ tɑɑ tɔ. 14 Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wei ɩ́ cɑkɩ tɑ́ tɑɑ tɔ ɩ́ sǝnɑ-ŋ nɑ ń tɔkɩ teu kɛ sɛɣɛsʋɣʋ kʋpɑŋkʋ ŋku pɑ sɛɣɛsɑ-ŋ tɔ.

15 Asii tɛtʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ lɔ-m tɔ n nyǝmɑ́ mpʋ. Mpɑ pɑ hɑ-m siɣile kɛ mpʋ tɔ pɑ tɑɑ mpɛɣɛlɛ Fisɛɛlɩ nɑ Hɛɛmɔsɛɛnɩwɛ. 16 Honesifɔɔ temnɑ-m tɔm pɑɣɑlɛ. Ɩsɔ ɩ́ fɛlɩ ɩ́ nɑ ɩ nyǝ́mɑ kɛ kʋpɑntʋ. Mɑ sɑlǝkɑ tǝkʋɣʋ tɑ lɑpɩ-ɩ fɛɛlɛ, 17 ɩ tɑlɑ Lom tɔ, ɩ pɛɛkɑ-m kɛ́ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ nɑ hɑlǝnɑ ɩ́ nɑ-m. 18 Tɑcɑɑ ɩ́ yele nɑ ɩ́ hiki kʋpɑntʋ kɛ kʋyɑkʋ ŋkʋ ɩnɩ kʋ wule. Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n nɑnɑ nyɑ́ ɩsǝlɛ kɛ kookɑlǝnɑɑ mpɑ ɩ lɑpɑ-m Ɩfeesu tɔ.

2

Kilisiti yoolu kʋpɑŋ yɑɑsi

1 Mɑ pu, ye nyɑ́ ɩlɛ tɔkɩ pɛɛlɛɛ nnɑ pǝ hʋlɑ-tʋɣʋ tɑ́ nɑ Yesu Kilisiti tɑ́ kpɛntʋɣʋ tɔɔ tɔ nɑ ń nyɔɔ toŋ. 2 Tuu n wɛ mɑ kiŋ nɑ mɑ́ sɛɣɛsǝɣɩ nti nti tɔ n nɩɩ-tɩ, nɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ́ mpʋ. Ɩlɛ kɛlɩ tǝ tǝnɑ nɑ ń hʋ́lɩ́ ɑpɑlɑɑ mpɑ n wɛnɑ nɑɑni nɑ pɑɑ pǝsɩ nɑ pɑ́ tɛlǝsɩ-tǝɣɩ pɑ lɛlɑɑ tɔ.

3 Nyɑɑ tɔɣɔ nyɑ́ kʋnyɔŋ ɩsɩɩ Yesu Kilisiti yoolu kʋpɑŋ. 4 Yʋlʋ wei ɩ wɛ yoou tɑɑ tɔ, kʋ tɔm kɛ ɩ pɑɑsǝɣǝnɑ sɩ ɩ sɔsɔ wei ɩ kpɑɣɑ-ɩ tɔ ɩ lɑŋlɛ ɩ́ hɛɛnɑ-ɩ, ɩ kɑɑ cɑɣɑ nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ kpɑɩ nyǝntʋ kɛ yem. 5 Nɑ yʋlʋ lʋtʋ ɩ́ suuwɑ nɑ ɩ́ lʋkɩ nɑ ɩ́ tɑ tǝŋ ɩsǝnɑ mpi pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lʋ tɔ, pɑɑ ɩ huwɑ, nɔɣɔlʋ nɑ́ kɑɑ sɑmɩ-ɩ. 6 Nɑ wei ɩ kontɑ hɑŋɑsɩ kɛ tǝhɑtɛ nɑ ɩ́ lɔ tɔ, ɩnɩ ɩ lɑɑlǝɣǝnɑ ɩ hɑtǝmʋtʋ tǝŋʋɣʋ. 7 Mɑɣɑsǝɣɩ tɔm nti mɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔɣɔ nyɑ́ tɑɑ, Tɑcɑɑ kɑ́ hɑ-ŋ tǝ nyǝm nɑ ń cɛkǝnɑ.

8 Tɔɔsǝɣɩ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ Yesu Kilisiti wei ɩ femɑ sǝtɑɑ tɑɑ tɔ ɩ tɔm. Ntǝɣɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ wei mɑ kpɑɑlǝɣɩ tɔ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́. 9 Nɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnɩ ɩ kpɑɑlʋɣʋ tɔɔ kɛ́ mɑ tɔkɩ kʋnyɔŋ, hɑlǝnɑ pɑ́ cɑŋ nɑ pɑ́ hɔkɔ-m ɩsɩɩ ɩsɑɣɑlɑtʋ sɔsɔ nɔɣɔlʋ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm kɛ pɑ hɔkɑɑ. 10 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ tʋɣʋ-m kʋnyɔmǝŋ nɑ mɑ́ sumɑ, sɩ pǝ́ wɑɑsɩ mpɑ Ɩsɔ lǝsɑɑ tɔ nɑ pǝ́ yɑ pɑ nyʋɣʋ, nɑ pɑ́ hiki teeli wei ɩɩ tɛŋ tɔɣɔ Yesu Kilisiti kiŋ. 11 Tɔm nti tǝ kɛ́ tɑmpɑnɑ tɔɣɔlɛ sɩ:

Ye tɑ́ nɑ-ɩ tǝ kɑɑ sǝm,

tɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ kɑɑ weesuɣu tɔtɔ.

12 Ye tǝ nyɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ,

tɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ.

Ye tǝ kisɑ-ɩ,

ɩnɩ ɩ kɑ́ kisi-tʋ tɔtɔ.

13 Ye tǝ lɩɩ ɩ wɑɑlɩ,

ɩ́lɛ́ ɩ tɑ kɛ pǝ tʋ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ,

ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kpɛɛsǝɣǝnɑ ɩ tɩ.

Tǝmlɛ lɑtʋ kʋpɑŋ

14 N tɑ nɑ nti n kɑ́ tɔɔsǝɣɩ-wɛ tɔɣɔlɛ. Heeli-wɛ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ sɩ pɑ́ yele tɔmnɑɑ tɔɔ yoou kɛ pɑ hɛkʋ. Mpi tɔ yooŋ ɩnɩ ɩɩ wɑɑsǝɣɩ nɔɣɔlʋ. Amɑ wɑkǝlʋɣʋ tike kɛ ɩ kɔŋnɑ mpɑ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ nɩɩkɩ tɔ. 15 Kɑɑsɩ nyɑ́ tɩ sɩ ń lɑ nɑ Ɩsɔ tike sɑ-ŋ. Lɑ ɩsɩɩ tǝmlɛ lɑtʋ wei ɩ fɛɩ fɛɛlɛ nɑ ɩ tǝmlɛ, nɑ ɩ́ heeliɣi Ɩsɔ tɑmpɑnɑ tɔm kɛ teitei kɛ́ tǝ lonɑ tɑɑ tɔ. 16 Kisiɣi kpɑɩ fɑɑcinɑɑ mpɑ pɑɑ lɑkɩ nɑ yʋlʋ tɛ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mpɑ pɑ sɔpɑ nyʋɣʋ nɑ fɑɑcinɑɑ mpɛ tɔ pɑ nɑ Ɩsɔ pɑ tɔŋnɑ hɑtǝlʋɣʋ kɛ́ nɑ pɑ́ puki. 17 Nti nti pɑ sɛɣɛsǝɣɩ tɔ tǝ wɑkǝlǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ sʋʋlʋ sʋʋkʋɣʋ sǝmote tɑɑ tɔ. Fɑɑcinɑɑ mpɛ pɑ lɑtɑɑ tɑɑ wɛɣɛlɛ nɑ Himenee nɑ Filɛɛtɩ. 18 Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ lɔɣɔ tɑmpɑnɑ tɔm nɑ lumɑɣɑ wɑɑlɩ kɛ́, hɑlǝnɑ pɑ́ sɛɣɛsǝɣɩ sɩ tɑ́ sǝtɑɑ fem tɔm tɛmɑ tɛɛʋ. Nɑ pɑ sɛɣɛsǝŋ ɩnɛ ɩ tʋsɑ lɛlɑɑ nɑ pɑ́ yele Ɩsɔ sɛɛʋ. 19 Pɑɑ nɑ mpʋ Ɩsɔ sɩɩ kite nte tɔ tǝ sǝŋɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm kɛ́ teu kɛ́ tǝcɑ. Nɑ pǝ ŋmɑɑ tǝ tɔɔ sɩ: Tɑcɑɑ nyǝmɑ́ mpɑ pɑ kɛ́ ɩ yǝlɑɑ tɔ. Nɑ tɔtɔ sɩ: Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ yɑɑ pɑ tǝɣɩ Tɑcɑɑ yǝlɑɑ tɔ pǝ wɛɛ sɩ pɑɑ kisi ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ kɛ́.

20 Toŋtʋ tǝyɑɣɑ wɛʋ mpʋ tɔ, pǝ tɑɣɑ wontu nti pɑ lupǝnɑ wʋlɑ yɑɑ liɣitee nyǝɣǝtʋ tɔ tǝ tike kɛ pɑ lɑkǝnɑ kɑ tɑɑ. Amɑ tʋɣʋ nyǝntʋ nɑ cʋɣʋ nyǝntʋ wɛɛ tɔtɔɣɔ nɑ pɑ́ lɑkǝnɑ pǝ tǝnɑ. Pɑ sɩɩkɩ lɛntɩ kɛ́ nɑ pɑ́ lɑkǝnɑ fɛɛlɛ kʋyɑkʋ kʋyɑkʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ pɑ́ lɑkǝnɑ lɛntɩ kɛ pɑɑ ɩfemle nte. 21 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ nɑ yʋlʋ, ye n kisɑ ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ tɔm mɑ yɔɣɔtɑɑ tɔɣɔ lɑpʋ, n wɛ teitei ɩsɩɩ wontu nti pɑ sɩɩwɑ nɑ pɑ́ lǝsǝɣɩ fɛɛlɛ kʋyɑkʋ tɔɣɔ. Mpi tɔ nyɑ́ cɑɑ tǝnnɑ-ŋ, nɑ n wɑɑsǝɣɩ-ɩ kɛ́. Nɑ n mʋnɑ pɑ lɑnɑ-ŋ pɑɑ tǝmlɛ kʋpɑntɛ nte. 22 Se ɩfeputu kʋnyɩɩlǝŋ ɩsɑɣɑŋ. Lʋkɩ tɑm sɩ ń tǝŋ siɣisuɣu, nɑ ń tɛ Ɩsɔ nɑ nyɑ́ tɑɑ, nɑ ń sɔɔlǝɣɩ nyɑ́ yǝlɑɑ lɛlɑɑ, nɑ nyɑ́ nɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Tɑcɑɑ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ ɩ́ mɑɣɑ teu, pʋlʋ ɩ́ tɑɑ yɑsɩ-mɛ. 23 Yele hɔm kɛ kʋmɛlǝtɔmnɑɑ nɑ kpɑɩ nyǝntʋ pǝ tɔɔ. Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n nyǝmɑ́ sɩ yoou kɛ tɔm ɩsɩɩ mpʋ tɛɛsǝɣǝnɑ. 24 Pǝyele Tɑcɑɑ tǝmlɛ tʋ nɑ́ wɛɛ tɔ pǝ fɛɩ sɩ ɩ kɑ́ wɛɛ yoolu. Amɑ ɩ kɑ́ wɛɛ wei ɩ tɔm yǝlɑɑ tǝnɑ cɑɑkɩ tɔɣɔ, nɑ ɩ kɑ́ wɛɛ wei ɩ pǝsɑ lɛlɑɑ kɛ sɛɣɛsʋɣʋ nɑ suulu hʋ́lʋ́ɣʋ́ tɔ. 25 Nɑ ɩ kɑ́ sɛɣɛsǝɣɩ mpɑ pɑɑ nɩɩkǝnɑ-ɩ tɔ tǝpɑmm tǝpɑmm. Ntɑnyɩ Ɩsɔ kɑ́ yele nɑ pɑ́ lɑɣɑsɩ nɑ pɑ́ tisi tɑmpɑnɑ. 26 Pǝlɛɣɛ pɑɑ mǝlɩ yɑɑsi kʋpɑŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ kpɛɛ pɑ tǝɣɩ Ɩlɔɣɔʋ nyǝpɑ nyǝpǝtʋ nti nɑ ɩ́ kpɑ-wɛ nɑ ɩ́ ŋmɑkǝlǝɣɩ-wɛ nɑ pɑ́ lɑkɩ ɩ luɣu nyǝntʋ tɔ tǝ tɑɑ.

3

Kɑntǝkɑɣɑ kʋyɛɛŋ

1 Tɔɔsɩ teu sɩ pǝ tǝnɑ pɩɩ lɑ kɑtɛ kɛ sɔsɔm kɛ kʋyɛɛŋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ tɑɑ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yǝlɑɑ kɑ wɛɛ mpɑ pɑɑ kɑ nyɔɔŋ nɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ leleŋ pɛɛkʋɣʋ tɔ, liɣitee ɩsǝlɛ tɑɑ kɛ́ pɑɑ nyǝnǝɣɩ. Pɑɑ hɔ pɑ tɩ, nɑ pɑɑ lɑ ɩsǝcɑʋ. Pɑɑ yɔɣɔtɩ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ, pɑ kɑɑ seeki pɑ cɑɑnɑɑ. Pɑɑ lɑ fɔɔfɛɩnɑɑ, pɑ kɑɑ seeki Ɩsɔ. 3 Pɑɑ lɑ tǝkɑtɩɩ, pɑ kɑɑ wɛɛnɑ lɛlɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ. Pɑɑ lɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ kuulɑɑ nɑ mpǝle tɛlǝsǝlɑɑ nɑ nyɑŋ nyǝ́mɑ. Pɑ kɑɑ sɔɔlɩ kʋpɑntʋ. 4 Pɑɑ lɑ kɔlɔmɔtɔ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nyǝ́mɑ. Pɑɑ sɑŋ pɑ tɩ, nɑ pɑɑ yele Ɩsɔ nɑ pɑ́ pɑɑsǝnɑ mpi pǝ hɛɛsǝɣɩ pɑ lɑŋɑ tɔ tike. 5 Pɑɑ cɛsɩ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔ ɩsɔ kɛ́ sɩ pɑ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ pǝyele pɑ kʋ pǝ tomɑ kɛ pɑ tɑɑ. Yele yǝlɑɑ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑnɑɑ. 6 Pɑ tɑɑ lɛlɑɑ cɛŋǝɣǝnɑ tɛɛsɩ tɑɑ nɑ pɑ́ puɣusiɣi ɑlɑɑ mpɑ pɩɩ kɑntǝlǝɣɩ nɑ pɑ́ teelɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ kʋnyɩɩlǝŋ ɩnɩ ɩ tǝnɑ ɩ kʋɣɩ-wɛ tɔ. 7 Pǝ ɑlɑɑ pɛɛkǝɣɩ tɑm kɛ́ sɩ pɑ́ sɛɣɛsǝɣɩ-wɛ, pǝ́cɔ́ pɑɑ pɑ sɛɣɛsɑ-wɛ, pɑɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ tɑmpɑnɑ nɑɑlɩ. 8 Ɩsɩɩ Yɑnɛɛsɩ nɑ Yɑmpǝlɛɛ pɑɑ kpɛɛsǝnɑ Moisi tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ kpɛɛsǝɣǝnɑ tɑmpɑnɑ. Pɑ lǝmɑɣɑsɛɛ sǝpɑɣɑ pɑ Ɩsɔsɛɛlɛ tɑ tǝŋ. 9 Pɑ nyʋɣʋ kɑɑ tɑsɑ kʋlʋɣʋ, mpi tɔ pɩɩ kuli pɑ wɑɑlɩ kɛ́ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ cɛkǝnɑ sɩ pɑ kɛ́ kʋmɛlɛmǝŋ. Yɑnɛɛsɩ nɑ Yɑmpǝlɛɛ pɑ nyǝntʋ kɑ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ teitei kɛ́.

Nti Timotee kɑ́ lɑkɩ tɔ

10 Ye nyɑ́ ɩlɛ n tǝŋɑ mɑ sɛɣɛsʋɣʋ tǝnɑ, nɑ mɑ yɑɑsinɑɑ, nɑ mpi pǝ lɑpʋ mɑɑ tʋ mɑ lotu tɑɑ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ mɑ tɛmɑ mɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔ, nɑ mɑ suulu, nɑ ɩsǝnɑ mɑ sɔɔlǝɣɩ lɛlɑɑ tɔ, nɑ mɑ ɩsǝlɛ sɛɛsʋɣʋ 11 kɛ mɑ kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ nɑ mɑ wɑhɑlɑnɑɑ tɑɑ. Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, mɑ pɑɑsɑɑ kɛ́ nɑ mɑ́ tɔɣɔ kʋnyɔmǝŋ kɛ Antiyɔkɑ nɑ Ɩkʋniyɔm nɑ Lisitǝlɑ, nɑ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n nyǝmɑ́ mpʋ. Amɑ Tɑcɑɑ yɑpɑ-m pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. 12 Aɑɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tɩɩ wɛɛ, mpɑ pɑ sɔɔlɑɑ sɩ pɑ́ nɑ Yesu Kilisiti pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ nɩɩnɑ Ɩsɔ kɛ́ pɑ tɔntɛ tǝnɑ tɑɑ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ tʋɣʋ-wɛɣɛ kʋnyɔŋ. 13 Amɑ pǝ kɑɑsɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ puɣusilɑɑ tɔ pɛlɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kɑɑ wɛɛ tǝnɑɣɑ. Pɑɑ puɣusiɣi lɛlɑɑ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ pɑ́ kpɛŋnɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ tɔtɔ nɑ pɑ́ puɣusiɣi. 14 Amɑ nyɑ́ ɩlɛ, nyɑɑ tɔkɩ teu kɛ sɛɣɛsʋɣʋ ŋku pɑ sɛɣɛsɑ-ŋ nɑ ń mʋ-kʋ nɑ n tɛmɑ-kʋ nɑ nyɑ́ tɑɑ tɔ. Tɔɔsɩ mpɑ pɑɑ sɛɣɛsɑ-ŋ sɛɣɛsǝŋ ɩnɩ tɔ pɑ tɔɔ. 15 Nɑ ń tɔɔsɩ tɔtɔ sɩ hɑtuu nyɑ́ pǝcɑɑtʋ kɛ n nyǝmɑ́ Ɩsɔ Tɔm nɑŋŋ nyǝntʋ, nɑ ntɩ tǝ pǝsǝɣǝnɑ nɑ tǝ́ hɑ-ŋ lɑɣɑtʋ nti n kɑ́ lɑnɑ nɑ ń tɛ́ nyɑ́ tɑɑ nɑ Yesu Kilisiti nɑ pǝ yɑ nyɑ́ nyʋɣʋ tɔ. 16 Ɩsɔ yelinɑ nɑ pɑ́ ŋmɑɑ ɩ tɔm kɛ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ. Nɑ tǝ wɑɑsǝɣɩ yǝlɑɑ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝ sɛɣɛsǝɣɩ-wɛ nɑ tǝ́ kisiɣinɑ-wɛɣɛ pɔpɔtʋ, nɑ tǝ́ tɑɣɑnǝɣɩ-wɛɣɛ timpi timpi pɑ pǝntǝɣɩ tɔ, nɑ tǝ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́-wɛɣɛ ɩsǝnɑ pɑɑ tǝŋ tɑmpɑnɑ mɑmmɑm kɛ pɑ kʋlɑpʋtʋ tɑɑ tɔ. 17 Tǝ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ tǝ tɑɣɑnǝɣɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ te teu, nɑ pɑ́ tɑɑ lɑŋ mpi pɑɑ lɑnɑ pɑ tǝmɑ kʋpɑnɑ tɔ.

4

1 Mɑ heeliɣi-ŋ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ Ɩsɔ nɑ Yesu Kilisiti wei ɩ kɑ́ hʋʋnɑ weesuɣu nyǝ́mɑ nɑ sǝtɑɑ kɛ tɔm tɔ pɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ Yesu Kilisiti ɩnɩ ɩ kɔntɛ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ pǝ tɔɔ sɩ, 2 ń lɑkɩ Ɩsɔ wɑɑsʋ, nyɑɑ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ te, pɑɑ pǝ mɑɣɑ-ŋ pɑɑ pǝ tɑ mɑɣɑ-ŋ. Kɑɑnɑ-wɛ nɑ ń lɑ nɑ pɑ́ mʋ-tɩ. Kɑlǝɣǝnɑ-wɛɣɛ timpi timpi pɑ pǝntǝɣɩ tɔ. Sɛɣɛsǝɣɩ-wɛ nɑ suulu sɔsɔ nɑ pǝ́ sɔɔsɩ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ. 3 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɩɩ kɔɔ nɑ pǝ́ kɛɛsɩ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ tɔ, yǝlɑɑ kɑɑ cɑɑ sɩ pɑ́ tɑsɑ sɛɣɛsǝŋ kʋpɑŋ wei ɩ wɑɑsǝɣɩ yǝlɑɑ tɔɣɔ mʋɣʋ tɔtɔ. Amɑ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ kʋnyɩɩlǝŋ kɛ pɑɑ tǝŋǝɣɩ, nɑ pɑ́ koti sɛɣɛsǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ pɛlɛ pɑ́ sɛɣɛsɩ-wɛɣɛ ntiwɛ ntiwɛ pɑ cɑɑ pɑ́ nɩɩkɩ tɔ. 4 Pɑɑ kisi tɔm tɑmpɑnɑ nyǝntʋ, nɑ pɑ́ pɑɑsǝnɑ sɔsɑɑ tɑɑ kpɑɩ tɔmnɑɑ. 5 Amɑ nyɑ́ ɩlɛ, kpɑ nyɑ́ tǝɣɩ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ. Kɑntǝlǝɣɩ kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ tɑɑ. Lɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kpɑɑllʋ tǝmlɛ. Pɑɑsǝnɑ nyɑ́ tǝmlɛ tǝnɑɣɑ teu tǝtetete ɩsɩɩ Ɩsɔ tǝmlɛ tʋ lɑkɩ tɔ.

6 Tɔʋ, ye mɑ ɩlɛ wule nte pɑɑ lɑnɑ-m kɔtɑɣɑ tɔ tǝ tɑlɑɑ kɛ́, mɑ kʋyɑkʋ kʋkpemuɣu tɑlɑɑ. 7 Mɑ yoowɑ tǝcɑm. Mɑ sewɑ nɑ mɑ́ tɑlɑ mɑ tǝnɑɣɑ. Ɩsɔ kɛ́ mɑ tɛmnɑ mɑ tɑɑ kɛ́ tɑm. 8 Nɑ pǝnɛntɛ tɑmpɑnɑ tǝŋlɑɑ teeli ntenuɣu tɑŋnɑ-m, ŋkʋɣʋ Tɑcɑɑ wei ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ tɔ ɩ kɑ́ hɑ-m kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ wule. Nɑ pǝ tɑɣɑ mɑ tike kɛ ɩ kɑ́ hɑ, ɑmɑ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ nyɩɩlǝɣɩ ɩ kɔntɛ wule tɔ.

Pɔɔlɩ lɔlɑɑ nɑ ɩ tɔkǝlɑɑ

9 Lɑ kookɑlɩ nɑ ń kɔɔ mɑ kiŋ kɛ lɔŋ. 10 Mpi tɔ Temɑsɩ sɔɔlɑ kɑɣɑnɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ nyǝntʋ kɛ́ nɑ ɩ́ lɔ-m nɑ ɩ́ tɛɛnɑ Tɛsɑlonikɩ. Kǝlɛɛsɑŋ nɑ́ tɛɛnɑ Kɑlɑtɩ nɑ Titʋ ɩlɛɣɛ Tɑlɑmɑtii. 11 Luku tike kɛ pǝ yelinɑ-m. Ye n kɔŋ kpɛŋnɑ Mɑlǝkɩ nɑ nyɑ́ nɑ-ɩ ɩ́ kɔɔ, ɩ kɑ sǝŋnɑ-m mɑ tǝmlɛ. 12 Mɑ tilɑ Tisikɩ ɩlɛɣɛ Ɩfeesu. 13 Mɑ yelɑ mɑ kpɑɩ kɛ Kɑlǝpusɩ tɛɣɛ Tʋlʋwɑsɩ, ye n kɔŋ ɩlɛ n kpɛŋnɑ nɑ ń kɔnɑ. Kpɛŋnɑ tɔtɔɣɔ mɑ tɑkǝlɑsɩ, nɑ nsi mɑ tɩɩ kǝlɑ nyɩɩlʋɣʋ tɔɣɔlɛ tɔnǝŋ nyǝnsɩ.

Titʋ

1

2

3

TAKƎLAƔA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

TITƲ

TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Titʋ tɑ kɛ Yutɑ tʋ, ɩ kɛ́ piitim lɛmpɩ tʋ kɛ́. Amɑ ɩ́ pǝsɑ Yesu tǝŋlʋ. Hɑlǝnɑ Pɔɔlɩ ŋmɑɑ-ɩ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ sɩ, ɩ́ pɑɑsǝnɑ tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɩ sɩ Kǝlɛtɩ tɔ, tǝ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ.

Pɔɔlɩ kpeɣelɑ ɩ kʋsɛɣɛsǝtʋ kɛ tɑkǝlɑɣɑ kʋtʋlʋtʋ tɑɑ. Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ́ hʋlɑ yɑɑsinɑɑ mpɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɑ́ wɛɛnɑ tɔ. Pɔɔlɩ hʋlɑ Titʋ tɔtɔɣɔ yǝlɑɑ mpɑ Ɩsɔ yʋlʋ kɑ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ. Kʋkpɑtǝlɑɑ, ɑlɑɑ sɔsɑɑ, nɑ ɩfepiyɑ nɑ pɛɛlɑɑ nɑ yomɑɑ. Ɩ́ hʋlɑ tǝmɑ nnɑ nnɑ pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɔ sɛɛlʋ ɩ́ lɑ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ sɩ yʋlʋ ɩ́ cɑɣɑnɑ hɛɛsʋɣʋ tɔ, nɑ ɩ́ hɑtǝlǝnɑ fɑɣɑʋ. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ Titʋ kɛ nti nti ɩ kɑ́ lɑ tɔ, nɑ sɛɛtʋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Titʋ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ nyɔɔŋ nyǝ́mɑ kɑ tɔ tɔ, titite 1

Ɩsǝnɑ leelɑɑ nɑ suluwɑɑ nɑ yomɑɑ pɑɑ wɛɛ tɔ, titite 2

Ɩsǝnɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kɑ tɔ tɔ, titite 3

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Ɩsɔ tǝmlɛ tʋ Pɔɔlɩ, Yesu Kilisiti tillu.

Pɑ tʋ-m kɛ́ sɩ mɑ́ lɑ nɑ mpɑ Ɩsɔ lǝsɑɑ tɔ pɑ́ mʋ Ɩsɔ, nɑ mɑ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ tɑmpɑnɑ nnɑ tɑ́ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ sɛɣɛsǝɣɩ tɔ, 2 nɑ pɑ́ tɛ pɑ tɑɑ sɩ pɑɑ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. Ɩsɔ kɑ tɔmnɑ hɑtuu lɔŋ kɛ yem tɑɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-tʋɣʋ weesuɣu ŋkʋ, Ɩsɔ tɑ́ kɛ́ kɑloolɑɣɑ tʋ. 3 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ sɩɩwɑ tɔ ɩlɛnɑ ɩ́ yele nɑ ɩ́ tɔm kuli weesuɣu ŋkʋ kʋ tɔɔ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́. Tɑ́ Yɑtʋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ ɩnɩ ɩ tʋ-m sɩ mɑ́ kpɑɑlɩ ɩ tɔm nɑ mɑ́ tɔŋnɑ-tǝɣɩ kpɑɑlʋɣʋ tɔ, ntɩ tǝ kuliɣinɑ mpʋ nɑ tǝ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́.

4 Titʋ, mɑ́ ŋmɑɑkǝnɑ-ŋ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ. Nyɑ́ kɛnɑ mɑ pǝyɑlʋ nɑ tɑmpɑnɑ kɛ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ ŋku tɑ́ tǝnɑ tǝ tǝŋǝɣɩ tɔ kʋ tɑɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Yɑtʋ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋlɩ-ŋ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ́ hɑ-ŋ ɑlɑɑfǝyɑ.

Tǝmlɛ nte pɑ tʋ Titʋ sɩ ɩ́ lɑ Kǝlɛɛtɩ tɔ

5 Mɑɑ yelɑ-ŋ Kǝlɛɛtɩ kɛ́ sɩ ń tɑɣɑnɩ mpi pǝ kɑɑsɑ tɑɣɑnʋɣʋ tɔ tǝtetete, nɑ ń kpɑ pɑɑ ɩcɑtɛ nte tǝ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɑɑ. Tɔɔsɩ nti mɑ kɛɛsɑ-ŋ tɔ sɩ: 6 Wei ɩ kiŋ pɑ kɑɑ nɑ kɑwɑliyɑ nɑkǝlɩ tɔ ɩnɩ ɩ kɑ́ tɔɣɔnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔntʋ. Alʋ kʋlʋm kɛ pʋntʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ wɛɛnɑ. Nɑ ɩ piyɑ kɑ́ lɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ, sɩ tɑɑ wɛɛ piyɑ nsi yǝlɑɑ tɔŋ sɩ sɩ kɛ yem yem lɑtɑɑ sɩɩ nɩɩkǝnɑ yǝlɑɑ tɔ. 7 Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔ wɛɛkʋɣʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tɔ Ɩsɔ tǝmɑ kɛ pǝ tʋ-ɩ sɩ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ fɛɩ sɩ pɑ́ nɑ́ kɑwɑliyɑ nɑkǝlǝɣɩ ɩ kiŋ. Ɩ kɑɑ wɛɛ kɑlɑmpɑɑnɩ tʋ yɑɑ wei ɩɩ lɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ tɔ, yɑɑ sʋlʋnyɔɔlʋ yɑɑ mʋsʋŋ tʋ, yɑɑ wei ɩ muɣuliɣi sɩ ɩ́ hiki liɣitee tɔ. 8 Ɩ kɑ́ wɛɛ wei yǝlɑɑ ɩ́ kɔmɑ ɩ tɛ ɩ nyǝmɑ́ mʋʋllɛ lɑpʋ, nɑ ɩ́ sɔɔlɑ mpi pǝ wɛ teu, nɑ ɩ́ wɛnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɔ. Ɩ kɑ́ wɛɛ wei ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ, nɑ ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ yʋlʋ, nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ ɩ tɩ tɔkʋɣʋ tɔ. 9 Ɩ kɑ́ wɛɛ wei ɩ nyɔɔnɑ Ɩsɔ Tɔm mɑɣɑmɑɣɑ tǝkpɑŋkpɑŋkpɑ kɛ teitei ɩsɩɩ pɑɑ sɛɣɛsɑ-ɩ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ lɛlɑɑ kɛ sɛɣɛsǝŋ kʋpɑŋ wei ɩ wɑɑsǝɣɩ yǝlɑɑ tɔ nɑ ɩ́ tɑsɑ-wɛɣɛ tɔm. Pǝ kɑɑsɑ kpɛɛsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ mpɑ pɛlɛ tɔ, ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ ɩsǝnɑ mpi pɑ toolɑɑ tɔ.

10 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yǝlɑɑ wɛ pɑɣɑlɛ nɑ pǝ́ tɩɩ kǝlǝnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ mʋ Yesu nɑ pɑ́ kɛ́ kɑɑnɩɩtʋnɑɑ tɔ. Kpɑɩ tɔmnɑɑ kɛ pɑ sɛɣɛsǝɣɩ nɑ pɑ́ puɣusiɣinɑ lɛlɑɑ. 11 Tǝkɩ-wɛ sɩ pɑ́ su mpʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ kɛ́ tɛɛsɩ yɔkǝlɑɑ kɛ́, nɑ nti tǝ fɛɩ sɛɣɛsʋɣʋ tɔ ntǝɣɩ pɑ sɛɣɛsǝɣɩ nɑ pɑ́ mʋɣɩ liɣitee kɛ tulum. 12 Kǝlɛɛtɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ wei ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɛ́ Kǝlɛɛtɩ tʋ tɔ ɩ kɑ yɔɣɔtɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ: Kǝlɛɛtɩ nyǝ́mɑ nyǝntʋ ntɛ́ cɛsʋɣʋ. Pɑ kɛ́ nyǝmǝŋtʋnɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɑɑlɛ wontu. Hilikpɑɑkʋnɑɑ kɛ́, pǝcɔ pɑɑ cɑɑ lɑpʋ. 13 Nti ɩ yɔɣɔtɑ mpʋ tɔ ɩ nɑ-tǝɣɩ. Pǝ tɔɔ ɩlɛ kpɩɩlɩ-wɛɣɛ teu nɑ pǝ́ lɑ nɑ pɑ́ tɛ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ kɛ́ teu. 14 Nɑ pɑ́ yele Yutɑ nyǝ́mɑ sɔsɑɑ tɑɑ tɔmnɑɑ kpɑɩ nyǝntʋ nɑ kʋsǝsɩɩtʋ nti yǝlɑɑ mpɑ pɑ kisɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ nɑ pɑ́ lu tɔ tǝ tǝŋʋɣʋ. 15 Mpɑ pɑ tɑɑ tewɑ tɔ pǝ tǝnɑ pǝ te pɛlɛɣɛ. Amɑ mpɑ pɑ tɑɑ tɑ́ te pǝyele pɑɑ tɛŋ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔ pǝ tǝnɑ pǝ kɛ́ ɩsɑɣɑm kɛ pɛlɛ pɑ kiŋ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ pɑ lɑɣɑtʋ nɑ pɑ lɑɑkɑlǝnɑɑ lɑɣɑlɑɑ. 16 Pɑ́ cɑɣɑɑ ɩlɛ sɩ pɑ nyǝmɑ́ Ɩsɔ. Amɑ ń nyǝnnɑ pɑ lɑkɑsɩ pɩɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ pɑ nyǝmɑ́ Ɩsɔ se. Pɑ lɩɩ yǝlɑɑ kɛ sɔŋ kɛ́, nɑ pɑ kɛ́ kɑɑnɩɩtʋnɑɑ, pɑɑ pǝsǝɣɩ tǝmlɛ kʋpɑntɛ nɑtǝlǝɣɩ lɑpʋ nɑ ń nɑ́.

2

Sɛɣɛsʋɣʋ kʋpɑŋkʋ

1 Ye nyɑ́ ɩlɛ sɛɣɛsɩ-wɛɣɛ sɛɣɛsǝŋ kʋpɑŋ wei ɩ wɑɑsǝɣɩ yǝlɑɑ tɔ. 2 Heeli ɑpɑlɑɑ kʋkpɑtǝlɑɑ sɩ pɑ́ kpɑ pɑ tɩ, nɑ pɑ́ wɛɛnɑ yɑɑsi kʋpɑŋ, nɑ pɑ́ kpɑkǝɣɩ lǝmɑɣɑsɛɛ. Pɑ́ tɔkɩ Ɩsɔsɛɛlɛ mpɑɑʋ nɑ lɛlɑɑ sɔɔlʋɣʋ nɑ suulu hʋ́lʋ́ɣʋ́ kɛ teu. 3 Heeli ɑlɑɑ kʋkpɑtǝlɑɑ sɩ pɛlɛ pɑ́ tɔkɩ yɑɑsi kʋpɑŋ ɩsɩɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ wɛɛkʋɣʋ tɔ. Pɑ́ tɑɑ cɑkǝnɑ yǝlɑɑ, nɑ pɑ́ tɑɑ yele nɑ sʋlʋm hɔkɔ-wɛ. Amɑ pɑ́ wɛɛ mpɑ pɑ tɑsǝɣɩ ɑlɑɑ sǝkpemɑ kɛ tɔm 4 kɛ ɩsǝnɑ pɛlɛ pɑɑ sɔɔlɩ pɑ pɑɑlɑɑ nɑ pɑ piyɑ tɔ, 5 nɑ ɩsǝnɑ pɑɑ kpɑɣɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ pɑ́ hɑtǝlǝnɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑkɩ pɑ tɑɑsɩ tǝmɑ kɛ teu tɔ, nɑ ɩsǝnɑ mpi pɑɑ lɑkɩ kʋpɑntʋ nɑ pɑ́ seeki pɑ pɑɑlɑɑ tɔ. Ɩlɛ nɔɣɔlʋ kɑɑ kʋ Ɩsɔ Tɔm nyʋɣʋ kɛ pɑ tɔɔ.

6 Sɛɣɛsɩ ɩfepiyɑ kɛ teu tɔtɔ sɩ pɑ́ kpɑɣɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ teu. 7 Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ lɑkɩ tǝmɑ kʋpɑnɑ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣǝnɑ-ŋ nɑ pɑ́ lɑkɩ. Pɑɑsɩ nɑ ń sɛɣɛsǝnɑ tɑmpɑnɑ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ. 8 Tɑɣɑnǝɣɩ nyɑ́ tɔm, tɑɑ yele nɑ ń kɔɔ nɑ ń pǝntǝɣɩ nyɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ tɑɑ nɑ pɑ́ footuɣu-ŋ nɑ-kɛ. Ye n tɑɣɑnɑ-kɛɣɛ teu ɩlɛ pɩɩ tʋ tɑ́ kolontunɑɑ kɛ fɛɛlɛ. Mpi tɔ pɑ kɑɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ nti pɑɑ yɔɣɔtɩ tɑ́ tɔɔ tɔ.

9 Yomɑɑ kɑ́ nɩɩnɑ pɑ cɑɑnɑɑ nɑ pɑ́ lɑ́ nɑ pɛlɛ pɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ-wɛɣɛ pɑ kʋlɑpǝlɛ tǝnɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ tɑɑ kɛɛsǝɣɩ-wɛɣɛ nɑtǝlɩ. 10 Pɑ́ tɑɑ ŋmɩɩlɩ pɑɑ pʋlʋ cǝcǝkɑ. Amɑ pɑ́ lɑkɩ tɑm nɑ pɑ cɑɑnɑɑ nɑɑkɩ sɩ pɑ yomɑɑ kɛ kʋpɑmɑ nɑ pɑ́ nɩɩkǝnɑ-wɛ, nɑ pɩɩ lɑ nɑ tɑ́ Yɑtʋ Ɩsɔ tɔɔ tɔm nti tǝ sɛɣɛsǝɣɩ tɔ tǝ nyʋɣʋ kʋlɩ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ.

11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ kulinɑ ɩ pɛɛlɛɛ tɔɔ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ sɩ pǝ yɑ pɑɑ wei ɩ nyʋɣʋ. 12 Pɛɛlɛɛ ɑnɩ ɑ sɛɣɛsǝnɑ-tʋ sɩ tǝ́ yele ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́ tɔntɛ nɑ ɑtɛ cǝnɛ kʋnyɩɩlǝŋ kɛ mpʋ, nɑ tǝ́ kpɑɣɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ tǝ́ tǝŋ siɣisuɣu, nɑ tǝ́ nɩɩkǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ tɑm kɛ́ tɑ́ tɔntɛ tɑɑ kɛ́ ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛ. 13 Pɛɛlɛɛ sɛɣɛsǝɣɩ-tʋɣʋ sɩ tǝ́ cɑɣɑ mpʋ nɑ tǝ́ tɑŋɑ leleŋ nɩɩʋ kʋyɑkʋ ŋku tǝ wɛɛ nɑ tǝ́ tɛɛlǝɣɩ tɔ. Kʋ wule kɛ tɑ́ Yɑtʋ Yesu Kilisiti Ɩsɔ Sɔsɔ teeli kɑ́ kɔɔ. 14 Yesu Kilisiti ɩnɩ ɩ hɑnɑ ɩ tǝɣɩ tɑ́ tɔɔ nɑ ɩ́ yɑ-tʋɣʋ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-tʋɣʋ teu nɑ tǝ́ pǝsɩ yǝlɑɑ mpɑ ɩ tike ɩ tɩ tɔ, nɑ tɑ́ ɩsǝlɛ sɛɛnɑ tǝmɑ kʋpɑnɑ lɑpʋ.

15 Tǝnɛ ɩnǝɣɩ n kɑ heeliɣi-wɛ. Lɑkǝnɑ sɔsɔɔntʋ nti pɑ tʋ-ŋ tɔ tǝ tomɑ tǝnɑ, nɑ ń sɔɔsǝɣɩ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ, yɑɑ ye kɑlǝnɑʋ kɑlǝnɑ-wɛ. Tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ kpɛɛnɑ-ŋ.

3

Ɩsɔ sɛɛlʋ yɑɑsi

1 Tɔɔsɩ pɑ tǝnɑ sɩ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ seeki tɛtʋ tɔkǝlɑɑ. Pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ nɩɩkǝnɑ-wɛɣɛ. Nɑ pɑ sɔɔlʋ ɩ́ pɩɩ tǝmɑ kʋpɑnɑ lɑpʋ tɔɔ. 2 Pɑ́ tɑɑ tʋʋkɩ nɔɣɔlʋ, ɑmɑ pɑ́ wɛɛ tǝpɑmm, nɑ pɑ́ wɛnɑ yǝllɛ, nɑ pɑ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ pɑ wɛnɑ tǝmɑ nɑ leleŋ. 3 Tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ ɩsǝntɔ tɩɩ kɛ́ tuutuu lɑtɑɑ tɔtɔɣɔ hɑtuu lɔŋ kɛ́, nɑ kɑɑnɩɩtʋnɑɑ, nɑ tɩɩ toolɑɑ kɛ́. Nɑ kʋnyɩɩlǝŋ nɑ mpi pǝ hɛɛsǝɣɩ tɑ́ lɑŋɑ tɔ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ nɔɣɔ nɑ pǝ sukɑ kɑ kpɑnɑ-tʋɣʋ yomle, nɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ kʋnyɩɩlǝŋ pǝ tɑɑ kɛ́ tɩɩ wɛɛ. Tǝ tɑɑ cɑɑkɩ tɑ́ tǝmɑɣɑ pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ. 4 Amɑ pǝ kɔmɑ nɑ Ɩsɔ tɑ́ Yɑtʋ hʋ́lɩ́ yǝlɑɑ kɛ ɩ kʋpɑntʋ nɑ ɩ pɛɛlɛɛ, 5 ɩlɛnɑ ɩ́ yɑ-tʋ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ tɑ́ tǝmɑ kʋsiɣisee tɔɔ. Amɑ tɑ́ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ ɩ wiiwɑ nɑ ɩ́ lɑ mpʋ. Ɩsɔ lʋm mpi pɑ sɔ-tʋ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ nɑ́ɑ́ wɛ pǝ tɑɑ nɑ ɩ́ lɑɣɑsǝɣɩ-tʋ nɑ tǝ́ pǝsǝɣɩ kʋfɑmɑ nɑ tǝ́ tɔŋ tɔntɛ kʋfɑtɛ tɔ mpǝɣɩ ɩ yɑpǝnɑ-tʋ. 6 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ yelinɑ tɑ́ Yɑtʋ Yesu Kilisiti kɛ́ nɑ ɩ́ tisi Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɛ tɑ́ tɔɔ pǝ tɩɩ fɛɩ, 7 sɩ ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́-tʋɣʋ ɩ pɛɛlɛɛ nɑ tǝ́ pǝsɩ kʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ, nɑ tǝ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ nɑ tǝ́ wɛɛ nɑ tǝ́ tɛɛlǝɣɩ-kʋ tɔ. 8 Tɔm tǝnɛ tɑmpɑnɑ tɔm tike tǝkelekele kɛ́.

Mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ń sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ tɔm tǝnɛ tǝ sɛɣɛsʋɣʋ, nɑ mpɑ pɑ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔ pɑ́ hɑ pɑ tǝɣɩ tǝmɑ kʋpɑnɑ lɑpʋ tɑɑ kɛ́ tɑm. Mpi pǝ tewɑ nɑ pǝ wɑɑsǝɣɩ tɔɣɔlɛ. 9 Amɑ cɔlǝɣɩ kʋmɛlǝtɔmnɑɑ tɔɔ hɔm nɑ lʋlǝŋ loosi tǝŋʋɣʋ. Cɔlǝɣɩ yooŋ nɑ ntɔŋkpɛɛsɑsɩ kɛ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ tɔɔ. Ntɩ ɩnɩ tǝ kʋɣɩ tǝmɑ kɛ teu kɛ́, pǝcɔ tɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ. 10 Mpɑ pɑ yeki nɑ fɑɣɑʋ kɔŋ yǝlɑɑ tɑɑ tɔ, ye n kpɑɑlɑ-wɛɣɛ tɔm nɑɑlɛ nɑ pɑ́ tɑ́ nɩɩ n tɔɣɔnɩ-wɛ. 11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, n nyǝmɑ́ teu sɩ yʋlʋ ɩ́ wɛ mpʋ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛ́ sɩ ɩ yelɑ mpɑɑʋ kʋsiɣisuɣu tǝŋʋɣʋ kɛ́. Nɑ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ mpɑ ɩ lɑkɩ tɔ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛ́ sɩ ɩ toolɑɑ.

Kɑntǝkɑɣɑ kʋkpɑɑlǝtʋ

12 Ye mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ tili Aɑtemɑ yɑɑ Tisikɩ kɛ nyɑ́ kiŋ, ɩlɛ n nyǝkɩ lɔŋ nɑ ń kɔɔ nɑ ń mɑɣɑnɑ-m Nikopoli. Mpi tɔ mɑ tʋwɑ sɩ tǝnɑɣɑ mɑɑ cɑɣɑ hilimɑtɛ wɑɑtʋ. 13 Pɑɑsǝnɑ tɔm hʋʋlʋ Senɑsɩ nɑ Apɔlɔɔsɩ kɛ teu nɑ pɑ́ tɑɑ lɑŋ pʋlʋɣʋ wɑɑtʋ wei pɑɑ tʋɣɩ pɑ mpɑɑʋ tɔ. 14 Pǝ wɛɛ sɩ tɑ́ yǝlɑɑ tɔtɔ kɑ́ nyɩ ɩsǝnɑ pɑɑ pɑɑsǝnɑ tǝmɑ kʋpɑnɑ lɑpʋ kɛ tɑm tɔ, nɑ ye pǝ cɑɑlɑ wei kɛ́ teu, pɑ wɑɑsǝnɑ-ɩ, nɑ pɑ́ tɑɑ cɑɣɑ yem tǝkpɑsɑ.

15 Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ mɑ kiŋ cǝnɛ tɔ pɑ sɛɛkɩ-ŋ. Sɛɛ tɑ́ Ɩsɔsɛɛlɛ tɑɑ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ.

Ɩsɔ ɩ́ hʋ́lɩ́ mǝ tǝnɑɣɑ ɩ pɛɛlɛɛ.

Filemɔŋ

TAKƎLAƔA ŊKA PƆƆLƖ NMAAWA

FILEMƆŊ

TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Pǝ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ Filemɔŋ kɛ́ Kolosi Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tʋ. Pǝ́cɔ́ ɩ́ pǝsɑ Kilisiti tǝŋlʋ. Ɩ kɛ́ Pɔɔlɩ ceu kɛ́. Filemɔŋ ɩnɩ ɩ kɑ wɛnɑ ɩ yom nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Onesim. Tǝ tɑ nyɩ mpi Onesim wɑkǝlǝnɑ Filemɔŋ nɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ polo Pɔɔlɩ kiŋ nɑ ɩ́ cɔɔsɩ tǝnɑ tɔ. Amɑ sɔsɔɔntʋ ntɛ́ sɩ yom nɑwɑ ɩ tɑsǝkǝlɛ nɑ ɩ́ pǝsɩ Ɩsɔ sɛɛlʋ. Ɩlɛnɑ Pɔɔlɩ mǝlǝɣǝnɑ-ɩ ɩ cɑɑ Filemɔŋ. Pɔɔlɩ cɑɑkɩ nti tɔɣɔlɛ sɩ Filemɔŋ ɩ́ mʋ Onesim ɩsɩɩ Ɩsɔ sɛɛlʋ. Mpi tɔ, pɑ nɑɑlɛ pɑ nyǝmɑ́ Ɩsɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Filemɔŋ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Pɔɔlɩ sɛɛ Filemɔŋ nɑ ɩ cɔlɔ nyǝ́mɑ, 1-3

Pɔɔlɩ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ Filemɔŋ tɑɑ tɛm tɔɔ, 4-7

Pɔɔlɩ yɔɣɔtǝnɑ Filemɔŋ kɛ Onesim tɔm, 8-22

Sɛɛtʋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝntʋ, 23-25

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Pɔɔlɩ wei mɑ́ mɑ kɛ́ sɑlǝkɑ tʋ kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ tɔ, mɑ́ nɑ tɑ́ tɑɑpɑlʋ Timotee.

Tɑ́ ŋmɑɑnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ tɑ́ tɑɑpɑlʋ kʋpɑŋ Filemɔŋ, nyɑ́ wei tɑ́ nɑ-ŋ tǝ kɑɑ tǝmlɛ tɔ, 2 nɑ tɑ́ kɔɣɔ Apiyɑ nɑ tɑ nɑ Aɑsipi wei tǝ yooki yoou tɔ, nɑ mpɑ pɑ kotiɣi Yesu sɛɛʋ kɛ nyɑ́ tǝyɑɣɑ tɑɑ tɔ, pɑ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tǝ ŋmɑɑ-kɛ. 3 Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ pɑ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ.

Filemɔŋ sɔɔlʋɣʋ nɑ ɩ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ

4 Tɑm mɑ sǝlǝmǝŋ tɑɑ mɑ tɔɔsǝɣɩ nyɑ́ tɔɔ nɑ mɑ́ sɛɛkɩ mɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ nɩɩ ɩsǝnɑ n sɔɔlɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ, nɑ ɩsǝnɑ n tɔkɑ Tɑcɑɑ Yesu mpɑɑʋ tɔm tɔ. 6 Nɑ mɑ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ sɩ ɩsǝnɑ tɑ́ nɑ-ŋ tǝ kpɛntɑ ɩsǝntɔɣɔ Ɩsɔ mpɑɑʋ tɔɔ tɔ pǝ́ yele nɑ ń cɛkǝnɑ teu tǝkpɑtɑɑ kɛ́ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ tǝ hikiɣi tɑ́ nɑ Kilisiti tɑ́ kpɛntʋɣʋ tɔɔ tɔ. 7 Mɑ tɑɑpɑlʋ, pɔpɔtʋ fɛɩ, ɩsǝnɑ n sɔɔlʋɣʋ yʋlʋ tɔ pǝ lɑpɑ-m leleŋ, nɑ pǝ tɑsɑ-m ɑpɑlʋtʋ kɛ teu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, nyɑ́ yɑɑsi ɩnɩ ɩ́ hɛɛsɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ lɑŋɑ.

Pɔɔlɩ wiinɑʋ kɛ Filemɔŋ kɛ Onesim tɔɔ

8 Tɔʋ, tɔm nɑtǝlǝɣɩ mɑ cɑɑ-ŋ nɑʋ, nɑ pɑɑ mɑ wɛnɑ mpɑɑ kɛ Kilisiti tɔɔ sɩ mɑ́ cɑɑlɩ-ŋ pǝ tɑɑ, 9 mɑ luɣu lɑpɑ sɩ mɑ́ nɑ-ŋ-tɩ nɑ tǝ́ wii kʋnyɔŋ kɛ kʋwii. Nyǝnɩ, sɑŋɑ ɩsǝntɔ Pɔɔlɩ mɑ́ mɑ kpɑtǝlɑɑ kɛlɛ, pǝ́cɔ́ mɑ kɛ́ sɑlǝkɑ tʋ kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ. 10 Mɑ pǝyɑɣɑ Onesim tɔm kɛ mɑ cɑɑ mɑ nɑ-ŋ, mɑ pǝsɑ ɩ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ cɑɑ kɛ sɑlǝkɑ tɑɑ cǝnɛ. 11 Ɩ kɑ kɛ́ kɑɑwɑɑsɑɣɑ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ wɛ nyɑ́ kiŋ tɔ. Amɑ kɑɣɑnɑ ɩ wɑɑsǝɣɩ mɑ́ nɑ-ŋ.

12 Tɔʋ, nɔɔnɔɔ mɑ mǝlǝɣǝnɑŋ-ɩ nɑ mɑ lǝsɑɣɑ kɛ́. 13 Mɑ nyɩɩlɑ teu sɩ ɩ́ sɑɑlɩ mɑ kiŋ cǝnɛ nɑ ɩ́ sǝnɑ-m nɑ nyɑ́ nɔɣɔ kɛ sɑlǝkɑ wei mɑ tɔkɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔɔ tɔ ɩ tɑɑ. 14 Amɑ mɑ tɑ sɔɔlɩ sɩ mɑ́ lɑ́ pʋlʋpʋ nɑ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ mpʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ luɣu fɛɩ sɩ ń lɑ-m kʋpɑntʋ nɑtǝlɩ nɑ tǝlɑsɩ. Amɑ mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ń lɑ ɩsǝnɑ n nɔkɑɑ tɔ.

15 Ntɑnyɩ pǝ yɑsɑ nyɑ́ nɑ-ɩ kɛ́ wɛɛ nɑɑlɛɣɛ sɩ pǝ́ tɑɣɑnɩ-mɛɣɛ kpɛntʋɣʋ kɛ tɑm tɔɔ. 16 Pǝnɛntɑɑ pǝ kɑɑ wɛɛ ɩsɩɩ yʋlʋ nɑ ɩ yom kɛ yem, ɩ tɛɛ mpʋ. Ɩ pǝsɑ tɑ́ tɑɑpɑlʋ kʋpɑmpɑŋ kɛ Kilisiti mpɑɑʋ tɑɑ. Ɩ tɛmɑ mɑ nyǝŋ kɛ pǝsʋɣʋ tǝkpɑtɑɑ, ɩlɛ nyɑɣɑ pǝ kɑɑsǝnɑɑ sɩ ɩ́ pǝsɩ nyɑ́ nyǝŋ nɑ pǝ́ kǝlɩ mpʋ, pɑɑ ɩsɩɩ nyɑ́ yom, pɑɑ ɩsɩɩ nyɑ́ tɑɑpɑlʋ kɛ Tɑcɑɑ tǝŋʋɣʋ tɑɑ.

17 Mpʋ tɔ ye n nyǝnǝɣɩ-m ɩsɩɩ nyɑ́ tɑɑpɑlʋ, mʋ-ɩ ɩsɩɩ ye mɑ́ n kɑ mʋ-m tɔ. 18 Ye ɩ kɑ wɑkǝlɑ-ŋ pʋlʋ, yɑɑ ɩ wɛnɑ-ŋ kǝmlɛ nɑtǝlɩ, pɔɔsɩ mɑ́. 19 Mɑɑ fɛlɩ-ŋ pǝ tǝnɑ. Pɔɔlɩ mɑ́ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑ ŋmɑɑnɑ nɑ mɑ niŋ kɛ mpʋ. Ɩlɛ mɑɑ nɔkǝɣɩ nɑ mɑ́ heeli-ŋ sɩ nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ n wɛnɑ-m kǝmlɛ, hɑlǝnɑ nyɑ́ niŋ nɑ nyɑ́ nɔɔhɛɛ, mɑ tǝnnɑ. 20 Hɑɩ hɛɛsɩ mɑ lɑŋlɛ kɛ tǝ kɛ́ Kilisiti nyǝ́mɑ tɔ pǝ tɔɔ.

21 Mɑ tɔŋnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ ŋmɑɑʋ kɛ ɩsǝntɔ tɔ nɑ mɑ́ tʋ-ŋ nɑɑni kɛ́ sɩ n kɑ́ lɑ pǝ tǝnɑ, hɑlǝnɑ pǝ́ tɛlǝsɩ mpʋ. 22 Nɑ pǝ kɑɑsɑ-m lɛntɩ sɩ ń cɑɑ-m kutuluɣu, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ tʋ tɛɛlʋɣʋ sɩ mǝ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ kɑ́ yele nɑ pɑ́ tʋlɩ-m nɑ mɑ́ kɔɔ mǝ tɛ.

Kɑntǝkɑɣɑ sɛɛtʋ

23 Mɑ tɑɑpɑlʋ Ɩpɑfǝlɑsɩ wei pɑ tǝkɑ mɑ nɑ-ɩ kɛ́ sɑlǝkɑ tɑɑ cǝnɛɣɛ Yesu Kilisiti tɔɔ tɔ ɩ sɛɛkɩ-ŋ. 24 Mɑlǝkɩ nɑ Alisitɑɑkɩ nɑ Temɑsɩ nɑ Luku mpɑ mɑ nɑ-wɛ tǝ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ cǝnɛ tɔ pɛlɛ pɑ sɛɛ-ŋ tɔtɔ.

25 Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti ɩ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ.

Hepǝlɑ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

TAKƎLAƔA ŊKA PA NMAAWA

HEPƎLA

NYƎ́MA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ ŋmɑɑlʋ tɑ tʋ ɩ hǝtɛ sɩ tǝ nyǝmɩ-ɩ. Ɩlɛ ŋmɑɑlʋ ɩnɩ ɩ tɑ lɑŋ Yutɑ tʋ wei ɩ́ pǝsɑ Yesu tǝŋlʋ wei ɩ nyǝmɑ́ nɔɣɔ sɩɩʋ kʋpǝnɑɣɑ tɑɑ tɔm tɔ. Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ pǝsɑ Yesu tǝŋlɑɑ mpɑ pɑ tɔŋnɑ mǝlʋɣʋ kɛ pɑ lɔŋ ɩsɔsɛɛlɛ tɑɑ tɔ mpɛɣɛ ɩ́ ŋmɑɑ-kɛ. Amɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋmɑɑlʋ tɑsǝɣɩ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ́ tɔkɩ tɔnǝŋ sɩ Yesu kǝlɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑ Apǝlɑhɑm nɑ Moisi nɑ Alɔŋ mpɑ pɑ kɛ pɑ lɔŋ cɑɑnɑɑ tɔ. Yesu kǝlɑ kɔtɑsɩ nɑ nɔɔsɩ pɛɛlʋɣʋ tɔtɔ. Mpi tɔ, Yesu kpeɣelɑ pǝ tǝnɑ nɑ ɩ́ lɑ tɔm kʋlʋm kɛ tɑm tɔɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Hepǝlɑ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Ɩsɔ Pǝyɑlʋ Yesu, titite 1–4

Yesu kɔtɑɣɑ kɛ sɔsɔɔŋkɑ, titite 5:1–10:18

Tɑɑ tɛm nɑ kɑntǝlʋɣʋ, titite 10:19–13:25

1

Ɩsǝnɑ Ɩsɔ hʋlɑ ɩ hʋwɛɛ tɔ

1 Lɔŋ Ɩsɔ kɑ wɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kiŋ kɛ́ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ kɛ tɔm pɑɣɑlɛ tɑɑ nɑ yɑɑsinɑɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ. 2 Amɑ pǝ tɑlɑ kɑɣɑnɑ kʋyɛɛŋ kʋtɛɛsǝŋ ɩnɛ ɩ tɑɑ tɔ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ Pǝyɑɣɑ kiŋ kɛ ɩ wɛɛ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ-tʋ. Nɑ ɩ Pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ niŋ kɛ ɩ lɑpǝnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ, nɑ ŋkɛɣɛ ɩ lǝsɑɑ sɩ kɑ́ tɩ pǝ tǝnɑ tǝpɑɩ. 3 Nkɛ kɑ kiŋ kɛ Ɩsɔ teeli nɑɑkɩ nɑ pǝ́ tee ɩsɩɩ kɔkɔ. Nɑ kɑ kiŋ tɔtɔɣɔ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ teitei kɛ́ ɩsǝnɑ Ɩsɔ wɛɛtʋ mɑɣɑmɑɣɑ wɛɛ tɔ. Ɩ nɔɣɔ tɑɑ tɔm tomɑ kɛ ɩ tɔkǝnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ nɑ pǝ́ sǝŋɑɑ. Ɩ tɛmɑ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ kpiisuɣu tǝkpɑtɑkpɑtɑ ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ.

Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ kǝlɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ

4 Ɩsɩɩ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ kǝlɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ hɑ-kɛɣɛ hǝtɛ nte tǝ kǝlɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nyǝnɑ tɔ. 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ tɑ yɔɣɔtǝtɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ sɩ:

Nyɑɣɑlɛ mɑ Pǝyɑɣɑ,

sɑŋɑ kɛ mɑ pǝsɑ nyɑ́ Cɑɑ.

Ɩ tɑ yɔɣɔtǝtɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ ɩ tɔm tɔtɔ sɩ:

Mɑɑ lɑ nyɑ́ Cɑɑ nɑ nyɑɑ pǝsɩ mɑ Pǝyɑɣɑ.

6 Amɑ wɑɑtʋ wei Ɩsɔ kɔŋɑɣɑnɑ ɩ Pǝyɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ kɛ ɑntulinyɑ tɑɑ tɔ ɩ tɔmɑ sɩ:

Ɩsɔ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tǝnɑ kɑ́ sɛɛ-ɩ kɛ́.

7 Mpi Ɩsɔ yɔɣɔtɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tɔɔ tɔɣɔlɛ sɩ:

Ɩsɔ kpɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑ ɩ́ lɑnɑ-wɛ nɑ pɑ́ pǝsɩ heelim.

Ɩ lɑpɑ nɑ ɩ tǝmlɛ nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ pǝsɩ kɔkɔsɩ nsi sɩ mʋɣɩ kemkem tɔ.

8 Amɑ pǝ tɑlɑ ɩ Pǝyɑɣɑ ɩlɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ tǝfoo sɩ:

Ɩsɔ, ɑɑ, nyɑ́ kumte wɛ tɑm kɛ́.

Tɑmpɑnɑ tɑɑ kɛ́ n tɔkɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ.

9 N sɔɔlɑ kʋpɑntʋ nɑ ń kisi ɩsɑɣɑtʋ tǝcɑɣɑcɑɣɑ.

Ɩsɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ nyɑ́ Ɩsɔ lǝsɑ-ŋ nɑ nyɑ́ mpɑɑ.

Ɩ sɩɩ-ŋ teeli tǝcɑɣɑlɛ tɑɑ sɩ

nyɑ́ lɑŋlɛ ɩ́ hʋlʋmɩ sɔsɔm.

Tǝcɑɣɑlɛ nte tǝ tɑɑ ɩ sɩɩ-ŋ mpʋ tɔ,

tǝ kǝlɑ nte tǝ tɑɑ ɩ sɩɩ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ lɛlɑɑ tɔ tǝcɑɣɑcɑɣɑ.

10 Ɩ yɔɣɔtɑɑ tɔtɔ sɩ:

Tɑcɑɑ, nyɑ́ lɑpǝnɑ tɛtʋ tǝnɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ.

Nyɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ niŋ lɑpǝnɑ ɩsɔtɑɑ.

11 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pɩɩ sɑɑlɩ yem.

Amɑ nyɑɑ cɑɣɑ tɑm.

Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pɩɩ cɛɣɛtɩ ɩsɩɩ

wontu kususuutu cɛɣɛtʋɣʋ tɔ.

12 N kɑ́ kpili-wɩ ɩsɩɩ pɑ kpiluɣu kpɑɩ tɔ.

Pɑɑ lɑɣɑsɩ-wɩ ɩsɩɩ yʋlʋ lɑɣɑsʋɣʋ

ɩ tɔɔ wontu kʋsusuutu tɔ.

Amɑ nyɑ́, nyɑɑ wɛɛ tɑm kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́,

n kɑɑ kpɑtǝlɩ.

13 Tuu tɔ Ɩsɔ tɑ yɔɣɔtǝtɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ sɩ:

Cɑɣɑ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ hɑlǝnɑ mɑ́ kɔnɑ nyɑ́ kolontunɑɑ

nɑ ń loosi nyɑ́ nɔɔhɛɛ kɛ pɑ tɔɔ.

14 Mpʋ tɔ, ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑ́ kɛ́ weɣelɔ? Pɑ tǝnɑ pɑ kɛ́ Ɩsɔ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ́, nɑ pɑɑ nɑɑ ɩsɛntɔɔ. Mpɛɣɛ Ɩsɔ tiliɣi sɩ pɑ́ teŋ mpɑ pǝ kɛ́ sɩ pɩɩ yɑ pɑ nyɔɔŋ tɔ.

2

Nyʋɣʋ yɑpʋ sɔsɔɔm

1 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ tɔkɩ teu kɛ tɑmpɑnɑ tɔmnɑɑ mpɑ pɑ heelɑ-tʋ tɔ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ ponɑ-tʋɣʋ tǝlete tɑɑ kɛ́ yem. 2 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kpɑɑlɑ tɔm nti tɔ tǝlɛ tǝ hikɑ nyʋɣʋ kɛ́, hɑlǝnɑ ye wei ɩ pǝntɑ-tɩ yɑɑ ɩ kisɑ-tɩ pɑ tʋɣɩ pʋntʋ kɛ sɑlǝkɑ wei pǝ nǝɣǝsǝnɑɑ sɩ pɑ́ tʋ-ɩ tɔɣɔ. 3 Tɔʋ, pɑ tɑ kisi sɑlǝkɑ tʋɣʋ kɛ mpɑ pɑ kisɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nyǝntʋ tɔ, kɑcɑŋfɑnɑ tɑ mpɑ tɩɩ lɑ ɑwusɑ kɛ nyʋɣʋ yɑpʋ sɔsɔɔm pǝnɛ pǝ tɑkɑ tɔ? Tɑcɑɑ kɑ cɑɑlǝnɑ nyʋɣʋ yɑpʋ pǝnɛ pǝ tɔm heeluɣu kɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩlɛnɑ mpɑ pɛlɛ pɑ nɩɩ-tɩ tɔ pɛlɛ pɑ́ tɛlǝsɩ tɑɣɑ pǝ tɑmpɑnɑ. 4 Nɑ Ɩsɔ kʋsɑ pɑ tɔm nyʋɣʋ nɑ ɩ kɔkɔlɔ nyǝm nɑ sɔɣɔntʋ tǝmɑ nɑ piti tǝmɑ tǝnɑ lɑpʋ tɑɑ. Ɩ yelɑɑ nɑ ɩ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ lɑ́ nɑ pʋlʋ lɑpʋ sɑɑ yǝlɑɑ ɩsɩɩ ɩ nɔkɑɑ tɔ.

Wei ɩ tɔɔ pǝ yɑkɩ yǝlɑɑ nyɔɔŋ tɔ

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ, mpi tɔ pǝ tɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ Ɩsɔ mǝŋnɑ ɑntulinyɑ wei ɩ kɔŋ nɑ tǝ́ yɔɣɔtǝɣɩ ɩ tɔm tɔ. 6 Amɑ nɔɣɔlʋ yɔɣɔtɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ tiili sɩ:

Hɑɩ Ɩsɔ, yʋlʋ kɛ́ we nɑ ń tɔɔsǝɣɩ ɩ tɔm?

Yʋlʋ wɛʋ mpʋ tǝkpem tɔ ɩ kɛ́ we nɑ ń pɑɑsǝɣǝnɑ-ɩ?

7 N yelɑɑ sɩ ɩ́ sɛkɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ pǝcɔ.

N tʋ-ɩ teeli nɑ ń kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ ɩsɩɩ wulɑʋ.

8 N mǝŋnɑ pǝ tǝnɑ tǝpɑɩ kɛ́ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ.

Pɑ yɔɣɔtʋɣʋ mpʋ sɩ Ɩsɔ mǝŋnɑ pǝ tǝnɑɣɑ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ tɔ, pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ ɩ kpɑɣɑ pǝ tǝnɑ tǝpɑɩ kɛ́ nɑ ɩ́ tʋ́ yʋlʋ niŋ tɑɑ, pǝ tɑ kɑɑsɩ pʋlʋ cǝcǝkɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ tǝ nɑɑ kɑɣɑnɑ sɩ pǝ tǝnɑ pǝ tɑ mǝlɩ yʋlʋ nɔɔhɛɛ tɛɛ. 9 Amɑ mpi tǝ nɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ pǝ lɑpɑ Yesu nɑ ɩ́ sɛkɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ pǝcɔ sɩ ɩ́ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ sǝm kɛ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔɔ. Wɑhɑlɑ wei ɩ tɔɣɑɑ nɑ ɩ́ cɑŋ ɩ́ sɩ tɔ ɩ tɔɔ, nɔɔnɔɔ tǝ nɑɑ pɑ tʋ-ɩ teeli nɑ pɑ́ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ ɩsɩɩ wulɑʋ. 10 Kʋpɑm pɩɩ mʋnɑ mpʋ sɩ Ɩsɔ wei ɩ lɑpɑ pǝ tǝnɑ nɑ ɩ tɔɔ kɛ́ pɑɑ mpi pǝ wɛɛ tɔ ɩ́ lɑ nɑ Yesu te tǝkpɑtɑɑ kɛ́ ɩ kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ tɑɑ, nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ ponɑ pǝyɑlɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ ɩ teeli tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Yesu yekinɑ nɑ pǝ́ yɑkɩ pɑ nyɔɔŋ.

11 Yesu kpiisiɣinɑ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ. Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kpiisɑ mpʋ tɔ, ɩ́ nɑ-wɛ pɑ kpɛntɑ Cɑɑ kʋlʋm kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ fɛɩ Yesu kɛ́ fɛɛlɛ sɩ ɩ́ yɑɑ-wɛ sɩ ɩ newɑɑ

12 kɛ wɑɑtʋ wei ɩ tɔŋ sɩ:

Hɑɩ Ɩsɔ, mɑɑ heeli mɑ newɑɑ kɛ nyɑ́ tɔm.

Mɑɑ yoo yontu nɑ mɑ́ tɑlɑ-ŋ sɑmɑɑ tǝnɑ tɑɑ.

13 Ɩ tɔmɑ tɔtɔ sɩ:

Mɑɑ tʋ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni.

Ɩ tɑsɑ yɔɣɔtɑɣɑ tɔtɔ sɩ:

Mɑ́ nɑ piyɑ mpɑ Ɩsɔ hɑ-m tɔɣɔlɔ.

14 Ɩsɩɩ mpɑ ɩ yɑɑ mpʋ sɩ piyɑ tɔ pɑ kɛ́ tɔnʋɣʋ nɑ cɑlǝm kʋlʋmǝm tɔ, Yesu mɑɣɑmɑɣɑ pǝsɑ teitei ɩsɩɩ mpɛ, nɑ ɩ́ nɑ-wɛ pɑ́ kpɛntɩ kʋlʋm. Ɩ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ yɔkɩ ɩlɔɣɔʋ wei ɩ kiŋ sǝm toŋ wɛɛ tɔ ɩ ɩ́lɛ́ ɩ tomɑ ɩ́ yɔkɩ tǝkpɑtɑɑ tɔɔ kɛ́ ɩnɩ ɩ lɑpɑ mpʋ nɑ ɩ́ sɩ ɩlɛnɑ 15 ɩ́ wɑɑsɩ mpɑ sǝm sɔɣɔntʋ tɔɔ pɑ pǝsɑ ɩsɩɩ yomɑɑ kɛ pɑ weesiŋ tǝnɑ tɑɑ tɔ. 16 Mpi tɔ pǝ tɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ ɩ wɑɑsǝɣɩ. Amɑ Apǝlɑhɑm piyɑ kɛ ɩ wɑɑsǝɣɩ ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑʋ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ. 17 Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩ newɑɑ tǝkpɑtɑɑ, nɑ ɩ́ pǝsɩ pɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ kʋpɑŋ wei ɩ hʋlǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ suulu kɛ sɔsɔm kɛ ɩ tǝmlɛ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ tɔ, pǝ́cɔ́ pǝ́ hɩɩsɩ sɑmɑɑ ɩsɑɣɑtʋ. 18 Nɑ ɩsɩɩ pǝ mɑɣɑsʋɣʋ ɩnɩ nɑ ɩ́ nɑ́ kʋnyɔŋ tɔ, pǝnɛntɛ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ mpɑ pɑ wɛ mɑɣɑsʋɣʋ tɑɑ tɔ.

3

Yesu kǝlʋɣʋ kɛ Moisi

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ mɛ mpɑ Ɩsɔ yɑɑwɑ tɔ, ɩ́ pɑɑsǝnɑ Yesu wei Ɩsɔ tilɑɑ nɑ ɩ́ kɛ́ tɑ Ɩsɔ sɛɛʋ mpi pǝ tɔm tǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ɩsǝntɔ tɔ pǝ kɔtʋlʋ sɔsɔ nɑ ɩ́ nɑ́. 2 Ɩsɔ kɑ lǝsǝnɑ-ɩ sɩ ɩ́ lɑ tǝmlɛ tǝnɛ, nɑ ɩ́ nɩɩnɑ Ɩsɔ kɛ́ teu ɩsɩɩ Moisi kɑ nɩɩnɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ lɑ ɩ tǝmlɛ kɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ tɔ. 3 Kutuluɣu ŋmɑlʋ wɛnnɑ sɑm nɑ pǝ́ kǝlɩ kutuluɣu mɑɣɑmɑɣɑ. Mpʋ tɔtɔɣɔ Yesu mʋnɑ sɑm nɑ pǝ́ kǝlɩ Moisi tǝcɑɣɑcɑɣɑ. 4 N kɑɑ nɑ kutuluɣu kɛ yem nɑ kʋ fɛɩnɑ kʋ ŋmɑlʋ, nɑ Ɩsɔ ɩ́lɛ́ ɩ kɛnɑ wei ɩ lɑpɑ pǝ tǝnɑ tɔ. 5 Ye Moisi ɩlɛ, ɩ́lɛ́ ɩ nɩɩnɑ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tǝnɑ tɑɑ. Ɩnǝɣɩ pɑ tʋ tǝmlɛ sɩ ye Ɩsɔ ɩ́ yɔɣɔtɑ nti ɩlɛ ɩnɩ ɩ heeli. 6 Amɑ Kilisiti wei ɩ́lɛ́ ɩ kɛ́ Pǝyɑlʋ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ pɑ sɩɩ-ɩ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ sɔsɔ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ nɩɩnɑ Ɩsɔ kɛ́ teu tɔtɔ. Ye tǝ tɔkɑ tɑ́ tɛɛlʋɣʋ nɑ nɑɑni nɑ pǝ́ tɑ́ ciɣiti-tʋ ɩlɛ tǝ kɛ́ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ ntɛ́.

Hɛɛsʋɣʋ ŋku pɑ hɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ tɔ kʋ tɔm

7 Pǝ tɔɔ kɛ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ yɔɣɔtɑ mpʋ sɩ:

Ye ɩ́ nɩɩ Ɩsɔ nɔɣɔ kɛ sɑŋɑ,

8 ɩ́ tɑɑ tɑsɑ ŋkpɑntɛɛlǝŋ lɑpʋ,

ɩsɩɩ ɩ́ kɑ lɑpʋ wɑɑtʋ wei ɩ́ kpɛɛsǝnɑ

Ɩsɔ kɛ́ kʋyɑŋku ɩ́ mɑɣɑsɑ-ɩ sɩ ɩ́ nɑɑ

ɩ wɑɑlɩ kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ.

Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

9 Mǝ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ mɑɣɑsɑ-m tǝnɑ,

nɑ pɑ́ lɑ́ sɩ pɑ nɑɑ mɑ wɑɑlɩ.

Pǝyele pɑ nɑ́ pǝ tǝnɑ mpi mpi mɑ lɑpɑ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tɑɑ tɔ.

10 Pǝ tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɔm kpɑ-m pɑ́ɑ́nɑ́ nɑ mɑ́ tɔ sɩ:

Tɑm ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ liɣitiɣi pɑ hʋwɛɛ tɑɑ.

Pɑ tɑ tɩɩ cɛkǝnɑ mɑ yɑɑsi kɛ́ pɑɑ pǝcɔ.

11 Pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-m mpʋ ɩlɛnɑ mɑ́ tuu sɩ:

Pɑ kɑɑ sʋʋ mɑ hɛɛsʋɣʋ tete kɛ pɑɑ pǝcɔ.

12 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ lɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ lotu tɑɑ nɑ ɩ́ lɑ lɑŋkpɩɩsǝŋ nɑ ɩ́ hɑ weesuɣu Ɩsɔ kɛ́ siɣile. 13 Amɑ ɩ́ tɑsǝɣɩ tǝmɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ pɑɑ ɩfemle nte, hɑlǝnɑ mpi pɑ yɑɑ sɩ sɑŋɑ kɛ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ pǝ́ sɩɩ tǝnɑɣɑ. Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ yele nɑ ɩsɑɣɑtʋ puɣusi-ɩ nɑ ɩ́ lɑ́ lɑŋkpɩɩsǝŋ. 14 Pǝ wɛ mpʋ sɩ ye tǝ tɔkɑ tɑ kɑncɑɑlɑɑɣɑ nɑɑni wei tɩɩ wɛnɑ tɔɣɔ teu hɑlǝnɑ pǝ tǝnɑɣɑ, tɑ́ nɑ Kilisiti tɩɩ pǝsɩ tɑɑpɑllɛ.

15 Nti pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ:

Ye ɩ́ nɩɩ Ɩsɔ nɔɣɔ kɛ sɑŋɑ,

ɩ́ tɑɑ tɑsɑ ŋkpɑntɛɛlǝŋ lɑpʋ,

ɩsɩɩ ɩ́ kɑ lɑpʋ wɑɑtʋ wei ɩ́ kpɛɛsǝnɑ Ɩsɔ tɔ.

16 Mpɑ pɑ tɑɑ nɩɩnɑ Ɩsɔ nɔɣɔ nɑ pɑ́ kʋ́lɩ́ nɑ pɑ́ kpɛɛsǝnɑ-ɩ? Mpɑ pɑ tǝnɑ Moisi lǝsɑ Icipiti tɑɑ tɔɣɔ mɛɛ. 17 Nɑ mpɑ pɑ tɔm kpɑnɑ Ɩsɔ kɛ́ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tɑɑ? Mpɑ pɑ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ pɑ́ sɩ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔɣɔ. 18 Mpɑɣɑ Ɩsɔ kɑ tuunɑɑ sɩ pɑ kɑɑ sʋʋ ɩ hɛɛsʋɣʋ tete kɛ pɑɑ pǝcɔ? Mpɑ pɑɑ kpɛɛsǝnɑ-ɩ tɔɣɔ. 19 Tǝ nɑwɑ mpʋ sɩ pɑ tɑ tɛ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔɣɔ pɑ tɑ sʋʋ.

4

1 Ɩsɔ tɛmɑ-tʋɣʋ heeluɣu tǝkpɑtɑɑ sɩ tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ sʋʋ timpi tɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ cɑɣɑ nɑ tǝ́ hɛɛsɩ tɔ. Mpʋ tɔ tǝ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ wɩɩnɑ hɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ kɛ́ sʋʋʋ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tǝ nɩɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnǝɣɩ teitei kɛ́ ɩsɩɩ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nyǝ́mɑ mpɛ. Pɑ nɩɩ tɔm ntɩ tɔ tǝ tɑ wɑɑsɩ-wɛɣɛ pʋlʋ. Mpi tɔ, pɑ nɩɩʋ-tɩ tɔ pɑ tɑ mʋ-tɩ nɑ pɑ́ tɛ́ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ. 3 Tɑ mpɑ tǝ tɛmnɑ Ɩsɔ kɛ́ tɑ́ tɑɑ tɔ tɩɩ sʋʋ hɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ. Hɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔm kɛ Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

Pɑ́ɑ́nɑ́ kpɑ-m nɑ mɑ́ tuu sɩ,

pɑ kɑɑ sʋʋ mɑ hɛɛsʋɣʋ tete kɛ pɑɑ pǝcɔ.

Ɩ yɔɣɔtɑ mpʋ, pǝyele ɩ tǝmlɛ tɛmɑ tɛm kɛ hɑtuu wɑɑtʋ wei ɩ lɑpɑ ɑntulinyɑ tɔ. 4 Pɑ yɔɣɔtɑ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ tɔm kɛ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ tiili sɩ: Ɩsɔ yelɑ ɩ tǝmlɛ tǝnɑ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. 5 Nɑ pɑ́ tɑsɑ tiiliɣi yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Pɑ kɑɑ sʋʋ mɑ hɛɛsʋɣʋ tete kɛ pɑɑ pǝcɔ. 6 Mpɑ pɑ cɑɑlɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnǝɣɩ nɩɩʋ tɔ pɑ tɑ sʋʋ hɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ, mpi tɔ pɑ tɑ tɛ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ. Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ pǝ wɛ pǝsʋɣʋ sɩ lɛlɑɑ ɩ́ sʋʋ. 7 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tɑsɑ kʋyɑkʋ kʋfɑlʋɣʋ kɛ sɩɩʋ nɑ ɩ́ yɑɑ-kʋ sɩ Sɑŋɑ. Tǝ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ tɔm kɛ pɩɩsɩ kɔmɑ nɑ sɩ́ siki sɔsɔm ɩlɛnɑ Ɩsɔ yele nɑ Tɑfiiti yɔɣɔtɩ tɔm nti tǝ tɛmɑ nɩɩʋ tɔ sɩ:

Ye ɩ́ nɩɩ Ɩsɔ nɔɣɔ kɛ sɑŋɑ,

ɩ́ tɑɑ tɑsɑ ŋkpɑntɛɛlǝŋ lɑpʋ.

8 Ye Yosuwee kɑ sʋsɑ yǝlɑɑ mpɛɣɛ hɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ, Ɩsɔ tɑɑ tɑsɑ kʋyɑkʋ lɛŋkʋ tɔm kɛ yɔɣɔtʋɣʋ. 9 Amɑ hɛɛsʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ wɛɛ nɑ pɑ hʋlɑ-kʋɣʋ Ɩsɔ yǝlɑɑ, nɑ kʋ nǝɣǝsǝnɑ Ɩsɔ kʋyɑkʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wule nyǝŋkʋ. 10 Pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ye wei ɩ sʋʋ Ɩsɔ hɛɛsʋɣʋ tete ntɛ́ tǝ tɑɑ pʋntʋ kɑ́ yele ɩ tǝmɑ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ yepu ɩ́lɛ́ ɩ nyǝnɑ nɑ ɩ́ hɛɛsɩ tɔ. 11 Pǝ tɔɔ kɛ́ tɩɩ lɑ kookɑlɩ nɑ tǝ́ sʋʋ hɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ. Tǝ́ tɑɑ yele nɑ tɑ́ tɑɑ nɔɣɔlʋ kɔɔ nɑ ɩ́ lɑ kpɛɛsʋlʋ ɩsɩɩ lɛlɑɑ lɑpʋ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ nɑ ɩ́ lɑŋ hɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ sʋʋʋ.

12 Ɩsɔ Tɔm wɛnɑ tomɑ nɑ tǝ lɑkɩ tǝmlɛ. Tǝ kǝlɑ lɑɣɑtɛ nte tǝ sɛtǝɣɩ tɑɑ nɑ wɑɑlɩ tɔɣɔ lɔŋ. Ɩsɔ Tɔm ntɩ tǝ sʋʋkɩ nɑ hɑlɩ tǝ tɑkɩ timpi lǝsɑɣɑ nɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ pǝ nyǝm suliɣi tɔ. Tǝ fɑkɩ ɑtɑmɑ nɑ mʋɣʋlɛ tɑɑ pɛɛlǝm, nɑ tǝ fɑɣɑsǝɣɩ nti yʋlʋ nyɩɩlǝɣɩ nɑ nti ɩ hʋʋkɩ ɩ lotu tɑɑ tɔ. 13 Kʋŋmɑŋmɑm nɑpǝlɩ pǝ fɛɩ mpi Ɩsɔ ɩɩ nɑɑkɩ tɔ. Ɩsɔ ɩ́lɛ́ ɩ nɑɑ pǝ tǝnɑɣɑ tǝyɑɩɩ, pʋlʋ tɑ ŋmɛlɩ-ɩ. Ɩ kiŋ kɛ tɑ́ tǝnɑ tɩɩ polo nɑ tǝ́ kɛɛsɩ tɑ kʋlɑpʋtʋ tǝnɑ.

Yesu kɛ́ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ sɔsɔ

14 Ye mpʋ tǝ́ tɔkɩ tɑ́ Ɩsɔ sɛɛʋ ŋku kʋ tɔm tǝ hʋlǝɣɩ ɩsǝntɔ tɔɣɔ teu. Mpi tɔ, tǝ wɛnɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ tɑɑ sɔsɔ wei ɩ tɔmɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ Ɩsɔ cɔlɔ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ, ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ Yesu. 15 Tɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ ɩnɩ ɩ kɛ́ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ tɑ ɩcɑntʋ tete tɔ. Pǝ mɑɣɑsɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ ɩsɩɩ tɑ, ɩ tɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ. 16 Ye mpʋ tǝ́ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ kumte nɑ nɑɑni, tɩɩ hiki suulu nɑ pɛɛlɛɛ nɑ pǝ́ wɑɑsɩ-tʋɣʋ wɑɑtʋ wei pǝ nǝɣǝsǝnɑɑ tɔ.

5

1 Pǝ lǝsʋɣʋ yǝlɑɑ hɛkʋ kɛ kɔtʋlʋ sɔsɔ nɑ pǝ sɩɩ tɔ, pǝ sɩɩ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ lɑ Ɩsɔ tǝmlɛ nɑ pǝ́ wɑɑsɩ sɑmɑɑ. Ɩ pukinɑ kʋhɑhɑm nɑ ɩ́ lɑkɩ kɔtɑɣɑ kɛ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ. 2 Kɔtʋlʋ sɔsɔ nɑ́ tɑkɑɑ nɑ ɩ́ nɑ́ ɩsǝnɑ ɩcɑntʋ wɛɛ tɔ, ɩlɛ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ suulu kɛ pǝcɔɣɔ ɩsɛ kʋkpɛɛtɛɛ nyǝ́mɑ nɑ mpɑ pɑ pǝntǝɣɩ kʋpǝntʋ tɔ. 3 Nɑ ɩsɩɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ mɑɣɑmɑɣɑ wɛnɑ ɩcɑntʋ tɔ ɩ lɑkɩ kɔtɑsɩ kɛ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɔɔ nɑ sɑmɑɑ tɔɔ tɔtɔ. 4 Pǝ fɛɩ sɩ nɔɣɔlʋ kɑ́ tʋ ɩ tǝɣɩ teeli nɑ ɩ́ sʋsɩ ɩ tǝɣɩ kɔtʋlʋ sɔsɔɔntʋ tɑɑ. Ɩsɔ kpɑɑnɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ, nɑ mpʋ ɩnɩ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pǝ lɑpɑ Alɔŋ kiŋ.

5 Mpʋ ɩnǝɣɩ nɑ Kilisiti, ɩ tɑ tʋ ɩ tǝɣɩ teeli nɑ ɩ́ kpɑ ɩ tǝɣɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ. Amɑ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ tɔmnɑ-ɩ tǝkelekele sɩ:

Nyɑɣɑlɛ mɑ Pǝyɑɣɑ, sɑŋɑ kɛ mɑ pǝsɑ nyɑ́ Cɑɑ.

6 Ɩ tɔmɑ tiili tɔtɔɣɔ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

N kɑ pǝsɩ kɔtʋlʋ kɛ tɑm tɔɔ ɩsɩɩ Mɛlǝcisetɛɛkɩ.

7 Sɑɑ wei Yesu kɑ wɛ ɑtɛ cǝnɛ tɔ ɩ sǝlǝmɑɣɑ Ɩsɔ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ-ɩ sǝm tɑɑ tɔɣɔ, nɑ ɩ́ wiikinɑ-ɩ nɑ kɑpusi sɔsɔɔnsɩ nɑ ɩsǝlʋm. Ɩlɛnɑ Ɩsɔ mʋ ɩ sǝlǝmʋɣʋ kɛ ɩ seekɑɣɑ Ɩsɔ tɔ pǝ tɔɔ. 8 Pɑɑ nɑ ɩ kɑ kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ tɔ, kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ tɑɑ kɛ́ ɩ nyǝmɑ́ nɩɩnɑʋ tɔm. 9 Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ tɛmɩ-ɩ lɑpʋ nɑ ɩ́ te tǝkpɑtɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ pǝsɩ wei ɩ kiŋ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ nɩɩkǝnɑ-ɩ tɔ pǝ yɑkǝnɑ pɑ nyɔɔŋ kɛ tɑm tɔɔ tɔ. 10 Ɩlɛnɑ Ɩsɔ tɔ sɩ ɩnɩ ɩ kɛnɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ ɩsɩɩ Mɛlǝcisetɛɛkɩ.

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ mpɑ pɑ tɑɣɑnǝɣɩ kpisuɣu tɔ pɑ tɔm

11 Tǝ wɛnɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ sɔsɔm kɛ tɔm tǝnɛ tǝ tɔɔ, nɑ pǝ wɛ kɑtɛ sɩ tǝ kilisi-mɛɣɛ pǝ tǝnɑ tǝcɛɩcɛɩ kɛ́ ɩɩ cɛkǝɣǝnɑ lɔŋ tɔ pǝ tɔɔ. 12 Hɑtuu tɔ pǝ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ ɩsǝntɔ mǝ sɛɣɛsǝɣǝnɑ lɛlɑɑ, ɩlɛnɑ mɩɩ mǝlɩ nɑ ɩ́ pǝsɩ ɩsɩɩ mpɑ pɑɑ hʋ́lɩ́ Ɩsɔ Tɔm ɩsɩɩ kpɛlǝmǝlɑɑ tɔ. Pǝ tɑlɑ mǝ mʋtʋ tɔɣɔʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ mǝlɩ nɑ ɩ́ nyɔɔkɩ kɑfɑ kɛ tɑm. 13 Wei ɩ pɑɑsǝɣǝnɑ kɑfɑ nyɔɔʋ tɔ ɩ kɛ́ ɑhʋlʋm kɛ́. Ɩ tɑ nyɩ sɩ pǝnɛ pǝ tewɑ, ɑɑɩ pǝnɛ pǝ tɑ te. 14 Amɑ sɔsɑɑ mpɑ tɑm lɑpʋ tɔɔ pɑ nyǝmɑ́ tɑmpɑm nɑ ɩsɑɣɑm pǝ fɑɣɑʋ tɔ mʋtʋ kɛ pɛlɛ pɑ tɔkɩ.

6

1 Pǝ tɔɔ tɔ tǝ lɩɩ Kilisiti tɔm nti pɑ cɑɑlǝɣǝnɑ sɛɣɛsʋɣʋ tɔ tǝ tɑɑ nɑ tǝ sʋʋ mpɑ pɑ pɩɩ pǝ tɑɑ tɔ pɑ nyǝntʋ tɑɑ. Tǝ́ tɑɑ tɑɣɑnɩ kite tɛɛ nyǝntʋ tɑɑ kɛ́ mǝlʋɣʋ, ɩsɩɩ kpɑɩ tǝmɑ yeluɣu nɑ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ, 2 nɑ lʋm sɔʋnɑɑ nɑ niŋ tǝnʋɣʋ pǝ tɔmnɑɑ, nɑ sǝtɑɑ feesuɣu nɑ tɑm hʋʋlɛ pǝ tɔmnɑɑ. 3 Tǝ́ pukinɑ pǝ ɩsɛntɑɑ kɛ́ tɑm. Mpʋ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tɩɩ lɑ ye Ɩsɔ ɩ́ tisɑɑ.

4 Nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ tɑɣɑnǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́ hotuɣu tɔ pɛlɛ pɑ tɔm kɑ́ tɛnɑ weɣelɛ ɩlɛ? Tɔʋ, Ɩsɔ tɛmɑ pɑ ɩsɛ kuluɣu nɑ pɑ́ tǝŋ ɩsɔtɑɑ kʋcɔɔʋ leleŋ nɑ pɑ́ hiki pɑ pɑɑ nyǝm kɛ Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kiŋ. 5 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ pɑ nɑwɑ sɩ Ɩsɔ Tɔm wɛ teu nɑ pɑ cɛkǝnɑ ɩsǝnɑ ɑntulinyɑ wei ɩ kɔŋ tɔ ɩ tomɑ wɛɛ tɔ. 6 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ pɑ lɩɩwɑ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ kɛ́ hotuɣu. Yǝlɑɑ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑ pǝ fɛɩ pǝsʋɣʋ sɩ pɑ́ hʋ́lɩ́-wɛ sɩ pɑ́ tɑɣɑnɩ tɔntɛ kʋfɑtɛ kɛ lɑɣɑsʋɣʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ kɛ pɑ lɛlǝɣɩ kɑm kɛ sǝm tesikɑ tɔɔ nɑ pɑ́ tʋɣɩ-kɛɣɛ fɛɛlɛ kɛ sɑmɑɑ tɑɑ.

7 Ye pɑ hɑlɑ hɑlǝm nɑ tɛʋ nɩɩkɩ pǝ tɑɑ kɛ́ tɑm nɑ pǝ tɑ lɑŋ nikɑɣɑ, nɑ kʋtɔɣɔʋ lɑ pǝ tɑɑ kɛ́ teu nɑ pǝ́ wɑɑsɩ hɑllɑɑ, ɩlɛ hɑlǝm mpɩ Ɩsɔ koolɑ-wǝɣɩ kʋpɑntʋ kɛ́. 8 Amɑ ye sɔwɑ kɛ yem nɑ kpɑɩ nyɩɩtʋ tike lɑkǝnɑ pǝ tɑɑ, hɑlǝm mpɩ pǝ pǝsɑ yem kɛlɛ, nɑ Ɩsɔ nɑɑ kpɑlɩ-wɩ nɑ pɑ́ tɛɛsǝnɑ-wǝɣɩ kɔkɔ sɔpʋ.

9 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, pɑɑ tǝ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ tɔ tǝ tɛmɑ tɑ́ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ ɩ́ tɑ́ tooli, ɩ wɛ wɑɑsʋɣʋ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́. 10 Ɩsɔ tɑ́ kɛ́ wei ɩɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ, nɑ ɩ kɑɑ sɔɔ mǝ tǝmɑ tɔɔ. Pǝyele ɩ kɑɑ sɔɔ ɩsǝnɑ ɩ́ pɑɑsɑɑ nɑ ɩ́ sɔɔlɩ-ɩ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ mǝ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ lɛlɑɑ, nɑ ɩ́ tɩɩ tɔŋnɑ-wɛɣɛ wɑɑsʋɣʋ tɔ. 11 Tɑ luuŋ wɛɛ sɩ pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ́ tɑsɑ ɩsǝlɛ sɛɛsʋɣʋ kɛ mpʋ hɑlǝnɑ pǝ tǝnɑɣɑ, pǝcɔ pǝ́ lɑ́ teitei ɩsɩɩ ɩ́ tɛɛlʋɣʋ tɔ. 12 Tɑ́ luuŋ fɛɩ sɩ ɩ́ loosi nɔɔhɛɛ. Amɑ tǝ cɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ tǝŋ mpɑ pɑ tɛŋ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ nɑ pɑ́ wɛnɑ suulu nɑ pɑɑ hiki mpi Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ tɔ pɑ ɑkpɑɑ.

Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ lɑkɩ mpi tɔ ɩ lɑkɩ-wǝɣɩ

13 Wɑɑtʋ wei Ɩsɔ heelɑɣɑ Apǝlɑhɑm sɩ ɩ kɑ́ lɑpɩ-ɩ pǝnɛ nɑ pǝnɛ tɔ, nɑ tuunɑʋ kɛ́. Nɑ ɩsɩɩ nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ kǝlɑ-ɩ nɑ ɩ́ kɑ́ tuunɑ ɩlɛ tɔ ɩlɛnɑ ɩ́ tuunɑ ɩ tɩ, 14 nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Mɑ heeliɣi-ŋ tǝkpɑtɑɑ sɩ mɑɑ lɑ-ŋ kʋpɑntʋ, nɑ mɑɑ lɑ nɑ ń hiki piyɑ kɛ sɔsɔm. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝlɑhɑm cɑɣɑnɑ suulu, hɑlǝnɑ ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ hiki mpi Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑpɩ-ɩ mpʋ tɔ. 16 Ye yǝlɑɑ ɩ́ cɑɑ tuunɑʋ, wei ɩ kǝlɑ-wɛ tɔ ɩ hǝtɛ kɛ pɑ yɑɑkɩ nɑ pɑ́ tuunɑ. Tuunɑʋ kɛ́ pʋlʋ mpi pǝ loliɣi yǝlɑɑ kɛ wɑɑtʋ wei pɑ lɑkɩ ntɔŋkpɛɛsɑɣɑ tɔɣɔ. 17 Ɩsɔ ɩ́lɛ́ ɩ cɑɑkɑɣɑ kɛ́ sɩ mpɑ ɩ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ kʋpɑntʋnɑɑ mpɛ tɔ, pɑ́ nyɩ tǝkelekele sɩ ɩ́ yɔɣɔtɑ nti, ɩ yɔɣɔtɑɑ kɛ́ tǝ kɑɑ lɑɣɑsɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ yɔɣɔtɑɑ nɑ ɩ tuu. 18 Tɔm nɑɑlɛ ɩnɛ ɩ fɛɩ lɑɣɑsʋɣʋ, nɑ pǝ fɛɩ pǝsʋɣʋ sɩ Ɩsɔ ɩ́ looli-tɩ. Pǝ tɔɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pǝ sɔɔsɑ tɑ mpɑ tǝ hikɑ tǝŋmɛllɛ kɛ ɩ kiŋ tɔɣɔ ɑpɑlʋtʋ, sɩ tǝ́ tɔkɩ tɛɛlʋɣʋ ŋku kʋ tɔm pɑ kɛɛsɑ-tʋ tɔɣɔ teu tǝkeŋkeŋ. 19 Tɛɛlʋɣʋ ŋkʋ kʋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɑ lǝsɑsɩ kɑŋkɑnʋɣʋ kʋtǝlʋɣʋ ŋku tǝ wɛnɑ nɑɑni nɑ kʋ kiiwɑ tɔ. Tǝ nyǝmɑ́ sɩ tɑ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ sʋʋ nɑ tǝ́ polo nɑ tǝ́ lɩɩ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ pʋʋɣʋ kʋkɑkɑɣɑʋ wɑɑlɩ hɑlǝnɑ tǝ́ tɑlɑ pǝ tɑɑ nɑŋ tɑɑ. 20 Tǝnɑɣɑ Yesu tɛɛ-tʋɣʋ nɔɣɔ, nɑ ɩ́ pǝsɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ ɩsɩɩ Mɛlǝcisetɛɛkɩ kɛ tɑm tɔɔ.

7

Kɔtʋlʋ nɑ wulɑʋ Mɛlǝcisetɛɛkɩ

1 Mɛlǝcisetɛɛkɩ ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ Sɑlɛm wulɑʋ, nɑ ɩ kɛ́ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ kɔtʋlʋ. Mɛlǝcisetɛɛkɩ ɩnɩ ɩ sǝŋnɑ Apǝlɑhɑm kɛ wɑɑtʋ wei ɩ́lɛ́ ɩ tɛmɑ ɑwulɑɑ kɛ kǝlʋɣʋ kɛ yoou tɑɑ nɑ ɩ́ mǝlǝɣɩ kpente tɔ, nɑ ɩ́ kooli-ɩ kʋpɑntʋ. 2 Tǝnɑɣɑ Apǝlɑhɑm tɑlɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ kɑ wɛnɑ tɔɣɔ tɔm nɑɑnʋwɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ nɑ ɩ́ hɑ-ɩ. Mɛlǝcisetɛɛkɩ hǝtɛ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ tɑmpɑnɑ tʋ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩ kɛ́ Sɑlɛm wulɑʋ, nɑ pǝlɛ pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ hɛɛsʋɣʋ tʋ. 3 Nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ Mɛlǝcisetɛɛkɩ cɑɑ, pɑ tɑ nyɩ ɩ too. Nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ sɩ ɑkele lʋlǝnɑ nɑ pǝ́ lʋlɩ nɑ pǝ́ tɑlɑ-ɩ. Pɑ tɑ yɔɣɔtɩ ɩ lʋlʋɣʋ tɔm kɛ tiili, yɑɑ ɩ sǝm tɔm. Ɩ nǝɣǝsǝnɑ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ, nɑ ɩ kɛ́ kɔtʋlʋ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́.

4 Ɩ pɑɑsɩ nɑ ɩ́ nɑ́ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ sɔsɔɔntʋ yee. Hɑlɩ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ cɑɑ sɔsɔ Apǝlɑhɑm nɑ́ fɑɣɑ pǝ tǝnɑ mpi ɩ hikɑ yoou tɑɑ tɔɣɔ tɔm nɑɑnʋwɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ nɑ ɩ́ hɑ-ɩ. 5 Lefii nyǝ́mɑ mpɑ pɑ kɛ́ kɔtǝlɑɑ tɔ kʋsǝsɩɩtʋ hɑ-wɛɣɛ mpɑɑ kɛ́ sɩ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ cɛlǝɣɩ-wɛɣɛ pɑ kʋhikim tǝnɑ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ. Pǝyele pɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ kʋlʋmɑɑ kɛ́, nɑ pɑ tǝnɑ pɑ kɛ́ Apǝlɑhɑm piyɑ. 6 Mɛlǝcisetɛɛkɩ nɑ tɑɑ kɛ́ Lefii tʋ, pɑɑ nɑ mpʋ ɩ mʋ mpi Apǝlɑhɑm wɛnɑ tɔ pǝ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ. Pǝlɛ pǝ pɑɑsi ɩ koolɑ koolee kʋpɑnɑ kɛ wei ɩ hikɑ kʋpɑntʋ nti Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ. 7 Nɑ ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ tɔ, sɔsɔ kooliɣinɑ sǝkpelu kɛ kʋpɑntʋ. 8 Amɑ kɔtǝlɑɑ kiŋ ɩlɛ, mpɑ pɑ mʋɣɩ mpi yǝlɑɑ wɛnɑ tɔ pǝ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ tɔ, pɑ kɛ́ yǝlɑɑ mpɑ sɑŋɑ pɑ wɛɛ cele pɑ fɛɩ tɔɣɔ. Amɑ ye Mɛlǝcisetɛɛkɩ kiŋ ɩlɛ wei ɩ wɛ tɑm ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑʋ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ mʋnɑ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋ. 9 Ye pǝ lɑpɑ mpʋ tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ tɔ sɩ wɑɑtʋ wei Apǝlɑhɑm fɑɣɑ ɩ wɛnɑʋ tɑɑ kɛ́ tɔm nɑɑnʋwɑ nɑ ɩ́ hɑ mpʋ tɔ, Lefii mɑɣɑmɑɣɑ nyɑ́ fɛlɑɑ kɛ́. Pǝyele Lefii nyǝ́mɑ mpɛɣɛ pɑ tɑɣɑnǝɣɩ fɑɣɑʋ nɑɑnʋwɑ ɩnɩ ɩ wontu cɛlʋɣʋ. 10 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wɑɑtʋ ɩnɩ pɑɑ pɑ tɑ lʋlǝtɑ Lefii tɔ ɩ kɑ wɛ ɩ cɔsɔ Apǝlɑhɑm tɑɑ kɛ́ sɑɑ wei Mɛlǝcisetɛɛkɩ sǝŋɑɣɑ-ɩ tɔɣɔ.

11 Lefii nyǝ́mɑ kɔtʋɣʋ lɩɩnɑ kʋsǝsɩɩtʋ nti pɑ tʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ tǝŋ tɔ tǝ kiŋ. Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ Lefii nyǝ́mɑ kɔtǝlɑɑ mpɛ pɑ tɑ lɑ tǝmlɛ nte tǝ tewɑ tǝkpɑtɑɑ tɔ. Tɔfɔ pǝ tɑɑ yele Alɔŋ looŋɑ tɑɑ nɑ pǝ tɑsɑ kɔtʋlʋ kʋfɑlʋ sɩɩʋ ɩsɩɩ Mɛlǝcisetɛɛkɩ. 12 Mpi tɔ, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ ye kɔtǝlɑɑ ɩ́ lɑɣɑsɑɑ, kʋsǝsɩɩtʋ nɑ́ɑ́ lɑɣɑsɩ tɔtɔ. 13 Tɔʋ, Tɑcɑɑ wei ɩ tɔm pɑ yɔɣɔtǝɣɩ ɩsǝntɔ tɔ ɩ kɛ́ kpekǝle lɛntɛ tʋ kɛ́. Nɑ pɑ kpekǝle tɑɑ tʋ nɔɣɔlʋ tɑɑ lɑtɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ tǝmlɛ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɑɑ. 14 Tǝ nyǝmɑ́ teu tǝkpɑtɑɑ sɩ ɩ kɛ́ Yutɑ kpekǝle tʋ. Moisi yɔɣɔtɑɣɑ kɔtǝlɑɑ tɔm tɔ ɩ tɑ yɑɑ kpekǝle ntɛ́ tǝ hǝtɛ.

Kɔtʋlʋ wei ɩ nǝɣǝsǝnɑ Mɛlǝcisetɛɛkɩ tɔ

15 Mpi pǝ tɛɛsǝɣɩ-tʋɣʋ pǝ tɑmpɑnɑ kilisuɣu tɔɣɔlɛ sɩ: Kɔtʋlʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ lɩɩwɑ nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ Mɛlǝcisetɛɛkɩ. 16 Pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ kʋkɛɛsǝtʋ kɛ pǝ tǝŋɑɑ nɑ pǝ́ kpɑ-ɩ kɔtʋlʋ. Amɑ weesuɣu ŋku kʋ fɛɩ wɑkǝlʋɣʋ tɔ kʋ toŋ tɑɑ kɛ́ pǝ kpɑnɑ-ɩ kɔtʋlʋ. 17 Pɑ ŋmɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

N kɑ pǝsɩ kɔtʋlʋ kɛ tɑm tɔɔ ɩsɩɩ Mɛlǝcisetɛɛkɩ.

18 Nti pɑ sɩɩ lɔŋ nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ-tɩ tɔ tǝlɛ tǝ tɑɑ fɛɩnɑ tomɑ, nɑ tɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ kʋ́ tǝlɛ. 19 Moisi kʋsǝsɩɩtʋ nɑ́ tɑɑ lɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ té tǝkpɑtɑɑ, tǝ nɑ́ mpʋ. Amɑ pǝ kɔnɑ-tʋɣʋ tɛɛlʋɣʋ kʋfɑlʋɣʋ kʋpɑmpɑŋkʋ ŋku kʋ yeki nɑ tǝ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ tɔ.

20 Mpi pǝ tɔɔ nɔɔnɔɔ nyǝŋ ɩnɛ ɩ kǝlɑɑ tɔ, pɑ kpɑ-ɩ kɔtʋlʋ nɑ Ɩsɔ tuunɑʋ kɛ́. Amɑ pɑ kpɑ lɛlɑɑ kɛ kɔtǝlɑɑ kɛ yem kɛ́. 21 Pɑ kpɑ Yesu kɛ́ kɔtʋlʋ nɑ tuunɑʋ, hɑlɩ Ɩsɔ yɔɣɔtɩ tǝfoo sɩ:

Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ ɩ́ tuu sɩ,

n kɑ́ pǝsɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ tɑm tɔɔ.

Ɩ kɑɑ tuli tɑpǝŋ kɛ nti ɩ yɔɣɔtɑ mpʋ tɔ tǝ tɑɑ.

22 Pǝ tɔɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Yesu nɑ́ kɔnɑ-tʋɣʋ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋpɑmpɑm mpi pɑɑ pɩɩ kpɑ nɑ pǝ tii pǝ kɑɑ sɑɑlɩ tɔ.

23 Pǝ kɑɑsɑ lɛntɩ tɔtɔ sɩ kɔtǝlɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ mpɛ pɑɑ wɛ pɑɣɑlɛ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, lɛlɑɑ sǝkɑɣɑ kɛ́ nɑ lɛlɑɑ lɛɛtǝɣɩ pɑ lʋnɑ tɑɑ. 24 Amɑ Yesu ɩ́lɛ́ ɩ wɛnɑ ɩ weesuɣu kɛ tɑm nɑ ɩ́ tɔkɩ ɩ kɔtʋlʋtʋ kɛ tɑm, nɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ lɛɛtɩ ɩ lonte. 25 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑɑ pǝlee ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ kpǝtǝɣǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩnɩ ɩ tɔɔ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ wɛnɑ weesuɣu kɛ tɑm kɛ́, nɑ ɩ́ sǝlǝmǝɣǝnɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ.

26 Yesu kɛ́ pǝ tɩɩ mʋnɑ mpʋ sɩ pɑ́ kpɑ-tʋɣʋ kɔtʋlʋ sɔsɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ wɛ tǝnɑŋŋ, ɩ fɛɩnɑ tɑɑlɩ nɔɣɔlʋ. Pǝcɔ ɩsɑɣɑtʋ fɛɩ ɩ kiŋ tɔ se. Pɑ fɑɣɑ ɩ́ nɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ hɑlɩ pɑ́ kpɑɑsɩ-ɩ nɑ ɩ́ tɛɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɔɔ. 27 Pǝ fɛɩ sɩ ɩ kɑ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ kɛ tɑm kɛ́ ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ, nɑ pǝ́ kɑɑsɩ nɑ ɩ́ lɑ́ sɑmɑɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ, ɩsɩɩ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ lɛlɑɑ lɑkʋɣʋ tɔ. Amɑ wɑɑtʋ wei ɩ hɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ sɩ tɔ pǝ wɛ ɩsɩɩ ɩ lɑpɑ kɔtɑɣɑ kɛ tɔm kʋlʋm kɛ kpɑkpɑɑ kɛ tɑm tɔɔ kɛ́. 28 Mpɑ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ kpɑɑkɩ kɔtǝlɑɑ tɔ pɑ teu tɑ tʋlɩ. Amɑ Ɩsɔ nɑ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ nyɔsɩ kʋsǝsɩɩtʋ nɔɣɔ tɑɑ, nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ tuunɑʋ nɑ ɩ Pǝyɑɣɑ pǝsɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ, nɑ ɩ teu tʋlɑ kpɑkpɑɑ kɛ tɑm tɔɔ.

8

Yesu kɛlɛ tɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ

1 Tɔm nti tǝ tɔŋnɑ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ mpʋ tɔ tǝ kite ntɛ́ sɩ, tǝ wɛnɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ mpʋ wei ɩ kpɑwɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tʋ kumte kɔŋkɔŋ tɑɑ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tɔ. 2 Ɩ lɑkɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ kʋlɑpǝlɛ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ cokǝle nte yʋlʋ tɑ siki, ɑmɑ Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ sikinɑ-tɛ tɔ tǝ tɑɑ.

3 Pɑ kpɑɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ tɔ sɩ ɩ́ ponɑ Ɩsɔ kɛ́ kʋhɑhɑm nɑ ɩ́ lɑ kɔtɑsɩ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ wɛɛ sɩ tɑ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ ɩ́ wɛɛnɑ mpi ɩ kɑ́ polo nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ kɔtɑɣɑ tɔ. 4 Ye ɑtɛ cǝnɛɣɛ Yesu kɑ wɛɛ ɩ tɑɑ tɩɩ lɑpʋ kɔtʋlʋ. Mpi tɔ kɔtǝlɑɑ kɑ wɛɛ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ Ɩsɔ kɛ́ kʋhɑhɑm ponɑʋ ɩsɩɩ pɑ kɛɛsɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ tɔ. 5 Mpi mpi kɔtǝlɑɑ mpɛ pɑ lɑkɩ mpʋ tɔ, pɑ kɛɛsǝnɑ mpi pǝ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔɣɔ nɑ pɑ́ lɑkɩ. Ɩlɛ pǝ nǝɣǝsǝlɛ kɛ́ pǝ tɑɣɑ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ. Pǝ lɑpɑ kʋlʋm nɑ nti tɩɩ tɛm Moisi kiŋ kɛ lɑpʋ tɔ. Sɑɑ wei ɩ lɑpɑ sɔɔlʋ sɩ ɩ sikiɣi cokǝle tɔ Ɩsɔ heelɑ-ɩ sɩ ɩ́ siki-tɛɣɛ teitei ɩsɩɩ pɑɑ kɛɛsɑ-ɩ pʋɣʋ tɔɔ tɔ, ɩ́ tɑɑ coti. 6 Amɑ tǝmlɛ nte pɑ tʋ Yesu tɔ tǝ kǝlɑ mpɛ pɑ nyǝnɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩnɩ ɩ tɛlǝsǝnɑ-tʋɣʋ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋpɑmpɑm mpi pǝ lɩɩnɑ kʋpɑntʋ kʋkǝlǝtʋ nti Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ tǝ kiŋ tɔ.

7 Ye kɑncɑɑlɑɣɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kɑ tewɑ tǝkpɑtɑɑ pɑ tɑɑ tɑsɑ nɔɣɔ kʋfɑlɑɣɑ kɛ pɛɛlʋɣʋ tɔtɔɣɔ kʋpǝnɑɣɑ lonte. 8 Amɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ lɑpɑ tɑɑlɩ nɑ Ɩsɔ kɑlǝɣǝnɑ-wɛ sɩ:

Pǝ́ kɔmɑ nɑ pǝ́ kɔɔ mɑɑ yele nɑ mɑ́ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ

nyǝ́mɑ tǝ́ tɑsɑ nɔɔsɩ kʋfɑsɩ pɛɛlʋɣʋ,

nɑ pǝ́ kpɛnnɑ Yutɑ kpekǝle nyǝ́mɑ tɔtɔ.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

9 Nɔɣɔ ŋkɑ mɑ nɑ-wɛ tɩɩ pɛɛlɩ tɔ kɑ kɑɑ wɛɛ

ɩsɩɩ mɑ́ nɑ pɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ tɩɩ pɛɛlʋɣʋ ŋkɑɣɑ

wɑɑtʋ wei mɑ hɔmɑ-wɛ nɑ mɑ́ lǝsɩ Icipiti tɑɑ tɔ.

Pɑ tɑ tɔkɩ nɔɣɔ ŋkɑ mɑ́ nɑ-wɛ tɩɩ pɛɛlɑ mpʋ tɔ.

Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ nɑ mɑ́ɑ́ lɔ pɑ tɔm kɛ luɣu.

Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtǝnɑ mpʋ.

10 Nn, Tɑcɑɑ mɑ́ mɑ yɔɣɔtɑ mpʋ sɩ:

Nɔɣɔ ŋkɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ mɑɑ yele nɑ mɑ́ nɑ

Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tǝ́ pɛɛlɩ tɔɣɔlɛ sɩ:

Mɑɑ kpɑɣɑ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ mɑ́ tʋ hɑtuu pɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ.

Mɑɑ ŋmɑɑ-tǝɣɩ pɑ lotu tɑɑ.

Mɑɑ pǝsɩ pɑ Ɩsɔ nɑ mpɛ pɑɑ pǝsɩ mɑ yǝlɑɑ.

11 Sɑɑ ɩnɩ nɔɣɔlʋ kɑɑ nɔkɩ ɩ tɔɣɔntǝlɛ kɛ sɛɣɛsʋɣʋ.

Nɔɣɔlʋ kɑɑ tɔ ɩ tɑɑpɑlʋ sɩ:

Nyɩ Tɑcɑɑ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ,

pɑ tǝnɑ pɑɑ nyɩ-m.

Pǝ kpɑɣɑʋ pǝyɑɣɑ nɑ pǝ polo sɔsɔ tɔ.

12 Mɑɑ hɩɩsɩ pɑ kʋpǝntǝŋ.

Mɑ kɑɑ tɔɔsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ pǝcɔ.

13 Ɩlɛ timpi Ɩsɔ yɔɣɔtǝɣɩ nɔɣɔ kʋfɑlɑɣɑ pɛɛlʋɣʋ tɔm tɔ pǝ wɛɛ sɩ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ pǝnɑɑ kɛ́. Nɑ pʋlʋ ɩ́ pǝnɑɑ nɑ pǝ́ cɛɣɛtǝɣɩ, pǝ cɑɑ tɛm kɛ́.

9

Atɛ cǝnɛ Ɩsɔ sɛɛʋ nɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ sɛɛʋ

1 Kɑncɑɑlɑɣɑ nɔɣɔ ŋkɑ pɑɑ pɛɛlɑɑ tɔ kɛlɛ kɑɑ wɛnɑ nti pɑ sɩɩwɑ nɑ pɑ tǝŋǝɣɩ nɑ pɑ́ sɛɛkɩ Ɩsɔ tɔɣɔ, nɑ tǝ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɑ wɛ ɑtɛ cǝnɛ. 2 Pɑɑ sikɑ cokǝle kɛ́, nɑ ntɛ́ tǝ kɛnɑ pǝ tɔɔ pǝ tɔɔ nyǝntɛ, nɑ pɑ yɑɑ-tɛ sɩ kɑtɛ tɑɑ. Nɑ tǝnɑɣɑ pɑ sɩɩkɑɣɑ fǝtǝlɑ nɑ tɑɑpǝlɩ nɑ potopotonɑɑ mpɑ pɑ hɑ Ɩsɔ tɔ. 3 Pʋʋɣʋ kʋkɑkɑɣɑʋ nɑɑlɛ nyǝŋkʋ wɑɑlɩ kɛnɑ cokǝle nte pɑ yɑɑ sɩ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tɔ. 4 Nɑ tǝnɑɣɑ wʋlɑ cofolo kɑ wɛɛ nɑ pɑ́ wɔkɩ tulɑɑlʋnɑɑ kɛ ɩ tɑɑ, nɑ Ɩsɔ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ ɑtɑkɑɑ nɑ pɑ́ wɑɑsɑ ɩ tǝnɑɣɑ wʋlɑ tǝpɑɩ. Atɑkɑɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɑ wɛ wʋlɑ nyǝnɑɣɑ nɑ kɑ tɑɑ nɑ mɑnɑ, nɑ Alɔŋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ ŋku kɩɩ tʋwɑ hɛtʋ tɔ nɑ pɛɛ kpɑɑtɑnɑɑ mpɑ pɑ tɔɔ pɑ ŋmɑɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔm tɔ. 5 Atɑkɑɑ ɩnɩ ɩ tɔɔ kɑ wɛ teeli nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ mpɑ pɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ Ɩsɔ wɛ tǝnɑ tɔ, nɑ pɑ keŋ lɔpɑ timpi pɑ lɑkɑɣɑ kɔtɑɣɑ kɛ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ tɔɔ tɔ. Pǝ tɑɣɑ sɩ cǝnɛɣɛ tɩɩ yɑsɩ-mɛɣɛ pǝ kɑntǝlɑsɩ tǝnɑ tǝcɛɩcɛɩ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tǝnɑ pɩɩ wɛɛ, pɑɑ mpiɣi pǝ lonte tɑɑ, nɑ kɔtǝlɑɑ nɑ́ sʋʋkɑɣɑ tɑm kɛ́ pǝ tɔɔ pǝ tɔɔ cokǝle tɑɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ pɑ tǝmlɛ. 7 Amɑ hɑtuu pǝ tɑɑ nyǝntɛ tɑɑ ɩlɛ kɔtʋlʋ sɔsɔ tike sʋʋkɑɣɑnɑ tǝnɑ, nɑ pǝnɑɣɑ tɑɑ tɔm kʋlʋm tǝkoŋ kɛ́ ɩ sʋʋkɑɣɑ. Cɑlǝm kɛ ɩ pukɑɣɑnɑ tǝnɑɣɑ fɛɛnʋɣʋ kɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kʋpǝntǝŋ nɑ kʋpǝntǝŋ wei ɩlɛ sɑmɑɑ nɑ́ pǝntɑ kʋpǝntʋ tɔ ɩ tɔɔ tɔtɔ. 8 Feesuɣu Nɑŋŋtʋ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tǝnɑ sɩ pǝ tɔɔ pǝ tɔɔ cokǝle wɑɑtʋ tǝnɑ tɑɑ, mpɑɑʋ fɛɩ sɩ yʋlʋ ɩ́ tɑlɑ timpi pɑ yɑɑ sɩ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tɑɑ tɔ. 9 Mpʋ ɩnɩ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ɩsǝnɑ tǝ wɛ kɑɣɑnɑ ɩsǝntɔ tɔ. Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ ɩsɩɩ pɑ kpɑkʋɣʋʋ kʋhɑhɑm nɑ pɑ kpɑkʋɣʋʋ wontu nɑ pɑ́ lɑkɩ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑsɩ tɔ, mpʋ ɩnɩ pɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ pǝ́ tɑɣɑnɩ teu tǝkpɑtɑɑ kɛ́ wei ɩ lɑkɩ mpʋ tɔ ɩ lotu tɑɑ. 10 Kʋtɔɣɔʋ nɑ kʋnyɔnyɔɔm nɑ nyʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ kɛɛlʋɣʋ tɔm tike kɛ pǝ pɑɑsǝnɑɑ. Pǝ kɛ́ yʋlʋ tɔnʋɣʋ nyǝm mpi pɑ sɩɩwɑ sɩ pɑ tǝŋǝɣɩ, hɑlǝnɑ kʋyɑŋku Ɩsɔ kɑ́ tɑɣɑnɩ pǝ tǝnɑɣɑ kʋfɑm tɔ.

11 Amɑ Kilisiti nɑ́ lɑpɑ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ pɑ tɛmɑ kɔntɛ tɔ pɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ. Nɑ cokǝle nte tǝ tɑɑ ɩ lɑkɩ tǝmlɛ tɔ tǝ kǝlɑɑ, nɑ tǝ tewɑ tǝkpɑtɑɑ. Pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ sikinɑ-kɛ, nɑ tǝ tɑ tɩɩ kɛʋ ɑntulinyɑ wei pɑ lɑpɑ kʋlɑpʋ kɛ ɩsǝntɔ tɔ ɩ nyǝntɛ. 12 Kilisiti sʋʋʋ tɔm kʋlʋm kɛ ɩ kpɑkpɑɑ sʋʋʋ kɛ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tɑɑ tɔ pǝ tɑɣɑ ɑcɔɔnɑɑ nɑ nɑwee cɑlǝm kɛ ɩ lɑpǝnɑ kɔtɑɣɑ. Amɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ cɑlǝm kɛ́, ɩlɛnɑ pǝ́ kɔnɑ-tʋɣʋ tɑ́ nyɔɔŋ yɑpʋ kɛ tɑm tɔɔ. 13 Ye ɑcɔɔnɑɑ nɑ lɑtǝcɛnɑɑ pǝ cɑlǝm nɑ nɑɑŋ ɑlʋ nyǝŋ wei pɑ nyɑɣɑsɑ ɩ tǝnɑ nɑ pɑ́ ŋmɩɩsǝɣɩ ɩ tɔlʋmɑ kɛ yǝlɑɑ ɑsilimɑ nyǝ́mɑ tɔɔ tɔ tɑ kpisi pɑ ɑsilimɑ kɛ kpiisuɣu, 14 kɑcɑŋfɑnɑ Kilisiti cɑlǝm nɑ? Feesuɣu tɑm nyǝŋkʋ toŋ tɑɑ kɛ́ ɩ lɑpǝnɑ ɩ tǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ tewɑ tǝkpɑtɑɑ tɔ. Ɩ cɑlǝm kɑ́ lǝsɩ tɑ lotu tɑɑ kɛ́ kpɑɩ tǝmɑnɑɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ tǝ́ pǝsɩ nɑ tǝ́ lɑ Ɩsɔ weesuɣu tʋ tǝmlɛ.

15 Pǝ tɔɔ kɛ́ Kilisiti kɛ wei ɩ tɛlǝsǝɣɩ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋfɑm kɛ lɛlɑɑ tɔ sɩ mpɑ Ɩsɔ yɑɑwɑ tɔ pɑ́ hiki kʋpɑntʋ tɑm nyǝntʋ nti Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ nɑ pǝ́ wɛɛ ɩsɩɩ pɑ kpɑncoou tɔ. Pɑ pǝsǝɣɩ nɑ pɑ́ hiki-tɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, sǝm lɑpɑ pǝ tɑɑ, nɑ sǝm mpɩ pǝ yekinɑ nɑ mpɑ pɑɑ wɛ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋpǝm tɑɑ nɑ pɑ́ pǝntǝɣɩ tɔ, pɑ́ lɩɩ kʋpǝntǝŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ.

16 Ye yʋlʋ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ ɩsǝnɑ ɩ cɑɑ pɑ́ lɑnɑ ɩ wɛnɑʋ kɛ ɩ sǝm wɑɑlɩ tɔ nɑ pɑ́ tʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ nɑ pɑ́ sɩɩ, ɩsɩɩ ɩ sǝpɑ nɑ pǝ́cɔ́. 17 Ye ɩ wɛnɑ ɩ ɩsɛ, tɑkǝlɑɣɑ ɩsɩɩ mpʋ kɑɑ lɑ tǝmlɛ. Amɑ ye ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ sɩ kɛ pɑɑ lɑnɑ-kɛɣɛ tǝmlɛ. 18 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ tʋlɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɔɔ nɑ cɑlǝm. 19 Kɑncɑɑlɑɣɑ ɩlɛ Moisi kpɑɣɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ heeliɣi mpi pǝ tǝnɑ tɔɣɔ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ sɑmɑɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ hisɔpʋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ nɑ heeŋ hʋntʋ kʋsɛɛmtʋ nɑ ɩ́ lii nɑwee cɑlǝm nɑ lʋm pǝ tɑɑ, nɑ ɩ́ kpɛntǝnɑ Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑɣɑ nɑ yǝlɑɑ pɑ tɔɔ nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ. 20 Nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Pǝnɛ ɩnɩ pǝ kɛnɑ cɑlǝm mpi pǝ lɑkɩ nɑ nɔɣɔ ŋkɑ Ɩsɔ pɛɛlɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ ɩ́ tɔkɩ tǝkeŋkeŋ tɔ kɑ́ lɑ tɑmpɑnɑ. 21 Ɩlɛnɑ Moisi tɑsɑ cɑlǝm kɛ kpɑɣɑʋ nɑ ɩ́ ŋmɩɩsɩ cokǝle tɔɔ nɑ Ɩsɔ sɛɛʋ wontu tǝnɑ tɔɔ. 22 Nɑ ɩsɩɩ pɑ kɛɛsɑ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ tɔ, cɑlǝm mpɩ, pǝ wɛ ɩsɩɩ pǝ tǝnɑɣɑ pǝ tɑɣɑnɑɑ, nɑ ye cɑlǝm ɩ tɑ ti, pɑ kɑɑ hɩɩsɩ nɔɣɔlʋ ɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ.

Kilisiti kɔtɑɣɑ hɩɩsʋɣʋ kɛ ɩsɑɣɑtʋ

23 Nɑ ɩsɩɩ pɑ tɑɣɑnɑ mpi pǝ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ pǝ nǝɣǝsǝlɛ kɛ mpʋ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ lɑ ɩsɔtɑɑ nyǝm mɑɣɑmɑɣɑ kɛ kɔtɑsɩ kʋpɑŋsɩ nsi sɩ kǝlɑ ḿpʋ́ɣʋ́ teu tɔ. 24 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, kɑtɛ tete nte tǝ tɑɑ Kilisiti sʋʋwɑ tɔ tǝ tɑ kɛ nte yǝlɑɑ lɑpɑ nɑ tǝ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɔtɑɑ nyǝntɛ kɛ kʋnǝɣǝsʋ tɔ. Amɑ ɩsɔtɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ kpɑwɑ sɩ ɩ puki ɩ́ sǝŋ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ wiiki tɑ kʋnyɔŋ. 25 Pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ pukinɑ wontu cɑlǝm kɛ kɑtɛ tete kɛ́. Amɑ Kilisiti ɩ́lɛ́ ɩ tɑ sʋʋ sɩ ɩ lɑkɩ ɩ tǝɣɩ kɔtɑɣɑ nɑ ɩ́ lɛlǝɣɩ. 26 Ye pɩɩ wɛ mpʋ ɩ kɑ tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ tɔm pɑɣɑlɛ kɛ hɑtuu ɑntulinyɑ lɑpʋ wɑɑtʋ. Amɑ ɩ kɔmɑ kɑɣɑnɑɣɑ tɔm kʋlʋm kɛ ɩ kpɑkpɑɑ kɔntɛ kɛ tǝnɑɣɑ kʋyɛɛŋ ɩnɛ ɩ tɑɑ sɩ ɩ́ lɑ ɩ tǝɣɩ kɔtɑɣɑ nɑ ɩ́ kʋ́ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑŋnɑŋ. 27 Pǝ tɛmɑ sɩɩʋ sɩ pɑɑ yʋlʋ wei ɩ kɑ́ sɩ tɔm kʋlʋm kɛ́, nɑ pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ Ɩsɔ hʋʋnɑ-ɩ tɔm. 28 Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ pɑ lɑpɑ Kilisiti kɛ kɔtɑɣɑ kɛ tɔm kʋlʋm sɩ pǝ́ lǝsɩ yǝlɑɑ sɑmɑɑ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩ kɑ́ tɑsɑ mǝlʋɣʋ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm tɔɔ kɛ́ ɩ kɑ́ kɔɔ pǝlɛ. Amɑ mpɑ pɑ tɑŋɑ-ɩ tɔ pɑ nyɔɔŋ yɑpʋ kɛ́.

10

1 Kʋsǝsɩɩtʋ nti pɑɑ tʋwɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ tǝ tɑ hʋlɩ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ pɑɑ kɔɔ cele tɔ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ teitei. Amɑ pǝ nǝɣǝsǝlɛ kɛ pǝ hʋlɑɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ kʋsǝsɩɩtʋ ntɩ tǝ tɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ lɑ́ nɑ mpɑ pɑ kpǝtǝɣǝnɑ Ɩsɔ tɔ pɑ́ te tǝkpɑtɑɑ, nɑ kɔtɑsɩ kʋlʋmɑsɩ nsi pɑ lɑkɩ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑɣɑ tɑm tɔ. 2 Ye pɩɩ kpiisɑ mpɑ pɑ sɛɛkɑɣɑ Ɩsɔ kɛ́ mpʋ pǝ tɑkɑ tɔ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tǝkpɑtɑɑ kɛ tɔm kʋlʋm tɔɔ, pɛlɛ pɑ tɑɑ tɑsǝɣɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔm tɔɔsʋɣʋ, pǝcɔ pɑ tɑɑ nɔkɩ kɔtɑsɩ nɑsǝlǝɣɩ lɑpʋ tɔtɔ. 3 Mpi tɔɣɔlɛ sɩ pɑ lɑkʋɣʋ kɔtɑsɩ nsǝɣɩ pɑɑ pǝnɑɣɑ ŋkɑ tɔ pǝ tɔɔsǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ́. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, lɑtǝcɛnɑɑ nɑ ɑcɔɔnɑɑ pɑ cɑlǝm kɑɑ pǝsɩ nɑ pǝ́ lǝsɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ.

5 Pǝ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei Kilisiti kɔŋɑɣɑ ɑntulinyɑ tɑɑ tɔ ɩ tɔmɑ Ɩsɔ sɩ:

Nn cɑɑ kɔtɑsɩ pǝyele nn cɑɑ kʋhɑhɑm.

Amɑ n ŋmɑ-m tɔnʋɣʋ.

6 Kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ lusɑ sɩ tǝnɑ tɔ sɩ tɑ kɛ-ŋ pʋlʋ.

Nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑsɩ wɛ-ŋ yem tɔtɔ.

7 Tǝnɑɣɑ mɑ tɔmɑ sɩ:

Hɑɩ Ɩsɔ, mɑɣɑlɔ.

Mɑ kɔŋ sɩ mɑ́ lɑ nyɑ́ luɣu nyǝntʋ ɩsɩɩ pɑ kɛɛsɑ

mɑ tɔm kɛ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔ.

8 Ɩ cɑɑlɑ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ sɩ: Nn cɑɑ kɔtɑsɩ nɑ kʋhɑhɑm nɑ kɔtɑsɩ nsi kɔkɔ nyɑɣɑ sɩ tǝnɑ tɔ nɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑsɩ. Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ tɑ kɛ-ŋ pʋlʋ. Pǝyele pǝ wɛ kʋsǝsɩɩtʋ tɑɑ sɩ pɑ́ lɑ kɔtɑsɩ nsǝɣɩ mpʋ. 9 Ɩ tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ tɔɣɔ ɩ tɔmɑ sɩ: Hɑɩ Ɩsɔ, mɑɣɑlɔ. Mɑ kɔŋ sɩ mɑ́ lɑ nyɑ́ luɣu nyǝntʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ nɑ Ɩsɔ kʋ́ kɔtɑsɩ nsi pɑ lɑkɑɣɑ tɔ, ɩlɛnɑ Kilisiti kɔtɑsɩ lɑpʋ nɑ́ɑ́ mʋ kʋpǝm lonte. 10 Yesu Kilisiti lɑpɑ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ nɑ ɩ́ lɑ́ ɩ tǝɣɩ kɔtɑɣɑ nɑ pǝ́ kpiisi tɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ tɑm tɔɔ.

11 Pɑɑ kɔtʋlʋ wei ɩ sǝŋʋɣʋ ɩsɔ nɑ ɩ́ lɑkɩ kɔtɑsɩ kɛ pɑɑ ɩfemle nte tɔ, kʋlʋmɑsɩ nsǝɣɩ ɩ lɑkɩ tɑm. Pǝyele sɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ sɩ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ. 12 Amɑ Kilisiti ɩ́lɛ́ ɩ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ kɛ tɔm kʋlʋm tǝkoŋ, nɑ kɔtɑɣɑ ŋkɛ kɑ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ tɑm. Kilisiti tɛmɑ mpʋ ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɔ kɔŋkɔŋ tɑɑ. 13 Kɑɣɑnɑ tǝnɑɣɑ ɩ wɛɛ nɑ ɩ́ cɑɣɑɑ nɑ ɩ́ tɑŋɑɑ sɩ Ɩsɔ ɩ́ kɔnɑ ɩ kolontunɑɑ nɑ ɩ́ loosi nɔɔhɛɛ kɛ pɑ tɔɔ. 14 Tɔm kʋlʋm tǝkoŋ kɛ́ ɩ hɑ ɩ tɩ sɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ ɩsɑɣɑtʋ kpiisɑɑ tɔ pɑ́ té tǝkpɑtɑɑ.

15 Nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ hʋlǝɣɩ-tʋɣʋ pǝ tɑmpɑnɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ cɑɑlɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ:

16 Nn, Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑ mpʋ sɩ,

nɔɣɔ ŋkɑ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ mɑɑ yele nɑ

mɑ́ nɑ-wɛ tǝ́ pɛɛlɩ tɔɣɔlɛ sɩ,

mɑɑ kpɑɣɑ mɑ kʋsǝsɩɩtʋ nɑ mɑ́ tʋ pɑ lotunɑɑ tɑɑ.

Mɑɑ ŋmɑɑ-tǝɣɩ pɑ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ.

17 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ: Mɑ kɑɑ tɑsɑ tɔɔsʋɣʋ kɛ pɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ pɑ kʋpǝntǝŋ tɔɔ kɛ́ pɑɑ pǝcɔ. 18 Ye pɑ tɛmɑ yʋlʋ ɩsɑɣɑtʋ kɛ hɩɩsʋɣʋ ɩɩ nɔkǝɣɩ nɑ ɩ́ tɑsɑ kɔtɑɣɑ kɛ lɑpʋ sɩ pǝ́ hɩɩsɩ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔtɔ.

Ɩsɔ kpǝtǝnɑʋ

19 Tɔʋ, mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ɩsɩɩ Yesu weesuɣu lɩɩʋ tɔ pǝ tɔɔ tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ sʋʋ kɑtɛ tɑɑ kɑtɛ tɑɑ tǝkɑɑ. 20 Pǝnɛntɛ ɩ tʋlɑ-tʋɣʋ weesuɣu mpɑɑʋ kʋfɑlʋɣʋ, kʋ lɩɩnɑ pʋʋɣʋ kʋkɑkɑɣɑʋ nɑ wɑɑlɩ. Pʋʋɣʋ ŋkʋ kʋ kɛnɑ ɩsɩɩ ɩ tɔnʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ. 21 Tǝ wɛnɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ wei pɑ sɩɩwɑ sɩ ɩ́ nyǝnǝɣɩ Ɩsɔ tǝyɑɣɑ tɔɔ tɔ. 22 Ye mpʋ ɩlɛ tǝ́ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ nɑ lotu kʋlʋmtʋ nɑ nɑɑni kʋpɑmpɑŋ nɑ tɔnǝŋ wei pɑ sɔwɑ lʋm kʋpɑm tɔ. Tǝ tɑɑ nɩɩ ɩsɑɣɑtiyɑ tɑŋ kɛ tɑ lotu tɑɑ. 23 Tǝ́ tɔkɩ tɑ́ tɛɛlʋɣʋ ŋku kʋ tɔm tǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ɩsǝntɔ tɔɣɔ teu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ cɑɣɑnɑ nɑɑni sɩ mpi mpi Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ-tʋ tɔ ɩ kɑ́ lɑ-wɩ. 24 Tǝ́ nyǝnǝɣɩ tɑ tǝmɑ tɔɔ nɑ tǝ́ lɑ́ nɑ tǝ sɔɔsɩ tǝmɑɣɑ sɔɔlʋɣʋ nɑ tǝ́ kʋsɩ tɑ kʋnyɩɩlǝŋ kɛ kʋpɑntʋ lɑpʋ tɔɔ. 25 Tǝ́ tɑɑ yele timpi pǝ kɛ́ sɩ tɑ́ tǝnɑ tǝ́ koti tɔɣɔ pote ɩsɩɩ lɛlɑɑ nɑ́ kisuɣu pote tɔ. Amɑ tǝ́ teŋ tǝmɑɣɑ tɑm nɑ pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ wɑɑtʋ ɩnɛ wei ɩ tɑɑ tǝ loosiɣi Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ nɑ kʋ́ kɔŋ tɔ.

26 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye tǝ tɔŋnɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tǝfɑɑ pǝyele tǝ tɛmɑ tɑmpɑnɑ nyǝm, pǝ tɑ kɑɑsɩ ɩsɑɣɑtʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtɑɣɑ nɑkǝlɩ tɔtɔ. 27 Amɑ tǝ́ cɑɣɑnɑ tɑpɑhoii sɩ Ɩsɔ hʋʋlɛ nɑ́ tɑŋɑ-tʋɣʋ cele. 28 Pɑ sɩɩwɑ sɩ ye nɔɣɔlʋ pǝntɑ Moisi kʋsǝsɩɩtʋ nɑ yǝlɑɑ nɑɑlɛ yɑɑ tooso nɑ-ɩ nɑ pɑ ɩsǝpee nɑ pɑ́ tisi sɩ yɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́, pɑ́ kʋ-ɩ, pɑ́ tɑɑ nyǝnɩ ɩ pǝtɔɔtǝlɛ. 29 Tɔʋ ye pǝ wɛ mpʋ ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ pɑɑ lɑnɑ wei ɩ fɛlɑ Ɩsɔ pǝyɑɣɑ kɛ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ nɑ ɩ́ nyǝnɩ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ cɑlǝm mpi pǝ tɑɣɑnɑ-ɩ tɔɣɔ yem nɑ ɩ́ kʋ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ nyʋɣʋ tɔ? Ɩ́ nyɩ teu sɩ ɩ sɑlǝkɑ kɑɑ wɛɛ kɛɛsʋɣʋ. 30 Tǝ nyǝmɑ́ wei ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ́ɑ́ lɛɛtǝnɑ pɑɑ wei kɛ́ ɩ ɩsɑɣɑtʋ nɑ mɑ́ɑ́ fɛlǝnɑ pɑɑ wei kɛ́ mpi ɩ lɑpɑ tɔ. Nɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɑsǝnɑ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Tɑcɑɑ kɑ́ hʋʋnɑ ɩ yǝlɑɑ kɛ tɔm. 31 Sɩ ń tuti nyɑ́ tǝɣɩ Ɩsɔ weesuɣu tʋ niŋ tɑɑ tɔ pǝ wɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm yoo.

32 Ɩ́ tɔɔsɩ ɩsǝnɑ pǝ tɛmɑ-mɛɣɛ lɑpʋ kɛ wɑɑtʋ wei Ɩsɔ lɑpɑ nɑ mǝ ɩsɛntɔɔ cɛ tɔ. Pɩɩ sʋsʋɣʋ-mɛɣɛ kʋnyɔntɔɣɔlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ sǝŋ tǝcɑ kɛ wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ tɔ. 33 Kʋlʋmɑɑ mɛɣɛ pɑ tɔŋnɑ tʋʋʋ nɑ pɑ́ lɑkɩ mpi pǝ fɛɩ teu tɔɣɔ sɑmɑɑ tɑɑ. Pǝyele kʋlʋmɑɑ mɛ mǝ sɔɔlʋ nɑ́ pɩɩnɑ sɩ ɩ́ te mpɑ pɑ tɔŋnɑ wɑhɑlɑ tʋɣʋ ɩsɩɩ mɛ tɔ. 34 Ɩ́ tɑ́ cɔɔlɩ mǝ tɩ nɑ sɑlǝkɑtʋnɑɑ kʋnyɔŋ tɔɣɔʋ. Wɑɑtʋ wei pɑ lɛɛkɑɣɑ mǝ wɛnɑʋ tɔ ɩ́ tɑ́ kɛɛ nyʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ kɑ nyǝmɑ́ teu sɩ ɩ́ wɛnɑ wɛnɑʋ mpi pǝ kǝlɑ ḿpʋ́ɣʋ́ teu nɑ pǝ tɑɑŋǝɣɩ tɑm tɔ. 35 Ye mpʋ ɩlɛ mǝ nɑɑni ɩ́ tɑɑ sɩ. Mpi tɔ ɩ tɔɔ kɛ́ pɑ sɩɩ-mɛɣɛ kɑsǝyɑɣɑ sɔsɔɣɑ. 36 Ye ɩ fɛɩnɑ suulu ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ hɑ-mɛɣɛ mpi ɩ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-mɛ tɔ. 37 Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Pǝ kɑɑsɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́ sɩ

wei ɩ kɑɣɑ ɩ kɔɔ tɔ ɩ́ kɔɔ.

Ɩ kɑɑ tɑɑŋɩ se.

38 Nɑ wei mɑ yɑɑ mɑ yʋlʋpɑŋ tɔ ɩ kɑ́ tɛ-m nɑ ɩ tɑɑ kɛ́ ɩlɛnɑ ɩ́ tʋlɩ-tɩ.

Amɑ ye ɩ tulɑ tɑpǝŋ mɑ kɑɑ lɑpɩ-ɩ luɣu tɔtɔ.

39 Tɑ́ tɑ kɛ́ mpɑ pɑ tuliɣi tɑpǝŋ nɑ pɑ́ leki yem tɔ. Amɑ tǝ kɛ́ mpɑ pɑ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ nɑ pɩɩ yɑ pɑ nyɔɔŋ tɔɣɔ.

11

Tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ lɑkɩ mpi tɔ

1 Timpi pɑ tɔŋ sɩ yʋlʋ tɛmɑ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔɣɔlɛ wɑɑtʋ wei ɩ tɑŋɑ pʋlʋ nɑ sikɑ fɛɩ tɔ, nɑ ɩ́ tʋɣɩ pʋlʋpʋ nɑɑni pǝyele pǝlɛ pɩɩ nɑɑ tɔ. 2 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ sɑmɑ lɔŋtɑɑ nyǝ́mɑ.

3 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ yelinɑ nɑ tǝ́ cɛkǝnɑ sɩ Ɩsɔ yɔɣɔtɑ kʋyɔɣɔtʋ nɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ pǝ́ lɑ́, hɑlǝnɑ mpi pɩɩ nɑɑ tɔ pǝ lɩɩnɑ mpi pǝ nɑɑ tɔ pǝ tɑɑ.

4 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ Apɛɛlɩ lɑpɑ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑ kǝlɑ Kɑyini nyǝŋkɑ kɛ teu tɔ. Ɩ tɛmnɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ tɔɣɔ Ɩsɔ nɑ́ yɑɑ-ɩ yʋlʋpɑŋ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ Ɩsɔ sɑmɑ ɩ kʋhɑʋ. Apɛɛlɩ tɛmnɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ tɔɣɔ pɑɑ nɑ ɩ sǝpʋ tɔ ɩ tɔŋnɑ yɔɣɔtɑɣɑ.

5 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ tɑ yele sɩ Henɔkɩ ɩ́ sɩ kʋsǝpʋ. Amɑ pǝ kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ ɩsɛ nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ-ɩ Ɩsɔ cɔlɔ, nɑ nɔɣɔlʋ tɑ tɑsɑ-ɩ keesuɣu, Ɩsɔ kpɑɑsɑ-ɩ ɩ cɔlɔ tɔ pǝ tɔɔ. Pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Henɔkɩ te Ɩsɔ tɔɣɔ Ɩsɔ kpɑɑsɑ-ɩ. 6 Nɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ, ye pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ tɔɔ yʋlʋ kɑɑ te Ɩsɔ. Mpi tɔ, ye yʋlʋ cɑɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ, pʋntʋ kɑ́ tɛ ɩ tɑɑ kɛ́ tǝkpɑtɑɑ sɩ Ɩsɔ wɛɛ nɑ ɩ fɛlǝɣɩ mpɑ pɑ pɛɛkǝɣɩ-ɩ tɔ.

7 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ Nowee nɩɩ Ɩsɔ kpɑɑlʋɣʋ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ heelɑɣɑ-ɩ sɩ pʋlʋ kɑ́ kɔɔ tɔ. Pɑɑ nɑ ɩ tɑ nɑtɑ-wɩ nɑ ɩ ɩsǝpǝle tɔ ɩ nɩɩ Ɩsɔ nɔɣɔ tɑɑ tɔm, ɩlɛnɑ ɩ́ sɑɑkɩ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑ pǝ́ yɑ́ ɩ́ nɑ ɩ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ pɑ nyɔɔŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ nɑ ɩ́ kʋ ɑntulinyɑ tɔm nɑ Ɩsɔ nɑ́ɑ́ yɑɑ-ɩ yʋlʋpɑŋ kɛ ɩ tɛm ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔ pǝ tɔɔ.

8 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ Apǝlɑhɑm lɑpɑ mpi Ɩsɔ yɑɑ-ɩ nɑ ɩ́ heeli-ɩ sɩ ɩ́ lɑ tɔ. Ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ tɛtʋ nti Ɩsɔ cɑɑ sɩ tǝ́ lɑ ɩ́ nɑ ɩ piyɑ pɑ nyǝntʋ tǝkpɑtɑɑ tɔ. Ɩ yelɑ ɩ tɛtʋ nɑ ɩ́ tɛɛ, ɩ tɑ tɩɩ nyǝm timpi mɑɣɑmɑɣɑ ɩ puki tɔ. 9 Ɩsɔ kɛ́ ɩ tɛmnɑ ɩ tɑɑ nɑ pǝ́ lɑ́ ɩ cɑɣɑ tɛtʋ nti Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ cɛlɛ-ɩ tɔ tǝ tɑɑ, nɑ n nɑwɑ n tɔ sɩ ɩ kɑ kɛ́ mʋʋlʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sʋʋ cokɑ tɛɛ, nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋwɛ. Ɩsɔ kɑ heelɑ pɛlɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ-wɛɣɛ mpʋ. 10 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Apǝlɑhɑm cɑɑkɑɣɑ ɩcɑtɛ nte tǝ kutuluŋ kilɑ kii teu tɔɣɔ, nte Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ pɩɩwɑ nɑ ɩ́ ŋmɑ tɔ.

11 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ tɔɔ kɛ́ pǝ yelɑɑ nɑ Apǝlɑhɑm pǝsɩ nɑ ɩ́ hiki pǝyɑɣɑ nɑ ɩ́ tɛmɑ kpɑtǝlʋɣʋ, nɑ Sɑɑlɑ nɑ́ tɑ́ɑ́ fɛɩ lʋlʋɣʋ tɔm tɑɑ tɔtɔ. Ɩ tʋ nɑɑni kɛ́ teu tǝkpɑtɑɑ sɩ nti Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑpɩ-ɩ tɔ tǝ kɑɑ sɑɑlɩ. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ nɑ yʋlʋ kʋlʋm wei ɩ tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sǝpʋ tɔ ɩ́ lʋlɩ nɑ pǝ́ lʋlɩ tǝyomyom ɩsɩɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩsɩɩ teŋku nɔɣɔ kɑnyǝŋɑ pee.

13 Pɑnɛ ɩnɩ pɑ tǝnɑ pɑ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ, hɑlǝnɑ pɑ́ polo pɑ́ sɩ, pɑ tɑ hiki mpi Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-wɛ tɔ. Amɑ pɑ loosɑ-wǝɣɩ kʋloosu kɛ hɑtuu pooluŋ kɛ́, nɑ pɑ́ mʋɣʋlɩ nɑ pɑ́ tɔ sɩ mpɛ pɑ kɛ́ mʋʋlɑɑ nɑ pɑ cɔɔsɑ kʋcɔɔsʋ kɛ ɑtɛ cǝnɛɣɛ. 14 Mpɑ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ mpʋ tɔ pɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tǝkpɑtɑɑ kɛ́ sɩ pɑ pɛɛkǝɣɩ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ tɛtʋ. 15 Ye pɑ lǝsɑsɩ kɑ wɛ timpi pɑ lɩɩwɑ tɔ, pɑ tɑɑ lɑŋ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ mǝlɩ. 16 Amɑ tɑmpɑnɑ tɔɔ pɑ pɛɛkɑɣɑ tɛtʋ nti tǝ kǝlɑ teu tɔɣɔ. Ntǝɣǝlɛ ɩsɔtɑɑ nyǝntʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ fɛɩ Ɩsɔ kɛ́ fɛɛlɛ sɩ pɑ́ yɑɑ-ɩ pɑ Ɩsɔ, ɩ tɛmɑ-wɛɣɛ ɩcɑtɛ kʋpɑntɛ tɑɣɑnʋɣʋ tɔ se.

17 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ yelinɑ Apǝlɑhɑm kpɑ ɩ pǝyɑɣɑ Ɩsɑɑkɑ sɩ ɩ kʋɣɩ-kɛ nɑ ɩ́ lɑ́ Ɩsɔ kɛ́ kɔtɑɣɑ kɛ wɑɑtʋ wei Ɩsɔ nɑ́ tɛɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ kʋtɛɛ sɩ ɩ nɑɑ tɔ. Ɩsɔ kɑ tɛmɑ Apǝlɑhɑm kɛ nɔɔsɩ sɩɩʋ, pɑɑ nɑ mpʋ ɩ kpɑɣɑ ɩ pǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tike ɩ kɑ lʋlɑ mpʋ tɔ sɩ ɩ kʋɣɩ. 18 Ɩsɔ kɑ heelɑ-ɩ sɩ Ɩsɑɑkɑ kiŋ kɛ ɩ kɑ́ hikinɑ piyɑ. 19 Apǝlɑhɑm kɑ mɑɣɑsɑ ɩ tɑɑ sɩ Ɩsɔ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɑɑkɑ kɛ feesuɣu. Nɑ pǝ wɛ ɩsɩɩ mpʋɣʋlɛ pǝ tɩɩ lɑpɑ. Ɩ sǝpɑɣɑ nɑ pǝ́ feesi-ɩ nɑ pǝ́ tɑɣɑnɩ-ɩ Apǝlɑhɑm kɛ cɛlʋɣʋ.

20 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɑɑkɑ koolɑɑ sɩ Ɩsɔ ɩ́ lɑ kʋpɑntʋ kɛ Yɑkɔpʋ nɑ Ɩsɑʋ kɛ cele.

21 Sɑɑ wei Yɑkɔpʋ wʋsɑ sǝm tɔ Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ yelinɑ nɑ ɩ́ kooli Yosɛɛfʋ piyɑ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ nɑ ɩ́ nyǝkɑ ɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ tɔɔ.

22 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei Yosɛɛfʋ cɑɑkɑɣɑ sǝm tɔ ɩ yɔɣɔtɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Icipiti tɑɑ lɩɩʋ tɔm, nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-wɛɣɛ ɩsǝnɑ pɑɑ lɑnɑ ɩ mʋwɑ tɔ.

23 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ Moisi cɑɑ nɑ ɩ too pɑ ŋmɛsɑ-ɩ ɩsɔtʋnɑɑ tooso kɛ́ ɩ lʋlʋɣʋ wɑɑlɩ. Pɑ nɑwɑ sɩ ɩ tewɑ ɩlɛ pɑ tɑ nyɑnɑ nti wulɑʋ kɑ tɔmɑ sɩ pɑ́ tɑɑ lɑ tɔ tǝ lɑpʋ.

24 Wɑɑtʋ wei Moisi lɑpɑ sɔsɔ tɔ ɩ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ tɔɣɔ ɩ kisɑɑ sɩ pɑ́ tɑɑ yɑɑ-ɩ Icipiti wulɑʋ sɔsɔ pɛɛlɔ pǝyɑɣɑ. 25 Pǝ kǝlɑ-ɩ leleŋ sɩ pɑ́ tʋ́ ɩ́ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ kɛ kʋnyɔŋ nɑ mpi ɩ kɑ́ yɔɔlǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ wɛɛ nɑɑlɛ tike tɔ. 26 Ɩ nɑwɑ sɩ ye yǝlɑɑ ɩ́ kisɑ-ɩ ɩsɩɩ pɑ kisuɣu Mesii tɔ pǝ kǝlɑ-ɩ teu kɛ Icipiti ɑpititu tǝnɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, cele kʋfɛlʋɣʋ kɛ ɩ pɛɛkǝɣɩ.

27 Moisi tɛmɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ tɔɣɔ wɑɑtʋ wei ɩ́ lɩɩ Icipiti nɑ wulɑʋ pɑ́ɑ́nɑ́ huu ɩ tɔɔ tɔ pǝ tɑ tɔ ɩ lɑŋlɛ. Ɩ sǝŋɑ teu tǝcɑ, mpi tɔ ɩ nɑɑkɑɣɑ Ɩsɔ wei ɩ fɛɩ pɑ́ nɑ-ɩ tɔ. 28 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ tɔɔ kɛ́ ɩ sɩɩ Tɛɛʋ ɑcimɑ tɔɣɔʋ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ pɑ́ tɑɑ cɑlǝm kɛ nɑŋŋ nɔnɔɔsɩ nɑ sǝm ɩsɔtɑɑ tillu ɩ́ tɑɑ kʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlɑɑ.

29 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɛsɑ sǝsǝncɑɑsɩ teŋku kɛ puɣulɑɣɑ ɩsɩɩ kɑcɑŋɑ tɔɔ. Icipiti nyǝ́mɑ nɑ́ kɛɛnɑ-wɛ ɩlɛnɑ lʋm tɔɣɔ pɛlɛ.

30 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ yelinɑ Yeliko koloŋɑ timɑ tǝmʋɣʋmʋɣʋ kɛ́ wɑɑtʋ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɔmɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ-kɛɣɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔ. 31 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ tɑ kpɛntǝnɑ mpɑ pɑ kisɑ Ɩsɔ nyǝntʋ tɔ nɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ Lɑhɑpɩ nɑ pɑ́ kʋ. Mpi tɔ ɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔkɑ ɩcɑtɛ feŋlɑɑ kɛ teu kɛ wɑɑtʋ wei pɑ tɑlɑ ɩ tɛ tɔ.

32 Ntiɣi mɑɑ tɑsɑ yɔɣɔtɑɣɑ ɩlɛ yee? Tɑpɑcɑɣɑlɛ fɛɩ-m sɩ mɑ́ yɔɣɔtɩ Ketiyɔŋ, nɑ Pɑlɑkɩ, nɑ Sɑmsɔŋ, nɑ Yɛfɛtɛ, nɑ Tɑfiiti, nɑ Sɑmiyɛɛlɩ, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɑ tɔm. 33 Pɑ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔɣɔ pɑ tɔɣɑ lɛlɑɑ tɛtʋ, nɑ pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ tǝŋɑ tɑmpɑnɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ hɑ-wɛɣɛ mpi ɩ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-wɛ tɔ. Pɑ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔɔ kɛ́ pɑ tǝkɑ tɔɣɔlɑsɩ nɔɔsɩ, 34 nɑ pɑ́ teesi kɔkɔsɩ nsi sɩ mʋɣɩ kemkem tɔ. Pɑ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔɣɔ pɑ lɩɩ lɑɣɑtɛ nɔɣɔ tɑɑ. Mpʋ pǝ yelinɑ nɑ pɑɑ kɛʋ ɑcɑmɑɑ tɔ pɑ́ pǝsɩ tɑmpɑnɑ nyǝ́mɑ. Pɑ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔɣɔ pɑ lɑpɑ ɑkɑnɑɑ kɛ yooŋ tɑɑ nɑ pɑ́ kǝlɩ pɑ kolontunɑɑ yoolɑɑ loosi. 35 Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ tɔɔ kɛ́ pɑ feesɑ ɑlɑɑ kɛ pɑ sǝtɑɑ nɑ pɑ́ cɛlɑ-wɛ.

Lɛlɑɑ nɑ́ nɑwɑ kɑŋkɑŋsi nɑ hɑlǝnɑ pɑ́ cɑŋ nɑ pɑ́ sɩ, pɑ tɑ kisi wɑhɑlɑ ɩnɩ ɩ tɔɣɔʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ cɑɑkɑɣɑ kɛ́ sɩ pɑ́ feesi-wɛ nɑ pɑ́ hiki weesuɣu kʋpɑmpɑŋkʋ. 36 Pɑ footɑ lɛlɑɑ nɑ pɑ́ mɑ-wɛɣɛ ɑkpɑtɛɛ, pɑ hɔkɑ lɛlɑɑ kɛ ɑlukpɑlɑ nɑ pɑ́ tʋ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ. 37 Pɑ yɑɣɑ lɛlɑɑ kɛ pɛɛ nɑ pɑ́ sɩ, nɑ pɑ́ nɑɑsɩ lɛlɑɑ, nɑ pɑ́ tɑlɑ lɛlɑɑ kɛ tilimɑ nɑɑlɛ nɑɑlɛ nɑ pɑ ɩsɛ. Pɑ lɑɑ lɛlɑɑ kɛ kʋlɑɑ nɑ sɛɛsɩ. Heeŋ nɑ pǝŋ pǝ ɑlemɑ kɛ pɑ tɔɣɔlɑɣɑ nɑ pɑ́ yɛlǝɣɩ. Anɩ pɑ hʋlʋmɑɑ tǝkoŋkoŋ pǝyele pɑ tɔŋnɑ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ tʋɣʋ nɑ pɑ́ lɑkɩ-wɛɣɛ nyɑŋ. 38 Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɛɛ ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛ cɑɣɑʋ. Pɑ cɔɔkɑɣɑ yem kɛ́ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ nɑ pɔɔŋ tɑɑ. Pɑ tǝsʋʋlɛnɑɑ ntɛ́ kʋkpɑmǝŋ tɛɛ nɑ tulukusi tɑɑ.

39 Pɑnɛ ɩnɩ pɑ tǝnɑ pɑ tɛmɑ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔɣɔ Ɩsɔ sɑmɑ-wɛ. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ tɑ hiki mpi Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-wɛ tɔ. 40 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ kɑ hʋʋwɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɑɣɑ mpi pǝ kǝlɑ teu tɔ ɩlɛ ɩ tɑ tisi sɩ pɑ́ te tǝkpɑtɑɑ nɑ tɑɑ fɛɩ.

12

Ɩsɔ kɛlɛ Tɑcɑɑ

1 Tɔʋ, ɩsɩɩ yǝlɑɑ sɑmɑɑ tuutuumɑ ɩnɛ ɩ tɑmɑ-tʋɣʋ kotɑɣɑ nɑ ɩ tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ lɑpʋ nɑ tǝ nyǝmɑ́ tǝkelekele tɔ, tɑ tɔtɔ tǝ́ hɔɣɔsɩ nɑ tǝ́ pɛtɩ pǝ tǝnɑ mpi pɩɩ kɑɣɑtɩ-tʋ sɩ tǝ́ tɑɑ polo lɔŋlɔŋ tɔ, nɑ tǝ́ lɔ ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ mɑtǝnɑ-tʋɣʋ tɑm tɔ. Ɩlɛnɑ tǝ́ kpɑɣɑ cɑsǝlɛ kɛ teu kɛ mpi pǝ wɛ tɑ́ nɔɣɔ tɔɔ tɔ pǝ wɑɑlɩ. 2 Tǝ́ kpɑɣɑ tɑ́ ɩsɛ nɑ tǝ́ pɑ́ Yesu tɔɔ, ɩnɩ ɩ kɛnɑ tɑ Ɩsɔ sɛɛʋ nyʋɣʋ nɑ pǝ tɑpʋɣʋ. Ɩ tɑ nyǝnɩ tesikɑ tɔɔ sǝm fɛɛlɛ, ɩ tisɑɑ sɩ pɑ́ kɑmɩ-ɩ tesikɑ tɔɔ nɑ ɩ́ sɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ kɛ́ ɩ tisɑ mpʋ, lɑŋhʋlʋmlɛ nte tǝ tɑŋɑ-ɩ cele tɔɣɔ ɩ nyǝnɑɣɑ. Nɑ kɑɣɑnɑ ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɔ kumte kɔŋkɔŋ tɑɑ.

3 Mɛ mɩɩ cɑɣɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ ɩsǝnɑ ɑsɑɣɑɑ yoonɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɑ́ kpɛɛsɩ tɔ. Ɩ́ nyǝnnɑ tǝnɑ, pǝcɔ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ kpisi nɑ ɩ́ lɔ tɔɔŋ. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tuu mǝ nɑ ɑsɑɣɑɑ ɩ́ lʋkɩ tɔ ɩ́ tɑ lʋtɑ nɑ hɑlɩ ɩ́ cɑŋ ɩ́ sɩ mǝ tǝlʋtɛ tɑɑ. 5 Ɩ́ sɔɔwɑ ɑpɑlʋtʋ sɔɔsʋɣʋ tɔm nti Ɩsɔ heeliɣi-mɛ ɩsɩɩ yʋlʋ sɛɣɛsʋɣʋ ɩ piyɑ tɔ yɛɛ? Ɩ tɔmɑ sɩ:

Mɑ pǝyɑlʋ, pɑɑsǝnɑ teu kɛ wɑɑtʋ wei

Tɑcɑɑ hɔŋ nyɑ́ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ.

Nɑ ye ɩ kɑlǝɣǝnɑ-ŋ tɑɑ lɔ nyɑ́ ɑpɑlʋtʋ.

6 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ,

wei Tɑcɑɑ sɔɔlɑɑ tɔ pʋntʋ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ ɩ hɔŋ.

Nɑ wei ɩ nyǝnǝɣɩ ɩ pǝyɑɣɑ tɔ pʋntʋ kɛ ɩ kɔtǝɣɩ.

7 Ɩ́ tɔɣɔ mǝ kʋnyɔmǝŋ nɑ suulu nɑ ɩ́ nyǝnɩ-ɩ ɩsɩɩ cɛcɛ hɔŋʋɣʋ ɩ pǝyɑɣɑ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ. Kʋnyɔmǝŋ wei ɩ́ tɔkʋɣʋ mpʋ tɔ ɩnɩ ɩ hʋlǝɣǝnɑ sɩ Ɩsɔ nyǝnǝɣɩ-mɛɣɛ ɩ piyɑ. Pǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ kɑ cɑɑ ɩɩ hɔŋ? 8 Ye ɩɩ hɔŋ mǝ ŋkpɑŋŋ ɩsɩɩ ɩ lɑkɩ ɩ piyɑ tǝnɑ tɔ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ kɛ́ sɩ ɩ́ tɑ́ kɛ́ ɩ piyɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Amɑ ɩ́ kɛ́ ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛ piyɑ kɛ́. 9 Tǝ́ nyǝnnɑ tɑ cɑɑnɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɑtɛ cǝnɛ. Pɑ hɔŋ tɑ́ ŋkpɑŋŋ nɑ tǝ́ seeki-wɛ. Ye tɑ́ cɑɑnɑɑ hɔŋ tɑ́ ŋkpɑŋŋ nɑ tǝ́ seeki-wɛ, pǝ wɛɛ sɩ tɩɩ nɩɩnɑ tɑ́ ɩsɔtɑɑ Cɑɑ nɑ pǝ́ kǝlɩ mpʋ nɑ tǝ́ hiki weesiŋ. 10 Tɑ cɑɑnɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ hɔŋ tɑ́ ŋkpɑŋŋ kɛ wɛɛ nɑɑlɛ kɛ ɩsǝnɑ pǝ mɑɣɑ-wɛ tɔ. Amɑ sɩ pǝ́ wɑɑsɩ-tʋ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ nɑ́ hɔŋ tɑ́ ŋkpɑŋŋ sɩ tǝ́ kpɑɣɑ ɩ tǝnɑŋŋ wɛɛtʋ. 11 Wɑɑtʋ wei pɑ hɔŋ tɑ́ ŋkpɑŋŋ tɔ pǝ cɑɣɑ-tʋɣʋ ɩsɩɩ pɑ tʋɣɩ-tʋɣʋ wɑhɑlɑ, pǝ fɛɩ lɑŋhʋlʋmlɛ se. Amɑ pǝ kɔŋ nɑ pǝ leeli ɩlɛnɑ mpɑ pɑ ŋkpɑŋŋ pɑ hɔmɑ mpʋ nɑ pǝ sɛɣɛsɩ-wɛ tɔ, pɑ́ nɑ kʋpɑntʋ kɛ pǝ tɑɑ. Pʋntʋnɑɑ tɔntɛ teeki nɑ pǝ́ kɔnɑ-wɛɣɛ hɛɛsʋɣʋ.

Kʋsɛɣɛsǝtʋ nɑ kʋkpɑɑlǝtʋ

12 Ɩ́ lɑ nɑ mǝ niŋ kʋsǝpǝŋ nɑ mǝ nɔɔhɛɛ ɑcɑmɑɑ pǝ nyɔɔ toŋ. 13 Nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm kɛ́ mpɑɑŋ kʋsiɣisiŋ, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ sɛkǝllʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ cɔlǝsɩ mpɑɑʋ, ɑmɑ ɩ́ hiki tomɑ.

14 Ɩ́ lɑ kookɑlɩ nɑ mǝ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ wɛɛnɑ tǝmɑ nɑ leleŋ nɑ mǝ tɔntɛ kɛɛsɩ teu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye yʋlʋ tɔntɛ tɑ kɛɛsɩ teu pʋntʋ kɑɑ keesi Tɑcɑɑ. 15 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ kɛ lɑŋʋɣʋ. Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ tɔtɔ nɑ pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ pǝsɩ ɩsɩɩ tʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ nyɔɔkʋɣʋ nɑ kʋ nyɑŋ wɑkǝlǝɣɩ yǝlɑɑ tɔ. 16 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ tɔtɔ nɑ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ lɑ ɑsilimɑ yɑɑ Ɩsɔ nyǝm pǝsɩ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́ yem, ɩsɩɩ pǝ lɑpʋ Ɩsɑʋ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɩ sɔsɔɔntʋ lonte nɑ ɩ́ pɛɛtɩ tɔɣɔniyɑ tɔɔ tɔ. 17 Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nɑwɑ ɩsǝnɑ pǝ kɔmɑ wɑɑlɩ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ nyɩɩlɩ sɩ ɩ cɑɑ ɩ́ kooli-ɩ kʋpɑntʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ lɔ-ɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pǝ fɛɩ pǝsʋɣʋ sɩ ɩ́ mǝlɩ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ mpi ɩ kɑ tɛmɑ wɑkǝlʋɣʋ tɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ wii yem.

18 Mɛ ɩ́ tɑ́ kpǝtǝnɑ pʋɣʋ ŋku yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tokinɑ tɔ ɩsɩɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ, ŋku kʋ tɔɔ kɔkɔ toŋ nyǝŋkɑ mʋkɑɣɑ tɔ, nɑ ɩsɔŋmʋntʋ nɑ sǝkpɛtʋɣʋ nɑ heelimuɣu pǝ nyɑlɑɑ tɔ, 19 nɑ pɑ́ nɩɩ ɑkɑntǝlɛ wulɑ nɑ pǝ́ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ. Sɑɑ wei Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtɑɣɑ mpʋ tɔ, pɑ tɔmɑ sɩ pǝ́ yele mpʋ, pǝ́ tɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ. 20 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɔm nti pɑɑ heelɑ-wɛ sɩ ye yʋlʋ yɑɑ kpǝntɛ mɑɣɑmɑɣɑ tokinɑ pʋɣʋ ŋkʋ, pɑɑ yɑɣɑ-tɛɣɛ pɛɛ nɑ pɑ́ kʋ tɔ, tǝ kǝlɑ-wɛɣɛ toŋ. 21 Pǝ nyǝnʋɣʋ lɑpɑ sɔɣɔntʋ hɑlǝnɑ Moisi mɑɣɑmɑɣɑ tɔ́ sɩ sɔɣɔntʋ kǝlɑ ɩnɩ nɑ ɩ́ seliɣi.

22 Amɑ mɛ mǝ kpǝtǝnɑ Siyɔŋ pʋɣʋ, nɑ Ɩsɔ weesuɣu tʋ ɩcɑtɛ ɩsɔtɑɑ Yosɑlɛm nɑ tǝ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tuutuumɑ. 23 Ɩ́ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ kɑncɑɑlɑɣɑ kʋlʋlɑɑ mpɑ pɑ hǝlɑ pɑ ŋmɑɑ ɩsɔtɑɑ nɑ pɑ́ kotinɑ lɑŋhʋlʋmlɛ tɔ. Ɩ́ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ wei ɩ kɑ́ hʋʋnɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ tɔm tɔ, nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ ɩ yǝlɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ pɑ lɑpɑ nɑ pɑ́ te tǝkpɑtɑɑ tɔ pɑ lǝsɑsɩ. 24 Ɩ́ kpǝtǝnɑ Yesu wei ɩ kɛ́ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋfɑm tɛlǝsʋlʋ tɔ. Ɩ́ kpǝtǝnɑ ɩ cɑlǝm kʋŋmɩɩsǝm mpi pǝ yɔɣɔtɑɣɑ kǝlɑ Apɛɛlɩ nyǝm nyǝŋkɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ tɔ.

25 Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, ɩ́ tɑɑ kisi wei ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-mɛ tɔ ɩ tɔm kɛ nɩɩʋ. Mpɑ pɑ kisɑ wei ɩ kpɑɑlɑɣɑ Ɩsɔ Tɔm kɛ ɑtɛ cǝnɛ tɔ ɩ tɔm nɩɩʋ tɔ pɑ tɑ kpisi pɛlɛ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ hɔm, kɑcɑŋfɑnɑ tɑ mpɑ tɩɩ hɑ lumɑɣɑ kɛ wei ɩ wɛ hɑtuu ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ-tʋ tɔ? 26 Ɩ yɔɣɔtɑɑ nɑ ɩ yɔɣɔtɑɣɑ ciɣiti tɛtʋ tǝnɑ. Amɑ ɩ tɑsɑ-tʋɣʋ heeluɣu sɩ ɩ kɑ́ tɑsɑ ɑtɛɣɛ ciɣituɣu, hɑlǝnɑ ɩ́ kpɛntǝnɑ ɩsɔtɑɑ. 27 Timpi pɑ tɔŋ mpʋ sɩ pɑɑ tɑsɑ tɔ pǝ wɛɛ kɛlɛ sɩ mpi mpi pǝ lɑpɑ nɑ pɩɩ ciɣiti-wɩ tɔ pɩɩ sɑɑlɩ yem ɩlɛnɑ mpi pɩɩ cɑɣɑ tɑm tɔ pǝlɛ pǝ lɛɛtɩ.

28 Tɩɩ hiki kɑwulɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ cɑɣɑ tɑm tɔ ɩlɛ tǝ́ lɑ Ɩsɔ kɛ́ tǝmlɛ kɛ ɩsǝnɑ mpi pɩɩ mɑɣɑ-ɩ tɔ, nɑ tǝ́ see-ɩ nɑ tǝ́ nyɑŋnɑ-ɩ nɑ tǝ́ hʋlɩ sɩ ɩ nyɑnɑ tǝmlɛ sɛɛʋ ntɛ́. 29 Tɑ́ Ɩsɔ kɛ́ kɔkɔ ŋkɑ kɑ nyɑkɩ pǝ tǝnɑ tɔɣɔ.

13

Ɩsǝnɑ tɩɩ lɑ nɑ Ɩsɔ sɔɔlɩ-tʋ tɔ

1 Ɩ́ sɔɔlǝɣɩ tǝmɑɣɑ tɑm ɩsɩɩ yʋlʋ nɑ ɩ neu. 2 Anɩ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ tɔkǝɣɩ mʋʋlɑɑ mpɑ pɑ kɔŋ mǝ tɛ tɔɣɔ teu tɔ ɩ nɩɩwɑ. Lɛlɑɑ lɑpɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ mʋʋllɛ kɛ pǝ lɑpʋ tɑɑ, pɑ tɔŋnɑ sɩ yǝlɑɑ kɛ yem. 3 Ɩ́ tɔɔsɩ sɑlǝkɑtʋnɑɑ tɔɔ ɩsɩɩ ye mǝ nɑ-wɛ ɩ́ kɑ wɛnnɑ sɑlǝkɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ ɩ́ kɑ lɑpɑ tɔ. Nɑ ɩ́ tɔɔsɩ mpɑ pɑ lɑkɩ nyɑŋ tɔ pɑ tɔm ɩsɩɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ lɑkɩ mpʋ.

4 Pɑɑ wei ɩ́ nyǝnɩ ɑlʋ kpɑɣɑʋ tɔm ɩsɩɩ pʋlʋ sɔsɔɔm. Nɑ ɑpɑlʋ nɑ ɑlʋ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ tɑɑ lɑ yem yem tɔtɔ. Ɩsɔ kɑ́ hʋʋnɑ tɔm kɛ mpɑ pɑ lɑkɩ ɑsilimɑ nɑ mpɑ pɑ lɑkɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔ.

5 Ɩ́ tɑɑ nyǝnǝɣɩ pɔɣɔlɑɣɑ kɛ mǝ kʋlɑpʋtʋ tɑɑ. Amɑ mǝ lɑŋɑ ɩ́ hɛɛnɑ mpi ɩ wɛnɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ kɑɑ lɔ-ŋ pɑɑ pǝcɔ, mɑɑ wɛɛ nyɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ tɑm. 6 Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ yɔɣɔtǝnɑ nɑɑni sɩ:

Tɑcɑɑ kɛlɛ mɑ tentu,

mɑ kɑɑ nyɑnɑ pʋlʋ.

Yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑ-m we?

7 Ɩ́ tɔɔsɩ mǝ kɑncɑɑlɑɣɑ sɔsɑɑ mpɑ pɑ cɑɑlɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ Tɔm heeluɣu tɔ pɑ tɔɔ. Ɩ́ nyǝnnɑ ɩsǝnɑ pɑ yɑɑsi kɑ wɛɛ tɔ, nɑ ɩsǝnɑ pɛlɛ pɑ sǝpɑ tɔ, nɑ ɩ́ kɛɛsǝnɑ ɩsǝnɑ pɛlɛ pɑ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ pɑ tɑɑ tɔ nɑ ɩ́ lɑ́ mpʋ. 8 Ɩsǝnɑ Yesu Kilisiti kɑ wɛɛ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ wɛ sɑŋɑ, nɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɑ́ wɛɛ tɑm. 9 Ɩ́ tɑɑ yele nɑ sɛɣɛsǝŋ kʋfɑŋ ɩnɩ ɩ tǝnɑ, ɩ nɔɣɔ nɑ ɩ sukɑ, ɩ́ tolisi-mɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpi pǝ kǝlɑ teu tɔɣɔlɛ sɩ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ ɩ́ lɑ nɑ tǝ́ hikiɣi toŋ kɛ tɑ hʋwɛɛ tɑɑ. Pǝ́ tɑɑ wɛɛ kʋtɔɣɔʋ cɔlʋɣʋ kiŋ. Mpɑ pɑ pɑɑsǝɣǝnɑ kʋtɔɣɔʋ cɔlʋɣʋ tɔ pɑɑ wɑɑkɩ pǝ tɑɑ kɛ́ pʋlʋ.

10 Kɔtǝlɑɑ mpɑ pɑ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ Yutɑ kɔtɑsɩ cokǝle tɑɑ tɔ pɑ fɛɩnɑ mpɑɑ sɩ pɑ́ tɔɣɔ mpi pɑ kʋ tɑ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɑɑ tɔ. 11 Yutɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ kpɑkǝɣɩ wontu ntɩ tǝ cɑlǝm kɛ́, nɑ ɩ́ ponɑ cokǝle tɑɑ nɑ ɩ́ fɛɛnɩ sɩ pǝ́ hɩɩsɩ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑɣɑ wontu nti pɑ kʋwɑ mpʋ tɔ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ pɑ́ ponɑ tǝsikile wɑɑlɩ nɑ pɑ́ tʋ kɔkɔ. 12 Pǝ tɔɔ kɛ́ Yesu sǝpɑ ɩcɑtɛ nɑ wɑɑlɩ sɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ cɑlǝm ɩ́ tɑɣɑnɩ yǝlɑɑ sɑmɑɑ. 13 Mpʋ tɔ tǝ́ polo ɩ kiŋ kɛ tǝsikile wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kisi-tʋ ɩsɩɩ pɑ kisuɣu ɩnɩ tɔ. 14 Mpi tɔ tǝ fɛɩnɑ ɩcɑtɛ tɑm nyǝntɛ kɛ ɑtɛ cǝnɛ. Amɑ cele nyǝntɛ kɛ tǝ pɛɛkǝɣɩ. 15 Tǝ sɑŋ Ɩsɔ kɛ́ tɑm nɑ pǝ́ lɑ́ teitei ɩsɩɩ tǝ lɑpɑ-ɩ kɔtɑɣɑ nɑ Yesu toŋ tɑɑ. Pǝ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ ɩ hǝtɛ ɩ́ yɑɑkɩ tɑ́ nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́ tɑm. 16 Ɩ́ tɑɑ sɔɔ kʋpɑntʋ lɑpʋ nɑ tǝmɑɣɑ tem kɛ tɑm, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, kɔtɑɣɑ ɩsɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ sɔɔlɑɑ.

17 Ɩ́ nɩɩkǝnɑ mǝ sɔsɑɑ nɑ ɩ́ seeki-wɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ feniɣi mǝ lǝsɑsɩ tɔɔ kɛ́. Mpi tɔ pɑ nyǝmɑ́ sɩ cele Ɩsɔ kɑ́ pɔɔsɩ-wɛɣɛ sɩ tɔm. Ye ɩ́ nɩɩkǝnɑ-wɛ, pɑ tǝmlɛ lɑpʋ kɑɑ lɑ-wɛɣɛ felentu. Amɑ ye ɩɩ nɩɩkǝnɑ-wɛ, pɑ tǝmlɛ kɑ́ pǝsɩ-wɛɣɛ tǝlɑsɩ tɔm, nɑ sɑɑ ɩnɩ pǝ kɑɑ wɑɑsɩ-mɛɣɛ pʋlʋ.

18 Ɩ́ sǝlǝmǝnɑ-tʋɣʋ Ɩsɔ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm. Tǝ nyǝmɑ́ teu kɛ tɑ́ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ tǝ wɛnɑ lotu kʋlʋmtʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tǝ cɑɑ kɛ́ sɩ pɑɑ mpi pǝ tɑɑ tɑ́ tɔntɛ ɩ́ mɑɣɑ. 19 Nti mɑ wiikinɑ-mɛ tǝsiɣisiɣi tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ nɑ ɩ́ lɑ́ luɣu nɑ mɑ́ mǝlɩ mǝ kiŋ kɛ lɔŋ.

Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ

20 Ɩsɔ feesɑ Tɑcɑɑ Yesu kɛ sǝm tɑɑ, ɩnǝɣǝlɛ heeŋ tiikilu sɔsɔ kɛ ɩ sǝpʋ tɔ pǝ tɔɔ. Nɑ ɩ sǝm mpɩ pǝ yelinɑ nɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tɑm nyǝm lɑ tɑmpɑnɑ. 21 Hɛɛsʋɣʋ Ɩsɔ ɩ́ lɑ nɑ mɩɩ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ́ kʋpɑntʋnɑɑ nɑ ɩ́ lɑ́ ɩ luɣu nyǝntʋ tǝmɑmmɑm. Ɩsɔ ɩnɩ ɩ́ yele nɑ Yesu Kilisiti lɑ tɑ́ kiŋ kɛ mpi pǝ wɛ-ɩ teu tɔ. Yesu ɩ́ hiki teeli kɛ tɑm. Ami.

Kɑntǝkɑɣɑ tɔm nɑ sɛɛtʋ

22 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɑ wiikinɑ-mɛ sɩ ɩ́ nɩɩ ɑpɑlʋtʋ sɔɔsʋɣʋ tɔm tǝnɛ nɑ suulu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɔm nti mɑ ŋmɑɑ-mɛɣɛ cǝnɛ tɔ tǝ tɑ tɔɔ. 23 Mɑ heeliɣi-mɛ sɩ pɑ tʋlɑ tɑ tɑɑpɑlʋ Timotee. Ye ɩ tɑlɑ lɔŋ kɛ cǝnɛ mɑ nɑ-ɩ tɩɩ kɔnnɑ mǝ tɛ.

24 Ɩ́ sɛɛ mǝ sɔsɑɑ tǝnɑ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝpɑɩ. Tɑ tɑɑpɑlɑɑ Ɩtɑlii nyǝ́mɑ sɛɛ-mɛ.

25 Ɩsɔ ɩ́ lɑ mǝ tǝnɑɣɑ pɛɛlɛɛ.

Sɑɑkɩ

1

2

3

4

5

TAKƎLAƔA ŊKA

SAAKƖ

NMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Ɩsɔ yǝlɑɑ mpɑ pɑ yɑwɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ tɔɣɔ Sɑɑkɩ ŋmɑɑwɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ. Ɩ kʋsɛɣɛsǝtʋ tɑ kɛ nɔɣɔ tɑɑ tɔm kɛ yem. Yɑɑsinɑɑ mpɑ yʋlʋ kɑ lɑkǝnɑ tɔ, pɑ tɔm kɛ Sɑɑkɩ sɛɣɛsɑɑ. Sɑɑkɩ hʋlɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kɛ yɑɑsi wei pɑ lɑkɩ nɑ ɩ́ fɛɩ teu tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Sɑɑkɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Nyǝm nɑ tɑɑ tɛm pǝ tɔm, titite 1:1-8

Ɩsɔ sɛɛʋ mɑɣɑmɑɣɑ nɑɑkɩ lɑkɑsɩ tɑɑ kɛ, titite 1:9-27

Yǝlɑɑ fɑɣɑsʋɣʋ tɔm, titite 2:1-13

Tɑɑ tɛmnɑʋ nɑ Ɩsɔ nɑ tǝmɑ pǝ tɔm, titite 2:14-26

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ nɑ pɑ nsǝmɑ kpɑʋ tɔm, titite 3:1-12

Lǝmɑɣɑsɛɛ nnɑ ɑ lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ tɔ, titite 3:13-18

Ɩsɔ sɛɛlʋ nɑ ɑntulinyɑ pǝ tɔm, titite 4:1–5:6

Suulu nɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ nɑ sǝnɑʋ tɔm, titite 5:7-20

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Sɑɑkɩ Ɩsɔ nɑ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti pɑ yom.

Mɑ́ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ. Mɑ sɛɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ yɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ tɔ.

Ɩsɔ hɑtɛ

2 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ye mɑɣɑsǝŋ ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ-mɛɣɛ ŋkɑ ŋkɑ, ɩ́ cɑɣɑnɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ sɔsɔm. 3 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ ye ɩ́ sǝŋɑ teu tǝcɑ kɛ nɑɑni wei ɩ́ tʋwɑ Ɩsɔ tɔ ɩ tɑɑ, ɩlɛ ɩ́ pǝsɑ kɑntǝllɑɑ ntɛ́. 4 Amɑ ɩ́ yele nɑ pɑɑ wei ɩ́ nɑ́ sɩ ɩ́ kɑntǝlǝnɑ tɑmpɑnɑ. Sɑɑ ɩnɩ ɩ́ kɑ́ lɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tewɑ tǝkpɑtɑɑ nɑ pɑ́ wɛ tǝmɑmmɑm nɑ pɑ́ tɑ́ lɑŋ pʋlʋ tɔ. 5 Pɑɑ nɑ mpʋ ye mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ lɑŋɑ nyǝm, ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ nɑ ɩ kɑ́ hɑ-ɩ-wɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ ɩ́lɛ́ ɩ fɛɩ felentu kɛ pɑɑ pǝcɔ. Pǝyele ɩɩ kootiɣi nɔɣɔlʋ. 6 Amɑ ye pʋntʋ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ, ɩ́ sǝlǝmɩ nɑ ɩ́ tɛ ɩ tɑɑ, ɩ́ tɑɑ lɑ sikɑ. Ye yʋlʋ ɩ́ sǝlǝmǝɣǝnɑ sikɑ, pʋntʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ teŋku lʋm holɑ nnɑ heelim lɑkɩ nɑ ɑ́ lɑŋtǝɣɩ yem tɔ. 7 Yʋlʋ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑ ɩ́ tɑɑ tɛɛlɩ sɩ Tɑcɑɑ kɑ́ hɑ-ɩ pʋlʋ cǝcǝkɑ. 8 Mpi tɔ, ɩ kɛ́ yɛlɛyɛlɛ tʋ nɑ tutulu kɛ ɩ yɑɑsɩ tǝnɑ tɑɑ kɛ́.

Kʋnyɔntʋ kʋsʋɣʋ

9 Ye kʋnyɔntʋ ɩ́ wɛ tɑ́ tɑɑ, ɩ́lɛ́ ɩ́ mʋɣʋlɩ sɩ Ɩsɔ kɑ́ kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ tɔ pǝ tɔɔ. 10 Nɑ ye ɑpite ɩ́ wɛ tɑ tɑɑ, tǝlɛ tǝ́ mʋɣʋlɩ sɩ Ɩsɔ kɑ́ tisi-tɛ tɔ pǝ tɔɔ. Apite kɔŋ nɑ tǝ́ sɑɑlɩ yem kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩlʋɣʋ hɛtʋ kɛ tɑɑlɛ tɑɑ. 11 Ilim lɩɩkɩ nɑ pǝ́ kɔɔ pǝ́ hɑŋ sɔsɔm, ɩlɛnɑ pǝ́ nyɑɣɑ nyɩɩlʋɣʋ ŋkʋ nɑ kʋ wʋlɩ, ɩlɛnɑ hɛtʋɣʋ ŋkʋ kʋ hoti, nɑ kʋ kɑcɔkɑ sɑɑlɩ yem. Mpʋ ɩnǝɣɩ pɩɩ kɔɔ nɑ ɑpite nɑ tǝ kʋlɑpʋtʋ tǝnɑ sɑɑlɩ yem.

Mɑɣɑsǝŋ nɑ cɔɔsɛɛ

12 Mɑɣɑsǝŋ ɩ́ mɑɣɑnɑ wei nɑ pǝ́ tɑ́ ciɣiti-ɩ, pʋntʋ nɩɩ leleŋ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wɑɑtʋ wei pǝ tɛŋɩ-ɩ mɑɣɑsʋɣʋ nɑ pǝ́ tɑ́ ciɣiti-ɩ tɔ, Ɩsɔ hɑɑkɩ-ɩ weesuɣu teeli ntenuɣu ŋku kʋ kɛ́ mpi Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ hɑɑ mpɑ pɑ sɔɔlǝɣɩ-ɩ tɔɣɔ. 13 Ye mɑɣɑsʋɣʋ ɩ́ mɑɣɑnɑ wei, pʋntʋ ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ: Ɩsɔ mɑɣɑsǝɣǝnɑ-m. Mpi tɔ, pɩɩ mɑɣɑsǝɣɩ Ɩsɔ sɩ ɩ́ lɑ ɩsɑɣɑtʋ, pǝyele Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ nɑɑ mɑɣɑsǝɣɩ nɔɣɔlʋ. 14 Pɑ tɔŋ sɩ pǝ mɑɣɑsǝɣɩ yʋlʋ tɔ, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kʋnyɩɩlʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ hɔŋnɑ-ɩ nɑ pǝ́ kpɑ-ɩ ɩsɩɩ kɑtɔkɑ. 15 Kʋnyɩɩlʋɣʋ ŋkʋ kʋlɛ kʋ wɛɛkɩ mpʋ ɩlɛnɑ kʋ́ kɔɔ kʋ́ lʋlɩ ɩsɑɣɑtʋ. Nɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ́ kɔŋ tǝ́ pɩɩ tǝmɑmmɑm ɩlɛnɑ tǝlɛ tǝ́ lʋlɩ sǝm.

16 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ, ɩ́ tɑɑ puɣusi mǝ tɩ yoo. 17 Ɩsɔtɑɑ kɛ́ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ tǝ hikiɣi fɑɑlɑɑ tɔ nɑ kʋcɔɔŋ kʋpɑmpɑŋ ɩnɩ ɩ tǝnɑ ɩ lɩɩkǝnɑ. Ɩsɔ wei ɩ ŋmɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ kɔkɔsɩ tɔ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ pǝ lɩɩnɑ. Ɩsɔ nɑɑ lɑɣɑsǝɣɩ ye ɩ sǝŋɑ nti tǝ tɑɑ, tǝ tɑɑ kɛ́ ɩ sǝŋɑɑ. Sǝkpɛtiyɑ nɑkǝlɩ kɑ fɛɩ ɩ kiŋ. 18 Ɩnɩ ɩ nɔkǝnɑ nɑ ɩ́ hɑ-tʋɣʋ weesuɣu nɑ ɩ tɑmpɑnɑ tɔm kiŋ. Ɩ lɑpɑ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ tǝ́ mʋ kʋŋmɑŋmɑm mpɩ pǝ tǝnɑɣɑ nɔɣɔ.

Ɩ́ tɑɑ nɩɩkɩ kʋnɩɩ kɛ yem

19 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ, ɩ́ tɔɔsɩ tɔm tǝnɛ ɩnɩ sɩ pɑɑ wei ɩ́ wɛɛ lɔŋ kɛ nɩɩʋ tɑɑ. Amɑ ɩ́ tɑɑ wɛɛ wei ɩ pǝsǝɣɩ yɔɣɔtɑɣɑ tɔ. Pǝyele ɩ́ tɑɑ wɛɛ wei ɩɩ lɑɣɑsǝɣɩ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ tɔ. 20 Ye yʋlʋ ɩ́ mʋ pɑ́ɑ́nɑ́ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑ mpi Ɩsɔ cɑɑ tɔ. 21 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ kisi mpi pǝ lɑkɩ yʋlʋ kɛ ɩsɑɣɑʋ tɔ, nɑ ɩ́ lɔ kʋlɑpʋtʋ nti tǝ tɑ kɛɛsɩ tɔ. Ɩ́ pɑsɑ mǝ tɩ nɑ ɩ́ mʋ tɔm nti Ɩsɔ sɔtǝɣɩ mǝ tɑɑ tɔ, tɔm ntɩ tɩɩ yɑnɑ mǝ nyɔɔŋ.

22 Ɩ́ tɑɑ nɩɩkɩ Ɩsɔ Tɔm kɛ kʋnɩɩ kɛ yem. Ye ɩ́ lɑkɩ mpʋ ɩ́ puɣusiɣi mǝ tǝɣɩ. Amɑ ɩ́ tǝŋ teitei ɩsɩɩ ɩ́ nɩɩkɩ tɔ. 23 Wei ɩ nɩɩkɩ-tǝɣɩ kʋnɩɩ tɔ ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ nyǝnʋɣʋ ɩ tǝɣɩ tiŋ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ́ ɩsǝnɑ ɩ wɛɛ tɔ, 24 nɑ ɩ́ tɛ ɩ tǝɣɩ nyǝnʋɣʋ nɑ ɩ́ tɛɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ sɔɔ ɩsǝnɑ ɩ kɑ wɛɛ tɔɣɔ kpɑkpɑɑ. 25 Amɑ wei ɩ kɛlǝɣɩ Ɩsɔ Tɔm nti tǝ tewɑ mpʋ nɑ tǝ hɛtǝɣɩ-tʋɣʋ tɑ́ yomle tɑɑ nɑ ɩ́ wiili tǝ tɑɑ kɛ́ teu, nɑ ɩ́ nyɔɔnɑ-tɩ tǝkpɑŋkpɑŋkpɑ tɔ. Pʋntʋ ɩɩ nɩɩkɩ-tǝɣɩ kʋnɩɩ kɛ yem nɑ ɩ́ tɛɛwɑ pǝ tɛmɑ. Amɑ ɩ tǝŋǝɣɩ-tǝɣɩ teu kɛ́, pʋntʋ kɑ́ nɑ́ sɩ Ɩsɔ wɛ ɩ́ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ kʋlɑpʋtʋ tɑɑ.

26 Ye yʋlʋ hʋʋkɩ sɩ ɩ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛlʋ nɑ ɩ́ tɑ́ nyɩ ɩ nɔɣɔ tɔɔ suluɣu, pʋntʋ puɣusiɣi ɩ tǝɣɩ, nɑ ɩ Ɩsɔ sɛɛtʋ wɛ yem. 27 Ɩsɔ sɛɛʋ mpi pǝ te Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ pǝ́ mɑɣɑ-ɩ tɔɣɔlɛ suluwɑɑ nɑ ɑlɑɑ mpɑ pǝ sǝpɑ nɑ pǝ́ yele yem tɔ pɑ tɔkʋɣʋ kɛ pɑ wɑhɑlɑnɑɑ tɑɑ. Pǝ kɑɑsɑɑ tɔtɔ sɩ yʋlʋ ɩ́ tɑɑ yele nɑ ɑntulinyɑ kʋlɑpʋtʋ ɑsilimɑ tɑɑnɑ-ɩ pɑɑ pǝcɔ.

2

Yǝlɑɑ fɑɣɑsʋɣʋ

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, ɩ́ tɑɑ tǝŋǝɣɩ Tɑcɑɑ teeli tʋ Yesu Kilisiti mpɑɑ nɑ ɩ́ tɑsǝɣɩ yǝlɑɑ kɛ fɑɣɑsʋɣʋ. 2 Ye ɩsɩɩ ɩ́ kotɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑɑ kɛlɛ, nɑ nɔɣɔlʋ sʋʋ nɑ ɩ́ lɛɛ wʋlɑ kukuule nɑ ɩ́ suu wontu kʋpɑntʋ, nɑ kʋnyɔntʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ɑ́ sʋʋ tɔtɔ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ wontu cǝlɑ cǝlǝɣɩ cǝlǝɣɩ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑsɩ wei ɩ suu wontu kʋpɑntʋ kɛ mpʋ tɔ nɑ ɩ́ se ɩ́lɛ́, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kɔɔ nɑ ń cɑɣɑ tǝcɑɣɑlɛ kʋpɑntɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ kʋnyɔntʋ sɩ: Nyɑɑ sǝŋ mpʋ, yɑɑ kɔɔ nɑ ń sopi mɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ cǝnɛɣɛ ɑtɛ. 4 Ɩ́ lɑkɩ mpʋ tɔ pǝ tɑɣɑ ɩ́ fɑɣɑsǝɣɩ mǝ tǝmɑɣɑlɛ? Nɑ ɩsǝnɑ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ mpʋ tɔ pǝ fɛɩ teu.

5 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ kʋpɑmɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ mɑ tɔm tǝnɛ sɩ, Ɩsɔ nyǝnɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ lǝsɩ kʋnyɔntʋnɑɑ sɩ pɑ́ pǝsɩ ɑpilɑ kɛ ɩ mpɑɑʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ hiki kɑwulɑɣɑ ŋkɑ ɩ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ cɛlɑ mpɑ pɑ sɔɔlɑ-ɩ tɔ. 6 Ɩlɛnɑ mɛ mɩɩ mǝlɩ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ kʋnyɔntʋnɑɑ mpɛɣɛ yem suwe? Pǝ tɑɣɑ ɑpilɑ ɑnɩ ɑɑ cɑɑkǝnɑ mǝ tɔm nɑ ɑ́ hɔŋ-mɛ nɑ ɑ́ pukinɑ tɔm tǝhʋʋlɛ tɑɑ? 7 Pǝ tɑɣɑ kʋlʋmɑɑ mpɛ pɑ footiɣinɑ hǝtɛ kʋpɑntɛ nte Ɩsɔ hɑ-mɛ tɔ?

8 Ye ɩ́ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ nti pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Sɔɔlɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɩsɩɩ n kɑ sɔɔlɩ nyɑ́ tɩ tɔ, pǝ wɛ teu. 9 Amɑ ye ɩ́ fɑɣɑsǝɣɩ yǝlɑɑ, ɩ́ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ́. Nɑ ye pɑ kɛɛsǝnɑ nti pɑ sɩɩwɑ tɔ mǝ tɔm sǝpɑɣɑ, mpi tɔ ɩɩ tǝŋǝɣɩ kʋsǝsɩɩtʋ. 10 Nɑ ɩsǝnɑ pǝ wɛɛ tɔɣɔlɛ sɩ ye nɔɣɔlʋ tǝŋɑ kʋsǝsɩɩtʋ kʋheelitu tǝnɑ nɑ ɩ́ kɔɔ ɩ́ kpisi tǝ tɑɑ kʋlʋmtʋ kɛ tǝŋʋɣʋ, pǝ tǝnɑɣɑ ɩ kpisɑɑ. 11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, wei ɩnɩ ɩ tɔmɑ sɩ: Tɑɑ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔ, ɩnɩ ɩ tɔmnɑ tɔtɔ sɩ: Tɑɑ kʋ yʋlʋ. Mpʋ tɔ, ye n tɑ lɑ wɑsɑŋkɑlǝtʋ nɑ ń kʋ yʋlʋ, n kpisɑ kʋsǝsɩɩtʋ tǝŋʋɣʋ kɛ́. 12 Ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩsɩɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ kɛɛsǝnɑ Ɩsɔ Tɔm nti tǝ hɛtǝɣɩ-tʋɣʋ tɑ yomle tɑɑ nɑ pɑ́ hʋʋnɑ tɔ. 13 Ɩsɔ kɑɑ nyǝnɩ wei ɩ tɑ nyǝnɩ ɩ tɔɣɔntǝlɛ pǝtɔɔtǝlɛ tɔ ɩ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ hʋʋlɛ wule. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, ye wei ɩ nyǝnɑ lɛlɑɑ pǝtɔɔtǝlɛ, pʋntʋ tɔm kɑ́ sǝŋnɑ hʋʋlɛ tɑɑ.

Ɩsɔsɛɛlɛ nɑ tǝ tǝmɑ tɔm

14 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, ye yʋlʋ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ pǝyele pɩɩ hʋlǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tǝmɑ tɑɑ, pǝ tɑɣɑ yem kɛlɛ? Ɩ Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ pɩɩ yɑpɩ-ɩ? 15 Ye ɩsɩɩ nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ ɑpɑlʋ yɑɑ ɑlʋ lɑŋnɑ ntɛɣɛ kʋtɑkʋɣʋ, nɑ tɔɣɔnɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ tɑlɑ-ɩ. 16 Ɩlɛnɑ ń tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɔʋ, pǝ lɑpɑ tɑsɑ, Ɩsɔ ɩ́ hɑ-ŋ ɑlɑɑfǝyɑ, kʋ nyɑ́ wɑtʋ, tɔɣɔ kʋtɔɣɔʋ kɛ teu. Pǝyele n tɑ cɛlɛ-ɩ mpi ɩ lɑŋɑɑ tɔ, ɩlɛ pepeɣe pɩɩ wɑɑsɩ-ɩ? 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ, ye yʋlʋ tɛmɑ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ nɑ ɩɩ lɑkɩ pǝ tǝmɑ, ɩ tɑɑ tɛm mǝlɑ yem kɛ́.

18 Ntɑnyɩ nɔɣɔlʋ kɑ́ tɔ sɩ: Tɑɑ tɛm nɑ Ɩsɔ tike kɛ lɛlʋ lɑkɩ, nɑ lɛlʋ nɑ́ɑ́ lɑkɩ tǝmɑ tike. Ɩlɛ mɑ cɔɔ pʋntʋ sɩ: Hʋlɩ-m ɩsǝnɑ yʋlʋ kɑ tɛ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ nɑ ɩɩ lɑkɩ pǝ tǝmɑ tɔ, nɑ mɑɑ hʋlɩ-ŋ́ lɛlʋ tɑɑ tɛm nɑ ɩ tǝmɑ tɑɑ. 19 N tɛmɑ nyɑ́ tɑɑ sɩ Ɩsɔ kʋlʋm tike wɛnnɑ, tɑmpɑnɑ kɛ́. Alɔɣɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ tɛmɑ pɑ tɑɑ kɛ́ mpʋ, hɑlǝnɑ pɑ́ seliɣinɑ sɔɣɔntʋ. 20 Yʋlʋ kʋmɛlɛŋ nyɑ́, n cɑɑ ń cɛkǝnɑ sɩ tɑɑ tɛmnɑʋ nɑ Ɩsɔ kɛ́ yem nɑ tǝmɑ fɛɩ, ɩɩ wɑɑsǝɣɩ pʋlʋ? 21 Tɔʋ, ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ Ɩsɔ nyǝnɩ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑ sɔsɔ Apǝlɑhɑm kɛ yʋlʋpɑŋ ye? Ɩ kʋlɑpʋtʋ kiŋ kɛ wɑɑtʋ wei ɩ lɑɑkɑɣɑ ɩ pǝyɑlʋ Ɩsɑɑkɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ tɔɣɔ. 22 N tɑ nɑ mpʋ tɑɑ? Ɩ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ pǝyele tǝmɑ nɑ wɛ pǝ tɑɑ tɔtɔ. Nɑ pǝ tǝnɑ pǝ kpɛntɑ mpʋ tɔɣɔ ɩ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ Ɩsɔ tewɑ tǝkpɑtɑɑ. 23 Ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ teitei ɩsɩɩ pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɔ sɩ: Apǝlɑhɑm tɛmɑ Ɩsɔ nɑ ɩ tɑɑ, nɑ ɩ tɑɑ tɛm mpǝɣɩ Ɩsɔ nɑ́ nɑwɑ nɑ ɩ́ yɑɑ-ɩ yʋlʋpɑŋ nɑ ɩ́ mʋ-ɩ. Nɑ Ɩsɔ yɑɑ-ɩ ɩ ceu. 24 Pǝnɛntɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nɑwɑɣɑlɛ sɩ yʋlʋ tǝmɑ kɛ Ɩsɔ nyǝnǝɣǝnɑ-ɩ yʋlʋpɑŋ, pǝ tɑɣɑ ɩ tɑɑ tɛm nɑ Ɩsɔ pǝ tɔɔ tike.

25 Mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ lɑpɑ ɑpɑlɑɑ tǝnɑ ɑlʋ Lɑhɑpɩ kiŋ, Ɩsɔ nyǝnɑ-ɩ yʋlʋpɑŋ kɛ ɩ tǝmlɛ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei ɩ mʋ tillɑɑ kɛ ɩ tɛ́ nɑ ɩ́ cɔɔlǝnɑ-wɛɣɛ mpɑɑʋ tɔ. 26 Ye ɩsɩɩ pʋlʋpʋ hǝntɑɑ nɑ pɩɩ feesiɣi pǝ sǝpɑɣɑ. Mpʋ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ kɛ yem nɑ́ kɛ́ kʋsǝpǝm.

3

Yʋlʋ nsǝmlɛ tɔm

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, ɩ́ tɑɑ nyɩɩlɩ sɩ ɩ́ lɑ sɛɣɛsǝlɑɑ kɛ pɑɣɑlɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɑnɩ ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ tɑ mpɑ tǝ kɛ́ sɛɣɛsǝlɑɑ tɔ tɑ́ hʋʋnɑʋ kɑ́ lɑnɑ toŋ nɑ pǝ́ kǝlɩ kpɑɩ nyǝ́mɑ. 2 Yɑɑsinɑɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ kɛ́ tɑ́ tǝnɑ tǝ pǝntǝɣɩ. Ye yʋlʋ wɛɛ nɑ ɩɩ pǝntǝɣɩ ɩ yɔɣɔtɑɣɑ tɑɑ, pʋntʋ kɛ́ yʋlʋ wei ɩ tewɑ tǝkpɑtɑɑ tɔɣɔ, nɑ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ kpɑ ɩ tǝɣɩ pǝ tǝnɑ pǝ tɑɑ kɛ́. 3 Tǝ tʋɣɩ kpɑɣɑnʋkpɑsɩ kɛ kpɑɣɑnǝŋ nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́ sɩ tǝ́ pǝsɩ nɑ tǝ́ ŋmɑkǝlɩ-ɩ nɑ ɩ́ nɩɩnɑ-tʋ, pɑɑ nɑ ɩ tɔɔʋ mpɩ pǝ tǝnɑ. 4 Ɩ́ nyǝnnɑ kpɩɩlǝŋ sɔsɔɔŋ wei heelim sɔsɔɔm tuliɣi tɔ nɑ ɩ́ nɑ́ tɔtɔ. Kpɑ́tʋ́ɣʋ́ sǝkpeluɣu nɑkʋlǝɣɩ sɑɑlʋ kɛɛsǝɣǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ pukinɑ-ɩ timpi tɔɔ ɩ sɔɔlɑɑ tɔ. 5 Mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ wɛɛ nɑ yʋlʋ nsǝmlɛ. Yʋlʋ nsǝmlɛ kɛ́ pʋlʋ sǝkpem kɛ ɩ tɔnʋɣʋ tǝnɑ tɑɑ kɛ́. Amɑ tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ lɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́ sɔsɔɔntʋnɑɑ tɑɑ.

Ɩ́ nyǝnɩ nɑ ɩ́ nɑ́ ɩsǝnɑ kɔkɔiyɑ pǝsǝɣɩ nɑ kɑ́ nɑŋ hɔtʋɣʋ ɑnɑɑm nɔɣɔlʋ tɔ. 6 Nsǝmlɛ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ. Tǝ tɑɑ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ mɑɣɑlɑɑ, nɑ tǝ wɛ tɑ́ tɔnʋɣʋ tɑɑ nɑ tǝ́ wɑkǝlǝɣɩ tɑ́ tɔnʋɣʋ tǝnɑ tǝpɑɩ. Tǝnɑɑsǝlɛ sɔsɔɔlɛ kɔkɔ kɛ tǝ heeki nɑ tǝ́ sɔkɩ mpʋ hɑlǝnɑ tɑ sǝm. 7 Yʋlʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ ŋmɑkǝlɩ tɑɑlɛ wontu ntɩ tǝ tǝnɑ, nɑ sumɑsɩ tǝnɑ, nɑ wontu nti tǝ tuuki tǝ lotu tɔɔ tɔ tǝ looŋɑ tǝnɑ, nɑ lʋm tɑɑ nyǝm. Hɑlɩ yʋlʋ tɩɩ tɛmɑ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ŋmɑkǝlʋɣʋ mɛɛ. 8 Amɑ tuu tɔ nɔɣɔlʋ tɑ tɛntɑ nsǝmlɛ kɛ ŋmɑkǝlʋɣʋ. Pǝ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ nti yʋlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ kpɑ tɔɣɔ. Tǝ tɑɑ sɔtʋ toŋ fɛɩnɑ tɑkɑ. 9 Ntɛɣɛ tǝ sɛɛkǝnɑ Tɑcɑɑ Sɔsɔ kɛ ɩ́ nɑ tǝmlɛ, nɑ ntɛɣɛ tǝ tǝŋsǝɣǝnɑ mpusi kɛ́ yǝlɑɑ mpɑ Ɩsɔ ŋmɑwɑ nɑ pɑ́ nǝɣǝsǝnɑ-ɩ tɔ. 10 Nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ kɛ́ fɔɔ wɛɛ. Pǝyele kɑ tɑɑ kɛ́ ɑnyɑŋkɑ wɛɛ. Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, pǝ tɑɑ wɛɛ mpʋ. 11 Hite kʋlʋmtǝlɛ tɑɑ lʋm kɑɑ wɛɛ leleŋ nyǝm kɛ sɑɑlʋɣʋ nɑ tǝsɑlɑʋ nyǝm kɛ sɑɑlʋɣʋ. 12 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, tʋɣʋ ŋkʋ pɑ yɑɑ sɩ fiki tɔ kʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ kʋ lʋlɩ tʋɣʋ ŋkʋ pɑ yɑɑ sɩ olifi tɔ kʋ pee. Nɑ tʋɣʋ ŋkʋ pɑ yɑɑ sɩ lɛsɛŋ tɔ kʋ kɑɑ lʋlɩ fiki tʋɣʋ pee. Nɑ lʋm mpi pǝ wɛ tǝnyɑŋŋ tɔ pǝ kɑɑ pǝsɩ nɑ pǝ́ lɑ́ leleŋ nyǝm.

Lǝmɑɣɑsǝlɛ nte tǝ lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ tɔ

13 Nɔɣɔlʋ wɛ mǝ hɛkʋ nɑ ɩ kɛ́ lǝmɑɣɑsǝlɛ tʋ nɑ nyǝntʋ tɔtɔ? Pʋntʋ ɩ́ yele nɑ ɩ tǝmɑ hʋlɩ mpʋ, nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩ tǝmɑ nɑ tɩ pɑsʋɣʋ nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ. 14 Amɑ ye mǝ lotunɑɑ tɑɑ wɛ hɑŋɑɣɑ sɔsɔɣɑ nɑ ɩkǝllɛ pɛɛkʋɣʋ hʋwɛɛ, ɩlɛ ɩ́ tɑɑ nɔkɩ mǝ tǝɣɩ hɔm nɑ ɩ́ pǝsɩ pɔpɔtʋnɑɑ nɑ ɩ́ kpɛɛsɩ tɑmpɑnɑ. 15 Lǝmɑɣɑsɛɛ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑ tɑ́ lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ se, pǝ kɛ́ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ nyǝm kɛ́, nɑ yʋlʋwɛɛtʋ hʋʋlɛ, nɑ pǝ lɩɩnɑ ɩlɔɣɔʋ kiŋ. 16 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, timpi tɑɑ hɑŋɑɣɑ nɑ ɩkǝllɛ pɛɛkʋɣʋ pǝ wɛɛ tɔ tǝnɑɣɑ liɣituɣu nɑ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ tǝ tǝnɑ tǝ wɛ tɑm. 17 Amɑ ye wei ɩ hikɑ Ɩsɔ nyǝm pʋntʋ wɛɛ kɛ́ tǝcɛɩcɛɩ. Pǝlɛ pǝ pɑɑsi ɩ tɑ kɛ yoolu, ɩ kɛ́ suulu tʋ, nɑ pɛɛlɛɛ tʋ, nɑ kʋpɑntʋ tike kɛ ɩ lɑkɩ, nɑ ɩ tǝmɑ tewɑ. Ɩɩ fɑɣɑsǝɣɩ yǝlɑɑ sɩ mɑ nyǝmɑ́ ɑkele mɑ tɑ nyɩ ɑkele, nɑ cɛsʋɣʋ fɛɩ ɩ kiŋ. 18 Mpɑ pɑ lɑkɩ nɑ pɑ cɔlɔ nyǝ́mɑ wɛɛkǝnɑ leleŋ tɔ pǝ wɛ ɩsɩɩ leleŋ tɑɑ kɛ́ pɑ tuuki pɑ kʋtutuum, nɑ weesuɣu ŋku kʋ tewɑ tɔɣɔ pɑ kɔŋ hikuɣu.

4

Ɩsǝnɑ Ɩsɔ nɑ ɑntulinyɑ pɑ fɛɩ kpǝpʋ tɔ

1 Leɣe yooŋ nɑ ntɔŋkpɛɛsɑɣɑ lɩɩnɑ mǝ hɛkʋ kɛ mpʋ? Mǝ kɔtɔɩnɑɑ mpɑ pɑ cɑɑlǝɣɩ-mɛɣɛ tɑm kɛ́ mǝ tɔnǝŋ tɑɑ tɔ mpɛ pɑ kɔŋnɑ nɑ yooŋ nɑ ntɔŋkpɛɛsɑsɩ nsɩ. 2 Ntɑnyɩ ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ pʋlʋ pǝyele ɩ́ kɑɑ hiki-wɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ yǝlɑɑ kʋɣʋ tɑɑ. Yɑɑ mǝ luuŋ sʋʋ pʋlʋ pǝyele ɩ́ kɑɑ hiki-wɩ, ɩlɛnɑ ntɔŋkpɛɛsɑsɩ nɑ yoou sʋʋ mǝ hɛkʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ kɛ́ ɩɩ hikiɣi. Mpi ɩ́ cɑɑkɩ tɔ ɩɩ sǝlǝmǝɣɩ sɩ Ɩsɔ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ-wɩ tɔɣɔ. 3 Yɑɑ ɩ́ tɩɩ sǝlǝmǝɣɩ ɩɩ hikiɣi-wǝɣɩ mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ fɛɩ teu tɔ pǝ tɔɔ. Ɩ́ cɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ hikɑ-wɩ ɩlɛ ɩ́ lɑnɑ mpi mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ nɔkɑɑ tɔ. 4 Amɑ ɩ́ kɛ́ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ kɛ́ yoo. Ɩ́ tɑ́ nyɩ sɩ ye n sɔɔlǝɣɩ ɑntulinyɑ nyǝm n kɛ́ Ɩsɔ kolontu tɑɑ? Wei ɩ cɑɑ ɩ́ sɔɔlɩ ɑntulinyɑ nyǝm tɔ pʋntʋ nɑ Ɩsɔ pɑ lɑpɑ koloŋɑ kɛ́. 5 Ɩ́ tɑɑ hʋʋ sɩ yem tɔɔ kɛ́ pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Ɩsɔ pɔɔsǝɣǝnɑ ɩsǝsɛɛmlɛ kɛ weesuɣu ŋku ɩ tʋ tɑ́ tɑɑ tɔ. 6 Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ ɩ lɑkɩ-tʋɣʋ kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ pɑ kǝlɑ mpʋ tɔ. Nɑ pǝ tɔm kɛ pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ: Ɩsɔ yoonɑ kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ́ lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ mpɑ pɑ pɑsǝɣɩ pɑ tɩ tɔ. 7 Mpʋ tɔ, ɩ́ pɑsɑ mǝ tɩ nɑ ɩ́ nɩɩnɑ Ɩsɔ kɛ́ teu, nɑ ɩ́ sǝŋ Ɩlɔɣɔʋ tɔɔ, ɩ kɑ́ se mǝ kiŋ nɑ ɩ́ polo pooluŋ. 8 Ɩ́ kpǝtǝnɑ Ɩsɔ, nɑ Ɩsɔ kɑ́ kpǝtǝnɑ-mɛ tɔtɔ. Asɑɣɑɑ mɛ ɩ́ sɑŋ mǝ niŋ, yɛlɛyɛlɛ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ lotunɑɑ. 9 Mǝ lɑŋɑ ɩ́ wɑkǝlɩ, ɩ́ tʋlɩ nɔɔsɩ nɑ ɩ́ wii sɔsɔm. Ɩ́ yele nɑ mǝ woŋɑ pǝsɩ wulɑ, nɑ mǝ lɑŋhʋlʋmlɛ nɑ́ɑ́ pǝsɩ lɑŋwɑkǝllɛ. 10 Ɩ́ pɑsɑ mǝ tǝɣɩ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ kɑ́ kʋsɩ-mɛ.

Tɔɣɔntǝlɛ footuɣu tɔm

11 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ɩ́ tɑɑ cɑkǝnɑ tǝmɑ. Ye wei ɩ cɑkǝnɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ yɑɑ ɩ footiɣi-ɩ, Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ pʋntʋ cɑkǝnɑ yɑɑ ɩ footiɣi. Pǝyele ye n footiɣi Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ n tɑ kɛ tǝ tɔkǝlʋ tɔtɔ, n pǝsɑ tǝ hʋʋnlʋ kɛ́. 12 Ɩsɔ tike sɩɩkǝnɑ kʋsǝsɩɩtʋ, nɑ ɩnɩ ɩ tike ɩ kɛnɑ tɔm hʋʋlʋ. Nɑ ɩnɩ ɩ tike ɩ pǝsǝɣǝnɑ nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ yɑɑ ɩ́ wɑkǝlɩ. Nyɑ́ n kɛ́ we nɑ ń footiɣi nyɑ́ tɔɣɔntǝlɛ?

Cele tǝmɑ lɑpʋ tɔɔ fɑɑlʋɣʋ

13 Mɛ mpɑ mǝ tɔŋ sɩ sɑŋɑ yɑɑ cele tɩɩ polo ɩcɑtɛ tǝnɛ nɑ tǝnɛ nɑ tǝ́ cɑɣɑ tǝnɑɣɑ pǝnɑɣɑ nɑ tǝ́ tɑɑtɩ nɑ tǝ́ hiki liɣitee tɔ, pǝnɛntɛ mɩɩ nɩɩ ɩlɛ. 14 Aɑɩ, ɩ́ tɑ́ nyɩ cele nyǝntʋ. Ɩ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩhunte nte tǝ kpɑɑ pǝcɔ nɑ pɩɩ lɑkɩ lɑɑsɑɣɑ ɩlɛnɑ tǝ́ cɛ tɔ. 15 Pɩɩ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Ye Tɑcɑɑ ɩ́ tɑnɑ-tʋ, tɩɩ lɑ pǝnɛ nɑ pǝnɛ. 16 Amɑ mǝ mǝlɑɑ nɑ ɩ́ lɑkɩ kɑlɑmpɑɑnɩ nɑ ɩ́ hɔŋ mǝ tɩ. Kɑlɑmpɑɑnɩ ɩsɩɩ mpʋ pǝ tɑkɑ fɛɩ teu. 17 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye wei ɩ́ nyǝmɑ́ kʋpɑntʋ lɑpʋ nɑ ɩ́ kisi tǝ lɑpʋ, pʋntʋ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ́.

5

Apilɑ lɑɑkɑlɩ lɑpʋ

1 Tɔʋ pǝnɛntɛ ɑpilɑ mɛ, mɩɩ nɩɩ. Ɩ́ wii nɑ ɩ́ mɔlǝɣɩ kpɑkpɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɑsɑlɑʋ kɑ́ mɑɣɑnɑ-mɛ. 2 Mǝ wɛnɑʋ pʋɣʋtɑ yem, pǝ mʋʋ mǝ tɔɔ wontu. 3 Kɑkɔtɑɣɑ sɛɛsɑ mǝ wʋlɑnɑɑ nɑ mǝ liɣitee. Kɑkɔtɑɣɑ ŋkɛ kɑɑ kulinɑ mǝ wɑɑlɩ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ mǝ tɔnǝŋ ɩsɩɩ kɔkɔ. Ɩ́ kɑɑ wɛnɑʋ kɛ yem kɛ́ kʋyɛɛŋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ ɩnɛ ɩ tɑɑ. 4 Ɩ́ kisɑ mǝ tǝmlɛ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ hɑlɑ mǝ tɑwɑ tɔɣɔ fɛlʋɣʋ, ɩ́ nɩɩ pɛlɛ pɑ tɔŋnɑ wulɑ tɔ. Mpɑ pɑ tɑɣɑnǝɣɩ mǝ tɑwɑ kʋlʋlʋm tɔ pɑ kɑkiisɑsɩ tɑlɑ Pǝ tǝnɑ pǝ tʋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ ŋkpɑŋŋ tɑɑ. 5 Ɩ́ tɔɣɑ leleŋ nɑ ɩ́ lɑ́ ɩsǝnɑ ɩ́ sɔɔlɑɑ tɔɣɔ ɑtɛ cǝnɛ. Ɩ́ pɑɣɑlɑɑ ɩsɩɩ pɑ́ kʋ-mɛ nɑ pɑ́ tɔɣɔ. 6 Ɩ́ tʋ tɑsǝkǝlɛ kɛ wei ɩ fɛɩnɑ tɑɑlɩ tɔ, nɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ kʋ-ɩ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɩɩ sumɑ mpʋ.

Suulu tɔkʋɣʋ nɑ sǝlǝmʋɣʋ

7 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ suulu nɑ hɑlǝnɑ Tɑcɑɑ kɔntɛ tɑlɑ. Ɩ́ nyǝnnɑ ɩsǝnɑ hɑtʋ kɑntǝlǝɣɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑnɑ suulu nɑ hɑlǝnɑ ɩ hɑlǝm kʋtɔɣɔʋ kʋpɑŋkʋ pɩɩ tɔ. Ɩ tɑŋǝɣǝnɑ suulu kɛ toomɑɣɑ tɛʋ nɑ sɑlɑŋ nyǝŋkʋ. 8 Mɛ tɔtɔ mɩɩ cɑɣɑnɑ suulu kɛ mpʋ. Ɩ́ nyɑɣɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ sɔsɔm, Tɑcɑɑ kɔntɛ wʋsɑɑ.

9 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ pooli ɩ tɔɣɔntǝlɛ, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ Ɩsɔ hʋʋnɑ-mɛ. Tɔm hʋʋlʋ wʋsɑɑ ɩnɩ ɩ cɑɑnɑ ntɛɣɛ sʋʋʋ. 10 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ ɩ́ nyǝnnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɑ pɑ yɔɣɔtɑ Tɑcɑɑ tɔm tɔ nɑ ɩ́ tǝŋ pɑ ɑkpɑɑ nɑ ɩ́ kɑntǝlɩ wɑɑtʋ wei wɑhɑlɑ mɑkǝnɑ-mɛ tɔ. 11 Pɑ kɑntǝlʋɣʋ tɔɔ kɛ́ tǝ tɔŋnɑ-wɛɣɛ yɑɑʋ sɩ leleŋ nɩɩlɑɑ. Ɩ nɩɩwɑ Soopu tɔm kɛ ɩsǝnɑ ɩ kɑntǝlǝnɑ suulu tɔ. Nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɛ́ nɑ Tɑcɑɑ hɑ-ɩ mpi tɔ. Tɑcɑɑ wɛnɑ yʋlʋ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ sɔsɔm kɛ́, nɑ ɩ kʋpɑntʋ fɛɩ kɛɛsʋɣʋ.

12 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ ɩ́ tɑɑ tuunɑ pʋlʋpʋɣʋ pɑɑ pǝcɔ. Ɩ́ tɑɑ tuunɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ, pǝyele ɩ́ tɑɑ tuunɑ ɑtɛ tɔtɔ, ɩ́ tɑɑ tɩɩ tuunɑ pʋlʋpʋ te. Ye pǝ kɛ́ n kɑ́ tisi, ɩlɛ n tisi sɩ: Nn. Nɑ ye pǝ fɛɩ n kɑ tisi, ɩlɛ n tɔ́ sɩ: Aɑɩ. Tɔfɔ ɩ́ kɔŋ nɑ ɩ́ cɑŋ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ hʋʋnɑʋ tɑɑ.

13 Ye wɑhɑlɑ mɑɣɑnɑ mǝ tɑɑ wei, pʋntʋ ɩ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ. Nɑ ye wei ɩ nɩɩkɩ leleŋ, pʋntʋ nɑ́ɑ́ yoo sɑm yontu. 14 Ye pǝ wɩɩkɩ mǝ tɑɑ wei, pʋntʋ ɩ́ yɑɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ pɛlɛ pɑ́ sǝlǝmǝnɑ-ɩ Ɩsɔ, nɑ pɑ́ yɑɑ Tɑcɑɑ hǝtɛ nɑ pɑ́ pǝlɩ nim kɛ ɩ tɔɔ. 15 Sǝlǝmʋɣʋ ŋku pɑ sǝlǝmɑ mpʋ nɑ pɑ́ tɛmɑ Tɑcɑɑ nɑ pɑ tɑɑ tɔ kɩɩ wɑɑsɩ kʋtɔntʋ. Tɑcɑɑ kɑ́ hɑ-ɩ ɑlɑɑfǝyɑ nɑ pɑ́ hɩɩsɩ ɩsɑɣɑtʋnɑɑ mpɑ ɩ kɑ lɑpɑ tɔ. 16 Ye ɩ́ wɑkǝlǝnɑ tǝmɑ, ɩ́ hǝntɩ tǝmɑɣɑ ɑtɛ. Ɩ́ sǝlǝmǝɣǝnɑ mǝ tǝmɑɣɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ kɑ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ. Ye yʋlʋpɑŋ ɩ́ sǝlǝmɑ Ɩsɔ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ pǝ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ sɔsɔm kɛ́. 17 Ilii kɑ kɛ́ yʋlʋ ɩsɩɩ tɑ́ tɔtɔɣɔ. Ɩ sǝlǝmɑ Ɩsɔ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ sɩ tɛʋ ɩ́ tɑɑ nɩɩ, nɑ tɛʋ tɑ tosi ɑtɛɣɛ hɑlɩ pɩɩsɩ tooso nɑ hɔɣɔlʋɣʋ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɑsɑ Ɩsɔ kɛ́ sǝlǝmʋɣʋ, ɩlɛnɑ tɛʋ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ kʋ nɩɩ nɑ kʋtɔɣɔʋ lɑ́.

19 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ye mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋ hɑ tɑmpɑnɑ kɛ siɣile nɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ kpɑ-ɩ nɑ ɩ́ mǝŋnɑ, 20 mɩɩ nyɩ sɩ wei ɩnɩ ɩ kpɑ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tǝtoolle nɑ ɩ́ mǝŋnɑ tɔ, pʋntʋ yɑpɑ ɩ lǝsɑɣɑ kɛ sǝm nɔɣɔ tɑɑ kɛ́, nɑ ɩ lɑpʋ mpʋ tɔ pǝ hɩɩsɑ ɩsɑɣɑtʋ tuutuumɑ kɛ́.

Piyɛɛ I

1

2

3

4

5

TAKƎLAƔA KANCAALAƔA NYƎŊKA ŊKA

PIYƐƐ

NMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Kilisiti nyǝ́mɑ mpɑ pɑ́ yɑwɑ nɑ pɑ wɛ Asii tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ tɔ, mpɛɣɛ Piyɛɛ ŋmɑɑwɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ. Piyɛɛ yɔɣɔtɑɣɑ tɑɑ pǝ nɑɑ kɛ sɩ mpɑ pɑɑ sɛɛkɩ Ɩsɔ tɔ pɑ footiɣi Ɩsɔ sɛɛlɑɑ mpɛ. Pǝyele pɑ́ suuki-wɛɣɛ tɔm. Pɑ tʋkɑɣɑ-wɛɣɛ kʋnyɔŋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ mʋsʋŋ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ Piyɛɛ tɑsǝɣɩ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ tekiɣi Yesu tike.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Piyɛɛ I tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Sɛɛtʋ, titite 1:1-2

Tɛɛlʋɣʋ kʋpɑŋkʋ, titite 1:3-12

Tǝnɑŋŋ tɔntɛ nɑ Yesu mɑtǝnɑʋ pǝ tɔm, titite 1:13–2:10

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ yɑɑsi kʋpɑŋ, titite 2:11–4:19

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tǝpɑsʋɣʋ nɑ pɑ tǝmlɛ tɔm, titite 5

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Piyɛɛ, Yesu Kilisiti tillu.

Mɑ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ mɛ mpɑ Ɩsɔ lǝsɑɑ sɩ ɩ́ nyǝ́mɑ, nɑ pǝ́ yɑsɑ-mɛ nɑ ɩ́ cɑɣɑ cɑɣɑlǝtʋ kɛ Pɔŋ nɑ Kɑlɑtɩ nɑ Kɑpɑtɔɔsɩ nɑ Asii nɑ Pitinii pɑ tɛtʋnɑɑ tɑɑ tɔ. 2 Tɑcɑɑ Ɩsɔ lǝsʋɣʋ-mɛ tɔ, pǝ kɛɛsǝnɑ teitei kɛ́ ɩsǝnɑ mpi ɩ kɑ sɩɩwɑ hɑtuu lɔŋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ tɔɣɔ. Nɑ ɩ Feesuɣu yelinɑ ɩ́ pǝsɑ ɩ nyǝ́mɑ sɩ ɩ́ nɩɩnɑ Yesu Kilisiti nɑ ɩ́lɛ́ ɩ cɑlǝm tɑɣɑnɩ-mɛ.

Ɩsɔ ɩ́ hʋlɩ-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ, nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ sɔsɔm sɔsɔm.

Tɛɛlʋɣʋ kʋpɑŋkʋ

3 Tǝ́ sɑ Ɩsɔ tɑ́ Sɔsɔ Yesu Kilisiti Cɑɑ. Ɩ feesɑ Yesu Kilisiti kɛ sǝtɑɑ tɑɑ nɑ pǝ́ hɑ-tʋɣʋ weesuɣu kʋfɑlʋɣʋ kɛ ɩ suulu sɔsɔ tɔɔ. Nɑ pǝ yelɑɑ nɑ tɑ́ tɛɛlʋɣʋ hɑŋɑ teu tǝkɑɩɩ, 4 sɩ tɩɩ hiki kʋpɑntʋnɑɑ mpɑ Ɩsɔ sɩɩ ɩ nyǝ́mɑ tɔ. Kʋpɑntʋnɑɑ pɑnɛ pɑɑ wɑkǝlǝɣɩ, pɑɑ pilisiɣi, pǝyele pɑ teu ɩɩ sǝkɩ. Ɩsɔtɑɑ kɛ́ Ɩsɔ sɩɩ-mɛɣɛ-wɛ. 5 Mɛ, ɩ́ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ mǝ tɑɑ ɩlɛnɑ Ɩsɔ tomɑ nɑ́ɑ́ tɔkɩ-mɛ, nɑ pǝ́ tɑŋɑ nyʋɣʋ yɑpʋ mpi pǝ tɑɣɑnɑɑ sɩ pɩɩ kɔnɑ nɑ pǝ́ kuli kʋyɛɛŋ kʋtɛɛsǝŋ tɑɑ tɔ pǝ kɔntɛ.

6 Pɑɑ pǝ wɛɛ sɩ kɑɣɑnɑ mɑɣɑsǝŋ ɩnɩ ɩ nɔɣɔ nɑ ɩ sukɑ ɩ́ wɑkǝlɩ mǝ lɑŋɑ kɛ wɛɛ nɑɑlɛ tɔ, mǝ lɑŋɑ ɩ́ hʋlʋmɩ tɔm tǝnɛ tǝ tɔɔ. 7 Pǝ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pǝ́ nɑ́ mǝ Ɩsɔ tɑɑ tɛmnɑʋ wɑɑlɩ. Wʋlɑ kɛ pǝ lɑpɑ sɩ ɩ tɛŋ nɑ ɩ́ sɑɑlɩ yem, nɑ kɔkɔ kɛ pɑ tɑɣɑnǝɣǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ lɑ teu. Nɑ mǝ tɑɑ tɛmnɑʋ nɑ Ɩsɔ nɑ́ kǝlɑ wʋlɑ kɛ nyʋɣʋ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝ mɑɣɑsǝɣɩ mǝ tɑɑ tɛmnɑʋ mpɩ sɩ pǝ nɑɑ pǝ tomɑ tǝnɑɣɑ, nɑ kʋyɑŋku Yesu Kilisiti kɑ́ kɔɔ tɔ ɩ́ hiki sɑm nɑ teeli nɑ nyʋɣʋ. 8 Pɑɑ ɩ́ tɑɑ keesi-ɩ tɔ ɩ́ sɔɔlɑ-ɩ kɛ́, nɑ kɑɣɑnɑ pɑɑ ɩɩ tɩɩ keesiɣi-ɩ tɔ, ɩ́ tɔŋnɑ-ɩ mǝ tɑɑ kɛ́ tɛmnɑʋ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ mǝ lɑŋhʋlʋmlɛ wɛnɑ teeli nɑ tǝ tɔɔ sɔsɔm pǝ tɩɩ fɛɩ yɔɣɔtɑɣɑ. 9 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ hikɑ mpi pǝ tɔɔ ɩ́ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ mǝ tɑɑ tɔ, mpǝɣǝlɛ mǝ lǝsɑsɩ nyɔ́ɔ́ŋ yɑpʋ.

10 Nyʋɣʋ yɑpʋ pǝnɛ pǝ tɔm kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɛɛkɑɑ nɑ pɑ́ tɑɑsɩ nɑ pɑ́ wiili pǝ tɑɑ tǝcululu, nɑ pɑ́ nɑ́ nɑ pɑ́ kɛɛsɩ kʋcɔɔʋ ŋku Ɩsɔ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ lɑ-mɛ tɔ kʋ tɔm. 11 Mpi mpi Kilisiti Feesuɣu kɛɛsɑɑ tɔ mpǝɣɩ mpɛ pɑ kɑɑsɑ pɑ tɩ nɑ pɑ́ pɛɛkɩ sɩ pɑ́ nyɩ pǝ wɑɑtʋnɑɑ nɑ mpi pǝ lɑpʋ pɩɩ pɑnɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Feesuɣu ŋkʋ kɩɩ wɛ pɑ tɑɑ kɛ́ nɑ kʋ heeli-wɛ nɑ pǝ́ tɑɑ kɔntɑ sɩ, Kilisiti kɑ́ tɔɣɔ kʋnyɔŋ, pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩ teeli kɔŋ. 12 Nɑ Ɩsɔ heelɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ sɩ tɔm wenti pɑ tʋ-wɛ sɩ pɑ́ heeli tɔ tǝ tɑ nɑ-wɛ, mɛɣɛ pǝ nɑwɑ. Nɑ ntǝɣǝlɛ nti ɩ́ mʋ kɑɣɑnɑ tɔ. Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔm wɑɑsʋ lɑtɑɑ kpɑɑlǝnɑ-mɛɣɛ-tɩ, nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wei pǝ tisinɑ ɩsɔtɑɑ tɔ ɩ tomɑ kɛ pɛlɛ pɑ yɔɣɔtǝnɑɑ. Nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ sɔɔlɑɑ sɩ pɑ́ nyɩ-tɩ.

Tǝnɑŋŋ tɔntɛ tɔm

13 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ cɑɣɑ nɑ mǝ hʋwɛɛ tɑŋɑɑ tǝtɛɣɛtɛɣɛ kɛ́ tǝmlɛ lɑpʋ. Ɩ́ lɑkɩ pǝ tǝnɑ nɑ lɑɑkɑlɩ kɛ tɑm, nɑ ɩ́ tʋ mǝ tɛɛlʋɣʋ kɛ kʋcɔɔʋ ŋku ɩ́ kɑ́ hiki kʋyɑŋku Yesu Kilisiti kɑ́ kɔɔ tɔ. 14 Ɩ́ nɩɩnɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ wɛɛʋ ɩsɩɩ ɩ kɑ wɛʋ ɩsǝkpɛɛtǝlɛ tɑɑ kɛ́ tuu lɔŋ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ mǝ kʋnyɩɩlǝŋ tɔ. 15 Amɑ ɩ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ nyǝ́mɑ kɛ mǝ yɑɑsinɑɑ tǝnɑ tɑɑ, ɩsɩɩ Ɩsɔ wei ɩ yɑɑ-mɛ tɔ ɩ wɛʋ tǝnɑŋŋ tɔ. 16 Pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ: Ɩ́ wɛɛ tǝnɑŋŋ ɩsɩɩ mɑ wɛʋ tǝnɑŋŋ tɔ.

17 Ɩsɔ wei ɩ hʋʋkǝnɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ teitei nɑ ɩɩ fɑɣɑsǝɣɩ nɔɣɔlʋ, nɑ ye wei ɩ kʋlɑpʋtʋ wɛ ɩsǝnɑ ɩ hʋʋnɑ ɩlɛɣɛ mpʋ tɔ, ɩnǝɣɩ ɩ́ yɑɑ mǝ Cɑɑ mǝ Cɑɑ kɛ mǝ sǝlǝmʋɣʋ tɑɑ. Tɔʋ, ye mpʋ ɩ́ hʋlǝnɑ mǝ yɑɑsinɑɑ tɑɑ sɩ ɩ́ seeki-ɩ wɛɛ nnɑ pǝ kɑɑsɑ-mɛɣɛ ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛ tɔ ɑ tɑɑ ɩlɛ. 18 Ɩ́ nyǝmɑ́ liɣitihutɑɣɑ ŋkɑ pɑ yɑpǝnɑ-mɛɣɛ yɑɑsi kpɑɩ nyǝŋ wei mǝ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ tɛlǝsɑ-mɛ tɔ ɩ niŋ tɑɑ tɔ. Nɑ pǝ tɑɣɑ pʋlʋ yem nyǝm mpi pǝ kʋyɑkʋ sǝkɩ tɑm ɩsɩɩ liɣitee wɛʋ tɔ. 19 Aɑɩ, pǝ tɑɣɑ mpʋ, Kilisiti wei ɩ wɛ ɩsɩɩ ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tiili tɑ́ cɑɑmɩ nɑ kɑ fɛɩnɑ tɑɣɑŋmɑlɑ tɔ ɩ cɑlǝm kʋpɑmpɑm kɛ pɑ yɑpǝnɑ-mɛ. 20 Kilisiti kɛ Ɩsɔ kɑ lǝsɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ nɑ pǝcɔ pɑ́ lɑkɩ ɑntulinyɑ. Ɩ lǝsɑ-ɩ kʋyɛɛŋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ ɩnɛ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ kɛ́ sɩ pǝ́ wɑɑsɩ-mɛ. 21 Ɩ tɔɔ kɛ́ ɩ́ tɛmnɑ Ɩsɔ wei ɩ́ feesɑ-ɩ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ teeli tɔ nɑ mǝ tɑɑ, nɑ pǝ lɑpɑ mpʋ tɔɣɔ ɩ́ tʋ́ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni nɑ mǝ tɛɛlʋɣʋ mǝlɩ ɩ tɔɔ.

22 Nɑ ɩsɩɩ ɩ́ nɩɩnɑ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ pɑɑsɩ nɑ ɩ́ sɔɔlɩ mǝ Ɩsɔsɛɛlɛ tɑɑ lɛlɑɑ tɔ, ɩ́ tɑɣɑnɑ mǝ tǝɣɩ. Ɩ́ sɔɔlǝɣɩ mǝ tǝmɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ teu nɑ lotu kʋlʋmtʋ. 23 Pǝ tɑɣɑnɑ-mɛɣɛ lʋlʋɣʋ kɛ́, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ mǝ cɑɑnɑɑ mpɑ pɑ sǝkɩ tɔ mpɛ pɑ tɑsǝnɑ-mɛɣɛ lʋlʋɣʋ. Amɑ pǝ tuu mpiɣi mǝ tɑɑ nɑ pɩɩ sǝkɩ tɔ mpɩ pǝ yelinɑ nɑ pǝ́ lɑ́ mpʋ. Ɩsɔ Tɔm nti tǝ wɛnɑ weesuɣu nɑ tǝ wɛ tɑm tɔɔ tɔ ntɩ tǝ tǝnnɑ pǝ lɑpɑ mpʋ. 24 Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Yǝlɑɑ tǝnɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ,

nɑ pɑ teeli tǝnɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩtʋ hɛtʋ.

Nyɩɩtʋ wʋlǝɣɩ ɩlɛnɑ hɛtʋ nɑ́ɑ́ tɔ.

25 Amɑ Tɑcɑɑ tɔm nɑ́ cɑkɩ tɑm tɔɔ kɛ́.

Nɑ tɔm ntǝɣǝlɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɔnɑ-mɛ.

2

Weesuɣu pǝlɛ kʋlɔlɔlɛ tɔm

1 Ye mpʋ ɩlɛ ɩ́ yele pɑɑ ɩsɑɣɑtʋ ntiɣi lɑpʋ, nɑ pɔpɔtʋ, nɑ cɛsʋɣʋ, nɑ ɩsɛsɛɛmɛɛ, nɑ cɑɣɑnɑʋ. 2 Ɩ́ wɛɛ ɩsɩɩ piyɑ ɑhʋlʋmnɑɑ nɑ ɩ́ nyɩɩlǝɣɩ tɑm kɛ́ hǝlǝm mpi pǝ kɛ́ Ɩsɔ nyǝm nɑ pǝ́ kɛ́ kʋpɑm tɔ, nɑ ɩ́ mʋsɩ nɑ ɩ́ pɩɩ nɑ pǝ́ yɑ mǝ nyɔɔŋ. 3 Pɑ ŋmɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ sɩ: Ɩ́ tǝŋɑ Tɑcɑɑ kʋpɑntʋ.

4 Ɩ́ kpǝtǝnɑ Tɑcɑɑ, ɩnǝɣǝlɛ pǝlɛ nte yǝlɑɑ lɔwɑ nɑ tǝ́ wɛnɑ weesuɣu tɔ. Pǝyele tǝ kɛ́ Ɩsɔ ɩlɛɣɛ kʋpɑmpɑntɛ tɔɣɔ ɩ lǝsɑ-tɛ. 5 Mɩɩ kpǝtǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ wɛɛ ɩsɩɩ pɛɛ nnɑ ɑ wɛnɑ weesiŋ tɔ, nɑ pɑ́ kpɑɣɑ-mɛ nɑ pɑ́ ŋmɑnɑ Ɩsɔ kɛ́ kutuluɣu. Nɑ ɩ́ kɑ́ lɑ kʋ tɑɑ tǝnɑɣɑ kɔtǝlɑɑ nɑŋŋ nyǝ́mɑ mpɑ pǝ tʋwɑ sɩ pɑ́ lɑkɩ Ɩsɔ kɛ́ ɩ kɔtɑsɩ kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ nɑ pǝ́ lɑpɩ-ɩ teu tɔ pɑ kpekǝle. 6 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Pǝlɛ kʋpɑntɛ tɑɑ kʋpɑntɛ kɛ mɑ lǝsɑɑ.

Pǝnɛntɛ mɑ sɩɩ-tɛɣɛ Siyɔŋ,

sɩ tǝ́ wɛɛ kite tɛɛ pǝlɛ.

Nɑ ye wei ɩ tɛmɑ-tɛ nɑ ɩ tɑɑ,

pʋntʋ kɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ ye mɑɑ nyǝmɑ́.

7 Mɛ mpɑ ɩ́ tɛmɑ-tɛ nɑ mǝ tɑɑ tɔ, tǝ kɛ-mɛɣɛ kʋpɑm tɑɑ kʋpɑm kɛ́. Pǝ yelɑ mpɑ pɛlɛ nɑ pɑ́ tɑ́ tɛ pɑ tɑɑ tɔ tǝ kɛ́ pɛlɛɣɛ

pǝlɛ nte ŋmɑlɑɑ lɔwɑ nɑ tǝ́ pǝsɩ nte tǝ tɔɔ

pǝ tǝnɑ pǝ́ sǝŋɑɑ tɔɣɔ.

8 Pɑ tɑsɑ tiiliɣi ŋmɑɑʋ tɔtɔ sɩ:

Pǝlɛ nte tǝ coki yǝlɑɑ tɔɣɔlɔ.

Kʋkpɑmʋɣʋ ŋku kʋ huɣi tɔ.

Pɑ kisɑ Ɩsɔ Tɔm mʋɣʋ tɔɣɔ pǝ coki-wɛ,

nɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tuu pɩɩ sɩɩwɑ sɩ pɩɩ lɑ-wɛ.

9 Amɑ mɛ ɩlɛ mǝ kɛ́ piitim mpi pɑ lǝsɑɑ tɔɣɔ, nɑ Wulɑʋ Sɔsɔ kɔtǝlɑɑ, nɑ ɩ piitim nɑŋŋ nyǝm, nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ kɛ́. Nɑ pǝ lǝsɑ-mɛɣɛ sɩ ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ Ɩsɔ wei ɩ yɑɑ-mɛ sɩ ɩ́ lɩɩ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ sʋʋ ɩ tǝnɑŋŋ tete tɔ ɩ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ tɔm. 10 Lɔŋ ɩ́ tɑɑ kɛ́ Ɩsɔ yǝlɑɑ, ɑmɑ pǝnɛntɛ ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ yǝlɑɑ. Lɔŋ ɩ́ tɑɑ nyɩ sɩ Ɩsɔ wɛnɑ pǝtɔɔtǝlɛ yɑɑ ɩ fɛɩnɑ tɔ. Amɑ pǝnɛntɛ ɩ́ nyǝmɑ́ sɩ ɩ wɛnɑ.

Ɩsɔ tǝmlɛ lɑtɑɑ yɑɑsi

11 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ɩsɩɩ ɩ́ kɛʋ mʋʋlɑɑ nɑ cɔɔsǝlɑɑ kɛ ɑtɛ cǝnɛ tɔ, mɑ wiikinɑ-mɛ sɩ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ tɔnʋɣʋ kʋnyɩɩlǝŋ wei ɩ wɑkǝlǝɣɩ mǝ Ɩsɔsɛɛlɛ tɔ. 12 Ɩ́ tɔkɩ yɑɑsi kʋpɑŋ kɛ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ hɛkʋ, ɩlɛ pɑɑ nɑ́ mǝ tǝmɑ kʋpɑnɑ kɛ timpi pɑ tʋɣʋnɑ-mɛ sɩ ɩ́ kɛ́ ɑsɑɣɑɑ tɔ, nɑ pɑɑ sɑ Ɩsɔ kɛ́ kʋyɑŋku ɩ kɑ́ kɔɔ tɔ.

13 Ɩ́ tʋɣʋnɑ sɔsɑɑ mpɑ yǝlɑɑ sɩɩwɑ tɔɣɔ Tɑcɑɑ tɔɔ, pɑɑ Lom wulɑʋ sɔsɔ wei ɩ tɩ pǝ tǝnɑ tɔ. 14 Pɑɑ kʋfǝnɛɛnɑɑ mpɑ ɩ sɩɩwɑ tɛtʋ tɑɑ sɩ pɑ́ hɔŋ ɑsɑɣɑɑ ŋkpɑŋŋ nɑ pɑ́ sɑŋ kʋpɑntʋ lɑtɑɑ tɔ. 15 Tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ, Ɩsɔ cɑɑ kɛ́ sɩ mɩɩ tɔkɩ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ lɑkɩ-tɩ, nɑ pǝ́ mɔtɩ ɩsǝkpɛɛtɛɛ nyǝmɑ nɑ kʋmɛlɛmǝŋ pɑ nɔɔsɩ nɑ pɑ́ tɑɑ nɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ. 16 Ɩ́ tɔŋ ɩsɩɩ kɑsɑɣɑmpiyɑ. Amɑ ɩ́ tɑɑ nyǝnɩ mǝ kɑsɑɣɑmpiitu kɛ mpi ye ɩ́ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ pɩɩ tɑkɩ mǝ wɑɑlɩ tɔ. Amɑ ɩ́ lɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ tǝmlɛ nyǝmɑ lɑkʋɣʋ tɔ. 17 Ɩ́ seekɩ yǝlɑɑ tǝnɑ, nɑ ɩ́ sɔɔlǝɣɩ mǝ Ɩsɔsɛɛlɛ tɑɑ lɛlɑɑ, nɑ ɩ́ nyɑŋnɑ Ɩsɔ, nɑ ɩ́ seeki Lom wulɑʋ sɔsɔ.

Kilisiti ɩkpɑtɛ tǝŋʋɣʋ tɔm

18 Tǝmɑ lɑtɑɑ, mɩɩ nɩɩnɑ mǝ cɑɑnɑɑ nɑ ɩ́ se-wɛɣɛ teu. Pǝ tɑɣɑ mpɑ pɑ kɛ́ kʋpɑmɑ nɑ pɑ́ wɛnɑ suulu tɔ pɑ tike kɛ ɩ́ kɑ́ nɩɩkǝnɑ nɑ ɩ́ kɑ́ seeki, ɑmɑ nɑ mpɑ pɑ wɛnɑ nyɑŋ tɔtɔ tɔɣɔ. 19 Pɑ tʋkʋɣʋ yʋlʋ kɛ kʋnyɔŋ kɛ yem nɑ ɩ́ sumɑ sɩ Ɩsɔ tɔɔ tɔ pǝ wɛ teu kɛ́. 20 Amɑ ye yʋlʋ lɑpɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ́ nɑ pɑ́ mɑkɩ-ɩ tǝ tɔɔ, ɩlɛ ɩ ɩsɑntɛ ntɛ́ ɩsǝnɑ tɔtɔ? Yʋlʋ lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ́ nɑ pɑ́ tʋ-ɩ kʋnyɔŋ kɛ kʋpɑntʋ nti ɩ lɑpɑ mpʋ tɔ tǝ tɔɔ nɑ ɩ́ sumɑ, ɩlɛnɑ pǝ́ lɑ́ Ɩsɔ ɩlɛɣɛ leleŋ. 21 Pǝ tɔɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Ɩsɔ yɑɑ-mɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ tɔɔ kɛ́, nɑ ɩ́ hʋlɩ-mɛ sɩ ɩ́ tǝŋ ɩ ɩkpɑtɛ. 22 Ɩ tɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlɩ, ɩ nɔɣɔ tɑɑ tɑ́ lɩɩ pɔpɔtʋ tɔm nɑtǝlɩ kɛ pɑɑ fǝŋ. 23 Pɑ tʋʋ-ɩ tɔ, ɩ tɑ lɛɛtɩ. Pɑ tʋ-ɩ kʋnyɔŋ tɔ, ɩ tɑ nyɑɑsɩ-wɛ. Amɑ ɩ yelinɑ pǝ tǝnɑɣɑ Ɩsɔ wei ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ tɔɣɔ. 24 Nɑ Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ sǝɣǝlǝnɑ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɛ́ sǝm tesikɑ tɔɔ, sɩ tǝ́ sɩ nɑ pǝ́ cɛ tɑ́ nɑ ɩsɑɣɑtʋ, nɑ tǝ́ fe nɑ tǝ́ tǝŋ siɣisuɣu. Pǝ kʋ ɩlɛɣɛ kʋɣʋ kʋɣʋ tɔɣɔ pǝ wɑɑ-mɛ. 25 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ́ kɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ heeŋ kʋtooluŋ. Amɑ pǝnɛntɛ pɑ keetɑ-mɛ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ wei ɩ kɛ́ tiikulu nɑ lǝsɑsɩ tɔɔ feŋlu tɔ ɩ kiŋ.

3

Apɑlɑɑ nɑ pɑ ɑlɑɑ pɑ tɔm

1 Alɑɑ mɛ tɔtɔ, ɩ́ seeki mǝ pɑɑlɑɑ kɛ mpʋ. Pɩɩ lɑ nɑ pɑ tɑɑ mpɑ pɑ tɑ mʋ Ɩsɔ Tɔm tɔ, pɑ́ nɑ́ mǝ yɑɑsinɑɑ nɑ pǝ́ hɔ-wɛ nɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ sɛɛʋ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ ɩ́ kɑ́ yɔɣɔtɩ nɑtǝlɩ nɑ mǝ nɔɔsɩ nɑ pǝcɔ. 2 Aɑɩ, pɑɑ nɑ́ ɩsǝnɑ mǝ yɑɑsi mɑɣɑɑ nɑ ɩ́ seeki mǝ pɑɑlɑɑ tɔɣɔ pɩɩ hɔ-wɛ. 3 Ɩ́ tɑɑ pɛɛkǝɣɩ sɩ ɩ́ tʋɣɩ mǝ tɔɔnɑɑ kɛ kɑcɔkɑ nyǝm, ɩsɩɩ nyɔɔsɩ tɑɣɑnʋɣʋ nɑ wʋlɑ nyǝmnɑɑ tʋɣʋ, yɑɑ wontu kʋpɑntʋ suuu sɩ pǝ́ lɑ-mɛ nɑ ɩ́ te. 4 Amɑ ɩ́ pɛɛkǝɣɩ sɩ hɑtuu mǝ lotu tɑɑ ɩ́ tenɑ. Nɑ teu mpɩ, pǝ wɛɛ lǝmɑɣɑsǝlɛ nte tǝ wɛ teu nɑ tǝ wɛ tǝpɑmm tɔ tǝ teu, mpi pɩɩ sɑɑlǝɣɩ yem tɔ. Tǝ kɛ́ liɣitihutɑɣɑ pʋlʋ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ kɛ́. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ lɔŋtɑɑ ɑlɑɑ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ Ɩsɔ mpɑɑʋ kɛ teu nɑ pɑ tɛɛlɑɣɑɑ ɩ kiŋ tɔ pɑ tɑɣɑnɑɣɑnɑ pɑ tɩ. Pɑ seekɑɣɑ pɑ pɑɑlɑɑ kɛ́. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɑɑlɑ lɑpɑ, ɩ nɩɩnɑ Apǝlɑhɑm kɛ́, hɑlǝnɑ ɩ́ yɑɑkɩ-ɩ sɩ: Mɑ cɛ. Ye mɩɩ lɑkɩ kʋpɑntʋ nɑ ɩ́ tɑ́ yele nɑ pʋlʋ sɔɣɔntʋ kpɑɑ-mɛ, ɩ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩ pɛɛlɑɑ.

7 Apɑlɑɑ mɛ tɔtɔ, ɩ́ tɔkɩ mǝ ɑlɑɑ nɑ ɩ́ nyɩ pɑ tɔɔ sɩ pǝ ŋmɑ-wɛ tɔ pɑ tomɑ tɑ tɑlɑ mǝ nyǝnɑ. Ɩ́ seeki pɑ ɩsɛ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ nɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ kɑ́ hɑ weesuɣu kɛ fɑɑlɑɑ. Ɩ́ lɑkɩ mpʋ, nɑ pʋlʋ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ kɑɣɑtɩ-mɛɣɛ mǝ sǝlǝmǝŋ tɑɑ.

Wɑhɑlɑ tɔɣɔʋ kɛ tulum

8 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ ɩlɛ ɩ́ hʋʋkɩ hʋwɛɛ kʋlʋmɛɛ nɑ kʋsɔɔlǝm kʋlʋmǝm. Ɩ́ sɔɔlɩ tǝmɑ ɩsɩɩ yʋlʋ nɑ ɩ neu. Ɩ́ tɔkɩ tǝmɑɣɑ teu. Ɩ́ tɑɑ lɑ tǝmɑ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ. 9 Ye yʋlʋ ɩ́ lɑpɑ-mɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ ɩ́ tɑɑ fɛlɩ-ɩ, pɑɑ kʋtʋɣʋ, ɩ́ tɑɑ lɛɛtɩ-ɩ. Amɑ ɩ́ kooli pʋntʋ tɔɔ kɛ́ kʋpɑntʋ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ yɑɑʋ-mɛ tɔ, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kʋpɑntʋ kɛ ɩ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-mɛ. 10 Pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ kɛ́ mpʋ sɩ:

Ye wei ɩ cɑɑ sɩ ɩ nɩɩ leleŋ

nɑ ɩ́ nɑ́ kʋyɛɛŋ kʋpɑŋ kɛ ɑtɛ cǝnɛ,

pʋntʋ ɩ́ yele ɩsɑɣɑtʋ yɔɣɔtɑɣɑ,

nɑ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ pɔpɔtʋ pɛlʋɣʋ.

11 Ɩ́ hɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ siɣile nɑ ɩ́ sʋʋ kʋpɑntʋ lɑpʋ tɑɑ.

Ɩ́ pɛɛkɩ lɛlɑɑ nɑ leleŋ nɑ ɩ́ huli pǝ ɩkpɑtɛ.

12 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ,

Tɑcɑɑ kɑmɑ ɩsɛ kɛ yʋlʋpɑmɑ tɔɔ kɛ́,

nɑ ɩ́ nɩɩkɩ pɑ sǝlǝmǝŋ.

Amɑ ɩ hɑɑ siɣile kɛ mpɑ pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔɣɔ.

13 Ye ɩ́ sɛɛsɑ ɩsǝlɛ nɑ kʋpɑntʋ lɑpʋ, ɑwe kɑ́ lɑ-mɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ? 14 Pɑɑ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ lɑpɑ kʋpɑntʋ nti tɔ tǝ tɔɔ kɛ́ pɑ mǝlɑ-mɛɣɛ kʋnyɔŋ tʋɣʋ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Ɩ́ tɑɑ nyɑnɑ yǝlɑɑ kɛ pɑɑ pǝcɔ, nɑ ɩ́ tɑɑ yele nɑ pǝ́ liɣiti-mɛ. 15 Kilisiti kɛnɑ mǝ Cɑɑ, ɩlɛ ɩ́ sɑmɩ-ɩ hɑtuu mǝ lotunɑɑ tɑɑ kɛ́ mpʋ. Ɩ́ tɑŋ tǝtɛɣɛtɛɣɛ kɛ́ tɑm, nɑ ye mpɑ pɑ pɔɔsɑ-mɛɣɛ mpi ɩ tɛɛlǝɣɩ tɔ pǝ tɔm, ɩlɛ ɩ́ kɛɛsɩ-wɛ tǝtetete. 16 Ɩ́ kɛɛsɩ-wɛ tǝpɑmm nɑ ɩ́ se-wɛ. Ɩ́ wɛɛnɑ lotu kʋlʋmtʋ, ɩlɛ mpɑ pɑ tɔŋ sɩ ɩ́ kɛ́ tɑɑlɩ nyǝ́mɑ nɑ pɑ́ tʋʋkɩ-mɛɣɛ mǝ yɑɑsi kʋpɑŋ wei Kilisiti hɑ-mɛ tɔ ɩ tɔɔ tɔ, fɛɛlɛ kɑ́ mǝlɩ-wɛɣɛ kpɑʋ kɛ pɑ nɔɔsɩ tɑɑ tɔm pee tɔɔ. 17 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye yʋlʋ tɔkɩ kʋnyɔŋ kɛ kʋpɑntʋ nti ɩ lɑpɑ tɔ tǝ tɔɔ, nɑ pǝ́ kɛ́ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ sɩ ɩ́ tɔɣɔ mpʋ, pǝlɛ pǝ kǝlɑ teu nɑ mpi ɩ kɑ́ tɔɣɔ-kʋɣʋ ɩsɑɣɑtʋ nti ɩ lɑpɑ tɔ tǝ tɔɔ tɔ. 18 Hɑlǝnɑ mǝ tɔɔ kɛ́ Kilisiti mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ sǝpɑ, nɑ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ tɔɔ kɛ ɩ sǝpɑ tɔm kʋlʋm kɛ ɩ kpɑkpɑɑ sǝpʋ. Ɩnǝɣǝlɛ yʋlʋpɑŋ wei ɩ sǝpɑ ɑsɑɣɑɑ tɔɔ tɔ, sɩ ɩ́ kpɑɣɑ-mɛ nɑ ɩ́ ponɑ Ɩsɔ kiŋ. Ɩ tɔnʋɣʋ kʋnɛɣɛ pɑ kʋwɑ, ɑmɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ nɑ́ feesɑ-ɩ. 19 Feesuɣu kʋnɛɣɛ ɩ tɔkɑɑ nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ lɑnɑ wɑɑsʋ kɛ lǝsɑsɩ nsi sɩ wɛ sɑlǝkɑ tɑɑ tɔ. 20 Lǝsɑsɩ nsi sɩ tɑɑ nɩɩnɑ Ɩsɔ kɛ́ tuu lɔŋ kɛ kʋyɛɛŋ wei ɩ tɑɑ Nowee tɔŋnɑ ɩ ɑtɑkɑɑ pɔɣɔlʋɣʋ sɔsɔɔʋ sɑɑkʋɣʋ nɑ Ɩsɔ tɑŋnɑ suulu tɔɣɔ mɑ tɔŋ. Nɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ nɑ lʋm tɑ tɔɣɔ-wɛ tɔ pɑ wɛ pǝcɔ kɛ́, yǝlɑɑ pǝlefɛɩ nɑɑnʋwɑ tike. 21 Lʋm pǝnɛ pǝ nǝɣǝsǝnɑ Ɩsɔ lʋm sɔʋ mpi pǝ yɑkɩ mǝ nyɔɔŋ kɛ kɑɣɑnɑ tɔɣɔ. Nɑ Ɩsɔ lʋm sɔʋ pǝnɛ pǝ tɑ kɛ tɔnʋɣʋ tɔɔ ɑsilimɑ lǝsʋɣʋ. Amɑ pǝ kɛ́ mpi pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ yʋlʋ wiikinɑ Ɩsɔ sɩ ɩ́ hɑ-ɩ lotu kʋlʋmtʋ tɔɣɔ. Yesu Kilisiti femɑ tɔɣɔ Ɩsɔ lʋm sɔʋ yɑkɩ mǝ nyɔɔŋ. 22 Ɩnɩ ɩ kpɑnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ cɑɣɑ Ɩsɔ kɔŋkɔŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɔkɩ kɑwulɑɣɑ kɛ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑ ɩsɔtɑɑ kɑwulɑsɩ nɑ pǝ toŋtʋnɑɑ tɔɔ.

4

Tɔntɛ kʋfɑtɛ tɔm

1 Ɩsɩɩ Kilisiti tɔɣɔ kʋnyɔŋ nɑ pǝ́ wɩɩ ɩ nɑntʋ tɔ, mɛ tɔtɔ ɩ́ cɑɑlɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ pǝ lǝmɑɣɑsǝlɛ kɛ mpʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, wei ɩ tɔkɩ kʋnyɔŋ hɑlǝnɑ pǝ́ wɩɩkɩ ɩ nɑntʋ tɔ, pʋntʋ lɩɩ ɩsɑɣɑtʋ pɑɑ tɑɑ kɛ́. 2 Pǝ kpɑɣɑʋ kɑɣɑnɑ tɔ, ɩ́ tɔ kʋyɛɛŋ wei pǝ kɑɑsɑ-mɛɣɛ ɑtɛ cǝnɛ tɔ ɩsɩɩ Ɩsɔ cɑɑ tɔ, ɩ́ tɑɑ tɔ ɩsɩɩ yʋlʋkʋnyɩɩlǝŋ cɑɑkɩ tɔ. 3 Ɩ́ yele ɩsǝnɑ tuu lɔŋ ɩ́ pɑɑsɑɑ nɑ ɩ́ lɑ́ ɩsɩɩ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ tɔ, ɩ́ tɑɑ tɑsɑ mpʋ. Yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ, nɑ kʋnyɩɩlǝŋ ɩsɑɣɑŋ, nɑ sʋlʋnyɔɔlɛ, nɑ hiluɣu, nɑ sʋlʋkʋlɛ, nɑ tɩɩŋ lɑɑʋ mpi pǝ fɛɩ lɑpʋ tɔ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ wɛɛ. 4 Amɑ pǝnɛntɛ mǝ tɔm lɑkɩ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ kɛ hɑ kɛ́ timpi mǝ nɑ-wɛ ɩ́ yelɑ kpɛntʋɣʋ kɛ yɑɑsinɑɑ ɑsɑɣɑɑ sɔsɑɑ tɑɑ tɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ mǝlǝɣɩ-mɛɣɛ kʋtʋɣʋ. 5 Amɑ pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ kɛɛsɩ pɑ kʋlɑpǝlɛ tǝnɑɣɑ Ɩsɔ wei ɩ sɔɔlʋ pɩɩwɑ sɩ ɩ hʋʋkǝnɑ weesiŋ nyǝ́mɑ nɑ sǝtɑɑ kɛ tɔm tɔ. 6 Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ nyʋɣʋ tɔɔ tɔtɔɣɔ pɑ kpɑɑlɑ sǝtɑɑ kɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ sɩ pɑ́ hʋʋnɑ-wɛ ɩsɩɩ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛnɑ pɑ weesiŋ tɔɣɔ teitei ɩsɩɩ pɑ lɑkɩ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔ, nɑ pɑ kpɑɑlɑ-wɛɣɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ́ sɩ Ɩsɔ Feesuɣu toŋ tɔɔ pɑ́ wɛɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ wɛʋ tɔ.

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ cɑkǝlɛ

7 Pǝ tǝnɑ pǝ wʋlɛ pɩɩwɑɣɑ, pǝ tɔɔ ɩlɛ ɩ́ kpɑɣɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ teu, ɩ́ tɑɑ cɑɣɑ yem tǝpoto nɑ ɩ́ sɔɔ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ tɔɔ. 8 Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntʋ nti tǝ wɛɛ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ sɔɔlɩ tǝmɑɣɑ sɔsɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye sɔɔlʋɣʋ ɩ́ wɛɛ ɩsɑɣɑtʋ pɑɣɑlɛ puki pooluŋ kɛ́. 9 Ɩ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ mʋʋllɛ kɛ mǝ tɛɛsɩ tɑɑ nɑ ɩ́ tɑɑ kʋntǝɣɩ. 10 Pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ́ pɑɑsǝnɑ teu kɛ mpi Ɩsɔ yeki nɑ pǝ lɑpʋ sɑɑkɩ-ɩ tɔ. Ye Ɩsɔ ɩ́ yelɑɑ nɑ pʋlʋ lɑpʋ sɑɑ nɔɣɔlʋ tike, pʋntʋ ɩ́ pɑɑsǝnɑ teu nɑ lɛlɑɑ wɑɑ pǝ tɑɑ. 11 Ye wɑɑsʋ lɑtʋ lɑkɩ ɩ wɑɑsʋ, pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ ɩ tɛlǝsǝɣɩ yǝlɑɑ. Ye wei ɩ lɑkɩ tǝmlɛ, pʋntʋ ɩ́ lɑnɑ tomɑ nnɑ Ɩsɔ hɑ-ɩ tɔ, nɑ pǝ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ. Yesu ɩnǝɣǝlɛ teeli tʋ nɑ pǝsʋlʋ kɛ tɑm tɔɔ. Ami.

Ɩsɔsɛɛlɛ tɔɔ kʋnyɔntɔɣɔlɛ

12 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mǝ lɑŋɑ ɩ́ tɑɑ tɔnɑ ɩsǝnɑ pǝ mɑɣɑsʋɣʋ-mɛɣɛ toŋ nɑ toŋ sɩ pǝ nɑɑ mǝ wɑɑlɩ tɔ ɩsɩɩ mpusi nɔɣɔlʋ. 13 Amɑ mǝ lɑŋɑ ɩ́ hʋlʋmɩ sɩ mǝ hikɑ mǝ pɑɑ nyǝm kɛ Kilisiti wɑhɑlɑnɑɑ tɑɑ nɑ mɩɩ tɔɣɔ. Mpʋ tɔtɔɣɔ mǝ lɑŋɑ kɑ́ hʋlʋmɩ kʋyɑŋku pɩɩ kuli ɩ teeli tɔɔ tɔ. 14 Ye pɑ tʋʋkɩ-mɛ ɩsɩɩ ɩ́ kɛʋ Kilisiti ɩfɑlɑɑ tɔ pǝ tɔɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, teeli Feesuɣu ŋku kʋ kɛ́ Ɩsɔ Feesuɣu tɔ kʋ wɛɛkɩ mǝ wɑɑlɩ kɛ́. 15 Pɑ́ tɑɑ tʋ mǝ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ kʋnyɔŋ kɛ yʋlʋkʋlɛ yɑɑ ŋmɩɩlǝm yɑɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ yɑɑ tɔm fɑʋ pǝ tɔɔ. 16 Amɑ ye wei ɩ tɔkɩ kʋnyɔŋ kɛ Kilisiti tǝŋʋɣʋ tɔɔ, fɛɛlɛ ɩ́ tɑɑ kpɑ-ɩ. Ɩ́ sɑ Ɩsɔ kɛ́ ɩsǝnɑ mpi pɑ tʋnɑ-ɩ nɑ Kilisiti tɔ.

17 Hʋʋlɛ wɑɑtʋ tɑlɑɑ kɛ́, nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ kɛ pɑ cɑɑlǝɣǝnɑ tɔm hʋʋnɑʋ. Tɔʋ, ye tɑɣɑ Ɩsɔ tɑɑlǝɣǝnɑ hʋʋnɑʋ, ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑlɛ hʋʋlɛ ntɛ́ tii tɛɛsǝnɑ wɑɑtʋ wei pɩɩ tɑlɑ mpɑ pɑ kisɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ mʋɣʋ tɔ? 18 Pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

Ye mɛʋmɛʋ kɛ́ nɑ pǝ́ yɑ kʋpɑmɑ nyɔɔŋ,

ɩlɛ ɑwe nɑ́ɑ́ tɩɩ pɔɔsɩ nyɑŋtʋnɑɑ nɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ tɔm ɩlɛ?

19 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye Ɩsɔ luɣu lɑpɑ sɩ mpɑ pɑ́ tɔɣɔ kʋnyɔŋ, pʋntʋnɑɑ ɩ́ lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm. Pɑ́ yelinɑ pɑ tǝɣɩ Nmɑlʋ wei ɩ kɑɑ yele lɑpʋ kɛ nti nti ɩ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ.

5

Ɩsɔ kʋlɑpʋtʋ tɔɔ feŋuɣu

1 Mǝ tɑɑ mpɑ mpɑ pɑ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɑɑ tɔɣɔ mɑ wɛnɑ pǝnɛ. Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ ɩsǝntɔ mɑ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔ kɛ́. Nɑ mɑ nɑnɑ mɑ ɩsǝpǝle kɛ Kilisiti tɔɣɔ kʋnyɔmǝŋ wei tɔ. Kʋyɑŋku pɑɑ kuli ɩ teeli tɔɔ tɔ mɑɑ hiki mɑ pɑɑ nyǝm kɛ pǝ tɑɑ. Nti mɑ wiikinɑ-mɛ tɔɣɔlɛ sɩ: 2 Ɩ́ pɑɑsǝnɑ kɑlǝkʋ ŋku Ɩsɔ yelinɑ-mɛ tɔɣɔ teu, ɩsɩɩ tiikilɑɑ lɑkʋɣʋ tɔ. Ɩ́ feŋ kʋ tɔɔ nɑ luɣu kʋlʋmʋɣʋ ɩsɩɩ Ɩsɔ cɑɑkɩ tɔ, pǝ́ tɑɑ wɛɛ tǝlɑsɩ tɔm. Ɩ́ lɑkɩ mǝ tǝmɑ tǝtetete, pǝ́ tɑɑ wɛɛ pɔɣɔlɑɣɑ nyǝnʋɣʋ tɔɔ. Amɑ ɩ́ hɑ mǝ tɩ tǝkpɑtɑɑ kɛ́ pǝ lɑpʋ tɑɑ. 3 Ɩ́ tɑɑ pɛɛkɩ sɩ ɩ́ ŋmɑkǝlǝɣɩ mpɑ pǝ cɛlɑ-mɛ sɩ ɩ́ feŋiɣi pɑ tɔɔ tɔ. Amɑ ɩ́ wɛɛ mpɑ kɑlǝkʋ kɑ nyǝnǝɣǝnɑ nɑ kʋ lɑkɩ tɔ. 4 Nɑ tiikilɑɑ Wulɑʋ ɩ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ kɔɔ, ɩlɛ ɩ́ kɑ́ hiki mǝ teeli ntenuɣu ŋku kʋ ŋmɑlǝm kɑ́ tee kɔkɔ kɛ tɑm tɔ.

5 Sǝkpemɑ mɛ mǝ nyǝntʋ ntɛ́ sɩ mɩɩ seeki sɔsɑɑ. Nɑ mǝ tǝnɑ tǝpɑɩ ɩ́ pɑsɑ mǝ tɩ nɑ ɩ́ sǝŋnɑ tǝmɑ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ Ɩsɔ yoonɑ kɑlɑmpɑɑnɩ nyǝ́mɑ, nɑ ɩ lɑkɩ kʋpɑntʋ kɛ mpɑ pɑ pɑsǝɣɩ pɑ tɩ tɔ. 6 Ye mpʋ ɩlɛ ɩ́ pɑsɑ mǝ tǝɣɩ Ɩsɔ niŋ tomɑ nyǝŋ tɑɑ, nɑ pǝ́ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ sɩɩwɑ tɔ, ɩ kɑ́ kʋsɩ mǝ nyʋɣʋ. 7 Ɩ́ pɛtɩ mǝ nǝɣǝsɛɛ tǝnɑɣɑ Ɩsɔ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ pɑɑsǝɣǝnɑ-mɛ tɔ se.

8 Ɩ́ nyɔɔsɩ mǝ tɩ, ɩ́ tɑɑ cɑɣɑ yem tǝpoto. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ kolontu ɩlɔɣɔʋ wɛɛ kɛ́, nɑ ɩ́ cɔɔkɩ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ wiikuɣu nɑ kɑ cɔɔkɩ nɑ kɑ́ pɛɛkǝɣɩ sɩ kɑ́ hikɑ wei kɑ tɑɣɑmɩ tɔ. 9 Ɩ́ pɑɑsɩ nɑ ɩ́ sǝŋ Ɩsɔ sɛɛʋ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ teu nɑ ɩ́ tɑŋɩ-ɩ teu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ nyɩ sɩ mǝ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ yɑnɑ ɑntulinyɑ tɔ, kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ pɑnɛ pɑ mɑkǝnɑ pɛlɛɣɛ mpʋ tɔtɔɣɔ. 10 Ɩ́ tɔkɩ kʋnyɔŋ kɛ lɑɑsɑɣɑ tɔɔ tɔ, pɛɛlɛɛ tǝnɑ tʋ Ɩsɔ wei ɩ yɑɑ-mɛ sɩ ɩ́ hiki mǝ pɑɑ tete kɛ ɩ teeli wei ɩɩ tɛŋ tɔ ɩ tɑɑ kɛ́ mǝ nɑ Kilisiti mǝ kpɛntʋɣʋ tɔɔ tɔ, ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kɑ́ tɑɣɑnǝnɑ-mɛɣɛ teu tǝmɑmmɑm. Nɑ ɩ kɑ́ lɑ nɑ ɩ́ nyɔɔ toŋ, nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ, nɑ ɩ́ sǝŋsɩ-mɛɣɛ kite nte tǝ tɔɔ pǝ kɑɑ ciɣiti-mɛ tɔ. 11 Ɩ pǝsʋɣʋ kʋnɛ kʋ́ wɛɛ tɑm. Ami.

Kɑntǝkɑɣɑ sɛɛtʋ

12 Silɑɑsɩ wei mɑ nyǝnǝɣɩ ɩsɩɩ tɑ tɑɑpɑlʋ kʋpɑŋ tɔ ɩnɩ ɩ sǝnnɑ-m nɑ mɑ́ ŋmɑɑ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ. Mɑ cɑɑ mɑ sɔɔsɩ-mɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ nɑ mɑ́ lɑ nɑ ɩ́ tɛ mǝ tɑɑ sɩ Ɩsɔ tɑmpɑnɑ pɛɛlɛɛ tɔm wɛnnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ. Ɩ́ tɔkɩ-yɛɣɛ niŋ nɑɑlɛ.

13 Pɑpiloni Ɩsɔ sɛɛlɑɑ mpɑ Ɩsɔ yɑɑwɑ ɩsɩɩ ɩ yɑɑʋ-mɛ tɔ pɑ sɛɛ-mɛ, mɑ pǝyɑlʋ Mɑlǝkɩ sɛɛ-mɛ tɔtɔ. 14 Ɩ́ sɛɛ tǝmɑɣɑ teu nɑ sɔɔlʋɣʋ kʋpɑŋkʋ nɑ ɩ́ lɛlɩ.

Ɩsɔ ɩ́ hɑ mǝ tǝnɑ mpɑ Kilisiti tɩ tɔɣɔ ɑlɑɑfǝyɑ.

Piyɛɛ II

1

2

3

TAKƎLAƔA NAALƐ NYƎŊKA ŊKA

PIYƐƐ

NMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tǝnɑɣɑ Piyɛɛ ŋmɑɑwɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ kɑnɛ. Sɛɣɛsǝlɑɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ lɔɔlɑɑ nɑ pɑ sʋʋ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɑɑ tɔ, mpɛɣɛ ɩ yookinɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Piyɛɛ kpɑɑlǝɣɩ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kɛ Yesu mǝlʋɣʋ tɔm nɑ ɩ sɛɣɛsǝɣɩ-wɛ sɩ: Ye hɑlǝnɑ sɑŋɑ Yesu tɑ kɔntɑ ɩ́ cɑɑ kɛ sɩ pǝ yɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nyɔɔŋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Piyɛɛ II tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Sɛɛtʋ, titite 1:1-2

Yʋlʋ wei Ɩsɔ yɑɑwɑ tɔ ɩ yɑɑsinɑɑ kʋpɑmɑ, titite 1:3-21

Piyɛɛ kuliɣi pɔpɔtʋ sɛɣɛsǝlɑɑ wɑɑlɩ, titite 2

Kilisiti kɑntǝkɑɣɑ kɔntɛ tɔm, titite 3

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Simɔŋ Piyɛɛ, Yesu Kilisiti tǝmlɛ tʋ nɑ ɩ tillu.

Tɑ́ Ɩsɔ nɑ tɑ́ Yɑtʋ Yesu Kilisiti pɑ tǝŋɑ siɣisuɣu nɑ pǝ́ yele nɑ mpɑ pɑ tɛŋ pɑ tɑɑ nɑ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ teitei ɩsɩɩ tɑ tɔɣɔ mɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ. 2 Ɩsɔ ɩ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ kɛ sɔsɔm kɛ nyǝm mpi ɩ́ nyǝmɑ́ ɩ́ nɑ Tɑcɑɑ Yesu tɔ pǝ tɔɔ.

Ɩsɔ yɑɑʋ nɑ ɩ lǝsʋɣʋ

3 Ɩsɔ ɩnɩ ɩ ɩsɔitʋ toŋ hɑnɑ-tʋɣʋ pǝ tǝnɑ mpi pǝ yeki nɑ tǝ́ mɑtǝɣǝnɑ-ɩ tɔ. Ɩnɩ ɩ yekinɑ nɑ tǝ nyǝŋ wei ɩ yɑɑ-tʋ sɩ tǝ́ hiki ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ teeli nɑ ɩ kʋpɑntʋ tɑɑ kɛ́ tɑ pɑɑ nyǝm tɔ. 4 Nɑ pǝ tɔɔ kɛ́ mpi mpi ɩ sɩɩwɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ-tʋ tɔ pǝ kɛ́ kʋpɑmpɑm nɑ pǝ tɔɔwɑ sɔsɔm pǝ tɩɩ fɛɩ. Nɑ ye ɩ́ hikɑ mpi Ɩsɔ sɩɩwɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ, ɩlɛ ɩ́ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ fiti kʋnyɩɩlǝŋ ɩsɑɣɑŋ wei ɩ ŋmɑkǝlɑ ɑntulinyɑ tɑɑ cǝnɛ tɔ ɩ niŋ tɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ Ɩsɔ wɛɛtʋ. 5 Ɩ́ tɛmɑ mǝ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tɔ, tǝnɛ ɩnɩ tǝ nyʋɣʋ tɔɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ́ kɑ́ huli teu nɑ ɩ́ tɔkɩ yɑɑsi kʋpɑŋ. Yɑɑsi kʋpɑŋ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ pɛɛkɩ nyǝm. 6 Nɑ nyǝm wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ pɛɛkɩ tɩ tɔkʋɣʋ. Tɩ tɔkʋɣʋ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ pɛɛkɩ suulu. Nɑ suulu wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ pɛɛkɩ sɩ ɩ́ mɑtǝɣǝnɑ Ɩsɔ. 7 Nɑ Ɩsɔ mɑtǝnɑʋ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ pɛɛkɩ sɩ ɩ́ wɛɛ tǝmɑ nɑ leleŋ. Tǝmɑ leleŋ wɑɑlɩ ɩlɛnɑ ɩ́ pɛɛkɩ sɩ ɩ́ sɔɔlǝɣɩ tǝmɑ. 8 Yɑɑsinɑɑ kʋpɑmɑ mpɑ pǝ mʋnɑ ɩ́ tɔkɩ tɔɣɔlɛ. Ye ɩ́ wɛnɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɔɔ sɔsɔm, pɑɑ lɑ-mɛɣɛ kpelikpekɑ nyǝ́mɑ kɛ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti nyǝm tɔm tɑɑ, nɑ ɩ́ kɑɑ wɛɛ kɑɑwɑɑsɑsɩ. 9 Amɑ wei ɩ fɛɩnɑ yɑɑsinɑɑ pɑnɛ tɔ, ɩ tɛɛ ɩ tɛɛ kɛ́ ɩ nɑɑkɩ, nɑ ɩ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋm. Nɑ pǝ sɔɔnɑ-ɩ tǝleŋŋ sɩ pɑ kpiisɑ ɩ lɔŋ ɩsɑɣɑtʋ.

10 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ cɑɑlɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ yɑɑʋ mpi Ɩsɔ yɑɑ-mɛ nɑ lǝsʋɣʋ mpi ɩ lǝsɑ-mɛ tɔɣɔ teu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye ɩ́ tɔkɑ mpʋ, nɑtǝlɩ tǝ kɑɑ hu-mɛɣɛ pɑɑ pǝcɔ. 11 Mpʋ pɩɩ yelinɑ nɑ pɑ́ tʋlɩ-mɛɣɛ Tɑcɑɑ nɑ tɑ́ Yɑtʋ Yesu Kilisiti Kɑwulɑɣɑ tɑm nyǝŋkɑ nɔɣɔ tǝyelele.

12 Mpi pǝ tɔɔ mɑ wɛɛ nɑ mɑ́ tɔŋnɑ-mɛɣɛ tɔm tǝnɛɣɛ tɔɔsʋɣʋ tɔɣɔlɛ. Ɩ́ tɛmɑ-tǝɣɩ nyǝm, hɑlǝnɑ tɑmpɑnɑ tɔm nti ɩ mʋwɑ tɔ ɩ́ pɩɩ tǝ tɔm tɑɑ. 13 Ye mɑ wɛnɑ mɑ ɩsɛ, mɑ hʋʋ sɩ pǝ wɛ teu sɩ mɑ kʋtɔɔsʋtʋ tǝnɛɣɛ mɑɑ tɔɔsǝɣɩ-mɛɣɛ tɑm nɑ ɩ́ tɑɑ hɛɛ. 14 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ nɔɔnɔɔ mɑɑ lɩɩ tɔnʋɣʋ kʋsǝpʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɑɑ nɑ mɑ́ tɛɛ, ɩsɩɩ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti hʋlɑ-m tɔ. 15 Mɑɑ pɑɑsǝnɑ nɑ mɑ́ yelinɑ-mɛɣɛ mpi pɩɩ tɔɔsǝɣɩ-mɛɣɛ tɔm tǝnɛɣɛ pɑɑ mɑ kɔmɑ nɑ mɑ fɛɩ tɔ.

Kilisiti teeli nɑlɑɑ

16 Tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ, pǝ tɑɣɑ mʋlɑ nnɑ yʋlʋlɑɣɑtʋ lʋlǝsɑɑ tɔ ɑnǝɣɩ tǝ tɔkɑɑ nɑ tǝ́ hʋlǝnɑ-mɛɣɛ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti kɔntɛ toŋ nɑ toŋ nyǝntɛ tɔm. Amɑ tǝ nɑ́ ɩ sɔsɔɔntʋ nɑ tɑ ɩsǝpee mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́. 17 Tɩɩ wɛ timpi Tɑcɑɑ Ɩsɔ kʋsɑ ɩ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ hɑ-ɩ teeli kɛ wɑɑtʋ wei Teeli sɔsɔ tʋ ɩnɩ ɩ lɑpɑ nɑ pǝ́ yɔɣɔtɩ nɑ ɩ́ nɩɩ sɩ: Mɑ luɣu tɛɛ Pǝyɑɣɑ ntɛ́ ɩnɛ ɩnɩ, ɩnǝɣɩ mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmǝnɑɑ pǝ tɩɩ fɛɩ. 18 Tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ nɩɩnɑ tɑ́ ŋkpɑŋŋ kɛ wɑɑtʋ wei pǝ yɔɣɔtɑ ḿpʋ́ɣʋ́ hɑtuu ɩsɔtɑɑ kɛ́ tɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ wɛ pʋɣʋ kɑtɛ nyǝŋkʋ tɔɔ tɔ.

19 Mpʋ ɩnɩ pǝ yelinɑ nɑ tǝ́ tɛ tɑ́ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ nɑ tɔm nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɑ kpɑɑlɑɑ tɔ. Nɑ tǝ mʋnɑ mɩɩ kenɑ-tǝɣɩ teu. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tǝ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ fǝtǝlɑ wɛʋ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑɑkɩ nɑ hɑlɩ pǝ́ kɔɔ pǝ́ fe tɔ. Tʋlʋmɑlʋɣʋ kɑ́ lɑ nɑ pǝ́ nɑ́ mǝ tɑɑ. 20 Pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ ɩlɛ ɩ́ tɔɔsɩ sɩ yʋlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lu ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɔm nɑ ɩ́ sɛɣɛsɩ nti pɑ ŋmɑɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ cele tɩɩ lɑ tɔ tǝ tɔɔ. 21 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, yʋlʋ nɔkʋɣʋ tike ɩɩ lʋlǝsǝɣɩ cele tɔm nɑtǝlɩ. Amɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tʋkɑɣɑnɑ-tǝɣɩ yǝlɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ Ɩsɔ nɔɣɔ.

2

Pɔpɔtʋ sɛɣɛsǝlɑɑ tɔm

(Yuti 4-13)

1 Hɑtuu lɔŋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ kɑ lɩɩwɑ yǝlɑɑ hɛkʋ. Mpʋ tɔtɔɣɔ sɛɣɛsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ kɑ́ lɩɩ mǝ hɛkʋ tɑɑ tɔtɔ. Pɔpɔtʋ sɛɣɛsǝŋ nɑ wei ɩ́ kɔŋnɑ wɑkǝlʋɣʋ tɔɣɔ pɑɑ sʋʋ sɛɣɛsʋɣʋ. Nɑ pɑɑ kisi Tɑcɑɑ wei ɩ́ yɑpɑ-wɛ tɔ. Mpʋ ɩnɩ pɩɩ yelinɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ wɑkǝlʋɣʋ kɛ kpɑkpɑɑ kɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ. 2 Pɑɣɑlɛ kɑ́ tǝŋnɑ-wɛɣɛ pɑ tɛtɛlɑkɑsɩ mpɑɑʋ ŋkʋ kʋ tɑɑ, nɑ pɑɑ tʋʋ tɑmpɑnɑ mpɑɑʋ kɛ pɑ yɑɑsi wei pɑ́ tɔkɑɑ nɑ pɑ́ lɑkǝnɑ tɔ ɩ tɔɔ. 3 Sɛɣɛsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ mpɛ pɑɑ lu tɔmnɑɑ nɑ pɑ́ heeliɣi-mɛɣɛ pɔɣɔlɑɣɑ nyǝnʋɣʋ tɔɔ sɩ pɑ́ tɔɣɔ mǝ tɔɔ. Amɑ pɑ Hʋʋnlʋ sɔɔlʋ tɛmɑ pɩɩʋ kɛ hɑtuu lɔŋ sɩ ɩ kɑ́ lɑ, nɑ pɑ Wɑkǝllʋ nɑ́ tɑŋɑɑ tǝtɛɣɛtɛɣɛ.

4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ Ɩsɔ tɑ́ yele ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mpɑ pɑ wɑkǝlɑɑ tɔɣɔ yem. Amɑ ɩ pɛtɑ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ sɔsɔ tɑɑ kɛ́, nɑ pɑ́ hɔkɑ-wɛɣɛ ɑlukpɑlɑ kɛ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ sɩ pɑ́ tɑŋ Hʋʋlɛ wule. 5 Ɩsɔ tɑ́ yele ɑntulinyɑ kʋpǝŋ kɛ yem. Amɑ ɩ lɑpɑ nɑ lʋm sɔsɔɔm wɑɑsɩ ɑntulinyɑ ɩnɛ nɑ ɩ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ pɑ tɔɔ tǝwɑsɑwɑsɑ. Nowee wei ɩ́ lɑkɑɣɑ tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ wɑɑsʋ tɔ nɑ lɛlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tike nyɔɔŋ kɛ ɩ yɑpɑ. 6 Ɩsɔ kʋ́ Sɔtɔm nɑ Kɔmɔɔ pɑ ɑcɑlɛɛ tɔm, nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ-yɛ nɑ kɔkɔ. Nɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hʋlǝnɑ ɑsɑɣɑɑ sɩ ɩsǝnɑ mpi pǝ wɛɛ sɩ ɩ kɑ́ lɑ-wɛ tɔɣɔlɛ. 7 Amɑ ɩ yɑpɑ Lɔɔtɩ. Yʋlʋpɑŋ ɩnɛ, yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ yɑɑsi ɑsilimɑ nyǝŋ kɑ tɔkɑ-ɩ kɛ́ nɑ pǝ́ cɔɔsǝɣɩ. 8 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yʋlʋpɑŋ ɩnɛ ɩ kɑ wɛʋ pɑ hɛkʋ tɔ, pɑɑ kʋyɑŋku ɩ nɑɑkɑɣɑ kɛ́ nɑ ɩ́ nɩɩkɩ yɑɑsinɑɑ ɑsɑɣɑɑ pɑnɛ, nɑ lɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ nsɩ sɩ pɛkǝlɑɣɑɑ-ɩ kɛ́. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ mɛɛ, Tɑcɑɑ nyǝmnɑ ɩsǝnɑ mpi ɩ kɑ́ lǝsɩ mpɑ pɑ mɑtǝnɑ-ɩ tɔɣɔ mɑɣɑsǝŋ tɑɑ, nɑ ɩsǝnɑ mpi ɩ kɑ́ sɩɩ ɑsɑɣɑɑ sɩ Kʋyɑkʋ Kʋhʋʋnɑʋ wule ɩlɛ ɩ kɑ́ tʋ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ tɔ. 10 Pǝ tɩɩ kǝlǝnɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ pɑ tɔnǝŋ kʋnyɩɩlǝŋ ɩsɑɣɑŋ nɑ pɑ́ footiɣi Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ tɔ.

Sɛɣɛsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ pɑnɛ pɑ kɛ́ ɑpɑlɑɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ kɛ́. Timpi pɑ tɑ tɑlɑ tɔɣɔ pɑ kpɑɑsǝɣɩ pɑ tɩ. Pɑɑ tɩɩ see ɩsɔtɑɑ teeli nyǝ́mɑ nɑ ń nɑ́, pɑ tʋʋkɩ-wɛɣɛ. 11 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ kǝlǝnɑ sɛɣɛsǝlɑɑ pɑnɛɣɛ tomɑ nɑ pǝsʋɣʋ, pɑɑ cɑkǝnɑ teeli nyǝ́mɑ mpɛɣɛ Tɑcɑɑ ɩsɛntɑɑ. 12 Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ lɑkɩ kɛ́ ɩsɩɩ lǝmɑɣɑsɛɛ fɛɩnɑɑ, pɑ wɛ yem kɛ́ ɩsɩɩ pǝ lʋlʋɣʋ tɑɑlɛ wontu sɩ pɑ́ kpɑ-tɩ nɑ pɑ́ kʋ tɔ. Mpi mpi pɑ tɑ cɛkǝnɑ tɔɣɔ pɑ tʋʋkɩ. Pɑ kɔŋ sɑɑlʋɣʋ kɛ yem kɛ́ ɩsɩɩ tɑɑlɛ wontu. 13 Kʋnyɔntɔɣɔlɛnɑɑ mpɑ mpɛ pɑ kɔŋnɑ tɔɣɔ pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ lɛɛtɩ-wɛ. Ilim nɑ pǝ ɩsǝlɛ kɛ pɑ kʋnyɩɩlǝŋ ɩsɑɣɑŋ kʋlǝɣǝnɑ-wɛ nɑ pɑ́ lɑkɩ-ɩ nɑ pɑ lɑŋɑ hɛɛ pɑmm. Pɑ muɣuliɣinɑ pɑ puɣusuɣu kɛ́ nɑ mǝ nɑ-wɛ ɩ́ tɔkɩ mǝ tɔɣɔnɑsɩ. Ye pɑ wɛ timpi, fɛɛlɛ nɑ tusuɣu wɛnnɑ. 14 Alɑɑ yem yem nyǝ́mɑ kɛ pɑ pɛɛkǝɣɩ tɑm. Pɑɑ nyǝɣǝsǝɣɩ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ, nɑ pɑ́ tʋsǝɣɩ ɑcɑmɑɑ ɑcɑmɑɑ. Pɑ pɔɣɔlɑɣɑ nyǝnʋɣʋ fɛɩ yɔɣɔtʋɣʋ. Ɩsɔ tǝŋsɑ-wɛɣɛ mpusi kɛ́. 15 Pɑ yelɑ mpɑɑʋ kʋpɑŋkʋ kɛ́ nɑ pɑ́ tooliɣi. Posɔɔ pǝyɑlʋ Pɑlɑɑm ɩkpɑtɛ kɛ pɑ tǝŋɑɑ. Ɩ́lɛ́ ɩ kɑ sɔɔlǝnɑ liɣitee nɑ ɩ́ nyɩ sɩ kɑwɑlɑɣɑ lɑpʋ tɑɑ kɛ́ ɩ kɑ́ hikinɑ-yɛ. 16 Amɑ pɑ kɑlǝnɑ-ɩ ɩ kɑɑnɩɩtʋ tǝnɛ tǝ tɔɔ. Kʋpɑm, kpɑŋɑɣɑ ɑlʋnyǝŋkɑ ŋkɑ kɑɑ yɔɣɔtǝɣɩ tɔ kɑ yɔɣɔtɑɑ ɩsɩɩ yʋlʋ, nɑ pǝ́ kpɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ ɩ kʋmɛlǝkʋlɑpʋtʋ ntɩ tǝ tǝlɑtɛ, nɑ ɩ́ yele lɑpʋ.

17 Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ hilɑ nnɑ ɑ nyɔɔwɑ tɔ, nɑ ɩsɩɩ tɛʋ piluɣuu nɑ heelimuɣu kʋsɩ-kʋ tɔ. Ɩsɔ tɛmɑ-wɛɣɛ pɑ tǝcɑɣɑlɛ cɑɑʋ kɛ sǝkpɛtiile ɑnɑɑm tɑɑ. 18 Kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm nɑ kʋmɛlǝnyǝntʋ kɛ pɑ kpɑɑlǝɣɩ. Yʋlʋwɛɛtʋ kʋnyɩɩlǝŋ ɑsilimɑ nyǝŋ kɛ pɑ tʋsǝɣǝnɑ mpɑ pɑ lɩɩ nɔɔnɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ toollɑɑ hɛkʋ tɔ. 19 Nɑ pɑ́ heeliɣi pɛlɛ sɩ pɑɑ wɑɑsɩ-wɛ nɑ pɑ́ pǝsɩ kɑsɑɣɑmpiyɑ. Pǝyele yɑɑsi kʋwɑkǝlʋ kpɑ mpɛ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ yomle kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye mpi pǝ mɑlǝnɑ yʋlʋ, ɩ pǝsɑ pǝ yom kɛ́. 20 Tɑmpɑnɑ tɔɔ, ye yǝlɑɑ nyǝmɑ́ Tɑcɑɑ nɑ tɑ́ Yɑtʋ Yesu Kilisiti nɑ pǝ́ lǝsɑ-wɛɣɛ ɑntulinyɑ ɩsɑɣɑŋmɑkǝlʋɣʋ tɑɑ, nɑ pǝ́ kɔɔ ɩlɛnɑ ɑntulinyɑ tɑsɑ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑŋmɑkǝlʋɣʋ mpɩ nɑ pǝ kpɑ-wɛɣɛ yomle, kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm lɑpɑ sooci nɑ wɑɑlɩ nyǝntʋ. 21 Ye pɑ tɑɑ nyɩ tɑmpɑnɑ mpɑɑʋ, sɑnɑ kɛlɛ nɑ mpi pɑ tɛmɑ-kʋɣʋ nyǝm nɑ pɑ́ hɑ kʋheelitu kʋpɑmpɑntʋ nti pɑ tɛlǝsɑ-wɛ tɔɣɔ siɣile tɔ. 22 Nti tǝ mɑɣɑnɑ-wɛ tɔ tǝ lɑpɑ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pɑ tukuɣu ɩtuule tɔɣɔlɛ sɩ: Hɑɣɑ mǝlɑɑ nɑ kɑ́ tɔɣɔ kɑ tɔtʋ. Pɑ sɔ ɑfɑ tǝpɑɩpɑɩ nɑ ɩ́ mǝlɩ ɑfǝlɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tɑsɑ hǝntʋɣʋ.

3

Tɑcɑɑ kɔntɛ tɔm

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, mɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑɑlɛ nyǝŋkɑ ntɔ mɑ tʋ-mɛɣɛ ŋmɑɑʋ tɔ. Nti mɑ tɔɔsɑ-mɛɣɛ mɑ tɑkǝlɑsɩ nsɩ sɩ nɑɑlɛ sɩ tɑɑ tɔ mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ pǝ́ tʋ-mɛɣɛ hʋwɛɛ kʋpɑnɑ kɛ mǝ lǝmɑɣɑsɛɛ tɑɑ nɑ ɩ́ tɑɑ hɛɛ. 2 Mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ tɔɔsɩ tɔm nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑŋŋ nyǝ́mɑ kɑ yɔɣɔtɑ hɑtuu lɔŋ tɔ, nɑ Tɑcɑɑ nɑ tɑ́ Yɑtʋ kʋheelitu nti mǝ tillɑɑ sɛɣɛsɑ-mɛ tɔ. 3 Kɑncɑɑlɑɣɑ ɩlɛ ɩ́ nyɩ teu sɩ yǝlɑɑ kɑ́ kʋlɩ kʋyɛɛŋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ tɑɑ mpɑ pɑɑ tǝŋ pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ kʋnyɩɩlǝŋ tɔ, nɑ pɑɑ woŋ-mɛ. 4 Hɑlǝnɑ pɑɑ pɔɔsɩ-mɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ tɔ sɩ ɩ kɑ́ mǝlɩ yɑ? Nɑ hɑlǝnɑ sɑŋɑ ɩ wɛ le? Tɑ cɑɑnɑɑ nɑ́ kʋlɑɑ kɛlɛ nɑ pɛlɛ pɑ́ sɩ, nɑ tuu pɑ ŋmɑʋ ɑntulinyɑ tɔ ɩ tɛ ɩ tɛɣɛlɛ mpʋ, pʋlʋ tɑ lɑɣɑsɩ. 5 Ɩsɔ yɔɣɔtǝnɑ hɑtuu lɔŋ tɑɑ nɑ pǝ́ lɑ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ. Amɑ tɔm tǝnɛɣɛ mpɛ pɑ sɔɔwɑ tǝfɑɑ. Tɛtʋ fɑɣɑnɑ lʋm, nɑ lʋm kɛ pɑ lɑpǝnɑ-tɩ. 6 Nɑ pǝ kɑɑsɩ lʋm mpɩ pǝ wɑɑsǝnɑ tuu lɔŋ ɑntulinyɑ tǝwɑsɑwɑsɑ nɑ pǝ́ wɑkǝlɩ-ɩ. 7 Kɑɣɑnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ kʋlʋmtʋ ntɩ tǝ sɩɩnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ, sɩ pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ wɔ-tǝɣɩ kɔkɔ kɛ kʋyɑŋku pɑɑ hʋʋnɑ ɑsɑɣɑɑ nɑ pɑ́ wɑkǝlɩ-wɛ tɔ.

8 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, nɑtǝlɩ tǝ wɛnnɑ pǝ tɑ mʋnɑ ɩsɩɩ ɩ́ kɑ́ sɔɔ tǝ tɔɔ. Ntǝɣǝlɛ sɩ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ wɛ Tɑcɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɩɩsɩ iyɑɣɑ, nɑ pɩɩsɩ iyɑɣɑ nɑ́ɑ́ wɛɛ-ɩ ɩsɩɩ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ. 9 Tɑcɑɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ nti tɔ, pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ ɩ wɛ kɑninikɑ nɑ tǝ lɑpʋ ɩsɩɩ lɛlɑɑ hʋʋkʋɣʋ tɔ. Amɑ suulu kɛ ɩ hʋlǝɣɩ-mɛ. Mpi tɔ, ɩɩ cɑɑ sɩ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ le, pɑɑ pʋntʋ kɛ́ ɑwe. Amɑ ɩ cɑɑ kɛ́ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ tɔntɛ kʋpɑntɛ.

10 Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ kɔŋ kɔntɛ kɛ́ ɩsɩɩ ŋmɩɩlʋ kɔŋʋɣʋ tɔ. Ɩsɔ tɔnʋɣʋ kɑ mʋkɩ yem kɛ́ kʋyɑŋku, nɑ pǝ kɔkɔlʋɣʋ kɑ́ lɑ sɔɣɔntʋ. Kɔkɔ kɑ́ nyɑɣɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɔɔ nyǝm tǝnɑ, nɑ pɩɩ nyɑɣɑ ɑtɛ nɑ ɩ nyǝm tǝnɑ. 11 Pǝ kɔŋ pǝ tǝnɑɣɑ wɑkǝlʋɣʋ kɛ mpʋɣʋlɛ, ɩlɛ mɩɩ nyǝnɑ ntɛɣɛ mǝ cɑkǝlɛ. Mǝ yɑɑsi kɑ́ te nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ́ mɑtǝnɑ Ɩsɔ, 12 nɑ ɩ́ tɑŋnɑ Ɩsɔ kʋyɑkʋ, nɑ ɩ́ lʋ teu sɩ kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ́ tɑlɑ lɔŋ. Kʋyɑŋkuɣu kɔkɔ kɑ́ nyɑɣɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ, nɑ kʋ tɔɔ nyǝm tǝnɑ kɑ́ hoonɑ kɑ́ hɑŋɑɣɑ. 13 Amɑ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ lǝsɩ ɩsɔtɔnʋɣʋ kʋfɑlʋɣʋ nɑ tɛtʋ kʋfɑtʋ, nɑ tɑmpɑnɑ tike kɑ́ wɛnnɑ pǝ tɑɑ. Nti tɑ́ tɑŋɑɑ tɔɣɔlɛ.

14 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ lʋ teu nɑ ɩ́ lɑ́ kʋpɑmɑ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ tɑɑ nɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑtǝlǝɣɩ mǝ kiŋ, nɑ mǝ nɑ-ɩ ɩ́ ciiki nɑ ɩ́ tɑŋ kʋyɑkʋ ŋkʋ. 15 Ɩ́ nyǝnnɑ Tɑcɑɑ suulu nɑ ɩ́ nɑ́, ɩ suulu ɩnɩ ɩ yelinɑ nɑ pǝ́ yɑ mǝ nyɔɔŋ. Tɑ tɑɑpɑlʋ kʋpɑŋ Pɔɔlɩ ŋmɑɑ-mɛ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ-mɛɣɛ pǝ tɔm nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nnɑ Ɩsɔ hɑ-ɩ tɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ŋmɑɑkɩ ɩ tɑkǝlɑsɩ tǝnɑ tɑɑ kɛ́ timpi timpi ɩ yɔɣɔtǝɣɩ tɔm tǝnɛ tɔ. Ɩ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ hʋwɛɛ cɛkǝnɑʋ wɛ kɑtɛ kɛ tiili tiili, ɩlɛnɑ ɩsǝkpɛɛtɛɛ nyǝ́mɑ nɑ mpɑ pɑ fɛɩ toŋ tɔ pɛlɛ pɑ kɛɛkɩ pǝ hʋwɛɛ. Nɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kɛɛkɩ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ tɔmnɑɑ lɛntɩ tɔtɔ. Pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ lepu kɛ pɑ tɔŋnɑ cɑɑʋ kɛ mpʋ.

17 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, pǝnɛntɛ mǝ ɩsɛ kulɑɑ. Pǝ tɔɔ ɩlɛ ɩ́ tɑɑ yele nɑ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ kʋpuɣusutu tolisi-mɛ, nɑ pǝ́ kɔɔ nɑ timpi ɩ́ sǝŋɑɑ tǝcɑ tɔ pǝ́ lɑɣɑsɩ-mɛɣɛ lonte. 18 Amɑ ɩ́ wɛɛ nɑ ɩ́ puki lɔlɔ kɛ́ Tɑcɑɑ nɑ tɑ́ Yɑtʋ Yesu Kilisiti pɛɛlɛɛ nɑ ɩ nyǝm tɔm tɑɑ. Pǝ kpɑɣɑʋ sɑŋɑ hɑlǝnɑ tɑm tɔ, teeli tʋ ntɛ́ ɩnɩ. Ami.

Yohɑɑnɩ I

1

2

3

4

5

TAKƎLAƔA KANCAALAƔA NYƎŊKA ŊKA

YOHAANƖ

NMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Sɛɣɛsǝŋ kpɑɩ nyǝŋ pɑɣɑlɛ kɑ wɛ sɑɑ wei Yohɑɑnɩ ŋmɑɑkɑɣɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɔɣɔ. Sɛɣɛsǝŋ kpɑɩ nyǝŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ lɛŋkʋ ntɛ́ sɩ mpi pǝ nɑɑkɩ ɩsɛntɔɔ tɔ pǝ kɛ ɩsɑɣɑm kɛ́. Mpi pɩɩ nɑɑkɩ tɔɣɔlɛ kʋpɑm. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ sɛɣɛsɑɣɑ sɩ pǝ tɑ mʋnɑ Yesu ɩ́ wɛɛnɑ yʋlʋ wɛɛtʋ, mpi tɔ ɩ kɛ́ Ɩsɔ kɛ́. Amɑ Yohɑɑnɩ nɑ hʋlɑɑ tǝfoo sɩ Yesu kɛ́ Ɩsɔ, pǝcɔ ɩ kɛ́ yʋlʋ, pǝyele ɩ kɛ́ Feesuɣu.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Yohɑɑnɩ I tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Kʋtʋlʋtʋ, titite 1:1-4

Tǝ́ wɛɛ nyɑɑlǝm tɑɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ, titite 1:5–2:17

Kilisiti kolontu tɔm, titite 2:18-29

Mpi pɑ nyǝŋnɑ sɩ yʋlʋ kɛ́ Ɩsɔ pǝyɑɣɑ tɔ, titite 3

Tɑmpɑnɑ nɑ pɔpɔtʋ pǝ fɑɣɑʋ, titite 4:1-6

Ɩsɔ kɛ́ sɔɔlʋɣʋ, titite 4:7-21

Tɑɑ tɛm mpi pǝ kǝlɑɑ tɔ, titite 5

1

Weesuɣu tɔm

1 Weesuɣu Tɔm kɛ tǝ ŋmɑɑ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ cǝnɛ. Tɔm ntɩ tɩɩ wɛ kɑncɑɑlɑɣɑ kɛ́, nɑ tǝ́ nɩɩ-tɩ, nɑ tǝ́ nɑ-tɩ nɑ tɑ ɩsǝpee, nɑ tǝ́ nyǝnɩ-tǝɣɩ teu, nɑ tɑ́ niŋ tokinɑɑ. 2 Wɑɑtʋ wei weesuɣu kʋnɛ kʋ kɔmɑ tɔ tǝ nɑ-kʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ heeliɣi-mɛ nɑ tǝ́ kpɑɑlɩɣɩ-mɛɣɛ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɔm. Tɑcɑɑ cɔlɔɣɔ kɩɩ wɛɛ nɑ pǝ́ kuli-kʋ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́-tʋ. 3 Nti tǝ nɑwɑ nɑ tǝ nɩɩwɑ tɔɣɔ tɑ́ heeliɣi-mɛ tɔtɔ, sɩ ɩ́ kpɛntǝnɑ-tʋɣʋ tɑ́ nɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ Pǝyɑɣɑ Yesu Kilisiti tɑ kpɛntʋɣʋ tɑɑ. 4 Tǝ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ sɩ tǝ́ heeliɣi-mɛɣɛ tɔm tǝnɛɣɛ nɑ tɑ́ lɑŋɑ hʋlʋmɩ teu.

Ɩsɔ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ

5 Nti tǝ nɩɩ Yesu Kilisiti kiŋ nɑ tǝ́ heeliɣi-mɛ tɔɣɔlɛ sɩ, Ɩsɔ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ sɔsɔɣɑ ŋkɑ kɑ nɑɑ tɔ, nɑ pɑɑ sǝkpɛtiyɑ kɑɩ fɛɩ ɩ kiŋ. 6 Ye tǝ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ tɑ́ nɑ Ɩsɔ tǝ kpɛntɑɑ nɑ pǝyele nɑ tǝ́ tɔŋnɑ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ kɛ́ tɔntɛ, tǝ kɛ́ pɔpɔtʋnɑɑ kɛ tɑ́ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ tɑ́ kʋlɑpǝlɛ pǝ nɑɑlɛ pǝ tɑɑ kɛ́. 7 Amɑ ye tǝ tɔŋ tǝnɑŋŋ tɑɑ ɩsɩɩ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ wɛʋ tǝnɑŋŋ tɑɑ tɔ pǝ kpɛntǝɣɩ-tʋɣʋ, nɑ ɩ Pǝyɑɣɑ Yesu cɑlǝm kpiisiɣi-tʋɣʋ tɑ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɑ.

8 Ye tǝ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ tǝ wɛʋ ɩsǝntɔ tɔ tǝ fɛɩnɑ ɩsɑɣɑtʋ, tɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ tǝ puɣusiɣi, nɑ tɑmpɑnɑ fɛɩ tɑ́ kiŋ kɛ pɑɑ pǝcɔ. 9 Amɑ ye tǝ heelɑ Ɩsɔ kɛ́ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ, tǝ pǝsǝɣɩ nɑ tǝ́ tʋ-ɩ nɑɑni. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ tǝŋǝɣɩ siɣisuɣu kɛ́, ɩlɛ ɩ kɑ́ hɩɩsɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ kpiisi tɑ kɑwɑlɑsɩ tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ. 10 Ye tǝ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ tǝ tɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ, Ɩsɔ kɛ́ tǝ yɑɑkɩ pɔpɔtʋ, nɑ tɩɩ mʋɣɩ ɩ tɔm.

2

Kilisiti kɛlɛ tɑ sǝnlʋ

1 Mɑ piyɑ, mɑ ŋmɑɑ-mɛɣɛ tǝnɛ ɩnǝɣɩ sɩ pǝ́ lɑ nɑ ɩ́ tɑɑ lɑ ɩsɑɣɑtʋ. Amɑ ye pǝ tɩɩ yelɑɑ nɑ nɔɣɔlʋ lɑ ɩsɑɣɑtʋ, ɩlɛ tǝ wɛnɑ tɑ tɔm tɑɣɑnlʋ kɛ Tɑcɑɑ kiŋ. Ɩnǝɣǝlɛ Yesu Kilisiti wei ɩ kɛ́ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ tɔ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yesu Kilisiti ɩnǝɣɩ pɑ lɑpɑ kɔtɑɣɑ sɩ pǝ́ tɑɣɑnɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ, nɑ pǝ tɑɣɑ tɑ́ tike tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ, ɑmɑ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝpɑɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔtɔɣɔ.

3 Ye tǝ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu ɩlɛ tɩɩ cɛkǝnɑ sɩ tɑmpɑnɑ tǝ nyǝmɑ́ Ɩsɔ. 4 Ye nɔɣɔlʋ tɔmɑ sɩ ɩ nyǝmɑ́ Ɩsɔ, nɑ pǝyele pʋntʋ ɩɩ tǝŋǝɣɩ ɩ kʋheelitu, pʋntʋ kɛ́ pɔpɔtʋ kɛ́, nɑ tɑmpɑnɑ fɛɩ ɩ kiŋ. 5 Amɑ wei ɩ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔ pʋntʋ sɔɔlǝnɑ Ɩsɔ nɑ tɑmpɑnɑ tǝkpɑtɑɑ. Mpi pǝ yeki nɑ tǝ nyǝŋ sɩ tɑ́ nɑ Ɩsɔ tǝ kpɛntɑɑ yɑɑ tǝ tɑ kpɛntɩ tɔɣɔlɛ. 6 Ye wei ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ ɩ́ nɑ Ɩsɔ pɑ kpɛntɑɑ, pʋntʋ ɩ́ tɔ tɔntɛ nte Yesu kɑ tɔmɑ tɔ.

Kʋsǝsɩɩtʋ kʋfɑtʋ

7 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, pǝ tɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ kʋfɑtʋ nɑtǝlǝɣɩ mɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ sɩ mɑ heeliɣi-mɛ. Amɑ kʋsǝsɩɩtʋ kʋpǝntʋ nti pǝ heelɑ-mɛɣɛ hɑtuu kɑncɑɑlɑɣɑ tɔɣɔ. Nɑ kʋsǝsɩɩtʋ kʋpǝntʋ ntǝɣǝlɛ tɔm nti ɩ́ tɛmɑ nɩɩʋ tɔ. 8 Pɑɑ nɑ mpʋ pǝ wɛ ɩsɩɩ kʋsǝsɩɩtʋ kʋfɑtʋ tɔɔ kɛ́ mɑ ŋmɑɑ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ, pǝ hʋlɑ tǝ tɑmpɑnɑ kɛ Kilisiti kiŋ nɑ mǝ kiŋ tɔtɔ. Sǝkpɛtʋɣʋ kɛɛlɑɑ nɑ tɑmpɑnɑ kɔkɔ tɛmɑ nɑʋ tǝnyɑɩɩ.

9 Ye wei ɩ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ ɩ wɛ tǝnɑŋŋ tɑɑ nɑ pǝyele ɩ tɑɑ kpɑɑnɑ ɩ yʋlʋtʋɣʋntǝlɛ, sǝkpɛtʋɣʋ tɑ cɛtɑ pʋntʋ tɔɔ se. 10 Amɑ ye wei ɩ sɔɔlǝɣɩ ɩ yʋlʋtɔɣɔntǝlɛ, pʋntʋ wɛnnɑ tǝnɑŋŋ tɑɑ, nɑ pʋlʋ mpi pɩɩ pǝsɩ nɑ pǝ́ tusi lɛlʋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ lɑ́ ɩsɑɣɑtʋ tɔ pǝ fɛɩ ɩ kiŋ. 11 Amɑ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlǝnɑ wei ɩnɩ ɩ tɑɑ kpɑɑnɑ ɩ yʋlʋtɔɣɔntǝlɛ tɔ ɩ tɔɔ. Kʋ tɑɑ kɛ́ ɩ tɔŋ, ɩ tɑ cɛkǝnɑ ɩ tǝpote. Mpi tɔ, sǝkpɛtʋɣʋ yʋlʋsɑ ɩ ɩsɛ tɔ se.

12 Mɑ piyɑ, pǝ hɩɩsɑ mǝ ɩsɑɣɑtʋ kɛ Kilisiti tɔɔ tɔɣɔ mɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ mɑ́ heeliɣi-mɛ. 13 Cɑɑnɑɑ mɛ mǝ nyǝmnɑ wei ɩ kɑ wɛ hɑtuu kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ sɩ mɑ́ heeliɣi-mɛ. Ɩfepiyɑ mɛ, mǝ kǝlɑ Ɩsɑɣɑʋ tɔɣɔ mɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ sɩ mɑ́ heeliɣi-mɛ.

14 Piyɑ, mǝ nyǝmɑ́ Tɑcɑɑ tɔɣɔ mɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ mɑ́ heeliɣi-mɛ. Cɑɑnɑɑ mɛ, mǝ nyǝmɑ́ wei ɩ kɑ wɛ hɑtuu pǝ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ, pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ mɑ́ heeliɣi-mɛ. Ɩfepiyɑ, mǝ wɛnnɑ tomɑ, nɑ Ɩsɔ Tɔm cɑkɩ mǝ tɑɑ, nɑ ɩ́ kǝlɑ Ɩsɑɣɑʋ, pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ ŋmɑɑ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ.

15 Ɩ́ tɑɑ sɔɔlɩ ɑntulinyɑ, pɑɑ mpi pǝ tɩɩ kɛ́ ɑntulinyɑ nyǝm mɑɣɑmɑɣɑ tɔ, ɩ́ tɑɑ sɔɔlɩ. Ye nɔɣɔlʋ sɔɔlɑ ɑntulinyɑ, pʋntʋ tɑ sɔɔlɩ Tɑcɑɑ tɔtɔ. 16 Pǝ tǝnɑ mpi pǝ kɛ́ ɑntulinyɑ nyǝm tɔɣɔlɔ, yʋlʋtɔnʋɣʋ kʋnyɩɩlǝŋ ɩsɑɣɑŋ, nɑ yʋlʋ nɑɑkʋɣʋ pʋlʋ nɑ pǝ ɩsǝsɛɛmlɛ kpɑɩ́ tɔ, pǝ tɑɣɑ Tɑcɑɑ kiŋ kɛ pǝ lɩɩnɑɑ. 17 Antulinyɑ nɑ pǝ tǝnɑ mpi yǝlɑɑ nɑɑkɩ ɩ tɑɑ nɑ pɑ́ nyɩɩlǝɣɩ tɔ pǝ tɔŋnɑ tɛm kɛ́. Amɑ wei ɩ lɑkɩ Ɩsɔ luɣu nyǝntʋ tɔ pʋntʋ cɑkǝnɑ tɑm.

Kilisiti kolontu

18 Mɑ piyɑ, ɑntulinyɑ tɛm wʋsɑɑ kɛ́. Ɩ́ tɛmɑ nɩɩʋ sɩ Kilisiti kolontu kɑ lɩɩ. Tɔʋ, kɑɣɑnɑ ɩ kolontunɑɑ mpɛ pɑ lɩɩ pɑɣɑlɛ kɛ́ tǝnyɔɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ tǝ nyǝmnɑɑ sɩ pǝ wʋsɑ tɛm kɛ́. 19 Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɑɑ kɛ́ tɑ nyǝ́mɑ nɑ tɑmpɑnɑ se, pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ lɩɩ tɑ́ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɛɛ, ye pɑɑ kɛ́ tɑ́ nyǝ́mɑ, pɑ tɑɑ lɩɩ tɑ́ tɑɑ se. Amɑ pɑ lɩɩ tɑ tɑɑ kɛ́ sɩ pǝ́ hʋ́lɩ́ teu sɩ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑɑ kɛ́ tɑ́ nyǝŋ nɑ tɑmpɑnɑ.

20 Ye mɛ ɩlɛ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wei Kilisiti tisɑ pɑɑ mǝ tɑɑ wei ɩ tɔɔ tɔ ɩnǝɣɩ ɩ́ hikɑɑ, nɑ mpʋ pǝ yelinɑ mǝ tǝnɑ ɩ́ nyǝmɑ́ tɑmpɑnɑ. 21 Ye mpʋ pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ ɩ́ tɑ́ nyɩ tɑmpɑnɑ tɔɣɔ mɑ ŋmɑɑ-mɛ sɩ mɑ́ heeliɣi-mɛ. Amɑ ɩsɩɩ ɩ́ nyǝmɑ-yɛ, nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ tɔtɔ sɩ pɔpɔtʋ nɑtǝlɩ tǝ fɛɩ tɑmpɑnɑ tɑɑ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́.

22 Aweɣelɛ pɔpɔtʋ ɩlɛ? Wei ɩ yɔɣɔtǝɣɩ tǝfoo sɩ Yesu tɑ́ kɛ́ Kilisiti tɔ pʋntʋ ntɛ́ pɔpɔtʋ. Nɑ ɩnǝɣǝlɛ Kilisiti kolontu. Pʋntʋ kpɛŋnɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ Pǝyɑɣɑ kɛ́ nɑ ɩ́ kisi. 23 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɛɛ, ye wei ɩ́ kisɑ Pǝyɑɣɑ, pʋntʋ kisɑ Tɑcɑɑ tɔtɔɣɔ. Nɑ ye wei ɩ́ nyǝmɑ́ Pǝyɑɣɑ, pʋntʋ nyǝmɑ́ Tɑcɑɑ tɔtɔɣɔ.

24 Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ́ kɑ́ lɑ kookɑlɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ tɔm nti ɩ nɩɩ hɑtuu kɑncɑɑlɑɣɑ tɔɣɔ mǝ tɑɑ kɛ́ teu. Ye ɩ tɔkɑ wenti ɩ́ nɩɩ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔɣɔ mǝ tɑɑ ɩlɛ mǝ nɑ Pǝyɑɣɑ nɑ Tɑcɑɑ ɩ́ kɑ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ mpʋ. 25 Kilisiti tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-tʋɣʋ mpi tɔɣɔlɛ weesuɣu ŋku kʋ kɑɑ tɛ́ tɔ.

26 Mpɑ pɑ pɛɛkǝɣɩ sɩ pɑ́ puɣusi-mɛ tɔ, pɑ tɔɔ kɛ́ mɑ ŋmɑɑ-mɛɣɛ tǝnɛ ɩnɩ sɩ mɑ́ heeliɣi-mɛ. 27 Ye mɛ ɩlɛ Kilisiti tisɑ ɩ Feesuɣu kɛ mǝ tɔɔ kɛ́. Nɑ ɩ Feesuɣu wɛʋ mǝ kiŋ tɔ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɔkǝɣɩ-mɛɣɛ nɑtǝlǝɣɩ hʋ́lʋ́ɣʋ́ tɔtɔ. Feesuɣu hʋlǝɣǝnɑ-mɛɣɛ pǝ tǝnɑ nɑ tɑmpɑnɑ kɛ kʋ sɛɣɛsǝɣɩ, kɩɩ sɛɣɛsǝɣɩ pɔpɔtʋ. Pǝ tɔɔ ɩlɛ ɩ́ tǝŋ Feesuɣu kʋsɛɣɛsǝtʋ nɑ mǝ nɑ Kilisiti ɩ́ kpɛntɩ mpʋ.

28 Nn mɑ piyɑ, mǝ nɑ Kilisiti ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ cɑɣɑ mpʋ, nɑ tɩɩ tʋ-ɩ nɑɑni kɛ́ wɑɑtʋ wei ɩ kɑ lɩɩ tɔ, tǝ kɑɑ kuu fɛɛlɛ kɛ ɩ ɩsɛntɑɑ kɛ́ kʋyɑŋku ɩ kɑ́ kɔɔ tɔ. 29 Ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ siɣisuɣu kɛ Kilisiti nɑ́ tǝŋǝɣɩ, mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ́ kɑ́ nyɩ sɩ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ siɣisuɣu tɔ pɑ kɛ́ Ɩsɔ piyɑ kɛ́.

3

Ɩsɔ piyɑ

1 Ɩ́ nyǝnɩ ɩsǝnɑ mpi Tɑcɑɑ sɔɔlɑ-tʋ tɔ ɩ pɑɑsɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ sɔɔlɩ-tʋ nɑ hɑlɩ pɑ́ yɑɑ-tʋ sɩ ɩ piyɑ, nɑ tǝ tɩɩ kɛ́ ɩ piyɑ nsǝɣɩ. Ɩ́ tɑ́ nɑ́ mpi pǝ tɔɔ ɑntulinyɑ nyǝ́mɑ tɑ nyɩ-tʋ tɔɣɔlɛ. Pɑ tɑɑ nyɩ Ɩsɔ tɔɣɔ pɑ tɑ nyɩ tɑ́. 2 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, kɑɣɑnɑ tǝ kɛ́ Ɩsɔ piyɑ kɛ́, ɩlɛ pǝ tɑ kulitɑ ɩsǝnɑ tɩɩ tɛ nɑ tǝ́ wɛɛ tɔ pǝ tɔɔ tǝkeelee nɑ pǝ́cɔ́. Pɑɑ nɑ mpʋ tǝ nyǝmɑ́ sɩ Kilisiti kɔŋ nɑ ɩ́ lɩɩ tɔ tɩɩ nǝɣǝsǝnɑ-ɩ kɛ́, mpi tɔ tɩɩ nɑ́ ɩ wɛɛtʋ. 3 Yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɛɛlǝɣɩ Kilisiti kɛ mpʋ tɔ pɑ́ tɑɣɑnǝɣɩ pɑ tǝɣɩ nɑ pɑ́ lɑ́ kʋpɑmɑ ɩsɩɩ Yesu Kilisiti kɛʋ kʋpɑŋ tɔ.

4 Yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ kɛ pɑ kpɛɛsǝɣǝnɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ kɛnɑ kʋsǝsɩɩtʋ kpɛɛsǝnɑʋ. 5 Nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ Yesu Kilisiti kɔmɑɣɑ sɩ ɩ lǝsǝɣɩ yǝlɑɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ lɔ. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ fɛɩnɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ pɑɑ pǝcɔ. 6 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye ɩ nɑ wei pɑ kpɛntɑɑ, pǝ cɛpɑ pʋntʋ nɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ kɛ́. Amɑ ye wei ɩ wɛɛ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ, ɩ tɑ nɑ Yesu nɑ ɩ tɑ tɩɩ nyǝmɩ-ɩ.

7 Mɑ piyɑ ɩ́ tɑɑ yele nɑ nɔɣɔlʋ puɣusi-mɛ. Ye wei ɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ, pʋntʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ́ tɑmpɑnɑ tʋ kɛ́ ɩsɩɩ Yesu Kilisiti. 8 Ye wei ɩ wɛɛ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ, ɩlɔɣɔʋ tǝnnɑ pʋntʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ ɩlɔɣɔʋ lɑpǝnɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ hɑtuu kɑncɑɑlɑɣɑ. Pǝ mɑɣɑmɑɣɑ pǝ tɔɔ tǝkpem kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ kɔmɑ sɩ kɑ wɑkǝlǝɣɩ ɩlɔɣɔʋ tǝmɑ tǝnɑŋnɑŋ.

9 Wei ɩ kɛ́ Ɩsɔ pǝyɑɣɑ tɔ pǝ cɛpɑ-ɩ nɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ tɑ kɛ sǝtʋ tɔtɔ, ɩ tɛmɑ weesuɣu tʋ kɛ pǝsʋɣʋ kɛ́. Nɑ Ɩsɔ kɛlɛ ɩ Cɑɑ, ɩlɛ ɩ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ. 10 Ɩɩ nɑɑ mpi pǝ yeki nɑ pɑ́ nyǝŋ Ɩsɔ piyɑ nɑ ɩlɔɣɔʋ nyǝnsɩ tɔɣɔlɔ. Wei ɩɩ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ yɑɑ ɩɩ sɔɔlǝɣɩ ɩ yʋlʋɣɔɣɔntǝlɛ tɔ ɩ tɑ kɛ Ɩsɔ pǝyɑɣɑ.

Tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ tɔm

11 Nti ɩ́ nɩɩwɑ hɑtuu kɑncɑɑlɑɣɑ tɔɣɔlɛ sɩ tǝ́ sɔɔlǝɣɩ tɑ́ tǝmɑ. 12 Pǝ fɛɩ sɩ tǝ́ lɑ ɩsɩɩ Kɑyini kɑ lɑpʋ tɔ, ɩ kɑ kɛ́ Ɩsɑɣɑʋ nyǝŋ kɛ́ nɑ ɩ́ kʋ́ ɩ neu. Nɑ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ tɩɩ kʋ-ɩ tɔ? Ɩ neu lɑkɑɣɑ kʋsiɣisim nɑ ɩnɩ ɩ lɑkɑɣɑ ɩsɑɣɑm tɔ pǝ tɔɔ kɛ́.

13 Apɑlɑɑ mɛ, ye ɑntulinyɑ yǝlɑɑ tɑɑ kpɑɑnɑ-mɛ, tǝlɛ tǝ tɑɑ lɑ-mɛɣɛ piti. 14 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ tǝ lɩɩ tǝsǝtɛ kɛ́ nɑ tǝ́ sʋʋ weesuɣu tǝhikile. Tǝ sɔɔlɑ tɑ yʋlʋtɔɣɔntǝlɛnɑɑ tɔɣɔ tǝ nyǝmɑ́ mpʋ. Wei ɩɩ sɔɔlǝɣɩ ɩ lɛlʋ tɔ ɩ wɛ sǝm tɑɑ kɛ́, ɩ tɑ lɩɩtɑ. 15 Yʋlʋ wei ɩ tɑɑ kpɑɑnɑ ɩ yʋlʋtɔɣɔntǝlɛ tɔ ɩ kɛ́ yʋlʋkʋlʋ kɛ́, nɑ mǝ nyǝmɑ́ sɩ yʋlʋkʋlʋ fɛɩnɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. 16 Tɑ́ tɔɔ kɛ́ Yesu Kilisiti lɔ ɩ weesuɣu. Mpi tɑ́ nyǝmɑ́ sɩ yʋlʋ sɔɔlɑ ɩ lɛlʋ tɔɣɔlɛ. Ye mpʋ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ tɑɑ lɔ tɑ́ weesiŋ kɛ tɑ tɔɣɔntǝlɛnɑɑ tɔɔ. 17 Ye yʋlʋ wɛnɑ kɛlɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ nɑ́ pǝ cɑɑlɑ ɩ yʋlʋtɔɣɔntǝlɛ nɑ ɩ́ tɑ toosi ɩ tɔm sɩ pʋlʋ, wɛɛntʋ ɩnɩ ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ tɔ sɩ ɩ sɔɔlɑ Ɩsɔ kɛlɛ? 18 Mɑ piyɑ tǝ tɑɑ mɑkɩ nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́ yem kɛ́ tɑ́ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ tɔm. Amɑ tɑ́ lɑkɑsɩ ɩ́ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɔtɔ sɩ tǝ sɔɔlɑ tǝmɑ nɑ tɑmpɑnɑ.

Ɩsɔ nɑɑni tʋɣʋ

19 Mpi pɩɩ yele nɑ tǝ́ nyɩ sɩ tɑmpɑnɑ kɛ tǝ tǝŋǝɣɩ tɔɣɔlɛ. Pɩɩ yele nɑ tǝ́ wɛɛnɑ nɑɑni kɛ́ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ. 20 Ye pǝ heeliɣi-tʋɣʋ hɑtuu tɑ́ lotu tɑɑ sɩ tǝ fɛɩ teu, tǝ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ kǝlɑ tɑ́ lotu tɑɑ nyǝntʋ tǝnɑɣɑ tɔɔʋ nɑ ɩ nyǝmɑ́ pǝ tǝnɑ tǝpɑɩ. 21 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ pǝ tɔɔ kɛ́ ye pǝ tɑ heeli-tʋɣʋ nɑtǝlǝɣɩ hɑtuu tɑ́ lotu tɑɑ, tǝ kɑɑ nyɑ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ kɛlɛ pɑɑ pǝcɔ. 22 Tǝ tǝŋǝɣɩ ɩ kʋheelitu nɑ tǝ́ lɑkɩ mpi ɩ cɑɑ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ hɑ-tʋɣʋ pǝ tǝnɑ mpi tǝ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ tɔ. 23 Nti ɩ tʋ-tʋ tɔɣɔlɛ ɩ Pǝyɑɣɑ Yesu Kilisiti tɔm mʋɣʋ nɑ sɩ tǝ́ sɔɔlǝɣɩ tɑ tǝmɑ ɩsɩɩ Kilisiti tʋ-tʋ sɩ tǝ́ lɑkɩ tɔ. 24 Ye wei ɩ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ pʋntʋ kpɛntǝnɑ Ɩsɔ kɛ́ nɑ Ɩsɔ wɛ pʋntʋ wɑɑlɩ. Ɩsɔ hɑ-tʋɣʋ ɩ Feesuɣu tɔɣɔ tǝ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ.

4

Ɩsɔ nɑ Sɑtɑnɩ pɑ feesiŋ fɑɣɑʋ

1 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, nyɛntɛ yǝlɑɑ mpɑ sɩ Ɩsɔ Feesuɣu tii mpɛ pɑ tɔɔ tɔ ɩ́ tɑɑ mʋɣɩ pɑ tǝnɑ pɑ tɔm kɛ yem. Ɩ́ tɛɛ pɑ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ feesuɣu ŋkʋ kʋ kɛ́ Ɩsɔ nyǝŋkʋ yɑɑ ŋku. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ kʋpiŋ yɑnɑ nɑ ɑntulinyɑ. 2 Ɩsǝnɑ ɩ́ kɑ́ nyǝnɑ sɩ Ɩsɔ Feesuɣu nyǝ́mɑ tɔɣɔlɔ, ye wei ɩ tɔŋ sɩ Yesu Kilisiti pǝsɑ yʋlʋ nɑ tɑmpɑnɑ ɩlɛ Ɩsɔ Feesuɣu tʋ ntɛ́. 3 Amɑ wei ɩɩ tisiɣi sɩ Yesu pǝsɑ yʋlʋ nɑ tɑmpɑnɑ tɔ Ɩsɔ Feesuɣu fɛɩ ɩ kiŋ. Kilisiti kolontu nyǝŋkʋ tʋ ntɛ́ pʋntʋ. Ɩ́ kɑ́ nɩɩwɑ sɩ ɩ kɑ́ kɔɔ tɔ, ɩ tɛmɑ kɔntɛ kɛ ɑntulinyɑ tɑɑ.

4 Amɑ mɑ piyɑ mɛ mǝ kɛ́ Ɩsɔ nyǝ́mɑ kɛ́ nɑ ɩ́ kǝlɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Feesuɣu ŋku kʋ wɛ mǝ kiŋ tɔ kʋ kǝlɑ feesuɣu ŋku kʋ wɛ ɑntulinyɑ nyǝ́mɑ kiŋ tɔ. 5 Antulinyɑ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ, nɑ ɑntulinyɑ nyǝ́mɑ nɩɩkɩ pɑ tɔm kɛ pɑ kɛ́ ɑntulinyɑ nyǝ́mɑ tɔ pǝ tɔɔ. 6 Amɑ tɑ́ ɩlɛ, Ɩsɔ tǝnnɑ tɑ́. Nɑ wei ɩ nyǝmɑ́ Ɩsɔ tɔ ɩnɩ ɩ nɩɩkǝnɑ tɑ́ tɔm, wei ɩ tɑ kɛ Ɩsɔ nyǝŋ tɔ ɩɩ nɩɩkɩ tɑ́ tɔm. Mpi pɩɩ yele nɑ tǝ́ nyǝŋ tɑmpɑnɑ Feesuɣu nɑ feesuɣu ŋku kʋ tolisiɣi yǝlɑɑ tɔɣɔlɛ.

Ɩsɔ kɛ sɔɔlʋɣʋ

7 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, ɩ́ yele nɑ tǝ́ sɔɔlǝɣɩ tǝmɑ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ Ɩsɔ kiŋ kɛ sɔɔlʋɣʋ lɩɩnɑɑ. Nɑ wei ɩ sɔɔlǝɣɩ ɩ yʋlʋtɔɣɔntǝlɛ tɔɣɔlɛ Ɩsɔ pǝyɑɣɑ nɑ pʋntʋ nyǝmɑ́ Ɩsɔ kɛ́. 8 Amɑ wei ɩɩ sɔɔlǝɣɩ ɩ yʋlʋtɔɣɔntǝlɛ tɔ, pʋntʋ tɑ nyɩ Ɩsɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ Ɩsɔ nɑ́ kɛ́ sɔɔlʋɣʋ tɔ se. 9 Ɩsɔ tilinɑ ɩ Pǝyɑɣɑ ɩkpɑmlɛ kɛ ɑntulinyɑ tɑɑ sɩ tǝ́ nɑ́ weesuɣu kɛ kɑ tɔɔ. Tɔʋ, mpi Ɩsɔ hʋlǝnɑɑ sɩ ɩ sɔɔlɑ-tʋ tɔɣɔlɛ. 10 Nɑ ɩsǝnɑ pǝ hʋlɑɑ sɩ sɔɔlʋɣʋ tɔm tǝkpem tɔɣɔlɛ timpi tɑ́ tɑ́ sɔɔlɩ Ɩsɔ nɑ ɩnɩ ɩ sɔɔlɩ-tʋ nɑ ɩ́ tili ɩ Pǝyɑɣɑ sɩ pǝ́ hɩɩsɩ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ kɑ tɔɔ tɔ.

11 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, Ɩsɔ nɑ́ tɑ́ kisi-tʋɣʋ mpʋɣʋlɛ sɔɔlʋɣʋ, ɩlɛ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ tɑ́ tɔtɔ tɑɑ sɔɔlǝɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑ́ tǝmɑ. 12 Nɔɣɔlʋ tɑ keesitɑ Ɩsɔ se. Amɑ ye tǝ sɔɔlǝɣɩ tɑ́ tǝmɑ, Ɩsɔ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ nɑ ɩ sɔɔlʋɣʋ nɑɑ tɑ́ kiŋ tǝkelekele.

13 Ɩsɔ hɑ-tʋɣʋ ɩ Feesuɣu tɔɣɔ tǝ nyǝmɑ́ sɩ tǝ kpɛntǝnɑ-ɩ nɑ ɩ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ. 14 Tǝ nɑnɑ tɑ ɩsǝlɛ kɛ́ nɑ tǝ́ heeliɣi tǝfoo sɩ Tɑcɑɑ tilɑ ɩ Pǝyɑɣɑ sɩ kɑ́ lɑ ɑntulinyɑ Yɑtʋ. 15 Ye wei ɩ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ Yesu kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ, Ɩsɔ wɛ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ nɑ pʋntʋ kpɛntǝnɑ-ɩ. 16 Sɔɔlʋɣʋ mpi Ɩsɔ sɔɔlɑ-tʋ tɔ tǝ nyǝmɑ-wɩ, nɑ tǝ tɛmɑ-wɩ nɑ tɑ́ tɑɑ.

Ɩsɔ kɛ́ sɔɔlʋɣʋ tʋ kɛ́, ɩlɛ ye wei ɩ sɔɔlǝɣɩ ɩ lɛlʋ, pʋntʋ nyǝmɑ́ Ɩsɔ nɑ Ɩsɔ wɛ ɩ wɑɑlɩ. 17 Mpi pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ tɑ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ tɩɩ fɛɩ pɑ́ yɔɣɔtɩ tɔɣɔlɛ sɩ tǝ kɑɑ nyɑnɑ pʋlʋɣʋ pɑɑ pǝcɔɣɔ Ɩsɔ hʋʋlɛ ńtɛ́ tǝ wule. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩsǝnɑ Yesu Kilisiti tɔmɑ ɑntulinyɑ tɑɑ tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑ́ tɔmɑ. 18 Sɔɣɔntʋ sɔɔlʋɣʋ tɑ kɛ sɔɔlʋɣʋ. Amɑ sɔɔlʋɣʋ mpi pǝ kɛ́ tɑmpɑnɑ nyǝm tɔ pǝ yɑsǝɣɩ sɔɣɔntʋ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ sɔɣɔntʋ sɔɔlʋɣʋ tɑ kɛ sɔɔlʋɣʋ kʋpɑŋkʋ nɑkʋlɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, sɑlǝkɑ kɔŋnɑ nɑ sɔɣɔntʋ.

19 Ye tɑ́, Ɩsɔ lɑɑlǝnɑ-tʋɣʋ sɔɔlʋɣʋ ɩlɛnɑ tɑɑ sɔɔlɩ-ɩ. 20 Ye nɔɣɔlʋ nɔɣɔ tɑɑ lɩɩwɑ sɩ: Mɑ sɔɔlɑ Ɩsɔ. Amɑ ye ɩ yʋlʋtɔɣɔntǝlɛ, ɩɩ sɔɔlǝɣɩ ɩ́lɛ́, pʋntʋ kɛ́ pɔpɔtʋ kɛ́. Ye ɩ tɑ sɔɔlɩ ɩ yʋlʋtɔɣɔntǝlɛ wei ɩ nɑɑkɩ tɔ ɩsǝnɑɣɑ ɩ kɑ́ sɔɔlɩ Ɩsɔ wei ɩɩ nɑɑkɩ tɔ? 21 Kʋsǝsɩɩtʋ nti Kilisiti tʋ-tʋ tɔɣɔlɛ sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ ye wei ɩ sɔɔlɑ Ɩsɔ, pʋntʋ ɩ́ sɔɔlɩ ɩ yʋlʋtɔɣɔntǝlɛ tɔtɔɣɔ.

5

Tɑ kǝlʋɣʋ kɛ ɑntulinyɑ

1 Yʋlʋ wei ɩ tɛmɑ ɩ tɑɑ sɩ Yesu kɛlɛ Kilisiti tɔ, pʋntʋ kɛnɑ Ɩsɔ pǝyɑɣɑ, nɑ ye wei ɩ sɔɔlɑ piyɑ cɑɑ, pʋntʋ sɔɔlɑ piyɑ tɔtɔɣɔ. 2 Tǝ sɔɔlʋɣʋ Ɩsɔ nɑ tǝ́ lɑkɩ ɩ kʋsǝsɩɩtʋ tɔɣɔ tǝ nyǝmɑ́ sɩ tǝ sɔɔlɑ ɩ piyɑ. 3 Tǝ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɔɣɔ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ tǝ sɔɔlɑ Ɩsɔ. Nɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɑ kǝlɩ-tʋɣʋ kɑtɛ. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ pɑɑ Ɩsɔ pǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ́ pǝsǝɣɩ nɑ kɑ́ kǝlɩ ɑntulinyɑ kɛ́. Tǝ tɛmɑ Ɩsɔ nɑ tɑ tɑɑ tɔɣɔ tǝ kǝlɑ ɑntulinyɑ. 5 Awe pǝsǝɣǝnɑ nɑ ɩ́ kǝlɩ ɑntulinyɑ, ye pǝ tɑɣɑ wei ɩ́ tɛŋ ɩ tɑɑ sɩ: Yesu kɛlɛ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ tɔ ɩ pɑɑsi?

Kilisiti tɔɔ tɑmpɑnɑ hʋlʋɣʋ

6 Yesu Kilisiti kɛlɛ wei ɩ kɔmnɑ lʋm nɑ cɑlǝm tɔ. Pǝ tɑɣɑ lʋm tike kɛ ɩ kɔmnɑɑ, ɑmɑ nɑ cɑlǝm tɔtɔɣɔ. Nɑ Feesuɣu lǝsǝɣǝnɑ seliyɑ sɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ Feesuɣu kɛnɑ tɑmpɑnɑ tʋ. 7 Seliyɑ nyǝm wɛ tɔm tooso kɛ́. 8 Feesuɣu nɑ lʋm nɑ cɑlǝm, nɑ pǝ tǝnɑ pǝ tooso ɩsǝntɔ ɩɩ kpɛɛsǝɣǝnɑ tǝmɑ. 9 Ye yǝlɑɑ lǝsǝɣɩ seliyɑ tǝ mʋɣɩ. Tɔʋ, Ɩsɔ nyǝŋ nɑ́ kǝlɑ yǝlɑɑ nyǝ́mɑ tǝcɑɣɑcɑɣɑ. Ɩsɔ seliyɑ kɛlɛ wei ɩ lǝsɑ ɩ Pǝyɑɣɑ tɔɔ tɔ. 10 Pǝ tɔɔ kɛ́ wei ɩ tɛŋ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ nɑ ɩ tɑɑ tɔ pʋntʋ cɛkǝnnɑ seliyɑ ɩnɛɣɛ hɑtuu ɩ tɑɑ. Amɑ ye wei ɩɩ tɛŋ ɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ, pʋntʋ yɑɑ Ɩsɔ kɛ́ pɔpɔtʋ kɛ́. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ tɑ mʋ seliyɑ wei Ɩsɔ lǝsɑ ɩ Pǝyɑɣɑ tɔɔ tɔ. 11 Nɑ seliyɑ wei Ɩsɔ lǝsǝɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ: Ɩ hɑ-tʋɣʋ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ, nɑ ɩ Pǝyɑɣɑ cɛlǝnɑ-tʋɣʋ-kʋ. 12 Ye wei ɩ kpɛntǝnɑ Pǝyɑɣɑ, ɩ hikɑ weesuɣu kʋnɛ ɩnǝɣɩ. Nɑ wei ɩ tɑ kpɛntǝnɑ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ tɔ pʋntʋ kɑɑ nɑ-kʋ.

Weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɔm

13 Mɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ mɑ́ heeli-mɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ mɛ mpɑ ɩ́ tɛmɑ mǝ tɑɑ nɑ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ tɔ ɩ́ hikɑ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔɣɔ. 14 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ ye tǝ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ kɛ́ mpi pǝ kɛ́ ɩ luɣu nyǝm tɔ, ɩ nɩɩkɩ tɔɔ kɛ́ tɑ́ nɑɑni tɔɔ sɔsɔm kɛ ɩ tɔɔ. 15 Ɩsǝnɑ mpi tǝ nyǝm sɩ ye tǝ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ pʋlʋ ɩ nɩɩkɩ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ tǝ nyǝmɑ́ sɩ ɩ hɑɑ-tʋɣʋ mpi tǝ sǝlǝmǝɣɩ-ɩ tɔ.

16 Ye nɔɣɔlʋ nɑwɑ ɩ tɑɑpɑlʋ nɑ ɩ́ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ nti tɩɩ kɔŋnɑ sǝm tɔ, pǝ wɛɛ sɩ pʋntʋ ɩ́ sǝlǝmǝnɑ ɩ tɑɑpɑlʋ nɑ Ɩsɔ kɛ́, nɑ Ɩsɔ hɑ-ɩ weesuɣu. Ɩsɑɣɑtʋ nti tɩɩ kɔŋnɑ sǝm tɔɣɔ mɑ tɔŋ. Ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ kɔŋnɑ sǝm tɔ pǝ tɑɣɑ tǝlɛ tǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tɔŋ sɩ ɩ́ sǝlǝmǝnɑ. 17 Pǝ tǝnɑ mpi pǝ tɑ siɣisi tɔ pǝ kɛ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ́. Amɑ ɩsɑɣɑtʋ lɛntǝnɑɑ wɛɛ nɑ tɩɩ kɔŋnɑ sǝm.

18 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ pǝyɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ kɑɑ wɛɛ nɑ kɑ́ tɔŋnɑ ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ pǝyɑɣɑ kentinɑ ɩ tɔɔ, nɑ Ɩsɑɣɑʋ kɑɑ kpɑɣɑ pʋlʋɣʋ ɩ tɔɔ.

19 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ tǝnnɑ-tʋ, nɑ Ɩsɑɣɑʋ niŋ tɑɑ kɛ́ ɑntulinyɑ tǝnɑ nɑ́ wɛɛ.

20 Tǝ nyǝmɑ́ sɩ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ kɔmɑ nɑ kɑ́ lɑ́ nɑ tǝ hii lɑɣɑtʋ sɩ tǝ nyɩ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ. Nɑ tɑ nɑ-ɩ nɑ ɩ Pǝyɑɣɑ Yesu Kilisiti tǝ kpɛntɑɑ nɑ tǝ́ wɛɛ mpʋ. Ɩnǝɣǝlɛ tɑmpɑnɑ Ɩsɔ, ɩnǝɣǝlɛ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ.

21 Mɑ piyɑ, ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ tɩɩŋ.

Yohɑɑnɩ II

TAKƎLAƔA NAALƐ NYƎŊKA ŊKA

YOHAANƖ

NMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ ɩlɛ ŋmɑɑlʋ hɑ ɩ tǝɣɩ hǝtɛ kɛ sɩ sɔsɔ. Ɩ́ tɑsǝɣɩ ɩ tɑkǝlɑɣɑ kɑllɑɑ kɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ tǝŋ tɑmpɑnɑ nɑ sɔɔlʋɣʋ. Ɩ́ kpɑɑlǝɣɩ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ sɩ pɑ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ pɔpɔtʋ sɛɣɛsǝlɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tǝkɩ ɩ tɑkǝlɑɣɑ nɑ sɛɛtʋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Yohɑɑnɩ II tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Tɑmpɑnɑ tǝŋʋɣʋ nɑ sɔɔlʋɣʋ, 1-6

Lɑɑkɑlɩ lɑpʋ nɑ sɛɣɛsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ, 7-11

Sɛɛtʋ, 12-13

1

Sɛɛtʋ

1 Sɔsɔ mɑ, mɑ́ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ ɑlʋ wei nyɑ́ Ɩsɔ lǝsɑɑ tɔ, nɑ nyɑ́ piyɑ mpɑ mɑ sɔɔlɑɑ nɑ tɑmpɑnɑ tɔ. Pǝ tɑɣɑ mɑ tike mɑ sɔɔlǝnɑ-mɛ, ɑmɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nyǝmɑ́ tɑmpɑnɑ tɔ pɑ sɔɔlɑ-mɛɣɛ. 2 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɑmpɑnɑ kɛ tǝ tɔkɑɑ nɑ ɑnǝɣɩ tɩɩ tɔkɩ tɑm.

3 Tɑcɑɑ Ɩsɔ nɑ Tɑcɑɑ ɩnɩ ɩ Pǝyɑlʋ Yesu Kilisiti pɑ́ hʋ́lɩ́-tʋɣʋ pɛɛlɛɛ nɑ suulu nɑ pɑ́ hɑ-tʋɣʋ ɑlɑɑfǝyɑ nɑ pǝ́cɔ́ tǝ́ hiki kʋcɔɔŋ ɩnɛɣɛ tɑmpɑnɑ nɑ sɔɔlʋɣʋ pǝ tɑɑ.

Tɑmpɑnɑ nɑ sɔɔlʋɣʋ pǝ tɔm

4 Mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmɑ sɔsɔm kɛ timpi mɑ nɑwɑ nyɑ́ piyɑ tɑɑ lɛnsɩ tɔkɑ tɑmpɑnɑ ɩsɩɩ Tɑcɑɑ tʋ-tʋ sɩ tǝ́ tɔkɩ tɔ. 5 Mɑ wiikinɑ-ŋ ɑlʋ nyɑ́, sɩ tǝ́ sɔɔlɩ tɑ́ tǝmɑɣɑ. Ɩlɛ pǝ tɑɣɑ kʋsǝsɩɩtʋ kʋfɑtʋ nɑtǝlɩ tǝ tɔɔ kɛ́ mɑ ŋmɑɑkɩ. Amɑ nti pǝ sɩɩ-tʋɣʋ tuu kɑncɑɑlɑɣɑ tɔɣɔlɛ. 6 Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ tɔkʋɣʋ ntɛ́ sɔɔlʋɣʋ tǝŋʋɣʋ, nɑ kʋsǝsɩɩtʋ nti pǝ sɩɩ-mɛɣɛ hɑtuu kɑncɑɑlɑɣɑ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ wɛɛnɑ sɔɔlʋɣʋ.

7 Pɔpɔtʋnɑɑ pɑɣɑlɛ yɑnɑ ɑntulinyɑ kɛ́, pɑɑ cɑɑ pɑ́ nɩɩ sɩ Yesu Kilisiti pǝsɑ yʋlʋ tǝtɛŋɛlɛŋ kɛ tɑmpɑnɑ. Yʋlʋ wei ɩɩ cɑɑ ɩ́ nɩɩ mpʋ tɔ pʋntʋ kɛ́ pɔpɔtʋ kɛ́, nɑ ɩnǝɣǝlɛ Kilisiti kolontu. 8 Mpʋ tɔ ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ mǝ tɩ, ɩ́ tɑɑ yele nɑ mǝ tǝmlɛ kɑwɑɑɣɑ le. Pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ fɛlɩ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ kɛ sɔsɔm.

9 Ye wei ɩ́ ŋmɑɑnɑ Kilisiti sɛɣɛsʋɣʋ tɔɔ sɩ kʋ tɑ mɑɣɑ-ɩ, pʋntʋ nɑ Ɩsɔ pɑ fɑɣɑɑ kɛ́. Amɑ ye wei ɩ tǝŋɑ Kilisiti sɛɣɛsʋɣʋ, pʋntʋ kpɛntǝnɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ Pǝyɑlʋ kɛ́. 10 Ye nɔɣɔlʋ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑ́ kɛ́ sɛɣɛsʋɣʋ kʋnɛɣɛ ɩ sɛɣɛsǝɣɩ, ɩ́ tɑɑ tɛɛ pʋntʋ wɑɑlɩ sɩ ɩ́ sʋʋ mǝ tǝyɑɣɑ, nɑ pɑɑ sɛɛtʋ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ tɑɑ sɛɛ-ɩ. 11 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ye wei ɩ sɛɛ-ɩ pǝ wɛ ɩsɩɩ ɩ́ nɑ pʋntʋ pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ kɛ ɩsɑɣɑtʋ tǝmɑ nnɑ ɩ lɑkɩ tɔ ɑ tɑɑ kɛ́.

Tǝnɑɣɑ nyǝntʋ nɑ sɛɛtʋ

12 Tɔm nti mɑ wɛnɑ sɩ mɑ heeliɣi-mɛ tɔ tǝ tɔɔwɑ, ɩlɛ mɑ nyɩɩlǝɣɩ sɩ mɑɑ kɔɔ mǝ tɛɣɛ nɑ mɑ́ heeli-mɛɣɛ-tɩ nɑ nɔɣɔ nɑ pǝ́ hɑ-tʋɣʋ lɑŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ. Mɑ kɑɑ ŋmɑɑ-tǝɣɩ kʋŋmɑɑ kɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ nɑ ŋmɑɑlɑɣɑ.

13 Nyɑ́ kɔɣɔ wei Ɩsɔ lǝsɑɑ tɔtɔ tɔ, ɩ piyɑ sɛɛkɩ-ŋ.

Yohɑɑnɩ III

TAKƎLAƔA TOOSO NYƎŊKA ŊKA

YOHAANƖ

NMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Apɑlɑɑ mpɑ pɑ yɑɑ sɩ Kɑyusi nɑ Temetiyusi tɔɣɔ Yohɑɑnɩ ŋmɑɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ. Amɑ tǝ tɑ nyɩ pɑ tɔm kɛ teu. Nti Yohɑɑnɩ yɔɣɔtɑ pɑ tɔɔ tɔɣɔlɛ sɩ pɑ tɔŋ tɑmpɑnɑ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kɛɛsǝɣɩ-tʋɣʋ ɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Tiyotǝlɛfɩ tɔ ɩ tɔm sɩ ɩ kɛ́ ɩsɑɣɑʋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Yohɑɑnɩ III tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Yohɑɑnɩ lǝsǝɣɩ Kɑyusi ɑseetɑ, 1-8

Tiyotǝlɛfɩ tɔntɛ ɩsɑɣɑlɛ, 9-10

Temetiyusi tɔntɛ kʋpɑntɛ, 11-12

Sɛɛtʋ, 13-15

1

Sɛɛtʋ

1 Sɔsɔ mɑ́, mɑ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ mɑ yʋlʋ kʋpɑŋ Kɑyusi. Mɑ sɔɔlɑ-ŋ sɔsɔm kɛ́.

2 Mɑ tɑɑpɑlʋ kʋpɑŋ, mɑ koolee ntɛ́ sɩ ń cɑɣɑnɑ nyɑ́ tɩ, nɑ pǝ́ hɑ-ŋ tɔnʋɣʋ tɑɑ ɑlɑɑfǝyɑ ɩsɩɩ nyɑ́ lǝsɑɣɑ wɛʋ ɑlɑɑfǝyɑ tɔ. 3 Tɑ tɑɑpɑlɑɑ tɑlɑ cǝnɛ ɩlɛnɑ pɑ́ heeli-m sɩ ń tɔkɑ tɑmpɑnɑ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ, ɩsɩɩ tuu lɔŋ n kɑ tɩɩ tɔkʋɣʋ-yɛ tɔ, ɩlɛnɑ mɑ lɑŋlɛ hʋlʋmɩ sɔsɔm. 4 Ɩsɩɩ mɑ nɩɩkʋɣʋ sɩ mɑ piyɑ tǝŋǝɣɩ tɑmpɑnɑ tɔ pǝ wɛ-m leleŋ kɛ́ pǝ tɩɩ fɛɩ.

Kɑyusi kʋpɑntʋ

5 Mɑ tɑɑpɑlʋ kʋpɑŋ, pɑɑsǝnɑʋ mpi ń pɑɑsǝnɑ tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ hɑlǝnɑ pǝ́ kpɛŋnɑ mʋʋlɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ tɔ n kɛ́ yʋlʋ kʋpɑŋ kɛ́. 6 Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ pʋɣʋlɑ nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ tɔm kɛ Yesu sɛɛlɑɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ. Hɑɩ, mɑ wiikinɑ-ŋ sɩ ń nyǝnɩ Ɩsɔ nɑ ń sǝnɑ-wɛɣɛ pɑ mpɑɑʋ tɔm tɑɑ. 7 Kilisiti tǝmlɛ lɑpʋ tɔɔ kɛ́ pɑ tʋ mpɑɑʋ, pɑ tɑ tisi sɩ mpɑ pɑ tɑ nyɩ Ɩsɔ tɔ pɑ́ sǝnɑ-wɛ. 8 Pǝ mʋnɑ Kilisiti tǝŋlɑɑ tɑ tɑɑ tɔkǝnɑ yǝlɑɑ ɩsɩɩ pɑnɛ ɩnɩ pɑ tɑkɑnɑɑ, nɑ tǝ́ tʋ-wɛɣɛ niŋ kɛ tɑmpɑnɑ tǝmlɛ nte pɑ lɑkɩ tɔ tǝ tɑɑ.

Tiyotǝlɛfɩ nɑ Temetiyusi pɑ tɔm

9 Mɑ ŋmɑɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle kɛ tɑkiliyɑ tǝnyǝʋ, nɑ Tiyotǝlɛfɩ wei ɩ pɛɛkǝɣɩ sɩ pɑ nyǝnǝɣɩ-ɩ pɑ sɔsɔ tɔ ɩ́ kisi sɩ ɩnɩ ɩ kɑɑ mʋ mɑ tɔm. 10 Pǝ tɔɔ kɛ́ ye mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ kɔɔ mɑɑ kuli ɩsɑɣɑtɔm nɑ pɔpɔtʋ tɔm nti ɩ suu-tʋ tɔ tǝ tɔɔ nɑ ɩ́ nɩɩ. Ɩ tɑ yele ɩ nyǝŋ ɩnɩ se. Tɑ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ pɑ kɔŋ tǝnɑ tɔ ɩɩ mʋɣʋ-wɛ. Hɑlǝnɑ ye mpɑ pɑ cɑɑkɩ sɩ pɑ mʋ-wɛ, ɩ kɑlǝɣǝnɑ-wɛɣɛ nɑ ɩ́ nyɑɑsɩ-wɛ nɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɑɑ tɔɣɔnʋɣʋ.

11 Mɑ tɑɑpɑlʋ kʋpɑŋ, tɑɑ kɛɛnɑ ɩsɑɣɑlɑtʋ. Amɑ kɛɛnɑ kʋpɑntʋ lɑtʋ nɑ ń lɑkɩ. Ɩsɔ tǝnnɑ kʋpɑntʋ lɑtʋ. Ye wei ɩɩ lɑkɩ kʋpɑntʋ, pʋntʋ tɑ nyɩ Ɩsɔ kɛ́ pɑɑ pǝcɔɣɔ.

12 Yǝlɑɑ tǝnɑ pʋɣʋlǝɣɩ Temetiyusi kʋpɑntʋ kɛ́, nɑ ɩ tɑmpɑnɑ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ lǝsǝɣɩ ɩ nyɩɩlʋɣʋ tɔtɔ. Ɩnǝɣɩ tɑ́ tɔtɔ tǝ kuliɣi kɑhukɑ kɛ ɩ kʋpɑntʋ tɔɔ, nɑ n nyǝmɑ́ teu sɩ tɑɑ yɔɣɔtɑ nti, ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ.

Tǝnɑɣɑ sɛɛtʋ

13 Tɔm nti mɑ wɛnɑ sɩ mɑ heeliɣi-ŋ tɔ tǝ tɔɔwɑɣɑ, ɩlɛ mɑ kɑɑ nɔkɩ nɑ mɑ́ ŋmɑɑ-tǝɣɩ kʋŋmɑɑ kɛ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ nɑ ŋmɑɑlɑɣɑ. 14 Amɑ mɑ nyɩɩlǝɣɩ sɩ mɑɑ kɔɔ nɑ mɑ́ nɑ-ŋ nɔɔnɔɔ nɑ tǝ́ cɑɣɑ nɑ tǝ́ yɔɣɔtɩ.

15 Ɩsɔ ɩ́ hɑ-ŋ ɑlɑɑfǝyɑ, nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ sɛɛkɩ-ŋ.

Sɛɛ pɑɑ tɑ tɑɑpɑlʋ wei.

Yuti

TAKƎLAƔA ŊKA

YUTI

NMAAWA TƆ

Kʋtʋlʋtʋ

Yuti tɑkǝlɑɣɑ tɑ siɣisinɑ yʋlʋ yɑɑ kpekǝle nɑtǝlɩ. Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tǝnɑɣɑ pǝ kpɛntɑɑ. Ɩlɛ mpɑ pɑ sɛɣɛsǝɣɩ pɔpɔtʋ sɛɣɛsǝŋ tɔɣɔ Yuti yookinɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Ɩ hʋlǝɣɩ sɩ mpɛ ɩnɩ pɑɑ tɛɛsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ lɔŋ nyǝ́mɑ, nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mpɑ pɑ kʋlɑ Ɩsɔ tɔɔ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔɣɔnɩ-wɛ tɔ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Yuti tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Kʋtʋlʋtʋ nɑ sɛɛtʋ, 1-2

Pɔpɔtʋ sɛɣɛsǝlɑɑ nɑ pɑ hʋʋnɑʋ tɔm, 3-16

Tɑmpɑnɑ tǝŋlɑɑ ɩ́ tɔkɩ pɑ tɑɑ tɛm kɛ teu, 17-23

Ɩsɔ kʋlʋm nɑ tɑ wɑɑsʋlʋ Yesu pɑ sɑmtʋ, 24-25

1

Sɛɛtʋ

1 Mɑɣɑ Sɑɑkɩ neu Yuti, Yesu Kilisiti tǝmlɛ tʋ.

Mɑ́ ŋmɑɑnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛɣɛ mpɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ yɑɑwɑ nɑ ɩ́ sɔɔlɩ-wɛ, nɑ Yesu Kilisiti nɑ́ tɔkɑ-wɛ tɔ.

2 Ɩsɔ ɩ́ hʋlɩ-mɛɣɛ suulu, nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ, nɑ ɩ́ tʋ-mɛɣɛ tǝmɑ sɔɔlʋɣʋ nɑ pǝ́ tɔɔ sɔsɔm.

Sɛɣɛsǝlɑɑ pɔpɔtʋnɑɑ

(Piyɛɛ II 2:1-17)

3 Mɑ tɑɑpɑlɑɑ, mɑ lʋpɑ teu sɩ nyʋɣʋ yɑpʋ tɔm nti tǝ kɛ́ tɑ́ tǝnɑ tɑ́ tɔm tɔ pǝ tɔm kɛ mɑ́ ŋmɑɑ-mɛ. Kɛnɑ pǝ́ cɑɑlɩ-m sɩ mɑ́ ŋmɑɑ-mɛɣɛ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ nɑ mɑ́ sɔɔsɩ-mɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ nɑ ɩ́ yoo Ɩsɔsɛɛlɛ nte Ɩsɔ hɑ tɔm kʋlʋm tɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ kɛ mpɑ ɩ tɩ tɔ pǝ yoou. 4 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ nɑpǝlɩ mpɑ pɑ sʋʋwɑ tǝkɛʋ kɛ́ tɑ tɑɑ tɔ, mpɛ pɑ kɛɛnɑ tɑ́ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔm nɑ pɑ́ kʋsǝɣǝnɑ pɑ ɑsilimɑ tɑɑ tɔntɛ tɔm nyʋɣʋ, nɑ pɑ́ kisiɣi Yesu Kilisiti wei ɩ tike tǝkoŋ ɩ kɛ Tɑcɑɑ nɑ tɑ Sɔsɔ tɔ. Pɑ tɛmɑ kpɑɑlʋɣʋ kɛ Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ hɑtuu lɔŋ kɛ pɑ tɔm kʋɣʋ.

5 Pɑɑ nɑ ɩ́ kɑ tɛmɑ-tǝɣɩ nyǝm tǝkpɑtɑɑ tɔ, pǝ wɛɛ sɩ mɑ́ tɑsɑ-mɛɣɛ lɛntɩ tɔɔsʋɣʋ kɛ ɩsǝnɑ Tɑcɑɑ yɑpɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɛ Icipiti tɑɑ nɑ pǝ wɑɑlɩ ɩ́ kʋ mpɑ pɑ tɑ tɛmɩ-ɩ nɑ pɑ tɑɑ tɔ. 6 Ɩ́ tɔɔsɩ sɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ mpɑ pɑ lɑŋɑ tɑ hɛɛnɑ pǝsʋɣʋ ŋku pǝ hɑ-wɛ sɩ pɑ lɑkǝnɑ, nɑ pɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ yele pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ lonɑ tɔ, Ɩsɔ hɔkɑ-wɛɣɛ ɑlukpɑlɑ kɛ tɑm tɔɔ, nɑ ɩ́ sɩɩ-wɛɣɛ ɑtɛ sǝkpɛtʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɑŋnɑ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ. Kʋ wule kɛ ɩ kɑ́ tʋ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ. 7 Ɩ́ tɔɔsɩ sɩ Sɔtɔm nɑ Kɔmɔɔ nɑ ɑcɑlɛɛ nnɑ ɑ cɔɔnɑ-yɛ tɔ ɑ yǝlɑɑ lɑkɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ pɑnɛ. Pɑ lɑkɑɣɑ ɑsilimɑ kʋlɑpʋtʋ kɛ́. Pɑ tǝŋɑɣɑ pɑ tɔnǝŋ kʋnyɩɩlǝŋ ɩsɑɣɑŋ wei ɩ fɛɩ lɑpʋ tɔ. Ɩlɛ kɔkɔ tɑm nyǝŋkɑ ntɛ́ pɑ sɑlǝkɑ, nɑ mpi pǝ lɑpɑ-wɛɣɛ mpʋ tɔ pǝ kpɑɑlɑ pɑɑ wei kɛ́ tǝkelekele.

8 Yǝlɑɑ mpɑ pɑ sʋʋwɑ tǝkɛʋ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ mǝ hɛkʋ tɔ mpʋ pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɛlɛ pɑ lɑkɩ. Pɑ toosee nnɑ pɑ toosiɣi nɑ pɑ́ tǝŋǝɣɩ mpʋ nɑ pɑ́ lɑkɩ tɔ ɑnɩ ɑ tʋsǝɣǝnɑ-wɛ nɑ pɑ́ wɑkǝlǝɣɩ pɑ tɩ, nɑ pɑ́ footiɣi Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ, nɑ pɑ́ tʋʋkɩ ɩsɔtɑɑ teeli nyǝ́mɑ. 9 Ɩsɔtɑɑ tillu sɔsɔ Misɛɛlɩ tɑ lɑ mpʋ. Moisi sǝpɑ nɑ Misɛɛlɩ nɑ ɩlɔɣɔʋ pɑ́ hɔŋɩ-ɩ nɑ pɑ́ yooki tɔ, Misɛɛlɩ tɑ kuli nɔɣɔ nɑ ɩ́ kʋ ɩlɔɣɔʋ tɔm nɑ kʋtʋɣʋ. Amɑ ɩ tɔmɑ-ɩ kɛ́ sɩ: Tɑcɑɑ kɑ́ nɑnɑ-ŋ. 10 Yǝlɑɑ pɑnɛ, mpi pɑ tɑ nyɩ tɔ mpǝɣɩ pɑ tʋʋkɩ. Nɑ mpi pɑ nyǝmɑ́ yem kɛ́ pɑ tɩ ɩsɩɩ tɑɑlɛ wontu mɑɣɑmɑɣɑ nyǝŋʋɣʋ tɔ, mpɩ pǝ kʋɣʋnɑ-wɛ tǝkpɑtɑɑ. 11 Pɑ tɔm wɛ wɑɩyo kɛ́. Kɑyini ɩkpɑtɛ kɛ pɑ tǝŋǝɣɩ, nɑ pɔɣɔlɑɣɑ tɔɔ kɛ́ pɑ tolisɑ pɑ tɩ ɩsɩɩ Pɑlɑɑm lɑpʋ tɔ. Ɩsǝnɑ mpi Kolee nɑ́ kpɛɛsǝnɑ Moisi tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lɑpɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ wɑkǝlɩ tǝnɑŋnɑŋ. 12 Ye pɑ wɛ mǝ tɔɣɔnɑsɩ tǝtɔɣɔlɛ, tusuɣu wɛnnɑ, nɑ tǝnɑɣɑ pɑ pǝsǝɣǝnɑ pɑ ɑcimɑ nɑ fɛɛlɛ tɩɩ fɛɩ-wɛ, hiliŋ hɑɑnɑ. Pɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ piluɣuu nɑ heelim kʋsɩ-kʋ tɔ, nɑ ɩsɩɩ tɩɩŋ wei pɑɑ pǝ tɑlɑ ɩ lʋlʋɣʋ ɩɩ lʋlǝɣɩ tɔ, nɑ ɩsɩɩ tɩɩŋ wei pɑ kpɛsǝnɑ ɩ lilɑ nɑ ɩ́ wʋlɩ yem tǝwɔkɔkɔ tɔ. 13 Pɑ kʋlɑpʋtʋ lʋlǝsǝɣɩ fɛɛlɛ fɛɩ tǝmɑ kɛ pɑ kiŋ kɛ́ ɩsɩɩ teŋku hʋlɑ pɑ́ɑ́nɑ́ nyǝnɑ tɔɔkʋɣʋ kʋhulɑŋ tɔ. Pɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kʋkpɛsɑsɩ. Ɩsɔ tɛmɑ-wɛɣɛ pɑ tǝcɑɣɑlɛ cɑɑʋ kɛ sǝkpɛtiile ɑnɑɑm tɑɑ kɛ́.

14 Atɑm sɑɑlɩ kʋlɛlʋɣʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ ntɛ́ Henɔkɩ, nɑ ɩnɩ ɩ kɑ nɑnɑ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ tɔm kɛ hɑtuu lɔŋ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Ɩ́ tʋ ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ. Tɑcɑɑ kɑ́ kɔɔ nɑ ɩ kɑ́ kpɛŋnɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑŋŋ nyǝ́mɑ ɩsɩɩ iyisi nɑɑnʋwɑ, 15 sɩ ɩ hʋʋkǝnɑ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ tɔm. Ɩ kɑ́ kʋ ɑsɑɣɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ kpɛɛsǝnɑ Ɩsɔ nɑ pɑ́ lɑ́ tǝmɑ ɑsɑɣɛɛ ɑnɛ ɑ tǝnɑ tɔ, nɑ ɩsɑɣɑtɔm nti kɑwɑlɑsɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ see nɔɣɔlʋ tɔ pɑ tʋ-ɩ tɔ pɑ tɔm. 16 Yǝlɑɑ pɑnɛ, tɑm kɛ́ pɑ kʋntǝɣɩ nɑ pɑ́ kɑlǝɣɩ. Pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ kʋnyɩɩlǝŋ kɛ pɑ tǝŋǝɣɩ. Kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm kɛ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ, nɑ mpɑ pɑ kiŋ kɑwɑɑɣɑ wɛɛ tɔɣɔ pɑ tɑlǝɣɩ.

Kɑntǝkɑɣɑ kʋyɛɛŋ tɑɑ tǝmɑ

17 Amɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, mɩɩ tɔɔsɩ nti Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti tillɑɑ heelɑ-mɛɣɛ tuu lɔŋ tɔ. 18 Pɑ heelɑ-mɛɣɛ sɩ: Tɑmpɑnɑ tɔɔ, kʋyɛɛŋ kʋtɛɛsǝŋ tɑɑ, yǝlɑɑ kɑ́ lɩɩ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ pɑ kʋnyɩɩlǝŋ ɩsɑɣɑŋ tɔ, nɑ pɑɑ woŋ-mɛ. 19 Mpɛ pɑ yelinɑ nɑ fɑɣɑʋ kɔŋ, pɑ yʋlʋwɛɛtʋ ŋmɑkǝlǝnɑ-wɛ, pǝ tɑɣɑ Ɩsɔ Feesuɣu. 20 Amɑ mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, mɩɩ sɔɔsɩ toŋ kɛ mǝ Ɩsɔ sɛɛʋ kʋpɑm nɑŋŋ nyǝm tɑɑ kɛ́ tɑm. Ɩ́ sǝlǝmǝnɑ Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ pǝsʋɣʋ, 21 nɑ ɩ́ sǝŋ Ɩsɔ sɔɔlʋɣʋ tɔm tɑɑ kɛ́ tɑm nɑ ɩ́ tɑŋɑɑ sɩ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti ɩ́ hɑ-mɛɣɛ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔɣɔ ɩ kʋpɑntʋ tɔɔ.

22 Sikɑ nyǝ́mɑ tɔm ɩ́ lɑ-mɛɣɛ pǝtɔɔtɛɛ. 23 Ɩ́ hɔ-wɛ nɑ ɩ́ lǝsɩ kɔkɔ tɑɑ nɑ ɩ́ yɑ pɑ nyɔɔŋ. Lɛlɑɑ tɔm ɩ́ lɑ-mɛɣɛ pǝtɔɔtǝlɛ tɔtɔ nɑ sɔɣɔntʋ. Amɑ pǝ kpɑɣɑʋ pɑ wontu nti pɑ yʋlʋwɛɛtʋ ɑsilimɑ tɑɑnɑɑ tɔ ɩ́ tɑɑ tokinɑ.

Ɩsɔ sɑm

24 Ɩsɔ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ te-mɛɣɛ tǝhotile tǝnɑ tɑɑ, nɑ ɩ́ lɑ nɑ ɩ́ sǝŋ ɩ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ fɛɩnɑ kɑwɑlɑɣɑ, nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kʋɣɩ-mɛ. 25 Tɑ Yɑtʋ Ɩsɔ wei ɩnɩ ɩ tike ɩ kɛ́ Ɩsɔ tɔ ɩ teeli nɑ ɩ sɔsɔɔntʋ nɑ ɩ pǝsʋɣʋ nɑ ɩ toŋ kɑ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́, ɩlɛ pǝ́ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɑŋɑ tɑɑ nɑ tɑm tɔɔ kɛ́ Tɑcɑɑ Yesu Kilisiti tɔɔ. Ami.

Kukulutu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

KUKULUTU

Kʋtʋlʋtʋ

Kukulutu tɑkǝlɑɣɑ ŋmɑɑlʋ kɑ wɛ tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ nɑ pɑ́ yɑɑkɩ-tɩ sɩ Pɑtǝmɔsɩ tɔ tǝ tɑɑ kɛ́. Ɩsɔ sɛɛʋ tɔɔ kʋnyɔntɔɣɔlɛ kɑ tɔɣɔnǝnɑ-ɩ nɑ ɩ́ polo ɩ́ cɔɔsɩ tǝnɑ. Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ kɑ wɛ Asii tɛtʋ tɑɑ tɔɣɔ ɩ́ ŋmɑɑwɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ. Ɩ tɑsɑ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ sɩ pɑ́ tɔkɩ pɑ tɑɑ tɛm nɑ pɑ́ tɛɛlǝɣɩ. Ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ tɔm pɑɣɑlɛ cɛkǝnɑʋ wɛ kɑtɛ kɛ́. Mpi tɔ, mpi pǝ hʋlǝɣɩ yɑɑsinɑɑ tɔɣɔ ɩ ŋmɑɑwɑ ɩ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ ɩsɩɩ Yesu kɛ pǝ tǝnɑ pǝ kɑncɑɑlɑɣɑ, ɩ kɛ́ ɑwulɑɑ wulɑʋ, nɑ sɔsɑɑ sɔsɔ, ɩnǝɣǝlɛ Yutɑ tɔɣɔlɑɣɑ, ɩnǝɣǝlɛ kɔtǝlɑɑ kɔtʋlʋ. Pǝcɔ ɩnǝɣǝlɛ kɔtɑɣɑ Ɩwǝyɑɣɑ. Yesu nɑ ɩ nyǝ́mɑ pɑɑ kǝlǝnɑ hʋʋlɛ sɔsɔɔlɛ wɑɑtʋ.

Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ kukulutu tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

Yohɑɑnɩ kɛ́ Kilisiti tillu, titite 1:1-8

Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɑkǝlɑsɩ, titite 1:9–3:22

Ɩsɔ nɑ Yesu Kilisiti pɑ sɛɛtʋ, titite 4–5

Tɑkǝlɑɣɑ nɑ kɑ kʋtɑɑlǝtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, titite 6:1–8:1

Akɑntɛɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, titite 8:2-11

Tʋm sɔsɔ nɑ wontu nɑɑlɛ, titite 8:12–13:18

Yǝlɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ nɩɩlɛ nɑ liɣiti (144000), titite 14

Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ kɔpʋnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, titite 15–16

Pɑpiloni hotuɣu nɑ Ɩlɔɣɔʋ kpisuɣu, titite 17–20

Ɩsɔtɔnʋɣʋ kʋfɑlʋɣʋ nɑ tɛtʋ kʋfɑtʋ Yosɑlɛm kʋfɑlʋ, titite 21:1–22:5

Mɑ kɔŋ nɔɔnɔɔ, titite 22:6-21

1

Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ hʋwɛɛ

1 Tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ kɛɛsǝɣǝnɑ Yesu Kilisiti kulɑ mpi pǝ tɔɔ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ tɔ. Ɩsɔ yelinɑ sɩ ɩ́ hʋ́lɩ́ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ mpi pǝ wɛɛ sɩ pǝ kɔŋ nɔɔnɔɔ tɔ. Kilisiti tilinɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillu nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́-tǝɣɩ ɩ pǝyɑlʋ Yohɑɑnɩ mɑ́. 2 Nɑ pǝ tǝnɑ mpi Yohɑɑnɩ mɑ́, mɑ nɑwɑ tɔɣɔ mɑ kɛɛsɑɑ. Nɑ Ɩsɔ kʋheelutu nɑ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ tɔɔ Yesu Kilisiti kulɑɑ tɔɣɔlɔ. 3 Wei ɩ kɑlǝɣɩ tɔm tǝnɛ, nɑ mpɑ pɑ tʋ ŋkpɑŋŋ kɛ mpi pɩɩ lɑ cele nɑ pǝ yɔɣɔtɑ pǝ tɔm tɔ, nɑ pɑ́ tɔkɑ nti pɑ ŋmɑɑ cǝnɛ tɔ, pʋntʋnɑɑ ntɛ́ leleŋ nɩɩlɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mpi pǝ wɛɛ sɩ pɩɩ lɑ mpʋ tɔ pǝ wɑɑtʋ wʋsɑɑ kɛ́.

Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ sɛɛtʋ

4 Mɑɣɑ Yohɑɑnɩ, mɑ́ ŋmɑɑkǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɛ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ mpɑ mɛ ɩ́ wɛ Asii tɛtʋ tɑɑ tɔ.

Ɩsɔ wei ɩ wɛɛ, nɑ ɩ kɑ wɛɛ, nɑ ɩ kɑ́ kɔɔ tɔ, ɩ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ. Nɑ feesiŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ wɛ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ kumte ɩsɛntɑɑ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ tɔtɔ. 5 Yesu Kilisiti wei ɩ kɛ́ seliyɑ tʋ kʋpɑŋ, nɑ pǝ tɑɑlǝnɑ-ɩ sǝtɑɑ tɑɑ kɛ́ feesuɣu tǝcǝcɩ nɑ ɩ kɛ́ tɛtʋ tɔɔ ɑwulɑɑ wulɑʋ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nɑ ɩ́ hɑ-mɛɣɛ ɑlɑɑfǝyɑ tɔtɔ.

Ɩnɩ ɩ sɔɔlǝnɑ-tʋ nɑ ɩ́ sɩ́ sɩ pǝ́ lǝsɩ-tʋɣʋ tɑ́ ɩsɑɣɑtʋ, 6 nɑ ɩ lɑpɑ-tʋɣʋ ɑwulumpiyɑ sɩ tǝ́ lɑ ɩ Ɩsɔ wei ɩ kɛ́ ɩ Cɑɑ tɔɣɔ tǝmlɛ ɩsɩɩ kɔtǝlɑɑ. Yesu teeli nɑ ɩ pǝsʋɣʋ ɩ́ wɛɛ tɑm. Ami. 7 Ɩ́ nyǝnɩ, ɩ kɔŋnɑ nɑ ɩsɔŋmʋntʋ. Yǝlɑɑ tǝnɑ tǝpɑɩ hɑlǝnɑ pǝ́ kpɛntǝnɑ mpɑ pɑɑ tʋlɑ-ɩ pɔ́ɔ́ŋ tɔ pɑɑ nɑ-ɩ. Atɛ piitimnɑɑ tǝnɑ kɑ́ wii ɩsɩɩ pɑ sǝkɩ. Nn, pǝ́ lɑ mpʋ. Ami.

8 Mɑɣɑ Alǝfɑ nɑ Omɛkɑ. Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tʋ wei ɩ wɛɛ, nɑ ɩ kɑ wɛɛ, nɑ ɩ kɑ́ kɔɔ tɔ ɩnɩ ɩ yɔɣɔtǝnɑ tǝfoo kɛ́ mpʋ.

Ɩsǝnɑ pǝ lɑpɑ nɑ Yohɑɑnɩ nɑ Kilisiti tɔ

9 Mǝ tɑɑpɑlʋ Yohɑɑnɩ mɑ́, mɑ́ nɑ-mɛ tǝ tɔkʋɣʋ kʋnyɔŋ nɑ tǝ tɔkʋɣʋ kɑwulɑɣɑ nɑ tǝ́ tɑŋnɑ suulu tɔ, tɑ́ nɑ Yesu tǝ kpɛntɑɑ tɔɣɔ. Mɑ lɑpɑ Ɩsɔ Tɔm nɑ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ tɔɔ Yesu kulɑɑ tɔ pǝ wɑɑsʋ tɔɣɔ pɑ sɩɩ-m Pɑtǝmɔsɩ. Lʋm cɔɔnɑ tɛtʋ nti tɔ tǝ tɑɑ cǝnɛ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ wule, Feesuɣu tɛɛnɑ-m. Tǝnɑɣɑ mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtɑ mɑ wɑɑlɩ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ ɩsɩɩ ɑkɑntǝlɛ wulɑ tɑkɑ. 11 Pɑ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ́ sɩ: Nmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ mpi n nɑɑkɩ tɔ, nɑ ń tilinɑ-kɛɣɛ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɛ: Ɩfeesu, Simiinɩ, Pɛɛkɑm Tiyɑtii, Sɑɑtɩ, Filɑtɛlǝfii, Lɑyotisee.

12 Mɑ pǝsɑɑ sɩ mɑ nɑɑ wei ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ-m tɔ, ɩlɛ mɑ́ nɑ́ wʋlɑ kpɑtǝŋ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ tɔɔ pɑ mʋsɑ kɔkɔsɩ tɔɣɔlɛ. 13 Nɑ ɩ hɛkʋ tɑɑ wɛ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ yʋlʋ, nɑ ɩ́ suu cɑpɑ kʋtɑɣɑlʋ, nɑ ɩ́ lǝlɑ ɩ hɔɔlɛ tɑɑ kɛ́ wʋlɑ tɑmpɑlɑ. 14 Ɩ nyɔɔsɩ hʋlʋmɑ lɑɩlɑɩ kɛ́ ɩsɩɩ kɑɣɑlʋ, yɑɑ ɩsɩɩ kpoŋkpomʋlʋm, nɑ ɩ ɩsɛ mʋɣɩ kɔkɔ. 15 Ɩ nɔntɑɑlǝŋ mʋɣɩ kɔkɔ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ tʋkʋɣʋ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ kɛ kuluku kɔkɔ sɔsɔɔŋkɑ tɑɑ nɑ kʋ hoo nɑ pɑ́ sotiti-kʋ tɔ. Nɑ ɩ nɔɣɔ yuŋ kǝlɑ ɩsɩɩ lʋm kpeŋuɣu nɑ pǝ́ fɑlǝɣɩ tɔ. 16 Ɩ tɔkɑ ɩ niŋ ntɔɣɔŋ tɑɑ kɛ́ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ lɑɣɑtɛ nte tǝ wɛ lɔŋ kɛ tɑɑ nɑ wɑɑlɩ tɔ tǝ lɩɩkɑɣɑnɑ ɩ nɔɣɔ tɑɑ. Ɩ ɩsɛntɑɑ mʋɣɩ kɔkɔ kɛ́ ɩsɩɩ ilim sikuɣu nɑ pǝ́ nyɑkɩ ɩsǝnɑ mpi tɔ. 17 Mɑ nɑ-ɩ mpʋ, ɩlɛnɑ mɑ́ hoti ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ ɩsɩɩ sǝtʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tǝnɑ ɩ niŋ ntɔɣɔŋ kɛ mɑ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑɑ nyɑ́, mɑ́ kɛnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ nɑ kɑntǝkɑɣɑ tʋ. 18 Mɑ wɛnɑ mɑ weesuɣu. Mɑɑ sǝpɑ, ɩlɛ pǝnɛntɛ mɑ wɛnɑ mɑ weesuɣu kɛ tɑm tɔɔ. Mɑ́ kpilikinɑ sǝm nɑ ɑtɛtʋnɑɑ tǝcɑɣɑlɛ kɛ mɑ niŋ tɑɑ. 19 Ye mpʋ tʋ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ mpi n nɑɑ tɔ, pɑɑ nɔɔnɔɔ nyǝntʋ tǝnɛ, pɑɑ pǝ wɑɑlɩ nyǝntʋ nti tɩɩ kɔɔ tɔ. 20 Ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei n nɑ́ mɑ tɔkɑ mɑ niŋ ntɔɣɔŋ tɑɑ, nɑ wʋlɑ kpɑtǝŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ tɔɔ pɑ mʋsɑ kɔkɔsɩ tɔ pǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ mpi tɔɣɔlɔ. Ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ntɛ́ Yesu sɛɛlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ, nɑ wʋlɑ kpɑtǝŋ wei ɩ tɔɔ pɑ mʋsɑ kɔkɔsɩ tɔ ɩlɛɣɛlɛ Yesu sɛɛlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ mɑɣɑmɑɣɑ.

2

Tɔm nti pɑ heelɑ Ɩfeesu Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɔ

1 Nmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ ń heeli Ɩfeesu Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Mɑ́ wei mɑ tɔkɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ mɑ niŋ ntɔɣɔŋ tɑɑ, nɑ mɑ tɔŋ wʋlɑ kpɑtǝŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ tɔɔ pɑ mʋsɑ kɔkɔsɩ tɔ ɩ hɛkʋ tɑɑ tɔ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: 2 Mɑ nyǝmɑ́ pǝ tǝnɑ mpi n lɑpɑ tɔ. Nɑ mɑ nɑwɑ ɩsǝnɑ n wɩɩwɑ tɔ, nɑ suulu wei n tɔkɑɑ tɔ. Mɑ nyǝmɑ́ sɩ nn cɑɑ ɑsɑɣɑɑ tɔm. N mɑɣɑsɑ mpɑ pɑ yɑɑ pɑ tǝɣɩ tillɑɑ, pǝyele kpɑɩtǝko pɑ tɑ kɛ pʋlʋ tɔ, sɩ n nɑɑ pɑ wɑɑlɩ. N nɑwɑ sɩ pɑ kɛ́ pɔpɔtʋnɑɑ kɛ́. 3 N tɔɣɑ suulu nɑ ń tɔɣɔ mɑ kʋnyɔŋ, nɑ pɑɑ nɑ mpʋ tɔ n tɑ lɔ tɔɔŋ. 4 Amɑ kʋlʋmtʋ nti mɑ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ-ŋ tɔɣɔlɛ sɩ, nn tɑsǝɣɩ-m sɔɔlʋɣʋ ɩsɩɩ hɑtuu kɑncɑɑlɑɣɑ n kɑ sɔɔlʋɣʋ-m tɔ. 5 Tɔʋ, timpi ɩnɩ n cɔlǝsɑ mpʋ tɔ tɔɔsɩ pǝ tɔɔ nɑ ń hɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ siɣile, nɑ ń lɑ́ ɩsɩɩ n lɑkɑɣɑ tuu kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ. Ye n tɑ hɑ nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ kɛ siɣile mɑɑ kɔɔ nyɑ́ kiŋ nɑ mɑ́ kpɛsɩ nyɑ́ kɔkɔ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ kʋ lonte tɑɑ. 6 Pɑɑ nɑ mpʋ kʋlʋmtʋ nti mɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-ŋ tɔɣɔlɛ sɩ, nyɑ́ kpiisɑ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔtɔɣɔ Nikolɑɩ nyǝ́mɑ kʋlɑpʋtʋ nti mɑ kpiisɑ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ.

7 Ye wei ɩ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ pʋntʋ ɩ́ tʋ-ɩ teu, nɑ ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɔ ɩlɛ.

Ye mpɑ pɑ lɑpɑ kǝllɑɑ mɑɑ hɑ-wɛɣɛ nɔɣɔ nɑ pɑ́ tɔɣɔ Ɩsɔ tɩɩŋ tɑɑlɛ tɑɑ weesuɣu tʋɣʋ pǝle.

Tɔm nti pɑ heelɑ Simiinɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɔ

8 Nmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ ń heeli Simiinɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Mɑ́ wei mɑ kɛ́ kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ nɑ kɑntǝkɑɣɑ tʋ nɑ mɑ sǝpɑ nɑ mɑ́ fe tɔ, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: 9 Mɑ nyǝmɑ́ kʋnyɔmǝŋ wei n tɔɣɑɑ tɔ. Mɑ nyǝmɑ́ nyɑ́ hʋlʋmǝŋ tɔɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɑmpɑnɑ tɔɔ ɩsǝntɔ n pilɑɑ kɛ́. Mɑ nyǝmɑ́ ɩsɑɣɑtʋ nti mpɑ pɑ yɑɑ pɑ tǝɣɩ Yutɑ nyǝ́mɑ pǝyele pɑ tɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tɔ pɑ yɔɣɔtǝɣɩ nyɑ́ tɔɔ tɔ. Pɑ kɛ́ Sɑtɑnɩ nyǝ́mɑ kɛ́. 10 Tɑɑ nyɑnɑ kʋnyɔŋ ŋku n kɑ́ kɔɔ nɑ ń tɔɣɔ tɔ. Nyǝnɩ, Ɩlɔɣɔʋ kɑ́ tʋ mǝ tɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ sɑlǝkɑ tɑɑ sɩ ɩ mɑɣɑsǝɣɩ-mɛ nɑ ɩ́ nɑ́ mǝ wɑɑlɩ. Nɑ kʋyɛɛŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ kɛ́ ɩ́ kɑ́ tɔɣɔ kʋnyɔŋ. Lɑ yʋlʋpɑŋ hɑlǝnɑ nyɑ́ sǝm wule, mɑɑ tɛ nɑ mɑ́ hɑ-ŋ weesuɣu teeli ntenuɣu.

11 Ye wei ɩ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ pʋntʋ ɩ́ tʋ-ɩ teu, nɑ ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɔ ɩlɛ.

Ye mpɑ pɑ lɑpɑ kǝllɑɑ pɑ kɑɑ nɑ sǝm kʋlɛlǝm.

Tɔm nti pɑ heelɑ Pɛɛkɑm Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɔ

12 Nmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ ń heeli Pɛɛkɑm Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Mɑ́ wei mɑ wɛnɑ lɑɣɑtɛ nte tǝ wɛ lɔŋ kɛ tɑ́ɑ́ nɑ wɑɑlɩ tɔ mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: 13 Mɑ nyǝmɑ́ timpi n wɛɛ tɔ, Sɑtɑnɩ kɑwulɑɣɑ tǝtɔɣɔlɛ ntɛ́ tǝnɑ. N nyɔɔnɑ-m teu tǝkpɑm, hɑlǝnɑ wɑɑtʋ wei pɑ kʋ mɑ ɑseetɑ tʋ kʋpɑŋ Antipɑsɩ kɛ mǝ tɛ timpi Sɑtɑnɩ nɑ́ lɑpɑ ɩ tɛ tɔtɔ tɔ, n tɛmɑ-m nɑ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́, n tɑ yele. 14 Amɑ kʋlʋmtʋ nti mɑ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ-ŋ tɔɣɔlɛ sɩ, mpɑ pɑ tɔkɑ Pɑlɑɑm sɛɣɛsʋɣʋ tɔ pɑ wɛ nyɑ́ tɛ tǝnɑ. Pɑlɑɑm kɑ sɛɣɛsǝnɑ Pɑlɑkɩ sɩ ɩ́ tusi Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ pɑ́ tɔɣɔ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑm, nɑ pɑ́ lɑ ɑsilimɑ nɑ pɑ́ pǝsɩ ɑsɑɣɑɑ. 15 Nɑ mpɑ pɑ tɔkɑ Nikolɑɩ nyǝ́mɑ sɛɣɛsǝŋ tɔ pɑ wɛ nyɑ́ tɛ tɔtɔ. 16 Yele nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ, ye pǝ tɑɣɑ mpʋ mɑɑ kɔɔ nɔɔnɔɔ kɛ́ nyɑ́ kiŋ nɑ mɑ́ yoonɑ yǝlɑɑ mpɛ nɑ mɑ nɔɣɔ tɑɑ lɑɣɑtɛ.

17 Ye wei ɩ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ pʋntʋ ɩ tʋ-ɩ teu, nɑ ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɔ ɩlɛ.

Ye mpɑ pɑ lɑpɑ kǝllɑɑ mɑɑ hɑ-wɛɣɛ mɑnnɑ kʋŋmɛsʋ. Nɑ mɑɑ hɑ pɑɑ pɑ tɑɑ wei tɔtɔɣɔ pǝlɛ kʋhʋlʋmǝlɛ nte tǝ tɔɔ pɑ ŋmɑɑ hǝtɛ kʋfɑtɛ nte nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ tɔ ye pǝ tɑɣɑ pʋntʋ wei pɑɑ cɛlɛ-tɛ tɔ ɩ pɑɑsi.

Tɔm nti pɑ heelɑ Tiyɑtii Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɔ

18 Nmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ ń heeli Tiyɑtii Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Mɑ́ wei mɑ kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ, nɑ mɑ ɩsɛ mʋɣɩ kɔkɔ, nɑ mɑ nɔntɑɑlǝŋ tee kɔkɔ kɛ nyǝnǝnyǝnɩ ɩsɩɩ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ŋku pɑ sotitɑɑ tɔ, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: 19 Mɑ nyǝmɑ́ pǝ tǝnɑ mpi n lɑpɑ tɔ, mɑ nyǝmɑ́ nyɑ́ sɔɔlʋɣʋ tɔm nɑ nyɑ́ Ɩsɔ tɔɔ yuŋ tisuɣu tɔm, nɑ ɩsǝnɑ n pɑɑsɑɑ nɑ ń kʋɣɩ nyɑ́ tǝɣɩ tǝmlɛ lɑpʋ tɔɔ, nɑ ɩsǝnɑ n tɔkɑ suulu tɔ. Mɑ nyǝmɑ́ sɩ nyɑ́ kʋlɑpǝlɛ nɔɔnɔɔ nyǝntɛ kǝlɑ tuu kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntɛ. 20 Amɑ kʋlʋmtʋ nti mɑ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ-ŋ tɔɣɔlɛ sɩ n yelɑ ɑlʋ Cɛsɑpɛlɩ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ sɩ Ɩsɔ tilinɑ ɩnɩ sɩ ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ, pǝyele kpɑɩtǝko. Ɩ sɛɣɛsǝɣɩ mɑ pǝyɑlɑɑ sɩ pɑ́ lɑ ɑsilimɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ tɩɩŋ kʋlɑlɑɑm tɔ, ɩ pilisiɣi-wɛɣɛ. 21 Mɑ hɑ-ɩ wɑɑtʋ sɩ ɩ yele ɩ ɩsɑɣɑtʋ ntɩ, ɑmɑ ɩɩ cɑɑ ɩ ɑsilimɑ yeluɣu. 22 Pǝ tɔɔ tɔ mɑɑ kpɑɣɑ-ɩ nɑ mɑ́ hɩɩsɩ kʋnyɔntɔɣɔlɛ kɑto tɔɔ, nɑ mɑɑ lɑ nɑ mpɑ pɑ lɑkǝnɑ-ɩ wɑsɑŋkɑlǝtʋ tɔ pɛlɛ pɑ́ nɑ kʋnyɔŋ kɛ sɔsɔm tɔtɔ. Amɑ ye pɑ yelɑ ɑsilimɑ kʋlɑpʋtʋ nti pɑ́ nɑ-ɩ pɑ lɑkɩ tɔ pǝ pɑɑsi. 23 Nɑ kʋkǝlǝtʋ ntɛ́ sɩ mɑɑ kʋ ɩ piyɑ nɑ pǝ́cɔ́ Yesu sɛɛlɑɑ tǝnɑ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ wei ɩ nyǝmɑ́ yʋlʋ lotu tɑɑ hʋwɛɛ nɑ ɩ kʋnyɩɩlǝm tɔ. Mɑɑ tɛ nɑ mɑ́ fɛlɩ pɑɑ wei kɛ́ ɩsɩɩ ɩ lɑpɑ tɔ.

24 Pǝ kɑɑsɑ mpɑ mɛ mǝ wɛ Tiyɑtii Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɑɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɑ́ tǝŋ sɛɣɛsʋɣʋ ɩsɑɣɑʋ kʋnɛ tɔ, mǝ tɑ́ nyǝnɑ mpi yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ yɑɑ sɩ Sɑtɑnɩ mukɑɣɑ tɛɛ mukɑɣɑ nyǝm tɔ, mɑ heeliɣi-mɛ sɩ mɑ kɑɑ tɑsɑ-mɛɣɛ sǝɣǝlɑ nɑɑlǝɣɩ sʋkʋɣʋ. 25 Amɑ ɩ́ tɔkɩ mpi ɩ́ wɛnɑ tɔɣɔ teu tǝkem nɑ hɑlǝnɑ mɑ́ kɔɔ. 26-28 Mpɑ pɑɑ lɑ kǝllɑɑ nɑ pʋntʋnɑɑ lɑkɩ mpi mɑ cɑɑkɩ hɑlǝnɑ tǝnɑɣɑ tɔ, mɑɑ cɛlɑ pʋntʋnɑɑ kɛ pǝsʋɣʋ ŋku mɑ Cɑɑ nɑ́ cɛlɑ mɑ́ tɔ. Mɑɑ hɑ-wɛɣɛ pǝsʋɣʋ nɑ pɑ́ ŋmɑkǝlǝɣɩ piitimnɑɑ. Nɑ pɑɑ tiiki-wɛ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́, nɑ pʋntʋnɑɑ kɑ́ nɑŋ piitimnɑɑ ɩsɩɩ pɑ yɔkʋɣʋʋ cʋɣʋ nyǝm tɔ. Nɑ mɑɑ hɑ-wɛɣɛ tʋlʋmɑlʋɣʋ tɔtɔ.

29 Ye wei ɩ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ pʋntʋ ɩ́ tʋ-ɩ teu, nɑ ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɔ ɩlɛ.

3

Tɔm nti pɑ heelɑ Sɑɑtɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɔ

1 Nmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ ń heeli Sɑɑtɩ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Mɑ wei mɑ tɩ Ɩsɔ feesiŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔ, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Mɑ nyǝmɑ pǝ tǝnɑ mpi ń lɑpɑ tɔ. Mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ ɩsɛntɔɔ kɛ́ n nyǝnǝɣɩ sɩ n wɛnɑ weesuɣu pǝyele n sǝpɑɣɑ. 2 Kʋlɩ nyɑ́ nɑɑsɩ tɑɑ nɑ ń lɑ mpi pǝ kɑɑsɑɑ tɔ nɑ pǝ́ nyɔɔ toŋ, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ pǝ́ tɛɛsɩ sǝpʋ tǝnɑŋnɑŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, mɑ nɑwɑɣɑ sɩ nyɑ́ kʋlɑpʋtʋnɑɑ tɑ te teu kɛ mɑ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ. 3 Sɛɣɛsʋɣʋ ŋku pɑɑ sɛɣɛsɑ-ŋ tɔ tɔɔsɩ kʋ tɔɔ. Tɔɔsɩ sɩ n kɑ tɛmɑ sɛɣɛsʋɣʋ ŋkʋɣʋ nɩɩʋ, tɔkɩ-kʋ nɑ ń yele nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ. Ye n tɑ kʋlɩ nyɑ́ nɑɑsɩ tɑɑ, mɑ kɔŋɩ-ŋ tutuɣu kɛ́ ɩsɩɩ ŋmɩɩlʋ kɔŋʋɣʋ tɔ, n kɑɑ nyɩ wɑɑtʋ wei mɑɑ kɔɔ tɔ se. 4 Pɑɑ nɑ mpʋ nyɑ́ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Sɑɑtɩ tɑɑ tɔ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ tɑ pilisi pɑ wontu se. Wontu kʋhʋlʋmtʋ kɛ pɑɑ suu nɑ mɑ́ nɑ-wɛ tǝ́ tɔŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ mʋnɑ-wɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́. 5 Mpɑ pɑɑ lɑ kǝllɑɑ tɔ wontu kʋhʋlʋmtʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ suu, mɑ kɑɑ kʋ pɑ hǝlɑ kɛ weesuɣu tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ. Mɑɑ yɔɣɔtɩ mɑ Cɑɑ nɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ pɑ ɩsɛntɑɑ sɩ pɑ kɛ́ mɑ nyǝ́mɑ.

6 Ye wei ɩ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ pʋntʋ ɩ tʋ-ɩ teu, nɑ ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɔ ɩlɛ.

Tɔm nti pɑ heelɑ Filɑtɛlǝfii Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɔ

7 Nmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ ń heeli Filɑtɛlǝfii Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Mɑ́ wei mɑ wɛ tǝnɑŋŋ nɑ mɑ kɛ́ tɑmpɑnɑ tʋ, nɑ mɑ tɔkɑ wulɑʋ sɔsɔ Tɑfiiti sɑɑfʋ nɑ mɑ tǝkǝɣɩ nɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ tʋlʋɣʋ, nɑ mɑ tʋlɑɑ nɔɣɔlʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ tǝkʋɣʋ tɔ, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: 8 Mɑ nyǝmɑ́ pǝ tǝnɑ mpi n lɑpɑ tɔ. Mɑ nyǝmɑ́ sɩ nyɑ́ tomɑ tɑ tɔɔ te, pɑɑ nɑ mpʋ tɔ n tɔkɑ mɑ tɔm nɑ n lɑpɑ yʋlʋpɑŋ. Mɑ hɑ ɩkpɑtɛ kɛ nyɑ́ ɩsɛntɑɑ nɑ nɔɣɔlʋ kɑɑ wɑkǝlɩ-tɛ. 9 Sɑtɑnɩ nyǝ́mɑ pɔpɔtʋnɑɑ mpɑ pɑ yɑɑ pɑ tǝɣɩ Yutɑ nyǝ́mɑ, pǝyele kpɑɩtǝko pɑ tɑ kɛ polo tɔ, mɑɑ lɑnɑ-wɛ. Mɑɑ cɑɑlɩ-wɛ nɑ pɑ́ hǝntɩ-ŋ ɑtɛ nɑ pɑ se-ŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑɑ nyǝnɑ sɩ mɑ sɔɔlɑ nyɑ́ tɔm. 10 Ɩsǝnɑ mpi n nɩɩnɑ mɑ nɔɣɔ tɑɑ tɔm sɩ ń tɔkɩ suulu, nɑ tɑmpɑnɑ n tɔkɩ-ɩ tɔ, mɑ tɔtɔ mɑɑ kenti nyɑ́ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei wɑhɑlɑ kɔŋ ɩ́ kɔɔ sɩ ɩ mɑɣɑsǝɣɩ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ yǝlɑɑ sɩ ɩ nɑɑ tɔ. 11 Mɑɑ kɔɔ nɔɔnɔɔ yoo. Mpi n wɛnɑ tɔ tɔkɩ-wǝɣɩ teu tǝkem, pǝcɔ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ lɛɛkɩ-ŋ nyɑ́ kǝlʋɣʋ teeli ntenuɣu. 12 Wei ɩ lɑpɑ kǝllʋ tɔɣɔ mɑɑ lɑ mɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ ɑkele, nɑ pʋntʋ kɑɑ tɑsɑ fituɣu. Mɑɑ ŋmɑɑ ɩ tɔɔ kɛ́ mɑ Ɩsɔ hǝtɛ nɑ mɑ Ɩsɔ ɩcɑtɛ nyǝntɛ tɔtɔ, Yosɑlɛm kʋfɑlʋ wei ɩ kɑ lɩɩnɑ mɑ Ɩsɔ kiŋ kɛ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ tii tɔ. Nɑ mɑɑ ŋmɑɑ pʋntʋ tɔɔ tɔtɔɣɔ mɑ hǝtɛ kʋfɑtɛ nte pɑ hɑ-m tɔ.

13 Ye wei ɩ́ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ pʋntʋ ɩ́ tʋ-ɩ teu, nɑ ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɔ ɩlɛ.

Tɔm nti pɑ heelɑ Lɑyotisee Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tɔ

14 Nmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ nɑ ń heeli Lɑyotisee Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle ɩsɔtɑɑ tillu sɩ: Mɑ́ wei mɑ kɛ́ Ami, nɑ mɑ́ hʋlǝɣǝnɑ pǝ tǝnɑ pǝ tɑmpɑnɑ kɛ teu nɑ mɑ́ kɛnɑ pǝ tǝnɑ mpi Ɩsɔ ŋmɑwɑ tɔ pǝ tʋ tɔ, mɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: 15 Mɑ nyǝmɑ́ pǝ tǝnɑ mpi ń lɑkɩ tɔ. Mɑ nyǝmɑ́ sɩ nyɑɣɑlɛ nyɑ́, n tɑ niɣiti pǝyele n tɑ hɑŋ. Mɑ cɑɑ kɛ́ sɩ ye n kɑ́ niɣiti, niɣiti, ye n kɑ́ hɑŋ, hɑŋ. 16 Anɩ n tɑ hɑŋ pǝyele n tɑ niɣiti, nɑ ń wɛ tǝtɛmlɛɛ kɛ́ mpʋ tɔ, mɑɑ tɔ-ŋ kɛ́. 17 N fɑɑlʋɣʋ mpʋ sɩ n pilɑɑ, sɩ n wɛnɑ kɛ́, n tɑ lɑŋ pʋlʋ tɔ, n tɑ nyɩ sɩ nyɑ́ tɔm wɛ wɑɩyo, nɑ n kɛ́ kʋnyɔntʋ kutukutu. N hʋlʋmɑɑ kɛ́, nɑ tɑpɑkpɛtɛ kɛ n wɛɛ, nɑ n kɛ́ yʋlʋm kɛ́. 18 Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ tɑsǝɣɩ tɔm sɩ ń yɑ mɑ cɔlɔɣɔ wʋlɑnɑɑ mpɑ kɔkɔ tɑɣɑnɑɑ tɔ nɑ ń pili. Yɑ tɔtɔɣɔ wontu kʋhʋlʋmtʋ nɑ ń suu nɑ pǝ́ wɑɑsɩ nyɑ́ tɑpɑkpɛtɛ fɛɛlɛ tɔɔ. Nɑ ń yɑ tɔtɔɣɔ kɔɔlɛ nɑ ń tʋ nyɑ́ ɩsɛ nɑ ɑ́ kuli. 19 Pɑ tǝnɑ mpɑ mɑ sɔɔlɑɑ tɔɣɔ mɑ kɑlǝɣǝnɑ nɑ mɑ́ hɔŋ pɑ ŋkpɑŋŋ. Ye mpʋ sɛɛsɩ ɩsǝlɛ nɑ ń yele nyɑ́ ɩsɑɣɑtʋ. 20 N nɑɑ mɑ sǝŋʋɣʋ nɔnɔɣɔ nɑ mɑ́ lɑkɩ kɑɑfɑlɑ, ye nɔɣɔlʋ nɩɩ mɑ nɔɣɔ nɑ ɩ́ tʋlɩ nɔnɔɣɔ, mɑɑ sʋʋ pʋntʋ tɛ nɑ mɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ kɑɑ nyɑnɑɣɑ. 21 Mpɑ pɑ lɑpɑ kǝllɑɑ mɑɑ hɑ-wɛɣɛ mpɑɑʋ nɑ pɑ́ cɑɣɑ mɑ cɔlɔɣɔ mɑ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ ɩsɩɩ mɑ lɑpʋ kǝllʋ nɑ mɑ́ cɑɣɑ mɑ Cɑɑ kiŋ kɛ ɩ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ tɔ.

22 Ye wei ɩ wɛnɑ ŋkpɑŋŋ pʋntʋ ɩ́ tʋ-ɩ teu, nɑ ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɔ ɩlɛ.

4

Ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ Ɩsɔ sɛɛtʋ

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ pǝ tɑsɑ-m lɑpʋ ɩsɩɩ toosee tɑkɑ nɑ mɑ́ nɑ́ pǝ tʋlɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ kɛ́ nɔnɔɣɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ yɔɣɔtǝɣɩ nɑ pǝ́ sɛɛkɩ ɩsɩɩ ɑkɑntǝlɛ sɛɛkʋɣʋ tɔ. Mɑɑ tɛmɑ-kɛɣɛ nɩɩʋ kɛ hɑtuu lɔŋ. Tǝnɑɣɑ pǝ tɔmɑ-m sɩ: Kpɑ cǝnɛ nɑ mɑ́ hʋlɩ-ŋ nti tǝ wɛɛ sɩ tɩɩ kɔɔ tǝnɛ tǝ wɑɑlɩ tɔ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu tɛɛnɑ-m kpɑkpɑɑ nɑ mɑ́ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tǝnɑɣɑ kɑwulɑɣɑ kumte, nɑ nɔɣɔlʋ cɑɣɑ tǝ tɔɔ. 3 Ɩ ɩsɛntɑɑ tee kɔkɔ kɛ́ nɑ pǝ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ liɣitee pɛɛ kɛ tɔm nɑɑlɛ nnɑ ɑ cɔlǝtɑɑ tɔ. Nɑ kɑ́ɣɑ́lʋ́ cɔɔnɑ kumte nɑ ɩ́ tee kɔkɔ nɑ pǝ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ liɣitee pǝlɛ kɑsɑsɑŋɑ nyǝntɛ. 4 Kumlee hiu nɑ liɣiti kɑ cɔɔnɑ kumte ńtɛ́, nɑ sɔsɑɑ hiu nɑ liɣiti cɑɣɑ ɑ tɔɔ, nɑ pɑ́ suu wontu kʋhʋlʋmtʋ nɑ pɑ́ temɑ wʋlɑ nteniŋ. 5 Kumte ńtɛ́ tǝ tɛɛ, tɛʋ nyǝɣǝsɑɣɑ ŋmɛlɛʋ ŋmɛlɛʋ kɛ́, nɑ pǝ́ yɔɣɔtǝɣɩ, nɑ tɛʋ hʋliɣi kpɑŋ kpɑŋ. Fǝtǝlɑnɑɑ sɔsɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ́ mʋkɑɣɑ kumte ɩsɛntɑɑ. Fǝtǝlɑnɑɑ sɔsɑɑ mpɛɣɛlɛ Ɩsɔ Feesiŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 6 Kumte nɔɣɔ tɔɔ, tiŋ pɔnɑ ɩsɩɩ teŋku, nɑ pǝ tɑɑ nɑɑ tǝcɛɩcɛɩ ɩsɩɩ tiŋ kʋpɑmpɑŋ nɔɣɔlʋ.

Pǝ cɔɔnɑʋ kumte luɣu luɣu tǝkpɑm tɔ, weesiŋ nyǝ́mɑ nɑpǝlǝɣɩ liɣiti mpɑ pɑ tɑɑ nɑ pɑ wɑɑlɩ ɩsɛ wɑɑsɑɑ tǝwisiwisi tɔ, mpɛ pɑ pɩɩlǝnɑ. 7 Kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ, nɑɑlɛ nyǝŋ nɑ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ nɑule, tooso nyǝŋ ɩsɛntɑɑ nɑ́ nǝɣǝsǝnɑ yʋlʋ. Pǝ yelɑ liɣiti nyǝŋ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ hɛkǝlɛ sɔsɔ kʋlʋɣʋʋ ɩsɔtɑɑ tɔɣɔ. 8 Weesiŋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ liɣiti kɛ́ mpʋ tɔ pɑɑ pɑ tɑɑ wei ɩ wɛnɑ keŋ nɑɑtoso nɑɑtoso kɛ́, nɑ ɩsɛ wɑɑsɑ pɑɑ pɑ tɑɑ wei ɩ tɑɑ nɑ ɩ wɑɑlɩ tǝwisiwisi. Tɑm pɑ wɛ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ pɑ́ yooki yontu sɩ:

Nɑŋŋ tʋ, nɑŋŋ tʋ nɑŋŋ tʋ

ntɛ́ Tɑcɑɑ Ɩsɔ Tomɑ tǝnɑ tʋ.

Ɩ kɑ́ wɛɛ, nɑ ɩ wɛɛ, nɑ ɩ kɑ́ kɔɔ.

9 Weesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti ɩnɩ ɩ kʋlǝɣɩ yontu yoou sɩ ɩ tɑlǝɣɩ nɑ ɩ́ sɑ nɑ ɩ́ sɛɛ wei ɩ cɑɣɑ kumte tɔɔ nɑ ɩ́ wɛ tɑm tɔɔ tɔ sɩ ɩ́ nɑ tǝmlɛ. 10 Ɩlɛnɑ sɔsɑɑ hiu nɑ liɣiti ɩnɩ ɩ́ hǝntɩ wei ɩ́ cɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ kumte tɔɔ nɑ ɩ́ wɛ tɑm tɔɔ tɔ ɩ tɛɛ, nɑ pɑ́ sɛɛ-ɩ, nɑ pɑ́ kɔɔlɩ pɑ nteniŋ nɑ pɑ́ sɩɩ kumte ɩsɛntɑɑ. Nɑ pɑ tɔ sɩ:

11 Tɑcɑɑ nɑ tɑ́ Ɩsɔ, teeli nɑ sɑmtʋ nɑ tomɑ.

Pʋwɛ, pǝ mʋnɑ-ŋ kɛ́.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ,

nyɑ́ lɑpǝnɑ wontunɑɑ tǝnɑ tɔ se.

Nɑ nyɑ́ nɔkǝnɑ nɑ pǝ́ wɛɛ nɑ pǝ́ hɑ-wǝɣɩ weesuɣu.

5

Ɩwǝyɑɣɑ tɑkǝlɑɣɑ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ tɑkǝlɑɣɑ kɛ wei ɩ cɑɣɑ kumte tɔɔ tɔ ɩ niŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ kpilɑ-kɛɣɛ kekeele nɑ pɑ́ ŋmɑɑwɑ kɑ tɑɑ nɑ kɑ wɑɑlɩ, nɑ pɑ́ tɑɑlɑ kɑ tɔɔ kɛ́ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ pǝ́ tʋ niŋ. 2 Nɑ mɑ́ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillu toŋ tʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ kpɑɑlǝɣǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Awe nǝɣǝsǝnɑ ɩ́ kɔɔlɩ kʋtɑɑlǝtʋ tǝnɛ nɑ ɩ́ hɛtɩ tɑkǝlɑɣɑ? 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ tɑ nɑ nɔɣɔlʋ wei ɩ kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ hɛtɩ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ nɑ ɩ́ wiili kɑ tɑɑ tɔɣɔ ɩsɔtɑɑ nɑ tɛtʋ tɔɔ nɑ tɛtʋ pǝ tɛɛ. 4 Tǝnɑɣɑ mɑ pǝlɑ ɩsǝlʋm kɛ teu, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ tɑ nɑ nɔɣɔlʋ wei ɩ nǝɣǝsǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ hɛtʋɣʋ yɑɑ kɑ wiiluɣu tɔ. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɔmɑ-m sɩ: Tɑɑ wii. Nyǝnɩ, Yutɑ kpekǝle tɑɑ tɔɣɔlɑɣɑ, wulɑʋ sɔsɔ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ, lɑpɑ kǝllʋ. Ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ kɔɔlɩ kʋtɑɑlǝtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ nɑ ɩ́ hɛtɩ tɑkǝlɑɣɑ.

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ Ɩwǝyɑɣɑ nɑ kɑ́ sǝŋɑ kumte hɛkʋ tɑɑ, nɑ weesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti nɑ sɔsɑɑ pɑ cɔɔnɑ-ɩ. Kɑ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɑɑ kʋ-kɛ. Nɑ ɩ kɑ wɛnɑ hǝŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ɩ ɩsɛ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nnɑ ɑ kɛ́ Ɩsɔ feesiŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ tilɑ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ tɔ. 7 Tǝnɑɣɑ Ɩwǝyɑɣɑ polɑɑ nɑ kɑ́ mʋ wei ɩ cɑɣɑ kumte tɔɔ tɔ ɩ niŋ ntɔɣɔŋ tɑɑ kɛ́ tɑkǝlɑɣɑ. 8 Ɩwǝyɑɣɑ mʋ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛɣɛ mpʋ, ɩlɛnɑ feesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti ɩnɩ nɑ sɔsɑɑ hiu nɑ liɣiti ɩnɩ pɑ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ. Pɑ tǝnɑ pɑɑ wɛnɑ sɑŋkʋnɑɑ kɛ́ nɑ wʋlɑ poosiisi nɑ sɩ́ sunɑ tulɑɑlʋnɑɑ kʋwɔpɑɑ mpɑ pɑ kɛ́ Ɩsɔ yǝlɑɑ sǝlǝmǝŋ tɔ. 9 Nɑ pɑ́ yoo yontu kʋfɑtʋ sɩ:

Nyɑ́ nǝɣǝsǝnɑnɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ mʋɣʋ

nɑ kɑ tɔɔ kʋtɑɑlǝtʋ kɔɔlʋɣʋ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, nyɑɣɑ pɑ kʋwɑ,

nɑ n yɑpɑ Ɩsɔ kɛ́ yǝlɑɑ kɛ nyɑ́ sǝm tɑɑ,

kɛ́ kpekɑ tǝnɑ tɑɑ, nɑ nsǝmɑ tǝnɑ tɑɑ,

nɑ piitim tǝnɑ tɑɑ, nɑ kɑteŋɑsɩ tǝnɑ tɑɑ.

10 Nɑ n lɑpɑ-wɛɣɛ ɑwulumpiyɑ sɩ pɑ́ lɑ tɑ́

Ɩsɔ kɛ́ tǝmlɛ ɩsɩɩ kɔtǝlɑɑ,

nɑ pɑɑ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ ɑtɛ.

11 Mɑ tɔŋnɑ ḿpʋ́ɣʋ́ nyǝnʋɣʋ ɩlɛ mɑ nɩɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tuutuumɑ tɑŋ ntɛ́, pɑɑ wɛ yǝlɑɑ iyisi iyisi. Nɑ pɑ́ sǝŋɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ kumte nɑ weesiŋ nyǝ́mɑ nɑ sɔsɑɑ. 12 Nɑ pɑ́ yoo yontu nɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ:

Ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ pɑɑ kʋwɑ tɔ,

ŋkɛɣɛ pǝ nǝɣǝsǝnɑ pɑ́ hɑ pǝsʋɣʋ nɑ toŋ

nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ tomɑ nɑ sɑmtʋ nɑ teeli nɑ tɑlǝtʋ.

13 Nɑ mɑ́ nɩɩ tɔtɔɣɔ ɩsɔtɑɑ nɑ tɛtʋ tɔɔ nɑ tɛtʋ tɛɛ nɑ teŋku tɑɑ nyǝ́mɑ, nɑ ɑntulinyɑ ɩnɛ ɩ tɑɑ nyǝm tǝnɑ tǝpɑɩ yooki yontu sɩ:

Yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ tɑlɑ nɑ pɑ́ sɑ

wei ɩ cɑɣɑ kumte tɔɔ tɔ nɑ ɩwǝyɑɣɑ.

Pɑ teeli nɑ pɑ pǝsʋɣʋ ɩ́ wɛɛ tɑm.

14 Tǝnɑɣɑ weesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti cɔwɑ sɩ: Ami. Ɩlɛnɑ sɔsɑɑ nɑ́ɑ́ hǝntɩ ɑtɛ nɑ pɑ́ sɛɛ.

6

Kʋtɑɑlǝtʋ

1 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ nɑ Ɩwǝyɑɣɑ kɔɔlɑ kʋtɑɑlǝtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ ɩ tɑɑ kʋlʋmtʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩ weesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti mpɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ nɔɣɔ. Pǝ lɑpɑɣɑ ɩsɩɩ tɛʋ holuɣu tɑkɑ, nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Kɔɔ. 2 Mɑ nyǝnɑɣɑ mpʋ ɩlɛ mɑ nɑ́ kpɑɣɑnʋhʋlʋmɑɣɑ ntɛ́, nɑ wei ɩ cɑɣɑ kɑ tɔɔ tɔ ɩ tɔkɑ tɔɔʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɑ-ɩ teeli ntenuɣu. Ɩ kɛ́ kǝllʋ kɛ́, nɑ ɩ́ tɛɛ sɩ ɩ tɑsǝɣɩ kǝlʋɣʋ tɔtɔ.

3 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩwǝyɑɣɑ kɔɔlɑ kʋtɑɑlǝtʋ nɑɑlɛ nyǝntʋ. Ɩlɛnɑ mɑ́ nɩɩ weesiŋ nyǝ́mɑ mpɛ pɑ tɑɑ nɑɑlɛ nyǝŋ nɔɣɔ sɩ: Kɔɔ. 4 Mɑ nyǝnɑɣɑ ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ kpɑɣɑnʋsɛɛmɑɣɑ lɩɩwɑ. Nɑ pɑ́ hɑ kɑ tɔɔ cɑɣɑlʋ kɛ pǝsʋɣʋ sɩ ɩ́ yoosi tɛtʋ tɔɔ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ yoo nɑ pɑ́ kʋ tǝmɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ cɛlɛ-ɩ lɑɣɑtɛ tɑɑ lɑɣɑtɛ.

5 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩwǝyɑɣɑ kɔɔlɑ kʋtɑɑlǝtʋ tooso nyǝntʋ, nɑ mɑ́ nɩɩ weesiŋ nyǝ́mɑ tooso nyǝŋ tɔmɑ sɩ: Kɔɔ. Mɑ nyǝnɑɣɑ mpʋ ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ kpɑɣɑnʋkpɛɛtɑɣɑ lɩɩwɑ nɑ kɑ tɔɔ cɑɣɑlʋ tɔkɑ sɑnǝyɑ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩwɑ ɩsɩɩ nɔɣɔlʋ nɔɣɔ tɑkɑ nɑ kɑ lɩɩnɑ weesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti mpɛ pɑ hɛkʋ nɑ kɑ́ tɔ sɩ: Kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ tǝmlɛ lɑpʋ kʋfɛlʋɣʋ ntɛ́ tɔɣɔnɑɣɑ pee kiloo kʋlʋm. Ɩlɛnɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee lɛŋkɑ kɛ kiloonɑɑ tooso kɛ́ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ tǝmlɛ. Amɑ pǝ kpɑɣɑʋ nim nɑ sʋlʋm tɔ, tɑɑ ke pǝ́lɛ́.

7 Pǝ wɑɑlɩ kɛ Ɩwǝyɑɣɑ kɔɔlɑ kʋtɑɑlǝtʋ liɣiti nyǝntʋ, nɑ mɑ́ nɩɩ weesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti nyǝŋ tɔmɑ sɩ: Kɔɔ. 8 Mɑ nyǝnɑɣɑ mpʋ ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ kpɑɣɑnʋ ɑtɔntɔɔtɛ tɑkɑ lɩɩwɑ. Nɑ pɑ yɑɑ ɩ tɔɔ cɑɣɑlʋ sɩ sǝm, nɑ wei ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sǝtɑɑ tǝcɑɣɑlɛ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ tǝŋǝɣɩ ɩ wɑɑlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɑ-wɛɣɛ tomɑ kɛ tɛtʋ hɔɣɔlǝŋ liɣiti tɑ́ɑ́ kʋlʋmʋɣʋ tɔɔ, sɩ pɑ́ kʋ yǝlɑɑ nɑ lɑɣɑtɛ nɑ nyɔɣɔsɩ sɔsɔɔnsɩ nɑ kʋtɔmǝŋ, nɑ pɑ́ lɑ́ nɑ tɑɑlɛ wontu kʋ yǝlɑɑ.

9 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩwǝyɑɣɑ kɔɔlɑ kʋtɑɑlǝtʋ kɑkpɑsɩ nyǝntʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɛɛ kɛ́ mpɑ pɑɑ kʋwɑ tɔ pɑ lǝsɑsɩ. Ɩsɔ Tɔm nɑ tɑmpɑnɑ nnɑ pɑ nɑwɑ nɑ pɑ́ heeliɣi-yɛ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ kʋ-wɛ. 10 Nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ sɩ: Tɑcɑɑ nɑŋŋ tʋ nɑ tɑmpɑnɑ tʋ, pǝlee kɛ́ n kɑ́ hʋʋnɑ ɑtɛ nyǝ́mɑ, nɑ pɑ kʋɣɩ-tʋɣʋ ɩsǝntɔ tɔ, ń tʋ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ? 11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɑ pɑɑ pɑ tɑɑ wei kɛ́ cɑpɑ kʋhʋlʋm nɑ pɑ́ heeli-wɛ sɩ pɑ́ yele nɑ pǝ́cɔ́. Pǝ kɑɑsɑ pǝcɔɣɔ, hɑlǝnɑ pɑ tɑɑpɑlɑɑ nɑ pɑ tǝmlɛ tɑɑ ɑkpelenɑɑ mpɑ pɑɑ kʋ ɩsɩɩ pɑ kʋɣʋ mpɛ tɔ pɑ nyʋɣʋ kɔɔ nɑ kʋ yoosi nɑ pǝ́cɔ́.

12 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ɩwǝyɑɣɑ kɔɔlɑ nɑɑtoso nyǝntʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛtʋ pɑɑsɑɑ nɑ tǝ sele teu, nɑ ilim nɑ́ɑ́ mǝlɩ piliŋ ɩsɩɩ pɑ piisuɣu pʋʋɣʋ tɔ, nɑ ɩsɔtʋ nɑ́ɑ́ mǝlɩ sɛɛʋ ɩsɩɩ cɑlǝm. 13 Nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nɑ́ɑ́ lɩɩ ɩsɔtɑɑ nɑ sɩ hotiɣi ɑtɛ ɩsɩɩ heelim ciɣituɣu fiki tʋɣʋ nɑ fikinɑɑ ɑkɑɑ cɛkɩ nɑ ɑ́ hotiɣi tɔ. 14 Nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ kɛɛlɩ ɩsɩɩ pɑ kpiluɣu tɑkǝlɑɣɑ nɑ pɑɑ nɑɑ-kɛ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ kpɛsɑ pɔ́ɔ́ŋ tǝnɑɣɑ ɩ lonɑ tɑɑ nɑ pǝ́ lǝsɑ tɛtʋ nti lʋm cɔɔnɑɑ tɔɣɔ tǝ lonɑ tɑɑ. 15 Atɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ yoolɑɑ tɑɑ sɔsɑɑ nɑ ɑpilɑ nɑ pǝsǝlɑɑ nɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ tǝnɑ, pɑɑ yomɑɑ pɑɑ kɑsɑɣɑmpiyɑ pɑ sewɑ nɑ pɑ́ ŋmɛlɩ kʋkpɑmǝŋ tɑɑ nɑ pɔ́ɔ́ŋ sɩɩlɑsɩ tɑɑ. 16 Nɑ pɑ́ tɔŋ pɔ́ɔ́ŋ nɑ kʋkpɑmǝŋ sɩ: Ɩ́ kpǝtɩ tɑ́ tɔɔ, ɩ́ tɑkɩ tɑ́ tɔɔ kɛ́ teu tǝkulɑkulɑ nɑ tǝ́ tɑɑ lɩɩ wei ɩ cɑɣɑ kumte tɔɔ tɔ ɩ ɩsɛntɑɑ, nɑ pǝ́ hɑtǝlǝnɑ-tʋ nɑ Ɩwǝyɑɣɑ pɑ́ɑ́nɑ́ tɔtɔ. 17 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kʋyɑkʋ sɔsɔɔŋkʋ tɑpǝnɑ. Awe pǝsǝɣǝnɑ nɑ ɩ́ kɑntǝlɩ?

7

Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ yǝlɑɑ nyʋɣʋ

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ mɑ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ liɣiti sǝŋɑ tɛtʋ ŋkuluŋɑsɩ liɣiti tɔɔ, nɑ pɑ́ kpɑ sɩ tǝnɑsɩ heelim nɑ pɑ́ tɔkɑɑ sɩ heelimɑɣɑ ɩ tɑɑ fɛtɛ tɛtʋ nɑ teŋku nɑ tʋɣʋ nɑkʋlɩ kʋ tɔɔ. 2 Nɑ mɑ́ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́ tɔtɔ, nɑ ɩ́ lɩɩnɑ ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔkɑ Weesuɣu tʋ Ɩsɔ kʋyʋsʋɣʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ kɛ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ liɣiti wei pɑ hɑ tomɑ sɩ pɑ́ lɑ tɛtʋ nɑ teŋku pǝ tɑɑ kɛ nɑŋɑnɑŋɑ tɔ sɩ: 3 Ɩ́ tɑɑ lɑtɑ ɩsɑɣɑtʋ kɛ tɛtʋ nɑ teŋku nɑ tɩɩŋ pǝ tɔɔ, hɑlǝnɑ tǝ́ tɛ tɑ́ Ɩsɔ pǝyɑlɑɑ tokuŋ tɑɑ kɛ́ yʋsʋɣʋ nɑ pǝ́cɔ́. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ heelɑ-m mpɑ pɑ tokuŋ tɑɑ pɑ yʋsɑ Ɩsɔ kʋyʋsʋm tɔ pɑ nyʋɣʋ. Pɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ iyisi nɩɩlɛ nɑ liɣiti (144000) kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpekɑ tǝnɑ tɑɑ. 5 Yʋlʋnyɔɔŋ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ (12000) pɑ́ yʋsɑ Yutɑ kpekǝle tɑɑ. Lupɛŋ kpekǝle tɑɑ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). Kɑtɩ nyǝntɛ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). 6 Asɛɛ nyǝntɛ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). Nɛfǝtɑli nyǝntɛ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). Mɑnɑsee nyǝntɛ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). 7 Simiyɔŋ nyǝntɛ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). Lefii nyǝntɛ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). Ɩsɑkɑɑ nyǝntɛ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). 8 Sɑpulɔŋ nyǝntɛ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). Yosɛɛfʋ nyǝntɛ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000). Pɛncɑmɛɛ nyǝntɛ kɛ́ iyisi nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (12000).

Yǝlɑɑ tuutuumɑ tɑɑ tuutuumɑ

9 Pǝ wɑɑlɩ mɑ nyǝnɑɣɑ tɔtɔ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ yǝlɑɑ kupiŋ, nɔɣɔlʋ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ kɑlɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ wɛ pǝ tɑɑ tɔ. Kɑteŋɑsɩ tǝnɑ tɑɑ nɑ kpekɑ tǝnɑ tɑɑ nɑ piitim tǝnɑ tɑɑ nɑ nsǝmɑ tǝnɑ tɑɑ yǝlɑɑ kɑ wɛnnɑ. Nɑ pɑ́ sǝŋɑ kumte nɑ Ɩwǝyɑɣɑ pɑ ɩsɛntɑɑ, nɑ pɑ́ suu cɑpɑnɑɑ kʋhʋlʋmɑɑ nɑ pɑ́ tɔkɑ pɑcʋntʋ kɛ pɑ niŋ tɑɑ. 10 Nɑ pɑ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ sɩ: Tɑ Ɩsɔ wei ɩ cɑɣɑ kumte tɔɔ tɔ ɩ́ nɑ Ɩwǝyɑɣɑ pɑ yɑpǝnɑ tɑ́ nyɔɔŋ. 11 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tǝnɑ nɑ́ sǝŋɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔnɑ kumte nɑ sɔsɑɑ nɑ weesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti ɩnɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hǝntɑ ɑtɛ tǝnɛnɛnɛ nɑ pɑ́ sɛɛ Ɩsɔ. 12 Nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ wɛɛ. Tɑ́ Ɩsɔ tǝnnɑ tɑlǝtʋ, nɑ teeli, nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ, nɑ nyɑnɑ tǝmlɛ sɛɛʋ, nɑ sɑmtʋ, nɑ pǝsʋɣʋ, nɑ tomɑ kɛ tɑm tɔɔ. Ami. 13 Tǝnɑɣɑ sɔsɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ pɔɔsɑ-m sɩ: Yǝlɑɑ mpɑ pɑ suu cɑpɑnɑɑ kʋhʋlʋmɑɑ tɔ pɑ kɛ́ mpɑ nɑ leɣe pɑ lɩɩnɑɑ? 14 Ɩlɛnɑ mɑ́ cɔ-ɩ sɩ: Mɑ cɛ nyɑ́ nyǝmnɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heelɑ-m sɩ: Mpɑ pɑɑ nɑwɑ kʋnyɔŋ sɔsɔɔʋ ŋkʋ tɔɣɔlɛ. Pɑ cɔtɑ pɑ cɑpɑnɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ hʋlǝsɩ-wɛɣɛ Ɩwǝyɑɣɑ cɑlǝm tɑɑ. 15 Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ sǝŋɑ Ɩsɔ kumte tɛɛ nɑ pɑ́ lɑkɩ ɩ tǝyɑɣɑ tɑɑ kɛ́ tǝmlɛ kɛ tɑm tɔɔ. Wei ɩ cɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ kumte tɔɔ tɔ ɩ kɑ́ cɑɣɑ pɑ kiŋ nɑ ɩ́ kentiɣi pɑ tɔɔ. 16 Nyɔɣɔsɩ yɑɑ lʋkɔtʋ kɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ kpɑʋ. Ilim kɑɑ nyɑɣɑ-wɛ, hɑŋɑɣɑ nɑkǝlɩ kɑ kɑɑ tɑsɑ-wɛɣɛ lɑpʋ. 17 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ wɛ kumte hɛkʋ tɔ ŋkɛ kɑɑ tiikiɣinɑ-wɛ, nɑ kɑɑ pukinɑ-wɛɣɛ weesuɣu lʋm sɛɛlɑɑ kiŋ. Nɑ Ɩsɔ kɑ́ hɩɩsɩ pɑ ɩsǝlʋm tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ.

8

Kʋtɑɑlǝtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝntʋ

1 Ɩwǝyɑɣɑ kɔmɑ nɑ kɑ́ kɔɔlɩ kʋtɑɑlǝtʋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝntʋ ɩlɛnɑ pǝ́ su ɩsɔtɑɑ tǝkɛtɛkɛtɛ hɑlǝnɑ pǝ́ polo ɩsɩɩ kɑlǝfu hɛkʋ tɑɑ kɛ́ mpʋ. 2 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ mpɑ pɑ sǝŋǝɣɩ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɛlɑ-wɛɣɛ ɑkɑntɛɛ nɑɑtʋsʋmpɣɔlɑɣɑ. 3 Tǝnɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ nɑ́ kɔmɑ nɑ ɩ́ sǝŋ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ ɩ́ tɔkɑ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ wʋlɑ cofolo wei ɩ tɑɑ pɑ wɔkɩ tulɑɑlʋ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɛlɑ-ɩ tulɑɑlʋ kɛ́ sɔsɔm sɩ ɩ́ kpɛnnɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ sǝlǝmʋɣʋ nɑ ɩ́ lɑ́ kɔtɑɣɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte pɑ lɑpǝnɑ wʋlɑ nɑ tǝ́ wɛ kumte ɩsɛntɑɑ tɔ tǝ tɔɔ. 4 Ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ sǝŋɑ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ tɔkɑ tulɑɑlʋ nɑ ɩ́ wɔkɩ tɔ tulɑɑlʋ ɩnɩ ɩ nyɔɔsɩ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ sǝlǝmʋtʋ pǝ kpɛntɑɑ kɛ́ nɑ pǝ́ kpɑɑkɩ. 5 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tillu kpɑɣɑ tulɑɑlʋnɑɑ cofolo ɩnɩ nɑ ɩ́ hɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ kɛ́ mɑmɑlɑ kɛ ɩ lǝpɑm nɑ ɩ́ mǝŋnɑ nɑ ɩ́ pɛtɩ-ɩ tɛtʋ tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛʋ sʋʋ holɑ kɛ kpɑŋ kpɑŋ, nɑ pǝ́ yɔɣɔtǝɣɩ yem yem, nɑ tɛʋ nyǝɣǝsǝɣɩ ŋmɛlɛʋ ŋmɛlɛʋ, nɑ tɛtʋ nɑ́ɑ́ sele.

Akɑntɛɛ hʋlʋɣʋ

6 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ mpɑ pɑ tɔkɑ ɑkɑntɛɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔ pɛlɛ pɑ tɑɣɑnɑ pɑ tǝɣɩ sɩ pɑ cɑɑ hʋlʋɣʋ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ hʋlɑ ɑkɑntǝlɛ. Tǝnɑɣɑ pǝ pɛtɑ ɑtɛɣɛ tɔmpɛɛ nɑ kɔkɔ nɑ pǝ́ sitinɑ cɑlǝm, ɩlɛnɑ ɑntulinyɑ hɔɣɔlǝŋ tooso tɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ nyɑɣɑ, nɑ pǝ́ nyɑɣɑ nyɩɩtʋ lʋm nyǝntʋ tǝnɑ.

8 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tillu nɑɑlɛ nyǝŋ nɑ́ hʋlɑ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝntɛ. Ɩlɛnɑ pǝ́ pɛtɩ pʋlʋ ɩsɩɩ pʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ kɛ teŋku tɑɑ nɑ pǝ mʋɣɩ kɔkɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ teŋku hɔɣɔlǝŋ tooso tɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ lʋm pǝsɑ cɑlǝm. 9 Nɑ weesuɣu nyǝm mpi pɩɩ wɛ teŋku tɑɑ tɔ pǝ tintikɑ tooso tɑɑ kʋlʋmtǝlɛ sɩ, nɑ kpɩɩlǝŋ tǝnɑ tintikɑ tooso tɑɑ tintiɣile kʋlʋmtǝlɛ wɑkǝlɩ.

10 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tillu tooso nyǝŋ hʋlɑ ɩ ɑkɑntǝlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtʋlʋŋɑ sɔsɔɔŋkɑ ŋkɑ kɑ mʋkɑɣɑ kɔkɔ ɩsɩɩ kɑhulɑɣɑ tɔ kɑ kpɛsɑ ɩsɔtɑɑ nɑ kɑ hoti. Nɑ pusi sɔsɔɔnsɩ nɑ lʋm sɛɛlɑɑ pǝ tintikɑ tooso tɑɑ tintiɣile kʋlʋmtǝlɛ tɔɔ kɛ́ kɑ nyǝkɑɑ. 11 Ɩsɔtʋlʋŋɑ ŋkɛ kɑ hǝtɛ ntɛ́ sɩ Nyɑŋ. Tǝnɑɣɑ lʋm huwɑ tooso tɑɑ huɣule kʋlʋmtǝlɛ lɑpɑ nyɑŋ, nɑ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nyɔɔ-wɩ ɩlɛnɑ pɑ́ sɩ.

12 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tillu liɣiti nyǝŋ nɑ́ hʋlɑ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝntɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ hikɑ ilim hɔɣɔlǝŋ tooso tɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ, nɑ pǝ hikɑ ɩsɔtʋ kɛ ɩ hɔɣɔlǝŋ tooso tɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ mpʋ tɔtɔ, nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tintikɑ tooso tɑɑ kɛ́ tintiɣile kʋlʋmtǝlɛ. Nɑ timpi timpi pǝ hikɑ mpʋ tɔ pǝ nɑʋ sɩ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ sǝkpɛtʋɣʋ lɑpɑ ilim tɑɑ wɑɑtʋnɑɑ tooso tɑɑ wɑɑtʋ kʋlʋm. Nɑ ḿpʋ́ɣʋ́ nɑ ɑhoo, ɩsɔtʋ nɑ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ pǝ yelɑ nɑʋ kɛ wɑɑtʋnɑɑ tooso tɑɑ wɑɑtʋ nɔɣɔlʋ.

13 Mɑ tɑsɑ nyǝnʋɣʋ tɔtɔ ɩlɛ cɔlɔʋ ntɛ́ hɑtuu ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ kʋlǝɣɩ, nɑ mɑ́ nɩɩ ɩ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ wɑɩyo wɑɩyo. Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tooso wei pǝ kɑɑsɑɑ tɔ ɩ kɔŋ nɑ ɩ́ hʋlǝɣɩ ɩ ɑkɑntɛɛ tɔɣɔlɛ ɩsɩɩ ɑtɛ yǝlɑɑ tɔm kɑ́ lɑ wɑɩyo te.

9

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu kɑkpɑsɩ nyǝŋ hʋlɑ ɩ ɑkɑntǝlɛ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ ɩsɔtʋlʋŋɑ nɑkǝlɩ nɑ kɑ́ kpɛsǝnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ kɑ́ hoti ɑtɛ. Tǝnɑɣɑ pɑ cɛlɑ-kɛɣɛ lumɑŋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ sɑɑfʋ. 2 Ɩsɔtʋlʋŋɑ tʋlɑ pʋ́ʋ́ɣʋ́ ŋkʋ ɩlɛnɑ nyɔɔsɩ ɩsɩɩ kɔkɔ sɔsɔɣɑ nyɔɔsɩ sʋʋ lɩɩʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɔsɩ nsɩ sɩ́ kʋlɑɑ ɩlɛnɑ sɩ kʋ́ ilim nɑ sɩ́ tǝkɩ heelim. 3 Tǝnɑɣɑ kʋtoloŋ lɩɩnɑ nyɔɔsɩ nsɩ sɩ tɑɑ nɑ kʋ yɑ tɛtʋ tɔɔ, nɑ pǝ́ tʋ-kʋɣʋ pǝcɛkɑ sɔtʋ. 4 Nɑ pǝ kpɑɑlɑ-kʋ sɩ kʋ́ tɑɑ lɑ kɑwɑlɑɣɑ kɛ nyɩɩtʋ nɑ tɩɩŋ nɑ kʋnyɔnyɔm tǝnɑ. Amɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tokuŋ tɑɑ fɛɩ Ɩsɔ kʋyʋsʋm tɔ pɑ tike. 5 Pǝ tɑ hɑ kʋtoloŋ kɛ mpɑɑʋ sɩ kʋ́ kʋ-wɛ. Amɑ sɩ nɑɑsʋɣʋ tike kɛ kʋ́ nɑɑsɩ-wɛɣɛ ɩsɔtʋnɑɑ kɑkpɑsɩ. Kʋ nyɑsʋɣʋ wʋsɑsɩ wɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pǝcɛkɑ. 6 Yǝlɑɑ kɑ pɛɛkɩ sǝm kɛ ɩsɔtʋnɑɑ kɑkpɑsɩ ɩnɩ ɩ tɑɑ sɩ sɑnɑ sǝm. Amɑ sǝm kɑ́ polo pooluŋ.

7 Kʋtoloŋ ŋkʋ kʋ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɑ kpɛɛlʋɣʋʋ kpɑɣɑnǝŋ sɩ ɩ́ tɛɛ yoou tɔɣɔ. Kʋ nyɔɔŋ tɔɔ kɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wʋlɑ nteniŋ kɛ kʋ temɑ, nɑ kʋ ɩsɛntɑɑ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ yǝlɑɑ ɩsɛntɑɑ. 8 Kʋ nyɔɔsɩ tɑɣɑlɑɑ kɛ́ ɩsɩɩ ɑlɑɑ nyɔɔsɩ, nɑ kʋ kelɑ wɛ kɛ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ kelɑ. 9 Kʋ lɑŋɑ tɔɔ cɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ nyǝɣǝtʋ toko kɛ kʋ suuwɑ. Kʋ kʋlʋɣʋʋ nɑ kʋ keŋ mɑkɩ tɔ, ye n nɩɩwɑ n tɔŋ kɛ́ sɩ kpɑɣɑnǝŋ hɔŋʋɣʋ kɛɛkɛnɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ ɩ́ lɑkɩ kpetele kpetele sɩ ɩ́ puki yoou tɔ. 10 Kʋ susi nɑ nyǝmɑ́ kɛ́ ɩsɩɩ pǝcɛsɩ, nɑ kʋ susi nsǝɣɩ kʋ pǝsǝɣǝnɑ nɑ kʋ́ lɑ yǝlɑɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩsɔtʋnɑɑ kɑkpɑsɩ. 11 Lumɑŋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ tɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu ntɛ́ kʋ wulɑʋ sɔsɔ. Hepǝlɑ nyǝ́mɑ nɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Apɑtɔŋ, nɑ Kǝlɛɛkɩ nyǝ́mɑ sɩ Apoliyɔŋ, nɑ pǝ kʋtoluɣu ntɛ́ sɩ wɑkǝllʋ.

12 Kɑncɑɑlɑɣɑ wɑhɑlɑ tɛɛnɑ ntɛ́, pǝ kɑɑsɑ wɑhɑlɑnɑɑ nɑɑlɛ wɛɛ pɑ kɔŋ.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu nɑɑtoso nyǝŋ hʋlɑ ɩ ɑkɑntǝlɛ. Tǝnɑɣɑ mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte pɑ lɑpǝnɑ wʋlɑ nɑ tǝ́ wɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ tɔ tǝ ŋkuluŋɑ tɑɑ hǝŋ liɣiti kiŋ. 14 Ɩsɔtɑɑ tillu nɑɑtoso nyǝŋ wei ɩ tɔkɑ ɑkɑntǝlɛ tɔɣɔ pǝ heelɑɑ sɩ ɩ́ hɛtɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ liɣiti wei pɑ tʋ ɑlukpɑlɑ kɛ pɔɣɔ sɔsɑɣɑ Ɩfǝlɑtɩ nɔɣɔ tɔ. 15 Tǝnɑɣɑ pɑ hɛtɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ liɣiti ɩnɩ. Pɑɑ tɛmɑ-wɛɣɛ tɑɣɑnʋɣʋ kɛ́ nɑ pɑ́ cɑɣɑɑ sɩ ye pǝ tɑlɑ pǝnɑɣɑ nɑ ɩsɔtʋ nɑ kʋyɑkʋ nɑ wɑɑtʋ ɩnɛɣɛ teitei ɩlɛ pɑ kʋ yǝlɑɑ tintikɑ tooso tɑɑ tintiɣile kʋlʋmtǝlɛ. 16 Nɑ pɑ heelɑ-m yoolɑɑ mpɑ pɑ cɑɣɑ kpɑɣɑnǝŋ tɔ pɑ nyʋɣʋ. Pɑɑ wɛ iyisi iyɑɣɑ (1000) kɛ tɔm ŋmʋnʋɣʋ (200) kɛ. 17 Pǝ lɑpɑ-m mpʋ ɩsɩɩ toosee tɑkɑ, nɑ mɑ́ nɑ́ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ tɔɔ cɑɣɑlɑɑ nɑ pɑ́ wɛ ɩsǝnɑ mpi tɔɣɔlɔ, pɑɑ suu nyǝɣǝtʋ tokonɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ sɛɛwɑ ɩsɩɩ kɔkɔ, nɑ pɑ́ wɛ pooku ɩsɩɩ liɣitee pǝlɛ nɑ pɑ́ wɛ kɑsɑsɑŋɑ ɩsɩɩ ɑsimti wɛʋ tɔ. Kpɑɣɑnǝŋ nyɔɔŋ kɑ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑsɩ nyɔɔŋ, nɑ kɔkɔ nɑ nyɔɔsɩ nɑ ɑsimti pǝ lɩɩkɑɣɑnɑ ɩ nɔɔsɩ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɑɣɑtʋ sɔsɔɔntʋ tooso ɩnɛ, kɔkɔ nɑ nyɔɔsɩ nɑ ɑsimti mpi pǝ lɩɩkɑɣɑnɑ kpɑɣɑnǝŋ nɔɔsɩ tɔ, pǝ kʋ yǝlɑɑ tintikɑ tooso tɑɑ tintiɣile kʋlʋmtǝlɛ. 19 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, kpɑɣɑnǝŋ nɔɔsɩ tɑɑ nɑ ɩ susi tɑɑ kɛ́ ɩ ɑpɑlʋtʋ kɑ wɛɛ. Ɩ susi nǝɣǝsǝnɑ tʋmɑɑ kɛ́. Sɩ wɛnɑ nyɔɔŋ nɑ nyɔɔŋ ɩnǝɣɩ sɩ lɑkǝnɑ yǝlɑɑ kɛ ɩsɑɣɑtʋ.

20 Pɑɑ nɑ mpʋ, yǝlɑɑ mpɑ pǝ kɑɑsɑɑ tɔ, pɑ tǝnɑ mpɑ wɑhɑlɑnɑɑ sɔsɑɑ pɑnɛ pɑ tɑ kʋ tɔ, pɑ tɑ yele pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ niŋ kʋlupumnɑɑ. Pɑ tɑ yele ɑlɔɣɑɑ nɑ tɩɩŋ wei pɑ lupǝnɑ wʋlɑ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋhʋlʋmʋɣʋ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nɑ pɛɛ tɔɔ nɑ tɩɩŋ kilɑ kɛ lɑɑʋ. Pǝyele pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pɩɩ nɑɑ, pɩɩ nɩɩkɩ, pɩɩ tɔŋ. 21 Nɑ yǝlɑɑ mpɑ pǝ yelɑ mpʋ tɔ pɑ tɑ yele pɑ nyǝŋ ɩnɩ se ɩsɩɩ, yʋlʋkʋlɛ nɑ topotopo tǝmɑ nɑ ɑsilimɑ nɑ pɑ ŋmɩɩlǝm.

10

Ɩsɔtɑɑ tillu nɑ tɑkǝlɑɣɑ sǝkpelɑɣɑ

1 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillu tʋŋ tʋ lɛlʋ nɑ ɩ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ tii, nɑ pʋlʋpʋ ɩsɩɩ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ nyɑlɑ ɩ tɔɔ nɑ kɑɣɑlʋ cɔɔnɑ ɩ nyʋɣʋ. Ɩ ɩsɛntɑɑ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ ilim nɑ ɩ nɔɔhɛɛ ɩsɩɩ kɔkɔ nsǝmɑ sɔsɔɔnɑ kʋlʋɣʋʋ tɔ. 2 Ɩ kɑ tɔkɑ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ tɑkiliyɑ nɑ kɑ́ hɛtɑɑ, nɑ ɩ́ sɩɩ ɩ ntɔɣɔŋ nɔɔhǝlɛ kɛ teŋku tɔɔ nɑ ɩ mpǝtǝŋ nyǝntɛ kɛ tɛtʋ tɔɔ. 3 Ɩlɛnɑ ɩ́ mɑ́ kɑpukɑ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ wiikuɣu tɔ. Ɩ́ tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ kɑ mɑpʋ ɩlɛnɑ tɛʋ holɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ ɩ́ cɔnɑ holɑ. 4 Pǝ tɛmɑ yɔɣɔtɑɣɑ kɛ mpʋ ɩlɛnɑ mɑ́ tɑɣɑnɩ mɑ tɩ sɩ mɑ ŋmɑɑkɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝnɑ-m nɑ ɩsɔtɑɑ sɩ: Nmɛsɩ nti tɛʋ holɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ ɩ yɔɣɔtɑɑ tɔ, tɑɑ ŋmɑɑ.

5 Ɩsɔtɑɑ tillu wei mɑɑ nɑwɑ nɑ ɩ sǝŋɑ teŋku nɑ tɛtʋ pǝ tɔɔ tɔ, ɩ kpɑɑsɑ ɩ niŋ ntɔɣɔŋ nɑ ɩsɔ, 6 nɑ ɩ́ tuunɑ Ɩsɔ wei ɩ wɛ tɑm tɔɔ tɔ, wei ɩ ŋmɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ kʋ tɑɑ tɔ, nɑ tɛtʋ nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ tǝ tɑɑ tɔ, nɑ teŋku nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ ɩ́lɛ́ ɩ tɑɑ tɔ, sɩ pǝ fɛi wʋlɛ sɩɩʋ tɔtɔ. 7 Wɑɑtʋ wei ɩsɔtɑɑ tillu nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ kɑ́ hʋlɩ ɩ ɑkɑntǝlɛ tɔɣɔ Ɩsɔ kɑ́ yoosi lɑpʋ kɛ mpi ɩ sɩɩwɑ nɑ ɩ́ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ lɑkɩ nɑ pǝ́ ŋmɛlɑɑ tɔ. Ɩ́ kɑ tɛmɑ pǝ tɔm heeluɣu kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɑ pɑ kɛ ɩ pǝyɑlɑɑ tɔ.

8 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ yɔɣɔtʋɣʋ mpi pɩɩ tɛmɑ ɩsɔtɑɑ kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ nɑ mɑ́ nɩɩ tɔ pǝ tɑsɑ-m sɩ: Polo nɑ ń mʋ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ sǝŋɑ teŋku nɑ tɛtʋ pǝ tɔɔ tɔ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ tɑkiliyɑ ŋkɑ kɑ hɛtɑ mpʋ tɔ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ kʋlɑɑ nɑ mɑ́ polo ɩsɔtɑɑ tillu kiŋ nɑ mɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Cɛlɛ-m tɑkiliyɑ ŋkɛ. Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ-m sɩ: Mʋ-kɛ, nɑ ń tɔɣɔ-kɛ. Kɑɑ lɑ leleŋ ɩsɩɩ tɩɩŋ kɛ nyɑ́ nɔɣɔ tɑɑ. Amɑ kɑɑ lɑ nyɑŋ kɛ nyɑ́ hiluɣu tɑɑ. 10 Mɑ mʋ tɑkiliyɑ ŋkɛɣɛ ɩsɔtɑɑ tillu niŋ tɑɑ ɩlɛnɑ mɑ́ tɔɣɔ-kɛ. Kɑ lɑpɑ leleŋ kɛ mɑ nɔɣɔ tɑɑ ɩsɩɩ tɩɩŋ. Amɑ mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ li-kɛ ɩlɛnɑ kɑ́ lɑ́ nyɑŋ kɛ mɑ hiluɣu tɑɑ.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tɔmɑ-m sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ n kɑ́ tɑsɑ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ kʋheelitu kpɑɑlʋɣʋ kɛ yǝlɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ piitimnɑɑ pɑɣɑlɛ nɑ nsǝmɑ pɑɣɑlɛ nɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ pɑɣɑlɛ kɛ́. Tǝ kɛ pɑ nyǝntʋ kɛ.

11

Seliyɑ nyǝ́mɑ nɑɑlɛ

1 Pǝ tɛmɑ tɔɣɔ pǝ cɛlɑ-m cɑmlʋɣʋ ŋku pɑ mɑɣɑsǝɣǝnɑ nɑ kʋ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ tɔ. Ɩlɛnɑ pǝ́ tɔ-m sɩ: Kʋlɩ nɑ ń kɛɛsɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ nɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔtɔ, nɑ ń kɑlɑ mpɑ pɑ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ tɔ. 2 Amɑ yelinɑ tǝ wɑɑlɩ tɔɔ tɑɑsɩ, tɑɑ mɑɣɑsɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑ yelinɑ kpɑɩ nyǝ́mɑ kɛ ɩcɑtɛ nɑŋŋ nyǝntɛ kɛ́ sɩ pɛlɛ pɑ́ yɑɣɑ-tɛɣɛ nɔɔhɛɛ kɛ ɩsɔtʋnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ. 3 Mɑɑ kʋsɩ mɑ tɔm tɑmpɑnɑ hʋllɑɑ nɑɑlɛ mpɑ pɑ suu lǝyɑɣɑ wontu nti tǝ wɛ ɩsɩɩ fɔlǝtɔnɑɑ tɑkɑ tɔ nɑ mɑ́ tili. Pɑɑ kpɑɑlɩ Ɩsɔ kʋheelitu kɛ kʋyɛɛŋ iyɑɣɑ nɑ kʋyɛɛŋ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩtoso (1260) ɩnɩ ɩ tɑɑ.

4 Mɑ tɔm tɑmpɑnɑ hʋllɑɑ nɑɑlɛ ɩnǝɣǝlɛ Olifinɑɑ nɑɑlɛ nɑ fǝtǝlɑnɑɑ nɑɑlɛ wei ɩ sǝŋǝɣɩ kɑteŋɑ tǝnɑ Cɑɑ ɩsɛntɑɑ tɔ. 5 Ye nɔɣɔlʋ kʋlɑɑ sɩ ɩ lɑkɩ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ, kɔkɔ lɩɩkǝnɑ pɑ nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́ nɑ kɑ́ kʋɣɩ pɑ kolontunɑɑ. Nɑ mpʋ tɔtɔɣɔ pǝ wɛɛ, ye wei ɩ́ kʋlǝɣɩ sɩ ɩ lɑkɩ-wɛɣɛ ɩsɑɣɑtʋ, kɑ kʋ-ɩ kɛlɛ mpʋ. 6 Pɑ wɛnɑ pǝsʋɣʋ sɩ pɑ́ kpɑ tɛʋ nɑ kʋ tɑɑ nɩɩ pɑ Ɩsɔ kʋheelitu kpɑɑlʋɣʋ wɑɑtʋ tǝnɑ tɑɑ. Nɑ pɑ wɛnɑ pǝsʋɣʋ tɔtɔ sɩ pɑ́ lɑ nɑ lʋm pǝsɩ cɑlǝm, nɑ tɔtɔ sɩ pɑ́ nɑɑsɩ ɑtɛ nɑ wɑhɑlɑnɑɑ tǝnɑɣɑ kotokoto kɛ́ ɩsǝnɑ mpi pɑ cɑɑ tɔ.

7 Pɑ kɔŋ nɑ pɑ́ tɛ nti pǝ heelɑ-wɛ tɔɣɔ kpɑɑlʋɣʋ ɩlɛnɑ lumɑŋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ tɑɑ wontuɣu kʋlɩ pɑ tɔɔ. Nɑ kɩɩ kǝlɩ-wɛ nɑ kʋ́ kʋ-wɛ. 8 Nɑ pɑɑ hǝntɩ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ pɑtǝmɑ tɑɑ. Tǝ tɑɑ tǝnɑɣɑ pɑ tɛmɑ pɑ Sɔsɔ kɛ sǝm tesikɑ tɔɔ kɛ́ kɑm. Ye pǝ kɛɛsɑɑ, pɑ yɑɑkʋɣʋ sɩ Sɔtɔm nɑ Icipiti tɔ, ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ ntɛɣɛ pɑ wɛnɑ. 9 Nɑ piitim tǝnɑ nɑ kpekɑ tǝnɑ nɑ nsǝmɑ tǝnɑ nɑ kɑteŋɑsɩ tǝnɑ tɑɑ pǝ yǝlɑɑ kɑ́ nyǝnǝɣɩ sǝtɑɑ mpɛɣɛ kʋyɛɛŋ tooso nɑ kʋyɑkʋ hɛkʋ tɑɑ nɑ pɑ́ hǝntɑ mpʋ. Pɑ kɑɑ tisi sɩ pɑ́ pi-wɛ. 10 Tɛtʋ tɔɔ yǝlɑɑ tǝnɑ lɑŋlɛ kɑ́ hɛɛ ɩsɩɩ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ sǝpʋ tɔ. Pɑɑ pɑɑ teu nɑ pɑ́ lɑ́ tǝmɑɣɑ kʋcɔɔŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ pɑnɛ pɑ nɑɑlɛ pɑɑ pɑɑsɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ tʋ ɑtɛ yǝlɑɑ kɛ wɑhɑlɑ. 11 Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tooso nɑ kʋyɑkʋ hɛkʋ tɑɑ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɛɛ ɩlɛnɑ weesuɣu feesiŋ lɩɩnɑ ɩsɔ nɑ ɩ́ sʋʋ pɑ tɑɑ nɑ pɑ́ kʋlɩ. Mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ nɑ-wɛ tɔ sɔɣɔntʋ kpɑ-wɛɣɛ sɔsɔm. 12 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ yɔɣɔtǝnɑ ɩsɔtɑɑ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ sɩ: Ɩ́ kpɑ cǝnɛ. Tǝnɑɣɑ pɑ sʋʋ pʋlʋ ɩsɩɩ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɑɑ nɑ pɑ́ kpɑ ɩsɔ, nɑ pɑ kolontunɑɑ tɔŋnɑ-wɛɣɛ nyǝnʋɣʋ kɛ mpʋ. 13 Tǝnɛ ɩnǝɣɩ kpɑkpɑɑ kɛ tɛtʋ sʋʋ seluɣu kɛ sɔsɔm, ɩlɛnɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ hɔɣɔlǝŋ nɑɑnʋwɑ tɑɑ lɛŋkʋ kutuluŋ hoti, nɑ pǝ́ kʋ́ yǝlɑɑ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7000) kɛ tɛtʋ seluɣu mpʋ tɔ. Sɔɣɔntʋ kpɑ yǝlɑɑ lɛlɑɑ kɛ sɔsɔm, ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ kɛ́ teeli hɑʋ.

14 Wɑhɑlɑ nɑɑlɛ nyǝŋ tɛɛwɑɣɑlɛ. Amɑ tooso nyǝŋ kɑ́ kɔnɑ nɔɔnɔɔ.

Akɑntǝlɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝntɛ hʋlʋɣʋ

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ hʋlɑ ɩ ɑkɑntǝlɛ. Ɩlɛnɑ pǝ́ yɔɣɔtǝnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ toŋ sɩ: Pǝnɛntɑɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ Mesii pɑɑ tɔkǝnɑ tɛtʋ tɔɔ kɛ́ kɑwulɑɣɑ, nɑ tɑm tɔɔ kɛ́ pɑɑ tɔkɩ-kɛ. 16 Tǝnɑɣɑ sɔsɑɑ hiu nɑ liɣiti wei ɩ cɑɣɑ kumlee tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ tɔ ɩ kʋlɑɑ, nɑ ɩ́ hǝntɩ ɑtɛ nɑ pɑ́ sɛɛ Ɩsɔ sɩ:

17 Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tʋ,

nyɑ́ wɛnnɑ, nɑ nyɑɑ wɛnnɑ.

Nyɑnɑ tǝmlɛ kɛ ɩsǝnɑ n lɑpʋ

nɑ nyɑ́ toŋ sɔsɔɔŋ tɔ.

Nɑ ɩsǝnɑ ń sʋʋ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔ.

18 Piitimnɑɑ mʋkɑɣɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ sɔsɔm.

Pǝnɛntɑɑ kɛlɛ pǝ tɑlɑɑ sɩ nyɑɑ hʋlɩ nyɑ́ pɑ́ɑ́nɑ́.

Sǝtɑɑ hʋʋnɑʋ tɑlɑ mpʋ.

Pǝnɛntɑɑ kɛlɛ pǝ tɑlɑɑ sɩ ń fɛlɩ nyɑ́ pǝyɑlɑɑ

Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ pɑ fɔɔtɔ.

Nɑ ń fɛlɩ nyɑ́ nyǝ́mɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nyɑŋnɑ-ŋ tɔ.

Pɑɑ sɔsɑɑ pɑɑ piyɑ.

Nɑ pǝnɛntɑɑ kɛlɛ pǝ tɑlɑ ń wɑkǝlɩ mpɑ

pɑ wɑkǝlǝɣɩ tɛtʋ tɔ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ kɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ tʋlɑɑ, nɑ nɔɔsɩ pɛɛlʋɣʋ ɑtɑkɑɑ nɑɑkɩ. Tǝnɑɣɑ tɛʋ nyǝɣǝsɑɑ, nɑ pǝ́ yɔɣɔtɩ, nɑ tɛʋ holi, nɑ tɛtʋ sele, nɑ tɔmpɛɛ hotiɣi sɔsɔm sɔsɔm.

12

Alʋ nɑ Tʋm sɔsɔ pɑ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔkɔlɔ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ lɑpɑ hɑtuu ɩsɔtɑɑ. Alʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɑkǝnɑ ilim kɛ ɩ tɔɔ ɩsɩɩ pɑ tɑkʋɣʋʋ pʋʋɣʋ tɔ, nɑ ɩsɔtʋ nɑ́ɑ́ wɛ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ, nɑ pǝ́ lʋʋ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ ntenuɣu nɑ pǝ́ te ɩ nyʋɣʋ. 2 Ɩ kɑ pɩɩwɑɣɑ tǝtoɣotoɣo nɑ ɩ́ wʋsɑ lʋlʋɣʋ, nɑ lʋlʋɣʋ kʋnyɔntɔɣɔlɛ nɑ pǝ wʋsɑsɩ kpɑ-ɩ nɑ ɩ́ sʋʋ kɑpusi mɑpʋ.

3 Tǝnɑɣɑ kɔkɔlɔ lɛlʋ nɑ́ tɑsɑ lɑpʋ tɔtɔɣɔ ɩsɔtɑɑ. Tʋm sɔsɔ wei ɩ sɛɛwɑ ɩsɩɩ kɔkɔ tɔ ɩ lɩɩwɑ, ɩ nyɔɔŋ wɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ ɩ hǝŋ kɛ nɑɑnʋwɑ, nɑ nteniŋ temɑ pɑɑ ɩ nyʋɣʋ ŋku kʋ tɔɔ. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɑɑlɑ ɩsɔtɑɑ kɛ́ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ tintikɑ tooso tɑɑ kʋlʋmtǝlɛ nɑ ɩ sukɑ nɑ ɩ́ pɛtɩ tɛtʋ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ sǝŋ ɑlʋ ɩsɛntɑɑ sɩ ɩ́lɛ́ ɩ́ lʋlɩ ɩ pǝyɑɣɑ nɑ ɩnɩ ɩ li. 5 Apɑlʋpǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ tiiki piitimnɑɑ tǝnɑ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ tɔɣɔ ɑlʋ ɩnɩ ɩ lʋlɑɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́ kpɑɑnɑ ɩ pǝyɑɣɑ nɑ pǝ́ ponɑ-kɛɣɛ Ɩsɔ nɑ ɩ kumte pǝ kiŋ. 6 Ɩlɛnɑ ɑlʋ nɑ́ɑ́ se nɑ ɩ́ polo wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Ɩsɔ kɑ tɑɣɑnɑ-ɩ tǝcɑɣɑlɛ kɛ tǝnɑɣɑ sɩ ɩ́ cɑɣɑ nɑ pɑ́ tɔɔ-ɩ kʋyɛɛŋ iyɑɣɑ nɑ kʋyɛɛŋ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩtoso (1260) tɑɑ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ yoou kʋlɑ ɩsɔtɑɑ. Misɛɛlɩ nɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑ tʋm nɑ ɩ́lɛ́ ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ pɑ yookinɑ nɑ tǝmɑ. 8 Amɑ Misɛɛlɩ-wɛ pɑ kǝlɑ tʋm nɑ pɑ́ tɔɣɔnɩ ɩ nɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ ɩsɔtɑɑ. 9 Nɑ pɑ́ pɛtɩ tʋm sɔsɔ yɑɑ Sɑtɑnɩ wei ɩ puɣusiɣi ɑntulinyɑ tǝnɑ tɔ. Ɩ́ nɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ kɛ pɑ kpɛntɑɑ nɑ pɑ́ pɛtɩ ɑtɛ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ toŋ toŋ sɩ: Pǝnɛntɑɑ pǝ tɑlɑ Ɩsɔ ɩ́ wɑɑsɩ. Pǝnɛntɑɑ kɛ́ Ɩsɔ kɑ́ hʋ́lɩ́ ɩ kɑwulɑɣɑ toŋ. Nɑ pǝnɛntɑɑ kɛ́ ɩ Mesii kɑ́ hʋ́lɩ́ ɩ́lɛ́ ɩ pǝsʋɣʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, tɑ́ tɑɑpɑlɑɑ tɔm suulu wei ɩ kɑ sǝŋɑɣɑ tɑ́ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ suuki-wɛɣɛ tɔm kɛ tɑm tɔ pɑ lǝsɑ-ɩ ɩsɔtɑɑ nɑ pɑ́ pɛtɩ. 11 Ɩwǝyɑɣɑ cɑlǝm toŋ tɔɔ, nɑ tɑmpɑnɑ tɔm nti pɑ kpɑɑlɑɣɑ tɔ tǝ toŋ tɔɔ pɑ kǝlɑ-ɩ. Pɑɑ hɑwɑ pɑ weesiŋ kɛ́ sɩ ye sǝm sǝm. 12 Pǝ tɔɔ ɩlɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ kʋ tɑɑ nyǝ́mɑ mɛ ɩ́ pɑɑ teu. Amɑ ɑtɛ nɑ teŋku pǝ tɔm wɛnnɑ wɑɩyo. Mpi tɔ, Ɩlɔɣɔʋ sɔsɔ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ tii mǝ cɔlɔ nɑ ɩ́ hɑɣɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ teu, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ nyǝmɑ́ sɩ ɩ wʋlɛ wʋsɑɑ.

13 Tʋm kɔmɑ nɑ ɩ́ nɑ́ sɩ pɑ pɛtɑ-ɩ ɑtɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ ɑlʋ wei ɩ kɑ lʋlɑ ɑpɑlʋpǝyɑɣɑ tɔ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ seu. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ nyɔsɑ ɑlʋ kɛ hɛkǝlɛ sɔsɔ keŋ nɑɑlɛ sɩ ɩ́ kʋlɩ hʋntʋ nɑ ɩ́ tɑlɑ ɩ tǝcɑɣɑlɛ kɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ pɑɑ tɔɔ-ɩ pɩɩsɩ tooso nɑ pǝnɑɣɑ hɔɣɔlʋɣʋ tɑɑ, nɑ tʋm kɑɑ keesi-ɩ. 15 Tǝnɑɣɑ tʋm tɔ lʋm nɑ ɩ nɔɣɔ nɑ pǝ́ lɑ́ ɩsɩɩ pɔɣɔ sɔsɔɣɑ kɛ ɑlʋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ sɩ lʋm holɑ ɩ́ kpɑɣɑ-ɩ. 16 Amɑ tɛtʋ wɑɑsɑ ɑlʋ ɩnɩ, tɛtʋ hɑɑ nɔɣɔ nɑ tǝ́ li lʋm mpi tʋm kɑ tɔnɑ ɩ nɔɣɔ kɛ mpʋ tɔ. 17 Ḿpʋ́ɣʋ́ tʋm mʋ ɑlʋ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ́ polo nɑ ɩ́ yoonɑ ɑlʋ piyɑ nsi pǝ yelɑɑ tɔ. Mpɛɣɛlɛ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu nɑ pɑ́ tɔkɑ teu kɛ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ tɔɔ Yesu kulɑɑ tɔ. 18 Ɩlɛnɑ ɩ́ polo ɩ sǝŋ teŋku nɔɣɔ tɔɔ.

13

Wontu nɑɑlɛ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ wontuɣu nɑkʋlɩ nɑ kʋ lɩɩkǝnɑ teŋku tɑɑ. Kʋ hǝŋ wɛ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋ nyɔɔŋ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Nɑ nteniŋ temɑ pɑɑ kʋ hǝlʋɣʋ ŋku kʋ tɔɔ. Nɑ pǝ́ ŋmɑɑ kʋ nyɔɔŋ tɔɔ kɛ́ hǝtɛ nte tǝ tʋʋkɩ Ɩsɔ tɔ. 2 Wontuɣu ŋku mɑ nɑ mpʋ tɔ kʋ nǝɣǝsǝnɑ kpou kɛ́, nɑ kʋ nɔɔhɛɛ nɑ́ nǝɣǝsǝnɑ wontuɣu ŋku pɑ yɑɑ sɩ wusi tɔ kʋ nyǝnɑ, kʋ nɔɣɔ ɩsɩɩ tɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tʋm sɔsɔ hɑ-kʋɣʋ ɩ tomɑ nɑ ɩ kɑwulɑɣɑ kumte nɑ ɩ pǝsʋɣʋ sɔsɔɔŋkʋ. 3 Wontuɣu ŋkʋ kʋ nyɔɔŋ tɑɑ lɛŋkʋ cɑɣɑ kɛ́ ɩsɩɩ pɩɩ kʋ-kʋɣʋ ɩsɑɣɑkʋɣʋ. Amɑ timpi pɩɩ kʋ-kʋɣʋ ɩsɑɣɑkʋɣʋ kɛ mpʋ tɔ pǝ wɑɑwɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑntulinyɑ tǝnɑ pʋɣʋlɑ wontuɣu ŋkʋ nɑ pɑ́ wɛ kʋ wɑɑlɩ. 4 Tǝnɑɣɑ yǝlɑɑ tǝnɑ sʋʋ tʋm sɔsɔ kɛ sɛɛʋ kɛ ɩ hɑʋ ɩ pǝsʋɣʋ kɛ wontuɣu tɔ pǝ tɔɔ. Nɑ pɑ sɛɛkɑɣɑ wontuɣu tɔtɔ nɑ pɑ́ fɑɑlǝɣɩ sɩ: Wontuɣu kʋnɛ kʋ tɑkɑ wɛɛ kɛlɛ? N kɛ ɑwe nɑ nyɑ́ nɑ-kʋ ɩ́ sǝŋ nɑ ɩ́ yoo?

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ hɑ wontuɣu kɛ mpɑɑʋ nɑ kʋ́ yɔɣɔtɩ kɑlɑmpɑɑnɩ tɔm nɑ kʋ tʋʋ Ɩsɔ. Nɑ pǝ́ hɑ-kʋɣʋ pǝsʋɣʋ sɩ kʋ pɑɑsɩ nɑ kʋ́ lɑ́ ɩsɔtʋnɑɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑlɛ tɑɑ. 6 Tǝnɑɣɑ kʋ sʋʋ Ɩsɔ kɛ́ footuɣu, nɑ kʋ yɑɑ ɩ hǝtɛ nɑ timpi ɩ wɛɛ tɔ nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛ ɩsɔtɑɑ tɔ nɑ kʋ tʋʋ. 7 Nɑ pǝ́ hɑ-kʋɣʋ mpɑɑ sɩ kʋ yoonɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ nɑ kʋ́ kǝlɩ-wɛ. Nɑ pǝ́ hɑ-kʋɣʋ pǝsʋɣʋ sɩ kʋ kpiliki kpekɑ tǝnɑ nɑ piitim tǝnɑ nɑ nsǝmɑ tǝnɑ yǝlɑɑ nɑ kɑteŋɑsɩ tǝnɑ yǝlɑɑ. 8 Atɛ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ sɛɛnɑ-kʋ. Mpɑ pɑ hǝlɑ pɑ tɑ ŋmɑɑ Ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ pɑ kʋwɑ tɔ kɑ weesuɣu tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ tuu ɑntulinyɑ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ mpɛ pɑɑ sɛɛnɑ-kʋ.

9 Ye wei ɩ kɛ́ tɔm nɩɩlʋ pʋntʋ ɩ́ nɩɩ. 10 Ye pǝ tʋ yʋlʋ wei kɛ́ hɑtuu ɩ tɑnɑŋ tɛɛ sɩ pɑɑ tǝkɩ-ɩ sɑlǝkɑ, ɩsɩɩ pɑ tǝkɑ-ɩ sɑlǝkɑ ɩnɩ, pɩɩ sɑɑlǝɣɩ. Nɑ ye pǝ tʋ wei ɩlɛɣɛ hɑtuu ɩ tɑnɑŋ tɛɛ sɩ pɑɑ kʋ-ɩ nɑ lɑɣɑtɛ, ɩsɩɩ pɑ kʋ-ɩ nɑ-tɛ, pɩɩ sɑɑlǝɣɩ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ yǝlɑɑ kɑ tɔkɩ suulu nɑ pɑ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑni kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑm.

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ wontuɣu lɛŋkʋ nɑ kʋ lɩɩnɑ tɛtʋ tɛɛ. Kʋ hǝŋ wɛ nɑɑlɛ nɑ ɩ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩwǝyɑɣɑ hǝŋ, nɑ kʋ yɔɣɔtɑɣɑ ɩsɩɩ tʋm sɔsɔ. 12 Kʋ lɑpǝnɑ kɑncɑɑlɑɣɑ wontuɣu pǝsʋɣʋ tǝnɑɣɑ kʋlɛ kʋ ɩsɛntɑɑ. Nɑ kʋ cɑɑlɑɣɑɑ tɛtʋ nɑ tǝ tɔɔ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ sɛɛ kɑncɑɑlɑɣɑ wontuɣu ŋku pɩɩ kʋwɑ ɩsɑɣɑkʋɣʋ nɑ pǝ́ wɑɑ tɔ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ wontuɣu nɑɑlɛ nyǝŋkʋ kʋnɛ kʋ lɑpɑ piti tǝmɑ sɔsɔɔnɑ. Hɑlǝnɑ kʋ lɑkɑɣɑ nɑ kɔkɔ lɩɩkǝnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ kɑ́ tiiki ɑtɛɣɛ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩsɛntɑɑ. 14 Pǝ hɑ-kʋɣʋ mpɑɑʋ sɩ kʋ́ lɑ piti tǝmɑ nnɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ wontuɣu ɩsɛntɑɑ tɔ, kʋ tolisɑ ɑtɛ yǝlɑɑ kɛ́ nɑ-yɛ. Kʋ heelɑɣɑ ɑtɛ yǝlɑɑ sɩ pɑ́ lu wontuɣu ŋku lɑɣɑtɛ hikɑɑ nɑ pɑɑ nɑ mpʋ kʋ wɛnɑ kʋ weesuɣu tɔ kʋ lɛɛsʋɣʋ. 15 Ɩlɛnɑ pǝ́ hɑ́ wontuɣu nɑɑlɛ nyǝŋkʋ ŋkʋɣʋ pǝsʋɣʋ sɩ kʋ woso weesuɣu feesiŋ kɛ kɑncɑɑlɑɣɑ wontuɣu lɛɛsʋɣʋ tɔɔ, nɑ lɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ yɔɣɔtǝɣɩ, nɑ kʋ́ pǝsɩ nɑ kʋ́ kʋ́ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑɑ sɛɛkɩ-kʋ tɔ. 16 Ḿpʋ́ɣʋ́ wontuɣu ŋkʋ kʋ cɑɑlɑ yǝlɑɑ tǝnɑ tǝpɑɩ, piyɑ nɑ sɔsɑɑ nɑ ɑpilɑ nɑ kʋnyɔntʋnɑɑ nɑ yomɑɑ nɑ kɑsɑɣɑmpiyɑ, sɩ pɑɑ yʋsɩ pɑɑ wei ɩ niŋ ntɔɣɔŋ tɑɑ nɑ ɩ tokuɣu tɑɑ. 17 Ye pɑ tɑ yʋsɩ wei kɛ́ kʋyʋsʋm pǝnɛ, pʋntʋ ɩɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ yɑ yɑɑ ɩ́ pɛɛtɩ pʋlʋ. Kʋyʋsʋm mpǝɣǝlɛ wontuɣu ŋkʋ kʋ hǝtɛ, yɑɑ kʋkɑlǝtʋ nti tǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ kʋ hǝtɛ tɔ.

18 Lǝmɑɣɑsɛɛ tǝhʋllɛ ntɛ́ cǝnɛ. Ye wei ɩ wɛnɑ lɑɣɑtʋ pʋntʋ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ wontuɣu ŋkʋ kʋ kʋkɑlǝtʋ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, kʋkɑlǝtʋ ntɩ tǝ lɩɩ yʋlʋ hǝtɛ kɛ́. Kʋkɑlǝtʋ ntǝɣǝlɛ nɑsǝtoso nɑ nɩɩtoso nɑ nɑɑtoso (666).

14

Mpɑ pɑ nyɔɔŋ pǝ yɑpɑ tɔ pɑ yontu yoou

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nyǝnɑɣɑ, ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ Ɩwǝyɑɣɑ nɑ kɑ́ sǝŋɑ Siyɔŋ pʋɣʋ tɔɔ, nɑ yǝlɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ iyisi nɩɩlɛ nɑ liɣiti (144000) wɛ kɑ cɔlɔ, nɑ pɑ́ ŋmɑɑ pɑ tokuŋ tɑɑ kɛ́ kɑnɑ kɑ Cɑɑ pɑ hǝlɑ. 2 Tǝnɑɣɑ mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ pǝ lɑ yuŋ ɩsɩɩ lʋm kpeŋuɣu nɑ pǝ́ fɑlǝɣɩ sɔsɔm tɔ, ɩsɩɩ tɛʋ holuɣuunɑ toŋ tɔ pǝ tɑkɑ. Pǝ yɔɣɔtɑɣɑ nɑ mɑ́ nɩɩkɩ tɔ, pǝ nǝɣǝsǝnɑ kɛ́ ɩsɩɩ sɑŋkʋ mɑtɑɑ kʋlʋɣʋʋ pɑ sɑŋkʋnɑɑ mɑpʋ nɑ pǝ́ wiiki ɩsǝnɑ tɔ. 3 Nɑ yǝlɑɑ iyisi iyisi ɩnɩ ɩ sǝŋɑ ḿpʋ́ɣʋ́ kumte nɑ weesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti nɑ sɔsɑɑ pɑ ɩsɛntɑɑ nɑ pɑ́ yooki Ɩsɔsɛɛlɛ yontu kʋfɑtʋ. Yǝlɑɑ iyisi nɩɩnʋwɑ nɑ iyisi nɩɩlɛ nɑ liɣiti (144000) wei pɑ yɑpɑ tɛtʋ tɔɔ tɔ ɩ pɑɑsi, nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ nyɩ yontu tǝnɛ tǝ yoou tɔ.

4 Mpɛ ɩnɩ pɑ tɑ pilisi pɑ tɩ nɑ ɑlɑɑ, pɑ cɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ tǝcʋŋŋ. Pɑɑ timpiɣi Ɩwǝyɑɣɑ puki, pɑ tǝŋǝɣɩ-kɛɣɛ. Pǝ yɑpɑ-wɛɣɛ yǝlɑɑ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ sɩ pǝ cɑɑlǝɣǝnɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ nɑ Ɩwǝyɑɣɑ kɛ hɑʋ. 5 Pɑ tɑ nɩɩnɑ pɑ nɔɔsɩ nɑ pɔpɔtiyɑ, pɑ fɛɩnɑ tɑɑlɩ nɔɣɔlʋ.

Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tooso tɔm

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ ɩsɔtɑɑ tillu lɛlʋ nɑ ɩ́ kʋlǝɣɩ hʋntʋ kɛ hɑtuu ɩsɔtɑɑ. Ɩ wɛnɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɑm tɔɔ nyǝŋ nɔɣɔlʋ sɩ ɩ kɑɑsǝɣɩ ɑtɛ yǝlɑɑ nɑ piitimnɑɑ tǝnɑ tɑɑ yǝlɑɑ nɑ kpekɑ tǝnɑ nɑ nsǝmɑ tǝnɑ nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ. 7 Ɩ yɔɣɔtɑɣɑnɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ: Ɩ́ nyɑnɑ Ɩsɔ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ teeli. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pǝnɛntɛ pǝ tɑlɑɑ kɛ́ sɩ ɩ́ hʋʋnɑ yǝlɑɑ kɛ tɔm. Wei ɩ lɑpɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ nɑ tɛtʋ nɑ teŋku nɑ hilɑ tɔ ɩ́ sɛɛ ɩnɩ.

8 Tǝnɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɑɑlɛ nyǝŋ nɑ́ lɩɩwɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Ɩ tɩɩ hotɑɑ, Pɑpiloni sɔsɔ tɩɩ hotɑɑ. Ɩnɩ ɩ nyɔɔsǝnɑ piitim tǝnɑ yǝlɑɑ kɛ ɩ sʋlʋm, ɩ ɑsilimɑ sɔsɔɔnɑ ɑnɩ ɑ sʋlʋm.

9 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑɑlɛ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ tooso nyǝŋ lɩɩwɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ: Ye wei ɩ́ sɛɛ wontuɣu ŋkʋ nɑ kʋ lɛɛsʋɣʋ nɑ ɩ́ tʋ́ kʋ kʋyʋsʋm kɛ ɩ tokuɣu tɑɑ yɑɑ ɩ niŋ tɑɑ tɔ, 10 pʋntʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ nyɔɔ Ɩsɔ sʋlʋm, ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ nyǝm mpi ɩ pǝlɑ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́ kɔpʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tɑ́ pɑlɑ pǝ tɑɑ kɛ́ pʋlʋ tɔ. Ɩ kɑ́ nɑ́ kɑŋkɑŋsi kɛ kɔkɔ nɑ ɑsimti pǝ tɑɑ kɛ́ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑŋŋ nyǝ́mɑ nɑ Ɩwǝyɑɣɑ pɑ ɩsɛntɑɑ. 11 Nɑ kɔkɔ ŋkɑ kɑ tɑɑ pɑ nɑɑ ḿpʋ́ɣʋ́ kɑŋkɑŋsi tɔ tɑm tɔɔ kɛ́ kɑ nyɔɔsɩ kʋlǝɣǝnɑ ɩsɔ. Mpɑ pɑ sɛɛ wontuɣu ŋkʋ nɑ kʋ lɛɛsʋɣʋ nɑ pɑ yʋsɑ-wɛ nɑ kʋ hǝtɛ kʋyʋsʋm tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩ wɛɛ tɑm tɔɔ, hɛɛsʋɣʋ fɛɩ.

12 Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ ɩ kʋheelitu nɑ pɑ́ nɩɩkǝnɑ Yesu kɛ teu tɔ pǝ wɛɛ sɩ pɑ́ tɔkɩ suulu.

13 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩwɑ pǝ tɔmɑ-m nɑ ɩsɔtɑɑ sɩ: Nmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ pǝ kpɑɣɑʋ pǝnɛntɑɑ tɔ mpɑ pɑ sǝkɩ Tɑcɑɑ tǝmlɛ tɑɑ tɔɣɔlɛ leleŋ nɩɩlɑɑ. Ɩlɛnɑ Feesuɣu tɔ sɩ: Nn, tɑmpɑnɑ kɛ́, pɑ tǝmɑ toŋ nyǝnɑ wenɑ pɑ lɑpɑ tɔ, pǝ tɑlɑ pɑ hɛɛsɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kʋpɑntʋ nti pɑ lɑkɑɣɑ tɔ ntɩ tǝ tǝŋǝɣǝnɑ-wɛ.

Kʋmtʋ tɑtɛ

14 Mɑ nyǝnɑɑ tɔtɔ ɩlɛ mɑ nɑ́ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ kʋhʋlʋmʋɣʋ ntɛ́, nɑ nɔɣɔlʋ cɑɣɑ kʋ tɔɔ, nɑ pʋntʋ nǝɣǝsǝnɑ yʋlʋ, nɑ wʋlɑ ntenuɣu temɑ ɩ nyʋɣʋ, nɑ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ lemse lɔŋ nyǝŋ. 15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu lɛlʋ lɩɩnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ wei ɩ cɑɣɑ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɔɔ tɔ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ: Kpɑɣɑ nyɑ́ lemse nɑ ń kʋ́, kʋmtʋ tɑlɑɑ kɛ́. Tɛtʋ pɩɩwɑ tɔ, kʋmtʋ tɑlɑɑ kɛ́. 16 Tǝnɑɣɑ wei ɩ cɑɣɑ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɔɔ tɔ ɩ tʋ ɩ lemse kɛ́ tɛtʋ tɔɔ, ɩlɛnɑ pǝ́ kʋ́ tɛtʋ tɔɔ.

17 Nɑ ɩsɔtɑɑ tillu lɛlʋ nɑ́ɑ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɔkɑ lemse lɔŋ nyǝŋ tɔtɔ.

18 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu lɛlʋ wei ɩ́lɛ́ ɩ wɛnɑ pǝsʋɣʋ kɛ kɔkɔ tɔɔ tɔ ɩ lɩɩnɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ ɩ́ kɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ tɔkɑ lemse lɔŋ nyǝŋ tɔ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ: Kpɑɣɑ nyɑ́ lemse nɑ ń kóólí tɛtʋ tɔɔ lɛsɛŋ tukuŋ, ɩ pɩɩwɑɣɑ. 19 Tǝnɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu tʋ ɩ lemse nɑ ɩ́ kóólí tɛtʋ tɔɔ lɛsɛŋ tukuŋ, nɑ ɩ́ pɛtɩ-ɩ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ lɛsɛŋ tǝnyɑɑsǝlɛ tɑɑ. 20 Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɑɑsɩ lɛsɛŋ kɛ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ kɛ́ tǝnyɑɑsǝlɛ tɑɑ, nɑ cɑlǝmʋɣʋ lɩɩnɑ tǝnyɑɑsǝlɛ tǝnɑ nɑ kʋ kpe kpokpokpo nɑ pǝ́ polo ɩsɩɩ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ nɩɩwʋwɑ (300), nɑ pǝ lumɑ ɩsɩɩ mɛɛtǝlɩ kʋlʋm nɑ hɔɣɔlʋɣʋ.

15

Kɑntǝkɑɣɑ nɑɑsʋɣʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ kɛ́ kɔkɔlɔ nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́ tɔtɔ. Ɩ tɔɔwɑɣɑ nɑ ɩ tɔm wɛ hɑ. Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔkǝnɑ kʋnɑɑsǝnɑm kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. Mpǝɣɩ pǝ tɛɛsǝɣǝnɑ nɑɑsǝnɑʋ ɩlɛ pǝ tɛmɑ. Nɑ kɑntǝkɑɣɑ nyǝntʋ tǝnɛɣɛ Ɩsɔ nɑ́ tɩɩ yekinɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́.

2 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ tiŋ pɔ ɩsɩɩ teŋku, nɑ ɩ́ nɑ kɔkɔ pǝ sitɑɑ. Nɑ mɑ́ nɑ́ tɔtɔɣɔ mpɑ pɑɑ kǝlɑ wontuɣu nɑ kʋ lɛɛsʋɣʋ nɑ ŋku kʋ kʋkɑlǝtʋ ntɛ́ kʋ hǝtɛ tɔ. Pɑ sǝŋɑ tiŋ wei ɩ pɔ mpʋ ɩsɩɩ teŋku tɔ ɩ nɔɣɔ, nɑ pɑ́ tɔkɑ sɑŋkʋnɑɑ mpɑ Ɩsɔ cɛlɑ-wɛ tɔ. 3 Nɑ pɑ́ yooki Ɩsɔ tǝmlɛ tʋ Moisi yontu nɑ Ɩwǝyɑɣɑ nyǝntʋ sɩ:

Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tʋ,

nyɑ́ tǝmɑ kʋlɑpɛɛ tɔɔʋ wɛ sɔɣɔntʋ,

nɑ ɑ tɔm wɛ piti.

Piitimnɑɑ tǝnɑ tǝpɑɩ wulɑʋ.

Mpi n sɩɩwɑ nɑ ń tǝŋǝɣɩ nɑ ń lɑkɩ tɔ,

pǝ siɣisɑɑ nɑ pǝ́ wɛnɑ tɑmpɑnɑ.

4 Tɑcɑɑ, wei ɩ kɑɑ nyɑnɑ-ŋ tɔ pʋntʋ wɛɛ?

Awe kɑ́ kisinɑ-ŋ teeli tʋɣʋ?

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, nyɑ́ tike n wɛnnɑ tǝnɑŋŋ.

Piitimnɑɑ tǝnɑ yǝlɑɑ kɑ́ tɛ nɑ pɑ́ kɔɔ,

nɑ pɑ́ luŋ nyɑ́ tɛɛ nɑ pɑ́ sɛɛ-ŋ.

Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ kulɑ nyɑ́ kʋlɑpʋtʋ

kʋpɑntʋ tɔɔ kɛ́ nɑ pǝ́ hʋ́lɩ́ tǝkeelee.

5 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ nɑ́ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tʋlɑɑ, nɑ tǝ tɑɑ kɛ́ cokǝle nte tǝ hʋ́lǝ́ɣɩ́ sɩ Ɩsɔ wɛɛ tɔ. 6 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ kɑ tɔkɑ kʋnɑɑsǝnɑm tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ tɔ pɑ lɩɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ ntɛ tǝ tɑɑ. Nɑ pɑ́ suu kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ wontu kʋhʋlʋmtʋ nɑ tǝ́ mʋɣɩ kɔkɔ kɛ nyǝnǝnyǝnɩ, nɑ pɑ́ lǝlɑ pɑ lɑŋɑ tɑɑ kɛ́ wʋlɑ tɑmpɑlɑnɑɑ. 7 Tǝnɑɣɑ weesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti ɩnɩ ɩ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ cɛlɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnǝɣɩ wʋlɑ kɔpʋnɑɑ kɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, nɑ pɑ́ sunɑ Ɩsɔ wei ɩ wɛ tɑm tɔɔ tɔ ɩ pɑ́ɑ́nɑ́. 8 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ teeli nɑ ɩ tomɑ pǝ nyɑlǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tǝkpǝmm. Nɔɣɔlʋ tɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ, hɑlǝnɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ yoosi kʋnɑɑsǝnɑm tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ nɑ pǝ́cɔ́.

16

Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ mʋɣʋ tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝnɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ sɩ: Ɩ́ polo nɑ ɩ́ pǝlɩ Ɩsɔ pɑ́ɑ́nɑ́ kɔpʋnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnǝɣɩ ɑtɛ.

2 Tǝnɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋ tɛɛwɑ nɑ ɩ́ pǝlɩ ɩ kɔpʋ kɛ ɑtɛ. Ɩlɛnɑ sǝmolɑ ɑsɑɣɛɛ nɑ kʋwǝwɩɩnɑ kpɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ yʋsɑ wontuɣu kʋyʋsʋm kɛ pɑ tɔɔ nɑ pɑ sɛɛkɑɣɑ kʋ lɛɛsʋɣʋ tɔ.

3 Ɩsɔtɑɑ tillu nɑɑlɛ nyǝŋ nɑ́ pǝlɑ ɩ kɔpʋ kɛ teŋku tɑɑ, ɩlɛnɑ lʋm pǝsɩ ɩsɩɩ yʋlʋ sǝtʋ cɑlǝm, nɑ weesuɣu nyǝm mpi pɩɩ wɛ teŋku tɑɑ tɔ pǝ sɩ pǝ́ tǝnɑ tǝpɑɩpɑɩ.

4 Ɩsɔtɑɑ tillu tooso nyǝŋ nɑ́ pǝlɑ ɩ kɔpʋ kɛ pusi sɔsɔɔŋsɩ nɑ sɛɛlɑɑ tǝnɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ pǝ lʋm pǝsɩ cɑlǝm. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ nyǝnǝɣǝnɑ lʋmnɑɑ tɔɔ tɔ ɩ tɔmɑ sɩ: Nyɑ́ wei n wɛ tǝnɑŋŋ tɔ, nyɑ́ wɛnnɑ, nɑ nyɑɑ wɛnnɑ. N tǝŋɑ siɣisuɣu kɛ nyɑ́ hʋʋlɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ kɛ́. 6 Ɩsɩɩ pɑɑ lɛntɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɔɣɔ n cɛlǝɣɩ-wɛɣɛ cɑlǝm kɛ pǝnɛntɑɑ sɩ pɑ́ nyɔɔ. Mpi pɑɑ lɑpɑ tɔ mpɩ pǝ fɛlǝɣǝnɑ-wɛ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́ mɛɛ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tʋ, tɑmpɑnɑ nɑ siɣisuɣu kɛ n tǝŋǝɣɩ nɑ ń hʋʋkǝnɑ.

8 Ɩsɔtɑɑ tillu liɣiti nyǝŋ nɑ́ pǝlɑ ɩ kɔpʋ kɛ ilim tɔɔ, ɩlɛnɑ pǝ́ kpɑɑsɩ-wǝɣɩ toŋ sɩ pǝ kɔkɔ ɩ́ nyɑɣɑ yǝlɑɑ. 9 Ḿpʋ́ɣʋ́ hɑŋɑɣɑ pɑɑsɑɑ nɑ kɑ́ hɑŋ yǝlɑɑ, hɑlǝnɑ pɑ́ yɑɑ Ɩsɔ wei ɩ tɔkɑ kʋnɑɑsǝnɑm pǝnɛ pǝ tɑkɑnɑɑ nɑ ɩ pǝsʋɣʋ tɔ ɩ hǝtɛ nɑ pɑ́ tʋʋ-ɩ. Amɑ pɑ tɑ yele pɑ ɩsɑɣɑtʋ nɑ pɑ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli.

10 Ɩsɔtɑɑ tillu kɑkpɑsɩ nyǝŋ nɑ́ pǝlɑ ɩ kɔpʋ kɛ wontuɣu ŋkʋ kʋ kɑwulɑɣɑ kumte tɔɔ, ɩlɛnɑ sǝkpɛtʋɣʋ nyɑlɑ kʋ kɑwulɑɣɑ tɑɑ, nɑ yǝlɑɑ pɑɑsɩ nɑ pɑ́ sʋʋlǝɣǝnɑ wʋsɑsɩ pǝ tɩɩ fɛɩ. 11 Nɑ pɑ́ tʋʋ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ kɛ́ pɑ wɑhɑlɑ nɑ pɑ sǝmolɑ pǝ tɔɔ. Pɑɑ nɑ mpʋ tɔ, pɑ tɑ yele pɑ lɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ.

12 Ɩsɔtɑɑ tillu nɑɑtoso nyǝŋ nɑ́ pǝlɑ ɩ kɔpʋ kɛ Ɩfǝlɑtɩ pɔɣɔ sɔsɔɣɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ kɑ lʋm nyɔɔ nɑ pǝ́ hɑ mpɑɑʋ kɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ mpɑ pɑ lɩɩkǝnɑ tɛʋ kite tɔɔ tɔ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ ɑlɔɣɑɑ tooso nɑ pɑ́ nǝɣǝsǝnɑ sɑlɛɛ, nɑ pɑ lɩɩnɑ tʋm sɔsɔ nɑ wontuɣu nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ pɔpɔtʋ pɑ nɔɔsɩ tɑɑ. 14 Alɔɣɑɑ mpɛɣɛlɛ mpɑ pɑ lɑkɩ piti tǝmɑ tɔ. Tǝnɑɣɑ ɑlɔɣɑɑ mpɛ pɑ tooso pɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ cɔɔkɩ tɛtʋ tǝnɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ tɔɔ sɩ pɑ kotiɣi-wɛɣɛ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tʋ kʋyɑkʋ sɔsɔɔʋ wule yoonɑʋ tɔɔ.

15 Nyǝnɩ, mɑ kɔŋ kɔntɛ kɛ́ ɩsɩɩ ŋmɩɩlʋ. Ɩlɛ ye wei ɩ tɔkɑ ɩ wontu sɩ ye pǝ tɑlɑɑ ɩ́ tɑɑ tɛɛ tɑpɑkpɛtɛ, ɩlɛ pʋntʋ ntɛ́ leleŋ nɩɩlʋ. Mpi tɔ, ye pɑ nɑ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɑpɑkpɛtɛ fɛɛlɛ kɑ́ lɑpɩ-ɩ.

16 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑlɔɣɑɑ mpɛ pɑ kotɑ ɑwulɑɑ mpɛɣɛ timpi pɑ yɑɑkǝnɑ Hepǝlɑ tɑɑ sɩ Hɑɑmɑketɔŋ tɔ.

17 Ɩsɔtɑɑ tillu nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋ nɑ́ pǝlɑ ɩ kɔpʋ kɛ heelim tɔɔ, ɩlɛnɑ pǝ́ yɔɣɔtǝnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ nɑ kumte kiŋ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ: Pǝ lɑpɑɣɑlɛ. 18 Ḿpʋ́ɣʋ́ tɛʋ nyǝɣǝsɑɑ, nɑ pǝ́ yɔɣɔtɩ, nɑ tɛʋ holi, nɑ tɛtʋ sele sɔsɔm. Hɑtuu pǝ ŋmɑʋ yʋlʋ tɔ tɛtʋ tɑ selitɑ seluɣu pǝnɛ pǝ tɑkɑ. Pǝnɛ ɩnɩ pǝ kǝlɑ kpɑkpɑɑ. 19 Tǝnɑɣɑ pǝ fɑɣɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ kɛ hɔɣɔlǝŋ tooso nɑ pǝ yɔkɩ. Nɑ ɑcɑlɛɛ sɔsɔɔnɑ hoti tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Ɩsɔ tɔɔsɑ Pɑpiloni sɔsɔ tɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ nyɔɔsɩ-ɩ ɩ kɔpʋ tɑɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ sʋlʋm. 20 Nɑ tɛtʋnɑɑ mpɑ lʋm kɑ cɔɔnɑɑ tɔ pɑ́ mʋkɩ yem, pɑ tɑ tɑsɑ pɑ́ keesi pɔ́ɔ́ŋ tɔtɔ. 21 Tɛʋ tɔmpɩɩŋ hotɑɣɑnɑ ɩsɔtɑɑ kɛ́ nɑ ɩ́ nyǝkǝɣɩ yǝlɑɑ. Tɔmpǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ yuŋ kɑ wɛ ɩsɩɩ kiloonɑɑ nɩɩlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ tʋʋ Ɩsɔ kɛ́ nɑɑsʋɣʋ mpi tɔmpɛɛ ɑnɩ ɑ nɑɑsɑɣɑ-wɛ tɔ pǝ tɔɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, nɑɑsʋɣʋ mpɩ pǝlɛ pɩɩ kǝlɑ kpɑkpɑɑ kɛ́.

17

Wɑsɑŋkɑlɩ kpitikpiti tɔm

1 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ kɑ tɔkɑ kɔpʋnɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔ pɑ tɑɑ lɛlʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ yɑɑ-m sɩ: Kɔɔ nɑ mɑ́ hʋlɩ-ŋ sɑlǝkɑ wei pɑɑ tʋ pusi pɑɣɑlɛ hɛkʋ tɑɑ wɑsɑŋkɑlɩ sɔsɔ tɔ. 2 Ɩ kiŋ kɛ ɑtɛ ɑwulɑɑ lɑkɑɣɑ pɑ ɑsilimɑ kʋlɑpʋtʋ, nɑ ɩ ɑsilimɑ sʋlʋm kɛ ɑtɛ yǝlɑɑ nyɔɔwɑ nɑ pǝ́ kʋɣɩ-wɛ.

3 Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu tɛɛnɑ-m ɩlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu ponɑ-m wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ mɑ nɑ́ ɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ cɑɣɑ wontuɣu kʋsɛɛmʋɣʋ tɔɔ, nɑ ɩ tɔɔ wɑɑsɑ hǝlɑ nnɑ ɑ tʋʋkɩ Ɩsɔ tɔ tǝwisiwisi. Wontuɣu ŋkʋ kʋ nyɔɔŋ kɑ wɛ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ́, nɑ kʋ hǝŋ kɛ nɑɑnʋwɑ. 4 Alʋ ɩnɩ ɩ tɔɣɔlɑ wontu kʋpɑmpɑntʋ nti tǝ sɛɛwɑ tɔ, nɑ wontu nti tǝ sɛɛwɑ tǝkeŋkeŋ tɔ, nɑ ɩ tʋ wʋlɑ nɑ liɣitee pɛɛ lɩɩtʋ kʋpɑntʋ, pǝ tɩɩ fɛɩ. Nɑ ɩ́ tɔkɑ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ wʋlɑ kɔpʋ nɑ ɩ́ sunɑ ɑcɑɑlǝtʋ. Asilimɑ nnɑ ɩ kɑ lɑpɑ tɔ ɑ ɩsɑɣɑtʋ ntɛ́. 5 Pɑ ŋmɑɑ ɩ tokuɣu tɑɑ kɛ́ hǝtɛ nɑtǝlɩ, ɑmɑ pǝ hʋwɛɛ tɑ tʋlɩ teu kɛ́ tǝyɑɩɩ. Sɩ, Pɑpiloni sɔsɔ, ɑntulinyɑ wɑsɑŋkɑlǝnɑɑ nɑ ɑcɑɑlǝtʋ pǝ too. 6 Ɩlɛnɑ mɑ́ nɑ́ sɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ cɑlǝm nɑ mpɑ pɑ lɛntɑɑ sɩ pepe tɔɔ kɛ́ pɑ nɩɩnɑ Yesu kɛ́ teu tɔ, pɛlɛ pɑ cɑlǝm kʋɣɩ ɑlʋ ɩnǝɣɩ sʋlʋm nyǝm.

Mɑ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ pǝ́ pɑɑsɩ nɑ pǝ́ lɑ-m hɑ. 7 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu pɔɔsɑ-m sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ pǝ lɑkɩ-ŋ hɑ? Mɑɑ heeli-ŋ mpi ɑlʋ nɑ wontuɣu ŋku kʋ tɔɔ ɩ cɑɣɑɑ nɑ kʋ wɛnɑ nyɔɔŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nɑ hǝŋ nɑɑnʋwɑ tɔ pɑ hʋ́lǝ́ɣɩ́ mukɑɣɑ tɛɛ tɔ. 8 Wontuɣu ŋku n nɑ mpʋ tɔ, kɩɩ wɛnɑ weesuɣu kɛ hɑtuu lɔŋ kɛ́, ɑmɑ kʋ fɛɩ ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɔnɔɔ. Pǝ wɛɛ sɩ kʋ́ lɩɩ lumɑŋ pʋʋɣʋ sɔsɔɔʋ tɑɑ kɛ́ nɑ kʋ́ polo timpi pɩɩ tɛ kʋ tɔm tǝnɑŋnɑŋ tɔ. Atɛ yǝlɑɑ mpɑ pɑ hǝlɑ pǝ tɑɑ ŋmɑɑ weesuɣu tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ hɑtuu ɑntulinyɑ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔ, pɑɑ nɑ́ wontuɣu kʋnɛ tɔ pɩɩ lɑ-wɛɣɛ hɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, kɩɩ wɛnɑ weesuɣu kɛ hɑtuu lɔŋ kɛ́. Amɑ kʋ fɛɩ ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɔnɔɔ, nɑ kɩɩ tɑɣɑnɩ lɩɩʋ tɔtɔ.

9 Nyǝm nɑ lǝmɑɣɑsɛɛ pǝ tǝhʋllɛ kiŋ ntɛ́ cǝnɛ. Nyɔɔŋ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ pulɑsɩ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ tɔɔ ɑlʋ ɩnɩ ɩ cɑɣɑɑ tɔɣɔ. Nɑ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ tɔtɔɣɔ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ. 10 Awulɑɑ sɔsɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ kɑkpɑsɩ tɛmɑ hotuɣu. Kʋlʋm nɑ́ wɛɛ, nɑ ɩ́ tɔŋnɑ kɑwulɑɣɑ tɔɣɔʋ. Nɑ lɛlʋ nɑ́ tɑ kɔntɑ, ɩlɛ ɩ kɔŋ ɩ kɔɔ tɔ ɩ cɑɣɑʋ kɑɑ tɔɔ. 11 Wontuɣu ŋku kɩɩ wɛnɑ weesuɣu nɑ kʋ fɛɩ ḿpʋ́ɣʋ́ nɔɔnɔɔ tɔ, kʋlɛɣɛlɛ wulɑʋ sɔsɔ pǝlefɛɩ nyǝŋ. Mpɛɣɛlɛ mpʋ nɑ kɑncɑɑlɑɣɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ ɩnɩ. Kʋ puki timpi pɩɩ tɛ kʋ tɔm tǝnɑŋnɑŋ tɔɣɔ.

12 Hǝŋ nɑɑnʋwɑ wei n nɑwɑ tɔ ɩ hʋ́lǝ́ɣɩ́ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ nɑɑnʋwɑ mpɑ pɑ tɑ tɔɣɔtɑ kɑwulɑsɩ tɔ. Amɑ pɩɩ hɑ-wɛɣɛ kɑwulɑsɩ tomɑ, nɑ pɑ nɑ wontuɣu ŋkʋ pɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ kɑlǝfu kʋlʋm tɑɑ. 13 Pɑ nɑɑnʋwɑ ɩnɩ pɑ tǝnɑ pɑɑ lɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ pɑ tomɑ nɑ pɑ kɑwulɑsɩ nɑ pɑ́ cɛlɑ wontuɣu. 14 Pɑɑ kʋlɩ nɑ pɑ́ yoonɑ Ɩwǝyɑɣɑ, ɑmɑ Ɩwǝyɑɣɑ kɑ́ kǝlɩ-wɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ŋkɛɣɛlɛ sɔsɑɑ Sɔsɔ nɑ ɑwulɑɑ tǝnɑ Wulɑʋ. Kɑ nɑ kɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ yɑɑwɑ nɑ pɑ́ lǝsɩ nɑ pɑ kɛ́ nɩɩntɑɑ tɔ pɑɑ kǝlɩ-wɛ.

15 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu tɑsɑ-m heeluɣu sɩ: Pusi nsi n nɑwɑ nɑ wɑsɑŋkɑlɩ cɑɣɑ sɩ hɛkʋ tɔ, yǝlɑɑ nɑ sɑmɑɑ nɑ piitimnɑɑ tɑɑ yǝlɑɑ nɑ nsǝmɑ tɑɑ yǝlɑɑ ntɛ́ mpʋ. 16 Hǝŋ nɑɑnʋwɑ wei n nɑwɑ tɔ nɑ wontuɣu pɑ tɑɑ kɑ́ kpɑnɑ wɑsɑŋkɑlɩ ɩnɩ, nɑ pɑ́ lɛɛkɩ ɩ wontu tǝnɑ nɑ pɑ́ yele-ɩ kpɛtɛ. Pɑɑ tɔɣɔ ɩ nɑntʋ, nɑ pɑ́ wɔpɩ-ɩ kɔkɔ. 17 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ tʋnɑ pɑ lotunɑɑ tɑɑ kɛ́ hʋwɛɛ sɩ pɑ́ kpɛntɩ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ pɑ kɑwulɑsɩ toŋ nɑ pɑ́ cɛlɑ wontuɣu, nɑ pɑ́ yoosi nti nti tǝ lǝmɑɣɑsɛɛ ɩ kɑ tʋwɑ tɔ, hɑlǝnɑ Ɩsɔ kɑ yɔɣɔtɑ nti tɔ tǝ́ lɑ.

18 Nɑ ɑlʋ wei n nɑwɑ mpʋ tɔ, ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ nte tǝ ŋmɑkǝlǝɣɩ ɑtɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ tɔɣɔlɛ.

18

Pɑpiloni hotuɣu tɔm

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillu lɛlʋ nɑ ɩ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ tiiki. Ɩ wɛnɑ pǝsʋɣʋ kɛ sɔsɔm kɛ́, nɑ ɩ teu nɑwɑ ɩsɩɩ kɔkɔ nɑ pǝ́ cɔɔ tɛtʋ tǝnɑ. 2 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Ɩ tɩɩ hotɑɑ, Pɑpiloni sɔsɔ tɩɩ hotɑɑ. Pǝnɛntɛ ɩ pǝsɑ ɑlɔɣɑɑ tǝcɑɣɑlɛ, nɑ ɑlɔɣɑɑ nɔɣɔ nɑ pɑ sukɑ, nɑ tɛtʋ sumɑsɩ nsi pɑɑ cɑɑ tɔ sɩ nɔɣɔ nɑ sɩ sukɑ tǝcɑɣɑlɛ ntɛ́ tǝnɑ. 3 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩnɩ ɩ nyɔɔsǝnɑ piitimnɑɑ tǝnɑ yǝlɑɑ kɛ ɩ sʋlʋm, ɩ ɑsilimɑ sɔsɔɔnɑ ɑnɩ ɑ sʋlʋm. Nɑ ɩ kiŋ kɛ ɑtɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ lɑkɑɣɑ pɑ ɑsilimɑ kʋlɑpʋtʋ. Nɑ ɑtɛ pɑɣɑtǝlɑɑ pilinɑ ɩ wontu kʋpɑntʋ nti tǝ fɛɩ nyǝɣǝsʋɣʋ tɔ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝnɑ ɩsɔtɑɑ, ɩlɛ pǝ tɑɣɑ ɩsɔtɑɑ tillu ɩnɩ ɩ nɔɣɔ. Pǝ tɔmɑɣɑ sɩ: Mɑ yǝlɑɑ, ɩ́ se ɩ kiŋ, nɑ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑnɑ-mɛ, nɑ pǝ́ kɔɔ nɑ pǝ́ nɑɑsǝɣɩ nɑ pǝ kpɛŋnɑ-mɛ. 5 Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ɩ ɩsɑɣɑtʋ kɑɑwɑɣɑ nɑ pǝ́ kɑlǝsǝnɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ, Ɩsɔ tɔɔsɑ ɩ lɑkɑsɩ ɩsɑɣɑsɩ tɔɔ. 6 Ɩ́ lɛɛtɩ-ɩ mpi ɩ kɑ lɑpɑ-mɛ tɔ. Ɩ́ fɛlɩ-ɩ ɩsǝnɑ mpi ɩ kɑ lɑpɑ tɔɣɔ tɔm nɑɑlɛ. Ɩ́ suuli ɩ kɔpʋ kɛ sʋlʋm mpi pǝ kǝlɑ mpi ɩ puukɑɣɑ-mɛ tɔɣɔ toŋ kɛ tɔm nɑɑlɛ. 7 Ɩ́ tʋ-ɩ wɑhɑlɑ nɑ kʋnyɔŋ nɑ pǝ́ tɑlɑ ɩsɩɩ ɩ kɑ tʋɣʋ ɩ tǝɣɩ teeli nɑ ɩ́ kɑɑ wontu kʋpɑntʋ kɛ ɩsǝnɑ mpi tɔ. Ɩ yɔɣɔtɑ ɩ tɑɑ sɩ: Mɑ cɑɣɑɑ tǝkɑ kɛ́ ɩsɩɩ wulɑʋ, mɑ tɑ nyɩ leelutu, mɑ kɑɑ nyɩ mpi pɑ yɑɑ sɩ kʋnyɔŋ tɔ. 8 Pǝ tɔɔ kɛ́ kʋnɑɑsǝm mpi pǝ sɩɩwɑ sɩ pɩɩ nɑɑsǝnɑ tɔ, kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ pɩɩ tii pǝ tǝnɑɣɑ ɩ tɔɔ tǝkpili. Mpǝɣǝlɛ kʋtɔmǝŋ nɑ sǝm nɑ nyɔɣɔsɩ. Kɔkɔ kɑ́ nyɑɣɑ ɩ tǝnɑ tǝlukɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ wei ɩ lɑkǝnɑ-ɩ tɔm tɔ ɩ wɛ tomɑ kɛ́.

9 Ɩ kiŋ kɛ ɑtɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ lɑkɑɣɑ pɑ ɑsilimɑ kʋlɑpʋtʋ nɑ pɑ́ nɩɩkɩ ɩ leleŋ. Pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ nɑ́ kɔkɔ nyɑkɩ-ɩ nɑ nyɔɔsɩ nsi sɩ kʋlǝɣɩ tɔ, ɩlɛ pɑɑ tʋlɩ nɔɔsɩ kɛ ɩ tɔɔ, nɑ pɑɑ kpɑ pɑ lɑŋɑ nɑ pɑ́ wii sɔsɔm. 10 Pɑɑ hɑtǝlǝnɑ-ɩ sɩ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ nɑ́ ɩ wɑhɑlɑ. Nɑ pɑɑ tɔ sɩ: Wɑɩyo, wɑɩyo. Pʋwɛ, Pɑpiloni ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ nɑ toŋ nyǝntɛ tǝnɛ, kɑlǝfu kʋlʋm tɑɑ kɛlɛ pǝ tɛmɑ-ŋ nyɑ́ sɑlǝkɑ tʋɣʋ nɑ?

11 Atɛ tɑɑtǝlɑɑ nɑ́ tʋlɑ nɔɔsɩ kɛ tǝ tɔɔ tɔtɔ nɑ pɑ́ kpɑ pɑ lɑŋɑ nɑ pɑ́ wii sɔsɔm. Mpi tɔ, nɔɣɔlʋ ɩɩ tɑsǝɣɩ pɑ tɑɑtǝlɛ kɛ yɑpʋ. 12 Pɑɑ wʋlɑnɑɑ, pɑɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋhʋlʋmʋɣʋ, pɑɑ liɣitee pɛɛ. Pɑɑ lɩɩtʋ, pɑɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ pɔɔŋ kʋpɑŋ, pɑɑ tɔɔ wontu kʋpɑmpɑntʋ kʋsɛɛmtʋ, pɑɑ nti tǝ sɛɛ teu tǝkeŋkeŋ tɔ, pɑɑ silikinɑɑ, pɑɑ tɑɑsɩ nsi sɩ fɛɩ yem yem tɔ, pɑɑ tuu kelɑ nɑ tɑɑsɩ kɑtɛ nyǝnsɩ, nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ pǝlɛ nte pɑ yɑɑ sɩ mɑɑpǝlɩ tɔ. 13 Pɑɑ ɑfɛʋnɑɑ, pɑɑ kʋkʋsʋm, pɑɑ tulɑɑlʋ miili, pɑɑ tulɑɑlʋ kʋfǝɣǝtʋ, pɑɑ sʋlʋm, pɑɑ nim, pɑɑ mʋlʋm, pɑɑ tɔɣɔnɑɣɑ pee, pɑɑ nɑɑŋ, pɑɑ heeŋ, pɑɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ kɛɛkɛnɑɑ, pɑɑ yomɑɑ nɑ yǝlɑɑ weesiŋ mɑɣɑmɑɣɑ. 14 Tɑɑtǝlɑɑ mpɛ pɑ tɔmɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ ńtɛ́ sɩ: Mpi pǝ tǝnɑ n nyɩɩlɑɣɑ tɔ pǝ sɑɑlɑ yem. Nyɑ́ toŋ nɑ nyɑ́ leleŋ tǝnɑ tʋ-ŋ lʋm, n kɑɑ tɑsɑ-wǝɣɩ keesuɣu. 15 Tɑɑtǝlɑɑ mpɑ pɑ tɑɑtɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ pili tɔ, pɑɑ tɛ nɑ pɑ́ hɑtǝlǝnɑ-tɛ sɩ pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ pɑ́ nɑ́ tǝ wɑhɑlɑ. Pɑɑ tʋlɩ nɔɔsɩ nɑ pɑɑ kpɑ pɑ lɑŋɑ nɑ pɑ́ wii sɔsɔm. 16 Pɑɑ tɔ sɩ: Wɑɩyo, ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ tǝnɛ tǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Ńtɛ́ tǝ suukɑɣɑnɑ kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ pɔɔŋ kʋpɑŋ nɑ wontu kʋpɑntʋ nti tǝ sɛɛwɑ tɔ, nɑ wontu nti tǝ sɛɛwɑ tǝkeŋkeŋ tɔ. Nɑ ńtɛ́ tǝ tʋkɑɣɑnɑ wʋlɑ nɑ liɣitee pɛɛ nɑ lɩɩtʋ pǝ tɩɩ fɛɩ. 17 Nɑ kɑlǝfu kʋlʋm tɑɑ kɛlɛ tǝ ɑpititu tɛmɑ-tɛɣɛ lʋm tʋɣʋ.

Kpɩɩlǝŋ tɑɑ sɔsɑɑ sɔsɑɑ nɑ ɩ sʋʋlɑɑ nɑ ɩ sɑɑlɑɑ, nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tɔkǝnɑ teŋku tɔ, pɑ sǝŋɑ pooluŋ tɑɑ, 18 nɑ pɑ́ nɑ́ tǝ kɔkɔ nyɔɔsɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ mɑkɩ kɑpusi nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Pɑ tɑ nɑtɑ ɩcɑtɛ nɑ tǝ tɑlɑ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ tǝnɛ. 19 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cosɑ tɛtʋ nɑ pɑ́ pǝlɩ pɑ nyɔɔŋ tɑɑ, nɑ pɑ́ tʋlɩ nɔɔsɩ nɑ pɑ́ kpɑ pɑ lɑŋɑ nɑ pɑ́ wii sɔsɔm. Nɑ pɑ́ mɑkɩ kɑpusi sɩ: Wɑɩyo, ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ tǝnɛ tǝ tɔm wɛ wɑɩyo. Pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ wɛnɑ kpɩɩlǝŋ kɛ teŋku tɑɑ tɔ tǝ toŋ kɛ pɑ kʋlǝnɑɑ. Kɑlǝfu kʋlʋm tɑɑ kɛlɛ pǝ tǝnɑ pǝ tɛmɑ-tɛɣɛ lʋm tʋɣʋ.

20 Tɔʋ, ɩsɔtɔnʋɣʋ nyɑ́, pǝ wɑkǝlɑ-tɛ tɔ, pɑɑnɑ-tɛ ɩlɛ. Ɩsɔ yǝlɑɑ mɛ, nɑ tillɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ, ɩ́ pɑɑnɑ-tɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩsɑɣɑtʋ nti tɩɩ lɑpɑ-mɛ tɔɣɔ Ɩsɔ hʋʋnɑ-tɛ.

21 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu toŋ tʋ nɔɣɔlʋ kpɑɣɑ pǝlɛ sɔsɔɔlɛ, tǝ tɔɔʋ wɛ ɩsɩɩ nɑmlɛ, nɑ ɩ́ pɛtɩ teŋku tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔŋ sɩ: Ɩsǝntɔɣɔ pɑɑ pɛtɩ Pɑpiloni ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ kɛ tuu pǝ tɛɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ, nɑ pɑ kɑɑ tɑsɑ-tɛɣɛ keesuɣu. 22 Nɑ pɑ kɑɑ tɑsɑ nɩɩʋ kɛ Pɑpiloni nyɑ́ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ sɑŋkʋnɑɑ nɑ cǝmǝŋ nɑ hǝsɩ nɑ ɑkɑntɛɛ pǝ tɑŋ. Pɑ kɑɑ tɑsɑ nɑʋ kɛ tǝmlɛ lɑtʋ nɔɣɔlʋɣʋ tǝmlɛ nɑtǝlɩ tǝ tɑɑ. Nɑ pɑ kɑɑ tɑsɑ nɩɩʋ kɛ nɑmlɛ kpɑ́lʋ́ɣʋ́. 23 Fǝtǝlɑ kɑɑ tɑsɑ mʋɣʋ kɛ nyɑ́ tɑɑ, pǝ́cɔ́ pɑ kɑɑ tɑsɑ ɑkpɑɣɑlɛ ɑyɔɔlɑ tɑŋ nɩɩʋ kɛ nyɑ́ tɑɑ. Nyɑ́ tɑɑ tɑɑtǝlɑɑ hǝtɛ kɑ yɑɑnɑ ɑntulinyɑ tɑɑ kɛ́ lɔŋ, nɑ nyɑ́ puɣusɑ yǝlɑɑ tǝnɑ nɑ nyɑ́ topotopo tǝmɑ pɛɛkʋɣʋ.

24 Pɑ nɑwɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ Ɩsɔ yǝlɑɑ pɑ cɑlǝm, nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ kʋ tɛtʋ tɔɔ tɔ pɑ cɑlǝm kɛ Pɑpiloni tɑɑ tɔɣɔ pɑ tʋ-tɛɣɛ sɑlǝkɑ.

19

1 Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝnɑ nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ nɑ ɩsɔtɑɑ, nɑ pǝ́ wɛ ɩsɩɩ sɑmɑɑ tuutuumɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ sɩ: Ɩ́ sɑ Ɩsɔ. Tɑ Ɩsɔ yɑkǝnɑ, nɑ ɩnǝɣǝlɛ teeli nɑ tomɑ pǝ tʋ. 2 Tɑmpɑnɑ nɑ siɣisuɣu kɛ ɩ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, wɑsɑŋkɑlɩ sɔsɔ wei ɩ wɑkǝlɑɣɑ tɛtʋ nɑ ɩ ɑsilimɑ tɔ, ɩ kʋ ɩ tɔm. Nɑ ɩsǝnɑ mpi ɩnɩ ɩ kɑ kʋ Ɩsɔ yǝlɑɑ tɔ, Ɩsɔ nɑ́ tʋ-ɩ pǝ sɑlǝkɑ. 3 Nɑ pɑ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ sɩ: Ɩ́ sɑ Ɩsɔ. Ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ ńtɛ́ tǝ kɔkɔ nyɔɔsɩ tɔŋnɑ kʋlʋɣʋ kɛ tɑm kɛ́. 4 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɑɑ hiu nɑ liɣiti ɩnɩ nɑ weesiŋ nyǝ́mɑ liɣiti ɩnɩ pɑ luŋɑ ɑkulɑ nɑ pɑ́ sɛɛ Ɩsɔ wei ɩ cɑɣɑ kumte tɔɔ tɔ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ami. Ɩ́ sɑ Ɩsɔ.

Ɩwǝyɑɣɑ ɑkpɑɣɑlɛ kʋtɔɣɔʋ

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ yɔɣɔtɑ kumte kiŋ sɩ: Sɔsɑɑ nɑ piyɑ mpɑ mɛ ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ pǝyɑlɑɑ nɑ ɩ́ see-ɩ tɔ, ɩ́ sɑ tɑ Ɩsɔ. 6 Mɑ nɩɩ pǝ tɑsɑ yɔɣɔtʋɣʋ nɑ pǝ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ sɑmɑɑ tuutuumɑ yɔɣɔtʋɣʋ tɔ, nɑ pǝ́ wɛ yuŋ ɩsɩɩ lʋm kpeŋuɣu nɑ pǝ́ fɑlǝɣɩ cooo tɔ, ɩsɩɩ tɛʋ holuɣuu sɔsɔm tɔ tɑkɑ. Mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtɑɑ kɛ́ sɩ: Ɩ́ sɑ Ɩsɔ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tʋ ɩnɩ ɩ tɔkǝnɑ kɑwulɑɣɑ. 7 Ɩwǝyɑɣɑ pɛɛlɔ kpɑʋ tɑlɑɑ, nɑ kɑ pɛɛlɔ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ tɩɩ tɑɣɑnɑ ɩ tɩ. Pǝ tɔɔ ɩlɛ tǝ pɑɑ nɑ tɑ́ lɑŋɑ hʋlʋmɩ, nɑ tǝ́ tʋ-ɩ teeli. 8 Pǝ hɑ ɩ pɛɛlɔ kɛ mpɑɑ sɩ ɩ́ suu kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ pʋʋɣʋ kʋpɑŋkʋ ŋku kʋ mʋɣɩ kɔkɔ kɛ nyǝnǝnyǝnɩ nɑ kʋ fɛɩ ɑsilimɑ tɔ. Pʋʋɣʋ ŋkʋ kʋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝmɑ kʋpɑnɑ.

9 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu tɔmɑ-m sɩ: Nmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ Ɩwǝyɑɣɑ kpɑ kɑ pɛɛlɔ nɑ pɑ́ yɑɑ mpɑɣɑ tɔɣɔʋ tɔɣɔlɛ leleŋ nɩɩlɑɑ. Nɑ ɩ tɑsɑɑ sɩ: Tɔm tǝnɛ tǝ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɑmpɑnɑ nyǝntʋ kɛ́.

10 Tǝnɑɣɑ mɑ hǝntɑ ɩ tɛɛ sɩ mɑ sɛɛ-ɩ. Amɑ ɩ tɔmɑ-m sɩ: Tɑɑ lɑ mpʋ, tɑ tǝnɑɣɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ́. Tɑɣɑlɛ mpʋ nɑ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ mpɑ Yesu kulɑ tɑmpɑnɑ tɔɔ nɑ pɑ́ nyɩ-yɛ tɔ. Ye sɛɛtʋ ɩlɛ, Ɩsɔ kɛ́ n kɑ́ sɛɛ.

Yesu kulɑ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ tɔɔ tɔ, ɑnɩ ɑ tʋnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ yɔɣɔtʋɣʋ.

Kpɑɣɑnʋhʋlʋmɑɣɑ cɑɣɑlʋ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ tʋlɑɑ, ɩlɛnɑ kpɑɣɑnʋhʋlʋmɑɣɑ lɩɩ. Pɑ yɑɑ kɑ tɔɔ cɑɣɑlʋ sɩ Kʋpɑŋ nɑ Tɑmpɑnɑ tʋ. Siɣisuɣu kɛ ɩ tǝŋǝɣɩ nɑ ɩ́ hʋʋkǝnɑ ɩ tɔm nɑ ɩ́ yookinɑ ɩ yoou tɔtɔ. 12 Ɩ ɩsɛ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ mʋkʋɣʋ tɔ, nɑ ɩ nyʋɣʋ tɑɑ kɑ wɛ teeli nteniŋ pɑɣɑlɛ. Pɑ ŋmɑɑ hǝtɛ nɑtǝlǝɣɩ ɩ tɔɔ, nɑ nɔɣɔlʋ tɑ nyɩ-tɛ ye pǝ tɑɣɑ ɩ tike. 13 Ɩ cɑpɑ wei ɩ suuwɑ tɔ ɩ tǝnɑ nɑ cɑlǝm kɛ́. Ɩ hǝtɛ ntɛ́ sɩ: Ɩsɔ Tɔm. 14 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ yoolɑɑ hu ɩ wɑɑlɩ nɑ pɑ kpɑɣɑnʋhʋlʋmɑsɩ, nɑ pɑ́ suu kpoŋkpontu toŋ nyǝntʋ pʋʋɣʋ kʋpɑŋkʋ ŋku kʋ hʋlʋmɑɑ tǝlɑɩlɑɩ nɑ kʋ fɛɩ ɑsilimɑ tɔ. 15 Lɑɣɑtɛ kʋsɛŋtǝlɛ nte ɩ kɑ kʋnɑ kɑteŋɑsɩ tɔɔ yǝlɑɑ tɔ ɩ nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ tǝ lɩɩkɑɣɑnɑ. Nɑ nyǝɣǝlʋɣʋ kpɑ́tʋ́ɣʋ́ kɛ ɩ kɑ́ tiikiɣinɑ-wɛ. Nɑ ɩ kɑ́ yɔtɩ lɛsɛŋ kɛ tǝnyɑɑsǝlɛ nte tǝ kɛ́ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tʋ pɑ́ɑ́nɑ́ sɔsɔɔnɑ sʋlʋm tǝnyɑɑsǝlɛ tɔ tǝ tɑɑ. 16 Pɑ ŋmɑɑwɑ ɩ nɔɔhɛɛ nɑ ɩ cɑpɑ pǝ tɔɔ kɛ́ sɩ: Awulɑɑ Wulɑʋ, sɔsɑɑ Sɔsɔ.

17 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́ nɑ ɩ́ sǝŋɑ ilim tɔɔ. Nɑ ɩ́ mɑ́ kɑpusi nɑ ɩ́ heeli sumɑsɩ nsi sɩ kʋlǝɣɩ ɩsɔ tɔ sɩ tǝnɑ sɩ: Ɩ́ timsi nɑ ɩ́ kɔɔ Ɩsɔ ɑcimɑ sɔsɔɔnɑ tɑɑ. 18 Ɩ́ kɔɔ nɑ ɩ́ tɔɣɔ ɑwulɑɑ nɑ yoolɑɑ nɑ pɑ sɔsɑɑ pɑ nɑntʋ, nɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ tɔɔ cɑɣɑlɑɑ pɑ nɑntʋ, nɑ ɩ́ tɔɣɔ yǝlɑɑ tǝnɑ, yomɑɑ nɑ kɑsɑɣɑmpiyɑ nɑ sɔsɑɑ nɑ piyɑ, pɑ nɑntʋ.

19 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ wontuɣu ŋkʋ nɑ ɑtɛ ɑwulɑɑ nɑ pɑ yoolɑɑ pɑ kotɑɑ sɩ pɑ yookinɑ kpɑɣɑnʋ tɔɔ cɑɣɑlʋ ɩnɩ nɑ ɩ́lɛ́ ɩ nyǝ́mɑ. 20 Tǝnɑɣɑ pɑ kpɑ wontuɣu ŋkʋ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ pɔpɔtʋ wei ɩ kɑ lɑpɑ piti tǝmɑ kɛ kʋ ɩsɛntɑɑ tɔ nɑ pɑ́ tǝkɩ. Piti tǝmɑ nnɑ ɩ lɑkɑɣɑ mpʋ tɔɣɔ ɩ puɣusɑɣɑnɑ mpɑ pɑ yʋsǝnɑ wontuɣu kʋyʋsʋm pǝyele pɑ sɛɛkɑɣɑ kʋ lɛɛsʋɣʋ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑɣɑ wontuɣu ŋkʋ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ pɔpɔtʋ ɩnɩ nɑ pɑ́ pɛtɩ-wɛɣɛ kɔkɔ teŋku wei ɩ tɔŋnɑ mʋɣʋ tɔ ɩ tɑɑ nɑ pɑ ɩsɛ. 21 Pǝ kɑɑsɑ mpɑ tɔ, pɑ kʋ pɛlɛ nɑ lɑɣɑtɛ nte tǝ lɩɩkǝnɑ wei ɩ cɑɣɑ kpɑɣɑnʋ tɔɔ tɔ ɩ nɔɣɔ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ sumɑsɩ tɔɣɔ pɑ nɑntʋ nɑ pǝ́ tɑlɑ-sɩ.

20

Pɩɩsɩ iyɑɣɑ (1000) tɔm

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɩ́ tiiki, nɑ ɩ́ tɔkɑ ɩ niŋ tɑɑ kɛ́ lumɑŋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ sɑɑfʋ nɑ ɑlukpɑlɩɩŋ tɑŋkɩɩŋ nɩɩlɩ. 2 Tǝnɑɣɑ ɩ siisɑɑ nɑ ɩ́ kpɑ tʋm sɔsɔ kʋpǝŋ ɩnɩ nɑ ɩ́ tʋ-ɩ ɑlukpɑlɑ sɩ ɩ́ cɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ pɩɩsɩ iyɑɣɑ (1000). Ɩlɔɣɔʋ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ sɩ: Tʋm sɔsɔ kʋpǝŋ, nɑ kʋlʋm ɩnǝɣǝlɛ Sɑtɑnɩ. 3 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu kpɑɣɑ-ɩ nɑ ɩ́ pɛtɩ lumɑŋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tǝkɩ, nɑ ɩ́ kɑlǝsɩ nɑ ɩ́ tʋ pǝ tɔɔ kɛ́ kʋyʋsʋm sɩ tʋm sɔsɔ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ mpɑɑ hikuɣu nɑ ɩ́ tolisi kɑteŋɑsɩ tɔɔ yǝlɑɑ, hɑlǝnɑ pɩɩsɩ iyɑɣɑ (1000) ŋkɛ kɑ́ tɛ nɑ pǝ́cɔ́. Pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ pɑɑ tʋlɩ-ɩ wɛɛ nɑɑlɛ.

4 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ kumlee nɑ pǝ́ hɑwɑ ɑ tɔɔ cɑɣɑlɑɑ kɛ pǝsʋɣʋ sɩ pɑ́ hʋʋkɩ tɔm. Nɑ mɑ́ nɑ́ tɔtɔɣɔ mpɑ pɑ heelɑɣɑ tɑmpɑnɑ nnɑ ɑ tɔɔ Yesu kulɑɑ tɔ nɑ Ɩsɔ Tɔm nɑ pɑ́ lɛntɩ-wɛɣɛ pǝ tɔɔ tɔ pɑ lǝsɑsɩ. Pɛlɛ pɑ tɑɑ sɛɛ wontuɣu ŋkʋ nɑ kʋ lɛɛsʋɣʋ. Pǝyele pɑ tɑ tʋ wontuɣu ŋkʋ kʋ kʋyʋsʋm kɛ pɑ tokuŋ yɑɑ pɑ niŋ tɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ femɑ nɑ pɑ́ nɑ́ Kilisiti pɑ́ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ iyɑɣɑ (1000). 5 Amɑ pɩɩsɩ iyɑɣɑ (1000) ŋkɛ kɑɑ tɛmɑ nɑ pǝ́cɔ́ sǝtɑɑ lɛlɑɑ fe. Sǝtɑɑ tɑɑ fem kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm ntɛ́. 6 Mpɑ pɑɑ fe fem kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm pǝnɛ pǝ tɑɑ tɔ mpɛɣɛlɛ leleŋ nɩɩlɑɑ, nɑ mpɛɣɛlɛ pǝ pɑɑsɑɑ nɑ pǝ́ kooli koolee kʋpɑnɑ. Sǝm kʋlɛlǝm ɩɩ tɑsǝɣɩ-wɛɣɛ pǝsʋɣʋ. Amɑ pɑɑ lɑ Ɩsɔ nɑ Kilisiti pɑ kɔtǝlɑɑ, nɑ pɑ́ nɑ-ɩ pɑɑ tɔɣɔ kɑwulɑɣɑ kɛ pɩɩsɩ iyɑɣɑ (1000) tɑɑ.

Sɑtɑnɩ kpisuɣu

7 Pɩɩsɩ iyɑɣɑ (1000) ŋkɛ kɑ kɔŋ nɑ kɑ́ yoosi ɩlɛnɑ pɑ́ tʋ́lɩ́ Sɑtɑnɩ kɛ ɩ sɑlǝkɑ tɑɑ. 8 Nɑ ɩ kɑ́ cɔɔ ɑntulinyɑ piitimnɑɑ tǝnɑ tɔɔ tǝpɑɩ nɑ ɩ́ puɣusi yǝlɑɑ. Mpɛɣɛlɛ Kɔkɩ nɑ Mɑkɔkɩ. Ɩ kɑ́ koti-wɛ sɩ pɑ́ yoo, nɑ pɑɑ wɛɛ pɑɣɑlɛ ɩsɩɩ teŋku nɔɣɔ kɑnyǝŋɑ pee. 9 Pɑ lɩɩnɑ ntɛ́ nɑ tɛtʋ tǝnɑ tɔɔ kɛ́ pɑɑ le, nɑ pɑ́ tɑ́ kotɑɣɑ kɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ tǝsikile nɑ Ɩsɔ luɣu tɛɛ ɩcɑtɛ. Amɑ kɔkɔ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ kɑ́ kʋ pɑ tǝnɑ tǝnɑŋnɑŋ. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ pɛtɑ Ɩlɔɣɔʋ wei ɩ puɣusɑɣɑ-wɛ tɔɣɔ kɔkɔ nɑ ɑsimti pǝ teŋku wei ɩ tɑɑ pɑɑ tɛmɑ wontuɣu nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ pɔpɔtʋ kɛ pɛtʋɣʋ tɔ ɩ tɑɑ. Ilim nɑ ɑhoo kɛ pɩɩ nɑɑsǝɣɩ-wɛɣɛ tɑm tɔɔ kɛ́ mpʋ.

Kɑntǝkɑɣɑ hʋʋlɛ

11 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ kumte sɔsɔɔlɛ kʋhʋlʋmlɛ nɑ tǝ tɔɔ cɑɣɑlʋ. Tǝnɑɣɑ tɛtʋ nɑ ɩsɔtɔnʋɣʋ mʋkɑ yem kɛ́ ɩ ɩsɛntɑɑ tǝkpɑtɑɑ. 12 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ mɑ nɑ́ sǝtɑɑ sɔsɑɑ nɑ sǝkpemɑ nɑ pɑ́ sǝŋɑ kumte ɩsɛntɑɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ hɛtɑ tɑkǝlɑsɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hɛtɩ tɑkǝlɑɣɑ lɛŋkɑ tɔtɔ, kɛlɛɣɛlɛ weesuɣu nyǝŋkɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ sǝtɑɑ kɛ tɔm nti nti pɑɑ lɑpɑ nɑ pɑ́ ŋmɑɑ-tǝɣɩ tɑkǝlɑsɩ nsɩ sɩ tɑɑ tɔɣɔ hʋʋnɑʋ. 13 Ḿpʋ́ɣʋ́ teŋku lǝsɑ sǝtɑɑ mpɑ ɩ kɑ lipɑ tɔ. Nɑ sǝm nɑ sǝtɑɑ tǝcɑɣɑlɛ nɑ́ɑ́ lǝsɩ tɔtɔɣɔ yǝlɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ pǝ tɑɑ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsɩ pɑɑ wei kɛ́ nti ɩ kɑ lɑpɑ tɔ. 14 Pǝ yelɑ sǝm nɑ sǝtɑɑ tǝcɑɣɑlɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ pɛtɩ pɛlɛɣɛ kɔkɔ teŋku tɑɑ. Kɔkɔ teŋku ɩnǝɣǝlɛ sǝm kʋlɛlǝm. 15 Ye wei ɩ hǝtɛ ɩ́ fɛɩ weesuɣu tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ, kɔkɔ teŋku tɑɑ kɛ́ pɑ pɛtǝɣɩ-ɩ.

21

Ɩsɔtɔntʋɣʋ kʋfɑlʋɣʋ nɑ tɛtʋ kʋfɑtʋ

1 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɑ nɑ́ ɩsɔtɔnʋɣʋ kʋfɑlʋɣʋ nɑ tɛtʋ kʋfɑtʋ. Ɩsɔtɔnʋɣʋ kʋpǝnʋɣʋ nɑ tɛtʋ kʋpǝntʋ kɑ mʋkɑ yem kɛ́, nɑ teŋku nɑ́ fɛɩ tɔtɔ. 2 Nɑ mɑ́ nɑ́ ɩcɑtɛ nɑŋŋ nyǝntɛ. Yosɑlɛm kʋfɑlʋ, nɑ tǝ lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ kɛ́ Ɩsɔ kiŋ nɑ tǝ́ tiiki. Tǝ tɑɣɑnɑ tǝ tǝɣɩ teu kɛ́ ɩsɩɩ pɛɛlɔ tɑɣɑnʋɣʋ ɩ tɩ nɑ ɩ́ puki ɩ pɑɑlʋ kiŋ tɔ. 3 Tǝnɑɣɑ mɑ nɩɩ pǝ yɔɣɔtǝnɑ kumte kiŋ nɑ nɔɣɔ sɔsɔɣɑ sɩ: Pǝnɛntɛ Ɩsɔ tǝcɑɣɑlɛ wɛ yǝlɑɑ hɛkʋ. Ɩ́ nɑ-wɛ pɑɑ cɑɣɑnɑ, nɑ pɑɑ lɑ ɩ yǝlɑɑ. Pɑ́ nɑ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ pɑɑ cɑɣɑnɑ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ-ɩ pɑ Ɩsɔ. 4 Ɩ kɑ́ hɩɩsɩ pɑ ɩsǝlʋm tǝnɑ tǝpɑɩ. Sǝm kɑɑ tɑsɑ wɛɛʋ. Kʋpǝm mpɩ pǝ tǝnɑ pɩɩ mʋkɩ yem.

5 Ḿpʋ́ɣʋ́ wei ɩ cɑɣɑ kumte tɔɔ tɔ ɩ tɔmɑ sɩ: Pǝnɛntɑɑ mɑ pǝsǝɣɩ pǝ tǝnɑɣɑ kʋfɑm. Nɑ ɩ heelɑ-m sɩ: Nmɑɑ-tɩ. Mpi tɔ mɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ tɑmpɑnɑ kɛ́, nɑ tǝ mʋnɑ pɑ́ tɛ-tɩ nɑ tɑɑ.

6 Nɑ ɩ́ tɑsɑ sɩ: Pǝ lɑpɑɣɑlɛ. Mɑɣɑlɛ Alǝfɑ nɑ Omɛkɑ, kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ nɑ kɑntǝkɑɣɑ tʋ. Lʋkɔtʋ ɩ́ wɛnɑ wei, mɑɑ hɑ-ɩ weesuɣu lʋm sɛɛlʋ kɛ fɑɑlɑɑ nɑ ɩ́ nyɔɔ. 7 Ye wei ɩ́ lɑpɑ kǝllʋ mɑɑ lɑpɩ-ɩ kʋcɔɔʋ kʋnɛ, nɑ ɩ kɑ́ yɑɑ-m ɩ Ɩsɔ, nɑ mɑɑ yɑɑ-ɩ mɑ pǝyɑlʋ. 8 Amɑ pǝ yelɑ sɔɣɔntʋnɑɑ nɑ mɑ tɑ nyɩ ɩsɔnɑɑ nɑ ɑcɑɑlǝtʋ nyǝ́mɑ nɑ yʋlʋkʋlɑɑ nɑ ɑsilimɑ lɑtɑɑ nɑ mpɑ pɑ lɑkɩ topotopo tǝmɑ tɔ nɑ tɩɩŋ lɑɑlɑɑ nɑ pɔpɔtʋnɑɑ tǝnɑ pɑ tǝcɑɣɑlɛ ntɛ́ kɔkɔ nɑ ɑsimti pǝ teŋku wei ɩ mʋɣɩ kɔkɔ tɔ ɩ tɑɑ. Sǝm kʋlɛlǝm ntɛ́.

Yosɑlɛm kʋfɑlʋ

9 Ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ wei ɩ kɑ tɔkɑ kɔpʋnɑɑ nɑ pɑ́ sunɑ kʋnɑɑsǝnɑm kɑntǝkɑɣɑ nyǝm kɛ tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ tɔ pɑ tɑɑ lɛlʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ tɔ-m sɩ: Kɔɔ nɑ mɑ́ hʋlɩ-ŋ pɛɛlɔ wei pɑɑ kpɑ tɔ, Ɩwǝyɑɣɑ ɑlʋ ntɛ́. 10 Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu tɛɛnɑ-m nɑ ɩsɔtɑɑ tillu kpɑɣɑ-m nɑ ɩ́ kpɑɑsɩ pʋɣʋ sɔsɔɔʋ nɑkʋlɩ kʋ comcom nɔɣɔ tɑɑ. Tǝnɑɣɑ ɩ hʋlɑ-m Yosɑlɛm, ɩcɑtɛ nɑŋŋ nyǝntɛ nte tǝ lɩɩnɑ Ɩsɔ kiŋ kɛ ɩsɔtɑɑ nɑ tǝ́ tiiki tɔ. 11 Nɑ tǝ́ nɑ Ɩsɔ teeli tǝnyǝnǝnyǝnɩ. Tǝ teekɑɣɑ kɔkɔ kɛ́ nɑ pǝ́ nǝɣǝsǝnɑ liɣitee pǝlɛ kʋcɔlɔcɔllɛ nte tǝ nɑɑ ɩsɩɩ tiŋ tɔ. 12 Koluŋɑ sɔsɔɔŋkɑ kʋkʋlɑɣɑ cɔɔnɑ-tɛ, nɑ tǝ wɛnɑ nɔnɔɔsɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, nɑ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɑŋɑ tǝ nɔnɔɔsɩ. Nɑ pɑ́ ŋmɑɑ nɔnɔɔsɩ nsɩ sɩ tɔɔ kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kpekɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ hǝlɑ. 13 Nɔnɔɔsɩ tooso kɑ wɛnnɑ pɑɑ hɔɣɔlʋɣʋ ŋku kʋ tɔɔ, ilim tǝlɩɩlɛ tɔɔ kɛ́ nɔnɔɔsɩ tooso, nɑ ilim ntɔɣɔŋ tɔɔ kɛ́ tooso, pǝ mpǝtǝŋ tɔɔ kɛ́ tooso, nɑ ilim tǝtʋlɛ tɔɔ kɛ́ tooso. 14 Pɩɩŋ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ tɔɔ kɛ́ koluŋɑ nɑ ɩcɑtɛ pǝ sǝŋɑɑ. Nɑ pǝ́ ŋmɑɑwɑ pɩɩŋ ɩnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ Ɩwǝyɑɣɑ tillɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ hǝlɑ.

15 Ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ yɔɣɔtɑɣɑnɑ-m tɔ ɩ tɔkɑ cɑmlʋɣʋ kʋmɑɣɑsʋɣʋ kɛ ɩ niŋ tɑɑ. Cɑmlʋɣʋ ŋkʋ kʋ kɛ́ wʋlɑ kɛ́, sɩ ɩ mɑɣɑsǝɣǝnɑ ɩcɑtɛ nɑ tǝ nɔnɔɔsɩ nɑ tǝ koluŋɑ. 16 Kɔŋkɔmǝŋ liɣiti kɛ́ ɩcɑtɛ wɛnɑ, nɑ tǝ wɑŋ tɔɔ nɑ tǝ tɑɣɑlǝŋ tɔɔ wɛ teitei. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu mɑɣɑsɑ ɩcɑtɛ nɑ ɩ cɑmlʋɣʋ ŋkʋ, nɑ ɩcɑtɛ kɔŋkɔŋ tɑɣɑlǝŋ wɛ kilomɛɛtǝlǝnɑɑ iyisi nɑɑlɛ nɑ ŋmʋnʋɣʋ (2200), nɑ tǝ wɑŋ tɔɔ nɑ tǝ kʋŋkʋlʋmǝŋ tɔɔ tɔtɔɣɔ mpʋ. 17 Nɑ ɩsɔtɑɑ tillu mɑɣɑsɩ koluŋɑ tɔtɔ, nɑ kɛlɛ kɑ kʋŋkʋlʋmǝŋ mɑɣɑnɑ mɛɛtǝlǝnɑɑ nɩɩtoso nɑ kɑkpɑsɩ. Ɩsǝnɑ pɑ mɑɣɑsǝɣɩ tɔɣɔ ɩ mɑɣɑsɑɑ. 18 Liɣitee pɛɛ kʋcɔlɔcɔlɛɛ kɛ pɑ ŋmɑnɑ koluŋɑ. Pǝ yelɑ ɩcɑtɛ tɔ, wʋlɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ ŋmɑnɑ tǝlɛ, nɑ wʋlɑ ɩnɩ ɩ wɛ tǝcɛɩcɛɩ kɛ́ ɩsɩɩ tiŋ.

19 Liɣitee pɛɛ kɛ pɑ lɑpǝnɑ kɑcɔkɑ kɛ ɩcɑtɛ koluŋɑ kite tɛɛ pɛɛ tɔɔ. Kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝntɛ ntɛ́ liɣitee pǝlɛ nte tǝ sitɑ cʋntʋ nɑ pooku tɔ. Nɑɑlɛ nyǝntɛ ntɛ́ liɣitee pǝlɛ nte tǝ wɛ pooku tǝlɛ tɔ. Tooso nyǝntɛ ntɛ́ liɣitee pǝlɛ pooku nɑ ɑtɔntɔɔtɛ. Liɣiti nyǝntɛ ntɛ́ liɣitee pǝlɛ tiŋ ɑtɔntɔɔtɛ. 20 Kɑkpɑsɩ nyǝntɛ ntɛ́ liɣitee pǝlɛ kʋkpɛɛtǝlɛ. Nɑɑtoso nyǝntɛ ntɛ́ liɣitee pǝlɛ kʋsɛɛmlɛ cʋntʋ tɑkɑ. Nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝntɛ ntɛ liɣitee pǝlɛ ɑtɔntɔɔtɛ nɑ pooku. Pǝlefɛɩ nyǝntɛ ntɛ́ liɣitee pǝlɛ ɑtɔntɔɔtɛ nɑ pooku nyǝntɛ. Pɔɣɔlɑɣɑfɛɩ nɑɑnʋwɑ nyǝntɛ ntɛ́ liɣitee pǝlɛ tiŋ kɑsɑsɑŋɑ nyǝntɛ. Nɑɑnʋwɑ nyǝntɛ ntɛ́ liɣitee pǝlɛ ɑtɔntɔɔtɛ kɑsɑsɑŋɑ nyǝntɛ. Nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm nyǝntɛ ntɛ́ liɣitee pǝlɛ pooku ɑtɔntɔɔtɛ nyǝntɛ. Nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ nyǝntɛ ntɛ́ ɑtɔntɔɔtɛ ɑkpɑɑyɑlɑ. 21 Nɔnɔɔsɩ nsɩ sɩ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ sɩɩ kɛ́ kɑcɔkɑ wontu nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ, pɑɑ nɔnɔɣɔ ŋkɑ nɑ kɑ kɑcɔkɑ wontuɣu. Wʋlɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɔnɑ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ hɑpǝlɛ tǝnɑ, nɑ wʋlɑ ɩnɩ ɩ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tiŋ wɛʋ tɔ.

22 Mɑ tɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ kɛ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ. Mpi tɔ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑwulɑɣɑ tʋ nɑ Ɩwǝyɑɣɑ pɑɑ kɛnɑ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ. 23 Ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑ tɑsɑ ilim yɑɑ ɩsɔtʋ pǝ tɔm kɛ lɑpʋ sɩ pǝ́ nɑɑkɩ tǝ tɑɑ. Mpi tɔ, Ɩsɔ teeli kɑ́ nɑɑnɑ tǝ tɑɑ ɩsɩɩ kɔkɔ, nɑ Ɩwǝyɑɣɑ kɛnɑ tǝ kɔkɔ. 24 Antulinyɑ tɑɑ yǝlɑɑ kɑ́ tɔŋnɑ tǝ kɔkɔsɩ, nɑ ɑtɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ kɑ́ ponɑ tǝ tɑɑ kɛ́ pɑ ɑpititu. 25 Tǝ nɔnɔɔsɩ kɑ́ tʋ́lɩ́ ḿpʋ́ɣʋ́ ilim tɑɑ kɛ́, sɩ kɑɑ tǝkɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɑhoo fɛɩ tɔtɔ sɩ ɑ tɑsǝɣɩ yuɣu. 26 Pɑɑ ponɑ tǝ tɑɑ kɛ́ piitim tǝnɑ yǝlɑɑ ɑpititu nɑ pɑ sɔsɔɔntʋ. 27 Nɑ ɑsilimɑ nyǝm nɑpǝlɩ yɑɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ lɑkɩ ɑcɑɑlǝtʋ nɑ pɔpɔtʋ tɔ pɑ kɑɑ sʋʋ tǝ tɑɑ. Amɑ mpɑ pɑ hǝlɑ wɛ weesuɣu tɑkǝlɑɣɑ ŋkɑ kɑ kɛ́ Ɩwǝyɑɣɑ nyǝŋkɑ tɔ kɑ tɑɑ tɔ, mpɛ pɑɑ sʋʋnɑ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ.

22

1 Ɩsɔtɑɑ tillu hʋlɑ-m tɔtɔɣɔ weesuɣu lʋm pɔɣɔ sɔsɔɣɑ, nɑ kɑ lʋm wɛ tǝkɑɩkɑɩ ɩsɩɩ tiŋ, nɑ kɑ́ lɩɩnɑ Ɩsɔ nɑ Ɩwǝyɑɣɑ pɑ kumte tɛɛ. 2 Nɑ kɑ́ kpeŋ ɩcɑtɛ sɔsɔɔlɛ ńtɛ́ tǝ hɑpǝlɛ hɛkʋ tɑɑ. Nɑ weesuɣu tʋɣʋ sǝŋɑ pɔɣɔ sɔsɔɣɑ ŋkɛ kɑ kʋtentemiŋ nɑɑlɛ tɔɔ, kʋnɛ nɑ cǝnɛ nɑ kʋnɛ nɑ cǝnɛ, nɑ kʋ lʋlǝɣɩ tɔm nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛɣɛ pǝnɑɣɑ tɑɑ. Pɑɑ ɩsɔtʋ wei kɛ́ kʋ lʋlǝɣɩ. Kʋ hɑtʋ hɑɑkɩ piitim yǝlɑɑ kɛ ɑlɑɑfǝyɑ. 3 Mpi Ɩsɔ tǝŋsɑ mpusi tɔ pǝ tɑɑ pʋlʋ kɑɑ wɛɛ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ.

Ɩsɔ nɑ Ɩwǝyɑɣɑ pɑ kumte kɑ́ wɛɛ tǝ tɑɑ, nɑ Ɩsɔ pǝyɑlɑɑ kɑ́ sɛɛkɩ-ɩ. 4 Pɑɑ nɑ́ ɩ ɩsɛntɑɑ, nɑ pɑɑ ŋmɑɑ ɩ hǝtɛ kɛ pɑ tokuŋ tɑɑ. 5 Ahoo fɛɩ sɩ ɑ tɑsǝɣɩ yuɣu tɔtɔ. Pɑ kɑɑ nyɩɩlɩ sɩ fǝtǝlɑ yɑɑ ilim ɩ́ nɑɑ-wɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ Ɩsɔ kɑ́ tʋ-wɛɣɛ kɔkɔsɩ. Nɑ pɑɑ tɔɣɔ kɑwulɑsɩ kɛ tɑm tɔɔ.

Yesu kɔntɛ

6 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtɑɑ tillu heelɑ-m sɩ: Tɔmnɑɑ pɑnɛ pɑ kɛ́ tɑmpɑnɑ kɛ́, nɑ pɑ nǝɣǝsǝnɑ pɑ́ tɛ-wɛ nɑ tɑɑ. Nɑ Tɑcɑɑ Ɩsɔ wei ɩ hɑɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ ɩ Feesuɣu tɔ, ɩnɩ ɩ kɑ tilinɑ ɩ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ ɩ́ hʋ́lɩ́ ɩ pǝyɑlɑɑ kɛ mpi pǝ wɛɛ pǝ kɔŋ nɔɔnɔɔ tɔ.

7 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɔɣɔtɑɑ sɩ: N nɩɩwɑɑ, mɑɑ kɔɔ nɔɔnɔɔ. Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ tǝŋǝɣɩ cele tɔmnɑɑ mpɑ pɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔ.

8 Yohɑɑnɩ mɑ́, mɑ nɩɩnɑ nɑ mɑ́ nɑnɑ mɑ ɩsǝlɛ kɛ pǝnɛ ɩnɩ pǝ tǝnɑ. Mɑ kɔmɑ nɑ mɑ́ tɛ pǝ tǝnɑɣɑ ḿpʋ́ɣʋ́ nɩɩʋ nɑ nɑʋ, ɩlɛnɑ mɑ́ hǝntɩ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ hʋlɑ-m-wɩ tɔ ɩ nɔɔhɛɛ tɛɛ sɩ mɑ sɛɛkɩ-ɩ. 9 Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ-m sɩ: Tɑɑ lɑ mpʋ, tɑ tǝnɑɣɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ kɛ́. Tɑɣɑlɛ mpʋ nɑ nyɑ́ tɑɑpɑlɑɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔmnɑɑ tɔ. Ye sɛɛtʋ ɩlɛ, Ɩsɔ kɛ́ n kɑ́ sɛɛ.

10 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ-m sɩ: Tɑɑ ŋmɛsɩ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ cele tɔmnɑɑ pɑnɛ yoo. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ sɩɩwɑ wɑɑtʋ wei sɩ kɔkɔlɔnɑɑ pɑnɛ pɑɑ lɑ tɔ wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ wʋsɑɑ. 11 Wei ɩ lɑkɩ ɩsɑɣɑtʋ tɔ pʋntʋ ɩ́ wɛɛ ɩ ɩsɑɣɑtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ lɑpʋ. Nɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ kɛ́ ɑsilimɑ tʋ tɔ pʋntʋ ɩ́ wɛɛ ɩ ɑsilimɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ ɩ tǝɣɩ pilisuɣu. Nɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ kɛ́ kʋpɑŋ tɔ pʋntʋ ɩ́ wɛɛ ɩ kʋpɑntʋ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ tǝ lɑpʋ. Nɑ wei ɩ́lɛ́ ɩ wɛ tǝnɑŋŋ tɔ pʋntʋ ɩ́ wɛɛ ɩ tǝnɑŋŋ tɑɑ kɛ́ mpʋ.

12 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɔɣɔtɑɑ sɩ: N nɩɩwɑɑ, mɑɑ kɔɔ nɔɔnɔɔ. Mɑɑ kpɛnnɑ mɑ kʋfɛlǝŋ nɑ mɑ́ kɔɔ nɑ mɑ́ fɛlɩ pɑɑ wei kɛ́ mpi ɩ lɑpɑ tɔ. 13 Mɑɣɑ Alǝfɑ nɑ Omɛkɑ, mɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ tʋ nɑ kɑntǝkɑɣɑ tʋ. Mɑɣɑlɛ cɑɑllʋ nɑ tɛɛsǝlʋ.

14 Leleŋ nɩɩlɑɑ ntɛ́ mpɑ pɑ cɔtǝɣɩ pɑ cɑpɑnɑɑ nɑ pǝ hɑ-wɛɣɛ mpɑɑʋ sɩ pɑ́ tɔɣɔ weesuɣu tʋɣʋ pee, nɑ pɑ́ tǝŋnɑ ɩcɑtɛ nɔnɔɔsɩ nɑ pɑ́ sʋʋ ɩcɑtɛ tɑɑ tɔ. 15 Amɑ ɑcɑɑlǝtʋ nyǝ́mɑ nɑ mpɑ pɑ lɑkɩ topotopo tǝmɑ tɔ nɑ ɑsilimɑ lɑtɑɑ nɑ yʋlʋkʋlɑɑ nɑ tɩɩŋ lɑɑlɑɑ nɑ mpɑ pɑ kɛ́ pɔpɔtʋnɑɑ kɛ pɑ yɔɣɔtɑɣɑ tɑɑ yɑɑ pɑ kʋlɑpʋtʋ tɑɑ tɔ, ɩcɑtɛ wɑɑlɩ kɛ́ pɩɩ kɑɑ-wɛ.

16 Yesu mɑ́ mɑ́ tilinɑ mɑ ɩsɔtɑɑ tillu sɩ ɩ́ kpɑɑlɩ-mɛɣɛ tǝ tǝnɑɣɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekɑ tɑɑ. Tɑfiiti lʋlǝnɑ nɑ pǝ́ lʋlɩ nɑ pǝ́ lʋlɩ-m. Mɑɣɑlɛ tʋlʋmɑlʋɣʋ.

17 Feesuɣu nɑ ɑsɑɑlʋ kʋfɑlʋ sɩ: Kɔɔ.

Ye wei ɩ nɩɩ mpʋ pʋntʋ ɩ́ tɔ tɔtɔ sɩ: Kɔɔ.

Lʋkɔtʋ ɩ́ kpɑ wei pʋntʋ ɩ́ kɔɔ. Ye wei ɩ cɑɑ weesuɣu lʋm, ɩ kɑ hiki-wǝɣɩ fɑɑlɑɑ.

Nti pɑ tɛɛsǝnɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ tɔ

18 Yohɑɑnɩ mɑ́ mɑ kpɑɑlǝɣǝnɑ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ nɩɩ cele tɔmnɑɑ mpɑ pɑ ŋmɑɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔ sɩ: Ye pǝ cǝpɑ wei nɑ ɩ́ sɔɔsɑ pʋlʋɣʋ tǝ tɔɔ, Ɩsɔ kɑ́ sɔɔsɩ kʋnɑɑsǝnɑm mpi pǝ tɔm pɑ kɛɛsɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔɣɔ pʋntʋ sɑlǝkɑ tɔɔ. 19 Nɑ ye pǝ cǝpɑ nɔɣɔlʋ nɑ ɩ́ pɑsɑ cele tɔmnɑɑ mpɑ pɑ wɛ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔ, Ɩsɔ kɑ́ pɛ pʋntʋ kɛ ɩ pɑɑ nyǝm kɛ weesuɣu tʋɣʋ pee tɑɑ, nɑ Ɩsɔ ɩcɑtɛ nɑŋŋ nyǝntɛ nte tǝ tɔm pɑ kɛɛsɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑnɛ kɑ tɑɑ tɔ tǝ tɑɑ.

20 Wei ɩ tɔɔ pǝ tǝnɑ ɩsǝntɔ pǝ wɛnɑ tɑmpɑnɑ tɔ ɩ tɔmɑ sɩ: Kʋpɑm mɑɑ kɔɔ nɔɔnɔɔ. Ɛɛ, pǝ́ lɑ mpʋ. Tɑcɑɑ Yesu, kɔɔ mpʋ.

21 Tɑcɑɑ Yesu ɩ́ hʋ́lɩ́ mǝ tǝnɑɣɑ pɛɛlɛɛ.

OTH