^

Aɓan 'am wiya awan

New Testament in Mbuko (CM:mqb:Mbuko)

copyright © 2010 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Mbuko
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Copyright Information

© 2010, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Mbuko

© 2010, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-04-30

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022

85377c5a-ee2b-5540-a6b5-8f8a5a729092

Mata

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Ləbara mugom a kawa ana

Mata

sə vinde anan ata awan

A ɗakay way pə deftere a anan

Mata a vinde ɗerewel a anan nà, anà Yahuda ahay sə ɗakay anan nà, Yesu nə Almasihu. Saray bayak a Mata a ɗakay anan nə way a Yesu sa ga ataya tə təra kawa ana ɗo maja'am a Mbərom ahay sa taa ja kwakwa ataya awan. Aday a ɗakay anan ɗukwen, Yesu winen apan i tətakan anan way anà ɗo ahay nà, a ga nə kawa a var Tawrita wiya a kawa ana Musa sa var kwakwa ata awan. Matanan, tə Yesu nà, Mbərom a rah anan wa way anahan sə dazlan sa ga tə Isəra'ila ahay ata awan.

Nga sa 'am ahay

Mbərom a slənay ahay Yesu, winen Almasihu awan (1.1 - 4.11)

Yesu a wazay à Galile aday à Yahudiya (4.12 - 25.46)

Yesu a mac aday a slabakay ahay à məke wa (26.1 - 28.20)

1

Bije a Yesu ahay

Lukas 3.23-38

1 Həna anan nà, ɗerewel sə sləmay ana bije a Yesu Almasihu ahay. Winen mə wahay a nà, pə zahav ana Dawuda wan sə kutov ana Ibərahima.

2 Ibərahima a wahay Isiyaku, Isiyaku winen a wahay Yakob, Yakob ite a wahay Yahuda, tinen tə mərak anahan ahay inde. 3 Yahuda winen a wahay atə Fares tə Jara pə uwar a sə ngaman Tamar ata wa. Fares a wahay Hesərunu, Hesərunu ite a wahay Aram, 4 Aram ite a wahay Aminadabu, Aminadabu ite a wahay Nasunu, Nasunu ite a wahay Salmuna. 5 Salmuna a wahay Bo'es pə uwar a sə ngaman Rahab ata wa. Bo'es ite a wahay Obed pə uwar a sə ngaman Rut ata wa. Obed ite a wahay Yisa, 6 Yisa ite a wahay bahay Dawuda.

Dawuda a wahay Sulimanu pə uwar anahan sə ngəzar pə Uriya wa ata awan. 7 Sulimanu ite a wahay Roba'am, Roba'am ite a wahay Abiya, Abiya ite a wahay Asa, 8 Asa ite a wahay Yusafat, Yusafat ite a wahay Yoram, Yoram ite a wahay Ujiya, 9 Ujiya ite a wahay Yotam, Yotam ite a wahay Akas, Akas ite a wahay Hejekiya, 10 Hejekiya ite a wahay Manasa, Manasa ite a wahay Amos, Amos ite a wahay Yusiya, 11 Yusiya ite a wahay Yekoniya tə mərak aya awan. À alay a tinen ata, bahay sə Babila a pak anan Isəra'ila ahay ù kon wa.

12 Pə dəɓa a way ata wa asa, Yekoniya a wahay Salatiyel, Salatiyel ite a wahay Zorobabila, 13 Zorobabila ite a wahay Abihuda, Abihuda ite a wahay Eliyakim, Eliyakim ite a wahay Ajora, 14 Ajora ite a wahay Sadok, Sadok ite a wahay Akim, Akim ite a wahay Eliyada, 15 Eliyada ite a wahay Eliyajaru, Eliyajaru ite a wahay Matan, Matan ite a wahay Yakob, 16 Yakob ite a wahay Yusufu, mbaz ana Mariyama, may a Yesu sə ngaman Almasihu ata awan.

17 Abaslay zahav ata pə mədire pə mədire a bənay ahay pə Ibərahima wa hus pə Dawuda nà, kà gak bije ahay kuro nga anahan a fuɗo. A ban pə Dawuda wa ite, hus pə ana tinen sə həɗek à Babila ɗukwen, kà gak bije ahay kuro nga anahan a fuɗo. A bənay pə winen ata wa ite, hus pa sə wahay anan Almasihu ite nà, kà gak bije ahay kuro nga anahan fuɗo a re.

Awahay ana Yesu Almasihu

Lukas 2.1-7

18 Awahay ana Yesu Almasihu a təra nà, natiya awan: Mariyama, may anahan ata nà, winen dəle ana Yusufu. À alay a tə gəɓak zek fan bay nà, məgala sə Apasay Cəncan a, a gan wan anà Mariyama. 19 Yusufu, dəle anahan ata nà, winen ɗo ɗiɗek awan, a pərahan azar anà Mbərom. A nan sa ra apan waray pa 'am sə ɗo ahay bay. Anga nan, Yusufu a nan sə mbəsak anan dəle anahan tə wurwer.

20 Winen apan i bayak pa 'am ata mba, maslay a Mbərom a kan zek ì cœn sə zuɓay inde. A jan, a wa: «Yusufu, ɗo sə zahav ana Dawuda, kə̂ jəjar sə gəɓa anan dəle anak Mariyama bay, anga sa gan wan nà, məgala sə Apasay Cəncan awan. 21 I wahay wan mungol awan, kə̂ ngaman Yesu*, anga i tam anan ɗo anahan ahay ì ines a tinen ahay wa.»

22 Way ata fok a təra anga aday 'am ana Mbərom Ba Məduwen a sa ja tə dungo ana ɗo maja'am anahan ata, â təra. A wa:

23 «Dəna dalay a i ga wan,

i wahay wan mungol awan,

ti ngaman Imanuwila.†»

24 Yusufu a pəɗek pə ahan wa nà, a ga kawa ana maslay a Mbərom sa jan ata awan. A gəɓa anan dalay anahan Mariyama agay. 25 Əna tə japak tə Mariyama bay, hus pa sə wahay anan wan anahan ata awan. Yusufu a ɗaf apan sləmay Yesu a kutok.

2

Ɗo sa san way ahay ta nay saa ca pə Yesu

1 Yesu nà, winen mə wahay a à Baytilama pə daliyugo sə Yahudiya. À alay ata nà, bahay sə Yahudiya a nə Hiridus. Pə dəɓa sə wahay anan Yesu wa nà, kəlire ahay ta nay ahay kwa ta day sə dara wa, à Urəsalima. Tinen aday nà, ta san way pə cəveɗ sə mawuzlawazl ahay zle. Anga nan tə cəce pə ɗo ahay wa, ta wa: 2 «Wan a mə wahay a, aday i sa təra bahay sə Yahuda ahay ata nà, winen ahaw? Mə canak anan anà mawuzlawazl anahan a kə̀ slabakak ahay à dəlon wa. Ma nay sa naa həran ayak nga.»

3 Bahay Hiridus a sləne cəna, 'am ata kə̀ wusek atan nga, winen tu ɗo sə Urəsalima ahay fok. 4 Hiridus a halan nga anà bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, pi zek tə miter sə Tawrita ahay fok. A cəce patan wa, a wa: «Ti wahay Almasihu nà, ahaw?»

5 Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Ti wahay Almasihu nà, à Baytilama, pə daliyugo sə Yahudiya. Anga ɗo maja'am a Mbərom kə̀ vindek kwakwa, a wa:

6 “Iken Baytilama, wulen su doh pə daliyugo sə Yahudiya,

kə kəcak à mamasl sə wulen su doh sə Yahudiya ahay bay jiga awan.

Anga bahay i sləray ahay nà, ì iken wa,

aday i gan nga anà Isəra'ila ɗo uno ahay kawa ɗo sə jugwar təman ahay.*”»

7 Natiya kutok, Hiridus a ngaman atan ayak anà kəlire ahay ù doh pə cakay anahan. A ngaman atan ayak mənjəna ɗo ahay sa san apan, aday a cəce patan wa, a wa: «Kə cinen anan anà mawuzlawazl ata a slabak nà, à alay wuraw?» Tə ɗakan anan kutok. 8 Pə dəɓa anahan a wa a jan atan asa, a wa: «Zlen à Baytilama, pəlen anan wan ata lele. Ki ten anan à nga cəna, ka naa jen uno, aday nen ni zla saa həran ahay nga a cite.»

9 Tinen ite, tə sləne anan 'am a bahay ata cəna, ta zla kutok. Mawuzlawazl a, tinen a sə canan kurre a ata, a njahan atan pa 'am wa. A dəzle pa nga su doh a aday wan a à man ata ata nà, mawuzlawazl ata a tavay dek. 10 Tə canan anà mawuzlawazl sə tavay dek ata cəna, ta njaɗ ataslay mivel məduwen awan. 11 Ta zla ù doh a aday wan a winen à man ata ata awan. Ta tan à nga anà Yesu, tinen maya tə may anahan Mariyama. Tə dukwen gərmec ù vo, tə həran nga anà wan ata awan. Tə pəsak anan mbulo a tinen ahay, aday tə varan magwagway ahay cara cara: gura ahay, mətətok sə ləluway sə rəbas lele ataya awan, pi zek tə wurde sə ngaman mira ataya awan. 12 Pə dəɓa anahan a wa nà, Mbərom a ɗakan atan anan ì cœn sə zuɓay inde nà, tâ ma ta man ana Hiridus sabay. Natiya ta zla agay tə cəveɗ hinen kutok.

Atə Yusufu tə Mariyama ta zla à Misra

13 Ɗo a ataya ta zla way a tinen cəna, maslay a Mbərom a kan zek anà Yusufu ì cœn sə zuɓay inde, a jan, a wa: «Slabak! Zla anan wan tə may anahan a təke à Misra, bina Hiridus i pəlay wan a anan, anga a nan sə lize anan. Njihen à man ata hus pə luvon a azanan ni jak, hayak ikwen ahay wa ata awan.»

14 Matanan kutok Yusufu a slabak sə luvon, a zla anan Yesu tə Mariyama a təke à Misra. 15 Tə njahay à man ata hus pə amac ana Hiridus. Natiya, way ana Mbərom Ba Məduwen sa ja tə dungo ana ɗo maja'am anahan ata a təra. A wa: «Ni ngaman anà wan uno kwa pə daliyugo sə Misra wa.†»

Hiridus a vaɗ anan gwaslay ahay

16 Hiridus a ca apan nə ɗo ataya ta gak kawa ananahan sa jan atan ata sabay cəna, a ga mivel. A jan anà suje anahan ahay nà, tâ vaɗ anan gwaslay ahay à Baytilama wa fok, pi zek tu kon aya sa van nga ataya awan, a ban pa wan ma va a bay a wa, hus pa wan ma va cew ataya awan. Anga kawa ana kəlire ataya sə ɗakan anan alay a ana mawuzlawazl a sə sləray ahay ata nà, a baslay ava awan, i ga nə matanan. A vaɗ atan fok.

17 A təra kawa ana ɗo maja'am a Mbərom Yeremiya sa ja, a wa:

18 «Zliyzloy kà gak à Rama,

ayam tə aja mawa kə̀ zalak.

Rahilu winen apan i yam gwaslay anahan ahay.

A nan ɗowan â bənan mbac bay,

anga gwaslay anahan ahay tə məcak fok.‡»

Atə Yusufu tə Mariyama ta may agay à Misra wa

19 Hiridus a mac cəna, maslay a Mbərom a kan zek anà Yusufu ì cœn sə zuɓay inde à Misra, 20 a jan, a wa: «Slabak! Zla anan wan tə may anahan a təke pə daliyugo sə Misra wa, ma pə daliyugo sə Isəra'ila, anga ɗo sa gan may sa vaɗ anan wan ataya tə məcak.»

21 Yusufu a slabak, a gəɓa anan wan tə Mariyama a təke, ta ma pə daliyugo sə Isəra'ila kutok. 22 Aya əna, a sləne sa jəka sa pa 'am ana Hiridus nà, wan anahan sə ngaman Arkilawus ata nà, kə̀ jəjarak sə njahay à man anahan pə daliyugo sə Yahudiya. Anga nan Mbərom a kan anan ahay ì cœn sə zuɓay inde way anahan təɗe saa ga ata awan. Ta zla à Galile kutok, 23 tə njahay way a tinen à wulen su doh a sə ngaman Nazaratu ata awan. A təra matanan ata ɗukwen, anga ɗo maja'am a Mbərom ahay ta jak, ta wa: «Ti ngaman Nazaratu ahay.»

3

Wazo a Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay

Markus 1.1-8; Lukas 3.1-18; Yuhana 1.19-28

1 Yawa, à alay ata nà, ɗowan a inde tə ngaman Yuhana, a taa gan baptisma anà ɗo ahay. A taa nahay à saf inde à kiɓe sə Yahudiya, aday a taa wazan anà ɗo ahay. 2 A wazay, a wa: «Mbəsiken ines a kwanay ahay, anga bahay a Mbərom winen bəse tə kwanay.»

3 Yuhana aday nà, winen ɗo mbala ana ɗo maja'am a Mbərom Ezaya sa ja apan ata awan, a wa:

«Ɗowan a inde, winen apan i zlah à saf inde à kiɓe, a wa:

“Ten anan cəveɗ anga Bahay winen apan i nay.

Ten anan cəveɗ ata mə tavay nga a fəhhe lele.*”»

4 Yuhana a nà, winen a pak pi zek nə zana ma han a tə sibœk sə zlugweme awan, a ɓan zərkutov ɗukwen tə maslərapa sa zlay. Way sa pa anahan a nà, hayam ahay pi zek tə umam sə kiɓe aya awan. 5 Ɗo sə Urəsalima ahay pi zek tu ɗo sə Yahudiya azar aya tatə ɗo su kon sə cakay sə zlinder sə Urdon ataya fok, ta nay pə cakay anahan. 6 Tə dazlan sə ɗakay anan ines a tinen ahay, aday Yuhana a gan atan baptisma à zlinder sə Urdon ata inde.

7 Yuhana a canan anà Farisa ahay pi zek tə Saduki ahay ta nay pə cakay anahan saa ga baptisma nà, a jan atan, a wa: «Kwanay zahav sə kòn ahay, ɗo sa njak ɗo ahay, waya sə ɗakak ikwen anan sa haw pə sariya ana Mbərom saa nay ahay ata wa anaw? 8 Gen mer su way lele aya aday sə ɗakay anan nə kə mbəsiken ines a kwanay ahay acəkan ata awan aday. 9 Kâ saa bayiken à nga inde nà, kwanay wan ana Ibərahima ahay ata bay. Way ata i tam kwanay bay. Nen apan ni jak ikwen, Mbərom i mba apan sə təra anan kon a anaya wan ana Ibərahima aya təte. 10 Mbərom kə̀ lavak anan zek tə tirez, i gaɗ anan dədazl si sé aday a wahay wan lele aya bay ata fok. I gaɗ atan, aday i pak atan ù uko inde.

11 «Nen na gak ikwen baptisma nə tə a'am aday sə ɗakay a nə kə mbəsiken ines a kwanay ahay ata awan. Aya əna, ɗowan inde i nay à dəɓa uno wa, winen nà, i gak ikwen baptisma nə tə Apasay Cəncan awan aday tə uko. Winen nà, a zalay nen tə mazlaɓ lele. Na slak aday ni pəsakan anan liɓer sə təkarak anahan ahay à saray wa bay jiga awan. 12 Gəsaɗaf inde à alay anahan sə vəvay anan ndaw, i gəzla anan ndaw pi zek wa tə janjar. I halan nga anà ndaw sa pak ì de, aday i vak anan janjar tə uko a aday a mbacay kula itəbay ata awan.»

Yesu a ga baptisma

Markus 1.9-11; Lukas 3.21-22

13 Natiya kutok, Yesu a slabakay ahay pə daliyugo sə Galile wa, a nay ahay pə cakay ana Yuhana à zlinder sə Urdon. A nan nà, Yuhana â gan baptisma. 14 Abay Yuhana a ngam bay, a jan, a wa: «Nen aɗəka nə na gan may kû go baptisma. Aday iken asa nə ki nay ahay pə cakay uno nà, kəkəmaw?»

15 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Â zlak à nga! Anga sumor a nà, gumo anan mer su way a abay təɗe a nan à Mbərom gumo ata awan.»

Natiya kutok, Yuhana a təma, 16 a gan baptisma anà Yesu. Yesu a slabakay ahay à a'am wa cəna, a canan ayak anà bagəbaga mburom a təɓa pangaya, aday a canan ayak anà Apasay a Mbərom kawa badəbada, winen apan i dazay ahay, a njahay apan. 17 'Am ɗukwen a ndəray ahay kwa à bagəbaga mburom wa, a wa: «Həna anan nà, wan uno, ləliwe uno awan. Nə taslay mivel bayak a nə tə winen awan.»

4

Fakalaw a nan sa njak a Yesu

Markus 1.12-13; Lukas 4.1-13

1 Pə dəɓa anahan a wa nà, Apasay a Mbərom a zla anan Yesu à man sa saf inde à kiɓe, anga aday Fakalaw â sa njak anan. 2 Yesu kà pak awan bay, luvon ahay kwa kuro fuɗo. Luvon tə ipec fok, kà pak awan bay jiga awan. May a han apan kutok.

3 Fakalaw a həɗəken ayak pə cakay, a jan, a wa: «Kak iken nə Wan a Mbərom cukutok nà, jan anà kon a anaya tə̂ təra ɗaf, aday ki pa biɗaw?»

4 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Deftere a Mbərom a ja nà: “Ɗo zənzen a a njahay uho nə tə way sa pa ɗəkɗek bay, əna ta 'am ana Mbərom sa ja ataya fok.*”»

5 Fakalaw a zla anan Yesu à Urəsalima, wulen su doh cəncan awan, a ɗaf anan pa nga su doh sə mazlaɓ a Mbərom, 6 a jan kutok: «Kak iken Wan a Mbərom a acəkan nà, ənga larak ayak zek à man a anan wa. Anga Deftere a Mbərom kà jak, a wa:

“Mbərom i jan anà maslay anahan ahay sa ba iken.

Ti kəcaw iken à alay a tinen inde,

anga aday kâ saa ɓurgosl anan saray anak ahay pu kon bay.†”»

7 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Deftere a ja ɗukwen: “Kâ sa ca azan pə Mbərom anak wa bay.‡”»

8 Matanan, Fakalaw a zla anan à ɓəzlom a inde, sololo cəveɗabay. A ɗakan pə bahay sə daliyugo tembərəzem fok, tə mazlaɓ sə zlile a tinen aya təke. 9 A jan kutok asa, a wa: «Way a anaya fok, ni varak atan, kak kə dukwek uno gərmec ù vo, aday kə hərak uno nga nà, na.»

10 Əna Yesu a jan kutok, a wa: «Zla à man a anan wa, iken Fakalaw, mbəsak nen. Anga mə vinde a à Deftere a Mbərom inde, a wa: “Həran nga nà, anà Mbərom Fetek a taayak, winen Bahay anak. Gan mer su way nà, anà winen a kərtek.§”»

11 À alay ata kutok, Fakalaw a mbəsak anan Yesu. Maslay a Mbərom ahay ta nay, ta gan mer su way anà Yesu.

Yesu a dazlan anà mer su way anahan à Galile

Markus 1.14-15; Lukas 4.14-15

12 Pə luvon a inde, Yesu a sləne nə tə bənak anan Yuhana à dangay. A slabak, a ma pə daliyugo sə Galile. 13 A mbəsak Nazaratu, a zla way anahan saa nahay à Kafarnahum, wulen su doh a pa 'am sə bəlay sə Galile ata awan, pa day su kon sə Jabulon tə Neftalim ahay. 14 A ga matanan ata nà, aday 'am ana ɗo maja'am a Mbərom Ezaya sa ja ata â təra. A wa:

15 «Kon sə Jabulon aday kon sə Neftalim,

kwanay pa day uho sə Urdon, pə cəveɗ sa zla à bəlay inde,

kwanay pə daliyugo sə Galile, à wulen su ɗo sə pəra ahay inde.

16 Kwanay mə njahay aya à luvon inde ataya,

ki cinen anan anà jiyjay məduwen awan.

Kwanay mə njahay aya à man hərəkhərek ataya ù vo sə amac inde,

jiyjay ata i dəvak ikwen kutok.*»

17 A bənay pə winen ata wa kutok nà, Yesu a dazlan sə wazay. A wa: «Mbəsiken ines a kwanay ahay, anga bahay a Mbərom winen defefe coy.»

Yesu a ngaman anà ɗo sa ban kəlef aya inde

Markus 1.16-20; Lukas 5.1-11

18 Yesu winen apan i bar pa 'am sə bəlay sə Galile. A canan ayak anà ɗowan aya inde tinen cew, ɗo sa ban kəlef ahay. Ɗowan ataya nà, atə Simon, ɗowan a Yesu sə ngaman Piyer ata awan, tə mərak anahan a inde, tə ngaman Andəre. Tinen apan ti ban kəlef a tinen ahay tə zuvo. 19 Yesu a jan atan, a wa: «Hayak ikwen ahay. Pərihen uno azar, aday ki bənen nə kəlef sabay. Ki i njiɗen uno nà, ɗo sə pəruho azar ahay aɗəka.» 20 Kwayan'a tə mbəsak zuvo a tinen ahay, aday tə pərahan azar à Yesu.

21 Yesu a həɗek pa 'am mənjœk asa, a tan à nga anà ɗo ahay à kwalalan inde cew mungol aya awan. Ɗowan ataya nà, atə Yakuba tə mərak anahan a inde tə ngaman Yuhana. Tinen tatə Zebede, bəbay a tinen awan, tinen apan ti ndakay anan zuvo a tinen ahay à kwalalan inde. Yesu a ngaman atan. 22 Kwayan'a wan ataya tə mbəsak anan kwalalan a tinen tə bəbay a tinen a təke, tə pərahan azar anà Yesu.

Yesu a mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay bayak awan

Lukas 6.17-19

23 Yesu kə̀ bərak pə daliyugo sə Galile fok. A ɗakan anan way anà Yahuda ahay ù doh sə wazay a tinen aya awan. A wazan atan ləbara mugom a sə bahay a Mbərom. A mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay cara cara pi zek tu ɗo mə təra à məndak aya cara cara bayak awan. 24 Ləbara anahan ata a ta 'am təɗay pə daliyugo sə Siriya fok. Ta nan anan ahay ɗo sə ɗəvac ahay cara cara pi zek tu ɗo jəje aya awan, ɗo tə setene aya à nga inde, ɗo tə məhərvov aya awan, ɗo ma mac hawal si zek aya fok, a mbar atan. 25 Man su ɗo məduwen a a taa pərahan azar kutok. Ta nay ahay pə daliyugo sə Galile wa, kwa pə daliyugo sə ngaman Dekapol ata wa, kwa à Urəsalima wa, aday kwa pə daliyugo sə Yahudiya azar aya wa, aday kwa pə daliyugo sa day uho sə zlinder sə Urdon ata wa re.

5

Yesu a wazay à ɓəzlom

1 Yesu a canan anà man su ɗo ata nà, a ján à ɓəzlom saa njahay à man ata awan. Njavar anahan ahay ɗukwen, ta ján à man ata re. 2 Yesu a dazlan sə wazan atan 'am a anan:

Ataslay mivel su ɗo sə pərahan azar anà Yesu ahay

Lukas 6.20-23

3 «Ataslay mivel inde, anga ɗowan aya aday ta san zle, tinen mətawak aya pa 'am a Mbərom ata awan, anga bahay a Mbərom ma var a nə anga tinen.

4 «Ataslay mivel inde, anga ɗo sa yam ahay, anga Mbərom i bənan atan mbac.

5 «Ataslay mivel inde, anga ɗo sə njahay səkəffe ahay, anga Mbərom i varan atan anan daliyugo.

6 «Ataslay mivel inde, anga ɗo sə pəlay sa ga way sa zlan à nga anà Mbərom ata awan, anga Mbərom i man atan zek sa ga kawa a tinen sa gan may ata awan.

7 «Ataslay mivel inde, anga ɗo sa gan sumor anà ɗo ahay, anga Mbərom i gan atan sumor.

8 «Ataslay mivel inde, anga ɗo sə pəlay Mbərom tə mivel kərtek awan, anga ti i canan tə iɗe a tinen njœk anà Mbərom.

9 «Ataslay mivel inde, anga ɗo sə ndakay ɗo ahay pi zek ataya awan, anga Mbərom i ngaman atan wan anahan ahay.

10 «Ataslay mivel inde, anga ɗo aday tə jugwar panan 'am anga a pəlay sa ga way sa zlan à nga à Mbərom ata awan, anga i njahay pə kərtek a tatə Mbərom à bahay anahan inde.

11 «Kak ɗo ahay tə gənahak ikwen, tə jugurak pikwen wa 'am, ta rak pikwen 'am kəriya awan, anga kə ɗəfen upo nga nà, ataslay mivel inde anga kwanay re. 12 Tislen mivel bayak awan, anga Mbərom i varak ikwen magwagway məduwen a à bagəbaga mburom. Ta gan atan ahay anà ɗo maja'am a Mbərom a sə lahak ikwen ahay ataya kwakwa fok ɗukwen, kətana awan.»

Zətene tə jiyjay sə daliyugo

Markus 9.50; Lukas 14.34-35

13 «Matanan, kawa ana zətene su gom anan way sa pa ata nà, kwanay ɗukwen ki gumen anan daliyugo nə matanan re. Əna kak zətene awan a vaɗ sabay nà, ki ma anan apan avaɗ anahan a nə ta ma asa anaw? Zətene ata i gom sabay, ti lar anan, ɗo ahay ti ján apan à məndak.

14 «Kwanay nà, kawa jiyjay sə dəvan anà daliyugo, kawa wulen su doh ma han a à ɓəzlom. Wulen su doh a matanan ata nà, a ɗer zek itəbay. 15 Ta taa han uko pə lalam nə sa ɗer anan ta sə hərok apan tasa ɗaw? Ti ɗaf anan bugol nà, pə way sa ɗaf lalam awan, aday â dəvan anà ɗo su doh ataya fok. 16 Matana re, lele bine siwaw nà, jiyjay a kwanay â dəvan anà ɗo ahay. Ata ti canan anà mer su way a kwanay a lele ataya awan, aday ti həran nga anà Bəbay a kwanay winen à bagəbaga mburom ata awan.»

Atətak way pə Tawrita

17 «Kâ sa bayiken sa jəka na nay sa naa mbazl anan Tawrita, kabay sa mbazl anan 'am ana ɗo maja'am a Mbərom ahay nà, matanan bay. Na nay ahay aɗəka nà, sa naa rah anan wa, bina sa mbazl anan wa bay. 18 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Hus pə ana daliyugo tə bagəbaga mburom saa lize azanan ata nà, kula alfabe inde kərtek à Deftere a Mbərom ti lar anan wa à məndak nà, ibay, si way a uda ataya fok ti təra aday. 19 Anga nan kutok, kuwaya kə̀ mbəsakak anan, kabay kə̀ tətakak anan anan anà ɗo hinen sə mbəsak anan nga sa 'am a mə baslay a kwa zek cəɗew a kərtek a nà, winen ɗukwen i təra ɗo zek cəɗew a à bahay a Mbərom inde re. Əna ɗowan a kə̀ təmahak sa ban anan 'am a Mbərom, aday kə̀ ɗakak anan anan anà ɗo hinen sa ban anan re cəna, i təra ɗo məduwen a à bahay a Mbərom. 20 Nen apan ni jak ikwen anan həna re: Ki njiɗen sa zla à bahay a Mbərom a bay, kak si ɗiɗek a kwanay i zalay anan ɗiɗek sə miter sə Tawrita ahay tə Farisa ahay aday.»

A ga mivel pu ɗo

21 «Kə sənen zle, Mbərom a jan anà bije a kwanay ahay nà: “Kâ vaɗ nga su ɗo bay.* Kuwaya kə̀ vəɗak ɗo cəna, ti gan sariya.” 22 Əna nen ni jak ikwen həna kəma, kuwaya ɗowan a kà gak mivel pə njavar uno hinen cəna, kà slak ti gan sariya ca. Aday kuwaya ɗowan a kà jak anan anà njavar uno hinen: “Iken nə wayaw?” cəna, kà slak aday ɗo sə lavay nga ahay ti halay nga sa gan sariya. Kuwaya kà jak anan anà njavar uno hinen: “Iken ka san Mbərom bay” ɗukwen, 'am ata kà slak sa ban anan apan aday sa lar anan à dəlov sə uko inde coy.

23 «Anga nan, kak iken ka nak ù doh sə mazlaɓ a Mbərom tə way a à alay inde coy, əna kə jalak pə way inde à wulen a kwanay tə njavar uno hinen anga kə nəsek anan cəna, 24 mbəsak anan way anak à man ata aday, zla, pəlay ahay ayaw ana ɗowan anak ata, aday ki may ahay saa var way anak ata anga Mbərom a kutok.

25 «Kak ɗowan a kə̀ zlahak apak, aday ki sa zlen àga ɗo sa ga sariya cəna, pəlay panan asan zek pə cəveɗ. Bina kà sak a dəzle tə iken àga ɗo sa ga sariya coy nà, ɗo sa ga sariya i sa varan iken à alay inde anà suje ahay. Tinen ite ti sa dərazl iken ù doh sə dangay. 26 Nen apan ni jak tə ɗiɗem a həna: Hus pə ananak saa hamay anan way anahan ata bay cəna, ti mbəsakay ahay iken ù doh sə dangay ata wa bay jiga awan.»

Aga mədigweɗ

Mata 19.9; Markus 10.11-12; Lukas 16.18

27 «Kə slənen 'am a Mbərom a sa ja ata zle, a wa: “Kâ ga mədigweɗ bay.†” 28 Əna ni jak ikwen həna kutok nà, kuwaya fok, ɗowan a kà cak pə ɗo uwar a tə iɗe sa ga apan ubor cəna, ata kà gak mədigweɗ à mivel anahan inde tə uwar ata awan. 29 Matanan kutok, kak iɗe sə alay puway anak i sapat iken sa ga ines nà, ndaha anan, aday lar anan dəren pi zek anak wa. Anga suwan hawal si zek anak kərtek a â lize tə winen zek anak a fok sa saa lize à məke sə mərda inde nà, na. 30 Matanan re, kak alay puway anak i sapat iken sa ga ines nà, gaɗ anan, aday lar anan dəren pi zek anak wa. Anga suwan hawal si zek anak kərtek a â lize, tə winen zek anak a fok saa lize à məke sə mərda inde nà, na.

31 «'Am a Mbərom a ja, a wa: “Kuwaya ɗowan a kə̀ rəzlak anan uwar anahan cəna, â varan ɗerewel à alay inde sə ɗakay anan nà, kə̀ rəzlak anan.‡” 32 Əna nen ni jak ikwen həna kutok nà, kuwaya ɗowan â saa razl anan uwar anahan bay, si kak a ban atan pi zek tu ɗo aday. Aday uwar ma razl a kà zlak à mbaz hinen, uwar ata kà gak mədigweɗ cite re. Matanan, ɗowan a kə̀ gəɓak uwar ma razl a cəna, kà gak mədigweɗ cite.»

Ambaɗay

33 «Asa, kə sənen zle, Mbərom a jan anà bije a kwanay ahay nà: “Ga anan way anak sə mbaɗay apan ata awan. Kə mbaɗak pa 'am a Mbərom ɗukwen, rah anan ambaɗay anak ata lele.” 34 Əna nen ni jak ikwen həna kutok nà, kâ saa mbaɗay bay jiga awan: kwa â ga nə tə bagəbaga mburom, anga winen nə man sə njahay ana Mbərom; 35 kwa â ga nə tə daliyugo, anga winen nə man sa ɗaf saray ana Mbərom; kwa â ga nə tə Urəsalima ɗukwen, kə̂ mbaɗay anan bay, anga winen wulen su doh ana Mbərom Ba Məduwen. 36 Kâ saa mbaɗay anan kwa ta nga anak bay, anga ki mba apan sə mbəɗa anan sibœk sa nga anak bay, kwa â ga nə zənzen awan, kwa â ga nə kweɗekkweɗek awan. 37 Ki ja lele awan aɗəka cəna, “Ayaw” kak matanan nà, na, “A'ay” kak matanan bay cite nà, na. Anga 'am a sa ja azar aya nà, sa var nə Fakalaw.»

Aman anan uda sikeɗ sə ines anà ɗo

Lukas 6.29-30

38 «Kə slənen 'am a Mbərom a sa ja ata zle, a wa: “Kak ɗowan a kə̀ nəsek anak anan iɗe, ki nəsen anan iɗe cite. Kak ɗowan a a kaɗak anan nə slan, ki kaɗan anan uda slan a cite.§” 39 Əna nen ni jak ikwen həna kutok nà, kâ si men anan anan uda sikeɗ sə ines anà ɗo sə huwan ahay bay. Kak ɗowan a kə̀ dəcak anak pə cakay sləmay kərtek a nà, mbəɗahan anan apan cakay sləmay hinen re. 40 Kak ɗowan a a nan sa zlah apak anga aday i ngəzar panak zana anak məduwen a cəna, mbəsakan anan apan tegwere sə zana ata re. 41 Matanan, kak ɗo kà gak anak bəlaray sə tavak way anahan kilomiter kərtek nà, tavakan anan way sə kilomiter cew lele. 42 Ɗowan a kə̀ cəcihek panak way cəna, kâ sa gan anan azay bay, varan. Matanan re, ɗo kə̀ cəcihek panak gudire ɗukwen, kâ saa ngaman anan bay ata bay. Varan.»

Pəlen anan ɗo maniɗe a kwanay ahay

Lukas 6.27-28, 32-36

43 «Kə slənen 'am a Mbərom sa ja, a wa: “Pəlay anan ɗo sə məsudoh anak*, aday nan iɗe anà ɗo maniɗe anak ite.” 44 Əna nen ni jak ikwen nà: Pəlen anan ɗo maniɗe a kwanay ahay, gen amboh anga ɗo sə jugwar pikwen wa 'am ahay fok, 45 anga aday kî gen way təɗe anga wan ana Bəbay a kwanay Mbərom, winen à bagəbaga mburom. Winen kəma, a dav anan pac anahan nà, pu ɗo lele aya tu ɗo lelibay aya təke fok. A ga iven anahan pu ɗo sa ga mer su way lele aya tu ɗo sa ga mer su way lelibay aya təke fok re. 46 Kak kə pəlen nə ɗo sə pəlay kwanay ahay ɗəkɗek nà, ki ben magwagway sa ma a kwanay pə Mbərom wa asa re anaw? Ɗo sə cakal jangal ahay ɗukwen ta ga matanan re asanaw? 47 Kak ki jen anan 'am anà zek a kwanay ahay ɗəkɗek nà, ata ki gen way lele sə zalay ɗo azar aya ɗaw? Kwa ɗo sə pəra ahay ɗukwen ta ga nə matanan re. 48 Təren ɗo lele aya à way ahay inde fok, kawa Bəbay a kwanay Mbərom, winen mə njahay a à bagəbaga mburom winen ɗo lele à way ahay inde fok ata awan.»

6

Atətak way pa 'am sa var way

1 «Kwanay apan ki gen anan sumor anà ɗo nà, kâ si gen anan pa 'am sə ɗo ahay anga aday tə̂ canak ikwen bay. Bina, Bəbay a kwanay Mbərom, winen à bagəbaga mburom ata i varak ikwen magwagway sabay.

2 «Kak kə njaɗak way sa man anan zek anà ɗo nà, kâ sa zlapay anan awan aday saa varan anan bay. Sa ga way ata matanan cəna, ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay. Ta ga matanan nà, ù doh sə wazay ahay, aday à lumo ahay, anga aday ɗo ahay tə̂ həran atan nga. Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna, tə njaɗak anan magwagway a tinen a coy. 3 Əna iken kəma, kak a nak sa man zek anà ɗo nà, ga anan tə wurwer awan. Kwa ɗo inde pə cakay anak ɗukwen â san apan bay re. 4 Ga sumor anak nà, à miɗer a inde. Ata Bəbay anak Mbərom ɗukwen i varak magwagway. Winen nà, a canan anà way ma ga à miɗer a inde ataya fok.»

Atətak way a Yesu pə amboh

Lukas 11.2-4

5 «À alay a ki gen amboh ɗukwen nà, kâ sa təren kawa ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay bay. Tinen nə, a nan atan sa ga amboh nà, ti tavay jərek ù doh sə wazay ahay, kabay pə məgəzləga cəveɗ ahay, anga aday ɗo ahay tâ ca patan lele. Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna, tə njaɗak magwagway a tinen coy. 6 Iken, a nak sa ga amboh kəma, zla ù doh, tacay anan məsudoh lele, gan amboh anà Bəbay anak Mbərom. Mbərom nà, winen inde à man a mi ɗer ata awan. A canan anà way anak ma ga à man a mi ɗer ata re, i varak anan way anak a sə cəce panan ata awan. 7 Kwanay apan ki gen amboh ata ɗukwen, kâ sa zilen anan 'am aya zeɗeɗeɗe bay. Sə zalan anà 'am nà, ɗo sə pəra ahay. A ga patan nə Mbərom i təma amboh a tinen anga tə zalak anan anà 'am bayak a ata awan. 8 Kâ si gen kawa ana tinen ata bay, anga Bəbay a kwanay awan aday nà, a san way a kwanay a saa cəce panan wa ata zle, mənjəna kwanay sə dazlan anà amboh awan.

9 «Kwanay ki gen amboh kəma, gen nə natiya awan:

Bəbay a manay, iken à bagəbaga mburom,

ɗo ahay tâ san sləmay anak nə cəncan awan.

10 Bahay anak â ga zek à wulen à manay ite.

Way anak sa gan may â təra à wulen a manay pə daliyugo,

kawa anahan sə təra à bagəbaga mburom ata re.

11 Varan umo way sa pa saa slan umo biten ata awan.

12 Pəsen umo anan ines a manay ahay,

kawa ana manay sə pəsen anan anà ɗo sa gan umo ines ataya cite.

13 Ba manay pə way saa njak manay ahay wa ite,

anga aday mâ sa zla ì ines inde bay.

Dərgwaɗay manay à alay ana Fakalaw a wa.

[Anga bahay nà, iken.

Məgala anak tə mazlaɓ anak nà, inde sə coy.

Amen.]

14 «Kak kwanay apan ki pəsen anan anan ines anà ɗo sa gak ikwen ines ahay nà, Bəbay a kwanay, winen mə njahay a à bagəbaga mburom ata ɗukwen, i pəsek ikwen anan ines a kwanay ahay re. 15 Əna ka sak a pəsen anan anan ines anà ɗo azar aya bay cəna, Bəbay a kwanay ɗukwen i pəsek ikwen anan ines ahay bay ite re.»

Sumaya

16 «Kwanay apan ki gen sumaya nà, kâ si ken anan iɗe a kwanay kawa kwanay ma ga mugo aya bay. Ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay nà, ta ga matanan. Tinen apan ti rac jœr aday ɗo ahay tâ san tinen apan ti ga sumaya. Əna nen apan ni jak ikwen həna, tə njaɗak anan magwagway a tinen coy. 17 Əna, iken ki ga sumaya nà, banay anan iɗe anak, ga apan amar lele, 18 anga aday ɗo ahay tâ san iken apan ki ga sumaya bay jiga awan. Bina saa san anan way anak sa ga fok nà, si Bəbay anak Mbərom. Winen inde à man a mi ɗer ata awan. A canan anà way ata zle, aday i varak anan magwagway anak. Winen nà, a canan anà way mi ɗer aya fok.»

Man sa ɗer zlile lele awan

Lukas 12.33-34, 11.34-36

19 «Matanan kutok, kâ sa hilen anan nga anà way ahay pə daliyugo a anan anga kwanay a bay. Anga pə daliyugo a anan nà, mumok ahay inde, zəɓzeɓ sa ján mangaz pə way ahay ɗukwen inde, ti nes anan way ata fok. Aday ɗo sə akar ahay ɗukwen ti zlar anan doh ahay aday ti kəra anan way a kwanay sə halay ata awan. 20 Əna hilen anan way anà nga a kwanay aɗəka nà, à bagəbaga mburom. À man ata nà, mumok ahay tə mangaz ɗukwen ti nes anan sabay. Aday ɗukwen ɗo sə akar ahay ti zlar anan doh aday sə kəra way ahay sabay re. 21 Anga, zlile anak ma ɗaf a à man ata nà, mivel anak a ɗukwen i ga nə cezlezlen'e à man ata re.

22 «Iɗe nà, kawa lalam sə dəvan jiyjay anà zek. Kak iɗe anak winen lele nà, ata zek anak a fok winen à jiyjay a inde. 23 Əna kak iɗe anak lelibay nà, zek anak a fok winen ì iɗe zənzen a inde. Saa varak jiyjay a nə ma asa anaw? Kak iɗe anak kə̀ tərak iɗe zənzen a nà, takəɗimbomma iken à luvon inde acəkan.»

Atə Mbərom tə dala

Lukas 16.13

24 «Ɗowan saa mba apan sa gan mer su way anà bahay su doh ahay cew nà, ibay. Anga kə̀ pəlak anan ɗo kərtek a lele nà, i nan iɗe anà ɗowan a hinen ata awan. Kabay, tə njahak tu ɗo kərtek a lele gerger cəna, i kəɗey anan ɗowan a hinen ata awan. Matanan, ki mben apan sa gan mer su way anà Mbərom aday sə pəlay dala cew maya ɗukwen, i ga zek bay re.

Aɗaf nga pə Mbərom

Lukas 12.22-31

25 «Nen apan ni jak ikwen asa: Kâ sa jilen pə way sa pa tə zana bay. Sifa si zek a zalay way sa pa, aday zek ɗukwen a zalay zana asanaw? 26 Cen pə məvuhom ahay aday. Ta casl awan bay, ta car awan bay, tə halay awan itəbay. Əna Bəbay a kwanay a mə njahay a à bagəbaga mburom ata, winen apan i gan atan sumor ta sə varan atan way sa pa. Aday kwanay kə zilen anan məvuhom ahay biɗaw? 27 Waya à wulen a kwanay saa mba apan tə ajalay nga anahan sə zəga anan apan luvon sə njahay anahan mənjœk anaw?

28 «Kak matanan cukutok nà, kə jilen pə zana kə̀ zalak nə angamaw? Ənga, cen pə avərez sə way ahay sa hay ahay à kiɓe ataya aday! Ta ga mer sə awan bay, ta han awan pi zek bay. 29 Tə winen ata təke nà, nen apan ni jak ikwen: Kwa abay bahay Sulimanu tə zlile anahan a bayak ata təkeɗe nà, kula kə̀ pəkak zana lele aya pi zek kawa avərez sə way ahay à kiɓe ataya bay re. 30 Aday Mbərom winen apan i rəɓa anan daslam sə kiɓe, tinen inde biten lele, aday sidew a cəna ti i han anan uko tə daslam ataya re. Kwanay ɗo ma kac aɗaf nga a anan aya awan, kak Mbərom kà mbak apan sa ga mer su way matana nà, i mba apan sə pəkak ikwen zana pi zek lele aya zal way ahay, à kiɓe ataya biɗaw? 31 Matanan kutok, kâ sa viwen anan nga anà zek a kwanay tə ajalay nga pə way sa pa, pə way sa sa, kabay pə zana sa pak pi zek ahay bay. 32 Sə pəlay way matanan ataya cəna, ɗo sə pəra ahay. Aday Bəbay a kwanay Mbərom a ɗukwen a san zle, kwanay ki gen anan may anà way ataya way anahan. 33 Əna lihen aɗəka sə pəlay bahay a Mbərom aday ɗiɗek anahan awan. Ata winen a, i varak ikwen way a kwanay a sa gan may ataya fok re. 34 Kâ sa viwen anan nga anà zek a kwanay tə ajalay nga pə way sə sidew bay, anga sidew ata ɗukwen i gan nga anà zek anahan a cite. Pə iɗe sə cəɗe fok, way anahan aya inde i sla saa bayak apan.»

7

'Am sa man mungok ì zek ahay

Lukas 6.37-38, 41-42

1 «Kâ si men anan anan mungok ù ɗo azar aya à mivel inde bay, anga aday Mbərom â sa mak ikwen anan mungok bay ite. 2 Anga Mbərom i mak ikwen anan mungok nà, kawa ana kwanay sa man anan mungok anà ɗo ahay ata cite. I lavak ikwen way nà, tə way mbala ana kwanay sə lavan anan anà ɗo ahay ata cite re.

3 «Iken nà, ka mba apan sə canan anà cukol ì iɗe ana mərak anak inde, aday dədom ì iɗe anak a inde nà, ka mba apan sə canan sabay ata nà, angama kutok anaw? 4 Ka mba apan sa jan anà mərak anak: “Hayak anan, nə̂ gəɓak anan cukol ì iɗe wa!” aday cəkəbay dədom zləlngəɗɗa ì iɗe anak a inde nà, kəkəmaw? 5 Mbaɗəmbaɗa biɗəka! Gəɓay anan dədom ì iɗe anak a wa aday! Ata ki mba apan sə canan sə gəɓay anan ahay cukol ì iɗe anà mərak anak wa kutok cite.

6 «Matanan, kâ sa viren anan anan way cəncan a anà kəla ahay bay, anga ti sa may ahay pikwen, ti ngalay kwanay awan. Kâ sa viren anan anan mədine a kwanay ahay anà gadura ahay bay, anga tâ sa ndərasl atan à dəndəloɓ inde bay, bina ti lize.»

Cəcihen, pəlen aday jen ayak 'am uho wa

Lukas 11.9-13

7 «Cəcihen! Mbərom i varak ikwen way a kwanay sə cəce ata awan. Pəlen! Ki ten anan à nga anà way a kwanay a sə pəlay ata awan. Jen 'am pi zek wa uho, aday ti təɓak ikwen ayak wa. 8 Anga kuwaya kə̀ cəcihek way cəna, ti varan. Kuwaya kə̀ pəlak way ɗukwen, i njaɗ way anahan a sə pəlay ata awan, aday kuwaya kà jak ayak 'am uho wa ɗukwen, ti təɓan ayak wa cite re.

9 «Matanan re, waya à wulen a kwanay saa varan kon à alay inde anà wan anahan, anga a cəce panan wa ɗaf anaw? 10 Kabay kak wan a a cəce nə kəlef nà, ki varan dədew à alay inde bay re asanaw? 11 Kwanay ɗo lelibay aya bugol ɗukwen, kə sənen a viren anan way lele aya anà wan a kwanay ahay. Aday Bəbay a kwanay Mbərom, winen à bagəbaga mburom ata nà, a san sə varan way lele aya anà ɗo sə cəce panan wa way ahay zal mbala a kwanay sa san biɗaw?

12 «Way a təɗe abay ki gen anan may ɗo ahay tâ gak ikwen anan ataya fok nà, lihen apan sa gan atan anan aday. Anga way a mə vinde aya à Tawrita inde, aday à Deftere ana ɗo maja'am a Mbərom ahay inde fok nà, tə dazlan nə ta 'am ata awan.»

Məsudoh ahay cew

Lukas 13.24

13 «Zlen tə məsudoh a mə mbəɗec a njulehwehwe ata awan. Anga məsudoh a zləbatam ata aday cəveɗ anahan a ɗukwen ma da 'am a bay ata nà, a dəzle ɗo nà, à man sə lize. Ɗo sa zla ta man ataya nə bayak awan. 14 Əna məsudoh a mə mbəɗec ata aday cəveɗ anahan a ɗukwen ma da 'am ata nà, a dəzle ɗo nà, à man sə sifa sa ndav bay ata awan. Ɗo sa zla ta man ataya nà, tinen bayak aya itəbay.»

Ɗo maja'am a Mbərom mungwalay aya awan

Lukas 6.43-44

15 «Bənen nga a kwanay lele pu ɗo maja'am a Mbərom mungwalay aya wa. Ti zlak ayak à wulen a kwanay ahay inde nà, tinen kawa təman ahay, aday cəkəbay tinen nə kawa kəla kiɓe ahay. 16 Ki sənen atan nà, pi mer su way a tinen aya wa. Anga jəgem i wahay buway kulibay. Matanan iyam ɗukwen i wahay maka kulibay re. 17 Matanan dədezl si sé lele awan, i wahay wan lele cite re. Sé lelibay a ɗukwen i wahay wan lelibay aya cite. 18 Sé lele cəna, i wahay wan lelibay a kulibay, sé lelibay ite, i wahay wan lele aya kulibay re. 19 Sé sə wahay wan lele aya bay ata cəna, ti gaɗ anan, ti lar anan ù uko inde. 20 Matanan, ki sənen anan ɗo maja'am a Mbərom mungwalay aya nə pi mer su way a tinen aya wa.»

Njavar a Yesu guzgwez aya awan

Lukas 13.25-27

21 «Sənen anan pi zek wa lele re: Saa zla à bahay a Mbərom inde nà, ɗo sə ngumo “Bahay, bahay” ataya fok bay. Əna saa dəzle cəna, ɗo sa ga way kawa sa zlan à nga anà Bəbay uno, winen mə njahay a à mburom ata awan. 22 Kə̀ dəzlek pə luvon saa ga sariya ata asanaw nà, ɗo ahay bayan aya ti ja: “Bahay, bahay, ma mak anan anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay tə sləmay anak, mə rəzlak anan setene ahay tə sləmay anak, ma gak masuwayan sə way ahay bayak a tə sləmay anak a re.” 23 Əna ni jan atan nà: “Kula nə sənak kwanay a bay jiga awan. Zlen ayak à man uno wa, kwanay ɗo sa ga sədœk ahay.”»

Jike su doh ahay cew

Lukas 6.47-49

24 «Natiya kutok, ɗowan a nə kuwaya kə̀ slənek 'am uno a anaya, aday kə̀ ɗəfak anan apan lele cəna, winen a a ga minje tə ɗowan a inde ma san way awan, winen a han anan doh a anahan pə pəkəraɗ. 25 Iven a ga, zəlaka a haway, aday vəvara a ga, a ɓal anan doh ata, əna hwiya kə̀ mbəzlak anan bay, anga doh ata ma han a pə pəkəraɗ. 26 Aday ɗowan a kə̀ slənek anan 'am uno a anaya, aday kə̀ ɗəfak anan apan bay ite nà, ata winen a ga minje tə ɗowan a inde ma san way a bay awan. Winen a han doh anahan pə wiyen. 27 Iven a ga, zəlaka a haway ahay, vəvara a ga, a ɓal anan doh ata awan, a mbazl gərep gərep hele hele.»

28 Yesu a ndav anan 'am anahan ataya cəna, wazo anahan ata a gan wadan wadan anà ɗo ahay. 29 Anga winen a ɗakay anan way nə kawa ɗo sə mazlaɓ bina, kawa miter sə Tawrita ahay itəbay.

8

Yesu a mbar anan ɗowan a inde mə dugwaɗ awan

Markus 1.40-45; Lukas 5.12-16

1 Yesu a ndav anan atətak way anahan ataya nà, a dazay ahay à ɓəzlom ata wa, aday ɗo ahay bayak a tə pərahan azar. 2 Ɗowan a inde à man ata, winen ɗo mə dugwaɗ awan. A zlak ayak pə cakay ana Yesu, a dukwen gərmec ù vo, a wa: «Ba Məduwen, kà zlak anak à nga nà, ki mba apan sa mbar nen aday zugol uno â ndav ite.»

3 Yesu a ndəɗoy anan alay anahan, a laman, aday a jan kutok, a wa: «U no, mbar! Zugol anak kə̀ ndəvak.» Kwayan'a ɗowan a mə dugwaɗ ata a mbar acəkan. 4 Yesu a jan asa, a wa: «Sləne lele, kâ sa təkəren ləbara a anan anà ɗowan bay, əna zla saa kan zek anà ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom, â zəzor iken. Aday varan way a Mbərom kawa ana Tawrita a Musa sa ja ata awan, aday ɗo ahay tâ san apan zugol anak kə̀ ndəvak.»

Yesu a mbar anan ɓile ana bahay sə suje sə Ruma ahay

Lukas 7.1-10

5 Natiya kutok, Yesu a zla à wulen su doh sə Kafarnahum. Bahay sə suje ahay a inde à man ata awan, winen nà, Ruma ahay. A həɗek pə cakay ana Yesu saa cəce panan maməzek. 6 A jan, a wa: «Ba Məduwen, ɓile uno a inde, winen mə nahay a àga nen. Winen ma mac saray aya awan, a ga ɗəce tə mindel.»

7 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ni zlak ayak saa mbar anan.»

8 Bahay sə suje ata a jan, a wa: «Ba Məduwen, na slak aday sa jəka ki zla àga nen ata bay. Əna ja 'am a kərtek cəna, ɓile uno ata i mbar asanaw? 9 Nen a aday nà, bahay uno ahay ɗukwen inde, aday nen nə bahay sə lavan nga anà suje ahay bayan aya re. Na sak a jan anà ɗowan a kərtek a: “Zla tiya”, i zla. Na sak a jan anà ɗo hinen: “Hayak à man a anan”, i nay ahay. Na sak a jan anà ɓile uno: “Ga natiya”, i ga anan acəkan.»

10 Yesu a sləne 'am anahan ataya cəna, a zlan à nga lele. A jan anà ɗo sə pərahan azar ataya awan, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kula na tak anan à nga anà ɗo sa ɗaf upo nga lele kawa ɗowan a anan à wulen su ɗo sə Isəra'ila ahay bay. 11 Ni jak ikwen: Ɗo ahay bayak a, ti i halay ahay nga kwa pə daliyugo ahay wa fok, ti i pa way à bahay a Mbərom tatə Ibərahima, tatə Isiyaku, aday tatə Yakob. 12 Əna ɗo sa jəka tinen abay mə walay aya bugol saa pa 'am sə bahay a Mbərom ataya nà, ti gucey atan uho ì iɗe zənzen a inde. À man ata nà, ti i yam aday ti i rac slan.»

13 Yesu a dazlan sa jan anà bahay sə suje ata awan, a wa: «Zla way anak agay! I tərak kawa ananak a sa ɗaf upo nga ata awan.»

À alay ata awan ite, ɓile anahan ata a mbar acəkan.

Yesu a mbar ɗo sə ɗəvac ahay bayak awan

Markus 1.29-34; Lukas 4.38-41

14 Aya, Yesu a zla àga Piyer. A dəzle cəna, a tan ayak à nga anà jəje ana Piyer nà, winen mə nahay a, nga a ɓərzlan. 15 Yesu a laman alay anà uwar ata awan, aday nga a sə ɓərzlan ata a ndalay panan. A slabak, a dan way sa pa anà Yesu.

16 Suko anahan a ga cəna, ta ran ahay ɗo sə ɗəvac azar aya bayan awan, tinen tə setene aya à nga inde. Yesu a razl anan setene ahay ta 'am anahan sa jan atan, aday a mbar anan ɗo sə ɗəvac ataya fok. 17 A ga matanan ata aday 'am ana ɗo maja'am a Mbərom Ezaya sa ja ata â təra, a wa:

«Winen nà, kə̀ gəɓak puko wa bəle a mənuko,

kə̀ tavakak anan puko wa ɗəvac ana mənuko ahay.*»

Ɗo sa gan may sə pərahan azar anà Yesu ahay

Lukas 9.57-62

18 Yesu a canan anà man su ɗo pə cakay anahan ata nà, a jan anà njavar anahan ahay tə̂ takas way a tinen pa day uho sə bəlay. 19 Miter sə Tawrita a inde, a həɗəken ayak pə cakay ana Yesu, a jan, a wa: «Miter, nen ni pərahak azar kwa aha fok.»

20 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Hwehwe ahay nà, məke a tinen ahay inde, məvuhom sa nga mburom ahay ɗukwen, doh a tinen ahay inde, əna nen Wan su Ɗo nà, man sə nahay uno inde saa man uda ibay.»

21 Ɗowan a maza à wulen sə njavar a Yesu ahay wa a jan, a wa: «Ba Məduwen, u no sə pərahak azar, əna vuro cəveɗ nâ zla agay, nâ saa lay anan ahay bəbay uno aday.»

22 Yesu a mbəɗahan apan ite, a wa: «Mbəsak anan məsinde ahay tâ la məsinde a tinen ahay. Iken, hayak, pəruho azar.»

Yesu a gafan 'am anà atə maɗ tə a'am

Markus 4.35-41; Lukas 8.22-25

23 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a ján way anahan à kwalalan inde tə njavar anahan ahay. 24 Tinen apan ti zla kutok, vəvara məduwen a a slabak kwayan'a pa nga sə a'am. Məsugurndolon sə miresl sə a'am a slabak, a njəvek ayak à kwalalan inde. Ata Yesu nà, winen apan i njak ahan.

25 Njavar anahan ataya ta nay apan, tə pəɗek anan, ta jan, ta wa: «Ba Məduwen, mənuko apan ɗi lize. Tam mənuko ite!»

26 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kə jəjiren nà, angamaw? Kə ɗəfen upo nga bayak a bay kələɗaw?»

Coy Yesu a slabak hərom, a gafan 'am anà maɗ, a jan anà məsugurndolon sə a'am ahay tə̂ mbəsak sa ɓal. Ɗekek, atə maɗ tə a'am tə tavay acəkan. 27 Way ata a gan masuwayan anà ɗo ataya bayak awan. Anga nan ta ja, ta wa: «Ɗowan a anan ata nà, ɗo maw? Kwa atə maɗ tə məsugurndolon sə a'am ahay ɗukwen tə ɗəfan apan!»

Yesu a mbar anan ɗowan aya inde cew tə setene aya à nga inde

Markus 5.1-20; Lukas 8.26-39

28 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a dəzle pa 'am sə bəlay, pa day uho su kon sə Gadarena ahay. À man ata nà, ɗowan aya inde cew, tə setene aya à nga inde. Tinen aday nà, ta ga zlawan cəveɗabay. Anga nan, ɗo ahay tə mbəsakak sa zla ta man ata awan. Ɗowan ataya ta nay ahay à wulen sə jəvay ahay wa, tə zlangay tatə Yesu. 29 Tə canan à Yesu cəna, ta zlah pi zek, ta wa: «Iken Wan a Mbərom, kə pəlay pumo wa həna kwayan'a nə maw? Ka nak sa naa ga alay tə manay kwayan'a mənjəna alay a Mbərom sa ɗaf ata sə dəzley ahay ca ɗaw?»

30 Ta man a tinen ata dəren mənjœk nà, gadura ahay inde, tinen apan ti rac apa. 31 Setene ataya tə cəce pə Yesu a wa, ta wa: «Kak a nak sa razl manay nà, varan umo cəveɗ mə̂ ndərmaɗ à gadura a anaya inde.»

32 Yesu a jan atan kutok, a wa: «Zlen uda awan!» Tə zləray ahay ù ɗo ataya wa, ta zla à gadura ahay inde. Gadura ahay fok ite, ta haw kwa pa zar kon wa, tə dazak ayak kwa pa 'am məgujeguje wa à bəlay inde, tətah, tə lize uda awan.

33 Ɗo sa gan nga anà gadura ataya ta haw à wulen su doh. Ta jan anà ɗo ahay way a sə təra pu ɗo cew ataya awan, aday pə gadura ahay re. 34 Ɗo sə wulen su doh ahay fok, ta nay saa zlangay tə Yesu. Tə canan cəna, tə dubok anan Yesu, aday â zla ù kon a tinen ata wa.

9

Yesu a mbar anan ɗowan a inde mə təra à məndak awan

Markus 2.1-12; Lukas 5.17-26

1 Natiya kutok, Yesu a ján à kwalalan inde maza awan, a takas bəlay, a ma way anahan à Kafarnahum, wulen su doh anahan. 2 À wulen su doh ata wa, ɗowan aya inde tə gəɓan ahay ɗo pə lala, winen mə təra à məndak awan. Yesu a canan anà aɗaf nga a tinen ata cəna, a jan anà ɗowan a mə təra à məndak ata awan, a wa: «Dəna uno, kə̂ jalay awan sabay. Nə pəsek anan ines anak ahay coy.»

3 Aya əna, miter sə Tawrita ahay inde à man ata awan, tə jalay nà: «Ɗowan a anan, winen apan i jənan pa 'am anà Mbərom.»

4 Yesu a san abayak nga a tinen ata zle coy. Anga nan a wa: «Kə jilen way lelibay a matanan à mivel a kwanay inde nà, angamaw? 5 Ma da 'am a nə maw? Sa ja: “Nə pəsek anan ines anak ahay” ata ɗaw, kabay sa ja: “Slabak, zla” ata ɗaw? 6 Əna u no kə̂ sənen apan lele, nen Wan su Ɗo nà, məgala uno inde sə pəsen anan ines à ɗo ahay pə daliyugo.» A jan anà ɗowan a mə təra à məndak ata: «Slabak, gəɓa lala anak, zla agay!»

7 Ɗowan ata a slabak, a zla way anahan agay acəkan. 8 Ɗo ahay tə canan anà way ata cəna, tə jəjar pi zek, aday tə həran nga anà Mbərom, anga kə̀ varak anan mazlaɓ matanan ata anà ɗo zənzen aya awan.

Yesu a ngaman anà Mata

Markus 2.13-17; Lukas 5.27-32

9 Yesu a slabak à man ata wa asa, a zla way anahan. Winen apan i zla ata nà, a canan à ɗowan a inde tə ngaman Mata, winen mə njahay a ù doh sə cakal jangal. Yesu a canan cəna, a jan: «Pəruho azar!» Mata a slabak, a pərahan azar acəkan.

10 Tə njahay pə tuwez àga Mata kutok, Yesu tə njavar anahan ahay. Aday ɗo sə cakal jangal ahay tu ɗo sə atahasl azar aya bayak a ta zlak ayak re. 11 Farisa ahay tə canan anà way ata cəna, tə cəce pə njavar anahan ataya wa: «Miter a kwanay nà, a pa way pə kərtek a tu ɗo sə cakal jangal ahay, aday tu ɗo sə atahasl ahay nà, angamaw?»

12 Yesu a sləne anan lele nà, a jan atan, a wa: «Ɗo ɗəvac a bay cəna, a gan may anà ɗo sə disise bay, si ɗo sə ɗəvac ahay. 13 Aɗəka bay, zlen saa tətak nà, 'am a ma ja à Deftere a Mbərom inde a anan: “U no ɗo ahay tâ gan sumor ì zek ahay, bina u no tə̂ vuro gənaw ma sla dungo aya bay.*” Nen a aday ɗukwen, na nay ahay sa naa ngaman anà ɗo sa ga way lele ataya bay. Əna na nay ahay nà, sə ngaman anà ɗo sə atahasl ahay.»

Acəce way pə sumaya

Markus 2.18-22; Lukas 5.33-39

14 Natiya kutok, njavar a Yuhana ahay tə cəce pə Yesu wa, ta wa: «Manay tə Farisa ahay, ma ga sumaya kutok nà, njavar anak ahay nə ta ga itəbay angamaw?»

15 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «A ga pikwen nà, ɗo mə ngamay aya à man sə gəɓa dalay nà, ti mba apan sa ga sumaya itəɗaw? Matanan bay! Əna pa pac a ɗo sə gəɓa dalay ata, tə bənak anan à wulen a tinen wa nà, ata ti ga sumaya kutok.

16 «Matana re, waya sə tapay zana wiya a pə zana anahan məduwer a anaw? Ibay. Anga à man sə banay anan nà, məgabal sə zana wiya ata i zəga anan apan məke ana zana məduwer ata awan, i ngəraw. 17 Matana re, ɗowan sa mbaɗ mahay mə kwasay a bay a à mbulo sa zlay məduwer a ɗukwen ibay†. Anga mahay mə kwasay a bay ata kà sak a kwasay nà, i ngəraw anan mbulo sa zlay a məduwer ata awan, aday mahay ɗukwen i mbaɗ à məndak, mbulo sa zlay kə̀ nəsek asa re. Anga nan, suwan sa mbaɗ mahay mə kwasay a bay à mbulo sa zlay wiya awan. Ata, awan saa nes ɗukwen ibay.»

Atə bahay a inde tə uwar sə laman alay à zana a Yesu ata awan

Markus 5.21-43; Lukas 8.40-56

18 Yesu winen apan i ja 'am anahan ataya nà, ɗowan inde winen bahay awan, a zlak ayak. A dukwen gərmec ù vo anà Yesu, a jan, a wa: «Dəna uno kə̀ məcak həna. Hayak àga nen. Kâ ɗaf apan alay anak aday â mbar ite.» 19 Atə Yesu tə njavar anahan ahay tə slabak, tə pərahan azar.

20 Uwar a inde à man ata ite, winen ɗəvac a, ava kuro nga cew. Mez winen apan i pəkan ahay à kutov wa. Anga nan, a nay ahay à wulen sə ɗo ahay ta sə dəɓa a Yesu. A dazlan, a laman alay nec anà 'am sə zana ana Yesu. 21 A jalay nà: «Kak nə njaɗak sə laman anà zana anahan a cəna, ni mbar asanaw!»

22 Yesu ite a mbəɗa 'am pə uwar ata, a canan, aday a jan: «Mazar uno, kə̂ jalay awan bay, aɗaf nga anak pi nen ata kə̀ mbərak iken.» À alay ata awan ite, uwar ata a mbar acəkan.

23 Yesu a dəzle àga bahay ata awan. A canan anà ɗo sa fa gingec ataya pi zek tu ɗo sa yam ataya fok nà, 24 a jan atan, a wa: «Zlen à man a anan wa, anga dəna a anan kə̀ məcak bay. A njak ahan ca.» Man su ɗo ataya tə mbasay apan.

25 Ta razl anan ɗo ahay fok uho lele nà, Yesu a zla ù doh à man sə məsinde, a bənan anan alay anà dəna ata awan. Dəna ata a slabak hərom.

26 Matana kutok, ləbara ata a ta 'am təɗay pə daliyugo ata fok.

Yesu a mbar anan hurof aya inde cew

27 Yesu a slabak à man ata wa asa, a zla way anahan. Pə cəveɗ anahan ata kutok, hurof ahay cew tə pərahan ayak azar, tinen apan ti zlah, ta wa: «Iken wan a Dawuda, mâ gak ì zek wa ite!» 28 Yesu a zla ù doh lele nà, hurof ataya tə həɗəken ayak pə cakay. Yesu a cəce patan wa, a wa: «Kə ɗəfen upo nga ni mba apan sa mbar kwanay acəkan ɗaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Ayaw, mə ɗəfak apak nga.»

29 Natiya kutok, Yesu a laman atan alay pə iɗe, aday a wa: «Â tərak ikwen kawa ana kwanay sə ɗəfay upo nga ata awan.» 30 Iɗe a tinen ahay tə təɓa acəkan ngurret.

Pə dəɓa wa nà, Yesu a gafan atan 'am pi zek wa lele, a wa: «Kâ sa təkəren anan 'am a anan anà ɗowan bay jiga awan.» 31 Əna tinen ta zla cəna, tə təker anan ləbara a Yesu kwa aha pə daliyugo ata fok.

Yesu a mbar anan ɗowan a inde maandak awan

32 Ɗowan a abay hurof ataya tinen apan ti zla way a tinen mba, ɗo ahay tə gəɓan ahay ɗowan a inde anà Yesu. Ɗowan ata a ja 'am bay, winen maandak awan, anga setene inde anan à nga. 33 Yesu a razl anan setene ata awan, aday ɗowan a maandak ata a dazlan sa ja 'am kutok. Way a sə təra ata a gan masuwayan anà ɗo ahay. Anga nan ta ja, ta wa: «Way kawa həna anan ata, ɗowan kə̀ canak anan kula à Isəra'ila bay fok.»

34 Aya əna, Farisa ahay ta wa: «Sə varan məgala sa razl anan setene ahay nà, bahay sə setene aya awan.»

Ɗo si mer su way ahay ta kac ike

35 Yesu a bar à wulen su doh ahay, aday a zla pu kon pu kon. Winen apan i tətakan anan way anà ɗo ahay ù doh sə wazay ahay. A taa wazan atan ləbara sə bahay ana Mbərom mugom awan. Kə̀ mbərak anan ɗo sə ɗəvac a tinen ahay fok, pi zek tu ɗo mə təra à məndak aya fok re. 36 Yesu a canan anà man su ɗo ata cəna, ta gan ì zek wa, anga ta yak nga, tə dawarak kawa təman mənjəna ɗo sa gan atan nga ataya awan. 37 Natiya kutok, a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Way sa pa inde à guvo bayak a sə halan nga, əna ɗo sə halan nga aya ta kac ike. 38 Suwan gen anan kem anà bahay sə guvo awan, â zəga anan ɗo ahay à guvo, anga sə halan nga anà way sa pa.»

10

Yesu a walay ɗo maslan anahan ahay kuro nga cew

Markus 3.13-19; Lukas 6.12-16

1 Natiya awan, Yesu a ngaman anà njavar anahan kuro nga cew ataya pə cakay anahan. A varan atan məgala sa razl anan setene ahay, aday sa mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay fok, tu ɗo mə təra à məndak aya fok re. 2 Sləmay su ɗo maslan anahan a kuro nga cew ataya nà, həna: mama'am awan, Simon, ɗowan a Yesu sə ngaman Piyer* ata awan, tinen tə mərak anahan Andəre. Yakuba tinen tə mərak anahan Yuhana, tinen wan ana Zebede ahay. 3 Filip tə Bartilome, Tomas tə Mata ɗo sə cakal jangal ata awan, Yakuba wan ana Alfa, Tade, 4 Simon ɗo maniɗe sə Ruma ahay ata awan, tə apan Yudas Iskariyot ɗo saa ga ɗaf pə Yesu ata awan.

Mer su way ana ɗo maslan a kuro nga cew ataya awan

Markus 6.7-13; Lukas 9.1-6

5 Yesu a slan anan ɗo maslan anahan ahay kuro nga cew ataya ta sa jan atan: «Kâ si zlen àga ɗo sə pəra ahay bay, kâ si zlen à wulen su doh sə Samariya ahay bay re. 6 Kî zlen asanaw cəna, pə cakay sə Isəra'ila ahay, tinen kawa təman mə lize ataya awan. 7 À man a kwanay sa zla fok, ɗiken atan anan nà: “Bahay a Mbərom winen bəse tə kwanay coy.” 8 Mbəren anan ɗo ahay à ɗəvac a tinen ahay wa. Slabiken anan ɗo ma mac aya re. Ɗo mə dugwaɗ aya ɗukwen, mbəren atan aday zugol a tinen â ndav. Rəzlen anan setene à ɗo ahay wa. Kə njiɗen məgala ata ɗukwen kəriya awan, viren anan anà ɗo ahay kəriya cite. 9 Kâ sa gəɓen dala à alay bay, kwa dala sə gura, kwa sə gursa, kwa sə rəslom. 10 Kâ sa gəɓen taɓay à alay bay, kâ sa gəɓen zana ahay cew bay, kâ si ren təkarak ahay saray cew bay, kâ sa gəɓen dəker à alay bay fok. Anga ɗo si mer su way cəna, i pa nà, way sə herreɓ anahan.

11 «Ka sak a dəzlen à wulen su doh cəna, pəlen ɗo təɗe i təma kwanay ata awan. Njihen àga winen hus à luvon a kwanay sa zla à man hinen. 12 Kwanay apan ki i dəzlen àga ɗo nà, jen atan kawa həna a anan: “Zay â tərak ikwen.” 13 Ata kak ɗo su doh ataya tə təmahak kwanay nà, zay a kwanay â njahay patan acəkan. Aday kak ɗo su doh ataya tə təmahak kwanay bay ite cəna, zay a kwanay â may ahay pikwen. 14 Matana re, kak ɗowan aya tinen tə təmahak kwanay bay, kabay ta ngam sə sləne 'am a kwanay bay nà, zlen way a kwanay à man ata wa, aday kə̂ bəzləmen morbodok su kon a tinen pə saray a kwanay ahay wa. 15 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Pə luvon a aday Mbərom i gan sariya anà ɗo sə daliyugo ahay ata nà, zek i naa dan anà ɗo su kon ataya zal mbala ana Sodoma tə Gomora.†»

Ɗəce ahay inde pa 'am

Markus 13.9-13; Lukas 21.12-17

16 «Ni slan kwanay həna, kawa təman ahay à wulen sə kəla kiɓe ahay inde. Anga nan, təren ɗo wurwer aya kawa dədew ahay, aday njihen səkəffe kawa badəbada ahay. 17 Ben nga a kwanay lele pu ɗo sə daliyugo ahay wa, anga ti naa zla kwanay à man sə sariya ahay, ti naa ndaɓay kwanay ù doh sə wazay ahay. 18 Ti naa ngəza kwanay pa 'am sə guverner ahay aday pa 'am sə bahay məduwen aya anga kwanay njavar uno ahay. Matanan ki gen side pa 'am a tinen ahay, aday pa 'am ana ɗo sə pəra ahay re. 19 Kwa siwa siwa tə bənak kwanay à man sə sariya ahay nà, kâ sa jilen à mivel a kwanay inde: “Mi i ja həna nə maw, aday mi ja kəkəmaw?” bay. Anga ki njiɗen 'am i nak ikwen ahay à nga inde à alay ata awan. 20 Anga 'am ata i nay ahay ɗukwen à nga a kwanay wa bay. Saa jak ikwen ahay nà, Apasay a Bəbay a kwanay Mbərom.

21 «Matanan, mərak ahay ti varan anan mərak a tinen ahay anà ɗo ahay aday tâ vaɗ atan. Bəbay ahay ɗukwen ti gan anà gwaslay a tinen ahay matana re. Gwaslay ahay ɗukwen, ti slabak pə bəbay a tinen ahay aday ɗo ahay tâ vaɗ atan re. 22 Ɗo ahay fok ti nak ikwen iɗe anga kwanay njavar uno ahay. Əna ɗowan a kə̀ səmak anan anà ɗəce ata hus à andav a inde nà, winen i tam. 23 Kak ɗo ahay ta gak alay tə kwanay ù kon ata nà, zlen way a kwanay ù kon hinen. Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Nen Wan su Ɗo ni may ahay nà, ki mben apan sə zlangay alay pu kon sə Isəra'ila fok aday bay.

24 «Ɗo sə jangay nà, i zalay miter anahan bay. Matanan, ɗo sa ga mer su way àga ɗo ɗukwen, i zalay bahay su doh ata bay re. 25 Ɗo sə jangay kà sak a dəzle ù doh anà ɗo sə jangan ata awan, kabay ɗo si mer su way ɗukwen kà sak a dəzle à məduwen sə mazlaɓ ana bahay su doh ata awan, ata winen kà slak kutok. Kak aday tə ngamak uno ì nen bahay su doh “Bə'elzebul‡” nà, ti təra kwanay ɗo su doh uno ahay fok à məndak kə̀ zalak kutok biɗaw?»

Lele sə jəjaran nà, anà wayaw?

Lukas 12.2-9

26 «Anga nan, na wa: Kə̂ jəjiren anan anà ɗo sa ga alay tə kwanay ahay bay. Way mi ɗer aya fok ti kay ahay zek uho mba, aday 'am mə səsœk aya asəsœk fok, ti sləne zek kutok. 27 Way uno sa jak ikwen mənuko taayak ataya fok, jen anan pə iɗe sə ɗo ahay fok kutok re. Way a kwanay sə sləne mə səsœk asəsœk ataya nà, jen anan pə zavay wa kutok. 28 Kə̂ jəjiren anà ɗo sa mba apan saa ndəvak ikwen anan sifa təte ataya bay. Jəjiren anan aɗəka nà, anà Mbərom. Winen nà, i mba apan sə lize anan zlay si zek tə sifa a təke à məke sə mərda ata awan. 29 Tə dala anak mənjœk nà, ti pəkak apan kəɗeye ahay ngwer cew biɗaw? Kəɗeye ataya nà, inde kərtek sə slahay pa nga mburom wa à məndak mənjəna Bəbay Mbərom sa gan may nà, inde ɗaw? 30 Kwanay həna ɗukwen, kwa sibœk sa nga a kwanay, tinen mə baslay aya fok kərtek kərtek. 31 Anga nan, na jak ikwen: Kə̂ jəjiren bay, bina kwanay kə zilen kəɗeye ahay bayak a asanaw!

32 «Natiya, kak ɗowan a kà jak pa 'am su ɗo sə daliyugo ahay “Nen ɗo a Yesu!” nà, nen ɗukwen, ni ja pa 'am ana Bəbay uno Mbərom, winen à bagəbaga mburom ata: “Winen ɗo uno!” cite. 33 Əna ɗowan kà jak pa 'am su ɗo sə daliyugo ahay sa jəka a san nen Yesu bay cəna, nen ɗukwen ni jan anà Bəbay uno Mbərom, winen à bagəbaga mburom ata nà, na san anan bay ite re.»

Yesu a nay anan nə zay bay, əna maslalam

Lukas 12.51-53, 14.26-27

34 «Natiya asa, kə̂ jilen sa jəka na nay ahay nà, sə gəɓay ahay zay bay. Na nay sə gəɓay nə zay bay, əna maslalam. 35 Nen na naa njak anan atə wan pi zek tə bəbay anahan, aday atə dəna dalay a pi zek tə may anahan, atə dalay sa wan pi zek tə jəje anahan. 36 Saa təra pi zek ɗo maniɗe ahay nà, ɗowan aya ù doh pə kərtek ata awan.

37 «Ɗowan a kà sak a pəlay bəbay anahan kabay may anahan zal sə pəlay nen cəna, winen kà slak njavar uno bay. Aday ɗowan kà sak a pəlay wan anahan kabay dəna anahan zal sə pəlay nen cəna, kà slak njavar uno bay re. 38 Kak ɗowan a kə̀ tavakak dədom anahan mə zləlngaɗ a aday kə̀ pərahak uno azar bay cəna, kà slak njavar uno bay re. 39 Ɗowan a kà nak anan sa tam anan sifa anahan tə alay anahan a cəna, i lize anan aɗəka bugol. Əna ɗowan a kə̀ lizek anan sifa anahan anga nen ite nà, ata i njaɗ anan way anahan aɗəka.»

Mərdok anga sə təma njavar a Yesu ahay

Markus 9.41; Lukas 10.16

40 «Ɗowan a kə̀ təmahak kwanay, a təma nà, nen awan. Aday ɗo sə təma nen ɗukwen, a təma ɗo sə slənay ahay nen ata awan. 41 Ɗowan a kə̀ təmahak ɗo maja'am a Mbərom anga winen ɗo maja'am a Mbərom cəna, i njaɗ mərdok anahan kawa ana ɗo maja'am a Mbərom ata awan. Aday ɗowan a kə̀ təmahak ɗo ɗiɗek a anga winen ɗo ɗiɗek a cəna, i njaɗ mərdok anahan kawa ana ɗo ɗiɗek ata re. 42 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kuwaya ɗowan a kə̀ varak anan kwa a'am mə taslay a anà ɗo ma kac a kərtek à wulen sə njavar uno a anaya anga winen njavar uno nà, i njaɗ magwagway anahan acəkan.»

11

Yuhana, ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata, a slan ɗo ahay à man a Yesu

Lukas 7.18-35

1 Natiya kutok, Yesu a ndav anan sə ɗakan anan way anà njavar anahan ahay kuro nga cew ataya cəna, a zla way anahan à man maza aya awan, anga a nan sə tətakan anan aday sə wazan anan 'am a Mbərom anà ɗo sə wulen su doh sa man ataya fok.

2 À alay ata ite, Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata aday nà, winen à dangay. A sləne ləbara si mer su way ana Yesu Almasihu sa ga ataya nà, a slənay anan njavar anahan ahay ite, tâ nay pə cakay ana Yesu 3 saa cəce panan wa: «Iken nà, Almasihu ɗowan a manay sə sləne i nay ahay mba ata ɗaw? Kabay mâ ba ɗo maza ɗaw?»

4 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Zlen, təkəren anan anà Yuhana nà, way a kwanay sə sləne aday way a kwanay sə canan ataya awan. 5 Hurof ahay tə təɓak iɗe, vədal ahay tinen apan ti zla tə saray a tinen, aday ɗo mə dugwaɗ aya ɗukwen, zugol inde patan sabay anga tə mbərak. Mədəngazlak ahay, tinen apan ti sləne way tə sləmay a tinen ahay re, ɗo ma mac aya tə slabakak ahay à məke wa, aday ɗo mətawak aya tə slənek ləbara sa 'am mugom awan. 6 Ataslay mivel i təran anà ɗo aday kə̀ mbəsakak sa ɗaf upo nga itəbay ata awan.»

7 À alay a njavar a Yuhana ahay tinen apan ti zla way a tinen kutok ata nà, Yesu a dazlan sa jan 'am ana Yuhana anà man su ɗo ata awan, a wa: «Ki zlen à kiɓe à man sa saf inde nà, saa cay ahay pa maw? Pə gusuko aday maɗ winen apan i ɓal anan ata ɗaw? A'ay! 8 Əna aday ka si cen ahay nà, pa ma kutok anaw? Pu ɗo aday winen ma pak zana kəlfeɗeɗe aya ata ɗaw? Ɗo sa pak zana kəlfeɗeɗe aya ɗukwen, tinen nà, ù doh sə bahay ahay. 9 Aka aday ka si cen ahay nə pa ma kərtek a kutok anaw? Pu ɗo maja'am a Mbərom biɗaw? Ayaw, winen ɗo maja'am a Mbərom acəkan, aday nen ni jak ikwen nà, winen a zalay ɗo maja'am a Mbərom ahay re. 10 Anga 'am inde mə vinde à Deftere a Mbərom inde, pə winen. Mbərom a wa: “Həna ni slan ɗo maslan uno, i lahak pa 'am saa ndakak anan cəveɗ lele.*”

11 «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: À wulen su ɗo sə njahay ahay pə daliyugo nà, ɗowan inde sə zalay anan Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata nà, ibay. Aya əna, ɗo ma kac awan à bahay a Mbərom inde ata ite nà, winen a zalay anan Yuhana tə məduwen. 12 Kwa a bənay ahay à alay Yuhana sə dazlan sə wazan anan 'am sə bahay a Mbərom anà ɗo ahay hus ahay həna ata nà, ɗo maniɗe ahay inde ta gak vəram tə bahay a Mbərom, aday a nan atan sə ngəzar anan. 13 Hus ahay pə Yuhana sə dəzley, Deftere Tawrita a Musa, tə Deftere mbala ana ɗo maja'am a Mbərom ahay fok, ta jay ahay nà, pa 'am sə bahay a Mbərom awan. 14 Kak ki təmihen 'am uno kəmaya, 'am ana Deftere sa ja pə amay ana Eliya ata nà, kə̀ tərak tə Yuhana kutok.† 15 Sləmay inde pə ɗowan a sə sləne 'am a anan cəna, â sləne.

16 «Ɗo a wuswes anaya həna ata nà, ni ga atan minje nà, ta maw? Ni ga atan minje cəna, tə gwaslay ahay sə njahay pə zavay sə wulen su doh, ti zlahan ayak anà gwaslay sa day hinen ataya, ta wa: 17 “Ma fak ikwen ayak gungozl, kə gərven bay. Ma fak ikwen ayak gingec, kə yimen bay re!” 18 Bina Yuhana kà nak, a pa way sa pa kəray bay, a sa mahay bay re, ta ja apan ta wa: “Winen tə setene à nga!” 19 Nen Wan su Ɗo na nak, na pa ɗaf kəray, na sa mahay kəray. Tinen apan ti ja upo re, ta wa: “Cen apan! Ɗowan a anan nà, ɗo sə kutov, ɗo sə vaway nga, aday winen car su ɗo sə cakal jangal ahay pi zek tu ɗo sə atahasl ahay.” Aya əna, ɗo ahay ti san kəlire‡ ana Mbərom winen lele, anga ti canan anà mer su way anahan sa ga ataya awan.»

Ɗəce pu kon aya sə təma 'am a Yesu bay ataya awan

Lukas 10.13-15

20 Yesu a dazlan, a gafan 'am anà ɗo sə wulen su doh aya aday winen sa ga uda zek məduwen sə masuwayan anahan ahay ataya awan, anga tə ngəmak sa yam pə ines a tinen ahay itəbay ata awan. 21 A ja, a wa: «Iken, wulen su doh sə Kurajin, yam zek anak anga ɗəce i tak à nga. Iken, wulen su doh sə Baytisada ɗukwen, ɗəce i tak à nga re. Anga abay masuwayan aya ma ga à wulen su doh a kwanay ataya, tâ ga atan à wulen su doh sə Tirus tə Sidon nà, ɗo sa man ataya ti yam pə ines a tinen ahay biɗaw? Ti pak zana sə məsinde pi zek, ti kukot rəɓa pa nga aday sə ɗakay anan tə yimak pə ines a tinen ahay tə ɗiɗek awan. 22 Anga nan, nen apan ni ɗakak ikwen anan həna: Pə luvon sa ndav anan daliyugo nà, sariya ana atə Tirus tə Sidon nà, i dan atan 'am kawa ana kwanay bay.

23 «Iken Kafarnahum, a ga apak nà, Mbərom i cakaf wa iken à mburom ɗaw? Matana bay! Ki zla nà, à məke sə mərda aɗəka coy. Anga masuwayan aya ma ga àga iken ataya nà, abay â ga nə tinen ma ga aya nə à wulen su doh sə Sodoma nà, ata tiya winen i ga inde hus biten cite re. 24 Anga nan, ni jak ikwen: Pə luvon sa ndav anan daliyugo nà, sariya ana Sodoma i dan 'am kawa ananak bay.»

Yesu i ɗakan anan cəveɗ sa man uda anà ɗo ahay

Lukas 10.21-22

25 À alay ata awan, Yesu a ja, a wa: «Bəbay uno, iken Bahay sə bagəbaga mburom, iken Bahay sə daliyugo. Suse anak, anga kə ɗakak anan anan way a anaya anà gwaslay ahay, way ataya aday ɗukwen abay kə ɗərek anan pu ɗo sə kəlire ahay wa, pu ɗo sə asan way ahay wa. 26 Ayaw, Bəbay uno, ka ga matanan, anga a zlak à nga anakiken awan.»

27 Matanan, a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Bəbay uno kə̀ varak uno anan way ahay fok. Ɗowan sa san Wan a Mbərom nà, ibay, si zek ana Bəbay Mbərom awan. Aday ɗowan sa san Bəbay Mbərom ɗukwen ibay, si nen wan anahan awan, tu ɗo aday Wan a Mbərom a gan may sə ɗakan atan anan ataya awan.

28 «Kwanay ɗo ma ya nga aya, kwanay tə way ma ba aya pa nga ata awan, hayak ikwen ahay pə cakay uno, aday ki njiɗen sa man uda awan. 29 Pərihen anan azar lele nà, anà 'am uno ahay, tətiken way pi nen wa, anga nen nə ɗo səkəffe awan, ki gen ɗəce à alay uno wa itəbay. Ata aday, sifa a kwanay ahay ti man uda awan kutok. 30 Anga 'am uno ahay nen sa jak ikwen ataya nà, ti njahak ikwen pa may. Way nen sə ɗəfak ikwen uda pa nga ata nà, i ba pikwen bay.»

12

Yesu nà, winen bahay sə luvon sa man uda awan

Markus 2.23-28; Lukas 6.1-5

1 Pə luvon a inde nà, Yesu tə njavar anahan ahay ta zla tə guvo sa ndaw. Njavar anahan ahay ta kaɗ ndaw aday ta pa, anga may a han patan. Əna, pac ata nà, luvon sa man uda awan. 2 Farisa ahay tə canan à way a tinen sa ga ata cəna, tə cəce pə Yesu a wa, ta wa: «Ca apan, njavar anak ahay nà, ta ga way aday təɗe abay sa ga pə luvon sa man uda bay ata nə, angamaw?»

3 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay kə jingen way ana Dawuda sa ga tu ɗo anahan ahay, à alay a may a han apan ata itəbay ɗaw? A ga nə kəkəmaw?* 4 Dawuda a zla à jawjawa sə mazlaɓ a Mbərom inde, a ray pen ma ga nga a anga Mbərom, ta pa tu ɗo anahan ahay. Aday abay təɗe sa pa pen ataya nà, si ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom ahay taayak biɗaw?

5 «Kabay kula kə jingen Tawrita itəbay ɗaw? Ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom nà, ta ga mer su way ù doh sə mazlaɓ a Mbərom nə pac pac, kwa tə luvon sa man uda awan.† Tə winen ata təke ɗukwen, ines inde patan ibay re. 6 Ni jak ikwen həna: Ɗo sə zalay doh sə mazlaɓ a Mbərom inde həna à man a anan.

7 «Mə vinde à Deftere a Mbərom inde nà, Mbərom a wa: “U no ɗo ahay tâ gan sumor ì zek ahay, bina u no tə̂ vuro gənaw ma sla dungo aya bay.‡” Ata nà, abay kə̂ sənen anan 'am ata nà, ki viren anan ines anà ɗo mənjəna ines ahay həna biten ataya bay. 8 Bina nen Wan su Ɗo nà, nə lavan nga anà luvon sa man uda awan.»

Yesu a mbar anan ɗowan a inde ma mac alay awan

Markus 3.1-6; Lukas 6.6-11

9 Natiya awan, Yesu a slabak, a zla ù doh sə wazay a inde. 10 Ɗowan a inde à man ata, winen ma mac alay awan. Aday ɗukwen Farisa ataya, a nan atan sa man anan mungok anà Yesu pa sa ga mer su way pə luvon sa man uda ata awan. Anga nan tə cəce pə Yesu wa: «Tawrita a mənuko kə̀ varak uko cəveɗ sa mbar ɗo pə luvon sa man uda awan ɗaw?»

11 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Hinahibay təman anak inde, aday kə̀ slahak panak à məke inde nà, ki gəɓay anan à məke wa, kwa â ga nə pə luvon sa man uda awan biɗaw? 12 Tə ɗiɗem a nà, ɗo a zalay təman biɗaw? Anga nan, cəveɗ inde sa ga mer su way lele awan, kwa pə luvon sa man uda awan.»

13 Yesu a jan anà ɗowan a ma mac alay a ata kutok: «Ndəɗoy anan alay!» Ɗowan ata a ndəɗoy anan alay acəkan, alay anahan kə̀ pəsakak kawa alay a hinen ata re. 14 Matana awan, Farisa ataya ta nay ahay uho, tə halay nga, aday tə pəlay cəveɗ sə lize anan Yesu kutok.

Ɗo si mer su way a Mbərom sə walay ata awan

15 Aday Yesu a sləne ləbara a tinen ata cəna, a slabak à man ata wa, a zla way anahan. Ɗo ahay tə pərahak anan azar bayak a re, aday a mbar anan ɗo ɗəvac aya fok. 16 A gafan atan 'am pi zek wa lele, tâ sa jan anà ɗowan winen wayaw bay. 17 Natiya awan, 'am a Mbərom sa ja tə dungo ana Ezaya ata a təra ɗiɗek a kutok. Mbərom a wa:

18 «Ɗo si mer su way uno nen sə walay ata, həna!

Winen nà, ləliwe uno awan,

nə taslay anan mivel nə tə winen awan.

Ni slənak ayak apan Apasay uno.

I ɗakan atan anan ɗiɗek uno anà ɗo su kon ahay fok.

19 I ngam sə təre tu ɗo bay, i zlah awan itəbay.

Ɗowan sə sləne dungo anahan pə cəveɗ ibay.

20 Gusuko winen apan i kaɗ coy ɗukwen, winen i ndav a wa bay,

lalam winen apan i mbacay coy ɗukwen, winen i ndəvan wa alay itəbay re,

hus pə luvon mbala ɗiɗek anahan saa tavay nga ata awan.

21 Ɗo ahay fok ti ɗəfan iɗe nà, anà sləmay anahan kərtek.§»

Yesu a razl setene ahay tə məgala a Mbərom

Markus 3.20-30; Lukas 11.14-23

22 Pə dəɓa anahan a wa nà, tə gəɓan ahay ɗowan a inde, winen hurof awan, aday maandak a re, anga setene inde anan à nga. Yesu a mbar anan. Ɗowan ata a ja 'am, a canan iɗe kutok. 23 Way a sə təra ata a gan masuwayan anà man su ɗo ata fok. Ta ja, ta wa: «Ɗowan a anan nà, winen Wan ana Dawuda mənuko sa ba ata biɗaw?»

24 Aya əna Farisa ahay tə sləne cəna, ta ja, ta wa: «Ɗowan a anan nà, sə varan məgala sa razl anan setene ahay nà, Bə'elzebul* bahay sə setene ahay.»

25 Yesu a san ajalay nga a tinen a zle. Anga nan a jan atan, a wa: «À bahay a wura wura fok cəna, kak ɗo anahan aya 'am kà zlak atan pi zek bay nà, bahay ata i nes wa. Wulen su doh a wura wura, gulom su doh a wura wura ɗukwen, kak ɗo ahay uda ataya 'am kà zlak atan pi zek sabay cəna, i tavay nga sabay re. 26 Kak Fakalaw bahay sə setene ahay winen apan i razl setene ahay nà, 'am kà zlak atan pi zek tu ɗo anahan aya sabay. Matanan bahay anahan a i tavay nga sabay re. 27 Kak nen na razl setene ahay tə məgala ana Fakalaw nà, aday wan a kwanay ahay ti sa razl setene ahay nə tə məgala à waya kutok asa anaw? Anga nan, sa naa mak ikwen anan mungok nà, wan a kwanay aya awan. 28 Tə ɗiɗem awan, na razl setene ahay tə məgala sə Apasay a Mbərom. Matanan re, ki sənen anan kutok, bahay a Mbərom kà nak ahay à wulen a kwanay.

29 «Matana re, ɗowan saa zlan ù doh ù ɗo gədan a saa ngəzəray panan way anahan ahay nà, ibay. Si kə̀ lahak apan kurre kə̀ jawak anan ɗowan ata awan, aday i saa mba apan sa zlan ù doh sa ray panan way anahan ahay nà, na.

30 «Ɗowan aday winen ti nen bay cəna, ata winen ɗo maniɗe uno. Ɗowan a kà mak uno zek sə halan nga anà ɗo ahay bay, ata winen a i tan atan 'am. 31 Anga nan ni jak ikwen həna, ɗo zənzen a kə̀ nəsek kabay kə̀ jənak anan pa 'am anà Mbərom nà, Mbərom i pəse anan ines anahan ata awan. Aya əna, kak ɗowan a kə̀ jənak anan pa 'am anà Apasay Cəncan a nà, ata Mbərom i pəsen anan ines anahan ata itəbay fok. 32 Matanan re, kwa ɗowan a nə a ja 'am lelibay a pa Wan su Ɗo, Mbərom i pəsen anan ines anahan ata, əna ɗo sa ja 'am lelibay pa 'am ana Apasay Cəncan ata nà, Mbərom i pəsen anan ines anahan ata kula ite sabay, kwa həna pə luvon sə biten, kwa pə luvon saa nay.»

Dədezl si sé tə wan anahan aya awan

Lukas 6.43-45

33 «Kak dədazl si sé a nə sumor a cəna, wan anahan a i təra sumor a re. Aday kak dədazl si sé a nə sumor a bay ite, ata wan anahan a ɗukwen nə sumor a bay re cite. Anga nan, ta san dədazl si sé nà, pa wan a wa. 34 Kwanay aday nà, zahav su kòn ahay, ki mben apan sa ja 'am lele aya nə kəkəmaw? Bina təbəlem su ɗo a ja nə way sa nay ahay à mivel anahan wa. 35 Ɗo lele a nà, a san sa ja 'am zle ləfeɗeɗe, anga 'am anahan ata a nay ahay nà, kwa à mivel anahan lele ata wa. Matanan, ɗo sə huwan ɗukwen a ja nə 'am sə huwan, anga 'am anahan ata a nay ahay nà, kwa à mivel anahan a lelibay ata wa re. 36 Nen ni jak ikwen həna: Pə luvon a Mbərom sa ga sariya ata nà, ɗo ahay ti mbəɗahan apan anà nga a tinen ahay pa 'am a tinen ahay ma ja aya lelibay ataya fok. 37 Mbərom i ban iken, kabay i mbəsak iken nà, anga 'am anak ma ja awan.»

Ɗo ahay ta gan may Yesu â gan atan masuwayan

Markus 8.11-12; Lukas 11.29-32

38 Natiya awan asa, ɗo ahay à wulen sə Farisa ahay pi zek tə miter sə Tawrita aya ta jan anà Yesu, ta wa: «Miter, a nan umo, ga masuwayan sə way kərtek sə ɗakay anan nà, Mbərom a sə slənay ahay iken acəkan ata awan.»

39 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Ɗo sə biten ahay nə huwan aya fok, ɗo sə mbəɗahan lœn anà Mbərom ahay. Tinen ta gan may nà, anà masuwayan. Əna ti canan anà masuwayan sə awan sabay, kak si masuwayan sə təra pə Zonas, ɗo maja'am a Mbərom ata aday.† 40 Kawa ana Zonas sa ga luvon ahay maakan à kutov sə kəlef məduwen a inde ata nà, nen Wan su Ɗo ni ga matanan luvon ahay maakan à məke inde re. 41 Pə luvon sə sariya a Mbərom saa ga ata nà, ɗo sə Nəniwe ahay ti slabakay ahay uho pə kərtek a tu ɗo sə biten a anan ataya, ti gan atan sariya. Anga ɗo sə Nəniwe ahay nà, tə sləne wazo ana Zonas cəna, ta yam pə ines a tinen ahay. Aday ɗukwen, ɗo sə zalay Zonas winen inde à man a ana awan.

42 «Pə luvon sə sariya nà, bahay sə Saba ɗukwen i slabak sa gan sariya anà ɗo sə biten a anaya awan. Anga kwa winen dəren təkeɗe nà, kà nak ahay sa naa pəkak ayak sləmay pa 'am ana bahay Sulimanu, ma ja aya tə kəlire ata awan‡. Əna, cen apan həna kutok, ɗo sə zalay anan Sulimanu tə məduwen ɗukwen, winen inde à man a ana awan. Əna hwiya ɗowan a ngam sə sləne 'am anahan bay re.»

Amay ana setene à mivel su ɗo inde

Lukas 11.24-26

43 «Setene kà nak ahay ù ɗo wa nà, i zla à man kiɓe inde saa bar, saa pəlay man sa man uda awan. Əna kə̀ njaɗak man bay nà, 44 i jan anà nga anahan: “Suwan ni ma ù doh uno nen a sa nay ahay wa ata awan.” Kà sak a may ahay nà, i tan à nga anà doh anahan a mama'am ata mə ndakay awan, mə faɗay a lele, ɗowan uda ibay. 45 Aday cəna, i ma pə dəɓa, i ray ahay apan setene azar aya cuwɓe, sə zalay anan tə huwan asa, ti nay, ti njahay à ɗowan ata inde. Aday anjahay ana ɗowan ata nà, lelibay zal pa sə kukwa ata wa asa. Natiya ɗukwen, i təran anà ɗo sə biten a huwan ataya fok nà, matanan re.»

Mərak a Yesu ahay tatə may anahan

Markus 3.31-35; Lukas 8.19-21

46 Yesu winen apan i jan 'am ata anà ɗo ahay mba, mərak anahan ahay tatə may anahan ta nay, tə tavay uho. Ta gan may sa ja 'am tə winen. 47 Ɗowan a a jan anà Yesu, a wa: «Atə may anak tatə mərak anak ahay, tinen mə tavay aya uho. A nan atan sa jak 'am.»

48 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «May uno nà, wayaw? Mərak uno ahay nà, maya anaw?» 49 A sukwe alay pə njavar anahan ahay, a wa: «Sə təra mərak uno ahay aday may uno nà, tinen. 50 Anga ɗo sa ga way sa zlan à nga anà Mbərom, winen à bagəbaga mburom ata nà, sə təra may uno tə mərak uno nə winen aɗəka.»

13

Jike su ɗo sa casl ndaw

Markus 4.1-9; Lukas 8.4-8

1 Natiya kutok, pə luvon ata kərtek awan, Yesu a nay ù doh wa, a zla way anahan sa jan 'am anà ɗo ahay pa 'am sə bəlay. 2 Ɗo ahay bayan a tə mindel ta nay ahay pə cakay anahan. Anga nan, a ján way anahan sə njahay à kwalalan inde. Ɗo ahay ite tə tavay pa 'am məgujeguje. 3 Yesu a ɗakan atan anan way ahay bayan a tə jike ahay.

A jan atan, a wa: «Ɗowan inde a zla à guvo, saa casl ndaw. 4 Winen apan i casl ndaw ata kutok, zahav a guce panan pə cəveɗ, aday məvuhom ahay tə ɗagay anan. 5 Zahav azar a, a guce pə saray pəkəraɗ, ta hay ahay bəse, anga yugo inde bayan a ibay. 6 Əna pac a sləray cəna, a ɓutoy anan aday a vak anan, anga sləlay a ibay. 7 Zahav mə mbəsakan a à alay inde ata a guce à wulen sə adak inde. Ta ha cəna, ta har pi zek tə adak, əna adak a bənan mbiyeɗ, ndaw ata kə̀ nahak bay. 8 Əna zahav azar awan, a guce à məndak pə yugo lele awan. Ta nah bine siwaw nà, nga sa ndaw kərtek a cəna, hawal sa ndaw apan nə səkat, azar a kwa kuro mbərka, hinen ahay ɗukwen inde apan kwa kuro maakan.» 9 Yesu a jan atan kutok, a wa: «Sləmay inde pə ɗowan a nə, â sləne 'am a anan.»

Yesu a ja 'am tə jike nə angamaw?

Markus 4.10-12; Lukas 8.9-10

10 Pə dəɓa anahan a wa nà, njavar anahan ataya ta zla à man anahan sə cəce panan, ta wa: «Ka taa jan 'am anà ɗo ahay tə jike nà, angamaw?»

11 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay nà, way mi ɗer aya à bahay a Mbərom a inde ata nà, winen a kà gak ikwen panan akar sa 'am sə bahay anahan a coy. Aday ɗo a azar a nà, Mbərom kə̀ varak atan cəveɗ sa san anan itəbay. 12 Ɗo aday way anahan ahay inde nà, i njaɗ apan re, way i ga inde apan bayan a kutok. Əna, ɗo aday awan anahan inde ibay ata, i lize anan mbala anahan a mənjœk ata re. 13 Natiya, na jan atan 'am tə jike nà, anga ti ca apan, əna tə canan bay, ti pak apan sləmay, əna tə sləne bay, ti san awan bay re. 14 'Am mbala ana Ezaya sa ja ata a təra patan kutok. Mbərom a wa:

“Ki pəken sləmay, əna ki slənen awan bay.

Ki cen apan tə iɗe, əna ki cinen anan anà awan bay.

15 Anga ɗo ataya nà,

tə tacak anan iɗe, anga aday tə̂ canan anà awan bay,

tə dəngəzlak anan sləmay a tinen, anga aday tə̂ sləne awan bay,

tə dərzlak anan mivel a tinen, anga aday tâ san awan bay.

Bina, abay ti mbəɗahan lœn anà ines a tinen ahay,

aday ni mbar atan.*”

16 «Əna kwanay nà, tislen mivel, anga iɗe a kwanay ahay tə canan à way ahay zle, sləmay a kwanay ɗukwen ti sləne way ahay re. 17 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗo maja'am a Mbərom ahay bayan a pi zek tu ɗo ɗiɗek aya bayak a ta gak anan may sə canan à way a kwanay a sə canan həna ata awan, əna tə canak anan anà awan bay. Ta gan may sə sləne way a kwanay a sə sləne həna ata awan, əna tə slənek awan bay re.»

Yesu a pəsak anan jike su ɗo sa casl ndaw ata awan

Markus 4.13-20; Lukas 8.11-15

18 «Natiya kwanay nà, sənen anan jike su ɗo sa casl ndaw ata kutok: 19 Kuwaya, ɗowan a kə̀ slənek ləbara sə bahay a Mbərom, aday kə̀ sənak anan bay cəna, Ɗo sə Sədœk a nay ahay, a wuɗeh anan way a ma casl a à mivel anahan inde ata awan. Cəveɗ aday zahav sə guce apan ata nà, a ga minje tu ɗo matanan ata awan. 20 Ɗo maza aya ite, tinen ta ga minje tə saray pəkəraɗ, zahav sə guce apan ata awan. Tinen nà, tə slənek 'am a Mbərom cəna, tə təma anan tə ataslay mivel awan. 21 Əna, 'am ata a pak sləlay à mivel a tinen inde bay. Ti njahay mənjœk cəna, ɗəce i tan atan à nga, kabay ajugwar 'am i nay ahay patan anga 'am ana Mbərom nà, ti mbəsak cəveɗ sa 'am a Mbərom. 22 Ɗo maza aya ite, tinen ta ga minje tə wulen sə adak zahav sə guce uda ata awan. Tinen tə slənek anan 'am a Mbərom nà, ti sapat zek tə way sə daliyugo ahay, ti gan may à zlile sə daliyugo ahay. Way ataya nà, ti bənan mbiyeɗ anà 'am a Mbərom aday â nah bay. 23 Əna ɗo azar aya nà, tinen ta ga minje tə yugo lele awan, zahav sə guce uda ata awan. Tinen kutok, tə slənek 'am a Mbərom nà, ti san anan. Anga nan, ta zla nga uho pa 'am a Mbərom. Ti nah aday hawal sa ndaw ahay ti ga patan nə səkat, kwa kuro mbərka, kabay kwa kuro maakan.»

Jike sə azay sa sla à wulen sa ndaw inde

24 Asa, Yesu a gan atan jike maza awan, a wa: «Bahay a Mbərom a ga minje tu ɗo aday a zla à guvo, a casl ndaw. 25 Əna luvon a ga bine siwaw nà, à alay a ɗo ahay tinen apan ti njak ahan ata nà, ɗo maniɗe a zla à guvo ata ite, a casl uda azay sa sla pa nga ana ndaw, a zla way anahan. 26 Ndaw a hay, a har, a zla nga uho cəna, azay sa sla ata a ha, a har, a kay anan nga anahan uho cite. 27 Ɗo sa ga mer à guvo ana ɗowan ata ataya ta zla à guvo nà, ta may, ta jan: “Ka casl à guvo nà, ndaw asənə, aday azay sa sla a hay ahay uda awanaw?” 28 A mbəɗahan atan apan, a wa: “Sa casl uda nà, ɗo maniɗe uno.” Ɗo ataya tə cəce panan, ta wa: “A nak mə̂ ndaha anan wa həna ɗaw?” 29 A mbəɗahan atan apan: “A'ay, anga ki i ndihen anan pi zek ta ndaw! 30 Mbəsiken anan tâ nah pi zek hus pə luvon sa car ndaw aday. Ata ni jan anà ɗo si mer su way uno ahay: Ɓinen anan azay sa sla, viken anan, aday hilen anan nga anà ndaw ì de uno kutok.”»

Jike sə zahav sa wan sə bəzan

Markus 4.30-32; Lukas 13.18-19

31 Yesu a jan atan 'am sə jike maza awan, a wa: «Bahay a Mbərom a ga minje nà, ta wan sə bəzan†. Ɗo a gəɓa wan awan, a casl anan à guvo anahan inde. 32 Wan sə bəzan nà, ma kac a à wulen sə zahav sə dədazl sə way sə kiɓe ahay fok. Əna kak ta sak a casl anan aday kà hak ite nà, a har a zalay dədazl si sé azar aya tə məduwen. A har ɗukwen, kawa dədazl si sé məduwen aya re. Məvuhom ahay ta mba apan sə njahay uda tu doh.»

Jike sə wuɗah

Lukas 13.20-21; Markus 4.33-34

33 Yesu a zəgahan atan anan 'am sə jike hinen asa, a wa: «Bahay a Mbərom a ga minje nə tə wuɗah. Uwar a ra mənjœk, a gan anan, a pak pə nuko anahan gəsaɗaf maakan. A laɓ anan nà, nuko ata fok a kwasay, a zlambar.»

34 Natiya kutok, Yesu a jan 'am a anaya anà man su ɗo ata fok nə tə jike. Kà jak atan 'am sə awan maza mənjəna jike bay. 35 A ga matanan nà, aday 'am a Mbərom mbala Ezaya sə vinde anan ata â təra, bina Mbərom a wa:

«Ni jan atan 'am tə jike,

ni ɗakan atan anan way mi ɗer a, kwa à alay a daliyugo ɗukwen mə ndakay a fan bay ataya awan.‡»

Yesu a pəsak anan jike sə azay sa sla à wulen sa ndaw ata awan

36 Aday kutok, Yesu a mbəsak anan man sə ɗo ahay ahay uho, a zla way anahan ù doh. Njavar anahan ataya tə həɗəken ayak pə cakay, ta jan: «Pəsakan umo anan ahay jike sə azay sa sla à wulen sa ndaw inde ata awan.»

37 Yesu a jan atan, a wa: «Ɗo sa casl ndaw, winen Wan su Ɗo. 38 Guvo a nà, daliyugo. Ndaw a nà, ɗo sə ɗəfan apan à Mbərom ataya awan. Azay sa sla kutok nà, ɗo sə ɗəfan apan anà ɗo sə huwan ataya ite re. 39 Ɗo sə Sədœk sa casl azay sa sla ata nà, Fakalaw. Alay sa car ndaw ɗukwen, luvon sa ndav anan daliyugo. Ɗo sa car ndaw ahay ɗukwen, tinen maslay a Mbərom ahay. 40 Kawa ana ɗo sa ra azay sa sla aday a vak anan ata nà, way i təra pə luvon sa ndav anan daliyugo ɗukwen matanan. 41 À alay ata nà, nen Wan su Ɗo, ni slənay ahay maslay uno ahay aday ti fakan wa alay anà ɗo sə huwan ahay aday sa man zek anà ɗo ahay sa ga ines ataya fok à bahay a Mbərom wa. 42 Ti lar atan ɗukwen à bərom sə uko inde. À man ata awan, ti yam ta sa rac slan ngərcəca. 43 À alay ata kutok, ɗo ɗiɗek aya nà, ti dav kawa pac à bahay a Bəbay a tinen Mbərom inde. Ɗo aday sləmay inde apan nà, â sləne 'am a anan!»

Jike sə zlile mi ɗer aya awan

44 «Bahay a Mbərom a ga minje nà, tə zlile mi ɗer a à guvo. Ɗo a njaɗ anan, a ɗer anan maza awan, a zla tə ataslay mivel awan. A sukom anan dala tə way anahan ahay fok, a sukom anan guvo winen sa ɗer anan uda zlile anahan ata kutok.

45 «Asa, bahay a Mbərom a ga minje tu ɗo sa ga masa tə mədine ahay. 46 A njaɗ mədine lele awan, a sukom anan dala tə way anahan ahay fok, aday a sukom anan mədine ata kutok.»

Jike sə kəlef à zuvo inde

47 «Matanan re, bahay a Mbərom a ga minje nə tə zuvo ma lar a à dəlov inde, a ray ahay kəlef ahay bayan a cara cara ata awan. 48 A rah lele nà, ɗo sa ban kəlef ahay tə ngəzahay anan uho kutok. Ti pəkay anan wa kəlef ahay pə məgujeguje, tə walay a wa kəlef lele aya à mbulo, aday kəlef lelibay ataya ɗukwen tə guce atan. 49 Way i naa təra pə luvon sa ndav anan daliyugo ɗukwen matanan. Maslay a Mbərom ahay ti nay ahay, ti walay anan ɗo sə huwan ahay à wulen su ɗo ɗiɗek aya wa. 50 Ti lar anan ɗo sə huwan ahay à bərom sə uko inde, aday ti yam ta sa rac slan a ngərcəca à man ata awan.»

Jike sə way məduwer aya pi zek tə way wiya aya awan

51 Yesu a cəce way pə njavar anahan ahay wa kutok: «Kwanay kə sənen way a anaya fok ɗaw?»

Tinen ite tə mbəɗahan apan, ta wa: «Ayaw, mə sənak.»

52 Anga nan, Yesu a jan atan kutok: «Kak miter sə Tawrita inde, aday kə̀ ɗakak anan 'am sə bahay a Mbərom nà, kə̀ tərak kawa bahay su doh sa ray anan way anahan ahay məduwer aya ù doh wa pi zek tə way wiya aya təke def uho ata awan.»

Ɗo sə Nazaratu ahay tə ɗəfak nga pə Yesu bay

Markus 6.1-6; Lukas 4.16-30

53 Yesu a ndav anan sa ja 'am ataya nà, a zla way anahan 54 à Nazaratu, kon anahan a sa har uda ata awan. A dazlan, a zla ù doh sə wazay, a tətakan anan way anà ɗo ahay à man ata awan. 'Am anahan ataya a gan atan masuwayan, aday ta wa: «A njaɗay ahay kəlire sə asan way ata awanaw? Aday a mba apan sa ga masuwayan a anaya nà, waya sə varan gədan ata anaw? 55 Winen nà, wan ana ɗo sə cəceɗ dədom ba? May anahan ɗukwen Mariyama. Məran aya ɗukwen, ɗa san atan zle, atə Yakuba tə Yusufu tə Simon tatə Yuda. 56 Mərak anahan ahay dəna aya ɗukwen, ɗa san atan zle lele, tinen pə cakay a mənuko. Aday winen a njaɗay gədan matanan ata awanaw?» 57 Anga nan, tə ngəmak sa ɗaf nga pə Yesu bay.

Yesu a jan atan kutok: «Ɗo ahay ta gan nga anà 'am ana ɗo maja'am a Mbərom kwa ta sə wura fok. Əna ù kon anahan awan, aday ù doh anahan a nà, ɗowan a gan nga anà 'am anahan ahay itəbay.»

58 Yesu a ga masuwayan sə way à man ata nà, mənjœk ca, anga tə təmahak sa ɗaf apan nga bay.

14

Amac ana Yuhana, ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay

Markus 6.14-29; Lukas 3.19-20, 9.7-9

1 Ihe, à alay ata nà, Hiridus nə bahay a pə daliyugo sə Galile. A sləne pə ləbara ana Yesu nà, 2 a jan anà ɗo anahan ahay, a wa: «Ɗowan ata nà, i ga nə Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata kà mak uho. Anga nan, a mba apan sa ga masuwayan sə way ahay nà, na.»

3-4 Kwakwa ata nà, Hiridus a gəɓa anan Hirudiya, uwar ana wanbay anahan a inde, tə ngaman Filip. Anga nan, Yuhana a jan, a wa: «Ki jipen pə uwar tə mərak anak nə, lelibay. Way ata nà, ines!» Anga nan kutok, Hiridus a jan anà ɗo ahay tâ ban anan Yuhana. Ta ban anan, tə ɗəfak anan ayak ù doh sə dangay. 5 Anga nan kutok, a nan anà Hiridus sa vaɗ anan Yuhana. Aya əna, kə̀ vəɗak anan bay, anga a jəjaran anà Yahuda ahay, bina ta ca pə Yuhana nà, ɗo maja'am a Mbərom wanahan.

6 Pa pac a inde kutok, azar uko sə bayak pə luvon sə wahay anan bahay Hiridus a ga. Dəna a Hirudiya a inde, a nay, a gərvan pa 'am anà Hiridus tu ɗo anahan mə ngamay ataya. Agərav ata a zlan à nga anà Hiridus, 7 a mbaɗay i varan way anà dəna ata kawa anahan saa cəce panan ata fok.

8 Dəna ata ite, a zla à man ana may anahan, a cəce panan: «Nə̂ cəce nə maw?»

May anahan a jan nà: «Cəce nà, tə̂ gəɗak ahay nga a Yuhana.»

A may à man ana Hiridus, a cəce: «U no ki gaɗ anan nga anà Yuhana, aday vuro anan ahay həna à kwatama inde.»

9 Way a mə cəce ata kà zlak anan à nga anà Hiridus sabay. Əna ɓa kə̀ mbaɗak anan pa 'am ana ɗo anahan mə ngamay aya coy. Natiya kutok a jan anà suje ahay tə̂ varan ahay nga a Yuhana anà dəna ata kawa anahan sə cəce ata awan. 10 Suje a zla ù doh sə dangay saa gəɗay ahay nga ana Yuhana. 11 Ta nay anan ta nga a Yuhana ma ɗaf a à kwatama inde, tə varan anan anà dəna a Hirudiya ata kutok. Winen ite a təma anan cəna, a varan anan anà may anahan. 12 Njavar a Yuhana ahay ite, ta zla ù doh sə dangay, tə gəɓay anan məsinde ana Yuhana, ta la anan. Pə dəɓa anahan a wa, ta zla sə təkəren 'am ata anà Yesu.

Yesu a varan way sa pa anà ɗo ahay ti ga mbulo ɗara

Markus 6.30-44; Lukas 9.10-17; Yuhana 6.1-14

13 Yesu a sləne Yuhana kə̀ məcak cəna, a slabak à man ata wa, a ján à kwalalan inde tə njavar anahan ahay ɗəkɗek, a zla way anahan kəcah pə ɗo ahay wa à kiɓe. Ɗo ahay tə sləne sa jəka tinen à kiɓe ata nà, ta nay ahay à wulen su doh ahay wa, tə pərahan azar à kiɓe tə saray. 14 Yesu a dazay ahay à kwalalan wa cəna, a canan anà ɗo ahay bayak awan. Ɗo ataya ta gan ì zek wa. A dazlan, a mbəran atan anan ɗo sə ɗəvac a tinen ahay.

15 Suko a ga bine siwaw nà, njavar anahan ahay ta jan, ta wa: «Luvon winen apan i ga! Aday həna ɗukwen mənuko à man kiɓe. Suwan, mbakan cəveɗ anà ɗo ahay tâ zla à wulen su doh ahay. Ata ti njaɗ sə sukom way sa pa ahay.»

16 Yesu ite, a mbəɗahan atan apan, a wa: «Ti gan may sa zla à man a bay, əna kwanay a viren atan way sa pa awan.»

17 Tinen ite tə mbəɗahan apan re, ta wa: «Awan inde pumo ibay! Inde həna ɗukwen si tapa sa pen ahay ɗara tə kəlef ahay cuwcuwwe coy.»

18 Yesu a jan atan: «Hayak ikwen anan ahay!» 19 A jan anà ɗo ahay tə̂ njahay pa nga sə gujeɗ à məndak. A gəɓa anan tapa sa pen a ɗara ataya, tə kəlef a cew ataya awan. A ca iɗe à mburom, a ngəran ayak anà Mbərom. A gəzla anan tapa sə pen ataya ì zek wa, a varan anan anà njavar anahan ahay, aday tə̂ gəzlan anan anà ɗo ahay. 20 Ɗo ataya fok ta pak, tə rahak ɓah ɓah. Njavar anahan ahay tə halan nga anà mə mbəsak ataya nà, a ga cəkarak kuro nga anahan a cew re. 21 Ɗo sa pa way à man ata ɗukwen, tinen mə baslay a nà, mungol a ɗəkɗek aday nà, ta ga mbulo ɗara, mənjəna sə baslay anan uwar ahay pi zek tə gwaslay aya awan.

Yesu a bar pa nga sə a'am tə saray

Markus 6.45-56; Yuhana 6.15-21

22 Pə dəɓa ana way ata wa kutok, Yesu a jan anà njavar anahan ahay tâ ján à kwalalan inde, aday tə̂ lahan pa 'am sa zla pa day sə uho. Winen awan, i i mbəsak anan ɗo ahay à dəɓa a tinen wa. 23 Tə gəzla nga tə ɗo ahay lele nà, a zla way anahan à ɓəzlom saa ga amboh, winen a taayan. Luvon a ga apan à man ata awan.

24 À alay ata nà, kwalalan winen dəren coy. Maɗ winen apan i vawan nga anà kwalalan pa nga sə a'am, anga tə zlangay uda awan. 25 Aday iɗe kə̀ cəɗek lele fan bay, Yesu a zla pə cakay a tinen cukwe cukwe pa nga sə a'am tə saray. 26 Njavar anahan ataya tə canan winen apan i zla tə saray pa nga sə a'am ata cəna, tə jəjar pi zek yiɓyeɓ, ta wa: «Həna anan nà, mədahan.» Ta ma nga sa zlah pi zek, anga zlawan cərkəke.

27 Aya əna Yesu a canan atan cəna, a jan atan ayak 'am a kwayan'a, a wa: «Bənen mbac lele, nen awan, kə̂ jəjiren bay.»

28 Piyer a jan 'am, a wa: «Bahay uno, kak iken acəkan nà, jo ahay ì nen nâ zlak ayak pa nga sə a'am tə saray a ite kwa!»

29 Yesu a jan ahay: «Hayak!»

Piyer a dazay à kwalalan wa ca, a zla à man a Yesu tə saray aday pa nga sə a'am acəkan. 30 Əna a canan ayak anà maɗ nà, a ma nga sə jəjar, aday a dazlan kwayan'a sə kəkar à a'am inde. Winen ite a zlah pi zek, a wa: «Bahay uno, tam nen ite!»

31 Natiya Yesu a bənan alay bəse, aday a jan kutok: «Aɗaf nga anak a kac ike ɗaw? Sa gak hiyem hiyem nə maw?»

32 Ta ján way a tinen à kwalalan inde cew maya awan cəna, maɗ a mbəsak sa ɓal cite. 33 Njavar anahan a azar ataya tə həran nga, ta wa: «Acəkan, tə ɗiɗem a nà, iken nə Wan a Mbərom.»

34 Tə takasay ahay pa day sə agay lele nà, ta zla ù kon sə Gənesaret. 35 Ɗo su kon ataya ta san anan Yesu lele cəna, ta tar anan 'am a pə daliyugo a tinen fok. Anga nan, ɗo ahay ta ray anan ahay ɗo sə ɗəvac ahay fok. 36 Ta gan amboh â mbəsakan cəveɗ anà ɗo ɗəvac ataya tə̂ laman alay kwa anà 'am sə zana anahan, aday tâ mbar ite. Ɗo sə laman ataya fok, tə mbərak acəkan.

15

Atətak way sə bije ahay

Markus 7.1-13

1 Natiya kutok, Farisa ahay pi zek tə miter sə Tawrita aya ta nay ahay kwa à Urəsalima wa, pə cakay ana Yesu. Tə cəce panan, ta wa: 2 «Njavar anak ahay nà, tə pərahan azar anà atətak way sə bije ahay bay nə angamaw? Bina, ta pa ɗaf mənjəna sə banay alay kawa atətak way sə bije ahay.»

3 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Aday kwanay ɗukwen, tə atətak way a kwanay nà, kə nəsen anan 'am a Mbərom angama kəla anaw? 4 Anga Mbərom a ja nà: “Ɗəfan apan anà bəbay anak tə may anak*” aday “Kuwaya ɗowan a kà jak 'am lelibay a pə bəbay anahan kabay pə may anahan nà, sa vaɗ anan.†” 5 Əna kwanay ki jen nà, kak ɗowan a kà jak anan anà bəbay anahan kabay anà may anahan: “Way uno abay saa mak anan zek ata nà, kə̀ tərak anà Mbərom.” 6 Ata i ɗəfan apan anà atə bəbay tə may sabay. Matanan kutok, kə nəsen anan way a Mbərom ma ɓan awan, anga sə pərahan azar anà atətak way sə bije ahay. 7 Kwanay aday nà, mbaɗəmbaɗa aya awan. Ezaya kà jak pikwen 'am a Mbərom ɗiɗem awan, Mbərom a wa:

8 “Ɗo anaya tə həro nga nà, ta 'am ɗəkɗek,

mivel a tinen aya nə dəren ti nen.

9 Tinen apan ti dukwo gərmec ù vo nə kəriya awan.

Bina tinen apan ti tətakan anan anà ɗo ahay nà,

way sa nga a tinen ahay ɗəkɗek.‡”»

Way sa ga məsagar pu ɗo

Markus 7.14-23

10 Yesu a ngaman ayak anà ɗo ahay tâ nay pə cakay anahan. A jan atan, a wa: «Pəken uno sləmay, sənen 'am a anan. 11 Saa ga məsagar pu ɗo nà, way sa zla ta 'am ì zek su ɗo ata bay. Əna way sa ga məsagar pu ɗo nà, way sa nay ta 'am ì zek wa aɗəka.»

12 Njavar anahan ahay tə həɗəken ayak pə cakay ta jan, ta wa: «'Am anak a sa ja ata nà, kə̀ cəɓak anan anà Farisa ahay nə, ka san biɗaw?»

13 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Zahav sə way a aday Bəbay uno winen à bagəbaga mburom ata sa casl bay ata cəna, ti ndaha wa zek. 14 Mbəsiken atan. Tinen nà, hurof sə bənan alay anà hurof ahay aɗəka. Kak aday ɗo hurof a winen apan i bənan alay anà ɗo hurof a cəna, ti slahay nə cew maya à gujar inde.»

15 Natiya kutok, Piyer a jan, a wa: «Ɗakan umo anan 'am sə jike ata ite!»

16 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Hus həna ɗukwen, kwanay kə sənen fan bay ɗaw? 17 Way sa zla ì zek su ɗo ta 'am nà, a zla nə à kutov a way anahan, a may uho tə mətilen, kə sənen bay re ɗaw? 18 Əna way sa nay uho ù ɗo wa ta 'am nà, a nay ahay nə kwa à mivel wa. Ata sa ga məsagar pu ɗo nà, way ata kutok. 19 Anga sa nay à mivel su ɗo wa kutok cəna, way kawa ajalay nga lelibay aya, avaɗ nga su ɗo, aga mədigweɗ, aga vuwar, akar, agaɗ mungwalay, agəɗan azar ù ɗo. 20 Natiya, sa ga məsagar pu ɗo kutok nà, way ataya awan. Bina, apa way mənjəna sə banay alay kawa ana bije a kwanay ahay sa ja nà, a ga məsagar pu ɗo bay.»

Uwar a inde winen Kanana ahay a ɗaf nga pə Yesu

Markus 7.24-30

21 Yesu a slabak way anahan à man ata wa, a zla way anahan pə daliyugo sə Tirus tə Sidon. 22 À man ata awan, uwar a inde, ɗo sə pəra, winen Kanana ahay. A nay à man ata wa, pə cakay ana Yesu, a jan: «Bahay uno, wan a Dawuda, mo zek ite, bina dəna uno winen tə setene awan, a bənan ɗəvac bayak awan.» 23 Əna Yesu kə̀ mbəɗahak anan apan bay.

Əna njavar anahan ahay ta nay, ta jan, ta wa: «Miter, kem, ɓal anan aday â mbəsak iken, bina winen apan i vawak uko nga tə abəbal awan.»

24 Yesu a mbəɗahan apan anà njavar anahan ahay, a wa: «Nen mə slənay a nà, anga ɗo sə pəra ahay bay. Əna nen mə slənay a nə pə təman mə lize aya à wulen sə Isəra'ila ahay wa ata awan.»

25 Uwar ata a həɗek pə cakay anahan asa, a dukwen gərmec ù vo, a wa: «Bahay uno, mo zek!»

26 Yesu a mbəɗahan apan kutok, a wa: «Sə gəɓa anan way sa pa sə gwaslay ahay, sə varan anan anà kəla ahay nà, sumor a ɗaw?»

27 Natiya kutok asa, uwar ata a wa: «Matanan, bahay uno, əna kəla ahay ɗukwen ta pa way sə pəpas pə tuwez ana bahay a tinen ahay wa re asanaw?»

28 Yesu a ja, a wa: «Iken uwar a anan, aɗaf nga anak nə məduwen awan. Â tərak nə kawa ananak sə pəlay ata awan.»

Natiya, à alay ata ite, dəna anahan ata a mbar.

Yesu a mbar ɗo sə ɗəvac ahay bayak awan

29 Yesu a slabak à man ata wa asa, a zla way anahan pa 'am sə bəlay sə Galile. A ján à ɓəzlom, a njahay way anahan à man ata awan. 30 Man su ɗo a a nay ahay pə cakay anahan, ta zlan anan ayak tu ɗo mə kuray saray aya awan, ɗo hurof aya awan, ɗo vədal aya awan, ɗo maandak aya awan pi zek tu ɗo sə ɗəvac ahay bayak a cara cara. Tə nahay atan fok pə cakay à Yesu, aday a mbar atan fok re. 31 Ana ɗo sə ɗəvac ahay sa mbar fok ata nà, a gan masuwayan anà ɗo ahay bayak a cite, anga tə canan anà ɗo maandak aya ta ja 'am kutok, ɗo vədal aya tə mbərak, ɗo ma mac saray ataya tinen apan ti zla kutok, hurof ahay tə canan iɗe zle coy kwaler kwaler. Tə dazlan sə həran nga anà Mbərom sə Isəra'ila ahay.

Yesu a varan way sa pa anà ɗo ahay ti ga mbulo fuɗo

Markus 8.1-10

32 Yesu a ngaman anà njavar anahan ahay, a jan atan: «Ɗo a anaya tu go ì zek wa, anga mənuko pə kərtek a luvon maakan həna, way sa pa ibay. Ni mba apan sə mbəsak atan tâ zla agay ta may awan bay, anga ti sa ga bəle pə cəveɗ.»

33 Tinen ite ta jan: «Aday ɗi njaɗay way sa pa anga ɗo a anaya fok à kiɓe inde à man a anan awanaw?»

34 Yesu a cəce patan wa kutok: «Tapa sə pen inde pikwen nə jugumaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Cuwɓe, tə kəlef ahay mənjœk.»

35 Matanan Yesu a jan anà ɗo ahay tə̂ njahay à məndak. 36 A gəɓa anan tapa sə pen a cuwɓe ataya awan, pi zek tə kəlef a təke, a gan ayak suse anà Mbərom, a gəzla anan ì zek wa, a varan anan anà njavar anahan ahay tə̂ gəzlan anà ɗo ahay. 37-38 Ɗo a mə halay nga ataya fok, tinen mbulo fuɗo, mənjəna sə baslay anan uda uwar ahay pi zek tə gwaslay ahay. Ta pak, tə rahak fok a tinen awan. Tapa sə pen mə mbəsak ata nà, a ga cəkarak cuwɓe re.

39 Coy, Yesu a mbəsak anan ɗo ahay tə gəzla nga. Winen a a ján à kwalalan inde sa zla pə cakay sə wulen su doh sə Magadan.

16

Farisa ahay tə Saduki ahay ta gan may Yesu â gan atan masuwayan

Markus 8.11-13; Lukas 12.54-56

1 Natiya kutok, Farisa ahay pi zek tə Saduki ahay tə tavay den pə cakay anahan. Tə cəce panan wa masuwayan sə way sa nay ahay à mburom wa, anga ta gan may sa ban anan pə kwande. 2 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Pac kə̀ slahak ù doh nà, zamburom a ca ngəlaɓaɓa, ata ki wen: “Sidew nà, pac i dav.” 3 Aday duwdew sa pac sə sləray ahay ite, kak matapasl kə̀ ɗəfak aday a ca ngəlaɓaɓa nə ki wen: “Biten nà, iven i ga.” Way sa ga à mburom tə way saa təra pə daliyugo fok nə kə sənen a agəzlan anan alay pi zek wa nə lele, aday kə sənen pə way sə təra à alay a wuswes a anan inde sabay ata nà, angama kutok anaw? 4 Ɗo sə biten ahay nà, huwan aya aday tə mbəɗahan lœn anà Mbərom re. Tinen ta gan may nà, anà masuwayan. Əna ti canan anà masuwayan sə awan sabay, kak si masuwayan sə təra pə Zonas, ɗo maja'am a Mbərom ata aday.»

A mbəsak atan à man ata awan, a zla way anahan.

Wuɗah sə Farisa ahay ta sə Saduki ahay

Markus 8.14-21

5 Aday à alay a tinen apan ti takas bəlay nà, njavar anahan ahay tə mbəɗəkek anan nga sə gəɓa tapa sə pen à alay inde. 6 Yesu a jan atan, a wa: «Uffa ahak ikwen, bənen nga a kwanay nə lele pə wuɗah sə Farisa ahay tə Saduki ahay wa.»

7 Əna tinen ta ja à wulen a tinen inde nà: «I ga nə a ja pə pen ɗə gəɓak à alay inde bay ata awan.»

8 Yesu ite a san way a tinen a sə bayak ata zle re. Anga nan, a cəce patan wa, a wa: «Kə bayiken, na ja nə anga tapa sə pen inde pikwen ibay nà, angamaw? Kwanay munok aya pa sa ɗaf nga pə way. 9 Kə sənen apan fan bay ɗaw? 'Am sə pen tapa ɗara, aday ɗo ahay mbulo ɗara ta pak, tə rahak aday kə̀ mbəsakak re ata, aday kə rihen anan cəkarak ahay ata nà, kə mbəɗəkek ikwen à nga wa ɗaw? 10 Aday 'am sə pen tapa cuwɓe nen sə varan anà ɗo ahay mbulo fuɗo, ta pa, ta rah, aday kə rihen anan cəkarak ahay ata nà, kə sənen apan sabay kələɗaw? 11 Na jak ikwen nə 'am sə pen bay. Kwanay kə sənen bay nà, angamaw? Aya əna, bənen nga a kwanay pə wuɗah sə Farisa ahay ta sə Saduki ahay wa lele.»

12 Natiya kutok, ta sa san sa jəka a jan atan nə pə wuɗah sə pen bay, əna pə atətak way sə Farisa ahay ta sə Saduki ahay nà, na.

Piyer a ɗakay anan nà, Yesu nə Almasihu, Wan a Mbərom

Markus 8.27-30; Lukas 9.18-21

13 Pə dəɓa anahan a wa kutok, Yesu a slabak, a zla way anahan pə cakay sə wulen su doh a sə ngaman Kaysariya Filipi ata awan. À man ata awan, a cəce 'am pə njavar anahan ahay wa, a wa: «Ɗo ahay ta ja pi nen, nen Wan su Ɗo nà, nen nə wayaw?»

14 Tinen ite tə mbəɗahan apan, ta wa: «Ɗo hinen ahay ta wa, iken Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata awan. Ɗo maza aya ta wa, iken Eliya, ɗo maja'am a Mbərom. Ɗo azar aya ɗukwen ta ja nà, iken Yeremiya, ɗo maja'am a Mbərom, kabay iken ɗo hinen à wulen su ɗo maja'am a Mbərom ahay.»

15 Yesu a cəce asa, a wa: «Aday kwanay a nà, ki wen nen wayaw?»

16 Simon Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «Iken nà, Almasihu, Wan a Mbərom, bahay sə sifa.»

17 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Iken Simon, wan ana Zonas, iken nà, Mbərom kə̀ ɗəfak apak alay sə mazlaɓ anahan coy. Anga sə ɗakak anan way a ɗiɗek ata nà, Bəbay uno winen à bagəbaga mburom ata awan, bina ɗo zənzen a bay. 18 Pak sləmay, ni jak 'am inde həna: Iken nə Piyer, kawa sa ja nà, Pəkəraɗ.* Pə pəkəraɗ a anan kutok, ni halan apan nga anà ɗo sa ɗaf upo nga ahay fok, aday məgala sə məke i i mbasay patan bay. 19 Ni varak lakile sə təɓa anan məsudoh sə bahay a Mbərom à alay inde. Aday way anak saa ɓan pə daliyugo cəna, winen ma ɓan a matanan à mburom re. Way anak saa pəsak anan pə daliyugo ite ɗukwen, winen mə pəsak a à mburom re ca.»

20 Əna Yesu a gafan 'am anà njavar anahan ahay sə ɗakay anan winen nə Almasihu.

Yesu a ɗakay anan amac anahan tə aslabakay anahan à məke wa

Markus 8.31 - 9.1; Lukas 9.22-27

21 Natiya awan kutok, a bənay pə winen ata wa ite, Yesu a dazlan sa jan 'am tə njanjorzlom a anà njavar anahan ahay kutok, a wa: «Bəlaray ni zla à Urəsalima. Ata, məceɗ sə Yahuda ahay, tə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, tatə miter sə Tawrita ahay ti ga alay ti nen tə mindel, ti vaɗ nen. Aday pə luvon maakan anahan a cəna, nen ni slabakay ahay way uno à məke wa.»

22 Piyer ite a ngaman, ta zla kəcah, a gafan 'am, a wa: «A'ay, bahay uno. Â tərak matanan bay!»

23 Yesu a mbəɗa apan 'am, a jan: «Zlak ayak pə cakay uno wa, iken Fakalaw! Kə pəlay sə slaray nen à cəveɗ uno wa. Anga ajalay nga anak ata nà, a nay ahay ù ɗo zənzen a wa, bina mbala a Mbərom ata bay.»

24 Yesu a jan anà njavar anahan ahay fok kutok: «Kak ɗowan a a nan sə pəruho azar nà, â mbəsak sə bayakan way anà nga anahan, â tavak dədom anahan mə zləlngaɗ awan, â pəruho azar. 25 Anga kâ nak anan anà ɗowan a sa tam anan sifa anahan nà, i lize anan aɗəka. Əna ɗowan a kə̀ lizek anan sifa anahan anga nen ite nà, i njaɗ anan uda way anahan. 26 Bina, ɗo kà sak a njaɗ anan way sə daliyugo a anan fok anà winen, aday sifa anahan a nà, kə̀ lizek anan nə, saa gan dəɗaffa nà, ma mba asa anaw? Ibay! Awan a inde aday ɗo zənzen i var sə bəmbaɗ anan sifa anahan nà, inde ɗaw? 27 Nen Wan su Ɗo, ni nay ahay tə mazlaɓ a Bəbay uno mba, aday tə maslay anahan ahay re. I man anan anà kuwaya nà, kawa mer su way anahan a sa taa ga ata awan. 28 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗowan aya inde à man a anan, ti mac bay si ti canan anà Wan su Ɗo i nay tə bahay anahan a təke aday.»

17

Zek a Yesu a mbəɗa pə iɗe ana njavar anahan ahay

Markus 9.2-13; Lukas 9.28-36

1 Pə dəɓa anahan a wa kutok, a ga luvon ahay mbərka nà, Yesu a gəɓa pə azar Piyer, Yakuba tə apan Yuhana mərak ana Yakuba, ta ján taayak à ɓəzlom a inde zəbor awan. 2 Tə dəzle cəna, zek a Yesu a mbəɗahan atan pə iɗe. Tə canan anà jœr anahan nà, kawa sə kwakwa sabay, a wuteɗen atan kawa pac. Zana anahan pi zek ɗukwen, a dav nə herre kawa jiyjay sə uko ma dav awan. 3 Njavar anahan ataya tə canan anà atə Musa tə Eliya ɗo maja'am a Mbərom ahay kwakwa, tinen apan ti ja 'am tatə Yesu.

4 Piyer a dazlan sa jan anà Yesu, a wa: «Bahay uno, mənuko à man a anan nə sumor awan. Kà zlak anak à nga nà, ni ngaray jawjawa ahay maakan, kərtek awan anga Musa, kərtek a ite anga Eliya, aday mədakwidok a nà, anga iken awan.»

5 Winen apan i ja 'am ata mba, mugudongudon a dazay, a van atan nga sərdədek. Aday 'am a ndəray ahay à mugudongudon ata wa, a wa: «Həna a anan nà, wan uno ləliwe uno awan. Tə winen nà, nen ni taslay anan mivel bayak awan. Slənen anan anan 'am anahan!»

6 Atə Piyer tə sləne 'am ata cəna, ta ma nga sə jəjar pi zek, tə slahay duboz. 7 Yesu a həɗəken atan ayak pə cakay, a laman atan alay, a wa: «Slabiken, kə̂ jəjiren bay.» 8 Ta sa cakaf nga asanaw nà, ɗowan inde pə cakay ana Yesu sabay, a mbəsak winen a kərtek coy.

9 Tinen apan ti dazay à ɓəzlom ata wa mba, Yesu a jan atan, a wa: «Way a kwanay sə canan ahay à ɓəzlom wa ata nà, kâ si jen anan à ɗowan bay, hus pə luvon uno nen, Wan su Ɗo, saa slabakay à məke wa ata awan.»

10 Njavar anahan ataya tə dazlan sə cəce panan wa: «Miter sə Tawrita ahay ta wa, Eliya i lahan anà Almasihu aday nà, angamaw?»

11 Yesu a ɗukwen a mbəɗahan atan apan, a wa: «Acəkan, Eliya i lahay aday i ndakay anan way ahay fok. 12 Nen apan ni jak ikwen: Eliya kà nak ahay coy, aday ɗowan kə̀ sənak apan bay. Ta gak anan anà Eliya way kawa a tinen sa gan may sa ga fok. Aday ɗukwen ti gan anà Wan su Ɗo azanan nə matanan re.» 13 Atə Piyer tə sənak kwayan'a a ja 'am ata nà, pə Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata awan.

Yesu a mbar anan wan a inde məhərvov a taa ban anan

Markus 9.14-29; Lukas 9.37-43

14 Aday tə dəzley ahay pə cakay sə ɗo ahay cəna, ɗowan a inde a nay ahay, a dukwen gərmec ù vo anà Yesu, 15 a jan: «Bahay uno, wan uno winen lelibay. Â gak ì zek wa ite. Məhərvov a taa gan, a bənan ɗəvac bayak awan, a taa slahay anan ù uko inde kabay à a'am inde. 16 Na nak anan pə cakay ana njavar anak ahay, əna ta mbak apan sə mbəro anan bay.»

17 Yesu a ja, a wa: «Kwanay nà, aɗaf nga a kwanay ma kac awan kələɗaw? Kə sənen anan cəveɗ a Mbərom bay re. Ni njahay tə kwanay, aday ni səmen anà way a kwanay ahay nə hus à siwaw? Hayak ikwen uno anan ahay wan a aday!» 18 Yesu a jan 'am anà məhərvov ata tə angəraz awan: «Hayak à wan a anan wa!» Məhərvov ata a zləray à wan ata wa, wan ana ɗowan ata a mbar à alay ata acəkan.

19 Pə dəɓa anahan a wa kutok, njavar anahan ataya tə həɗəken ayak pə cakay taayak a tinen awan, tə cəce: «Manay ma mba apan sə rəzlay anan wa setene ata bay nà, angama kərtek anaw?»

20 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Anga aɗaf nga a kwanay a a kac ike. Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kak abay aɗaf nga a kwanay â ga inde nə mənjœk kawa wan sə bəzan ɗukwen, ki jen anan anà ɓəzlom a anan ataya: “Zla à man a anan wa, zla tiya!” ɗukwen, i ndaha, i zla à man a kwanay sa jan “zla tiya” ata awan. Awan saa dak ikwen 'am ibay jiga awan. [ 21 Əna abay zahav sə setene həna anan nà, kak si ta sa ga amboh tə sumaya aday bina, a razl zek bay.]»

Yesu a ɗakay anan amac anahan tə aslabakay anahan à məke wa asa

Markus 9.30-32; Lukas 9.43-45

22 Pə luvon a inde nà, njavar a Yesu ahay mə halay nga aya pə kərtek a à Galile. Yesu a jan atan 'am, a wa: «Nen Wan su Ɗo nà, ti varan nen à alay inde anà ɗo sə daliyugo ahay. 23 Tinen ite, ti vaɗ nen à məke, aday pə luvon maakan anahan a cəna, ni slabakay ahay à məke wa.» Njavar anahan ahay tə sləne 'am ata cəna, mbac a slahay patan wa tə mindel asa.

Yesu a var jangal

24 Tə dəzle à Kafarnahum cəna, ɗo sə cakal jangal anga doh sə mazlaɓ a Mbərom ahay, ta nay ahay pə cakay ana Piyer, ta jan: «Miter a kwanay nà, a var jangal anga doh sə mazlaɓ a Mbərom itəbay ɗaw?»

25 Piyer a mbəɗahan atan apan, a wa: «A taa hamay ike!»

Aday à alay a tinen apan ti i zla ù doh mba kutok, Yesu a lah sə cəce pə Piyer wa: «Simon, a ga apak nà, bahay sə uho a anaya ti təma jangal nə pə waya wa anaw? Pə wan su kon aya wa ɗaw, kabay pə mədurlon ahay wa ɗaw?»

26 Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «Pə mədurlon ahay wa.»

Yesu a wa: «Kak matanan nà, abay wan sə agay ahay nə ti hamay bay ba? 27 Aya əna, ɗâ saa ga way sə cəɓan anà ɗo ahay bay. Natiya, zla à bəlay, larak anan ayak kwaniyel anak à a'am inde. Kəlef anak a saa bənay ahay pa 'am ata cəna, təɓan anan 'am, ki tan à nga uda à dala təɗe i sla anga mənumo cew ata awan. Varan atan anan kutok.»

18

Waya sə zalay ɗo hinen tə məduwen à bahay a Mbərom inde anaw?

Markus 9.33-37, 42-48; Lukas 9.46-48, 17.1-2

1 À alay ata awan ite, njavar a Yesu ahay tə həɗəken ayak pə cakay, aday tə cəce panan, ta wa: «Waya sə zalay ɗo hinen tə məduwen à bahay a Mbərom inde anaw?»

2 Yesu a ngaman ayak anà wan cəɗew a, a tavay anan à mamasl pa 'am a tinen. 3 A wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kak kə mbəɗihen aday sə təra nga a kwanay kawa gwaslay ahay bay cəna, ki dəzlen à bahay a Mbərom inde bay. 4 Ɗowan a kà mak anan nga anahan à məndak kawa wan a anan nà, sə təra ɗo məduwen a à bahay a Mbərom nà, winen awan.

5 «Kuwaya kà sak a təma jəba sa wan kawa həna anan ataya kərtek a anga sləmay uno nà, ɗowan ata a təma nə nen awan. 6 Əna kak ɗo kà vak atan saray pə cəveɗ anà ɗo cəɗew anaya sa ɗaf upo nga ata nà, suwan pə winen tə̂ ɓanan van à dungo aday tə̂ larak anan ayak à bəlay inde.

7 «Ayaw! Ɗəce inde pə daliyugo a anan, anga way ahay inde tinen apan ti njan saray anà ɗo ahay. Way ataya ti ga inde hwiya, əna ɗəce inde anga ɗo aday way ata a təra tə alay anahan ata awan. 8 Kak alay anak kabay saray anak i sapat iken ì ines inde cəna, gaɗ anan, lar anan dəren. Suwan sa zla à bahay inde pə cakay a Mbərom, iken ma gaɗ alay awan kabay tə saray anak slangalan a, tə winen aday ki i zla ù uko sə mbacay itəbay ata inde tə alay aya cew, saray anak ahay səndaɓ cew nà, na. 9 Kak iɗe anak i sapat iken sa ga ines cəna, ndaha anan, lar anan dəren tə iken. Suwan sa zla à bahay inde pə cakay a Mbərom tə iɗe anak a kərtek mbiyan'a ta sa zla à dəlov sə uko inde tə iɗe anak aya cew maya nà, na.

10 «Gen anan ngatay anà zek lele anga pa sə kəɗey anan ɗo cacəɗew a anaya wa. Nen apan ni jak ikwen həna: Maslay a Mbərom ahay inde mə tavay aya pa 'am a Bəbay uno pac pac sa gan atan nga. [ 11 Anga nen Wan su Ɗo na nay ahay nà, sa tam anan ɗo mə lize aya awan.]»

Jike sə təman mə lize awan

12 «Kə bayiken nə kəkəmaw? Kak ɗowan a nà, təman anahan ahay inde səkat, aday kərtek à wulen a wa kə̀ lizek nà, i ga kəkəmaw? I mbəsak anan kwa kuro dəsuɗo nga dəsuɗo mə lize bay ataya à ɓəzlom, i zla saa pəlay anan winen mə lize ata biɗaw? 13 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kak kə̀ njaɗak anan mə lize ata nà, i taslay mivel tə winen nə zal tə tinen mə lize a bay aya kwa kuro dəsuɗo nga dəsuɗo ataya awan. 14 Matanan kutok re, Bəbay a kwanay a winen à bagəbaga mburom ata nà, a nan ɗowan â lize kwa kərtek à wulen su ɗo ma kac a anan ataya wa bay ite re.»

Ki may anan mərak anak pə cəveɗ sa ga ines wa nə kəkəmaw?

15 «Yawa matanan, kak mərak anak kà gak ines nà, zla à man anahan awan, jan anan kwanay a cuwcuwwe, way anahan a sa ga lelibay ata awan. Kak kə̀ pəkak anak apan sləmay nà, ki njaɗ anan mərak anak maza awan. 16 Əna hinahibay i ngam sə pəkak apan sləmay pa 'am ata bay. Kak matanan nà, zla pə cakay anahan kwanay cew tu ɗo hinen, kabay kwanay maakan à alay inde. Anga: “Kak ɗowan a kə̀ zlahak pu ɗo nà, tâ njaɗ ɗo sə side way ata ɗo ahay cew kabay maakan”, kawa ana Deftere a Mbərom sa ja.* 17 Kà sak a ngam 'am su ɗo ataya bay re cəna, jan anan 'am ata pa 'am su ɗo uno ahay, aday ata ti jan apan kutok. Kà sak a ngam sa pak apan sləmay bay re cəna, ɗo matanan ata ɗukwen, ca apan nə kawa ɗo sə pəra, kabay winen ɗo sə cakal jangal tə danakay ataya awan.

18 «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Way a kwanay saa ɓan pə daliyugo cəna, i ɓan zek matanan à mburom. Way a kwanay saa pəsak anan həna pə daliyugo ata ɗukwen, i pəsak zek à mburom re.

19 «Ni jak ikwen 'am hinen asa: Kak ɗowan aya cew pə daliyugo aday 'am kà zlak atan pi zek sə cəce way cəna, Bəbay uno à bagəbaga mburom ata i varan atan kawa ana tinen sa gan may ata awan. 20 Anga ɗowan aya cew kabay maakan ta sak a halay nga tə sləmay uno cəna, nen inde à wulen a tinen a re.»

Jike su ɗo aday a ngam sə pəsen anan ines anà ɗo itəbay ata awan

21 Piyer a nay ahay pə cakay ana Yesu, a cəce panan: «Ba Məduwen, hinahibay, mərak uno inde, kà gak uno ines nà, ni pəsen anan nà, saray jugumaw? Hus à saray cuwɓe biɗaw?»

22 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «A'ay! Ki pəsen anan saray cuwɓe bay, əna saray kwa kuro cuwɓe məcapar cuwɓe.

23 «Matanan kutok, bahay a Mbərom a ga minje nà, tə bahay a inde, a nan ɗo si mer su way anahan ahay fok tə̂ haman anan gudire anahan ahay fok cite. 24 A dazlan anà mer su way ata cəna, tə bənan ahay ɗowan a inde, dala ata apan nə bayak awan. 25 Ɗowan ata ite, zlile anahan a saa hamay anan gudire ata ibay. Bahay ata a jan anà ɗo si mer su way anahan a azar aya nə tə̂ sukom anan way tə way ana ɗowan ata fok, tu ɗo su doh anahan ahay, ti zek anahan a təke, aday i saa slan pə gudire anahan. 26 Ɗowan ata ite, a nay a dukwen gərmec ù vo anà bahay ata, a wa: “Amboh, ni hamak anan way anak ahay nə fok. Ga ngatay aday!” 27 'Am anahan ata a gan ì zek wa anà bahay ata awan, a mbəsakay anan zek anahan awan, aday a mbəsakan anan gudire ata fok re.

28 «Ɗowan ata a təmay uho lele nà, tə zlangay tu ɗo si mer su way hinen, aday abay gudire anahan inde apan ite. Aday dala anahan apan dinar səkat kərtektəkke†. A ban anan, a jakan alay pə dungo. A jan, a wa: “Si ki humo anan dala uno həna.” 29 Ɗo sə gudire anahan ata ite, a dukwen gərmec ù vo ite, a jan, a wa: “Amboh, ga ngatay aday, ni hamak anan way anak fok.” 30 Əna winen nà, a ngam bay, a ban anan, a zla anan à dangay, a dərazl anan hus pə luvon ana ɗowan ata saa hamay anan gudire ata awan. 31 Ɗo a tinen a sa taa ga mer su way pi zek ataya tə canan cəna, a cəɓan atan bayak awan. Ta zla àga bahay ata awan, tə ɗakan anan ləbara ata awan.

32 «Bahay a tinen ata ite a ngaman ayak asa, a jan: “Iken nà, ɗo si mer su way lelibay awan. Nə mbəsakak anak anan gudire anak abay ki humo ata awan, anga ka gak uno amboh. 33 Aday ka mba apan sə pəsen anan anà ɗo kwanay ì mer su way inde maya ata kətanan bay nà, angamaw?” 34 Anga nan bahay ata a ga apan mivel, a ban anan maza awan, a varan anan à alay inde anà suje ahay, tə̂ tacak anan ayak à dangay, tâ ga anan alay, hus pə luvon anahan sə hamay anan gudire ata awan.»

35 Yesu a zəga anan asa, a wa: «Kak ka sak a pəsen anan anan ines anà mərak a kwanay ahay tə mivel kərtek a bay cəna, Bəbay uno sə mburom ata i ga tə kwanay aya ɗukwen matanan kutok.»

19

Atətak way pa 'am sa razl uwar

Markus 10.1-12

1 Yesu a ndav anan 'am ata cəna, a slabak way anahan à Galile wa, a zla à Yahudiya, ta day uho sə zlinder sə Urdon. 2 Ɗo ahay bayan a tə pərahan azar, aday a mbar anan ɗo sə ɗəvac a tinen ahay.

3 Aday Farisa ahay tə həɗəken ayak pə cakay saa ban anan pə kwande, ta jan: «Tawrita kə̀ varak anan cəveɗ anà mungol sa razl anan uwar kwa pa 'am wura wura ɗaw?»

4 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay kə jingen way mə vinde à Deftere a Mbərom ata itəbay ɗaw? À dəlen anahan a inde ɗukwen, Mbərom a ndakay ɗo nà, mungol tə uwar.* 5 Aday a ja nà: “Anga nan, ɗo mungol a i mbəsak anan bəbay anahan tə may anahan, i həɗek pə cakay ana uwar anahan. Cew maya a tinen a ti təra nà, zek kərtektəkke coy.†” 6 Ti naa təra kula inde zek cew sabay. Ti təra zek kərtek sə coy. Anga nan kutok, way a Mbərom sə japay anan ata, ɗowan â sa gəzla anan kula bay.»

7 Farisa ahay tə cəce asa: «Kak matanan cukutok nà, Musa a varan cəveɗ ù ɗo aday â varan ɗerewel à alay inde anà uwar anahan aday â razl anan nà, angama kəla anaw?»

8 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Musa a sa varak ikwen cəveɗ sa razl anan uwar a kwanay ahay nà, anga akuray nga a kwanay a kə̀ zalak. Cəkəbay, pə dəlen a wa ɗukwen, cəveɗ inde sa razl uwar ibay re. 9 Nen apan ni jak ikwen: Kak ɗowan kə̀ rəzlak anan uwar anahan, aday kə̀ gəɓak uda uwar hinen, ɗowan ata kà gak mədigweɗ, si kak a ban atan pi zek tu ɗo aday.»

10 Njavar anahan ahay ta jan: «Kak abay matanan à wulen atə ana mbaz tə uwar nà, suwan tə̂ gəɓa zek bay biɗaw?»

11 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Ɗo ahay fok ta mba apan sə təma atətak way a anan bay. Si ɗowan aya Mbərom sə varan atan gədan ata way anahan aday. 12 Bina, ɗo ahay inde tə gəɓa uwar bay anga tinen mə wahay aya matana coy. Azar aya ɗukwen tə dədasl atan adədasl. Ɗo azar aya ite tə gəɓa uwar bay anga 'am sə bahay a Mbərom a wanahan. Ɗo inde a nan sə təma atətak way a anan nà, â təma kutok.»

Yesu a ɗaf ngama pə gwaslay ahay

Markus 10.13-16; Lukas 18.15-17

13 Natiya, pə dəɓa anahan a wa kutok nà, ɗo ahay ta nan anan ahay gwaslay cacəɗew aya anà Yesu, anga aday â ɗaf patan alay sə ngama. Əna njavar anahan ahay ta ca apan ɗo ahay tinen apan ti nay anan ahay gwaslay ahay ata nà, ta ma nga sə gafan 'am anà ɗo ataya awan. 14 Əna Yesu a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Mbəsiken anan ahay gwaslay ahay, kə̂ gifen atan 'am sa nay ahay pə cakay uno bay, anga bahay a Mbərom mə lavay zek awan aɗəka nà, anà ɗo sa ga minje tə tinen anaya ata awan.»

15 Yesu a dazlan a ɗaf ngama pə gwaslay ahay a kutok, aday a zla way anahan à man ata wa, a həɗek way anahan ù kon hinen.

Njavar a inde zlile awan

Markus 10.17-31; Lukas 18.18-30

16 Natiya asa, ɗowan a inde, winen njavar awan, a nay pə cakay ana Yesu. A cəce: «Miter, ni ga mer sa ma lele aday ni saa njaɗ sifa sa ndav bay ata anaw?»

17 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Kə cəce puno wa way sa ga lele awan nà, angamaw? Ɗo lele nà, ibay, si Mbərom a kərtek. Əna a nak sa zla à bahay a Mbərom nà, ban anan 'am sə Tawrita ahay.»

18 Winen ite a cəce pə Yesu wa: «'Am ana Tawrita wura aya anaw?»

Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Kâ vaɗ nga su ɗo bay. Kâ ga mədigweɗ bay. Kâ ga akar bay. Kâ gaɗ mungwalay pu ɗo bay. 19 Ɗəfan apan anà atə bəbay tə may anak.‡ Pəlay anan ɗo sə cakay su doh anak kawa iken sə pəlay anan nga anak ata awan.§»

20 Njavar ata a jan asa: «'Am ataya fok nà, nə bənak atan lele, a mbəsuko maza nə wuraw?»

21 Yesu a jan: «Kak a nak sə təra ɗo mənjəna ines fok cəna, zla, sukom anan way tə way anak ahay fok, aday varan anan dala awan anà ɗo mətawak aya awan. Matanan kutok, ki i njaɗ zlile anak à mburom. Aday hayak, pəruho azar.»

22 Ɗowan ata a sləne 'am ata cəna, a cəɓan, a zla way anahan, anga winen zlile awan.

23 Yesu a jan anà njavar anahan ahay kutok, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ma dan 'am awan anà ɗo zlile awan sa zla à bahay a Mbərom inde. 24 Kə sənen apan zle, zlugweme i ndərmaɗ tə məke sə ləpəre nà, i ga zek bay. Əna ma da 'am a sə zalay way ata nà, ɗo sə zlile sa zla à bahay a Mbərom inde.»

25 Njavar a Yesu ahay tə sləne 'am ata cəna, a gan atan masuwayan. Anga nan ta wa: «Kak sə matanan cukutok nə, waya saa mba apan saa tam aday sa zla à bahay a Mbərom inde anaw?»

26 Yesu a zəzor atan, a wa: «Pu ɗo zənzen a nà, i ga zek kula bay, əna pə Mbərom nà, matanan bay. Way ahay fok a ga zek ca.»

27 Piyer a mbəɗahan apan ta sa jan kutok: «Aday manay həna nà, mə mbəsakak anan way a manay ahay fok sə pərahak azar. Saa təran umo nà, magwagway wuraw?»

28 Yesu a jan atan: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Pə uho sa nay, à alay nen Wan su Ɗo ni njahay pa man sə njahay sə bahay sə mazlaɓ uno nà, kwanay ɗo sə pəruho azar ahay ɗukwen, ki i njihen pa man sə njahay ahay kuro nga anahan a cew, sa gan sariya anà zahav sə Isəra'ila ahay kuro nga anahan a cew ite re. 29 Aday kuwaya ɗowan a kə̀ mbəsakak doh anahan ahay, mərak anahan ahay, bəbay anahan pi zek ta may anahan, gwaslay anahan ahay kabay guvo anahan ahay anga sləmay uno cəna, i njaɗ uda way anahan ahay nə məcapar bayak awan, aday i njaɗ sifa sa ndav bay ata re. 30 Anga aday kutok nà, ɗo sa lah pa 'am həna ataya bayak a ti i təra ɗo mə dədəɓa aya cite asa. Aday ɗo sə dəɓa ahay bayan a, azanan ti i təra ɗo ma lah aya ite.»

20

Jike su ɗo sa ga mer à guvo ahay

1 Yesu a ja asa: «Way sa ga anan minje tə bahay a Mbərom nà, həna:

«Bahay su doh a inde a wule pərek sa ra ɗo ahay à guvo. 2 Ta ga masa tu ɗo anahan a sa ra ataya nà, i haman atan hway cəna, dala sə dinar kərtek*. Aday a zla atan à guvo. 3 Tə njamde dəsuɗo asa, a zla sə pəlay ɗo ahay. A canan anà ɗo hinen ahay ite, tinen mə tavay aya, mer su way inde patan ibay. 4 A jan atan ite: “Zlen à guvo uno, ni hamak ikwen dala kawa sə ɗo ahay təɗe sə haman ataya awan.” 5 Ta zla à guvo anahan ata re. Man ipec kà gak, bahay sə guvo a zla sə pəlay ahay ɗo maza aya re. A zla tə njamde maakan asa, a ga kawa sə kwakwakwa awan. 6 Tə njamde ɗara a zla asa, a njaɗ ɗo ahay mə tavay aya, mer su way inde patan ibay re. A cəce patan wa: “Kə tiven hway kəriya, ki gen mer sə awan bay nà, angamaw?” 7 Tə mbəɗahan apan, ta wa: “Ɗowan kà rak manay à guvo bay kutok nà, mâ ga nə mer sa maw?” Bahay sə guvo ata a wa: “Hayak ikwen ahay, zlen à guvo uno, mer su way inde.”

8 «Pac a slahay ù doh nà, bahay sə guvo a jan anà bahay su ɗo si mer su way ahay: “Ngaman ayak anà ɗo si mer su way ahay, haman atan dala a tinen. Dazlan pu ɗo dœk ataya wa, ki ndav anan tu ɗo sə lahak ayak à guvo ata awan.” 9 Ɗo sa zla à guvo tə njamde ɗara ataya ta zlak ayak. Ta njaɗ kuwaya a tinen a dala sə dinar kərtek kərtek. 10 Ɗo sa zla à guvo pa 'am ataya ta zlak ayak bine siwaw nà, a ga patan nə tinen ti njaɗ dala sə zalay anan ɗo sa zlak ayak à guvo dœk ataya awan. Aday ɗukwen ta njaɗ nə dinar kərtek kərtek a re. 11 Tə təma anan dala a tinen cəna, ta ma nga sə gungwazan anà bahay sə guvo, ta wa: 12 “Ɗo sa nay ahay həniniye ataya ɗukwen, ta ga mer nə ler kərtek, aday iken pa haman atan hwiya kawa manay. Manay aday nà, ma ga mer nə hway à pac inde, ma yak nga nə ndəlekeke.” 13 Bahay sə guvo a mbəɗahan apan anà ɗowan a tinen a kərtek a, a wa: “Car uno, na gak iken tə danakay bay! Kà zlak anak à nga kawa anumo sa ja ata coy. Matanan, ni hamak hway nà, dinar kərtek biɗaw? 14 Təma dala anak, zla way anak. U no ni varan anà ɗowan mədakwidok a anan kawa ananak. 15 Abay ike ni mba apan sa ga anan mer su way tə dala uno kawa su no biɗaw? Ka ga sərak nà, pi nen sa gan sumor anà ɗo ahay ata ɗaw?”»

16 Yesu a zəga anan apan kutok, a wa: «Natiya, ɗo mədakwidok aya ti naa lah, aday ɗo mama'am aya ɗukwen ti naa təra mədakwidok aya kutok re.»

Yesu a ɗakay anan amac anahan ta sə slabakay anahan asa

Markus 10.32-34; Lukas 18.31-34

17 Yesu winen apan i zla à Urəsalima nà, a ngaman anà njavar anahan ahay kuro nga cew ataya à wulen sə ɗo ahay wa, a jan atan, a wa: 18 «Sənen anan həna, mənuko apan ɗi zla à Urəsalima. À man ata awan, ti varan nen, Wan su Ɗo, à alay inde anà bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, aday anà miter sə Tawrita ahay. Ti go sariya aday sa vaɗ nen, 19 ti varan nen à alay inde anà ɗo sə pəra ahay. Tinen ite, ti mbasay upo, ti ndaɓay nen, aday ti daray nen pə dədom mə zləlngaɗ awan. Pə dəɓa anahan a wa, luvon maakan anahan i təra nà, nen ni slabakay way uno à məke wa.»

May ana atə Yakuba tə Yuhana a cəce way pə Yesu wa

Markus 10.35-45

20 Natiya kutok, uwar ana Zebede, may ana atə Yakuba tə Yuhana, a zla pə cakay ana Yesu, a dukwen gərmec ù vo sə cəce panan wa way. 21 Yesu a jan, a wa: «A nak nə maw?»

Uwar ata a mbəɗahan apan kutok, a wa: «Gwaslay uno ahay cew həna! Varan atan cəveɗ sə njahay pə cakay anak à bahay anak inde ite. Ɗo kərtek a à alay puway anak inde, ɗo hinen ɗukwen à alay gula anak inde ite.»

22 Əna Yesu a mbəɗahan atan apan ite: «Kə sənen way a kwanay a sə cəce ata bay jiya awan. Ki mben apan sa sa məndolor sə ɗəce uno sa saa sa ɗaw?»

Atə Yakuba tə Yuhana ta wa: «Ha, mi mba apan!»

23 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Tə ɗiɗem awan, ki i sen məndolor sə ɗəce kawa anuno saa sa, əna anjahay à alay puway uno, kabay à alay gula uno nà, nen saa var apan cəveɗ a bay. Man ataya mə lavay zek aya nà, anà ɗo a Bəbay uno sə walay atan saa njahay apan ataya awan.»

24 Njavar a Yesu a azar ataya kuro tə sləne ləbara ata nà, ta ma nga sa ga mivel pu ɗo a cew ataya cite. 25 Matanan, Yesu a ngaman atan ayak fok pə cakay anahan awan, a jan atan, a wa: «Kə sənen zle, bahay sə daliyugo ahay tinen apan ti ga bahay pə ɗo ahay nə tə məgala. Aday ɗo sə lavan nga anà ɗo ahay ɗukwen, ta ka anan nə məgala a tinen ahay. 26 Əna, à wulen a kwanay nà, way ataya tə̂ təra itəbay. Aɗəka bay, a nan anà ɗowan a sə təra ɗo məduwen a cəna, â gan mer su way anà ɗo azar aya awan. 27 Aday, kak ɗo a kwanay a kərtek a a nan sə təra ɗo mama'am a cəna, â təra ɓile a kwanay a fok aday. 28 Bina nen Wan su Ɗo na nay ahay nà, aday ɗo ahay tû go mer su way bay, əna na nay ahay aday sa gan mer su way anà ɗo ahay aɗəka, ni var anan sifa uno saa bəmbaɗay anan ahay man su ɗo ahay à amac wa.»

Yesu a mbar anan hurof aya inde cew à Yeriko

Markus 10.46-52; Lukas 18.35-43

29 Atə Yesu tə njavar anahan ahay tinen apan ti zla way a tinen à Yeriko wa. Ɗo ahay tinen apan ti pərahan azar bayak awan. 30 Ɗowan aya inde cew hurof aya, tinen mə njahay aya pə cakay cəveɗ. Tə sləne Yesu winen apan i zla tə cəveɗ a tinen ata nà, tə dazlan sa zlah, ta wa: «Bahay a manay, wan a Dawuda, mâ gak ì zek wa ite!»

31 Ɗo a sa zla ataya ta ma nga sə gafan atan 'am, ta wa: «Ticen 'am, njihen tete.»

Əna ɗowan a hurof ataya tə zəga anan apan sa zlah tə məgalak awan, ta wa: «Bahay a manay, wan a Dawuda, mâ gak ì zek wa ite!»

32 Yesu a tavay jek, a ngaman atan ayak, a cəce patan wa: «A nak ikwen nâ gak ikwen nə maw?»

33 Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Bahay, təɓan umo anan iɗe ite!»

34 Ta gan ì zek wa anà Yesu. A laman anà iɗe a tinen. Kwayan'a iɗe a tinen ahay tə təɓa ngurret. Tə pərahan azar anà Yesu.

Yesu a zla à Urəsalima

Markus 11.1-11; Lukas 19.28-40; Yuhana 12.12-19

21

1 Atə Yesu tə njavar anahan ahay tə dəzle bəse tə Urəsalima, defefe tə wulen su doh sə Baytifaji, pə cakay ana culok sə ngaman Ulivet ata nà, a slan njavar anahan ahay cew, 2 ta sa jan atan: «Zlen à wulen su doh a tiya pa 'am a kwanay ata awan. Ki ten anan à nga anà wan sə zungo a inde ta may anahan a ma ɓan awan. Natiya, pəsiken atan ahay, aday hayak ikwen uno atan ahay. 3 Ta sak a jak ikwen awan a dəp nà, mbəɗihen atan apan nə: “Bahay a gan atan may, i may atan həniniye.”»

4 A təra matanan, anga aday 'am ana ɗo maja'am a Mbərom sa ja ata â təra. 5 Mbərom a wa:

«Jen anan anà ɗo sə Urəsalima ahay nà:

Kagasl, bahay a kwanay winen apan i nay ahay, winen ma ján a pə zungo.

Winen pa wan sə zungo ta may anahan ata awan, anga winen ɗo mə nahay nga awan.*»

6 Njavar ana Yesu ataya ta zla, ta ga kawa anahan a sa jan atan ata awan. 7 Ta nan anan ahay zungo ata ta wan anahan a təke anà Yesu kutok, tə ɓəɓat patan zana a tinen ahay aday Yesu a njahay apan. 8 Ɗo azar aya bayak tə wadaɗ anan zana a tinen ahay pə cəveɗ. Ɗo azar aya asa, tə ngərway ahay alay si sé ahay aday sə ɓəɓat pə cəveɗ a re. 9 Ɗo sə lahan pa 'am anà Yesu ataya, tatə ɗo sə dəɓa ahay fok, tinen apan ti zlah, ta wa: «Həren anan nga anà wan a Dawuda! Mbərom â ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pu ɗo saa nay tə sləmay anahan ata awan. Həren anan nga anà Mbərom à bagəbaga mburom.»

10 Yesu i dəzle à Urəsalima coy nà, wulen su doh ata fok a ɓal cuwaɗ cuwaɗ. Ɗo ahay ta wa: «Ɗowan a anan nə winen wayaw?»

11 Man sə ɗo ahay tə mbəɗa apan, ta wa: «Winen nə Yesu, ɗo maja'am a Mbərom, ɗo sə Nazaratu pə daliyugo sə Galile.»

Yesu a razl ɗo sa ga masa ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom wa

Markus 11.15-19; Lukas 19.45-48; Yuhana 2.13-22

12 Yesu a zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom kutok. A razl anan ɗo sə sukom anan way tə way ahay aday ɗo sə sukom way ahay fok uho. A fakay anan tabal su ɗo sə bəmbaɗ dala ahay, pi zek ta man sə njahay su ɗo sə sukom anan way tə kurkudok ahay fok re. 13 A jan atan, a wa: «Mə vinde a à Deftere a Mbərom inde nà, natiya awan: “Ti ngaman anà doh sə mazlaɓ uno nà, doh sa ga amboh.†” Aday kwanay kə təren anan həna, lar su ɗo sə ngəzar ɗo ahay a nə kəkəmaw?‡»

14 Hurof ahay pi zek tu ɗo vədal aya ta nay pə cakay ana Yesu ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, a mbar atan fok. 15 Əna bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom pi zek tə miter sə Tawrita aya tə canan anà way a Yesu a sa ga masuwayan aya, aday tə sləne gwaslay ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom tinen apan ti zlah «Həren anan nga anà wan a Dawuda!». Way ata a gan atan nə wadan wadan. Tə dazlan sa ga mivel pə Yesu kutok. 16 Ta jan, ta wa: «Way a gwaslay ahay tinen apan ti ja ata nà, kə sləne zle dəp ɗaw?»

Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nə sləne zle. Kə jingen 'am ata à Deftere a Mbərom inde itəbay kələɗaw? A wa: “A nak nə təbəlem sə gwaslay ahay pi zek tə dungo sa wan gindez aya ti hərak nga.§”»

17 Yesu a mbəsak atan à man ata awan, a zla way anahan à Baytiniya, a sa nahay à man ata awan.

Yesu a tahasl anan buway a inde

Markus 11.12-14, 20-24

18 Yesu winen apan i may ahay à Urəsalima sidew a duwdew nà, may a han apan. 19 A canan ayak anà buway pə cəveɗ, a həɗəken ayak ù vo. A ca apan nà, daslam a ɗəkɗek. Wan a ibay. A jan 'am anà buway ata awan: «Kula iken ki njaɗ wan ite sabay.» Cəna, buway ata a kuray sokok kwayan'a.

20 Njavar anahan ahay tə canan cəna, a gan atan masuwayan, tə cəce: «Buway a anan a kuray bəse kwayan'a kəkəmaw?»

21 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kak aɗaf nga a kwanay inde, aday awan kà gak ikwen hiyem hiyem bay cəna, ki mben apan sa ga way uno sa gan anà buway a anan. Aday ki mben apan sa jan kwa anà ɓəzlom a anan: “Slabak à man a anan wa, zla à bəlay inde!” Aday i təra kawa ana kwanay sa ja ata acəkan. 22 Kak aɗaf nga a kwanay inde nà, ki njiɗen anan way a kwanay saa cəce à amboh a kwanay inde ataya nə fok.»

Sə varan məgala anà Yesu sa ga awan aya nə wayaw?

Markus 11.27-33; Lukas 20.1-8

23 Yesu a ma ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, aday winen apan i tətakan anan way anà ɗo ahay. Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay tə həɗəken ayak pə cakay anà Yesu. Tə cəce panan: «Ka ga way anak a anan ataya nə tə məgala ana wayaw? Sə varak cəveɗ a nə wayaw?»

24 Yesu a a mbəɗahan atan apan: «Nen ɗukwen, ni cəce pikwen wa way kərtek. Kə̂ mbəɗihen uno apan aday. Ata nen ni jak ikwen ite, na ga way a anaya tə məgala a wayaw nà, na. 25 Sə slənay anan ahay Yuhana sa gan baptisma anà ɗo ahay nə wayaw? Mbərom ɗaw, kabay ɗo zənzen a ɗaw?»

Tinen ite, tə mbəɗa 'am pi zek a tinen awan, ta wa: «Ɗi jan həna nà, kəkəmaw? Kak ɗa sak a jəka, Mbərom sə slənay anan ahay nà, i jak uko asa: “Kak kə sənen apan zle cukutok nà, kə ɗəfen apan nga bay nə angamaw?” 26 Aday kak ɗa sak a jəka, ɗo zənzen a sə slənay anan ahay nà, ata guko ngatay, bina man su ɗo a ɗukwen i vawak uko nga. Bina a ga patan nà, Yuhana nə ɗo maja'am a Mbərom.» 27 Anga nan kutok, tə mbəɗahan apan anà Yesu, ta wa: «Ma san bay!»

Yesu a wa: «Kak sə matanan cukutok ata nà, nen ɗukwen ni ɗakak ikwen anan ɗowan a sə vuro məgala sa ga mer su way anaya bay re.»

Jike ana bəbay a inde tə gwaslay anahan ahay cew

28 Yesu a jan anà məceɗ sə Yahuda ataya asa, a wa: «Bayiken pə ləbara inde həna aday. Ɗowan a inde nà, gwaslay anahan ahay inde cew. A jan anà wan kərtek awan: “Dəna uno, zla à guvo. Kâ sa ga mer.” 29 Wan ata a mbəɗahan apan anà bəbay anahan nà: “Ni zla bay.” A jalay pə dəɓa anahan a wa nə, a zla à guvo ata cukutok. 30 Bəbay a tinen ata a zla pə cakay ana wan hinen, a jan kawa ana wan a mama'am ata re. Wan ata ite a mbəɗahan apan ta sa ja nà: “Ni zla.” Əna kà zlak à guvo ata bay aɗəka bugol. 31 À wulen sə gwaslay ahay a anaya wa nà, sa ga way sa zlan à nga anà bəbay nə wan wuraw?»

Tə mbəɗahan apan anà Yesu nà: «Wan mama'am awan!»

Yesu a jan atan kutok, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗo sə cakal jangal ahay, tə uwar sa ján uho tə ɗo ahay so ataya ti i lahak ikwen à bahay a Mbərom inde. 32 Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay kà nak sə ɗakak ikwen anan cəveɗ lele sə ɗəfan apan anà Mbərom, aday kə ɗəfen nga pa 'am anahan aya bay. Əna ɗo sə cakal jangal ahay, tə uwar sa ján uho tə ɗo ahay so ataya, tinen tə ɗəfak nga pa 'am ana Yuhana. Kə cinen anan, əna kə ngəmen sə mbəɗahan lœn anà azla a kwanay lelibay ataya bay hwiya, aday kə ɗəfen nga pa 'am anahan bay re.»

Jike pu ɗo sa ga mer à guvo ahay

Markus 12.1-12; Lukas 20.9-19

33 Yesu a jan atan asa, a wa: «Pəken sləmay pə jike a hinen həna re. Ɗowan a inde a jule təroz à guvo. A ga apan jal, a ɗaf uda kuɗom məduwen a sa zlaɓ uda wan si sé. A ɗezl uda lagaɗ zəbor awan anga ɗo sa ba anan guvo ata awan. A mbakan anan guvo à alay inde anà ɗo si mer su way ahay, a zla way anahan à man dəren awan.

34 «À alay a ɗo ahay tinen apan ti ban təroz nà, bahay sə guvo a slan ɗo anahan ahay pə cakay ana ɗo sa ga mer à guvo ahay saa təmahan ahay mbala anahan ite. 35 Əna ɗo sə guvo ataya tə canan atan cəna, ta ban atan. Ta ndazl anan ɗo kərtek a leɗəɗɗe. Ɗo mə slala cew a ta vaɗ anan bəskol à məke. Ɗo mə slala maakan awan, ta ra apan kon sa tar anan gəngaf gəngaf. 36 Bahay sə guvo ata a zəga anan apan sa slan ɗo ahay bayak a re. Əna ɗo sa ga mer ahay à guvo, ta gan atan nə kawa ana ɗo sə kwakwa ataya re. 37 Pə dəɓa a tinen ata wa fok nà, bahay sə guvo a slənan atan ayak wan si zek anahan awan. A bayak nà: “Wan si zek uno ɗəgerger nà, ti ɗəfan apan.” 38 Cəkəbay ɗo sa ga mer ahay tə canan anà wan si zek anahan ata aɗəka nà, ta ja à wulen a tinen inde, ta wa: “Sa naa pa 'am sə guvo a aɗəka nə winen. Bənuko anan, vəɗuko anan. Ata guvo a anan i təra a mənuko.” 39 Ta ban anan wan ata awan, tə ngəza anan uho à guvo wa, ta vaɗ anan kutok.»

40 Natiya kutok Yesu a cəce: «Bahay sə guvo ata kà sak a nay ahay tə alay anahan a nà, i ga anan ɗo si mer su way ataya nə kəkəmaw?»

41 Məceɗ sə Yahuda ataya tə mbəɗahan apan, ta wa: «Bahay sə guvo kà nak nà, i ga atan alay ndəlekeke, aday i vaɗ atan kutok. I mbəsakan anan guvo ata anà ɗo maza aya awan, aday i njaɗ patan wa magwagway sə guvo anahan ata awan.»

42 Anga nan, Yesu a jan atan kutok, a wa: «Kula kə jingen anan 'am a anan à Deftere a Mbərom inde itəbay kələɗaw?

“Kon mbala ana ɗo sa ɗezl way ahay sa lar anan ata nà,

sə təra kon sə mide lele aɗəka nà, winen.

Sa ga way ata ɗukwen, zek ana Mbərom Fetek awan.

Way ata a gak uko masuwayan pə iɗe.*”»

43-44 Yesu a ja asa, a wa: «Kak ɗowan a kə̀ slahak pu kon ata nà, kon ata i nes anan. Aday kon ata kà sak a slahay pə ɗowan a ite ɗukwen, i ngəlaɗ anan. Anga nan, Mbərom i təma pikwen wa bahay anahan, i varan anan anà ɗo ahay aday ti ɗəfan apan ata awan.»

45 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay pi zek tə Farisa aya tə sləne ləbara a Yesu a sa ga anan jike ata nà, ta san zle kutok, Yesu a ja nə pə tinen. 46 Tə pəlay abay sa ban anan, əna tə jəjaran anà man su ɗo sə pərahan azar a Yesu ata awan. Bina ɗo ataya ta ja nà, Yesu nə winen ɗo maja'am a Mbərom.

22

Jike sə azar uko sə gəɓa dalay

Lukas 14.15-24

1 Yesu a gəɓa jike maza asa sa jan anà ɗo ahay. A jan atan, a wa:

2 «Way maza həna sa ga anan minje tə bahay a Mbərom re. Bahay a inde a lavay anan zek tə way sa pa sə azar uko bayak a anga wan anahan i gəɓa dalay. 3 A slan ɗo si mer su way anahan ahay saa ngaman ahay anà ɗo mə ngamay ataya, pə way sa pa. Əna tə ngəmay ahay bay. 4 A slan ɗo maza aya sa jan anà ɗo mə ngamay ataya nà: “Way sa pa ma da coy. Nə vəɗak guson sa sla ahay, pi zek ta sla mə ɗəɗok aya awan. Way ahay fok nə lavak anan zek anga agəɓa dalay coy. Hayak ikwen ahay!” 5 Əna ɗo a mə ngamay ataya ta gak anan nga anà angamay ata bay. Ta zla way a tinen ahay, ɗo hinen à guvo, ɗo hinen à lumo. 6 Ɗo maza aya ite, ta ma nga sa ban anan ɗo si mer su way ataya, ta ga atan alay, aday ta vaɗ atan.

7 «A cəɓan anà bahay ata awan. A slan suje ahay saa vəɗay anan ɗo sa vaɗ ɗo ataya, aday sə vakan atan anan wulen su doh a tinen ahay fok. 8 Pə dəɓa anahan a wa asa, a jan anà ɗo si mer su way anahan ahay, a wa: “Way sa pa mə lavay zek a anga azar uko sə gəɓa dalay coy. Əna ɗo a mə ngamay ataya ta slak təɗe sa pa anan bay. 9 Zlen ayak pə məgəzləga cəveɗ ahay, ngimen anan ahay anà ɗowan a kwanay saa canan ataya fok, tâ nay à azar uko.” 10 Ɗo si mer su way ataya ta zla pə cəveɗ, tə halan nga anà ɗo aday tinen sa njaɗ ataya fok, ɗo lele aya awan pə kərtek a tə ɗo sə huwan ahay re. Natiya kutok, doh sə azar uko ata a rah tə ɗo ahay bayak awan.

11 «Zek a bahay a zlak ayak sa ca pə ɗo a mə ngamay ataya kutok. Aya əna, a canan anà ɗowan a inde, winen nà, zana sə azar uko inde pi zek ibay. 12 Bahay ata a jan: “Car uno, ka nay à man a anan mənjəna zana sə azar uko nə kəkəmaw?” Ɗowan ata kə̀ mbəɗahak anan apan awan a ibay. 13 Bahay a jan anà ɗo si mer su way anahan ahay, a wa: “Jiwen anan, liren anan ayak uho, ì iɗe zənzen inde, à man aday ɗo ahay ti yam ta sa rac slan ata awan.”»

14 Yesu a zəga anan kutok, a wa: «Mbərom a ngaman anà ɗo ahay nə bayan awan, əna ɗo mə walay aya ite nà, bayan a bay.»

Jangal anà bahay sə Ruma

Markus 12.13-17; Lukas 20.20-26

15 Natiya Farisa ahay tə halay nga, tə pəlay cəveɗ sa ban anan Yesu pə mungok sa 'am anahan awan. 16 Ta slan njavar a tinen ahay pi zek tu ɗo ana Hiridus ahay. Ɗo ataya pə kərtek a kutok, ta jan à Yesu, ta wa: «Miter, ma san zle, iken nə ɗo ɗiɗem awan. Kə tətakan anan anà ɗo ahay ɗukwen, ɗiɗek sə way ana Mbərom sa jan anà ɗo ahay tâ ga ata awan. Kə jəjaran anà 'am sə ɗo ahay bay, kə zəzor way sə wuteɗ iɗe itəbay re. 17 Jan umo, kə bayak nə kəkəmaw? Cəveɗ inde sə varan jangal anà bahay sə Ruma ɗaw? Bəzi mə̂ varan bay ɗaw?»

18 Yesu a san sədœk a tinen a zle. Anga nan a jan atan kutok: «Kwanay nə mbaɗəmbaɗa aya ɗaw? Ki ngen upo ɓalay angamaw? 19 Ken uno anan ahay dala sə jangal awan aday!» Ta kan anan karanga awan. 20 Yesu a təma anan, aday a jan atan: «Pə karanga a anan nà, mezeze a wayaw, aday mə vinde apan nà, sləmay a wayaw?»

21 Tə mbəɗahan apan kutok: «Wita nà, mezeze tə sləmay ana bahay sə Ruma.»

Yesu a jan atan kutok: «Lele, kak matanan cukutok nà, viren anan anan way ana bahay sə Ruma anà bahay sə Ruma, aday way a Mbərom anà Mbərom a ite.»

22 Tə sləne cəna, a gan atan masuwayan. Tə mbəsak anan Yesu, ta zla way a tinen.

Aslabakay à məke wa

Markus 12.18-27; Lukas 20.27-40

23 Pə luvon ata kərtek awan, azar su ɗo aya inde, tinen Saduki ahay, ta nay ahay pə cakay a Yesu sə cəce panan 'am. Tinen a aday nà, ta wa ɗo kə̀ məcak nə i slabakay ahay sabay. Anga nan tə cəce 'am a anan pə Yesu wa, ta wa: 24 «Miter, Musa kə̀ vindek umo, a wa: “Ɗo kə̀ məcak aday kə̀ mbəsakak uwar mənjəna wan nà, mərak a məsinde ata â gəɓa anan mədukway sə uwar awan aday ti wahan məgije anà ɗowan a ma mac ata awan.*” 25 Ɗowan aya inde àga manay cuwɓe, tinen tə mərak ahay. Ɗo zek məduwen awan, a gəɓa uwar, a mac mənjəna sa njaɗ panan wan. Ɗo sa mban apan a həɗek anan uwar ata mədukway awan. 26 Winen ite a mac re, tə wahak bay a re. Ɗo mə slala maakan a həɗek anan asa ite re. Matanan fok a tinen a cuwɓe awan, tə wahak pi zek tə uwar ata bay. 27 Pə dəɓa a tinen a wa fok ɗukwen, zek a uwar ata a mac re. 28 Ata pə luvon saa slabakay ahay à məke wa ata nà, uwar ata i təra nə uwar a wayaw? Bina cuwɓe a tinen a, tə gəɓak anan pa sə uwar a re.»

29 Yesu a dazlan, a mbəɗahan atan apan kutok, a wa: «Kwanay apan ki zluwen à cəveɗ wa, anga kə sənen Deftere a Mbərom bay, kə sənen məgala ana Mbərom bay re. 30 Bina, ɗo ahay tə slabakak ahay à məke wa nà, kwa ɗo mungol aya awan, kwa ɗo uwar aya ɗukwen, ti i gəɓa zek ahay sabay fok. Anga ti i təra à mburom nà, kawa maslay a Mbərom ahay. 31 Aday pa 'am sə slabakay ahay à məke wa ata nà, kə jingen way ana Mbərom sa jak ikwen ata itəbay kələɗaw? Mbərom a ja nà: 32 “Nen nà, Mbərom ana Ibərahima, Mbərom ana Isiyaku, aday Mbərom ana Yakob.†” Mbərom, winen nà, Mbərom su ɗo ma mac aya bay, əna winen Mbərom su ɗo tə sifa aya awan.»

33 Ɗo ahay bayak a tə slənek atətak way anahan ataya awan, aday atətak way anahan ata a gan atan masuwayan.

Mama'am sa nga sa 'am mə baslay aya awan

Markus 12.28-34; Lukas 10.25-28

34 Farisa ahay tə sləne sa jəka Yesu kə̀ mbasak pə Saduki ahay ata nà, tə halay nga à man ata kərtek awan. 35 Ɗo a tinen a kərtek, winen miter sə Tawrita awan, a cəce panan wa way aday sa ban anan pə kwande, a wa: 36 «Miter, à Tawrita inde nà, nga sa 'am mə baslay aya fok nà, wura məduwen a aday a zalay azar aya anaw?»

37 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «“Pəlay anan Mbərom Fetek, Bahay anak nə tə mivel anak a təke, tə apasay anak a təke, aday tə abayak nga anak a təke.‡” 38 Natiya sə təra nga sa 'am mə baslay a məduwen a aday a zalay azar aya nà, winen awan. 39 Hinen aday sə lavay tə winen ata həna re: “Pəlay anan ɗo sə cakay su doh anak kawa iken sə pəlay anan nga anak ata awan.§” 40 Tawrita a Musa pi zek ta 'am ana ɗo maja'am ana Mbərom ahay fok, tə bənay nə pa 'am a cew a anan ataya wa.»

Almasihu nà, wan a wayaw?

Markus 12.35-37; Lukas 20.41-44

41 Farisa ahay tinen mə halay nga à man ata hwiya. Anga nan, Yesu a cəce patan wa: 42 «Kwanay kə bayiken ma pə Almasihu anaw? Aday ki jen nə winen wan ana wayaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Winen wan ana Dawuda.»

43 Yesu a jan atan kutok, a wa: «Aday Dawuda a ngaman bahay anahan nà, kəkəma asa anaw? A ja 'am tə məgala ana Apasay Cəncan awan, a wa:

44 “Mbərom Fetek a jan anà Bahay uno:

Njahay à alay puway uno,

aday ni nahay anan ɗo sa nak iɗe ahay,

ki ján patan tə saray.*”

45 «Kak Dawuda a ngaman anà Almasihu nə “Bahay uno” bugol nà, winen i saa təra wan ana Dawuda nə, kəkəma asanaw?»

46 Ɗowan kwa kərtek sə mbəɗahan apan nà, ibay. Pə dəɓa wa nà, kuwaya a jəjar sə cəce panan 'am maza awan.

23

Bənen nga a kwanay pə miter sə Tawrita ahay wa

Markus 12.38-39; Lukas 11.43, 46, 20.45-46

1 Natiya, Yesu a jan 'am anà man sə ɗo ahay tə njavar anahan ahay, a wa: 2 «Miter sə Tawrita ahay pi zek tə Farisa ahay nà, mer su way a tinen aya nə sə ɗakan anan Tawrita a Musa anà ɗo ahay. 3 Ɗəfen anan apan anà atətak way a tinen, aday gen way a tinen sa jak ikwen ataya fok. Əna kî gen way a tinen sa ga ataya bay, anga tinen a ta ga way a tinen sa ja ata bay. 4 Bina, tə ɓanan way ma ba aya pa nga anà ɗo ahay, əna ta ngam sa man atan zek sə tavakan atan pa nga kwa ta wan sə alay bay.

5 «Ta ga way ahay fok nà, pə iɗe sə ɗo ahay aday tə̂ canan atan. Anga nan, zlangar a tinen sa nga aday sa ɗaf pi zek ataya nà, məduwen aya awan. Aday way a tinen sa tam pa 'am sə zana a tinen ahay ɗukwen nà, zəbor aya re.* 6 Ta zlak à man sa pa way nà, tə pəlay man sə njahay lele aya awan. Tinen ù doh sə wazay ahay cəna, ta ca wa ɗukwen man zəbor aya awan. 7 Ta gan may nà, ɗo ahay ta jan atan 'am à kwasuko nà, tə akərdeh aya awan, à wulen sə ɗo ahay inde fok. Aday ta gan may nà, ɗo ahay tə ngaman atan nə “Miter.”

8 «Əna kwanay nà, kə̂ ngəmen tə̂ ngamak ikwen “Miter” itəbay. Anga miter a kwanay inde nà, si kərtek. Kwanay fok nà, tə mərak ahay. 9 Kâ sa ngimen anan anà ɗowan “Bəbay” pə daliyugo bay. Bəbay a kwanay inde kərtek ɗukwen, winen à mburom. 10 Kə̂ ngəmen sə ngamak ikwen “Bahay nga” ahay bay re, anga bahay nga a kwanay inde nə kərtek, Almasihu. 11 Ɗowan a məduwen a à wulen a kwanay ata â təra aɗəka nà, ɗo si mer su way a kwanay. 12 Ɗowan a kə̀ pəlak man sə njahay pa 'am sə ɗo ahay cəna, ti ɗaf anan à dəɓa à məndak aɗəka. Aday ɗo mə nahay nga sə njahay à dəɓa ata ite nà, ti ɗaf anan pa 'am sə ɗo ahay kutok.»

Ɗəce pə miter sə Tawrita ahay tə Farisa ahay

Markus 12.40; Lukas 11.39-42, 44, 52, 20.47

13 «Kwanay, miter sə Tawrita ahay, Farisa ahay, kwanay ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Anga kə ticen anan məsudoh sə bahay a Mbərom pə ɗo ahay wa. A nak ikwen anà kwanay a sa zla uda bay, aday kwanay gədek a gafan 'am anà ɗo ahay sa zla uda re.

[ 14 «Kwanay, miter sə Tawrita ahay, Farisa ahay, kwanay ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Anga kwanay apan ki ngəzəren way pə mədukway sə uwar ahay wa. Kwanay apan ki gen amboh ɗukwen, ki gen nə zeɗeɗeɗe bayak awan, anga aday ɗo ahay tə̂ canak ikwen. Əna kwanay nà, Mbərom i gak ikwen sariya ma da 'am awan.]

15 «Kwanay, miter sə Tawrita ahay, Farisa ahay, kwanay ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Kwanay apan ki bəren kwa aha pə daliyugo, pa nga sə bəlay ahay, anga aday kə̂ njiɗen ɗo kərtek sə pərahak ikwen azar. Ata ki təren anan ɗo saa njaɗ sariya a Mbərom a zal kwanay a saray cew aɗəka.

16 «Ɗəce inde anga kwanay! Kwanay ɗo hurof aya aday ki jen ki bənen anan alay anà ɗo ahay ata awan. Aday ki wen: “Ɗowan a kə̀ mbaɗak anan tu doh sə mazlaɓ a Mbərom nà, wita kə̀ mbaɗak bay. Əna kə̀ mbaɗak tə gura a ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ata nà, ata ambaɗay anahan nə lele awan.” 17 Kwanay nə hurof aya aday ɓəlɓəle aya nà, angamaw? Gura a aday ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ata nà, winen way ma gan nga awan, anga winen ù doh sə mazlaɓ anahan. Sə zalay way hinen nə maw? Gura ɗaw, kabay doh a sə təra anan gura ata cəncan ata ɗaw? 18 Aday asa, ki wen: “Ɗowan a kə̀ mbaɗak anan ta man sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom ata nà, wita kə̀ mbaɗak bay. Əna kə̀ mbaɗak tə way a ma gaɗ dungo pa man ata nà, ata ambaɗay anahan nə lele awan.” 19 Kwanay nà, hurof aya acəkan! Sə zalay way nə maw? Way ma gaɗ dungo coy ata ɗaw, kabay man sə gəɗan dungo anà way aday a təra anan way ata cəncan a ata ɗaw? 20 Matanan, kak ɗowan a a mbaɗay nə ta man sə gəɗan dungo anà way ata nà, kə̀ mbaɗak anan tə way a ma gaɗ dungo ata pi zek ta man sə gəɗan dungo anà way ata təke biɗaw? 21 Ɗo sə mbaɗay anan tu doh sə mazlaɓ a Mbərom ata ɗukwen, a mbaɗay nə tə Mbərom a sə njahay ù doh sə mazlaɓ ata re. 22 Ɗo sə mbaɗay anan tə mburom ite a mbaɗay ɗukwen ta man sə njahay a Mbərom, aday tə Mbərom a mə njahay a uda ata təke.

23 «Kwanay, miter sə Tawrita ahay, Farisa ahay, kwanay ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Anga kə rəzlen anan à nga wa sa var alay mbok wa kərtek sə daslam ahay cara cara nə lele. Əna kə mbəɗəken anan à nga wa sa ga mer su way ta 'am məduwen aya à Tawrita inde, kawa sa ja nà, sa ga way tə cəveɗ awan, sa gan sumor ù ɗo, sa ɗaf nga pə Mbərom tə mivel kərtek awan. Abay təɗe ki gen nà, way ataya awan, mənjəna sə mbəsak sa ga way a azar aya re. 24 Kwanay hurof ahay, aday ki jen ki bənan anan alay anà ɗo ahay! Kwanay apan ki ɗəzen anan a'am anga sə gəɓa anan wa makwakwaɗ ahay, əna kwanay apan ki səɗəken anan zlugweme mənjəna asan apan.

25 «Kwanay, miter sə Tawrita ahay, Farisa ahay, kwanay ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Kwanay nà, ki gen minje nə tə gəsa'am kabay tuwez. Kə cakiɗen anan day sə uho aya lele cəna coy. Aday cəkəbay, ta su doh sə mivel a kwanay ahay nà, mə cakaɗ aya bay. Mivel a kwanay ahay ma rah aya nà, tə ubor a kwanay ahay tə way a kwanay mə kəra aya awan. 26 Kwanay Farisa ahay hurof aya awan, cakiɗen anan kutov sə gəsa'am a kwanay ahay, aday day sə uho a i saa təra mə cakaɗ a lele biɗaw?

27 «Kwanay, miter sə Tawrita ahay, Farisa ahay, kwanay ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Anga ki gen minje tə jəvay mə sluray aya awan. Ta day sə uho nà, a dav nə herre. Cəkəbay ta su doh aya nə ma rah a tə məsinde ahay, aday tə way mə wuslay aya cara cara bayak awan. 28 Kwanay həna ɗukwen, kətanan. Ta day sə uho nà, kwanay kawa ɗo ɗiɗek aya awan, əna ta su doh a ite nà, kwanay ma rah aya tə mbaɗəmbaɗa aday tə sədœk aya ɗəkɗek.»

Sariya su ɗo mbaɗəmbaɗa aya awan

Lukas 11.47-51

29 «Kwanay, miter sə Tawrita ahay, Farisa ahay, kwanay ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Kwanay apan ki ɗəzlen anan jəvay anà ɗo maja'am a Mbərom ahay. Kwanay apan ki sluren anan jəvay su ɗo ɗiɗek aya awan, 30 aday ki jen, ki wen: “Ta wa abay mâ ga inde kwakwa ata tə bije a manay ahay nà, mi japay ahay tə tinen sa vaɗ anan ɗo maja'am a Mbərom ahay bay.” 31 Kə ɗiken anan həna ata nà, kwanay wan ana ɗo sa vaɗ anan ɗo maja'am a Mbərom ataya re. 32 Həna nà, ki ndəven anan mer su way ana bije a kwanay sə dazlan ahay ataya cukutok ɗaw?

33 «Kwanay dədew ahay biɗəka, kwanay wan su kòn ahay. Ki mben apan sa tam anan nga a kwanay à sariya sa zla à məke sə mərda ata wa nà, kəkəmaw? 34 Matanan kutok, slənen anan 'am a anan aday: Ni slan ɗo maja'am a Mbərom ahay tu ɗo kəlire aya, aday tə miter ahay àga kwanay. Azar aya ki vəɗen atan kabay ki diren atan pə dədom mə zləlngaɗ aya awan. Azar aya ite ɗukwen, ki naa ndiɓen atan ù doh sə wazay a kwanay ahay, ki hiwen atan azar ɗukwen kwa ta sə wura fok asəka. 35 Anga nan kutok, mez su ɗo ɗiɗek aya sa mac pə daliyugo a anan ataya fok i nay ahay pikwen. A bənay ahay kwa pə amac ana Abel wa, hus pə amac ana Zakari, wan ana Barakiya, ɗowan a kwanay sa vaɗ à gala su doh sə mazlaɓ a Mbərom à wulen ana atə man cəncan a ta man sə gəɗan dungo anà way ahay ata awan. 36 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna, Mbərom i gan sariya anga way ataya fok nà, anà ɗo a wuswes a anan ataya awan.»

Yesu a yam anga wulen su doh sə Urəsalima

Lukas 13.34-35

37 «Hayaka Urəsalima ahay! Kwanay ɗo sə Urəsalima ahay! Kə vəɗen anan ɗo maja'am a Mbərom ahay, aday kə tiren anan ɗo a Mbərom sə slənak ikwen ahay ataya tu kon. Aday saray bayak a, na gak anan may sə halak ikwen nga anà kwanay ɗo sə Urəsalima ahay ù vo uno, kawa man njəkar sə halan nga anà wan anahan ahay à bərgaslay inde ata awan. Hwiya kə ngəmen bay re. 38 Ihe, doh sə mazlaɓ a Mbərom a kwanay i təra rəgay. 39 Matanan, ni jak ikwen anan: Ki cinen uno sabay, si azanan ki naa cinen uno nà, à alay a aday ki i jen: “Mbərom â ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pu ɗo sa nay ahay tə sləmay anahan ata awan.”»

24

Ɗo maniɗe ahay ti i mbazl anan doh sə mazlaɓ a Mbərom

Markus 13.1-2; Lukas 21.5-6

1 Pə dəɓa anahan a wa, Yesu a nay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom wa, winen apan i zla way anahan. Njavar anahan ahay tə həɗek pə cakay anahan, aday tə ɗakan pu doh mi ɗezl aya à gala su doh sə mazlaɓ a Mbərom. 2 Aday Yesu a jan atan kutok, a wa: «Kə cinen anan anà doh a anaya zle fok biɗaw? Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗo maniɗe ahay ti mbazl anan. Kon hinen saa ɗinger zek pə hinen nà, ibay fok.»

Way saa lahan anà andav sə daliyugo ataya awan

Markus 13.3-13; Lukas 21.7-19

3 Yesu a njahay à ɓəzlom sə Ulivet. Njavar anahan ataya tə həɗəken ayak pə cakay, tinen a taayak, aday tə cəce panan wa, ta wa: «Jan umo biɗaw? Doh sə mazlaɓ a Mbərom i saa mbazl nə siwaw? Minje sa ma i ga aday mi saa san ki may ahay aday daliyugo i ndav coy anaw?»

4 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Liven anan ì zek a kwanay ahay lele, ɗowan â sa njak kwanay bay. 5 Anga ɗo ahay bayak a ti gəɓa sləmay uno, ti nay, kuwaya i ja winen nə Almasihu. Ti njak anan ɗo ahay bayak awan. 6 Ki slənen ləbara sə vəram ahay cara cara, kwa dəren, kwa bəse, əna kə̂ jəjiren anan bay. Anga təktek way ataya ti təra aday. Əna wita kə̀ dəzlek pə andav ana daliyugo fan bay re. 7 Kon a anan, i slabak pu kon hinen, bahay a anan i vaɗ zek tə bahay hinen. À man ahay cara cara may i ga, aday daliyugo i ɓal matanan re. 8 Ɗəce ataya fok ti təra nə kawa wan sə dəlay anan uwar ti zek cew ata awan.

9 «À alay ata nà, ti varan kwanay à alay inde anà ɗo ahay aday tâ ga alay tə kwanay, tâ vaɗ kwanay à məke sa ndaw. Ɗo su kon ahay fok ti nak ikwen iɗe anga kwanay njavar uno ahay. 10 À alay ata kutok, ɗo ahay bayak a ti mbəsak sa ɗaf upo nga, ti ga ɗaf pi zek ahay, ti nan iɗe ì zek ahay re. 11 Ɗo maja'am a Mbərom mungwalay aya bayak a ti nay ahay, ti zluwe anan ɗo ahay bayak a cite. 12 Mer su way sə sədœk i zakay aday asan zek sə ɗo ahay bayak a i səfe. 13 Əna ɗowan a kə̀ səmak anan hus à andav a inde cəna, winen i tam. 14 Ti ɗakay anan ləbara sə bahay a Mbərom mugom a anan pə daliyugo kəzlek, aday ɗo su kon ahay fok ti sləne anan. Ata daliyugo i sa ndav kutok.»

Ɗo maniɗe ahay ti naa mbazl anan Urəsalima

Markus 13.14-23; Lukas 21.20-24

15 «Ki i cinen anan anà səkar sə lize way i tavay à man cəncan awan, kawa ana ɗo maja'am a Mbərom Daniyel sa ja apan ata awan.* (Ɗowan a kə̀ jingek anan 'am a anan nà, â sənan anan anà nga anahan nə lele.) 16 À alay ata asanaw nà, ɗo sə Yahudiya ahay tâ haw sa ma nga à ɓəzlom ahay inde. 17 Ɗo aday winen pa nga su doh ɗukwen â dazay, â haw, əna â sa ray ahay way anahan ahay ù doh wa bay. 18 Ɗowan a winen à guvo ɗukwen, â saa nay ahay agay sa naa gəɓak ayak zana anahan bay re. 19 Wuna, pa pac ataya nà, ɗəce inde anga uwar ti zek cew aya awan, aday anga uwar ta wan a à bak ataya re. 20 Gen anan amboh à Mbərom aday ahaw a kwanay â sa təra à alay sa maɗ kabay pə luvon sa man uda bay. 21 Anga à alay ata nà, ɗəce i zalay, bina kwa ana Mbərom sə ndakay daliyugo hus ahay biten ɗukwen, ɗəce kawa winen ata kə̀ tərak kula bay, aday inde i təra kula sabay re. 22 Əna, Mbərom kə̀ kəcak anan luvon ataya bay nà, abay ɗowan saa tam nà, ibay. Əna, kə̀ kəcak anan luvon awan anga ɗo anahan a sə walay ataya awan.

23 «À alay ata nà, ɗowan a kà jak ikwen: “Almasihu winen həna” kabay “Winen tiya” nà, kâ sa ɗəfen apan nga bay. 24 Anga almasihu ahay mungwalay aya bayak a ti nay ahay pi zek tu ɗo sə jəka tinen ɗo maja'am a Mbərom ahay. Ti ga minje sə way ahay, tə masuwayan aya cara cara sa njak anan kwa ɗo mə walay aya awan, abay a ga zek nà, na. 25 Na jak ikwen anan pi zek wa kurre. Sənen pi zek lele.

26 «Ta sak a jak ikwen: “Almasihu winen tiya pə pala à kiɓe” nà, kî zlen saa cay anan ahay bay. Kabay ta sak a jak ikwen: “Winen mi ɗer zek a həna” ɗukwen, kə̂ təmihen 'am ata bay re. 27 Bina Wan su Ɗo i nay ahay nə kawa awuteɗ a Mbərom sə wuteɗ pəraɗ, a dav kwa aha ata awan. 28 À man a aday way ma mac a inde ata cəna, mugudok ahay ti halay nga bayak a nà, à man ata awan.

Luvon ana Wan su Ɗo saa may ahay

Markus 13.24-27; Lukas 21.25-28

29 «Pə luvon sə ɗəce ataya sa ndav cəna, pac i dav sabay, kiya ɗukwen matanan. Mawuzlawazl ahay ti gucey ahay à məndak, aday ɗukwen məgala sə way ahay à mburom ataya, ti ɓal. 30 Ata minje mbala Wan su Ɗo i kay ahay zek pa nga mburom kutok. À alay ata, ɗo su kon ahay fok ti zlah, ti yam. Ata, ti canan anà Wan su Ɗo winen apan i may ahay pə matapasl ahay pa nga mburom tə məgala awan, aday tə mazlaɓ a bayak a re. 31 Məzləzlilen məduwen a i fa zek. Aday Wan su Ɗo i slənay ahay maslay anahan ahay, ti halan nga anà ɗo anahan a sə walay ataya kwa ta sə wura fok hus pə magaga sə daliyugo.»

Minje sə buway

Markus 13.28-31; Lukas 21.29-33

32 «Sənen pə way ana buway sə ɗakak ikwen anan ata aday. Kə cinen anan anà alay anahan aya ta gak kulɓosloslo nà, daslam aya ɗukwen ta ɗak, ata kə sənen zle coy viya winen apan i slay bəse. 33 Matanan re, kə cinen anan anà way uno sə ɗakak ikwen anan ataya cəna, sənen a nà, nen Wan su Ɗo, nen apan ni may ahay bəse, nen pə alay sə məsudoh. 34 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Əlek ɗo sə biten ahay ti i mac nà, way ataya fok ti təra. 35 Daliyugo i ndav, kərngay i slukwac pə bagəbaga mburom, əna 'am uno nà, i ndav itəbay.»

Ɗowan saa san luvon sa ndav anan daliyugo nà, ibay

Markus 13.32-37; Lukas 17.26-30, 34-36

36 «Əna, ɗowan saa san luvon sə way ataya nà, ibay. Maslay a Mbərom ahay ta san bay, nen wan anahan a ɗukwen na san bay. Sa san luvon a cəna, si zek a bəbay uno Mbərom awan. 37 À alay a Wan su Ɗo i may nà, way ahay ti təra nə kawa sə təra à alay ana Nuhu ata re.† 38 À alay ata nà, ɗo ahay tinen apan ti taslay mivel sa pa way ahay, ta sa sa way a tinen ahay, mungol ahay ti gəɓa dalay, dəna ahay ɗukwen ti zla à mbaz, hus pə luvon ana Nuhu sa zla way anahan à kwalalan inde ata kutok. 39 Ɗo ataya fok, tə sənak pi zek bay, hus pə luvon ana a'am sa rah anan daliyugo aday a ra atan fok ata awan. À alay ana Wan su Ɗo sa may ahay ata ɗukwen, i təra nə kətanan re.

40 «À alay ata kutok, ɗo ahay cew ti ga mer à guvo kərtek awan, ɗo kərtek a nà, ti gəɓa anan, aday ɗo hinen nə ti mbəsak anan. 41 Uwar ahay cew ti gan pa van kərtek awan, ɗo kərtek a nà, ti gəɓa anan, aday ɗo hinen nə ti mbəsak anan. 42 Njihen cəna, mə lavay zek aya awan, bina kə sənen luvon ana Bahay a kwanay sa nay ata bay.

43 «Sənen pə way inde lele aday: Kak bahay su doh awan, a san apan zle, à alay a həna anan nà, ɗo sə akar ahay ti nay ahay àga winen saa zləray anan ahay nà, ɗowan ata i njak ahan ɗaw? I nahay nə tə iɗe cekərkərre anga aday ɗo sə akar ataya tâ zlan ù doh bay, biɗaw? 44 Anga nan kutok, kwanay ɗukwen, njihen mə lavay zek aya cekərkərre matanan re, bina, nen Wan su Ɗo nà, ni i may ahay à alay a ɗuwuraw ɗukwen, ki sənen apan bay re.»

Ɗo sa ga mer su way lele awan, tu ɗo sa ga mer su way lelibay awan

Lukas 12.41-48

45 «Ɗo sa ga mer su way lele awan, aday winen nə wurwer a ata nà, wayaw? Winen nà, ɗowan a aday bahay su doh anahan a sə mbakan anan ɗo si mer su way ahay fok à alay anahan inde ata awan. Winen i varan atan way sa pa lele à alay aday təɗe sa pa way ata awan. 46 Ataslay mivel i təran anà ɗowan ata awan, kak bahay su doh anahan kà mak agay aday kà tak anan ahay à nga winen apan i gan nga anà ɗo si mer su way anahan ataya lele nà, na. 47 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna, bahay su doh anahan ata i mbəsakan anan way ahay à alay inde nə fok.

48 «Aya əna, hinahibay ite, ɗo sa ga mer su way ata kà sak a jalay à nga anahan inde: “I ga nà bahay su doh uno i may bəse bay.” 49 Winen gədek sa ga anan alay tə azar su ɗo si mer su way ahay, gədek pə way sa pa anahan ahay, sa pa, aday i sa mahay anahan tu ɗo sə vaway nga ahay. 50 Sənen apan lele kutok, bahay su doh ana ɗowan ata i may ahay nà, pə luvon a aday winen a i san apan bay jiga ata awan, kabay à alay a ɗukwen i san bay re. 51 Bahay su doh anahan ata kà sak a may ahay aday kà tak anan ahay à nga nà, winen apan i ga mer su way lelibay aya ata nà, i ga anan alay tə ɗowan ata tə mindel. I razl anan à man su ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, aday ti rac slan tə iɗe sə ayam awan anga ɗəce à man ata awan.»

25

Jike sə dəna dalay ahay kuro

1 «À alay a Wan su Ɗo i may ata nà, i ga minje tə dəna dalay aya kuro sa ba ɗo sə gəɓa dalay ata awan. Tə gəɓa lalam a tinen ahay, ta zla sa ba ɗowan a sə gəɓa dalay ata kutok. 2 Cəkəbay, dəna ataya nà, ɗara aya nə ɓəlɓəle aya awan, ɗara aya ite, ma san nga aya awan. 3 Dəna ɓəlɓəle ataya cəna, tə gəɓay lalam a tinen ahay mənjəna sə gəɓay apan kwalaba sə kwalenjer maza awan. 4 Dəna ma san nga ataya nà, tə gəɓay lalam a tinen ahay, tinen tə pəkay kwalenjer maza à kwalaba hinen ahay inde re. 5 Aya əna, ɗowan sə gəɓa dalay ata kə̀ njahak ayak bayak awan, dəna ataya fok tə dangwaz, ta njak ahan.

6 «Man luvon a ga bine siwaw cəna, tə sləne abəbal awan sə ɗo ahay, ta wa: “Ɗo sə gəɓa dalay kə̀ dəzlek ahay. Slabiken, təmihen anan!” 7 Dəna ataya fok tə pəɗek cəna, tə dazlan sə lavay anan zek tə lalam a tinen ahay fok. 8 Dəna ɓəlɓəle ataya tə dazlan sa jan anà dəna ma san nga ataya kutok, ta wa: “Amboh, viren umo kwalenjer a kwanay ataya panan mənjœk mənjœk ite, bina lalam a manay ahay tinen apan ti mbacay pumo wa.” 9 Dəna ma san nga ataya tə mbəɗahan atan apan, ta wa: “A'ay, i slak uko fok bay. Suwan, zlen à wulen su doh, aday ki sukumen ahay pə ɗo sa ga masa ahay wa.” 10 Dəna ɓəlɓəle ataya ta zla saa sukumay ahay kwalenjer à wulen su doh ahay wa kutok. À alay a tinen apan ti pəlay kwalenjer à wulen su doh wa ata awan, ɗo sə gəɓa dalay a dəzley ahay ite. Dəna ma san nga ataya tə slabak, ta zla à man sə azar uko tatə ɗo sə gəɓa dalay. Bahay su doh a tacay anan məsudoh anahan. 11 A njahay zərata cəna, dəna dalay a azar ataya ɗara aya, tə dəzley ahay ite. Ta jan ayak 'am anà bahay su doh uho wa, ta wa: “Kem, təɓan umo ayak wa ite!” 12 Bahay su doh ata a jan atan ahay apan, a wa: “Tə ɗiɗek a nà, na san kwanay bay.”»

13 Natiya kutok, Yesu a wa: «Anga nan, njihen mə lavay zek aya awan, anga kə sənen luvon a bay, kwa alay aɗəka sabay fan.»

Jike su ɗo si mer su way ahay

Lukas 19.11-27

14 «À alay ata ɗukwen, i ga minje tə bahay su doh saa zla à man dəren ata awan. A ngaman anà ɗo si mer su way ahay, a mbəsakan atan anan zlile anahan. 15 A varan dala sə gura səkat ɗara anà ɗo kərtek awan. Anà ɗowan hinen ɗukwen, dala sə gura səkat cew, aday anà ɗo mə slala maakan a nà, dala sə gura səkat kərtek. A varan anà kuwaya ɗukwen, kawa ana ɗowan a saa mba apan ata awan. A dazlan, a zla way anahan kutok.

16 «Kwayan'a, ɗo sa njaɗ dala sə gura səkat ɗara ata a zla, a mbəɗa anan alay lele. Kə̀ njaɗak apan wan a ɗukwen dala sə gura səkat ɗara re. 17 Ɗo sa njaɗ dala sə gura səkat cew ata a zla, a mbəɗa anan alay, kawa ɗowan a mama'am ata re. Kə̀ njaɗak apan wan a ɗukwen dala sə gura səkat cew re. 18 Əna ɗowan sə təma dala sə gura nə səkat kərtek ata, a zla, a la anan dala ana bahay anahan ata à məke inde, a ɗer anan uda awan.

19 «A njahay pə dəɓa wa bayak a nà, bahay a tinen ata a may agay. A cəce patan wa, ta ga anan tə dala sə gura anahan ahay nə kəkəmaw. 20 Ɗo sa njaɗ dala sə gura səkat ɗara ata, a nay, a jan anà bahay anahan: “Kə varak uno dala sə gura səkat ɗara. Ca apan, nə njaɗak apan wan aya səkat ɗara re.” 21 Bahay anahan ata a jan nà: “Suse, iken ɗo si mer su way lele aday ɗiɗek a re. Ka gak mer su way lele awan tə way a aday abay bayak a bay ataya awan. Ni mbəsakak way ahay bayan a à alay inde re. Hayak wa ù doh. Taslumo mivel pə kərtek awan.”

22 «Ɗo sa njaɗ dala sə gura səkat cew ata, a nay, a jan anà bahay anahan, a wa: “Bahay uno, kə varak uno dala sə gura səkat cew. Ca apan, nə njaɗak apan wan aya səkat cew re.” 23 Bahay anahan ata a jan nà: “Suse, iken ɗo si mer su way lele aday ɗiɗek a re. Ka gak mer su way lele awan tə way a aday abay bayak a bay ataya awan. Ni mbəsakak way ahay bayan a à alay inde re. Hayak wa ù doh. Taslumo mivel pə kərtek awan.”

24 «Ɗo sa njaɗ dala sə gura səkat kərtek ata ɗukwen a nay, a jan anà bahay anahan, a wa: “Na san iken zle, iken ɗo jinje awan. À man aday kə caslak ayak way bay ata ɗukwen, ka zla sə cəray wa way re. À man aday kə zəvak awan bay ata ɗukwen, ka ban panan way re. 25 Nə jəjarak tə iken bayak awan. Anga nan, nə ɗərek anan dala anak à məke. Ahan way anak kutok.”

26 «Bahay anahan ata a jan, a wa: “Iken nà, ɗo lelibay awan, isew awan. Ka san apan zle, nen nà, ɗo jinje awan. À man a nə caslak awan bay ata ɗukwen, nə cəray wa way re. À man aday nə zəvak ayak awan bay ata ɗukwen, na ban panan way re. 27 Matanan, abay təɗe ki ɗaf anan dala uno à bank, aday ata na mak agay nà, ni tan à nga anà dala uno tə wan a awan. 28 Təmihen panan dala sə gura səkat kərtek ata awan, aday viren anan anan apan anà ɗo aday dala sə gura anahan inde mbulo ata awan. 29 Anga kuwaya way anahan inde cəna, ti zəgahan anan apan aday â ga inde apan bayak a aɗəka. Əna ɗo aday way anahan nə mənjœk ata nà, ti ngəzar panan kwa mənjœk anahan ata re. 30 Aday ɗo si mer su way a isew a kəriya ata nà, liren anan ayak uho ì iɗe zənzen a inde. À man ata nà, ɗo ahay ti yam, ti rac slan.”»

Jike sə təman tə awak ahay

31 «Pə luvon a aday Wan su Ɗo kà sak a nay ahay à mazlaɓ inde tə maslay anahan ahay fok cəna, i njahay tə mazlaɓ a pa man sə njahay sə bahay anahan. 32 Ɗo sə daliyugo ahay pu kon pu kon fok ti halay nga pa 'am anahan. Aday i dazlan sə gəzla atan kawa ɗo sə jugwar gənaw ahay sə gəzla anan təman anahan ahay pi zek wa tə awak ahay day cew ata awan: təman ahay cara, awak ahay cara. 33 I tavay anan təman ataya tə alay puway anahan, aday awak ahay ɗukwen, tə alay gula anahan.

34 «Aday bahay i jan anà ɗo sa day sə alay puway anahan ahay kutok: “Hayak ikwen ahay, kwanay ɗo ana Bəbay uno sa ɗaf pikwen alay sə mazlaɓ anahan ataya awan. Njihen à bahay anahan a inde kutok, bahay a anan mə lavay zek a nə anga kwanay kwa həna kabay, daliyugo ɗukwen mə ndakay a fan bay. 35 Anga, abay may a han upo, kə viren uno ahay way sa pa, abay jom u go, kə viren uno ahay a'am, abay nen mbəlok awan, kə təmihen ahay nen, kə liven upo zek, 36 abay zana inde upo ibay, kə viren uno ahay zana pi zek, abay nen ɗəvac awan, ki men uno ahay zek, abay nen ù doh sə dangay, ki cen ahay upo.”

37 «Ɗo a ɗiɗek ataya ti cəce panan wa: “Bahay a manay, mə canak may a han apak, aday mə varak way sa pa ata nà, siwaw? Mə canak jom a gak, aday mə varak a'am ata nà, ahaw? 38 Mə canak iken mbəlok awan, aday mə təma iken, mə lavay apak zek ata nà, siwaw? Mə canak zana anak ibay, aday mə pəkak apak zana a nà, ahaw? 39 Mə canak iken ɗəvac a, kabay iken ù doh sə dangay, aday ma zlak ayak sa cay ahay apak ata nà, siwaw?”

40 «Bahay i mbəɗahan atan apan kutok: “Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Way a kwanay sa gan anà mərak uno a kərtek ma kac ata nà, ki gen uno nà, ì nen awan.”

41 «Kagasl, bahay i jan anà ɗo sə alay gula anahan ataya kutok: “Kwanay ɗo a Mbərom mə tahasl a anaya, zlen ayak pə cakay uno wa. Zlen ù uko sə mbacay itəbay ata inde, uko a mə lavay zek a nə anga Fakalaw tə maslay anahan ahay ata awan. 42 Abay may a han upo, kə viren uno ahay way sa pa bay, abay jom u go kə viren uno ahay a'am bay. 43 Abay nen mbəlok awan, kə təmihen ahay nen bay, kə liven upo zek bay. Abay zana inde upo ibay, kə viren uno ahay bay. Abay nen ɗəvac awan, nen ù doh sə dangay, ki zlen ayak pə cakay uno sa cay ahay upo bay.”

44 «Tə cəce panan wa: “Bahay a manay, mə canak aday may a han apak, kabay jom a gak, kabay iken mbəlok awan, kabay zana inde apak ibay, iken ɗəvac a, kabay iken ù doh sə dangay, aday ma mak anak ahay zek bay ata nà, siwaw?”

45 «Ihe, Bahay i mbəɗahan atan apan kutok: “Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Way a kwanay sa ngam sa gan anà ɗo uno a anaya ma kac ataya kwa kərtek bay ata nà, ki gen uno bay ata nà, anà nen awan.”

46 «Ti zla atan à man sə ɗəce sa ndav sabay ata awan, əna ɗo ɗiɗek aya kəma, ti njaɗ sifa sa ndav bay ata ite.»

26

Wurwer sa ban anan Yesu

Markus 14.1-2; Lukas 22.1-2; Yuhana 11.45-53

1 Yesu a ndav anan 'am a anaya fok cəna, a jan anà njavar anahan ahay, a wa: 2 «Kə sənen apan zle, a mbəsak luvon ahay cew coy aday azar uko sə Pasəka i sla. À alay ata ti ban nen, nen Wan su Ɗo, ti varan nen anà ɗo ahay aday ti darak ayak nen pə dədom mə zləlngaɗ awan.»

3 À alay ata ite, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, tə məceɗ sə Yahuda ahay, tə halay nga àga Kayafas, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom ata awan. 4 Tə jəjem 'am sa ban anan Yesu tə wurwer, aday sa vaɗ anan. 5 Əna ta wa: «Ɗâ sa ban anan à azar uko inde bay, bina ɗo ahay ti sa vəze puko.»

Uwar a inde a mbəɗan amar pa nga anà Yesu

Markus 14.3-9; Yuhana 12.1-8

6 À alay ata nà, Yesu winen à Baytiniya, àga ɗowan a inde, tə ngaman Simon ɗo mə dugwaɗ awan.

7 Uwar a inde a zlak ayak à man anahan tə dunguzlok sə amar sə wurde a dala bayak awan. A mbaɗ anan amar ata pa nga ana Yesu à alay a winen apan i pa way. 8 Njavar anahan ahay tə canan anà way anahan sa ga ata cəna, a ma nga sə cəɓan atan. Ta wa: «A nes anan amar a anan həna nà, pa maw? 9 Ta wa, abay tə̂ sukom anan way tə amar a anan nà, i ga dala bayak awan, aday ti var anan dala awan anà ɗo mətawak aya nà, ta gak way lele biɗaw?»

10 Yesu ɗukwen a sləne way a tinen a sa ja ata zle re. A jan atan kutok, a wa: «Kə bənen anan mbiyeɗ anà uwar a anan nə pa maw? Way anahan su go ata nə lele. 11 Anga ɗo mətawak aya nà, ti ga inde tə kwanay hwiya, əna nen ni ga inde tə kwanay hwiya itəbay. 12 A pak upo amar a anan nà, a ga upo nə amar uno sa zla anan à məke. 13 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: À man aday ɗo ahay ti wazay anan ləbara uno mugom a anan kwa aha pə daliyugo fok nà, ti təker anan ləbara sə way ana uwar a anan sa ga həna ata awan.»

Yudas a sukom a way tə Yesu

Markus 14.10-11; Lukas 22.3-6

14 Natiya kutok, ɗo kərtek à wulen su ɗo maslan anahan kuro nga cew ataya wa, sə ngaman Yudas Iskariyot ata, a zla pə cakay sə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay. 15 A jan atan, a wa: «Kak nə varak ikwen anan Yesu nà, ki viren uno ma ì nen awan anaw?» Tə baslay dala kwayan'a, tə varan dala sə gursa kwa kuro maakan.* 16 A ban pə winen ata wa kutok cəna, Yudas a pəlan atan cəveɗ sə varan atan anan Yesu.

Yudas i i ga ɗaf pə Yesu

Markus 14.12-21; Lukas 22.7-14, 21-23; Yuhana 13.21-30

17 Natiya, à luvon mama'am sə azar uko sa pa tapa sə pen mə zlambar a bay ata bine siwaw nà, njavar a Yesu ahay ta nay, tə cəce panan, ta wa: «A nak mâ sa lavay anan zek tə way sa pa sə Pasəka ata nà, ahaw?»

18 Yesu a jan atan kutok, a wa: «Zlen à wulen su doh sə Urəsalima àga mana, jen anan nà: “Miter a manay a ja nà: Alay uno i sla bəse. U no sa ga azar uko sə Pasəka tə njavar uno ahay nà, àga iken.”»

19 Njavar anahan ataya ta ga kawa ana Yesu a sa jan atan ata awan, tə lavay anan uda zek tə way sa pa sə azar uko sə Pasəka kutok.

20 Suko a a ga nà, Yesu a njahay pə tuwez tu ɗo maslan anahan ahay kuro nga cew sa pa way pə kərtek awan. 21 Tinen apan ti pa way a kutok, Yesu a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗowan a kərtek à wulen a kwanay inde, i i ga upo ɗaf.»

22 'Am ata a wusen nga anà njavar anahan ahay fok. Tə dazlan sə cəce panan fok a tinen a kərtek kərtek, ta wa: «Bahay, nen bay ba?»

23 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Ɗowan a manay sa tar alay maya à tuwez inde ata, saa ga upo ɗaf nə winen. 24 Nen Wan su Ɗo nà, ni mac, kawa ana Deftere a Mbərom sa ja upo ata awan. Əna ɗəce i naa tan à nga anà ɗo saa ga upo ɗaf ata awan. Suwan pə winen maka tə̂ wahay anan bay jiga awan.»

25 Yudas, ɗowan a saa ga apan ɗaf ata, a cəce, a wa: «Miter, nen bay ba?»

Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Iken a sa ja!»

Way sa pa cəncan awan

Markus 14.22-26; Lukas 22.15-20; 1 Korintu ahay 11.23-24

26 À alay a tinen apan ti pa way mba, Yesu a gəɓa tapa sə pen, a ngəran ayak anà Mbərom, a gəzla anan ì zek wa, aday a varan anan anà njavar anahan ahay, ta sa jan atan: «Təmihen, pen. Həna anan nà, zek uno awan.»

27 Pə dəɓa anahan a wa nà, a gəɓa gəsa'am, a ngəran ayak anà Mbərom, aday a varan atan anan gəsa'am ata awan, ta sa jan atan nà: «Sen wa juɓjoɓ, kwanay a fok. 28 Həna anan nə mez uno mə pəkay a anga sə pəse ines sə ɗo ahay bayak awan. Tə mez uno a anan, Mbərom a ɓan 'am tə ɗo ahay. 29 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem awan: I ban pə luvon sə biten a anan wa nà, ni naa sa way kawa həna a anan sabay, si azanaka pə luvon aday ɗi saa sa maza pə kərtek a à bahay a Bəbay uno inde.»

30 Pə dəɓa anahan a wa nà, ta ga ara sə həran nga anà Mbərom, ta zla way a tinen à ɓəzlom sə Ulivet.

Atə Yesu tə Piyer

Markus 14.27-31; Lukas 22.31-34; Yuhana 13.36-38

31 À alay a tinen apan ti zla way a tinen ata kutok nà, Yesu a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «À luvon a sə biten a anan inde, ki i mbəsiken nen, kwanay a fok. Anga Deftere ana Mbərom a ja nà: “Ni vaɗ anan ɗo sə jugwar təman awan, aday ɗukwen təman ahay ti ta 'am.†” 32 Əna, na sak a slabakay ahay à məke wa nà, ni lahak ikwen à Galile.»

33 Piyer a jan kutok, a wa: «Kwa â ga nə ɗo ahay fok ti mbəsak iken dəp nà, nen ni mbəsak iken itəbay.»

34 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Nen apan ni jak tə ɗiɗem a həna, Piyer: À luvon a sə biten a anan inde, zukwa njəkar i saa zlah nà, ka jak saray maakan ka san nen bay.»

35 Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «Kwa â ga nə ni mac anga iken dəp nà, ni ja kula na san iken bay itəbay!» Njavar a Yesu a azar ataya fok ta ja matanan re.

Yesu a ga amboh à Gecemene

Markus 14.32-42; Lukas 22.39-46

36 Natiya kutok, tə dəzle à man a sə ngaman Gecemene ata tə njavar anahan ahay. Yesu a jan atan: «Njihen à man a anan, ni zla tiya saa gay amboh.»

37 Winen apan i zla nà, a ngaman anà atə Piyer ta wan ana Zebede ahay cew, ta zla jiga awan. A dazlan sə jalay mərava sə ɗəce anahan ata kutok. 38 A jan atan, a wa: «Mivel uno i ndəroɓ, hus pa sa mac anan. Njihen à man a anan. Ben ti nen lele.»

39 A zla pa 'am mənjœk nà, a slahay ta 'am duboz, a ga amboh kawa həna anan: «Bəbay uno, kà zlak anak à nga nà, ki gəɓa puno ɗəce saa nay upo a anan ata awan. Aya əna, way kawa su no nà, â təra bay, si kawa sa nak iken.»

40 A ma à man ana njavar anahan a maakan ataya nà, a tan atan ahay à nga nə ma njak ahan aya awan. A jan anà Piyer: «Ki mben apan sa ba ti nen kwa ler kərtek bay asəka? 41 Ben lele, gen amboh, anga aday kə̂ tiven anan anà way saa njak kwanay ahay. Apasay su ɗo zənzen a nà, a gan may sə ɗəfan apan anà Mbərom, əna zlay si zek anahan a bəle awan.»

42 A zla mə slala cew a ɗukwen, a ga amboh asa, a wa: «Bəbay uno, kak i njaɗ zek aday ɗəce a anan i zla puno wa bay cəna, nâ sa anan aɗəka. Way a sa nak ata â təra.»

43 A may ahay pə cakay ana njavar anahan ataya asa, a tan atan à nga nà, tə njəkak ahan asa, ta mba apan sə təɓa iɗe kwa mənjœk bay jiga awan. 44 A mbəsak atan, a zla saa ga amboh asa, kawa sə manan. 45 Cəna, a ma pə dəɓa à man ana njavar anahan ahay, a jan atan, a wa: «Kwanay apan ki man anan uda awan ɗaw, ɗo sa njak ahan ahay? Kagasl, alay a kà slak həna kutok, aday ti varan nen Wan su Ɗo à alay inde anà ɗo sə atahasl ahay. 46 Slabiken, zluko. Ɗo sa ga upo ɗaf winen tiya, kà nak ahay.»

Ɗo ahay ta ban anan Yesu

Markus 14.43-50; Lukas 22.47-53; Yuhana 18.3-12

47 Yesu kə̀ ndəvak anan 'am anahan ata fan bay, Yudas, ɗo kərtek à wulen sə njavar anahan aya inde kuro nga cew ata, a dəzley ahay pə cakay anahan. A njahan pa 'am wa anà ɗo ahay bayak a tə way sə alay a hunjəslesle: maslalam a pi zek tə sukol aya re. Sə slənay atan ahay nə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay.

48 Yudas, ɗowan a sa ga ɗaf pə Yesu ata, ɓa kə̀ varak atan minje sə way, a wa: «Ɗowan a ni ban anan həmbok ata nà, winen awan. Bənen anan.»

49 Kwayan'a, Yudas a həɗek pə cakay ana Yesu, a jan: «Iken inde zay biɗaw, Miter?» A varan alay, a ban anan pi zek həmbok.

50 Yesu a jan kutok: «Car uno, ndav anan way a sə gəɓay iken à man a anan ata awan.» Ɗo ahay ta zlak ayak kutok, ta ban anan, ves.

51 Ɗowan a kərtek à wulen su ɗo a Yesu ataya, a ndahay maslalam anahan, a car anan ɓile ana bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom, aday maslalam anahan ata a gaɗ panan sləmay kərtek a poc. 52 Əna Yesu a jan, a wa: «Ma anan maslalam anak ù doh anahan awan, anga ɗo sa ban maslalam ahay ti lize nə tə winen awan. 53 Aday asa, ka san sa jəka, nâ gan may nə ni cəce pə Bəbay uno wa, i sləno ahay maslay anahan ahay bayak a məcapar a kuro nga cew biɗaw? 54 Aka aday, kak nə cəcihek maməzek ata nà, way a mə vinde upo à Deftere a Mbərom inde ata i sa təra kəkəmaw? Deftere a ja nà, i təra upo kawa həna anan.»

55 Yesu a jan anà ɗo ahay kutok, a wa: «Ki nen upo tə maslalam aya aday tə sukol aya sa ban nen kawa nen ɗo sə ngəzar ɗo à cəveɗ inde ɗaw? Nen inde ù doh sə mazlaɓ a Mbərom pac pac, nen apan ni tətakan anan way anà ɗo ahay, kə bənen nen bay. 56 Əna way a anaya fok a təra cəna, aday way ana ɗo maja'am a Mbərom ahay sa ja à Deftere a Mbərom inde ataya tə̂ təra.»

Kagasl kutok, njavar anahan ahay tə mbəsak anan, ta haw way a tinen fok.

Yesu winen pa 'am su ɗo sə lavay nga sə Yahuda ahay

Markus 14.53-65; Lukas 22.54-55, 63-71; Yuhana 18.13-14, 19-24

57 Ɗo sa ban anan Yesu ataya ta zla anan àga Kayafas, winen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom. Miter sə Tawrita ahay pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay tinen mə halay nga a à man ata awan. 58 Piyer winen apan i pərahan ayak azar à dəɓa wa à dəɓa wa, dezl à gala ana bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ata awan. A zla ù doh ite re, tə njahay pi zek tu ɗo si mer su way sə àga ɗowan ata ataya awan, anga sa ca pə andav sə sariya ana Yesu.

59 Aday nà, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, pi zek tu ɗo sə lavan nga anà Yahuda ahay, fok a tinen a ta ban bitem sə mungwalay ahay aday ti vaɗ anan Yesu à məke. 60 Əna ta njaɗ cəveɗ a bay, kwa abay ɗo sə mungwalay ahay bayak a tə ndəɓak apan 'am ahay cara cara dəp nà, na. Kagasl, ɗo ahay cew ta nay, 61 ta wa: «Ɗowan a anan kà jak, a wa: “Ni mba apan sa mbazl anan doh sə mazlaɓ a Mbərom, ni han uda maza à luvon maakan inde.”»

62 Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay a slabak, a jan anà Yesu, a wa: «Kə mbəɗa apan itəbay kələɗaw? Ɗo a anaya fok ta ja apak nə maw?» 63 Yesu a njahay way anahan faafa. Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay ata a jan kutok, a wa: «Nen apan ni cəce panak həna. Mbaɗay tə sləmay a Mbərom, bahay sə sifa. Jan umo, iken nə Almasihu, Wan a Mbərom ɗaw?»

64 Yesu a mbəɗahan apan kutok, a wa: «Matanan! Əna nen apan ni jak ikwen həna: Pa 'am kəmaya, ki cinen anan anà Wan su Ɗo, winen mə njahay a à alay puway ana Mbərom Ba Məgala. Ki cinen anan pə matapasl ahay pa nga mburom, winen apan i may ahay re.»

65 Natiya, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay ata a ngəraw anan zana anahan pi zek wa, a wa: «Həna nà, ɗi gan may anà side hinen re ɗaw? Kə̀ jənak anan pa 'am a Mbərom. Kə slənen 'am anahan a coy. 66 Ki jen həna nə kəkəmaw?»

Ɗo ahay tə mbəɗahan apan, ta wa: «Winen tə mungok a coy. Kà slak sa vaɗ anan.»

67 Tə təfen məne pə iɗe, tə duzlay anan tə alay, aday ɗo azar aya tə dəcan, 68 ta wa: «Iken nə Almasihu, ɗo maja'am a Mbərom nà, jan umo kutok: Sə dəcak nə wayaw?»

Piyer a wa a san Yesu bay

Markus 14.66-72; Lukas 22.56-62; Yuhana 18.15-18, 25-27

69 Natiya, Piyer winen mə njahay a à gala hwiya. Dəna sa ga mer su way a inde à man ata a nay, a jan: «Iken ɗukwen abay kwanay jiya tatə Yesu sə Galile ata re.»

70 Əna Piyer a məman anan, pa 'am sə ɗo ahay fok, a wa: «Nen na san 'am anak a sa jay ata bay.»

71 Piyer a slabak, a zla way anahan à məgədengəden uho. Dəna hinen asa a canan re, a jan anà ɗo ahay à man ata awan: «Həna a anan ɗukwen, winen tə Yesu sə Nazaratu ata re.»

72 Piyer a məman anan asa, a wa: «Ni mbaɗay, tə ɗiɗek a, na san anan bay.»

73 A njahay mənjœk asa, ɗo sa man ataya ta nay pə cakay a Piyer. Ta jan, ta wa: «Tə ɗiɗem awan, iken ɗo a tinen wanahan, anga miresl anak a a ɗakay anan iken nə Galile ahay.»

74 Kagasl Piyer a dazlan sə mbaɗay coy: «Kak na san ɗowan ata zle nà, Mbərom a tə alay anahan awan â tahasl nen! Na san ɗowan ata bay fok!»

Kwayan'a, njəkar a zlah. 75 'Am a Yesu a sa jan kurre ata à man à nga inde, a wa: «Njəkar i saa zlah nà, ka jak saray maakan ka san nen bay.» A nay uho, a yam cəɗœk cəɗœk tə iɗe sə ayam.

27

Ta zla anan Yesu àga Pilatu

Markus 15.1; Lukas 23.1-2; Yuhana 18.28-32

1 Iɗe a cəɗe siwa a cəna, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay ta ɓan 'am sa vaɗ anan Yesu kutok. 2 Coy tə jaway anan, ta zla anan àga Pilatu, guverner sə Yahudiya, winen Ruma ahay.

Amac ana Yudas

Mer su way ahay 1.18-19

3 Natiya, Yudas a ca apan nə ta gan anà Yesu nà, sariya sa vaɗ anan à məke cəna, a jalay anan cəɗœk cəɗœk, a zla à man ana bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom tə məceɗ sə Yahuda ahay, a man atan anan dala sə gursa a tinen sə varan kwa kuro maakan ata awan. 4 A jan atan, a wa: «Na gak ines, anga nə njəkak anan uda anà ɗo mənjəna ines.»

Əna tinen ite ta jan apan, ta wa: «Ma a manay apan anaw! Wita nà, baway anak kutok!»

5 Coy Yudas a dazlan, a guce anan dala ata à gala su doh sə mazlaɓ a Mbərom. A zla, a ngərew zek anahan tə liɓer.

6 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom ataya ta ra anan dala ata awan, ta wa: «Tawrita kə̀ varak uko cəveɗ sa tar anan dala a anan à kukwar sa ɗaf dala su doh sə mazlaɓ a Mbərom bay. Anga tə dala ata tə sukom nə mez su ɗo.» 7 Ta ɓan apan à wulen a tinen a inde kutok, tə̂ sukom anan guvo ana ɗo sa han səngəle a inde tə dala ata awan, aday ti taa la uda mədurlon ahay. 8 Anga nan kutok, hus həna ɗukwen, tə ngaman anà guvo ata nà, Guvo sə Mez. 9 Natiya 'am ana ɗo maja'am a Mbərom Yeremiya a təra, anga kà jak, a wa: «Ta ra dala sə gursa kwa kuro maakan, dala mbala ana Isəra'ila ahay sa ɓan apan sə sukom anan tə winen ata awan. 10 Tə sukom anan guvo ana ɗo sa han səngəle a inde, kawa ana Mbərom Fetek sə ɗuko anan ata awan.*»

Ta ga sariya sa vaɗ a Yesu

Markus 15.2-15; Lukas 23.3-5, 13-25; Yuhana 18.33 - 19.16

11 Yesu, winen mə tavay a pa 'am ana guverner Pilatu. Pilatu ite, a cəce panan wa, a wa: «Iken nà, bahay sə Yahuda ahay ɗaw?»

Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ka jak anan asanaw!»

12 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay ta ndaɓ apan 'am, əna kə̀ mbəɗahak apan bay. 13 Kagasl, Pilatu a cəce panan asa, a wa: «Kə̀ slənek 'am ana ɗo sa ra apak 'am a anaya itəbay kələɗaw?»

14 Yesu kə̀ mbəɗahak apan kwa mənjœk bay fok, aday a gan masuwayan anà guverner Pilatu.

15 Pə azar uko sə Pasəka fok cəna, guverner a taa mbəsakan atan ahay ɗo kərtek à dangay wa, ɗowan a kawa ana ɗo ahay saa cəce ata fok. 16 À alay ata ite, ɗowan a inde à dangay a re, ɗo ahay fok ta san anan lele. Tə ngaman Yesu Barabas. 17 Ɗo ahay tə halay nga, aday Pilatu a cəce patan wa kutok, a wa: «A nak ikwen nə̂ mbəsakak ikwen ahay à dangay wa həna nà, wayaw? Yesu Barabas ɗaw, kabay Yesu sə ngaman Almasihu ata ɗaw?» 18 Pilatu a san zle, ta ban anan Yesu nà, anga sərak cərkəke.

19 À alay a Pilatu winen apan i ga sariya ù doh ata nà, uwar anahan a slənay apan ɗo, â jan nà: «Kâ sa gan awan anà ɗowan a mənjəna ines a anan bay, bina avaɗ a nə, cœn sə zuɓay kə̀ bənak uno mbiyeɗ anga winen bayak awan.»

20 Aya əna, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay, ta ran 'am anà ɗo ahay aday tə̂ cəce Pilatu â mbəsakan atan anan Barabas aday â vaɗ anan Yesu. 21 Guverner a cəce patan wa asa, a wa: «A nak ikwen nə̂ mbəsakak ikwen ahay à wulen su ɗo a cew a anaya wa nə wayaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Mbəsakan umo ahay nə Barabas.»

22 A cəce patan wa: «Aday nâ ga anan tə Yesu sə ngaman Almasihu ata nà, kəkəmaw?»

Tə mbəɗahan apan pə kərtek a tinen a fok, ta wa: «Darak anan ayak pə dədom!»

23 Pilatu a cəce asa: «A ga mer sa ma lelibay a anaw?»

Əna tə zəga anan sa zlah tə məgalak a, ta wa: «Darak anan ayak pə dədom!»

24 Pilatu a ca apan nə i mba apan sa ga awan kwa mənjœk ibay, aday abəbal awan winen apan i zəga hwiya. Natiya kutok, a banay alay anahan pa 'am sə ɗo ahay ta sa ja nà: «Ines sa vaɗ anan ɗowan a anan inde upo ibay. Wita nà, kwanay sa san!»

25 Ɗo ahay fok tə mbəɗahan apan, ta wa: «Ines sa vaɗ ɗowan a anan â njahay pa nga a manay ahay, aday pa nga a gwaslay a manay ahay.»

26 Pilatu a mbəsakan atan anan Barabas. A jan anà suje ahay tə̂ ndaɓay anan Yesu. Aday a varan atan anan, tə̂ daray anan pə dədom.

Suje ahay ta ran mindel anà Yesu

Markus 15.16-20; Yuhana 19.2-3

27 Suje ana Pilatu ahay ta zla anan tə Yesu ù doh sə guverner, aday tə halan nga anà suje ahay fok pə cakay. 28 Tə culok panan zana, tə ɗəfan zana ɗəzɗaz a pi zek, kawa sə bahay. 29 Tə hanan jugo sə adak, tə ɗəfan à nga inde, tə varan sukol à alay puway anahan. Kagasl tə dukwen gərmec ù vo, ta ma nga sə mbasay apan, ta wa: «Bahay sə Yahuda ahay â ga inde sə coy!» 30 Tə təfe apan məne, tə ngəzar panan sukol sə manan aday tə dəcan anan pa nga saray bayak awan. 31 Ta ndav anan sə mbasay apan nà, tə culok panan zana ata, ta man anan zana anahan pi zek kutok. Ta zla anan saa darak anan ayak pə dədom mə zləlngaɗ awan.

Tə daray anan Yesu pə dədom mə zləlngaɗ awan

Markus 15.21-32; Lukas 23.26-43; Yuhana 19.17-27

32 Natiya awan, tinen apan ti zla anan Yesu ata nà, suje ahay tə zlangay uda tə ɗowan a inde tə ngaman Simon, winen Siren ahay. Suje ahay ta gan bəlaray sə tavak dədom ata pə Yesu wa. 33 Tə dəzle à man a inde tə ngaman Golgota, kawa sa ja nà, Kəlakasl-sa-Nga. 34 À man ata nà, tə varan way mə kwasay a mə japay a tə ndəliwen a anà Yesu aday â sa. Əna Yesu a tukom anan cəna, a ngam sa sa bay.

35 Coy tə darak anan ayak pə dədom mə zləlngaɗ awan, aday tə gəzla anan zana a Yesu ahay à wulen a tinen ahay inde, ta sa ga apan caca. 36 Tə njahay à man ata sa ba anan kutok. 37 Tə vinde anan way a tinen a sa ban anan apan ata awan, tə lawak anan ayak pə dədom pa nga anahan. Tə vinde anan 'am ata nà, natiya awan: «Ɗowan a anan nə Yesu, bahay sə Yahuda ahay!» 38 Tə darak ayak ɗo sə akar aya inde cew re, ɗo kərtek a tə alay puway, ɗo hinen tə alay gula, Yesu à mamasl a tinen.

39 Ɗo sa zla ta man ataya awan fok ta ɓal nga kwata kwata, tə gənahan, ta wa: 40 «Iken ka wa ki mbazl anan doh sə mazlaɓ a Mbərom aday ki han anan maza awan à luvon maakan inde ba? Tam anan nga anak kwa! Kak iken Wan a Mbərom cukutok nà, dazay ahay pə dədom a wa biɗaw?»

41 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, tə miter sə Tawrita ahay, tə məceɗ sə Yahuda ahay, ta ma nga sa ran mindel a re. Ta wa: 42 «Kə̀ təmak anan ɗo azar aya awan, əna a mba apan sa tam anan nga anahan a bay. Winen bahay sə Isəra'ila acəkan ɗaw? Â dazay həna pə dədom wa aday ɗi sa ɗaf apan nga kutok. 43 A ɗaf nga pə Mbərom, a wa winen wan anahan! Lele, cuko apan kutok, kak a nan à Mbərom sa tam anan həna nà, na.» 44 Ɗo sə akar ataya mə daray aya pə kərtek a tatə Yesu ataya ta ma nga sə gənahan matanan re.

Amac a Yesu

Markus 15.33-41; Lukas 23.44-49; Yuhana 19.28-30

45 Natiya, a ban pə man ipec wa nà, luvon a ga pə daliyugo fok takəɗimbom, hus à njamde maakan. 46 A ga njamde maakan nà, Yesu a zlah tə məgalak a, a wa: «Eli, Eli, lama sabaktani?» Kawa sa ja nà: «Mbərom uno, Mbərom uno, kə mbəsak nen angamaw?†»

47 Ɗo a mə tavay aya à man ata azar a tə sləne bine maw cəna, ta wa: «Winen apan i ngaman anà Eliya.» 48 Ɗowan a tinen a kərtek a haw, a gəɓa awan a kawa baf, a tar anan à way mə kwasay a inde, aday sərekeke re asa. A taran anan ayak tə gusuko zəbor awan aday Yesu â susœɓ. 49 Əna ɗo a azar ataya ta wa: «Kak Eliya i nay saa tam anan nà, ɗi ca apan aday. Buko!» 50 Yesu a zlah tə məgalak awan asa, a mac way anahan.

51 À alay anahan a sa mac ata ite, zana sə gəzla anan man sə njahay a Mbərom pi zek wa tə ɗo ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ata, a ngəraw ì zek wa əndem, a bənay ahay kwa à mburom wa hus à məndak. Aday ɗukwen daliyugo a ɓal, pəkəraɗ ahay ta ta ì zek wa. 52 Jəvay ahay tə təɓa re, aday ɗo a Mbərom ma mac ataya tə slabakay à məke wa bayak awan. 53 Ɗo ataya tə jənay ahay à jəvay wa, aday pə dəɓa ana Yesu sə slabakay ahay à məke wa ata nà, ta zlak à Urəsalima, wulen su doh cəncan awan, aday ɗo ahay bayak a tə canak atan re.

54 Suje sə Ruma ahay tə bahay a tinen, tinen apan ti ba pə Yesu. Tə canan anà daliyugo a sa ɓal pi zek tə way a sə təra ataya nà, tə jəjar pi zek anga way a sə təra ata awan. Ta ja, ta wa: «Tə ɗiɗek awan, winen Wan a Mbərom.» 55 Uwar ahay bayak a inde à man ata awan, tə tavay zaɗ, tinen apan ti cak ayak apan. Tinen aday nà, tə pərahan ahay azar anà Yesu kwa à Galile wa, anga ti gan mer su way. 56 À wulen sə uwar ataya nà, ɗi tan à nga anà Mariyama dəna sə Magədala ahay, tə Mariyama may ana Yakuba tə Yusufu, aday may ana wan a Zebede aya inde à man ata re.

Tə gəɓa anan Yesu à məke

Markus 15.42-47; Lukas 23.50-56; Yuhana 19.38-42

57 Suko a a ga cəna, ɗowan a inde zlile awan, winen Arimatiya ahay, a nay. Ɗowan ata nà, tə ngaman Yusufu, winen ɗukwen njavar ana Yesu. 58 A zla à man ana Pilatu, a cəce panan məsinde ana Yesu. Pilatu ɗukwen kə̀ təmahak anan anan, a varan cəveɗ sa la anan Yesu. 59 Yusufu a zla, a gəɓa anan məsinde, a nga anan apan rəkot a inde lele awan. 60 A ɗəfak anan ayak à jəvay anahan a inde ma la a à jama inde wiya awan. A bətukwal apan bələlen məduwen a, a tacay anan 'am sə jəvay kutok, a zla way anahan. 61 Mariyama, dəna sə Magədala ahay, tə Mariyama hinen ata, tinen mə njahay aya pa 'am jəvay, ti ca apan.

Ɗo sa ba pə jəvay a Yesu ahay

62 Sidew a cəna, luvon sa man uda awan, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom pi zek tə Farisa ahay ta zla àga Pilatu. 63 Ta jan anà Pilatu kutok, ta wa: «Bahay a manay, 'am inde kà mak umo ahay à nga inde. Bina, à alay a ɗo sə mungwalay a anan kə̀ məcak fan bay ata nà, a wa: “Pə dəɓa sə amac uno wa luvon maakan nà, ni slabakay à məke wa.” 64 Suwan həna nà, jan anà suje ahay tâ ba anan jəvay awan luvon a maakan ataya cite. Bina njavar anahan ahay tâ sa nay sə kəra anan məsinde anahan a bay. Ata ti jan anà ɗo ahay: “Yesu kə̀ slabakak ahay à məke wa.” Aday mungwalay a həna anan ata nà, i zalay winen a mama'am ata re.»

65 Pilatu a jan ata, a wa: «Suje ahay inde həna. Zlen, kâ si ben anan jəvay ata kawa ana kwanay sa mba apan.»

66 Ta zla, tə tapay anan 'am sə jəvay ata tə mətətok, ta pak suje ahay à man ata sa ba anan jəvay kutok.

28

Yesu a slabakay ahay à məke wa

Markus 16.1-10; Lukas 24.1-12; Yuhana 20.1-10

1 Pə dəɓa sə luvon sa man uda wa, kawa sa ja nà, pa pac sə zaka, pərek, Mariyama dəna sə Magədala tə Mariyama hinen ata, ta zla sa cak ayak pə jəvay. 2 Natiya ca, daliyugo a ɓal kəzlek kəzlek, anga maslay a Mbərom a nay à mburom wa, a bətukwal anan bələlen ana tinen sə tacay a 'am sə jəvay ata, a njahay apan ton. 3 Maslay a Mbərom ata a dav nə kawa awuteɗ a Mbərom sa dac ata awan. Zana anahan pi zek ɗukwen a dav nə kawa lanja. 4 Ɗo sa ba pə jəvay ataya tə canan cəna, tə jəjar pi zek bayak awan, tə təra kawa ɗo ma mac aya awan.

5 Maslay a Mbərom ata a jan anà uwar ataya: «Kwanay nà, kə̂ jəjiren bay, bina na san zle, kwanay apan ki pəlen Yesu, ɗowan a tə darak anan ayak pə dədom mə zləlngaɗ ata awan. 6 Winen inde à man a anan sabay! Kə̀ slabakak ahay à məke wa kawa ananahan a sa ja ata awan. Əna, hayak ikwen ahay! Cen pa man a tinen sə nahak anan ayak uda ata awan. 7 Aday zlen bəse, jen anan anà njavar anahan ahay nà: “Yesu kə̀ slabakak ahay à məke wa. I lahak ikwen à Galile. Ki i cinen anan nà, à man ata awan.” Na jak ikwen anan coy.»

8 Kwayan'a, uwar ataya ta haw ahahaw pa 'am jəvay wa, tinen ma rah a tə zlawan aday tə ataslay mivel a re. Tinen apan ti zlan anan ayak tə ləbara ata anà njavar a Yesu ahay kutok. 9 Kwayan'a Yesu a nay ahay, tə zlangay uda tə uwar ataya awan. Yesu a jan atan, a wa: «Zay ɗaw?» Uwar ataya tə həɗəken ayak pə cakay. Ta ban anan à saray a wa, tə həran nga. 10 Yesu a jan atan, a wa: «Kə̂ jəjiren bay. Zlen, jen anan anà mərak uno ahay nə tâ zla pə daliyugo sə Galile. Ti i cuno nà, à man ata awan.»

'Am ana ɗo sa ba pə jəvay ahay

11 Uwar ataya tinen apan ti zla way a tinen kutok, suje sa ba pə jəvay ataya azar aya ta zla à Urəsalima, tə təkəren ləbara sə way a sə təra ataya fok anà bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom. 12 Tinen ite tə halay nga pə kərtek a tə məceɗ sə Yahuda ahay. Ta ɓan à wulen a tinen inde, tə̂ varan dala bayak a anà suje ahay, 13 tâ jan atan nà: «Jen nà: “Mə njəkak ahan, aday njavar anahan ahay ta nak, tə kərak anan məsinde sə luvon.” 14 Guverner kà sak a sləne 'am a anan ite nà, manay a mi san sə bənan mbac, mi təmay ahay kwanay à ɗəce ahay wa fok.» 15 Suje ataya tə təma dala ata, aday ta ga kawa ana tinen a sa jan atan ata awan. Mungwalay ata kà tak 'am à wulen sə Yahuda ahay bayak a hus ahay biten.

Yesu a kan zek anà njavar anahan ahay

Markus 16.14-18; Lukas 24.36-49; Yuhana 20.19-23; Mer su way ahay 1.6-8

16 Natiya kutok, njavar a Yesu ahay kuro nga kərtek ataya ta zla pə daliyugo sə Galile, ta zla à ɓəzlom a ɓa Yesu a kà jak atan anan ata awan. 17 Tə canan cəna, tə dukwen gərmec ù vo, əna ɗo a azar aya ta ma nga sa ja nà: «Hinahibay nə winen bay dəge.» 18 Yesu a həɗəken atan ayak pə cakay, a ja: «Mbərom kə̀ varak uno anan məgala pə way sə mburom ahay fok tə məgala pə way sə daliyugo ahay fok. 19 Anga nan, zlen pə cakay su ɗo su kon ahay fok, təren atan njavar uno aya awan. Gen atan baptisma tə sləmay ana Bəbay Mbərom, tə sləmay ana Wan anahan, aday tə sləmay ana Apasay Cəncan awan. 20 Tətiken atan anan aday ti ɗəfan apan anà way uno sa jak ikwen ataya fok. Sənen anan, ni ga inde tə kwanay pə luvon pə luvon hus pa sa ndav anan daliyugo.»

* 1:21 Yesu a nan sa ja nà, Mbərom a tam ɗo.

† 1:23 Imanuwila a nan sa ja bine siwaw nà, Mbərom winen inde tə mənuko.

* 2:6 Ca pə Mika 5.2; 2 Samiyel 5.2.

† 2:15 Ca pə Hose'a 11.1.

‡ 2:18 Ca pə Yeremiya 31.15.

* 3:3 Ca pə Esaaya 40.3.

* 4:4 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 8.3.

† 4:6 Ca pə Jabuura 91.11-12.

‡ 4:7 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 6.16.

§ 4:10 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 6.13.

* 4:16 Ca pə Esaaya 8.23 - 9.1.

* 5:21 Ca pə Gurtaaki 20.13.

† 5:27 Ca pə Gurtaaki 20.14.

‡ 5:31 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 24.1.

§ 5:38 Ca pə Gurtaaki 21.24; Farillaaji Lewiŋko'en 24.20; Tooktaaki Tawreeta 19.21.

* 5:43 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 19.18.

* 8:17 Ca pə Esaaya 53.4.

* 9:13 Ca pə Hose'a 6.6.

† 9:17 Mbulo sa zlay nà, way sa mbaɗ uda mahay sə Yahuda ahay. Aday ɗukwen, kak winen wiya awan nà, à alay ana mahay sə kwasay uda nà, a ngəraw bay.

* 10:2 Kawa sa ja nà, Pəkəraɗ.

† 10:15 Ca pə Laataanooji 19.

‡ 10:25 Bə'elzebul nà, sləmay ana Fakalaw re.

* 11:10 Ca pə Malakiya 3.1.

† 11:14 Ca pə Malakiya 3.23-24.

‡ 11:19 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

* 12:3 Ca pə 1 Samiyel 21.2-7.

† 12:5 Ca pə Limle 28.9-10.

‡ 12:7 Ca pə Hose'a 6.6.

§ 12:21 Ca pə Esaaya 42.1-4.

* 12:24 Bə'elzebul nà, sləmay ana Fakalaw re.

† 12:39 Ca pə Zonas 1 - 4.

‡ 12:42 Ca pə 1 Laamiiɓe 10.1-13.

* 13:15 Ca pə Esaaya 6.9-10.

† 13:31 Yesu a ga minje nà, ti sé sə àga tinen a inde.

‡ 13:35 Ca pə Jabuura 78.2.

* 15:4 Ca pə Gurtaaki 20.12; Tooktaaki Tawreeta 5.16.

† 15:4 Ca pə Gurtaaki 21.17; Farillaaji Lewiŋko'en 20.9.

‡ 15:9 Ca pə Esaaya 29.13.

* 16:18 Ta 'am a tinen, Piyer a nan sa ja nà, pəkəraɗ.

* 18:16 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 19.15.

† 18:28 Dinar kərtek nà, àga tinen dala si mer su way sə hway kərtek.

* 19:4 Ca pə Laataanooji 1.27, 5.2.

† 19:5 Ca pə Laataanooji 2.24.

‡ 19:19 Ca pə Gurtaaki 20.12-16; Tooktaaki Tawreeta 5.16-20.

§ 19:19 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 19.18.

* 20:2 Dinar kərtek nà, àga tinen dala si mer su way sə hway kərtek.

* 21:5 Ca pə Jekariya 9.9.

† 21:13 Ca pə Esaaya 56.7.

‡ 21:13 Ca pə Yeremiya 7.11.

§ 21:16 Ca pə Jabuura 8.3.

* 21:42 Ca pə Jabuura 118.22-23.

* 22:24 Ca pə Laataanooji 38.8; Tooktaaki Tawreeta 25.5-6.

† 22:32 Ca pə Gurtaaki 3.6, 15-16.

‡ 22:37 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 6.5.

§ 22:39 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 19.18.

* 22:44 Ca pə Jabuura 110.1.

* 23:5 Yahuda ahay ta taa nga zlangar cacəɗew aya aday sə vinde uda 'am ana Mbərom ahay. Ata ti ɗaf pi zek. Ta tam way kawa biye ahay zəbor aya pa 'am sə zana a tinen ahay re. Natiya a ga patan nà, ti mba apan sa may anan 'am a Mbərom à nga inde anga way ataya awan kutok.

* 24:15 Ca pə Daniyel 9.27, 11.31, 12.11.

† 24:37 Ca pə Laataanooji 7.17-23.

* 26:15 Ca pə Jekariya 11.12.

† 26:31 Ca pə Jekariya 13.7.

* 27:10 Ca pə Jekariya 11.12-13; Yeremiya 18.2-3, 19.1-2, 32.6-15.

† 27:46 Ca pə Jabuura 22.2.

Markus

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Ləbara mugom a kawa ana

Markus

sə vinde anan ata awan

A ɗakay way pə deftere a anan

Markus a vinde ɗerewel a anan nà, sə ɗakay anan Yesu winen Almasihu, Wan a Mbərom. Iken apan ki jinge ɗerewel a Markus nà, ki njiɗen anan Yesu kawa iken pə kərtek a tə Piyer. Kawa ana Piyer sə canan anà masuwayan a Yesu sa ga ata nà, ki canan pə mədire pə mədire, aday ki san kutok, Yesu nə winen wayaw.

Nga sa 'am ahay

Yesu a lavan zek anà mer su way anahan (1.1-20))

Yesu a ga mer su way anahan à Galile aday à Yahudiya (1.21 - 10.52)

Yesu winen à Urəsalima (11.1 - 15.47)

Yesu a slabakay à məke wa (16.1-20)

1

Wazo a Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay

Mata 3.1-12; Lukas 3.1-18; Yuhana 1.19-28

1 Ləbara mugom a, pə Yesu Almasihu, Wan a Mbərom, a dazlan nà, natiya awan.

2 A təra kawa ana Ezaya, ɗo maja'am a Mbərom, sə vinde, a wa:

«Mbərom a jan ahay anà ɗo si mer su way anahan nà:

“Həna ni slan ɗo maslan uno,

i lahak pa 'am saa ndakak anan cəveɗ lele.

3 Ɗowan a inde, winen apan i zlah à saf inde à kiɓe, a wa:

Ten anan cəveɗ anga Bahay winen apan i nay.

Ten anan cəveɗ ata mə tavay nga a fəhhe lele.*”»

4 Matanan kutok, Yuhana ɗo sa ga baptisma, a zla à man sa saf inde. Winen apan i wazan à ɗo ahay, a wa: «Mbəsiken ines a kwanay ahay, təmihen sa ga baptisma, aday Mbərom i pəsek ikwen anan ines a kwanay ahay.»

5 Ɗo sə Urəsalima ahay pi zek tu ɗo sə Yahudiya azar aya fok, ta nay pə cakay a Yuhana. Tə dazlan sə ɗakay anan ines a tinen ahay. Aday Yuhana a gan atan baptisma à zlinder sə Urdon inde. 6 Yuhana a aday nà, a ɗaf pi zek nə zana ma han a tə sibœk sə zlugweme awan, a ɓan zərkutov ɗukwen tə maslərapa sa zlay. Way sa pa anahan ite nà, hayam ahay pi zek tə umam sə kiɓe aya awan.

7 À wazo anahan inde nà, a wa: «Ɗowan inde, i nay à dəɓa uno wa, a zalay nen tə mazlaɓ lele. Anga nan, nen na slak sə kuɗœk, aday ni pəsakan anan liɓer sə təkarak anahan bay. 8 Nen nà, na gak ikwen baptisma nə tə a'am, winen kəma, i i gak ikwen baptisma nə tə Apasay Cəncan awan.»

Yesu a ga baptisma

Mata 3.13 - 4.11; Lukas 3.21-22, 4.1-13

9 À alay ata kutok, Yesu a slabakay ahay, kwa à wulen su doh sə Galile sə ngaman Nazaratu ata wa, a nay ahay pə cakay a Yuhana à zlinder sə Urdon, aday Yuhana a gan baptisma. 10 Yesu winen apan i jənay à a'am wa cəna, a canan à bagəbaga mburom a təɓa pangaya, aday Apasay a Mbərom winen apan i dazay ahay apan kawa badəbada. 11 Aday 'am a ndəray ahay kwa à mburom wa, a wa: «Iken wan uno, ləliwe uno awan. Nə taslay mivel bayak a nə tə iken.»

12 Kwayan'a, Apasay a Mbərom a zla anan Yesu à man sa saf inde à kiɓe. 13 Yesu, winen à man ata nə luvon kwa kuro fuɗo, Fakalaw winen apan i njak anan. Atə Yesu mə njahay a, pi zek tə way sə kiɓe ahay, aday maslay a Mbərom ahay tinen apan ti gan mer su way.

Yesu a ngaman anà ɗo sa ban kəlef aya inde fuɗo

Mata 4.18-22; Lukas 5.1-11

14 À alay ata asanaw nà, bahay Hiridus a ban anan Yuhana à dangay. Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a ma pə daliyugo sə Galile. A wazay anan ləbara mugom a, mbala ana Mbərom sə slənay, 15 a wa: «Alay a kà slak həna, bahay a Mbərom winen defefe kutok. Mbiken ines a kwanay ahay, aday ɗəfen nga pə ləbara mugom awan.»

16 Natiya, Yesu a zla ta man sə bəlay sə Galile nà, a canan anà ɗo sa ban kəlef aya inde cew, atə Simon tə mərak anahan Andəre, tinen apan ti ban kəlef tə zuvo a tinen ahay. 17 Yesu a jan atan, a wa: «Hayak ikwen ahay. Pərihen uno azar, aday ki bənen nə kəlef sabay. Ki i njiɗen uno nà, ɗo sə pəruho azar ahay aɗəka.» 18 Kwayan'a tə mbəsak zuvo a tinen ahay, aday tə pərahan azar.

19 A həɗek pa 'am mənjœk, a tan à nga anà ɗowan aya cew asa, atə Yakuba tə mərak anahan Yuhana, wan ana Zebede ahay. Tinen apan ti ndakay zuvo a tinen ahay à kwalalan inde. 20 A ngaman atan ayak ite, kwayan'a tə mbəsak anan bəbay a tinen Zebede pi zek tu ɗo si mer su way anahan ahay à kwalalan inde, tə pərahan azar anà Yesu.

Yesu a mbar anan ɗowan a inde tə setene à nga

Lukas 4.31-37

21 Atə Yesu tə njavar anahan a, sə ngaman ataya, ta zla way a tinen, tə dəzle à wulen su doh sə Kafarnahum. Pə luvon sa man uda awan, Yesu a zla ù doh sə wazay†, a dazlan sə ɗakan atan anan way. 22 Wazo anahan a a gan atan masuwayan, anga winen a ɗakay way nə kawa ɗo sə mazlaɓ bina, kawa miter sə Tawrita ahay itəbay.

23 À alay ata ite, ɗowan inde à man ata awan, winen tə setene à nga inde. A zlah pi zek, 24 a wa: «Iken Yesu, ɗo sə Nazaratu, ma a nak pə manay anaw? Ka nak sə lize manay ca ɗaw? Na san iken zle lele, iken nə ɗo maslan a Mbərom Cəncan awan.»

25 Cəna Yesu a gafan 'am tə məgalak awan, a jan nà: «Kə̂ bəbal awan bay, hayak à ɗowan ata wa aɗəka.»

26 Kwayan'a, setene ata a ɓal anan ɗowan ata kəzlek kəzlek, a zlah pi zek sə məgala, aday a nay à ɗowan ata wa bok.

27 A gan masuwayan anà ɗo ahay fok. Aday tə cəce pi zek ahay wa, ta wa: «Həna anan nə maw? Mərike wiya a aday tə mazlaɓ a biɗaw? Winen apan i jan 'am anà setene ahay, aday tə ɗəfan apan acəkan!»

28 Cəna, ləbara anahan a ata a ta 'am təɗay pə daliyugo sə Galile ata fok.

Yesu a mbar ɗo sə ɗəvac ahay bayak awan

Mata 8.14-17; Lukas 4.38-41

29 Natiya, atə Yesu ta nay tatə Yakuba tə Yuhana, ù doh sə wazay wa cəna, ta zla way a tinen àga atə Andəre tə Simon. 30 Jəje ana Simon inde, winen mə nahay a ù doh, anga nga a ɓərzlan. Yesu a dəzlek ayak cəna, tə təkəren ləbara awan. 31 Yesu a həɗek pə cakay anahan, a bənan alay, a slabak anan. Nga sə ɓərazl a ndalay panan. Uwar ata a slabak, a dan atan way sa pa.

32 Pə dəɓa ana pac sə slahay ù doh wa nà, ɗo maza aya tə gəɓay ɗo sə ɗəvac a tinen ahay, pi zek tu ɗo tə setene aya à nga inde ataya fok. Ta nay atan pə cakay ana Yesu. 33 Ɗo sa man ataya fok tə halay nga pə bərkwitek su doh ata awan. 34 Yesu a mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay cara cara, a razl anan setene ahay à ɗo ahay wa. Aday kə̀ varak atan cəveɗ anà setene ahay sa ja 'am bay, anga ta san anan zle lele.

Yesu a wazay à wulen su doh sə kiɓe ahay

Lukas 4.42-44

35 Sidew a nà, Yesu a wule pərek, a zla à kiɓe à saf inde saa ga amboh à man ata awan. 36 Atə Simon tu ɗo aday tinen àga winen ataya, ta zla saa pəlay anan. 37 Ta njaɗ anan cəna, ta jan, ta wa: «Ɗo ahay fok, tinen apan ti pəlay iken.»

38 A mbəɗahan atan apan, a wa: «Zluko aɗəka nə à wulen su doh sə kiɓe ahay, aday ni saa wazan à ɗo ahay à man ataya re. Anga na nay nà, saa ga mer su way ata awan.»

39 Matanan acəkan, a bar pə daliyugo sə Galile fok. A wazay ù doh sə wazay ahay, a razl anan setene ahay à ɗo ahay wa.

Yesu a mbar anan ɗowan a inde mə dugwaɗ awan

Mata 8.1-14; Lukas 5.12-16

40 Ɗowan a inde, winen mə dugwaɗ awan, a nay pə cakay ana Yesu. A dukwen gərmec ù vo, a jan tə zəhha awan: «Kà zlak anak à nga nà, ki mba apan sa mbar nen aday zugol uno â ndav ite.»

41 'Am anahan ata, a gan ì zek wa anà Yesu. A ndəɗoy alay, a laman, ta sa ja: «U no. Mbar! Zugol anak kə̀ ndəvak.»

42 Cəna, mbəlak məduwen ata a ndalay pə ɗowan ata wa, a mbar kutok.

43 Aya əna Yesu a gafan 'am pi zek wa lele, aday a razl anan, ta sa jan nà: 44 «Zla wanak, aday kâ sa təkəren ləbara a anan anà ɗowan bay. Əna zla saa kan zek anà ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom, â zəzor iken. Aday varan way anà Mbərom, kawa a Tawrita ana Musa sa ja, sa vaɗ panak awiyaway. Natiya ɗo ahay tâ san apan, zugol anak kə̀ ndəvak.»

45 Əna, ɗowan ata a zla way anahan cəna, a gar anan ɗo ahay tə ləbara kawa sə təra apan. Anga nan, Yesu a mba apan sa zla à wulen su doh ahay, pə iɗe su ɗo ahay, sabay. A njahay wanahan nə, uho à kiɓe. Cəkəbay, ɗo ahay ta zlak ayak pə cakay anahan ta day ahay wa fok.

2

Yesu a mbar anan ɗowan a inde mə təra à məndak awan

Mata 9.1-8; Lukas 5.17-26

1 Pə dəɓa sə nahay mənjœk wa cəna, Yesu a may ahay à Kafarnahum. Ɗo ahay fok tə sləne asa winen inde agay à wulen su doh. 2 Tə halay nga bayak awan, aday man kə̀ mbakak kwa mənjœk bay, uho kawa ù doh re. Aday Yesu winen apan i ɗakan atan anan 'am a Mbərom.

3 Ɗo ahay fuɗo tə gəɓak ayak ɗowan a tinen inde tə lala, winen mə təra à məndak awan. 4 Tə njaɗak man sə dəzle anan ɗowan ata pə cakay ana Yesu bay, anga ɗo kə̀ zalak ù doh awan, roɗ ahay à məsudoh inde. Anga nan kutok, ta ján pa nga su doh, tə təɓa anan nga su doh à man ana Yesu winen mə tavay a uda ata awan.* Tə taran anan ayak ɗowan pə lala ata tə liɓer.

5 Yesu a canan anà aɗaf nga† a tinen ata cəna, a jan anà ɗowan a mə təra à məndak ata awan, a wa: «Dəna uno, nə pəsek anan ines anak ahay coy.»

6 Kutok nà, miter sə Tawrita ahay mə njahay aya inde à man ata awan. Tə jalay à nga a tinen inde, ta wa: 7 «Ɗowan a anan a ja 'am ata nà, angama kəlanaw? A jənan pa 'am anà Mbərom. Waya sa mba apan sə pəse ines su ɗo anaw, kak si Mbərom a aday bina!»

8 Yesu a san anan ajalay nga a tinen a kwayan'a, a jan atan: «Kə jilen à mivel a kwanay inde matana ata nà, angamaw? 9 Ma da 'am a nə maw? Sa ja: “Nə pəsek anan ines anak ahay”, ata ɗaw, kabay, sa ja: “Slabak, gəɓa lala anak, zla”, ata ɗaw? 10 Əna u no kə̂ sənen apan lele, nen Wan su Ɗo nà, məgala uno inde sə pəsen anan ines à ɗo ahay pə daliyugo.»

Matanan, a jan anà ɗowan mə təra à məndak ata awan: 11 «Nen apan ni jak: Slabak, gəɓa lala anak, zla agay!» 12 Cəna, a slabak, a gəɓa lala anahan pə iɗe sə ɗo ahay fok, a zla wanahan. A gan atan masuwayan. Anga nan, tə həran nga à Mbərom, ta wa: «Kula ɗə canak anan anà way mə təra kawa həna anan bay.»

Yesu a ngaman anà Lewi

Mata 9.9-13; Lukas 5.27-32

13 Asa, Yesu a zla ta man sə bəlay sə Galile. Ɗo ahay fok ta zla pə cakay anahan, aday a ɗakan atan anan way. 14 Winen apan i zla ata nà, a canan ayak anà ɗowan inde tə ngaman Lewi‡, wan ana Alfa, winen mə njahay a ù doh sə cakal jangal. Yesu a jan, a wa: «Pəruho azar!» Lewi a slabak ca, a pərahan azar acəkan.

15 Pə dəɓa anahan a wa, Yesu a njahay tə njavar anahan ahay sa pa way àga Lewi. Ɗo sə cakal jangal ahay pi zek tu ɗo sə atahasl ahay tə njahay pə cakay ana Yesu sa pa way à tuwez kərtek a wa, tinen bayak a sə pərahan azar.

16 Miter sə Tawrita à wulen sə Farisa ahay wa tə canan winen apan i pa way pə kərtek a tu ɗo sə cakal jangal ahay, aday tu ɗo sə atahasl ahay nà, tə cəce pə njavar anahan ahay wa, ta wa: «A pa way pə kərtek a tu ɗo sə cakal jangal ahay, aday tu ɗo sə atahasl ahay nə, angamaw?»

17 Yesu a sləne anan lele nà, a jan atan, a wa: «Ɗo ɗəvac a bay cəna, a gan may anà ɗo sə disise bay, si ɗo sə ɗəvac ahay. Nen na nay ahay sa naa ngaman anà ɗo sa ga way lele ataya bay. Əna na nay ahay nà, sə ngaman anà ɗo sə atahasl ahay.»

Acəce way pə sumaya

Mata 9.14-17; Lukas 5.33-39

18 Natiya, njavar a Yuhana ahay pi zek tə Farisa ahay, tinen apan ta ta ga sumaya. Ɗo ahay ta jan anà Yesu: «Njavar a Yuhana ahay ta sə Farisa ahay ta ga sumaya, aday mbala anak ahay nə ta ga itəbay nà, angamaw?»

19 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «A ga pikwen nà, ɗo mə ngamay aya à man sə gəɓa dalay nà, ti mba apan sa ga sumaya ite ɗaw? Matanan bay! À alay a tinen pi zek tatə ɗo sə gəɓa dalay ata nà, ti ga sumaya kula bay. 20 Əna pa pac a ɗo sə gəɓa dalay ata, tə bənak anan à wulen a tinen wa nà, ata ti ga sumaya kutok.

21 «Matana re, waya sə tapay zana wiya a pə zana anahan məduwer a anaw? Ibay. Anga à man sə banay anan nà, məgabal sə zana wiya ata i zəga anan apan məke ana zana məduwer ata awan, i ngəraw.

22 «Aday ɗukwen, ɗowan sa mbaɗ mahay anahan mə kwasay a bay, à mbulo sa zlay§ məduwer a nà, ibay. Anga mahay mə kwasay a bay ata kà sak a kwasay uda nà, i ngəraw anan mbulo məduwer ata awan. Ata mahay i mbaɗ, aday mbulo ɗukwen kə̀ nəsek re. Sumor a nà, sa mbaɗ mahay mə kwasay a bay à mbulo wiya inde cite.»

Yesu nà, winen bahay sə luvon sa man uda awan

Mata 12.1-8; Lukas 6.1-5

23 Pa pac a inde nà, luvon sa man uda awan, atə Yesu tə njavar anahan ahay ta zla tə guvo sa ndaw. Tinen apan ti zla ata nà, njavar anahan ahay ta kaɗ ndaw sa pa. 24 Farisa ahay tə canan cəna, tə cəce pə Yesu wa kutok, ta wa: «Ca apan, ta ga way aday təɗe abay sa ga pə luvon sa man uda awan bay ata nə angamaw?»

25 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kula kwanay kə jingen way ana Dawuda sa ga tu ɗo anahan ahay, à alay a may a han apan ata itəbay ɗaw? A ga nə kəkəmaw?* 26 À alay a Abiyatar winen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom ata nà, Dawuda a zla à jawjawa sə mazlaɓ a Mbərom, a ray pen ma ga nga anga Mbərom. Təɗe abay saa pa ɗaf ata nà, tinen ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay taayak ba. Əna Dawuda kà pak tu ɗo anahan ahay re.»

27 Yesu a jan atan kutok: «Mbərom a ɗaf luvon sa man uda awan nà, anga ɗo, bina a ɗaf ɗo anga luvon sa man uda awan bay. 28 Kətanan, nen Wan su Ɗo nà, nə lavan nga anà luvon sa man uda awan.»

3

Yesu a mbar anan ɗowan a inde ma mac alay awan

Mata 12.9-14; Lukas 6.6-11

1 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a zla ù doh sə wazay* maza asa. Ɗowan inde à man ata ma mac alay awan. 2 Ɗo maniɗe a Yesu aya inde nà, tinen apan ti ɗəfan iɗe. Kak kə̀ mbərak anan ɗowan ata pə luvon sa man uda awan nà, ata aday ti man anan mungok. 3 Yesu a jan anà ɗowan ma mac alay ata awan: «Slabak, tavay pa 'am sə ɗo ahay.»

4 Cəna, a cəce pə ɗo ahay wa, a wa: «Pə luvon sa man uda nà, cəveɗ inde sa ga mer su way lele awan, kabay cəveɗ inde sa ga mer su way lelibay awan, ɗaw? Təɗe sa tam anan sifa su ɗo ɗaw, bəzi lele nə sə lizen anan sifa ɗaw?» Əna ta ngam sə mbəɗahan apan bay.

5 Yesu a ca patan nerre tə mivel awan, aday asəder a tinen ata ɗukwen kə̀ cəɓak anan ite. A jan à ɗowan ma mac alay a ata kutok: «Ndəɗoy anan alay anak!» A ndəɗoy anan acəkan, alay anahan a pəsak ike. 6 Farisa ahay tə canan cəna, ta nay ahay uho, aday tə halay nga pə kərtek a tu ɗo ana Hiridus ahay, aday tə pəlay cəveɗ sə lize anan Yesu.

Ɗo ahay bayak a ta zla à man a Yesu

7-8 Yesu a slabak à wulen a tinen wa, a zla way anahan pə bəlay sə Galile tə njavar anahan ahay. Ɗo ahay bayak a tə pərahak anan azar. Ta nay ahay kwa à Galile wa, kwa à Urəsalima wa, tu ɗo sə Yahudiya ahay fok, aday à Idumiya wa, pi zek tu ɗo ahay sa nay ahay kwa à dəɓa sə zlinder sə Urdon wa, aday tu kon sə cakay sə Tirus tə Sidon ahay wa fok.

9 Anga nan kutok, Yesu a jan anà njavar anahan ahay tə̂ pəlan kwalalan cəɗew awan, aday i njahay uda awan, bina ɗo ahay tinen apan ti ngəɗec anan kə̀ zalak. 10 Kə̀ mbərak ɗo sə ɗəvac ahay bayak awan. Anga nan, ɗo sə ɗəvac azar aya cara cara tə zəgahak ayak apan, aday tâ njaɗ sə laman à Yesu ite. 11 Ɗo sə setene ahay ite, tə canan à Yesu a cəna, tə slahay pa 'am anahan, ta zlah, ta wa: «Iken nə Wan a Mbərom!» 12 Yesu a gafan 'am anà setene ataya tâ sa jan anà ɗowan winen wayaw bay.

Yesu a walay ɗo maslan anahan ahay kuro nga cew

Mata 10.1-4; Lukas 6.12-16

13 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a ján way anahan à ɓəzlom, a ngaman ayak à ɗo ahay kawa sa nan fok. Ta nay pə cakay anahan awan. 14 Winen ite, a walay wa kuro nga anahan a cew, a ngaman atan nə ɗo maslan ahay. A jan atan, a wa: «Nə walay kwanay nà, aday ki njihen ti nen, ata ni slan kwanay saa wazay, 15 saa razl setene ahay tə məgala a nen saa varak ikwen ata awan.»

16 Ɗo a mə walay a kuro nga cew ataya nà, sləmay a tinen aya həna: Simon (Yesu a ɗaf apan sləmay hinen, a ngaman Piyer†), 17 atə Yakuba tə Yuhana, wan ana Zebede ahay (Yesu a ɗaf patan sləmay re, a ngaman atan Bowanerges ahay, kawa sa ja nà, wan ma dac Mbərom ahay‡), 18 Andəre, Filip, Bartilome, Mata, Tomas, Yakuba wan ana Alfa, Tade, Simon, ɗo maniɗe sə Ruma ahay, 19 tə Yudas Iskariyot, ɗo saa ga ɗaf pə Yesu.

Yesu a razl setene ahay tə məgala a Mbərom

Mata 12.22-32; Lukas 11.14-23, 12.10

20 Atə Yesu tə njavar anahan ahay ta may ahay agay. Asa, ɗo ahay tə halay nga kə̀ zalak, aday Yesu tə njavar anahan ahay tə njaɗak alay a sa pa way bay. 21 Ɗo anahan ahay tə sləne 'am ata nà, ta nay sə gəɓak anan ayak, anga ɗo ahay ta wa: «I ga nə nga a vawan.»

22 Miter sə Tawrita aya inde, ta nay ahay kwa à Urəsalima wa. Ta wa: «Bə'elzebul apan!§» Azar aya ta wa: «Ayaw! Fakalaw sə varan məgala sa razl anan setene ahay.»

23 Yesu a ngaman ayak anà ɗo ataya pə cakay anahan, a jan atan 'am ta 'am sə jike, a wa: «Fakalaw i mba apan sa razl Fakalaw nə kəkəmaw? 24 À wulen sə bahay kərtek a inde nà, kak ɗo anahan aya tinen apan ti vaɗ zek nə, bahay ata i tavay nga mba ɗaw? 25 Kak ɗo su doh ahay, 'am kà zlak atan pi zek bay nà, doh ata i tavay nga mba ɗaw? A'ay. I gugwes. 26 Matana re, kak Fakalaw kə̀ slabakak pi zek anahan a nà, gədan anahan a i gəzla cew nà, i tavay nga mba ɗaw? A'ay. I lize.

27 «Ɗowan saa mba apan sa zla ù doh su ɗo gədan a saa ngəzəray panan way anahan ahay nà, ibay. Si kə̀ lahak apan kurre kə̀ jawak anan ɗowan ata awan, aday i saa mba apan sa zlan ù doh sa ray panan way anahan ahay nà, na.

28 «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗo ahay ti ga ines, ti jənan pa 'am anà Mbərom ɗukwen, i pəsen atan anan fok re. 29 Əna ɗo sə jənan pa 'am anà Apasay Cəncan a nà, i njaɗ apəse 'am sə atahasl anahan kulibay. Anga ines anahan a sa ga ata nà, i njahay apan sə viyviya awan.»

30 Yesu a ja matanan nà, anga ɗowan ataya ta wa: «Apasay lelibay inde apan.»

Mərak a Yesu ahay tatə may anahan

Mata 12.46-50; Lukas 8.19-21

31 Pə dəɓa anahan a wa nà, mərak a Yesu ahay tatə may anahan ta nay. Tə dəzle cəna, tə tavay uho, ta slan apan ɗo saa ngaman ayak. 32 Ɗo ahay inde bayak a mə njahay a pə cakay anahan ta jan kutok, ta wa: «Atə may anak tə mərak anak ahay, tinen mə tavay aya uho, tə cəce iken.»

33 Əna Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «May uno, mərak uno ahay, ata nə atə wayaw?» 34 A ca pu ɗo sa van nga tew ataya, a wa: «Sə təra mərak uno ahay aday may uno nà, tinen. 35 Ɗo sa ga way sa zlan à nga anà Mbərom ata nà, sə təra may uno tə mərak uno nə winen aɗəka.»

4

Jike su ɗo sa casl ndaw

Mata 13.1-9; Lukas 8.4-8

1 Yawa, Yesu a dazlan sə wazan à ɗo ahay maza pa 'am sə bəlay sə Galile. Ɗo ahay bayak a tə halay nga pə cakay anahan. Anga nan, a ján à kwalalan inde saa njahay uda pa nga sə bəlay. Ɗo ahay fok mə njahay a pə yugo. 2 Yesu a ɗakan atan anan way ahay bayan a tə jike ahay. À wazo anahan a inde a jan atan, a wa:

3 «Pəken sləmay. Ɗowan inde a zla à guvo, saa casl ndaw. 4 Winen apan i casl ndaw ata kutok, zahav a guce panan pə cəveɗ, aday məvuhom ahay tə ɗagay anan. 5 Zahav azar a, a guce pə saray pəkəraɗ, ta hay ahay bəse, anga yugo inde bayan a ibay. 6 Əna pac a sləray cəna, a ɓutoy anan aday a vak anan, anga sləlay a ibay. 7 Zahav azar a a guce à wulen sə adak inde. Ta ha cəna, ta har pi zek tə adak, əna adak a bənan mbiyeɗ, ndaw ata kə̀ nahak bay. 8 Əna zahav azar a a guce pə yugo lele awan. Winen a hay cəna, a har, a zla nga uho, a nah kutok. Kərtek awan, hawal sa ndaw apan nə kwa kuro maakan, hinen ahay, hawal sa ndaw kwa kuro mbərka. Azar aya inde ɗukwen, hawal sa ndaw apan nə səkat səkat.»

9 Yesu a jan atan kutok: «Sləmay inde pə ɗowan a nə, â sləne 'am a anan.»

Yesu a ja 'am tə jike nə angamaw?

Mata 13.10-17; Lukas 8.9-10

10 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu winen taayak tu ɗo maslan anahan ahay kuro nga cew, tu ɗo maza aya ma van nga tew ata, tə cəce panan 'am anahan sa jan atan tə jike ata awan. 11 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay nà, way mi ɗer aya à bahay a Mbərom a inde ata nà, winen a kà gak ikwen panan akar sa 'am sə bahay anahan a coy. Əna ɗo maza aya nà, ti sləne way ahay fok nà, si ta 'am sə jike, 12 anga aday:

Tâ ca apan, əna tə canan bay,

tâ pak apan sləmay, əna tə sləne bay.

Bina aday tâ saa may ahay pə cakay ana Mbərom bay,

aday Mbərom â pəsen atan anan ines a tinen ahay bay.*»

Yesu a pəsak anan jike su ɗo sa casl ndaw ata awan

Mata 13.18-23; Lukas 8.11-15

13 Yesu a jan atan asa, a wa: «Kə slənen 'am sə jike a anan bay dəge? Matanan acəkan! Ki i slənen 'am sə jike ahay kula sabay asanaw? 14 Ɗo sa casl ndaw ata nà, a casl nə 'am a Mbərom. 15 Zahav sa ndaw pə cəveɗ ata nà, ɗo sə sləne 'am a Mbərom a ahay. Pə dəɓa anahan a wa nà, ti təma anan bəse, əna Fakalaw i nay, i wuɗeh anan 'am a ma casl à tinen inde ata awan, anga aday â hay bay.

16 «Ɗo maza aya awan, ta ga minje tə zahav ma casl a pə saray pəkəraɗ ata awan. Tə slənek 'am a Mbərom nà, tə təma anan bəse tə ataslay mivel awan. 17 Əna 'am ata a pak sləlay à mivel a tinen inde bay. Anga nan, ɗəce i tan atan à nga, kabay ajugwar 'am i nay ahay patan anga 'am ana Mbərom nà, ti mbəsak cəveɗ sa 'am a Mbərom.

18 «Ɗo maza aya ta ga minje tə zahav ma casl a à wulen sə adak inde. Tinen apan ti sləne 'am a Mbərom cite. 19 Əna way sə daliyugo inde cara cara. Ti sapat zek tə way sə daliyugo ahay, ti gan may à zlile sə daliyugo ahay, ti ga ubor si zek pə way ahay cara cara. Way ataya fok nà, ti bənan mbiyeɗ anà 'am a Mbərom, aday â nah bay.

20 «Ɗo maza aya asa, ta ga minje tə zahav sa ndaw ma casl a pə yugo lele awan. Tinen apan ti sləne 'am ana Mbərom ma ja awan, tə təma anan lele, ta zla nga uho pa 'am a Mbərom. Anga nan, kərtek a i nah lele, hawal i ga apan kwa kuro maakan, hinen ahay ti nah ɗukwen, hawal i ga patan kwa kuro mbərka, azar aya kutok ite, ti nah, hawal i ga patan səkat səkat.»

Man sa ɗaf lalam

Lukas 8.16-18

21 Yesu a jan atan asa, a wa: «Kak, tə hanak uko pə lalam nà, ti ɗer anan ta sə hərok apan tasa, kabay ti ɗaf anan ù vo lala ɗaw? Lele nà, sa ɗaf anan pə way sa ɗaf lalam a biɗaw? 22 Sənen anan, way mi ɗer a, aday i njaɗ zek bay nà, ibay. Wurwer sə way saa dəzley ahay ipec məduwen a bay ɗukwen ibay re. 23 Anga nan kutok, kak ɗo, sləmay inde apan cəna, â sləne!»

24 A jan atan re asa: «Gen anan nga anà way a kwanay sə sləne ahay. Tasa a mbala a kwanay sə lavay anan way ata nà, Mbərom i lavak ikwen anan ɗukwen tə winen awan asa, aday i zəgahak ikwen anan apan. 25 Ɗo kə̀ təɓak anan sləmay sə sləne 'am nà, Mbərom i zəgahan anan sə sləne 'am ite re. Aday ɗo kə̀ tacak anan sləmay, anga a nan sə sləne 'am bay nà, Mbərom i zəgahan anan sə tacan anan apan re.»

Jike sə zahav ma casl a à guvo

26 Yesu a jan atan 'am maza awan, a wa: «Bahay a Mbərom a ga minje nà, tu ɗo sa casl zahav à guvo. 27 Â njak ahan, â njak ahan bay dəp nà, luvon tə ipec, zahav nə i ha, i har, mənjəna winen sa san a təra nə kəkəmaw nà, a san bay. 28 Yugo nà, a ha anan zahav taayak, a təra anan gujeɗ, aday a təra anan gusuko, azanan asa, a zla nga uho, a nah zahav sə way asa re. 29 Pə dəɓa anahan sa nah ata wa asa, i bəbez dem anahan saa car, sə halan nga anga way kə̀ nahak.»

Jike sə zahav sa wan sə bəzan

Mata 13.31-32, 34; Lukas 13.18-19

30 A ja asa, a wa: «Ɗi ga anan minje tə bahay a Mbərom nà, ta ma asa anaw? Kabay ɗi ɗakay anan nə tə jike wura asa anaw? 31 Bahay a Mbərom a ga minje nà, ta wan sə bəzan†. Winen ma kac a pə zahav sə way sə daliyugo. 32 Əna aday tə caslak anan à məke cəna, a ha, aday a har nà, a zalay dədazl si sé azar aya awan. Alay si sé anahan aya nə məduwen aya awan. Məvuhom ahay ti mba apan sə njahay uda à sise anahan awan tu doh a tinen aya təke.»

33 Yesu a təkəren 'am anà ɗo ahay nà, tə jike ahay bayak a kawa həna anaya awan, aday kawa ana ɗo ahay sa mba apan sə sləne. 34 Kà jak atan 'am sə awan maza mənjəna jike bay. Əne pə dəɓa anahan a wa nà, atə Yesu, tinen mə mbəsak a taayak. À alay ata kutok, a ɗakan atan anan 'am sə jike aya awan.

Yesu a gafan 'am anà atə maɗ tə a'am

Mata 8.23-27; Lukas 8.22-25

35 Pa pac ata kərtek awan, suko a ga bine siwaw nà, Yesu a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Takasuko pa day uho.» 36 Tə slabak, tə mbəsak anan ɗo ahay mə halay nga kutok. Njavar anahan ahay ta zla à kwalalan anahan sə lahan ata uda pa 'am ata awan, tə njahay uda awan. Tə gəɓa anan, ta zla way a tinen, aday kwalalan azar aya ɗukwen inde à man anahan ata awan. 37 Tə dəzle à mamasl sə bəlay nà, vəvara məduwen a a slabak pa nga sə a'am. Məsugurndolon sə a'am ahay tə slabak, a nan à kwalalan sa rah coy. 38 Yesu nà, winen ma njak ahan awan ta sə dəɓa, à slaway a inde, nga anahan ma ɗaf a pə way aday â gan dəɗaf.‡ Njavar anahan ahay tə dazlan, tə pəɗek anan ta sa jan: «Miter, ɗi lize kutok nə, a gak à nga wa itəbay ɗaw?» 39 Yesu a slabak, a gafan 'am anà maɗ, a jan 'am anà məsugurndolon sə a'am ahay, a wa: «Njihen ɓəɓətek ɓəɓətek! Bəlay, iken ɗukwen ngatay aday, njahay tetəmtəme!» Maɗ a mbəsak sa ɓal, anga nan, bəlay ɗukwen kə̀ njahak tetəmtəme acəkan. 40 Yesu a cəce pə njavar anahan ahay wa kutok: «Kə jəjiren nà, angamaw? Kə ɗəfen upo nga fan bay kələɗaw?» 41 Ta ma nga sə jəjar pi zek asa. Ta ja à wulen a tinen, ta wa: «Ɗo wura həna anan anaw? Atə maɗ tə məsugurndolon sə a'am ahay ɗukwen tə ɗəfan apan ata nà?»

5

Yesu a mbar anan ɗowan a inde tə setene aya à nga inde

Mata 8.28-34; Lukas 8.26-39

1 Yesu a nay pa 'am sə bəlay, pa day su kon sə Gerasina ahay, tinen tə njavar anahan ahay fok. 2 A dazay ahay à kwalalan wa cəna, ɗowan inde, winen tə setene aya à nga inde, a nay ahay à wulen sə jəvay ahay wa, i zla pə cakay a Yesu.

3 Ɗowan ata a taa nahay way anahan nà, à wulen sə jəvay ahay inde. Ɗowan a mba apan sa ban anan aday sə jaway anan bay. Tə jawak anan à səsile inde dəp nà, a kaɗ anan fok. 4 Saray bayan awan, tə ɓanak anan tə calalaw, alay tə saray a təke fok, əna, a taa slaɗ anan nduroc nduroc fok re. A zalan məgala ana ɗo sə pəlay sa gan nga ataya fok. 5 Luvon tə ipec fok, winen apan i bar à wulen sə jəvay ahay inde. Winen apan i zlah à ɓəzlom ahay inde, aday a ta zek mbəlak awan tu kon.

6 Əna a canan ayak à Yesu winen apan i nay ahay cəna, a hawan ayak pa 'am, a dukwen gərmec ù vo. 7 A zlah pi zek tə məgalak awan, a wa: «Iken Yesu, Wan a Mbərom sə bagəbaga mburom, kə pəlay puno wa maw? Na gak kem tə sləmay a Mbərom, kâ ga alay ti nen bay ite.» 8 A jan matanan ata nà, anga ɓa Yesu kà jak anan: «Iken apasay lelibay awan, hayak à ɗowan a anan wa.»

9 Yesu a cəce panan kutok: «Sləmay anak a nə wayaw?»

A mbəɗahan apan: «Sləmay uno Daskalak, anga manay bayak awan.»

10 A dubok a Yesu tə mindel, a wa: «Kem, kâ sa razl setene a anaya dəren pə daliyugo a anan wa bay ite.»

11 À man ata aday nà, gadura ahay inde bayak a pa zar kon, mə jugwar aya awan. 12 Apasay lelibay ataya ta jan à Yesu kutok: «Varan umo cəveɗ, mâ zla à gadura a anaya inde ite.» 13 Yesu a varan atan cəveɗ acəkan, tâ zla à gadura ahay inde. Ta nay à ɗowan ata wa, tə ndərmaɗ à gadura ahay inde kutok. Gadura ahay ta haw way a tinen, tə haway kwa ahay pa zar kon wa, tə dazak ayak kwa pa 'am məgujeguje wa à bəlay inde. Gadura ahay ti ga mbulo cew, əne tə lizek fok.

14 Matanan, ɗo sa gan nga anà gadura ahay tə canan cəna, ta haw way a tinen agay. Ta tan 'am anà ləbara awan à wulen su doh məduwen awan, aday à wulen su doh sə kiɓe ahay fok re. Ɗo ahay ta nay ahay sa ca pə way ata awan.

15 Tə dəzley ahay pə cakay a Yesu cəna, tə canan à ɗowan a apasay lelibay aya sa nay ahay wa ata awan, winen mə njahay awan, winen tə zana pi zek kutok. A san nga anahan zle lele coy. Aday ta ma nga pə ajəjar. 16 Ɗo a sə canan anà masuwayan ataya tə təkəren ləbara sə təra pə ɗowan ata awan, aday pə gadura ahay fok anà ɗo sa zlak ayak ataya awan. 17 Ɗo sa man ataya tə dazlan sə dubok Yesu aday â zla ù kon a tinen wa.

18 Yesu winen apan i ján à kwalalan inde mba, ɗowan apasay lelibay aya sa nay ahay wa ata a jan anà Yesu nà: «Nə̂ pərahak azar ite.» 19 Əna Yesu kə̀ mbakak anan cəveɗ sa zla maya tə winen bay, əna a jan, a wa: «Zla agay, təkəren anan anà ɗo su doh anak ahay nə ləbara sə way sə təra apak ataya, aday ka gan ì zek wa anà Mbərom Ba Məduwen nə kəkəmaw ata awan.» 20 Ɗowan ata a zla way anahan, a dazlan sə təker anan ləbara ataya pə daliyugo sə Dekapol, kawa ana Yesu sa gan fok, aday a gan masuwayan anà ɗo sə sləne ataya fok.

Atə Zayrus tə uwar sə laman alay à zana a Yesu ata awan

Mata 9.18-26; Lukas 8.40-56

21 Natiya, Yesu a takasay bəlay, a nay pa day sə agay asa. Ɗo ahay tə halay nga pə cakay anahan bayak a pa 'am sə bəlay.

22 Ɗowan inde, tə ngaman Zayrus, a zlak ayak à man a Yesu. Winen ɗo məduwen awan, sə lavan nga anà mer su way ù doh sə wazay nà, winen. A dəzley ahay pə cakay anahan nà, a dukwen gərmec ù vo anà Yesu. 23 A gan may kə̀ zalak, a wa: «Dəna uno inde, winen ɗəvac awan, i mac! Kem, hayak, ɗaf apan alay anak ite, aday â mbar, â njahay zay.» 24 Yesu a slabak, a pərahan azar.

Aday, Yesu winen apan i zla nà, ɗo sə pərahan azar ahay tə ngəɗec anan pə cəveɗ. 25 Uwar a inde à man ata awan, ɗəvac a ite re. Ava kuro nga cew, mez winen apan i pəkan ahay à kutov wa hwiya. 26 Kà gak ɗəce à alay sə doktor ahay wa nə bayak awan. Kə̀ lizek anan zlile anahan fok, aday kə̀ njaɗak apan zay bay re, ɗəvac anahan a ma nga sə zakay bugol.

27-28 Iyo, uwar ata kə̀ slənek ləbara a Yesu. Anga nan, a nay ahay à wulen sə ɗo ahay wa ta sə dəɓa anahan. A jalay nà: «Abay nâ njaɗ sə laman alay anà zana anahan a cəna, ni mbar.» A laman à zana awan cəna, 29 mez anahan sa taa pəkay ata a dəkac ma kərtek. A jəjam anan zek anahan nà, cəcaɓ cəcaɓ a san zle kə̀ mbərak à ɗəce anahan wa.

30 Yesu ite, a san zle, məgala kà nak ahay à winen wa. A mbəɗa zek à wulen sə ɗo ahay inde, a cəce: «Waya sə lumo anà zana anaw?»

31 Njavar anahan ahay tə mbəɗahan apan, ta wa: «Kə canan zle, ɗo ahay tinen apan ti ngəɗec iken. Kutok nà, ki cəce ɗo sə lamak asa ɗaw?»

32 Əna Yesu winen apan i ca iɗe tuwwe hwiya, anga a nan sə canan à ɗowan sa ga awan ata awan. 33 Uwar ata a canan à masuwayan ata sə təra ì zek anahan inde ata nà, a jəjar pi zek yiɓyeɓ anga zlawan. A nay, a dukwen gərmec ù vo anà Yesu, a təkəren anan 'am ataya fok. 34 Yesu a jan kutok, a wa: «Mazar uno, aɗaf nga anak pi nen ata kə̀ mbərak iken! Həna ɗəvac anak inde sabay. Zla agay tə zay.»

35 À alay a Yesu winen apan i ja 'am ata mba cəna, ɗo ahay ta nay àga Zayrus wa, winen ɗo sə lavan nga anà doh sə wazay ata awan, ta wa: «Zayrus, dəna anak nə kə̀ ndəvak zek. Kə̂ vawan nga anà Miter fan sabay.»

36 Yesu kà gak anan nga anà 'am a tinen ata bay, a jan anà Zayrus: «Kə̂ jəjar bay, ɗaf upo nga lele cəna coy!»

37 Kutok, Yesu a dazlan sa zla àga Zayrus asa. Əna kə̀ mbakak anan cəveɗ à ɗo ahay fok sə lagay anan bay, si anà Piyer, aday anà Yakuba tə mərak anahan Yuhana. 38 Tə dəzle àga Zayrus nà, Yesu a sləne ɗo ahay tinen apan ti yam tuhhwa, ti zlah, ɗəce inde. 39 A zla ù doh, a ja: «Kə̂ bəbilen awan bay. Ki yimen angamaw? Dəna a anan kə̀ məcak bay. A njak ahan ca!»

40 Man su ɗo ataya tə mbasay apan. Yesu a rəzlay atan uho fok, a mbəsak ù doh nà, bəbay ta may ana dəna ata awan, tə apan njavar anahan maakan ataya awan. Tə dəzle pə cakay ana dəna ata awan. 41 A bənan anan alay a dəna ata awan, a jan: «Talita kumi!» kawa sa ja nà: «Dənama, slabak!»

42 Kwayan'a, dəna ata a slabak, a dazlan sa bar. Aday ɗo ahay tə jəjar pi zek bayan awan. Ava ana dəna ata nà, kuro nga cew. 43 Yesu a gafan atan 'am lele, a wa tâ saa jan à ɗowan bay. A jan atan asa tə̂ varan way sa pa à dəna ata awan.

6

Ɗo sə Nazaratu ahay tə ɗəfak nga pə Yesu bay

Mata 13.53-58; Lukas 4.16-30

1 Kagasl, Yesu a slabak à man ata wa, a zla ù kon anahan à Nazaratu asa. Njavar anahan ahay tə pərahan azar. 2 Winen à man ata awan, luvon sa man uda awan a dəzley ahay nà, Yesu a dazlan sə ɗakay anan 'am a Mbərom ù doh sə wazay*.

Ɗo ahay bayan awan inde, tə sləne 'am sə tətak way a anahan ata nə a gan atan masuwayan, aday ta wa: «A tətakay way a anaya awanaw? A njaɗ kəlire sə asan way† a anan kəkəmaw? Aday, a ga masuwayan həna anan cara cara nə ta maw? 3 Na wa, winen nə ɗo sə cəceɗ dədom ba? May anahan Mariyama biɗaw? Mərak anahan ahay inde, atə Yakuba, tatə Yoses, Yuda, Simon, aday məran dəna aya ɗukwen inde, tinen à wulen a mənuko awan ba?» Anga nan kutok, ta ngam sa ɗaf nga pə Yesu bay.

4 Yesu a jan atan, a wa: «Ɗo ahay ta gan nga anà 'am ana ɗo maja'am a Mbərom kwa ta sə wura fok. Əna ù kon anahan awan, à mamasl su ɗo anahan aya awan, aday ù doh anahan a nà, ɗowan a gan nga anà 'am anahan ahay itəbay.»

5 Natiya, Yesu kə̀ njaɗak sa ga masuwayan à man ata kwa wura bay. Si a ɗaf alay pu ɗo sə ɗəvac azar aya ngal, a mbar atan. 6 A gan à winen awan wadan wadan, anga aɗaf nga a tinen inde pə Mbərom kwa mənjœk ibay.

Mer su way ana ɗo maslan a kuro nga cew ataya awan

Mata 10.5-15; Lukas 9.1-6

Pə dəɓa a way ata wa nà, Yesu a zla pu kon sə daliyugo ata fok, a ɗakan anan way à ɗo ahay. 7-8 À alay ata awan, a nan à Yesu sa slan anan ɗo maslan anahan kuro nga cew ataya à wulen su doh aya inde. A halan atan nga, aday a varan atan məgala sa razl apasay lelibay aya awan.

A jan atan kutok, a wa: «Ni slan kwanay nə cew cew. Kâ saa gəɓen awan pə alay anga cəveɗ bay, kwa way sa pa, kwa mbulo sə dala. Ki gəɓen nà, si sukol, 9 təkarak, aday zana ɗukwen kərtek.» 10 A jan atan asa, a wa: «Kak ki zlen à wulen su doh a nà, njihen nə àga ɗowan a sə təma uda kwanay ata awan. Ki njihen àga winen hus pə luvon a kwanay saa zla way a kwanay. 11 Əna aday ɗo sa man ataya tə təmahak kwanay bay ite nà, zlen way a kwanay à man ata wa, aday kə̂ bəzləmen morbodok su kon a tinen pə saray a kwanay ahay wa, anga aday tâ san pi zek tinen tə ines aya awan.»

12 Ɗo maslan a Yesu ataya ta zla, tə wazan à ɗo ahay, aday tə̂ mbəɗahan lœn ì ines a tinen ahay. 13 Tə rəzlak setene ahay bayak awan, aday tə mbərak ɗo sə ɗəvac ahay bayak awan ta sə mbəɗan atan amar pa nga.

Amac ana Yuhana, ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay

Mata 14.1-12; Lukas 9.7-9

14 Iyo, bahay a inde məduwen awan, tə ngaman Hiridus, a sləne ləbara ana Yesu, anga ɗo ahay fok tinen apan ti təker ləbara a Yesu kwa aha fok.

Ɗo ahay ngal ta ja, ta wa: «Yuhana, ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata, kà mak uho.» Tə ɗakan à Yesu nà, Yuhana. Anga nan, ta ja nə, a mba apan sa ga masuwayan ahay ata nà, na.

15 Ɗo maza aya ite, ta wa: «Yesu nà, Eliya‡.»

Aday ɗo hinen ahay ɗukwen ta wa: «Winen nà, ɗo maja'am a Mbərom hinen, kawa ɗo maja'am a Mbərom sə kwakwa ataya awan.»

16 Əna Hiridus a sləne 'am ataya fok nà, a ja, a wa: «Yuhana, nen sa gaɗ panan nga ata nà, kə̀ slabakak ahay à məke wa!»

17-18 Kwakwa ata nà, Hiridus a gəɓa anan Hirudiya, uwar ana wanbay anahan a inde, tə ngaman Filip. Anga nan, Yuhana a jan, a wa: «Ki jipen pə uwar tə mərak anak nə, lelibay. Way ata nà, ines!» Anga nan kutok, Hiridus a jan anà ɗo ahay tâ ban anan Yuhana. Ta ban anan, tə ɗəfak anan ayak ù doh sə dangay.

19 Natiya kutok, Hirudiya a nan iɗe à Yuhana, a gan may sə lize anan. Əna, kə̀ njaɗak apan cəveɗ a bay. 20 Aday ɗukwen Hiridus a jəjaran anà Yuhana. A san zle, Yuhana a nà, winen ɗo lele awan, aday ɗiɗem a pa 'am a Mbərom. Anga nan re, a gan nga lele. A ta pak sləmay pa 'am anahan awan nà, a wusen nga, əna hwiya a gan may sə sləne asa.

21 Pə luvon a inde kutok, Hirudiya a njaɗ cəveɗ sa ban anan Hiridus pə kwande. Azar uko sə bayak pə luvon sə wahay anan bahay Hiridus a ga. A da way sa pa, a ngaman anà ɗo sə zlile ahay pə daliyugo sa Galile, pi zek tu ɗo sə lavan nga anà suje ahay fok, pi zek tə bahay sə daliyugo ataya awan. 22 Kutok nà, dəna a Hirudiya inde, a zlak ayak, a gərvan atan. Agərav anahan ata lele, kà zlak anan à nga anà bahay Hiridus tu ɗo anahan ahay fok. Aday Hiridus a cəce pə dəna ata wa, a wa: «A nak nə maw? Way anak saa cəce fok ni varak anan.» 23 Dərzalah a mbaɗan apan, a wa: «Ni varak anan way anak saa cəce ata fok, kwa i dəzle hus pa sə gəzla anan bahay uno ì zek wa cew dəp nà, ni varak anan.»

24 Dəna dalay ata, a nay uho, a jan anà may anahan, a wa: «Mamay, nə̂ cəce nə maw?»

May anahan a wa: «Cəce nà, tə̂ gəɗak ahay nga a Yuhana.»

25 Cəna, dəna a dalay ata awan a may ahay pə cakay ana Hiridus, a jan, a wa: «U no ki gaɗ anan nga anà Yuhana, aday vuro anan ahay həna à kwatama inde.»

26 Way a mə cəce ata kà zlak anan à nga anà Hiridus sabay fok. Əna ɓa kə̀ mbaɗak anan pa 'am ana ɗo anahan mə ngamay ataya coy. I varan anan bay nà, i ga zek sabay. 27 Matanan, a slan suje kərtek, aday â gəɗan anan ahay nga a Yuhana à kwatama inde. 28 Suje ata a zla ù doh sə dangay, a gəɗay nga pə Yuhana wa. A nàn anan à kwatama inde, a varan anà dəna a Hirudiya. Winen ite a təma anan cəna, a varan anan anà may anahan. 29 Njavar a Yuhana ahay tə sləne ləbara awan cəna, ta zla saa gəɓay anan ahay məsinde a Yuhana, ta la anan.

Yesu a varan way sa pa anà ɗo ahay ti ga mbulo ɗara

Mata 14.13-21; Lukas 9.10-17; Yuhana 6.1-14

30 Aday, ɗo maslan a Yesu ataya ta may agay kutok. Tə halan nga pə cakay, tə dazlan sə təkəren anan way a tinen sa ga, aday sa jan anà ɗo ahay fok.

31 À alay ata nà, ɗo ahay tinen apan ti zlak ayak, tinen apan ti zla way a tinen bayak awan. Atə Yesu tu ɗo maslan anahan ahay ta njaɗ cəveɗ aday ti pa way bay. Anga nan kutok, Yesu a jan atan, a wa: «Kwanay, hayak ikwen ahay taayak a kwanay awan, zluko à kiɓe à man a ɗowan inde uda ibay ata awan. Ata, ɗi njaɗ sa man uda mənjœk.» 32 Ta ján à kwalalan inde, aday ta zla kəcah pə ɗo ahay wa à kiɓe.

33 Ɗo ahay bayak a tə canan atə Yesu tə njavar anahan ahay tinen apan ti zla way a tinen. Aday ɗukwen ta san atan zle. Anga nan, ɗo ahay ta nay ahay à wulen su doh ahay wa cara cara, ta haw tə saray à man ana Yesu saa zla. Tə lahan atan à Yesu tə njavar anahan ahay re.

34 Yesu a dazay ahay à kwalalan wa cəna, a canan anà ɗo ahay bayak awan. Ɗo ataya ta gan ì zek wa, anga tinen kawa təman ahay, aday mənjəna ɗo sa gan atan nga. Anga nan, Yesu a dazlan sə ɗakan atan anan way ahay fok.

35 Anga luvon winen apan i ga ata nà, njavar a Yesu ahay ta nay pə cakay anahan, ta wa: «Mənuko à man kiɓe inde, aday luvon winen apan i ga. 36 Suwan, mbakan cəveɗ anà ɗo ahay tâ zla à wulen su doh ahay, pə culok ahay, aday ti i sukom way sa pa ahay.»

37 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay a viren atan way sa pa awan.»

Njavar anahan ataya, ta jan, ta wa: «A nak ma saa sukumay ahay way sa pa tə dala sə dinar§ səkat cew, anga aday mi varan atan acəkan ɗaw?»

38 Yesu a cəce patan wa asa, a wa: «Tapa sə pen inde pikwen həna nə jugumaw? Ənga, cen apan aday.»

Ta cay ahay apan, ta jan: «Inde nà, tapa sə pen ahay ɗara, tə kəlef ahay cew.»

39 Kagasl, Yesu a jan anà njavar anahan ahay tə̂ njahay anan ɗo ahay pə gujeɗ məngəɗez a à man ata awan, njəɓukɓok cara cara. 40 Tə njahay atan nà, njəɓok cəna səkat səkat, aday njəɓok cəna kwa kuro ɗara kwa kuro ɗara. 41 Yesu a gəɓa anan tapa sə pen a ɗara ataya tə kəlef a cew ataya awan. A ca iɗe à mburom, a ngəran ayak anà Mbərom. A gəzla anan tapa sə pen ataya ì zek wa, a varan anà njavar anahan ahay, aday tə̂ gəzlan anan anà ɗo ahay. Kutok, Yesu a gəzla anan apan kəlef a cew ataya awan, a varan atan apan. 42 Ɗo ataya fok ta pak, tə rahak ɓah ɓah.

43 Pə dəɓa a way ata wa coy nà, njavar anahan ahay tə halan nga anà tapa sə pen tə kəlef a mə mbəsak ata nà, a ga cəkarak kuro nga anahan a cew. 44 Ɗo sa pa way à man ata ɗukwen, tinen mə baslay a nà, mungol a ɗəkɗek aday nà, mbulo ɗara.

Yesu a bar pa nga sə a'am tə saray

Mata 14.22-33; Yuhana 6.15-21

45 Pə dəɓa anahan a wa cəna, Yesu a jan anà njavar anahan ahay tâ ján à kwalalan inde, aday tə̂ lahan pa 'am sa zla à Baytisada pa day sə uho. Winen awan, i i mbəsak anan ɗo ahay à dəɓa a tinen wa. 46 Tə gəzla nga tə ɗo ahay kutok, a zla way anahan à ɓəzlom saa ga amboh.

47 Luvon a ga coy nà, Yesu winen taayak anahan à məndak mba. Njavar anahan ahay ɗukwen tinen tə kwalalan a kwa à mamasl sə bəlay dəren coy. 48 A canan atan ayak nà, tinen apan ti ɓal kwalalan nə tə gədan, anga tinen apan tə zlangay nga uda ta maɗ. Way ata fok a təra nà, luvon uda mba. Iɗe a sa jəka i cəɗe nà, Yesu kə̀ dəzlek à man a tinen winen apan i zla tə saray pa nga sə a'am. A ga kawa i saa gəɗan atan anan 'am.

49 Njavar anahan ahay tə canan winen apan i zla tə saray pa nga sə a'am ata cəna, tə jalay nà, i ga nə mədahan. Anga nan kutok, ta zlah pi zek. 50 Tə jəjar pi zek yiɓyeɓ anga tinen a fok tə canak anan.

Aya əna Yesu a canan atan cəna, a jan atan ayak 'am kwayan'a, a wa: «Bənen mbac lele, nen awan, kə̂ jəjiren bay.»

51 A ján à kwalalan inde pə cakay a tinen awan cəna, maɗ a mbəsak sa ɓal cite. À man ata wa kutok, ajalay nga a tinen a mbəɗa wucəfeɗ. Way ata a gan atan masuwayan 52 anga 'am sə masuwayan sə təra tə tapa sə pen ata a ja nə maw nà, tə sənak anan bay re. Kurkwilen inde à sləmay a tinen.

Yesu a mbar ɗo ahay à Gənesaret

Mata 14.34-36

53 Tə takasay ahay pa day sə agay lele nà, ta zla ù kon sə Gənesaret. Ta ban anan kwalalan pa 'am sə bəlay. 54 Tə dazay à kwalalan wa cəna, ɗo ahay tə sənak ayak Yesu kwayan'a 55 Ɗo ahay tə sləne sa jəka Yesu winen à man tiya ata cəna, tə haway ahay tə day sə wulen su doh ahay wa fok. Tə dazlan sa ran ahay ɗo sə ɗəvac mə nahay aya pə lala ataya fok. 56 Ta man anahan sa zla fok cəna, a ga nà, culok, kiɓe, kabay wulen su doh aɗəka, tə halan ahay ɗo sə ɗəvac ahay. Tinen a tavay atan pa man sə lumo ahay fok. Ta gan amboh â mbəsakan cəveɗ anà ɗo ɗəvac ataya tə̂ laman alay kwa anà 'am sə zana anahan, aday tâ mbar ite. Ɗo sə laman ataya fok, tə mbərak acəkan.

7

Atətak way sə bije ahay

Mata 15.1-9

1 Farisa aya inde, tinen tə azar sə miter sə Tawrita ana Musa ahay, ta nay ahay kwa à Urəsalima wa, tə halay nga pə cakay ana Yesu. 2 Tə canan anà njavar a Yesu azar aya tinen apan ti pa way mənjəna sə banay alay kawa atətak way sə Farisa ahay. Ata pə tinen nà, njavar a Yesu ahay ta gak ines.

3 Anga aday nà, Yahuda ahay fok, mə zakan a anà Farisa ahay nà, tə ɗəfan apan anà atətak way sə bije a tinen ahay nə lele. Ta taa pa way aday mənjəna sə banay alay kawa atətak way sə bije a tinen bay. 4 Kwa, ta nay ahay nə à kwasuko wa ɗukwen, tə banay zek, aday ta sa pa way. Tə ɗəfan apan anà atətak way sə bije azar aya ɗukwen lele, kawa acakaɗ gəsa'am, kəlawa, aday tuwez ahay.

5 Anga nan kutok, Farisa ataya pi zek tə miter sə Tawrita ahay tə cəce pə Yesu wa, tə dazlan, ta wa: «Njavar anak ahay nà, tə pərahan azar anà atətak way sə bije ahay bay nə angamaw? Bina, ta pa ɗaf mənjəna sə banay alay kawa atətak way sə bije ahay.»

6 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay aday nà, mbaɗəmbaɗa aya awan. Ezaya kə̀ vindek 'am a Mbərom ɗiɗem a anga kwanay, Mbərom a wa:

“Ɗo anaya tə həro nga nà, ta 'am ɗəkɗek,

mivel a tinen aya nə dəren ti nen.

7 Tinen apan ti dukwo gərmec ù vo nə kəriya awan.

Bina tinen apan ti tətakan anan anà ɗo ahay nà,

way sa nga a tinen ahay ɗəkɗek.*”»

8 Yesu a jan atan asa: «Kwanay nà, kə mbiken 'am a Mbərom ma ja aya awan, anga sə pərahan azar anà 'am sə ɗo ahay. 9 Ambəsak 'am a Mbərom, aday sə mbəɗek pə anjahay sə bije ahay nà, a dak ikwen 'am bay. 10 Musa kà jak: “Ɗəfan apan anà bəbay anak tə may anak†” aday “Kuwaya ɗowan a kà jak 'am lelibay a pə bəbay anahan kabay pə may anahan nà, sa vaɗ anan.‡” 11 Əna kwanay ki jen nà, kak ɗowan a kà jak anan anà bəbay anahan kabay anà may anahan: “Way uno abay saa mak anan zek ata nà, winen korban, kawa sa ja nà, kə̀ tərak anà Mbərom.” 12 Ata i ɗəfan apan anà atə bəbay tə may sabay. 13 Matanan kutok, kə nəsen anan way a Mbərom ma ɓan awan, anga sə pərahan azar anà atətak way sə bije ahay. Kwanay apan ki gen way maza aya cara cara kətanan re.»

Way sa ga məsagar pu ɗo

Mata 15.10-20

14 Yesu a ngaman ayak anà ɗo ahay maza awan, tâ nay pə cakay anahan. A jan atan, a wa: «Pəken uno sləmay, kwanay a fok, sənen 'am a anan. 15 Way inde uho, i zla à kutov su ɗo saa ga apan məsagar nà, ibay. Əna, sa ga məsagar pu ɗo nà, way sa nay ù ɗo wa uho bugol aɗəka. [ 16 Kak sləmay inde pə ɗowan sə sləne 'am nà, â pak sləmay.]»

17 Yesu a dazlan nà, a zla way anahan ù doh pə cakay sə ɗo ahay wa. Njavar anahan ahay tə cəce panan jəba sa 'am sə jike ataya awan. 18 Yesu a jan atan: «Kwanay ɗukwen, kə sənen fan bay ɗaw? Way sa zlak ayak uho wa ù ɗo inde nà, i mba apan sa ga məsagar pu ɗo bay. 19 Anga way sa pa i zlan à mivel inde bay, si à kutes inde. Pə dəɓa anahan a wa nà, i may ahay uho. Kwanay kə sənen bay re ɗaw?»

Yesu a ja kətanan nà, aday tâ san nə way sa pa ahay fok lele.

20 A ja asa: «Way sa nay ahay ù ɗo wa uho nà, i ga apan məsagar kutok. 21 Anga sa nay à mivel su ɗo wa kutok cəna, way kawa aga vuwar, akar, avaɗ nga su ɗo, 22 aga mədigweɗ, aga ubor, aga huwan, agaɗ mungwalay, aga way sə wurwer ana ayaw si zek lelibay awan, aga sərak, agəɗan azar ù ɗo, ahəran nga anà zek anahan, aga way sə mindel. 23 Way ataya fok, ta nay fok nà, ù ɗo wa, aday ta ga məsagar pu ɗo acəkan.»

Uwar a inde winen Sirofiniki ahay a ɗaf nga pə Yesu

Mata 15.21-28

24 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a slabak way anahan à man ata a wa kutok, a zla à wulen su doh a inde, bəse tə Tirus§. A dəzle cəna, a njahay àga ɗowan inde, aday a nan abay ɗowan â san apan bay. Əna ɗo ahay tə sənak apan.

25 Uwar a inde à man ata nà, dəna anahan inde, winen tə setene awan. A sləne ləbara a Yesu cəna, a nay pə cakay anahan. A dukwen gərmec ù vo. 26 Uwar ata nà, winen Sirofiniki ahay, a ja 'am sə Gərek. A jan anà Yesu, â razl anan setene à dəna anahan ata wa, apasay a sə vawan nga ata awan.

27 Aday Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Mbəsak anan gwaslay ahay tâ rah aday. Anga sə gəɓa anan way sa pa sə gwaslay ahay, sə varan anan anà kəla ahay nà, sumor a bay.»

28 Uwar ata a mbəɗahan apan, a wa: «Matanan, bahay uno. Əne kəla ahay ɗukwen ta pa way sa pa sə pəpas pə gwaslay ahay wa ata re asanaw!»

29 Yesu a jan: «Anga 'am anak a anan, ki mba apan sa zla agay. Apasay sə vaway nga ata, kà nak ahay à dəna anak wa coy.»

30 Uwar ata a zla agay, a dəzle cəna, a tan ayak à nga à dəna anahan mə nahay a pə biket. Apasay sə vaway nga ata kà nak à dəna ata wa acəkan.

Yesu a mbar anan ɗowan a inde mədəngazlak awan

31 Yesu a nay way anahan pə daliyugo sə Tirus wa. A zla tə daliyugo sə Sidon, a dəzle pə cakay sə bəlay sə Galile, pə daliyugo sə Dekapol.

32 À man ata kutok, ɗo ahay ta nan anan ahay ɗowan a inde mədəngazlak awan. Ɗowan ata nà, a sləne sləmay bay aday a ja 'am lelibay re. Ta gan amboh anà Yesu aday â ɗaf apan alay, â mbar anan ite.

33 Yesu a ngaman ayak à wulen sə ɗo ahay wa. Ta zla tə Yesu dal nà, Yesu a ɗəfan alay à sləmay inde. Aday, a təfe məne pə alay, a laman anan à miresl anahan. 34 A ca iɗe à mburom, a sakaf pi zek, a ja, a wa: «Effata!» kawa sa ja nà: «Təɓa zek!» 35 Natiya cəna, sləmay anahan ahay tə təɓak, miresl anahan ɗukwen kə̀ pəsakak ite, a ja 'am lele kutok. 36 Yesu a jan atan fok a tinen awan, tâ sa jan à ɗowan bay. Winen apan i taa gafan atan 'am dəp nà, tinen tə zəga anan sə təker ləbara awan. 37 Ɗo sə sləne ləbara ataya fok, a gan atan masuwayan, ta wa: «Way anahan sa ga fok nə lele. Mədəngazlak ahay tə sləne sləmay, aday maandak ahay ɗukwen ta ja 'am kutok.»

8

Yesu a varan way sa pa anà ɗo ahay ti ga mbulo fuɗo

Mata 15.32-39

1 À alay ata awan, ɗo ahay tə halay nga bayak a miza awan. Way sa pa ɗukwen inde patan ibay. Anga nan kutok, Yesu a ngaman anà njavar anahan ahay, a jan atan, a wa: 2 «Ɗo a anaya tu go ì zek wa, anga mənuko pə kərtek a luvon maakan həna, way sa pa ibay. 3 Kak na sak a mbəsak atan ti zla agay ta may awan nà, ti ga bəle pə cəveɗ. Aday ɗukwen ɗo azar aya ta nay ahay kwa à man dəren aya wa.»

4 Njavar anahan ahay ta jan, ta wa: «Mənuko à kiɓe kutok nà, ɗi saa njaɗay ahay way sa pa awan awana, aday saa slan ù ɗo a anan fok anaw?»

5 Yesu a cəce patan wa, a wa: «Tapa sə pen inde pikwen nə jugumaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Cuwɓe.»

6 Yesu a jan anà ɗo ahay, tə̂ njahay à məndak, aday a gəɓa anan tapa sə pen a cuwɓe ataya awan. A gan ayak suse anà Mbərom nà, a gəzla anan ì zek wa, aday a varan anan anà njavar anahan ahay, aday tə̂ gəzlan anà ɗo ahay. Tə gəzla anan kutok. 7 Kəlef cəɗew aya inde patan mənjœk re. Yesu a ngəran ayak à Mbərom anga nan re. Aday a jan anà njavar anahan ahay tə̂ gəzla anan kawa tapa sə pen ahay asa.

8-9 Ɗo a mə halay nga ataya fok, tinen ta ga mbulo fuɗo, ta pak, tə rahak. Tapa sə pen mə mbəsak ata nà, a ga cəkarak cuwɓe re.

Coy, Yesu a mbəsak anan ɗo ahay tə gəzla nga.

10 Cəna, Yesu a ján à kwalalan inde tə njavar anahan ahay. Ta zla way a tinen ù kon sə Dalmanuta.

Ɗo ahay ta gan may Yesu â gan atan masuwayan

Mata 16.1-4

11 Farisa aya inde, ta nay sa vaɗ awiyaway tatə Yesu. Tə cəce Yesu â ga masuwayan sə way sa nay ahay à mburom wa, anga a nan atan sa ban anan pə kwande.

12 Yesu a sakaf, a ma anan apasay à zar kutov lele nà, a ja, a wa: «Ɗo sə biten ahay tə pəlay masuwayan nà, angamaw? Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna, ti njaɗ minje sə masuwayan sabay fok.»

13 Coy, a mbəsak anan Farisa ataya awan, a ma way anahan à kwalalan inde, sə takas bəlay pə day hinen asa.

Wuɗah sə Farisa ahay, aday mbala ana Hiridus ite

Mata 16.5-12

14 Njavar a Yesu ahay tə mbəɗəkek anan nga sə gəɓa tapa sə pen à alay inde. Tapa sə pen inde patan à kwalalan inde nà, si kərtek coy. 15 Yesu a jan atan, a wa: «Uffa ahak ikwen! Bənen nga a kwanay nə lele pə wuɗah sə Farisa ahay wa, tə wuɗah ana Hiridus.»

16 Əna tinen ta ja à wulen a tinen inde nà: «I ga nə a ja pə pen ɗə gəɓak à alay inde bay ata awan.»

17 Yesu a sənan atan anan kwayan'a, a jan atan, a wa: «Kə bayiken, na ja nə anga tapa sə pen inde pikwen ibay nà, angamaw? Kə sənen apan fan bay ɗaw? Ki mben apan sə sləne 'am a anan bay kələɗaw? Kurkwilen inde à sləmay a kwanay ɗaw?

18 «Iɗe inde pikwen asənə, kə cinen anan à awan bay kələɗaw? Sləmay inde pikwen asənə, kə slənen sləmay bay kələɗaw?

«Aday, kə mbəɗəkek ikwen à nga wa ɗaw? 19 À alay a nə gəzla tapa sə pen ahay ɗara, anà ɗo ahay tinen mbulo ɗara nà, kə hilen anan nga a mə mbəsak a ata awan nə cəkarak jugumaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Cəkarak kuro nga anahan awan cew.»

20 «Aya, aday nə gəzlan tapa sə pen cuwɓe à ɗo ahay mbulo fuɗo nà, kə hilen anan nga à mə mbəsak awan nə cəkarak jugumaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Cuwɓe!»

21 «Aya aday kə sənen həna bay nà, angama kutok anaw?»

Yesu a mbar anan ɗowan a inde, winen hurof awan

22 Yesu tə njavar anahan ahay tə dəzle à Baytisada kutok. Ɗo ahay tə gəɓay ahay ɗowan a inde, winen hurof awan. Ta gan amboh anà Yesu aday â laman alay ite.

23 Yesu a bənay anan ɗowan ata alay a wa, a zla anan kəcah à wulen su doh wa. A təfen məne pə iɗe, a ɗaf apan alay. A cəce panan, a wa: «Kə canan à way ahay zle ɗaw?»

24 Winen a mbəɗahan apan, a wa: «Nen apan ni canan anà ɗo ahay tinen apan ti zla, əna tinen kawa dədazl si sé ahay.»

25 Yesu a ɗəfan alay pə iɗe maza awan. Winen ite a zəzor way ahay lele, kə̀ mbərak kutok, a canan iɗe zle coy.

26 Yesu a jan, a wa: «Zla agay. Kâ ma tə wulen su doh sabay.»

Piyer a ɗakay anan nà, Yesu nə winen Almasihu

Mata 16.13-20; Lukas 9.18-21

27 Pə dəɓa anahan a wa nà, atə Yesu tə njavar anahan ahay ta zla ù kon maza awan, pə cakay sə Kaysariya Filipi. À alay a tinen pə cəveɗ mba nà, Yesu a cəce patan wa, a wa: «Ɗo ahay ta ja pi nen nà, nen nə wayaw?»

28 Njavar anahan ataya tə mbəɗahan apan, ta wa: «Ɗo hinen ahay ta wa iken Yuhana, ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata awan. Ɗo maza aya ta wa, iken Eliya, ɗo maja'am a Mbərom. Ɗo azar aya ɗukwen ta ja nà, iken ɗo kərtek à wulen su ɗo maja'am a Mbərom ahay.»

29 Yesu a cəce patan wa: «Aday kwanay a nà, ki wen nen wayaw?»

Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «Iken nà, Almasihu.»

30 Yesu a gafan atan 'am, a wa: «Kâ saa ɗiken anan 'am a anan anà ɗowan bay.»

Yesu a ɗakay anan amac anahan tə aslabakay anahan à məke wa

Mata 16.21-28

31 Cəna, Yesu a dazlan sə ɗakan anan anà njavar anahan ahay, a wa: «Bəlaray nen, Wan su Ɗo nà, ni ga ɗəce bayak awan. Aday məceɗ sə Yahuda ahay, tə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, tatə miter sə Tawrita ahay, ti lar nen, aday ɗo ahay ti vaɗ nen. Aday ɗukwen, luvon maakan pə dəɓa anahan a wa cəna, ni slabakay way uno à məke wa.» 32 A jan atan anan nà, ì iɗe inde.

Piyer ite a ngaman, ta zla kəcah, a gafan 'am. 33 Yesu a mbəɗa 'am pə njavar anahan ahay, a cak ayak patan. Cəna, a gafan 'am anà Piyer, a wa: «Zlak ayak pə cakay uno wa, iken Fakalaw. Anga ajalay nga anak ata nà, a nay ahay ù ɗo zənzen a wa, bina mbala a Mbərom ata bay.»

34 Cəna, Yesu a ngaman ayak anà ɗo ahay, tə njavar anahan aya təke, a jan atan: «Kak ɗowan a a nan sə pəruho azar nà, â mbəsak sə bayakan way anà nga anahan, â tavak dədom anahan mə zləlngaɗ awan, â pəruho azar. 35 Anga kâ nak anan anà ɗowan a sa tam anan sifa anahan nà, i lize anan aɗəka. Əna ɗowan a kə̀ lizek anan sifa anahan anga nen, aday anga ləbara uno mugom a anan ata nà, i tam anan sifa anahan aɗəka. 36 Bina, ɗo kà sak a njaɗ anan way sə daliyugo a anan fok anà winen, aday sifa anahan a nà, kə̀ lizek anan nə, sa gan dəɗaffa nà, ma mba asa anaw? Ibay! 37 Awan a inde aday ɗo zənzen i var sə bəmbaɗ anan sifa anahan nà, inde ɗaw?

38 «Ɗo sə biten ahay nà, mi nes aya awan, aday tə mbəɗahak anan lœn anà Mbərom. Aya əna, kak ɗowan a kà gak waray sə ɗakay anan sləmay uno aday sə ɗakay anan 'am uno ahay nà, nen ni ga anan winen kəkəmaw? À alay a aday na mak ahay tə mazlaɓ ana Bəbay uno Mbərom, aday tə maslay anahan cəncan aya ata nà, nen Wan su Ɗo ɗukwen ni naa pəkan waray ì iɗe cite.»

9

1 Yesu a ja asa, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗowan aya inde à man a anan, ti mac mənjəna sə canan anà bahay a Mbərom bay. Si bahay a Mbərom i nay ti canan tə məgala awan aday.»

Zek a Yesu a mbəɗa pə iɗe ana njavar anahan ahay

Mata 17.1-13; Lukas 9.28-36

2 Pə dəɓa anahan a wa kutok, a ga luvon ahay mbərka nà, Yesu a gəɓa pə azar Piyer, Yakuba tə Yuhana, ta ján taayak à ɓəzlom a inde zəbor awan. À man ata kutok, zek anahan a mbəɗahan atan pə iɗe. 3 Zana anahan a mbəɗa kweɗekkweɗek, a dav herre kə̀ zalak. Ɗowan saa mba apan pə daliyugo sə banay zana kətanan nà, ibay.

4 Njavar anahan a maakan ataya, tə canan anà atə Eliya tə Musa tə sləray, tinen apan ti ja 'am tatə Yesu.

5 Piyer a jan à Yesu, a wa: «Miter, mənuko à man a anan nə sumor awan. Mi ngaray jawjawa ahay maakan: kərtek awan anga Musa, kərtek a ite anga Eliya, aday mədakwidok a nà, anga iken awan.» 6 Anga zlawan sa gan atan ata awan, Piyer a san way anahan a sa ja ata bay.

7 Pə dəɓa anahan a wa nà, mugudongudon a dazay, a van atan nga sərdədek. Aday 'am a ndəray ahay à mugudongudon ata wa, a wa: «Həna a anan nà, wan uno ləliwe uno awan. Slənen anan anan 'am anahan.»

8 'Am ata a ndav cəna, njavar ataya tə canak anan à ɗowan sabay. Si Yesu a kərtektəkke pə cakay a tinen coy.

9 Tinen apan ti dazay à ɓəzlom ata wa mba, Yesu a jan atan, a wa: «Way a kwanay sə canan ahay à ɓəzlom wa ata nà, kâ si jen anan à ɗowan bay, hus pə luvon uno nen, Wan su Ɗo, saa slabakay à məke wa ata awan.» 10 Njavar anahan ataya tə təmahak 'am ata awan, ta ɗer anan à mivel inde, əna tə cəce pi zek ahay wa asa: «I slabakay à məke wa aday nà, 'am ata a nan sa ja nə maw?»

11 Anga nan, tə cəce pə Yesu wa, ta wa: «Miter sə Tawrita ahay ta wa, Eliya i lahan anà Almasihu aday nà, angamaw?*»

12 A mbəɗahan atan apan, a wa: «Acəkan! Eliya i lahay, i ndakay anan way ahay fok. Aday ɗukwen Deftere a Mbərom a wa bəlaray, si Wan su Ɗo i ga ɗəce bayan awan, aday ɗo ahay ti kəɗey anan nà, angamaw? 13 Nen apan ni jak ikwen: Eliya kà nak ahay, aday ta gak anan kawa a tinen sa gan may sa ga fok, kawa ana Deftere sa ja apan ata coy.»

Yesu a mbar anan wan a inde məhərvov a taa ban anan

Mata 17.14-21; Lukas 9.37-43

14 Yesu tə njavar anahan a maakan ataya tə dəzley ahay à man sə njavar anahan azar aya nà, tə canan anà ɗo ahay bayak a ma van atan nga cərlew. Njavar anahan ahay tinen apan ti vaɗ awiyaway pi zek tə azar sə miter sə Tawrita ahay. 15 Ɗo ahay tə canan anà Yesu nà, a gan atan masuwayan tə mindel. Tə haway ahay pə cakay anahan ahahaw sa naa jan 'am: «Iken inde zay ɗaw?»

16 Yesu a cəce pə njavar anahan ahay wa, a wa: «Kə vəɗen awiyaway tə tinen nə pa maw?»

17 Ɗo kərtek à wulen su ɗo ahay wa a mbəɗahan apan, a wa: «Na nak anak anan ahay ta wan uno. Məhərvov a vawan nga. A mba apan sa ja 'am tətibay, a ɓan panan 'am. 18 Məhərvov ata kà nak apan kwa aha ɗukwen, ata i ban anan à məndak ɓərav. Aday ata mumbof a rahan à 'am inde popo, i rac slan ngərəcəcəcəcəca, zek anahan a nà, a səre anan səɗœɗœ. Na gak anan kem anà njavar anak ahay, aday tə rəzlay a wa məhərvov ata awan, əna ta mbak apan bay.»

19 Coy Yesu a jan atan, a wa: «Kwanay nà, aɗaf nga a kwanay ma kac awan kələɗaw? Ni njahay tə kwanay, aday ni səmen anà way a kwanay ahay nə hus à siwaw? Hayak ikwen uno anan ahay wan a aday!»

20 Ta nan anan ahay wan ata pə cakay anahan a kutok.

Coy, wan ata a canan à Yesu nà, məhərvov ata a ban anan, a ɓal anan zek a wan ata tə məgala, aday a slahay à məndak. I ja mawa tumbolombolo pə yugo, aday mumbof à 'am inde popo bayak awan.

21 Yesu a cəce pə bəbay a wan ata wa, a wa: «Way a anan a dazlan sa gan nà, kwa siwaw?»

Ɗowan ata a mbəɗahan apan, a wa: «Kwa winen tə cəɗew awan. 22 Saray bayak a məhərvov a anan i ban anan, ata i slahay anan ù uko inde, kabay à a'am inde, aday â mac. Əna na gak nə kem, nâ gak ì zek wa ite, kak ki mba apan nà, man umo zek ite.»

23 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ka ja, ka wa: “Kak ki mba apan” nà, angamaw? Pu ɗo sa ɗaf nga pə Mbərom nà, way ahay fok ta ga zek asanaw?»

24 Coy bəbay a wan ata a zlah pi zek, a wa: «Ni ɗaf nga pə Mbərom, əna ni mba apan sə ɗaf apan nga gem fan bay. Kem, mo zek ite.»

25 Yesu a canan à ɗo ahay ɗukwen tinen apan ti zlak ayak à man a tinen bayak awan. Cəna, Yesu a ngəraz pə apasay ata, a jan: «Iken apasay a sə dəngazl ɗo aday sa ɓan 'am pu ɗo wa a anan. Hayak à wan a anan wa! Kâ naa ma apan sa zla à winen inde kula sabay.»

26 Natiya, apasay ata a zlah pi zek, a ɓal anan wan ata kəzlek kəzlek tə məgala, a nan ahay ì zek wa bok. Wan ata nà, kawa ma mac a coy. Ɗo ahay bayak a tə bayak nə, winen kə̀ məcak. 27 Əna Yesu a bənan alay, a slabak anan. Wan ata a tavay jek.

28 Natiya, Yesu a may ahay agay nà, njavar anahan ahay tə cəce panan taayak a tinen awan, ta wa: «Manay ma mba apan sə rəzlay anan wa məhərvov ata bay nà, angama kərtek anaw?»

29 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Məgala hinen saa razl jəba sə məhərvov a anan nà, si sa ga nə amboh aday.»

Yesu a ɗakay anan amac anahan tə aslabakay anahan à məke wa asa

Mata 17.22-23; Lukas 9.43-45

30 Natiya, pə dəɓa anahan a wa kutok, atə Yesu tə njavar anahan ahay tə mbəsak Kaysariya Filipi, ti takas daliyugo sə Galile. A nan à Yesu nà, ɗowan â san anan winen à man ata bay, 31 anga a nan sə təkəren atan anan 'am a anan.

A jan atan kutok, a wa: «Nen Wan su Ɗo nà, ti varan nen à alay inde anà ɗo sə daliyugo ahay, aday ɗo ataya ti vaɗ nen à məke. Pə dəɓa anahan a wa, ni i slabakay ahay à məke wa pə luvon maakan awan.»

32 Əna njavar anahan ataya tə sənak nga sa 'am anahan a sa jan atan ata bay, aday ɗukwen zlawan a gan atan sə cəce panan 'am anahan ata re.

Waya sə zalay ɗo hinen tə məduwen à bahay a Mbərom inde anaw?

Mata 18.1-5; Lukas 9.46-48

33 Natiya awan, atə Yesu tə njavar anahan ataya tə dəzle à Kafarnahum kutok. Ta zla ù doh a Yesu sə njahay uda ata nà, Yesu a cəce patan wa kutok, a wa: «Kə vəɗen ahay awiyaway sa 'am sa ma à cəveɗ wa anaw?»

34 Ɗəkɗek njavar anahan ataya tə mbəɗahak anan apan bay. Anga abay pə cəveɗ wa ata nà, tə vəɗak ayak apan awiyaway nə pa 'am sa jəka, à wulen a tinen wa nà, waya məduwen a sə zalay ɗo anaw?

35 Coy Yesu awan a njahay, aday a ngaman ayak anà njavar anahan a kuro nga cew ataya pə cakay anahan awan, a jan atan, a wa: «A nan à ɗowan a sə təra ɗo mama'am a nà, â təra anan nga anahan nà, ɗo mədakwidok awan, â gan mer su way à ɗo ahay fok.»

36 A ngaman ayak anà wan cəɗew awan, a tavay anan à mamasl pa 'am a tinen, a ban anan həmbok. A jan anà njavar anahan ataya kutok, a wa: 37 «Kuwaya kà sak a təma jəba sa wan kawa həna anan ataya kərtek a anga sləmay uno nà, ɗowan ata a təma nə nen awan. Aday ɗowan a kə̀ təmahak nen ite nà, a təma nà, nen a taayak sabay. A təma nə Mbərom, ɗo sə slənay ahay nen ata re.»

Ɗo sa nak uko iɗe bay nà, winen ɗo a mənuko

Lukas 9.49-50

38 Yuhana a jan anà Yesu kutok, a wa: «Miter, ma tak anan à nga anà ɗowan a inde winen apan i razl apasay lelibay aya à ɗo ahay wa tə sləmay anak. Əna mə gafak anan 'am, anga winen ɗo a mənuko bay.»

39 Cəna, Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Kə̂ gifen anan 'am bay. Anga kuwaya kà gak masuwayan sə way tə sləmay uno nà, pə dəɓa i mba apan sa ja upo 'am lelibay a kwayan'a bay. 40 Ɗo aday a nak uko iɗe bay ata nə, winen nə ɗo a mənuko asanaw! 41 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kuwaya kə̀ varak ikwen a'am sa sa mənjœk anga kwanay ɗo ana Almasihu ahay nà, i təma magwagway anahan tə ɗiɗem awan.»

Way sə fakay ɗo ahay ì ines inde

Mata 18.6-9; Lukas 17.1-2

42 Natiya, Yesu a ja asa, a wa: «Kak ɗo kà vak atan saray pə cəveɗ anà ɗo cəɗew anaya sa ɗaf upo nga ata nà, suwan pə winen tə̂ ɓanan van à dungo, aday tə̂ larak anan ayak à bəlay inde. 43 Kak alay anak i sapat iken ì ines inde nà, gaɗ anan. Suwan sa zla à bahay inde pə cakay a Mbərom iken ma gaɗ alay awan, tə winen aday ki i zla à məke sə mərda inde, man aday uko a mbacay itəbay ata tə alay aya cew nà, na. [ 44 À man ata nà, mətunay ahay ta mac bay, uko ɗukwen a mbacay bay.] 45 Kabay, kak saray anak i sapat iken ì ines inde nà, gaɗ anan. Suwan sa zla à bahay inde pə cakay a Mbərom tə saray anak slangalan a, tə winen aday ki i zla à məke sə mərda inde saray anak ahay səndaɓ cew nà, na. [ 46 À man ata nà, mətunay ahay ta mac bay, uko ɗukwen a mbacay bay.] 47 Matanan re, kak iɗe anak i sapat iken sa ga ines nà, ndaha anan. Suwan sa zla à bahay inde pə cakay a Mbərom tə iɗe anak a kərtek mbiyan'a, ta sa zla à məke sə mərda inde, tə iɗe anak aya cew maya nà, na. 48 À man ata nà, mətunay ahay ta mac bay, uko ɗukwen a mbacay bay.

49 «Tə ɗiɗem a nà, azanan nə kuwaya i təra lele, kawa sluweɗ ma ga zətene awan, anga ɗəce i guce ines a tinen ahay, kawa uko sə guce ruhom pə rəslom wa. 50 Zətene awan aday nà, way lele awan, əna kak zətene awan a vaɗ sabay kəma, ki ma anan apan avaɗ anahan a nə ta maw? Bugol bay, təren aɗəka nà, ɗo ma ga zətene ma vaɗ aya awan. Kwanay a fok, njihen zay tə kuwaya.»

10

Atətak way pa 'am sa razl uwar

Mata 19.1-12; Lukas 16.18

1 A mbəsak Kafarnahum kutok, a slabak, a zla way anahan tə daliyugo sə Yahudiya. A takas zlinder sə Urdon. À man ata awan, ɗo ahay tə halan nga pə cakay asa, aday Yesu a tətakan atan anan way kawa anahan sa taa ga ata awan.

2 Azar sə Farisa ahay ta nay ahay pə cakay anahan. Tə cəce panan way, anga a nan atan abay sa ban anan pə kwande. Ta wa: «Tawrita kə̀ varak anan cəveɗ anà mungol sa razl anan uwar anahan ɗaw?»

3 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Musa a jak ikwen nà, kəkəmaw?»

4 Tinen tə mbəɗahan apan, ta wa: «Musa a ja nà, ki vinde ɗerewel à alay inde anà uwar aday sa razl anan.»

5 Yesu a jan atan asa, a wa: «Anga akuray nga a kwanay a kə̀ zalak, Musa a saa varak ikwen cəveɗ sə vinde ɗerewel nà, na. 6 Cəkəbay, à dəlen anahan a inde ɗukwen nà, matanan bay. “Mbərom a ndakay ɗo nà, mungol tə uwar. 7 Anga nan, ɗo mungol a i mbəsak anan bəbay anahan tə may anahan, i həɗek pə cakay ana uwar anahan. 8 Cew maya a tinen a ti təra nà, zek kərtektəkke coy.*” Ti naa təra kula inde zek cew sabay. Ti təra zek kərtek sə coy. 9 Anga nan kutok, way a Mbərom sə japay anan ata nà, ɗowan â sa gəzla anan kula bay.»

10 Ta zla ù doh tə njavar anahan ahay nà, tə cəce panan 'am ata taayak maza asa. 11 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kak ɗowan kə̀ rəzlak anan uwar anahan, aday kə̀ gəɓak uda uwar hinen, ɗowan ata kà gak mədigweɗ pə uwar a mama'am ata awan. 12 Matana awan, kak uwar kə̀ mbakak anan mbaz anahan, aday ɗo hinen kə̀ gəɓak anan ite nà, uwar ata kà gak mədigweɗ cite re.»

Yesu a ɗaf ngama pə gwaslay ahay

Mata 19.13-15; Lukas 18.15-17

13 Natiya, pə dəɓa anahan a wa kutok nà, ɗo ahay ta nan anan ahay gwaslay cacəɗew aya anà Yesu, anga aday â ɗaf patan alay sə ngama. Əna njavar anahan ahay ta ca apan ɗo ahay tinen apan ti nay anan ahay gwaslay ahay ata nà, ta ma nga sə gafan 'am anà ɗo ataya awan. 14 Yesu a canan cəna, a ga mivel pə njavar anahan ahay, a jan atan, a wa: «Mbəsiken anan ahay gwaslay ahay, kə̂ gifen atan 'am sa nay ahay pə cakay uno bay, anga bahay a Mbərom mə lavay zek a aɗəka nà, anà ɗo sa ga minje tə tinen anaya ata awan. 15 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kuwaya kə̀ təmahak Mbərom bahay anahan kawa wan cəɗew bay nà, Mbərom i ga apan bahay kula itəbay.»

16 Coy, a ra atan, a ban atan pi zek həmbok, a ɗəfan atan alay pa nga, a gan atan amboh.

Ɗo zlile awan

Mata 19.16-30; Lukas 18.18-30

17 Yesu a ban cəveɗ anahan sa zla way anahan. Ɗowan inde a haway apan ahahaw. A dukwen gərmec ù vo anà Yesu, a cəce panan: «Miter lele a anan, ni ga nə ma aday ni saa njaɗ sifa sa ndav bay ata anaw?»

18 Yesu a mbəɗahan apan: «Ka wa nen lele a nà, angamaw? Ɗowan inde lele ibay, si Mbərom a kərtek. 19 Ka san nga sa 'am a Mbərom mə baslay aya zle asanaw? Kâ vaɗ nga su ɗo bay, kâ ga mədigweɗ bay, kâ ga akar bay, kâ gaɗ mungwalay pu ɗo bay, kâ ran mindel ù ɗo bay, ɗəfan apan anà atə bəbay anak tə may anak.†»

20 Ɗowan a zlile ata a wa: «Miter, 'am ataya fok nà, nə bənak atan lele, kwa à alay a nen cəɗew a mba.»

21 Yesu a zəzor anan lele, a pəlay anan cəveɗabay. A jan, a wa: «Wita nà, a mbakak way kərtektəkke. Zla, sukom anan way tə way anak ahay fok, aday varan anan dala awan anà ɗo mətawak aya awan. Matanan kutok, ki i njaɗ zlile anak à mburom. Aday hayak, pəruho azar.»

22 A sləne 'am ataya cəna a tacay pə iɗe sərat, a cəɓan, a zla way anahan, anga winen zlile awan.

23 Yesu a ca pə ɗo ahay tə iɗe tuwwe, a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Wuna! Ma dan 'am awan anà ɗo zlile awan sa zla à bahay a Mbərom inde.»

24 'Am ata nà, a gan anà njavar a Yesu ahay wadan wadan. Əna Yesu a jan atan asa, a wa: «Dəna uno ahay, ma da 'am a sa zla à bahay a Mbərom inde! 25 Kə sənen apan zle, zlugweme i ndərmaɗ tə məke sə ləpəre nà, i ga zek bay. Əna ma da 'am a sə zalay way ata nà, ɗo sə zlile sa zla à bahay a Mbərom inde ata awan.»

26 A gan atan masuwayan bayak a asa, tə cəce pi zek ahay wa: «Kak sə matanan cukutok nə, waya saa mba apan saa tam aday sa zla à bahay a Mbərom inde anaw?»

27 Yesu a zəzor atan asa, a wa: «Pu ɗo zənzen a nà, i ga zek kula bay, əna pə Mbərom nə a ga zek ca. Anga pə Mbərom nà, way ahay fok a ga zek.»

28 Piyer a dazlan sa jan kutok, a wa: «Manay həna nà, mə mbəsakak anan way a manay ahay fok sə pərahak azar biɗaw?»

29 Yesu a jan, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kuwaya kə̀ mbakak doh anahan, kabay mərak anahan ahay, kabay may anahan, kabay bəbay anahan, kabay gwaslay anahan ahay, kabay guvo anahan ahay, anga nen aday anga ləbara uno a mugom a nà, 30 i i njaɗ anan uda saray səkat həna à anjahay anahan pə daliyugo a anan inde: doh ahay, mərak ahay, may ahay, gwaslay ahay, guvo ahay à yime inde, pi zek tə ajugwar 'am sə daliyugo a təke fok. Aday pə uho saa nay ata ɗukwen, i njaɗ sifa sa ndav bay ata awan. 31 Anga aday kutok nà, ɗo sa lah pa 'am həna ataya bayak a ti i təra ɗo mə dədəɓa aya cite asa. Aday ɗo sə dəɓa ahay bayan a, azanan ti i təra ɗo ma lah aya ite.»

Yesu a ɗakay anan amac anahan ta sə slabakay anahan asa

Mata 20.17-19; Lukas 18.31-34

32 Atə Yesu tə njavar anahan ahay, tinen pə cəveɗ ti zla à Urəsalima. Yesu, winen a nà, pa 'am, ɗo azar a nə pə dəɓa. Njavar anahan ahay tinen apan ti jəjar, aday zlawan a gan à man su ɗo sə pərahan atan azar ataya re.

Natiya, Yesu a ngaman à njavar a kuro nga anahan a cew ataya taayak, a jan atan way saa təra apan ata awan.

33 A wa: «Sənen anan həna, mənuko apan ɗi zla à Urəsalima. À man ata awan, ti varan nen, Wan su Ɗo, à alay inde anà bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, aday anà miter sə Tawrita ahay. Ti go sariya aday sa vaɗ nen, ti varan nen à alay inde anà ɗo sə pəra ahay. 34 Tinen ite ti mbasay upo, ti cəre upo məne, ti ndaɓay nen, ti vaɗ nen kutok. Pə dəɓa a wa nà, ni i slabakay ahay à məke wa pə luvon maakan anahan awan.»

Atə Yakuba tə Yuhana tə cəce way pə Yesu wa

Mata 20.20-28

35 A njahay pə dəɓa wa mənjœk nà, atə Yakuba tə Yuhana, wan ana Zebede ahay, tə həɗəken ayak pə cakay ana Yesu. Ta jan, ta wa: «Miter, way inde a nan umo mi cəce aday ki gan umo anan.»

36 Yesu a cəce patan wa: «A nak ikwen na ga anga kwanay həna nə maw?»

37 Tə mbəɗahan apan: «Ka sak a njahay à man sə bahay anak inde azanan nà, a nan umo nə, ɗaf manay, ɗo kərtek a à alay puway anak inde, ɗo hinen ɗukwen à alay gula anak inde ite.»

38 Yesu a jan atan: «Kə sənen way a kwanay a sə cəce ata bay jiya awan. Ki mben apan sa sa məndolor sə ɗəce uno sa saa sa ɗaw? Ki təmihen sa ga baptisma kawa anuno saa ga ata ɗaw?»

39 Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Ha, mi mba apan!»

Yesu a wa: «Tə ɗiɗem awan, ki i sen məndolor sə ɗəce kawa anuno saa sa, ki i gen baptisma kawa anuno saa ga. 40 Əna anjahay à alay puway uno, kabay à alay gula uno nà, nen saa var apan cəveɗ a bay. Man ataya mə lavay zek aya nà, anà ɗo a Mbərom sə walay atan saa njahay apan ataya awan.»

41 Njavar a Yesu a azar ataya kuro tə sləne ləbara ana atə Yakuba tə Yuhana cəna, ta ma nga sa ga patan mivel. 42 Anga nan, Yesu a ngaman atan ayak fok pə cakay anahan awan, a jan atan, a wa: «Kə sənen zle, ɗo ahay ta ca pa nga a tinen kawa bahay sə daliyugo ahay ata nà, tinen ti ga bahay pə ɗo ahay nə tə məgala. Ɗo sə lavan nga anà ɗo ahay ɗukwen, tinen ta ka anan nə məgala a tinen ahay. 43 Cəkəbay, à wulen a kwanay nà, way ataya tə̂ təra itəbay. Aɗəka bay, a nan anà ɗowan a sə təra ɗo məduwen a cəna, â gan mer su way anà ɗo azar aya awan. 44 Aday, kak ɗo a kwanay a kərtek a a nan sə təra ɗo mama'am a cəna, â təra ɓile sə ɗo ahay fok. 45 Anga nen Wan su Ɗo na nay ahay nà, aday ɗo ahay tû go mer su way bay, əna na nay ahay aday sa gan mer su way anà ɗo ahay aɗəka, ni var anan sifa uno saa bəmbaɗay anan ahay man sə ɗo ahay à amac wa.»

Yesu a mbar anan hurof a inde tə ngaman Bartime

Mata 20.29-34; Lukas 18.35-43

46 Pə dəɓa anahan a wa, Yesu tə njavar anahan ahay tə dəzle à Yeriko nà, ta zla à wulen su doh ata wa tu ɗo ahay bayak tə pərahak atan azar. Tinen apan ti zla kutok, ɗowan inde hurof awan, winen mə njahay a sə dubok way pə cakay cəveɗ. Ɗowan ata nà, tə ngaman Bartime, wan a Time. 47 A sləne Yesu sə Nazaratu winen apan i zla ta man ata cəna, a dazlan sa zlah, a wa: «Yesu, wan ana Dawuda, amboh! Nâ gak ì zek wa ite!»

48 Ɗo ahay bayak a tə gafan 'am, ta jan nà: «Tacay 'am! Njahay tete.»

Əna ɗowan ata a ngam sə təma 'am a tinen ata bay jiya awan. A ma nga sə zakay anan sa zlah tə məgalak aɗəka, a wa: «Wan ana Dawuda, amboh! Nâ gak ì zek wa ite!»

49 Yesu a sləne cəna, a tavay jek, a jan anà njavar anahan ahay nà: «Ənga, ngimen anan ayak â nay à man uno awan.»

Tə ngamàn à ɗowan ata kutok, ta jan: «Slabak! Kə̂ jəjar bay. Ban mivel. Winen apan i ngamak aɗəka!»

50 Ɗowan ata a slabak hərom, gem larak ayak gwedere anahan pi zek wa, a nay pə cakay a Yesu kutok.

51 Coy Yesu a cəce panan, a wa: «A nak nâ gak nə maw?»

Ɗowan a hurof ata a mbəɗahan apan kutok, a wa: «Amboh, Miter. Ni gan may nà, təɓo anan iɗe uno ite.»

52 Yesu a jan: «Ki mba apan sa zla way anak. Anga kə ɗəfak upo nga, kə mbərak.»

Cəna iɗe anahan a təɓa ngurret, a canan iɗe zle lele. A pərahan azar anà Yesu, aday ta zla pi zek jiya awan.

11

Yesu a zla à Urəsalima

Mata 21.1-11; Lukas 19.28-40; Yuhana 12.12-19

1 Atə Yesu tə njavar anahan ahay tə dəzle bəse tə Urəsalima, defefe tə wulen su doh sə Baytifaji tə Baytiniya, pə cakay ana culok sə ngaman Ulivet ata nà, a slan njavar anahan ahay cew, 2 ta sa jan atan, a wa: «Zlen à wulen su doh a tiya pa 'am a kwanay ata awan. Kə dəzlen à man ata nà, ki ten anan à nga anà wan sə zungo a inde ma ɓan awan, aday ɗowan kə̀ jənak apan kula bay re. Natiya, pəsiken anan ahay, aday hayak ikwen anan ahay. 3 Kak ɗowan kə̀ cəcihek pikwen wa, kà jak ikwen: “Ki i gen anan maw?” nà, mbəɗihen anan apan nə: “Bahay a gan may. I may anan ahay həniniye.”»

4 Ta zla kutok. Tə dəzle cəna, tə njaɗak anan ayak wan sə zungo ata ma ɓan a pə gərveɗ sə məsudoh a inde. Tə dazlan sə pəsak anan cəna, 5 ɗo mə tavay aya inde à man ata tə cəce pə njavar a Yesu ataya wa: «Kə pəsiken anan wan sə zungo a nà, ki gen anan maw?»

6 Njavar a ataya tə mbəɗahan atan apan kawa ana Yesu sə təkəren atan ata awan. Tə dazlan sə mbəsak atan kutok. 7 Ta nan anan ahay zungo ata anà Yesu kutok, tə wadaɗ apan zana a tinen ahay. Yesu a njahay apan. 8 Yesu winen apan i zla nà, ɗo ahay tə ɓəɓot zana a tinen ahay pə cəveɗ ite, aday ɗo a azar aya tə ngərway ahay alay si sé ahay à guvo wa, tə ɓəɓot cite.* 9 Ɗo sə lahan pa 'am anà Yesu ataya, tatə ɗo sə dəɓa ahay fok ta zlah, ta wa: «Həren anan nga anà Mbərom! Mbərom â ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pu ɗo saa nay tə sləmay anahan ata awan. 10 Mbərom â ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pə bahay ana Dawuda, bije ana mənuko, bahay anahan saa nay ata awan. Həren anan nga anà Mbərom à bagəbaga mburom!»

11 Coy, aday Yesu a dəzle à Urəsalima kutok, a zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. A ca iɗe tuwwe pə way ahay fok nà, a zla way anahan à Baytiniya tə njavar anahan a kuro nga cew ataya, anga suko kà gak kə̀ zalak.

Yesu a tahasl anan buway a inde

Mata 21.18-19

12 Sidew a kutok, tinen apan ti nay ahay à Baytiniya wa nà, may a han pə Yesu. 13 A canan ayak à buway pa 'am a tinen dəren mba nà, a ga apan ɗukwen wan i ga inde, anga winen tə daslam a lele. A həɗəken ayak pə cakay lele, a zlan ayak ù vo nà, a njaɗ apan nə daslam a ɗəkɗek, anga aday ɗukwen alay sə wahay wan ana buway bay. 14 Yesu a jan 'am anà buway kawa anà ɗo, a wa: «Ɗowan â saa tukom wan anak kula sabay!» Njavar anahan ahay ɗukwen tə slənek 'am ata awan.

Yesu a razl ɗo sa ga masa ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom wa

Mata 21.12-17; Lukas 19.45-48; Yuhana 2.13-22

15 Tə dəzle à Urəsalima maza nà, Yesu a zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. À man ata nà, ɗo sə sukom anan way tə way ahay inde, pi zek tə ɗo sə sukom way ahay fok. Cəna, a ma nga sə ɓəlay atan ahay uho. A fakay anan tabal su ɗo sə bəmbaɗ dala ahay, pi zek ta man sə njahay su ɗo sə sukom anan way tə kurkudok ahay fok re. 16 A gafan 'am anà ɗo ahay sə takasay anan gala su doh sə mazlaɓ a Mbərom tə way a pa nga. 17 Aday a tətakan atan anan way ta sa jan atan, a wa: «Mə vinde a à Deftere a Mbərom inde biɗaw: “Ti ngaman anà doh sə mazlaɓ uno nà, doh sa ga amboh su ɗo su kon ahay kəzlek.†” Aday kwanay kə təren anan həna, lar su ɗo sə ngəzar ɗo ahay a nə kəkəmaw?‡»

18 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, tə miter sə Tawrita ahay, tə sləne 'am ata cəna, ta ma nga sə pəlay wurwer sa vaɗ anan wa Yesu. Tə jəjaran à man su ɗo awan, anga azar su ɗo a nà, atətak way a Yesu a zlan atan nga.

19 Luvon a ga cəna, atə Yesu tə njavar anahan ahay ta zla way a tinen à Urəsalima wa.

Buway mə kuray awan - aɗaf nga pə Yesu ta sə aga amboh

Mata 21.20-22

20 Sə duwdew, atə Yesu tinen apan ti zla way a tinen, tə canan anà buway ata, kə̀ kurak sokokkwa tə sləlay a təke. 21 A man ahay à nga inde anà Piyer, a jan anà Yesu: «Miter, ca pə buway a anan, iken sə tahasl anan ata, kə̀ kurak sokok fok.»

22 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Sənen a kutok, ɗəfen nga pə Mbərom. 23 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗo kà sak a jan à ɓəzlom a anan: “Slabak à man a anan wa, zla à bəlay inde” nà, aday kə̀ jəjarak bay, kə̀ guɗicek bay, kə̀ ɗəfak apan nga cəna, i təran kawa anahan sa ɗaf apan nga ata acəkan. 24 Anga nan, nen apan ni jak ikwen, kə cəcihen way à amboh a kwanay inde nà, ɗəfen apan nga. Ki njiɗen anan coy, aday i tərak ikwen acəkan. 25 Kak kə tiven sa ga amboh coy, aday way kà mak ikwen ahay à nga inde, way inde a cəɓak ikwen pu ɗo nà, pəsen anan anan, anga aday Bəbay a kwanay winen à bagəbaga mburom ata â pəsak ikwen anan ines a kwanay ahay re. [ 26 Əna aday, kak kə pəsen anan anan ines a mərak a kwanay ahay bay nà, Bəbay a kwanay winen à bagəbaga mburom ɗukwen i pəsek ikwen anan ines ahay bay ite re.]»

Sə varan məgala anà Yesu sa ga awan aya nə wayaw?

Mata 21.23-27; Lukas 20.1-8

27 Ta may ahay à Urəsalima kutok. Yesu a zla sa bar ù doh sə mazlaɓ a Mbərom nà, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay tə həɗəken ayak pə cakay anà Yesu. 28 Tə cəce panan: «Ka ga way anak a anan ataya nə tə məgala ana wayaw? Sə varak cəveɗ sa ga kətanan nà, waya kərtek anaw?»

29 Yesu a mbəɗahan atan apan: «Nen ɗukwen ni cəce pikwen wa way kərtek. Kə̂ mbəɗihen uno apan aday. Ata nen ni jak ikwen ite, na ga way a anaya tə məgala a wayaw nà, na. 30 Sə slənay anan ahay Yuhana sa gan baptisma anà ɗo ahay nə wayaw? Mbərom ɗaw, kabay ɗo zənzen a ɗaw? Mbəɗihen uno ahay apan.»

31 Tinen ite, tə mbəɗa 'am pi zek a tinen awan, ta wa: «Ɗi jan həna nà, kəkəmaw? Kak ɗa sak a jəka, Mbərom sə slənay anan ahay nà, i jak uko asa: “Kak kə sənen apan zle cukutok nà, kə ɗəfen apan nga bay nə angamaw?” 32 Aday kak ɗa sak a jəka, ɗo zənzen a sə slənay anan ahay nà, ata guko ngatay!» Tə jəjar ta man su ɗo awan, anga ɗo ahay fok ta ca pə Yuhana nà, kawa ɗo maja'am a Mbərom acəkan. 33 Anga nan kutok, tə mbəɗahan apan anà Yesu, ta wa: «Ma san bay!»

Yesu a wa: «Kak sə matanan cukutok ata nà, nen ɗukwen ni ɗakak ikwen anan ɗowan a sə vuro məgala sa ga mer su way anaya bay re.»

12

Jike pu ɗo sa ga mer à guvo ahay

Mata 21.33-46; Lukas 20.9-19

1 Yesu a dazlan sa jan 'am tə jike anà ɗo ahay, a wa: «Ɗowan a inde a jule təroz à guvo. A ga apan jal, a ɗaf uda kuɗom məduwen a sa zlaɓ uda wan si sé. A ɗezl uda lagaɗ zəbor awan anga ɗo sa ba anan guvo ata awan. A mbakan anan guvo à alay inde anà ɗo si mer su way ahay, a zla way anahan à man dəren awan.

2 «Alay a a sla kutok, ɗo ahay tinen apan ti ban təroz nà, bahay sə guvo a slənay ahay ɗo saa təmahan anan ayak mbala anahan. 3 Ɗo sə guvo ahay tə canan anà ɗo maslan ata cəna, ta ban anan, ta ndazl anan leɗəɗɗe. Tə mbəsak anan, a zla agay alay kəray awan. 4 Bahay sə guvo a slənay ahay ɗo maslan maza awan. Ta ban anan, ta gan mbəlak pa nga, tə walay panan agənah pəleslesle. 5 Bahay sə guvo a slənay njavar maza asa re. A saa dəzle pə winen kutok nà, ta vaɗ anan bəskol. Matanan, bahay sə guvo kə̀ slənak ɗo ahay nə bayak awan. Ta ndazl anan ɗo hinen ahay, aday ta vaɗ atan azar aya nà, na.

6 «A mbakan anà bahay sə guvo nà, wan si zek anahan awan kərtektəkke, aday wan ata ɗukwen ləliwe anahan awan. A slənay anan pə cakay su ɗo si mer su way anahan ahay à guvo anahan ata awan. A jalay nà: “Anga wan si zek uno ɗəgerger nà, ti ɗəfan apan ite.”

7 «Cəkəbay ɗo sa ga mer ahay ta ja à wulen a tinen inde, ta wa: “Sa naa pa 'am sə guvo a aɗəka nə winen awan. Bənuko anan, vəɗuko anan. Ata guvo a anan i təra a mənuko.” 8 Ta ban anan, ta vaɗ anan acəkan. Tə laray anan məsinde awan à guvo wa əgem.»

9 Yesu a cəce: «Bahay sə guvo ata nà, i ga nə maw? Tə ɗiɗem a nə, i may ahay agay, i lize anan ɗo sa ga mer à guvo anahan ataya fok. Aday i varan anan guvo ata anà ɗo maza aya awan. 10 Kəmaya! Kə jingen 'am ana Deftere a Mbərom a anan itəbay kələɗaw? Deftere a wa:

“Kon mbala ana ɗo sa ɗezl way ahay sa lar anan ata nà,

sə təra kon sə mide lele aɗəka nà, winen.

11 Sa ga way ata ɗukwen, zek ana Mbərom Fetek awan.

Way ata a gak uko masuwayan pə iɗe.*”»

12 Ɗo sə njahan pa 'am wa anà Yahuda ahay tə sləne 'am ataya, tə pəlay cəveɗ saa ban anan, anga ta san zle Yesu a ja jike sa 'am ata nà, pə tinen. Əna tə jəjaran anà ɗo ahay. Anga nan re, tə mbəsak anan Yesu, ta zla way a tinen.

Jangal anà bahay sə Ruma

Mata 22.15-22; Lukas 20.20-26

13 Ta slan ɗo ahay à wulen sə Farisa ahay wa, tu ɗo ana Hiridus ahay, aday ta saa ban anan Yesu à ɓalay sa 'am anahan aya awan. 14 Ta jan, ta wa: «Miter, ma san zle, iken nə ɗo ɗiɗem awan. Kə jəjaran anà 'am sə ɗo ahay bay, kə zəzor way sə wuteɗ iɗe itəbay re. Kə ɗakay anan cəveɗ a Mbərom ɗukwen tə ɗiɗem awan kawa anahan sa ja. Həna nà, ɗakan umo anan. Cəveɗ inde sə varan jangal anà bahay sə Ruma ɗaw? Bəzi mə̂ varan bay ɗaw?»

15 Yesu a san pə mbaɗəmbaɗa a tinen a zle. A jan atan: «Ki ngen upo ɓalay angamaw? Viren uno ahay karanga, na ca apan aday.»

16 Tə varan ahay karanga awan.

A cəce patan wa: «Pə karanga a anan nà, mezeze a wayaw, aday mə vinde apan nà, sləmay a wayaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Wita nà, mezeze tə sləmay ana bahay sə Ruma.»

17 Yesu a jan atan, a wa: «Lele, kak matanan cukutok nà, viren anan anan way ana bahay sə Ruma anà bahay sə Ruma, aday way a Mbərom anà Mbərom a ite.»

Anahan sə mbəɗa apan kətanan ata, a gan atan masuwayan.

Aslabakay à məke wa

Mata 22.23-33; Lukas 20.27-40

18 Azar su ɗo aya inde, tinen Saduki ahay, ta nay ahay pə cakay a Yesu sə cəce panan 'am. Tinen a aday nà, ta wa ɗo kə̀ məcak nə i slabakay ahay sabay. Tə cəce 'am a anan pə Yesu wa, ta wa: 19 «Miter, Musa kə̀ vindek umo, a wa: “Ɗo kə̀ məcak aday kə̀ mbəsakak uwar mənjəna wan nà, mərak a məsinde â gəɓa anan mədukway sə uwar awan aday ti wahan məgije anà ɗowan a ma mac ata awan.†” 20 Matanan, ɗowan aya inde cuwɓe, tinen tə mərak ahay. Ɗo zek məduwen awan, a gəɓa uwar, a mac mənjəna sa njaɗ panan wan. 21 Ɗo sa mban apan a həɗek anan uwar ata mədukway awan. Winen ite a mac mənjəna wan re. Ɗo mə slala maakan awan a həɗek anan uwar ata ite re. 22 Hus a dukoy pu ɗo tə bahay cuwɓe awan kutok, kə̀ məcak re. Aday uwar ata ɗukwen kə̀ məcak re. Tə mbəsakak wan uho kwa kərtek bay re. 23 Aday həna azanan kutok nà, pə luvon saa slabakay ahay à məke wa ata nà, uwar ata i təra nə uwar a wayaw? Bina cuwɓe a tinen a, tə gəɓak anan pa sə uwar a re.»

24 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay apan ki zluwen à cəveɗ wa, anga kə sənen Deftere a Mbərom bay, kə sənen məgala ana Mbərom bay re. 25 Ɗo ahay ti slabakay à məke wa nà, kwa ɗo mungol aya awan, kwa ɗo uwar aya ɗukwen, ti i gəɓa zek ahay sabay fok. Anga ti i təra à mburom nà, kawa maslay a Mbərom ahay. 26 Əna aday, 'am sə slabakay ana ɗo ma mac aya à məke wa nà, kə jingen Deftere a Mbərom kula itəbay ɗaw? Mbərom a jan ahay anà Musa, ù uko sə vəragaz‡ wa nə: “Nen Mbərom ana Ibərahima, Mbərom ana Isiyaku, aday Mbərom ana Yakob” ba? 27 Mbərom, winen nà, Mbərom su ɗo ma mac aya bay, əna winen Mbərom su ɗo tə sifa aya awan. Anga nan kə zluwen à cəveɗ wa aɗəka bugol.»

Mama'am sa nga sa 'am mə baslay aya awan

Mata 22.34-40; Lukas 10.25-28

28 Əna, miter sə Tawrita inde à man ata awan, kə̀ slənek avaɗ uway sa 'am a tinen ata awan. A ca pə Yesu sə mbəɗahan apan anà Saduki ahay ata lele. A nay, a cəce panan, a wa: «Nga sa 'am mə baslay aya fok nà, wura məduwen a aday a zalay azar aya anaw?»

29 Yesu a mbəɗahan apan: «Sə təra mama'am sa nga sa 'am mə baslay a nà: “Iken Isəra'ila, pak sləmay. Mbərom Fetek, Bahay a mənuko, winen kərtek bahay awan. 30 Pəlay anan Mbərom Fetek, Bahay anak, tə mivel anak a təke, tə apasay anak a təke, tə abayak nga anak a təke, aday tə məgala anak a təke.§” 31 Nga sa 'am mə baslay a tə bahay cew a nə həna: “Pəlay anan ɗo sə cakay su doh anak kawa iken sə pəlay anan nga anak ata awan.*” Nga sa 'am inde mə baslay awan saa zalay həna anaya nà, ibay.»

32 Miter sə Tawrita ata a jan, a wa: «Acəkan, miter, ka jak ɗiɗek. Mbərom nə kərtek. Mbərom maza sa ga anan minje nà, ibay. 33 Anga nan, lele nà, ɗo zənzen i pəlay anan Mbərom nə tə mivel anahan a təke, tə abayak nga anahan a təke, aday tə məgala anahan a təke. Aday i pəlay anan ɗo sə cakay su doh anahan kawa winen sə pəlay anan nga anahan ata awan. Sə təma sə ɗəfan apan anà 'am a anaya ɗukwen, a zalay way ma tak aya awan, tatə way mə waslay aya sə varan à Mbərom ataya fok.»

34 Yesu a ca apan nə ɗowan ata kə̀ mbəɗahak apan lele tə mərike awan. A jan, a wa: «Iken dəren tə bahay a Mbərom a bay!»

Pə dəɓa wa nà, kuwaya a jəjar sə cəce panan 'am maza awan.

Almasihu nà, wan a wayaw?

Mata 22.41-46; Lukas 20.41-44

35 Pə dəɓa wa, Yesu winen apan i tətakan anan way anà ɗo ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom nà, a cəce, a wa: «Kəkəma aday miter sə Tawrita ahay ta jəka, Almasihu nà, wan ana Dawuda anaw? 36 Dawuda ta nga anahan awan a ja tə məgala sə Apasay Cəncan awan, a wa:

“Mbərom Fetek a jan anà Bahay uno, a wa:

Njahay à day sə alay puway uno,

aday ni nahay anan ɗo sa nak iɗe ahay,

ki ján patan tə saray.†”

37 «Kak Dawuda a ngaman anà Almasihu nə “Bahay uno” bugol nà, winen i saa təra wan ana Dawuda nə, kəkəma asanaw?»

Ɗo ahay bayak a tə sləne 'am a Yesu ata tə ataslay mivel awan.

Bənen nga a kwanay pə miter sə Tawrita ahay wa

Mata 23.1-36; Lukas 20.45-47

38 À atətak way anahan ataya inde nà, a jan atan, a wa: «Bənen nga a kwanay pə Miter sə Tawrita ahay wa, anga a nan atan sa bar nà, tə rəkot aya awan, aday ɗukwen ta gan may nà, ɗo ahay ta jan atan 'am à kwasuko nà, tə akərdeh aya awan, à wulen sə ɗo ahay inde fok. 39 Tinen ù doh sə wazay ahay cəna, ta ca wa ɗukwen man zəbor aya awan. Ta zlak à man sa pa way nà, tə pəlay man sə njahay lele aya awan. 40 Tinen apan ti ran mindel anà mədukway sə uwar ahay. Ti ngəzar patan wa doh a tinen ahay. Ɗukwen, pə iɗe su ɗo ahay nà, tə zədeh amboh nə kawa ɗo lele aya awan. Ɗo matanan ataya nə, sariya a tinen a nà, ma da 'am awan.»

Mədukway sə uwar a inde, a ndav pi zek sə varan way anà Mbərom

Lukas 21.1-4

41 Pə dəɓa anahan a wa kutok, Yesu a njahay à man sə ɗo ahay sə pəkak ayak way à kukwar sə dala ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ata awan. Winen apan i ca pu ɗo sə pəkak ayak dala ataya awan. Ɗo sə zlile ahay tə pəkak ayak dala bayak awan. 42 Coy, mədukway sə uwar a inde aday mətawak awan, a zlak ayak ite. A gucek ayak uda dala sərɗəɗe aya cew, kawa sa ja nà, dala bayak a bay. 43 Anga nan, Yesu a ngaman anà njavar anahan ahay, a jan atan, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Mədukway sə uwar a mətawak a anan ata kə̀ varak à kukwar sə dala inde nà, zal ɗo ahay a sa pak ataya fok. 44 Anga ɗo ahay fok ta var nà, mənjœk pə way a tinen a bayak a ataya wa. Əna mədukway sə uwar a anan ata, kwa â ga nə winen mətawak a dəp nà, kə̀ ndəvak pi zek. Anga a var anan nà, ta sa pa way anahan a təke fok.»

13

Ɗo maniɗe ahay ti i mbazl anan doh sə mazlaɓ a Mbərom

Mata 24.1-2; Lukas 21.5-6

1 Yesu a nay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ata wa cəna, ɗo kərtek à wulen sə njavar anahan ataya a jan, a wa: «Miter, ca pu kon a anaya awan, aday pə iɗezl anahan aya ite tə rəɓa ike!»

2 Yesu a mbəɗahan apan: «Kə canan anà way a mi ɗezl a anan ba? Ɗo maniɗe ahay ti mbazl anan. Kon hinen saa ɗinger zek pə hinen nà, ibay fok.»

Way saa lahan anà andav sə daliyugo ataya awan

Mata 24.3-14; Lukas 21.7-19

3 Pə dəɓa wa, winen mə njahay a à ɓəzlom sə Ulivet, a mbəɗa 'am pu doh sə mazlaɓ a Mbərom. Piyer, Yakuba, tatə Yuhana tə Andəre nà, tinen taayak a tinen a tatə Yesu. Tə cəce panan, ta wa: 4 «Jan umo biɗaw? Doh sə mazlaɓ a Mbərom i saa mbazl nə siwaw? Minje sa ma i ga aday mi saa san i təra kutok anaw?»

5 Yesu a dazlan sə ɗakan atan anan kutok, a wa: «Liven anan ì zek a kwanay ahay lele, ɗowan â sa njak kwanay bay. 6 Anga ɗo ahay bayak a ti gəɓa sləmay uno, ti nay, kuwaya i ja winen nə Almasihu. Ti njak anan ɗo ahay bayak awan. 7 Ka sak a slənen ləbara sə vəram, kwa dəren, kwa bəse, kâ sa jəjiren bay. Anga təktek way ataya ti təra aday. Əna wita kə̀ dəzlek pə andav ana daliyugo fan bay re. 8 Kon a anan, i slabak pu kon hinen, bahay a anan i vaɗ zek tə bahay hinen. Daliyugo i ɓal à man ahay cara cara, may i ga matanan re. Ɗəce ataya fok ti təra nə kawa wan sə dəlay anan uwar ti zek cew ata awan.

9 «Gen anan nga ì zek à kwanay, anga ti ban kwanay aday ti zla kwanay pa 'am sə sariya ahay. Ti ndəzlay kwanay ù doh sə wazay ahay wa. Anga kwanay njavar uno ahay, ki tiven atan pa 'am ana bahay ahay pi zek tə guverner ahay, aday kî gen side pa 'am a tinen ahay. 10 Anga bəlaray ləbara mugom a â wazay zek pu kon ahay fok. 11 Kwa siwa siwa tə bənak kwanay sa ga sariya pa 'am a tinen nà, kâ sa jilen sa jəka mi i ja nə maw ata bay. Jen nə 'am a sa nak ikwen ahay à nga inde à alay ata awan. Anga 'am a kwanay a saa ja ata nà, i nay à nga a kwanay wa bay. Saa jak ikwen nə Apasay Cəncan awan. 12 Mərak ahay ti varan anan mərak a tinen ahay anà ɗo ahay aday tâ vaɗ atan. Bəbay sa wan ahay ti gan anà gwaslay a tinen ahay nà, matanan. Gwaslay ahay ɗukwen, ti slabak pə bəbay a tinen ahay aday ɗo ahay tâ vaɗ atan. 13 Ɗo ahay fok ti nak ikwen iɗe anga kwanay njavar uno ahay. Əna ɗowan a kə̀ səmak anan hus à andav a inde cəna, winen i tam.»

Ɗo maniɗe ahay ti naa mbazl anan Urəsalima

Mata 24.15-28; Lukas 21.20-24

14 Yesu a ja asa, a wa: «Ki i cinen anan anà səkar sə lize way à man aday təɗe i tavay uda bay ata awan. (Ɗowan a kə̀ jingek anan 'am a anan nà, â sənan anan anà nga anahan nə lele.) À alay ata asanaw nà, ɗo sə Yahudiya ahay tâ haw sa ma nga à ɓəzlom ahay inde. 15 Ɗo aday winen pa nga su doh ɗukwen â dazay, â haw, əna â sa ray ahay way anahan ahay ù doh wa bay. 16 Ɗowan a winen à guvo ɗukwen, â saa nay ahay agay sa naa gəɓak ayak zana anahan bay re. 17 Wuna, pa pac ataya nà, ɗəce inde anga uwar ti zek cew aya awan, aday anga uwar ta wan a à bak ataya re. 18 Gen anan amboh à Mbərom aday way ataya tâ sa təra à alay sa maɗ bay. 19 Anga pə luvon ataya nà, ɗəce i zalay, bina kwa ana Mbərom sə ndakay daliyugo hus ahay biten ɗukwen, ɗəce kawa winen ata kə̀ tərak kula bay, aday inde i təra kula sabay re. 20 Əna, Bahay Mbərom kə̀ kəcak anan luvon ataya bay nà, abay ɗowan saa tam nà, ibay. Əna, kə̀ kəcak anan luvon awan anga ɗo anahan a sə walay ataya awan.

21 «Asa, ɗowan a kà jak ikwen: “Almasihu winen həna” kabay: “Winen tiya” nà, kâ sa ɗəfen apan nga bay. 22 Anga almasihu ahay mungwalay aya bayak a ti nay ahay pi zek tu ɗo sə jəka tinen ɗo maja'am a Mbərom ahay. Ti ga minje sə way ahay, tə masuwayan aya cara cara sa njak anan kwa ɗo mə walay aya awan, abay a ga zek nà, na. 23 Kwanay nà, uffa ahak ikwen. Gen anan nga anà zek lele. Na jak ikwen anan kurre nà, anga nan.»

Luvon ana Wan su Ɗo saa may ahay

Mata 24.29-35; Lukas 21.25-33

24 «À alay a pə dəɓa ana ɗəce ataya wa nà, pac i dav sabay, kiya ɗukwen matanan. 25 Mawuzlawazl ahay ti gucey ahay à məndak, aday ɗukwen məgala sə way ahay à mburom ataya, ti ɓal. 26 Ata aday ti canan anà Wan su Ɗo winen apan i may ahay pa nga sə matapasl ahay pa nga mburom tə məgala bayak awan, aday tə mazlaɓ a re. 27 Aday Wan su Ɗo i slənay ahay maslay anahan ahay, ti halan nga anà ɗo anahan a sə walay ataya kwa ta sə wura fok hus pə magaga sə daliyugo.»

Minje sə buway

28 «Sənen pə way ana buway sə ɗakak ikwen anan ata aday. Kə cinen anan anà alay anahan aya ta gak kulɓosloslo nà, daslam aya ɗukwen ta ɗak, ata kə sənen zle coy viya winen apan i slay bəse. 29 Matanan re, kə cinen anan anà way uno sə ɗakak ikwen anan ataya cəna, sənen a nà, nen Wan su Ɗo, nen apan ni may ahay bəse, nen pə alay sə məsudoh. 30 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Əlek ɗo sə biten ahay ti i mac nà, way ataya fok ti təra. 31 Daliyugo i ndav, kərngay i slukwac pə bagəbaga mburom, əna 'am uno nà, i ndav itəbay.»

Ɗowan saa san luvon sa ndav anan daliyugo nà, ibay

Mata 24.36-44

32 «Əna, ɗowan saa san luvon sə way ataya nà, ibay. Maslay a Mbərom ahay ta san bay, nen wan anahan a ɗukwen na san bay. Sa san luvon a cəna, si zek a bəbay uno Mbərom awan. 33 Gen anan məkəlingesl ì zek a kwanay ahay. Bənen nga a kwanay, anga kə sənen luvon a bay. 34 Way matanan i təra nà, kawa ɗo saa zla à man dəren awan. A mbəsakan anan doh anahan anà ɗo si mer su way anahan ahay nə kərtek tə kərtek, kuwaya ti mer su way awan. Ɗo sa ba doh ɗukwen, a jan nà: “Ba pu doh!” 35 Anga nan kutok nà, təren ɗo mə lavay zek aya awan! Bahay su doh ata i may nə siwaw nà, kə sənen bay. A ga nə suko, man luvon, alay a njəkar sa zlah, kwa duwdew ɗukwen, alay ataya fok cəna i nay. 36 Kà sak a nay, kwanay ma njak ahan aya nə lelibay. 37 Kawa anuno sa jak ikwen həna ata nà, ni jan anan anà ɗo ahay fok: Təren ɗo mə lavay zek aya awan!»

14

Wurwer sa ban anan Yesu

Mata 26.1-5; Lukas 22.1-2; Yuhana 11.45-53

1 A mbəsak luvon ahay cew nà, azar uko sə Pasəka, aday sa pa tapa sə pen mə zlambar a bay ata i sla kutok. Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, pi zek tə miter sə Tawrita aya awan, a nan atan sa ban anan Yesu tə wurwer, aday sa vaɗ anan. 2 Anga nan ta ja 'am à wulen a tinen ahay inde, ta wa: «Ɗâ sa ban anan à azar uko inde bay, bina ɗo ahay ti sa vəze puko.»

Uwar a inde a mbəɗan amar pa nga anà Yesu

Mata 26.6-13; Lukas 12.1-8

3 Yawa, Yesu winen à Baytiniya, àga ɗowan a inde, tə ngaman Simon ɗo mə dugwaɗ awan. Yesu winen apan i pa ɗaf nà, uwar a inde a nay ahay, tə amar sə wurde anahan tə dunguzlok awan à alay inde. Ta da amar ata aday nà, tə nardi. Masa anahan a ɗukwen mənjœk bay. A kaɗ panan 'am awan aday â təɓa, a mbəɗan anan pa nga anà Yesu.

4 Matanan kutok, way ana uwar ata sa ga ata nà, a cəɓan anà ɗo azar aya bayak awan. Ta ja à wulen a tinen ahay inde, ta wa: «A nes anan amar a anan kəriya həna nà, angamaw? 5 Ta wa, abay tə̂ sukom anan way tə amar a anan nà, i zalay dala sə dinar* səkat maakan, aday ti var anan dala awan anà ɗo mətawak aya nà, ta gak way lele biɗaw?» Ta ga mivel pə uwar ata awan.

6 Kutok, Yesu a jan atan, a wa: «Mbəsiken anan, abay kə bənen anan mbiyeɗ nà, angama kərtek anaw? Way anahan su go ata nə lele. 7 Ɗo mətawak aya nà, ti ga inde tə kwanay hwiya. Kà nak ikwen nà, ki gen atan sumor awan kwa siwa mba asanaw? Əna nen ni ga inde tə kwanay hwiya itəbay. 8 Way abay i mba apan sa ga ata nà, kà gak anan həna kurre anga nen: A lah anan upo amar uno sa zla anan à məke. 9 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: À man aday ɗo ahay ti wazay anan ləbara uno mugom a kwa aha pə daliyugo fok nà, ti təker anan ləbara sə way ana uwar a anan sa ga həna ata awan.»

Yudas a sukom a way tə Yesu

Mata 26.14-16; Lukas 22.3-6

10 Natiya kutok asa, Yudas Iskariyot a zla àga bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, anga aday â gan atan ɗaf pə Yesu. Winen a aday nà, ɗo kərtek à wulen su ɗo maslan a Yesu ahay kuro nga cew ataya awan. 11 Tə sləne 'am anahan a cəna, tə taslay mivel bayak a tə Yudas, tə zlapay sə haman dala. A bənay pə winen ata wa kutok cəna, Yudas a pəlan atan cəveɗ sə varan atan anan Yesu.

Alavay zek sa da ɗaf sə Pasəka

Mata 26.17-25; Lukas 22.7-23; Yuhana 13.21-30

12 Natiya asa, à luvon mama'am sə azar uko sa pa tapa sə pen mə zlambar a bay ata, aday à pac sə waslay wan sə təman sə Pasəka ata inde, njavar a Yesu ataya ta jan: «A nak mâ sa lavay anan zek tə way sa pa sə Pasəka ata nà, ahaw?»

13 À wulen sə njavar anahan ataya wa nà, Yesu a slan ɗo ahay cew. A jan atan: «Zlen à wulen su doh sə Urəsalima. Ki zlingen tə ɗowan a inde kəlawa pa nga, aday winen apan i may ahay à a'am wa. Pərihen anan azar. 14 Ù doh anahan a saa dəzle uda ata nà, jen anan anà bahay su doh ata nə: “Miter a manay a ja nà: Doh a aday mi i pa uda ɗaf sə azar uko sə Pasəka tə njavar uno ahay ata nà, wuraw?” 15 Ata i ɗakak ikwen pə sewene a inde məduwen awan, mə lavay zek a coy. Kə̂ ndiken uko anan uda way ahay fok à man ata awan.»

16 Njavar anahan ataya ta zla. Tə dəzle cəna, ta tan ayak à nga anà way ahay nà, kawa ana Yesu sa jan atan. Tə lavay anan uda zek tə way sa pa sə azar uko sə Pasəka kutok.

Yudas i i ga ɗaf pə Yesu

17 Suko a a ga nà, atə Yesu ta nay ahay tu ɗo maslan anahan ahay kuro nga cew. 18 Tinen mə njahay a, ti pa way kutok, Yesu a ja, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗowan a kərtek à wulen a kwanay inde, mənuko apan ɗi tar alay à tuwez jiga awan həna, i i ga upo ɗaf.»

19 'Am ata a wusen atan nga fok. Tə dazlan sə cəce panan fok a tinen a kərtek kərtek: «Nen bay ba?»

20 Yesu a jan atan asa, a wa: «Ɗowan ata nà, à wulen a kwanay a kuro nga cew a anaya awan. Manay apan mi tar alay à tuwez miya awan. 21 Tə ɗiɗem a nà, nen Wan su Ɗo nà, ni mac, kawa ana Deftere a Mbərom sa ja upo ata awan. Əna ɗəce i naa tan à nga anà ɗo saa ga upo ɗaf ata awan. Suwan pə winen maka tə̂ wahay anan bay jiga awan.»

Way sa pa cəncan awan

Mata 26.26-30; Lukas 22.15-20; 1 Korintu ahay 11.23-25

22 Coy, tinen apan ti pa way ata kutok, Yesu a gəɓa tapa sə pen, a ngəran ayak anà Mbərom, a gəzla anan ì zek wa, a varan atan, a wa: «Təmihen. Həna anan nà, zek uno.» 23 Pə dəɓa anahan a wa nà, a gəɓa gəsa'am, a ngəran ayak anà Mbərom, aday a varan atan anan gəsa'am ata awan, aday tâ sa wa way juɓjoɓ fok a tinen awan. 24 A jan atan, a wa: «Həna anan nà, mez uno mə pəkay awan anga ɗo ahay bayak awan. Tə mez uno a anan, Mbərom a ɓan 'am tə ɗo ahay. 25 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: I ban pə luvon sə biten a anan wa nà, ni naa sa way kawa həna a anan sabay, si azanaka pə luvon aday ɗi saa sa maza à bahay a Mbərom inde.»

26 Pə dəɓa anahan a wa nà, ta ga ara sə həran nga anà Mbərom, ta zla way a tinen à ɓəzlom sə Ulivet.

Atə Yesu tə Piyer

Mata 26.31-35; Lukas 22.31-34; Yuhana 13.36-38

27 Yesu a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Kwanay a fok, ki i hiwen, ki i mbəsiken nen. Anga Deftere ana Mbərom a ja nà: “Ni vaɗ anan ɗo sə jugwar təman awan, aday ɗukwen təman ahay ti ta 'am.†”» 28 Aday Yesu a zəga anan asa, a wa: «Na sak a slabakay ahay à məke wa nà, ni lahak ikwen à Galile.»

29 Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «Kwa â ga nə ɗo ahay fok ti mbəsak iken dəp nà, nen ni mbəsak iken itəbay.»

30 Yesu a jan: «Nen apan ni jak tə ɗiɗem a həna: À luvon a sə biten a anan inde, zukwa njəkar i saa zlah saray cew nà, ka jak saray maakan, ka san nen bay.»

31 Piyer a ma pa 'am anahan ata maza awan, a wa: «A ga nə ni mac anga iken dəp nà, ni ja kula na san iken bay itəbay!» Fok a tinen a ta ja 'am kərtek awan.

Yesu a ga amboh à Gecemene

Mata 26.36-46; Lukas 22.39-46

32 Natiya, atə Yesu tə njavar anahan ahay ta zla à man sə ngaman Gecemene. Tə dəzle à man ata kutok nà, a jan anà njavar anahan ahay: «Njihen à man a anan à alay a nen ni gay ahay amboh.»

33 Winen apan i zla nà, a ngaman anà Piyer, anà Yakuba, aday anà Yuhana, ta zla jiga awan. Zlawan a dazlan sa ban anan, a jəjar pi zek. 34 A jan atan asa: «Mivel uno i ndəroɓ hus pa sa mac anan. Njihen à man a anan, ben lele.»

35 A zla à man a tinen ata wa mənjœk cəna, a slahay à məndak duboz. A ga amboh aday ɗəce ata â zla panan wa ite, abay â ga zek nà, na. 36 A wa: «Abba‡, bəbay uno, pə iken nà, way ahay fok ta ga zek. Gəɓa puno ɗəce saa nay upo a anan ata ite. Aya əna, way kawa su no nà, â təra bay, si kawa sa nak iken.»

37 A ma à man ana njavar anahan a maakan ataya nà, a tan atan ahay à nga nə ma njak ahan aya awan. Anga nan a jan anà Piyer: «Simon, iken ma njak ahan a ɗaw? Ka mbak apan sa ba kwa ler kərtek bay asəka? 38 Ben lele, gen amboh anga aday kə̂ tiven anan anà way saa njak kwanay ahay. Apasay su ɗo zənzen a nà, a gan may sə ɗəfan apan anà Mbərom, əna zlay si zek anahan a bəle awan.»

39 Yesu a ma maza asa, a ga amboh kawa anahan sə manakwakwa awan. 40 A may ahay pə cakay ana njavar anahan ataya asa, a tan atan à nga nà, tə njəkak ahan asa, ta mba apan sə təɓa iɗe kwa mənjœk bay jiga awan. Aday ta san sa jan həna nə maw bay.

41 A zla, a ga amboh asa, a may ahay tə bahay maakan awan. A jan atan: «Kwanay apan ki men anan uda ɗaw, ɗo sa njak ahan ahay? Coy, alay a kà slak həna kutok, aday ti varan nen Wan su Ɗo à alay inde anà ɗo sə atahasl ahay. 42 Slabiken, zluko. Ɗo sa ga upo ɗaf winen tiya, kà nak ahay.»

Ɗo ahay ta ban anan Yesu

Mata 26.47-56; Lukas 22.47-53; Yuhana 18.3-12

43 Yesu kə̀ ndəvak anan 'am ata fan bay cəna, Yudas, ɗo kərtek à wulen sə njavar anahan aya inde kuro nga cew ata a dəzley ahay. A njahan pa 'am wa anà ɗo ahay bayak a tə way sə alay a hunjəslesle: maslalam a pi zek tə sukol aya re. Sə slənay atan ahay nə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, pi zek tə miter sə Tawrita ahay, aday tə məceɗ sə Yahuda ahay. 44 Yudas, ɗowan a sa ga ɗaf pə Yesu ata, ɓa kə̀ varak atan minje sə way, a wa: «Ɗowan a ni ban anan həmbok ata nà, winen awan. Bənen anan, aday kî gen anan nga lele, zlen anan kutok.»

45 A dəzlek ayak cəna, a zla pə cakay ana Yesu bəse. A jan 'am: «Miter!» A dazlan a varan alay, a ban anan pi zek həmbok. 46 Cəna ves, ɗo ahay ta ban anan. 47 Ɗo kərtek à wulen su ɗo a Yesu mə tavay a à man ataya, a ndahay maslalam anahan, a car anan ɓile ana bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom, aday maslalam anahan ata a gaɗ panan sləmay kərtek a poc. 48 Yesu a jan anà ɗo ahay, a wa: «Ki nen upo tə maslalam aya aday tə sukol aya sa ban nen kawa nen ɗo sə ngəzar ɗo à cəveɗ inde ɗaw? 49 Pac pac nen inde tə kwanay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, nen apan ni tətakan anan way anà ɗo ahay, əna kə bənen nen bay. Əna way a anan a təra həna nà, aday 'am ana ɗo maja'am a Mbərom ahay sa ja upo à Deftere a Mbərom inde ata â təra.»

50 Njavar anahan ahay tə mbəsak anan, ta haw way a tinen fok. 51 Wan a inde nà, winen apan i pərahan azar anà Yesu. Zana pi zek ɗukwen gwedere kərtektəkke. Tə pəlay abay sa ban anan, 52 aya əna alay a tinen a dəzle nà, pə zana ata awan. Winen ite a pəsakay anan ahay gwedere ata à zar wa, gədek sa haw zek kəray a gweder gweder.

Yesu winen pa 'am su ɗo sə lavay nga sə Yahuda ahay

Mata 26.57-68; Lukas 22.54-55, 63-71; Yuhana 18.13-14, 19-24

53 Ɗo sa ban anan Yesu ataya ta zla anan àga bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay. Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, tə məceɗ sə Urəsalima ahay pi zek tə miter sə Tawrita aya tə halay nga fok a tinen awan.

54 Piyer winen apan i pərahan ayak azar à dəɓa wa à dəɓa wa. A dəzlek ayak à gala ana bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way nà, a njahay à wulen su ɗo si mer su way ahay su doh ata awan. Tə njahay pə uko anga alay sa maɗ.

55 Aday nà, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, pi zek tu ɗo sə lavan nga anà Yahuda ahay, fok a tinen a ta ban bitem sə mungwalay ahay aday ti vaɗ anan Yesu à məke. Əna ta njaɗ cəveɗ a bay, 56 kwa abay ɗo sə mungwalay ahay bayak a tə ndəɓak apan 'am ahay cara cara dəp nà, na. Aday 'am a tinen awan kà zlak atan pi zek bay re.

57 Ɗo hinen ahay tə slabak tə mungwalay a tinen ite, ta wa: 58 «Manay nà, mə slənek a wa: “Doh sə mazlaɓ a Mbərom a ma han a tə alay su ɗo a anan nà, ni mbazl anan, aday nen ni han anan à luvon maakan inde tə alay su ɗo zənzen a sabay.”» 59 Tə winen ata təke ɗukwen side ata kà zlak atan pi zek bay.

60 Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay a slabak à wulen sə ɗo ahay inde, a cəce pi zek à Yesu a wa, a wa: «Kə mbəɗa apan itəbay kələɗaw? Ɗo a anaya fok ta ja apak nə maw?»

61 Yesu a njahay way anahan faafa. Kə̀ təɓak anan 'am anahan a bay jiga awan.

Bahay nga sə ɗowan ata a mənahan anan asa: «Iken nà, Almasihu, wan a Mbərom mbala ɗo ahay sə həran nga ata ɗaw?»

62 Yesu a mbəɗahan apan kutok: «Ayaw! Nen nà, winen awan. Kwanay ɗukwen ki cinen anan anà Wan su Ɗo, winen mə njahay a à alay puway ana Mbərom Ba Məgala. Ki cinen anan pə matapasl sa nga mburom, winen apan i may ahay re.»

63 Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ata a sləne 'am ataya nà, a ngəraw anan zana anahan pi zek wa, a wa: «Həna nà, ɗi gan may anà side hinen re ɗaw? 64 Kə̀ jənak anan pa 'am a Mbərom. Kə slənen 'am anahan a coy. Ki jen həna nə kəkəmaw?» Fok a tinen ta gan nə sariya sə mac.

65 Ɗo azar aya ta ma nga sə təfe apan məne. Tə kərtan way pə iɗe, tə dəcan, aday ta jan: «Jan umo kutok: Sə dəcak nə wayaw?» Ɗo si mer su way ahay ta zla anan, tə dəcan ite.

Piyer a wa a san Yesu bay

Mata 26.69-75; Lukas 22.56-62; Yuhana 18.15-18, 25-27

66 Piyer nà, winen à gala hwiya, mə njahay a pə uko. Dəna sa ga mer su way àga bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way, a nay ahay. 67 A canan anà Piyer nà, a zəzor anan cəna, a jan: «Iken ɗukwen ɗo ana Yesu sə Nazaratu ata ba?»

68 Piyer a məman anan, a wa: «Nen na san 'am anak ata sa jay həna ata bay.» A slabak, a həɗəkey ahay à məgədengəden uho. [Njəkar a zlah kərtek.]

69 Dəna ata a canan asa cəna, a jan anà ɗo a mə njahay ataya awan, a wa: «Həna anan ɗukwen ɗo a tinen aya kərtek awan.» 70 Piyer a məman anan asa.

A njahay mənjœk asa cəna, ɗo sa man ataya ta jan à Piyer: «Ki mba apan sə məman zek bay! Tə ɗiɗem awan, iken ɗo a tinen, anga iken Galile ahay re.»

71 Piyer a dazlan sə mbaɗay coy: «Kak na san ɗowan ata zle nà, Mbərom a tə alay anahan awan â tahasl nen! Nen na san ɗowan ata bay!»

72 Kwayan'a, njəkar a zlah mə slala cew awan. Piyer a sləne cəna, 'am a Yesu a sa jan kurre ata à man à nga inde, a wa: «Njəkar i saa zlah saray cew nà, ka jak saray maakan ka san nen bay.» Səkwelkwele mə tavay awan, a dazlan ayam.

15

Ta zla anan Yesu àga Pilatu

Mata 27.1-2, 11-14; Lukas 23.1-5; Yuhana 18.28-38

1 Iɗe a cəɗe siwa a cəna, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay ta ma anan 'am ì zek tə məceɗ sə Yahuda ahay pi zek tə miter sə Tawrita ahay, tə halay nga tu ɗo sə mbəɗa alay pa 'am azar aya fok. Coy tə jaway anan Yesu, ta zla anan àga Pilatu, guverner sə Yahudiya, winen Ruma ahay.

2 Pilatu a kutok a cəce 'am pə Yesu wa: «Iken nà, bahay sə Yahuda ahay ɗaw?»

Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ka jak anan asanaw!»

3 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay ta ndaɓ 'am pə Yesu nà, anga way ahay cara cara bayak awan.

4 Pilatu a cəce panan asa: «Kə mbəɗa apan itəbay ɗaw? Ca pə way aya tinen sa zlah anan apak ata awan!»

5 Yesu ite a ngam sə mbəɗa apan bay fok. Ambəɗa apan bay a Yesu ata a gan masuwayan anà bahay Pilatu.

Ta ga sariya sa vaɗ a Yesu

Mata 27.15-26; Lukas 23.13-25; Yuhana 18.39 - 19.16

6 Pə azar uko sə Pasəka fok cəna, bahay a taa mbəsakan atan ahay ɗo kərtek à dangay wa, kawa ana tinen sə cəce fok. 7 À alay ata ite, ɗowan a inde tə ngaman Barabas nà, tinen tə ɗowan aya inde tə vəze pə Ruma ahay à wulen su doh, tə vəɗak uda awan nga su ɗo re. Anga nan, winen à dangay.

8 Natiya kutok, ɗo ahay fok ta zlak ayak, tə cəce kawa ana tinen sa taa ga sə kukwa awan. 9 Pilatu a cəce patan wa, a wa: «A nak ikwen nə̂ mbəsakak ikwen anan ahay bahay sə Yahuda ahay ɗaw?» 10 Anga a san zle lele, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay ta ban anan Yesu nà, anga sərak cərkəke.

11 Əna bahay sə gəɗan dungo anà way ahay tə pəkan 'am anà man su ɗo ata fok aday tə̂ cəce pə bahay wa nà, Barabas.

12 Pilatu a cəce pə ɗo ahay wa asa: «Aday nâ ga anan tə ɗowan a kwanay sə ngaman bahay sə Yahuda ahay ata nà, kəkəmaw?»

13 Ta zlah azlazlah, ta wa: «Darak anan ayak pə dədom!»

14 Pilatu a cəce: «A ga mer sa ma lelibay a anaw?»

Tə zəga anan sa zlah, ta wa: «Darak anan ayak pə dədom!»

15 Pilatu a nan sa ga nà, way sa zlan à nga anà ɗo ahay. Anga nan, a mbəsakan atan anan Barabas. A jan anà suje ahay tə̂ ndaɓay anan Yesu. Aday a varan atan anan, tə̂ daray anan pə dədom.

Suje ahay ta ran mindel anà Yesu

Mata 27.27-31; Yuhana 19.2-3

16 Suje ahay ta zla anan Yesu à man sə njahay a tinen à gala su doh àga Pilatu. Tə halan nga anà suje ahay fok. 17 Tə ɗəfan zana ɗəzɗaz a pi zek, kawa sə bahay, tə hanan jugo sə adak, tə ɗəfan à nga inde. 18 Tə dazlan sa jan 'am kawa ana bahay kutok, ta wa: «Bahay sə Yahuda ahay â ga inde sə coy!» 19 Tə dəcan pa nga tə sukol, tə təfe apan məne, tə dukwen gərmec ù vo, tinen mə rihe nga aya awan.

20 Ta ndav anan sə mbasay apan nà, tə culok panan zana ata, ta man anan zana anahan pi zek kutok. Ta zla anan saa darak anan ayak pə dədom mə zləlngaɗ awan.

Tə daray anan Yesu pə dədom mə zləlngaɗ awan

Mata 27.32-44; Lukas 23.26-43; Yuhana 19.17-27

21 Tinen apan ti zla anan Yesu ata kutok, tə zlangay tə ɗowan a inde tə ngaman Simon, ɗo sə Siren ahay, winen ɗukwen bəbay ata ana Aleksandire tə Rufus. Winen a aday nà, winen apan i may ahay à kiɓe wa. Suje ahay ta gan bəlaray sə tavak dədom ata pə Yesu wa.

22 Ta zla anan tə Yesu pa man sə ngaman Golgota ata, kawa sa ja nà, Kəlakasl-sa-Nga. 23 À man ata nà, ɗowan aya inde abay a nan atan sə varan way mə kwasay a mə japay a tə ndəliwen awan, aday â man zek à ɗəce anahan inde. Əne Yesu a ngam bay.

24 Tə dazlan tə daray anan pə dədom. Tə gəzla anan zana a Yesu, ta ga caca pə zana anahan ata à wulen a tinen ahay inde, aday sa san anan pi zek wa saa njaɗ zana ataya nə wayaw.

25 Tə daray anan Yesu nà, i ga njamde dəsuɗo*. 26 Tə vinde way a tinen a sa ban anan apan ata awan: «Bahay sə Yahuda ahay.» Tə tapan anan pə dədom ata awan.

27 Tə darak ayak ɗo sə akar aya inde cew re, ɗo kərtek a tə alay puway, ɗo hinen tə alay gula, Yesu à mamasl a tinen. [ 28 Kawa ana Deftere sa ja ata nà, a təra matanan acəkan. A wa: «Tə baslay anan à wulen su ɗo mi nes aya inde.†»]

29 Ɗo sa zla ta man ataya fok ta ɓal nga kwata kwata, tə gənahan, ta wa: «Na wa, iken ka wa ki mbazl anan doh sə mazlaɓ a Mbərom aday ki han anan maza awan à luvon maakan inde ba? 30 Əna dazay ahay pə dədom a wa kutok, aday tam anan nga anak biɗaw!»

31 Matanan, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, miter sə Tawrita ahay pə kərtek a, ta ran mindel à wulen a tinen, ta wa: «Kə̀ təmak anan ɗo azar aya awan, əna a mba apan sa tam anan nga anahan a bay. 32 Kak ɗə canak anan anà Almasihu bahay sə Yahuda ahay kə̀ dazak ahay pə dədom wa həna ata nà, ɗi ɗaf apan nga acəkan!»

Ɗo aya tinen mə daray aya tatə Yesu ataya ɗukwen ta ma nga sə gənahan ite re.

Amac a Yesu

Mata 27.45-56; Lukas 23.44-49; Yuhana 19.28-30

33 A ban pə man ipec wa nà, luvon a ga pə daliyugo fok takəɗimbom, hus à njamde maakan‡. 34 Tə njamde maakan kutok cəna, Yesu a zlah tə məgalak a, a wa: «Elowa, Elowa, lama sabaktani?§» Kawa sa ja nà: «Mbərom uno, Mbərom uno, kə mbəsak nen, angamaw?*»

35 Ɗo a mə tavay aya à man ata azar a tə sləne bine maw cəna, ta wa: «Winen apan i ngaman anà Eliya həna!»

36 Ɗowan a tinen a kərtek a a haw, a gəɓa awan a inde kawa baf, a tar anan à way mə kwasay a inde, aday sərekeke re. Tə taran anan ayak tə gusuko zəbor awan aday Yesu â susœɓ. Ta wa: «Kak Eliya i nay sa naa dazay anan ahay pa man a anan wa nà, ɗi ca apan aday. Buko!»

37 Əna Yesu a zlah tə məgalak awan, a mac way anahan.

38 Cəna, zana sə gəzla anan man sə njahay a Mbərom pi zek wa tə ɗo ahay, ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ata, a ngəraw ì zek wa əndem, a bənay ahay kwa à mburom wa hus à məndak.

39 Bahay sə suje a mə tavay a pa 'am ana atə Yesu a mə daray ataya kə̀ canak anan a mac nə kəkəmaw. Anga nan a wa: «Tə ɗiɗek awan, winen Wan a Mbərom.»

40 Uwar ahay inde à man ata awan, tə tavay zaɗ, tinen apan ti cak ayak apan. À wulen sə uwar ataya nà, ɗi tan à nga anà Mariyama dəna sə Magədala ahay, tatə Salome, aday Mariyama may ana Yakuba zek cəɗew awan tatə Yoses. 41 À alay a Yesu winen à Galile nà, uwar ataya ta taa pərahan azar, aday ta taa gan mer su way re. Uwar azar aya ɗukwen inde bayak a tə pərahak anan ahay azar à Urəsalima, tinen inde à man ata re.

Tə gəɓa anan Yesu à məke

Mata 27.57-61; Lukas 23.50-56; Yuhana 19.38-42

42 Pac ata nà, luvon sə lavay zek anga luvon sa man uda awan. Kawa sa ja nà, luvon sə lahan anà luvon sa man uda awan. Suko awan a ga nà, 43 Yusufu, ɗo sə Arimatiya ahay, a nay. Winen ɗo tə mazlaɓ awan à wulen su ɗo sə lavay nga ahay. Winen apan i ba bahay a Mbərom re. A sa mbac sa zla à man ana Pilatu, a cəcihey ahay cəveɗ sa la anan Yesu. 44 Pilatu a sləne sa jəka Yesu kə̀ məcak coy nà, a gan masuwayan, anga pə winen nà, Yesu kə̀ məcak bəse kak matanan nà, na. Pilatu a ngaman ayak anà bahay sə suje ata awan, a cəce panan: «A mac nà, kə̀ njahak bayak a ɗaw?» 45 Bahay sə suje ata a ndav anan sə təkəren ləbara cəna, a jan anà Yusufu nà: «Ka a gəɓa məsinde anak, la!» 46 Yusufu a sukom apan rəkot, a dazay anan ahay məsinde a Yesu pə dədom mə zləlngaɗ ata wa. A nga anan apan rəkot ata awan, a ɗəfak anan ayak à jəvay a ma la à jama inde ata awan.† A bətukwal apan bələlen məduwen a, a tacay anan 'am sə jəvay. 47 Atə Mariyama, dəna sə Magədala ahay, tə Mariyama, may ana Yoses, ta ca pa man a ta la anan uda Yesu ata awan.

16

Yesu a slabakay ahay à məke wa

Mata 28.1-8; Lukas 24.1-12; Yuhana 20.1-10

1 Pə dəɓa ana luvon sa man uda awan wa nà, Mariyama sə Magədala, tə Salome, tatə Mariyama may ana Yakuba, tə sukom amar lele aya sə rəbas dun'a ata awan, saa gak ayak pə məsinde a Yesu à jəvay inde.

2 Ta pac sə zaka awan duwdew, pac winen apan i gay ahay tərɗussa, uwar ataya ta zla pa 'am jəvay. Pac kà gak cəf lele way anahan, ta sa dəzle nà, na. 3 Tinen apan ti ja à wulen a tinen inde ta wa: «Waya saa bətukolok uko anan bələlen a pa 'am jəvay wa anaw?» 4 Tə cakaf nga nà, tə canan ayak anà bələlen a məduwen ata mə bətukwal a pa 'am jəvay wa, mə jəkay a coy.

5 Ta zla à jəvay inde, ta ca iɗe nà, tə canan à ɗowan inde njavar awan mə njahay tə alay puway, winen tə zana pi zek səɗek awan aday kweɗekkweɗek. A gan atan masuwayan, ta ma nga pə ajəjar yiɓyaɓ.

6 Əna ɗowan ata a jan anà uwar ataya, a wa: «Kə̂ jəjiren bay! Kwanay apan ki pəlen nə Yesu sə Nazaratu, ɗowan a tinen sə darak anan ayak pə dədom mə zləlngaɗ ata awan. Cen apan. Man sə nahay anahan awan nə həna. Winen inde à man a anan sabay. Kə̀ slabakak! 7 Həna nà, zlen! Kâ si jen anà njavar anahan ahay tatə Piyer nà: “I lahak ikwen à Galile. Ki cinen anan nà, à man ata awan, kawa anahan sa jak ikwen.”»

8 Kwayan'a, uwar ataya ta haw ahahaw pa 'am jəvay wa tə ajəjar awan, anga zlawan a gan atan. Tə təkərek anan 'am ata anà ɗowan kwa kərtek bay anga tinen apan ti jəjar.

Yesu a kan zek anà Mariyama sə Magədala, aday anà njavar anahan ahay cew

Mata 28.9-10; Yuhana 20.11-18

9 Yesu a slabakay ahay à məke wa nà, pac sə zaka duwdew pərek. Mama'am awan a kan zek anà Mariyama, dəna sə Magədala ahay ata, Yesu sə rəzlay ahay wa apasay lelibay aya cuwɓe à winen wa ata awan. 10 Mariyama ata awan a zla sə ɗakan anan ləbara awan anà ɗo sa taa japay tatə Yesu ataya, tinen apan ti yam anga mbac kə̀ slahak patan wa. 11 Tə sləne sa jəka winen inde tə sifa awan, aday Mariyama kə̀ canak anan ɗukwen, tə təmahak sa ɗaf apan nga bay.

12 Pə dəɓa wa ɗukwen nà, Yesu a kan zek anà njavar anahan ahay cew ti zek hinen. Tinen a aday nà, tinen apan ti nay à wulen su doh wa sa zla tə kiɓe. 13 Njavar ataya ɗukwen ta mak, tə təkərek anan ləbara awan anà njavar anahan azar ataya awan, əna tə təmahak atan anan bay re.

Yesu a kan zek anà njavar anahan ahay

Mata 28.16-20; Lukas 24.36-49; Yuhana 20.19-23; Mer su way ahay 1.6-8

14 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a kan atan zek anà njavar anahan ahay kuro nga anahan a kərtek, tinen mə njahay a ti pa ɗaf. A gafan atan 'am anga tə ɗəfak apan nga bay, aday anga kurkwilen à sləmay a tinen ahay inde, bina tə təmahak 'am su ɗo sə canan kə̀ slabakak ataya bay.

15 Yesu a jan atan, a wa: «Zlen kwa ta sə wura pə daliyugo fok. Ɗiken anan ləbara mugom a anan kwa anà waya fok. 16 Kuwaya, ɗowan a kə̀ ɗəfak apan nga pə ləbara ata awan aday kə̀ təmahak sa ga baptisma nà, i tam. Aday ɗowan a kə̀ ɗəfak apan nga bay ite nà, Mbərom i gan sariya. 17 Ɗo ma ɗaf upo nga aya awan ti njaɗ sa ga way masuwayan aya awan. Ti razl setene ahay tə sləmay uno, ti njaɗ sa ja 'am wiya aya awan. 18 Hinahibay ti ban dədew tə alay kabay ti varan atan leke dəp nà, i gan atan awan bay. Ti ɗəfan alay pa nga ana ɗo sə ɗəvac ahay nà, ti mbar à ɗəvac a tinen ahay wa.»

Yesu a ján à Mbərom

Lukas 24.50-53; Mer su way ahay 1.9-11

19 Pə dəɓa ana Bahay Yesu sa jan atan 'am ata wa nà, zek anahan a cakaf à məndak wa, a zla à mburom saa njahay à alay puway ana Mbərom. 20 Njavar anahan ataya ite ta zla saa wazay anan ləbara mugom ata kwa ta sə wura fok. Bahay Yesu a varan atan məgala sa ga masuwayan, aday ɗo ahay tâ san 'am a tinen nà, ɗiɗem aya awan.*

* 1:3 Ca pə Esaaya 40.3.

† 1:21 Doh sə wazay sə Yahuda ahay, bina egliz bay.

* 2:4 Nga su doh a tinen mi cœɓ a cœcœɓ bay. Tə pəpay a pəpay.

† 2:5 Aɗaf nga: tə bayak pə Yesu aday ta ɗaf apan nga.

‡ 2:14 Lewi: kawa sa ja nà, Mata. Sləmay su ɗo kərtek awan.

§ 2:22 Mbulo sa zlay nà, way sa mbaɗ uda mahay kabay a'am sa sa, anga ɗo sa bar ahay. Aday ɗukwen, kak winen wiya a nà, a ngəraw kawa atə gəzla tə kukwar sa kaɗ ata bay.

* 2:25 Ca pə 1 Samuyila 21.2-7.

* 3:1 Doh sə wazay sə Yahuda ahay, bina egliz bay.

† 3:16 Kawa sa ja nà, Pəkəraɗ.

‡ 3:17 Anga ta ga mivel bəse bəse kawa adac a Mbərom.

§ 3:22 Bə'elzebul nà, sləmay ana Fakalaw re.

* 4:12 Ca pə Esaaya 6.9-10.

† 4:31 Yesu a ga minje nà, ti sé sə àga tinen a inde.

‡ 4:38 Way sa ɗaf apan nga à man sa njak ahan, aday â gan dəɗaf à nga ata awan.

* 6:2 Doh sə wazay sə Yahuda ahay, bina egliz bay.

† 6:2 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

‡ 6:15 Eliya nà, ɗo maja'am a Mbərom kwakwa awan.

§ 6:37 Dinar kərtek nà, àga tinen dala si mer su way sə hway kərtek.

* 7:7 Ca pə Esaaya 29.13.

† 7:10 Ca pə Gurtaaki 20.12; Tooktaaki Tawreeta 5.16.

‡ 7:10 Ca pə Gurtaaki 21.17; Farillaaji Lewiŋko'en 20.9.

§ 7:24 Tirus nà, winen pə daliyugo sə Sirofiniki ahay.

* 9:11 À Tawrita inde nà, abay Almasihu i sa nay ahay nà, Eliya i lahay aday.

* 10:8 Ca pə Laataanooji 1.27, 2.24.

† 10:19 Ca pə Gurtaaki 20.12-16; Tooktaaki Tawreeta 5.16-20.

* 11:8 Andakay anan cəveɗ matanan anga sə təma mbəlok mə zakay a kawa bahay.

† 11:17 Ca pə Esaaya 56.7.

‡ 11:17 Ca pə Yeremiya 7.11.

* 12:11 Ca pə Jabuura 118.22-23.

† 12:19 Ca pə Laataanooji 38.8; Tooktaaki Tawreeta 25.5-10.

‡ 12:26 Vəragaz: uko a ban ù vo sə way, aday winen ma gaɗ a bay. Ca pə Gurtaaki 3.2-4, 6, 15-16.

§ 12:30 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 6.4-5.

* 12:31 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 19.18.

† 12:36 Ca pə Jabuura 110.1.

* 14:5 Dinar kərtek nà, àga tinen dala si mer su way sə hway kərtek.

† 14:27 Ca pə Jekariya 13.7.

‡ 14:36 Abba: Kawa sa ja nà, «bəbay» ta 'am sə Aramayak.

* 15:25 Njamde dəsuɗo: pac a may ahay apa sa sla wa ɗa.

† 15:28 Ca pə Esaaya 53.12.

‡ 15:33 Njamde maakan: pac à man sa zla apa sa sla inde ɗa.

§ 15:34 'Am ataya nà, tinen ta 'am sə Aramayak.

* 15:34 Ca pə Jabuura 22.2.

† 15:46 Jəvay a tinen ma la a ù kon inde kawa doh. Anga nan ta mba apan sa zla uda awan.

* 16:20 Andav cəɗew a inde re, kawa à Deftere sa 'am sə mbuzom.

Lukas

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Ləbara mugom a kawa ana

Lukas

sə vinde anan ata awan

A ɗakay way pə deftere a anan

Lukas a vinde anan ɗerewel a anan nà, sə ɗakay anan ləbara a Yesu, anay anahan pə daliyugo, mer su way anahan sa ga ataya awan, amac anahan, aday aslabakay anahan à məke wa. Lukas a vinde ləbara a anan nà, anà ɗo fok, ɗo aday tinen Yahuda ahay bay ataya aday anà Yahuda ahay re. Lukas winen doktor awan, aday kà gak anan nga sə təker anan ləbara a anan tə cəveɗ a lele təhhe kawa way a sə təra ataya awan.

Nga sa 'am ahay

Alay sə wahay Yesu (1.1 - 4.13)

Yesu i wazay aday i mbar ɗo sə ɗəvac ahay à Galile (4.14 - 9.50)

Yesu i zla à Urəsalima (9.51 - 19.27)

Lumo a Yesu mədakwidok a à Urəsalima (19.28 - 23.56)

Yesu a slabakay ahay à məke wa aday a kan zek anà njavar anahan ahay (24.1-53)

1

Adazlan anahan awan

1-2 Na jak anak ayak 'am, iken Tiyufil ɗo məduwen awan.

Ɗo azar aya tə canak anan tə iɗe a tinen awan, anà way a Mbərom sa ga à wulen a mənuko inde kurre ataya awan. Aday Mbərom a slan atan sə ɗakay anan ləbara sə way a tinen sə canan ata awan. Tinen ɗukwen tə ɗakak umo anan re. Ɗo ahay bayak a à wulen a manay wa, ta rak apan zek sə vinde anan ləbara ata awan. 3 Nen həna ɗukwen nə bənak anan bitem sə cəce anan way a sə təra kurre ataya awan, aday həna nə gəzlan alay pi zek wa lele kutok. Anga nan, u no sə vindek anan ayak way ataya pə mədire pə mədire akiken Tiyufil. 4 Nə vindek anan ayak iken ite nà, aday kâ san anan ɗiɗek sə way a iken sə tətak həna ata awan.

Maslay a Mbərom a ɗakay anan ləbara saa wahay Yuhana, ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay

5 Natiya awan, à alay a Hiridus winen bahay a pa nga sə daliyugo sə Yahudiya ata nà, ɗowan a inde tə ngaman Zakari. Winen ɗo sə gəɗan dungo à way ahay anga Mbərom, ɗo sə slala ana Abiya. Dalay anahan inde tə ngaman Elizabet winen dəna sə slala ana Haruna, bahay sə gəɗan dungo anà way a re. 6 Tinen cew maya tə dalay anahan nà, ɗo sa ga way ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom. Tə ɗəfan apan anà nga sa 'am ana Bahay Mbərom mə baslay aya nà, dəc dəc lele. 7 Əna wan a tinen ibay, anga dalay anahan Elizabet ata nà, dərlay awan. Tə wahak wan bay, hus ta gak məduwer.

8 Natiya kutok, pə luvon a inde, Zakari winen apan i ga mer su way anahan ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, anga alay a saa ga mer su way a tinen tu ɗo sə slala ana Abiya ahay kà slak. 9 Ɗo sə gəɗan dungo à way ataya ta taa gəzla anan mer su way ata pə luvon pə luvon. Pac ata kutok, alay a ca pə Zakari. A zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, à man cəncan awan, aday a vak anan awan a inde kawa ləluway a rəbas ike lele dun'a.

10 À alay a Zakari winen apan i vak awan ata ù doh sə mazlaɓ a Mbərom à man a cəncan ata nà, ɗo a Mbərom ahay tinen apan ti gan amboh à Mbərom uho kurkwer.

11 Zaməma nà, Zakari a canan anà maslay a Mbərom mə tavay a à man sə vakan way anà Mbərom, ta day sə alay puway. 12 Zakari a canan cəna, a ma nga pə ajəjar, zlawan a gan tə mindel. 13 Əna maslay a Mbərom a jan: «Kə̂ jəjar bay, Zakari, anga Mbərom kə̀ slənek anak anan amboh anak. Dalay anak Elizabet i wahak wan mungol awan, aday ki ngaman anà wan ata nà, Yuhana. 14 À alay ata awan, ki taslay mivel tə mindel, anga wan ata awan. Ɗo ahay bayak a təkeɗe ti taslay mivel anga awahay ana wan ata re, 15 anga i təra ɗo məduwen a pa 'am a Mbərom. I sa mahay bay, i sa way mə kwasay aya bay re. I saa nay ahay à kutov a may anahan wa nà, winen ma rah a tə Apasay Cəncan awan. 16 I may anan ahay ɗo sə Isəra'ila ahay bayak a à man ana Bahay Fetek, Mbərom a tinen. 17 I nay ahay kawa ɗo maja'am a Mbərom tə məgala sə apasay a kawa ana Mbərom sə varan anà Eliya, ɗo maja'am anahan kwakwa ata awan. Wan anak ata i mbəɗa anan mivel sə bəbay ahay ta day a wan a tinen ahay, anga aday 'am â zlan atan pi zek. I mbəɗa anan mivel su ɗo sə ɗəfan apan anà Mbərom bay ataya aday ti saa bayak nga kawa ɗo ɗiɗek aya kutok ite. Aday ata, ɗo ahay ti ga inde mə lavay zek aya awan, anà Bahay a mənuko.»

18 Natiya, pə dəɓa anahan a wa ite, Zakari a cəce pə maslay a Mbərom ata wa, a wa: «Ni i san aday way ata i təra acəkan nà, kəkəmaw? Anga nen nà, məceɗ a coy, aday dalay uno ɗukwen ava anahan sə wahay wan sabay re.»

19 Maslay a Mbərom ata a mbəɗahan apan, a wa: «Nen nà, Jibirila. Nen mə tavay a pa 'am a Mbərom sa gan mer su way. A slənay ahay nen həna nà, sa naa ɗakak anan ləbara sa 'am a mugom a anan ata awan. 20 Way uno sa jak i təra acəkan ata nà, kə ɗəfak nga pa 'am uno ata bay. Anga na awan, ki təra ɗo maandak awan, ki mba apan sa ja 'am tətibay. Ki njahay tete dezl pə luvon ana way ata i təra aday.»

21 À alay ata ite, ɗo ahay tinen apan ti ba anan Zakari uho. A gan masuwayan anà ɗo sə uho ataya, anga kə̀ njahak ayak ù doh ata bayak awan. 22 Zakari a nay uho kutok nà, a mba apan sa jan 'am anà ɗo ahay sabay, anga kə̀ tərak ɗo maandak awan. A jan atan 'am nà, tə alay. Cəna, ɗo ahay ta san zle i ga nə kə̀ canak anan ahay anà awan a à man a cəncan ata wa.

23 Natiya kutok, alay sa ga mer su way ana Zakari ù doh sə mazlaɓ a Mbərom a ndav nà, a zla way anahan agay. 24 Pə dəɓa sə way ataya wa nà, uwar anahan Elizabet a təra ɗo. Anjahay way sə kiya ɗara ahay nà, winen a njahay way anahan agay, a wa: 25 «Na gak anan ì zek wa à Mbərom, anga həna waray sə dərlay inde upo sabay, aday ɗo ahay ti mbasay upo sabay re.»

Maslay a Mbərom a ɗakan anan à Mariyama i i wahay wan

26 Natiya, kiya a gan mbərka anà Elizabet nà, Mbərom a slənay ahay maslay anahan Jibirila à wulen su doh a inde tə ngaman Nazaratu, pə daliyugo sə Galile. 27 A slənay anan ahay àga dəna inde dalay awan, tə ngaman Mariyama, dəle a Yusufu. Yusufu ata nà, winen ɗo sə slala ana Dawuda bije anahan.

28 Maslay a Mbərom ata a zla pə cakay a Mariyama kutok, a jan: «Na jak anak 'am, dənama. Taslay mivel bayak awan, anga Mbərom kà gak anak nga tə asan zek anahan. Mbərom Fetek winen inde tə iken.»

29 Əna Mariyama a sləne 'am a matana ata cəna, a wusen nga tə mindel. Winen apan i bayak, a wa: «Aday u jo 'am matana ata jiya nà, a nan sa ja nə maw?»

30 Maslay a Mbərom ata kutok a wa: «Kə̂ jəjar bay, Mariyama, anga Mbərom kà gak anak sumor. 31 Həna nà, ki təra ɗo ti zek cew awan. Ki i wahay wan mungol awan, ki ɗaf apan sləmay nà, Yesu. 32 I təra ɗo məduwen a pa nga sə ɗo ahay fok. Ti ngaman nà, wan a Mbərom sə bagəbaga mburom. Bahay Fetek Mbərom i man anan bahay ana bije anahan Dawuda. 33 I ga bahay pa nga sə Isəra'ila ahay nà, pa sə viyviya awan. Bahay anahan i ndav kulibay.»

34 Mariyama a mbəɗahan apan anà maslay a Mbərom ata awan, a wa: «Həna nà, kula mə zlangak tə ɗowan bay kutok nə aday way ata i təra nà, kəkəmaw?»

35 Maslay a Mbərom a mbəɗahan apan, a wa: «Apasay Cəncan a i dazay apak, məgala a Mbərom sə bagəbaga mburom i nay apak sərdədek kawa mezeze. Anga nan, wan a iken saa wahay ata nà, winen cəncan awan, ti ngaman nə Wan a Mbərom. 36 Ənga ca apan həna, Elizabet, dəna a mərbay anak, winen mə təra ɗo awan, i wahay wan. Abay ɗo ahay tə bayak nà, winen dərlay a coy, əna həna kiya kà gak anan mbərka kutok. 37 Way aday Mbərom a mba apan sa ga anan bay nà, ibay.»

38 Mariyama a mbəɗahan apan, a wa: «Nen nà, ɗo si mer su way anà Bahay Mbərom coy. Mbərom awan, â ga kawa ananak a su jo a anan ata awan.»

Pə dəɓa wa kutok, maslay a Mbərom ata a zla way anahan.

Mariyama a zla saa can ahay iɗe anà Elizabet

39 Pə dəɓa anahan a wa nà, Mariyama a slabak, kwayan'a a zla à ɓəzlom, à wulen su doh a inde pə daliyugo sə Yahudiya. 40 A zla àga Zakari. A dəzle cəna, a jan 'am anà Elizabet.

41 Elizabet a sləne 'am ana Mariyama ata cəna, wan ana Elizabet à kutov ata a ɓal kuzleɗ kuzleɗ. Aday Apasay Cəncan a a zlan à mivel inde ana Elizabet. 42 A jan anà Mariyama tə məgalak awan, a wa: «Mbərom kə̀ ɗəfak apak alay sə mazlaɓ anahan zal uwar ahay pə daliyugo fok. Ngama ana Mbərom inde pa wan anak a saa wahay ata awan.» 43 Aday a ja asa, a wa: «May ana Bahay uno i nay ahay àga nen kawa həna ata nà, Mbərom sa ma uno ite anaw? 44 Anga nə sləne 'am anak iken su jo ata cəna, wan a dazlan sa ɓal à kutov uno, anga wan ata kə̀ taslak mivel tə mindel. 45 Ataslay mivel i tərak iken anga kə ɗəfak nga pa 'am ana maslay a Mbərom a sa jak ata awan, way ata i təra.»

Mariyama a həran nga anà Mbərom Ba Məduwen

46 Natiya kutok, Mariyama a ga ara, a wa:

«Mivel uno i həran nga anà Mbərom Ba Məduwen.

47 Apasay uno i taslay mivel anga Mbərom, winen ɗo sa tam nen.

48 Anga winen kə̀ bayakak pi nen ɓile anahan, aday na slak awan bay ata awan.

Ayaw, həna kutok ɗo ahay fok ti taa ja coy, nen uwar tə ngama a Mbərom awan.

49 Mbərom Ba Məgala kà gak uno mer su way lele aya bayak awan.

Sləmay anahan nà, cəncan awan.

50 Ɗo sa ɗaf apan nga ahay nà, ta gan ì zek wa pa sə viyviya awan.

51 Kà gak mer su way ahay tə məgala sə alay anahan njənnjan awan.

Kà tak anan 'am anà ɗo sa gan may anà ahar nga ahay à man ahay cara cara fok.

52 Kə̀ dazak anan ahay bahay ahay à man sə njahay a tinen ahay wa,

aday kə̀ slabakak anan nga anà ɗo mə nahay nga aya awan.

53 Kə̀ rahak anan ɗo may sa han patan ataya tə way lele aya awan,

əna ɗo sə zlile ahay nà, kə̀ rəzlak atan alay məgaɓar aya awan.

54 Kà mak anan zek anà ɗo si mer su way anahan Isəra'ila ahay.

Ta gak anan ì zek wa, kə̀ mbəɗəkek atan à nga wa bay, kà gak atan asan zek hwiya.

55 Kawa anahan sə zlapan anan anà bije a mənuko ahay, tatə Ibərahima,

aday tə slala anahan ahay ata nà, i ga anan way ata hwiya.»

56 Mariyama a njahay tə Elizabet way sə kiya maakan, aday a zla way anahan agay kutok.

Awahay ana Yuhana, ɗo sa gan Baptisma anà ɗo ahay

57 Natiya, alay a a sla aday Elizabet i njaɗ wan kutok. A wahay wan mungol awan. 58 Ɗo sə cakay su doh anahan ahay tu ɗo sə zaav anahan ahay tə sləne sa jəka Elizabet kà gak anan ì zek wa anà Mbərom ata nà, ta nay saa taslay mivel pə kərtek awan.

59 Natiya, wan ata a njahay luvon jəmaakan nà, ɗo ahay ta nay ahay saa gəɗan mədəndalas, sa ɗaf apan sləmay. Abay ta gan may sə ngaman tə sləmay ana bəbay anahan Zakari. 60 Əna may anahan awan a mbəɗa apan, a wa: «Matana bay. Sləmay anahan a nà, Yuhana.»

61 Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Matana bay. Anga sləmay a ɗowan inde matana pə slala anak ibay.»

62 Tə cəce pə bəbay a wa, kawa mədəngazlak wulak wulak tə alay, aday sa san, a nan sə ngaman anà wan anahan a nà, wayaw. 63 Natiya kutok, Zakari a cəce way sə vinde apan way, aday a vinde apan 'am aya awan: «Sləmay anahan a nà, Yuhana.» Way ata a gan atan masuwayan.

64 Cəna kwayan'a, Zakari a mba apan sa ja 'am, aday a dazlan sə həran nga anà Mbərom kutok.

65 Natiya, ɗo sə cakay su doh anahan ahay fok ta ma nga sə jəjar, aday à ɓəzlom sə daliyugo sə Yahudiya ataya fok, tinen apan ti təker ləbara sə way a sə təra ata awan. 66 Ɗo sə sləne ləbara sa 'am ataya fok, ta ma nga sə bayak, ta wa aday: «Ləbara a wan ata i naa ga nà, kəkəmaw?» Anga alay sə mazlaɓ a Mbərom Ba Məduwen inde pa wan ata awan.

Zakari a zambaɗ a Mbərom anga sumor anahan

67 Pə dəɓa a wa kutok, Apasay Cəncan awan a rahan à mivel inde anà Zakari, bəbay ana wan a ata awan. Natiya awan, a dazlan sa ma anan 'am a Mbərom, a wa:

68 «Zambaɗuko anan Bahay Fetek, Mbərom ana Isəra'ila ahay,

anga kà gak atan nga lele, kə̀ təmak atan ahay à ɓile wa.

69 Kə̀ slənak uko ahay anà mənuko ite, ɗo sa tam ɗo məgala awan pə slala ana Dawuda wa, ɗo sa ga mer su way anahan ata awan.

70 Bina ɓa kà jak anan matanan kwakwa ta 'am ana ɗo maja'am anahan cəncan aya awan,

71 a wa, i təmay ahay mənuko à alay ana ɗo maniɗe a nuko ahay wa,

aday à alay ana ɗo sa nak uko iɗe ahay wa fok.

72 Natiya, Mbərom a kay anan ahay sumor anahan sə zlapan anan anà bije a mənuko ahay ata awan,

anga a bayak pə aɓan 'am a tinen ata hwiya,

73 way a Mbərom sə zlapan anan anà Ibərahima, bije a mənuko ata awan.

74 A wa, i təmay ahay mənuko à alay ana ɗo maniɗe a mənuko ahay wa,

aday ɗi mba apan sa gan mer su way mənjəna ajəjar,

75 ɗi gan mer su way tə cəveɗ awan mənjəna ines ahay,

pə iɗe a Mbərom, hus pə luvon a sifa a nuko saa ndav pə daliyugo wa.»

76 Zakari a ja hwiya asa re, a wa:

«Iken, wan a cəɗew a ana awan, ti naa ngamak ɗo maja'am a Mbərom sə bagəbaga mburom,

anga ki lahan anà Ba Məduwen, sə ndakan anan cəveɗ anahan,

77 aday sə ɗakan anan anà ɗo anahan ahay nà,

winen i naa tam atan ta sə pəsen atan anan ines a tinen ahay.

78 Anga winen nà, ɗo sa ga sumor, aday ɗo sə asan zek re.

A kay puko jiyjay anahan à mburom wa,

kawa pac sə sləray ata awan.

79 Jiyjay ata i dəvan ayak anà ɗo sə iɗe zənzen ataya awan,

tinen bəse ɗo sə məke ahay coy ata awan,

i lagay mənuko à cəveɗ sə zay inde.»

80 Natiya, pə dəɓa anahan a wa, Yuhana a har, a san nga lele, a zla way anahan à saf inde. A njahay à man ata dezl pə luvon anahan sa kan ahay zek anà Isəra'ila ahay ata kutok.

2

Awahay ana Yesu Almasihu

Mata 1.18-25

1 À alay ata ite, bahay sə Ruma Agustus a jan anà ɗo si mer su way anahan ahay tə̂ baslay anan sləmay su ɗo pə daliyugo anahan ahay ataya fok. 2 Wita nà, mama'am sə baslay ɗo pə daliyugo sə Ruma ahay ata awan. A təra nà, à alay a Kiriniyus winen ɗo sə lavan nga anà daliyugo sə Siriya ata awan. 3 Anga nan kutok, kuwaya fok a zla saa vindek anan ayak sləmay anahan à wulen su doh ana bije anahan.

4 Natiya kutok, Yusufu ite a slabak à Nazaratu pə daliyugo sə Galile wa, a zla pə daliyugo sə Yahudiya à wulen su doh sə Baytilama, man sə wahay ana bije anahan Dawuda. 5 Aday ta zla saa vindek anan ayak sləmay a tinen tə Mariyama, dəle anahan, winen mə təra ɗo awan.

6 À alay a tinen à Baytilama à man ata kutok nà, wan a dəlay anan Mariyama, bina kà slak pə kiya anahan. 7 Aday a wahay wan mungol a murkwaya anahan, a kumboh anan à zana inde, a nahay anan à kuɗom* inde, bina man inde sə nahay ù doh sabay, anga mbəlok ahay tə zalak ayak.

Ɗo sa ɓal gənaw ahay ta zla à Baytilama

8 Natiya awan, ɗo sa ɓal way ahay inde à kiɓe sa man ata awan, tinen apan ti ba pə gənaw a tinen ahay sə luvon. 9 Maslay a Mbərom a sləray ahay à wulen a tinen inde. Jiyjay sə mazlaɓ a Mbərom a dəvay ahay patan pəzlaɗ pəzlaɗ, aday ta ma nga sə jəjar tə mindel.

10 Əna maslay a Mbərom ata a jan atan nà: «Kə̂ jəjiren bay, anga na nak ikwen anan ahay nà, tə ləbara mugom a, sə taslan anan mivel anà ɗo ahay fok. 11 Ɗo sa tam ɗo mə wahay a anga kwanay biten à Baytilama, wulen su doh a Dawuda. Winen nà, Almasihu, Ba Məduwen. 12 Ki i sənen anan pə minje sə way a anan: Ki njiɗen anan ayak wan cəɗew a ndəleɓœɓe mə kumboh a à zana inde, aday mə nahay awan à kuɗom† inde.»

13 Kwayan'a cəna, daskalak, maslay a Mbərom azar aya tə sləray ahay, tə japay tə maslay a Mbərom ata awan. Tə taslay mivel pə kərtek awan, tə həran nga anà Mbərom ta sə zambaɗ anan, ta wa:

14 «Zambaɗuko anan Mbərom à bagəbaga mburom.

Zay â ga inde pə daliyugo à wulen su ɗo anahan a sa zlan à nga ataya awan.»

15 Pə dəɓa anahan a wa nà, maslay a Mbərom ataya tə mbəsak anan ɗo sa ɓal way ataya awan. Ta ma way a tinen à man a Mbərom nà, ɗo sa ɓal way ahay ta ja à wulen a tinen inde, ta wa: «Zluko à Baytilama, cuko ahay pə way a sə təra à man ata kawa ana maslay a Mbərom sə ɗakak uko anan ata awan.»

16 Cəna, tə slabak, ta zla kwayan'a, ta tan ayak à nga anà atə Mariyama tə Yusufu aday ta wan a cəɗew a ata, mə nahay awan, à kuɗom‡ inde. 17 Ɗo sa ɓal gənaw ahay tə canan à wan ata cəna, tə dazlan sə ɗakay anan way kawa ana maslay a Mbərom sa jan atan pa wan ata ata awan. 18 'Am ana ɗo sa ɓal way ataya a ma nga sa gan masuwayan anà ɗo sə sləne 'am a tinen ataya awan. 19 Əna Mariyama nà, a ɗaf anan à nga inde way a sə təra ataya fok kəcek kəcek, a taa jalay apan à mivel anahan inde.

20 Pə dəɓa anahan a wa nà, ɗo sa ɓal way ahay ta ma way a tinen à kiɓe à man sə gənaw a tinen ahay. Tinen apan ti zambaɗ a Mbərom, tinen apan ti həran nga, anga way a tinen sə canan ta sə sləne ataya fok. Kə̀ tərak kawa ana maslay a Mbərom a sa jan atan ayak kurre ata acəkan.

Aɗaf sləmay pə wan

21 A njahay pə dəɓa wa kwasuko kərtek nà, alay a a sla sə gəɗan mədəndalas anà wan ata kutok. Ta ɗaf apan sləmay a nà, Yesu. Sləmay ata nà, sləmay mbala ana maslay a Mbərom sə ɗakan anan anà Mariyama, à alay a kə̀ tərak ɗo fan bay a ata awan.

Ta zla anan tə Yesu saa ka anan ù doh sə mazlaɓ a Mbərom

22 Alay sa ga mudo ana Mariyama a ndav kutok, kawa ana Tawrita ana Musa sə ɗakay anan nà, ta zla anan tə Yesu à Urəsalima sə ɗakan anan à Mbərom, ù doh sə mazlaɓ a Mbərom awan, 23 anga mə vinde a à Tawrita a Mbərom inde nà: «Murkwaya sə wan mungol a cəna, ma ga nga awan, anà Mbərom.§» 24 Aday ta var way ta 'am kəray awan, anga mə vinde a à Tawrita a Mbərom inde matanan: «Sa var nà, kurkudok ahay cew, kabay badəbada ahay cew.*»

Simiyon a ngəran anà Mbərom anga Yesu

25 À alay ata ite, ɗowan a inde à Urəsalima à man ata awan, tə ngaman Simiyon, winen ɗo ɗiɗek a aday a jəjaran anà Mbərom cəveɗabay. Winen apan i ba anay ana ɗo saa tam anan Isəra'ila ahay ata awan. Apasay Cəncan a ɗukwen inde à mivel anahan. 26 Ɓa Apasay Cəncan a kə̀ ɗakak anan anan, i mac fan bay si i canan anà Almasihu a Mbərom saa slənay anan ahay ata aday.

27 À alay ata ite, Apasay a Mbərom kà nak anan ahay Simiyon ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. Aday bəbay a Yesu ta may anahan ta nak anan ahay Yesu à man ata, saa zugulan way kawa mə vinde a à Tawrita ana Mbərom inde ata awan. 28 Cəna, Simiyon a təma anan wan à alay anahan inde, a gan suse anà Mbərom, a wa:

29 «Bahay Mbərom, 'am anak a su jo kurre ata kà gak zek kutok.

Həna nà, mbəsak nen ɓile anak nâ mac. Nen à zay inde kutok.

30 Anga həna nə canak anan tə iɗe uno njœk anà ɗo iken sə slənay saa tam anan ɗo ahay ata awan.

31 Winen, iken sə lavan a zek anà ɗo sə daliyugo ahay fok ata awan.

32 Winen nà, jiyjay sə ɗakan anan way anà ɗo sə daliyugo ahay fok,

aday winen i varan mazlaɓ anà ɗo anak Isəra'ila ahay.»

33 'Am ana Simiyon sa jan à nga wa anà Yesu ata nà, a gan masuwayan à bəbay anahan tə may anahan a təke fok.

34 Natiya kutok, Simiyon a ɗaf patan ngama, aday a jan anà Mariyama, may a Yesu awan, a wa: «San apan lele, wan anak a anan nà, i naa dəcan saray anà Isəra'ila ahay bayak awan, aday i naa təran cəveɗ sa njaɗ sifa anà Isəra'ila ahay bayak a re. Winen i təra ɗo saa ɗakan anan Mbərom anà ɗo ahay, əna ɗo ahay ti təma 'am anahan bay. 35 I kay anan ahay uho abayak nga su ɗo mi ɗer ataya awan. Əna iken, Mariyama nà, way i cəɓak à mivel inde kawa ta ndaz iken zlac zlac tə maslalam.»

Anna a ngəran anà Mbərom

36 À Urəsalima à man ata nà, ɗo maja'am a Mbərom a inde uwar awan, tə ngaman Anna. Winen dəna ana Fanuwel, ɗo sə zaav ana Aser. Uwar ata winen məduwer a coy. Ɓa kə̀ njahak abay pi zek tə mbaz ava cuwɓe tə dalay anahan awan, əna mbaz a mac panan. 37 A njahay winen mədukway sə uwar awan, ava anahan kà gak həna kutok kwa kuro jəmaakan nga anahan a fuɗo. Winen apan i ga mer su way ù doh sə mazlaɓ a Mbərom hwiya, luvon tə ipec a təke. Winen apan i ga amboh tə sumaya awan.

38 À alay a Simiyon tə Yesu a à alay inde ata nà, Anna a zla à man a tinen awan, a gan suse à Mbərom. A təkəren ləbara a Yesu anà ɗo sa ba aday Mbərom i tam anan Urəsalima ataya awan.

Atə Yusufu tə Mariyama ta ma pə dəɓa à Nazaratu

39 Pə dəɓa anahan a wa, atə bəbay a Yesu tə may anahan ta ndav anan sa ga way kawa mə vinde a à Tawrita a Mbərom inde ataya nà, ta ma way a tinen pə dəɓa à wulen su doh a tinen à Nazaratu pə daliyugo sə Galile kutok. 40 Natiya awan, wan ata kə̀ hərak. Kə̀ njaɗak məgala lele, kə̀ njaɗak kəlire† lele re, aday Mbərom a pəlay anan cəveɗabay.

Yesu ma va kuro nga cew awan, ù doh sə mazlaɓ a Mbərom

41 Atə bəbay a Yesu tə may anahan ta taa zla pə ava pə ava saa gay ahay azar uko sə Pasəka à Urəsalima wa. 42 Ava ana Yesu a ga kuro nga anahan a cew kutok nà, ta zla pə kərtek a à azar uko ata, kawa ana Isəra'ila ahay sa taa zla ata awan.

43 Azar uko a ndav nà, atə bəbay anahan tə may anahan ta ma pə dəɓa sa zla agay. Əna wan a tinen Yesu ata nà, winen mətak njahay way anahan à Urəsalima. Aday atə bəbay anahan tə may anahan nà, tə sənak pi zek bay. 44 Tinen tə bayak nà, i ga inde à wulen su ɗo a tinen ahay. Ta zla way sə luvon kərtek nà, winen ibay hwiya. Matanan tə dazlan sə pəlay anan à wulen su ɗo a tinen ahay, tə məndala anahan ahay wa. 45 Əna ta tak anan à nga à wulen su ɗo ataya inde bay, ta ma pə dəɓa à Urəsalima, saa pəlay anan ahay à man ata wa.

46 Hus pə luvon maakan anahan a ta saa tan à nga ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, winen mə njahay awan, à wulen sə miter sə Tawrita ahay inde. Winen apan i pak sləmay pa 'am a tinen, aday winen a ɗukwen winen apan i cəce patan wa 'am ahay ite. 47 A ma nga sa gan həɓəkəkka anà ɗo sa pak sləmay pa 'am anahan ataya fok, anga 'am anahan a sə mbəɗahan atan apan ata nà, tə mərike sa san way awan.

48 Atə bəbay anahan tə may anahan tə canan kutok nà, a gan atan həɓəkəkka re. Anga nan awan, may anahan a jan, a wa: «Wan uno, ka gan umo ata nà, way maw? Ma yak nga sə pəlay iken tə bəbay anak aday zek kà dak umo ndəlekeke sə pəlay iken nà, angamaw?»

49 A mbəɗahan atan apan, a wa: «Kə pəlen nen nà, angamaw? Kə sənen apan abay sa jəka, ni njahay ù doh ana Bəbay uno biɗaw?»

50 Əna tə sənak anan 'am anahan a sa jan atan ata bay.

51 Pə dəɓa anahan a wa kutok nà, Yesu a ma tə tinen a təke fok à Nazaratu. Kə̀ ɗəfak anan apan anà atə bəbay anahan tə may anahan. May anahan nà, a ɗaf anan way a sə təra ataya fok à nga anahan inde kəcek kəcek lele.

52 Natiya awan, Yesu winen apan i har, winen apan i san nga kurkwer. A zlan à nga anà Mbərom, aday a zlan à nga anà ɗo ahay fok re.

3

Wazo a Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay

Mata 3.1-12; Markus 1.1-8; Yuhana 1.19-28

1 Natiya, Tiberiyas kà gak à bahay inde ava kuro nga ɗara pə daliyugo sə Ruma ahay fok; sə lavan nga anà daliyugo sə Yahudiya nà, Pontiyos Pilatu; sə lavan nga anà daliyugo sə Galile nà, Hiridus; mərak anahan Filip ɗukwen a lavan nga anà kon sə Ituriya, tə daliyugo sə Tarakunitis; Lisaniya ɗukwen a lavan nga anà daliyugo sə Abilene. 2 Atə Anas tə Kayafas ite, tinen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom. À alay ata ite kutok, Mbərom a jan ahay 'am anahan anà Yuhana, wan ana Zakari, winen mə njahay a nà, à saf inde taayak.

3 Yuhana a bar à wulen su doh sa mban anà zlinder sə Urdon ataya fok ta sə wazan anà ɗo ahay, a wa: «Mbəsiken ines a kwanay ahay, təmihen sa ga baptisma, aday Mbərom i pəsek ikwen anan ines a kwanay ahay.»

4 Matanan kawa ana Ezaya, ɗo maja'am a Mbərom sə vinde à Deftere a Mbərom inde, a wa: «Ɗowan a inde, winen apan i zlah à saf inde à kiɓe, a wa:

“Ten anan cəveɗ anga Bahay winen apan i nay.

Ten anan cəveɗ ata mə tavay nga a lele fəhhe.

5 Futor ahay fok, rihen a wa, ndisen uda awan.

Ɓəzlom tə culok ahay, mbəzlen a wa, â ga fəkətuwwa lele.

Cəveɗ mə slaray aya fok, tə̂ tavay nga.

Cəveɗ mi nes aya fok, tə̂ ndakay zek lele.

6 Matanan, ɗo ahay fok ti san apan Mbərom i tam anan ɗo ahay kutok.*”»

7 Natiya kutok, ɗo ahay bayak a tinen apan ti zla à man a Yuhana, aday â sa gan atan baptisma. Yuhana a jan ù ɗo ataya, a wa: «Kwanay zahav su kòn ahay, ɗo sa njak ɗo ahay, waya sə ɗakak ikwen anan sa haw pə sariya ana Mbərom saa nay ahay ata wa anaw? 8 Gen mer su way lele aya aday sə ɗakay anan nə kə mbəsiken ines a kwanay ahay acəkan ata awan aday. Bina, kâ sa ɗəfen ajalay nga a kwanay ta sa jəka: “Manay nà, wan ana Ibərahima ahay asanaw” ata bay. Nen apan ni jak ikwen, Mbərom i mba apan sə təra anan kon a anaya, wan ana Ibərahima aya təte. 9 Mbərom kə̀ lavak anan zek tə tirez, i gaɗ anan dədazl si sé aday a wahay wan lele aya bay ata fok. I gaɗ atan, aday i pak atan ù uko inde.»

10 Ɗo ataya tə cəce panan kutok, ta wa: «Aday mâ ga həna nà, kəkəma kutok anaw?»

11 Yuhana a mbəɗahan atan apan, a wa: «Ɗo aday zana anahan ahay inde cew ata nà, â varan panan wa anà ɗo aday zana anahan ibay ata awan. Ɗo aday way sa pa anahan inde ata ɗukwen, â varan panan wa anà ɗo hinen, aday way sa pa anahan inde apan itəbay ata awan.»

12 Ɗo sə cakal jangal ahay ite ta zlak ayak à man a Yuhana anga aday â gan atan baptisma ite re. Tə cəce panan, ta wa: «Miter, mi ga həna nà, kəkəma ite anaw?»

13 A mbəɗahan atan apan, a wa: «Kâ sa təmihen way pə ɗo ahay wa zal pə mbala ana bahay a kwanay sa jak ikwen ata bay.»

14 Suje ahay ite asa tə cəce panan, ta wa: «Aday manay həna nà, mâ ga kəma ite anaw?»

A mbəɗahan atan apan, a wa: «Kə̂ ngəzəren dala pu ɗo ahay wa tə məgala, kabay ta sa gaɗ patan mungwalay bay. Tislen mivel nà, pə dala sa ga mer su way a kwanay aɗəka.»

15 Anga nan kutok, ɗo ataya fok tinen apan ti bayak à nga a tinen inde ta sa ja nà: «Həna anan nà, i ga nə Almasihu bay dəge?»

16 Əna Yuhana a mbəɗahan atan apan à tinen ata fok, a wa: «Nen nà, na gak ikwen baptisma nà, tə a'am cəna coy. Əna, ɗo hinen inde i nay ahay pə dəɓa uno wa mba, winen a zalay nen tə mazlaɓ lele. Nen, na slak sə həɗek pə cakay anahan aday ni pəsakan anan liɓer sə təkarak anahan bay. Winen kà sak a nay ahay nà, i naa gak ikwen baptisma nà, tə Apasay Cəncan awan, aday tə uko. 17 Ɗowan ata nà, i nay ahay tə gəsaɗaf anahan a à alay inde saa vəvay ndaw, anga sə gəzla anan ndaw pi zek wa tə janjar. Aday i halan nga anà ndaw ì de anahan, janjar ɗukwen i ɗəfan uko, i vak anan wa tə uko sə mbacay kula itəbay ata awan.»

18 Natiya, Yuhana a ɗakan anan ləbara sa 'am a Mbərom mugom a, anà ɗo ataya nà, ta 'am a ma ja a anaya awan, aday ta 'am azar aya re.

19 Cəkəbay, bahay a inde ite, tə ngaman Hiridus. A ngəzar anan uwar a inde tə ngaman Hirudiya, pə wanbay anahan wa. Aday ɗukwen winen apan i ga way lelibay aya inde azar aya bayan a re. Anga nan, Yuhana a jan apan anga mer su way anahan a lelibay ataya awan. 20 Əna Hiridus a ga way lelibay a miza awan, zal way ata asa re. A ban anan Yuhana, a ɗəfak anan ayak à dangay.

Yesu a ga baptisma

Mata 3.13-17; Markus 1.9-11

21 Natiya awan, à alay ana Yuhana winen apan i gan baptisma anà ɗo ahay mba ata nà, a gan baptisma anà Yesu ite re. À alay a Yesu winen apan i ga amboh ata nà, bagəbaga mburom a təɓa pangaya. 22 Apasay Cəncan a dazay ahay apan ti zek a kawa badəbada dəgurzelehhe. 'Am a ndəray ahay kwa à bagəbaga mburom wa, a wa: «Iken nà, wan uno, ləliwe uno awan. Nen a nə taslay mivel bayak a nə tə iken awan.»

Bije ana Yesu ahay

Mata 1.1-17

23 À alay a Yesu sə dazlan sə ɗakay anan ləbara sa 'am a Mbərom ata nà, ava anahan i ga way sə kwa kuro maakan ahay. Pə ana ɗo ahay sə bayak nà, winen wan ana Yusufu. Aday kutok, Yusufu winen wan ana Heli, 24 Heli wan ana Matat, Matat wan ana Lewi, Lewi wan ana Melki, Melki wan ana Yanay, Yanay wan ana Yusufu, Yusufu wan ana Matatiya, 25 Matatiya wan ana Amos, Amos wan ana Nahom, Nahom wan ana Hesəli, Hesəli wan ana Nagay, 26 Nagay wan anan Mahata, Mahata wan ana Matatiya, Matatiya wan ana Semeyon, Semeyon wan ana Yosek, Yosek wan ana Yoda, 27 Yoda wan ana Yowanan, Yowanan wan ana Reza, Reza wan ana Zorobabila, Zorobabila wan ana Salatiyel, Salatiyel wan ana Neri, 28 Neri wan ana Melki, Melki wan ana Adi, Adi wan ana Kosam, Kosam wan ana Elmadem, Elmadem wan ana Eri, 29 Eri wan a Yosuwa, Yosuwa wan ana Eliyezer, Eliyezer wan ana Yorim, Yorim wan ana Matat, Matat wan ana Lewi, 30 Lewi wan ana Simiyon, Simiyon wan ana Yahuda, Yahuda wan ana Yusufu, Yusufu wan ana Yonam, Yonam wan ana Eliyakim, 31 Eliyakim wan ana Meliya, Meliya wan ana Mena, Mena wan ana Matata, Matata wan ana Natan, Natan wan ana Dawuda, 32 Dawuda wan ana Yisa, Yisa wan ana Obed, Obed wan ana Bo'es, Bo'es wan ana Salmuna, Salmuna wan ana Nasunu, 33 Nasunu wan ana Aminadabu, Aminadabu wan ana Adəmin, Adəmin wan ana Arəni, Arəni wan ana Hesərunu, Hesərunu, wan ana Fares, Fares wan ana Yahuda, 34 Yahuda wan ana Yakob, Yakob wan ana Isiyaku, Isiyaku, wan ana Ibərahima, Ibərahima wan ana Tarak, Tarak wan ana Nakor, 35 Nakor wan ana Saruku, Saruku wan ana Ragaw, Ragaw wan ana Falek, Falek wan ana Eber, Eber wan ana Sala, 36 Sala wan ana Kaynam, Kaynam wan ana Arəfasada, Arəfasada wan ana Sem, Sem wan ana Nuhu, Nuhu wan ana Lemek, 37 Lemek wan ana Matusala, Matusala wan ana Anuhu, Anuhu wan ana Yeret, Yeret wan ana Meleliyel, Meleliyel wan ana Kaynam, 38 Kaynam wan ana Enos, Enos wan ana Setu, Setu wan ana Adama, Adamu ata nà, wan ana Mbərom awan.

4

Fakalaw a nan sa njak a Yesu

Mata 4.1-11; Markus 1.12-13

1 Coy, pə dəɓa ana Apasay Cəncan a sa nay ahay pə Yesu ata wa nà, Yesu a may ahay à zlinder sə Urdon wa. Aday Apasay ata a zla anan à man sa saf inde à kiɓe. 2 Winen à saf inde à man ata nà, luvon kwa kuro fuɗo, Fakalaw winen apan i njak anan. Luvon kwa kuro fuɗo ata fok nà, Yesu kə̀ tukumok awan bay jiga awan. Luvon ata a ndav kutok nà, may a han apan tə mindel.

3 Coy kutok, Fakalaw a jan, a wa: «Kak iken nə Wan a Mbərom cukutok nà, jan anà kon a anan â təra ɗaf biɗaw?»

4 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ɓa mə vinde a à Deftere a Mbərom inde coy, a wa: “Ɗo zənzen a a njahay uho nə tə way sa pa ɗəkɗek bay.*”»

5 Asa, Fakalaw a zla anan pa nga sə ɓəzlom zəbor awan, a ɗakan pə bahay sə daliyugo tembərəzem fok, kawa akəɓac iɗe. 6 A jan, a wa: «Daliyugo a anan fok, ni varak anan pə alay anak. Ki lavan nga tə mazlaɓ sə zlile anahan a təke fok. Anga way a iken sə canan anaya fok nà, mə vuro a à alay uno inde. Ni mba apan sə varan anan anà ɗowan a kawa su no. 7 Kə dukwek uno gərmec ù vo aday kə hərak uno nga nà, way a anaya fok ni varak atan.»

8 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Mə vinde a à Deftere a Mbərom inde, a wa: “Həran nga nà, anà Mbərom Fetek a taayak, winen Bahay anak. Gan mer su way nà, anà winen a kərtek.†”»

9 Pə dəɓa anahan a wa asa nà, Fakalaw a zla anan Yesu à wulen su doh sə Urəsalima, a ján anan pa nga su doh sə mazlaɓ a Mbərom a cəkəɗkeɗ a aday sololo re. Aday a jan kutok, a wa: «Kak iken Wan a Mbərom a acəkan nà, ənga larak ayak zek kwa à man a anan wa à məndak biɗaw! 10 Anga Deftere a Mbərom kà jak, a wa: “Mbərom i jan anà maslay anahan ahay sa ba iken” asanaw? 11 Aday ɗukwen, a wa: “Ti kəcaw iken à alay a tinen inde, anga aday kâ saa ɓurgosl anan saray anak ahay pu kon bay‡” biɗaw?»

12 Yesu a mbəɗahan apan asa re, a wa: «Deftere a Mbərom a ja nà: “Kâ sa ca azan pə Mbərom anak wa bay.§”»

13 Pə dəɓa anahan a wa, Fakalaw kà yak nga dəftakar pə Yesu wa. Coy a mbəsak anan, a zla way anahan pə cakay anahan wa, si pac a hinen asa.

Yesu a dazlan anà mer su way anahan à Galile

Mata 4.12-17; Markus 1.14-15

14 Pə dəɓa ana way ataya wa fok kutok, Yesu a may ahay pə daliyugo sə Galile, winen ma rah məgala sə Apasay a Mbərom awan. Ɗo ahay tə dazlan sə təker anan ləbara sa 'am anahan awan, anà ɗo ahay à wulen su doh sa man ataya fok, pu kon pu kon. 15 Yesu a ɗukwen kə̀ ɗakak anan anan 'Am a Mbərom anà ɗo ahay ù doh sə wazay ahay. Ɗo sa man ataya fok ta ma nga sə varan zlangar.

Ɗo sə Nazaratu ahay tə ɗəfak nga pə Yesu bay

Mata 13.53-58; Markus 6.1-6

16 Yesu a may ahay a Nazaratu, wulen su doh a winen sa har uda ata awan. Pə luvon sa man uda awan, kawa anahan sa taa ga, a zla ù doh sə wazay ata awan. A slabak anga aday i jangan Deftere a Mbərom anà ɗo ahay. 17 Tə varan ahay Deftere ana Ezaya, ɗo maja'am a Mbərom. A təɓa anan Deftere ata awan, a njaɗ man sə jinge, winen apan i ja nà:

18 «Apasay a Mbərom Fetek inde pi nen.

A zəɓa nen anga aday sə ɗakan anan ù ɗo mətawak aya awan, ləbara mugom awan.

A slənay ahay nen sa jan anà ɗo sə dangay ahay nà: “Həna ti mbəsak kwanay coy”,

aday anà hurof ahay nà: “Həna iɗe a kwanay i təɓa kutok”.

A slənay ahay nen saa tam anan ɗo aday tinen apan ti ga atan alay ataya à ɗəce a tinen ahay wa,

19 aday sa naa ɗakay anan ava a Mbərom sa kay anan ahay sumor anahan ata kà slak.*»

20 Pə dəɓa wa kutok, a tacay anan Deftere ata awan, a man anan anà ɗo sa ga mer su way ù doh ata awan. A njahay way anahan kutok. Ɗo su doh ataya fok iɗe pə winen həməcəcce, tinen apan ti ca apan.

21 Yesu a jan atan kutok, a wa: «Way a kwanay sə sləne à Deftere a Mbərom wa ata nà, həna biten way ata kà gak zek coy.»

22 'Am anahan a lele sa jan atan ata nà, a gan atan masuwayan. Ta wa: «Winen nà, ɗo lele awan. Əna aday na wa, winen nà, wan ana Yusufu ba? Aday a gəɓay wurwer sa san way a anahan a matanan ata awanaw?»

23 Natiya, Yesu a jan atan apan kutok, a wa: «Na san zle, ki saa jen uno jike sa 'am kawa həna a anan awan: “Doktor, ənga mbar zek anak tə alay anak awan. Matanan, way anak a manay sə sləne iken sa ga à Kafarnahum ata fok nà, ənga ga anan ù kon anak awan ite biɗaw?”»

24 Yesu a jan atan asa, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗo ahay ta gan nga anà 'am ana ɗo maja'am a Mbərom kwa ta sə wura fok. Əna ù kon anahan a nà, ɗowan a gan nga anà 'am anahan ahay itəbay. 25 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a asa re. À alay ana Eliya ɗo maja'am a Mbərom winen inde mba ata nà, iven kà gak bay ava maakan tə kiya mbərka. May kà nak pə daliyugo bayak awan. Aday ɗukwen, mədukway sə uwar ahay nà, inde pə daliyugo sə Isəra'ila re asanaw? 26 Əna Mbərom kə̀ slənek anan Eliya àga mədukway sə uwar ataya bay. Si Mbərom a slan anan nà, àga mədukway sə uwar a inde winen à Sarəfat pu kon sə Sidon biɗaw?† 27 Aday à alay ana Elize ɗo maja'am ana Mbərom ata ɗukwen ɗo mə dugwaɗ aya inde bayak a pə daliyugo sə Isəra'ila, əna Elize kə̀ mbərak ɗowan kwa kərtek bay. Si a mbar anan nà, Na'aman taayak, winen ɗukwen ɗo sə daliyugo sə Siriya.‡»

28 Natiya kutok, ɗo mə njahay aya ù doh sə wazay ata, tə sləne 'am ata cəna, a cəɓan atan tə mindel, mivel a tinen a ban nə kawa uko. 29 Tinen a fok tə slabak, tə ngəza anan kucəcəren kucəcəren, ta zla anan zaɗ à wulen su doh wa. Wulen su doh a tinen ata nà, pa nga sə culok. Ta zla anan pə zalan, aday ti i fakan ayak alay à man ata wa. 30 Əna a nay ahay à wulen a tinen wa, a zla way anahan.

Yesu a mbar anan ɗowan a inde tə setene à nga

Markus 1.21-28

31 Pə dəɓa anahan a wa, Yesu a slabak à man ata wa, a zla à wulen su doh sə Kafarnahum pə daliyugo sə Galile. Pə luvon sa man uda awan, a ɗakan atan anan way ù doh sə wazay. 32 Wazo anahan a a gan atan masuwayan, anga a ɗakay anan way nə, tə mazlaɓ awan, doɗok doɗok lele.

33 Ɗowan inde ù doh à man ata awan, winen tə setene à nga inde. A zlah pi zek tə məgalak awan, a wa: 34 «Iken Yesu, ɗo sə Nazaratu, ma a nak pə manay anaw? Ka nak sə lize manay ca ɗaw? Na san iken zle lele, iken nə ɗo maslan a Mbərom Cəncan awan.»

35 Cəna Yesu a gafan 'am tə məgalak awan, a jan nà: «Kə̂ bəbal awan bay, hayak à ɗowan ata wa aɗəka.»

Cəna ɓəram, setene ata a lar anan ɗowan ata à məndak à wulen su ɗo ahay inde à man ata awan. A nay à ɗowan ata wa bok, a mbəsak anan mənjəna sa gan awan kwa mənjœk. 36 Way a sə təra ata kà gak anan masuwayan anà ɗo ataya fok, ta ma nga sə cəce pi zek ahay wa, ta wa: «Jəba su ɗo wura həna anan anaw? Winen apan i jan 'am anà setene ahay tə məgala sə mazlaɓ awan, aday tə bənan à 'am wa acəkan re.»

37 Ɗo ataya ta tan 'am à ləbara ana Yesu pə daliyugo ata təɗay fok.

Yesu a mbar ɗo sə ɗəvac ahay bayak awan

Mata 8.14-17; Markus 1.29-34

38 Natiya awan, Yesu a nay ù doh sə wazay wa cəna, a zla àga Simon. A tan ayak à nga anà jəje a Simon winen lelibay. Nga a ɓərzlan tə mindel. Ta gan kem, â mbar anan ite. 39 Yesu a zla pə cakay anahan awan, a kuɗœk apan. A ngəraz pə ɗəvac sa nga sə ɓərazl ata cəna, a ndalay panan. Kwayan'a, uwar ata a slabak, a dan atan way sa pa.

40 Pə dəɓa ana pac sə slahay ù doh wa ite nà, ɗo ahay ta zlak anan ayak tu ɗo sə ɗəvac a tinen ahay cara cara bayak awan, à man a Yesu. A dazlan sa ɗaf patan alay kərtek kərtek a tinen awan, aday tə mbərak fok. 41 Apasay lelibay aya ta nak ahay à ɗo ahay wa bayak awan. Apasay lelibay ataya tinen apan ti zlah kurkwer, ta wa: «Iken nà, Wan a Mbərom wanahan!» Əna Yesu a ngəraz patan, a gafan atan 'am anga aday tâ ja matanan bay. Bina ta san zle, winen nà, Almasihu a wanahan.

Yesu a wazay à wulen su doh sə kiɓe ahay

Markus 1.35-39

42 Iɗe a cəɗe sidew a nà, Yesu a zla à wulen su doh ata wa, a zla à kiɓe, à saf inde. Əna ɗo ahay ta zla saa pəlay anan. Ta tan ayak à nga kutok, ta gan may nà, abay â mbəsak atan bay.

43 Əna Yesu a jan atan nà: «Abay təɗe ni zla aɗəka, saa ɗakay anan ləbara sa 'am mugom a sə bahay a Mbərom, anà ɗo sə wulen su doh sə kiɓe ahay re. Bina nen mə slənay a bugol nà, saa ga mer su way ata awan.»

44 A zla sə wazay pu kon pu kon ù doh sə wazay ahay à wulen su doh sə Yahudiya ataya inde fok.

5

Yesu a ngaman anà ɗo sa ban kəlef aya inde

Mata 4.18-22; Markus 1.16-20

1 Pə luvon a inde, Yesu winen mə tavay a pa 'am sə bəlay sə Gənesaret. Ɗo ahay inde bayak a à man anahan, tinen apan ti ngəɗac zek ahay tə mindel, anga a nan atan sə sləne 'am a Mbərom.

2 Coy a canan ayak anà kwalalan ahay cew pa 'am məgujeguje. Ɗo sa ban kəlef ahay tə dazak ahay wa, tinen apan ti banay anan zuvo a tinen ahay. 3 A ján à kwalalan kərtek a inde, mbala ana Simon. A jan anà Simon a nà, â həɗek anan kwalalan anahan ata pa 'am məgujeguje wa mənjœk, sa ma nga à mamasl awan. Coy Yesu a a njahay uda awan, a dazlan sə wazan anà ɗo ahay kutok.

4 Yesu a ndav anan 'am anahan ata nà, a jan anà Simon, a wa: «Həɗek anan kwalalan pa man sə a'am səɗek awan, aday kə̂ liren ayak zuvo à a'am inde sə bənay ahay wa kəlef ahay.»

5 Simon a mbəɗahan apan, a wa: «Miter, ma gak mer su way ata matanan sə luvon a anan ndekərkərre, mə njəkak ahan bay, mə nahay apan nə hwiyop. Aday ɗukwen mə bənak kəlef a kwa kərtek bay. Əna ka jak umo həna ata nà, mi təma sə larak anan ayak zuvo aya à a'am inde aday biɗaw!»

6 Tə larak anan ayak zuvo à a'am inde bine siwaw nà, kəlef ahay bayak a tə rahak anan zuvo. Bəse coy a nan anà zuvo sə məndah. 7 Tə ngaman ayak anà ɗo à kwalalan hinen inde ataya, saa man atan zek. Ɗo ataya tə dəzlek ayak nà, ta rah anan kwalalan a tinen a cew ataya fok tə kəlef ahay. Bəse coy a nan anà kwalalan ataya sə kəkar à a'am inde, anga ta ba ike kə̀ zalak.

8 Simon Piyer a canan anà way a matanan ata cəna, a nay à man a Yesu. A dukwen gərmec ù vo, a ja nà: «Ba Məduwen uno, mbəsak nen cəpak, bina nen nà, nen ɗo sə atahasl.»

9 Simon tu ɗo si mer su way anahan ataya ta ma nga pə ajəjar anga kəlef a sa ban ata kə̀ zalak pə alay a mindel a wa, bayak a jiga awan. 10 Way ata kà gak anan masuwayan anà atə Yakuba tə Yuhana, wan ana Zebede ahay, tinen ɗo sa ga mer su way kərtek a tatə Simon ata re.

Əna Yesu a jan anà Simon, a wa: «Kə̂ jəjar bay. Iken ki təra həna aɗəka nà, ɗo sə njuɗo ɗo sə pəruho azar ahay, bina iken ɗo sa ban kəlef sabay.»

11 Ta may anan ahay kwalalan a tinen ahay, tə tavay atan pa 'am məgujeguje asa. Cəna tinen mbəsak ayak way a tinen ahay fok à man ata awan, tə pərahan azar à Yesu kutok.

Yesu a mbar anan ɗowan a inde mə dugwaɗ awan

Mata 8.1-4; Markus 1.40-45

12 Natiya, Yesu winen ù kon hinen asa. Tə zlangay tə ɗowan a inde mə dugwaɗ awan. Ɗowan ata a canan à Yesu cəna, a lar zek à məndak pa 'am anahan, a gan amboh, a jan nà: «Ba Məduwen, kà zlak anak à nga nà, ki mba apan sa mbar nen aday zugol uno â ndav ite.»

13 Yesu a ndəɗoy alay, a laman ta sa jan nà: «U no. Mbar! Zugol anak kə̀ ndəvak.»

Kwayan'a, ɗəvac a ɗowan ata a ndalay panan, kə̀ mbərak.

14 Coy, Yesu a gafan 'am pi zek wa lele, a jan, a wa: «Kâ sa təkəren ləbara a anan anà ɗowan bay. Əna zla saa kan zek anà ɗo sə gəɗan dungo à way ahay anga Mbərom, â zəzor iken. Aday kâ var way kawa ana Tawrita ana Musa sa ja, aday ɗo ahay tâ san apan zugol anak kə̀ ndəvak.»

15 Kwa abay Yesu kà jak anan kâ sa ɗakan anan à ɗowan bay təkeɗe nà, sləmay a Yesu a ma nga sə zakay sa ta 'am pə daliyugo ata təɗay bayak awan. Ɗo ahay ta nay ahay à man anahan bayak a sa naa sləne 'am anahan, aday â mbar atan à ɗəvac a tinen ahay wa.

16 Əna Yesu a a zla way anahan, a njahay à man sa saf inde, aday a taa gan amboh à Mbərom à man ata awan.

Yesu a mbar anan ɗowan a inde mə təra à məndak awan

Mata 9.1-8; Markus 2.1-12

17 Pə luvon a inde asa, Yesu winen apan i tətakan way anà ɗo ahay. Farisa ahay pi zek tə miter sə Tawrita ahay tinen inde mə njahay a pə cakay anahan. Ɗo ahay ta nay ahay kwa pu kon ahay wa cara cara: ɗo sə Galile ahay, ɗo sə Urəsalima ahay pi zek tu ɗo sə Yahudiya azar aya re. Aday məgala a Mbərom inde pə Yesu sa mbar anan ɗo ahay.

18 À alay ata ite, ɗowan aya inde tə gəɓak ayak ɗo pə lala, winen mə təra à məndak awan. Ta gan may sa zla anan ù doh à man a Yesu, aday ti nahay anan pa 'am anahan. 19 Əna ta san sa jəka ti zla anan ù doh nə ta sə wuraw bay, anga ɗo kə̀ zalak ù doh awan, roɗ ahay à məsudoh inde. Ta ján pa nga su doh, tə pəpas man, aday tə tarak anan ayak ɗowan a pə lala ata tə liɓer ù doh, ɗinger à man a Yesu awan. A dəzle à wulen su ɗo bayak ata inde, tə nahak anan ayak pa 'am a Yesu.

20 Yesu a canan anà aɗaf nga a tinen ata nà, a jan anà ɗowan a ɗəvac ata awan, a wa: «Car uno, nə pəsek anan anan ines anak ahay coy.»

21 Pə dəɓa a 'am anahan ata wa kutok nà, Farisa ahay, tə miter sə Tawrita ahay, ta ja ta nga ta nga, ta wa: «Jəba su ɗo wura həna anan sə jənan pa 'am anà Mbərom matana ata anaw? Waya sa mba apan sə pəse ines su ɗo anaw, kak si Mbərom a aday bina!»

22 Yesu a san way a tinen sə jalay ata zle kwayan'a, a jan atan, a wa: «Kə jilen way matanan à mivel a kwanay inde nà, angamaw? 23 Ma da 'am a nə maw? Sa ja: “Nə pəsek anan ines anak ahay” ata ɗaw, kabay sa ja: “Slabak, zla” ata ɗaw? 24 Əna u no kə̂ sənen apan lele, nen Wan su Ɗo nà, məgala uno inde sə pəsen anan ines à ɗo ahay pə daliyugo.»

A jan anà ɗowan a mə təra à məndak ata kutok, a wa: «Nen apan ni jak: Slabak, gəɓa lala anak, zla agay.»

25 Cəna, ɗowan ata a slabak pə iɗe su ɗo ataya fok. A gəɓa lala anahan a sə nahay apan ata awan, a zla way anahan agay, ta sə həran nga anà Mbərom.

26 Way ata a gan masuwayan ù ɗo ataya fok, aday tə həran nga anà Mbərom, ta ma nga pə ajəjar, ta wa: «Biten a anan nà, ɗə canak anan anà way ma ga masuwayan awan.»

Yesu a ngaman anà Lewi

Mata 9.9-13; Markus 2.13-17

27 Pə dəɓa anahan a wa, Yesu a may ahay ù doh wa nà, a canan anà ɗo sə cakal jangal a inde tə ngaman Lewi*, winen mə njahay a ù doh sə cakal jangal. Yesu a jan, a wa: «Pəruho azar!» 28 Ɗowan ata a slabak kwayan'a, a mbəsak way anahan ahay fok à man ata awan, a pərahan azar.

29 Pə dəɓa wa kutok Lewi sə ɗowan ata a da way sa pa bayak a àga winen sə təma anan Yesu. Ɗo sə cakal jangal ahay tu ɗo azar aya bayak awan, tinen apan ti pa way sa pa pə kərtek a tatə Yesu.

30 Aya əna Farisa ahay tə miter sə Tawrita ahay nà, way ata kà zlak atan à nga bay. Anga nan, ta jan anà njavar a Yesu ataya, ta wa: «Kwanay apan ki pen way a aday ki sen way pə kərtek a tu ɗo sə cakal jangal ahay aday tu ɗo sə atahasl ahay nà, angamaw?»

31 Yesu a jan atan, a wa: «Ɗo ɗəvac a bay cəna, a gan may anà ɗo sə disise bay, si ɗo sə ɗəvac ahay. 32 Nen na nay ahay sa naa ngaman anà ɗo sa ga way lele ataya bay. Əna na nay ahay nà, sə ngaman anà ɗo sə atahasl ahay, anga aday tâ yam pə ines a tinen ahay.»

Acəce way pə sumaya

Mata 9.14-17; Markus 2.18-22

33 Farisa ahay pi zek tə miter sə Tawrita ahay ta jan anà Yesu, ta wa: «Njavar ana Yuhana ahay ta sə Farisa ahay ta taa ga sumaya tə amboh a kutok nà, aday mbala anak ahay ta ga itəbay nà, angama kəlanaw?»

34 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «A ga pikwen nà, ɗo mə ngamay aya à man sə gəɓa dalay nà, ti mba apan sa ga sumaya itəɗaw? Matanan bay! 35 Əna pa pac a ɗo sə gəɓa dalay ata tə bənak anan à wulen a tinen wa nà, ata ti ga sumaya kutok.»

36 Natiya kutok, Yesu a təkəren atan 'am sə jike a anan, a wa: «Kula ɗowan saa ngərway anan ahay zana wiya a aday i tam anan pə zana məduwer a nà, ibay asanaw? Kak ɗowan a kà gak matanan nà, kə̀ nəsek anan zana wiya ata biɗaw? Aday zana məduwer ata ɗukwen nà, i zla pi zek tə zana wiya ata bay ba? 37 Aday ɗukwen, ɗowan saa mbaɗ mahay mə kwasay a bay a à mbulo sa zlay məduwer a inde nà, ibay.† Ɗowan a kà sak a ga matanan cəna, mahay a mə kwasay a bay ata kà sak a kwasay uda nà, i ndazl anan mbulo ata awan. Mahay i pak, aday mbulo ɗukwen kə̀ nəsek. 38 Kak matanan bay cəna, si ti pak mahay mə kwasay a bay awan, à mbulo wiya a inde cite. 39 Ɗowan a kà sak mahay mə kwasay a nà, i gan may anà mə kwasay a bay ata sabay asanaw? Anga ta ja nà, lele a nə mə kwasay ata awan.»

6

Yesu nà, winen bahay sə luvon sa man uda awan

Mata 12.1-8; Markus 2.23-28

1 Pə luvon sa man uda a inde nà, atə Yesu tə njavar anahan ahay tinen apan ti zla tə guvo sa ndaw kutok nà, njavar anahan ahay ta kaɗ ndaw, ta pa.

2 Əna azar sə Farisa aya sə canan atan ataya ta jan atan nà: «Ki gen way aday təɗe abay sa ga pə luvon sa man uda bay ata nə, angamaw?»

3 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kula kwanay kə jingen way ana Dawuda sa ga tu ɗo anahan ahay, à alay a may a han apan ata itəbay ɗaw? A ga nə kəkəmaw?* 4 Dawuda a zla à jawjawa sə mazlaɓ a Mbərom, a ray pen ma ga nga anga Mbərom ata awan, a pa, aday ɗo anahan ahay ɗukwen, kə̀ varak atan, ta pak re. Abay təɗe saa pa nà, ɗo sə gəɗan dungo à way ahay anga Mbərom ɗəkɗek biɗaw?»

5 Yesu a jan atan asa, a wa: «Nen Wan su Ɗo nà, nə lavan nga anà luvon sa man uda awan.»

Yesu a mbar anan ɗowan a inde ma mac alay awan

Mata 12.9-14; Markus 3.1-6

6 Natiya awan, pə luvon sa man uda hinen asa, Yesu a zla ù doh sə wazay, winen apan i wazay. Ɗowan a inde à man ata awan, alay puway anahan ma mac awan. 7 Miter sə Tawrita ahay tə Farisa ahay tinen apan ti ɗəfan iɗe anà Yesu, ata aday, kak kə̀ mbərak anan ɗo pə luvon sa man uda awan nà, ti njaɗ apan alay sa 'am sa man anan mungok kutok.

8 Aya əna, Yesu nə a san way a tinen sə bayak ata zle. Anga nan, a jan anà ɗowan a ma mac alay ata, a wa: «Slabak! Tavay à wulen su ɗo anaya inde.» Cəna, ɗowan ata a slabak, a tavay jek à wulen su ɗo ataya inde.

9 Natiya, Yesu a jan anà miter sə Tawrita ahay tə Farisa ataya fok, a wa: «U no sə cəce pikwen wa: Pə luvon sa man uda nà, cəveɗ inde sa ga mer su way lele awan, kabay cəveɗ inde sa ga mer su way lelibay awan, ɗaw? Təɗe sa tam anan sifa su ɗo ɗaw, bəzi lele nə sə lizen anan sifa ɗaw?»

10 Yesu a ca patan nerre fok, a jan anà ɗowan a ma mac alay ata kutok, a wa: «Ndəɗoy anan alay anak.»

Ɗowan ata a ndəɗoy anan alay anahan cəna, wuret alay anahan kə̀ pəsakak.

11 Əna, way ata kə̀ cəɓak anan anà ɗo ataya awan. Ta ma nga sa vaɗ apan awiyaway, aday kəkəma ti i ga anan tə Yesu anaw.

Yesu a walay ɗo maslan anahan ahay kuro nga cew

Mata 10.1-4; Markus 3.13-19

12 À luvon ataya inde kutok nà, Yesu a ján wanahan à ɓəzlom saa ga amboh. A nahay apan hwiyop tə iɗe cekərkərre sa gan amboh anà Mbərom.

13 Iɗe a a cəɗe kutok bine siwaw nà, Yesu a jan anà njavar anahan ahay tə̂ halay nga pə cakay anahan. Ta nay ahay kutok nà, a walay wa kuro nga anahan a cew. A ngaman atan nà, ɗo maslan ahay.

14 Sləmay a tinen aya həna: Simon, ɗowan a Yesu a ngaman tə sləmay hinen, Piyer† ata awan, aday Andəre, mərak ana Simon, Yakuba, Yuhana, Filip, Bartilome, 15 Mata, Tomas, Yakuba wan ana Alfa, Simon ɗo maniɗe sə Ruma ahay, 16 tə apan Yuda wan ana Yakuba aday tə apan Yudas Iskariyot, ɗo saa ga ɗaf pə Yesu ata awan.

Yesu a mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay bayak awan

Mata 4.23-25

17 Pə dəɓa anahan a wa nà, atə Yesu tu ɗo maslan anahan ataya tə dazay à ɓəzlom wa, tə tavay pa man barbara a faɗaɗa. Njavar a Yesu azar aya tinen inde à man ata bayak awan. Aday man su ɗo azar aya ta nay kwa ù kon a azar aya wa, kawa ɗo sə Urəsalima pi zek tu ɗo sə Yahudiya azar aya, tə apan ɗo sə wulen su doh aya bəse tə bəlay ataya, kawa ɗo sə Tirus ahay aday tu ɗo sə Sidon ahay fok, tinen à man ata awan.

18 Ta nay ahay nà, sa naa pak sləmay pa 'am anahan ahay, aday sa naa njaɗ zay si zek a tinen ahay. Aday ɗo setene sə hurvos atan ataya ɗukwen ta nak ahay, aday fok tə mbərak re. 19 Kuwaya a gan may sə laman alay à Yesu, anga məgala sa mbar ɗo ahay a nay à winen wa, aday a mbar atan fok.

Ataslay mivel tə ɗəce

Mata 5.1-12

20 Natiya awan, Yesu a ca pə njavar anahan ahay, a jan atan, a wa:

«Ataslay mivel inde anga kwanay, ɗo mətawak aya awan,

anga bahay a Mbərom ma var a nə anga kwanay.

21 Ataslay mivel inde anga kwanay, ɗo may a han pikwen həna ataya awan,

anga ki naa rihen pə luvon a inde nà, mboɗol mboɗol mba.

Aday ataslay mivel inde anga kwanay, ɗo sə jalay mərava ahay ite asa,

anga ki naa mbisen pə luvon a inde mba.

22 Kak həna ɗo ahay ta nak ikwen iɗe,

tə rəzlak kwanay à wulen a tinen wa,

tə gənahak ikwen,

ta jak pikwen 'am lelibay aya anga kə ɗəfen nga pi nen Wan su Ɗo nà,

tislen mivel aɗəka.

23 Pə luvon a ta gak ikwen way matana ataya cəna,

tislen mivel, ndəzlen tə ambasay aɗəka,

anga Mbərom i varak ikwen magwagway məduwen a à bagəbaga mburom.

Anga bije a tinen ahay ɗukwen ta gak anan ahay anà ɗo maja'am a Mbərom ahay kətanan re.

24 Əna, kwanay ɗo sə zlile ahay nà, ɗəce inde pikwen,

anga ɓa kə njiɗen panan magwagway a kwanay həna pə daliyugo coy.

25 Kwanay, ɗo ma rah aya həna ataya awan, ɗəce inde pikwen,

anga may i naa rawaɗ kwanay pə luvon a inde mba.

Kwanay, ɗo à ambasay inde həna ataya awan, ɗəce inde pikwen,

anga ki naa yimen ta sə jalay mərava pə luvon a inde mba.

26 Kak həna ɗo ahay ta ja pikwen nə 'am lele aya nà, ɗəce inde pikwen,

anga bije a tinen ahay ɗukwen tə varak anan zlangar matanan anà ɗo maja'am mungwalay ataya re.»

Pəlen anan ɗo maniɗe a kwanay ahay

Mata 5.38-48, 7.12

27 Pə dəɓa anahan a wa, Yesu a jan atan asa, a wa:

«Kwanay ɗo sə puko sləmay ahay, nen apan ni jak ikwen: Pəlen anan ɗo maniɗe a kwanay ahay, gen anan sumor anà ɗo sa nak ikwen iɗe ahay. 28 Pəsen 'am lele aya anà ɗo sə tahasl kwanay ahay. Gen amboh anà Mbərom anga ɗo sa ga alay tə kwanay ahay.

29 «Ɗowan a kə̀ dəcak anak pə cakay sləmay kərtek a nà, mbəɗahan anan apan day hinen asa. Kabay ɗowan a kə̀ ngəzərak panak zana anak məduwen a sa pak pi zek ata nà, mbəsakan anan apan tegwere sə zana ata re.

30 «Ɗowan a kə̀ cəcihek panak wa way nà, kâ sa gan anan azay bay, varan. Kabay ɗowan kə̀ ngəzərak panak wa way anak nà, mbəsakan anan, kə̂ cəce a panan bay.

31 «Way a aday həna ki gen anan may ɗo ahay tâ gak ikwen anan nà, gen atan anan ɗukwen matanan re.

32 «Kak kə pəlen nà, ɗo sə pəlay kwanay ahay ɗəkɗek nà, waya saa ngərak ikwen apan anaw? Kwa ɗo sə atahasl ahay ɗukwen tə pəlay nà, ɗo sə pəlay atan ataya re asanaw? 33 Kabay, kak ki gen anan sumor nə ù ɗo sa gak ikwen sumor ahay ɗəkɗek ata nà, mərdok sə ayanga a kwanay wuraw? Abay ɗo sə atahasl ahay nà, ta ga nə matanan bay cara ɗaw?

34 «Kak kə viren anan gudire nà, anà ɗowan aya aday kə sənen zle ti mba apan sə hamak ikwen anan uda təte ataya nà, waya saa ngərak ikwen apan anaw? Kwa abay ɗo sə atahasl ahay təkeɗe tə varan gudire nà, anà ɗowan aya aday ta san zle ti mba apan sə haman atan anan uda təte ataya biɗaw? 35 Əna, aɗəka bay, pəlen anan ɗo maniɗe a kwanay ahay, gen atan sumor, viren atan gudire, əna mənjəna sə bayak sa jəka ti sa haman umo anan uda mba ata awan. Kak ki gen matanan nà, ki i njiɗen magwagway bayak awan, ki təren nə wan a Mbərom sə bagəbaga mburom ahay. Anga Mbərom awan, winen a gan sumor nà, anà ɗo sa ngar pə alay itəbay ataya awan, aday anà ɗo sə huwan ahay fok re. 36 Gen anan sumor ì zek ahay, anga Bəbay a kwanay Mbərom nà, winen ɗo sa gan sumor ù ɗo.»

'Am sa man mungok ì zek ahay

Mata 7.1-5

37 «Kâ si men anan anan mungok ù ɗo azar aya à mivel inde bay. Ata Mbərom ɗukwen i mak ikwen anan mungok bay ite re. Kə̂ bənen ɗo à mivel inde bay. Ata Mbərom ɗukwen i ban kwanay tə sariya bay ite re. Pəsen anan anan ines anà ɗo ahay, aday Mbərom ɗukwen i pəsek ikwen anan à kwanay aya ite re.

38 «Viren anan way anà ɗo ahay, aday Mbərom ɗukwen i mak ikwen anan uda awan. I mak ikwen uda nà, tə way sə lavay way məduwen awan, aday i tambal anan, i jəjak anan uda nə lele. I rahak ikwen anan cucucœ aday i pəkak ikwen ayak uda à mbulo inde. Mbərom i lavak ikwen ayak uda nà, tə way a kwanay sə lavan uda anà ɗo ahay ata awan.»

39 Yesu a təkəren atan 'am sə jike hinen asa, a wa: «Ɗo hurof a nà, i mba apan sə bənan alay anà hurof car a təte ɗaw? Kak matanan nà, ti slahay à gujar inde cew maya biɗaw? 40 Ɗo sə jangay nà, i zalay miter anahan bay. Əna ɗo sə jangay ata i ndav anan ajangay anahan aday ti sa lavay tə miter anahan ata kutok ba?»

41 A jan atan asa, a wa: «Iken nà, ka mba apan sə canan anà cukol ì iɗe ana mərak anak inde, aday dədom ì iɗe anak a inde nà, ka mba apan sə canan sabay ata nà, angama kutok anaw? 42 Ka mba apan sa jan anà mərak anak: “Ənga, nə gəɓak anan ahay cukol ì iɗe wa”, aday cəkəbay iken a nə dədom ì iɗe anak a inde zləlngəɗɗa nà, kə gəɓak anan ahay wa bay re asanaw? Mbaɗəmbaɗa biɗəka! Ənga, gəɓay anan ahay dədom ì iɗe anak a wa, aday ki ca iɗe lele. Ata aday ki i mba apan sə gəɓay anan ahay cukol iɗe anà mərak anak wa nà, na.»

Dədezl si sé tə wan anahan aya awan

Mata 7.16-20, 12.33-35

43 Natiya, Yesu a jan atan asa, a wa: «Dədezl si sé lele a nà, i wahay wan lelibay a bay. Dədezl si sé lelibay a ite nà, i wahay wan lele aya bay. 44 Anga na awan, ɗa san anan dədezl si sé ahay fok nà, pa wan a tinen aya wa. Ɗowan i mba apan sə bənay ahay wan sə buway ì sé sə jəgem wa nà, ibay. Ɗowan sa sa bənay ahay maka ì sé sə iyam wa ɗukwen ibay re. 45 Ɗo lele a nà, a san sa ja 'am zle ləfeɗeɗe, anga 'am anahan ata a nay ahay nà, kwa à mivel anahan a lele ata wa. Aday ɗo sə huwan ite nà, a ja nə 'am sə huwan, anga 'am anahan ata a nay ahay nà, kwa à mivel anahan a lelibay ata wa re. Bina təbəlem su ɗo a ja nə way sa nay ahay à mivel anahan wa.»

Jike su doh ahay cew

Mata 7.24-27

46 Pə dəɓa anahan a wa asa, Yesu a jan atan, a wa: «Kə ngimen uno “Bahay, Bahay!” nà, aday ki gen way a kawa nen sa jak ikwen aday kî gen ata bay asanaw? 47 Ni ɗakak ikwen anan həna. Ɗo zənzen a kà nak à man uno, kə̀ slənek 'am uno, kə̀ ɗəfak anan apan lele nà, winen a ga minje nə tə wayaw? 48 Winen a ga minje nà, tu ɗo sə ndakay doh. A pak saray a nà, a la məke səɗek dezl pə pəkəraɗ, a pəkay ahay saray su doh anahan pə pəkəraɗ ata wa kutok. Zəlaka a haway ahay, a van nga anà doh a mi ɗezl ata awan, əna doh ata kə̀ mbəzlak bay, anga saray su doh ata ma pak a lele. 49 Əna ɗo sə sləne 'am uno aday kə̀ ɗəfak anan apan bay ata nà, winen a ga minje tu ɗo sa ɗezl doh anahan pə yugo mənjəna sa pak a saray a ata awan. Iven a ga, zəlaka a haway ahay, a van nga anà doh ata cəna, doh ata a mbazl sekeɗ sekeɗ kwayan'a.»

7

Yesu a mbar anan ɓile ana bahay sə suje sə Ruma ahay

Mata 8.5-13

1 Natiya kutok, pə dəɓa anahan a wa, Yesu a ndav anan 'am anahan sa jan anà ɗo ahay nà, a slabak, a zla way anahan à wulen su doh sə Kafarnahum.

2 Bahay sə suje ahay a inde à man ata awan, winen nà, Ruma ahay. Ləliwe sə ɓile anahan a inde ɗəvac awan, bəse winen apan i ndav zek coy. 3 Matanan, bahay sə suje ata a sləne pə ləbara a Yesu cəna, a slənay ahay məceɗ sə Yahuda ahay à man anahan sa naa gan kem, aday â zla saa mbar anan ɓile anahan ata ite.

4 Natiya, ɗo ataya tə dəzley ahay à man a Yesu nà, tə dubok anan, ta gan kem, ta sa jan nà: «Ɗowan ata nà, abay kə̂ slənen anan ayam anahan ite nà, təɗe. 5 Winen a pəlay ɗo a mənuko ahay tə mindel, aday sə hanan umo doh sə wazay ata ɗukwen, winen a re.»

6 Natiya awan, Yesu a zla tə məceɗ ataya kutok. Abay bəse tinen apan ti dəzle àga bahay sə suje ata kutok nà, ɗowan ata a slənay car anahan ahay pə cəveɗ sa naa jan à Yesu nà: «Ba Məduwen, kâ yay nga sa nay ahay bay, anga nen na slak təɗe aday ki dəzley ahay àga nen bay. 7 Anga nan, na ca apan nà, ni zlak ayak ta nga uno awan, à man anak a nà, na slak bay. Ja 'am anak a dasl kərtek cəna, ɓile uno i mbar. 8 Nen a aday nà, bahay uno ahay ɗukwen inde, aday nen nə bahay sə lavan nga anà suje ahay bayan aya re. Na sak a jan anà ɗowan a kərtek a: “Zla tiya”, i zla. Na sak a jan anà ɗo hinen: “Hayak à man a anan”, i nay ahay. Na sak a jan anà ɓile uno: “Ga natiya”, i ga anan acəkan.»

9 Natiya, Yesu a sləne anan 'am ataya fok cəna, a zlan à nga lele. A mbəɗahay 'am pu ɗo sə pərahan ayak azar ataya, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗek awan, kula na tak anan à nga anà ɗo sa ɗaf upo nga lele kawa ɗowan a anan à wulen su ɗo sə Isəra'ila ahay bay.»

10 Ɗo maslan ataya ta ma pə dəɓa àga bahay sə suje ata kutok. Taa tan ayak à nga anà ɓile anahan ata nà, kə̀ mbərak, winen inde zay coy.

Yesu a mbar anan wan ana mədukway sə uwar inde, ma mac awan

11 Natiya kutok, pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a zla à wulen su doh a inde tə ngaman Nayin. Njavar anahan ahay, tə ɗo ahay bayak a tə pərahan azar. 12 Bəse Yesu winen apan i dəzle à wulen su doh ata inde nà, tə zlangay tu ɗo ahay tə gəɓak ahay məsinde, tinen apan ti zla anan à məke. Məsinde ata nà, wan ana mədukway sə uwar a inde, mənduwel awan. Ɗo ahay bayak a tinen apan ti zla tatə uwar ata pa 'am jəvay.

13 Aday kutok, Yesu Ba Məduwen a canan à mədukway sə uwar ata cəna, a gan ì zek wa, a jan, a wa: «Njahay way anak, kâ yam bay.»

14 Cəna, a zla, a laman alay anà lala sə gəɓa məsinde ata awan, ɗo sə gəɓa məsinde ataya tə tavay. Yesu a jan anà məsinde ata, a wa: «Wan ada, nen apan ni jak: Slabak!»

15 Cəna, wan ata a slabak acəkan, a njahay tun, winen apan i ja 'am. Aday Yesu a man anan à alay inde anà may anahan.

16 Ɗo sə canan à way a Yesu a sa ga ata nà, ta ma nga pə ajəjar, tə həran nga anà Mbərom ta sa ja nà: «Ɗo maja'am a Mbərom məduwen a kà nak ahay à wulen a mənuko inde» aday «Mbərom kà nak sa man zek anà mənuko ɗo anahan Isəra'ila ahay.»

17 Ləbara sə way a Yesu a sa ga ata a ta 'am təɗay pə daliyugo sə Yahudiya, aday pu kon azar a sa mban atan ataya fok.

Yuhana, ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata a slan ɗo ahay à man a Yesu

Mata 11.2-19

18 Natiya awan, njavar ana Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata, tə təkəren anan ləbara sə way a Yesu sa ga ataya fok anà miter a tinen. Yuhana a ngaman anà njavar anahan ahay cew, 19 a slan atan à man a Yesu Ba Məduwen, saa cəce panan: «Iken nà, Almasihu, ɗowan a manay sə sləne i nay ahay mba ata ɗaw? Kabay mâ ba ɗo hinen ɗaw?»

20 Ɗo maslan a Yuhana ataya tə dəzle à man a Yesu nà, tə cəce panan kutok, ta wa: «Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay a slənay manay à man anak saa cəce panak: Iken nà, Almasihu ɗowan a manay sə sləne i nay ahay mba ata ɗaw? Kabay mâ ba ɗo hinen ɗaw?»

21 À alay ata ite, Yesu winen apan i mbar ɗo sə ɗəvac ahay bayak a, à ɗəvac a tinen ahay wa cara cara, tu ɗo sə setene ahay, aday kə̀ təɓak anan anan iɗe anà hurof ahay bayak awan.

22 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Zlen, təkəren anan anà Yuhana nà, way a kwanay sə canan aday sə sləne: Hurof ahay tə təɓak iɗe, vədal ahay tinen apan ti zla tə saray a tinen, aday ɗo mə dugwaɗ aya ɗukwen, zugol inde patan sabay anga tə mbərak. Mədəngazlak ahay, tinen apan ti sləne way tə sləmay a tinen ahay re, ɗo ma mac aya tə slabakak ahay à məke wa, aday ɗo mətawak aya, tə slənek ləbara sa 'am mugom awan. 23 Zay i təran anà ɗo aday kə̀ mbəsakak sa ɗaf upo nga itəbay ata awan.»

24 Pə dəɓa ana ɗo maslan a Yuhana ataya sa zla way a tinen ata wa nà, Yesu a dazlan sa jan 'am ana Yuhana anà man su ɗo ata awan, a wa: «Ki zlen à kiɓe à man sa saf inde nà, saa cay ahay pa maw? Pə gusuko aday maɗ winen apan i ɓal anan ata ɗaw? A'ay. 25 Əna aday ka si cen ahay nà, pa ma kutok anaw? Pu ɗo aday winen ma pak zana kəlfeɗeɗe aya ata ɗaw? Ɗo sa pak zana kəlfeɗeɗe aya aday tinen zlile aya ata ɗukwen, mə njahay aya way a tinen à gala bahay ahay. 26 Aka aday ka si cen ahay nə pa ma kərtek a kutok anaw? Pu ɗo maja'am a Mbərom biɗaw? Ayaw, winen ɗo maja'am a Mbərom acəkan, aday nen ni jak ikwen nà, winen a zalay ɗo maja'am a Mbərom ahay re. 27 Anga 'am inde mə vinde à Deftere a Mbərom inde, pə winen. Mbərom a wa:

“Həna ni slan ɗo maslan uno,

i lahak pa 'am saa ndakak anan cəveɗ lele.*”»

28 Yesu a jan atan asa, a wa: «Nen ni jak ikwen ite nà, ɗowan inde mə wahay a pə daliyugo sə zalay Yuhana nà, ibay. Aya əna, ɗo ma kac awan à bahay a Mbərom inde ata ite nà, winen a zalay anan Yuhana tə məduwen.»

29 Ɗo ahay, tu ɗo sə cakal jangal aya təke fok, tə sləne 'am ataya cəna, tə sənak way a Mbərom ahay fok nà, lele aya awan, bina tə ngəmak baptisma ana Yuhana coy. 30 Əna Farisa ahay tə miter sə Tawrita ahay, tə təmahak kawa ana Mbərom sa gan may tâ ga ata bay, bina tə ngəmak baptisma ana Yuhana ata itəbay.

31 Yesu a ja asa re, a wa: «Ɗo a wuswes anaya həna ata nà, ni ga atan minje nà, ta maw? Ta ga minje nə tə wayaw? 32 Ta ga minje tə gwaslay mə njahay aya pə zavay sə wulen su doh, tinen apan ti zlahan ì zek ahay, ta sa ja nà: “Ma fak ikwen ayak gungozl, kə gərven bay. Ma fak ikwen ayak gingec, kə yimen bay re!” 33 Anga Yuhana a nay ahay, winen a sa mahay bay, a taa ga sumaya re. Əna ki wen: “Winen mə vaway nga awan”. 34 Əna nen, Wan su Ɗo, na nay ahay, na pa ɗaf kəray, na sa way kəray nà, ki wen: “Cen apan! Ɗowan a anan nà, ɗo sə kutov, ɗo sə vaway nga, aday winen car su ɗo sə cakal jangal ahay pi zek tu ɗo sə ines ahay.” 35 Aya əna, ɗo ahay ti san kəlire ana Mbərom winen lele, anga ti canan anà mer su way anahan sa ga ataya awan.»

Yesu àga ɗowan a inde tə ngaman Simon, winen Farisa ahay

36 Natiya kutok, ɗowan a inde tə ngaman Simon, winen Farisa ahay. A ngaman à Yesu saa pa way àga winen miya awan. Yesu a zla àga ɗowan ata, tə njahay sa pa way pə kərtek a kutok.

37 Uwar a inde à wulen su doh ata awan, winen nà ɗo sə atahasl. A sləne sa jəka Yesu winen apan i pa way àga Simon, Farisa ahay ata cəna, a nay ahay àga ɗowan ata awan, tə amar sə wurde anahan a à dunguzlok inde. 38 Uwar ata a tavay à dəɓa ana Yesu bəse à man sə saray anahan. Winen apan i yam gweguzguzze, iɗe sə ayam anahan a dazlan sə banay anan saray a Yesu kusler kusler. A ma nga sə təlkaɗ panan iɗe sə ayam anahan ata tə sibœk sa nga anahan, a ban anan saray a Yesu həmbok, a pak apan amar sə wurde ata kutok.

39 Natiya kutok, Simon, Farisa sə ɗowan a sə ngaman ayak à Yesu àga winen ata, a canan à way a matanan ata cəna, a jalay ta nga ta nga, a wa: «Ɗowan a anan i ga nà, ɗo maja'am a Mbərom bay aday bina, a san sa jəka uwar sə laman a anan ata, winen ɗo sə atahasl ɗukwen a san bay ata nə kəkəmaw?»

40 Pa 'am anahan ata kutok, Yesu a jan, a wa: «Simon, way inde u no sa jak.»

Simon a mbəɗahan apan, a wa: «Miter, ja asanaw!»

41 Yesu a jan kutok, a wa: «Ɗowan a inde nà, gudire anahan inde pə ɗo ahay cew. Pu ɗo kərtek awan, dala anahan apan mbulo səkat ɗara, pu ɗo hinen ite, mbulo kwa kuro ɗara. 42 Əna ɗo sə dala ata a ca patan cew miya ɗukwen, ɗowan saa mba apan sə haman anan dala anahan ata təte nà, ibay. Anga nan, a mbəsakan atan anan dala anahan ata fok sə coy awan. Əna à wulen su ɗo a cew ataya wa nà, iken kə bayak saa pəlay anan ɗowan ata tə mindel nà, ɗowan a ɗuwuraw?»

43 Simon a mbəɗahan apan, a wa: «I ga nə, saa pəlay anan ɗowan ata tə mindel nà, ɗo aday winen sə mbəsakan anan dala zek məduwen a ata awan.»

Yesu a jan apan kutok, a wa: «Ka jak 'am ɗiɗem awan.»

44 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a mbəɗa 'am pə uwar ata awan, aday a jan anà Simon, a wa: «Na wa, kə canak anan anà uwar a anan ba? Nen na nak àga iken, əna kə varak uno a'am aday anga nə̂ banay anan saray uno ahay bay. Əna winen kə̀ banak uno anan saray tə iɗe sə ayam anahan, aday pa təlkaɗ panan tə sibœk sa nga anahan re biɗaw? 45 Aday iken nà, kə təmahak nen ta sa ban nen həmbok həmbok bay. Əna winen nà, kwa anuno sa nay ahay àga iken nà, kə̀ mbəsakak sə buno anan saray uno ahay həmbok həmbok bay. 46 Iken kə mbəɗak uno amar sə wurde pa nga bay, əna winen kə̀ mbəɗak amar sə wurde pə saray uno ahay re. 47 Anga nan, nen apan ni jak: Winen nà, i pəlay nen tə mindel, anga ines anahan ahay bayak a ɗukwen mə pəse aya awan. Əna ɗo aday ines anahan ahay mə pəse a mənjœk akinen ata nà, winen ɗukwen i pəlay nen tə mindel bay re.»

48 Natiya pə dəɓa anahan a wa kutok, Yesu a jan anà uwar ata, a wa: «Mazar uno, ines anak ahay mə pəse aya coy.»

49 Ɗo a sa pa way pə kərtek a tə winen ataya fok tə dazlan sə jalay ta nga ta nga, ta wa: «Jəba su ɗo wura aday kwa sə pəse ines pu ɗo wa ɗukwen a mba apan re ata anaw?»

50 Əna Yesu a jan à uwar ata asa, a wa: «Aɗaf nga anak pi nen kə̀ təmak iken. Zla tə zay!»

8

Uwar sə pərahan azar anà Yesu ahay

1 Natiya, pə dəɓa anahan a wa a njahay əngal nà, Yesu a zla tə njavar anahan a kuro nga cew ataya awan, à wulen su doh ahay, aday pu kon pu kon. A ɗakay anan ləbara sə bahay a Mbərom mugom awan. 2 Uwar aya inde tə pərahan azar. Uwar ataya nà, ɓa Yesu kə̀ mbərak atan à ɗəvac a tinen ahay wa, aday kə̀ rəzlak ahay setene à nga a tinen ahay wa re. À wulen sə uwar a sə pərahan azar ataya inde nà: Mariyama, dəna sə Magədala ahay, aday Yesu sə rəzlay ahay setene ahay cuwɓe à nga anahan a wa ata awan; 3 tə apan Yuwana, uwar ana Huza, ɗo məduwen a sa ga mer su way àga Hiridus; tə apan Suzana; aday tə apan azar sə uwar aya bayak a re. Uwar ataya ta mak anan zek à Yesu tə njavar anahan ahay tə zlile a tinen.

Jike su ɗo sa casl ndaw

Mata 13.1-9; Markus 4.1-9

4 Pə wulen su doh ahay wa cara cara, ɗo ahay bayak a tə halay nga à man a Yesu. A dazlan sa jan atan 'am tə jike, a wa: 5 «Ɗowan inde a zla à guvo, saa casl ndaw. Winen apan i casl ndaw ata kutok nà, zahav a guce panan pə cəveɗ. Ɗo ahay tə dədasl anan, aday məvuhom ahay tə ɗagay anan. 6 Zaav sa ndaw azar a a guce panan pə saray pəkəraɗ. A hay ahay, aday a kuray kwayan'a, anga man ata mə naaz a sabay. 7 Zahav mə mbəsakan a à alay inde ata a guce à wulen sə adak inde. Ta ha cəna, ta har pi zek tə adak, əna adak a bənan mbiyeɗ, ndaw ata kə̀ nahak bay. 8 Əna azar sə zaav a mə mbəsak ata, a guce pə yugo lele awan. A hay, a har, a nah wan pə hawal sa ndaw kərtek a nà, səkat səkat.»

Pə dəɓa sa 'am ata wa asa nə, a jan atan 'am tə məgalak awan, a wa: «Sləmay inde pə ɗowan a nə, â sləne 'am a anan.»

Yesu a ja 'am tə jike nə angamaw?

Mata 13.10-17; Markus 4.10-12

9 Pə dəɓa anahan a wa kutok nà, njavar anahan ahay tə cəce panan, ta wa: «Jike sa 'am anak a sa ga sə manan ata nà, a nan sa ja nə maw?»

10 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay nà, way mi ɗer aya à bahay a Mbərom a inde ata nà, winen a kà gak ikwen panan akar sa 'am sə bahay anahan a coy. Əna ɗo azar aya nà, ti sləne way ahay fok nà, si ta 'am sə jike. Anga nan:

Tinen apan ti ca apan, əna tə canan bay,

aday ti pak apan sləmay, əna tə sləne bay re.*»

Yesu a pəsak anan jike su ɗo sa casl ndaw ata awan

Mata 13.18-23; Markus 4.13-20

11 Coy, Yesu a wa: «'Am sə jike anan a nan sa ja nà, natiya awan: Zaav sa ndaw nà, 'am a Mbərom. 12 Ɗo azar aya ta ga minje ta ndaw mə guce pə cəveɗ ata awan. Tinen nà, tə sləne anan 'am a Mbərom bəse, əna Fakalaw i nay, i wuɗihey anan 'am ata à mivel a tinen wa, anga aday tâ ɗaf apan nga sa tam bay. 13 Ɗo azar aya ite, ta ga minje tə zaav sa ndaw mə guce pə saray pəkəraɗ ata awan. Tinen nà, tə slənek 'am a Mbərom cəna, tə təma anan tə ataslay mivel awan. Əna 'am ata a pak sləlay a mivel a tinen inde bay. Zanaka ɗəce sə daliyugo kà nak, tə way sa njak ɗo anahan aya cəna, ti mbəsak cəveɗ sa 'am a Mbərom. 14 Ɗo azar aya ite, ta ga minje tə zaav sa ndaw sə guce à wulen sə adak ahay inde ata awan. Tinen tə slənek 'am a Mbərom nà, way sə daliyugo ahay inde cara cara ti njak atan. Kawa ti jalay nga pə way sə daliyugo ahay, ti gan may anà zlile sə daliyugo, ti taslay mivel sa ga ubor pə way sə daliyugo ahay cara cara. Way ataya ti bənan mbiyeɗ anà 'am a Mbərom à mivel a tinen inde, aday 'am ata â zla nga uho saa nah bay. 15 Əna ɗo azar aya ite asa, tinen ta ga minje tə zaav sa ndaw sə guce pə yugo lele ata awan. Tə sləne 'am a Mbərom nà, ta ban anan tə mivel kərtek a lele. Kwa ɗəce kə̀ njaɗak atan ɗukwen, tə mbəsak bay re. Ta ban mivel, aday ta zla nga uho pa 'am a Mbərom.»

Man sa ɗaf lalam

Markus 4.21-25

16 Pə dəɓa anahan a wa kutok, Yesu a jan atan asa, a wa: «Ɗowan saa ɗaf uko pə lalam aday i ɗer anan ta sə hərok apan tasa, kabay i ɗərek anan ayak ù vo lala nà, ibay asanaw? I ɗaf anan bugol nà, pa man jəgaɗ awan, anga aday iɗe jiyjay â dəvan anà ɗo sa zla ù doh ataya fok lele. 17 Ayaw, way a mi ɗer a aday ɗowan i canan bay nà, i ga inde sabay. Akar sa 'am ma ja aya bay ɗukwen, i kay zek pa 'am su ɗo ahay à man ipec inde.»

18 A jan atan asa, a wa: «Gen wurwer pə way a kwanay sə sləne ahay. Anga ɗo kə̀ təɓak anan sləmay sə sləne 'am nà, Mbərom i zəgahan anan sə sləne 'am ite re. Aday ɗo kə̀ tacak anan sləmay, anga a nan sə sləne 'am bay nà, Mbərom i təma panan mənjœk anahan a abay sə bayak, kə̀ slənek anan coy ata re.»

Mərak a Yesu ahay tatə may anahan

Mata 12.46-50; Markus 3.31-35

19 Mərak a Yesu ahay tatə may anahan ta nay ahay à man anahan, əna ta mbak apan sə dəzle dezl à man anahan a bay, anga ɗo ahay inde bayak a kə̀ zalak. 20 Anga nan, ɗo ahay ta jan à Yesu, ta wa: «Atə may anak tə mərak anak ahay tinen mə tavay aya uho, ta gak may.»

21 Əna Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Pi nen nà, atə may uno tə mərak uno ahay nà, ɗo sə sləne 'am a Mbərom ahay, aday sə ɗəfan apan ataya awan.»

Yesu a gafan 'am anà atə maɗ tə a'am

Mata 8.23-27; Markus 4.35-41

22 Pə luvon a inde asa, Yesu a ján à kwalalan inde tə njavar anahan ahay, a jan atan, a wa: «Takasuko pa day uho!» Ta ra zek, ta zla.

23 À alay a tinen apan ti takas tə kwalalan mba ata ite, Yesu a njak ahan à kwalalan ata inde. Zaməma nà, vəvara əduɗ a slabakay ahay pa nga sə bəlay ata awan, a'am a ma nga sa rah anan kwalalan, aday bəse tinen apan ti lize coy.

24 Natiya njavar anahan ahay tə həɗek pə cakay anahan, tə pəɗek anan, ta jan, ta wa: «Miter, miter! Aday mənuko apan ɗi lize bəse coy asanaw!»

Cəna, Yesu a slabak, a gafan 'am anà atə maɗ tə məsugurndolon sə a'am ahay tə məgalak awan. Cəna, a'am a tavay ɗekek, awan a ɓal sabay fok.

25 Natiya Yesu a jan anà njavar anahan ataya awan, a wa: «Kə ɗəfen upo nga jiga nə kəkəmaw?»

Njavar anahan ataya ta ma nga pə ajəjar, a gan atan masuwayan. Ta ja à wulen a tinen, ta wa: «Ɗo wura həna anan anaw? A gafan 'am anà atə maɗ tə a'am ahay ɗukwen, tə ɗəfan apan re ata nà, jəba su ɗo wura kəlanaw?»

Yesu a mbar anan ɗowan a inde tə setene aya à nga inde

Mata 8.28-34; Markus 5.1-20

26 Pə dəɓa anahan a wa kutok, atə Yesu tə njavar anahan ahay tə takas pə day hinen, tə dəzle ù kon sə Gerasina ahay. Kon ata, winen ɗinger pa 'am anà daliyugo sə Galile.

27 Yesu a dazay ahay à kwalalan wa bine siwaw nà, ɗo su kon ataya inde a nay ahay pə cakay anahan kwayan'a. Ɗowan ata nà, setene ahay ta taa ban anan. A taa pak zana pi zek sabay, aday a taa nahay agay sabay re. Əna a taa nahay way anahan ahay nà, à wulen sə jəvay ahay inde. 28-29 Abay setene ata a taa ban anan nà, saray bayak a way anahan. Ta taa ɓan anan tə calalaw, alay tə saray a təke, aday tə jaway anan à səsile inde, anga sa gan nga. Tə winen ata təke nà, a slaɗ anan way ataya nduroc nduroc, aday setene ataya tə vawan nga sa haw way anahan à kiɓe re.

A canan à Yesu nà, a zlah pi zek tə məgalak awan, a dukwen gərmec ù vo, a wa: «Iken Yesu, Wan a Mbərom sə bagəbaga mburom, kə pəlay nə ma pi nen wa anaw? Na gak anak kem, kâ ga alay ti nen bay ite.»

A ja matana ata nà, anga ɓa Yesu kà jak anan anà apasay lelibay ata â nay à ɗowan ata wa ata awan.

30 Yesu a cəce panan kutok, a wa: «Sləmay anak a nə wayaw?»

A mbəɗahan apan, a wa: «Tə ngumo nə Daskalak.» Ɗowan ata a ja matanan ata nà, anga setene ahay inde bayak a ì zek anahan inde.

31 Setene ataya tə dubok a Yesu, ta wa: «Amboh, kem â nak ite. Kâ sa razl manay dəren aday mə̂ lize dənam à məke sə mərda inde bay ite.»

32 À man ata awan, ɗowan aya inde, tinen apan ti ɓal gadura ahay pa zar kon bayan awan, gadura ataya tinen apan ti rac apa a tinen ahay. Əna setene ataya ta gan kem à Yesu, ta wa: «Kem, amboh, ənga varan umo cəveɗ mâ zla à gadura tiya ataya inde ite.» A varan atan cəveɗ.

33 Natiya, setene ataya tə zləray à ɗowan ata wa, ta zla à gadura ataya inde cəna, gadura ataya tə pəkay anan ahay ahaw kwa pa zar kon wa, tə dazak ayak kwa pa 'am məgujeguje wa à bəlay inde. Fok a tinen awan, tə lizek à a'am ata inde ɗəɗam.

34 Ɗo sa gan nga anà gadura ataya tə canan à way a sə təra ata cəna, ta haw saa ɗakay anan ləbara sə way a sə təra patan tə gadura a tinen ataya fok à wulen su doh məduwen awan, aday à wulen su doh sə kiɓe ahay fok re. 35 Ɗo ahay tə zləray ahay à wulen su doh ataya wa. Ta zla saa ca pə ləbara sə way a sə təra ata awan. Tə dəzley à man a Yesu nà, ta tan à nga anà ɗowan a setene ahay sa nay ahay à winen wa ata, mə njahay a à man a Yesu, winen tə zana pi zek kutok. A san nga anahan zle lele coy. Aday ta ma nga pə ajəjar. 36 Ɗo a sə canan anà masuwayan ataya nà, tə təkəren ləbara sə ambar ana ɗowan ata anà ɗo ahay fok. 37 Ɗo su kon ataya ta ma nga sa gan kem à Yesu aday â zla ù kon a tinen wa, anga tə jəjarak tə way ata tə mindel. Natiya kutok, Yesu a ma way anahan à kwalalan inde sa zla way anahan.

38 À alay a Yesu winen apan i ján à kwalalan inde sa zla way anahan ata nà, ɗowan a setene sa nay ahay à winen wa ata a gan kem, aday tâ zla maya ite. Əna Yesu a man 'am pi zek wa ta sa jan nà: 39 «Ma agay, aday kâ sa ɗakan anan anà ɗo ahay way a Mbərom sa gak ataya fok.» A zla way anahan, a ɗakay anan ləbara sə way a Yesu a sa ga anga winen ata à wulen su doh inde fok.

Atə Zayrus tə uwar sə laman alay à zana a Yesu ata awan

Mata 9.18-26; Markus 5.21-43

40 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a takasay ahay bəlay, a may ahay pə day sə Galile kutok. A tan ahay à nga anà ɗo ahay mə halay nga bayak a, tinen apan ti ba anan. Tə təma anan tə ataslay mivel awan.

41 À alay ata kutok ite, ɗowan a inde tə ngaman Zayrus kà zlak ayak à man a Yesu. Winen ɗo məduwen awan, sə lavan nga anà mer su way ù doh sə wazay nà, winen. A nay, a dukwen gərmec ù vo anà Yesu, a gan kem aday â zla àga winen ite, 42 anga dəna anahan a inde mənduwel a ma va kuro nga cew awan, winen apan i mac bəse coy.

À alay a Yesu winen apan i zla àga ɗowan ata kutok nà, ɗo ahay bayak a tinen apan ti ngəɗec anan.

43 Uwar a inde à wulen su ɗo ataya ite, mez winen apan i pəkan ahay à kutov wa. Kà gak a pi zek nà, ava kuro nga cew. Kə̀ lizek anan dala anahan fok sa haw a pi zek wa ɗukwen, ɗowan kà mbak apan sa mbar anan bay re.

44 Uwar ata a həɗəkey à dəɓa a Yesu, a laman anà 'am sə zana a Yesu pec. Cəna, cənjəlan ɗəvac anahan kə̀ ndalak panan. Kə̀ mbərak, mez a pəkan ahay à kutov wa sabay.

45 Natiya, Yesu a cəce pu ɗo sə pərahan azar ataya wa, a wa: «Waya sə lumo anaw?»

Kuwaya a ma nga sa ja nà: «Nen bay.» Əna Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «Miter, ɗo ahay nà, tinen apan ti ngəɗec iken kutok nà, aday ki cəce waya sə lamak anaw re asa ɗaw?»

46 Əna Yesu a jan atan, a wa: «Ayaw, əna nen a na san ɗowan kə̀ lamak uno nà, anga məgala inde kà nak ahay ì nen wa.»

47 Uwar ata a ca apan nà, Yesu kə̀ sənak apan, i mba apan sa ɗer panan zek sabay. Anga nan, a nay ahay pa 'am anahan sləɓslaɓ tə ajəjar awan, a dukwen gərmec ù vo anà Yesu à wulen su ɗo ataya inde. A ɗakan anan anà man su ɗo ata ləbara anahan sə laman anà Yesu, aday à alay anahan sə laman ata nà, a mbar kwayan'a ata awan.

48 Pə dəɓa a 'am anahan ata wa nà, Yesu a jan anà uwar ata, a wa: «Mazar uno, aɗaf nga anak pi nen ata kə̀ mbərak iken! Zla agay tə zay.»

49 À alay a Yesu winen apan i ja 'am ata mba cəna, ɗo maslan a nay ahay àga Zayrus wa, winen ɗo sə lavan nga anà doh sə wazay ata awan. A jan anà Zayrus a nà: «Dəna anak nə, kə̀ ndəvak zek coy. Həna nà, kə̂ vawan nga anà miter sabay.»

50 Yesu a sləne 'am ana ɗo maslan ata cəna, a jan anà Zayrus nà: «Kə̂ jəjar bay, ɗaf upo nga lele cəna coy! Dəna anak nà, i mbar.»

51 Tə dəzle àga Zayrus kutok nà, Yesu a mbakan cəveɗ sa zla ù doh tatə winen a nà, anà Piyer, anà Yuhana tə Yakuba, tə apan anà bəbay a dəna ata tə may anahan cəna coy. 52 Yesu a tan ayak à nga anà ɗo ahay bayak a tinen apan ti yam dəna ata, tuhhwa. Əna Yesu a jan atan, a wa: «Kə̂ yimen bay, anga dəna a anan kə̀ məcak bay. A njak ahan ca.»

53 Man su ɗo ataya tə mbasay apan, anga ta san zle, dəna ata nà, abay kə̀ məcak wanahan.

54 Əna Yesu a həɗəken ayak pə cakay anà dəna ata awan, a bənan alay, a ja tə məgalak awan, a wa: «Dənama, na jak nà, slabak!»

55 Cəna, dəna ata a mbar, a slabak acəkan. Coy Yesu a jan atan kutok: «Viren anan ahay way sa pa aday â pa.»

56 Way a Yesu a sa ga ata a gan masuwayan anà bəbay a dəna ata tə may anahan a tə mindel. Əna Yesu a jan atan, a wa: «Way a sə təra a anan fok nà, kâ si jen anà ɗowan bay.»

9

Mer su way ana ɗo maslan a kuro nga cew ataya awan

Mata 10.5-15; Markus 6.7-13

1 Natiya pə luvon a inde, Yesu a halan nga anà ɗo maslan anahan a kuro nga cew ataya awan. A varan atan məgala tə mazlaɓ awan, sa razl setene ahay, aday sa mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay re. 2 A slan atan saa ɗakay anan ləbara sa 'am sə bahay a Mbərom, aday ta sa mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay.

3 A slan atan, ta sa jan atan kutok, a wa: «Zlen! Əna way kawa dəker, mbulo, way sa pa, aday dala nà, kâ sa gəɓen à alay inde bay. Aday ki gəɓen zana pi zek ɗukwen kərtektəkke re. 4 Kə dəzlen à man a aday tə təmahak kwanay àga ɗowan a nà, kâ sa həɗəken way a kwanay àga ɗowan ata wa bay. Njihen nà, àga ɗowan a sə təma kwanay àga winen ata awan, hus pə luvon a kwanay saa zla way a kwanay ata awan. 5 Əna aday ɗo sa man ataya tə təmahak kwanay bay ite nà, zlen way a kwanay à man ata wa, aday kə̂ bəzləmen a morbodok su kon a tinen pə saray a kwanay ahay wa, anga aday tâ san pi zek tinen tə ines aya awan.»

6 Natiya, ɗo maslan anahan ataya ta ra zek, ta zla pu kon pu kon sə ɗakay anan ləbara mugom a sa 'am sə bahay a Mbərom kwa aha fok. Aday tinen apan ti mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay re.

A nan à Hiridus sa san Yesu nə wayaw

Mata 14.1-12; Markus 6.14-29

7 Natiya kutok, Hiridus, bahay sə Galile, a sləne pə ləbara si mer su way a Yesu a sa ga tə njavar anahan ahay ataya awan. Aday ɗo ahay tinen apan ti təker ləbara anahan ata re nà, a wusen nga tə mindel. Anga ɗo azar aya awan, tinen apan ti ja nà, ta wa: «I ga nà, Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata kà mak uho.»

8 Ɗo azar aya ite ta wa: «Sə sləray ahay nà, Eliya.»

Ɗo azar aya ite asa ta wa: «I ga nà, ɗo kərtek à wulen su ɗo maja'am a Mbərom sə kwakwa ataya kà mak uho.»

9 Əna Hiridus nà, a wa: «Aday Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata nà, nə gəɗak panan nga. Aday sa ga mer su way matana ataya, hus sləmay anahan a saa ndar ndənndan ata nə waya asa anaw?»

Natiya Hiridus a gan may sə canan anà Yesu aday â san anan.

Yesu a varan way sa pa anà ɗo ahay ti ga mbulo ɗara

Mata 14.13-21; Markus 6.30-44; Yuhana 6.1-14

10 Natiya pə dəɓa anahan a wa nə ɗo maslan a Yesu a sa slan ataya ta mak ahay à man anahan. Tə ɗakan anan way a kawa ana tinen sa gay à man ataya wa ata fok. Aday Yesu a ngaman atan taayak a tinen a, ta zla zaɗ, bəse tə wulen su doh a sə ngaman Baytisada ata awan.

11 Natiya, ɗo ahay ta san patan tinen tiya nà, ta zla, ta njaɗ anan Yesu tə njavar anahan ahay à man ata awan. Yesu a təma atan, a ɗakan atan anan ləbara sa 'am sə bahay a Mbərom. A mbar anan ɗo a sa gan may anà zay a tinen ahay re.

12 Natiya kutok, suko a ga lele nà, ɗo maslan ataya ta zla pə cakay a Yesu, ta jan nà: «Suwan, mbakan cəveɗ anà ɗo ahay tâ zla pə culok ahay, à wulen su doh ahay, anga aday tâ saa pəlay way sa pa, ta man sə nahay aya, bina mənuko à man kiɓe inde asanaw?»

13 Əna Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay a viren atan way sa pa awan.»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Inde pumo nà, tapa sa pen ahay ɗara tə apan kəlef ahay cew. Kak si ka gan may mâ zla à wulen su doh ahay inde, saa pəlay ahay way sa pa aday ata bina, həna anan i slan anà man su ɗo a anan bay asanaw?»

14 Ɗo sa pa way à man ata ɗukwen, tinen mə baslay a nà, mungol a ɗəkɗek aday nà, ta ga mbulo ɗara.

Əna Yesu a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Jen anà ɗo ahay tə̂ njahay njəɓukɓok. Man kərtek cəna, i ga ɗo ahay kwa kuro ɗara, kwa kuro ɗara.»

15 Njavar anahan ataya, ta ga mer su way a kawa ananahan a sa jan atan ata awan.

16 Yesu a gəɓa anan tapa sa pen a ɗara ataya, tə kəlef a cew ataya awan. A ca iɗe à mburom, a ngəran ayak anà Mbərom. A gəzla anan ì zek wa, a varan anan anà njavar anahan ahay aday tə̂ gəzlan anan anà ɗo ahay.

17 Ɗo ataya fok ta pak, tə rahak ɓah ɓah. Tə halan nga anà mə mbəsak a patan wa ata awan, aday kə̀ rahak anan cəkarak ahay kuro nga anahan a cew re.

Piyer a ɗakay anan nà, Yesu nə winen Almasihu

Mata 16.13-19; Markus 8.27-29

18 Pə luvon a inde, Yesu winen apan i ga amboh taayak anahan awan. Aday njavar anahan ahay ɗukwen tinen inde bəse à man anahan kutok. Yesu a cəce patan wa, a wa: «Ɗo ahay ta ja pi nen nà, nen nə wayaw?»

19 Tə mbəɗahan apan ite, ta wa: «Ɗo hinen ahay ta wa, iken nà, Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata awan. Ɗo maza aya ta wa, iken Eliya, ɗo maja'am a Mbərom. Ɗo azar aya ɗukwen ta ja nà, iken ɗo kərtek à wulen su ɗo maja'am a Mbərom ahay sə kwakwa ataya sa may uho.»

20 Aday Yesu a cəce patan wa asa, a wa: «Aday kwanay a nà, ki wen nen nà, wayaw?»

Natiya kutok nà, Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «Iken nə Almasihu, ɗo ana Mbərom sə slənay ahay ata awan.»

21 Yesu a sləne 'am ata cəna, a gafan atan 'am, a wa: «Əna kâ sa ɗiken anan anan anà ɗowan bay.» 22 A jan atan asa, a wa: «Bəlaray nen Wan su Ɗo nà, ni ga ɗəce bayak awan. Aday məceɗ sə Yahuda ahay, tə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, tatə miter sə Tawrita ahay ti lar nen, aday ɗo ahay ti vaɗ nen. Əna pə luvon maakan anahan a cəna, nen ni slabakay ahay à məke wa.»

Ɗəce inde pə cəveɗ sə pərahan azar anà Yesu

Mata 16.20-28; Markus 8.30 - 9.1

23 Natiya, pə dəɓa anahan a wa kutok nà, Yesu a jan ù ɗo sə pərahan azar ataya fok, a wa: «Kak ɗowan a a nan sə pəruho azar nà, â mbəsak sə bayakan way anà nga anahan, â tavak dədom anahan mə zləlngaɗ ata kəla luvon fok, â pəruho azar. 24 Anga kâ nak anan anà ɗowan a sa tam anan sifa anahan nà, i lize anan aɗəka. Əna ɗowan a kə̀ lizek anan sifa anahan anga nen nà, i tam anan sifa anahan aɗəka. 25 Bina, ɗo kà sak a njaɗ anan way sə daliyugo a anan fok anà winen, aday sifa anahan a nà, kə̀ lizek anan nə, sa gan dəɗaffa nà, ma mba asa anaw? Ibay!

26 «Asa, kak ɗowan a kà gak waray sə ɗakay anan sləmay uno aday sə ɗakay anan 'am uno ahay nà, nen ni ga anan winen kəkəmaw? À alay a aday na mak ahay tə mazlaɓ uno awan, tə mazlaɓ ana Bəbay uno Mbərom, aday tə maslay anahan cəncan aya ata nà, nen Wan su Ɗo ɗukwen ni naa pəkan waray ì iɗe cite.

27 «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗek awan: Ɗowan aya inde à man a anan, ti mac mənjəna sə canan anà bahay a Mbərom bay.»

Zek a Yesu a mbəɗa pə iɗe ana njavar anahan ahay

Mata 17.1-8; Markus 9.2-8

28 Natiya kutok, a njahay pə dəɓa ana 'am a tinen ata wa way sə lumo kərtek nà, Yesu a gəɓa pə azar, Piyer, Yuhana tə Yakuba. A ján à ɓəzlom saa ga amboh.

29 À alay a winen apan i ga amboh à ɓəzlom à man ata bine siwaw nà, zek anahan a mbəɗa, aday zana anahan ɗukwen a dav herre kweɗekkweɗek. 30-31 Cəna, ɗowan aya inde cew, atə Musa tə Eliya, tə sləray à jiyjay sə mazlaɓ a Mbərom inde. Tinen apan ti kaɗ bala tatə Yesu, pə amac anahan saa təra à wulen su doh sə Urəsalima, anga sa ndav anan wa mer su way anahan ata awan.

32 Cəkəbay Piyer tə Yuhana, aday tatə Yakuba nà, tinen ma njak ahan aya awan. Ahan ata kə̀ gumak atan tə mindel, əna tə pəɗek pə ahan wa nà, tə canan anà jiyjay sə mazlaɓ a Yesu, tu ɗo a cew ataya mə tavay aya pə cakay a Yesu.

33 À alay a ɗo a cew ataya tinen apan ti gəzla nga tatə Yesu ata nà, Piyer a jan à Yesu, a wa: «Miter, mənuko à man a anan nə sumor awan. Natiya mi ngaray jawjawa ahay maakan: kərtek awan anga Musa, kərtek a ite anga Eliya, aday mədakwidok a nà, anga iken awan.» Piyer a ja 'am anahan ata nà, so, bina a gəzlan alay anà 'am anahan ata bay jiga awan.

34 À alay a Piyer winen apan i ja 'am ata nà, mugudongudon a dazay, a van atan nga sərdədek. Njavar a Yesu ataya ta ma nga pə ajəjar anga mugudongudon a sa van atan nga ata awan.

35 Cəna, 'am a ndəray ahay à mugudongudon ata wa, a wa: «Wita nà, wan uno, ɗo nen sə walay anan ata awan. Slənen anan anan 'am anahan!»

36 Pə dəɓa ana Mbərom sa jay ahay 'am à mugudongudon ata wa cəna, tə canak anan anà ɗowan miza pa nga a Yesu wa sabay. À alay ata ite, njavar anahan ataya tə njahay way a tinen tete, tə təkərek anan anan ləbara sə way a tinen sə canan ata anà ɗowan bay.

Yesu a mbar anan wan a inde məhərvov a taa ban anan

Mata 17.14-18; Markus 9.14-27

37 Iɗe a cəɗe sidew a kutok, Yesu a dazay ahay à ɓəzlom wa tə njavar anahan a maakan ataya awan. Tə dəzley ahay cəna, ɗo ahay bayak a ta zla saa zlangay tə tinen.

38 À wulen su ɗo a bayak ata wa, ɗowan a inde à man ata a zlah pi zek tə məgalak awan, a wa: «Miter, amboh. Na gak anak kem, anga wan uno mənduwel a həna anan â gak ì zek wa ite. 39 Məhərvov a taa ban anan. À alay a aday kə̀ bənak anan nà, a ma nga sa zlah pi zek, winen apan i nguce, aday ɗukwen mumbof a rahan à 'am inde nə popo. Winen apan i ga anan alay ta wan a anan tə mindel, aday kə̀ bənak anan ɗukwen, a man uda bəse bay re. 40 Na gak anan kem anà njavar anak ahay, aday tâ razl panan apasay sə məhərvov ata ite ɗukwen, ta mbak apan bay re.»

41 Yesu a jan atan, a wa: «Kwanay nà, aɗaf nga a kwanay ma kac awan kələɗaw? Kə sənen anan cəveɗ a Mbərom bay re. Ni njahay tə kwanay, aday ni səmen anà way a kwanay ahay nə hus à siwaw?» A jan anà bəbay a wan ata kutok, a wa: «Ənga, hayak anan ahay wan anak ata à man uno awan aday.»

42 À alay a wan ata winen apan i nay ahay à man a Yesu ata nà, apasay sə məhərvov ata a ban anan kwayan'a ɓəram à məndak. Winen apan i nguce, nguc nguc.

Cəna, Yesu a lar angəraz pə apasay sə məhərvov ata tə məgalak awan. Kwayan'a, a ndalay panan sə coy. A man anan à alay inde à bəbay anahan awan. 43 Way a sə təra ata a gan masuwayan anà ɗo sa man ataya tə mindel, anga məgala sə mazlaɓ a Mbərom ata awan.

Yesu a ɗakay anan amac anahan asa

Mata 17.22-23; Markus 9.30-32

Əna ɗo ataya fok tinen apan ti jalay pə way a Yesu sa ga ataya mba nà, Yesu a jan anà njavar anahan ahay, a wa: 44 «Pəken sləmay lele pa 'am uno nen a saa jak ikwen a həna ata awan. Nen Wan su Ɗo nà, ti varan nen à alay inde anà ɗo sə daliyugo ahay.»

45 Əna njavar anahan ataya tə sənak nga sa 'am anahan a sa jan atan ata bay. Nga sa 'am ata mi ɗer a patan wa, anga aday tâ san anan 'am anahan a sa jan atan ata bay. Aday ɗukwen zlawan a gan atan sə cəce panan 'am anahan ata re.

Waya sə zalay ɗo hinen tə məduwen à bahay a Mbərom inde anaw?

Mata 18.1-5; Markus 9.33-37

46 Natiya, pə dəɓa anahan a wa asa kutok, njavar anahan ahay tinen apan ti vaɗ awiyaway pa 'am sa jəka waya məduwen à wulen a tinen inde anaw. 47 Kwayan'a, Yesu a san way sə mivel a tinen ata zle coy. A ngaman ayak anà wan cəɗew awan, a tavay anan pə cakay anahan awan. 48 A jan atan, a wa: «Kuwaya kà sak a təma jəba sa wan kawa həna anan ataya kərtek a anga sləmay uno nà, ɗowan ata a təma nə nen awan. Aday ɗowan a kə̀ təmahak nen ite nà, a təma nə Mbərom, ɗo sə slənay ahay nen ata awan. Bina ɗowan aday həna winen cəɗew a à wulen a kwanay inde fok ata nà, winen nə ɗo məduwen a kutok.»

Ɗo sa nak ikwen iɗe bay nà, winen ɗo a kwanay

Markus 9.38-40

49 Yuhana a jan anà Yesu, a wa: «Miter, ma tak anan à nga anà ɗowan a inde winen apan i razl apasay lelibay aya à ɗo ahay wa tə sləmay anak. Əna mə gafak anan 'am, anga winen ɗo a mənuko bay.»

50 Əna Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Kə̂ gifen anan 'am bay. Ɗo aday a nak ikwen iɗe bay ata nə, winen nə ɗo a kwanay asanaw!»

Ɗo sə Samariya ahay tə ɗəfak nga pə Yesu bay

51 Natiya, alay a Yesu saa zla pə daliyugo wa à mburom winen apan i slay ahay bəse coy ata nà, a jan ì zek anahan nə ni zla à Urəsalima aday. 52 A slan ɗo maslan anahan ahay pa 'am. Ta zla à wulen su doh sə Samariya a inde. Tə dəzle nà, tə pəlan man sə nahay à man ata awan. 53 Ɗo sə wulen su doh ataya tə təmahak a bay, anga ɓa tə slənek, a nan sa zla à Urəsalima.

54 Əna atə Yakuba tə Yuhana, njavar anahan ahay, tə canan anà way ataya nà, ta jan anà Yesu, ta wa: «Ba Məduwen, a nak mâ jan ù uko â dazay ahay patan à mburom wa aday â lize atan ɗaw?»

55 Əna Yesu a cak ayak patan basl tə iɗe, [a jan atan, a wa: «Ata nà, inde pikwen nə apasay wuraw? 56 Anga nen Wan su Ɗo nà, na nay ahay anga sə lize anan sifa sə ɗo ahay bay, əna anga sa tam anan.»]

Cəna, ta zla way a tinen ù kon hinen.

Ɗo sa gan may sə pərahan azar anà Yesu ahay

Mata 8.19-22

57 Natiya, tinen pə cəveɗ sa zla mba ata nà, ɗowan a inde a jan à Yesu, a wa: «Nen ni pərahak azar kwa aha fok.»

58 Yesu a sləne 'am ana ɗowan ata nà, a jan, a wa: «Hwehwe ahay nà, məke a tinen ahay inde, məvuhom sa nga mburom ahay ɗukwen, doh a tinen ahay inde, əna nen Wan su Ɗo nà, man sə nahay uno inde saa man uda ibay.»

59 A jan anà ɗo hinen asa, a wa: «Hayak, pəruho azar!»

Əna ɗowan ata a mbəɗahan apan, a wa: «Ba Məduwen, u no sə pərahak azar, əna vuro cəveɗ nâ zla agay, nâ saa lay anan ahay bəbay uno aday.»

60 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Mbəsak anan məsinde ahay tâ la məsinde a tinen ahay. Əna iken, zla saa ɗakay anan ləbara sa 'am sə bahay a Mbərom.»

61 Ɗo hinen ite a jan à Yesu, a wa: «Ba Məduwen, u no sə pərahak azar, əna mbuko cəveɗ saa jan ahay 'am pi zek wa anà ɗo su doh uno ahay aday.»

62 Yesu a mbəɗahan apan ite, a wa: «Ɗo kə̀ bənak alay pi jœ sa ga mer aday winen apan i ca iɗe à dəɓa kurkwer nà, kà slak saa ga mer su way à bahay a Mbərom inde bay.»

10

Yesu a slan njavar anahan ahay kwa kuro cuwɓe nga cew

1 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a walay njavar maza aya awan, tinen kwa kuro cuwɓe nga cew. A slan atan pa 'am anahan cew cew à wulen su doh ahay inde, aday ta man anahan a sa zla uda ataya fok re.

2 A slan atan ta sa jan atan, a wa: «Way sa pa inde à guvo bayak a sə halan nga, əna ɗo sə halan nga aya ta kac ike. Suwan gen anan kem anà bahay sə guvo awan, â zəga anan ɗo ahay à guvo, anga sə halan nga anà way sa pa.

3 «Zlen, na slan kwanay kawa wan sə təman ahay à wulen sə kəla kiɓe ahay inde. 4 Əna way kawa dala, mbulo, təkarak nà, kâ sa gəɓen à alay inde bay. Kâ sa mbəɗəken awan pə cəveɗ, anga sa jan 'am anà ɗo ahay bay re.

5 «Kə dəzlen àga ɗowan a nà, jen anà ɗo su doh ataya nà, zay a Mbərom â təra à gulom su doh a anan inde. 6 Kak ɗo sa gan may à zay a Mbərom inde à gulom su doh ata nà, zay a kwanay i təran anà ɗowan ata awan. Kak matanan bay cəna, zay a kwanay i təran atan bay. Əna zay a kwanay ata, i may ahay pə kwanay awan. 7 Njihen à gulom su doh a sə təma uda kwanay ata awan. Pen way, aday sen way a tinen a saa varak ikwen ata fok. Anga ɗo si mer su way i pa nà, way sə herreɓ anahan. Kâ sa bəren awan pu doh pu doh bay.

8 «Kə dəzlen à wulen su doh a aday tə təmahak uda kwanay ata nà, pen way a tinen saa varak ikwen ata fok. 9 Mbəren anan ɗo sə ɗəvac ahay kawa ana kwanay sa tan à nga à man ata awan. Aday jen atan ɗukwen: “Bahay a Mbərom, winen defefe coy.” 10 Əna kə dəzlen à wulen su doh a aday tə təmahak kwanay à man ata bay cəna, zlen, kâ sa tiven à məgəzləga cəveɗ, aday jen atan nà: 11 “Mi bəzləmak ikwen anan morbodok sə wulen su doh a kwanay pə saray a manay ahay wa anga ines a kwanay. Əna sənen apan lele, bahay a Mbərom winen defefe tə kwanay coy.” 12 Əna nen apan ni jak ikwen, pə luvon sə sariya nà, zek i naa dan anà ɗo su kon ataya zal ɗo sə Sodoma ahay.*»

Ɗəce pu kon aya sə təma 'am a Yesu bay ataya awan

Mata 11.20-24

13 Yesu a ja asa, a wa: «Iken, wulen su doh sə Kurajin, yam zek anak anga ɗəce i tak à nga. Iken, wulen su doh sə Baytisada ɗukwen, ɗəce i tak à nga re. Anga abay masuwayan aya ma ga à wulen su doh a kwanay ataya, tâ ga anan à wulen su doh sə Tirus tə Sidon nà, ɗo sa man ataya ti yam pə ines a tinen ahay biɗaw? Ti pak zana sə məsinde pi zek, ti njahay à məndak à rəɓa inde aday sə ɗakay anan tə yimak pə ines a tinen ahay tə ɗiɗek awan. 14 Anga na awan, pə luvon sa ndav anan daliyugo nà, sariya ana atə Tirus tə Sidon nà, i dan atan 'am kawa ana kwanay bay.

15 «Iken Kafarnahum, a ga apak nà, Mbərom i cakaf wa iken à mburom ɗaw? Matana bay! Ki zla nà, à məke sə mərda aɗəka coy.»

16 Natiya, Yesu a jan anà njavar anahan ataya kutok, a wa: «Ɗo kə̀ slənek ikwen anan nà, kə̀ slənek uno anan re. Ɗowan a kə̀ təmahak kwanay bay nà, a təma bay nà, nen awan. Aday asa ɗo kə̀ təmahak nen bay, a təma bay nà, zek a Mbərom a sə slənay ahay nen ata awan.»

Njavar a Yesu ma slan a kwa kuro cuwɓe nga cew ataya ta may agay

17 Ɗo maslan a kwa kuro cuwɓe nga cew ataya ta may ahay tə ataslay mivel awan. Ta nay, ta jan à Yesu nà: «Ba Məduwen! Kwa apasay lelibay aya ɗukwen tə bənak umo à 'am wa anga sləmay anak.»

18 Yesu a jan atan ite, a wa: «Nə canak anan anà Fakalaw kə̀ slahak ahay à bagəbaga mburom wa kawa Mbərom a wuteɗ ike. 19 Əna ihe! Anga məgala sə mazlaɓ uno, ni varak ikwen cəveɗ ki jənen pa nga sə dədew ta sə rəje aya awan, aday ki gen bahay pə maniɗe a kwanay Fakalaw, pə way ahay fok. Awan saa ga alay tə kwanay nà, inde sabay. 20 Aya əna kə̂ tislen mivel həna anga apasay lelibay aya tə bənak ikwen à 'am wa cəna coy bay. Tislen mivel həna aɗəka nà, anga sləmay a kwanay ahay mə vinde awan, à mburom.»

Ataslay mivel a Yesu

Mata 11.25-27, 13.16-17

21 À alay ata kutok, Apasay Cəncan a a taslan a mivel anà Yesu. A həran nga anà Mbərom, a wa: «Bəbay uno, iken Bahay sə bagəbaga mburom, iken Bahay sə daliyugo. Suse anak, anga kə ɗakak anan anan way a anaya anà gwaslay ahay, way ataya aday ɗukwen abay kə ɗərek anan pu ɗo sə kəlire ahay wa, pu ɗo sə asan way ahay wa. Ayaw, Bəbay uno, ka ga matanan, anga a zlak à nga anakiken awan.»

22 A jan anà ɗo sa man ataya kutok, a wa: «Bəbay uno Mbərom kə̀ varak uno anan way ahay fok. Ɗowan sa san sa jəka nen wan anahan nə ibay, si zek ana Bəbay Mbərom awan. Aday ɗukwen, ɗowan sa san Bəbay uno nə wayaw nà, ibay, si nen wan anahan awan, tu ɗo aday Wan a Mbərom a gan may sə ɗakan atan anan ataya awan.»

23 Pə dəɓa anahan a wa Yesu a mbəɗa 'am pə njavar anahan ahay, a jan atan anà tinen a ɗəkɗek, a wa: «Tislen mivel anga kə cinen anan anà way a anaya awan. 24 Nen apan ni jak ikwen: Ɗo maja'am a Mbərom ahay tə bahay ahay bayak a ta gak anan may sə canan à way a kwanay a sə canan həna ata awan, əna tə canak anan anà awan bay. Ta gan may sə sləne way a kwanay a sə sləne həna ata awan, əna tə slənek awan bay re.»

Jike pu ɗo sə Samariya a inde a ga sumor lele awan

25 Natiya awan, miter sə Tawrita a inde a slabak, anga a nan sa ban anan Yesu pə kwande. A cəce pə Yesu wa kutok, a wa: «Miter, ni ga nə mer sa ma aday ni sa njaɗ sifa sa ndav bay ata anaw?»

26 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ka tan à nga mə vinde a à Deftere sə Tawrita inde nə maw? Iken apan ki jinge nà, a ja nə maw?»

27 A mbəɗahan apan anà Yesu ite, a wa: «Mə vinde uda nà: “Pəlay anan Mbərom Fetek, Bahay anak, tə mivel anak a təke, tə apasay anak a təke, tə məgala anak a təke, tə abayak nga anak a təke†” aday “Pəlay anan ɗo sə cakay su doh anak kawa iken sə pəlay anan nga anak ata awan.‡”»

28 Yesu a jan: «Wita nà, lele. Zla, kaa ga matanan kawa iken a sə baslay ata, aday ki njaɗ sifa sa ndav bay ata kutok.»

29 Əna miter sə Tawrita ata a nan sə ɗakay anan nà, acəce 'am anahan ata nə lele awan. Anga nan, a cəce pə Yesu wa asa, a wa: «Aday ɗo sə cakay su doh uno ata nə wayaw?»

30 Yesu a mbəɗahan apan kutok, a jan nà: «Ɗowan a inde a slabak à Urəsalima wa, i zla à Yeriko. Pə cəveɗ kutok, ɗo sə akar ahay ta kaɗ apan, tə culok panan zana, ta ndazl anan leɗəɗɗe. Ta zla way a tinen, tə mbəsak anan nə həɗek həɗek kawa i ndav zek coy.

31 «À man ata ɗukwen, ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom a inde, a nay tə cəveɗ ata cite. A canan anà ɗowan ata mə nahay a gwehəhhe nà, a zla way anahan tə zlawak cangəhha.

32 «Capəpa asa, ɗo hinen a nay ahay ta man ata re, winen ɗo sa ga mer su way ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. A nay, a ca pə ɗowan ata matana re cəna, a ban cəveɗ tə zlawak, a zla way anahan ite.

33 «Əna Samariya a inde, winen apan i zla à man anahan dəren a ite, a dəzley à man ata nà, a canan anà ɗowan a mə nahay a gwehəhhe ata awan, a gan ì zek wa. 34 A həɗəken ayak pə cakay, a pəkan disise ahay pə mbəlak anahan a pi zek ataya awan, a ɓanan apan. A slabak anan, aday a zləzlam anan pə zungo anahan, a zla anan à wulen su doh, à man sə təma mbəlok ahay, a gan nga anà ɗowan ata lele.

35 «Iɗe a cəɗe sidew a nà, a varan dala sə dinar§ ahay cew anà bahay su doh ata awan. A jan nà: “Gan nga anà ɗowan a anan lele. Kwa â ga nə kə lizek anan dala anak anà nga dəp nà, pə luvon a ni may ahay ta man a anan ata nà, ni naa hamak anan dala anak kutok.”»

36 Yesu a cəce pə miter sə Tawrita ata wa kutok, a wa: «À wulen a su ɗo a maakan ataya inde nà, sə təra ɗo sə cakay su doh ana ɗowan aday ɗo sə akar ahay sa kaɗ apan ata nà, wayaw?»

37 Miter sə Tawrita ata a mbəɗahan apan anà Yesu kutok, a wa: «Sə təra ɗo sə cakay su doh anahan nà, ɗowan a sa gan sumor ata awan.»

Yesu a jan kutok, a wa: «Əna, iken zla, kâ sa ga matanan ite.»

Yesu winen àga atə Marta tə Mariyama

38 Natiya awan, atə Yesu tə njavar anahan ahay tinen pə cəveɗ sa zla à Urəsalima nà, tə dəzle à wulen su doh a inde. À man ata nə, uwar a inde tə ngaman Marta, a təma atan àga winen.

39 Məran a uwar ata inde dəna awan, tə ngaman Mariyama. A nay ahay pə cakay a Yesu, a njahan ù vo, winen apan i pak sləmay pa 'am ana Yesu sa ja ataya fok. 40 Cəkəbay Marta nà, nga winen apan i wusen ti mer su way à mbak inde.

Natiya kutok, Marta a nay ahay à man a Yesu, a jan, a wa: «Ba Məduwen! Dəna a anan winen mə njahay a pə cakay anak kəriya awan, aday zek winen apan i do ti mer su way ahay taayak uno kutok nà, ka jan û mo zek ite biɗaw?»

41 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Hey Marta, hey Marta! Iken nà, kə varak anan nga anak pi mer su way ahay bayak a ba? 42 Əna way inde kərtek lele awan, təɗe sə varan anan nga anak. Mariyama a varan anan nga anahan nà, anà way ata awan. Ɗowan saa gafan apan 'am nà, inde sabay.»

11

Atətak way a Yesu pə amboh

Mata 6.9-13, 7.7-11

1 Pə luvon a inde, Yesu winen apan i ga amboh à man a inde. A ndəvay anan ahay sa ga amboh ata nà, ɗo kərtek à wulen sə njavar anahan ahay wa a jan: «Ba Məduwen, ɗakan umo anan sa gan amboh anà Mbərom, kawa ana Yuhana sə ɗakan anan anà njavar anahan ahay ata ite.»

2 A mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay apan ki gen amboh anà Mbərom nà, jen nə natiya awan:

Bəbay a manay, ɗo ahay tâ san sləmay anak nə cəncan awan.

Bahay anak â ga zek à wulen a manay ite.

3 Varan umo way sa pa saa slan umo ata pə luvon pə luvon fok ite.

4 Pəsen umo anan ines a manay ahay,

kawa ana manay sə pəsen anan anà ɗo sa gan umo ines ataya cite.

Ba manay pə way saa njak manay ahay wa ite,

anga aday mâ sa zla ì ines inde bay.»

5 A jan atan asa, a wa: «Hinahibay məndala anak inde, aday ki zla àga winen gak à luvon inde. Ki jan nà: “Amboh, məndala uno. Ɗaf kə̀ mbakak pikwen wa mənjœk ite ɗaw? Ənga, vuro ite! 6 Anga car uno a inde, a may ahay à man a wa, winen àga nen, əna way sa pa inde upo sə varan ibay.” 7 Natiya kutok, məndala anak ata i mbəɗahak ahay apan ù doh wa ta sa jak nà: “Kə̂ bəbulo ahay awan bay wuna! Nə tacak anan məsudoh uno coy, manay apan mi njak ahan tə gwaslay uno ahay. Ni mba apan sə slabak aday sə varak ayak way sa pa sabay!”»

8 Natiya Yesu a jan atan asa, a wa: «Nen apan ni jak ikwen: Məndala anahan ata i slabak sə varan ahay way anahan a sa gan may ata awan. I varan ahay nà, anga sa jəka winen məndala anahan ata bay, əna anga winen apan i bəbalan ayak awan uho wa hwiya ata awan.

9 «Natiya kutok, nen apan ni jak ikwen: Cəcihen! Mbərom i varak ikwen way a kwanay sə cəce ata awan. Pəlen! Ki ten anan à nga anà way a kwanay a sə pəlay ata awan. Jen 'am pi zek uho, aday ti təɓak ikwen ayak wa. 10 Anga kuwaya kə̀ cəcihek way cəna, ti varan. Kuwaya kə̀ pəlak way ɗukwen, i njaɗ way anahan a sə pəlay ata awan, aday kuwaya kà jak ayak 'am pi zek uho wa ɗukwen, ti təɓan ayak wa cite re.

11 «Kwanay bəbay ahay, wan anak kə̀ cəcihek panak kəlef nà, ki mba apan sə varan dədew à yime sə kəlef inde bay asanaw? 12 Kabay wan anak a cəce panak slay nà, ki mba apan sə varan rəje à yime sa slay inde bay re asanaw? 13 Kwanay ɗo lelibay aya aɗəka nà, kə sənen a viren anan way lele aya anà wan a kwanay ahay zle. Matana re, Bəbay a kwanay Mbərom winen à bagəbaga mburom ɗukwen, i mba apan sə varan Apasay Cəncan a anà ɗo sə cəce panan ataya fok biɗaw?»

Yesu a razl setene ahay tə məgala a Mbərom

Mata 12.22-30; Markus 3.20-27

14 Pə luvon a inde, Yesu a rəzlay anan ahay setene ù ɗo maandak a wa, aday ɗowan ata a dazlan sa ja 'am njəlen'en'e. Way ata a gan masuwayan anà ɗo ataya awan. 15 Əna ɗo azar aya ta wa: «Sə varan məgala a aday sa razl setene ataya nà, Bə'elzebul*, winen bahay sə setene ahay.» 16 Ɗo azar aya ite ta gan may sa ban anan pə kwande. Anga nan, tə cəce panan â gan atan masuwayan sə way sa nay ahay à mburom wa.

17 Əna Yesu a san way a tinen sə jalay ata zle kwayan'a. A jan atan kutok, a wa: «À bahay a wura wura fok cəna, kak ɗo anahan aya 'am kà zlak atan pi zek bay nà, bahay ata i nes wa. Doh ahay ɗukwen ti təra nə rəgay ahay, ti mbazl sekeɗ sekeɗ. 18 Matanan re, kak Fakalaw kà gak vəram ti zek anahan a nà, bahay anahan a ɗukwen i tavay nga ɗaw? Natiya, kwanay ki jen, nen na razl setene ahay nə tə məgala ana Fakalaw nà, angamaw? 19 Kak nen na razl setene ahay tə məgala ana Fakalaw nà, aday wan a kwanay ahay ti sa razl setene ahay nə tə məgala à waya kutok asa anaw? Anga nan, sa naa mak ikwen anan mungok nà, wan a kwanay aya awan. 20 Tə ɗiɗem awan, na razl setene ahay tə məgala sə Apasay a Mbərom. Matanan re, ki sənen anan kutok, bahay a Mbərom kà nak ahay à wulen a kwanay.»

21 A ja asa, a wa: «Kak ɗo gədan a, aday mə lavay zek a tə way sə alay anahan a, i ba way su doh anahan ahay lele nà, way anahan ahay ti lize ɗaw? 22 Əna ɗo sə zalan məgala à nga wa kà nak ite, kə̀ zalak anan winen tə mungol nà, i ngəzar panan way sə alay anahan sə lavay anan zek ata awan, i gəzla anan zlile anahan a sə ngəzar pə ɗowan ata wa anà car anahan ahay.

23 «Ɗo sə pəlay nen bay ata nà, winen nə ɗo maniɗe uno. Ɗowan a kà mak uno zek sə halan nga anà way ahay bay cəna, sa tan 'am à kiɓe nà, winen awan.»

Amay ana setene à mivel su ɗo inde

Mata 12.43-45

24 Yesu a ja asa, a wa: «Setene kà nak ahay ù ɗo wa nà, i zla à man kiɓe inde saa bar, saa pəlay man sa man uda awan. Əna kə̀ njaɗak man bay nà, i jan anà nga anahan: “Suwan ni ma ù doh uno nen a sa nay ahay wa ata awan.” 25 Kà sak a may ahay nà, i tan à nga anà doh anahan a mama'am ata mə ndakay awan, mə faɗay a lele. 26 Aday cəna, i ma pə dəɓa, i ray ahay apan setene azar aya cuwɓe, sə zalay anan tə huwan asa, ti nay, ti njahay à ɗowan ata inde. Aday anjahay ana ɗowan ata nà, i təra lelibay a zal pa sə kukwa ata wa asa.»

Mbərom a ɗaf ngama anahan nà, pu ɗo sə sləne 'am anahan ahay

27 Yesu winen apan i ja 'am ata mba cəna, uwar a inde à wulen su ɗo ataya, a ja tə məgalak awan, a wa: «Mbərom kə̀ ɗəfak ngama anahan pə uwar a sə wahay iken, aday iken sa sa pay anahan a ata awan.»

28 Əna Yesu a mbəɗahan apan ite, a wa: «Mbərom a ɗaf ngama aɗəka nà, pu ɗo sə sləne 'am anahan ahay, aday sə ɗəfan apan anà 'am anahan a ma ja ataya awan.»

Ɗo ahay ta gan may Yesu â gan atan masuwayan

Mata 12.38-42

29 Natiya kutok, ɗo ahay bayak a tinen apan ti zlak ayak à man a Yesu asa. Coy, a jan atan kutok, a wa: «Ɗo sə biten ahay nà, tinen huwan aya awan. Tinen ta gan may nà, anà masuwayan. Əna ti canan anà masuwayan sə awan sabay, kak si masuwayan sə təra pə Zonas, ɗo maja'am a Mbərom ata aday. 30 Kawa ana Mbərom sə ɗakay anan mazlaɓ sə sləmay anahan anà ɗo sə Nəniwe ahay tə masuwayan sə təra pə Zonas† ata nà, nen, Wan su Ɗo, həna ɗukwen ni təran anà ɗo sə biten ahay nə matanan re. 31 Pə luvon sə sariya nà, bahay sə Saba ɗukwen i slabak sa gan sariya anà ɗo sə biten a anaya awan. Anga kwa winen dəren təkeɗe nà, kà nak ahay sa naa pəkak ayak sləmay pa 'am ana bahay Sulimanu, ma ja aya tə kəlire ata awan.‡ Əna, cen apan həna kutok, ɗo sə zalay anan Sulimanu tə məduwen ɗukwen, winen inde à man a ana awan. Əna hwiya ɗowan a ngam sə sləne 'am anahan bay re. 32 Pə luvon sə sariya a Mbərom saa ga ata nà, ɗo sə Nəniwe ahay ti slabakay ahay uho pə kərtek a tu ɗo sə biten a anan ataya, ti gan atan sariya. Anga ɗo sə Nəniwe ahay nà, tə sləne wazo ana Zonas cəna, ta yam pə ines a tinen ahay. Aday ɗukwen, ɗo sə zalay Zonas winen inde à man a ana awan.»

Iɗe nà, way sa kan anan jiyjay anà zek

Mata 5.15, 6.22-23

33 Yesu a ja asa, a wa: «Ɗowan saa ɗaf uko pə lalam, aday i ɗer anan, kabay i hərok apan tasa nà, ibay. Əna i ɗaf anan lalam ata nà, pə way sa ɗaf lalam awan, anga aday iɗe jiyjay â dəvan anà ɗo sa zla ù doh ataya fok lele.

34 «Iɗe anak nà, kawa lalam sə dəvan jiyjay anà zek anak. Kak iɗe anak winen lele nà, ata zek anak a fok winen à jiyjay a inde. Əna, kak iɗe anak a lelibay nà, zek anak kə̀ tərak kawa winen ì iɗe zənzen a inde. 35 Gan nga anà zek anak lele, bina iɗe jiyjay anak â sa tərak kawa iɗe zənzen bay. 36 Kak zek anak a fok ì iɗe jiyjay inde nà, aday kə̀ mbakak uda man sə iɗe zənzen mənjœk bay nà, zek anak fok i təra iɗe jiyjay, kawa lalam sa kak anan jiyjay ata awan.»

Yesu a man a mungok anà Farisa ahay pi zek tə miter sə Tawrita aya awan

Mata 23.1-36; Markus 12.38-40

37 Yesu a ndav anan 'am anahan ata mba cəna, Farisa a inde, a ngaman pa ɗaf àga winen. Ta zla àga ɗowan ata kutok, ta pa ɗaf miya awan. 38 A gan masuwayan anà Farisa ata, anga Yesu a pa ɗaf mənjəna sə banay alay kawa atətak way sə bije a tinen ahay ata awan.

39 Yesu a san way anahan a sə bayak ata zle. Anga nan, a jan, a wa: «Kwanay Farisa ahay nà, ki gen minje nə tə gəsa'am kabay tuwez. Kə cakiɗen anan day sə uho aya lele cəna coy. Aday cəkəbay, ta su doh sə mivel a kwanay ahay nà, mə cakaɗ aya bay. Mivel a kwanay ahay ma rah aya nà, tə ubor aday tə huwan ahay. 40 Kwanay nà, demdemem sə ɗo ahay! Mbərom a ndakay way ahay nà, day sə uho tə day su doh a təke biɗaw? 41 Way a à sikeɗ a kwanay kabay à tuwez a kwanay inde ataya nà, viren anan anan anà ɗo mətawak aya awan, aday way a azar aya fok ti i tərak ikwen cəɗan'a kutok.

42 «Əna kwanay Farisa ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Kə rəzlen anan à nga wa sa var alay mbok wa kərtek sə daslam ahay cara cara nə lele. Əna kə̀ mbəɗəken anan nga tə ɗiɗek anahan, tə asan zek anahan ahay. Abay təɗe ki gen nà, way ataya awan, mənjəna sə mbəsak sa ga way a azar aya re.

43 «Kwanay Farisa ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Anga ki zlen ù doh sə wazay ahay cəna, ki cen wa ɗukwen, man zəbor aya awan. Ki gen anan may nà, ɗo ahay ta jak ikwen anan 'am à kwasuko nà, tə akərdeh aya awan, à wulen sə ɗo ahay inde fok.

44 «Wita nà, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Anga ki gen minje nà, tə jəvay, aday ɗo ahay tə canak anan bay ata awan. Ɗo ahay tinen apan ti bəran pa nga mənjəna sa san apan.»

45 Pə dəɓa ana 'am a Yesu a sa jan atan ata wa nà, ɗo kərtek à wulen sə miter sə Tawrita ahay a mbəɗahan apan, a wa: «Ta 'am anak a sa ja ata nà, kə tərak manay à məndak re biɗaw?»

46 Yesu a mbəɗa apan, a wa: «Kwanay, miter sə Tawrita ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Anga kwanay apan ki taviken anan way ma ba aya tə mindel ata pa nga anà ɗo ahay, anga aday tə̂ gəɓa. Əna kwanay a ɗukwen, ki men atan apan zek kwa ta wan sə alay bay re.

47 «Wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Anga kwanay apan ki ɗəzlen anan jəvay anà ɗo maja'am a Mbərom ahay. Aday cəkəbay, sa vaɗ anan ɗo ataya nà, bije a kwanay aya awan. 48 I ga nà, way a bije a kwanay ahay sa ga à alay ataya nà, kà zlak ikwen à nga. Bina, sa vaɗ anan ɗo maja'am a Mbərom ataya nà, bije a kwanay aya awan. Aday kwanay həna ɗukwen, kwanay apan ki ɗəzlen anan jəvay ataya re angamaw? 49 Anga nan, Mbərom kà jak, a wa: “Ni slan ɗo maja'am uno ahay tu ɗo maslan uno ahay. Ti vaɗ anan azar su ɗo a tinen aya awan, aday ti ga anan alay tu ɗo azar aya re.” 50 Anga, kwa pa sə ndakay daliyugo wa, hus həna nà, tinen apan ti ndav anan ɗo maja'am uno ahay ta sa vaɗ atan à məke sa ndaw. Anga nan, ni naa cəce mez ana ɗo uno ahay nà, pu ɗo sə biten a anan aya wa. 51 A bənay ahay kwa pə amac ana Abel§ wa, hus pə amac ana Zakari, winen ma vaɗ a à gala su doh sə mazlaɓ a Mbərom à wulen ana atə man cəncan a ta man sə gəɗan dungo anà way ahay ata awan.* Ayaw, acəkan, Mbərom i naa gan sariya anà ɗo sə biten a anaya awan, anga way ataya fok.

52 «Kwanay, miter sə Tawrita ahay, wawayah, ɗəce i tərak ikwen! Anga kə ticen anan cəveɗ sa san Mbərom. Aday kwanay a ɗukwen, ki zlen à cəveɗ ata inde sabay re. Aday kə gifen anan 'am anà ɗo sa gan may sa zla tə cəveɗ ataya re.»

53 Natiya kutok, pə dəɓa ana 'am anahan ataya wa nà, a slabakay way anahan à man ata wa. Cəna, miter sə Tawrita ahay tə Farisa ahay, ta ga apan mivel. Tə cəce panan way ahay cara cara bayak awan, 54 anga ta gan may nà, abay Yesu â nes 'am cəna, ata ti ban anan pə kwande.

12

Aba zek pə way lelibay a wa

Mata 10.26-27

1 Natiya, à alay ata a ite, ɗo ahay tə halay nga bayak awan, a baslay zek bay. Tinen apan ti zla nà, tə jənan pə saray ì zek ahay. Yesu a dazlan sa jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Bənen nga a kwanay nə lele pə wuɗah sə Farisa ahay wa, anga tinen nà, ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay. 2 Way mi ɗer aya fok ti kay ahay zek uho mba, aday 'am mə səsœk aya asəsœk fok, ti sləne zek kutok. 3 Anga nan, 'am a kwanay sa ja ì iɗe zənzen a inde ata nà, i sləne zek ì iɗe jiyjay a inde, aday 'am a kwanay sə səsœk asəsœk taayak ù doh a kwanay ataya ɗukwen, ti sləne zek kawa ki jen nə uho pə zavay wa.»

Lele sə jəjaran nà, anà wayaw?

Mata 10.28-31

4 Yesu a jan atan asa, a wa: «Nen apan ni jak ikwen, car uno ahay: Kə̂ jəjiren anà ɗo sa mba apan saa ndəvak ikwen anan sifa təte ataya bay, anga pə dəɓa anahan a wa nà, ti i mba apan sa ga awan inde sabay. 5 Ɗo a aday təɗe ki jəjiren anan ata nà, nen apan ni ɗakak ikwen anan: Jəjiren anan aɗəka nà, anà Mbərom. Winen nà, i mba apan sə ndəvak ikwen anan sifa təte, aday pə dəɓa anahan a wa ɗukwen, i mba apan sa zla kwanay à məke sə mərda inde re. Ayaw, sumor a nà, jəjiren anan anà ɗowan ata kutok.

6 «Slənen asa aday, na wa kə sənen zle, tə sukom kəɗeye ahay ɗara tə dala sərɗəɗe aya cew biɗaw? Əna aday ɗukwen, Mbərom a san patan zle fok re asanaw! 7 Kə̂ jəjiren awan bay jiga awan. Kwa sibœk sa nga a kwanay ahay ɗukwen mə baslay aya kərtek kərtek fok coy. Pə Mbərom nà, kwanay kə zilen a kəɗeye ahay gəmgam asanaw!»

Yesu i man zek ù ɗo sə ɗakay anan ləbara anahan ahay

Mata 10.32-33, 12.32, 10.19-20

8 Yesu a jan anà njavar anahan ahay asa re, a wa: «Kak ɗowan a kà jak pa 'am su ɗo sə daliyugo ahay “Nen ɗo a Yesu!” nà, nen Wan su Ɗo ɗukwen, ni ja pa 'am ana maslay a Mbərom ahay: “Winen ɗo uno!” cite re. 9 Əna ɗowan kà jak pa 'am su ɗo sə daliyugo ahay sa jəka a san nen Yesu bay cəna, nen ɗukwen ni jan anà maslay a Mbərom ahay nà, na san anan bay ite re.

10 «Ɗo kə̀ jənak uno pa 'am ì nen Wan su Ɗo nà, Mbərom i pəsen anan. Əna kak ɗowan a a jənan pa 'am nə anà Apasay Cəncan a nà, wita Mbərom i pəsen anan ines anahan kula itəbay.

11 «Kwa siwa siwa tə bənak kwanay aday ta zlak kwanay pa 'am sə sariya ù doh sə wazay ahay, kabay pa 'am ana bahay sə daliyugo ahay, kabay pa 'am su ɗo məduwen aya dəp nà, kâ sa jilen sa jəka aday mi i mbəɗahan atan apan nə, kəkəmaw kabay mi i ja nə maw ata bay. 12 Anga à alay ata nà, Apasay Cəncan a i ɗakak ikwen anan 'am a kwanay a saa ja ata awan.»

Jike su ɗo zlile a mindel awan

13 À wulen su ɗo a bayak ata wa kutok, ɗowan a inde a jan anà Yesu, a wa: «Miter, ənga, jan anà mərak uno â gəzlan umo anan way a bəbay a manay sa mac panan ata awan.»

14 Əna Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ɗowan a anan, nen nə tərak ɗo sa gak ikwen sariya, kabay sə gəzlak ikwen anan zlile a kwanay ahay bay asanaw?»

15 Natiya, a jan anà ɗo ataya fok kutok, a wa: «Bənen nga a kwanay pa sə pəlay zlile wa. Anga sə bənan anan sifa uho anà ɗo zənzen a nà, way anahan ahay, kabay zlile anahan ahay bay.»

16 Natiya awan, Yesu a təkəren atan jike sa 'am a anan kutok, a wa: «Ɗowan a inde nà, zlile awan, guvo anahan ahay inde pa man ma ndaɓ aya awan. Kà gak apan way bayak a tə mindel. 17 Ɗowan ata a jalay à mivel anahan inde kutok, a wa: “Man i sla sa pak anan uda way uno ma ga bayak a anaya fok bay kutok nà, ni ga nə kəkəmaw?”

18 «Coy a jan ì zek anahan a kutok, a wa: “Nə njaɗak anan nga sa 'am a kutok. Suwan ni kaɗ anan de uno ahay fok, ni han uda məduwen aya awan, aday ni pak anan uda ndaw uno tə way sa pa uno azar ataya fok. 19 Aday ni jan à nga uno nà: Zek uno, way anak inde mə ndakay man a bayak awan, i ndav bay, i slak way sə ava bayak a wanahan. Man uda kutok, pa way sa pa anak ahay aday bay itəɗaw! Ənga, sak ayak way həna anan aday, mbasay, taslay mivel bayak awan.”

20 «Əna Mbərom a mbəɗahan apan, a wa: “Ɗowan a mindel a anan awan, à luvon a sə biten a anan inde nà, ni gəɓa anan sifa anak. Əna aday way anak a sə halan nga bayak a anan ata nà, waya saa pa anan kutok anaw?”»

21 Yesu a ndav anan ta sa jan atan kutok, a wa: «Matanan awan, pu ɗo sə halan nga anà zlile bayak a, anà nga anahan a ɗəkɗek ata nà, i naa təran matana re, bina pə iɗe a Mbərom nə winen ɗo mətawak awan.»

Aɗaf nga pə Mbərom

Mata 6.25-34

22 Pə dəɓa anahan a wa kutok, Yesu a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Nen apan ni jak ikwen həna: Kâ sa jilen pə way sa pa tə zana bay. 23 Sifa si zek a zalay way sa pa, aday zek ɗukwen a zalay zana re. 24 Ənga, cen pə ngahak ahay aday. Ta casl awan bay, ta car awan bay, aday de a tinen ahay ɗukwen ibay. Əna Mbərom winen apan i varan atan way sa pa re. Əna kwanay, pə iɗe a Mbərom nà, kə zilen a məvuhom ahay lele biɗaw?

25 «Waya à wulen a kwanay saa mba apan tə ajalay nga anahan a sə zəga anan apan luvon sə njahay anahan mənjœk anaw? 26 Kak ki mben apan sa ga way mənjœk kawa wita bay asənə, aday kə jilen pə way azar aya nà, angama kutok anaw? 27 Ənga, cen pə avərez sə way ahay sa hay ahay à kiɓe ataya aday. Ta ga mer sə awan bay, ta han awan pi zek bay. Tə winen ata təke nà, nen apan ni jak ikwen: Kwa abay bahay Sulimanu tə zlile anahan a bayak ata təkeɗe nà, kula kə̀ pəkak zana lele aya pi zek kawa avərez sə way ahay à kiɓe ataya bay re. 28 Həna dəp nà, Mbərom winen apan i rəɓa anan daslam sə kiɓe ahay, aday sidew a ɗukwen ti i han anan uko tə daslam ataya re. Kwanay ɗo ma kac aɗaf nga a anan aya awan, kak Mbərom kà mbak apan sa ga mer su way matana nà, i mba apan sə pəkak ikwen zana pi zek lele aya zal way ahay, à kiɓe ataya biɗaw?

29 «Matana awan, kwanay nà, kâ sa yan anan nga ì zek a kwanay ahay sə pəlay nə way sa pa kabay way saa sa ata bay. Kə̂ jilen pə way ataya bay re. 30 Anga jəba sə way kawa way ataya ata nà, sa ya apan nga sə pəlay nà, ɗo sa san Mbərom bay ataya awan. Əna kwanay a nà, ki gen anan may anà way ataya ɗukwen, Mbərom Bəbay a kwanay a san apan zle re. 31 Suwan, pəlen aɗəka nà, bahay a Mbərom, aday way a kwanay sa gan may ataya nà, Mbərom awan, i varak ikwen atan kutok re. 32 Kə̂ jəjiren awan bay, dəna uno ahay, anga Mbərom a gan may sə varak ikwen anan bahay anahan.»

Man sa ɗer zlile lele awan

Mata 6.19-21

33 Yesu a jan atan asa, a wa: «Sukumen anan way tə way a kwanay ahay, aday kə̂ viren anan anan dala awan, anà ɗo mətawak aya awan. Təmen mbulo sa ɗaf dala lele aya, aday sa nes itəbay ataya awan. Ndiken ayak man pə zlile a kwanay ahay à bagəbaga mburom. Anga à man ata nà, zlile a kwanay ahay ti lize itəbay. Ɗo sə akar ahay ti njaɗ apan alay bay, mumok ahay ɗukwen ti mba apan sa pa anan sabay re. 34 Anga, zlile a kwanay ma ɗaf a à man ata nà, mivel a kwanay a ɗukwen i ga nə cezlezlen'e à man ata re.»

Ɗo si mer su way lele awan

35 Yesu a jan atan asa, a wa: «Liven zek lele. Hinen anan lalam a kwanay ahay lele. 36 Təren nà, kawa ɗo sa ga mer su way ahay, tinen sa ba anan bahay su doh a tinen i may ahay à man sə gəɓa uwar wa ata awan. Kwa â ga nə bahay su doh ata â may ahay agay nə siwa siwa cəna, tinen inde mə lavay zek a sə təɓan ayak wa. 37 Kak bahay su doh ata a may agay, aday a tan à nga anà ɗo si mer su way anahan ataya ma njak ahan aya bay, tinen apan ti ban pu doh cekərkərre nà, ngama i təran anà ɗo ataya awan. Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Winen a ta nga anahan awan, i jawaɗ zek, i ngaman atan ahay, i varan atan man sə njahay, aday i gəzlan atan way sa pa tə alay anahan awan, ti pa kutok. 38 Kak bahay su doh a tinen ata a may nə man luvon kabay əduw təkeɗe, aday a tan atan ahay à nga nə tinen tə iɗe cekərkərre nà, ngama i təran anà ɗo sa ba pu doh ataya awan.

39 «Sənen pə way inde lele aday: Kak bahay su doh awan, a san apan zle, à alay a həna anan nà, ɗo sə akar ahay ti nay ahay àga winen saa zləray anan ahay nà, ɗowan ata i nahay nə tə iɗe cekərkərre anga aday ɗo sə akar ataya tâ zlan ù doh bay, biɗaw? 40 Kwanay ɗukwen, njihen mə lavay zek aya cekərkərre matanan re, bina, nen Wan su Ɗo nà, ni i may ahay à alay a ɗuwuraw ɗukwen, ki sənen apan bay re.»

Ɗo sa ga mer su way lele awan, tu ɗo sa ga mer su way lelibay awan

Mata 24.45-51

41 Natiya, pə dəɓa ana 'am a Yesu a sa jan atan ata wa kutok nà, Piyer a jan, a wa: «Ba Məduwen, ka ja 'am sə jike a anan ata nà, anga manay ɗaw, bəzi anga ɗo ahay fok ɗaw?»

42 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ɗo sa ga mer su way lele awan, aday winen nə wurwer a ata nà, wayaw? Winen nà, ɗowan a aday bahay su doh anahan a sə mbakan anan ɗo si mer su way ahay fok à alay anahan inde ata awan. Winen i varan atan way sa pa lele à alay aday təɗe sa pa way ata awan. 43 Zay i təran anà ɗowan ata awan, kak bahay su doh anahan kà mak agay aday kà tak anan ahay à nga winen apan i gan nga anà ɗo si mer su way anahan ataya lele nà, na. 44 Matana awan, nen apan ni jak ikwen lele, bahay su doh anahan ata i mbəsakan anan way ahay à alay inde nə fok.

45 «Aya əna, hinahibay ite, ɗo sa ga mer su way ata kà sak a jalay à nga anahan inde: “I ga nà, bahay su doh uno i may bəse bay.” Winen gədek sa ga anan alay tə azar su ɗo si mer su way ahay, gədek pə way sa pa anahan ahay, sa pa, aday winen apan i vaway nga tə mahay anahan ahay re. 46 Sənen apan lele kutok, bahay su doh ana ɗowan ata i may ahay nà, pə luvon a aday winen a i san apan bay jiga ata awan, kabay à alay a ɗukwen i san bay re. Bahay su doh anahan ata kà sak a may ahay aday kà tak anan ahay à nga nà, winen apan i ga mer su way lelibay aya ata nà, i ga anan alay tə ɗowan ata tə mindel. I razl anan, i sa njahay tu ɗo lelibay aya awan.

47 «Hinahibay ɗo si mer su way a inde, aday a san way kawa ana bahay su doh anahan sa gan may â ga anan ata awan. Aya əna, ɗowan ata kə̀ lavak anan zek, aday kà gak anan way kawa sa zlan à nga anà bahay su doh anahan ata bay re. Kak matanan nà, ti jan pə akəta nə lele, ti vaɗ anan alay bayak awan. 48 Əna ɗo si mer su way hinen inde, winen a san sa ga way a kawa sa zlan à nga anà bahay su doh anahan ata bay. Winen nà, ti jan pə akəta nə mənjœk kəriya awan, anga a san bay. Tə varak anan way anà ɗowan a bayak a nà, ti cəce panan wa nə bayak a re. Ɗowan a aday tə mbakak anan anan way à alay inde bayak nà, ti naa cəce panan ɗukwen bayak a re.»

'Am i zlan pi zek anà ɗo ahay sabay anga Yesu

Mata 10.34-36

49 Natiya awan, Yesu a dazlan sa ja asa, a wa: «Nen na nay ahay nà, anga sa naa ɗəfan uko anà daliyugo, aday na gan may nə uko ata abay â han kwayan'a. 50 Nen ni dazay təzlev həna à ɗəce inde kawa ɗo sə dazay à a'am inde à alay a winen sa ga baptisma ata awan. Əna hwiya nen ni sa məndolor sə ɗəce ata hus à andav a inde. 51 Kwanay ki jen nà, nen na nay ahay anga aday zay â ga inde pə daliyugo ɗaw? Cəkəbay matanan bay, na nay sə gəzla anan ɗo ahay pi zek wa aɗəka bugol. 52 Azanan ɗo ahay ɗara a gulom su doh kərtek a inde nà, ti gəzla. Ɗo ahay maakan awan, 'am i zlan atan pi zek tu ɗo cew aya sabay. Ɗo a cew ataya ɗukwen, 'am i zlan atan pi zek tu ɗo maakan ataya sabay re. 53 Bəbay sa wan i nes pi zek ta wan anahan, aday wan ata ɗukwen, ti nes pi zek tə bəbay anahan ata re. May sa wan i nes pi zek tə dəna anahan, aday dəna ata ɗukwen, ti nes pi zek tə may anahan ata re. May sa wan ɗukwen i nes pi zek tə dalay ana wan anahan, aday dalay ana wan anahan ata ɗukwen, ti nes pi zek tə jəje anahan ata re.»

Agəzlan alay pi zek wa anà way saa təra ahay

Mata 16.2-3

54 Yesu a jan atan asa, a wa: «Kə cinen anan anà mburom kə̀ gəɓak ahay vegege tə day sə dəlon wa nà, ki wen, iven i gay ahay, aday a ga ike acəkan re. 55 Ka sak a cinen anan à maɗ winen apan i ma nga à dəlon nà, ki wen ata herreɓ i ga, aday a ga ike acəkan re. 56 Matana awan, kwanay ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, way sa ga à mburom tə way saa təra pə daliyugo fok nə kə sənen a agəzlan anan alay pi zek wa nə lele, aday kə sənen pə way sə təra à alay a wuswes a anan inde sabay ata nà, angama kutok anaw?»

'Am â zlak ikwen pi zek tu ɗo maniɗe anak

Mata 5.25-26

57 Pə dəɓa anahan a wa, Yesu a jan atan asa, a wa: «Kwanay a ki mben apan sə gəzlan alay pi zek wa anà way lele aya tə lelibay aya ta nga a kwanay a bay jiga nà, angamaw? 58 Hinahibay, ɗowan a kə̀ zlahak apak, aday kwanay pə cəveɗ sa zla à man sə sariya mba nə, suwan 'am â zlak ikwen pi zek. Njiɗen zay à wulen a kwanay inde, à alay a kwanay pə cəveɗ mba ata awan. Bina tə mungok anak ata təke, ɗowan ata kà sak a dəzle iken à man su ɗo sa ga sariya ahay nà, ti mak anan mungok aday ɗo sa ga sariya i varan iken à alay inde anà suje ahay, ti tacak ayak iken à dangay. 59 Nen apan ni jak: Hus pə ananak saa hamay anan way anahan a sa zlah anan apak ata bay cəna, ti mbəsakay ahay iken ù doh sə dangay ata wa bay jiga awan.»

13

Suwan sə mbəɗahan lœn ì ines ɗaw, kabay sə lize ɗaw?

1 À alay ata ite, ɗowan aya inde à man ata awan, ta jan à Yesu ləbara su ɗo sə Galile ahay, ta wa: «Pilatu kə̀ vəɗak anan Galile ahay à alay a tinen apan ti gəɗan dungo anà way anà Mbərom, aday mez a tinen kə̀ japak tə mez sə way a ma gaɗ dungo aya ata awan.»

2 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay kə jilen nà, ɗo a ma vaɗ ataya ta mac matanan nà, anga tinen ɗo sa ga ines ahay zal a ɗo sə Galile azar ataya ɗaw? 3 Nen apan ni jak ikwen nà, matanan bay, əna kwanay həna ɗukwen kə mbəɗihen anan lœn anà ines a kwanay ahay bay cəna, ki lizen kawa ɗo ataya cite re. 4 Kabay ɗo a kuro nga jəmaakan sa mac à Silowam, à alay a doh zəbor a sa mbazl patan ata nà, kə jilen tinen ta gak ines ahay zal ɗo sə Urəsalima azar ataya fok ɗaw? 5 Nen apan ni jak ikwen nà, matanan bay re. Əna kwanay həna ɗukwen, kə mbəɗihen anan lœn anà ines a kwanay ahay bay ite nà, ki lizen dənam kawa ɗo ataya re.»

Jike sə buway sə wahay bay ata awan

6 Yesu a jan atan 'am sə jike a anan awan, a wa: «Ɗowan a inde a jule buway à guvo anahan, a nay saa bənak ayak wa wan awan, əna kə̀ bənak bay, anga kə̀ wahak bay. 7 Ɗowan ata a jan anà ɗo sa ga mer su way à guvo ata, a wa: “Həna kà gak ava maakan, nen apan ni ta nay abay sə bənak ayak wa wan sə buway anan, əna nə njaɗak bay anga kə̀ wahak bay. Suwan gaɗ anan, bina winen apan i nəso anan guvo kəriya nə pa maw?” 8 Əna ɗowan ata a jan nà: “Bahay su doh uno, suwan mbəsak anan apan sə tə viya a anan kərtek aday, ni lan à cakay wa, ni pəkan bərbor tuwwe nə, 9 izəne pac hinen ahay nà, i wahay kəmaw? Kak kə̀ wahak bay re nà, aday kâ gaɗ anan kutok.”»

Yesu a mbar anan uwar a inde pə luvon sa man uda awan

10 Pə luvon a inde nà, luvon sa man uda awan, aday Yesu winen apan i wazay ù doh sə wazay. 11 À man ata awan, uwar a inde mə təra à məndak a ava kuro nga jəmaakan, anga setene sa gan. A mba apan sə tavay bay. A zla nà, mə kərdeh a tuhha. 12 Yesu a canan anà uwar ata cəna, a ngaman ahay, aday a jan, a wa: «Mazar, kə mbərak à atəra à məndak anak wa!» 13 Cəna, a ɗaf apan alay, kwayan'a uwar ata a tavay lele kutok, a həran nga anà Mbərom.

14 Cəkəbay, way ata kə̀ cəɓak anan anà ɗo sə lavan nga anà doh sə wazay ata, anga Yesu sa mbar anan uwar ata pə luvon sa man uda ata, ata awan. A jan anà ɗo ahay kutok, a wa: «Luvon ahay inde mbərka sa ga mer su way ahay, əna suwan kî nen ahay à luvon a mbərka ataya inde aday sa mbar, bina si pə luvon sa man uda aday bay.»

15 Yesu Ba Məduwen a mbəɗahan apan, a wa: «Kwanay nà, ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay kələɗaw? Pə luvon sa man uda nà, kə pəsiken sla a kwanay ahay, kabay zungo a kwanay ahay sa zla atan à man saa varan atan a'am biɗaw? 16 Uwar a həna anan nà, winen ɗo sə zaav ana Ibərahima. Fakalaw kà gak anan alay ava kuro nga jəmaakan nà, abay təɗe sə pəsakay anan ahay à alay a Fakalaw wa pə luvon sa man uda itəbay kələɗaw?»

17 'Am ana Yesu a sə mbəɗahan atan apan ata a pəkan waray ì iɗe inde anà ɗo maniɗe anahan ataya fok. Əna ɗo azar ataya fok tə taslak mivel anga mer su way ana Yesu a sa ga lele ataya awan.

Jike sa wan sə bəzan

Mata 13.31-32; Markus 4.30-32

18 Pə dəɓa anahan a wa asa, Yesu a wa: «Bahay a Mbərom a ga minje nà, ta maw? Aday ni ga anan minje həna nà, ta maw? 19 Ta ga minje nə tə wan sə bəzan.* Ɗowan a a gəɓa, a casl anan à guvo anahan, a hay ahay, a təra dədazl si sé məduwen awan, aday məvuhom ahay tə ndakay apan doh pə alay si sé anahan aya ata awan.»

Jike sə wuɗah

Mata 13.33

20 À dəɓa wa asa re, Yesu a ja, a wa: «Bahay a Mbərom ta ga minje nə ta ma asanaw? 21 Ta ga minje tə wuɗah sə kwasay way ata awan. Uwar a ra mənjœk, a gan anan, a pak pə nuko anahan gəsaɗaf maakan. A laɓ anan nà, nuko ata fok a kwasay, a zlambar.»

Jike sə məsudoh mə mbəɗec awan

Mata 7.13-14, 21-23

22 Natiya, à alay a Yesu winen apan i zla à Urəsalima nà, a takas kon a azar aya, tə wulen su doh ahay. Aday winen apan i tətakan way anà ɗo ahay.

23 À alay ata kutok nà, ɗowan a inde, a cəce panan, a wa: «Ba Məduwen, waka Mbərom i tam a nà, azar su ɗo ahay əngal cəna coy ɗaw?»

Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: 24 «Njəzlen pi zek sa zla à bahay a Mbərom inde tə məsudoh a mbəɗec a njulehwehwe ata awan. Nen ni jak ikwen, ɗo ahay bayak awan, ti gan may sa zla uda awan, əna ti mba pi zek bay. 25 Aday, alay a i nay, bahay su doh i slabak nà, i tacay anan məsudoh anahan kutok. Ata kwanay nà, kwanay uho mba. Matanan, ki dəzlen anan sə dəcan ayak anà məsudoh, ta sa ja nà: “Manay uho ite. Bahay su doh a manay, təɓan umo ayak wa ite.”

«Bahay su doh ata i mbəɗahak ikwen ahay apan ta sa ja nà: “Kwanay mayanaw, na san kwanay bay fok.”

26 «Aday ki dizlen anan sa ja kutok: “Ɗa pak way sa pa, ɗa sak way fok tatə iken awan, aday kə̀ wazak à wulen su doh a manay re.”

27 «I mbəɗahak ikwen ahay apan hwiya ta sa ja nà: “Na jak ikwen lele, na ja nə kwanay mayanaw nà, na san bay jiga awan. Mbəsiken nen səfek. Zlen ayak à man uno wa, kwanay ɗo sə huwan ahay.”

28 «À alay ata kutok nà, ki cinen anan anà Ibərahima, Isiyaku tə Yakob, aday tu ɗo maja'am a Mbərom ahay fok à bahay a Mbərom inde. Ata kwanay nà, ki yimen, ki rəcen slan, anga tə tacak pikwen uho. 29 Ɗo ahay ti halay ahay nga kwa pə daliyugo ahay wa fok, kwa ta sə wura wa fok. Ti nay pə kərtek a sa pa way à bahay a Mbərom inde. 30 Sənen apan lele kutok, azar su ɗo a ma lah aya pa 'am həna ata nà, ti naa təra ɗo mədakwidok aya awan. Aday azar su ɗo a mədakwidok ataya ite, ti naa təra ɗo ma lah aya pa 'am cukutok.»

Asəder sə Urəsalima ahay

Mata 23.37-39

31 À alay ata ite, Farisa aya inde, ta nay ahay pə cakay a Yesu, aday ta jan: «Zla way anak à man a anan wa, bina Hiridus a gan may sa vaɗ iken.»

32 Əna Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Zlen ka si jen anà ɗo sə wurwer a kawa wan ana ayah ata nà: Luvon sə biten ta sə sidew nə, nen apan ni razl apasay lelibay aya awan, ni mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay. Aday pə luvon maakan anahan a nà, ni ndav anan mer su way uno. 33 Aya əna, sumor a ni pərahan azar anà cəveɗ uno biten, sidew, aday anjahay sidew kərtek, bina a zla pi zek aday ɗo maja'am a Mbərom â mac uho à man aya bay, sumor a nà, à Urəsalima awan.

34 «Hayaka Urəsalima ahay! Kwanay ɗo sə Urəsalima ahay! Kə vəɗen anan ɗo maja'am a Mbərom ahay, aday kə tiren anan ɗo a Mbərom sə slənak ikwen ahay ataya tu kon. Aday saray bayak a, na gak anan may sə halak ikwen nga anà kwanay ɗo sə Urəsalima ahay ù vo uno, kawa man njəkar sə halan nga anà wan anahan ahay à bərgaslay inde ata awan. Əna hwiya kə ngəmen bay re. 35 Ihe, doh sə mazlaɓ a Mbərom a kwanay i təra rəgay. Nen ni jak ikwen anan: Ki cinen uno sabay, si azanan ki naa cinen uno nà, à alay a aday ki i jen: “Mbərom â ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pu ɗo sa nay ahay tə sləmay anahan ata awan.†”»

14

Yesu a mbar anan ɗowan a inde pə luvon sa man uda awan

1 Pə luvon sa man uda a inde nà, bahay sə Farisa ahay a inde, a ngaman à Yesu saa pa way sa pa àga winen. Əna à man ata kutok nà, ɗo a à man sa pa ɗaf ataya, tə ɗəfan iɗe anà Yesu zuhhwe nə lele.

2 Aday ɗowan a inde à man ata awan, zek anahan a fok nà, ma tar a dəngəleffe, anga ɗəvac a gan, winen pa 'am a Yesu. 3 Yesu a cəce pə miter sə Tawrita tə Farisa mə ngamay ataya wa, a wa: «Pə luvon sa man uda nà, cəveɗ inde sa mbar anan ɗo ɗəvac a ɗaw, kabay cəveɗ ibay ɗaw?»

4 Ɗo ataya tətəte way a tinen, ta ngam sə mbəɗahan apan bay.

Coy Yesu a mbəɗa 'am pə ɗowan a ata kutok, a mbar anan, aday a jan â zla way anahan.

5 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a jan ù ɗo sa man ataya asa, a wa: «Kwanay nà, hinahibay wan anak kabay sla anak kə̀ slahak à kurok inde kwa pə luvon sa man uda nà, ki zəɓay anan ahay wa way anak kwayan'a biɗaw?»

6 Tətəte way a tinen ta mbak apan sə mbəɗahan apan bay re.

Jike pa man sə njahay à man sə way sa pa

7 Natiya, à man ata kutok, Yesu a ca pu ɗo a mə ngamay a ataya nə, ta ca nà, man sə njahay lele aya awan. Anga nan, a gan atan jike sa 'am a anan, a wa: 8 «Kak tə ngamak anak à azar uko sə gəɓa dalay nà, kâ sa lah sə njahay à man lele inde bay, anga hinahibay à wulen su ɗo a mə ngamay ataya inde nà, ɗo sə zalay iken tə məduwen, i ga inde uda awan. 9 Ata, bahay su doh a sə ngamak ikwen ata, i nay pə cakay anak, i jak kutok: “Mbəsakan man sə njahay a anan anà ɗowan a anan.” Ata nà, waray i gak sa zla saa njahay à man sə njahay a sə dəɓa ata inde biɗaw? 10 Aɗəka bugol nà, kak tə ngamak anak à man a nà, kâ sa njahay, à man sə njahay su ɗo məduwen aya inde bay. Ata ɗo sə ngamak ikwen ata kà sak a canak nà, i jak: “Car uno, hayak! Ka naa njahay à man a lele a anan inde.” Ata i varak mazlaɓ lele pa 'am su ɗo a mə ngamay a à azar uko ataya awan. 11 Matana awan, kak ɗowan a kə̀ hərak anan nga ì zek anahan nà, ti təra anan à məndak. Aday kak ɗowan a kà mak anan nga anahan à məndak ite nà, ti həran nga nə lele.»

12 Pə dəɓa anahan a wa nà, a jan anà ɗowan a sə ngaman anà ɗo ahay à azar uko àga winen ata kutok, a wa: «Ka sak a da way sa pa sə azar uko nà, kâ saa ngaman apan anà car anak ahay, kabay mərak anak ahay, tu ɗo anak ahay, aday anà ɗo sə cakay su doh anak zlile aya ata bay. Anga tinen nà, ti naa ga azar uko pə luvon a inde, aday ti ngamak saa hamak anan uda awan. 13 Əna kak ka dak way sa pa sə azar uko nà, suwan ngaman apan anà ɗo mətawak aya awan, anà ɗo mə təra à məndak aya awan, tu ɗo vədal aya awan, aday anà ɗo hurof aya awan. 14 Natiya Mbərom i ɗaf apak alay sə mazlaɓ anahan, anga ɗo ataya nà, ti mba apan sə hamak anan uda bay. Əna Mbərom i i hamak anan uda awan, pə luvon anahan saa slabakay anan ahay ɗo ɗiɗek aya à məke wa ata awan.»

Jike sə azar uko məduwen awan

Mata 22.1-10

15 Natiya kutok, ɗowan a inde à wulen su ɗo sa pa ɗaf pə kərtek a tatə Yesu ataya, a sləne jike sa 'am ata cəna, a wa: «Ataslay mivel i təran anà ɗo sa pa way sa pa anahan à bahay a Mbərom inde ata awan.»

16 Coy Yesu a mbəɗahan apan kutok, a wa: «Ɗowan a inde, a ga azar uko məduwen awan, a da way sa pa, aday a ngaman apan anà ɗo ahay bayak awan. 17 Alay sa pa ɗaf i sa sla kutok nà, a jan anà ɗo si mer su way anahan, a wa: “Zla, ka sa jan anà ɗo uno sə ngaman atan ataya nə, tâ nay həna kutok, anga way sa pa mə lavay zek a coy.”

18 «Əna ɗo a mə ngamay ataya fok ta ma nga sa may 'am pi zek wa, ta sa ja: “Mi zlak ayak sabay.” Ɗo mama'am a a jan anà ɗo maslan ata, a wa: “Nə sukumak guvo həniniye. Ni zla təktek saa cay apan aday, na gak kem, â sa cəɓak bay ite.”

19 «Ɗo hinen ite a wa: “Nə sukumak sla ahay kuro. Suwan nâ sa cay pə mer su way a tinen aya aday. Na gak kem. Â sa cəɓak bay ite.”

20 «Ɗo hinen ite asa a wa: “Nen nə gəɓay dalay həniniye, anga nan, ni mba apan sa zlak ayak həna bay.”

21 «Natiya kutok, ɗo maslan ata a ma agay à man ana bahay su doh anahan, a təkəren anan way ataya fok. Way ata a cəɓan anà bahay su doh ata kutok, a jan anà ɗo maslan anahan ata, a wa: “Zlak ayak nə anga anga à man sə halay nga sə ɗo ahay ahay tə məgəzləga cəveɗ ahay à wulen su doh inde, aday ngaman ahay anà ɗo mətawak aya awan, anà ɗo mə təra à məndak aya awan, anà ɗo hurof aya awan, aday tu ɗo vədal aya təke fok.”

22 «Ɗo si mer su way ata a zla saa ngaman ù ɗo ataya awan. Anjahay capəpa nà, a may agay, a nay, a jan anà bahay su doh anahan nà: “Kawa iken su jo ata nà, nə ngamak anan ahay ù ɗo ataya awan, əna doh kə̀ rahak fan bay. Man mə mbəsak a inde mba.”

23 «Bahay su doh ata a jan anà ɗo si mer su way anahan ata asa, a wa: “Zla pə cəveɗ sə kiɓe ahay fok, à guvo ahay. Kâ jan anà ɗowan aya iken saa tan atan à nga ataya fok nà, təktek tâ nay ahay, anga aday doh uno â rah. 24 Tə ɗiɗek a nà, ɗo a mə ngamay a mama'am ataya aday sə ngəmay ahay bay ata nà, ti naa tukom way sa pa uno sabay.”»

Cəveɗ sə pərahan azar à Yesu

Mata 10.37-38

25 Pə dəɓa anahan a wa, à alay a Yesu winen pə cəveɗ mba ata nà, ɗo ahay bayak a tinen apan ti pərahan azar. Coy, a ma iɗe à dəɓa, a jan atan, a wa: 26 «Ɗowan kə̀ pərahak uno ahay azar, aday a nan sə təra njavar uno nà, â pəlay nen, zal bəbay anahan, zal may anahan, zal uwar anahan, zal gwaslay anahan ahay, zal mərak anahan ahay, aday zal zek anahan a təkeɗe re! 27 Kak ɗowan a kə̀ tavakak dədom anahan mə zləlngaɗ a aday kə̀ pərahak uno azar bay cəna, kà slak sə təra njavar uno bay.

28 «Matanan, kak ɗowan inde à wulen a kwanay, a nan sa han doh məduwen a lele a nà, i njahay tun, sə bayak apan aday biɗaw? I jan à nga anahan kutok: “Doh ata i sa ndav nà, i pa puno fok nə dala jugumaw?”, i san anan pi zek wa aday re ba? 29 Bina, kà sak a pak a saray awan, aday doh ata kə̀ ndəvak sa han sabay nə, ɗo sə canan ataya nə ti mbasay apan biɗaw? 30 Ɗo ataya ti ja nà: “Ɗowan a həna kə̀ pəkak saray su doh, əna kà mbak pi zek sa ndav a wa sabay!”

31 «Matanan re, kak bahay a inde, a nan sa ga vəram tə bahay su kon hinen nà, i njahay tun sə bayak apan aday biɗaw? I ca apan ɗo anahan ahay nə tinen mbulo kuroroo nà, i sla pi zek sa ga vəram tu ɗo mbulo kwa kuro cew nà, i san anan pi zek wa aday re ba? 32 Kak bahay ata kà cak apan i sla pi zek saa ga vəram tə ɗowan ata tətibay cəna, i slan ɗo maslan ahay pə cakay anà bahay a hinen ata, à alay a winen dəren mba, i man ù vo ta sa man ayak 'am pi zek wa anga aday tâ njaɗ zay.

33 «Natiya awan, kak ɗowan kə̀ mbəsakak anan way anahan ahay fok bay nà, i mba apan sə təra njavar uno bay re.»

Zətene aday a vaɗ sabay ata awan

Mata 5.13; Markus 9.50

34 Pə dəɓa anahan wa nà, a jan atan 'am sə jike asa, a wa: «Kə sənen apan zle, zətene nà, way lele awan. Əna aday kak zətene ata a vaɗ sabay nà, ti man anan ahay avaɗ anahan a hərɓeɓe ata, awana mba anaw? Inde sabay. 35 Zətene ata nà, kə̀ tərak way kəriya awan, i təra way lele a anga yugo sabay, aday i təra way lele a kawa bərbor sabay re. Ɗo ahay ti guce anan nə uho kəriya awan. Natiya kutok, sləmay inde pə ɗowan a sə sləne 'am a anan nà, â sləne.»

15

Jike sə təman mə lize awan

Mata 18.12-14

1 Natiya, ɗo sə cakal jangal ahay, pi zek tu ɗo sə atahasl ahay bayak awan, tə halay nga à man a Yesu anga aday ti sləne 'am anahan aya awan. 2 Anga nan, Farisa ahay tə Miter sə Tawrita ahay ta ma nga sa ja 'am à wulen a tinen a inde ngura ngura ngura, ta wa: «Ɗowan a anan a təma aday ɗo sə atahasl ahay tâ pa way tə winen nà, angama aday anaw?»

3 Anga nan kutok, Yesu a gan atan jike sa 'am a anan, a wa:

4 «Izəne ɗo inde à wulen a kwanay, aday təman anahan ahay inde səkat. Kwa â ga sə lize nə kərtek a dəp nà, i mbəsak azar sə təman a kwa kuro dəsuɗo nga dəsuɗo ataya à kiɓe, aday i zla saa pəlay anan ahay kərtek ata hus pa sa njaɗay anan ahay re asanaw? 5 Aday, kə̀ njaɗak anan ahay təman a kərtek ata nà, i ɗəfay a way anahan jap pə jugom, i may agay nə, tə ataslay mivel a kutok. 6 Kə̀ dəzlek ahay agay nà, i ngaman ahay anà car anahan ahay, tu ɗo sə cakay su doh anahan ahay, aday i jan atan: “Tasluko mivel, anga nə njaɗak anan ahay təman uno a sə lize ata awan.”

7 «Natiya awan, həna, nen apan ni jak ikwen, kak ɗo sə atahasl kərtek kə̀ yimak pə ines anahan nà, ataslay mivel i ga inde à mburom bayak awan. Ataslay mivel ata i zalay ataslay mivel anga ɗo ahay kwa kuro dəsuɗo nga dəsuɗo ɗiɗek aya, aday ta gan may sa yam pə ines a tinen ahay bay ataya awan.»

Jike sə dala mə lize awan

8 Pə dəɓa wa a jan atan 'am sə jike hinen asa, a wa: «Uwar a inde nà, karanga anahan ahay inde kuro, aday kak kərtek a kà sak a lize panan nà, i ga kəkəmaw? I han nə uko pə lalam anahan, aday i ca doh anahan ata fok ta sə faɗay anan lele. I pəlay bətek bətek hus pa sa njaɗ anan dala anahan ata biɗaw? 9 Kak kà sak a njaɗ a dala anahan ata nə, i ngaman anà məndala anahan ahay tu ɗo sə cakay su doh anahan ataya, i jan atan: “Tasluko mivel pə kərtek awan, anga nə njaɗak anan dala uno sə lize ata awan.”

10 «Matanan re, ni jak ikwen, kak aday ɗo kərtek kə̀ yimak pə ines anahan ahay nà, maslay a Mbərom ahay ti taslay mivel anga winen re.»

Jike sa wan mə lize awan

11 Yesu a ja asa, a wa: «Ɗowan a inde nà, wan anahan ahay inde cew. 12 Wan zek cəɗew ata a jan à bəban anahan, a wa: “Bəbay uno, vuro anan zlile uno nen saa njaɗ à alay saa pa 'am anak azana ata awan.” Aday ɗowan ata a gəzlan atan anan zlile anahan acəkan.

13 «Pə dəɓa wa mənjœk nà, wan a cəɗew ata a halan nga anà way anahan ahay fok, a sukom a way, aday a zla way anahan pə daliyugo hinen dəren. À man ata nà, a lize anan zlile anahan ata fok ta sə gəsle anan pə way kəriya awan.

14 «Dala a ndav panan cəna, may a ga pə daliyugo ata tə mindel. Ɗəce sə way sa pa ɗukwen a dazlan saa gan kutok. 15 Anga nan, a zla saa ga mer su way àga ɗo su kon ataya awan. Ɗowan ata a slan anan saa ba gadura ahay à kiɓe. 16 A pəlay abay sa pa way sa pa mbala ana gadura ahay ata awan, anga may a han apan, əna ɗowan a ngəman a bay.

17 «A dazlan sə jalay pə anjahay anahan à alay a winen àga bəbay anahan ata awan, a ja: “Ɗo si mer su way a bəbay uno ahay ɗukwen, tinen apan ti pa way sa pa kawa sa nan atan, a mbəsak patan wa re, aday nen aɗəka bugol ni mac ta may à man a anan nà, angamaw? 18 Suwan ni ma agay, aday ni i jan anà bəbay uno nà: Bəbay uno, na gak ines pa 'am a Mbərom, aday pa 'am anak re. 19 Na slak həna ki ca upo kawa nen wan si zek anak sabay, təra nen kawa ɗo si mer su way anak kərtek awan.” 20 Natiya a slabak, a may agay kutok.

«Bəbay anahan a canan ayak dəren winen apan i nay ahay cəna, a gan ahay ì zek wa. A haw apan, a ban anan həmbok pi zek. 21 Wan ata a jan à bəbay anahan kutok, a wa: “Bəbay uno, na gak ines pa 'am à Mbərom, aday pa 'am anak re. Na slak həna kâ ca upo kawa nen wan si zek anak sabay.”

22 «Əna bəbay anahan ata a jan ù ɗo si mer su way anahan ahay, a wa: “Kagasl, gəɓen uno ahay zana lele aya awan, pəken anan pi zek. Ɗəfen anan wurɗek à alay inde, aday pəken anan təkarak à saray inde. 23 Pəsiken ahay guson sa sla ma har a lele ata awan, wasluko, duko, aday puko tə ataslay mivel awan. 24 Anga abay wan uno a anan nà, kə̀ tərak kawa ma mac awan, aday həna winen inde tə sifa awan. Kə̀ lizek coy, əna nə njaɗak a way uno.” Tə dazlan sa ga azar uko tə ataslay mivel awan.

25 «À alay a tinen apan ti ga azar uko agay ata nà, wan a ɗowan ata zek məduwen a, winen à guvo. Winen apan i may à guvo wa mba aday i dəzley ahay agay bəse nà, a sləne ɗo ahay tinen apan ti ga ara tə agərav awan. 26 A ngaman ù ɗo si mer su way a bəban anahan ahay kərtek, a cəce panan ləbara awan. 27 Ɗowan ata a mbəɗahan apan, a wa: “Mərak anak kà mak agay, aday bəbay a kwanay a vaɗ guson sa sla, anga kə̀ njaɗak anan winen inde zay.”

28 «Wan a zek məduwen ata a ngam sa zla ù doh sabay. A cəɓan, a ga mivel. Bəbay anahan a nay uho saa dəbukok anan ayak ù doh. 29 Əna a mbəɗahan apan anà bəbay anahan, a wa: “Ngatay, bəbay uno. Ava bayan awan, nen apan ni gak mer su way nə lele mənjəna sa gak isew. Na taa ɗəfak apan re, aday tə winen ata təke ɗukwen, kula kə varak uno kwa wan sə awak zləkətev a anaya anga sa ga anan azar uko tə məndala uno ahay bay re. 30 Aday wan anak kə̀ lizek anan dala anak tə uwar sa ján uho ahay. Həna a may ahay agay nə kə vəɗak anan guson sa sla anga winen asa re!”

31 «Bəbay anahan a jan: “Wan uno, iken nà, iken inde ti nen a hwiya asanaw? Abay way uno ahay fok nà, ananak a biɗaw? 32 Sumor a nà, ɗi ga azar uko tə ataslay mivel awan, anga mərak anak a anan nà, kə̀ tərak kawa ma mac awan, aday həna winen inde tə sifa awan. Kə̀ lizek coy, əna ɗə njaɗak anan.”»

16

Jike pu ɗo sa ga mer su way tə wurwer awan

1 Pə dəɓa anahan a wa asa, Yesu a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Ɗowan a inde nà, winen zlile awan, aday ɗukwen ɗo inde kərtek sə lavan nga anà ɗo si mer su way anahan ahay re. Əna ɗo ahay ta ma 'am pə ɗowan ata à man a bahay su doh anahan ta sa ja nà: “Ɗo si mer su way anak a anan winen apan i nes anan dala anak kəriya awan.”

2 «Bahay su doh ata a sləne 'am ata cəna, a ngaman anà ɗowan ata kwayan'a, aday a jan, a wa: “Nə slənek ɗo ahay ta mak apak 'am. Ɗuko anan mer su way anak iken a sa ga anan tə zlile uno nen sə mbakak anan ata awan, bina iken ki təra ɗo si mer su way uno sabay.”

3 «Ɗo si mer su way ata a ma nga sə jalay kutok, a wa: “Aday həna jiga nà, ni ga nə kəmaw? Bahay su doh uno kə̀ larak nen ì mer su way anahan wa re. Bənuko jœ, ni mba apan bay, aday ni dubok way pə ɗo ahay wa, wita ɗukwen waray re. Pa ga həna jiga nà, kəma kutok anaw, zek uno? 4 Iyo, həna nə njaɗak anan nga sa 'am a nen saa ga ata kutok. Aday kwa bahay su doh uno kə̀ larak nen ì mer su way anahan wa ɗukwen, ɗo ahay ti təma nen àga tinen re.”

5 «A ngaman ahay anà ɗo sə təma gudire pə bahay su doh anahan ataya wa kərtek kərtek fok. A cəce pu ɗo mama'am a wa, a wa: “Gudire ana bahay su doh uno inde apak nə jugumaw?”

6 «Ɗowan ata a mbəɗahan apan, a wa: “Gudire sə amar ana bahay su doh anak inde upo, gungwan səkat.”

«Ɗo si mer su way ata a jan, a wa: “Ihe, təma ɗerewel sə gudire anak həna kwayan'a. Njahay aday vindey apan nà, gungwan sə amar kwa kuro ɗara bina səkat sabay.”

7 «A jan anà ɗo hinen asa, a wa: “Aday iken, gudire ana bahay su doh uno inde apak nə juguma ite anaw?”

«A mbəɗahan apan, a wa: “Gudire sa ndaw anahan inde upo buho səkat ɗara.”

«Ɗo si mer su way ata a jan nà: “Ihe, gəɓa ɗerewel sə gudire anak kagasl, aday vindey ahay apan nə gudire sa ndaw ata nà, buho səkat fuɗo.”

8 «Bahay su doh anahan ata kə̀ varak anan zlangar anà ɗo si mer su way anahan ata awan, anga ɗowan ata kà gak mer su way sə wurwer à wulen a tinen inde. Anga ɗo sə daliyugo a anan aya nà, tə zalay ɗo sə iɗe jiyjay ahay ta sa ga mer su way sə wurwer.

9 «Natiya, nen apan ni jak ikwen, kwanay nà, bənen car tə ɗo ahay tə zlile sə daliyugo a anan aday biɗaw? Ata, zlile sə daliyugo a kà sak a ndav pikwen wa nà, Mbərom i təma kwanay pə cakay anahan a sə coy kutok.

10 «Kak ɗowan aday kà mbak apan sa gan nga anà way bayak a bay ata tə cəveɗ a nà, kwa way bayak a ɗukwen i mba apan sa gan nga tə cəveɗ a re. Aday kak ɗowan a a mba apan sa gan nga anà way bayak a bay ata tətibay nà, kwa way bayak a ɗukwen i mba apan sa gan nga tətibay re. 11 Matanan, kak abay ki mben apan sa gan nga anà zlile sə daliyugo a anan tətibay nà, waya saa mbakak ikwen anan zlile ɗiɗek a aday ki gen anan nga anaw? 12 Kak aday abay ki mben apan sa gan nga anà zlile su ɗo hinen ahay tətibay nà, waya sa varak ikwen mbala ana kwanay a saa lavay ata mba asa anaw?»

Atə Mbərom tə dala

Mata 6.24

13 «Ɗowan saa mba apan sa gan mer su way anà bahay su doh ahay cew nà, ibay. Anga kə̀ pəlak anan ɗo kərtek a lele nà, i nan iɗe anà ɗowan hinen ata awan. Kabay, tə njahak tu ɗo kərtek a lele gerger cəna, i kəɗey anan ɗowan a hinen ata awan. Matanan, ki mben apan sa gan mer su way anà Mbərom aday sə pəlay dala, cew maya ɗukwen, i ga zek bay re.»

Atə Yesu tə Farisa ahay

Mata 11.12-13, 5.31-32; Markus 10.11-12

14 Farisa aya inde à man ata tə sləne 'am a Yesu ma ja ataya fok nà, ta ma nga sə mbasay apan anga tinen a aday nà, tə pəlay zlile tə mindel.

15 Anga nan, Yesu a jan atan, a wa: «Kwanay aday nà, ki gen anan may, ɗo ahay ta ca pikwen nə, kawa ɗo lele aya awan. Əna cəkəbay Mbərom nà, a san way sə mivel a kwanay aya zle. Bina way aday ɗo ahay tə həran nga ata nà, Mbərom a ca pə way ata ite nə, kawa way ma ga mənjaɗak awan. 16 Kwakwa ata nà, ɗo ahay tə pərahan azar anà Mbərom nə ta sə ɗəfan apan ana Tawrita a Musa tə deftere ana ɗo maja'am a Mbərom ahay. Əna a bənay ahay kwa pə ana Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay ata wa nà, ɗo ahay tinen apan ti ɗakay anan ləbara sə bahay a Mbərom mugom awan. Natiya kuwaya kà gak anan may sə ndərɓoc uda zek, anga sə dəzle a uda awan. 17 Aya əna, Tawrita a Musa nə lele hwiya. Andav a daliyugo tə bagəbaga mburom nà, wita way ma da 'am a bugol bay. Ma da 'am a aɗəka nà, sə lize a wa alfabe kərtek à Tawrita a Musa wa, i ga zek bay.

18 «Matanan re, kuwaya kə̀ rəzlak anan uwar anahan, aday kə̀ gəɓak uda uwar hinen nà, wita kà gak mədigweɗ. Ɗowan kə̀ gəɓak uwar a ma razl a ata ɗukwen, winen kà gak mədigweɗ ite re.»

Atə Lazarus tə ɗowan a inde zlile awan

19 Pə dəɓa anahan a wa asa, Yesu a jan atan, a wa: «Ɗowan a inde nà, winen zlile awan. Zana anahan a sa pak pi zek təkeɗe nà, lele awan, aday sə dala bayak a re. Pə luvon, pə luvon fok nà, winen mə njahay a nə, à barbarar inde. 20 Ɗowan a inde ite, tə ngaman Lazarus, winen mətawak awan. A taa nahay nə pə məsudoh a ɗowan ata awan, aday zek anahan a ɗukwen, mbəlak a ɗəkɗek. 21 A gan may sa pa way sa pa sə pəpasay pə ɗowan a zlile ata wa ata awan. Kəla ahay ɗukwen, ta nay ahay sə ndəlkeɗ anan mbəlak a anahan a ataya awan.

22 «Natiya kutok, ɗowan mətawak ata a mac, aday maslay a Mbərom ahay tə gəɓak anan ayak à man ana Ibərahima, pə cakay a Mbərom. Ɗo sə zlile ata ɗukwen a mac ite re, aday ta la anan à məke. 23 À man ata kutok nà, ɗowan a zlile ata, winen apan i ga ɗəce bayak awan. A ca iɗe à mburom, a canan ayak anà Ibərahima tə Lazarus, tinen miya awan, dəren. 24 A zlah pi zek, a wa: “Ibərahima! Kem, nâ gak ì zek wa ite! Amboh, slan Lazarus, â tar wan sə alay anahan à a'am inde, aday i naa təlo pə miresl aday û go ziyya ite. Bina nen apan ni ga ɗəce ù uko a anan inde tə mindel.”

25 «Ibərahima a mbəɗahan ahay apan ite, a wa: “Matanan, wan uno. Əna ənga, bayak pə anjahay anak à alay iken tə sifa mba ata aday. Iken nà, kə njahak à barbarar a inde, aday Lazarus nà, kà gak ɗəce bayak awan. Həna ite nà, winen, winen apan i man uda à man a anan, aday iken ite ɗukwen, ki ga ɗəce kutok. 26 Tə winen ata təke ɗukwen, cəveɗ inde aday ɗo a manay i dəzlek ayak à man a kwanay nà, ibay, kabay ɗo a kwanay i nay à man a manay ɗukwen, i ga zek bay re. Anga məke inde sololo à wulen a nuko.”

27 «Ɗowan ata a mbəɗahan apan asa: “Amboh, Ibərahima! Kem, slan Lazarus àga bəbay uno ite. 28 Anga mərak uno aya inde ɗara nà, u no Lazarus â sa təkəren atan 'am à sləmay ite, anga aday tâ sa nay à man sə ɗəce uno a anan inde sabay ite.”

29 «Ibərahima a mbəɗahan apan asa, a wa: “Tawrita a Musa tə deftere ana ɗo maja'am a Mbərom ahay inde asənə, mərak anak ataya tə̂ ɗəfan atan apan biɗaw?”

30 «Ɗowan ata a jan asa, a wa: “A'ay! Ibərahima, bəbay uno, wuna! Əna, hinahibay ɗo sə məke kà zlak patan dezl nà, ti yam pə ines a tinen ahay tə ɗiɗek awan.”

31 «Ibərahima a jan, a wa: “Matanan. Əna kak mərak anak ataya tə slənek anan anan 'am a Musa tu ɗo maja'am a Mbərom ataya bay cəna, kwa ɗo sə məke a â zla təkeɗe nà, ti slənen a bay re.”»

17

'Am sə pəse ines ahay

Mata 18.6-7, 21-22; Markus 9.42

1 Yesu a jan anà njavar anahan ahay asa, a wa: «Hwiya way ahay inde, tinen apan ti zla anan ɗo zənzen a ì ines ahay inde. Aya əna, ɗəce i təran anà ɗo sa njak anan ɗo ahay aday tâ ga ines ataya awan. 2 Natiya, ata pə ɗowan a sa njak anan ɗo ahay ata nà, suwan pə winen tə̂ ɓanan van à dungo, aday tə̂ larak anan ayak à bəlay inde. Bina, ɗo aday winen apan i njak ɗo ahay matanan ata nà, Mbərom i ga anan alay tə ɗowan ata zal pa sa lar anan à bəlay inde ata wa. 3 Matanan, liven anà zek a kwanay ahay lele.

«Aday, kak mərak anak inde, kà gak ines nà, suwan ɗakan anan tə təpa təpa awan. Winen ite kə̀ təmahak, kə̀ mbəsakak anan ines anahan ata nà, pəsen anan. 4 Kwa abay â ga winen apan i gak ines pə luvon kərtek a saray cuwɓe, aday winen apan i nay ahay à man anak ɗukwen saray cuwɓe ta sa ja nə “Amboh, nə yimak pə ines uno!” nà, iken ɗukwen, pəsen anan acəkan ite re.»

Aɗaf nga pə Yesu

5 Natiya, pə dəɓa anahan a wa nà, ɗo maslan a Yesu ataya ta jan nà: «Ba Məduwen, man umo zek aday aɗaf nga a manay pə Mbərom â zəga ite!»

6 Bahay a tinen ata a mbəɗahan atan apan nà: «Kwa aɗaf nga a kwanay â ga inde nə mənjœk, kawa wan sə bəzan mənjœk nà, ki mben apan sa jan anà dədazl sə ngəvəray: “Ndaha à man a anan wa, aday ka saa njahay à bəlay inde!” ɗukwen, i bənak ikwen à 'am wa re.»

Ɗo si mer su way lele awan

7 Yesu a ja asa, a wa: «Hinahibay ɗowan a kwanay kərtek a, aday ɗo si mer su way anahan inde, winen apan i ga mer su way à kiɓe, kabay winen apan i ɓal təman ahay. Kà mak ahay à kiɓe wa nà, bahay su doh anahan i jan: “Hayak ahay, pa ɗaf!” kwayan'a ɗaw? 8 I jan aɗəka bugol nà: “Do ahay way sa pa, mbəɗahan anà zana, aday kâ naa vuro way sa pa tə way sa sa aya awan.” Aday i jan: “Iken, ki naa pa nà, pə dəɓa anahan a wa!” biɗaw? 9 Kwanay kə jilen nà, i gan suse anà ɗo si mer su way anahan ata anga kà gak anan mer su way ataya ɗaw?

10 «Kwanay a ɗukwen matanan re. Ka sak i gen anan mer su way mbala a Mbərom sa jak ikwen: “Gen anan!” ataya nà, jen aɗəka nà: “Manay nà, ɗo sa ga mer su way anak ahay ca. Ma ga nə mer su way mbala ana manay a saa ga ata awan.”»

Yesu a mbar anan ɗo mə dugwaɗ aya inde kuro

11 Natiya, à alay a Yesu winen apan i zla à Urəsalima nà, a zla tə wulen ana daliyugo sə Samariya tə Galile. 12 A sa jəka i dəzle à wulen su doh a inde nà, tə zlangay tə ɗowan aya inde kuro, mə dugwaɗ aya awan. Tə tavay zaɗ, 13 aday ta jay 'am tə məgalak awan, ta wa: «Amboh Yesu, bahay a manay, mâ gak ì zek wa ite!»

14 Yesu a canan atan ayak ite cəna, a jan atan, a wa: «Zlen, aday ka si ken anan anan zek a kwanay anà ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom.» À alay a tinen apan ti zla à man ana ɗo sə gəɗan dungo à way ahay ataya kutok nà, tinen a fok tə mbərak.

15 Əna ɗo a kərtek à wulen a tinen ata wa, a ca apan kə̀ mbərak ata nà, pəlasl, a ma pə dəɓa à man a Yesu, a dazlan sə həran nga anà Mbərom tə məgalak awan. 16 A dəzley ahay à man a Yesu cəna, a dukwen gərmec ta sə rihen nga ù vo, a ngəran kutok. Ɗowan ata nà, winen Samariya ahay.

17 Yesu a cəce kutok, a wa: «Na wa, ɗo a kuro ataya fok nà, tə mbərak re ba? Aday azar su ɗo a dəsuɗo ataya nà, tinen aha kəlanaw? 18 Ɗowan sə jalay apan aday sa naa ngəran anà Mbərom nà, ibay, si mədurlon a anan taayak kələɗaw?» 19 Pə dəɓa wa kutok, a jan anà ɗowan ata awan: «Slabak, zla way anak. Mbərom kə̀ mbərak iken anga kə ɗəfak upo nga.»

Yesu i sa may ahay nà, ma i təra aday anaw?

Mata 24.23-28, 37-41

20 Natiya, pə dəɓa anahan a wa kutok Farisa ahay tə cəce pə Yesu wa, ta wa: «Bahay a Mbərom a i sa slay ahay nà, siwaw?»

Winen a mbəɗahan atan apan, a wa: «Bahay a Mbərom a i slay ahay aday nà, ɗowan i canan tə iɗe bay. 21 Ɗowan i mba apan sa jəka: “Bahay a Mbərom nə winen həna” kabay “Winen tiya” bay re. Əna, sənen apan lele, bahay a Mbərom nà, winen à mivel a kwanay aya inde aɗəka coy.»

22 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Alay a inde i slay ahay, aday ki gen anan may sə cinen uno apan way sə luvon kərtek à wulen a kwanay inde. Əna i ga pikwen zek bay re. 23 Ti naa jak ikwen asa: “Almasihu nə winen həna” kabay “Winen tiya” nà, kâ sa ngəmen sa zla à man ataya bay. 24 Anga nen, Wan su Ɗo, ni may ahay nà, kawa awuteɗ a Mbərom sə wuteɗ pəraɗ, aday ɗo ahay fok ta san apan zle ata awan. 25 Əna way ata i saa təra nà, nen Wan su Ɗo ni ga ɗəce bayak awan, aday ɗo a sə wuswes anan aya ɗukwen, ti ngam nen bay re.

26 «À alay a Wan su Ɗo i may nà, way ahay ti təra nə kawa sə təra à alay ana Nuhu ata re.* 27 À alay ata nà, ɗo ahay tinen apan ti taslay mivel sa pa way ahay, ta sa sa way a tinen ahay, sə gəɓa uwar ahay, aday sa var a dəna a tinen ahay à mbaz, hus pə luvon ana Nuhu sa zla way anahan à kwalalan inde ata kutok. Pə dəɓa anahan a wa cəna, iven sukwat ahay ngəv ngəv kutok, pa rah anan daliyugo nə faɗaɗa, pa lize anan ɗo ataya fok.

28 «Aday asa, ni i may ahay nà, i ga nə kawa way sə təra à alay ana Ludu ata awan. À alay ata nà, ɗo ahay tinen apan ti pa way, ti sa way ahay, tinen apan ti sukom anan way tə way a tinen ahay, aday tinen apan ti sukom uda re, tinen apan ti casl guvo ahay, aday tinen apan ti han doh ahay re. 29 Aday, pə luvon ana Ludu sa nay way anahan à Sodoma wa ata nà, uko pi zek tə mətətok sə uko awan, tə pəkay ahay à mburom wa, dənam lize anan ɗo ataya fok re.† 30 Aday pə luvon uno nen Wan su Ɗo saa may ahay ata nà, way ahay ti təra matanan. Ɗowan saa san pi zek nà, ibay re.

31 «Əna pə luvon ata kutok nà, ɗo aday winen pa nga su doh ɗukwen â dazay, â haw, əna â sa ray ahay way anahan ahay ù doh wa bay. Ɗowan a winen à guvo ɗukwen, â saa nay ahay agay bay re. 32 Ənga, bayiken pə way a uwar a Ludu sa ga ata aday.‡ 33 Matanan, ɗowan a kà gak anan may sa tam anan sifa anahan nà, i lize anan. Aday ɗo sə lize anan sifa anahan nà, i tam anan aɗəka bugol.

34 «Nen nà, ni jak ikwen anan acəkan: Pə luvon ata nà, kwa ɗo ahay cew mə nahay a pə lala kərtek a dəp nà, ɗo kərtek a nà, ti gəɓa anan, aday ɗo hinen nə ti mbəsak anan. 35 Kwa uwar ahay cew tinen apan ti gan pə kərtek a dəp nà, ɗo kərtek a nà, ti gəɓa anan, aday ɗo hinen nə ti mbəsak anan. [ 36 Kabay ɗo ahay cew tinen à guvo kərtek a inde dəp nà, ɗo kərtek a nə ti gəɓa anan, aday ɗo hinen nə ti mbəsak anan.]»

37 Njavar anahan ahay tə cəce panan kutok, ta wa: «Ba Məduwen, way ata i sa ga zek jiya nà, ahaw?»

A mbəɗahan atan apan, a wa: «À man a aday way ma mac a inde ata cəna, mugudok ahay ti halay nga bayak a nà, à man ata awan.»

18

Jike pə mədukway sə uwar a inde tə bahay

1 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a gan jike sa 'am a anan anà njavar anahan ahay, anga aday tâ sa ya nga sa gan amboh anà Mbərom bay. 2 A jan atan kutok, a wa:

«À wulen su doh a inde nà, bahay sa man ata nə a jəjaran anà Mbərom bay jiga awan, aday a təma 'am a ɗowan itəbay fok re. 3 Mədukway sə uwar a inde à wulen su doh ata ite, a taa nay ahay cuhcœh àga bahay ata awan, a jan anà bahay ata nà: “Amboh, go anan sariya uno inde à wulen a manay tu ɗo maniɗe uno ite.” 4 Əna hwiya bahay ata a ngam sa gan anan sariya anà uwar ata bay, hus sariya anahan ata kə̀ njahak bayak awan.

«Coy, bahay ata a jalay à mivel anahan inde, a wa: “Kwa abay nə jəjaran à Mbərom bay, kwa nə təma 'am su ɗo bay təkeɗe nà, 5 suwan ni gan anan sariya anahan a anan. Bina mədukway sə uwar a anan winen apan i taa wuse nga ta sa nay ahay àga nen sidew sidew anga 'am sə sariya anahan a anan.”»

6 Pə dəɓa anahan a wa kutok nà, Bahay Yesu a jan atan asa, a wa: «Ənga, jilen pə way a bahay a sa ga ata lele aday! 7 Kwanay kə sənen apan ite bay ɗaw? Matanan, Mbərom bugol nà, i man zek anà ɗo anahan sa taa gan amboh luvon tə ipec ataya re biɗaw? I ga apan munok bay asanaw? 8 Nen apan ni jak ikwen anan həna: Mbərom i man zek anà ɗo anahan ataya bəse. Aya əna, nen, Wan su Ɗo ni saa may ahay pə daliyugo nà, ni tan ahay à nga anà ɗo sa ɗaf upo nga ahay dəp ɗaw?»

Jike pə Farisa inde, tu ɗo sa cakal jangal

9 Natiya, ɗo azar aya inde à man ata, tinen tə jalay nà, tinen ɗo ɗiɗek aya awan. Aday tə kəɗey anan ɗo azar aya re. Anga nan, Yesu a gan atan jike miza asa, a wa:

10 «Ɗowan aya inde cew ta zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom saa ga amboh. Ɗowan a kərtek a nà, Farisa ahay, aday ɗo hinen ite nà, winen ɗo sə cakal jangal.

11 «Farisa ata a tavay, a ga amboh à mivel anahan inde, a wa: “Mbərom, suse anak anga nen nà, ɗo mi nes a kawa ɗo azar aya ite bay. Aday nen ɗukwen kawa ɗo sə cakal jangal a anan ite bay re. Nen ɗo sə akar bay, na ga mədigweɗ bay, aday nen huwan a bay re. 12 Na ga sumaya pə lumo fok nə, saray cew. Nə njaɗak way cəna, à kuro wa fok nà, nə varak anan kərtek awan.”

13 «Ɗo sə cakal jangal ata ite, a tavay dəren, a nan sa ca iɗe à mburom bay fok. A ma nga sə jalay mərava si zek anahan*, a wa: “Mbərom, amboh. Nâ gak ì zek wa ite, anga nen nà, ɗo sə atahasl.”»

14 Natiya, Yesu a ndav anan kutok, a wa: «Sa zla agay ɗiɗek a pa 'am a Mbərom a nà, ɗo sə cakal jangal ata awan, bina Farisa ata bay. Anga ɗowan kə̀ hərak anan nga ì zek nà, Mbərom i man anan nga anahan à məndak. Aday ɗowan kà mak anan nga anahan à məndak ite nà, Mbərom i həran nga aɗəka.»

Yesu a ɗaf ngama pə gwaslay ahay

Mata 19.13-15; Markus 10.13-16

15 Natiya, pə dəɓa anahan a wa kutok nà, ɗo ahay ta nan anan ahay gwaslay cacəɗew aya anà Yesu, anga aday â ɗaf patan alay sə ngama. Əna njavar anahan ahay ta ca apan ɗo ahay tinen apan ti nay anan ahay gwaslay ahay ata nà, ta ma nga sə gafan 'am anà ɗo ataya awan.

16 Yesu a ngaman ahay anà gwaslay ahay pə cakay anahan, aday a jan anà njavar anahan ataya ite, a wa: «Mbəsiken anan ahay gwaslay ahay, kə̂ gifen atan 'am sa nay ahay pə cakay uno bay, anga bahay a Mbərom mə lavay zek a aɗəka nà, anà ɗo sa ga minje tə tinen anaya ata awan. 17 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kuwaya kə̀ təmahak Mbərom bahay anahan kawa wan cəɗew bay nà, Mbərom i ga apan bahay kula itəbay.»

Bahay a inde zlile awan

Mata 19.16-30; Markus 10.17-31

18 Pə dəɓa anahan a wa nà, bahay a inde a cəce pə Yesu wa, a wa: «Miter, lele a anan, ni ga nə ma aday ni saa njaɗ sifa sa ndav bay ata anaw?»

19 Yesu ite a mbəɗahan apan, a wa: «Ka wa nen lele a nà, angamaw? Ɗowan inde lele ibay, si Mbərom a kərtek. 20 Na wa, ka san nga sa 'am a Mbərom mə baslay aya zle asanaw? Kâ ga mədigweɗ bay, kâ vaɗ nga su ɗo bay, kâ ga akar bay, kâ gaɗ mungwalay pu ɗo bay, ɗəfan apan anà atə bəbay anak tə may anak.†»

21 Ɗowan ata a mbəɗahan apan kutok, a wa: «'Am ataya fok nà, nə bənak atan lele, kwa à alay a nen cəɗew a mba.»

22 Yesu a sləne 'am a ɗowan ata cəna, a jan nà: «Tə winen ata təke nà, way inde kərtek kə̀ mbəɗəkek panak re: Zla, sukom anan way tə way anak ahay fok, aday kə̂ gəzlan anan dala a anà ɗo mətawak aya awan. Matanan kutok, ki i njaɗ zlile anak à mburom. Aday hayak, pəruho azar.»

23 Əna ɗowan ata a sləne anan 'am a Yesu ata cəna, a cəɓan, anga winen zlile awan.

24 Yesu a zəzor anan ɗowan ata lele nà, a wa: «Ma dan 'am awan anà ɗo zlile awan sa zla à bahay a Mbərom inde. 25 Kə sənen apan zle, zlugweme i ndərmaɗ tə məke sə ləpəre nà, i ga zek bay. Əna ma da 'am a sə zalay way ata nà, ɗo sə zlile sa zla à bahay a Mbərom inde ata awan.»

26 Ɗo sə sləne 'am anahan a sa ja matanan ataya nà, ta wa: «Kak sə matanan cukutok nə, waya saa mba apan saa tam aday sa zla à bahay a Mbərom inde anaw?»

27 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Pu ɗo zənzen a nà, i ga zek bay, əna pə Mbərom nà, way ahay fok a ga zek ca.»

28 Pə dəɓa anahan a wa nà, Piyer a jan ite, a wa: «Aday manay həna nà, mə mbəsakak anan way a manay ahay fok sə pərahak azar asanaw?»

29 Yesu a jan atan, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗo aday kə̀ mbəsakak anan doh anahan, kabay dalay anahan, kabay mərak anahan ahay, kabay ɗo anahan ahay, kabay gwaslay anahan ahay anga bahay a Mbərom ata nà, 30 kwayan'a həna, i naa njaɗ anan uda way anahan ataya bayak awan, zal panan aɗəka. Aday i njaɗ anan uda way anahan ahay cəna coy bay re. Azanan, pə uho saa nay ata nà, i naa njaɗ nà, sifa sa ndav bay ata pa 'am re.»

Yesu a ɗakay anan amac anahan ta sə slabakay anahan asa

Mata 20.17-19; Markus 10.32-34

31 Natiya, Yesu a ngaman anà ɗo maslan anahan a kuro nga cew ataya ɗemɗem kəcah à wulen sə ɗo ahay wa, a jan atan nà: «Ihe, pəken sləmay pa 'am a anan aday. Sənen anan həna, mənuko apan ɗi zla à Urəsalima. À man ata kutok nà, way ana ɗo maja'am a Mbərom ahay sə vinde pi nen, Wan su Ɗo, ataya fok i i ga zek kutok. 32 Ti varan nen à alay inde anà ɗo sə pəra ahay. Tinen ti mbasay upo, ti ro mindel, ti cəre upo məne, 33 ti ndaɓay nen, aday ti i vaɗ nen kutok. Əna cəkəbay aday, pə luvon maakan anahan a nà, ni i slabakay ahay way uno à məke wa.»

34 'Am anahan a sa jan ù ɗo maslan anahan ataya nà, tinen tə sənak anan 'am ata bay jiga awan. Pə tinen nà, 'am ata mi ɗer a mba, anga 'am ata a nan sa ja nə maw nà, tə sənak a bay re.

Yesu a mbar anan hurof a inde à Yeriko

Mata 20.29-34; Markus 10.46-52

35 Natiya, à alay a Yesu winen apan i dəzle à wulen su doh sə Yeriko bəse coy nà, hurof a inde mə njahay a pə cakay cəveɗ, winen apan i dubok way pə ɗo ahay wa. 36 Ɗowan a hurof ata a sləne nə ɗo ahay tinen apan ti zla tə cəveɗ ata nà, a cəce patan wa, ləbara awan. 37 Ɗo ataya ta jan nà: «Yesu ɗo sə Nazaratu, winen apan i zla tə cəveɗ a anan.»

38 A sləne 'am ata cəna, a zlah pi zek, a wa: «Yesu, wan ana Dawuda, nâ gak ì zek wa ite!»

39 Ɗo mə lahay a pa 'am a Yesu pə cəveɗ ataya ta ma nga sə gafan 'am, ta jan nə: «Tacay 'am. Njahay tete.»

Əna hwiya ɗowan ata a ngam sə təma 'am a tinen ata bay. A ma nga sə zakay anan azlah tə məgalak a bugol, a wa: «Amboh, wan a Dawuda, nâ gak ì zek wa ite!»

40 Yesu a sləne 'am anahan ata nà, a tavay jek, a jan ù ɗo ataya nə: «Ənga, bənen anan ahay alay à man uno a aday.» Tə bənan ahay alay à man a Yesu awan. A dəzley pə cakay anahan a nà, Yesu a cəce panan kutok, a jan: 41 «A nak nâ gak nə maw?»

Ɗowan ata a mbəɗahan apan, a wa: «Ba Məduwen, u no, təɓo anan iɗe uno ahay ite!»

42 Yesu a jan: «Kə mbərak coy! Ka mbar nà, anga kə ɗəfak upo nga ata awan.»

43 Kwayan'a, ngurret iɗe anahan ahay tə təɓak acəkan. Winen ite gədek sə pərahan azar anà Yesu. A dazlan sə həran nga anà Mbərom, aday ɗo sə canan anà way ata fok, ta ma nga sə həran nga anà Mbərom ite re.

19

Atə Yesu tə Zakayus

1 Natiya kutok, Yesu a dəzle à Yeriko, aday winen apan i zla tə wulen su doh ata awan.

2 Ɗowan a inde à wulen su doh ata, tə ngaman Zakayus, winen zlile awan, aday winen bahay su ɗo sə cakal jangal ahay. 3 A gan may sə canan anà Yesu ite, əna a mba apan sə canan bay, anga ɗo ahay inde bayak awan, aday ɗukwen winen ɗo betele a re. 4 A haw pa 'am, a ján ì sé sə ngəvəray inde, anga aday â canan à Yesu, bina Yesu winen apan i zla tə cəveɗ sa man ata awan.

5 Yesu a dəzle ù vo sə ngəvəray ata nà, a cak ayak uda iɗe, aday a canan ayak anà Zakayus. A jan ayak, a wa: «Zakayus, dazay ahay kagasl bəse. Bina, biten nà, ni zla àga iken, nen nə mbəlok anak awan.»

6 Zakayus a sləne 'am ata cəna, a dazay ahay ì sé ata wa kwayan'a, ta zla tə Yesu àga winen awan, a təma anan Yesu tə ataslay mivel awan.

7 Ɗo ataya fok tə canan anà Yesu sa zla àga Zakayus ata nà, a cəɓan atan. Anga nan ta ma nga sə gəɗan azar, ta wa: «A zla àga ɗo sə atahasl a anan jiga nə ləbara maw?»

8 Natiya kutok, Zakayus a tavay pa 'am a Yesu, a jan: «Miter, nen nà, ni gəzla anan zlile uno wurasl ì zek wa, aday ni varan anan əngal awan, anà ɗo mətawak aya awan. Aday asa, kak way su ɗo inde nə ngəzərak panan tə danakay ɗukwen, ni man anan uda məcapar fuɗo.»

9 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Biten a anan nà, zay a Mbərom kə̀ tərak à gulom su doh a anan, bina Mbərom kə̀ təmak iken. Iken a ɗukwen, zahav ana Ibərahima guzgwez a re asanaw? 10 Anga, nen Wan su Ɗo, na nay ahay nà, sə pəlay ɗo mə lize aya awan, aday sa tam atan.»

Jike su ɗo si mer su way ahay

Mata 25.14-30

11 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a gan jike sa 'am anà ɗo sa pak sləmay pa 'am anahan ataya awan. Anga tinen tə bayak nà, Yesu i saa dəzle à Urəsalima nə, bahay a Mbərom i i kay zek uho kutok. 12 Anga nan a jan atan, a wa:

«Ɗowan a inde nà, winen ngəlaw awan, a slabak sa zla pə daliyugo dəren awan, anga aday ti i ɗəfay anan ahay bahay a pu ɗo anahan ahay, aday i may agay. 13 À alay a winen apan i ra zek sa zla nà, a ngaman anà ɗo si mer su way anahan azar aya kuro, aday a gəzlan atan dala sə mbəɗa anan alay anà tinen a fok. A varan anà kuwaya fok dala sə gura kərtek. A jan atan nà: “Mbəɗihen anan alay, hus pə luvon uno saa may ahay ata awan.”

14 «Pə dəɓa anahan a wa nà, ɗo a sə wulen su doh anahan ataya tə sləne sa jəka winen kà zlak pə daliyugo dəren a aday ti ɗəfay anan ahay bahay pa nga a tinen ata nà, a cəɓan atan anga tə pəlay anan bay. Anga nan ta slan ɗo ahay à dəɓa anahan wa saa jan anà ɗo sa man ataya nà: “A nan umo ɗowan ata â njahay bahay a pa nga a manay bay.”

15 «Tə winen ata təke ɗukwen hwiya tə ɗəfak anan ahay bahay a pa nga a tinen təktek. Winen a may ahay agay kutok. A ngaman anà ɗo anahan a winen sə gəzlan atan dala ataya fok, aday a nan sa san, ta ga nə ma tə dala anahan a sə gəzlan atan ata anaw.

16 «Ɗo mama'am awan, a nay ahay, a jan: “Bahay uno, iken kə vuro nə dala sə gura kərtektəkke. Əna dala anak kə̀ wahak ahay apan kuro, uwec wa may sə dala a re.”

17 «Bahay ata a mbəɗahan apan, a wa: “Ka gak mer su way lele tə way bayak a bay awan. Anga nan, həna ni ɗaf iken bahay awan, aday ki lavan nga anà wulen su doh ahay kuro.”

18 «Ɗo mə slala cew awan, a nay ahay ite, a jan: “Bahay uno, iken kə vuro dala sə gura nə kərtektəkke, əna dala anak kə̀ wahak ahay apan ɗara, uwec wa may sə dala a re.”

19 «Bahay ata a mbəɗahan apan, a wa: “Iken ɗukwen ka gak mer su way lele a re. Nə ɗəfak iken bahay awan, ki lavan nga anà wulen su doh ahay ɗara ite.”

20 «Ɗo hinen a nay ahay ite asa, a jan anà bahay ata, a wa: “Bahay uno, dala anak həna, nə ndakak apan man a zana inde. 21 Nə jəjarak tə mindel. Na san zle, iken ɗo jinje awan. Anga à man a aday kə ɗəfak ayak way bay, ka zla sa ray ahay way à man ata wa re. À man a aday kə caslak ayak way bay, ka zla sə cəray wa way re.”

22 «Bahay ata a mbəɗahan apan, a wa: “Iken nà, ɗo lelibay awan. Ni gak sariya pa 'am anak a anan. Ka san apan zle nen nà, ɗo jinje awan. À man a nə ɗəfak way bay ɗukwen nə gəɓay ahay wa way re. Aday à man a nə caslak awan bay ɗukwen, nə cəray wa way re biɗaw? 23 Kak sə matanan nà, kə nduko ayak man pə dala uno à bank bay nà, angamaw? Aday ata na mak agay nà, kagasl ni tan ahay à nga nə kə̀ wahak apan biɗaw?”

24 «A jan anà ɗo ahay kutok, a wa: “Təmihen panan dala a kərtek a anan, aday viren anan anan apan anà ɗo a aday dala anahan kə̀ wahak apan wan a kuro ata awan.”

25 «Tinen tə mbəɗahan apan ite, ta wa: “Ba Məduwen, winen bugol nà, dala anahan nə inde kuro asənə, mi varan anan apan asa ɗaw?”

26 «A jan atan, a wa: “Nen nà, ni jak ikwen anan: Kuwaya way anahan inde cəna, ti zəgahan anan apan aɗəka, əna ɗo aday way anahan nə mənjœk ata nà, ti ngəzar panan kwa mənjœk anahan ata re. 27 Aday ɗukwen, abay kurre ata nà, ɗo maniɗe uno ahay ta gan may nə̂ təra bahay a bay bugol asanaw? Əna kagasl, ənga, bənen atan ahay pa 'am uno à man a anan, aday kə̂ vəɗen atan kutok.”»

Yesu a zla à Urəsalima

Mata 21.1-11; Markus 11.1-11; Yuhana 12.12-19

28 Pə dəɓa ana 'am anaya wa nà, Yesu a njahan pa 'am wa anà ɗo ahay, sa zla à Urəsalima. 29 Tə dəzle bəse tə wulen su doh sə Baytifaji tə Baytiniya, pə cakay ana culok sə ngaman Ulivet ata nà, a slan njavar anahan ahay cew ta sa jan atan nà: 30 «Zlen à wulen su doh a tiya pa 'am a kwanay ata awan. Kə dəzlen à man ata nà, ki ten anan à nga anà wan sə zungo a inde ma ɓan awan, aday ɗowan kə̀ jənak apan kula bay re. Natiya, pəsiken anan ahay, aday hayak ikwen anan. 31 Kak ɗowan a kə̀ cəcihek pikwen wa “Ki i gen anan maw?” nà, jen anan: “Bahay a gan may.”»

32 Ɗo maslan a cew ataya ta zla kutok, ta tan ayak à nga nà, kawa ana Yesu sa jan atan ayak ata acəkan. 33 Tə dazlan sə pəsak anan zungo ata nà, bahay sə zungo ataya tə cəce patan wa, ta wa: «Ki pəsiken umo anan wan sə zungo a nà, angamaw?»

34 Tə mbəɗahan atan apan nà: «Bahay a manay a gan may.»

35 Ta nan anan ahay zungo ata anà Yesu kutok, tə ɓəɓat apan zana a tinen ahay, aday tə zləzlam anan apan Yesu kutok.

36 Tə dazlan sa zla kutok nà, ɗo ahay tə wadaɗ zana a tinen ahay pə cəveɗ. 37 Natiya, à alay a tinen apan ti dəzle à Urəsalima bəse, à man sə kəkarak anan ayak ɓəzlom sə Ulivet ata nà, njavar anahan ahay fok tə taslay mivel. Ta ma nga sə həran nga anà Mbərom tə məgalak awan, anga masuwayan a tinen a sə canan ataya awan.

38 Ta wa: «Mbərom â ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pə bahay a saa nay tə sləmay anahan ata awan.*»

«Zay inde à mburom! Mbərom, winen Bahay sə mazlaɓ!»

39 Farisa aya inde à wulen su ɗo ataya awan, ta jan à Yesu nà: «Miter, jan anà njavar anak anaya nə, tə̂ mbəsak sə bəbal awan.»

40 Əna Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen, ni jak ikwen, kwa tinen tə̂ njahay way a tinen təkeɗe nà, kon ahay ɗukwen ti zlah re asanaw?»

Yesu a yiman anan anà wulen su doh sə Urəsalima

41 À alay a tinen apan ti dəzle à Urəsalima bəse coy ata nà, Yesu a canan ayak anà Urəsalima, aday a dazlan sə yiman anan anà wulen su doh ata awan. 42 A wa: «Iken, wulen su doh a anan, abay kâ san zay a sə dəzley ahay apak biten a anan ata nà, suwan biɗaw? Əna way ata kə̀ ɗərek panak zek həna, anga nan kə sənak a bay. 43 Wawayah wuna, iken wulen su doh a anan. Luvon anak a inde i slay ahay mba. Ɗo maniɗe anak ahay ti vak nga tə way sə alay aya awan, tə day ahay wa fok. Ti tacay iken. 44 Ɗo maniɗe anak ataya ti lize iken tə gwaslay anak aya təke. Ti mbazl a way ahay nə fok, kon hinen saa ɗinger zek pə hinen nà, ibay. Way ataya ti təra nà, anga kə sənak pə luvon a Mbərom a sa nay aday sa mak zek ata bay.»

Yesu a razl ɗo sa ga masa ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom wa

Mata 21.12-17; Markus 11.15-19; Yuhana 2.13-22

45 Pə dəɓa anahan a wa kutok, Yesu a zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. Aday a dazlan sə rəzlay a wa ɗo sa ga uda masa ahay. 46 A jan atan nà: «Ihe! Mə vinde a à Deftere a Mbərom inde nà, natiya awan: “Ti ngaman anà doh sə mazlaɓ uno nà, doh sa ga amboh.†” Aday kwanay kə təren anan həna, lar su ɗo sə ngəzar ɗo ahay a nə kəkəmaw?‡»

47 Pə dəɓa anahan a wa kutok, a taa wazay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ata nà, pac pac. Əna bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, tə miter sə Tawrita ahay, aday tu ɗo sə lavan nga anà ɗo ahay ahay nà, ta gan may sa vaɗ anan. 48 Əna cəveɗ a aday ti i ban anan nə kəkəmaw ata nà, tə sənak bay, anga ɗo ahay inde bayak a sa ta pak sləmay pə atətak way anahan nə lele tə mindel.

20

Sə varan məgala anà Yesu sa ga awan aya nə wayaw?

Mata 21.23-27; Markus 11.27-33

1 Natiya, pə luvon a inde nà, Yesu winen apan i tətakan anan way anà ɗo ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. Aday winen apan i ɗakan atan anan 'am sə ləbara mugom a re. À alay ata kutok ite, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, tə miter sə Tawrita ahay, pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay tə həɗəken ayak pə cakay anà Yesu, 2 tə cəce panan, ta wa: «Ɗakan umo anan aday, ka ga way anak a anan ataya nə tə məgala ana wayaw? Sə varak cəveɗ a nə wayaw?»

3 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen ɗukwen ni cəce pikwen wa way kərtek aday re. Jen uno ite aday. 4 Sə slənay anan ahay Yuhana sa gan baptisma anà ɗo ahay nə wayaw? Mbərom ɗaw, kabay ɗo zənzen a ɗaw?»

5 Tinen ite, tə mbəɗa 'am pi zek a tinen awan, ta wa: «Ɗi jan həna nà, kəkəmaw? Kak ɗa sak a jəka, Mbərom sə slənay anan ahay nà, i jak uko asa: “Kak kə sənen apan zle cukutok nà, kə ɗəfen apan nga bay nə angamaw?” 6 Aday kak ɗa sak a jəka, ɗo zənzen a sə slənay anan ahay nà, ɗo ahay ti tar mənuko tu kon, anga tə ɗəfak apan nga, Yuhana nà, winen ɗo maja'am a Mbərom acəkan.»

7 Anga nan kutok, tə mbəɗahan apan anà Yesu, ta wa: «Ma san bay.»

8 Yesu a wa: «Kak sə matanan cukutok ata nà, nen ɗukwen ni ɗakak ikwen anan ɗowan a sə vuro məgala sa ga mer su way anaya bay re.»

Jike pu ɗo sa ga mer à guvo ahay

Mata 21.33-46; Markus 12.1-12

9 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a gan jike a anan anà ɗo ahay, a wa: «Ɗowan a inde a jule təroz à guvo. A mbakan anan guvo à alay inde anà ɗo si mer su way ahay, a zla way anahan à man dəren awan. Kə̀ njahak ayak bayak awan.

10 «Natiya, alay a a sla kutok, way ahay ɗukwen tə nahak, bahay sə guvo ata a slənay ahay ɗo maslan anahan sa naa təmahan ayak way sə guvo ata pu ɗo anahan a sə mbəsak atan à guvo anahan ataya wa. Əna ɗo si mer su way ahay tə canan anà ɗo maslan ata cəna, ta ban anan, ta ndazl anan leɗəɗɗe. Tə mbəsak anan, a zla agay alay kəray awan.

11 «Bahay sə guvo a slənay ɗo miza re, winen ɗukwen ta ndazl anan, tə walay panan agənah pəleslesle, ta razl anan, a ma way anahan alay kəriya re. 12 Bahay sə guvo a slənay ɗo mə slala maakan a re. Pə winen ite nà, ta ga apan mbəlak bayak awan, aday tə rəzlay anan ahay à guvo wa re.

13 «Bahay sə guvo a wa: “Aday ni ga həna nà, kəkəma aday anaw? Suwan ni slan wan uno ləliwe a anan. Winen nà, izəne ti ɗəfan apan ite.”

14 «Cəkəbay ɗo sa ga mer ahay tə canan anà wan ata aɗəka nà, ta ja à wulen a tinen inde, ta wa: “Sa naa pa 'am sə guvo a aɗəka nə winen. Bənuko anan, vəɗuko anan. Ata guvo a anan i təra a mənuko.” 15 Wan ata a sa dəzlek ayak siwa a cəna, tə ngəza anan uho à guvo wa, ta zla anan zaɗ, ta vaɗ anan à məke sa ndaw kutok.»

Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a jan atan kutok, a wa: «Aday həna nà, bahay sə guvo ata i ga anan ɗo si mer su way ataya nə kəkəmaw? 16 Bahay sə guvo ata nà, i may ahay agay, i lize anan ɗo sa ga mer à guvo anahan ataya fok. Aday i varan anan guvo ata anà ɗo maza aya awan.»

Əna ɗo sə sləne 'am ana Yesu ataya tə mbəɗahan apan, ta wa: «Wita matanan nà, i ga zek kula bay asanaw?»

17 Yesu ite a ca patan, aday a jan atan, a wa: «Ənga, bayiken pə way a mə vinde à Deftere inde a anan aday. Way ata a nan sa ja nə maw? A wa:

“Kon mbala ana ɗo sa ɗezl way ahay sa lar anan ata nà,

sə təra kon sə mide lele aɗəka nà, winen.*”

18 «Kuwaya kə̀ slahak pu kon ata nà, kon ata i nes anan. Aday kon ata kà sak a slahay pə ɗowan a ite ɗukwen, i ngəlaɗ anan.»

Jangal anà bahay sə Ruma

Mata 22.15-22; Markus 12.13-17

19 À man ata kutok nà, miter sə Tawrita ahay, pi zek tə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay inde re. Tinen ta gan may sa ban anan Yesu, anga ta san zle, Yesu a ga jike sa 'am ata nà, pə tinen awan. Əna ta mbak apan sa ban anan bay, anga tə jəjaran anà man su ɗo awan. 20 Tə dazlan sə ɗəfan iɗe anà Yesu, ta slan ɗo ahay pə cakay anahan, anga aday ti ca panan azan. Ɗo ataya tə təra anan nga a tinen à man a Yesu nə kawa tinen ɗo ɗiɗek aya awan. Ta gan may sa ban anan à acəce 'am a tinen ahay inde, anga aday ti varan anan anà bahay sə lavay daliyugo.

21 Ɗo ataya tə cəce pə Yesu wa kutok, ta wa: «Miter, ma san zle, way anak sə ɗakay anan, ta 'am anak sa ja ahay fok nà, ɗiɗek aya awan. Pə iken nà, ɗo ahay fok hərro à alay kərtek a wa, iken apan ki ɗakay anan cəveɗ a Mbərom nà, tə ɗiɗek awan. 22 Əna mbəɗahan umo pə acəce 'am a manay a inde həna aday: Cəveɗ inde sə varan jangal anà bahay sə Ruma ɗaw? Bəzi mə̂ varan bay ɗaw?»

23 Yesu a san wurwer a tinen a zle. Anga nan a jan atan, a wa: 24 «Ənga, viren uno ahay karanga kərtek aday biɗaw?» Tə varan ahay kutok. A jan atan asa: «Ɗiken uno anan aday, pə karanga a anan nà, mezeze a wayaw, aday mə vinde apan nà, sləmay a wayaw?»

Tə mbəɗahan apan ite, ta wa: «Wita nà, mezeze tə sləmay ana bahay sə Ruma.»

25 Yesu a mbəɗahan atan apan ite, a wa: «Lele, kak matanan cukutok nà, viren anan anan way ana bahay sə Ruma anà bahay sə Ruma, aday way a Mbərom anà Mbərom a ite.»

26 Ɗo ataya ta ca apan nà, Yesu kə̀ bənak atan pə kwande. Ta mbak apan sə njaɗ apan alay sa 'am sa ban anan pa 'am sə ɗo ahay sabay. Aday 'am anahan a sə mbəɗahan atan apan matanan ata ɗukwen kà gak atan masuwayan, tə njahay way a tinen ndəɗek.

Aslabakay à məke wa

Mata 22.23-33; Markus 12.18-27

27 Pə dəɓa anahan a wa nà, azar su ɗo aya inde, tinen Saduki ahay, ta nay ahay pə cakay a Yesu sə cəce panan 'am. Tinen a aday nà, ta wa ɗo kə̀ məcak nə i slabakay ahay sabay. 28 Tə cəce 'am a anan pə Yesu wa, ta wa: «Miter, Musa kə̀ vindek umo, a wa: “Ɗo kə̀ məcak aday kə̀ mbəsakak uwar mənjəna wan nà, mərak a məsinde â gəɓa anan mədukway sə uwar awan aday ti wahan məgije anà ɗowan a ma mac ata awan.†” 29 Aya əna, ɗowan aya inde cuwɓe, tinen tə mərak ahay. Ɗo zek məduwen awan, a gəɓa uwar, a mac mənjəna sa njaɗ panan wan. 30 Ɗo sa mban apan a həɗek anan uwar ata mədukway awan, aday kə̀ njaɗak panan wan bay re, 31 hus pə ɗo mə slala maakan a ɗukwen matanan asa re. A təra nə matanan, matanan, hus tinen a cuwɓe fok tə məcak mənjəna sa njaɗ wan pə uwar ata wa. 32 Coy uwar ata ɗukwen kə̀ məcak à dəɓa wa re. 33 Əna aday kutok nà, pə luvon saa slabakay ahay à məke wa ata nà, uwar ata i təra nə uwar a wayaw? Bina cuwɓe a tinen a, tə gəɓak anan pa sə uwar a re.»

34 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Pə uho a mənuko a anan nà, ɗo ahay tinen apan ti zəɓa uwar ahay, aday uwar ahay ɗukwen tinen apan ti zla à mbaz re. 35 Əna azanan pə uho saa nay ahay ata nà, ɗo aday ti slabakay à məke wa ataya aday təɗe ta slak sə dəzle uda ataya nà, kwa ɗo mungol aya awan, kwa ɗo uwar aya ɗukwen, ti i gəɓa zek ahay sabay fok. 36 Anga tinen nà, ti mac sabay, tinen kawa maslay a Mbərom ahay coy. Ti təra wan a Mbərom ahay, anga tə slabakak ahay à məke wa coy ata awan.

37 «Pa 'am sə aslabakay à məke wa nà, Musa ɗukwen kà jak anan cərah awan, ɗo ma mac aya nə ti i slabakay wanahan. À alay ana Musa sə vinde anan ləbara a Mbərom sa jan ahay 'am ù uko sə vəragaz wa ata nà, a vinde, a wa, Bahay a mənuko nà, winen: “Mbərom ana Ibərahima, Mbərom ana Isiyaku, aday Mbərom ana Yakob‡” biɗaw? 38 Mbərom, winen nà, Mbərom su ɗo ma mac aya bay, əna winen Mbərom su ɗo tə sifa aya awan. Anga Mbərom a ca pə ɗo ahay fok nà, tinen tə sifa aya awan.»

39 Azar su ɗo à wulen sə miter sə Tawrita ataya inde, ta jan a Yesu nà: «Miter, ka jak 'am lele awan.»

40 Pə dəɓa wa nà, kuwaya a jəjar sə cəce panan 'am maza awan.

Almasihu nà, wan a wayaw?

Mata 22.41-46; Markus 12.35-37

41 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a cəce patan wa, a wa: «Kəkəma aday ɗo ahay ta jəka, Almasihu nà, wan ana Dawuda anaw? 42 Anga Dawuda a ta nga anahan a ɗukwen kà jak à Deftere Jabura inde, a wa:

“Mbərom Fetek a jan anà Bahay uno:

Njahay à alay puway uno,

43 aday ni nahay anan ɗo sa nak iɗe ahay,

ki ján patan tə saray.§”

44 «Kak Dawuda a ngaman anà Almasihu nə “Bahay uno” bugol nà, winen i saa təra wan ana Dawuda nə, kəkəma asanaw?»

Bənen nga a kwanay pə miter sə Tawrita ahay wa

Mata 23.1-36; Markus 12.38-40

45 Natiya, Yesu a jan 'am anà njavar anahan ahay pa 'am ana ɗo ataya fok, a wa: 46 «Ihe, bənen nga a kwanay pə miter sə Tawrita ahay wa. A nan atan sa bar nà, tə rəkot aya awan. Ta gan may nà, ɗo ahay ta jan atan 'am à kwasuko nà, tə akərdeh aya awan, à wulen sə ɗo ahay inde fok. Tinen ù doh sə wazay ahay cəna, ta ca wa ɗukwen man zəbor aya awan. Ta zlak à man sa pa way nà, tə pəlay man sə njahay lele aya awan. 47 Tinen apan ti ngəzar way pə mədukway sə uwar ahay wa. Tinen apan ti ga amboh ɗukwen, ta ga nə zeɗeɗeɗe bayak awan, anga aday ɗo ahay tə̂ canan atan. Əna tinen nà, Mbərom i gan atan sariya ma da 'am awan.»

21

Mədukway sə uwar a inde a ndav pi zek sə varan way anà Mbərom

Markus 12.41-44

1 Yesu winen ù doh sə mazlaɓ a Mbərom mba ata, a ca pu ɗo sə zlile ahay nà, tinen apan ti pak dala à kukwar sa pak dala inde. 2 Aday a canan anà mədukway sə uwar a inde mətawak awan, a gucek ayak uda dala sərɗəɗe aya cew ite, kawa sa ja nà, dala bayak a bay.

3 Əna Yesu a jan à ɗo ahay, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗek awan: Mədukway sə uwar a mətawak a anan ata nà, kə̀ varak dala zal ɗo ahay fok. 4 Anga ɗo ahay fok ta var nà, mənjœk pə way a tinen a bayak a ataya wa. Əna mədukway sə uwar a anan ata, kwa â ga nə winen mətawak a dəp nà, kə̀ ndəvak pi zek. Anga a var anan nà, ta sa pa way anahan a təke fok.»

Ɗo maniɗe ahay ti i mbazl anan doh sə mazlaɓ a Mbərom

Mata 24.1-2; Markus 13.1-2

5 Azar su ɗo əngal tinen apan ti ja 'am pu doh sə mazlaɓ a Mbərom ata awan, ta wa: «Ənga, cen pu doh a anan aday, mi ɗezl a tu kon lele aya awan, aday tə way mə varan a anà Mbərom lele ataya awan.»

Əna Yesu a jan atan, a wa: 6 «Alay a inde, i slay ahay mba, way a kawa ana kwanay sə canan mə rəɓa a anan ataya fok nà, ɗo maniɗe ahay ti mbazl anan. Kon hinen saa ɗinger zek pə hinen nà, ibay fok.»

Way saa lahan anà andav sə daliyugo ataya awan

Mata 24.3-14; Markus 13.3-13

7 Natiya, ɗo a sə sləne 'am anahan ataya tə cəce panan, ta wa: «Miter, doh sə mazlaɓ a Mbərom i saa mbazl nə siwaw? Minje sa ma i ga aday mi saa san way ataya ti ga zek bəse anaw?»

8 A mbəɗahan atan apan, a wa: «Liven anan ì zek a kwanay ahay lele, ɗowan â sa njak kwanay bay. Anga ɗo ahay bayak a ti gəɓa sləmay uno, ti nay, kuwaya i ja winen nə Almasihu. Əna kâ sa təmihen sə pərahan atan azar bay. 9 Ki slənen ləbara sə vəram ahay, aday ɗo ahay ti vəze pi zek ahay kwa aha fok, əna kâ sa jəjiren bay. Anga təktek way ataya ti təra aday. Əna wita kə̀ dəzlek pə andav ana daliyugo fan bay re.»

10 Natiya kutok, Yesu a jan atan asa, a wa: «Kon a anan, i slabak pu kon hinen, bahay a anan i vaɗ zek tə bahay hinen. 11 Daliyugo i ɓal, məgara i ga inde, may i ga inde re, way ataya ti təra à man ahay cara cara. Kwa à bagəbaga mburom, minje sə way məduwen aya fok ti təra, aday ɗo ahay ti jəjar.

12 «Əna way ataya ti sa təra aday nà, ɗo ahay ti ban kwanay. Ti varan kwanay à alay inde anà bahay ahay sa gak ikwen sariya ù doh sə wazay ahay, aday ti zla kwanay à dangay. Ti zla kwanay pa 'am ana bahay sə daliyugo ahay, aday pa 'am ana guverner ahay anga kwanay njavar uno ahay. 13 Way ataya ti təra nà, anga sə varak ikwen cəveɗ sa ga side sa 'am uno pa 'am a tinen. 14 Kâ sa bayiken sa jəka “mi i mbəɗahan atan apan nà, kəkəmaw?” ata bay, 15 anga nen awan, ni ɗakak ikwen a way, aday ni varak ikwen kəlire sa ja 'am. Aday ɗo maniɗe a kwanay ahay ti mba apan sa ja 'am sabay re.

16 «Ɗo a kwanay ahay, tə mərak a kwanay ahay, tə car a kwanay ahay, ti varan kwanay anà ɗo maniɗe a kwanay ahay, aday ti vaɗ anan azar su ɗo a kwanay aya re. 17 Ɗo ahay fok ti nak ikwen iɗe anga kwanay njavar uno ahay. 18 Tə winen ata təke nà, kwa sibœk sa nga a kwanay ahay kərtek a ɗukwen i lize bay. 19 Tiven lele. Ata ki gen matanan nà, ki təmen anan sifa a kwanay.»

Ɗo maniɗe ahay ti naa mbazl anan Urəsalima

Mata 24.15-21; Markus 13.14-19

20 Yesu a ja asa, a wa: «Ka sak a cinen anan anà ɗo maniɗe ahay ta vak anan nga anà Urəsalima cəna, ata sənen anan, alay sa mbazl anahan a kà slak coy kutok. 21 À alay ata asanaw nà, ɗo sə Yahudiya ahay tâ haw sa ma nga à ɓəzlom ahay inde, ɗo sə wulen su doh sə Urəsalima ataya tâ haw wa. Aday ɗo azar aya tinen à kiɓe ataya ɗukwen, tâ haw re, əna tâ may nga à wulen su doh bay.

22 «Anga pə luvon ataya nà, Mbərom i kəta anan ɗo ahay, kawa ana Deftere sa ja apan ata kutok. 23 Wuna, pa pac ataya nà, ɗəce inde anga uwar ti zek cew aya awan, aday anga uwar ta wan a à bak ataya re. Ɗəce i ga bayak a pə daliyugo, anga Mbərom i ga mivel pu ɗo sə Yahudiya ataya awan. 24 Ɗo maniɗe ahay ti vaɗ anan ɗo ataya tə maslalam. Ti jaway atan, aday ti zla atan ù kon azar aya cara cara. Ɗo sə pəra ahay ɗukwen ti mbazl anan wulen su doh sə Urəsalima a anan, hus pə alay a tinen a saa ndav.»

Luvon ana Wan su Ɗo saa may ahay

Mata 24.29-31; Markus 13.24-27

25 Yesu a jan atan asa, a wa: «À alay ana Wan su Ɗo saa may ahay nà, ki sənen anan nà, pə minje ana atə pac tə kiya wa, aday pə minje ana mawuzlawazl ahay wa re. Pə daliyugo ɗukwen, zlawan i gan anà ɗo su kon ahay kəzlek, aday ajalay nga a tinen i wuse, i gan atan hərɓəɓəkka, anga agungol ana zəlaka à zlinder. 26 Ɗo ahay ti mac nà, anga zlawan a saa gan atan ata cərkəke, aday anga way a saa təra ataya awan. Aday ɗukwen məgala sə way ahay à mburom ataya, ti ɓal re.

27 «À alay ata kutok, ti canan anà Wan su Ɗo winen apan i may ahay pa nga sə matapasl ahay pa nga mburom tə məgala awan, aday tə mazlaɓ a bayak a re. 28 Kə cinen anan anà way ataya kə̀ dazlak anan matanan ata cəna, bənen mivel, cen iɗe à mburom, anga alay a kə̀ dəzlek ahay Mbərom i tam kwanay kutok.»

Minje sə buway

Mata 24.32-35; Markus 13.28-31

29 Pə dəɓa anahan a wa asa, Yesu a gan atan jike, a wa: «Ənga, cen pə buway ti sé azar aya aday. 30 Ka sak a cinen atan tinen apan ti ɗa daslam pi zek nà, kə sənen apan zle, viya winen apan i slay coy. 31 Matanan re, kə cinen anan anà way uno sə ɗakak ikwen anan ataya cəna, sənen a nà, bahay a Mbərom ɗukwen winen apan i slay ahay bəse coy.

32 «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Əlek ɗo sə biten ahay ti i mac nà, way ataya fok ti təra. 33 Daliyugo i ndav, kərngay i slukwac pə bagəbaga mburom, əna 'am uno nà, i ndav itəbay.»

Ben a nga a kwanay

34 «Ben a nga a kwanay, anga aday ajalay nga a kwanay ahay â sa wuse pa 'am sə azar uko ahay bay, kabay pa 'am sa sa mahay bay, aday pa 'am sə vaway nga bay, aday anga ɗəce sə daliyugo ahay bay re. Anga kak nga a kwanay kə̀ wusek tə way ataya nà, luvon ata i slay ahay pikwen gangaf mənjəna kwanay sa san pi zek. 35 Andav a daliyugo i nay ahay nà, kawa ɓalay sa mbazl way dənam ata awan. Matanan, ɗo ahay kəzlek pə daliyugo fok ti san pi zek bay re. 36 Anga nan, njihen mə lavay zek aya hwiya, gen amboh, anga aday kə̂ njiɗen məgala sa tam pə way a saa təra ataya wa. Ata nen, Wan su Ɗo, na sak a may ahay nà, ki tiven uno pa 'am lele.»

37 Natiya awan, Yesu nà, a taa ɗakan anan way anà ɗo ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom sə ipec. Aday sə luvon nà, a taa nahay way anahan ahay à ɓəzlom sə Ulivet. 38 Aday, iɗe kə̀ cəɗek sidew a cəna, ɗo ahay ta zla à man anahan ù doh sə mazlaɓ a Mbərom saa sləne atətak way anahan ahay.

22

Yudas a sukom a way tə Yesu

Mata 26.1-5, 14-16; Markus 14.1-2, 10-11; Yuhana 11.45-53

1 Alay sə azar uko sə Pasəka aday sa da tapa sə pen mə zlambar a bay ata, winen apan i dəzley ahay bəse coy. 2 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom pi zek tə Miter sə Tawrita ahay, tə pəlay cəveɗ sa vaɗ anan Yesu, anga zlawan sə ɗo ahay a gan atan.

3 Natiya kutok, Fakalaw a zlan à mivel inde anà Yudas, sə ngaman Iskariyot, winen ɗo kərtek à wulen su ɗo maslan a Yesu kuro nga cew ataya wa. 4 Aday Yudas ata a zla, tə jəjem 'am tə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom ataya, pi zek tə bahay sa ba pu doh sə mazlaɓ a Mbərom ahay. Tə pəlay cəveɗ anga aday Yudas â gan atan ɗaf pə Yesu. 5 Ɗo ataya tə taslay mivel bayak a tə Yudas, tə zlapay sə haman dala. 6 A zlan à nga kutok, aday a pəlan atan cəveɗ sə varan atan anan Yesu, a nan aday ɗowan â san apan bay re.

Alavay zek sa da ɗaf sə Pasəka

Mata 26.17-25; Markus 14.12-21; Yuhana 13.21-30

7 Natiya awan, azar uko sa pa tapa sə pen mə zlambar a bay ata a sla, aday ti waslay wan sə təman sə Pasəka ata kutok. 8 Yesu a slan Piyer tə Yuhana, a jan atan nà: «Zlen, ka saa liven uko a zek tə way sa pa sə azar uko, aday ɗi saa pa.»

9 Tə cəce panan: «A nak mâ sa lavay anan zek tə way sa pa ata nà, ahaw?»

10 A mbəɗahan atan apan, a wa: «Ihe, kə dəzlen à wulen su doh sə Urəsalima nà, ki zlingen tə ɗowan a inde kəlawa pa nga, aday winen apan i may ahay à a'am wa. Pərihen anan azar dezl ù doh anahan a saa zla uda ata awan, 11 aday ki jen anà bahay su doh ata nà: “Miter a manay a ja nà: Doh a aday mi i pa uda ɗaf sə azar uko sə Pasəka tə njavar uno ahay ata nà, wuraw?” 12 Ata i ɗakak ikwen pə sewene a inde məduwen awan, mə lavay zek a coy. Kə̂ ndiken anan uda way ahay fok à man ata awan.»

13 Ta zla kutok, ta tan ayak à nga anà way ahay fok nà, kawa ana Yesu sa jan atan ayak ata awan. Tə lavay anan uda zek tə way sa pa sə azar uko sə Pasəka kutok.

Way sa pa cəncan awan

Mata 26.26-30; Markus 14.22-26; 1 Korintu ahay 11.23-25

14 Alay a a sla kutok nà, atə Yesu tu ɗo maslan anahan ahay tə njahay pə kərtek awan, sa pa way sə azar uko. 15 A jan atan, a wa: «Na gak anan may tə mindel sa pa way sə azar uko a anan tə kwanay, zukwa ɗəce uno i sa nay nà, na. 16 Anga, nen apan ni jak ikwen, ni naa pa way sə azar uko sabay, si azar uko a anan i ga zek à bahay a Mbərom aday.»

17 A gəɓa gəsa'am, a ngəran ayak anà Mbərom, aday a jan atan, a wa: «Təmihen anan, aday sen wa jəɓjeɓ kwanay a fok, 18 anga ni jak ikwen, i ban pə luvon sə biten a anan wa nà, ni naa sa way kawa həna a anan sabay, si azanan à alay à bahay a Mbərom kà nak aday.»

19 Aday a gəɓa tapa sə pen, a ngəran ayak anà Mbərom, a gəzla anan ì zek wa, a varan atan, a wa: «Həna anan nà, zek uno awan, ma var a à yime a kwanay inde ata awan. Kâ ti gen matanan à wulen a kwanay anga sə jalay pi nen.»

20 Matana asa re, pə dəɓa a way a tinen sa pa ata wa, a gəɓa gəsa'am, a varan atan anan, a wa: «Tə gəsa'am a anan nà, Mbərom a ɓan 'am wiya tə ɗo ahay. A ɓan 'am a nə tə mez uno ma pak a anga kwanay ata awan. 21 Aya əna, ihe! Ɗo sa ga upo ɗaf ata, winen apan i pa way pə kərtek a ti nen à man a anan awan. 22 Tə ɗiɗem a nà, nen Wan su Ɗo nà, ni mac, kawa ana Deftere a Mbərom sa ja upo ata awan. Əna ɗəce i naa tan à nga anà ɗo saa ga upo ɗaf ata awan.»

23 Njavar anahan ataya tə dazlan sə cəce pi zek ahay wa, ta wa: «Aday waya à wulen a nuko sa ga way ata anaw?»

Waya sə zalay ɗo tə məduwen a anaw?

24 Pə dəɓa anahan a wa nà, avaɗ awiyaway a slabak à wulen su ɗo maslan ahay inde pa 'am sa jəka, à wulen a tinen inde, sə zalay ɗo tə məduwen nə wayaw?

25 Yesu a jan atan: «Bahay sə daliyugo ahay tinen apan ti ga bahay pə ɗo ahay nə tə məgala. Əna hwiya ta gan may ɗo ahay tə varan atan zlangar, aday tâ ja nà, tinen ɗo sa man zek à ɗo ahay re. 26 Aya əna, a kwanay nà, matana itəbay. Ɗo məduwen a à wulen a kwanay inde nə â təra kawa ɗo cəɗew awan. Ɗo sa lavan nga anà ɗo ahay ɗukwen â təra aɗəka nà, kawa ɗo si mer su way.

27 «Ɗo məduwen a nà, wayaw? Ɗo mə njahay a à man sa pa way ata ɗaw, kabay ɗo sa gan mer su way ata ɗaw? Ɗo məduwen a nà, winen mə njahay a à man sa pa way ata ba? Əna, nen à wulen a kwanay inde nà, kawa ɗo si mer su way.

28 «Aday kwanay nà, ɗo mə njahay aya ti nen pac pac à ɗəce uno ahay inde fok. 29 Kawa ana Bəbay uno sə vuro ahay bahay ata nà, nen ɗukwen ni təra kwanay bahay aya re, 30 anga aday ki sen way, ki pen way pə kərtek a ti nen à bahay uno inde. Ki i njihen à man sə njahay sə bahay inde, sa gan sariya à zaav sə Isəra'ila ahay kuro nga cew ataya awan.»

Atə Yesu tə Piyer

Mata 26.31-35; Markus 14.27-31; Yuhana 13.36-38

31 Yesu a jan anà Piyer, a wa: «Simon, Simon! Fakalaw kə̀ njaɗak pikwen cəveɗ sə tambal kwanay, kawa ndaw aday sə gəzla anan pi zek wa tə janjar ata awan. 32 Əna na gak amboh anà Mbərom anga iken, Simon, aday kə̂ mbəsak sa ɗaf nga pi nen bay. Aday iken kə jalak pə ines anak, kà mak pə cəveɗ nà, kə̂ varan məgala anà mərak anak ahay ite.»

33 Piyer a jan, a wa: «Ba Məduwen, nen mə lavay zek a sa zla tə iken kwa à dangay, kwa hus pə amac uno ɗukwen nen inde re.»

34 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Piyer, ni jak tə ɗiɗek awan, à luvon a sə biten a anan inde, zukwa njəkar i saa zlah nà, ka jak saray maakan ka san nen bay.»

Alavay zek tə dala, tə mbulo aday tə maslalam

35 Yesu a jan anà njavar anahan ahay asa, a wa: «Anuno sa slan kwanay mənjəna dala, mənjəna mbulo, aday mənjəna təkarak nà, awan a inde ki gen ɗəce a ɗaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «A'ay. Ma gak ɗəce sə awan bay.»

36 A jan atan asa, a wa: «Əna, həna aɗəka kutok nà, ɗo tə dala awan, tə mbulo a nà, â gəɓa. Ɗo a aday maslalam inde apan ibay nà, â gəɓa kəlmije anahan, â sukom a way, aday â sukom a maslalam kutok. 37 Anga nen apan ni jak ikwen, tə vindek anga nen à Deftere inde, ta wa: “Winen mə baslay a à wulen su ɗo sə atahasl ahay inde.*” Way a aday mə vinde pi nen ata nà, təktek i təra.»

38 Njavar anahan ahay ta jan nà: «Ba Məduwen, ihe, maslalam ahay inde həna cew.»

A jan atan: «Coy, i sla ɗa!»

Yesu a ga amboh à Gecemene

Mata 26.36-46; Markus 14.32-42

39 Yesu a nay ù doh wa, a zla kawa anahan sə kwakwa ata awan, à ɓəzlom sə Ulivet. Njavar anahan ahay tə pərahan azar. 40 A dəzle à man ata nà, a jan atan, a wa: «Gen amboh anà Mbərom anga aday kə̂ tiven anan anà way saa njak kwanay ahay.»

41 A zla pə cakay a tinen wa zaɗ, a dukwe gərmec, a ga amboh, a wa: 42 «Bəbay uno, kà zlak anak à nga nà, gəɓa puno ɗəce saa nay upo a anan ata ite. Aya əna, way kawa su no nà, â təra bay, si kawa sa nak iken.»

[ 43 Natiya maslay a Mbərom a nay à mburom wa, a kan zek à Yesu sa man a mivel ù doh. 44 Winen apan i jalay mərava a tə mindel, a ga amboh tə məgalak awan. Winen apan i ga amboh ata nà, herreɓ anahan a təra kawa məcərkazlay si mez, aday a laray pə yugo.]

45 A slabak pə amboh wa bine siwaw nà, a ma à man ana njavar anahan a maakan ataya awan. A tan atan ahay à nga nə ma njak ahan aya awan, anga mbac kə̀ slahak atan tə mindel. 46 A jan atan nà: «Kə njəken ahan nà, angamaw? Slabiken, gen amboh anga aday kə̂ tiven anan anà way saa njak kwanay ahay.»

Ɗo ahay ta ban anan Yesu

Mata 26.47-56; Markus 14.43-50; Yuhana 18.3-11

47 Yesu kə̀ ndəvak anan 'am ata fan bay, ɗo ahay bayak a ta nay ahay. Yudas, ɗo kərtek à wulen sə njavar anahan aya inde kuro nga cew ata, winen a njahan atan ahay pa 'am wa. A həɗəkey pə cakay a Yesu aday sa ban anan həmbok. 48 Əna Yesu a jan, a wa: «Iya, Yudas! Cəkəbay, a nak sə njəko uda awan, ì nen Wan su Ɗo nà, ta sa ban nen həmbok matana ɗaw?»

49 Ɗo aya tinen jiga pə kərtek a tatə Yesu ataya tə canan à way a saa təra ata nà, ta jan nà: «Ba Məduwen, mə̂ wacay atan tə maslalam ɗaw?»

50 Cəna, ɗo kərtek à wulen a tinen wa, a car anan ɓile ana bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom, aday maslalam anahan ata a gaɗ panan sləmay sə alay puway poc.

51 Əna Yesu a jan atan nà: «Mbiken! Kà slak ɗa.»

A laman anà sləmay a ɗowan ata, a mbar anan.

52 Aday Yesu a jan anà bahay sə gəɗan dungo anà way ahay pi zek tə bahay sa ba pu doh sə mazlaɓ a Mbərom ataya, aday tə məceɗ sə Yahuda aya sa nay apan sa ban anan ata nà: «Ki nen upo tə maslalam aya aday tə sukol aya kawa nen nà, ɗo sə ngəzar ɗo à cəveɗ inde ɗaw? 53 À alay a nen inde tə kwanay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom pac pac dəp nà, kə bənen nen ɗaw? Əna həna nə alay a kwanay kà slak, alay ana bahay sə setene ahay sa ga bahay à luvon inde ata awan.»

Piyer a wa a san Yesu bay

Mata 26.57-58, 69-75; Markus 14.53-54, 66-72; Yuhana 18.12-18, 25-27

54 Natiya, ɗo ahay ta ban anan Yesu kutok, ta zla anan àga bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay. Piyer winen apan i pərahan ayak azar à dəɓa wa à dəɓa wa. 55 Ɗo ahay ta han uko à gala, aday tə njahay apan tuw nà, Piyer ɗukwen a njahay à wulen a tinen inde cite re.

56 Dəna sa ga mer su way ù doh ata a canan à Piyer winen mə njahay pə uko ata nà, a zəzor anan, a wa: «Həna ana ata nà, ɗo a Yesu a re.»

57 Əna Piyer a məman anan, a wa: «Dalay a anan, nen, na san a ɗowan a anan bay jiga awan!»

58 Pə dəɓa wa mənjœk, ɗo hinen a canan asa, a wa: «Iken ɗukwen ɗo a Yesu a re.»

Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «A'ay, wan ada. Nen ɗo anahan bay wuna!»

59 A njahay pə dəɓa wa capəpa nà, ɗo hinen inde a mənahan anà 'am ata hayəɓ hayəɓ, a wa: «Tə ɗiɗem awan, həna anan ata nà, ɗo a Yesu awan, bina winen Galile ahay.»

60 Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «Wan ada, a nak sa ja nə maw? Na san 'am anak ata bay wuna.»

Mənjəna sa ndav anan 'am anahan ata cəna, njəkar a zlah kwayan'a.

61 Coy, Bahay Yesu a mbəɗahay 'am, a cay ahay pə Piyer, aday cəna 'am a Yesu a sa jan kurre ata à man à nga inde, a wa: «À luvon a sə biten a anan inde, aday njəkar i saa zlah nà, ka jak saray maakan ka san nen bay.» 62 Coy Piyer a nay uho, a yam cəɗœk cəɗœk tə iɗe sə ayam.

Ɗo ahay ta ran mindel à Yesu

Mata 26.67-68; Markus 14.65

63-64 Ɗo sa ba pə Yesu ataya tinen gədek sə gənahan. Tə kərtan zana pə iɗe, aday tə dəcan, tə cəce panan kutok: «Jan umo kutok: Sə dəcak nə wayaw?» 65 Ta jan 'am sə suwat ahay à nga wa cara cara.

Yahuda ahay ta gan sariya anà Yesu

Mata 26.59-66; Markus 14.55-64; Yuhana 18.19-24

66 Iɗe a cəɗe sidew a cəna, məceɗ sə Yahuda ahay pi zek tə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, aday tə miter sə Tawrita ahay, tə halay nga fok. Ta zla anan Yesu à man sa ga sariya a tinen, 67 tə cəce panan, ta wa: «Kak iken nə Almasihu, ɗo ana Mbərom sə slənay saa tam anan ɗo sə daliyugo ahay ata nà, ɗakan umo anan biɗaw?»

A mbəɗahan atan apan, a wa: «Həna nə ɗakak ikwen anan dəp ɗukwen, ki ɗəfen apan nga bay. 68 Aday nə̂ cəce pikwen wa ɗukwen, ki mbəɗihen uno apan bay re. 69 Aya əna, azanan pa 'am nà, nen, Wan su Ɗo, ni i njahay tə alay puway ana Mbərom Ba məgala.»

70 Tinen a fok ta jan, ta wa: «Həna nà, iken nə Wan a Mbərom cukutok ɗaw?»

A mbəɗahan atan apan: «Ayaw! Kawa ana kwanay a sa ja ata awan.»

71 Ta ja kutok, ta wa: «Həna nà, ɗi gan may anà side hinen re ɗaw? Mənuko ɗə slənek tə sləmay a nuko à 'am anahan wa coy asanaw?»

23

Ta zla anan Yesu àga Pilatu

Mata 27.1-2, 11-14; Markus 15.1-5; Yuhana 18.28-38

1 Pə dəɓa anahan a wa kutok nà, ɗo sa gan sariya anà Yesu ataya fok, tə slabak ta zla anan àga Pilatu, ɗo sə Ruma, winen bahay a pə daliyugo sə Yahudiya. 2 Ta ndaɓ 'am ahay cara cara pə Yesu, ta wa: «Winen apan i təran awan anà ɗo a manay ahay. A wa ɗowan â varan jangal anà bahay sə Ruma bay fok. Aday ɗukwen a wa winen nà, Almasihu, bahay awan.»

3 Pilatu a cəce 'am pə Yesu wa, a wa: «Iken nà, bahay sə Yahuda ahay ɗaw?»

Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Ka jak anan asanaw!»

4 Pilatu a jan anà bahay sə gəɗan dungo anà way ahay tu ɗo a mə halay nga bayak ata awan, a wa: «Na tak anan à nga anà mungok sa ban anan apan ɗowan a anan bay.»

5 Əna, ɗo ataya tə mənahan asa, ta wa: «Winen apan i təran awan anà ɗo ahay ta 'am anahan ataya pə daliyugo sə Yahudiya fok. A dazlan ahay kwa pə daliyugo sə Galile wa, dezl həna kə̀ njaɗak anan ahay à man a anan re.»

6 Pilatu a sləne 'am ata cəna, a wa: «Ɗowan a anan nà, winen Galile ahay ɗaw?» 7 A sləne sə jəka Yesu a nay nà, pə daliyugo ana Hiridus wa ata nà, a wa tâ zla anan àga Hiridus, anga à alay ata ɗukwen, Hiridus a winen inde agay anahan awan, à Urəsalima.

Ta zla anan Yesu àga Hiridus saa gan sariya

8 Hiridus a canan à Yesu cəna, a zlan à nga. Kə̀ njahak bayak awan, a gan may sə canan à Yesu, anga ɓa ɗo ahay tə təkərek anan ləbara anahan awan. Winen a bayak nà, i canan à Yesu winen apan i ga masuwayan.

9 Hiridus a cəce 'am ahay pə Yesu wa bayak awan, əna Yesu kə̀ mbəɗahak anan apan bay.

10 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, tə miter sə Tawrita ahay tinen inde à man ata re. Tinen, tə zəga anan sa ndaɓ apan 'am asa.

11 Coy Hiridus tə suje anahan ahay ta ca apan nà, gəsən'a, ta ma nga sə mbasay apan. Ta pak apan zana lele awan, aday ta ma anan àga Pilatu asa.

12 Pə luvon ata ite, atə Hiridus tə Pilatu ta ban car kutok, bina abay həren, tinen nà, tə ngəlinge ì zek bay way anahan.

Ta ga sariya sa vaɗ a Yesu

Mata 27.15-26; Markus 15.6-15; Yuhana 18.39 - 19.16

13 Pilatu a halan nga anà bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, pi zek tu ɗo sə lavan nga anà ɗo ahay, aday tu ɗo azar aya bayak awan. 14 A jan atan: «Kə bənen uno ahay ɗowan a anan. Ki jen nà, winen apan i təran awan anà ɗo ahay. Ihe, nə cəcihek panan həna nà, pa 'am a kwanay a fok. Ki jen nà, winen tə mungok awan. Əne, nen nə njaɗak apan way kawa ana kwanay sa ja, abay təɗe sa man anan mungok ata bay. 15 Hiridus ɗukwen kà mak anan ahay à man ana awan, anga kà tak anan à nga à mungok sə awan aday abay təɗe sa vaɗ anan apan ata bay re. 16 Anga nan, ni ndaɓay anan cəna coy, aday ni mbəsak anan.»

[ 17 A jan atan matanan ata nà, anga azar uko sə Pasəka kà slak ahay cəna, a taa mbəsakan atan anan ahay ɗo sə dangay kərtek.]

18 Əna tinen a fok ta zlah tə məgalak awan, ta wa: «Ma gan may ki mbəsakay ahay nà, Barabas, aday ɗowan a anan nà, kâ vaɗ anan.»

19 Barabas sə ɗowan ata nà, winen à wulen su ɗo sə vəze pə Ruma ahay à Urəsalima ataya awan. Aday winen nə kə̀ vəɗak nga su ɗo re. Ta ban anan à dangay nà, anga nan.

20 Pilatu a man atan anan 'am ata asa, anga winen nà, a nan sə mbəsak anan Yesu. 21 Əna ɗo ataya ta zlah tə məgalak a asa, ta wa: «Darak anan ayak pə dədom! Darak anan ayak pə dədom!»

22 Pilatu a jan atan tə slala maakan a asa, a wa: «A ga mer sa ma lelibay a anaw? Nen nə njaɗak apan ines sa man anan mungok aday abay təɗe sa vaɗ anan apan à məke itəbay. Suwan ni ndaɓay anan cəna coy, aday ni mbəsak anan.»

23 Əna ɗo ataya tə zəga anan sa zlah tə məgalak awan. Ta gan may si tə̂ darak anan ayak pə dədom. Tə njaɗak apan cəveɗ anga abəbal awan a tinen ata awan. 24 Pilatu a təma sa ga kawa ana a tinen sa gan may ata kutok. 25 A mbəsakay anan ahay Barabas, kawa ana tinen sə cəce panan ata awan, ɗowan aday ɓa tə bənak anan à dangay anga a vəze pə Ruma ahay, aday ɗukwen kə̀ vəɗak uda nga su ɗo re, ata awan. Yesu nà, Pilatu a varan atan anan ahay, aday tâ ga anan alay kawa ana tinen sa gan may ata kutok.

Tə daray anan Yesu pə dədom mə zləlngaɗ awan

Mata 27.32-44; Markus 15.21-32; Yuhana 19.17-27

26 Natiya kutok, suje ahay tinen apan ti zla anan Yesu nà, tə zlangay tə ɗowan a inde tə ngaman Simon, winen ɗo sə Siren ahay, winen apan i may ahay à kiɓe wa. Ta ban anan, tə tavakan dədom mə zləlngaɗ a mbala Yesu ata, aday â pərahan anan ayak azar à dəɓa wa.

27 Ɗo ahay bayak a, tinen apan ti pərahan ayak azar à dəɓa wa anà Yesu. À wulen a tinen nà, uwar aya inde, tinen apan ti yam gweguzguzze anga winen. 28 Yesu a mbəɗahay patan 'am, a jan atan ahay, a wa: «Dəna sə Urəsalima ahay, kə̂ yimen anga nen bay. Yimen aɗəka nə zek a kwanay, aday wan a kwanay ahay re! 29 Anga alay sə ɗəce winen apan i nay ahay. Ata, sa naa taslay mivel nà, uwar aday winen dərlay awan, tə uwar aday kə̀ wahak fan bay ata awan, tatə uwar aday kula ɗowan kà sak pay anahan bay ata awan. 30 Aday, ɗo ahay ti dazlan sa ja nà: “Ɓəzlom ahay, mbəzlen ahay pumo! Culok ahay ɗukwen ənga ndisen ahay pumo ite!*” 31 Nen nà, kawa dədom məngəɗaz awan. Aday ta sak u go way a anaya anà nen, dədom məngəɗaz ata nà, ti naa gan anà ɗo aday tinen kawa dədom mə kuray ataya ite nə, kəkəma asanaw!»

32 À man ata ite nà, ɗo sə akar aya inde cew. Suje ahay ta ra atan anga ines a tinen, saa vaɗ atan tatə Yesu. 33 Tə dəzle à man sə ngaman Kəlakasl-sa-Nga ata nà, tə daray anan Yesu tu ɗo sə akar a cew ataya pə dədom à man ata awan, ɗo kərtek a tə alay puway, ɗo hinen tə alay gula, Yesu à mamasl a tinen.

34 Yesu a gan amboh anà Mbərom, a wa: «Bəbay uno, pəsen atan anan ines a tinen, anga ta san way a tinen a sa ga həna ata bay.»

Suje ahay tə gəzla anan zana a Yesu ahay à wulen a tinen ahay inde, ta sa ga apan caca.

35 Aday ɗo a mə tavay aya à man ata awan, tinen apan ti ca iɗe həməcəcce. Bahay sə Yahuda aya inde ite, tinen apan ti təra anan Yesu à məndak, ta wa: «Kə̀ təmak anan ɗo azar aya asanaw! Kak winen Almasihu, ɗo a Mbərom mə walay saa tam anan ɗo a acəkan nà, â mbar a zek anahan a ite biɗaw?»

36 Suje ahay ɗukwen tə həɗəken ayak pə cakay, sa jan ayak 'am sə suwat. Tə varan ayak way mə kwasay a inde, aday sərekeke re aday â sa. Ta jan: 37 «Kak iken bahay sə Yahuda ahay nà, tam anan nga anak a kutok biɗaw?»

38 Tə vinde way pə pəlungwaɗ, ta wa: «Həna anan nà, bahay sə Yahuda ahay.» Aday tə tapak anan ayak pa nga sə dədom a mə zləlngaɗ ata awan.

39 Natiya, ɗo kərtek à wulen su ɗo sə akar a mə daray aya pə dədom ata awan, a gənahan à Yesu ite, a wa: «Na wa iken nà, Almasihu ba? Ənga, tam a zek anak, aday kâ tam manay ite biɗaw?»

40 Əna ɗo anahan a hinen ata a gafan ayak apan 'am, a wa: «Iken nà, kə jəjaran anà Mbərom itəbay ɗaw? Anga iken ɗukwen ɗo ma ban a kawa winen a re asanaw! 41 Mənumo ɗa sa ɗəce a anan nà, təɗe anga ines anumo sa ga ata awan. Əna winen nà, kà gak awan itəbay asanaw!»

42 Natiya, ɗowan ata a jan à Yesu, a wa: «Ka sak a nay ahay tə mazlaɓ sə bahay anak a nà, aday kem, kə̂ bayak upo ite.»

43 Yesu a mbəɗahan apan kutok, a wa: «Nen apan ni jak tə ɗiɗem a həna: Pə luvon a sə biten a anan, ɗi zlumo à jerne a Mbərom inde.»

Amac a Yesu

Mata 27.45-46; Markus 15.33-41; Yuhana 19.28-30

44-45 Natiya awan, à man ipec inde nà, luvon a ga pə daliyugo fok takəɗimbom, hus à njamde maakan.

Aday zana sə gəzla man sə njahay a Mbərom pi zek wa tu ɗo ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ata, a ngəraw à mamasl a wa əndem. 46 Yesu a zlah tə məgalak awan, a wa: «Bəbay uno, ni mbəsakak anan ayak sifa uno à alay anak inde.†»

Pə dəɓa anà 'am anahan ata wa nà, a mac way anahan.

47 Bahay sə suje sa man ataya ata, a canan à way a sə təra ata nà, a həran nga anà Mbərom, a wa: «Ɗowan a anan nà, winen ɗo ɗiɗek a acəkan.»

48 Ɗo sa nay sa cak ayak apan ataya fok tə canan à way a sə təra ì iɗe a tinen inde ata nà, kuwaya fok a haw way anahan gərləhlah ta nga mugo. 49 Əna ɗo sa san anan ataya pi zek tə uwar sə pərahan ahay azar kwa à Galile wa ataya, tə tavay zaɗ, ta ca pə way a sə təra ataya awan.

Tə gəɓa anan Yesu à məke

Mata 27.57-61; Markus 15.42-47; Yuhana 19.38-42

50-51 Natiya kutok, ɗowan a inde tə ngaman Yusufu, winen ɗo sə Arimatiya ahay pə daliyugo sə Yahudiya. Winen apan i ba bahay a Mbərom. Winen ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom. Abay winen nà, ɗo kərtek à wulen su ɗo sa gan sariya anà Yesu ataya awan, əna winen nə kə̀ təmahak 'am a tinen ata itəbay.

52 A zla à man a Pilatu saa cəce panan cəveɗ sə gəɓa məsinde a Yesu aday i sa la anan. 53 A njaɗ cəveɗ ata kutok nà, a zla, a dazay anan ahay məsinde a Yesu pə dədom mə zləlngaɗ ata wa. A nga apan rəkot a inde, a ɗəfak anan ayak à jəvay ma la a à jama inde, à man a aday kula tə ɗəfak ayak uda məsinde bay ata awan. 54 Way ata a təra nà, ta pac sə dezele, aday defefe luvon sa man uda winen apan i slay uda bəse.

55 Uwar sə pərahan ahay azar anà Yesu kwa ahay à Galile wa ataya tə pərahan azar anà Yusufu dezl pa 'am jəvay, aday ta ca pa sə ɗəfak anan ayak Yesu à məke inde ata awan. 56 Aday ta ma way a tinen agay, tə lavay a zek tə amar sə wurde sə rəbas lele dun'a ata awan. Aday ta man uda awan pə luvon sa man uda awan, kawa ana Tawrita a Musa sə ɗakan atan anan.

24

Yesu a slabakay ahay à məke wa

Mata 28.1-10; Markus 16.1-8; Yuhana 20.1-10

1 Ta pac sə zaka* kutok, pərek duwdew, uwar ataya tə wule pa 'am jəvay. Ta zla anan tə amar a tinen sə lavak anan ayak zek ata kutok. 2 Tə dəzle nà, ta tan ayak à nga anà bələlen mə bətukwal a pa 'am jəvay wa, mə jəkay awan. 3 Ta zla à jəvay ata inde† məreh kutok, əna ta tak anan à nga anà zek sə məsinde a Yesu Ba Məduwen bay re. 4 A gan atan nà, wurdədəsdəssa.

Kwayan'a, ɗowan aya inde cew ta kan atan zek. Aday tinen tə zana aya pi zek, a dav nà, herre kweɗekkweɗek. 5 Uwar ataya tə canan à ɗowan a cew ataya cəna, ta ma nga sə jəjar, tə rihe nga a tinen ahay ù vo.

Cəna, ɗo ataya ta jan atan: «Waka ɗo nə tə sifa coy asənə, kə pəlen anan à wulen sə məsinde ahay wa nà, angama mba asanaw? 6 Winen inde à man a anan sabay. Kə̀ slabakak ahay à məke wa. Bayiken pa 'am anahan a sa jak ikwen à alay a kwanay à Galile ata awan. A wa: 7 “Təktek, nen, Wan su Ɗo nà, ni slahay à alay su ɗo sə atahasl ahay inde, ti darak ayak nen pə dədom mə zləlngaɗ awan. Aday pə luvon maakan a anahan a nà, ni slabakay ahay à wulen sə məsinde ahay wa.”»

8 Natiya, 'am a Yesu a sa jan atan ata a man atan ahay à nga inde kutok.

9 Coy, ta may way a tinen pa 'am jəvay wa, tə ɗakan anan ləbara ata anà njavar a Yesu a kuro nga kərtek ataya awan, aday anà azar su ɗo ahay a fok re. 10 Sa man anan ləbara ata anà ɗo maslan ataya nà, Mariyama sə Magədala, tə Yuwana, aday tə Mariyama, may a Yakuba, aday uwar a azar a sə pərahan atan ayak azar ataya re.

11 Ɗo ataya tə sləne ləbara sa 'am ata cəna, tə ɗəfak apan nga bay. A ga patan nà, kawa uwar ataya ta jan atan nà, 'am sə uwar ahay kəriya awan.

12 Əna Piyer nà, a slabak, a haw pa 'am jəvay. A dəzle cəna, a zərɗek ayak iɗe à jəvay inde. Awan uda ibay. Mə mbəsak a nà, zana vərre gərəvve kəriya awan. A zla agay, əna way ata a gan nə wurdədəsdəssa hwiya.

Pə cəveɗ sa zla à Emawus

Markus 16.12-13

13 Ta pac ata kərtek awan, ɗo ahay cew à wulen sə njavar anahan ataya wa, tinen apan ti zla à wulen su doh a inde sə ngaman Emawus ata awan, dəren pi zek wa tə Urəsalima nà, i ga way sə kilomiter kuro nga kərtek. 14 Tinen apan ti zla nà, ti kaɗ bala pə ləbara su way a sə təra ata kurkwer.

15 Tinen apan ti kaɗ bala a tinen ata mba cəna, degeslef Yesu a njaɗak atan ayak pə cəveɗ. Ta zla pə kərtek awan. 16 Tə canak anan à Yesu, əna awan a kə̀ nahak atan pə iɗe. Anga nan, tə sənak a bay.

17 Yesu a cəce patan wa, a wa: «Kə kiɗen bala pa ma à cəveɗ wa anaw?»

Tə tavay jərem ma ga mugo aya awan. 18 Ɗowan a kərtek a sə ngaman Keliyupas ata a mbəɗahan apan, a wa: «Ɗo sə Urəsalima ahay fok ta san pə way a sə təra à luvon a anaya inde kutok nà, sa san apan ite bay nə, iken kərtek kələɗaw?»

19 Yesu a cəce patan wa, a wa: «Ma sə təra anaw?»

Tə mbəɗahan apan: «Way sə təra pə Yesu, ɗo sə Nazaratu ata awan. Winen nə ɗo maja'am a Mbərom. Ɗo tə məgala si mer su way a, aday tə mazlaɓ sa 'am a, pa 'am a Mbərom aday pa 'am sə ɗo ahay fok re. 20 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay pi zek tu ɗo sə lavan umo nga ahay, ta ban anan, tə varan anan anà Ruma ahay, ta gan sariya saa vaɗ anan, tə darak anan ayak pə dədom. 21 Abay manay mə jalay nà, winen nə ɗo saa tam anan Isəra'ila ahay. Aday way a sə təra apan ata ɗukwen həna kà gak way sə luvon maakan re. 22 Natiya ɗukwen, uwar sə àga manay ahay tə vawak umo nga wadan wadan, anga sə duwdew a anan tə wulek pa 'am jəvay, 23 əna ta tak anan à nga anà məsinde anahan a à jəvay inde sabay re. Ta may agay, ta jan umo ləbara awan, ta wa: “Maslay a Mbərom ahay ta kan umo zek, ta jan umo nà, winen inde tə sifa awan!” 24 Aday, ɗo sə àga manay ahay ta zlak saa cay iɗe pa 'am jəvay ata wa ɗukwen, ta tan ayak à nga anà way a kawa ana uwar ataya sa jan umo, əna ta tak anan à nga anà məsinde a bay re.»

25 Natiya, Yesu a jan atan kutok, a wa: «Hey, kwanay ɗo sa san awan bay ahay, ɗo mənok aya sa ɗaf nga pa 'am ana ɗo maja'am a Mbərom ahay! 26 Abay Almasihu i sa zla à mazlaɓ sə bahay anahan inde nà, təktek i ga ɗəce ndəlekeke aday biɗaw?»

27 Aday a ɗakan atan anan 'am kawa ma jay a pə winen à Deftere a Mbərom inde, ata a dazlan ahay à deftere a Musa ahay wa, hus anan à deftere su ɗo maja'am a Mbərom ahay inde fok.

28 Natiya, tinen apan ti dəzle à wulen su doh a tinen saa zla uda ata bəse nà, Yesu a ga kawa i zla way anahan ta man hinen. 29 Əna ta ngam â zla patan wa bay. Ta jan nà: «Pac kə̀ slahak ù doh aday luvon winen apan i ga bəse kutok nə, suwan njahuko à man a anan.» Yesu a may ahay, a njahay tə tinen.

30 À alay sa pa way nà, Yesu a gəɓa tapa sə pen, a ngəran anà Mbərom, a gəzla anan tapa sə pen ata ì zek wa, a varan atan anan. 31 Natiya, iɗe a cəɗen atan lele, ta san anan kutok. Cəna sawayah a zla pa man sə iɗe a tinen wa. 32 Ta jan ì zek ahay kutok, ta wa: «Kawa anahan sa jak umo ahay 'am pə cəveɗ wa, aday sə ɗakak umo anan 'am sə Deftere a Mbərom ata nà, a gak umo ahay nə mbaɗaɗa biɗaw?»

33 Tə slabak kwayan'a, ta ma à Urəsalima. Ta tan ayak à nga anà njavar anahan ahay kuro nga kərtek ataya, tu ɗo azar aya mə halay nga awan.

34 Ɗo a mə halay nga ataya ta jan ù ɗo cew ataya kwayan'a, ta wa: «Yesu Ba Məduwen kə̀ slabakak ahay acəkan, bina Simon kə̀ canak anan!»

35 Ɗo a cew ataya ite tə təkəren anà ɗo ataya way sə təran atan ayak pə cəveɗ wa, aday taa san a Yesu nà, à alay a winen sə gəzla anan tapa sə pen ata awan.

Yesu a kan zek anà njavar anahan ahay

Mata 28.16-20; Markus 16.14-18; Yuhana 20.19-23; Mer su way ahay 1.6-8

36 Tinen apan ti ja 'am ata mba kutok, Yesu a tavay jek à wulen a tinen inde. A jan atan, a wa: «Zay â tərak ikwen.»

37 Cəna, tanday mbac a slahay patan wa, zlawan a gan atan. Tə bayak, i ga nə tə canan anà mədahan.

38 A jan atan nà: «Kə jəjiren nà, angamaw? Kwanay a fok kə bayiken way à nga a kwanay inde cuwcew nà, angamaw? 39 Cen pə alay uno tə saray uno ahay. Həna anan nà, nen awan. Limen uno, cen upo. Mədahan nà, kəlakasl tə sluweɗ si zek inde apan ibay. Əna, kə cinen uno həna nà, matana bay asanaw!»

40 A jan atan 'am ata nà, a kan atan anan alay anahan ahay pi zek tə saray anahan ahay. 41 Ta mbak apan sa ɗaf nga pə way ata fan bay, anga ataslay mivel a tinen a kə̀ zalak, aday way ata a gan atan masuwayan re. Yesu a cəce patan wa kutok, a wa: «Way sa pa inde pikwen ɗaw?» 42 Tə varan ahay kəlef ma vak aya mənjœk. 43 A gəɓa, a rac ì iɗe a tinen a inde.

44 A jan atan: «Həna anan nà, way nen sə ɗakak ikwen anan, à alay a nen inde tə kwanay mba ata awan. Abay way aya inde mə vinde a pi nen à Tawrita a Musa, tə deftere ana ɗo maja'am a Mbərom ahay, tə Jabura ahay. Təktek way ataya fok tə̂ təra.»

45 A təɓan atan anà abayak nga a tinen, aday tâ san 'am sə Deftere a Mbərom. 46 A jan atan: «Mə vinde à Deftere a Mbərom inde nà, natiya. Təktek Almasihu nà, i ga ɗəce, aday i slabakay à məke wa pə luvon maakan awan. 47 Ti wazay à mazlaɓ sə sləmay anahan inde pə daliyugo fok, i dazlan nà, à Urəsalima wa, ti ja: “Mbəɗihen anan lœn anà ines a kwanay ahay, aday Mbərom i pəsek ikwen anan.” 48 Saa side anan way ataya nə kwanay awan. 49 Azanan nà, nen a, ni slənak ikwen ahay way a, kawa ana Bəbay uno sə zlapak ikwen anan ata awan. Əna, njihen à wulen su doh sə Urəsalima hus pə luvon a ni slənak ikwen ahay məgala sa nay à mburom wa ata aday.»

Yesu a ján à mburom

Markus 16.19-20; Mer su way ahay 1.9-11

50 Yesu a zla atan à wulen su doh wa. Ta zla bəse tə Baytiniya. A cakaf alay à mburom, a ɗaf patan ngama. 51 À alay a winen apan i ɗaf patan ngama ata mba cəna, a ján à wulen a tinen wa. Mbərom a gəɓak anan ayak à man anahan.

52 Tinen ite tə həran nga anà Yesu, aday ta ma à Urəsalima tə ataslay mivel a bayak awan. 53 Ta taa zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom nà, pac pac, sa taa həran nga anà Mbərom.

* 2:7 Kuɗom sə Mbuko bay. Awan a kawa kuɗom aday ta taa pak uda apa sə gənaw ahay.

† 2:12 Kuɗom sə Mbuko bay. Awan a kawa kuɗom aday ta taa pak uda apa sə gənaw ahay.

‡ 2:16 Kuɗom sə Mbuko bay. Awan a kawa kuɗom aday ta taa pak uda apa sə gənaw ahay.

§ 2:23 Ca pə Gurtaaki 13.2, 12.

* 2:24 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 12.8.

† 2:40 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

* 3:6 Ca pə Esaaya 40.3-5.

* 4:4 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 8.3.

† 4:8 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 6.13.

‡ 4:11 Ca pə Jabuura 91.11-12.

§ 4:12 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 6.16.

* 4:19 Ca pə Esaaya 61.1-2.

† 4:26 Ca pə 1 Laamiiɓe 17.8-16.

‡ 4:27 Ca pə 2 Laamiiɓe 5.1-14.

* 5:27 Lewi ata nà, sləmay anahan Mata re.

† 5:37 Mbulo sa zlay nà, way sa mbaɗ uda mahay kabay a'am sa sa, anga ɗo sa bar ahay. Aday ɗukwen, kak winen wiya awan nà, a ngəraw kawa atə gəzla tə kukwar sa kaɗ ata bay.

* 6:3 Ca pə 1 Samiyel 21.2-7.

† 6:14 Piyer: kawa sa ja nà, Pəkəraɗ.

* 7:27 Ca pə Malakiya 3.1.

* 8:10 Ca pə Esaaya 6.9.

* 10:12 Ca pə Laataanooji 19.1-29.

† 10:27 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 6.5.

‡ 10:27 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 19.18.

§ 10:35 Dinar kərtek nà, àga tinen dala si mer su way sə hway kərtek.

* 11:15 Bə'elzebul nà, sləmay ana Fakalaw re.

† 11:30 Ca pə Zonas 1 - 4.

‡ 11:31 Ca pə 1 Laamiiɓe 10.1-13.

§ 11:51 Ca pə Laataanooji 4.8.

* 11:51 Ca pə 2 Habaruuji Nyalaaɗe 24.20-22.

* 13:19 Yesu a ga minje nà, ti sé sə àga tinen a inde kawa kemsire.

† 13:35 Ca pə Jabuura 118.26.

* 17:26 Ca pə Laataanooji 6.5-12, 7.6-23.

† 17:29 Ca pə Laataanooji 19.24-25.

‡ 17:32 Ca pə Laataanooji 19.26.

* 18:13 Ɗowan ata a dəcan à mbac anahan. Ata àga tinen, a nan sa ja nà, kə jalay mərava si zek anak.

† 18:20 Ca pə Gurtaaki 20.12-16; Tooktaaki Tawreeta 5.16-20.

* 19:38 Ca pə Jabuura 118.26.

† 19:46 Ca pə Esaaya 56.7.

‡ 19:46 Ca pə Yeremiya 7.11.

* 20:17 Ca pə Jabuura 118.22.

† 20:28 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 25.5-6.

‡ 20:37 Ca pə Gurtaaki 3.6.

§ 20:43 Ca pə Jabuura 110.1.

* 22:37 Ca pə Esaaya 53.12.

* 23:30 Ca pə Hose'a 10.8.

† 23:46 Ca pə Jabuura 31.6.

* 24:1 Zaka nà, tə ngaman Zlaba re.

† 24:3 Jəvay a tinen ma la a ù kon inde kawa doh. Anga nan ta mba apan sa zla uda awan.

Yuhana

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Ləbara mugom a kawa ana

Yuhana

sə vinde anan ata awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Yuhana a təker anan ləbara a Yesu nà, tə cəveɗ anahan cara, bina kawa deftere azar aya sə təker anan ata bay. A gəɓa mer su way a Yesu masuwayan aya cuwɓe, anga sə təker anan atətak way a Yesu, aday sə ɗakay anan nà, Yesu nə wayaw. À wulen sə atətak way a anaya kutok, Yesu a gəɓa minje sə way ahay kawa a'am, jiyjay, məsudoh, pen, ɗo sə jugwar təman, sə ɗakay anan winen aday nə, winen wayaw.

Nga sa 'am ahay

Yesu nə winen wayaw (1.1-51)

Masuwayan a Yesu ahay cuwɓe (2.1 - 11.44)

Luvon a Yesu mədakwidok aya pə daliyugo (11.45 - 19.42)

Yesu a kan zek anà njavar anahan ahay (20.1 - 21.25)

1

Almasihu Yesu nà, winen nə 'am a Mbərom

1 Mama'am awan, abay Mbərom kə̀ ndakak daliyugo fan bay ata nà, ɗowan a inde tə ngaman 'am. 'Am ata nà, tinen tə Mbərom nə maya awan, aday winen nə, Mbərom. 2 Tinen tə Mbərom a nà, pə dəlen a wa maya kurre wanahan. 3 Ta 'am ata nà, Mbərom a ndakay anan way ahay kəzlek. Way mə ndakay a mənjəna 'am ata nà, ibay. 4 Sifa a nay ahay nà, à 'am ata wa. A təran anà ɗo sə daliyugo ahay nà, jiyjay. 5 Abay luvon nà, inde wanahan, jiyjay ata a dav uda awan, aday luvon a mba apan sə mbacay anan bay.

6 Natiya, Mbərom a slənay ahay ɗowan a inde tə ngaman Yuhana. 7 Yuhana a nay ahay kawa side, sə ɗakan anan jiyjay ata anà ɗo sə daliyugo ahay, aday tâ ɗaf apan nga. 8 Yuhana ta nga anahan a nà, winen jiyjay ata bay. Əna, a nay saa ga side sə ɗakay anan nə jiyjay ata awan. 9 Jiyjay a guzgwez ata, winen apan i nay ahay pə daliyugo, sə dəvan anà ɗo ahay kəzlek.

10 'Am ata nà, abay winen inde pə daliyugo. Mbərom a ndakay daliyugo a nà, tə winen awan. Əna ɗo sə daliyugo ahay təkeɗe tə sənak anan bay. 11 A nay ahay nà, pə daliyugo anahan a wanahan, əna ɗo anahan aya ɗukwen tə təmahak anan bay. 12 Cəkəbay, ɗo azar aya nà, tə təmahak anan, tə ɗəfak apan nga. Anà ɗo ataya nà, 'am ata kə̀ varak atan cəveɗ sə təra atan wan ana Mbərom ahay. 13 Tə təra wan a Mbərom ahay nà, pə ruhom si zek bay, pa sə wahay sə bəbay ahay bay. Tə təra nə, anga Mbərom kə̀ tərak bəbay a tinen coy.

14 'Am ata a təra ɗo ti zek awan, kə̀ njahak à wulen a manay. Mə canak anan anà mazlaɓ anahan awan. A njaɗ mazlaɓ ata nà, anga winen a nà, wan ana Bəbay Mbərom, winen wan mənduwel awan. Mbərom a kay anan ahay sumor anahan tə ɗiɗem anahan ahay fok nà, tə winen awan.

15 Yuhana kà jak apan tə məgalak awan, a wa: «Winen nà, ɗo, nen sa jak ikwen, na wa: “Ɗo inde i nay ahay à dəɓa uno wa, əna winen nà, a zalay nen asa, anga à alay a nen mə wahay a fan bay ɗukwen nà, winen inde coy.”»

16 Mənuko a jiya ɗə njaɗak sumor à alay anahan wa, sumor pa nga sə sumor. 17 Mbərom a varak uko anan ahay Tawrita nà, tə alay ana Musa. Əna sumor a Mbərom tə ɗiɗem anahan nà, a kay atan ahay anà ɗo ahay tə alay ana Yesu Almasihu. 18 Mbərom a aday nà, ɗowan kula kə̀ canak anan bay. Əna, wan anahan a mənduwel ata, winen mə njahay a tə Bəbay anahan maya awan, winen kà kak uko anan ahay Mbərom awan.

Side ana Yuhana, ɗo sa gan baptisma à ɗo ahay

Mata 3.1-12; Markus 1.1-8; Lukas 3.1-18

19 Side ana Yuhana a dazlan nà, natiya awan: Pa pac a inde nà, məceɗ sə Yahuda ahay tə slənay ahay ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom ahay kwa à Urəsalima wa, tinen pə kərtek a tu ɗo sa man atan zek ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ahay. Tə cəce pə Yuhana wa, ta wa: «Iken nà, iken wayaw?»

20 Yuhana ɗukwen kə̀ məmanak atan anan bay, a jan atan anan ngəlarak, a wa: «Nen nà, Almasihu bay.»

21 Tə cəce panan asa, ta wa: «Aday iken nə waya kutok anaw? Iken nə Eliya kələɗaw?»

Yuhana a mbəɗahan atan apan, a wa: «A'ay. Nen nà, Eliya bay.»

Ta jan, ta wa: «Yo, iken nə ɗo maja'am a Mbərom, manay sa ba ata ɗaw?»

Yuhana a wa: «A'ay, matanan bay!»

22 Ɗo ataya ta jan kutok, ta wa: «Siya, aday iken nə wayaw? A nan umo sa man ayak 'am anà ɗo sə slənay manay ahay. Ka jan anà nga anak a nà, iken wayaw?»

23 Yuhana a mbəɗahan atan apan asa, a wa: «Nen nà, ɗo mbala ana ɗo maja'am a Mbərom Ezaya sa jəka:

“Ɗowan a inde, winen apan i zlah à saf inde à kiɓe, a wa:

Ten anan cəveɗ anga Bahay winen apan i nay.

Ten anan cəveɗ ata mə tavay nga a fəhhe lele.*”»

24 Aday à wulen su ɗo mə slənay a pə cakay ana Yuhana ataya nà, Farisa ahay uda awan. 25 Tə cəce panan, ta wa: «Kak iken Almasihu bay, iken Eliya bay, aday ɗo maja'am a Mbərom hinen ata bay re nà, ka gan baptisma anà ɗo ahay angamaw?»

26 Yuhana a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen na gak ikwen baptisma nà, tə a'am. Əna, ɗo inde à wulen a kwanay, kə sənen a bay, 27 i nay ahay à dəɓa uno wa. Nen na slak sə pəsakan anan liɓer sə təkarak anahan bay.»

28 Natiya, way a anaya fok a təra nà, à wulen su doh sə ngaman Baytiniya ata awan, pə day uho sə zlinder sə Urdon, à man ana Yuhana sa gan baptisma anà ɗo ahay ata awan.

Yesu nà, wan sə təman ana Mbərom

29 Iɗe a cəɗe sidew a cəna, Yuhana a canan ayak anà Yesu winen apan i zlak ayak. A wa: «Tiya, wan sə təman ana Mbərom saa pəse anan atahasl sə daliyugo ata awan! 30 Winen nà, ɗowan a nen sa jak ikwen, na wa: “Ɗowan a inde, i nay ahay à dəɓa uno wa, a zalay nen, anga à alay a nen mə wahay a fan bay ɗukwen nà, winen nà, winen inde coy.” 31 Winen wayaw nà, abay na san bay. Əna, na nay saa gan baptisma anà ɗo sə Isəra'ila ahay nà, aday tâ san anan lele.»

32 Yuhana a ga apan side asa, a wa: «Nə canan anà Apasay a Mbərom a dazay à bagəbaga mburom wa kawa badəbada, a njahay apan. 33 Abay na san winen nə wayaw bay. Əna Mbərom, ɗo sə slənay ahay nen sa ga baptisma tə a'am ata, kà jak uno, a wa: “Ki canan anà Apasay i dazay ahay pu ɗo, i njahay apan. Ɗowan ata nà, i ga baptisma tə Apasay Cəncan awan.”»

34 Yuhana a ja asa, a wa: «Nə canak anan acəkan. Winen nə Wan a Mbərom. Ni side 'am ata awan.»

Njavar a Yesu mama'am aya awan

35 Natiya kutok, iɗe a cəɗe sidew a nà, Yuhana winen mə tavay a à man ata tə njavar anahan ahay cew. 36 A canan à Yesu winen apan i bar ta man ata nà, a ja, a wa: «Cen apan! Wan sə təman a Mbərom, winen tiya.»

37 Njavar a Yuhana cew ataya tə sləne 'am ata cəna, tə pərahan azar anà Yesu. 38 Yesu a ma iɗe à dəɓa nà, a canan atan ayak, tinen apan ti pərahan azar nà, a cəce patan wa: «Kə pəlen maw?»

Ta jan: «Rabi, man sə njahay anak ahaw?» Ta 'am a tinen «Rabi» a nan sa ja nà, «Miter».

39 Yesu a jan atan, a wa: «Hayak ikwen ahay! Kâ ni cen apan!»

Ta zla pə kərtek awan, tə canan à man sə njahay ana Yesu. A təra nà, tə njamde fuɗo. À alay ata, tə təfek pi zek jiga hus à suko.

40 Natiya, ɗo a cew a sə sləne side aday sə pərahan azar anà Yesu ataya nà, ɗowan a inde kərtek, tə ngaman Andəre, mərak ana Simon Piyer. 41 Natiya, Andəre a zla a pəlay anan mərak anahan Simon, a jan: «Manay mə njaɗak anan Almasihu!» Almasihu ta 'am hinen nə Kristo. A nan sa ja nə ɗo ma ga amar awan.

42 Andəre a lagay anan Simon pə cakay ana Yesu. Yesu a canan nà, a zəzor anan, a jan, a wa: «Iken nà, Simon wan ana Yuhana biɗaw? Pa 'am azanan nà, sləmay anak i i təra nə Kefas.» Ta 'am a tinen, Kefas a nan sa ja nà, pəkəraɗ.†

Yesu a ngaman anà atə Filip tə Nataniyel

43 Sidew a nà, a nan anà Yesu sa zla pə daliyugo sə Galile. Tə zlangay tə Filip, a jan: «Pəruho azar!» 44 Filip a aday nà, winen Baytisada ahay, tinen ù kon kərtek a tatə Piyer tə mərak anahan Andəre.

45 Filip a zla à man ana Nataniyel ite, a jan: «Ɗowan a aday atə Musa tu ɗo maja'am ana Mbərom ahay sə vinde apan à Deftere inde ata nà, mə njaɗak anan kutok. Winen nə Yesu wan ana Yusufu, ɗo sə Nazaratu ahay.»

46 Nataniyel a jan apan, a wa: «Kak way lele a nà, i nay ahay à Nazaratu wa ɗaw?»

Filip a jan: «Hayak ahay, ca apan!»

47 Yesu a canan anà Nataniyel nà, winen apan i nay ahay pə cakay anahan, a ja, a wa: «Cen apan! Ɗo sə Isəra'ila ɗiɗem a, aday a njəkan uda anà ɗo itəbay ata həna!»

48 Nataniyel a cəce pə Yesu wa, a wa: «Ka san nen ta maw?»

Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Kurre, Filip ɗukwen kə̀ ngamak anak fan bay ata nà, nə canak nà, iken ù vo sə buway mba.»

49 Nataniyel a jan apan kutok: «Miter, iken nə Wan ana Mbərom. Bahay sə Isəra'ila nà, iken.»

50 Yesu a mbəɗahan apan asa, a wa: «Ka ɗaf upo nga nà, anga nen sa jak, na wa: Nə canak anak ù vo sə buway ata, biɗaw? Ki i canan anà way ahay sə zalay həna anan tə məduwen aya mba. 51 Ni jak tə ɗiɗem a nà: Ki i cinen anan anà bagəbaga mburom mə təɓa awan, aday ki cinen anan anà maslay a Mbərom ahay ti ján, ti dazay ti nen, Wan su Ɗo.‡»

2

Azar uko sə gəɓa dalay à Kana

1 Yawa, luvon cew pə dəɓa anahan a wa nà, azar uko sə gəɓa dalay a təra à Kana, pə daliyugo sə Galile. May ana Yesu winen inde à man ata awan. 2 Ɗukwen tə ngamak atan ayak anà atə Yesu tə njavar anahan ahay à man ata re.

3 À alay sa sa mahay sə azar uko kutok, mahay a ndav pə ɗo ahay wa. Anga nan, may a Yesu a jan, a wa: «Mahay inde pə ɗo ahay sabay!»

4 Yesu a mbəɗahan apan, a jan, a wa: «Uwar a anan, kə̂ vuwo nga ti mer su way ata nə angamaw? Alay uno kà slak fan bay.»

5 May anahan a jan anà ɗo si mer su way ahay, a wa: «Gen kawa anahan saa jak ikwen ata fok!»

6 Matanan, tugoy su kon ahay inde à man ata ma la aya mbərka sa taa pak uda a'am. Kərtek sə tugoy ataya nà, a gəɓa a'am i ga way sə liter səkat, kawa sa ja bine siwaw nà, kəlawa mbərka. Tə a'am sə tugoy ataya awan, Yahuda ahay ta taa banay anan saray, zek, tə cakaɗ a way, kawa sə pəra a tinen ahay.

7 Yesu a jan anà ɗo sa ga mer su way ahay: «Rihen anan tugoy a anaya tə a'am.» Tə ngahay a'am awan, ta rah anan tugoy ataya cesl cesl. 8 Yesu a ja kutok: «Həna nà, ngihen ahay wa asa, zlen anan anan ayak anà bahay sə azar uko.» Ta ga kawa anahan sa jan atan ata awan.

9 Bahay sə azar uko ata, a tukom anan nà, kə̀ tərak mahay coy. Əna, winen nà, a san sa jəka mahay a, a nay ahay nə tə wura wa anaw bay. Sa san nà, ɗo sə ngahay ataya ɗəkɗek. A ngaman ayak anà ɗo sə gəɓa dalay ata awan, a jan: 10 «Abay ɗo ahay ta taa lahan anan anà ɗo ahay nà, mahay mugom awan. Kagasl, mahay kə̀ vawak atan nga nà, ti var winen mugom a bay ata awan. Aka aday iken nà, kə ɗərek anan mugom awan hus həna nə kəkəmaw?»

11 Natiya awan, masuwayan ana Yesu sa ga mama'am awan, a təra nà, à wulen su doh sə Kana, pə daliyugo sə Galile. A kay anan ahay mazlaɓ anahan, aday njavar anahan ahay ta ɗaf apan nga.

12 Pə dəɓa anahan a wa, ta zla way a tinen à wulen su doh sə Kafarnahum tatə may anahan tə mərak anahan ahay pi zek tə njavar anahan ahay, aday tə njahay à man ata luvon ahay mənjœk ca.

Yesu a razl ɗo sa ga masa ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom wa

Mata 21.12-13; Markus 11.15-17; Lukas 19.45-46

13 Natiya, alay sə azar uko sə Pasəka ana Yahuda ahay i sa dəzley bəse nà, Yesu a zla à Urəsalima kutok. 14 A njaɗak ayak ù doh sə mazlaɓ a Mbərom à man ata nà, ɗo sa ga masa ahay. Ɗo hinen ahay tə sukom anan way ta sla ahay, tə təman ahay, tə kurkudok ahay, aday ɗo a azar aya nə, ɗo sə bəmbaɗ dala ahay. Tinen a fok mə njahay aya pə tabal a tinen ahay.

15 Natiya kutok, Yesu a japay anan 'am sə liɓer ahay, aday a təra anan məkiɓek awan, a rəzlay atan ahay gənaw ahay uho: sla ahay, təman ahay. A dazlan, a guce anan dala a tinen ataya à məndak, a hərok anan tabal su ɗo sə bəmbaɗ dala ataya fok. 16 A jan anà ɗo sə kurkudok ahay re, a wa: «Zlen anan awan anaya à man a anan wa. Kə̂ təren anan doh ana Bəbay uno doh sa ga uda masa bay.»

17 Njavar anahan ahay ta ma nga sə jalay pa 'am ma ja a à Deftere inde ata awan. 'Am ata a wa: «Asan zek su doh anak nà, winen apan i ban à mivel uno inde bayak a kawa uko.*»

18 Bahay sə Yahuda ahay tə cəce pə Yesu wa kutok, ta wa: «Gədan anak inde sa ga way ataya ɗaw? Əna ga masuwayan, aday mâ san gədan inde apak matana acəkan.»

19 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Mbəzlen anan doh sə mazlaɓ a Mbərom a anan. Aday nen ni han anan maza à luvon maakan inde.»

20 Ta jan, ta wa: «Ɗo ahay ta han doh a anan nà, ava ahay ta gak kwa kuro fuɗo nga mbərka. Aday iken nà, ki han anan à luvon maakan inde kələɗaw?»

21 Yesu a ga minje tu doh ata nà, pi zek anahan. 22 Pə dəɓa ana Yesu sə slabakay ahay à məke wa nà, njavar anahan ahay tə jalay pa 'am anahan ataya jiga awan. Ta ɗaf nga pa 'am ma ja à Deftere a Mbərom inde ataya awan, aday ta ɗaf nga pa 'am anahan ata awan.

Yesu a san way sə mivel sə ɗo ahay zle fok

23 Natiya awan, à alay sə azar uko sə Pasəka ata fok nà, Yesu a njahay à Urəsalima à man ata awan. Ɗo ahay bayak a tə ɗəfak apan nga, anga tə canak anan anà masuwayan anahan ahay sa ga. 24 Aya əna, Yesu kə̀ ngəmak sa ɗaf patan nga bay, anga winen a san ajalay nga su ɗo ahay zle kəzlek. 25 Yesu kə̀ pəlak sa jəka ɗowan â ɗakan anan ajalay nga su ɗo kwa mənjœk bay, anga a san way sə mivel sə ɗo ahay zle fok.

3

Atə Yesu tə Nikodemus

1 Ɗowan inde à wulen sə Farisa ahay inde, tə ngaman Nikodemus. Ɗowan ata nà, winen ɗo kərtek à wulen sə məceɗ sə Yahuda ahay inde. 2 Nikodemus kutok, a nay ahay pə cakay ana Yesu sə luvon. A jan a wa: «Rabi*, na san zle, iken nà, miter ana Mbərom sə slənay ahay, anga kula ɗowan kà gak masuwayan sə way kawa ananak ite nà, ibay. Kak si Mbərom winen tə ɗowan ata awan.»

3 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Nen apan ni jak tə ɗiɗem a həna: Ɗo zənzen a nà, i mba apan sa zla à bahay a Mbərom inde bay, kak si i təra ɗo mə wahay a mə slala cew a aday.»

4 Nikodemus a cəce panan kutok a wa: «Ɗo kà gak məduwer coy nà, i njaɗ ti wahay anan maza awan nà, kəkəmaw? Ɗowan ata i njaɗ sa ma à kutov ana may anahan maza awan, aday may anahan i wahay anan asa kələɗaw?»

5 Yesu a jan: «Nen apan ni jak tə ɗiɗem a həna: Kak ɗowan a mə wahay a miza tə a'am bay, aday tə Apasay Cəncan awan bay cəna, ɗowan ata i mba apan sa zla à bahay ana Mbərom inde bay. 6 Ɗo sə daliyugo ahay tinen apan ti wahay, əna tə wahay nə zek ɗəkɗek. Aday ɗo mə wahay a tə Apasay Cəncan ataya nà, tinen ɗo ana Apasay Cəncan aya awan. 7 'Am a anan â gak masuwayan aɗəka bay. Kawa anuno sa jak, bəlaray tə wahay kwanay tə slala cew a aday. 8 Maɗ a ɓal nà, à man anahan kawa sa gan may. Kə sləne zle, əna ka san sa jəka a nay awanaw bay. A zla nə ahaw ɗukwen, ka san man anahan a bay re. Ɗo mə wahay a tə Apasay Cəncan awan a ɗukwen a təra nà, matanan re.»

9 Nikodemus a cəce maza awan pə Yesu, a wa: «I sa njaɗ zek ata nà, kəkəma kəlanaw?»

10 Yesu a mbəɗahan apan: «Iken aɗəka nà, miter sə Yahuda ahay, əna ka san way ataya bay kələɗaw? 11 Nen apan ni jak tə ɗiɗem a həna: Manay mə təker nà, way ana manay sa san. Manay apan mi side ɗukwen way ana manay sə canan tə iɗe a manay. Əna hwiya kə təmihen side a manay bay. 12 À alay a nə təkərek ikwen way sə daliyugo ahay nà, kə ɗəfen upo nga bay. Həna ni ɗakak ikwen anan way saa təra à mburom, ki i mben apan sa ɗaf nga pa 'am uno ahay kəkəma kutok anaw?

13 «Ɗowan saa zla kula à bagəbaga mburom nà, ibay. Si nen, Wan su Ɗo, sa nay ahay à mburom wa. 14 Kawa ana Musa sə laway dədew sə rəslom ɗəzɗaz a pə dədom à kiɓe kwakwa ata nà, ɗo ahay ti laway nen, Wan su Ɗo, ɗukwen matanan re.† 15 Aday kuwaya kə̀ ɗəfak nga pa Wan su Ɗo nà, i njaɗ sifa sa ndav bay ata awan. 16 Mbərom nà, a pəlay anan daliyugo cəveɗabay. Anga nan awan, a varay anan wan anahan mənduwel a coy. Natiya kutok, kuwaya kə̀ təmahak sa ɗaf nga pa wan ata nà, i lize bay, əna i njaɗ sifa sa ndav bay ata awan. 17 Mbərom a slənay ahay wan anahan nà, sa nay saa gan sariya sa ban anan ɗo sə daliyugo ahay bay. Əna a nay sa tam anan ɗo sə daliyugo ahay aɗəka.

18 «Kuwaya kə̀ təmahak sa ɗaf nga pa Wan a Mbərom nà, sariya inde saa ban anan sabay. Aday ɗowan a kə̀ təmahak sa ɗaf nga pa wan a Mbərom a mənduwel ata bay ite nà, winen kə̀ slahak à sariya inde coy aɗəka. 19 Sariya ata aday nà, anga 'am a anan: Jiyjay a nay ahay pə daliyugo, əna ɗo sə daliyugo ahay tə pəlay luvon zal jiyjay, anga tinen apan ti ga nà, mer su way lelibay aya awan. 20 Kuwaya winen apan i ga mer su way lelibay aya cəna, ata winen apan i nan iɗe anà jiyjay. I gan may sa nay à jiyjay inde bay, anga winen a jəjaran anà jiyjay saa kay anan mer su way anahan ma ga a à luvon inde ata awan. 21 Kuwaya, ɗowan a kà gak mer su way sə ɗiɗem nà, winen nà, i nay, i bar ì iɗe jiyjay inde, anga aday jiyjay â dəvan pi mer su way anahan lele aya ma ga pa 'am a Mbərom.»

Atə Yesu tə Yuhana, ɗo sa ga baptisma ata awan

22 Natiya kutok, Yesu a zla way anahan pə daliyugo sə Yahudiya tə njavar anahan ahay. Tə njahay pi zek à man ata awan, aday a gan baptisma anà ɗo ahay. 23 Yuhana ite winen apan i gan baptisma anà ɗo ahay à wulen su doh sə Aynun, anga a'am inde à man ata bayak awan. Aynun awan aday nà, dəren tə wulen su doh sə Salim bay. Ɗo ahay bayak a ta zla pə cakay anahan saa gay ahay baptisma. 24 À alay ata nà, Yuhana ma ban a à dangay fan bay.

25 Pa pac a inde, njavar ana Yuhana ahay tu ɗo kərtek à wulen sə Yahuda ahay tinen apan ti vaɗ uway pa 'am sə cəncan sə way ahay pi zek tə cəncan si zek. 26 Anga nan, ta zla pə cakay ana Yuhana. Ta jan, ta wa: «Miter, ɗowan a iken sə side apan, kə zlingen pa 'am zlinder sə Urdon ata nà, həna winen ɗukwen, winen apan i gan baptisma anà ɗo ahay. Ɗo ahay ɗukwen tinen apan ti zla fok pə cakay anahan.»

27 Yuhana a mbəɗahan atan apan, a wa: «Ɗowan sa njaɗ awan mənjəna Mbərom a sə varan anan nà, ibay asanaw! 28 Kwanay kə slənen anan 'am uno coy. Na jak: Nen nà, Almasihu bay, əna Mbərom a slənay nen nà, aday nə̂ lahan pa 'am ca. 29 Uwar nà, anà ɗo sə gəɓa dalay a way anahan. Aday car ana ɗo sə gəɓa dalay ɗukwen, a tavay uho saa pak sləmay. Kə̀ slənek winen apan i nay coy nà, i taslay mivel ta 'am anahan aya fok. Matanan, nen nə taslay mivel ɗukwen nà, na. 30 Natiya awan nà, məduwen uno â kac, mbala anahan â zəga aɗəka.»

Ɗo sa nay ahay à bagəbaga mburom wa

31 «Ɗo sa nay ahay à mburom wa nà, winen pa nga su ɗo a kəzlek. Ɗo sə daliyugo ahay ɗukwen, tinen pə daliyugo. Ta ja nà, 'am sə daliyugo ɗəkɗek. Ɗo sa nay à bagəbaga mburom wa ata nà, winen pa nga sə ɗo ahay fok. 32 Way anahan sə canan tə way anahan sə sləne, a ga side ɗukwen pə way ataya awan. Əna ɗowan sə təma side anahan a nà, kwa kərtek ibay. 33 Kuwaya kə̀ təmahak side anahan nà, a san zle, Mbərom winen ɗo sə ɗiɗek. 34 Ɗo maslan a Mbərom cəna, winen apan i ja ɗukwen 'am ana Mbərom, anga Mbərom a, winen apan i rah anan tə Apasay anahan. 35 Bəbay Mbərom nà, a pəlay wan anahan cəveɗabay. Kə̀ varak anan gədan pa nga sə way ahay kəzlek. 36 Kuwaya kə̀ ɗəfak nga pa wan a Mbərom nà, kə̀ njaɗak sifa sa ndav bay ata awan. Kuwaya kə̀ təmahak anan Wan a Mbərom bay ite nà, i njaɗ sifa kulibay, aday Mbərom i ga apan mivel sə coy.»

4

Yesu tə uwar sə Samariya a inde pə kurok

1 Farisa ahay tə sləne nà, Yesu winen apan i njaɗ njavar ahay aday winen a gan baptisma anà ɗo ahay a zalay Yuhana. 2 Aday nà, Yesu a kà gak anan baptisma anà ɗowan kwa kərtek bay. Sa ga mer su way ata nà, njavar anahan aya awan.

3 Yesu a sləne 'am a tinen ata cəna, a mbəsak daliyugo sə Yahudiya, a ma pə dəɓa à Galile. 4 Anga nan, si i takas ɗukwen tu kon sə Samariya. 5 Natiya awan, a dəzle à wulen su doh a inde tə ngaman Sikar, bəse tə guvo ana Yakob a inde, a varan anan kwakwa anà wan anahan Yusufu.* 6 À man ata kutok, kurok ana Yakob inde.

Natiya kutok, man i pec a ga nà, Yesu a njahay pa nga kurok, anga kà yak nga tə cəveɗ. 7-8 À alay ata awan ite nà, njavar anahan ahay, ta zlak à wulen su doh saa pəlay way sa pa.

Aday uwar sə Samariya a inde a nay ahay pə kurok saa ngahak ayak a'am. Yesu a cəce panan a'am, a wa: «Vuro a'am ite.»

9 Həren aday nà, 'am a zlan atan pi zek ana Yahuda ahay tə Samariya ahay bay. Anga nan, uwar ata awan a jan, a wa: «Iken nà, Yahuda ahay, nen ɗukwen Samariya ahay. Ki cəce puno a'am sa sa kələɗaw?»

10 Yesu a mbəɗahan apan kutok, a wa: «Abay kâ san sumor ana Mbərom saa ga, aday kâ san ɗowan a sə cəce panak a'am sa sa ata nà, iken ki cəce panan a'am sə varan sifa anà ɗo ahay ata aɗəka.»

11 Uwar ata a jan anà Yesu, a wa: «Mazar, na ca apak nə cafgal sə ngahay a'am inde apak ibay! Kurok a anan ɗukwen sololo. Ki njaɗ a'am sə varan sifa anà ɗo ahay ata nà, ta maw? 12 Bije a manay Yakob sə varan umo kurok a anan ɗukwen, kà sak wa a'am. Winen tə gwaslay anahan ahay fok, aday tə gənaw anahan aya təke, ta sak wa a'am. Aday iken kə zalay Yakob tə məduwen kələɗaw?»

13 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Kuwaya kà sak a'am sə kurok a anan nà, jom i gan asa. 14 Aya əna, ɗowan kà sak a sa a'am mbala uno saa varan ata nà, jom i gan kula sabay, anga a'am ata i təra kawa zəlaka à winen inde, i varan sifa sa ndav bay ata awan.»

15 Uwar ata a jan, a wa: «Vuro a'am ata awan, aday jom û go sabay, nâ sa may ahay sə ngahak ayak a'am pə kurok wa kula sabay re biɗaw?»

16 Yesu a jan apan, a wa: «Zla, ngaman ahay anà mbaz anak, hayak ikwen ahay à man a anan aday.»

17 Uwar ata a ja kutok, a wa: «Mbaz uno ibay!»

Yesu a jan, a wa: «Ka jak ɗiɗem awan, kak ka wa mbaz anak ibay nà, na! 18 Anga ka zlak à mbaz həna saray ɗara, aday ɗowan a həna kwanay maya ata ɗukwen, winen mbaz sə pəzugoy anak a bay re.»

19 Uwar ata a mbəɗahan anà dungo kutok, a wa: «Miter, nə sənak iken nə ɗo maja'am ana Mbərom. 20 Bije a manay ahay ɗukwen tə hərak anan nga anà Mbərom pə ɓəzlom a manay a anan, əna kwanay Yahuda ahay nà, ki wen, man sə həran nga anà Mbərom kərtek nà, si à Urəsalima.»

21 Yesu a jan, a wa: «Uwar, təma 'am a nen sa jak həna ata awan: Alay awan i sla azanan, ki həren anan nga anà Bəbay Mbərom nà, à ɓəzlom a anan ɗəkɗek sabay, kwa à Urəsalima taayak sabay re. 22 Kwanay Samariya ahay aday nà, kə sənen ɗowan a kwanay sə həran nga ata bay. Əna manay Yahuda ahay nà, ma san ɗowan a manay sə həran nga ata zle, anga Mbərom a tam anan ɗo ahay nà, tə alay a manay Yahuda ahay. 23 Aday, alay a i nay ahay mba, kà slak coy aɗəka, Apasay Cəncan a, sa kay anan ɗiɗem ana Mbərom ata, i sənan anan zek anà ɗo ahay. Natiya awan, ɗo sa ɗaf nga pə Mbərom tə ɗiɗem ataya ti san sə həran nga pa man pa man ahay fok. Anga a nan anà Mbərom awan nà, ɗo sə həran nga matanan ataya awan. 24 Mbərom nà, apasay sə varan sifa anà ɗo ahay. Ɗo ahay ti həran nga nà, tə ɗiɗem a aday tə məgala sə Apasay Cəncan a re.»

25 Uwar ata a mbəɗahan apan, a wa: «Na san zle, Almasihu i i nay ahay. Kà nak coy nà, i ɗakak uko anan way ahay fok.»

26 Natiya, Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Nen a sa jak 'am ata nà, winen awan!»

27 Njavar a Yesu ataya ta may ahay kutok. Tə canan anà Yesu winen apan i ja 'am tu ɗo uwar a nà, a gan atan masuwayan. Aday ɗowan kwa kərtek kə̀ cəcihek pə uwar ata wa sa jəka: «Kə pəlay panan maw?» nà, ibay. Kabay, ɗowan sa jan anà Yesu: «Ki jen 'am angamaw?» ɗukwen, ibay re.

28 Uwar ata a dazlan nà, a mbəsak anan kəlawa anahan pə kurok, a nay agay, a jan anà ɗo ahay, a wa: 29 «Hayak ikwen ahay aday, cen pə ɗowan inde, u jo həna way uno ahay sa ga ataya fok. Hinahibay nà, i ga nə winen Almasihu dəge?»

30 Ɗo ahay ta nay ahay à wulen su doh wa kutok, ta zla pə cakay ana Yesu.

Guvo sa ndaw ma nah awan

31 À alay ata kutok, njavar a Yesu ahay ta jan, ta wa: «Miter, suwan pa way mənjœk aday.»

32 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Way sa pa uno inde, kə sənen bay.»

33 Njavar anahan ahay tə cəce pi zek ahay wa, ta wa: «Ɗowan kə̀ varak anan ahay way sa pa dəge?»

34 Yesu a jan atan kutok: «Way sa pa uno awan nà, aɗəfan apan anà ɗo sə slənay ahay nen, aday sa ga mer su way anahan sə mbuko à alay inde ata awan. 35 'Am ana kwanay inde ka ti jen nà: “A mbəsak həna kiya fuɗo, way ahay ti saa nah, aday saa car.” Aya əna nen ni jak ikwen, cen pə guvo ahay lele. Ndaw kə̀ nahak, kà slak sa car coy. 36 Ɗo sa car ndaw à guvo su ɗo nà, i halan nga anà ndaw ana bahay sə guvo, aday i njaɗ magwagway anahan pə ɗowan ata wa. Ndaw ata nà, kawa sa ja, ɗo sa njaɗ sifa sa ndav bay ataya awan. Anga aday ɗo sa casl pi zek tu ɗo sa car tə̂ taslay mivel cew maya awan. 37 'Am sə jike inde asa, a ja nà: “Ɗo sa casl winen cara, ɗo sə halan nga ɗukwen, winen cara.” Winen ata nà, 'am ɗiɗem awan. 38 Na slan kwanay nà, saa cəray à man aday kwanay kə cislen bay ata wa. Ɗo maza aya sa casl, kwanay ɗukwen kə njiɗen anan magwagway ti mer su way a tinen.»

Samariya ahay bayak a tə ɗəfak nga pə Yesu

39 Ɗo sə Samariya ahay à Sikar bayak a tə təmahak sa ɗaf nga pə Yesu anga side ana uwar ata sa jan atan: «U jo anan way uno ahay sa ga ataya fok.» 40 Ta nay ahay pə cakay ana Yesu nà, ta jan â njahay tə tinen mba. Yesu a njahay àga tinen kutok luvon ahay cew. 41 Ɗo ahay bayak a tə ɗəfak nga pə Yesu asa, anga tə slənek 'am anahan. 42 Anga nan, ta jan anà uwar ata awan: «Həna nà, mə ɗəfak nga pə Yesu nà, anga 'am anak sa jan umo ata bay. Cərkəke ma ɗaf apan nga, mə təma nà, anga manay awan mə slənek 'am anahan aya awan. Ma san zle, winen nà, ɗo sa tam anan ɗo ahay acəkan.»

Yesu a mbar anan wan ana ɗo si mer su way ana bahay inde

43 Pə dəɓa à luvon cew ata wa nà, Yesu a mbəsak atan, a zla way anahan à Galile. 44 Yesu a kà jak, a wa: «Ɗo ahay ta gan nga anà 'am ana ɗo maja'am a Mbərom kwa ta sə wura fok. Əna ù kon anahan a nà, ɗowan a gan nga anà 'am anahan ahay itəbay.»

45 Tə dəzle pə daliyugo sə Galile awan nà, ɗo sa man ataya tə təma anan lele, anga tinen ta zlak à azar uko sə Pasəka à Urəsalima, aday tə canak anan ahay à mer su way anahan sa ga ata awan.

46 Natiya, Yesu a ma way anahan à Kana pə daliyugo sə Galile, à man anahan sə mbəɗa anan a'am mahay awan ata awan. Ɗowan a inde, winen məduwen a à man ata awan, winen ɗo si mer su way ana bahay sə daliyugo ata awan. Wan ana ɗowan ata winen ɗəvac awan, aday mə nahay a à wulen su doh sə Kafarnahum.

47 Ɗowan ata a sləne sa jəka Yesu winen pə daliyugo sə Yahudiya sabay, winen à Galile nà, a zla pə cakay anahan, a jan: «Zlumo à Kafarnahum, aday ki saa mbəro anan wan uno inde mə nahay a, winen ɗəvac awan, i mac coy.»

48 Yesu a jan, a wa: «Ki ɗəfen upo nga fan bay, si ki cinen anan anà masuwayan ahay aday ɗaw?»

49 Ɗowan ata a mbəɗahan apan kutok, a wa: «Hayak àga nen aday. Wan uno ata i saa mac.»

50 Yesu a wa: «Zla agay, wan anak kə̀ mbərak!»

Winen a ɗaf nga pa 'am ana Yesu ata awan, a zla way anahan agay kutok.

51 Winen pə cəveɗ sa zla agay mba, ɗo anahan ahay ta nay agay wa, ta jan: «Wan anak nə kə̀ mbərak coy!»

52 Ɗowan ata a cəce patan wa: «A njaɗ sa man uda awan nà, siwaw?»

Tə mbəɗahan apan: «Avaɗ a sə ipec, tə njamde kərtek, nga sə ɓərazl a ndalay panan nà, na.»

53 Bəbay a wan ata, a may anan ahay à nga inde 'am à Yesu sa jəka: «Wan anak kə̀ mbərak» ata nà, kəslsla alay ata acəkan. Ta ɗaf nga pə Yesu tu ɗo su doh anahan ahay fok.

54 Masuwayan a Yesu sa ga ata nà, winen mə slala cew a sə təra à Galile. A təra pə dəɓa anahan sa may ahay à Yahudiya wa ata awan.

5

Yesu a mbar ɗowan a inde mə təra à məndak awan

1 Pə dəɓa anahan a wa mənjœk nà, Yahuda ahay ta zla saa zar uko à Urəsalima. Yesu ɗukwen a zla ite. 2 À man ata nà, məsudoh a inde tə ngaman Məsudoh sə Təman ahay. Dəlov a inde ma la awan, aday ta ga apan galak ahay ɗara tew. A'am ata nà, tə ngaman Baytizata ta 'am sə Yahuda ahay nà, na. 3 Ɗo sə ɗəvac ahay cara cara bayak a mə nahay aya ù vo sə galak ataya awan: hurof ahay, vədal ahay, pi zek tə ɗo sə jəje ahay. [Tinen apan ti ba, hinahibay a'am i ɓal, 4 anga pac a hinen ahay nà, maslay a Mbərom a dazay ahay à a'am ata inde, i ɓal anan. A'am ata kə̀ ɓəlak nà, ɗowan a sa lah uda pa 'am ata cəna, winen kə̀ mbərak à ɗəvac anahan wa, kwa â ga nə ɗəvac wura wura fok.]

5 Ɗowan a inde ɗəvac awan à man ata, kà gak à ɗəvac inde ava kwa kuro maakan nga anahan a jəmaakan. 6 Yesu a canan cəna, a san zle, ɗəvac kə̀ njahak apan. Anga nan, a cəce panan: «A nak sa mbar à ɗəvac anak wa ɗaw?»

7 Ɗowan ata a mbəɗahan apan, a wa: «Wan ada, ɗowan uno inde saa zla nen à a'am inde, ibay. A'am kə̀ ɓəlak dəp nà, kwa nə̂ rəzlen à nga wa kəma kəma ɗukwen, ɗo maza awan i luho uda awan.»

8 Yesu a jan asa: «Slabak, gəɓa lala anak, zla way anak kutok.»

9 Ɗowan ata a mbar ca, a gəɓa lala anahan, a zla təpa təpa.

Cəkəbay, pac ata nà, luvon sa man uda awan. 10 Anga nan, bahay sə Yahuda ahay ta jan anà ɗowan ata awan: «Biten nà, luvon sa man uda awan. Cəveɗ anak inde sə tavak lala anak pa nga ibay.»

11 Winen ite a mbəɗahan atan apan, a wa: «Ɗowan a sa mbar nen ata u jo nà, gəɓa lala anak, zla way anak.»

12 Ɗowan ataya tə cəce panan, ta wa: «Ɗowan a sa jak: “Gəɓa lala anak, zla” ata nà, wayaw?»

13 Ɗowan ata ɗukwen a san sa mbar anan nə wayaw bay. Bina Yesu a ɗukwen kà zlak way anahan à man ata wa səmaɗ bəse, anga ɗo ahay bayak a à man ata awan.

14 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a tan ayak à nga anà ɗowan ata awan ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. A jan, a wa: «Həna nà, kə̀ mbərak. Kâ saa ga ines sabay, anga way sə zalay winen ata â sa nay ahay apak sabay.»

15 Ɗowan ata a zla sa jan anà bahay sə Yahuda ahay nà, sa mbar anan nə Yesu. 16 Natiya kutok, bahay sə Yahuda ataya tə dazlan sə jugwar 'am pə Yesu wa asa, anga a mbar anan ɗo pə luvon sa man uda awan.

17 Əna Yesu a ɗakan atan anan lele, a wa: «Bəbay uno nà, winen apan i ga mer su way nə pac pac. Nen ɗukwen si ni ga mer su way kətana awan.»

18 Anga 'am anahan ataya awan, Yahuda ataya tə zəga anan sa nan iɗe hus pa sə pəlay sa vaɗ anan à məke aɗəka. Anga sa jəka, winen a ga mer su way pə luvon sa man uda ata ɗəkɗek sabay, əna a wa Mbərom nə bəbay anahan. Matanan, a lavay anan nga anahan tə Mbərom.

Mbərom kə̀ varak anan gədan anahan fok anà wan anahan

19 Yesu a jan atan asa, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Nen, wan a Mbərom nà, ni mba apan sa ga way ta nga uno itəbay. Ni ga nà, way mbala ana Bəbay uno sa ga, way aday nə canak anan ata awan. Kawa ana Bəbay uno sa ga jiga awan, nen ni ga winen a re, 20 anga aday nà, Bəbay uno a pəlay nen, a ɗuko anan way anahan sa ga ahay fok. I ɗuko pə way sə zalay həna anaya awan mba. Nen wan nà, ni ga atan. Way ataya cəna, ti gak ikwen masuwayan.

21 «Natiya, kawa ana Bəbay uno sə slabak anan ɗo ma mac aya awan, aday a varan atan sifa ata nà, nen wan anahan ɗukwen ni varan sifa anà ɗo kawa su no anà nen matanan re.

22 «Aday asa, Bəbay uno nà, kə̀ pəlak sa gan sariya anà ɗowan kwa kərtek bay, əna a mbəsak anan sariya fok à alay uno inde nen wan anahan. 23 Anga aday ɗo ahay tə̂ həro nga anà nen wan anahan, kawa sə həran nga anà Bəbay uno sə slənay nen ata awan. Kak ɗowan a a həro nga anà nen wan anahan bay nà, a həran nga anà Bəbay uno bay re.

24 «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kuwaya ɗowan a kə̀ slənek 'am uno aday kə̀ ɗəfak nga pu ɗo sə slənay ahay nen nà, winen kə̀ njaɗak sifa sa ndav bay ata awan, sariya i ban anan itəbay. Kawa sa ja bine siwaw nà, kə̀ takasak ahay à amac wa, kà zlak à sifa inde.

25 «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Alay a i slay ahay, kà slak aɗəka coy, ɗo ma mac aya ti sləne dungo uno, nen Wan a Mbərom, aday ɗo sə sləne ahay fok ti njahay uho tə sifa awan. 26 Kawa ana Bəbay uno sa mba apan sə njahay anan ɗo ahay uho ata nà, nen wan anahan ɗukwen a vuro gədan sə njahay anan ɗo ahay uho re. 27 A vuro gədan a nà, aday nâ gan sariya anà ɗo ahay, anga nen Wan su Ɗo.

28 «'Am a anan â gak ikwen masuwayan bay. Alay a awan kà slak anga ɗo ma mac aya aday tə sləne dungo uno, 29 aday ti slabakay ahay à məke a tinen ahay wa. Ɗo sa taa ga way lele aya awan, ti may uho saa njaɗ sifa. Aday ɗo sa taa ga nə way sə cəɓan anà Mbərom ite, ti may uho nà, sariya i ban atan. 30 Na ga sariya nà, kawa ana Mbərom a su jo. Ni mba apan sa ga awan ta nga uno bay. Sariya uno sa ga nà, winen lele, anga nen na ga way sa nga uno bay. Na ga nà, way mbala ana ɗo sə slənay ahay nen ata awan, aday kawa sa nan.»

Ɗo sə side ana Yesu ahay

31 Yesu a ja asa, a wa: «Abay kak na gan side anà nga uno nà, ata side uno kà zlak tə ɗiɗem a bay asanaw. 32 Əna ɗowan a inde, winen a ga side anga nen, aday na san zle side anahan nà, tə ɗiɗem awan. 33 Kwanay awan, kə slənen ɗo pə cakay ana Yuhana, kà jak ikwen side anahan, aday side anahan nà, ɗiɗem awan. 34 Abay nə pəlay side su ɗo zənzen a bay. Əna na ja pə Yuhana ata nà, aday kə̂ təmen à amac wa. 35 Anga Yuhana kə̀ tərak nà, kawa lalam ma han uko awan. Winen apan i dav. Jiyjay anahan ata kà zlak ikwen à nga, əna à alay a inde mənjœk coy.

36 «Aya əna, 'am sə side uno inde sə zalay side mbala ana Yuhana. 'Am sə side ata nà, mer su way a Bəbay uno su jo: “Ga anan!” ata awan. Ni ga mer su way a anan ata nà, anga saa side, nen na nay ahay nə pə cakay ana Bəbay uno wa.

37 «Abay Bəbay uno ɗo sə slənay ahay nen ata ɗukwen, winen apan i ga upo side a re. Kwanay kula kə slənen anan dungo anahan itəbay, aday kula kə cinen anan bay re. 38 Kula kə bənen 'am anahan à mivel a kwanay inde bay, anga kə ɗəfen nga pi nen, ɗo anahan sə slənay ahay à wulen a kwanay ata bay.

39 «Kwanay apan ki jingen Deftere a Mbərom, anga a ga pikwen nà, ki njiɗen wa sifa sa ndav bay ata awan. Aday cəkəbay Deftere ata ɗukwen a təker nà, 'am sə side sa ga pi nen a re. 40 Əna, a nak ikwen sa nay ahay pə cakay uno aday kə̂ njiɗen sifa ɗiɗem ata bay re.

41 «Nə pəlay sa njaɗ mazlaɓ pə ɗo ahay wa bay. 42 Əna na san kwanay aya zle. Kwanay kə pəlen Mbərom bay. 43 Na nay ahay nà, à sləmay ana Bəbay uno inde. Aday, cen apan. Kə ngəmen sə təma nen bay re. Aday, kak ɗowan a maza â nay ahay ta 'am sa nga anahan həna nà, ki təmihen anan, winen aɗəka nà, tə alay cuwcew awan. 44 Kwanay kə pəlen ayaw mbala ana Mbərom bay, əna kuwaya a pəlay nà, ayaw sə ɗo ahay. Aday ki mben apan sa ɗaf upo nga nà, kəkəma asanaw?

45 «Kâ sa jilen sa jəka nen ni zlah pikwen pə cakay ana bəbay uno Mbərom bay. Əna Musa, ɗo a kwanay sa ɗaf apan nga ata awan, winen saa zlah pikwen. 46 Aday abay kə ɗəfen ahay nga pa 'am ana Musa ahay aday nà, ki ɗəfen nga həna pa 'am uno ahay re. Anga Musa aday ɗukwen a vindey ahay nà, anga nen awan. 47 Natiya, kak kə ɗəfen nga pə way mbala anahan mə vinde aya bay nà, ki i mben apan sa ɗaf nga pa 'am uno bay re.»

6

Yesu a varan way sa pa anà ɗo ahay ti ga mbulo ɗara

Mata 14.13-21; Markus 6.30-44; Lukas 9.10-17

1 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a takas bəlay sə Galile a inde, a zla pa day uho. Tə ngaman anà bəlay ata nà, Tiberiyas re. 2 Ɗo ahay tə pərahan azar bayak awan, anga tə canak anan anà mer su way anahan ma ga masuwayan aya awan, a mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay.

3 Yesu a ján way anahan à ɓəzlom tə njavar anahan ahay, tə njahay à man ata awan. 4 Azar uko sə Pasəka ɗukwen i sla bəse. 5 Yesu a cakaf nga bine maw nà, a canan anà ɗo ahay bayak a tinen apan ti nay pə cakay anahan. Anga nan kutok, a jan anà Filip: «Ɗi njaɗ sə sukumay ahay way sa pa sə varan anà ɗo ahay a anan fok awanaw?» 6 A cəce ata nà, aday â san way mbala a Filip saa mbəɗahan apan ata awan. Bina, Yesu a nà, a san way anahan saa ga zle.

7 Filip a mbəɗahan apan, a wa: «Kak aday a nak uko sa jəka ɗi varan way sa pa anà man su ɗo a anan nà, kwa dala sə dinar* səkat cew ɗukwen i sla awan bay asanaw!»

8 Mərak ana Simon Piyer a inde, tə ngaman Andəre, winen njavar ana Yesu a re. A jan, a wa: 9 «Wan inde həna à man a anan, tapa sə pen ahay inde apan ɗara. Kəlef ahay ɗukwen inde apan cew! Aka aday i sla ma, anga man su ɗo a anan anaw?»

10 Yesu a jan atan kutok, a wa: «Jen anan ù ɗo a anaya fok tə̂ njahay a məndak.»

Gujeɗ inde məngəɗez a à man ata awan. Ɗo ahay tə njahay apan kutok. Ɗo ahay à man ata ɗukwen, tinen mə baslay a nà, mungol a ɗəkɗek aday nà, ta ga mbulo ɗara.

11 Yesu a gəɓa anan tapa sə pen a ɗara ataya awan, a ngəran ayak anà Mbərom aday a gəzlan anan anà ɗo ahay. A ga anan tə kəlef ɗukwen matanan. Kuwaya kə̀ njaɗak kawa sa nan.

12 Tinen ata fok, ta rah nà, Yesu a jan anà njavar anahan ahay: «Hilen anan nga anà tapa sə pen mə mbəsak ata awan, anga aday â sa nes bay.» 13 Tə halan nga anà mə mbəsak ata nà, a ga cəkarak kuro nga anahan a cew.

14 Ɗo ahay sə canan anà masuwayan ana Yesu a sa ga ata nà, ta wa: «Tə ɗiɗem awan, ɗowan a anan nà, i ga nà, winen ɗo maja'am a Mbərom saa nay ahay pə daliyugo azanan ata awan.»

15 Yesu a san zle, ɗo ahay ti nay ahay saa ban anan aday ti i ɗaf anan bahay awan sə məgala. Anga nan, a zla way anahan səmaɗ à ɓəzlom maza awan.

Yesu a bar pa nga sə a'am tə saray

Mata 14.22-33; Markus 6.45-52

16 Natiya awan, suko a a ga cəna, njavar ana Yesu ahay tə dazay pa 'am sə a'am sə bəlay. 17 Ta ján à kwalalan inde sa zla à Kafarnahum. À alay ata ɗukwen, iɗe kə̀ bənak lele coy, aya əna Yesu winen inde tə tinen ibay hwiya. 18 A'am a ɓal tə məgalak awan, anga maɗ winen apan i ɓal bayak awan. 19 Kwalalan a haw pa nga sə a'am i ga kilomiter ɗara kabay mbərka nà, tə canan anà Yesu, winen apan i nay ahay tə saray pa nga sə a'am, aday winen bəse tə tinen coy. Tinen ite tə jəjar pi zek.

20 Coy Yesu a jan atan, a wa: «Nen awan! Kə̂ jəjiren bay.»

21 Natiya kutok, a nan atan sə gəɓa anan à kwalalan inde, aday kwayan'a kwalalan ata kə̀ dəzlek pə yugo à man a tinen sa gan may ata coy.

Ɗo ahay tə pəlay anan Yesu

22 Sidew a nà, ɗo sə njahay pa day sə bəlay hinen ataya tə pəlay anan Yesu. Anga ta san zle, avaɗ awan nà, kwalalan inde nə kərtektəkke. Aday ta san zle re, Yesu nà, kə̀ jənak à kwalalan mbala ana njavar anahan ahay sə gəɓa ata bay. Ta zla nà, mənjəna winen. 23 Əna kwalalan azar aya inde ta nay ahay à Tiberiyas wa. Tə dəzley ahay nà, ɗinger pa man ana Yesu sə varan tapa sə pen anà ɗo ahay ta sə ngəran anà Mbərom ata awan. 24 Ɗo ahay ta ca iɗe cəna, Yesu winen ibay, aday njavar anahan ahay ɗukwen tinen ibay. Natiya tə gəɓa kwalalan ahay sa zla a Kafarnahum saa pəlay Yesu.

Way sa pa sa var sifa nà, zek a Yesu awan

25 Ta njaɗ anan winen pa day uho, tə cəce panan, ta wa: «Miter, ka nay ahay à man a anan nə siwaw?»

26 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kə pəlen nen nə, anga ki pen way həniniye, aday kə rihen re ata awan. Bina, masuwayan uno sa gak ikwen ata nà, kə sənen bay. 27 Kə̂ mbəɗəken sa ga mer su way sa njaɗ way sa pa sa nes ata aɗəka bay. Suwan aɗəka, gen nà, mer su way sa njaɗ way sa pa sə njahay pa sə viyviya ata awan. Way sa pa ata nà, a var sifa sa ndav bay ata awan. Saa varak ikwen anan nà, nen Wan su Ɗo. Anga Bəbay uno awan, kə̀ təmahak sa ɗaf anan upo mazlaɓ anahan pə iɗe sə ɗo ahay.»

28 Ɗo ahay tə cəce panan asa, ta wa: «Mi njaɗ sa ga ma, kawa ana Mbərom sə pəlay anaw?»

29 Yesu a jan atan, a wa: «Mer su way ana Mbərom sə pəlay nà, ɗəfen nga pi nen, nen ɗo anahan mə slənay ata awan.»

30 Tə cəce panan re, ta wa: «Mi ɗaf apak nga ata nà, ki gan umo nə masuwayan a wuraw? Ki ga nə maw? 31 Bije a manay ahay ta pak manu à kiɓe. Kawa ana Deftere sa ja apan ata: “A varan atan way sa pa à kiɓe. Way sa pa ata ɗukwen a dazay ahay à mburom wa.†”»

32 Yesu a mbəɗahan atan apan maza re, a wa: «Ki wen, sə varak ikwen way sa pa sə dazay ahay à mburom wa nà, Musa. Əna matanan bay. Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Sə varak ikwen way sa pa guzgwez awan, aday sa nay ahay a mburom wa nà, Bəbay uno awan. 33 Way sa pa a Mbərom saa varak ikwen ata nà, nen, ɗo sə dazay ahay pə kərngay à mburom wa ata awan. Aday saa varan sifa anà ɗo ahay pə daliyugo ɗukwen, nen awan.»

34 Ta jan asa, ta wa: «Wan ada, varan umo way sa pa ata pac pac hwiya biɗaw?»

35 Yesu a jan atan, a wa: «Ɗaf sa var sifa nà, nen awan. Ɗowan a kà nak pə cakay uno nà, may i han apan kula sabay. Aday ɗowan a kə̀ ɗəfak nga pi nen ɗukwen, jom i gan kula sabay. 36 Aya əna na jak ikwen: Kə cinen uno, əna kə ɗəfen upo nga bay hwiya. 37 Bəbay uno kə̀ varak uno anan kuwaya fok cəna, i nay ahay pə cakay uno awan. Aday kuwaya kà nak ahay pə cakay uno cəna, ni lar a bay. 38 Anga na nay ahay à mburom wa nà, sa naa ga way su no anà nen bay, əna sa naa ga way sa nan anà ɗo sə slənay ahay nen. 39 Aday way ana ɗo sə slənay ahay nen ata sa nan nà, həna: Nâ saa lize anan ɗo winen sə vuro ataya kwa kərtek bay, əna pa pac sa ndav anan daliyugo nà, nə̂ slabakay atan ahay à məke wa uho. 40 Natiya awan, kuwaya kə̀ canak uno anà nen Wan ana Mbərom, aday kə̀ ɗəfak upo nga nà, ɗowan ata i njaɗ sifa sa ndav bay ata awan. Aday nen ni slabakay anan ahay à məke wa pa pac sa ndav anan daliyugo. Sa nan à Bəbay uno nà, way ata awan.»

41 Anga nan kutok, Yahuda ahay tə dazlan sə gəɗan azar ana Yesu, anga a wa: «Nen nà, way sa pa sə dazay ahay à mburom wa ata awan.»

42 Ta wa: «Na wa, winen nə Yesu ba? Wan ana Yusufu biɗaw? Ɗa san atə bəbay anahan tə may anahan a təke biɗaw? Aka aday, i jəka winen a dazay ahay à mburom wa nà, kəkəmaw?»

43 Yesu a jan atan, a wa: «Mbəsiken sa gaɗ azar à wulen ana kwanay ahay. 44 Ɗowan saa njaɗ sa nay ahay pə cakay uno nà, ibay, si kak Bəbay uno a sə slənay ahay nen ata kə̀ jərahak apan sa nay anan aday. Kuwaya ɗowan a kə̀ njaɗak sa nay ahay pə cakay uno nà, nen ni slabakay anan ahay à məke wa pa pac sa ndav anan daliyugo. 45 Ɗo maja'am ana Mbərom ahay tə vindek, ta wa: “Tinen a kəzlek, Mbərom i ɗakan atan anan way.‡” Ɗowan a kə̀ slənek 'am ana Bəbay uno, aday kə̀ təmahak atətak way anahan nà, i nay ahay pə cakay uno. 46 Kula ɗowan kə̀ canak anan anà Mbərom bay, si nen, ɗo sa nay ahay pə cakay ana Mbərom a wa, nen kərtek nə, nə canak anan à Bəbay acəkan.

47 «Natiya awan, nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗowan a kə̀ ɗəfak upo nga nà, kə̀ njaɗak sifa sa ndav bay ata awan. 48 Way sa pa sa var sifa ata nà, nen awan. 49 Bije a kwanay ahay ta pak manu§ à saf inde. Kə̀ varak atan sifa bay. Anga nan, fok a tinen a tə məcak à saf inde. 50 Yo, ɗo sa pa tapa sə pen sə dazay ahay à mburom wa ata nà, â ga nə kuwaya i mac itəbay. 51 Nen nà, way sa pa sa nay ahay à mburom wa ata awan, way sa pa sa var sifa. Ɗowan a kà pak way sa pa ata nà, i mac kula itəbay. Way sa pa ata nà, zek uno awan. Ni var anan anga aday ɗo ahay tâ njaɗ sifa.»

52 'Am a anaya awan a gəɓan atan ahay agaɗ azar sa ga mivel anà Yahuda ataya asa, ta wa: «I varak uko zek anahan aday ɗi pa nà, kəkəmaw?»

53 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Nen Wan su Ɗo nà, kak ki pen zek uno bay, aday ki sen mez uno bay nà, sifa i ga inde à kwanay ibay. 54 Əna ɗowan a kà pak zek uno aday kà sak mez uno re cəna, ɗowan ata kə̀ njaɗak sifa sa ndav bay ata awan, aday ni slabakay anan ahay à məke wa pa pac ana daliyugo saa ndav. 55 Anga zek uno bine siwaw nà, way sa pa guzgwez awan, aday mez uno ɗukwen way sa sa guzgwez a re. 56 Kuwaya kà pak zek uno, kà sak mez uno nà, winen kə̀ japak ti nen; nen nə japak tə winen re. 57 Bəbay uno, ɗo sa var sifa nà, sə slənay ahay nen nà, winen awan. Nen nə njahay uho nà, anga winen. Matanan, kuwaya kà pak zek uno nà, i njahay uho anga nen cite re.

58 «Natiya, way sa pa sə dazay ahay à mburom wa nà, zek uno kutok. Bije a kwanay ahay nà, ta pak manu sə dazay à mburom wa à saf inde. Aday pə dəɓa anahan a wa ɗukwen, tə məcak fok re. Aya əna, kuwaya ɗowan a kà pak way sa pa mbala uno saa var ata nà, i mac kula itəbay.»

59 À alay ata nà, Yesu winen apan i wazay ù doh sə wazay ana Yahuda ahay à wulen su doh sə Kafarnahum, a saa ja 'am a anaya nà, na.

'Am a Yesu ahay sə varan sifa sa ndav bay anà ɗo ahay ata awan

60 Ɗo ahay bayan a à wulen sə njavar ana Yesu ahay tə sləne 'am ataya cəna, ta wa: «'Am anaya ma da 'am aya awan. Waya sa mba apan sə təma kətanan anaw?»

61 Yesu a san zle tinen apan ti gəɗan azar pa 'am ataya awan. Anga nan, a jan atan, a wa: «'Am uno kə̀ mbəɗahak ikwen anan ajalay nga a kwanay ɗaw? 62 Aday, azanan kə cinen anan anà nen, Wan su Ɗo, nen apan ni ján à man sə njahay uno kwakwa ata awan. Ata aday, ki i jen kəkəma asanaw? 63 Sa var sifa nà, Apasay a Mbərom. Zek su ɗo zənzen a nà, a mba apan itəbay. 'Am a nen sa jak ikwen ataya nà, sə zəɓay ahay Apasay tə sifa nà, tinen aya kutok. 64 Əna, ɗowan aya inde à wulen ana kwanay nà, ta ɗaf upo nga itəbay.»

Anga kurre a ata ɗukwen Yesu a san ɗo saa ɗaf apan nga tə ɗiɗem a bay ataya zle, aday a san ɗowan a saa ga apan ɗaf ata zle re.

65 Yesu a zəga anan asa, a wa: «Anga nan, na jak ikwen, na wa: “Ɗowan saa njaɗ sa nay pə cakay uno nà, ibay, si kak Bəbay uno a sə slənay nen ata kə̀ jərahak apan sa nay anan pə cakay uno awan.”»

66 A bənay ahay kwa pə alay ata wa nà, njavar a Yesu ahay bayak a ta zla way a tinen, ta ngam sə pərahan azar sabay.

67 Kutok, Yesu a jan anà ɗo maslan a kuro nga cew ataya awan: «Kwanay ɗukwen, a nak ikwen sa zla way a kwanay re ɗaw?»

68 Simon Piyer a mbəɗahan apan kutok, a wa: «Miter, mi zla nà, pə cakay ana wayaw? 'Am anak nà, 'am sa var sifa sa ndav bay, pə cakay ana Mbərom. 69 Aday manay ma ɗaf apan nga, ma san zle, iken nà, ɗo cəncan a sa nay pə cakay ana Mbərom wa.»

70 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen a sə walay kwanay, kwanay a kuro nga anahan a cew. Aday cəkəbay ɗowan a kwanay a kərtek a nà, winen bahay sə setene awan.»

71 A ja 'am ata nà, pa wan ana Simon Iskariyot, sə ngaman Yudas ata awan. Anga kwa â ga nà, Yudas kə̀ tərak ɗo kərtek à wulen sə njavar ahay kuro nga cew ataya wa ɗukwen, saa ga ɗaf pə Yesu nà, winen awan.

7

Mərak ana Yesu ahay tə ɗəfak apan nga bay

1 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a bar pə daliyugo sə Galile fok. A nan abay sa zla pə daliyugo sə Yahudiya bay, anga a nan anà bahay sə Yahuda ahay sa vaɗ anan.

2 Aya əna, azar uko sə jawjawa ahay winen bəse nà, 3 mərak ana Yesu ahay ta jan, ta wa: «Mbəsak man a anan, zla way anak pə daliyugo sə Yahudiya. Aday ata njavar anak ahay tə̂ canan anà mer su way anak ahay. 4 Ɗowan a, a nan ɗo ahay tâ san anan nà, a ɗer zek sa ga mer su way itəbay. Ki ga mer su way a anaya asənə, ga atan pə iɗe sə ɗo ahay fok.»

5 Kwa mərak aya ɗukwen tə ɗəfak apan nga bay.

6 Yesu a jan atan: «Kə̀ dəzlek pə alay uno təɗe ata fan bay. Pə kwanay nà, alay wura wura cəna təɗe, əna kətanan bay. 7 Ɗo sə daliyugo ahay ti mba apan sa nak ikwen iɗe itəbay. Nen a nà, ɗo sə daliyugo ahay ti no iɗe anga nen apan ni kay anan mer su way a tinen ma ga aya nà, tinen lelibay. 8 Kwanay nà, zlen à man sə azar uko ata awan. Əna nen ni zla bay, anga alay uno kə̀ dəzlek fan bay.»

9 A jan atan 'am ata cəna, winen a a njahay à Galile.

Yesu winen à azar uko sə jawjawa ahay

10 Pə dəɓa ana mərak a Yesu ahay fok sa zla à azar uko nà, Yesu a ɗukwen a zla cite. Əna kà kak anan zek anà ɗo ahay bay.

11 Bahay sə Yahuda ahay tə pəlay anan à wulen sə ɗo ahay wa à man sə azar uko ata awan, tə cəce: «Winen ahaw?» 12 Ɗo ahay tə səsœk a səsœk à wulen a tinen ahay inde. Ɗo a azar aya ta wa: «Winen ɗo lele awan.» Ɗo a azar aya ɗukwen ta wa: «A'ay, winen apan i lize anan ɗo ahay aɗəka.» 13 Əna ɗowan sa ja 'am ataya tə njezlnjezlezl a ɗukwen ibay, anga tə jəjaran anà bahay sə Yahuda ahay.

14 Natiya awan, luvon sə azar uko ahay ta zla panan əngal nà, Yesu a zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, a dazlan sə tətakan anan way anà ɗo ahay. 15 A gan masuwayan ana bahay sə Yahuda ahay. Anga nan tə cəce, ta wa: «Ɗowan a anan kə̀ jingek bay kutok nà, a njaɗ mərike kawa həna anan nə kəkəmaw?»

16 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Way nen sa ta jak ikwen ata nà, a nay ahay ì nen a wa bay, əna a nay ahay nà, ù ɗo sə slənay ahay nen ata wa. 17 Kuwaya, kak ɗowan a kə̀ təmahak sa ga mer su way kawa sa nan anà Mbərom cəna, i san sə gəzla way ahay pi zek wa. Matanan, kak na ja 'am ana Mbərom, kabay na ja 'am sa nga uno, aday tə məgala uno nà, i san kutok. 18 Kuwaya, kak a ja nà, 'am sa nga anahan, i pəlan mazlaɓ anà nga anahan. Əna kuwaya kə̀ pəlak sə həran nga anà ɗo sə slənay anan ahay nà, ɗowan ata ɗukwen, ɗo ɗiɗem awan, mungwalay inde apan ibay. 19 Na wa, Musa kə̀ varak ikwen Tawrita à alay inde ba? Əna ɗowan kwa kərtek sə ɗəfan apan nà, ibay asanaw? Kə pəlen sa vaɗ nen nà, angamaw?»

20 Ɗo ahay tə mbəɗahan apan kutok, ta wa: «Setene inde anak à nga dəge, nga i vawak kələɗaw! Waya sə pəlay sa vaɗ iken anaw?»

21 Yesu a mbəɗahan atan apan: «Na ga way kərtektəkke cəna, kà gak ikwen masuwayan jiga awan. 22 Musa a jak ikwen nà, 'am sa gaɗ mədəndalas. Cəkəbay, sə dazlan nə Musa bay, əna bije ahay kwakwa tə lahak anan apan. A wa, kə̂ gəɗan anan mədəndalas à wan ana kwanay ahay pə luvon jəmaakan anahan sə wahay anan. Anga nan, kwa â ga nə pə luvon sa man uda dəp nà, kwanay apan ki gəɗen anan mədəndalas anà wan a kwanay a re. 23 Kə gəɗen anan mədəndalas anà wan, aday kâ sa mbəsiken anan 'am ana Musa à dəɓa bay, kwa â ga nə luvon sa man uda nà, na. Aday, a cəɓak ikwen anà kwanay pi nen, anga na mbar anan zek su ɗo zənzen a təsœs fok pə luvon sa man uda nà, angamaw? 24 Mbəsiken sə gəɗan azar anà ɗo pə way sa ca apan tə iɗe, əna sənen anan way ataya tə ɗiɗek aya aday.»

Yesu nà, Almasihu ɗaw?

25 Ɗo ahay à wulen su ɗo sə Urəsalima ataya ta wa: «Na wa, Yesu nà, winen ɗo abay tə pəlay sa vaɗ anan ata ba? 26 A ja 'am tə njezlnjezlezl awan. Ɗowan sə gafan 'am ibay. Natiya awan nà, ɗo a mənuko məceɗ aya ta san zle winen nə Almasihu ɗaw? 27 Aya əna, kak winen nə Almasihu nà, ɗowan i san man anahan awan, a nay ahay awanaw bay. Aday ɗowan a anan ata nà, ɗa san man anahan a zle asanaw!»

28 À alay ata nà, Yesu winen apan i tətakan anan way anà ɗo ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. A zəga anan tə dungo mə təɓa lele, a wa: «Kə sənen nen zle ɗaw? Aday kə sənen man uno sa nay wa ata zle ɗaw? Na nay nə gəɓay nà, 'am sa nga uno bay. Ɗowan a sə slənay nen ata nà, ɗo ɗiɗem awan. Aka aday, kə sənen anan bay asanaw? 29 Nen nà, na san anan zle, anga na nay ahay nə pə cakay anahan a wa. Sə slənay ahay nen nà, winen awan.»

30 Tə pəlay sa ban anan à man ata kutok, əna ɗowan kə̀ njaɗak sə laman bay, anga kà slak pə alay anahan a bay. 31 Cəkəbay, ɗo ahay bayak a tə ɗəfak apan nga, ta wa: «Almasihu a kà sak a nay ahay nà, i ga masuwayan ahay sə zalay ɗowan a anan kələɗaw?»

Farisa ahay ta slan ɗo ahay saa ban Yesu

32 Farisa ahay tə sləne asəsœk 'am sə ɗo ahay ata pə Yesu nà, tə halay nga tə bahay sə gəɗan dungo anà way ataya awan. Aday tə jəjem 'am, ta slan ɗo sa ba pu doh sə mazlaɓ a Mbərom ahay saa bənay anan.

33 Yesu a ja, a wa: «Nen ni njahay tə kwanay mənjœk mba. Pə dəɓa anahan a wa nà, ni ma pə cakay ana ɗo sə slənay ahay nen. 34 Ki i pəlen nen, ki njiɗen nen sabay, anga ki mben apan sa zla à man uno saa zla ata bay.»

35 Bahay sə Yahuda ahay tə cəce pi zek ahay wa, ta wa: «I zla aha anahan aday mənuko saa mba apan sa njaɗ anan itəbay ata kəlanaw? Aday i zla àga Yahuda ahay tinen à wulen sə Gərek ahay ata ɗaw? I zla saa ɗakan atan anan way anà Gərek ahay dəge? 36 Winen awan a wa: “Ki pəlen nen, aday ki njiɗen nen bay, anga ki mben apan sa zla à man uno sa zla ata bay.” A nan sa ja aday nə maw?»

Zəlaka sə a'am sa var sifa

37 Luvon sa ndav anan azar uko cəna, a zalay luvon azar aya tə mazlaɓ. Pa pac ata awan, Yesu a tavay à wulen sə ɗo ahay. A ja 'am tə məgalak awan, a wa: «Kuwaya, jom a gan cəna, â nay ahay pə cakay uno, aday i sa a'am. 38 Aday ɗowan a kə̀ ɗəfak upo nga, “mivel anahan i təra kurok sə a'am sa var sifa, i haw kawa zəlaka.” Deftere a Mbərom a ja nà, na.»

39 Yesu a ga jike ata nà, pə Apasay Cəncan awan, apasay mbala ɗo sa ɗaf apan nga ahay saa njaɗ ata awan. À alay ata nà, ɗo anahan ahay tə njaɗak Apasay Cəncan ata fan bay, anga Yesu a ɗukwen kà zlak à man sə mazlaɓ anahan fan bay re.

Mawrasan a zlan à mivel inde anà ɗo ahay

40 Ɗo azar aya tə sləne 'am ataya cəna, ta wa: «Tə ɗiɗem awan, ɗowan a anan nà, ɗo maja'am a Mbərom a mənuko sa ba ata awan.»

41 Ɗo maza aya ite ta wa: «Winen nà, Almasihu asanaw!»

Ɗo hinen ahay asa ta wa: «Kəmaya, Almasihu sa maw! Winen nà, i nay ahay à Galile wa bay asanaw? 42 Deftere a Mbərom a ja nà, Almasihu i təra nà, ɗo sə slala ana Dawuda*, aday ti wahay anan à Baytilama, wulen su doh ana bahay Dawuda way anahan.† Matanan biɗaw?»

43 Mawrasan a zlan à mivel inde anà ɗo ahay anga Yesu cərkəke. 44 Ɗo azar aya à wulen a tinen a nan atan sa ban anan Yesu, əna ɗowan kə̀ njaɗak sə laman bay.

Bahay sə Yahuda ahay tə ɗəfak nga pə Yesu bay

45 Yawa, ɗo maslan ahay ta may ahay pə cakay ana bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, tinen pə kərtek a tə Farisa ahay. Tinen ite, tə cəce pu ɗo maslan ataya wa: «Kə bənen anan ahay Yesu a bay nà, angamaw?»

46 Ɗo maslan ahay tə mbəɗahan atan apan, ta wa: «Kula, ɗowan saa njaɗ sa ja 'am kawa ɗowan ata nà, ibay.»

47 Farisa ahay tə cəce patan wa: «Kwanay a ɗukwen kə pərihen anan azar anà mungwalay anahan aya re kələɗaw? 48 Ɗowan inde kərtek à wulen sə məceɗ a mənuko ahay wa, kə̀ ɗəfak nga pə ɗowan ata nà, inde ɗaw? Kabay à wulen sə Farisa ahay wa nà, inde kələɗaw? 49 Ɗo sa ɗaf apan nga ataya nà, ɗo kəriya aya awan, anga tinen ta san Tawrita bay. Aday ɗukwen tinen mə tahasl aya awan.»

50 Natiya, ɗowan a inde tə ngaman Nikodemus, winen Farisa ahay. Winen nà, ɗowan a sa zla à man ana Yesu sə luvon ata awan. Winen a jan atan, a wa: 51 «Tawrita ana mənuko kə̀ varak uko cəveɗ sa gan sariya anà ɗo matanan bay. Aɗəka bay, ɗi lah nà, sə sləne anan 'am anahan ahay. Aday ɗi saa san 'am anahan tə way anahan sa ga ahay nà, na!»

52 Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Iken ɗukwen ka nay à Galile wa ɗaw? Jinge Deftere, ki tan à nga à man inde, ɗo maja'am a Mbərom kwa kərtek a nay à Galile wa nà, ibay asanaw!»

[ 53 Natiya awan, kuwaya a zla way anahan agay,

8

1 əna Yesu nà, a zla way anahan à ɓəzlom sə Ulivet.

Uwar sa ján uho

2 Sidew a awan kutok, Yesu a wule ù doh sə mazlaɓ a Mbərom asa. Ɗo ahay fok tə halan nga pə cakay. A njahay kutok, a dazlan sə ɗakan atan anan way.

3 Miter sə Tawrita ahay pi zek tə Farisa ahay ta nay anan ahay uwar a inde, ta ban anan tinen pi zek tu ɗo. Tə tavay anan pa 'am sə ɗo ahay, 4 aday ta jan anà Yesu kutok: «Miter, mə bənay ahay uwar a həna, winen apan i ga mədigweɗ, bina, tə nahak tu ɗo. 5 À Tawrita a mənuko inde, Musa a ja nà, uwar kawa winen a anan nà, mâ tar anan tu kon, aday â mac. Aday iken ka ja nə maw?»

6 Ta ja matanan nà, aday tâ njaɗ apan cəveɗ sa ban anan pə kwande. Kak kà jak atan awan a nà, ti mba apan sa gan apan sariya.

Yesu a kuɗœk, a vinde awan a à məndak ta wan sə alay.

7 Tinen ite, hwiya tə pərahan azar sə cəce way ahay.

Yesu a cakaf nga pa nga mburom, a jan atan: «Ɗowan a inde à wulen a kwanay, kula kà gak ines bay cəna, â lah sə taran kon awan…»

8 A kuɗœk asa, a vinde awan a à məndak maza awan.

9 Ɗo sə bənan ahay uwar ataya tə sləne 'am ata cəna, ta zla way a tinen fok suɗuk suɗuk suɗuk, ɗo məceɗ aya ta lah pa 'am.

Mə mbəɗek a à man ata awan nà, Yesu tə uwar ata coy. 10 Yesu a cakaf nga asa, a cəce panan: «Uwar, ɗo ataya tinen ahaw? Ɗowan sa ban iken tə sariya inde kwa kərtek ibay ɗaw?»

11 Uwar ata a mbəɗahan apan, a wa: «Mazar, ɗowan inde kərtek ibay!»

Yesu a mbəɗahan apan kutok: «Zla way anak, kâ sa ga ines sabay. Nen ɗukwen ni gak sariya bay.»]

Yesu nà, winen jiyjay sə dəvan anà daliyugo

12 Yesu a dazlan sa jan 'am anà ɗo ahay maza awan, a wa: «Nen nà, jiyjay sə dəvan anà daliyugo. Kuwaya ɗowan kə̀ pərahak uno azar nà, i njaɗ jiyjay sa var sifa, winen i zla à luvon inde itəbay.»

13 Farisa ahay ta jan: «Iken ka gan side anà nga anak ata nà, ata side lele kutok ɗaw? Wita nà, 'am anak kə̀ tərak kəriya awan.»

14 Yesu a mbəɗahan atan apan: «Kwa â ga həna, nen nə siden anà nga uno, side uno nà, lele awan hwiya, anga na san man uno sa nay ahay wa ata zle, na san man uno saa zla ata zle re. Əna kwanay nə kə sənen man uno sa nay ahay wa ata bay, aday kə sənen man uno saa zla ata bay re. 15 Kwanay aday nà, ki gen anan sariya anà ɗo nà, sa zlan à nga anà iɗe su ɗo zənzen awan. Nen ni gan sariya anà ɗowan itəbay. 16 Kwa nâ gan sariya anà ɗowan a ɗukwen, sariya uno cəna, hwiya winen lele awan. Lele awan, anga na ga sariya awan nə taayak uno a bay. Manay maya tə Bəbay uno a sə slənay ahay nen ata awan. 17 Way inde mə vinde a à Deftere sə Tawrita a kwanay, a wa: Kak ɗo ahay cew ta gak side pə way kərtek a nà, side a tinen ata nà, lele, aday ɗiɗem a acəkan.* 18 Nen na gan side anà nga uno. Bəbay uno a sə slənay ahay nen ata ɗukwen winen apan i ga upo side re.»

19 Natiya awan asa tə cəce panan: «Bəbay anak a nà, winen ahaw?»

Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kə sənen nen bay. Anga nan, ki sənen Bəbay uno bay re. Abay kə̂ sənen nen nà, ki sənen bəbay uno awan re.»

20 Yesu a ja 'am anaya nà, winen ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. Winen mə tavay a à man sə kukwar sa pak dala. Əna ɗowan kə bənak anan bay, anga alay anahan a kà slak fan bay.

Yesu nà, ɗo sə daliyugo a anan bay

21 Asa, Yesu a jan atan: «Nen ni zla way uno. Kwanay ite ki pəlen nen, əna ki məcen à atahasl ana kwanay inde. À man uno saa zla ata nà, ki mben apan sa zla itəbay.»

22 Yahuda ahay tə cəce pi zek a tinen ahay wa, ta wa: «A wa: “Ki mben apan sa zla à man uno saa zla ata bay.” I zla saa vaɗ a nga anahan kələɗaw?»

23 Yesu a mbəɗahan atan apan: «Kwanay ki nen nà, à dəlon wa, pə daliyugo a anan. Əna nen na nay à mburom wa. Kwanay ɗo sə daliyugo a anan, nen nə ɗo sə daliyugo a anan itəbay. 24 Anga nan ɓa na jak ikwen: “Ki məcen ì ines ana kwanay ahay inde.” Kak kə ɗəfen nga pi nen, nen nə nen, bay nà, ki məcen ì ines ana kwanay ahay inde acəkan.»

25 Tə cəce panan kutok: «Iken nə wayaw?»

Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen nà, ɗo nen sa jak ikwen apan kurre pə dəlen a wa ata awan. 26 Way ahay inde bayan a təɗe ni ja pikwen aday. Way ahay inde bayan a təɗe ni gak ikwen apan sariya re. Əna ɗo sə slənay ahay nen nà, ɗo ɗiɗem awan. Nen apan ni ɗakan anan anà ɗo sə daliyugo ahay nà, way kawa nen sə sləney ahay pə winen a wa ataya awan.»

27 Tə sənak sa jəka, a jan atan nə pə Bəbay anahan Mbərom nà, ta san bay. 28 Anga nan Yesu a jan atan kutok: «Azanan kə liwen nen à mburom, nen Wan su Ɗo nà, ki i sənen, nen nà, nen kutok. Ki sənen nà, na ga awan inde ta nga uno nà, ibay. Əna na jak ikwen nà, way ana Bəbay uno sə tətuko anan ahay ata awan. 29 Ɗo sə slənay ahay nen ata, winen ti nen. Kə̀ mbəsakak nen taayak uno bay, anga na ga nə hwiya way sa zlan à nga.»

30 À alay ana Yesu sa ja 'am ataya nà, ɗo ahay bayak a tə ɗəfak apan nga.

Ɗo sə agay tə ɓile ahay

31 Yesu a dazlan, a jan 'am anà Yahuda aya aday tinen nà, tə ɗəfak apan nga ataya awan: «Kak kə ɗəfen apan nga pə way nen sa jak ikwen ataya nà, ata ki təren njavar uno ahay tə ɗiɗem aya awan. 32 Natiya ki sənen ɗiɗem sə way ahay aday i i təmay ahay kwanay à ɓile ahay wa.»

33 Tinen ite tə mbəɗahan apan, ta wa: «Manay awan aday nà, ɓile ahay kələɗaw? Na wa manay nà, wan ana Ibərahima ahay kutok nà, mə təra ɓile aya asa aday nà, kəkəmaw?»

34 Yesu a jan atan asa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kuwaya kà gak ines nà, ines i lavan nga, anga winen ɓile anahan. 35 Ɗo ɓile a nà, i njahay pi zek tu ɗo su doh ahay hwiya itəbay. Aya əna, wan sə agay, winen mə baslay a nà, à wulen su ɗo su doh aya hwiya. 36 Kak nen, Wan a Mbərom, nə təmak ahay kwanay à ɓile ata wa nà, kwanay ɓile ahay sabay tə ɗiɗem awan. 37 Aday nà, na san kwanay biɗaw? Kwanay zaav ana Ibərahima ahay. Aday həna a nak ikwen sa vaɗ nen nà, anga kə təmihen 'am uno ahay bay. 38 Nen apan ni ja nà, way kawa ana Bəbay uno sə ɗuko anan, aday kwanay ɗukwen ki gen nà, way mbala a bəbay a kwanay a re cite.»

39 Tə mbəɗahan apan anà Yesu kutok, ta wa: «Bəbay a manay nà, Ibərahima.»

Yesu a jan atan asa: «Abay kə̂ təren zaav ana Ibərahima ahay tə ɗiɗem a nà, ki gen mer su way anahan aya awan kawa anahan sa taa ga ata re. 40 Nen na jak ikwen anan ɗiɗem sə way nen sə slənay ahay pə cakay ana Mbərom wa ata awan. Aday kwanay apan ki pəlen sa vaɗ nen məsinde awan hwiya. Ibərahima nà, kà gak matanan itəbay. 41 Kwanay apan ki gen nə mer su way ana bəbay a kwanay ahay.»

Ɗo ataya tə mbəɗahan apan: «Manay nə məgəjara aya bay, anga bəbay a manay inde kərtek nà, winen Mbərom.»

42 Yesu a jan atan: «Matana bay. Kak abay tə ɗiɗem a kwanay wan ana Mbərom ahay nà, ki pəlen nen lele, anga na nay ahay nə pə cakay anahan a wa. Na nay ahay aday nà, ta nga uno a ite bay, Mbərom a sə slənay ahay nen. 43 Kə sənen way nen sa jak ikwen ata bay nà, angamaw? Anga a nak ikwen sa pak sləmay pa 'am uno bay.

44 «Bəbay ana kwanay nà, Fakalaw. A nak ikwen sa ga mer su way a bəbay a kwanay a sə pəlay. Winen nə ɗo sa vaɗ nga su ɗo kurre way anahan. Aday kula kà jak ɗiɗem itəbay, anga abay ɗiɗem a inde à winen ibay wanahan. A gaɗ mungwalay nà, ata way sə mivel anahan ɗiɗem a ite. Anga winen mungwalay awan, bəbay sə mungwalay ahay.

45 «Əna nen nà, na ja ɗukwen ɗiɗem. Kə təmihen 'am uno bay nà, anga nan. 46 Waya à wulen a kwanay i mba apan sa jəka nen, Yesu, na gak ines anaw? Ibay! Aday kak na jak ikwen nə ɗiɗem sa 'am ahay nà, kə təmihen anan bay angamaw? 47 Ɗo a Mbərom nà, i pak sləmay pa 'am ana Mbərom ahay. Kwanay aɗəka nà, ɗo a Mbərom ahay bay. Anga nan, kə pəken sləmay pa 'am uno aday sə ɗəfan apan bay nà, na.»

Ta saa wahay Ibərahima nà, Yesu winen inde coy

48 Aday bahay sə Yahuda ahay ta jan anà Yesu, ta wa: «Ma jak, iken nà, Samariya ahay, aday ɗukwen nga a vawak asanaw!»

49 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nga a vuwo itəbay. Nen nə həran anan nga anà Mbərom, aday kwanay ki men nga sə təra nen à məndak. 50 Nə pəlak anan məduwen anà nga uno bay. Ɗo inde sə pəlo məduwen, winen nə ɗo sa ga sariya. 51 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kuwaya ɗowan a kə̀ ɗəfak anan apan anà 'am uno ahay cəna, i mac itəbay.»

52 Tinen, bahay sə Yahuda ahay ta jan kutok: «Həna nà, ma san zle, nga nà, a vawak tə ɗiɗem awan. Ibərahima kə̀ məcak! Ɗo maja'am a Mbərom ahay tə məcak. Aday ka wa: “Kuwaya ɗowan kə̀ ɗəfak anan apan anà 'am uno cəna, i mac itəbay.” 53 Bije a manay Ibərahima aɗəka nə kə̀ məcak, aday iken kə zalay anan ɗaw? Ɗo maja'am a Mbərom ahay ɗukwen tə məcak, aday… ka ca pa nga anak nà, iken waya kəlanaw?»

54 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kak nə həran nga anà zek uno nà, ahar nga uno kəriya awan. Ɗowan a kwanay sə ngimen anan Mbərom a kwanay ata nà, winen Bəbay uno. Sə həro nga ata nà, winen awan. 55 Kwanay kə sənen Mbərom bay. Nen nà, na san a zle. Na sak a jəka na san anan bay nà, ata nə tərak ɗo kərtek a tə kwanay, ɗo sə mungwalay ahay. Aya əna, na san anan zle, nə ɗəfan apan aɗəka nà, anà 'am anahan aya awan. 56 Ibərahima, bije a kwanay ata nà, kə̀ taslak mivel anga saa canan anà luvon sə wahay uno. Kə̀ pəlak, kə̀ njaɗak sə taslay mivel, anga kə̀ canak anan anà luvon ata awan.»

57 Yahuda ataya ta ma nga sə buwtay apan, ta wa: «Kak iken a ka gak ava kwa kuro ɗara bay cəna, kə canak anan anà Ibərahima ɗaw?»

58 Yesu a mbəɗahan atan apan kutok, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Tə wahak Ibərahima fan bay ata, nen nà, nen inde coy.»

59 Ɗo ataya tə sləne 'am ata cəna, ta ra kon sa tar anan. Yesu a ɗer zek, a gəɗay ahay səmaɗ ù doh sə mazlaɓ a Mbərom wa, a zla way anahan.

9

Yesu a mbar anan ɗowan a inde winen mə wahay a hurof awan

1 Natiya, Yesu winen apan i zla way anahan à man maza awan nà, a canan anà ɗowan a inde, mə wahay à kutov wa hurof awan. 2 Njavar anahan ahay ta jan, ta wa: «Miter, tə wahay anan ɗowan a anan hurof a nà, angamaw? Anga atahasl ana waya kərtek a anaw? Ines anahan a ɗaw, anga atahasl ana atə bəbay anahan ta may anahan ɗaw?»

3 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Tə wahay anan hurof a nà, anga atahasl anahan bay, anga atahasl mbala ana bəbay anahan ahay bay re. Winen mə wahay a hurof a nà, aday məgala ana Mbərom â kay ahay zek pə iɗe sə ɗo ahay tə winen. 4 Həna nà, man i pec mba ata nà, guko mer su way mbala ana ɗo sə slənay ahay apan nen ata awan. Luvon i saa ga bine siwaw nà, guko mer su way aday, bina ɗowan saa mba apan sa ga mer su way à luvon inde nà, inde sabay. 5 À alay a nen pə daliyugo a anan mba ata nà, nen nə jiyjay sə dəvan à daliyugo.»

6 Pə dəɓa anahan sa ja 'am ata wa nà, Yesu a təfe məne à məndak, a laɓ anan yugo, a slərɓan anan pə iɗe anà hurof ata awan, aday a jan: 7 «Zla, kaa banay iɗe a dəlov sə ngaman Silowam ata wa.» Silowam ata nà, ta 'am sə Yahuda ahay, kawa sa ja bina maw nà: «ma slan awan».

Hurof ata a zla à Silowam, a banay anan iɗe anahan. A may ahay nà, a canan iɗe zle coy kweler kweler.

8 Ɗo sə məsudoh anahan ahay, pi zek tu ɗo sa taa canan winen apan i rəke way ataya, ta wa: «Na wa, ɗo sa taa njahay sə rəke way ata ba?»

9 Ɗo ahay ngal ta wa: «Winen awan dəge?»

Ɗo maza aya ite, ta wa: «A'ay, winen bay. Ɗo hinen, ɗo sa ga minje tə winen.»

Winen a kutok a wa: «A'ay, nen awan.»

10 Tə dazlan, tə cəce panan: «Iɗe anak ahay tə təɓa nà, kəkəmaw?»

11 A mbəɗahan atan apan, a wa: «Ɗowan a inde tə ngaman Yesu, a laɓ yugo mənjœk, a slərɓo anan iɗe, aday u jo: “Zla à dəlov sə ngaman Silowam ata awan, ka saa banay iɗe.” Na zla, nə banay iɗe, iɗe uno ahay tə təɓa ngurret kutok.»

12 Tə cəce panan: «Ɗowan ata həna, winen ahaw?»

A mbəɗahan atan apan, a wa: «Na san bay!»

Farisa ahay tə cəce 'am pə ɗowan a iɗe anahan sə təɓa ata wa

13 Natiya, tə lagay anan ɗowan a iɗe anahan ahay sə təɓa ata pə cakay sə Farisa ahay. 14 Aya əna, pac ana Yesu sa laɓ yugo, sə slərɓan anan iɗe, aday sə təɓan anan iɗe anà hurof ata nà, luvon sa man uda awan. 15 Anga nan, Farisa ahay tə cəce pə ɗowan ata wa, ta wa: «Ka njaɗ sa ca iɗe həna nà, kəkəmaw?»

Ɗowan ata a mbəɗahan atan apan, a wa: «Ɗowan ata a slərɓo duɗo pə iɗe mənjœk, na zla, nə banay anan, iɗe uno ahay tə təɓa kutok.»

16 Ɗo ahay ngal à wulen sə Farisa ahay inde ta ja, ta wa: «Ɗo sa ga way matanan ata nà, a nay pə cakay a Mbərom wa bay, anga winen awan aday ɗukwen a bənan bitem anà luvon sa man uda awan bay.»

Ɗo maza aya ite ɗukwen ta wa: «Kəkəmaw? Kak ɗowan a nə ɗo sə atahasl nà, i mba apan sa ga masuwayan sə way matanan kələɗaw?»

Tə gəzla zek, anga mawrasan kà zlak atan à mivel inde. Tə japak 'am pə kərtek a sabay.

17 Farisa ahay tə cəce pə ɗowan a iɗe anahan sə təɓa ata wa asa, ta jan: «Bayak way inde kərtek, anga kə̀ təɓak anak anan iɗe. Iken a, ka ja nə maw?»

Ɗowan ata a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen na ja nà: Winen nə ɗo maja'am a Mbərom.»

18 Aday məceɗ sə Yahuda ahay nà, tə ɗəfak apan nga sa jəka abay winen mə wahay a nə hurof awan bay. Anga nan, tə ngaman anà atə bəbay anahan ta may anahan awan. 19 Tə cəce patan wa: «Həna anan nà, wan ana kwanay ɗaw? Kwanay kə sənen zle winen mə wahay a nà, hurof awan ɗaw? Aday a canan iɗe həna kəkəmaw?»

20 Atə bəbay ta may anahan a tə mbəɗahan atan apan, ta wa: «Ma san a zle, winen wan a manay, aday winen mə wahay a nə hurof a re. 21 Əna ma san sa jəka iɗe anahan a təɓa nə kəkəmaw nà, ma san bay, aday ma san ɗowan a sə təɓan anan iɗe ata bay re. Əna winen a aday nà, kà slak sə mbəɗahan pa 'am anà nga anahan asanaw! Cəcihen panan!»

22 Atə bəbay ta may anahan ata, ta ja matanan nà, aday Yahuda ahay tâ njaɗ patan alay sa 'am sabay. Bina, Yahuda ahay ɓa ta jak à wulen a tinen inde, ɗowan a kə̀ təmahak Yesu nə Almasihu nà, ata aday ti razl anan à wulen a tinen wa, aday ù doh sə wazay ahay wa re. 23 Natiya, atə bəbay ta may a ɗowan ata ta wa: «Winen awan aday ɗukwen kà slak sə mbəɗahan pa 'am anà nga anahan asanaw!» nà, anga nan.

24 Farisa ahay tə ngaman ayak anà ɗowan iɗe anahan sə təɓa ata awan, maza awan. Ta jan: «Mbərom a slənek anan! Ja 'am ɗiɗek awan! Manay nà, ma san zle, ɗowan a sə təɓak anan iɗe ata nə, ɗo sə atahasl.»

25 A mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen nà, na san itəbay, əna na san way inde kərtek nà: Abay nen hurof awan, aday həna, nə canan iɗe zle. Bay nà, winen ɗo sə atahasl, kabay winen ɗo sə atahasl bay nà, wita nà, na san bay.»

26 Tə cəce panan tə cəveɗ maza awan, ta wa: «A gak aday nə maw? A təɓak anan iɗe a nə kəkəmaw?»

27 A mbəɗahan atan apan asa, a wa: «Na jak ikwen anan kurre, a nak ikwen sə sləne anan bay. Aday angama, a nak ikwen nə̂ mənahan asa anaw? Kabay kwanay ɗukwen, a nak ikwen sə pərahan azar aday sə təra njavar anahan ahay kələɗaw?»

28 Tə gənahan, ta jan: «Njavar anahan aɗəka nà, iken aday bina. Manay nà, mbala ana Musa ahay. 29 Ma san zle, Mbərom kà jak anan ahay 'am anà Musa. Əna ɗowan anak ata nà, ma san winen nə mayanaw bay.»

30 A mbəɗahan atan apan, a wa: «Iya, cəkəbay, a ga masuwayan nà, na. Winen mayanaw nà, kə sənen bay. Əna, iɗe uno nà, kə̀ təɓak uno anan. 31 Ɗa san zle, mənuko fok, Mbərom nà, i təmahan anan 'am anà ɗo sə atahasl kula bay. A təmahan a nà, 'am ana ɗo sə həran nga aday a ga way sa zlan à nga ata awan. 32 Kula, kwa sə dazlan anà daliyugo nà, ɗə slənek ɗo kə̀ təɓak anan anan iɗe anà ɗo aday winen mə wahay a nə hurof a ɗaw? Ibay! 33 Kabay, kak ɗowan a anan a nay ahay nə pə cakay ana Mbərom wa bay nà, i mba apan sa ga mer su way kawa həna anan bay asanaw!»

34 Ta jan, ta wa: «Zek anak a fok mə wahay a à atahasl inde kutok nà, a nak sə ɗakan umo anan nə maw?»

Coy, tə rəzlay anan à wulen a tinen wa, aday ù doh sə wazay ahay wa re.

Hurof à mivel inde

35 Yesu a sləne sa jəka Yahuda ahay tə rəzlak anan ɗowan ata à wulen a tinen wa cəna, a zla, a tan à nga, a cəce panan 'am, a wa: «Kə ɗəfak nga pə Wan su Ɗo ɗaw?»

36 A mbəɗahan apan, a wa: «Wan ada, ɗuko anan winen wayaw, aday ni ɗaf apan nga!»

37 Yesu a jan, a wa: «Iken apan ki ca apan sa jak 'am ata nà, winen awan.»

38 A dukwen gərmec ù vo anà Yesu, a wa: «Ba Məduwen, nə ɗəfak apak nga.»

39 Yesu a jan kutok, a wa: «Nen, na nay ahay pə daliyugo a anan nə saa ga sariya sə kataɓ anan ɗo ahay: Hurof ahay tâ ca iɗe ite; Ɗo sa ca iɗe ahay ɗukwen tə̂ hurof cite kutok.»

40 Ɗo à wulen sə Farisa ahay inde, tinen pə cakay ana Yesu ata, tə sləne 'am ata cəna, tə cəce panan, ta wa: «Manay ɗukwen hurof aya ite ɗaw?»

41 Yesu a mbəɗahan atan apan: «Ki gen makwakwa abay hurof aya nà, atahasl inde pikwen ibay. Əna, ki jen nə “Manay mə canan iɗe zle.” Anga nan atahasl a kwanay inde pikwen hwiya.»

10

Ɗo sə jugwar way, tə təman anahan ahay

1 Yesu a ja 'am sə jike, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kuwaya, ɗowan a winen kà zlak tə məsudoh pə təman ahay bay, əna latœk, a ján ta nga sa jal, winen nə ɗo sə akar, ɗukwen winen ɗo sə ngəzar ɗo. 2 Aday ɗo sa zla à jal inde, pə cakay sə təman ahay tə məsudoh nà, winen nə ɗo sə jugwar təman ahay way anahan.

3 «Iɗe kə̀ cəɗek cəna, ɗo sə jugwar way i zla à man sə təman ahay. Ɗo sa ba pə təman ahay sə luvon, i təɓan ayak wa. Təman ahay ti sləne dungo ana ɗo sə jugwar way, aday winen i ngaman anà təman anahan ahay tə sləmay tə sləmay. I zla atan pə dədan. 4 Kə̀ mbakak atan uho nà, i lahan atan pa 'am. Təman ahay ti pərahan azar, anga ta san dungo anahan a zle. 5 Əna təman ahay nà, ti pərahan azar anà ɗo aday ta san anan bay ata bay. Aɗəka bay, ti haw bugol, anga ta san dungo anahan a bay.»

6 Yesu a jan atan 'am sə jike a anan, əna tə sənak anan a ja pa maw bay.

Yesu nà, ɗo sə jugwar təman ahay lele awan

7 Yesu a pərahan azar anà 'am anahan, ta sa jəka: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Nen nà, məsudoh sa jal sə təman ahay. 8 Ɗo sə luho ahay ataya fok, tinen ɗo sə akar ahay, ɗo sə ngəzar ɗo ahay. Aday təman ahay tə slənek atan anan bay. 9 Nen nà, məsudoh sa jal. Kuwaya ɗowan a kà zlak à jal inde ti nen nə i tam. I njaɗ sa zla à jal inde, i njaɗ sa nay uho, aday i njaɗ way sa pa re. 10 Ɗo sə akar nà, a nay ahay saa kəra way ahay ca, saa gəɗan dungo anà gənaw ahay, aday saa lize anan way ahay. Nen, na nay ahay aday ɗo ahay tâ njaɗ sifa, tâ njaɗ anan nə tə dedengəlen awan.

11 «Nen nà, ɗo sə jugwar təman ahay lele awan. Ɗo sə jugwar way lele a nà, a var anan sifa anahan tə alay anahan awan, anga təman anahan ahay. 12 Aya əna ɗo sə jugwar way anga magwagway cəna, təman aya nə si zek anahan ahay bay. Anga nan, kə̀ canak anan anà kəla kiɓe cəna, i haw, i mbəsak anan təman ahay. Aday, kəla kiɓe ɗukwen i ban a təman ahay, i tan atan 'am kutok. 13 Natiya awan, winen a i haw, anga a gan may jiga nà, anà magwagway anahan, bina anà təman ahay itəbay.

14-15 «Nen nà, ɗo sə jugwar təman ahay lele awan. Bəbay uno a san nen zle, nen na san Bəbay uno zle re. Matanan, nen na san təman uno ahay zle, aday təman uno ahay ɗukwen ta san nen zle. Nen ni mac anga təman uno ahay. 16 Təman uno maza aya inde, tinen à jal a anan inde itəbay. Sumor a nà, ni nay atan ahay à jal a anan inde re. Tinen ɗukwen ti təma 'am uno, ti japay pə kərtek a tə təman sa jal ahay, aday ɗo sə jugwar atan ɗukwen kərtek re.

17 «Bəbay a pəlay nen nà, anga ni var anan sifa uno, aday ni njaɗ anan way uno maza awan. 18 Ɗowan saa gəɓa anan sifa uno nà, ibay. Nen a ni var anan tə alay uno awan. Ni mba apan sa var anan, ni mba apan sa njaɗ anan way uno re. A nan anà Bəbay uno, nâ ga nə matanan.»

19 Anga 'am ana Yesu ata awan, mawrasan a zlan à mivel inde anà Yahuda ahay asa. 20 Ɗo ahay bayak a ta wa: «Setene inde anan à nga, nga a vawan. Kutok nà, kə pəlen sə sləne 'am anahan nə angamaw?»

21 Ɗo maza aya ite ta wa: «Ɗo tə setene à nga inde nà, i ja 'am matanan bay. A ga pə kwanay nà, setene i njaɗ sə təɓan anan iɗe anà ɗo hurof a ɗaw?»

Bahay sə Yahuda ahay tə pəlay Yesu bay

22 Həna nà, alay sa maɗ, aday à Urəsalima nà, alay sə azar uko sə bayak pa sa gan nga anà doh sə mazlaɓ a Mbərom ata kà slak.* 23 Yesu a zla ù doh ata awan, winen apan i bar ù vo galak sə ngaman galak a Sulimanu ata awan.

24 Yahuda ahay ta nay, ta van nga tew, ta jan: «Kak iken nə Almasihu cukutok nà, ɗakan umo anan tə ɗiɗek a kwa. Manay apan mi ba hwiya ata nà, mi i man uda nə siwaw?»

25 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Ɓa na jak ikwen anan asanaw, əna kə ɗəfen upo nga bay. Mer su way uno sa ga tə gədan ana Bəbay uno Mbərom ataya nà, ta slak sa ja 'am pa nga uno wa ɗa. 26 Kə ɗəfen upo nga bay nà, anga kwanay nə təman uno ahay bay.

27 «Təman uno ahay nà, tə sləne dungo sa 'am uno zle, aday na san atan lele re. Tinen apan ti pəruho azar. 28 Ni varan atan sifa sa ndav bay ata awan, natiya awan ti mac itəbay. Ɗowan saa ngəzar atan à alay uno wa ɗukwen, ibay re. 29 Bəbay uno sə vuro atan ata, winen a zalan məgala anà way ahay fok. Anga nan, ɗowan saa ngəzar atan à alay a Bəbay uno a wa ɗukwen ibay. 30 Nen tə Bəbay uno ata nə manay kərtek.»

31 Bahay sə Yahuda ahay tə sləne 'am ata cəna, ta ma nga sa ra kon à alay inde miza awan†, aday sa tar anan. 32 Anga nan, Yesu a jan atan: «Na gak mer su way ahay lele aya bayan a pa 'am ana kwanay tə məgala ana Bəbay uno. Ki tiren nen həna gəngaf gəngaf bine siwaw nà, pi mer su way wura kərtek a anaw?»

33 Bahay sə Yahuda ahay tə mbəɗahan apan, ta wa: «A nan umo sa tar iken nà, anga mer su way anak lele aya bay, əna anga kə jənak anan pa 'am anà Mbərom. Iken nə ɗo zənzen awan, aday a nak sə təra anan nga anak həna, Mbərom awan.»

34 Yesu a mbəɗahan atan apan: «Mə vinde à Deftere a kwanay inde, Mbərom a ja nà: “Kwanay aday nà, mbərom ahay.‡” 35 Ɗa san zle, way ana Deftere a Mbərom ma ja nà, a mbacay wa zek bay. Ɗo sə sləne 'am ataya nà, Mbərom a ngaman atan nə mbərom ahay. 36 Nen nà, Mbərom u go nga, aday a slənay nen pə daliyugo. Ki jen nà, nə jənak anan pa 'am anà Mbərom nà, kəkəmaw? Anga na wa, nen wan anahan ata ɗaw? 37 Kak na ga nə mer su way ana Bəbay uno Mbərom bay nà, kə̂ ɗəfen upo nga bay. 38 Aday kak na ga nà, mer su way anahan tə ɗiɗem a cəna, ɗəfen nga pi mer su way uno. Kwa kə ɗəfen nga pi nen bay nà, ɗəfen nga pi mer su way uno a kwa. Anga aday, kə̂ sənen anan hwiya, Bəbay uno nà, manay kərtek awan.»

39 Asa bahay sə Yahuda ahay tə pəlay sa ban anan, tə njaɗak anan bay, kə̀ təmak patan wa.

40 Pə dəɓa anahan a wa, Yesu a zla way anahan pə day uho sə zlinder sə Urdon, a njahay way anahan à man ana Yuhana sa taa ga baptisma ata awan. 41 Ɗo ahay ta nay pə cakay anahan bayan a awan. Ta ja, ta wa: «Yuhana nà, kula kà gak masuwayan ahay itəbay, əna 'am anahan a sa ja pə ɗowan a anan nà, kə̀ tərak ɗiɗem aya awan.» 42 Ɗo maza aya bayan a à man ata awan, tinen tə ɗəfak apan nga.

11

Lazarus kə̀ məcak

1 Ɗowan a inde tə ngaman Lazarus, winen ɗəvac awan. Ɗowan ata nà, winen ù kon sə ngaman Baytiniya ata awan. Mərak anahan ahay inde dəna aya cew ɗukwen, tinen à man ata re, atə Marta tə Mariyama. 2 Mariyama aday nà, uwar saa mbəɗan amar pə saray anà Yesu aday sə takaɗ panan tə sibœk sa nga anahan ata awan. Lazarus a ɗəvac ata nà, mərak anahan.

3 Atə Marta tə Mariyama ta slan ɗo saa jan anà Yesu nà: «Ba Məduwen, car anak Lazarus nə winen lelibay, ɗəvac a gan.»

4 Yesu a sləne 'am ata cəna, a wa: «Ɗəvac ana Lazarus nà, ɗəvac sa mac anan bay. Əna ɗəvac ata i ka anan məgala ana Mbərom, aday mazlaɓ uno re, nen Wan a Mbərom.»

5 Atə Marta tə Mariyama tatə Lazarus nà, Yesu a pəlay atan nə lele. 6 Aday cəkəbay, anahan sə sləne Lazarus ɗəvac awan ata nà, kə̀ njahak à man ata luvon ahay cew asa.

7 Pə dəɓa wa, a jan anà njavar anahan ahay, a wa: «Muko pə daliyugo sə Yahudiya.»

8 Tinen ta jan, ta wa: «Miter, Yahuda ahay tə pəlay abay sa tar iken tu kon nə kwakwa bay asanaw? Həna, a nak sa ma à man ata re ɗaw?»

9 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Pac a dav nà, hway biɗaw? Aday kak ɗo winen apan i bar à jiyjay anahan a inde nà, saray i dəcan ɗaw? Saray i dəcan bay, anga a canan iɗe zle lele, winen à jiyjay sa dav pə daliyugo a anan inde. 10 Aya əna, ɗo sa bar à luvon inde ite nà, saray i dəcan, i slahay təktek, anga jiyjay inde sə luvon itəbay.»

11 Pə dəɓa sa 'am ata wa asa, Yesu a jan atan: «Car a mənuko Lazarus ata kə̀ njəkak ahan. Əna ni zla saa pəɗəkey anan.»

12 Njavar anahan ahay tə mbəɗahan apan, ta wa: «Ba Məduwen, kak a njak ahan ata nà, i mbar asanaw!»

13 Abay a nan anà Yesu sa ja nà: Lazarus kə̀ məcak! Əna pə njavar anahan ahay nà, a jan atan nə 'am sə ahan acəkan.

14 Yesu a jan atan anan ngəlarak kutok, a wa: «Lazarus kə̀ məcak! 15 Əna na zlak à man ata bay nà, anga kwanay. Natiya, ataslay mivel uno inde, anga tə way a saa təra ata nà, kwanay ki i njiɗen sa ɗaf upo nga kutok. Həna nà, zluko pə cakay ana Lazarus awan.»

16 Tomas, ɗowan a tə ngaman Didimus* anga winen muwsa ata, a jan anà azar sə njavar ana Yesu aya, a wa: «Mənuko ɗukwen zluko saa mac tatə miter a mənuko.»

Yesu nà, winen ɗo sə slabakay anan ɗo ahay à məke wa

17 Natiya, Yesu a dəzle à Baytiniya cəna, a sləne tə zəɓak anan Lazarus à məke kà gak luvon ahay fuɗo coy. 18 Baytiniya a aday nà, bəse tə Urəsalima i ga nà, way sə kilomiter ahay maakan. 19 Yahuda ahay bayan a ta nak à məsinde ana Lazarus. Ti i bənan mivel anà mərak anahan ahay, atə Marta tə Mariyama.

20 Ana Marta sə sləne sa jəka Yesu kà nak ata nà, a slabak, a zla à man anahan pə cəveɗ. Əna Mariyama nà, winen a njahay agay. 21 Marta a jan anà Yesu: «Abay kâ ga inde à man a anan nà, mərak uno i mac bay. 22 Həna ɗukwen na san zle, Mbərom i varak way kawa ananak saa cəce panan ata fok re.»

23 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Mərak anak i slabakay à məke wa.»

24 Marta a wa: «Na san zle, pa pac sa ndav anan daliyugo nà, i i slabakay ahay tə ɗo ahay fok à məke wa.»

25 Yesu a jan: «Nen nà, ɗo sə slabakay anan ahay ɗo ma mac aya à məke wa, ɗo sə varan atan sifa re. Kuwaya, ɗowan a kə̀ ɗəfak upo nga nà, i njahay uho tə sifa awan, kwa kə̀ məcak dəp nà, na. 26 Kuwaya, ɗowan a tə sifa mba cəna, kə̀ ɗəfak nga pi nen a nà, i mac bay. Iken, kə təmahak 'am a anan ɗaw?»

27 Marta a mbəɗa apan, a wa: «Ayaw, Ba Məduwen, nə ɗəfak apak nga. Iken nà, Almasihu, Wan a Mbərom a sa nay ahay pə daliyugo ata awan.»

Yesu a pəkay iɗe sə ayam

28 Pə dəɓa ana Marta sa ja 'am ata wa nà, a zla pə cakay ana mərak anahan Mariyama, a jan tə sœksœk awan: «Miter kà nak, winen apan i ngamak!» 29 Mariyama a sləne matanan cəna, a slabak hərom, a zla pə cakay ana Yesu.

30 Yesu a aday nà, kə̀ dəzlek à wulen su doh bay. Winen à man a tinen sə zlangay tə Marta ata mba.

31 Ɗo a tinen mə njahay aya ù doh tatə Mariyama ata, tinen apan ti man a mivel ù doh. Tə canan winen sə slabak baram ata nà, tə pərahan azar. A ga patan nà, i zla saa yimay ahay pə jəvay wa.

32 Mariyama a dəzley ahay pə cakay ana Yesu nà, a dukwen gərmec ù vo, a jan: «Ba Məduwen, kâ ga inde à man a anan aday nà, mərak uno i mac bay.»

33 Yesu a canan à Mariyama nà, winen apan i yam, aday Yahuda ahay sə pərahan ayak azar ataya ɗukwen tinen apan ti yam re. Anga nan, a slabakan anan mivel anà Yesu, a cəɓan.

34 Yesu a cəce: «Ki len anan ahaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta jan: «Miter, hayak, ca apan!»

35 Cəna, Yesu a pəkay iɗe sə ayam.

36 Yahuda ahay ta wa: «Cen apan, a pəlay anan Lazarus a re!»

37 Aya əna ɗo azar aya ta wa: «Winen ɗo sə təɓan anan iɗe anà ɗowan a hurof ata awan. Abay winen â dəzley ahay à alay a Lazarus tə sifa mba ata nà, i mba apan sa mbar anan aday â mac bay, biɗaw?»

Yesu kə̀ slabakak anan Lazarus à məke wa

38 A cəɓan anà Yesu maza asa, a zla pə jəvay. Jəvay a nà, mə tacay a tə bələlen. 39 Anga nan kutok, Yesu a wa: «Təɓen anan jəvay awan!»

Marta a wa: «Ba Məduwen, i rəbas, anga kà gak həna luvon ahay fuɗo à məke inde.»

40 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Na jak anak biɗaw? Kak kə ɗəfak upo nga nà, ki canan anà məgala sə mazlaɓ a Mbərom asanaw?»

41 Tə təɓa anan bələlen pə jəvay wa kutok. Yesu a ca iɗe à mburom, a wa: «Na gak ayak suse, Bəbay uno, anga kə slənek uno anan. 42 Nen, na san zle, hwiya ki sləno anan. Əna na jak ayak nà, anga ɗo sa man a anaya tâ ɗaf apak nga, tâ san iken sə slənay ahay nen acəkan.»

43 A ndav anan 'am anahan ata nà, a ja 'am tə məgalak a asa, a wa: «Lazarus, hayak uho!»

44 Lazarus, ɗowan a ma mac ata, a nay ahay uho, saray tə alay anahan aya tinen mə tuweɗ aya tə pətike. Iɗe anahan a ɗukwen mə tuweɗ a tə zana.

Yesu a jan atan, a wa: «Pəsiken panan zana, aday â zla way anahan.»

Wurwer sa ban anan Yesu

Mata 26.1-5; Markus 14.1-2; Lukas 22.1-2

45 Yahuda a sa zlak ayak pə cakay ana Mariyama ataya, tə canan anà mer su way ana Yesu sa ga ata cəna, bayak a à wulen ana tinen wa tə ɗəfak nga pə Yesu. 46 Aya əna, ɗo a azar aya ta zla pə cakay ana Farisa ahay saa ray ahay apan 'am anga mer su way anahan sa ga ata awan.

47 Anga nan, Farisa ahay pi zek tə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay tə ngaman anà məceɗ sə Yahuda azar aya, aday tə halay nga. Ta wa: «Ɗi ga həna nà, kəkəmaw? Anga ɗowan a anan winen apan i ga masuwayan sə way ahay bayak awan. 48 Kak ɗa sak a mbəsak anan â ga mer su way matanan nà, ɗo ahay kəzlek ti ɗaf apan nga. Aday pə dəɓa anahan a wa kutok nà, Ruma ahay ti i ja à 'am ata inde. Ti mbəzlak uko anan doh sə mazlaɓ a Mbərom, aday ti tak uko 'am re.»

49 Ɗo kərtek à wulen a tinen awan tə ngaman Kayafas, winen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way pə viya ata awan. Winen a jan atan: «Kwanay kə sənen awan bay. 50 Suwan ɗo kərtek â mac anga ɗo a kəzlek, tə ɗo ahay saa lize jiya nà, na. Matanan biɗaw?»

51 A ja 'am ataya nà, tə ndaraw si zek anahan a itəbay. Sə ɗakan anan 'am ata nà, Mbərom, anga tə viya ata nà, winen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay. Anga nan, a wa Yesu i sa mac anga Yahuda ahay fok. 52 Əna Yesu i mac nà, anga Yahuda ahay ɗəkɗek bay. I mac nà, anga aday â halan nga anà wan a Mbərom ma ta 'am ataya, tə̂ njahay pə kərtek a re.

53 A ban pə luvon ata wa kutok nà, bahay sə Yahuda ahay tə dazlan sa ga wurwer sa vaɗ anan Yesu. 54 Anga nan, Yesu kà mbak apan sa bar lele à wulen sə Yahuda ahay sabay. A slabak à wulen su doh ata wa, a zla à man kiɓe. Natiya tə njahay à man ata tə njavar anahan ahay à wulen su doh sə ngaman Efərayim ata awan.

55 Azar uko sə Yahuda ahay sə ngaman azar uko sə Pasəka ata, i sla bəse. Anga nan, ɗo sə wulen su doh sə kiɓe ahay ta zla à Urəsalima saa lavay anan zek a tinen ahay à cəncan a inde kurre. 56 Tə dəzley ahay à Urəsalima nà, tə pəlay anan Yesu. Tə halay nga ù doh sə mazlaɓ a Mbərom nà, tə cəce pi zek ahay wa, ta wa: «A ga pikwen nà, i nay ahay à azar uko ɗaw, i nay ahay bay?»

57 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, pi zek tə Farisa ahay ta ɓan 'am à wulen a tinen inde, ta wa: «Ɗowan a kə̀ sənak man a Yesu nà, â ɗakak uko anan aday ɗi ban anan.»

12

Mariyama a mbaɗ amar pə saray ana Yesu

Mata 26.6-13; Markus 14.3-9

1 Natiya, a mbəsak luvon mbərka aday azar uko sə Pasəka i sla nà, Yesu a zla à Baytiniya, ù kon ana Lazarus, ɗowan a Yesu sə slabakay anan ahay à məke wa ata awan. 2 Ta dan way sa pa anà Yesu à man ata awan, aday Marta a varan atan. Ɗo ahay inde bayak a pə tuwez ata awan, Lazarus ɗukwen winen inde re.

3 À man sa pa way nà, Mariyama a gəɓa amar sə wurde anahan sə dala bayak awan, a rəbas nə dun'a. A mbəɗan anan pə saray anà Yesu. Ta da amar ata aday nà, tə way sə ngaman nardi, i ga à dunguzlok sə amar inde. A mbəɗan anan pə saray lele nà, a takaɗ anan panan tə sibœk sa nga anahan. Doh ata fok a rəbas nə dun'a lele.

4 Njavar ana Yesu a inde kərtek à man ata awan, tə ngaman Yudas Iskariyot. Winen ɗo saa ga ɗaf pə Yesu ata awan. A canan anà way ana Mariyama sa ga ata nà, a wa: 5 «Ta wa, abay tə̂ sukom anan way tə amar a anan nà, i ga dala sə dinar* səkat maakan, aday ti var anan dala awan anà ɗo mətawak aya nà, ta gak way lele biɗaw?» 6 Yudas a ja 'am ataya nà, anga aday a gan may sa man zek anà ɗo mətawak aya bay. Əna a ja matanan nà, anga winen aday nà, ɗo sa ban dala a tinen awan, aday a taa kəra panan.

7 Aya əna, Yesu a wa: «Mbəsiken anan uwar a anan, a lah anan upo nà, way a aday ti su go pac sa la nen ata awan. 8 Ɗo mətawak aya nà, ti ga inde tə kwanay hwiya, əna nen ni ga inde tə kwanay hwiya itəbay.»

Wurwer sa vaɗ Lazarus

9 Natiya Yahuda ahay bayak a tə sləne Yesu winen à Baytiniya nà, ta zla à man ata awan. Ta zla à man ata ɗukwen nà, anga Yesu cəna coy bay. Ta zla saa cay ahay pə Lazarus re, winen ɗowan a Yesu sə slabakay anan à məke wa ata awan. 10-11 Matana awan, Yahuda ahay bayan a tə mbəsakak sə pərahan azar anà pəra a tinen†, tə pərahan azar bugol nà, anà Yesu, anga Lazarus. Anga nan kutok, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay ɗukwen tə ɓanak 'am sa jəka ti vaɗ anan Lazarus à wulen ana tinen wa re.

Yesu a zla à Urəsalima

Mata 21.1-11; Markus 11.1-11; Lukas 19.28-40

12 Sidew a kutok, ɗo a sə halay nga anga azar uko sə Pasəka ataya, tə sləne Yesu winen apan i nay ahay à wulen su doh sə Urəsalima cəna, 13 tə ngərway alay sə gazlangaw ahay à alay inde. Ta zla saa zlangay tatə Yesu pə cəveɗ tə daslam ataya à alay inde. Ta zlah, ta wa: «Həren anan nga anà Mbərom! Mbərom â ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pu ɗo saa nay tə sləmay anahan, bahay sə Isəra'ila ata awan.»

14 Yesu a njaɗ zungo a inde, a ján apan, a zla pə cəveɗ. A təra kawa ana Deftere sa ja ata awan. A wa:

15 «Ɗo sə Urəsalima ahay, kə̂ jəjiren bay.

Bahay a kwanay winen apan i nay ahay həna,

winen ma ján a pə zungo.‡»

16 Njavar anahan ahay tə sənak 'am anan fan bay. Aday Yesu a zla à man sə mazlaɓ ana Mbərom nà, ta may anan ahay 'am ata à nga inde kutok. Ta san nà, Deftere a ja 'am ata nà, pə winen awan, aday pi mer su way a tinen sa ga anga winen ata awan.

17 À alay a Yesu sə ngaman ahay anà Lazarus uho, a slabakay anan à məke wa ata nà, ɗo ahay inde à man ata bayan awan. Ɗo ataya tə canak anan, aday tə təkəren 'am awan anà ɗo azar aya re. 18 Natiya awan, ɗo ahay ta nay ahay bayan a, tə təma anan Yesu, anga tə sləne kà gak masuwayan ata awan.

19 Farisa ahay ta jan ì zek a tinen aya awan, ta wa: «Cen apan, way a mənuko sa ga həna ata fok nə kə̀ varak uko magwagway bay, anga ɗo ahay fok tinen apan ti pərahan azar.»

Yesu a ja nà, alay a kà slak

20 À wulen sə ɗo ahay sa nay à man sə azar uko sə həran nga anà Mbərom ataya nà, Gərek ahay uda awan, ta nak re. 21 Ta zla pə cakay ana Filip, ɗo su kon sə Baytisada, pə daliyugo sə Galile ata awan. Ta jan, ta wa: «Wan ada, a nan umo sə canan anà Yesu.»

22 Filip ite, winen a zla pə cakay ana Andəre, a jan. Ta zla maya awan saa jan 'am ata anà Yesu. Tə dəzle cəna, ta jan, 23 aday Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Alay a kà slak həna, nen Wan su Ɗo, ni ka anan mazlaɓ ana Mbərom sə vuro ata awan. 24 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Wan sa ndaw kə̀ slahak pə yugo aday kə̀ məcak bay cəna, i njahay nə hwiya wan sa ndaw kərtektəkke. Əna wan sa ndaw kà sak a slahay aday kə̀ məcak ite nà, i wasay bayak awan. 25 Kuwaya ɗowan a, a nan sifa anahan nà, i lize anan. Əna ɗowan a kà nak anan iɗe anà sifa anahan pə daliyugo nà, i tam anan, i njaɗ sifa sa ndav bay ata awan. 26 Kuwaya, a nan à ɗowan a su go mer su way nà, â pəruho azar. Aday ɗo su go mer su way nà, â saa zla à man uno saa zla ata ite. Ɗo su go mer su way ì nen cəna, kuwaya, Bəbay uno ɗukwen i həran nga nà, anà winen.»

Yesu a ɗakay anan amac anahan

27 Yesu a ja, a wa: «Həna nà, mivel uno i ndəroɓ. Nâ jan anà Bəbay uno nà, awan a maw? Nâ jan nà, â tam nen à ɗəce a anan wa ɗaw? Aday ɗukwen na nay ahay pə daliyugo nà, sa sa ɗəce a anan ata awan. 28 Bəbay uno, ka anan mazlaɓ sə sləmay anak.»

'Am a ndəray ahay kwa à mburom wa, a wa: «Na kak anan mazlaɓ uno, aday ni ka anan maza re.»

29 Ɗo a sa man ata aya tə sləne 'am ata nà, ta wa: «Mbərom sa dac!»

Ɗo azar aya ite ta wa: «A'ay, maslay a Mbərom sa jan ahay 'am.»

30 Əna zek a Yesu a, a jan atan, a wa: «Dungo ata a jay ahay 'am nà, anga nen bay, əna anga kwanay aɗəka. 31 Həna nà, alay a Mbərom kà slak sa gan sariya anà ɗo sə daliyugo ahay. Mbərom i razl anan bahay sə daliyugo a anan həna. 32 Əna, ta sak a cakaf nen à mburom nà, ni gəɓak anan ayak ɗo ahay fok pə cakay uno awan.» 33 Yesu a ja 'am ata nà, anga sə ɗakay anan amac anahan i təra nə kəkəmaw ata awan.

34 Natiya, ɗo ahay ta jan: «Manay mə sləne à Deftere inde nà, Almasihu i nay, i ga inde hwiya. Ka ja, ka wa: Wan su Ɗo nà, ti cakaf anan à mburom nà, kəkəma asanaw? Wan su Ɗo aday nà, wita nà, wayaw?»

35 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Jiyjay inde winen apan i dəvak ikwen mənjœk mba. Bəren à man sə iɗe jiyjay a anan tamak, anga luvon i sa ga bəse. Aday ɗo sa bar à luvon inde nà, a san man anahan a saa zla ata bay. 36 À alay a jiyjay winen inde tə kwanay mba cəna, ɗəfen nga pə iɗe jiyjay, anga aday kə̂ təren ɗo sə iɗe jiyjay ahay.»

Pə dəɓa sa 'am ata wa, Yesu a zla saa ɗer patan wa zek.

Yahuda ahay tə ngəmak sa ɗaf nga pə Yesu bay

37 Natiya, kwa â ga nà, Yesu kà gak mer su way masuwayan aya bayak pa 'am a tinen dəp nà, Yahuda ahay tə ngəmak sa ɗaf nga pə Yesu bay hwiya. 38 Way ata a ga zek nà, anga aday 'am ana Ezaya, ɗo maja'am a Mbərom ata â təra. A ja, a wa:

«Ba Məduwen, waya sa ɗaf nga pa 'am a manay anaw?

Mbərom Fetek a kan anan ahay gədan anahan nà, à wayaw?§»

39 Matanan, ta mbak apan sa ɗaf apan nga bay, anga Ezaya ɗukwen kə̀ lahak apan, kà jak, a wa:

40 «Mbərom kə̀ hurfok atan, anga aday tə̂ canan iɗe bay,

kə̀ ɗəfak atan kurkwilen à sləmay, anga aday tə̂ sləne bay, tâ san bay.

Bina, abay ti mbəɗahan lœn anà ines a tinen ahay, aday ni mbar atan.*»

41 Ezaya a ja 'am ata nà, pə Yesu awan, anga kə̀ lahak sə canan anà mazlaɓ anahan.†

42 Kwa tə winen ata təke, à wulen sə bahay sə Yahuda ahay wa ɗukwen, ɗo ahay inde bayak a tə ɗəfak nga pə Yesu. Əna tə ngəmak sə ɗakay anan pa 'am sə ɗo ahay fok bay, anga tə jəjaran anà Farisa ahay, tâ saa rəzlay atan ahay ù doh sə wazay ahay wa bay. 43 Tə pəlay nà, mazlaɓ su ɗo zənzen awan, bina mazlaɓ a Mbərom saa varan atan ata bay.

'Am ana Yesu i ga sariya

44 Yesu a ja 'am tə məgalak awan asa, a wa:

«Kuwaya, ɗowan a kə̀ ɗəfak nga pi nen nà, a ɗaf nga pi nen taayak bay. A ɗaf nga pə ɗo sə slənay ahay nen re. 45 Kuwaya ɗowan kə̀ canak uno nà, kə̀ canak anan anà ɗo sə slənay ahay nen re. 46 Na nay ahay pə daliyugo nà, aday ɗo sa ɗaf upo nga ahay tə̂ njahay à luvon inde itəbay, anga nen nə jiyjay sa dav pə daliyugo a anan.

47 «Kuwaya kə̀ slənek 'am uno, kə̀ ɗəfak anan apan anà 'am ata bay cəna, saa gan sariya nà, nen bay, anga na nay ahay saa gan sariya anà ɗo sə daliyugo ahay bay, əna saa tam atan aɗəka. 48 Natiya, ɗowan a kə̀ ngəmak nen bay, kə̀ təmahak 'am uno bay, i tavay pa 'am sə sariya, anga 'am uno sa ja ataya ti gan sariya. Ti gan sariya pa pac sa ndav anan daliyugo.

49 «'Am inde na jak tə məgala uno ite nà, ibay. Əna nə təker nà, 'am ana Bəbay uno su jo, aday nâ ja ataya awan. Nə ɗakay anan nà, 'am ataya ɗəkɗek. 50 Na san zle re, way anahan su jo ahay nà, ti gəɓak ikwen ahay aɗəka nə sifa sa ndav bay ata awan. Awan a inde, na ja ta nga uno nà, ibay, si mbala a Bəbay uno su jo ataya ɗəkɗek.»

13

Yesu a banay saray a njavar anahan ahay

1 Natiya, a mbəsak ibay luvon kərtek aday azar uko sə Pasəka i sla. Yesu ɗukwen a san zle, alay anahan a kà slak sa ma pə cakay ana Bəbay anahan bəse, i mbəsak anan daliyugo a anan. Hwiya a pəlay anan ɗo anahan ahay pə daliyugo, aday həna a pəlay atan nə hus pa sa var sifa anahan.

2 Alay sə təfek suko, atə Yesu tə njavar anahan ahay tinen apan ti pa ɗaf nà, ɓa Fakalaw kə̀ ɗəfak abayak nga à mivel ana Yudas inde, wan mbala ana Simon Iskariyot ata awan, aday â ga ɗaf pə Yesu.

3 Yesu a san zle, Mbərom kə̀ varak anan gədan pə way ahay fok, aday a san zle re, a nay ahay pə cakay ana Mbərom wa, aday i ma pə cakay anahan asa. 4 Anga nan, a slabak pa man sa pa way a tinen ata wa, a culok anan zana anahan zəbor a pi zek wa, a ɓan zana kataw awan à zar. 5 A ngah a'am à tasa inde, a dazlan sə banay a saray a njavar anahan ahay. Kə̀ banak a saray a ɗowan a nà, ata i takaɗ panan tə zana anahan a mə kətuwal a à zar ata awan.

6 A həɗəkey ahay pə cakay ana Simon Piyer bine siwaw nà, Piyer a jan: «Ba Məduwen, iken ki buno anan saray ɗaw?»

7 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Piyer, ki san way uno sa ga həna ata fan bay. Əna ki i san mba.»

8 Piyer a mbəɗahan apan asa, a wa: «A'ay, ki buno saray kula itəbay.»

Yesu a jan anan ngəlarak kutok, a wa: «Kak aday nə banak anak a saray bay nà, iken ɗo uno sabay!»

9 Piyer a jan kutok, a wa: «Miter, kak matanan cukutok nà, kə̂ buno saray ɗəkɗek bay, əna buno anan alay aday ta nga a təke.»

10 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Kak ɗo kə̀ banak coy nà, a gan may anà abanay zek sabay, əna i banay nə saray ɗəkɗek, anga winen mə banay awan. Kwanay nà, mə banay aya awan. Əna, kwanay a fok bay.»

11 Yesu nà, a san ɗowan a saa ga apan ɗaf ata zle. Anga nan a wa: «Kwanay mə banay aya awan, əna fok bay.»

12 Yesu a ndav anan sə banan atan anan saray nà, a ma anan rəkot anahan pi zek. A njahay à man sa pa way asa, a wa: «Kə sənen way nen sa gak ikwen həna ata zle ɗaw? 13 Kwanay apan ki ngimen uno “Miter”, “Bahay a manay” acəkan, anga nen nà, winen a way anahan. 14 Nen nə Miter a kwanay, Bahay a kwanay, nə banak ikwen anan saray. Sumor a ɗukwen, kwanay nà, binen anan anan saray ì zek ahay matanan re. 15 Na ga matanan, aday kə̂ tətiken sa ga matanan cite. Nə ɗakak ikwen anan minje a coy. 16 Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗo sa ga mer su way àga ɗo ɗukwen, i zalay bahay su doh ata bay. Ɗo sa slan ɗo nà, a zalay anan ɗo si mer su way anahan a sa slan anan ata biɗaw? 17 Matanan, həna kə sənen anan kutok. Kak aday ki gen anan mer su way a acəkan nà, ki i tislen mivel bayak awan.

18 «Na ja nə pə kwanay a fok bay, anga na san ɗo uno sə walay ataya zle. Əna, way a mə vinde awan à Deftere a Mbərom ataya inde nà, â təra. Mə vinde uda nà: “Ɗowan a ma pak ɗaf maya ata, kə̀ tərak ɗo maniɗe uno.*” 19 Ni jak ikwen anan həna, mənjəna way ata sə təra, anga aday, way kətanan kə̀ tərak nà, kə̂ ɗəfen upo nga, kə̂ sənen anan, nen nà, nen.

20 «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kuwaya ɗowan a kə̀ təmahak anan ɗo nen sa slan anan ata nà, ɗowan ata a təma nə nen awan. Aday ɗo kə̀ təmahak nen ɗukwen, a təma anan nə ɗo sə slənay ahay nen ata re.»

Yudas i i ga ɗaf pə Yesu

Mata 26.20-25; Markus 14.17-21; Lukas 22.21-23

21 Natiya, pə dəɓa ana Yesu sa ja 'am ataya wa cəna, mivel anahan a slabak, a ja 'am ngəlarak asa, a wa: «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗowan a kərtek à wulen a kwanay inde, i i ga upo ɗaf.»

22 Njavar anahan ataya tə zəzor zek ahay nerre, aday ta san sa jəka a ja 'am ata pə wayaw nà, ta san bay. 23 Ɗo kərtek inde à wulen sə njavar anahan ataya, Yesu a pəlay anan kə̀ zalak. Winen mə njahan a pə cakay. 24 Simon Piyer a cak ayak apan, a ma panan iɗe biyya, kawa sa ja bine siwaw nà: «Cəce pə Yesu wa, a ja nə pə wayaw.» 25 Ɗowan ata a həjəkak ayak nga pa mbac ana Yesu, a cəce: «Ba Məduwen, saa ga apak ɗaf a nà, wayaw?»

26 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Həna ni gaɗ ɗaf, ni tar anan à tuwez, aday winen nà, ɗowan a ni varan anan ɗaf ata awan.» Cəna, Yesu a gaɗ ɗaf, a tar anan à tuwez, a varan anan anà Yudas, wan ana Simon Iskariyot.

27 Yesu a varan a ɗaf ata cəna, Fakalaw a zlan à mivel inde anà Yudas. Yesu a jan kutok: «Awan anak inde sa ga nà, gamacan coy!»

28 À wulen su ɗo a mə njahay a pə tuwez ataya, ɗowan sa san kwa kərtek Yesu a ja 'am ata angamaw nà, ibay. 29 Yudas nà, ɗo sa ban dala a tinen awan. Anga nan tə bayak i ga nà, Yesu a jan 'am sə sukumay ahay way sa ga azar uko, kabay â zla saa varan way anà ɗo mətawak aya awan.

30 Yudas a təma anan ɗaf ata cəna, a nay wanahan uho. Abay luvon kà gak coy re.

'Am sə asan zek

31 Yudas a nay ahay uho cəna, Yesu a wa: «Həna nà, mazlaɓ uno, nen Wan su Ɗo, winen apan i ka zek. Aday ti nen ɗukwen, Mbərom i ka anan mazlaɓ anahan re kutok. 32 Natiya, nen Wan a Mbərom, na kak anan mazlaɓ anahan nà, winen a i ka anan mazlaɓ ana wan anahan tə alay anahan a awan, aday i ka anan nə həna coy. 33 Dəna uno ahay, nen inde tə kwanay mənjœk mba, aday pə dəɓa wa ki i pəlen nen. Əna ni jak ikwen həna way uno sa jan anà bahay sə Yahuda ahay ata awan: “À man uno saa zla ata nà, ki mben apan saa zla itəbay.” 34 Anga nan, ni jak ikwen nga sa 'am wiya həna: Sənen zek à wulen a kwanay. Ayaw, sənen zek à wulen a kwanay ahay, kawa anuno sa pəlay kwanay. 35 Njiɗen sa san zek à wulen a kwanay ahay lele. Natiya, ɗo ahay fok ti san, kwanay nà, njavar uno ahay acəkan.»

Atə Yesu tə Piyer

Mata 26.31-35; Markus 14.27-31; Lukas 22.31-34

36 Simon Piyer a jan anà Yesu, a wa: «Ba Məduwen, ki zla ahaw?»

Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «À man uno saa zla həna ata nà, ki mba apan sə pəruho azar fan bay. Əna ki i mba apan sə pəruho azar nə mba.»

37 Piyer a jan anà Yesu: «Ba Məduwen, ni mba apan sə pərahak azar həna fan bay nà, angamaw? Nen, u no ni var anan sifa uno anga iken re!»

38 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Tə ɗiɗem a nà, a nak sa var anan sifa anak anga nen acəkan ɗaw? Nen apan ni jak tə ɗiɗem a həna: Zukwa njəkar i saa zlah nà, ka jak saray maakan ka san nen bay.»

14

Yesu nà, cəveɗ, winen ɗiɗem, aday winen sifa

1 Yesu a jan anà njavar anahan ahay kutok, a wa: «Awan â jalay kwanay bay. Ɗəfen nga pə Mbərom, aday kə̂ ɗəfen upo nga re. 2 À gulom su doh ana Bəbay uno Mbərom nà, man ahay inde bayak awan. Ni zla saa ndakak ikwen man à man ata awan. Kak matanan bay nà, ni jak ikwen bay asanaw. 3 Aday azanan na sak a zla, nə ndakak anan man a coy nà, ni may ahay, aday ni ra kwanay pə cakay uno awan. Natiya, ki i njihen à man uno saa njahay ata ite. 4 Aday ɗukwen, cəveɗ sa zla à man uno saa zla ata nà, kə sənen zle.»

5 Tomas a mbəɗahan apan, a wa: «Ba Məduwen, manay aday nà, ma san man anak a saa zla uda ata bay kutok nà, mi i san cəveɗ awan nə kəkəmaw?»

6 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Nen nà, cəveɗ, ɗiɗem, aday sifa. Anga nan, mənjəna nen cəna, ɗowan saa mba apan sa zla à man ana Bəbay Mbərom nà, ibay. 7 Kak kə sənen nen nà, ki sənen anan Bəbay uno zle re. A ban pə həna anan wa cəna, kə sənen anan zle coy, anga kə cinen anan.»

8 Filip ite a jan, a wa: «Ba Məduwen, ɗakan umo anan Bəbay awan cəna, i slan umo ɗa asanaw!»

9 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Filip, nen inde tə kwanay kwa həna kabay, aday ka san nen bay hwiya ɗaw? Ɗowan a kə̀ canak uno cəna, kə̀ canak anan anà Bəbay uno re. Ka ja, ka wa: “Ɗakan umo anan Bəbay awan” nə kəkəmaw? 10 Nen tə Bəbay uno, Bəbay uno ti nen, manay kərtek a nà, kə ɗəfak apan nga bay dəge? 'Am a nen sa jak ikwen ata fok nà, a nay ahay ì nen wa bay. Sa ga mer su way ata nà, Bəbay uno a, winen ì nen inde ata awan. 11 Ɗəfen nga pa 'am uno sa jak ikwen: “Nen tə Bəbay uno, Bəbay uno ti nen nà, manay kərtek” ata awan. Kak matanan bay ɗukwen, ɗəfen upo nga anga mer su way uno ahay kwa.

12 «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ɗowan a kə̀ ɗəfak upo nga cəna, winen ɗukwen i ga mer su way kawa anuno sa gay ahay ata ite re. Ɗowan ata i sa ga aɗəka nà, way sə zalay mbala anuno, anga nen apan ni zla nà, pə cakay ana Bəbay uno awan. 13 Way ana kwanay saa cəce tə sləmay uno ataya fok, ni ga atan. Matanan, nen Wan su Ɗo ni ka anan mazlaɓ ana Bəbay uno Mbərom. 14 Kə cəcihen puno wa way tə sləmay uno nà, ni ga anan.»

Yesu a ja i slənay ahay Apasay Cəncan awan

15 Yesu a ja asa, a wa: «Kak kə pəlen nen asanaw nà, ki ɗəfen anan apan anà 'am uno ahay fok. 16-17 Aday nen ni gan kem anà Bəbay uno anga aday â slənak ikwen ahay ɗo hinen maza saa mak ikwen zek. Ɗowan ata nà, winen Apasay sə ɗakay anan ɗiɗek a Mbərom. Winen i njahay tə kwanay sə coy. Ɗo sə daliyugo ahay ti njaɗ sə təma anan à mivel a tinen inde itəbay, anga ti canan bay, aday ti san anan bay re. Kwanay nà, ki sənen anan anga i njahay tə kwanay à mivel inde. 18 Ni mbəsak kwanay taayak kawa wan mətawak ahay bay, ni may ahay pə cakay a kwanay. 19 Aday azanan mənjœk nà, ɗo sə daliyugo ahay ti cuno sabay, kwanay nà, ki cinen uno hwiya. Nen nà, ɗo tə sifa awan. Anga nan kwanay ɗukwen ki njihen tə sifa aya awan. 20 Luvon ata kə̀ dəzlek ahay nà, ki sənen anan manay tə Bəbay uno nə manay kərtek, aday mənuko ɗukwen kərtek a re.

21 «Ɗo sə pəlay nen tə ɗiɗem a cəna, i təma 'am uno, i ɗəfan apan, i ga mer su way kawa 'am uno sa jan. Bəbay uno ɗukwen i pəlay anan ɗo sə pəlay nen, ata nen ɗukwen ni ɗakan anan asan zek uno, ni ɗer panan zek bay, ni kan zek lele.»

22 Yuda ite, winen aday nà, Yudas Iskariyot itəbay ata, a wa: «Ba Məduwen, ki kan umo zek aday ki kan zek anà ɗo sə daliyugo ahay ite bay ata nà, kəkəmaw?»

23 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Kəmaya, ɗowan a kə̀ pəlak nen nà, i ɗəfan apan anà 'am uno ahay. Bəbay uno ɗukwen i pəlay anan, manay a cew maya mi ɗer panan zek bay, aday mi njahay tə winen. 24 Əna, ɗowan a kə̀ pəlak nen bay ite, i ɗəfan apan anà 'am uno ahay bay. Aday ɗukwen, 'am a kwanay sə sləne həna ata nà, a nay ahay ì nen wa bay. Bəbay uno sə slənay ahay nen ata sa ja. 25 À alay a nen inde tə kwanay a mba ata nà, na jak ikwen anan way a anaya coy. 26 Pa 'am nà, Bəbay uno i slənak ikwen ahay maməzek tə sləmay uno. Winen nà, Apasay Cəncan awan. Ata aday, winen aɗəka i ɗakak ikwen anan way ahay fok, aday i mak ikwen anan 'am uno ahay fok à sləmay inde asa.

27 «Natiya kutok, ni mbəsakak ikwen nà, zay. Ni varak ikwen zay uno. Zay uno saa varak ikwen anan ata nà, kawa zay ana daliyugo sa var ata bay. Həna, nen ni zla way uno, əna kə̂ jilen awan bay, kə̂ jəjiren bay re. 28 Kə slənen sa jəka: Ni zla way uno, aday ni may ahay pə cakay ana kwanay. Kak aday kə pəlen nen asanaw cəna, tislen aɗəka nà, mivel. Anga nen apan ni zla nà, à man ana Bəbay uno, winen a zalay nen tə mazlaɓ.

29 «Nə ɗakak ikwen anan pi zek wa aday way ataya ti saa təra. Ata way ataya tə tərak nà, kwanay ki ɗəfen upo nga kutok. 30 Ni njaɗ alay a tə kwanay gem sə ɗakak ikwen anan way ahay sabay, anga həna bahay sə daliyugo a anan i nay ahay. Məgala anahan inde upo kwa mənjœk ibay. 31 Əna aday, ɗo sə daliyugo ahay tâ san nà, nə pəlay anan Bəbay uno, aday na ga ɗukwen mer su way anahan awan.

«Həna aɗəka nà, slabiken, zluko à man a anan wa!»

15

Yesu nà, a ga minje tə dədazl si sé lele awan

1 Yesu a ja 'am tə jike awan, a wa: «Nen nà, na ga minje tə dədazl si sé lele awan. Bəbay uno ɗukwen, winen nà, ɗo sə lavan nga anà sé ata awan. 2 Anga nan, alay si sé awan aday a wahay wan bay ata nà, i gaɗ anan. Winen sə wahay ata ite nà, i kəkal anan aday alay si sé ata â zəga anan sə wahay wan bayak awan. 3 Kwanay nà, ɓa kə təren kawa alay si sé mə kəkal aya, anga 'am uno sa jak ikwen ataya awan. 4 Dizlen alay ì nen inde, aday nen ni dazlay alay à kwanay inde ite. Anga alay si sé mə japay a tə dədazl si sé a bay ata nà, a mba apan sə wahay wan bay. Kwanay həna ɗukwen matanan re. Kə dizlen alay ì nen inde bay cəna, ki mben apan bay kawa dədazl si sé ata re.

5 «Nen nà, dədazl si sé, kwanay ɗukwen alay aya awan. Ɗowan a kə̀ dazlak alay ì nen inde, aday nen ɗukwen nə dazlak alay à winen inde ite cəna, i təra kawa sé sə wahay lele ata awan. Anga mənjəna nen cəna, ki mben apan sa ga awan bay fok. 6 Aday ɗowan a kə̀ mbəsakak alay pi nen wa ite, Bəbay uno i lar anan à məndak kawa alay si sé ma gaɗ ataya awan. Alay si sé ma gaɗ ataya nà, ti kuray, ɗo ahay ti ra atan, saa pak ù uko inde, sa vak atan coy.

7 «Cəkəbay, kak kə dizlen alay ì nen inde lele, aday kak 'am uno mə dazlay alay a à kwanay inde lele ite nà, kə cəcihen way kawa ana kwanay sa gan may ataya fok, aday ki njiɗen anan acəkan ca. 8 Kak kwanay apan ki gen way lele aya hwiya cəna, kwanay njavar uno ahay acəkan. Ata ki ken anan nə mazlaɓ a Bəbay uno Mbərom anà ɗo ahay bayak a kutok.

9 «Kawa ana Bəbay uno sə pəlay nen ata awan, nen ɗukwen nə pəlay kwanay nà, kətanan re. Anga nan, ngiren alay lele à asan zek uno inde. 10 Nen nà, nə ɗəfak anan apan anà 'am ana Bəbay uno ahay, aday nə ngarak alay à asan zek anahan inde. Matanan, kak aday kə ɗəfen anan apan anà 'am uno ahay nà, ki ngiren alay à asan zek uno inde lele acəkan. 11 Na jak ikwen anan way a anaya nà, aday ataslay mivel a kwanay â ga inde kawa anuno awan, aday ata ataslay mivel mbala ana kwanay nà, â rah wa lele.

12 «'Am uno sa jak ikwen ata nà, həna anan: Sənen zek à wulen a kwanay lele, kawa nen sə pəlay kwanay ata awan. 13 Ɗo kə̀ təmahak sa mac anga car anahan ahay nà, asan zek saa zalay anan mbala anahan ata nà, inde sabay. 14 Kə təmihen sa ga kawa anuno sa jak ikwen nà, kwanay nə car uno ahay. 15 Ni ngamak ikwen ɗo si mer su way ahay sabay, anga ɗo si mer su way nà, a san mer su way ana bahay anahan bay. Əna ni ngamak ikwen həna nà, car uno ahay aɗəka, anga ɓa nə ɗakak ikwen anan way uno sə sənay ahay pə cakay a Bəbay uno wa ata coy. 16 Kwanay sə walay nen bay. Nen nə walay kwanay aɗəka, anga aday kâ si gen mer su way lele aya awan, aday lele a tinen a â ndav bəse bay ata awan. Ata Bəbay uno i varak ikwen anan way ana kwanay saa cəce panan tə sləmay uno ataya fok kutok. 17 Natiya awan, 'am uno ma ja nà, sənen zek à wulen a kwanay inde lele.»

Ɗo sə daliyugo ahay ti nan iɗe anà ɗo ana Yesu ahay

18 «Sənen a pi zek wa, ɗo sə daliyugo ahay ta saa nak ikwen iɗe nà, ta lah su no iɗe aɗəka nà, ì nen awan. 19 Kak abay kî gen nə ɗo sə daliyugo ahay ata nà, ti nak ikwen iɗe bay, ti pəlay kwanay, anga kə təren nà, ɗo a tinen ahay. Əna ɓa nə walak kwanay à wulen a tinen ahay wa, aday kwanay ɗo a tinen ahay sabay. Anga nan, tinen apan ti nak ikwen iɗe hwiya.

20 «Ənga, men anan ahay 'am uno inde à nga inde aday. Na wa: Ɗo sa ga mer su way àga ɗo ɗukwen, i zalay bahay su doh ata bay. U no sa ja həna nà, kak tə kukwarak uno azar saa ga alay ti nen nà, ti kukwarak ikwen azar saa ga alay tə kwanay matanan re. Aday, kak tə ɗəfak anan apan anà 'am uno ahay nà, ata ti taa ɗəfan apan anà 'am a kwanay ahay ite. 21 Aday nà, ti gak ikwen way ataya fok nà, anga nen, bina ta san ɗowan a sə slənay ahay nen ata bay.

22 «Ta wa abay â ga aɗəka nà, na nak bay, aday nə ɗakak atan anan 'am uno bay nà, ines a tinen i ga ibay. Əna na nak cukutok aday nə ɗakak atan anan 'am uno nà, hwiya tinen apan ti ga ines a tinen ahay re. Anga nan, 'am a tinen inde saa tam wa nà, inde sabay. 23 Ɗowan a kà nak uno iɗe cəna, kà nak anan iɗe anà Bəbay uno re. 24 Na gak mer su way à wulen a tinen lele aya awan, aday kula ɗowan maza kà gak matana bay. Kak matanan bay nà, abay ines inde patan ibay re. Tinen tə canan tə iɗe a tinen aya awan, anà mer su way uno sa ga. Tə winen ata təke nà, tinen apan ti nan umo iɗe anà manay tə Bəbay uno hwiya. 25 Mə vinde awan à Deftere a Mbərom inde nà: “Tu no iɗe nà, kəriya pa 'am sə awan a ibay.*” Həna ta nan umo iɗe nà, anga aday 'am ata â təra.»

26 Yesu a jan atan asa, a wa: «Ɗo inde i nay ahay saa mak ikwen zek. I nay ahay nà, pə cakay ana Bəbay uno wa. Na sak a zla agay à man ana Bəbay uno awan nà, ni slənay anan ahay à man a kwanay. Ɗowan ata nà, Apasay sə ɗakay anan ɗiɗek a Mbərom. Kà sak a nay cəna, i ga nà, side uno awan. 27 Aday kwanay a ɗukwen, ki naa təren ɗo sə side uno ahay re, anga kwanay pə cakay uno nà, kurre way anahan asanaw!»

16

1 «Na jak ikwen anan way a anaya həna nà, anga aday kâ saa slihen à alay sə ɗəce inde bay, kə̂ mbəsiken sa ɗaf upo nga bay re. 2 Anga, azanan ti kukwarak ikwen ahay azar ù doh sə wazay ahay wa. Aday ɗukwen alay a inde i slay nà, ɗo ahay ti vaɗ kwanay. Ata ti bayak nà, kawa ta gan mer su way anà Mbərom. 3 Ti ga matanan, anga ta san sa jəka, nen, Wan a Mbərom nà, tə sənak bay, aday tə sənak zek a Mbərom a bay re. 4 Na jak ikwen anan həna nà, anga aday ta sak a dazlan sa ga matanan cəna, â mak ikwen ahay à nga inde nà, ɓa na jak ikwen anan coy. Na jak ikwen anan kurre bay nà, anga nen a inde tə kwanay a mba.»

Mer su way mbala ana Apasay Cəncan awan

5 «Natiya, həna nen ni zla way uno à man ana ɗo sə slənay ahay nen ata awan. Aka aday ɗowan kərtek sə cəce puno wa ki zla ahaw nə ibay ata nà, angamaw? 6 Aday mbac kə̀ slahak pikwen wa həna, anga nə ɗakak ikwen anan ata awan. 7 Ɗiɗek a acəkan nà, ni jak ikwen anan: Sumor a pə kwanay cəna, nâ zla way uno aɗəka. Anga na sak a zla way uno bay nà, ɗo sa mak ikwen zek ata i nay ahay bay. Na sak a zla way uno ite nà, ni slənay anan ahay pə cakay a kwanay.

8 «Winen ite, kà sak a nay cəna, i ɗakan anan anà ɗo sə daliyugo ahay nà, tinen apan ti jəjay anga 'am sə ines, anga 'am sə ɗiɗek, aday anga 'am sə sariya a Mbərom. 9 Tinen apan ti jəjay anga 'am sə ines, anga aday nà, tə ɗəfak upo nga itəbay. 10 Tinen apan ti jəjay pa 'am sə ɗiɗek, anga nen apan ni zla way uno pə cakay ana Bəbay uno Mbərom, aday ɗukwen, kwanay tə tinen ki i cinen uno kula sabay. 11 Tinen apan ti jəjay anga 'am sə sariya, bina bahay sə daliyugo a anan aday ɗukwen, sariya kə̀ bənak anan coy.

12 «'Am ahay inde upo cara cara bayak a sa jak ikwen anan, əna ti zalak ikwen məgala à nga wa həna. 13 Əna Apasay sə ɗakay anan ɗiɗek a Mbərom ata kà sak a nay ahay cəna, i ɗakak ikwen anan ɗiɗek sə way ahay nə fok lele. Anga i ja aday nà, 'am sa nga anahan a bay, əna way anahan sə sləney ahay pə Mbərom wa, i jak ikwen anan. Ata aday i ɗakak ikwen anan way saa təra azanan pa 'am ataya awan. 14 I i ka anan nə mazlaɓ uno awan, anga i njaɗay ahay 'am ahay fok ì nen a wa, aday i mak ikwen anan fok re. 15 Way a manay tə Bəbay uno a nə kərtek. Anga nan kutok, na wa: 'Am anahan a saa sləney ahay pi nen wa ata, i mak ikwen anan à sləmay.»

Way a ma caɓ a həna ata nà, i təra way sə mbasay aɗəka

16 Yesu a jan atan asa, a wa: «I njahay həna mənjœk nà, ki i cinen uno sabay, aday ɗukwen i njahay apan mənjœk cəna, ki i cinen uno maza asa.»

17 Azar sə njavar anahan aya tə cəce pi zek ahay wa, ta wa: «A nan sa ja jiya nə maw? A wa: “I njahay həna mənjœk nà, ki i cinen uno sabay, aday ɗukwen i njahay apan mənjœk cəna, ki i cinen uno maza asa.” Aday asa a wa: “Ni zla way uno pə cakay ana Bəbay uno asa.” A ja matanan nà, kəkəmaw?» 18 Aday tə mənahan asa, ta wa: «“I njahay həna mənjœk” ata nà, a nan sa ja jiya nə maw? Ɗa san way anahan a sa gan may sa jak uko ata bay.»

19 Yesu kə̀ sənak sa jəka, a nan à njavar anahan ahay sə cəce panan wa way. Anga nan a jan atan, a wa: «Kwanay apan ki vəɗen uway nà, pa 'am uno sa jak ikwen ata ba? Na wa: I njahay həna mənjœk nà, ki i cinen uno sabay, aday ɗukwen i njahay apan mənjœk cəna, ki i cinen uno maza asa.

20 «Nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Ki i yimen, ki i jen mawa, əna ɗo sə daliyugo ahay aɗəka nà, ata ti ma nga sə mbasay. Way i i cəɓak ikwen, aday way a sə cəɓak ikwen ata i tərak ikwen ambasay aɗəka. 21 Uwar ti zek cew a bine siwaw nà, mbac i slahan anga kutov kà sak a dəlay anan nà, na. Əna kà sak a ca apan, bəslok wan anahan kà nak uho asanaw cəna, awan a cəɓan sabay anga kə̀ wahak wan, a njaɗ nà, ataslay mivel coy. 22 Matanan awan, kwanay həna ɗukwen, mbac i slahak ikwen kawa uwar ti zek cew ata awan. Əna ni naa canak ikwen maza awan. À alay ata nà, ataslay mivel a kwanay i zəga nə bayak awan, aday ɗowan saa təma pikwen wa ataslay mivel ata nà, ibay.

23 «Luvon ata kà sak a dəzley ahay nà, ki i cəcihen puno 'am sə awan sabay, anga ki sənen anan way ahay nə fok. Acəkan, nen apan ni jak ikwen tə ɗiɗem a həna: Kə cəcihen way pə Bəbay uno wa aday tə sləmay uno a nà, Bəbay uno i varak ikwen anan way a kwanay sə cəce fok. 24 Hus ahay həna ɗukwen, kwanay kə̀ cəcihen awan tə sləmay uno bay. Əna cəcihen, ki njiɗen way a kawa ana kwanay sə cəce ata awan, aday ataslay mivel a kwanay i rah wa kutok acəkan.»

Yesu kə̀ mbasak pə daliyugo coy

25 Yesu a ja asa, a wa: «Na ta jak ikwen way ahay nà, tə 'am sə jike. Alay a i nay ahay aday ni ja 'am tə jike sabay, əna ni ɗakay anan way ahay pə Bəbay uno nà, ngəlarak ngəlarak kutok. 26 Pə luvon ataya nà, ki cəcihen way ahay pə Bəbay uno wa nə tə sləmay uno. Na ja nà, nen saa cəce anga kwanay bay, əna kwanay awan ki cəcihen tə sləmay uno. 27 Anga zek a Bəbay uno awan aday nà, a pəlay kwanay, anga kwanay ɗukwen kə pəlen nen, kə təmihen nen na nay ahay nà, pə cakay anahan a wa acəkan. 28 Matanan nə slabakay nà, pə cakay ana Bəbay uno wa acəkan, na nay ahay pə daliyugo. Anga nan, həna ni slabak ni ma pə cakay anahan asa, ni mbəsak anan daliyugo.»

29 Njavar anahan ataya ta jan, ta wa: «Ca apan kutok, həna ka jak 'am mənjəna 'am sə jike kutok. 30 Həna ma san zle, iken ka san way ahay nə fok. Anga ɗowan a i saa cəce panak wa way cəna, kə sənak anan anan way anahan a saa cəce ata awan. Anga nan, ma ɗaf apak nga, ka nay ahay nə pə cakay anà Mbərom wa acəkan.»

31 Yesu a jan atan, a wa: «Həna nà, kə ɗəfen upo nga acəkan ɗaw? 32 Alay a inde i nay ahay mba, kà nak aɗəka coy, aday ki i ten 'am, kuwaya i zla way anahan à man anahan sa nan. Ata ki i mbəsiken nen nà, taayak. Əna nen nə taayak acəkan bay, anga Bəbay uno a nà, winen inde ti nen hwiya wanahan.

33 «Na jak ikwen anan nà, aday kə̂ njiɗen sə njahay zay ti nen. Pə daliyugo həna nà, ki gen ɗəce bayak awan, əna bənen mivel lele, anga ɓa nen nə mbasak pə daliyugo coy.»

17

Yesu a ga amboh anga njavar anahan ahay

1 Yesu a ndav anan 'am a anaya cəna, a ca iɗe à mburom, a wa: «Bəbay uno, alay uno kà slak həna kutok. Kan anan mazlaɓ uno anà ɗo ahay, anga aday nen nâ kan anan mazlaɓ mbala anak anà ɗo ahay cite re. 2 Kə varak uno məgala sə lavan nga anà ɗo ahay fok kəzlek, anga aday ɗo a iken sə vuro atan ataya tâ njaɗ sifa sa ndav bay ata ì nen wa kutok. 3 Sifa sa ndav bay ata nà, kawa sa ja bine siwaw nà, tâ san iken, iken nə Mbərom ɗiɗek a kərtek, aday tâ san nen Yesu Almasihu nà, wan anak mə slənay a pə daliyugo ata awan.

4 «Na kak anan mazlaɓ anak anà ɗo sə daliyugo ahay, kawa sa ja nà, nə ndəvak anan mer su way anak a sə vuro ata awan. 5 Həna kutok, Bəbay uno, vuro ahay mazlaɓ pa 'am anak ite, mazlaɓ a kawa anuno a kurre nen pə cakay anak a mba, kwa à alay daliyugo ɗukwen mə ndakay a fan bay ata awan.

6 «Nə ɗakak atan anan way ahay pə iken anà ɗo iken sə walay atan ahay à wulen sə ɗo sə daliyugo ahay wa ataya awan. Anga nan, həna nà, ta san iken zle lele kutok. Tinen nə ɗo anak ahay, kə varak uno anan ite, tə ɗəfak anan apan anà 'am anak. 7 Həna ɗukwen ta san zle, way iken sə vuro anan ata fok nà, a nay ahay à alay anak wa. 8 Nə ɗakak atan anan ləbara anak ɗukwen kawa ananak su jo ata awan, tə təmahak anan acəkan. Tə sənak, nen na nay ahay pə cakay anak wa acəkan, aday ɗukwen tə təmahak, sə slənay ahay nen nə iken awan.

9 «Na gak amboh həna anga tinen. Ni gak amboh anga man su ɗo a bay, əna anga ɗo a iken sə vuro ataya awan, anga tinen ɗo anak ahay re ata awan. 10 Ɗo uno inde cəna, winen ɗo anak. Mbala anak inde ite ɗukwen, winen ɗo uno re. Aday ɗo anumo ataya, tinen apan ti ka anan mazlaɓ uno pə daliyugo. 11 I njahay həna mənjœk nà, ni mbəsak anan daliyugo a anan, ni mak ayak way uno pə cakay anak awan. Natiya awan, tinen nà, ni mbəsak atan pə daliyugo re. Bəbay uno cəncan awan, ba atan tə məgala sə sləmay anak awan, sləmay iken sə vuro anan kurre ata awan, aday tinen tə̂ təra kərtek, kawa mənumo ɗukwen, mənumo kərtek ata awan. 12 À alay a manay pə kərtek ata nà, na bak atan tə məgala sə sləmay anak, iken sə vuro ata awan. Na gak atan nga lele, mənjəna ɗowan sə lize, si ɗo mbala ana Deftere a Mbərom sa ja apan ata awan. Winen kəma, kə̀ lizek anan zek anahan acəkan. Ata aday, way ana Deftere sa ja ata â təra kutok.

13 «Həna nà, ni mak ayak way uno pə cakay anak, aday na jak anan way a anaya pə daliyugo nà, aday ataslay mivel a tinen â rah wa lele, kawa anuno awan. 14 Nə təkərek atan anan 'am anak, aday həna ɗo sə daliyugo ahay ta nan atan iɗe cəveɗ a bay, anga tinen ɗo sə daliyugo ahay sabay ata awan, kawa nen a ɗukwen, nen ɗo sə daliyugo bay ata re. 15 Nə cəce panak həna kəma, ba atan pə Ɗo sə Sədœk* wa, â sa laman atan bay, bina ni jak, ra atan pə daliyugo wa aɗəka bay. 16 Tinen ɗo sə daliyugo ahay sabay, kawa nen awan, nen ɗo sə daliyugo bay ata re.

17 «Ɗakan atan anan ɗiɗek anak, aday tə̂ təra ɗo anak ma ga nga aya awan. Ɗiɗek nà, 'am anak awan. 18 Kawa iken sə slənay ahay nen pə daliyugo ata nà, nen ɗukwen ni slan atan həna pə daliyugo cite re. 19 Nə varak anan nga uno anga tinen, aday tinen ɗukwen tə̂ varak anan nga a tinen ahay acəkan.

20 «Na gak amboh həna nà, anga tinen ɗəkɗek bay, əna na gak amboh anga ɗo mbala tinen saa ngamay ataya re. Bina ti i təma nen nà, anga 'am ana njavar uno a anaya saa təkəren atan pi nen ata awan. 21 Amboh uno həna nà, tə̂ təra nə zek kərtek, fok a tinen awan. Kawa iken awan, Bəbay uno, iken ti nen nà, zek kərtek awan. Aday asa, tinen a fok, tə̂ təra ɗukwen kərtek a tə mənumo, aday ɗo sə daliyugo ahay tə̂ təma nà, iken sə slənay ahay nen acəkan kutok. 22 Nen nə varak atan anan mazlaɓ anak sə vuro ata awan, aday tə̂ təra tinen a fok kawa ɗo kərtek, kawa mənumo ɗukwen ɗo kərtek a ata awan. 23 Nen tə tinen zek kərtek, aday iken ɗukwen, mənumo zek kərtek a cite. Tə̂ təra nà, zek kərtek a way anahan. Ata, ɗo sə daliyugo ahay ti san anan, sə slənay nen nà, iken acəkan. Ti san nà, kə pəlay atan, kawa iken sə pəlay nen ata awan.

24 «Bəbay uno, sə vuro atan nà, iken awan. U no ɗukwen tâ saa njahay à man a həna nen saa njahay uda ata awan, aday tə̂ canan anà mazlaɓ uno iken sə vuro ata awan. Kə vuro anan ɗukwen, anga kə pəlay nen, kwa daliyugo winen mə ndakay a fan bay.

25 «Bəbay uno, iken ɗo ɗiɗek awan, ɗo sə daliyugo ahay ta san iken bay. Nen nà, na san iken zle, aday tə sənak, sə slənay ahay nen nà, iken awan. 26 Nə ɗakak atan anan iken, ni pərahan azar sə ɗakan atan anan hwiya, anga aday asan zek anak a sə pəlay nen ata â rahan atan à mivel inde. Natiya kutok, tinen ti təra zek kərtek a ti nen.»

18

Ɗo ahay ta ban anan Yesu

Mata 26.47-56; Markus 14.43-50; Lukas 22.47-53

1 Natiya, Yesu a ndav anan sa ga amboh asanaw nà, ta zla way a tinen tə njavar anahan ahay, tə takas zlinder sə ngaman Kedəron ata awan. Tə njahay à jerne a inde à man ata awan. 2 Aday ɗukwen, Yudas, ɗo saa ga ɗaf pə Yesu ata, a san man ata zle, anga ɓa Yesu a taa zla à man ata tə njavar anahan ahay.

3 Yudas a njahan ahay pa 'am wa anà suje ahay bayak awan. Suje sə Ruma ahay inde, aday bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom tə Farisa ahay ɗukwen tə slənak ahay suje sa ba pu doh sə mazlaɓ a Mbərom ahay re. Suje ahay ta dav uko à alay inde, aday tinen tə way sə alay aya hunjəslesle re.

4 Yesu a ɗukwen a san way saa təra apan ata zle. Anga nan, a lah sə cəce patan wa, a wa: «Kə pəlen wayaw?»

5 Ta gak munok bay, tə mbəɗahan apan, ta wa: «Mə pəlay Yesu sə Nazaratu ata awan!»

Yesu a jan atan: «Nen həna!»

Yudas, ɗo sə njəkan uda anà Yesu ata ɗukwen, winen mə tavay a pə kərtek a tu ɗo ataya awan.

6 Ana Yesu sa jan atan: «Nen həna!» ata cəna, fok a tinen a, ta ma à dəɓa dərdar, aday tə slahay à məndak.

7 Yesu a cəce patan wa asa, a wa: «Kə pəlen nə wayaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Yesu sə Nazaratu!»

8 Yesu a jan atan kutok: «Na jak ikwen nà: Nen həna! Kak kə pəlen nə nen kəma, mbəsiken ɗo a anaya awan, tinen ta zla way a tinen agay.»

9 Matanan, a təra nà, kawa anahan a sa ja ata awan, a wa: «Nâ saa lize anan ɗo iken sə vuro ataya kwa kərtek bay.»

10 Simon Piyer kəma, maslalam inde apan, a ndahay anan, a gaɗ sləmay sə alay puway pə ɗowan wa poc. Ɗowan ata nà, tə ngaman Malkus, winen ɗo si mer su way anà bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom.

11 Yesu a jan anà Piyer, a wa: «Ma anan maslalam anak ù doh anahan a inde. A ga apak nà, ni sa anan məgəvet sə ɗəce uno, kawa ana Bəbay uno sə luvo anan zek ata bay ɗaw?»

Ta zla anan Yesu àga Anas

12 Pə dəɓa anahan a wa kutok, suje ahay pi zek tə bahay nga a tinen aya, tə suje sa ba doh sə mazlaɓ a Mbərom ataya, ta ban anan Yesu, tə jaway anan. 13 Ta zla anan pa 'am nà, àga Anas, midem ana Kayafas. Tə viya ata nà, Kayafas, winen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom. 14 Aday sa jəka: «Suwan ɗo kərtek â mac, tu ɗo ahay saa lize jiya nà, na.» ata nà, winen awan.

Piyer a wa a san Yesu bay

Mata 26.69-70; Markus 14.66-68; Lukas 22.55-57

15 Atə Simon Piyer tə njavar a inde tə pərahan azar anà Yesu. Ɗowan a hinen ata nà, ta san anan zle lele àga bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay ata awan. Anga nan, a zla ù doh à alay a ɗo ahay sa zla anan Yesu ù doh ata re. 16 Piyer ite, anga ɗowan a san anan itəbay ata awan, a tavay way anahan pə alay sə məsudoh uho. Ɗowan a hinen ata a may uho, a jan anà uwar sa ba 'am su doh ata, â mbəsakan cəveɗ anà Piyer sa zla ù doh ite.

17 Dalay ata a jan anà Piyer, a wa: «Iken ɗukwen njavar anà ɗowan ata ba?»

Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «A'ay!»

18 Ɗo sa ba məsudoh ahay pi zek tu ɗo si mer su way ahay tə hanak uko, anga maɗ a ga ike. Piyer ɗukwen a tavay à man ana tinen, a njahay pə uko.

Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom a cəce 'am pə Yesu wa

Mata 26.59-66; Markus 14.55-64; Lukas 22.66-71

19 Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay a cəce 'am pə Yesu a wa. A cəce 'am pə njavar anahan ahay aday pə atətak way anahan aya awan.

20 Yesu a mbəɗahan apan: «Na taa ja 'am pa 'am sə ɗo ahay fok asanaw? Nen apan ni wazay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, ù doh sə wazay ahay, à man aday Yahuda ahay fok ta taa halay uda nga ata awan. Na jak awan inde tə sœksœk a itəbay. 21 Kə cəce puno wa asa nà, angamaw? Cəce aɗəka nà, pu ɗo sə sləne 'am uno ahay wa, ti jak way nen sa ja ataya ta nga təte, anga ta san zle.»

22 Yesu winen apan i ja 'am ataya mba cəna, suje a kərtek a, a dəcan pə məhulom, a wa: «Kə mbəɗahan apan anà bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way matanan nà, angamaw?»

23 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Kak na gaɗ mungwalay nà, ɗakay anan ɗiɗem awan kwa! Aday kak na ja nà, ɗiɗem a nà, kə dəco angamaw?»

24 Natiya Anas a slənay anan Yesu tə alay sə suje ahay, mə jaway a hwiya, àga Kayafas, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay.

Piyer a wa a san Yesu bay asa

Mata 26.71-75; Markus 14.69-72; Lukas 22.58-62

25 À alay ata kutok, Piyer mə njahay a pə uko ata hwiya. Ɗo a pə uko ataya tə cəce panan: «Iken nà, ma wa iken njavar a ɗowan ata ba?»

Piyer a məman anan asa, a wa: «A'ay, matanan bay.»

26 Ɗo kərtek à wulen su ɗo si mer su way su doh ataya, aday mərak anà ɗowan a Piyer sa gaɗ panan sləmay ata, a wa: «Nə canak anak à jerne iken tə winen maya na wa ba?»

27 Piyer a məman anan asa. À alay ata ite, njəkar a zlah coy.

Ta zla anan Yesu àga Pilatu

Mata 27.1-2, 11-14; Markus 15.1-5; Lukas 23.1-5

28 Sidew a pərek, tə gəɓa anan Yesu àga Kayafas wa, ta zla anan àga Guverner Pilatu, winen Ruma ahay. Bahay sə Yahuda ahay nà, ta ngam sa zla ù doh bay, anga tə jəjar sa nes a zek, bina ti njaɗ saa pa way sə azar uko sə Pasəka bay.

29 Anga nan kutok, Pilatu a nay ahay patan uho, a cəce patan wa: «Kə zlihen pə ɗowan a anan nà, angamaw?»

30 Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Kak kà gak awan bay cəna, manay mi bənay anan pa 'am anak kələɗaw?»

31 Pilatu a jan atan, a wa: «Təmihen anan, aday kî gen anan sariya awan kawa ana sariya a kwanay a sa ja.»

Bahay sə Yahuda ahay tə mbəɗahan apan, ta wa: «Cəveɗ a manay inde sa gan sariya anà ɗo aday sa mac anan itəɗaw?»

32 A təra matanan, anga aday 'am a Yesu sa ja pa 'am sə amac anahan ata, â təra.*

33 Pilatu a ma way anahan ù doh. A ngaman ayak anà Yesu taayak, a cəce panan, a wa: «Iken nà, bahay sə Yahuda ahay ɗaw?»

34 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Kə lavay à nga anak a wa ite ɗaw, kabay ɗowan a sa jak kələɗaw?»

35 Pilatu a jan asa, a wa: «Nen Yahuda ahay bay asanaw? Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay pə kərtek a tu ɗo sə slala anak aya ta zlah apak àga nen. Ka ga nə maw?»

36 Yesu a mbəɗahan apan, a wa: «Bahay uno sa ga nà, a nay ahay pə daliyugo wa bay. Abay â ga nə matanan kəma, njavar uno ahay ti ga puno wa 'am, anga aday nâ saa zla à alay sə bahay sə Yahuda ahay inde bay, biɗaw? Anga nan, bahay uno sa ga nà, a nay ahay pə daliyugo wa bay.»

37 Pilatu a cəce panan, a wa: «Ayaw, kwa matanan bay dəp nà, iken nə bahay ɗaw?»

Yesu a mbəɗa apan, a wa: «Matana awan, ka ja nà, nen nə bahay. Nen mə wahay a, na nay pə daliyugo nà, saa ɗakay anan ɗiɗem sa 'am. Kuwaya a nan ɗiɗem sa 'am nà, i sləne 'am nen apan ni ja ataya awan.»

38 Pilatu a cəce panan: «Ɗiɗem sa 'am nà, awan a maw?»

Ta ga sariya sa vaɗ a Yesu

Mata 27.15-31; Markus 15.6-20; Lukas 23.13-25

Pilatu a may ahay uho, a zla pə cakay ana bahay sə Yahuda ahay, a jan atan, a wa: «Nen nə njaɗak apan ines sa gan apan sariya anà ɗowan a anan bay! 39 Kawa sə kwakwa bine maw nà, ni mbəsakak ikwen anan ahay ɗo kərtek à dangay wa, kawa ana kwanay sa gan may. A nak ikwen nə̂ mbəsakak ikwen anan ahay bahay sə Yahuda ahay ɗaw?»

40 Tə mbəɗahan ayak apan tə məgalak awan, ta wa: «A'ay, kə̂ mbəsakan umo ahay winen bay. A nan umo nà, mbəsakay ahay aɗəka nà, Barabas.»

Barabas ata nà, ɗo sə vəze pə Ruma ahay.

19

1 Pilatu a jan anà suje ahay tə̂ gəɓa anan Yesu, aday tə̂ ndaɓay anan. 2 Suje ahay tə hanan jugo sə adak, tə ɗəfan à nga inde, aday tə ɗəfan zana ɗəzɗaz a pi zek, kawa sə bahay. 3 Tə həɗəken ayak pə cakay, ta jan: «Bahay sə Yahuda ahay â ga inde sə coy!» Tinen apan ti dəcan kurkwer.

4 Pilatu a nay uho pə cakay su ɗo ahay asa, a jan atan, a wa: «Ni ngaman uho pə cakay a kwanay à man a anan, aday ki sənen anan nà, nə njaɗak apan ines təɗe aday sa gan apan sariya ata bay.»

5 Tə ngaman ahay à Yesu uho, winen tə jugo sə adak awan à nga inde, tə zana sə bahay a sə makukwa pi zek hwiya. Bahay Pilatu a jan atan kutok, a wa: «Winen həna!»

6 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay pi zek tu ɗo sa ba doh sə mazlaɓ a Mbərom ahay tə canan anà Yesu cəna, ta ma nga sa zlah, ta wa: «Darak anan ayak pə dədom, darak anan ayak pə dədom!»

Pilatu a jan atan, a wa: «Kak sə matanan cukutok nà, kwanay aya gəɓen anan aday kə̂ diren anan. Bina nen, nə njaɗak apan ines sa gan sariya ata bay.»

7 Yahuda ahay ta jan, ta wa: «Tawrita a manay inde, aday kawa ana Tawrita sa ja nà, si i mac! Anga a təra zek anahan, Wan a Mbərom awan!»

8 Pilatu a sləne matanan cəna, zlawan a zəgahan à mivel inde bayak awan. 9 Ta ma ù doh asa, a cəce pə Yesu a wa: «Iken, ka nay ahay nà, awanaw?»

Yesu a ngam sə mbəɗahan apan bay.

10 Bahay Pilatu a jan asa, a wa: «Ki mbəɗuho apan bay ɗaw? Gədan uno inde sa tam iken, aday gədan uno inde sə daray iken pə dədom re nà, ka san itəbay ɗaw?»

11 Yesu a mbəɗahan apan kutok, a wa: «Gədan anak inde pi nen kwa mənjœk itəbay, kak si zek a Mbərom a sə varak anan aday. Anga nan, ɗo sə varak nen à alay inde ata nà, ines anahan nə a zalay ike pə ananak wa.»

12 A ban pə winen ata wa kutok cəna, Pilatu nà, a pəlay cəveɗ sə mbəsakay anan ahay Yesu. Əna Yahuda ahay ta jan nà: «Ka sak a mbəsak anan nà, iken a nà, ki təra car ana ɗo sə lavak nga, bahay sə Ruma sabay. Anga kuwaya, ɗowan a kə̀ tərak anan zek anahan bahay a nà, winen maniɗe ana bahay sə Ruma.»

13 Pilatu a sləne matanan cəna, a mbakay anan Yesu uho, winen a a njahay à man anahan sa taa ga sariya ata awan. Man ata nà, mə pəpay a tu kon. Ta 'am sə Yahuda ahay nà, tə ngaman Gabata. 14 Alay a ata nà, man ipec pə luvon sə lavan zek anà azar uko sə Pasəka. Anga sidew a nà, Pasəka kutok.

Pilatu a jan anà Yahuda ahay, a wa: «Bahay a kwanay həna!»

15 Ta zlah pi zek, ta wa: «Lize a wa, lize a wa! Darak anan ayak pə dədom!»

Pilatu a jan atan: «Nə̂ daray anan bahay a kwanay ɗaw?»

Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay a, ta wa: «Bahay a manay maza inde, pa nga ana bahay sə Ruma wa nà, ibay.»

16 Natiya Pilatu a varan anan Yesu anà suje ahay, aday tə̂ daray anan pə dədom. Tə gəɓa anan, ta zla anan kutok.

Tə daray anan Yesu pə dədom mə zləlngaɗ awan

Mata 27.32-44; Markus 15.21-32; Lukas 23.26-43

17 Yesu a tavak dədom anahan mə zləlngaɗ awan, ta zla anan à wulen su doh ataya wa, hus pa man sə ngaman Kəlakasl-sa-Nga. Ta 'am sə Yahuda ahay nà, tə ngaman Golgota. 18 Suje ahay tə daray anan Yesu pə dədom à man ata kutok. À alay ata ite, tə daray anan ɗowan aya inde cew pə cakay anahan, ɗo kərtek a tə alay puway, ɗo hinen tə alay gula, Yesu à mamasl a tinen.

19 Pilatu kə̀ vindek ayak ləbara sə sariya ana Yesu, aday a jan atan tə̂ laway anan 'am ata pə dədom a Yesu ata awan. 'Am ata mə vinde a nà, natiya awan: «Yesu sə Nazaratu, Bahay sə Yahuda ahay.»

20 Yahuda ahay bayan a tə jinge anan, anga man ata aday ɗukwen winen dəren pi zek wa tə wulen su doh bay. Ləbara ata mə vinde ɗukwen ta 'am su kon ahay maakan: ta 'am sə Yahuda ahay, ta 'am sə Ruma ahay, aday ta 'am sə Gərek ahay re.

21 Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, ta jan anà Pilatu, ta wa: «Kə̂ vinde “Bahay sə Yahuda” bay! Vinde nà: “Winen a a ja nà: Nen Bahay sə Yahuda.”»

22 Pilatu a mbəɗa apan, a wa: «Way nen nə vindek anan ata nà, i njahay nə kawa anuno sə vinde anan ata awan.»

23 Suje ahay ta ndav anan mer su way sə daray anan Yesu cəna, tə gəɓa anan zana anahan ahay, tə gəzla atan ì zek wa fuɗo. Kuwaya fok kə̀ njaɗak wa bat. Tə gəɓa rəkot anahan matanan re, winen ma han a ɗukwen mənjəna man sa tam. 24 Suje ahay ta ja à wulen a tinen: «Ɗa saa ngəraw anan zana a anan bay, əna suwan guko apan caca, aday sa san saa njaɗ anan nə wayaw. Cuko apan!»

Matanan, way mbala Deftere a Mbərom sa ja apan ata aday a təra. Ma ja a nà:

«Tə gəzla anan zana uno ahay à wulen a tinen,

ta ga caca pə rəkot uno.*»

Suje ahay ta ga nà, matanan kutok.

25 Uwar aya inde mə tavay a pə cakay sə dədom ana Yesu mə daray ata awan: may a Yesu tə mərak anahan; Mariyama, uwar ana Kulapas; aday Mariyama dəna sə Magədala.

26 Yesu a canan anà atə Mariyama may anahan tə njavar anahan a ləliwe ata nà, a jan atan, a wa: «Mamay, wan anak həna nà, winen kutok! 27 Wan ada, həna nà, winen may anak cite.» A bənay à alay ata wa cəna, njavar anahan ata a gəɓa anan Mariyama àga winen.

Amac a Yesu

Mata 27.45-56; Markus 15.33-41; Lukas 23.44-49

28 Pə dəɓa anahan a wa, Yesu a san a zle kutok, way ahay fok tə ndəvak coy. Matanan a ja, a wa: «Jom u go!» anga aday 'am ma ja à Deftere a Mbərom inde ata, â təra acəkan.†

29 À man ata ite, tugoy sə a'am inde, winen ma rah a tə way mə kwasay a inde, aday sərekeke re. Tə gəɓa awan a inde kawa baf, ta tar anan uda awan. Tə taran anan ayak pa 'am tə sukol aday â susœɓ.

30 Yesu a tukom anan cəna, a wa: «Way ahay fok tə ndəvak coy!»

Nga anahan a lar pa 'am tolongor, kə̀ məcak coy.

Suje a ndaz anan Yesu pə jaham

31 Pac ata nà, luvon sa man uda i i sla sidew awan. Anga nan, a nan anà bahay sə Yahuda ahay nə məsinde â njahay mə daray a bay, bina luvon sa man uda ata nà, luvon məduwen a sə ɗəfan apan àga tinen Yahuda ahay. Anga nan kutok, tə cəce pə Pilatu wa, aday â jan anà suje ahay tə̂ kaɗan anan saray ana ɗo mə daray aya pə dədom ataya awan, aday ɗukwen, tə̂ dazay atan ahay pə dədom ataya wa.

32 Suje ahay tə dəzley cəna, tə kaɗan anan saray anà ɗo mə daray aya pə cakay a Yesu ataya awan. 33 Taa dəzle pə Yesu nà, ɓa winen kə̀ məcak coy. Anga nan, tə kaɗak anan anan saray ite bay. 34 Əna ɗo kərtek a à wulen sə suje ahay wa, a ndəzan anan jaham ngəram tə suwer. Atə mez tə a'am tə japay tə ngəzay ahay à kutov wa.

35 Ɗowan a sə canan ata nà, kə̀ sidek tə ɗiɗem awan, aday a san zle side anahan nà, ɗiɗem awan. A side nà, anga aday kwanay ɗukwen kə̂ ɗəfen apan nga re.

36 A təra matanan nà, anga aday 'am ana Deftere a Mbərom ma ja ata nà, â təra, a wa: «Ti kaɗan a kəlakasl anahan kwa kərtek ite bay.‡» 37 À man hinen ɗukwen, Deftere a Mbərom a wa: «Ti canan ù ɗo tinen sa ndaz anan ata awan.§»

Tə gəɓa anan Yesu à məke

Mata 27.57-61; Markus 15.42-47; Lukas 23.50-56

38 Pə dəɓa anahan a wa, Yusufu, ɗo sə Arimatiya ahay a cəce cəveɗ pə Pilatu wa, sə gəɓa anan Yesu à məke. Yusufu ata ɗukwen, winen njavar ana Yesu, aya əna a ta pərahan azar nə tə wurwer awan, anga a jəjaran anà bahay sə Yahuda ahay. Pilatu a varan cəveɗ anà Yusufu awan sə gəɓa anan Yesu à məke kutok.

39 Nikodemus, ɗowan a sa zla à man ana Yesu sə luvon ata ɗukwen, a gəɓay ahay ləluway ahay* mə japay a tə way azar aya bayak awan, aday a rəbas lele ataya awan. Way anahan ataya fok, i ga kilo kwa kuro maakan.

40 Tinen a cew maya tə Yusufu tə gəɓa anan məsinde a Yesu. Ta nga apan rəkot, aday ta ga apan way a sə rəbas lele ataya awan. Ta gan kawa ana Yahuda ahay sa gan may ata fok.

41 Jəvay a inde nà, ɗowan kula kə̀ ɗəfak uda məsinde fan bay. Jəvay ata nà, à guvo inde à man ata awan, dəren ta man sə daray a Yesu ata bay. 42 Tə ɗəfak anan ayak uda Yesu, anga sidew a nà, luvon sa man uda awan, aday ɗukwen, man ata winen dəren bay.

20

Yesu winen inde à jəvay sabay

Mata 28.1-8; Markus 16.1-8; Lukas 24.1-12

1 Pac sə zaka pərek, iɗe kə̀ cəɗek lele fan bay nà, Mariyama dəna sə Magədala ata a zla pə jəvay. A canan nà, bələlen inde pa 'am jəvay a sabay. 2 A haw pə cakay ana atə Simon Piyer tə njavar a Yesu winen ləliwe anahan ata awan. A jan atan, a wa: «Tə gəɓak anan bahay. Winen inde à jəvay sabay, aday ma san man a tinen sa ɗaf anan ata bay.»

3 Atə Piyer tə njavar a hinen ata, ta zla pə jəvay. 4 Cew maya a tinen a ta haw, əna ɗowan hinen ata a zalay Piyer tə ahaw. Anga nan kutok, a dəzlen pa 'am anà Piyer. 5 Winen a zərɗek ayak iɗe à jəvay inde nà, a canan ayak anà rəkot pi zek tə pətike* tinen ma pak aya awan, əna winen a nà, kà zlak à jəvay inde bay.

6 Piyer a dəzlek ayak ite cəna, a zla à jəvay inde, a canan anà rəkot pi zek tə pətike ma pak aya awan. 7 Pətike sə tuwɗen anan iɗe ata nà, winen mə japay a pi zek tə zana azar aya bay. Zana ata nà, winen mə faɗay a aday ma ɗaf a cara.

8 Ɗo sə dəzlek ayak pa 'am ata ɗukwen, a zla à jəvay inde kutok ite. A canan à way ahay cəna, a ɗaf apan nga. 9 (Deftere a Mbərom a ja nà, Yesu i slabakay ahay à məke wa. Aya əna hus a dəzley ahay alay ata nà, njavar anahan ahay tə sənak 'am ata fan bay.)

10 Pə dəɓa anahan a wa nà, njavar anahan a cew ataya ta zla agay.

Yesu a kan zek anà Mariyama sə Magədala

Mata 28.9-10; Markus 16.9-11

11 Əna Mariyama ɗukwen kà mak, winen mə tavay a uho mba, i yam. A zərɗek ayak iɗe à jəvay inde. 12 A canan ayak anà maslay a Mbərom ahay tinen cew. Tinen ma pak zana herre aya pi zek, aday tinen mə njahay aya ɗukwen à man sə nahay a Yesu ata awan, kərtek a tə day sa nga, kərtek a hinen tə day sə saray. 13 Tə cəce panan, ta wa: «Uwar, ka yam maw?»

A mbəɗahan atan apan, a wa: «Tə gəɓak anan bahay uno, aday na san man a bay.»

14 Mariyama a ndav anan 'am ata cəna, a cay iɗe mə dədəɓa nà, a canan anà Yesu a mə tavay awan, əna a san sa jəka winen bay.

15 Yesu a cəce panan, a wa: «Uwar, kə pəlay wayaw, aday ka yam maw?»

Pə Mariyama nà, sa jan 'am ata nə ɗo sə guvo. Anga nan, a jan, a wa: «Wan ada, kak iken sə gəɓa anan nà, ɗuko anan man anak sa zla anan uda ata awan, aday ni i gəɓay anan way uno biɗaw?»

16 Yesu a jan: «Mariyama!»

Mariyama a mbəɗahak ayak apan 'am, a jan: «Raboni!» Ta 'am sə Yahuda ahay, kawa sa ja nà: «Miter!»

17 Yesu a jan: «Kə̂ lumo bay, anga na zlak pə cakay anan Bəbay uno fan bay. Əna zla pə cakay ana mərak uno ahay, jan atan nà, nen apan ni zla pə cakay ana Bəbay uno, Bəbay a tinen re, pə cakay ana Mbərom uno, aday Mbərom a tinen cite re.»

18 Mariyama sə Magədala a zla saa jan anà njavar a Yesu ahay. A dəzle nà, a wa: «Nen nə canak anan anà Ba Məduwen!» Aday a jan atan anan way a Yesu sə təkəren ataya awan.

Yesu a kan zek anà njavar anahan ahay

Mata 28.16-20; Markus 16.14-18; Lukas 24.36-49

19 Pa pac sə zaka ata awan, suko a ga cəna, njavar a Yesu ahay tə halay nga ù doh. Tə tacay anan məsudoh pi zek lele, anga tə jəjaran anà bahay sə Yahuda ahay.

Natiya, Yesu a nay ahay, a tavay jek à wulen a tinen inde, a jan atan: «Zay â tərak ikwen!» 20 A jan atan 'am ata cəna, a kan atan anan alay anahan ahay tə jaham anahan ma ndaz ataya awan. Njavar anahan ahay tə canan à bahay a tinen cəna, ataslay mivel a tinen a rah wa.

21 Yesu a mənahan atan anan, a wa: «Zay â tərak ikwen. Kawa ana Bəbay uno sə slənay ahay nen ata nà, nen ni slan kwanay matanan re.» 22 A vəzle patan apasay, a wa: «Təmihen Apasay Cəncan awan. 23 Ɗo a kwanay sə pəsen atan anan ines ahay ata nà, Mbərom kə̀ pəsek atan anan coy. Aday ɗo a kə pəsen atan anan itəbay ataya nà, Mbərom kə̀ pəsek atan anan bay acəkan re.»

Atə Tomas tə Yesu

24 Yawa, Yesu a nay ahay pə cakay ana njavar anahan ahay wa nà, ɗowan a tinen a kərtek a sə ngaman Tomas ata nà, winen ibay. Tomas nà, tə ngaman Didimus re, anga winen muwsa. 25 Njavar azar ataya ta jan, ta wa: «Mə canak anan anà Ba Məduwen.»

Əna Tomas a mbəɗahan atan apan, a wa: «Nen nà, nə canak anan anà vivay sə mbəlak anahan ahay pə alay ata bay, nə lamak anan alay anà mbəlak ataya bay, aday nə tarak wan sə alay à mbəlak sə jaham anahan ata bay cəna, ni ɗaf nga pə ləbara ata fan bay.»

26 Pə dəɓa anahan a wa, a ga lumo pam nà, njavar a Yesu ataya tə halay nga ù doh asa, məsudoh mə tacay awan. Pac ata nà, Tomas winen inde kutok ite. Yesu a nay, a tavay jek à wulen a tinen inde asa, a jan atan: «Zay â tərak ikwen!»

27 A jan anà Tomas kutok, a wa: «Tomas, hayak anan wan sə alay anak à man a anan. Ca pə alay uno ahay! Tar alay à jaham uno inde. Mbəsak avaɗ uway, ɗaf upo nga.»

28 Tomas a mbəɗahan apan, a wa: «Ba Məduwen uno, Mbərom uno.»

29 Yesu a jan, a wa: «Həna kə canak uno kutok nà, ata kə ɗəfak upo nga a ɗaw? Ataslay mivel i təran anà ɗo sa ɗaf upo nga aday winen mənjəna sə cuno ata awan.»

Yuhana a vinde Deftere a anan nà, angamaw?

30 Yawa, Yesu kà gak mer su way masuwayan aya cara cara bayak awan pa man sə iɗe ana njavar anahan ahay fok, əna masuwayan azar aya ɗukwen mə vinde à Deftere a anan bay. 31 Aya əna, way a mə vinde a anaya nà, anga aday kə̂ ɗəfen apan nga, Yesu nà, winen Almasihu, Wan a Mbərom, aday kə̂ njiɗen anan sifa, anga kə ɗəfen apan nga ata awan.

21

Yesu a kan zek anà njavar anahan ahay cuwɓe

1 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu a kan zek anà njavar anahan ahay asa, tinen pa nga sə a'am sə bəlay sə Tiberiyas*. A kan atan zek a nà, natiya:

2 Tinen a aday nà: Simon Piyer; Tomas sə ngaman Didimus anga winen muwsa ata awan; Nataniyel wan sə Kana winen pə daliyugo sə Galile; aday wan ana Zebede ahay; tə apan njavar ana Yesu maza aya inde tinen cew re. Tə japay fok tinen cuwɓe.

3 Aday Simon Piyer a jan atan, a wa: «Nen ni zla saa bənay kəlef.»

Ɗo ataya tə mbəɗahan apan, ta wa: «Manay a ɗukwen mi zla re.»

Ta zla pə kərtek awan, ta ján à kwalalan inde. Hwiyop apan sə luvon ata fok, əna tə bənak kəlef kwa kərtek bay.

4 Pac a saa jəka i sləray siwa a nà, Yesu a kan atan zek pa 'am məgujeguje, əna tə sənak anan bay. 5 Yesu a cəce patan wa 'am: «Kə bənen kəlef a dəp ɗaw, məndala uno ahay?»

Tə mbəɗahan apan: «A'ay!»

6 A jan atan: «Tiren anan zuvo a kwanay ta day sə alay puway nà, ki bənen.»

Ta tar anan zuvo ta day ata cəna, tə bənay ahay kəlef acəkan. Ta mba apan sə ngəza anan à kwalalan inde sabay, anga zuvo kà rak ahay kəlef bayak awan.

7 Njavar a aday ləliwe ana Yesu ata a jan anà Piyer, a wa: «Həna anan nà, Ba Məduwen!»

Simon Piyer a sləne 'am ata cəna, a ma anan zana anahan mə cəlok ata pi zek, a dazay à a'am inde. 8 Njavar a azar ataya ta zla anan kwalalan pə məgujeguje ta sə ngəza anan zuvo a tinen ma rah a tə kəlef ata awan. Tinen abay dəren pi zek wa ta 'am məgujeguje a bay. Izəne i ga miter səkat cəna coy.

9 Tə jənay pə yugo cəna, tə canan anà kəlef pə uko, tə canan anà tapa sə pen ahay inde re. 10 Yesu a jan atan, a wa: «Ren ahay kəlef a kwanay a sə bənay ata mənjœk aday.»

11 Simon Piyer a ján à kwalalan inde kutok, a gəɓay anan zuvo ata à məndak. Kəlef məduwen aya uda səkat tə kwa kuro ɗara nga anahan maakan (153), tə winen ata təke ɗukwen zuvo kə̀ ngərwak bay.

12 Yesu a jan atan: «Hayak ikwen ahay, pen!» Aday ɗowan sə cəce panan kwa kərtek «Iken wayaw?» ɗukwen ibay, anga ta san zle, winen nə Ba Məduwen awan.

13 Yesu a zla, a ra tapa sə pen ahay, a varan atan anan, a ra kəlef ahay matanan, a varan atan anan re.

14 Həna anan nà, aka zek ana Yesu anà njavar anahan ahay tə slala maakan awan, kwa ananahan sə slabakay ahay à məke wa nà, na.

Atə Yesu tə Piyer

15 Pə dəɓa sa pa way wa nà, Yesu a jan anà Simon Piyer, a wa: «Simon, wan ana Yuhana, kə pəlay nen a zalay ɗo a anaya ɗaw?»

A mbəɗahan apan, a wa: «Ba Məduwen, ka san zle, nə pəlay iken asanaw!»

Yesu a jan, a wa: «Gan nga anà wan sə təman uno ahay.»

16 Aday a cəce panan tə slala cew a asa: «Simon, wan ana Yuhana, kə pəlay nen dəp ɗaw?»

A mbəɗahan apan, a wa: «Ayaw, Ba Məduwen! Ka san zle nə pəlay iken asanaw!»

Yesu a jan: «Varan way sa pa anà təman uno ahay.»

17 Yesu a jan tə slala maakan a asa, a cəce panan: «Simon, wan ana Yuhana, kə pəlay nen ɗaw?»

Mbac a slahan anà Piyer, anga Yesu sə cəce panan saray maakan «Kə pəlay nen ɗaw?» ata awan. A mbəɗahan apan, a wa: «Ba Məduwen, ka san way ahay zle fok. Ka san zle, nə pəlay iken re.»

Yesu a jan: «Gan nga anà təman uno ahay fok. 18 Nen apan ni jak tə ɗiɗem a həna: À alay a iken njavar a mba ata nà, kə juwaɗ zek anak nə tə alay anak awan, aday ka taa zla à man anak sa nak. Əna ka sak a ga məduwer nà, ki kan alay anà ɗo maza awan, i juwaɗ iken, i lagay iken ɗukwen ta man sa nak ahay sabay.»

19 Ta 'am a anaya bine siwaw nà, Yesu a ɗakan anan anà Simon Piyer cəveɗ anahan saa mac aday amac anahan i ka anan mazlaɓ a Mbərom ata awan.

Aday Yesu a jan kutok: «Pəruho azar!»

Atə Yesu tə njavar anahan a inde ləliwe awan

20 Piyer a mbəɗa zek, a ca iɗe, a canan ayak anà njavar a Yesu a inde, winen apan i pərahan atan ahay azar. Njavar ata ɗukwen nà, ləliwe ana Yesu awan. Njavar ata nà, à alay sə azar uko sə Pasəka nà, winen sə həjəkak ayak nga pa mbac a Yesu, aday sə cəce panan wa, a wa: «Saa ga apak ɗaf nə wayaw?» ata awan.

21 Kutok, Piyer a cəce pə Yesu wa, a wa: «Aday ɗowan a anan kəmaw? Ma saa təra apan ite anaw?»

22 Natiya, Yesu a mbəɗahan apan anà Piyer kutok, a wa: «Kà nak uno, winen â njahay uho tə sifa hus pə luvon uno saa may nà, ma anak apan anaw? Iken nà, hayak, pəruho azar.»

23 'Am ata a ta 'am təɗay à wulen su ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay inde nà, ta wa: «Yesu a ja nà, njavar ata i mac itəbay.» Aday abay Yesu kà jak anà Piyer matanan bay. A ja bine siwaw nà: «Kà nak uno â njahay uho tə sifa hus pə luvon uno saa may nà, ma anak apan anaw?»

24 Ɗo sə side ləbara sa 'am a anaya nà, njavar ata awan. Kə̀ vindek anan ləbara awan. Ma san zle, way anahan sə təker nà, ɗiɗem aya awan.

25 Yesu kà gak mer su way ahay maza aya bayan a cara cara. Kak abay tə vinde anan kərtek tə kərtek fok à deftere ahay inde nà, a ga upo ɗukwen, zek ana daliyugo awan, i mba apan sə tavak anan deftere ataya bay.

* 1:23 Ca pə Esaaya 40.3.

† 1:42 Ta 'am hinen ɗukwen, Kefas a nan sa ja Piyer.

‡ 1:51 Yesu a nan sa ja nà, winen kawa səsala sa zla à mburom.

* 2:17 Ca pə Jabuura 69.10.

* 3:2 Rabi: Rabi nà, ta 'am sə Aramayak. A nan sa ja nà, Miter.

† 3:14 Ca pə Limle 21.

* 4:5 Ca pə Laataanooji 33.19.

* 6:7 Dinar kərtek nà, àga tinen dala si mer su way sə hway kərtek.

† 6:31 Ca pə Gurtaaki 16.4.

‡ 6:45 Ca pə Esaaya 54.13.

§ 6:49 Manu nà, way sa pa sə awan inde a dazay à mburom wa. Ca pə Gurtaaki 16.

* 7:42 Ca pə 2 Samuyila 7.12; Jabuura 89.4-5; Yeremiya 23.5.

† 7:42 Ca pə Mika 5.1.

* 8:17 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 19.15.

* 10:22 Abay doh sə mazlaɓ a Mbərom ata nà, ɗo maniɗe ahay tə mbəzlak anan. Əna Isəra'ila ahay tə ndakak anan maza awan. Aday həna pə ava pə ava tinen apan ti ga azar uko awan. Kà slak alay ata nà, na.

† 10:31 Ca pə Yuhana 8.59.

‡ 10:34 Ca pə Jabuura 82.6.

* 11:16 Ta 'am sə Gərek nà, Didimus a nan sa ja «muwsa».

* 12:5 Dinar kərtek nà, àga tinen dala si mer su way sə hway kərtek.

† 12:10-11 Pəra sə Yahuda ahay nà, a dazlan tə Tawrita a Musa.

‡ 12:15 Ca pə Jekariya 9.9.

§ 12:38 Ca pə Esaaya 53.1.

* 12:40 Ca pə Esaaya 6.9-10.

† 12:41 Ca pə Esaaya 6.1.

* 13:18 Ca pə Jabuura 41.10.

* 15:25 Ca pə Jabuura 35.19; Jabuura 69.5.

* 17:15 Kawa sa ja nà, Fakalaw.

* 18:32 Yesu a ja nà, ti daray anan pə dədom (ca pə Yuhana 3.14). Sa vaɗ ɗo matanan nà, si Ruma ahay, bina Yahuda ahay bay.

* 19:24 Ca pə Jabuura 22.19.

† 19:28 Ca pə Jabuura 22.16; Jabuura 69.22.

‡ 19:36 Ca pə Gurtaaki 12.46.

§ 19:37 Ca pə Jekariya 12.10.

* 19:39 Ləluway sə àga tinen.

* 20:5 Pətike nà, tə ngaman a'am sə zana re.

* 21:1 Tiberiyas nà, sləmay sə bəlay sə Galile hinen.

Mer su way ahay

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Mer su way ana ɗo maslan a Yesu ahay

Aɗakay way pə deftere a anan

Sə vinde ɗerewel a anan nà, Lukas. Ləbara a anan a pərahan azar anà ləbara anahan sə təker pə Yesu à deftere a Lukas inde ata awan. A vinde nà, ləbara mugom a pə Yesu a ta 'am pə daliyugo nə kəkəmaw. À adazlan anahan inde nà, Apasay Cəncan a a dazay ahay pə njavar a Yesu ahay, aday a varan atan məgala sa zla anan tə ləbara ata kwa aha kutok. À ɗerewel a anan inde kutok, ɗi sləne way ana atə Piyer tə Yuhana tatə Yakuba aday Pol sa ga ataya awan. À andav ana ɗerewel a anan inde kutok, ləbara a Yesu mugom a a dəzle à Ruma, man ana bahay sə daliyugo fok winen uda ata awan.

Nga sa 'am ahay

Apasay Cəncan a a varan məgala anà njavar a Yesu ahay (1.1 - 2.47)

Egliz à Urəsalima (3.1 - 8.3)

Tə ɗakay anan ləbara mugom a à Yahudiya aday à Samariya (8.4 - 9.31)

Tə ɗakay anan ləbara mugom a anà ɗo aday tinen Yahuda ahay itəbay ataya awan (9.32 - 15.35)

Ləbara mugom a a dəzle pə daliyugo sə Aziya, pə daliyugo sə Gərek ahay, aday à Ruma (15.36 - 28.31)

1

Ɗo maslan ahay ta ba Apasay a Mbərom

1 Nə vindek ayak nə anakiken, Tiyufil, car uno. À deftere uno inde sə vindek ayak mama'am ata nà, nə ɗakak anak anan ayak mer su way a Yesu sa ga tə way anahan sə ɗakan anan anà ɗo ahay kwa pa sə dazlan a wa, 2 aday hus pə ana Mbərom sə gəɓa anan à mburom ata awan. À alay a winen pə daliyugo mba ata nà, a walay anan ɗo maslan anahan ahay, a ɗakan atan anan way a tinen saa ga pə dəɓa anahan wa ataya tə məgala ana Apasay Cəncan awan. 3 Pə dəɓa sə amac anahan wa nà, a slabakay ahay à məke wa, a njahay pə daliyugo luvon kwa kuro fuɗo. A kan zek anà ɗo maslan anahan ataya tə cəveɗ ahay cara cara saray bayak awan, anga aday tâ san tə ɗiɗek awan, winen inde tə sifa awan. À alay ata nà, winen apan i ɗakan anan ləbara sa 'am sə bahay a Mbərom anà ɗo maslan ataya awan.

4 Pə luvon a inde kutok, à alay a tinen à man sa pa way nà, a jan atan, a wa: «Kâ si zlen à Urəsalima wa bay. Njihen, hus pə ana Bəbay uno i slənak ikwen ahay way anahan sə zlapak ikwen anan ata awan. Na jak ikwen kurre biɗaw? 5 Yuhana kà gak anan baptisma anà ɗo ahay tə a'am, əna azanaka, Mbərom i gak ikwen baptisma nà, tə Apasay Cəncan awan.»

Yesu a ján à mburom

6 À alay a Yesu winen mə njahay a pə kərtek a tu ɗo maslan ahay nà, tə cəce panan wa, ta wa: «Ba Məduwen, ki man anan bahay à alay inde anà zahav sə Isəra'ila ahay aday ti lavay nga a tinen həna ɗaw?»

7 Yesu a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay nà, alay sa 'am a kwanay uda sə gəzlan alay pi zek wa anà way ataya nà, ibay. Way ata i təra nə luvon wuraw, kabay à alay wuraw fok nà, wita nə zek a Mbərom sa ɗaf tə məgala anahan awan. 8 Aya əna, Mbərom i naa slənak ikwen ahay Apasay anahan Cəncan a nà, ki njiɗen məgala sə ɗakay anan ləbara uno à Urəsalima, pə daliyugo sə Yahudiya tə Samariya awan, aday hus pə magaga sə daliyugo fok.»

9 Natiya, pə dəɓa sa 'am anahan ata wa nà, Yesu a ján à mburom ì iɗe a tinen inde, aday matapasl a sərat apan sərdədek, tə canan sabay. 10 Ɗo maslan ataya nə tinen apan ti cak ayak iɗe à mburom həməcəcce hwiya. Kwayan'a ɗowan aya inde cew tə zana aya pi zek kweɗekkweɗek, tə sləray ahay pə cakay a tinen. 11 Aday ta jan atan, ta wa: «Kwanay wan sə Galile ahay, kwanay apan ki cen ayak iɗe həməcəcce à mburom matanan nà, angamaw? Yesu nà, kà zlak pikwen wa à mburom. Aday kawa ana kwanay a sə cinen anan a zla həna ata nà, winen i naa may ahay ɗukwen, kətanan re.»

Ɗo maslan ahay ta ca ɗo à yime ana Yudas inde

12 Natiya pə dəɓa anahan a wa kutok, ɗo maslan ataya tə dazay ahay à ɓəzlom sə Ulivet ata wa, ta may ahay à wulen su doh sə Urəsalima kutok. Man ata nà, dəren tə wulen su doh a bay, i ga nə way sə kilomiter kərtek ca. 13 Tə dəzley ahay à wulen su doh sə Urəsalima nà, ta zla à man sə təfek a tinen, à sewene a tinen a sa taa njahay uda ata awan. Sləmay su ɗo ataya həna: Piyer, Yuhana, atə Yakuba tə Andəre, atə Filip tə Tomas, atə Bartilome tə Mata, Yakuba wan ana Alfa, Simon ɗo maniɗe sə Ruma ahay, aday Yuda wan ana Yakuba. 14 Tinen ata fok, tatə uwar aya inde, tatə Mariyama may a Yesu, aday tə mərak a Yesu ahay, tinen a fok ta taa halay nga aday ta taa ga amboh pə kərtek awan.

15 À alay ata nà, ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay, tinen ti ga səkat tə kwa kuro cew (120). Aday pə luvon a inde kutok, Piyer a slabak à wulen a tinen inde, a jan atan, a wa:

16 «Mərak ahay, way kawa ana Apasay Cəncan a sa ja à Deftere a Mbərom inde ata nà, təktek kə̀ tərak. Tə dungo ana bahay Dawuda, Apasay Cəncan a a ja 'am pə Yudas, ɗo sa ɗakay pa man a Yesu aday tâ ban anan ata awan. 17 Aday abay cəkəbay Yudas a nà, ɗo kərtek à wulen a manay ɗo maslan ahay inde, winen ti mer su way a Yesu à alay inde cite re.»

18 Yudas aday nà, kə̀ njaɗak magwagway anga way anahan a sa ga lelibay ata awan. Anga nan, a zəɓa anan dala ata kutok, a zla, a sukom anan guvo. À guvo ata inde kutok, a slahay kup məbəburot, aday dinde ahay zərɗəɗ ahay uho. A mac à man ata awan. 19 Matanan, way a sə təra ata nà, ɗo sə Urəsalima ahay fok tə slənek apan, aday tə ngaman anà guvo anahan ata ta 'am su kon a tinen nà, Hakəldama, kawa sa ja ite nà, guvo sə mez.

20 Piyer a ja asa, a wa: «Matanan, mə vinde a à Deftere Jabura inde, Mbərom a ja, a wa:

“Doh anahan a nà, â təra rəgay.

Ɗowan â sa njahay uda bay.*”

«Aday ma ja awan asa re, a wa:

“Ɗo hinen â zəɓa anan mer su way anahan awan.†”

21 «Natiya, a zla pi zek kutok nà, gəɓuko ɗo kərtek à wulen a mənuko wa aday â təra ɗo maslan a Yesu à yime ana Yudas inde. Sumor a nà, winen ɗo sə pərahan azar anà Bahay a mənuko Yesu pə kərtek a tə manay kwa siwa siwa fok, 22 a ban kwa pə ana Yuhana sa gan baptisma wa, hus pə ananahan sa ján à mburom ata awan. Zəɓuko nà, ɗo matanan ata awan, anga i təra kawa mənuko, ɗo sə side aslabakay a Yesu à məke wa ata awan.»

23 Natiya awan, ta kay anan ahay sləmay sə ɗo ahay cew: atə Yusufu, ɗowan a tə ngaman Barsabas kabay Yustus re ata awan, tə apan Matiyas. 24 Ɗo maslan ataya ta ga amboh, ta wa: «Ba Məduwen, iken nà, ka san mivel a kuwaya zle fok. Ɗakan umo anan à wulen su ɗo a anaya cew aya nà, kə zəɓa wa nə waya 25 aday i təra ɗo maslan anak, i ga anan mer su way ana Yudas sə mbəsak ata anaw. Anga Yudas kà zlak à man a mə lavay zek a anga winen ata kutok.» 26 Pə dəɓa anahan a wa nà, ta kaɗ anjar‡ sa ca apan, i slahay nə pə wayaw, aday anjar ata a kay anan, a slahay pə Matiyas. Winen a təra ɗo maslan mə slala kuro nga cew awan à yime ana Yudas inde kutok.

2

Apasay a Mbərom a dazay ahay pə njavar a Yesu ahay

1 Natiya, pə luvon sə azar uko ana Yahuda ahay sə ngaman Pentekosta* ata nà, njavar a Yesu ahay tə halay nga à man kərtek awan. 2 Kwayan'a, agungol a ndəray ahay à mburom wa, kawa vəvara məduwen awan, a rah anan doh a njavar ahay mə njahay uda ata awan. 3 Tə canan anà awan aya kawa miresl sə uko, ta nay ahay, tə gəzla zek, tə njahay pa nga su ɗo a tinen ù doh ataya fok. 4 Fok a tinen a, Apasay Cəncan a a rahan atan à mivel ahay inde, aday ta ma nga sa ja 'am su kon azar aya cara cara, kawa ana Apasay a Mbərom a sə varan atan məgala ata awan.

5 À Urəsalima ata nà, Yahuda ahay inde bayak a tə ɗəfan apan à Mbərom lele, abay tinen mə njahay aya pu kon sə daliyugo ahay fok. 6 Tə sləne agungol ata cəna, tə halay nga à man su ɗo ataya awan. Aday way ata a gan atan wurdədəsdəssa, anga ɗo ataya tinen apan ti ja 'am nà, kuwaya a sləne ta 'am su kon anahan. 7 Way ata a gan atan masuwayan. Anga nan ta ma nga sa ja, ta wa: «Ɗo anaya fok nà, tinen Galile ahay biɗaw? 8 Aday ta ja 'am su kon a mənuko ahay fok nə kəkəmaw? 9 Mənuko nà, ɗa nay ahay kwa à Partiya wa, à Mediya wa, à Elamiya wa. Mənuko ɗo sə njahay à Mesopotamiya ahay, à Yahudiya ahay, à Kapadosiya ahay, à Pontus ahay, à Aziya ahay, 10 à Firigiya ahay, à Pamfiliya ahay, à Misra ahay, à Siren pə daliyugo sə Libiya ahay. Mənuko ɗo sa nay ahay kwa à Ruma wa, 11 ɗa nay ahay kwa à Kereta wa tə Arabiya wa re. À wulen a mənuko inde nà, azar su ɗo aya nə Yahuda ahay, aday azar aya ite nà, tinen Yahuda ahay bay, əna tə pərahan azar anà pəra sə Yahuda ahay. Aday mənuko fok ɗə sləne tinen apan ti ɗakay anan masuwayan a Mbərom sa ga ataya fok ta 'am a mənuko ahay nə kəkəmaw?» 12 Way a sə təra ata a gan atan masuwayan, ta san ti ja nə maw bay fok. Ta ja à wulen a tinen inde, ta wa: «Way a həna anan ata nə masuwayan ɗuwuraw? A nan sa ja nə maw?» 13 Aya əna, azar su ɗo aya ta ma nga sə mbasay pu ɗo a Yesu ahay, ta wa: «Ɗo a anaya nə ta sak mahay, tə vawak nga.»

Wazo ana Piyer

14 Natiya, pə dəɓa a wa kutok, Piyer tu ɗo maslan a kuro nga kərtek ataya fok tə slabak à wulen su ɗo ataya inde, aday Piyer a dazlan sa jan 'am anà ɗo ahay tə məgalak awan, a wa: «Kwanay Yahuda ahay tu ɗo sə njahay à Urəsalima a anaya awan, slənen anan 'am uno a anan lele, ni ɗakak ikwen anan ləbara sa 'am a anan. 15 Kawa ana kwanay sə bayak nà, ɗo a anaya nə tə vawak nga. Əna cəkəbay matanan bay, anga həna nà, njamde dəsuɗo sə duwdew mba, alay sə vaway nga kà slak fan bay asanaw! 16 Aya, way a anan a təra nà, kawa ana ɗo maja'am a Mbərom Yo'el sa ja, a wa:

17 “Mbərom a ja nà:

À luvon mədakwidok aya inde nà, ni slan Apasay uno à kuwaya inde fok.

Wan a kwanay ahay tə dəna a kwanay ahay fok ti man anan 'am uno anà ɗo ahay.

Njavar a kwanay ahay ti canan anà way uno sə ɗakan atan anan ataya awan.

Məceɗ a kwanay ahay ɗukwen, ni jan atan 'am à cœn sə zuɓay inde.

18 Ayaw, pə luvon ataya nà, ni slan Apasay uno ù ɗo si mer su way uno ahay inde,

â ga nə mungol awan, â ga nə dəna awan, ti man anan 'am uno anà ɗo ahay.

19 Ni ga way masuwayan aya à mburom,

aday pə daliyugo ɗukwen, mez i pak, uko tə jinjek ti kay ahay re.

20 Pac i dav sabay, aday kiya ɗukwen i mbəɗahan sa ca nà, nduzzo kawa mez.

Way ataya tə tərak nà, luvon ana Bahay a mənuko i saa may ata, i dəzley ahay bəse kutok.

Luvon ata nà, məduwen a aday tə mazlaɓ a re.

21 Matanan, kuwaya ɗowan a kə̀ ɗəfak nga pə sləmay ana Mbərom Fetek cəna, i tam.†”»

22 Piyer a ja asa, a wa: «Kwanay Isəra'ila ahay, slənen 'am uno a anan lele aday. Yesu ɗo sə Nazaratu ata nà, ɗa san zle, winen ɗo a Mbərom sə slənay ahay, anga Mbərom a kà gak masuwayan ahay cara cara à wulen a kwanay inde tə alay a Yesu ata awan. Kwanay kə sənen apan zle lele re. 23 Mbərom a varak ikwen anan Yesu, kawa anahan sə lavay a zek kwakwa ata awan. Aday a san zle, kwanay ɗukwen kə viren anan anan à alay inde anà ɗo sə atahasl ahay, ti darak anan ayak pə dədom mə zləlngaɗ awan, kawa ana kwanay sa ga anan həna ata awan. 24 Əna Mbərom kə̀ slabakak anan ahay à məke wa, winen inde tə sifa awan. Kə̀ təmak anan Yesu à ɗəce sə amac wa, anga amac nà, məgala anahan inde sa ban anan ibay.

25 «Matanan Dawuda kà jak pə Yesu, a wa:

“Nə canan anà Mbərom Fetek pac pac winen inde pə cakay uno.

Winen mə njahay a tə alay puway uno.

Anga nan, ni jəjar sabay.

26 Matanan, mivel uno həna nà, ma rah a tə ataslay mivel awan,

nen apan ni təɓa 'am sa ga ara tə ambasay awan.

Kwa nə məcak təkeɗe nà, nen ni ɗəfak iɗe hwiya,

27 anga iken ki mbəsak nen à məke inde bay,

ki mbəsak anan zek uno â wuslay à məke inde bay, nen ɗo anak cəncan awan.

28 Kə ɗakak uno pə cəveɗ sa njaɗ sifa.

Ki vuro ataslay mivel bayak a pə cakay anak.‡”

29 «Mərak ahay, ɗa san apan zle, bije a mənuko Dawuda ata nà, kə̀ məcak aday ta lak anan. Jəvay anahan a ɗukwen inde, ɗa san man a zle re. 30 Winen nà, ɗo maja'am a Mbərom. Anga nan, a san apan zle re, ɓa Mbərom kə̀ zlapak anan anan ta sa jan nà, i naa ɗaf wan sə kutov anahan à bahay anahan inde. 31 Dawuda ɗukwen a san apan zle Almasihu nà, i slabakay ahay à məke wa. Anga nan, a wa:

“Iken Mbərom nà, ki mbəsak nen à məke inde bay,

ki mbəsak anan zek uno â wuslay à məke inde bay.§”»

32 Piyer a ja asa re: «Yesu nà, Mbərom kə̀ slabakak anan ahay à məke wa. Manay a fok ma san apan zle, manay ɗo sə canan njœk tə iɗe a manay ataya awan. 33 Mbərom kə̀ zəɓak anan ayak anga sə njahay tə alay puway anahan awan. Yesu a təma Apasay Cəncan a pə Bəbay anahan wa, kawa ana Bəbay anahan sə zlapay anan ata awan. Winen ɗukwen kə̀ varak umo ahay Apasay ata re. Natiya kutok, way a kwanay sə sləne ta sə canan a anan fok, sa ga mer su way ata nà, winen awan. 34 Aya, Dawuda nà, kə̀ jənak à man a Mbərom itəbay. Əna winen a a wa:

“Mbərom Fetek a jan anà Bahay uno nà:

Njahay tə day sə alay puway uno,

35 aday ɗo maniɗe anak ahay fok nà, ni təra atan ɓile anak aya awan.*”

36 «Anga nan, kwanay Isəra'ila ahay fok, sənen anan tə ɗiɗek awan: Yesu ɗowan a kwanay sa vaɗ anan ta sə daray anan pə dədom mə zləlngaɗ ata nà, Mbərom a təra anan Bahay a nuko awan aday Almasihu re.»

37 Ɗo ataya tə sləne 'am ata fok cəna, mbac a slahay patan wa. Anga nan tə cəce pə Piyer tu ɗo maslan ataya wa, ta wa: «Mâ ga həna jiya nə kəmaw, mərak ahay?»

38 Piyer a mbəɗahan atan apan, a wa: «Mbəɗihen anan lœn anà ines a kwanay ahay, təmihen sa ga baptisma anga sə təra ɗo a Yesu Almasihu ahay, aday Mbərom i pəsek ikwen anan ines a kwanay ahay, i varak ikwen Apasay anahan Cəncan awan. 39 Mbərom kə̀ zlapak sə varak ikwen Apasay anahan Cəncan ata nà, a zlapan anan anà ɗo ahay aday winen saa ngaman atan, saa pərahan azar ataya fok re, kawa sa ja nà, anà kwanay tə wan sə kutov a kwanay ahay, aday anà ɗo su kon dəren aya fok re.»

40 Piyer a jan atan 'am a azar aya bayak asa. A nan nà, tə̂ təma 'am ata awan, aday tâ sa ya nga bay re. A jan atan asa re, a wa: «Kwanay, mbəsiken anan ɗo a wuswes a anaya awan, təmen zek a kwanay ahay.»

41 Ɗo ahay bayak a tə təmahak 'am ana Piyer ata awan, tə təmahak sa ga baptisma. Pə luvon ata nà, ɗo a Yesu ahay tə zəgahak anan apan njavar a Yesu ahay, ti ga way sə mbulo maakan. 42 Pac pac tinen apan ti halay nga sə tətak way pu ɗo maslan a Yesu ahay wa, ti gəzla pen tə sləmay a Yesu, ti ga amboh. Tə njahay pə kərtek awan, à asan zek inde.

Asan zek su ɗo a Yesu ahay

43 Ɗo a Yesu ahay fok tə jəjaran anà Mbərom lele, aday Mbərom a ga masuwayan ahay bayak a cara cara tə alay ana ɗo maslan a Yesu ahay. 44 Tinen a fok 'am a tinen kərtek, way a tinen ɗukwen mə japay pə kərtek a re. 45 Tə sukom a way tə way a tinen, tə guvo a tinen ahay, tə japay anan dala awan, aday tə varan anà kuwaya fok nà, kawa anahan sa gan may. 46 Pac pac fok, tinen apan ti halay nga pə kərtek awan ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. Tinen apan ti halan nga anà way sa pa a tinen ahay pə kərtek a àga tinen aya awan. Tinen apan ti pa way a tinen ahay pə kərtek awan, tə ataslay mivel aya awan, aday tə mivel kərtek a re. 47 Tinen apan ti həran nga anà Mbərom, ta zlan à nga anà ɗo ahay fok. Aday ɗo ahay tinen apan ti tam pac pac fok, Bahay Yesu winen apan i zəgahan atan anan apan ɗo ahay.

3

Ɗowan a inde mə təra à məndak awan

1 Pa pac a inde, atə Piyer tə Yuhana ta zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. Ta zla nə tə njamde maakan, alay a ɗo ahay sa taa ga amboh ata awan. 2 Tinen apan ti dəzle à məsudoh su doh sə mazlaɓ a Mbərom inde sə ngaman Mə-Rəɓa-Awan ata nà, ta tan ayak à nga anà ɗowan a inde mə təra à məndak awan, kwa sə wahay anahan. Ta taa zəɓak anan ayak nə pac pac, anga aday i dubok way pu ɗo sa zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ahay wa. 3 Ɗowan ata a canan anà atə Piyer tə Yuhana tinen apan ti zla ù doh cite nà, a dubok patan wa dala.

4 Atə Piyer tə Yuhana tə zəzor anan, aday Piyer a jan, a wa: «Ca pumo lele.» 5 Ɗowan ata a zəzor atan lele. Winen a bayak i ga nà, ti varan dala. 6 Piyer a jan, a wa: «Dala nà, inde upo ibay. Əna way a həna inde upo ata nà, ni varak anan. Na jak nà, tə sləmay a Yesu Almasihu, ɗo sə Nazaratu, slabak, zla tə saray anak!»

7 Piyer a bənan anan alay puway, a man zek sə slabak. Kwayan'a saray anahan ahay tə ndarkwaslak anahan ahay ta njaɗ məgala. 8 A slabak hərom, a dazlan sa bar. Ta zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom tatə Piyer tə Yuhana, winen apan i zla, winen apan i dazay à mburom kwerkwer, winen apan i zambaɗ anan Mbərom.

9 Winen apan i zla, i zambaɗ anan Mbərom ata nà, ɗo ahay fok tə canak anan, 10 aday tə sənak anan kutok. Ta wa: «Winen nà, ɗowan mə təra à məndak ata sa taa dubok way pə ɗo ahay wa pə məsudoh sə ngaman Mə-Rəɓa-Awan ata awan.» Natiya awan, way ata a gan atan hərɓəɓəkka tə mindel.

Piyer a wazay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom

11 Ɗowan ata, winen pə cakay ana atə Piyer tə Yuhana hwiya, ɗo sa man ataya fok ta ma nga sa haw pə cakay a tinen à man a sə ngaman «Vo galak ana Sulimanu» ata awan, anga way sə təra ata a gan masuwayan anà ɗo ataya awan. 12 Piyer a canan atan cəna, a jan atan, a wa: «Kwanay Isəra'ila ahay, way ata a gak ikwen masuwayan nə angamaw? Aday ki cen pumo hwiya nden'e nà, angamaw? Kwanay kə bayiken ɗowan a anan a mbar nà, anga məgala a manay, kabay anga mə ɗəfan apan anà Mbərom lele ata ɗaw? 13 Mbərom ana Ibərahima, tə ana Isiyaku tə ana Yakob, Mbərom ana bije a nuko ataya sə ɗəfan apan ata awan, anga sə varan mazlaɓ anà Yesu, ɗo si mer su way anahan, Mbərom kə̀ mbərak anan ɗowan a anan. Kwanay nà, kə viren anan anan à alay inde anà Ruma ahay, anga aday tâ vaɗ anan. Kwa abay Pilatu a gan may sə mbəsak anan ɗukwen, kwanay kə ngəmen â mbəsak anan bay re. 14 Winen nà, ɗo cəncan awan, ɗo ɗiɗek awan, əna kə ngəmen aday Pilatu â mbəsakay anan ahay bay. Ki gen anan kem anà Pilatu bugol nà, â mbəsakak ikwen anan ahay ɗo a sa vaɗ nga su ɗo ata aɗəka. 15 Kə vəɗen anan ɗo sə varan sifa anà way ahay fok ata à məke sa ndaw, əna Mbərom kə̀ slabakak anan ahay à məke wa. Manay ɗukwen mi mba apan sa ra ambar sa 'am a anan təte. 16 Ɗowan həna anan nà, kwanay a fok kə cinen anan, aday kə sənen anan zle, winen a mbar nà, anga kə̀ ɗəfak nga pə sləmay a Yesu. Sa mbar anan jiga nà, sləmay a Yesu, anga ɗowan a anan kə̀ ɗəfak apan nga. Kwanay a fok, ki cinen anan.

17 «Ayaw, mərak uno ahay, na san zle, ki gen anan way ataya anà Yesu nà, anga kə sənen ɗiɗek bay. Bahay a kwanay ahay ɗukwen ta san ɗiɗek bay re. 18 Əna way ata a ga zek matanan nà, anga ɓa Mbərom kà jak anan tə dungo ana ɗo maja'am anahan ahay kwakwa, ta sa ja təktek Almasihu anahan saa slənak ikwen ahay ata â ga ɗəce. 19 Həna aɗəka nà, mbəɗihen anan lœn anà ines a kwanay ahay, men anan ù vo anà Mbərom, aday Mbərom i pəsek ikwen anan kutok. 20 Aday Bahay Mbərom i varak ikwen zay, ta sə slənak ikwen ahay Yesu, winen Almasihu a Mbərom sə lavay anan zek anga kwanay kurre ata awan. 21 Ayaw, həna ata nà, Yesu Almasihu nà, i njahay à mburom à man ata tamak, hus i dəzle pə luvon a Mbərom saa mbəɗa anan way ahay fok wiya aya kawa ana ɗo maja'am anahan cəncan aya sa ja apan ata aday. 22 Musa a ja nà: “Mbərom Bahay a kwanay i naa varak ikwen ɗo maja'am hinen kawa nen à wulen ana zahav a kwanay a wa. Kə̂ təmihen anan anan 'am anahan saa jak ikwen ata fok. 23 Ɗowan a kə̀ təmahak anan anan 'am anahan itəbay ata nà, Mbərom i lize anan à mamasl su ɗo anahan ahay wa.*”»

24 Piyer a pərahan anan azar sa ja, a wa: «Ɗo maja'am a Mbərom ahay kwakwa, a bənay ahay kwa pə Samiyel wa hus pu ɗo maja'am a Mbərom azar aya, fok a tinen a kərtek tə kərtek ta jak 'am pə way a sə təra pə luvon a anan ataya awan. 25 Ɗo maja'am a Mbərom ataya ta ja way ataya pə kwanay awan, aday Mbərom kə̀ ɓanak 'am tə bije a kwanay ahay anga kwanay a re. A jan anà Ibərahima nà: “Tə alay ana wan sə kutov anak ahay, ni ɗaf alay sə mazlaɓ uno pu ɗo su kon ahay fok.†” 26 Matanan kutok, Mbərom a lah sə slənay anan ahay Yesu, ɗo si mer su way anahan nà, anà kwanay awan, anga aday â ɗaf pikwen alay sə mazlaɓ anahan ta sa may ahay kwanay à cəveɗ sə huwan a kwanay ahay wa.»

4

Atə Piyer tə Yuhana pa 'am su ɗo sə lavan nga anà Yahuda ahay

1 À alay a Piyer tə Yuhana tinen apan ti jan 'am anà ɗo ahay mba, ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay pi zek tə bahay su ɗo sa ba doh sə mazlaɓ a Mbərom, aday tə Saduki ahay, ta zla à man a tinen. 2 Ta ma nga sa ga patan mivel, anga atə Piyer tə Yuhana nà, tinen apan ti ɗakan anan anà ɗo ahay nə Yesu kə̀ slabakak ahay à məke wa. Matanan, ɗo ma mac aya ɗukwen, ti naa slabakay ahay à məke wa tə sifa aya re. 3 Anga nan kutok, ta ban anan ɗo maslan ataya awan, tə tacay atan à dangay, hus sa ca pa 'am sə sariya nə sidew awan, bina suko kà gak coy re. 4 Aya əna, ɗo ahay bayak a à wulen su ɗo sə sləne 'am a Piyer ataya wa tə təmahak 'am ana ɗo maslan ataya awan, tə ɗəfak nga pə Yesu. Ɗo ataya tə zəgahak anan ɗo ana Yesu ahay. Tə baslay mungol ahay ɗəkɗek, tinen mbulo ɗara kutok.

5 Iɗe a cəɗe sidew a nà, bahay sə Yahuda ahay pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay aday tə miter sə Tawrita ahay tə halay nga à Urəsalima. 6 Atə Anas, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay, tatə Kayafas, Yuhana, Aleksandire aday tə azar su ɗo ana Anas ahay, inde à wulen a tinen. 7 Tə ngaman anà ɗo maslan a cew ataya pa 'am a tinen, aday tə cəce patan wa, ta wa: «Kə mbəren anan ɗowan a mə təra à məndak ata nà, tə məgala wuraw, kabay tə sləmay a wayaw?»

8 Cəna Apasay Cəncan a a zlan à mivel inde anà Piyer, a mbəɗahan atan apan, a wa: «Kwanay bahay ahay tə məceɗ ahay, 9 manay həna pa 'am a kwanay nà, anga sumor a manay sa ga ta sa mbar anan ɗowan a vədal a anan ata bugol biɗaw? A nak ikwen sa san nà, kə̀ mbərak tə məgala sə sləmay a wayaw ɗaw? 10 Kak matanan nà, kwanay tə Isəra'ila ahay fok, sənen anan kutok: Ɗowan a həna anan mə tavay a pa 'am a kwanay kə̀ mbərak nà, anga məgala sə sləmay ana Yesu Almasihu, ɗo sə Nazaratu. Winen nà, kə vəɗen anan pə dədom mə zləlngaɗ awan, əna Mbərom kə̀ slabakak anan ahay à məke wa. 11 Natiya, Deftere a Mbərom a ja 'am həna anan ata nə pə winen awan, a wa:

“Kon mbala ana ɗo sa ɗezl way ahay sa lar anan ata nà,

sə təra kon sə mide lele aɗəka nà, winen.*”

12 «Ɗo sa mba apan sa tam ɗo ahay miza nà, ibay, si Yesu a kərtek. Bina sləmay inde maza pə daliyugo sa mba apan sa tam mənuko uwec wa mbala ana ɗo ana Mbərom sə varak uko ahay ata nà, ibay.»

13 'Am ana Piyer ata a gan masuwayan anà ɗo mə halay nga ataya awan, anga ta ca apan ɗo maslan a cew ataya nà, ɗo məduwen aya bay, aday mə jangay aya bay re, əna tə jəjar sə mbəɗahan atan apan bay re. Aday ɗo ataya tə sənak ɗo maslan ataya tə njahak pə kərtek a tə Yesu. 14 Əna tinen apan ti ca pə ɗowan a ma mbar ata winen inde zay mə tavay a pə cakay ana ɗo maslan a cew ataya awan. Anga nan, ta mbak apan sə mbəɗahan atan apan awan a ibay jiga awan. 15 Matanan, ta ma anan ɗo maslan a cew ataya uho tamak, kutok tinen tə mbəɗek sa vaɗ uway pa 'am ata à wulen a tinen inde aday. 16 Ta wa: «Ɗo a anaya həna jiya nà, ɗi ga atan kəmaw? Ɗo sə Urəsalima a anan ataya fok tə sənak pə masuwayan a məduwen a tinen sa ga anan ata lele coy. Aday mənuko ɗukwen, ɗi mba apan sə məman anan nà, i ga zek bay re asa. 17 Aya həna nà, ɗi ngaman atan ayak, aday ɗi gafan atan 'am, tâ saa ma apan sa jan 'am tə sləmay a Yesu anà ɗowan sabay. Ata kutok nà, ləbara sa 'am a tinen ata i ta 'am bay.» 18 Tə ngaman atan ayak asa, ta jan atan, ta wa: «Mbəsiken sa jan 'am tə sləmay a Yesu aday sə ɗakan anan ləbara sa 'am ana Yesu anà ɗo ahay.»

19 Aya əna, atə Piyer tə Yuhana tə mbəɗahan atan apan, ta wa: «Ənga, kwanay a bayiken apan lele aday, təɗe saa zlan à nga anà Mbərom nə maw? Təɗe sə ɗəfan apan nə anà Mbərom a ɗaw, kabay lele nà, sə ɗəfak ikwen apan anà kwanay bugol aɗəka ɗaw? 20 Manay nà, way a manay sə canan ta sə sləne fok cəna, mi ɗakay anan, bina mi mba apan sə njahay way a manay bay.»

21 Pə dəɓa anahan a wa nà, ɗo sa gan atan sariya ataya tə ngəraz patan anga aday tə̂ njahay way a tinen, tə mbəsakay atan ahay kutok. Tə sənak sa jəka ti kəta atan kəkəmaw bay, bina ɗo ahay fok tinen apan ti həran nga anà Mbərom anga way anahan a sa gan anà ɗowan a vədal ata awan. 22 Ava ana ɗowan a tinen sa mbar anan tə masuwayan ata nà, a zalay kwa kuro fuɗo.

Ɗo a Mbərom ahay ta ga amboh

23 Pə dəɓa a sə mbəsakay atan ahay ata nà, atə Piyer tə Yuhana ta ma pə cakay ana ɗo a tinen ahay, tə təkəren atan anan way ana bahay sə gəɗan dungo anà way ahay tə məceɗ ahay sa jan atan ata fok. 24 Ɗo a tinen ataya tə sləne anan 'am ata nà, tinen a fok ta ma nga sa gan amboh anà Mbərom tə mivel kərtek awan, ta wa: «Ayaw, Bahay a manay, iken ɗo sə ndakay bagəbaga mburom tə daliyugo tə bəlay ahay, aday tə way a uda ataya təke fok. 25 Iken awan ka jak 'am tə dungo ana ɗo si mer su way anak Dawuda, winen bije a manay awan. Apasay anak Cəncan a kà jak à winen inde, a wa:

“Ɗo su kon azar aya ti ga mivel, aday ɗo sə pəra ahay ti jəjem 'am kəriya nà, angamaw?

26 Bahay sə daliyugo ahay tinen apan ti ndire zek,

aday ɗo sə lavan nga anà ɗo ahay ahay tinen apan ti lavan zek anà vəram tə Mbərom Fetek aday tə Almasihu anahan.†”

27 «Ayaw, way ata matanan acəkan, anga həna kutok nà, Hiridus tatə Pontiyos Pilatu, tə halay nga à wulen su doh a anan inde tə Ruma ahay tə Isəra'ila aya awan, anga sa ɓan 'am pə Yesu ɗo si mer su way anak cəncan a, iken sə walay ata awan. 28 Iken nà, məgala awan. Natiya, way a tinen sa ga fok nà, way kawa ananak a sa gan may kurre ata awan. 29 Həna kutok, Ba Məduwen, sləne way a tinen sa ja ti gan umo ataya awan. Kem, varan məgala anà ɗo si mer su way anak ahay sa ja 'am anak mənjəna ajəjar. 30 Varan umo gədan sa mbar anan ɗo sə ɗəvac ahay ta sa ga masuwayan ahay cara cara tə məgala sə sləmay a Yesu, ɗo si mer su way anak cəncan awan.»

31 Pə dəɓa sa ndav anan amboh a tinen ata wa nà, man a tinen ata a ɓal kəzlek kəzlek. Tinen a fok tə njaɗak məgala sə ɗakay anan 'am a Mbərom mənjəna sə jəjar, anga Apasay Cəncan a kə̀ rahak atan à mivel inde.

Ɗo a Yesu ahay tə japay anan zlile a tinen ahay pə kərtek awan

32 Ɗo a Yesu ataya fok nà, mivel a tinen a kərtek, abayak nga a tinen ahay kərtek a re. Tə japay anan zlile a tinen pə kərtek awan. Ɗowan sa jəka «zlile uno anuno taayak» nà, ibay fok. 33 Tə məgala a bayak a, ɗo maslan ataya tə pərahan azar sə ɗakay anan, tə canak anan Yesu kə̀ slabakak ahay à məke wa. Mbərom kà gak atan sumor bayak awan. 34 Ɗowan mətawak a à mamasl a tinen nà, inde sabay fok, bina ɗo aday guvo anahan inde kabay doh anahan inde ataya fok, tə sukom a way, ta nay anan dala awan 35 anà ɗo maslan ahay, aday tinen tə varan anà kuwaya pə ananahan sa gan may.

36 Ɗowan a inde ite, tə ngaman Yusufu, winen pə slala ana Lewi, a njahay pə daliyugo sə Kiprus. Sləmay anahan hinen nà, Barnabas, kawa sa ja nà, ɗo sə varan məgala anà ɗo ahay. 37 Winen ɗukwen, guvo anahan inde re, a sukom a way, a nay anan dala awan, a varan anan anà ɗo maslan ahay.

5

Atə Ananiyas tə uwar anahan Safira

1 Ɗowan a inde asa tə ngaman Ananiyas tə uwar anahan Safira, tə sukom anan way tə guvo a tinen. 2 Tinen a ta pak 'am ahay ì zek. Ananiyas a ra pə dala wa məcak, a ndakay apan man. Azar a kutok a zla anan à man ana ɗo maslan ahay. 3 A dəzlek anan ayak cəna, Piyer a jan, a wa: «Ananiyas! Kə mbəsakan anan mivel anak anà Fakalaw angamaw? Anga həna nà, kə gəɗak anan mungwalay anà Apasay Cəncan awan. Ka rak ayak pə dala sə guvo a kwanay wa məcak agay nà, angamaw? 4 Guvo a nà, guvo anak awan. Kə sukumak anan way ɗukwen, dala nà, ananak a re. Əna kə jalay sa ga way lelibay a matanan nà, angamaw? Kə gəɗan mungwalay ata nà, anà ɗo zənzen a bay, əna anà zek a Mbərom awan.»

5 Pə dəɓa sə sləne 'am ata wa cəna, Ananiyas a slahay à məndak, aday a mac kwayan'a. Ɗo sə sləne ləbara sa 'am ataya fok nà, mbac kə̀ slahak patan wa, ta ma nga sə jəjar. 6 Pə dəɓa anahan a wa nà, njavar ahay ta zlak ayak ù doh, ta nga apan rəkot, ta nay anan uho saa la anan.

7 A njahay pə dəɓa wa way sə ler maakan nà, uwar anahan Safira ɗukwen kà zlak ayak ite. Winen kə̀ sənak pə way a sə təra tə mbaz anahan ata bay fok. 8 Uwar ata a dəzlek ayak ù doh cəna, Piyer a cəce panan, a wa: «Uwar a anan, ənga, jan umo aday. Kə sukumen anan way tə guvo a kwanay nà, dala a nə kawa winen a anan dəp ɗaw?»

Uwar ata a mbəɗa apan, a wa: «Ayaw, dala a nà, matanan awan.»

9 Piyer a jan asa, a wa: «Mazar! Kwanay tə mbaz anak kə jipen 'am a kwanay kərtek sə njəkan uda anà Apasay a Bahay Yesu nà, angamaw? Ənga, cak ayak apan, ɗo sa la anan mbaz anak ahay, tinen uho. Kagasl, ti naa zəɓak ayak iken saa la cite.»

10 Pə dəɓa ana 'am ata wa cəna, uwar ata a slahay à məndak, aday a mac. Njavar ahay ta nay ù doh, tə zəɓa məsinde, ta lak anan ayak pə cakay ana mbaz anahan. 11 Ɗo a Yesu ahay fok tu ɗo sə sləne anan ləbara sa 'am ata fok nà, ta ma nga sə jəjar.

Ɗo maslan ahay ta taa ga mer su way masuwayan aya bayak awan

12 Ɗo maslan ahay nà, ta taa ga mer su way masuwayan aya bayak a à wulen sə ɗo ahay inde. Ɗo a Yesu ahay fok ta taa halay nga ù vo sə galak ana Sulimanu inde à gala su doh sə mazlaɓ a Mbərom. 13 Əna, kwa abay ɗo ahay tinen apan ti ja patan ta sa ja nà, tinen ɗo lele aya ɗukwen, ɗo a azar aya sə ɗəfan apan anà Yesu bay ataya ta ngam sə njahay pə cakay a tinen bay fok. 14 Tə winen ata təke ɗukwen, ɗo ahay tinen apan ti ɗaf nga pə Bahay Yesu hwiya. Ɗo a Yesu ahay tinen apan ti zəga apan nà, pac pac, mungol tə uwar aya təke fok. 15 Ɗo ahay tə sləne 'am sə masuwayan ana ɗo maslan ataya sa ga ata kutok. Anga nan, ta ma nga sa zla anan ɗo sə ɗəvac a tinen ahay pə cəveɗ ahay, tə nahay atan pə biket kabay pə lala, anga tinen tə bayak nà, hinahibay Piyer i zla ta man ata nə, mezeze anahan a â njaɗ sə laman anà ɗo sə ɗəvac a tinen azar aya awan. 16 Ɗo maza aya ite ta nay anan ahay tu ɗo sə ɗəvac a tinen ahay kwa à wulen su doh a azar aya sa mban anà Urəsalima ataya wa. Ta nay anan ahay tu ɗo a tinen ɗəvac aya awan, tu ɗo a setene sa taa vawan atan nga ataya fok. Ta nan atan anan ahay, aday fok a tinen a tə mbərak.

Tə jugwar 'am pu ɗo maslan a Yesu ahay wa

17 Natiya kutok, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay, tu ɗo anahan ahay tinen à wulen sə Saduki ahay ataya fok nà, ta ma nga sə jugwar 'am pu ɗo maslan a Yesu ahay wa, ta ga patan sərak. 18 Cəna, ta ban anan ɗo maslan a Yesu ataya, aday tə ɗəfak atan ayak à dangay. 19 Aya əna, cəkəbay, à luvon ata inde nə, maslay a Mbərom a nay ahay, a təɓa anan məsudoh sə dangay ata awan, aday a nay anan ahay ɗo maslan ataya uho. A jan atan kutok, a wa: 20 «Həna nà, zlen à gala su doh sə mazlaɓ a Mbərom, aday kâ sa ɗiken anan ləbara sə sifa wiya a anan fok anà ɗo ahay.»

21 Ɗo maslan ataya tə təmahak 'am ana maslay a Mbərom ata awan, tə wule sə duwdew à gala su doh sə mazlaɓ a Mbərom kutok. Ta zlak ayak nà, tinen gədek anan azar sə tətakan anan way anà ɗo ahay.

Pə dəɓa wa mənjœk, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay, tu ɗo anahan ahay tə dəzlek ayak cəna, tə ngaman ayak anà ɗo sə lavan nga anà Yahuda ahay, kawa sa ja nà, məceɗ sə Isəra'ila ahay fok. Aday kutok, ta slan suje ahay pu ɗo maslan ataya à dangay. 22 Suje ahay tə dəzle ù doh sə dangay nà, ta tak anan ayak à nga anà ɗo maslan ataya à man ata sabay. Cəna, ta may ahay pə dəɓa à dangay wa, ta nay, ta jan anà ɗo mə halay nga ataya awan, ta wa: 23 «Manay ma zlak ù doh sə dangay kawa ana kwanay sa jan umo ata acəkan, əna ma tan ayak à nga anà məsudoh nà, mə tacay awan, aday ɗo sa ba patan ataya ɗukwen, tinen cekərkərre tə iɗe, tinen apan ti ba re. Mə təɓa anan məsudoh, ma zla ù doh sə dangay nà, ma tak anan ayak à nga anà ɗowan à man ata bay.» 24 Ɗo sə lavan nga anà suje sa ba pu doh sə mazlaɓ a Mbərom, tə bahay sə gəɗan dungo anà way ahay, tə sləne ləbara sa 'am ata matanan cəna, a wusen atan nga. Ta ma nga sə cəce pi zek a tinen aya wa, ta sa jan ì zek ahay nà: «Way a anan a ga matanan ata nà, aday ma sə təra tu ɗo a anaya awan anaw?»

25 Pə dəɓa anahan a wa nà, ɗowan a inde a nay ahay, a jan atan nà: «Ɗowan a kwanay sə tacak atan ayak à dangay ataya nà, tinen à gala su doh sə mazlaɓ a Mbərom, tinen apan ti tətakan anan way anà ɗo ahay.» 26 Cəna, bahay sə suje ahay a zla patan tu ɗo anahan ahay saa bənay atan ahay. Əna ta nay atan nə tə gədan a bay, anga tinen a ɗukwen tə jəjaran anà man su ɗo awan, ta sə bayak nà, hinahibay ɗo ahay ti i tar atan tu kon. 27 Ta nay atan ahay ɗo maslan ataya kutok, aday tə tavay atan pa 'am sə məceɗ sə Yahuda ahay. Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay a cəce patan wa kutok, a wa: 28 «Manay nà, mə gafak ikwen 'am lele ta sa jak ikwen nà, kâ sa tətiken anan anan way anà ɗo ahay tə sləmay ana ɗowan ata sabay. Əna hwiya kə mbəsiken bay. Həna, wulen su doh sə Urəsalima nà, 'am ata kà tak uda 'am coy. Natiya, tə way a kwanay sa ga ata nà, a nak ikwen sa ja nə 'am sə amac anahan ata nə pa nga a manay ɗaw?»

29 Piyer tu ɗo maslan a azar ataya tə mbəɗahan atan apan, ta wa: «Sumor a nà, mə̂ ɗəfan apan bugol nə anà Mbərom, bina anà ɗo zənzen a bugol ɗaw? 30 Kwanay nà, kə vəɗen anan Yesu ta sə daray anan pə dədom mə zləlngaɗ awan. Əna pə dəɓa anahan a wa nà, Mbərom ɗo ana bije a mənuko ahay sə ɗəfan apan ata kə̀ slabakak anan ahay à məke wa. 31 Mbərom nà, kə̀ varak anan mazlaɓ, kə̀ ɗəfak anan tə day sə alay puway anahan, kə̀ tərak anan bahay awan, ɗo sa tam ɗo, anga aday â ɗakan anan anà Isəra'ila ahay cəveɗ sə mbəɗahan lœn anà ines a tinen ahay aday i pəsen atan anan. 32 Manay apan mi side anan, aday Apasay Cəncan a i side anan re. Winen nà, Mbərom a varan anan anà ɗo sə ɗəfan apan ataya awan.»

33 Ɗo mə halay nga à man sa ga sariya ataya tə sləne 'am ata cəna, ta ga patan mivel tə mindel. A nan atan sa vaɗ anan ɗo maslan ataya à məke. 34 Aya əna, ɗowan a inde à wulen a tinen awan, a slabak. Ɗowan ata nà, tə ngaman Gamaliyel, winen Farisa ahay, aday winen miter sə Tawrita a re. Ɗo ahay fok tə jəjaran deeɓ deeɓ. A jan anà ɗo ahay, a wa: «Ənga, mbəsiken anan ɗo maslan a anaya tâ zla uho mənjœk aday.»

35 Pə dəɓa ana ɗo maslan ahay sa nay uho ata nà, a jan anà ɗo ataya kutok, a wa: «Kwanay Isəra'ila ahay, gen anan ngatay anà way a kwanay a saa gan anà ɗo a anaya ata awan. 36 Anga kə̀ njahak bayak a bay, ɗowan a inde tə ngaman Tudas, kà nak ahay, a jan anà ɗo ahay nà, winen bahay məduwen awan. Aday ɗo ahay ti ga səkat fuɗo tə pərahak anan azar. Pə dəɓa anahan a wa nà, tə vəɗak anan, ɗo sə pərahan azar ahay fok ta tak 'am, aday ləbara sa 'am anahan inde həna sabay.

37 «Pə dəɓa wita wa asa ɗukwen nà, ɗowan a sə ngaman Yudas winen ɗo sə Galile ahay ata, a nay ahay à alay a sə baslay anan sləmay sə ɗo ahay pə daliyugo ata awan. Winen ɗukwen, kà rak ɗo ahay bayak a pi zek, tə pərahak anan azar. Pə dəɓa a wa, ta vaɗ anan ɗukwen, ɗo sə pərahan azar ataya ta tak 'am səret fok re.

38 «Anga nan, nen apan ni jak ikwen way inde kərtek həna: Mbəsiken anan ɗo a anaya awan tâ zla way a tinen. Ɗowan â sa gan atan awan bay fok. Kak mer su way a tinen a sa ga anan ataya, ta nay à nga su ɗo zənzen a wa, mer su way a tinen ataya ti lize asəka, ti dəzle anan jo à man a bay! 39 Aya əna, kak ta ga mer su way a Mbərom acəkan nà, ki mben apan sə lize anan 'am a anan tətibay re. Matanan, gen ngatay aday, bina hinahibay ki sa gen məgəzləga ti zek a Mbərom awan.»

40 Natiya, ɗo mə halay nga sa ga sariya ataya, tə təma 'am ana Gamaliyel ata awan. Tə ngaman ayak anà ɗo maslan ataya ù doh miza awan, tə ndaɓay atan, tə gafan atan 'am ta sa ja nà: «Kâ si jen anan 'am anà ɗo ahay tə sləmay a Yesu sabay fok.» Tə mbəsak atan kutok.

41 Ɗo maslan ahay ta nay ahay à wulen su ɗo ataya wa tə ataslay mivel awan, anga Mbərom a ca patan, ta slak aday ɗo ahay tə̂ pəkan atan waray ì iɗe, tâ ga atan alay anga sləmay a Yesu. 42 Tinen bine siwaw nà, pac pac fok, ta zla à gala su doh sə mazlaɓ a Mbərom aday à gulom su doh sə ɗo ahay re, tinen apan ti wazay, ti ɗakan anan anà ɗo ahay nà, ləbara mugom a sa ja nə Yesu winen Almasihu ata awan.

6

Tə walay ɗo ahay cuwɓe ì mer su way a Mbərom inde

1 À alay ata kutok nà, abaslay su ɗo sə pərahan azar anà Yesu ahay kə̀ zəgahak apan bayak awan. Aday acakal 'am kə̀ zəɓak ahay à wulen ana ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay tinen sa ja 'am sə Gərek ahay tu ɗo sa ja 'am sə Ibəraninko ahay ata awan. Ɗo sa ja 'am sə Gərek ataya ta wa: «Pac pac, à man sə gəzla way sa pa nà, mədukway sə uwar a manay ahay ta njaɗ awan itəbay.»

2 Anga nan kutok, ɗo maslan ataya tə halan nga anà ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay fok, aday ta jan atan, ta wa: «A zla pi zek manay mi mbəsak mer su way sə ɗakay anan 'am a Mbərom bay. Mi mbəɗek pi mer su way sə gəzlan way sa pa anà ɗo ahay nà, i ga zek bay. 3 Anga nan, mərak ahay, wilen ɗo ahay cuwɓe à wulen a kwanay wa, tinen ɗo ma rah Apasay a Mbərom aya awan, ɗo sə kəlire* ahay aday ma ndar sləmay aya re. Ɗi mbəsakan anan mer su way sə gəzla way sa pa nà, anà tinen kutok. 4 Aday manay mi ga amboh, mi ɗakay anan 'am a Mbərom tə fefəne kutok.»

5 'Am ata kà zlak anan à nga anà ɗo a Yesu ahay fok. Matanan, tə walay Etiyen, winen ɗo sa ɗaf nga pə Yesu lele aday ma rah a tə Apasay Cəncan a re. Asa tə walay apan atə Filip, Porokoros, Nikanor, Timon, Parmenas tə apan Nikola, winen ɗo sə wulen su doh sə Antakiya. Abay winen nà, ɗo sə pəra əna ɓa kə̀ təmahak sə pərahan azar anà Tawrita a Musa. 6 Pə dəɓa wa nà, ta zla anan ɗo ataya cuwɓe pa 'am ana ɗo maslan a Yesu ataya awan. Ɗo maslan ahay ta ga amboh, tə ɗəfan atan alay pa nga anà ɗo mə walay ataya anga sa ɗaf atan ì mer su way ata inde kutok.

7 Matanan kutok, 'am a Mbərom nà, a zəga apan sa ta 'am bayak awan. Ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay ta ma nga sə zəga apan tə mindel à Urəsalima. Aday ɗo ahay bayak a à wulen su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay wa tə ɗəfak nga pə Yesu a re.

Ta ban anan Etiyen

8 Etiyen nà, Mbərom kə̀ ɗəfak apan alay sə mazlaɓ anahan, kə̀ varak anan məgala sa ga masuwayan sə way ahay cara cara pa 'am sə ɗo ahay. 9 Azar sə Yahuda aya inde à man ata awan, ta taa halay nga ù doh sə wazay a tinen sə ngaman doh sə wazay sə ɓile mə mbəsak aya ata awan. Ta nay ahay à wulen su doh sə Siren tə Aleksandriya wa, aday azar aya ɗukwen ta nay pə daliyugo sə Silikiya tə Aziya wa. Tinen a ta ma nga sa vaɗ awiyaway tatə Etiyen. 10 Aya əna, ta mbak apan sə vəɗan uway bay, anga Apasay a Mbərom kə̀ varak anan kəlire† sa ja 'am.

11 Pə dəɓa anahan a wa nà, tə haman anà ɗo ahay aday tâ gaɗ apan mungwalay ta sa ja nà: «Mə slənek Etiyen kə̀ jənak anan pa 'am anà Musa aday anà Mbərom re.»

12 Ta 'am a tinen ata kutok, ta ma nga sə səder anan mivel sə ɗo ahay, ta sə məceɗ sə Yahuda ahay, ta sə miter sə Tawrita ahay. Ta ban anan Etiyen, ta zlan anan ayak anà ɗo sə lavan nga anà Yahuda ahay ataya awan. 13 Ta ray ahay ɗo sa gaɗ apan mungwalay miza aya asa. Tə dazlan sa gaɗ apan mungwalay aya kutok, ta wa: «Ɗowan a anan a ja 'am lelibay a pu doh sə mazlaɓ a Mbərom, aday pə Tawrita ana Musa re. 14 Mə slənek panan winen apan i ja, a wa: Yesu ɗo sə Nazaratu ata i mbazl anan doh sə mazlaɓ a Mbərom aday i mbəɗa anan 'am ana Musa ma ja aya asa re.»

15 Ɗo a mə halay nga ù doh sa ga sariya ataya fok, ta ma nga sə zəzor anan Etiyen, aday tinen apan ti ca pə iɗe anahan a nà, a gan atan nə kawa ta ca pə maslay a Mbərom.

7

Etiyen a təkəren 'am a Mbərom anà ɗo sə lavan nga anà Yahuda ahay

1 Pə dəɓa anahan a wa kutok, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay, a cəce pə Etiyen wa, a wa: «'Am a sa ja apak a anaya fok nà, mungwalay ɗaw?»

2 Etiyen ite a mbəɗahan atan apan, a wa: «Mərak uno ahay tə bəbay uno ahay, ənga, pəken sləmay pa 'am uno a anan aday. Mbərom Bahay sə mazlaɓ kà kak anan zek anà bije a mənuko Ibərahima à alay a winen pə daliyugo sə Mesopotamiya mba, kà zlak à Haran fan bay ata awan. 3 Mbərom a jan nà: “Slabak, zla pu kon anak wa, mbəsak anan ɗo anak ahay, aday kâ zla ù kon a həna nen saa ɗakak apan ata awan.*”

4 «Cəna, Ibərahima a slabak pə daliyugo sə Kaldiya ahay wa, a zla à wulen su doh sə Haran, a njahay à man ata awan. Pə dəɓa ana bəbay anahan sa mac wa ite, Mbərom a jan â həɗek ù kon hinen asa, â nay à man a nuko a anan awan. 5 À alay ata nà, Ibərahima nə wan anahan inde fan bay. Kwa man sa ɗaf saray dap kərtek ɗukwen, kə̀ varak anan fan bay. Əna Mbərom a zlapan anan tə daliyugo a anan, a wa: “Ni varak anan daliyugo a anan, ki lavay anan iken ta wan sə kutov anak ahay fok.” Aday à alay anahan sa jan 'am ata ɗukwen, Ibərahima nə wan anahan inde fan bay fok. 6 Mbərom a jan ahay, a wa: “Wan sə kutov anak ahay ti njahay pə daliyugo sə mədurlon, ti təra atan ɓile aya ta sa ga atan alay ava ahay səkat fuɗo. 7 Aya əna, kon a saa təra atan ɓile ahay ata nà, nen a ni i kəta anan. Aday pə dəɓa anahan a wa nà, ni may atan ahay pə daliyugo a anan, ti naa həro nga kutok.†” 8 Matanan, Mbərom a ɓan 'am tə Ibərahima, ta sa ja â gaɗ mədəndalas. Pə dəɓa anahan a wa, Ibərahima a wahay Isiyaku, aday pə luvon jəmaakan sə wahay anahan nà, a gəɗan mədəndalas. Isiyaku ɗukwen a wahay Yakob, a gan matanan, aday Yakob ite a wahay wan anahan ahay kuro nga cew ataya awan, tinen bije a mənuko ahay, a gan atan matanan re.

9 «Bije a mənuko ataya nà, ta nan iɗe anà mərak a tinen Yusufu, tə sukumak anan way pə daliyugo sə Misra ɓile awan. Tə winen ata təke ɗukwen, Mbərom winen apan i ba anan Yusufu hwiya, 10 a tam anan pə way sə gəɓan ahay 'am ahay wa. A varan kəlire anga aday â zlan à nga anà Firawna, bahay sə Misra ata awan. Anga nan, Firawna a ɗaf anan ɗo sə lavan nga anà daliyugo sə Misra, aday ɗo sə lavan nga anà gulom su doh anahan re.

11 «Aday kutok nà, may a ga pə daliyugo sə Misra ata, tə daliyugo sə Kanana a təke fok. Zek kà dak anan anà ɗo ahay nà, ndəlekeke. Matanan, bije a mənuko ataya ta njaɗ way sa pa sabay. 12 Pə dəɓa wa kutok, Yakob a sləne sa jəka ndaw inde sə sukom à Misra nà, a slan bije a mənuko ataya tâ saa sukumay ahay ndaw. Wita, mama'am sə azla a tinen à Misra. 13 Ta ma mə slala cew a saa sukumay asa nà, Yusufu kə̀ ɗakak anan anan zek anà mərak anahan ahay. Matanan Firawna ɗukwen kə̀ sənak zahav ana Yusufu ahay kutok. 14 Pə dəɓa anahan a wa, Yusufu a slan ɗo saa nay anan ahay bəbay anahan Yakob tə zahav anahan aya təke. Tinen sa nay pə daliyugo sə Misra ata nà, abaslay a tinen a nə kwa kuro cuwɓe nga ɗara. 15 Matanan, Yakob a njahay à Misra. Pə dəɓa anahan a wa nà, a mac à man ata awan, tə bije a mənuko ataya təke. 16 Ta zla saa la atan à Sikem pə daliyugo sə Kanana, à jəvay ana Ibərahima sə sukom pə zahav ana Hamor wa ata awan.

17 «À alay aday 'am a Mbərom sə zlapan anan anà Ibərahima ata i təra, i i sla bəse coy nà, zahav a mənuko Isəra'ila ahay a ma nga sə wasay pə daliyugo sə Misra ata awan. 18 Aday Misra ahay ta ɗaf uda bahay hinen, əna bahay a wiya ata a san Yusufu bay. 19 Anga nan, a ga wurwer pə bije a mənuko ataya awan, a ga atan alay. A gan atan bəlaray tâ lar anan wan a tinen ndəleɓœɓe aya aday tâ mac. 20 À alay ata ite, tə wahay Musa, wan lele a pa 'am a Mbərom, leftekəre. Ta gan nga àga bəbay anahan ù doh way sə kiya maakan ahay. 21 Pə dəɓa anahan a wa, ta zla anan, tə mbəsak anan pa 'am zlinder. Əna dəna a bahay ata a tan à nga, a zəɓa anan, a ɗəɗok anan agay kawa wan si zek anahan wanahan. 22 Musa nà, à alay a winen sa har àga bahay ata nà, kə̀ tətakak anan asan way sə Misra ahay fok. Winen nà, a san sa ja 'am zle lele, aday a ga mer su way ɗukwen tə məgala re.

23 «Ava ana Musa a ga kwa kuro fuɗo nà, a jalay sa zla saa can iɗe anà ɗo sə zahav anahan Isəra'ila ahay. 24 Winen a tan à nga anà ɗo sə Misra inde, winen apan i ga anan alay tu ɗo sə Isəra'ila ahay. A zla sa man zek anà ɗo anahan ata, bəskol winen vaɗ anan ɗo sə Misra ata məsinde awan. 25 Musa a bayak nà, Isəra'ila ahay ti san Mbərom i tam atan tə alay anahan. Əna ɗo anahan ataya tə sənak bay. 26 Sidew a asa a tan à nga anà ɗo anahan Isəra'ila ahay cew tinen apan ti vaɗ zek. Anga nan, a təker anan sə ndakay atan pi zek, a jan atan, a wa: “Məndala uno ahay, aday kwanay nə tə mərak ahay asanaw, ki vəɗen zek nà, angamaw?” 27 Aya əna, ɗo sə jugwar 'am ata a kaɗan anà Musa ta sa jan nà: “Iken, waya sa ɗaf iken bahay a pa nga a manay aday sa gan umo sariya anaw? 28 Bina, a nak sa vaɗ nen kawa iken sa vaɗ anan ɗo sə Misra avaɗ ata re ɗaw?” 29 Musa a sləne 'am ata cəna, a haw way anahan pə daliyugo sə Madiya saa njahay à man ata kawa mədurlon. Pə dəɓa wa, a njaɗ wan mungol aya cew à man ata re.

30 «Pə ava anahan a kwa kuro fuɗo ata nà, maslay a Mbərom a kan ahay zek ù uko sə vəragaz wa à man sa saf bəse tə ɓəzlom sə Sina. 31 Musa a canan anà way ata nà, a gan masuwayan. Anga nan, a həɗek apan saa zəzor anan. Əna Mbərom Ba Məduwen a jan ahay, a wa: 32 “Nen nà, Mbərom ana bije anak ahay. Nen Mbərom ana Ibərahima, Mbərom ana Isiyaku aday Mbərom ana Yakob.” Musa a sləne 'am ata cəna, a ma nga pə ajəjar kwaslkwaslkwasl. A rihe nga ù vo, a nan sə canan sabay fok. 33 Mbərom a jan ahay asa, a wa: “Culok anan təkarak à saray wa, bina man a iken sə tavay uda ata nà, man cəncan awan. 34 Ayaw, Musa, nen nə sənak pə ɗəce ana ɗo uno ahay sa ga pə daliyugo sə Misra, nə slənek aɗəma way a tinen awan. Anga nan, nə dazak ahay həna nà, sa naa təmay atan ahay. Həna ni slan iken, ma à Misra asa.‡”»

35 «Musa ata nà, Isəra'ila ahay tə larak anan, anga 'am a tinen sa jan “Waya sa ɗaf iken bahay a pa nga a manay aday sa gan umo sariya anaw?” ata awan. Aya Musa ata nà, Mbərom kə̀ gəɓak anan, kə̀ tərak anan bahay awan, ɗo sa tam ɗo a re. A walay anan tə alay ana maslay anahan sa kan zek ù uko sə vəragaz inde ata awan. 36 Musa nà, a təmay atan à Misra wa. A ga masuwayan ahay cara cara à Misra, à bəlay sə ngaman Bəlay Ɗəzɗaz ata, aday ava kwa kuro fuɗo à saf inde re.

37 «Musa ata asa re kà jak anan anà Isəra'ila ahay, a wa: “Mbərom i naa slənak ikwen ahay ɗo maja'am anahan hinen kawa nen à wulen ana ɗo sə zahav a kwanay ahay wa.§” 38 Aday à alay a bije a mənuko ahay tinen mə halay nga à kiɓe pə pala ata nà, maslay a Mbərom a jan 'am à Musa pə ɓəzlom sə Sina. Musa kə̀ tərak ɗo a sa ma anan 'am à wulen ata ana maslay a Mbərom tə bije a mənuko ataya awan. A təma 'am sa var sifa ahay pə Mbərom wa, aday a mak uko anan 'am ataya awan.

39 «Aya əna, bije a mənuko ataya tə ngəmak sə təmahan anan 'am ana Musa bay, tə larak anan. Ta gan may aɗəka nà, sa ma à Misra bugol. 40 Anga nan, ta jan anà Haruna nà: “Ndakan umo mbərom a manay ahay, aday mi bar nà, mi ɗaf anan pa 'am wa. Bina Musa sə ɗowan a anan sa ray ahay mənuko à Misra wa ata nə ma san sa tan à nga nə maw bay.*” 41 Natiya, tə ndakan pəra anà nga a tinen ahay. Pəra ata nà, kawa wan sə minjev. Tə həran nga ta sə waslan way. Ta ga azar uko sə taslay mivel anga mer su way a tinen ata awan. 42 Aya əna, Mbərom a mbəsak atan à alay anahan wa sənday, aday tə̂ ɗəfan apan anà mawuzlawazl ahay. Kə̀ tərak kawa ana ɗo maja'am a Mbərom sa ja apan à Deftere a Mbərom inde ata awan, Mbərom a wa:

“Kwanay Isəra'ila ahay, à alay kwanay à saf inde way sə ava kwa kuro fuɗo ata nà,

kə wislen uno way ɗaw, kə viren uno way ɗaw?

Kə viren uno awan bay fok.

43 Aya əna, kə ndiken jawjawa anga pəra sə ngaman Molok ata awan,

aday kə taviken anan mawuzlawazl sə pəra a kwanay sə ngaman Refan ata re.

Pəra ataya nà, kə ndiken atan tə alay a kwanay anga sə həran atan nga.

Anga nan, ni razl kwanay pə daliyugo a anan wa,

ti ra kwanay dəren pə Babila wa re.†”

44 «À alay a bije a mənuko ahay à kiɓe ata nà, ta taa gəɓa anan jawjawa sə mazlaɓ a Mbərom. Tə ndakay anan nə uwek, kawa ana Mbərom sə ɗakan anan minje awan anà Musa ata awan. 45 Pə dəɓa anahan a wa, atə Yosuwa tə bije a mənuko ahay ta pak anan 'am sə jawjawa sə mazlaɓ a Mbərom ata à alay a bəbay a tinen ahay wa. Ta zla pə daliyugo sə Kanana nà, tə zəɓa anan alay. Ɗo sə daliyugo ataya nà, Mbərom kə̀ rəzlak atan. Bije a mənuko ataya ta pak atan pə daliyugo ata wa. Matanan, jawjawa sə mazlaɓ a Mbərom ata inde à Kanana dezl ahay pə alay ana bahay Dawuda sə njahay à bahay inde ata awan.

46 «Bahay Dawuda a nà, kə̀ tərak ləliwe ana Mbərom. Aday kutok nà, Dawuda a cəce cəveɗ aday â ndakan doh anà Mbərom ana Yakob. Əna Mbərom kə̀ varak anan cəveɗ sə ndakay doh ata bay. 47 Saa han doh ata nà, bahay Sulimanu, wan ana Dawuda.

48 «Aya əna, Mbərom sə bagəbaga mburom i njahay ù doh su ɗo zənzen a sə ndakay ata bay. Kawa ana ɗo maja'am a Mbərom sa ja, 49 Mbərom a wa:

“Bagəbaga mburom kə̀ tərak man sə njahay sə bahay uno.

Aday daliyugo ɗukwen, man sa ɗaf saray uno re.

Bina, ki i ndiken uno təɗe nà, doh sa ma ite anaw?

Man aday ki viren uno təɗe sə njahay uda ata nə ahaw?

50 Bina, sə ndakay anan way ataya fok nà, nen a biɗaw?‡”»

51 Etiyen a pərahan anan azar ta sa ja, a wa: «Kwanay nà, ɗo rawraw aya pa 'am a Mbərom kawa ɗo sə pəra ahay. Bina kə ticen anan mivel a kwanay, kə rəɗen anan sləmay a kwanay, anga aday kə̂ slənen 'am a Mbərom bay. Kə ngəmen sə ɗəfan apan anà Apasay Cəncan a bay. Kwanay kawa bije a kwanay ahay. 52 Bina, abay ɗo maja'am a Mbərom a wura aday bije a kwanay ahay ta gak anan alay bay anaw? Tə vəɗak anan ɗo maja'am a Mbərom aya sə ɗakan atan anan ahay anay ana ɗo maslan anahan a ɗiɗek ata awan. Aday ɗo maslan anahan a ɗiɗek ata a dəzley ahay ta nga anahan a ɗukwen, ki gen apan ɗaf, kə vəɗen anan re. 53 Kwanay nà, kə təmihen anan Tawrita ana Mbərom sə slənay tə alay ana maslay anahan ahay ata awan, əna kə ngəmen sə ɗəfan anan apan bay.»

Amac ana Etiyen

54 Ɗo sə lavan nga anà Yahuda ahay ataya tə sləne 'am ana Etiyen ata fok nà, 'am ata a cəɓan atan nə ndəlekeke, ta ga apan mivel tə mindel. Ta ma nga sa rac apan alay təsl təsl jiga awan. 55 Aya əna, Etiyen nà, winen ma rah Apasay Cəncan awan, a ca iɗe à mburom, a canan ayak anà jiyjay sə mazlaɓ a Mbərom, aday anà Yesu mə tavay a tə alay puway a Mbərom. 56 A ja, a wa: «Nə canan ayak anà bagəbaga mburom mə təɓa awan, aday Wan su Ɗo ɗukwen, winen mə tavay a tə alay puway ana Mbərom re.»

57 Ɗo sə sləne 'am anahan ataya fok ta zlah, tə rəɗay a sləmay a tinen ahay, anga aday tə̂ sləne 'am anahan ataya sabay fok. Tə slabak fok a tinen a, ta kaɗ apan. 58 Ta ban anan, ta zla anan à wulen su doh wa, aday tə dazlan sa tar anan tu kon. Ɗo sə side way ataya tə culok anan zana a tinen ahay pi zek wa, tə halan anan anà njavar a inde tə ngaman Sol anga aday â ban atan apan.

59 À alay a tinen apan ti tar anan Etiyen tu kon ata nà, a ga amboh, a wa: «Bahay uno Yesu, həna nà, kem, təma sifa uno à alay anak inde ite.» 60 A slahay duk duk gərmec, a zlah pi zek sə məgala, a wa: «Amboh, Bahay uno, pəsen atan anan ines a tinen a anan ite.» Pə dəɓa ana 'am anahan ata wa cəna, a mac.

8

1 Avaɗ Etiyen ata nà, kà zlak anan à nga anà Sol a re.

Sol a ga anan alay tu ɗo a Yesu ahay

Ta pac ata kwayan'a cəna, tə dazlan sa ga anan alay tu ɗo a Yesu ahay à wulen su doh sə Urəsalima inde. Tinen a fok ta ta 'am à Urəsalima wa. Ta haw à wulen su doh sə kiɓe sə Yahudiya ta sə Samariya aya awan. Mə mbəsak a à Urəsalima nà, ɗo maslan a Yesu ahay vərre coy. 2 Ɗo sə jəjaran anà Mbərom a azar aya ta nay, ta la anan Etiyen, tə yimak anan ɗukwen tə mindel. 3 Aya əna, Sol sə ɗowan ata nà, a ma nga sə pəslay anan ɗo a Yesu ahay nə jiga awan. A zla nà, doh tu doh, gədek sə bənay anan ahay ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay, uwar tə mungol aya təke fok, pa tacak atan ayak à dangay.

Filip a wazay pə daliyugo sə Samariya

4 Ɗo a Yesu a sa ta 'am ataya ta ma nga sə ɗakay anan ləbara a Yesu à man a tinen sa bar ataya fok. 5 Filip nà, a zla à wulen su doh a inde pə daliyugo sə Samariya. À man ata kutok, a ɗakay anan 'am a Yesu Almasihu anà ɗo ahay. 6 Ɗo sə wulen su doh ataya ta pak sləmay pa 'am ana Filip nə lele, anga tə slənek 'am anahan, aday tə canak anan anà way anahan sa ga tə masuwayan aya ata awan. 7 Setene ahay ta nak ahay à ɗo ahay wa bayak awan, ta sa zlah pi zek tə məgalak awan. Ɗo mə təra à məndak aya tu ɗo vədal aya bayak a tə mbərak re. 8 Matanan, ataslay mivel inde bayak a à wulen su doh sə Samariya ata awan.

9 Natiya, à wulen su doh ata inde nà, ɗowan a inde tə ngaman Simon. Ɗowan ata nà, maram awan, kà gak mer su way sa gan masuwayan anà ɗo sə Samariya ataya tə mindel, aday a wa winen nà, ɗo məduwen awan. 10 Ɗo ataya fok, ɗo mətawak aya tu ɗo zlile aya təke, tə varan zlangar anà ɗowan ata, ta sa ja nà: «Winen nə məgala a Mbərom sə ngaman Məgala Məduwen a ata awan.» 11 Kə̀ njahak nə bayak awan, Simon sə ɗowan ata, winen apan i gan masuwayan anà ɗo ahay bayak a ti mer su way sə kəlen anahan ata awan. Anga nan, ta taa pəkan sləmay anà 'am anahan a nə lele tə mindel.

12 Aya əna, Filip a zla à man ata kutok, a wazay anan ləbara mugom a mbala ana Yesu Almasihu ta sə bahay a Mbərom a nà, ɗo ataya ta ɗaf nga pə Yesu. Mungol tə uwar aya təke fok ta ga baptisma. 13 Natiya Simon sə ɗowan ata ɗukwen kə̀ ɗəfak nga pə Yesu aday kà gak baptisma re. Winen gədek sa taa pərahan azar anà Filip kwa aha fok, anga a canan anà mer su way a Filip sa ga ataya nà, ta gan masuwayan.

14 Natiya, ɗo maslan a Yesu ahay à Urəsalima tə sləne sa jəka ɗo sə Samariya ahay tə ɗəfak nga pa 'am a Mbərom ata nà, ta slan atə Piyer tə Yuhana à man a tinen. 15 Ɗo a cew ataya tə dəzle à Samariya nà, ta gan amboh anà Mbərom aday â varan Apasay anahan Cəncan a anà ɗo sə Samariya ataya awan. 16 Ɗo ataya ta ga baptisma nà, tə sləmay a Yesu Almasihu ɗəkɗek, bina tə njaɗak Apasay Cəncan ata fan bay. 17 Matanan, atə Piyer tə Yuhana ta ga amboh sə ɗəfan atan alay pa nga, aday Apasay Cəncan a a dazay patan kutok.

18 Simon sə ɗowan ata a ca apan ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay tə njaɗak Apasay Cəncan a à alay ana ɗo maslan ahay sə ɗəfan atan alay pa nga ta sa ga amboh ata nà, a gəɓa dala sə varan anà atə Piyer tə Yuhana, 19 a jan atan nà: «Viren uno məgala ata ite! Ata aday nen nə njaɗak məgala ata nà, ni mba apan sa ɗaf alay pa nga su ɗo aday â njaɗ Apasay Cəncan a ite.»

20 Aya əna Piyer a mbəɗahan apan ite, a jan nà: «Kak sə matanan cukutok nà, kə̂ lize tə dala anak a təke, bina iken kə jalay nə ki mba apan sə sukom məgala a Mbərom sa var ta 'am kəriya ata asanaw! 21 Matanan, iken nà, ki mba apan sə japay tə manay sabay fok, anga mivel anak a aday nà, winen ɗiɗek a pa 'am a Mbərom bay. 22 Iken həna aɗəka nà, mbəɗahan lœn anà ines anak. Cəce pə Mbərom wa aday hinahibay i pəsek anan way anak sə jalay matanan à mivel anak inde ata awan. 23 Anga na ca apak nà, iken nə sədœk awan, aday huwan kà gak apak bahay jiga awan.»

24 Simon sə ɗowan ata a sləne 'am ata cəna, a jan anà atə Piyer tə Yuhana nà: «Kem, gen anan amboh anà Bahay Yesu anga nen, aday way a kwanay sa ja upo həna ata â təro bay ite!»

25 Pə dəɓa anahan a wa nà, ɗo maslan a cew ataya tə pərahan anan azar sə ɗakay anan ləbara a Yesu anà ɗo ahay. Mer su way a tinen a ndav nà, ta ma way a tinen à Urəsalima, aday tinen apan ti ɗakay anan ləbara mugom a anà ɗo sə wulen su doh sə Samariya ahay re.

Filip tu ɗo sə Etiyopiya a inde

26 Pə dəɓa anahan a wa kutok, maslay a Mbərom Ba Məduwen a jan anà Filip nà: «Slabak, zla ta day sə dəlon pə cəveɗ a sə slabak à Urəsalima wa sa zla à Gaza ata awan, ɗo ahay tə mbəsakak sa zla tə cəveɗ ata awan.» 27 Cəna, Filip a slabak, a zla kwayan'a. Pə cəveɗ ata kutok, a tan ayak à nga anà ɗowan a inde winen Etiyopiya ahay, winen mə dədasl awan. Winen nà, ɗo məduwen awan, ɗo sa ba pə dala ana uwar sə ngaman Kandake, winen bahay sə Etiyopiya ahay ata awan. A zla à Urəsalima nà, saa həran nga anà Mbərom. 28 Winen apan i ma pə dəɓa agay tə muta sə pəles awan, aday Deftere ana ɗo maja'am a Mbərom Ezaya inde apan, winen apan i jinge anan.

29 Apasay a Mbərom a jan anà Filip nà: «Zla pə cakay ana muta sə pəles a tiya ata awan.»

30 Cəna, Filip a hawan ayak azar anà muta sə pəles ata awan. A bənak anan ayak nà, a sləne nə ɗowan sə muta sə pəles ata winen apan i jinge Deftere ana ɗo maja'am a Mbərom Ezaya. Filip a cəce panan kutok, a wa: «Iken apan ki sləne way a iken sə jinge ata dəp ɗaw?»

31 Ɗo sə Etiyopiya ata a mbəɗahan apan anà Filip, a wa: «Ni mba apan sə sləne kəkəma aday mənjəna ɗowan sə ɗuko anan way a uda ataya anaw?» A gan kem anà Filip aday â jənak ayak à muta inde sə njahay pə cakay anahan. 32 Natiya, way anahan a sə jinge à Deftere a Mbərom inde ata nə həna:

«Winen kawa təman aday tinen apan ti zla anan à man sə waslay way ata awan.

Aday kawa wan sə təman aday tinen apan ti gaɗ panan sibœk ɗukwen a yam bay ata,

matanan kə̀ təɓak anan 'am anahan sa yam bay re.

33 Tə tərak anan à məndak, ta gak anan sariya tə cəveɗ a bay,

ɗowan saa ja 'am sa wan sə kutov anahan ɗukwen, ibay fok.

Anga tə lizek anan anan sifa pə daliyugo wa.*»

34 Pə dəɓa anahan a wa kutok, ɗowan ata a cəce pə Filip wa, a wa: «Ənga, ɗuko anan ite aday: Ɗo maja'am a Mbərom ata a ja 'am ata jiga nə pə wayaw? A ja 'am ata nà, pi zek anahan a ɗaw? Kabay a ja nə pu ɗo hinen ɗaw?» 35 Natiya awan, Filip a dazlan ta 'am a mə jinge ata awan, aday a ɗakan anan 'am sə ləbara mugom a mbala ana Yesu ata kutok. 36 Tinen apan ti zla pə cəveɗ nà, tə dəzle à man sə a'am. Ɗowan ata a cəce pə Filip wa kutok, a wa: «A'am inde həna asənə, ni ga baptisma a bay ike nà, angamaw?»

[ 37 Filip a mbəɗahan apan, a wa: «Kak kə ɗəfak nga pə Yesu tə mivel kərtek a nà, wita i ga zek, ki mba apan sa ga baptisma acəkan.»

A mbəɗahan apan anà Filip nà: «Nə ɗəfak nga pə Yesu Almasihu nə winen Wan a Mbərom.»]

38 Natiya, a tavay anan muta sə pəles anahan. Tə dazay à a'am inde tə Filip, aday Filip a gan baptisma kutok.

39 Tə jənay ahay à a'am wa cəna, sewek Apasay ana Bahay Mbərom a zəɓa anan Filip à man ata wa. Ɗowan ata kə̀ canak anan sabay fok. A pərahan azar anà cəveɗ anahan sa zla tə ataslay mivel a tə mindel. 40 Filip ite nà, a saa ca apan nə winen à Azot. A zla kwa aha fok ta sə wazay anan ləbara ana Yesu mugom a, hus a dəzle à Kaysariya.

9

Sol a ɗaf nga pə Yesu pə cəveɗ sə Damas

1 À alay ata nà, Sol winen apan i pərahan azar sə kətəɓar anan ɗo a Bahay Yesu ahay ta sa ja nə i vaɗ atan. Anga nan, a zla pə bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, 2 a cəce panan â vinden ɗerewel à alay inde, i varan anà ɗo sə lavan nga anà doh sə wazay ana Yahuda ahay à wulen su doh sə Damas inde ataya, aday tâ san 'am si zek ana Sol awan. Anga a gan may nà, kak kà tak anan à nga anà ɗo sə pərahan azar anà cəveɗ a Yesu ahay à Damas nà, kwa ɗo mungol awan, kwa ɗo uwar a fok, i ban atan aday i nay atan à Urəsalima.

3 Natiya, à alay a winen apan i zla aday bəse i dəzle à Damas kutok nà, jiyjay a nay ahay à mburom wa, a dav, a va anan ù doh tew. 4 Cəna a slahay anan à məndak, aday a sləne agungol sa 'am winen apan i jan 'am, a wa: «Sol, Sol, kə jugwar puno wa 'am jiga nà, angama kərtek anaw?»

5 Sol a mbəɗa apan ite, a wa: «Iken nə wayaw, bahay uno?»

'Am ata a mbəɗahan ahay apan ite, a wa: «Nen nà, Yesu, ɗowan a iken sə jugwar panan wa 'am ata awan. 6 Slabak, zla à Damas, aday ti i jak way anak a saa ga ata awan.»

7 Ɗo sa zla jiga tatə Sol ataya fok tə tavay sleɓərɓərre mənjəna aja 'am. Tə slənek agungol sa 'am ata awan, əna tə canak anan anà ɗowan bay. 8 Sol a slabak, a təɓa anan iɗe anahan ahay nà, a canan iɗe sabay, kə̀ hurfok. Anga nan, tə bənan alay à Damas ababan. 9 Luvon maakan fok, winen hurof awan. Kà pak awan bay, aday kà sak awan bay re.

10 À Damas ata nà, njavar a Yesu a inde, tə ngaman Ananiyas. Bahay Yesu a ngaman ì cœn sə zuɓay inde, a jan: «Ananiyas!»

Ananiyas a ngaman apan: «Walaw, Bahay uno. Nen həna.»

11 Bahay Yesu a jan nà: «Slabak, zla àga Yudas, pə cəveɗ sə ngaman “cəveɗ mə tavay awan” ata awan. Kə̂ cəce ɗowan a inde, tə ngaman Sol, winen ɗo sə Tarsus, anga həna winen apan i ga amboh. 12 À cœn sə zuɓay inde a canan anà ɗowan a sə ngaman Ananiyas ata a zlak ayak, a ɗəfan alay pa nga, aday â mba apan sə canan iɗe miza awan.»

13 Ananiyas ite a mbəɗahan apan, a wa: «Bahay uno, ɗo ahay bayak a tə təkərek uno ləbara sa 'am a ɗowan ata awan. Tu jo nà, kà gak anan alay bayak a tu ɗo anak ahay à Urəsalima. 14 Aday həna a nay ahay à man a anan ata nà, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay tə vindek anan ahay ɗerewel à alay inde, anga aday â ban anan ɗo sə hərak nga a anaya fok.»

15 Aya əna, Bahay Yesu a mbəɗahan apan anà Ananiyas, a wa: «Iken, zla pə cakay anahan awan! Winen a nà, nə walak anan su go mer su way anga aday i ɗakan anan sləmay uno anà ɗo sə pəra ahay tə bahay a tinen ahay, aday anà ɗo sə Isəra'ila ahay re. 16 Nen a ta nga uno awan ni ɗakan anan ɗəce anahan a sa naa ga anga sləmay uno ata awan.»

17 Natiya, Ananiyas a zla àga Yudas ata kutok. A zla à gulom su doh ata nà, a ɗəfan alay pa nga anà Sol ta sa jan: «Sol, mərak uno, sə slənay nen à man anak nà, Bahay Yesu, ɗowan a sa kak zek pə cəveɗ à alay a iken apan ki nay à man a anan ata awan. A slənay nen nà, anga iɗe anak ahay tə̂ təɓa, aday anga kâ njaɗ Apasay Cəncan awan.»

18 Kwayan'a cəna, awan a a slahay ì iɗe ana Sol ahay wa, kawa sliper sə dombana, iɗe anahan ahay tə təɓa kutok, a mbar. Sol a slabak, a ga baptisma. 19 Aday, a pa way sa pa, a njaɗ məgala miza kutok.

Sol a wazay à Damas

Sol a njahay way sə luvon ahay mənjœk tə ɗo a Yesu ahay à Damas ata awan. 20 Kwayan'a a dazlan sə wazay ù doh sə wazay sə Yahuda ahay, ta sa ja nà, Yesu nə winen Wan a Mbərom acəkan. 21 Ɗo sə sləne 'am anahan ataya fok, a gan atan masuwayan, ta wa: «Na wa, ɗowan a anan nà, winen ɗo sa ga anan alay tu ɗo a Yesu ahay à Urəsalima ba? Aday həna a nay ahay à man a anan nà, anga aday i ban anan ɗo sə həran nga anà Yesu ahay, i zlan atan anan ayak anà bahay sə gəɗan dungo anà way ahay re ba?»

22 Aya əna, Sol a njaɗ apan məgala sə wazan anà Yahuda ahay à Damas ata awan. Sol a tavay apan njənjan ta sa ja nà, Yesu nə winen Almasihu. Ɗo ataya ta mbak apan sə mbicen 'am bay jiya awan.

23 A njahay pə dəɓa anahan a wa əngal nà, Yahuda ahay ta ma anan 'am ì zek ahay anga aday ti vaɗ anan, 24 aya əna, Sol nə kə̀ sənak apan. Luvon tə ipec fok, Yahuda ahay tinen apan ti ba məsudoh sə wulen su doh ahay anga aday ti vaɗ anan. 25 Əna pə luvon a inde kutok, ɗo ana Sol ahay tə gəɓa anan à cəkarak inde, tə taray anan ahay uho tə liɓer à mufəlok sə dalam wa.

Ana Sol sa ma à Urəsalima ata awan

26 Ana Sol sə dəzle à Urəsalima nà, a gan may sə japay tu ɗo a Yesu ahay à man ata awan. Əna hərra ɗo ataya fok tə jəjaran, anga sa jəka tə ɗiɗek a, winen nà, ɗo a Yesu re nà, tə təmahak bay. 27 Aya Barnabas kutok, winen a zəɓa anan Sol, ta zla pi zek à man su ɗo maslan a Yesu ahay. Barnabas a ɗakan atan anan nà, Sol kə̀ canak anan anà Bahay Yesu pə cəveɗ sa zla à Damas ata awan, aday Bahay Yesu ɗukwen kà jak anan ahay 'am re. Aday ɗukwen, Sol kə̀ ɗakak anan anan ləbara a Yesu anà ɗo ahay à Damas mənjəna ajəjar.

28 Natiya, a ban pə winen ata wa kutok, Sol a japay tu ɗo a Yesu ahay. A dazlan sa bar à wulen su doh sə Urəsalima ta sə ɗakay anan ləbara ana Bahay Yesu mənjəna ajəjar. 29 Winen apan i ja 'am, i vaɗ awiyaway tə Yahuda sa ja 'am sə Gərek ataya awan, əna tinen ite ta gan may sa vaɗ anan. 30 Matanan, ɗo a Yesu ahay tə sləne apan nà, ta zla anan Sol à Kaysariya, aday ta slan anan à Tarsus.

31 Pə dəɓa anahan a wa kutok, ɗo a Yesu ahay pə daliyugo sə Yahudiya tə Galile aday ta sə Samariya fok, tinen mə njahay a nà, à zay inde, ɗəce inde sabay kutok. Tə varan məgala ì zek ahay, tə həran nga anà Bahay Yesu pac pac, Apasay Cəncan a a man atan anan mivel ù doh, aday abaslay a tinen a ma nga sə zəga apan.

Piyer a mbar anan Aneyas

32 Piyer nà, winen apan i zla kwa ta sə wura fok. Pə luvon a inde nà, a zla sa can iɗe anà ɗo a Yesu ahay à Lida. 33 À man ata kutok, a tan à nga anà ɗowan a inde tə ngaman Aneyas, winen mə təra à məndak awan. Way sə ava jəmaakan, winen mə nahay awan. A mba apan sə slabak bay. 34 Piyer a jan nà: «Aneyas, slabak! Yesu Almasihu kə̀ mbərak iken. Faɗay anan man sə nahay anak.» Cəna, a slabak kwayan'a. 35 Natiya, ɗo sə Lida tu ɗo sə Saron ahay fok tə canan anà way ata nà, ta ɗaf nga pə Bahay Yesu kutok.

Piyer a slabak anan Tabita à amac wa

36 À Yafo nà, uwar a inde, tə ngaman Tabita, winen ɗo a Yesu. Tabita a nan sa ja nà, «Miyak», kabay «Dorkas» ta 'am sə Gərek. Uwar ata a taa ga nə mer su way lele aya awan, a taa man zek anà ɗo mətawak aya re. 37 Pə luvon a inde, ɗəvac a ban anan Tabita, a mac. Tə banay anan məsinde awan, aday tə ɗəfak anan ayak ù doh à sewene inde.

38 Wulen su doh sə Yafo nà, dəren pi zek wa tə wulen su doh sə Lida bay. Anga nan, ɗo a Yesu ahay à Yafo tə sənak apan Piyer nə winen à Lida, ta slan ɗo ahay cew à man anahan aday tâ jan nà: «Kem, ənga haway àga manay bəse aday!» 39 Piyer a sləne cəna, a zla tə tinen à Yafo.

Piyer a dəzle cəna, tə lagay anan ù doh à sewene pə cakay ana məsinde awan. Mədukway sə uwar ahay ta va anan Piyer tew, tinen apan ti yam, ta kan anan kəlmije tə zana ana Dorkas azar a winen sa tam à alay a winen tə sifa mba ataya awan. 40 Piyer a rəzlay anan ahay ɗo ahay uho. A dukwe gərmec aday a ga amboh. Coy, a mbəɗa 'am pə məsinde, a jan: «Tabita, slabak!» Tabita a təɓa iɗe ngurret, aday a canan a Piyer nà, a slabak, a njahay ziyaf. 41 Piyer a bənan alay, a man zek sə slabak. Pə dəɓa wa nà, a ngaman anà ɗo a Yesu ahay tə mədukway sə uwar ahay, a kan atan anan Tabita winen tə sifa awan.

42 Natiya, ləbara ata a ta 'am à wulen su doh sə Yafo inde fok, aday ɗo ahay bayak a tə ɗəfak nga pə Bahay Yesu. 43 Piyer kə̀ njahak à Yafo ata bayak awan, àga ɗowan inde tə ngaman Simon, winen ɗo sə kəfaɗ ambar.

10

Mbərom a kan anan way anà Korneliyus

1 Ɗowan a inde tə ngaman Korneliyus à wulen su doh sə Kaysariya, winen bahay sə suje ahay à wulen ana suje sə Italiya ahay. 2 Winen tu ɗo su doh anahan ahay nà, tinen Yahuda ahay bay, əna tə ɗəfan apan anà Mbərom aday tə həran nga lele. A taa man zek anà ɗo mətawak aya awan, aday a taa gan amboh anà Mbərom.

3 Pə luvon a inde sə suko kutok, i ga nə njamde maakan, Mbərom a kan anan way. A canan anà maslay a Mbərom njœk tə iɗe anahan. Maslay a Mbərom ata a nay pə cakay anahan, a jan: «Korneliyus!»

4 Korneliyus a canan anà maslay a Mbərom ata nà, zlawan a gan. A mbəɗahan apan: «Ma sa ga anaw, bahay uno?»

Maslay a Mbərom a mbəɗahan apan ite, a wa: «Mbərom kə̀ slənek amboh anak, kə̀ canak anan anà way anak sə varan anà ɗo mətawak a ataya awan. Ka zlak anan à nga à Mbərom, kə̀ mbəɗəkek iken à nga wa bay. 5 Həna nà, slan ɗo ahay à Yafo, tâ saa ngaman ahay anà ɗowan a sə ngaman Simon Piyer ata awan. 6 Winen àga ɗowan a inde tə ngaman Simon, winen ɗo sə kəfaɗ ambar. Doh ana ɗowan ata nə pa 'am sə bəlay.»

7 Maslay a Mbərom ata a zla way anahan kutok nà, Korneliyus a ngaman anà ɗo si mer su way anahan ahay cew tə apan suje anahan kərtek, winen ɗukwen, ɗo sə ɗəfan apan anà Mbərom lele. 8 Korneliyus a jan atan way a sə təra ata fok, aday a slan atan à Yafo saa ngaman anà Piyer.

Mbərom a kan anan awan a inde anà Piyer

9 Sə sidew a nà, à man ipec inde, ɗo a Korneliyus ahay tinen bəse ti dəzle à Yafo. Əna, Piyer a ján pə zlukwaɗ saa ga amboh. 10 May a dazlan sa han apan. Anga nan, a nan sa pa way. Tinen apan ti dan ahay way sa pa nà, Mbərom a kan anan ahay way. 11 A ca iɗe à mburom nà, bagəbaga mburom nə mə təɓa awan, aday awan a inde kawa gwedere mə laway a à mburom ma ɓan a pə slaway anahan aya fuɗo fok, aday winen apan i dazay ahay pə daliyugo. 12 À zana ata inde nà, a canan anà gənaw ahay tə saray aya fuɗo fuɗo cara cara fok, pi zek tə way sa zla tə kutov ahay, aday tə məvuhom sa nga mburom ahay.

13 Piyer a sləne dungo a a jan ahay, a wa: «Piyer, slabak! Gəɗan dungo aday kâ rac.»

14 Piyer a mbəɗahan apan, a wa: «A'ay, Bahay uno. Kula na pak way ma ga mənjaɗak a aday mə gafay 'am aya bay.»

15 Piyer a sləne dungo ata asa, a wa: «Way a Mbərom sə təra anan cəncan ata nà, kâ saa jəka ma ga məsagar a bay!»

16 Awan ata kà mak ahay apan nà, saray maakan, aday zana ata a ma à mburom tətah kutok.

Piyer a zla àga Korneliyus

17 Piyer a ma nga sə cəce pi zek anahan a wa: «Way uno sə canan ata nə a nan sa ja nə maw?» À alay ata ite, ɗo maslan ana Korneliyus ataya tə njaɗak anan doh ana Simon ata awan, tinen uho pa 'am su doh. 18 Tə cəce tə məgalak awan, ta wa: «Waka mbəlok a inde tə ngaman Simon Piyer nà, winen inde à gulom su doh a anan ite ɗaw?»

19 Piyer nà, dezenzen'e winen apan i jalay pə way ana Mbərom sa kan anan ata mba. Aya əna Apasay a Mbərom a jan: «Ɗo ahay inde uho maakan, tinen apan ti pəlay iken. 20 Dazay kwayan'a, kâ sa jalay awan anga sa zla tə tinen bay. Sə slənay atan ahay nà, nen awan.»

21 Piyer a dazay, a zla pə cakay a tinen, a jan atan: «Ɗowan a kwanay sə pəlay ata nà, nen awan. Ki jen nə maw?»

22 Tə mbəɗahan apan: «Sə slənay ahay manay nà, Korneliyus, winen bahay sə suje ahay. Winen ɗo ɗiɗek awan, aday a ɗəfan apan anà Mbərom lele re. Yahuda ahay fok ta san apan zle winen ɗo lele awan. Maslay a Mbərom cəncan a a jan nà, â ngamak ayak àga winen aday i saa sləne 'am anak saa jan ata awan.» 23 Piyer a təma atan, a varan atan man sə nahay.

Sə sidew a kutok, Piyer a zla tu ɗo a Korneliyus ataya, aday tə azar su ɗo a Yesu ahay à Yafo kutok. 24 À anjahay sidew kərtek anahan awan, tə dəzle à Kaysariya kutok. Korneliyus nà, ɓa kə̀ gərak anan ɗo anahan ahay ta car anahan ahay sa ba anan gərekke agay. 25 À alay a Piyer sə dəzlek ayak ata cəna, Korneliyus a haway apan sa naa təmahak anan ayak. A nay, a dukwen gərmec ù vo, a həran nga. 26 Aya əna, Piyer a bənan alay à məndak wa, a slabak anan ta sa jan nà: «Slabak! Nen ɗo zənzen a re asanaw?»

27 Tinen apan ti kaɗ bala hus ta zla pi zek à gulom su doh. À man ata nà, Piyer a tan ayak à nga anà ɗo ahay bayak a mə halay nga aya awan. 28 A jan atan, a wa: «Kə sənen apan zle, manay Yahuda ahay, sə japay tu ɗo kabay sa zla àga ɗo aday winen Yahuda ahay itəbay ata nà, pəra a manay kə̀ gafak umo apan 'am. Aya əna, Mbərom kə̀ ɗakak uno anan way həna aday nâ ca pə kuwaya nà, ɗo mənjaɗak a kabay ɗo mə gafay 'am a sabay. 29 Anga nan, həna nə ngamak ikwen ahay apan pə angamay a kwanay. Na jak sa jəka, ni nay ahay bay bay.» A jan atan kutok, a wa: «Na nak, ki jen nə ma kutok anaw?»

30 Korneliyus a mbəɗahan apan, a wa: «Kà gak way sə luvon maakan ahay, nen apan ni ga amboh, kəslsla à alay a həna anan inde sə suko ù doh uno. À alay ata kutok, ɗowan a ma pak zana a wuteɗ ike ata a tavay pa 'am uno, 31 u jo, a wa: “Korneliyus, Mbərom kə̀ slənek anan amboh anak, kə̀ canak anan anà way anak sə varan anà ɗo mətawak aya ata awan. 32 Həna nà, slan ɗo ahay à Yafo, tâ saa ngaman ahay anà ɗowan a sə ngaman Simon Piyer ata awan. Winen àga ɗowan a inde tə ngaman Simon, winen ɗo sə kəfaɗ ambar. Doh ana ɗowan ata nə pa 'am sə bəlay.” 33 Anga nan, nə slənak ayak ɗo sə ngamak ahay bəse, aday suse ka nak ahay acəkan. Aya kutok, manay a fok mə halak nga pa 'am a Mbərom həna, ma gan may sə sləne way ana Bahay a mənuko a sa gan may kâ jan umo ata awan.»

Wazo a Piyer

34 Natiya Piyer a dazlan sa ja 'am kutok, a wa: «Həna nà, nə sənak Mbərom a gəzla anan ɗo ahay pi zek wa sabay kutok. 35 Kwa abay â ga nə iken zahav wura wura fok aday kə həran nga anà Mbərom, ka gak mer su way lele fok cəna, ki zlan à nga anà Mbərom. 36 Kə sənen apan zle, Mbərom a slənay ahay ləbara anahan nà, anà Isəra'ila ahay. A ɗakan atan anan ləbara mugom a sə zay sa nay tə alay ana Yesu Almasihu, Bahay ana ɗo ahay fok kəzlek. 37 A dazlan ahay nə kwa pə ana Yuhana sa jan anà ɗo ahay nə tâ ga baptisma ata wa. Kwanay kə sənen pə way a sə təra pə dəɓa anahan a wa, pə daliyugo sə Galile, aday pə daliyugo sə Yahudiya. 38 Yesu, ɗo sə Nazaratu ata nà, Mbərom kə̀ varak anan məgala tə Apasay Cəncan awan. Kà zlak kwa ta sə wura fok, kà gak mer su way lele aya awan, kə̀ mbərak anan ɗo ahay aday setene ahay sa ban atan ataya fok, anga Mbərom winen inde tə winen.

39 «Sə side anan mer su way anahan sa ga à Urəsalima aday pə daliyugo sə Yahuda ahay a anan fok nə manay aya awan. Ta vaɗ anan ta sə laway anan pə dədom mə zləlngaɗ awan. 40 Cəkəbay, pə luvon maakan sə amac anahan ata nà, Mbərom kə̀ slabakak anan ahay à məke wa. Kà kak anan zek anà ɗo ahay, 41 əna anà ɗo ahay so bay. Kà kak umo zek anà manay ɗo a Mbərom sə walay kwakwa sə side ləbara anahan ahay. Manay ɗukwen, ma pak way, ma sak way pə kərtek a tə Yesu pə dəɓa sə aslabakay anahan à məke wa. 42 A jan umo nà, mə̂ wazay anan ləbara mugom ata anà ɗo ahay, mâ ja nà, Mbərom a ɗaf saa gan sariya anà ɗo ma mac aya tu ɗo sə uho ahay fok nə winen. 43 Ɗo maja'am a Mbərom ahay fok ta ja nə 'am anahan awan, ta wa: “Kuwaya ɗowan a kə̀ ɗəfak apan nga nà, Mbərom i pəsen anan ines anahan ahay, anga məgala sə sləmay anahan awan.”»

Ɗo su kon azar aya tə njaɗak Apasay Cəncan awan

44 Natiya, à alay a Piyer winen apan i ja 'am ata mba, Apasay Cəncan a a dazay pu ɗo sə sləne wazo anahan ataya fok. 45 Yahuda ahay à wulen su ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay aday ta nay tatə Piyer jiya ataya, way ata a ma nga sa gan atan masuwayan, anga cəkəbay ɗo su kon azar aya ɗukwen, Mbərom kə̀ varak atan cəveɗ sa njaɗ Apasay Cəncan a re! 46 Bina, tə sləne bine siwaw nà, tinen apan ti ja 'am ta 'am a aday ɗowan a san bay ataya awan, tinen apan ti həran nga anà Mbərom. Anga nan kutok Piyer a wa: 47 «Ɗo a anaya ta njaɗ Apasay Cəncan a nə kawa ana mənuko sa njaɗ ata re. Ɗowan a saa jəka tâ njaɗ sa ga baptisma bay ata nà, wayaw?» 48 Natiya kutok, a wa tâ gan atan baptisma tə sləmay ana Yesu Almasihu. Pə dəɓa anahan a wa nà, Korneliyus a cəce Piyer â njaɗ sə njahay tə tinen luvon ahay əngal ite.

11

Piyer a təkəren anan ləbara sə way sə təra à Yafo ata anà ɗo sə Urəsalima ahay

1 Ɗo maslan ahay tu ɗo a Yesu ahay kwa aha pə daliyugo sə Yahudiya ataya tə slənek kwa ɗo su kon azar aya ɗukwen tə təmahak 'am a Mbərom re. 2 Natiya, Piyer a zla à Urəsalima kutok nà, ɗo a Yesu aday tinen Yahuda ahay ataya ta man anan mungok, 3 ta wa: «Iken ka zla àga ɗo sə pəra ahay aday ka pak ahay way sa pa pə kərtek a tə tinen jiga nə angamaw?»

4 Piyer a təkəren atan anan 'am ata, kwa pa sə dazlan a wa jiga fok cərah lele, a wa: 5 «À alay a nen à Yafo nà, nen apan ni ga amboh, aday Mbərom u ko anan ahay masuwayan sə way à cœn sə zuɓay inde. Nə canan anà awan a inde kawa gwedere mə laway a à mburom ma ɓan a pə slaway anahan aya fuɗo fok, aday winen apan i dazay ahay à man ata wa pə cakay uno. 6 Nə zəzor anan lele nà, nə canan anà gənaw ahay, way sə kiɓe ahay, way sa zla tə kutov ahay, tə məvuhom sa nga mburom ahay tinen uda fok.

7 «Nə sləne agungol sa 'am a ndəray ahay, u jo ahay nà: “Piyer, slabak! Gəɗan dungo, aday kâ rac.”

8 «Aday nen nə mbəɗahan ayak apan, na wa: “A'ay, Bahay uno. Wita i ga zek bay, anga way mənjaɗak aya kabay way mə gafay 'am aya nà, kula kə̀ sələmak à 'am uno bay.”

9 «Nə sləne agungol sa 'am ata u jo ahay mə slala cew awan, a wa: “Way a Mbərom sə təra anan cəncan ata nà, kâ saa jəka ma ga məsagar a bay.” 10 Awan ata kà mak uno anan ahay 'am ata saray maakan, aday pə dəɓa anahan a wa gwedere ata a ma anan way anahan à mburom tətah.

11 «À alay ata kutok, ɗo ahay maakan ta zlak ayak à man uno a sə njahay ata awan. Tə slənak atan ayak à Kaysariya wa. 12 Apasay a Mbərom u jo nà, nâ zla tə tinen jiga awan, â su go gərwecwec bay. Ɗo a mbərka həna anaya tə pəruho azar àga ɗowan a inde. 13 Ɗowan ata a jan umo, a wa a canan anà maslay a Mbərom a slərak ayak ù doh anahan, a jan nà: “Slan ɗo ahay à Yafo pə ɗowan a inde tə ngaman Simon Piyer, â nay ahay àga iken. 14 Piyer sə ɗowan ata i naa jak 'am sa tam iken tu ɗo su doh anak aya təke fok.”

15 «Natiya, à alay nen apan ni dazlan sa jan atan 'am nà, Apasay Cəncan a a dazay ahay patan kawa anahan sə dazay ahay puko kurre ata re. 16 Matanan, na may anan ahay 'am ana Bahay a nuko ma ja kurre ata, a wa: “Yuhana kà gak anan baptisma anà ɗo ahay tə a'am, əna Mbərom i gak ikwen baptisma nà, tə Apasay Cəncan ata awan.” 17 Matanan kutok, Mbərom kə̀ varak atan Apasay Cəncan awan, kawa anahan sə varak uko ata, à mənuko ɗo sa ɗaf nga pə Bahay a nuko Yesu Almasihu ata awan. Bina, abay kwanay kə jilen nà, nen ni mba apan sə gafan 'am anà Mbərom pə way anahan sa gan may sa ga ata təte ɗaw?»

18 Ɗo ataya tə sləne anan 'am a Piyer ata cəna, ta mak anan anan mungok sabay, aday tə həran nga à Mbərom, ta wa: «Mbərom kə̀ varak anan cəveɗ anà ɗo su kon azar aya aday tâ yam pə ines a tinen ahay, tâ njaɗ sifa sa ndav bay ata re!»

Adazlan ana egliz à wulen su doh sə Antakiya

19 Pə dəɓa sa vaɗ anan Etiyen ata wa nà, bahay sə Yahuda ahay ta ma nga sa ga anan alay tu ɗo a Yesu ahay tə mindel. Anga nan, azar su ɗo a Yesu ahay ta tak 'am à Urəsalima wa, ta zla kwa pə daliyugo sə Finikiya tə Kiprus aday à wulen su doh sə Antakiya. À alay a tinen apan ti zla ata nà, tə ɗakan anan ləbara a Yesu nə anà Yahuda ahay ɗəkɗek. 20 Əna azar su ɗo a Yesu ahay, tinen Kiprus ahay tə Siren ahay ataya, ta zla à Antakiya, tə ɗakan anan ləbara mugom a pə Bahay Yesu anà ɗo aday tinen Yahuda ahay itəbay ataya awan. 21 Ɗo ahay bayak a tə ɗəfak nga pə Bahay Yesu, tə təmahak sə pərahan azar, anga məgala a Mbərom a ga mer su way ù ɗo sə ɗakay anan ləbara ataya inde.

22 Natiya, ɗo a Yesu à Urəsalima ataya tə sləne ləbara ata nà, ta slan Barnabas à Antakiya. 23 Barnabas a dəzle à Antakiya kutok, a taslay mivel, anga a tan ayak à nga nà, Mbərom kà kak atan anan ahay sumor anahan. Natiya, a varan atan məgala aday tə̂ pərahan azar à Bahay Yesu tə ɗiɗek awan, aday tə mivel kərtek a re. 24 Barnabas nà, winen ɗo lele awan. Winen ma rah a tə Apasay Cəncan awan, aday a ɗaf nga pə Yesu tə mivel kərtek awan. Matanan, ɗo ahay bayak a tə ɗəfak nga pə Bahay Yesu.

25 Pə dəɓa anahan a wa nà, Barnabas a zla à Tarsus saa pəlay anan ahay Sol. 26 A tan à nga kutok nà, ta nay ahay maya à Antakiya. Matanan, atə Barnabas tə Sol ta ga pi zek tu ɗo a Yesu ahay à man ata nà, ava daz. Tə tətakak anan anan way anà ɗo ahay bayak awan. À man ata wa kutok, tə dazlan sə ngaman anà ɗo a Yesu ahay nə ɗo ana Almasihu ahay, aday sləmay a tinen a təra matanan kwa aha kutok.

27 À alay ata ite nà, ɗo maja'am a Mbərom ahay ta zla à Urəsalima wa à Antakiya. 28 Ɗowan inde kərtek à wulen a tinen ata tə ngaman Agabus. Apasay a Mbərom a zlan à mivel inde, aday a slabak sə ɗakay anan may məduwen awan i nay ahay pə daliyugo fok. May ata nà, a nay à alay a Kəlawdiyus winen bahay sə Ruma awan. 29 Matanan, njavar a Yesu ahay à Antakiya ta ɓan 'am à wulen a tinen inde sə cakal way, kuwaya pə məgala anahan wa fok, aday sa man anan zek anà ɗo a Yesu ahay pə daliyugo sə Yahudiya ata awan. 30 Pə dəɓa anahan a wa, ta ga anan way a tinen sa ɓan ata kutok. Ta slan anan atə Barnabas tə Sol saa varan dala ata anà məceɗ sə egliz ahay kutok.

12

Ɗəce su ɗo a Yesu ahay kə̀ zəgahak

1 À alay ata nà, bahay a sə ngaman Hiridus ata a ban anan ɗo a Yesu ahay anga a nan sa ga atan alay tə mindel. 2 A jan anà ɗo ahay tâ vaɗ anan Yakuba, mərak ana Yuhana tə maslalam. 3 A ca pə way anahan a sa ga ata a zlan à nga anà bahay sə Yahuda ahay cəna, a ban anan Piyer re. Way ata a təra nà, à alay sə azar uko sa da pen mə zlambar a bay ata awan. 4 A ban anan nà, a ɗaf anan ù doh sə dangay, a jan anà suje ahay tâ ba anan lele. Suje ahay ite, tə gəzla zek fuɗo fuɗo, saray fuɗo. A nan anà Hiridus saa gan sariya pa 'am sə ɗo ahay fok pə dəɓa sə azar uko sə Pasəka wa. 5 Matanan, Piyer ma ban a à dangay, əna ɗo a Yesu ahay ɗukwen, tinen apan ti gan amboh anà Mbərom tə mindel anga Piyer a re.

Maslay a Mbərom a təmay anan Piyer ù doh sə dangay wa

6 Sə luvon a aday iɗe i cəɗe nà, Hiridus i i gan sariya anà Piyer ata awan. Winen nə ma njak ahan a à wulen sə suje ahay inde cew, winen ma ɓan a tə calalaw ahay cew re. Suje aya inde ɗukwen, tinen apan ti ba pə alay sə məsudoh sa nay uho à dangay wa ata awan. 7 Cəna, maslay a Mbərom Ba Məduwen a inde a sləray, aday jiyjay a dav ù doh ata fok. Maslay a Mbərom ata a dangwazl anan Piyer, a pəɗek anan, a jan: «Slabak bəse!» Cəna, calalaw ahay tə pəsak zek, tə slahay à alay a Piyer wa. 8 Matanan, maslay a Mbərom ata a jan: «Juwaɗ zek, pak təkarak anak ahay!» Piyer a ga kətanan cəna, maslay a Mbərom ata a jan asa: «Juwaɗ anan zana anak, aday zlumo.» 9 Ta nay maya tə Piyer hus ahay uho ù doh sə dangay wa. Əna way ata a təran nə kawa cœn a zəɓan, bina kə̀ sənak sa jəka ɗiɗek a ata bay. 10 Tə takasay ahay man sə suje mama'am aya awan, tə takasay man sə suje mə slala cew aya re. Tə dəzley pə məsudoh sə rəslom sa nay uho ta day sə wulen su doh ata awan. Way sə tacay anan məsudoh ata a təɓa zek tə alay anahan a pangaya. Ta nay uho kutok. Ta zla maya pə kərtek a hus pə məgəzləga cəveɗ cəna, maslay a Mbərom ata a mbəsak anan Piyer taayak, a zla way anahan.

11 Matanan, Piyer a san pi zek kutok, a wa: «Həna nə sənak ɗiɗek a kutok! Cəkəbay Bahay a nuko kə̀ slənak maslay anahan sa tam nen à alay ana Hiridus wa, aday a tam nen à way ana bahay sə Yahuda ahay sa gan may tû go ataya wa fok re.»

12 A san anan way a sə təran ata lele cəna, a zla àga Mariyama may ana Yuhana sə ngaman Markus ata awan. Ɗo ahay bayak a tinen apan ti ga amboh à man ata awan. 13 Piyer a jan atan ayak 'am uho wa. Dəna inde a ga mer su way à man ata tə ngaman Rodi a zla saa cay anan ɗowan a awan. 14 A sləne dungo sa 'am ana Piyer cəna, a taslay mivel bayak a tə mindel, əna kə̀ mbəɗəkek anan à nga wa sə təɓa anan məsudoh. A zla saa jan anà ɗo ahay mə halay nga ù doh ataya nə, Piyer winen mə tavay a uho.

15 Tə mbəɗahan apan, ta jan: «Nga a vawak ɗaw?»

Əna a jan atan nà: «Tə ɗiɗek a nà, winen awan!»

Ta jan kutok: «Kak matanan acəkan nà, tiya nə maslay anahan a sa kak zek.»

16 Əna Piyer kə̀ mbəsakak sa jak ayak 'am uho wa bay. Tə təɓan ayak wa məsudoh, tə canan anà Piyer cəna, a gan atan masuwayan. 17 A kan atan ayak alay anga aday tâ saa bəbal awan bay. A ɗakan atan anan Bahay Yesu a təmay anan ù doh sə dangay wa nə kəkəmaw ata awan. A jan atan, a wa: «Jen anan 'am anà atə Yakuba tu ɗo azar aya awan.» A zla wanahan à man hinen.

18 Iɗe a cəɗe cəna, suje ahay ta ma nga sə cəce pi zek ahay wa: «Piyer a təra nə maw?» Way ata a wusen atan nga bayak awan. 19 Hiridus a wa tə̂ pəlay anan, əna tə njaɗak anan bay. Anga nan, Hiridus a gan sariya anà suje ataya, a wa tâ vaɗ atan fok.

Natiya, Hiridus a slabak à Yahudiya wa, a zla wanahan à Kaysariya, a njahay à man ata awan.

Amac ana Hiridus

20 Hiridus a ga mivel pu ɗo sə Tirus tə Sidon ahay fok. Tinen ite, tə halay nga, ta zla saa kaɗay bala tə winen awan. Ta lah sə mbəɗahan alay anà 'am tə Bəlastus, winen bahay nga sə gala ana bahay. Pə dəɓa anahan a wa, ta zla à man ana Hiridus saa zlah anan məlmal a tinen tə winen. Anga ɗo a tinen ahay tə sukom ndaw nə pə daliyugo anahan a wa.

21 Luvon ana Hiridus a sa ɗaf ata a dəzley ahay cəna, a pak zana sə bahay anahan pi zek, a njahay pa man sə njahay sə bahay anahan, a jan atan 'am a kutok. 22 Ɗo ahay ta zlah əndom, ta wa: «Sa ja 'am a anan nə ɗo zənzen a bay, mbərom!» 23 Natiya, maslay a Mbərom a a dəcan à Hiridus tə ɗəvac, anga kə̀ hərak anan nga anà Mbərom bay. Asan ahay tə wahan ì zek inde, ta pan anan way sə kutov ahay, a mac.

24 'Am a Mbərom nà, a ta 'am, aday ɗo a Yesu ahay ta ma nga sə zəga apan pa 'am pa 'am.

25 Atə Barnabas tə Sol ite nà, ta ndav anan mer su way a tinen à Urəsalima wa nə, ta zla pə kərtek a tatə Yuhana sə ngaman Markus ata awan, ta ma à Antakiya.

13

Ɗo a Yesu ahay à Antakiya ta slan atə Barnabas tə Sol saa wazay anan 'am a Mbərom

1 À wulen su ɗo a Yesu ahay à Antakiya nà, ɗo maja'am a Mbərom ahay inde tu ɗo sə tətakan anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay inde. Ɗo ataya nà, atə Barnabas, Simiyon tə ngaman wan dədədem, Lukiyus ɗo sə Siren, Manahen ɗowan a ta har maya tə Hiridus bahay sə Galile ata awan, aday tə apan Sol kutok. 2 Pac a inde tinen apan ti həran nga anà Mbərom, ti ga sumaya, Apasay Cəncan a a jan atan: «Wilen uno atə Barnabas tə Sol anga mer su way a nen sə ngaman atan apan ata awan.» 3 Ta ga sumaya, ta gan amboh anà Mbərom lele cəna, tə ɗəfan alay pa nga anà atə Barnabas tə Sol. Ta slan atan saa ga mer su way ata kutok.

Atə Barnabas tə Sol tə wazay à Kiprus

4 Matanan kutok, Apasay Cəncan a a slan anan atə Barnabas tə Sol. Ta zla à Selewkiya, à man ata wa, ta ján à kwalalan inde sa zla à Kiprus, kon a aday winen à bəlay inde ata awan. 5 Tə dəzle à Salamiya nà, tə wazay anan 'am a Mbərom ù doh sə wazay ana Yahuda ahay cara cara. Yuhana sə ngaman Markus ata winen tə tinen sa man atan zek.

6 Tə takas kon ata nà, tə dəzle à wulen su doh sə Pafos. À man ata ta tan à nga anà ɗowan a inde tə ngaman Bar-Yesu. Ɗowan ata nà, Yahuda ahay, aday a wa winen ɗo maja'am a Mbərom. Əna cəkəbay winen maram awan. 7 Bar-Yesu ata nà, winen car ana Sergiyus Pawlus, guverner sə Kiprus ata awan. Guverner ata ɗukwen, ɗo ma san way a tə mindel. A ngaman anà atə Barnabas tə Sol àga winen awan, anga a nan sə sləne 'am a Mbərom.

8 Aya əna, Bar-Yesu, maram a tə ngaman Elimas re ata, a vəze patan, anga a nan guverner â təra ɗo a Yesu bay. 9 Əna Sol sə ngaman Pol re ata, winen ma rah Apasay Cəncan a, a zəzor anan ɗowan ata, a wa: 10 «Wan ana Fakalaw! Ki njəkan uda anà ɗo ahay fok nə tə mungwalay, a nak sa ga vəram tə way ɗiɗek aya fok. Kə pəlay sə mbəɗa anan ɗiɗek a Bahay Mbərom â təra 'am sə mungwalay hwiya nə angamaw? 11 Həna Bahay Mbərom i kəta iken. Ki hurof, alay a mənjœk ki canan anà jiyjay sa pac bay.»

Cəna, Bar-Yesu sə ɗowan ata, kə̀ hurfok acəkan, takəɗimbom, a canan anà way ahay sabay. A pəlay ɗo sə bənan alay agay.

12 Guverner a ca pə way a sə təra ata cəna, a ɗaf nga pə Yesu, anga atətak way sa 'am a Bahay Yesu a gan masuwayan.

Pol a wazay à Antakiya sə Pisidiya

13 Atə Pol tu ɗo anahan ataya, ta ján à kwalalan inde à Pafos, ta zla à Perge pə daliyugo sə Pamfiliya. Yuhana sə ngaman Markus re ata nà, a mbəsak atan, a ma way anahan à Urəsalima. 14 Tinen ite tə slabak à Perge wa, ta zla à wulen su doh sə Antakiya sə Pisidiya. Pə luvon sa man uda nà, ta zla ù doh sə wazay ana Yahuda ahay, tə njahay à man ata awan. 15 Pə dəɓa sə jinge Deftere sə Tawrita tə Deftere su ɗo maja'am a Mbərom ahay wa nà, ɗo sə lavan nga anà doh sə wazay ahay ta jan anà atə Pol nà: «Mərak ahay, hinahibay 'am a kwanay inde sə varan məgala anà ɗo ahay nə, kâ naa jen.»

16 Pol a slabak, a cakaf alay aday ɗo ahay tâ pak sləmay, a jan atan, a wa: «Isəra'ila ahay pi zek tu ɗo su kon azar aya sə həran nga anà Mbərom ataya awan, pəken uno sləmay aday!

17 «Mbərom ana Isəra'ila ahay sə həran nga ata nà, kə̀ walak anan bije a mənuko ahay. Kə̀ hərak anan Isəra'ila ahay à alay a tinen à Misra ata awan, aday a təmay atan à Misra wa tə məgala anahan məduwen awan. 18 Kə̀ səmak anan à anjahay a tinen à kiɓe ava kwa kuro fuɗo. 19 Kə̀ lizek anan bahay ahay cuwɓe pə daliyugo sə Kanana wa, aday a varan anan kon ata anà ɗo anahan ahay kutok. 20 Way ata fok a təra nà, i ga ava səkat fuɗo tə kwa kuro ɗara (450). Pə dəɓa wa kutok, Mbərom kə̀ varak atan ahay bahay nga ahay hus ahay alay ana ɗo maja'am a Mbərom Samiyel.

21 «Pə dəɓa anahan a wa asa tə cəce bahay pə Mbərom wa, a varan atan Sol wan ana Kis, ɗo sə zahav ana Benyamin. Kə̀ njahak bahay a ava kwa kuro fuɗo. 22 Mbərom a lar a wa Sol nà, a ɗaf uda Dawuda, a ga bahay. Mbərom a ja pə Dawuda, a wa: “Na ca pə Dawuda wan ana Yisa nà, kà zlak uno à nga, i ga way su zlo à nga ahay fok re.”

23 «Pə slala ana Dawuda ata kutok, Mbərom a varan anà Isəra'ila ahay ɗo sa tam ɗo kawa anahan sə zlapay anan kwakwa ata awan. Ɗowan ata nà, winen Yesu. 24 À alay a Yesu kə̀ dazlak anan anà mer su way fan bay ata nà, Yuhana ɗo sa gan baptisma anà ɗo ahay kə̀ wazak anan anà Isəra'ila ahay fok tə̂ mbəɗa 'am pə Mbərom, tə̂ mbəɗahan lœn anà ines ahay, tâ ga baptisma. 25 Yuhana ata i sa ndav anan mer su way anahan kutok nà, a jan anà ɗo ahay, a wa: “A ga pikwen nà, nen wayaw? Nen ɗo a kwanay sa taa ba ata bay. Ɗowan a inde i nay ahay à dəɓa uno wa mba. Ɗowan ata ɗukwen, na slak kwa sə pəsakan anan liɓer sə təkarak anahan bay.”»

26 Pol a pərahan anan azar ta sa ja, a wa: «Mərak uno ahay, zahav ana Ibərahima pi zek tu ɗo su kon azar aya sə həran nga anà Mbərom ataya, Mbərom a slənay ahay ləbara sə ɗakay anan, a tam nuko nə kəkəmaw ata nà, anà mənuko awan. 27 Ɗo sə Urəsalima tə məceɗ a tinen ahay ta taa jinge 'am ana ɗo maja'am a Mbərom ahay nə pac pac pə luvon sa man uda awan. Əna tə sənak Yesu a nə winen ɗo sa tam ɗo bay. Aday ɗukwen, à alay a tinen sa gan sariya anà Yesu ata nà, ta gak kawa ana ɗo maja'am a Mbərom ahay sa ja ataya awan. 28 Kwa abay â ga nə ta tak anan à nga pə ines a təɗe sa vaɗ anan apan ata bay dəp nà, ta jan anà Pilatu nà, â vaɗ anan. 29 Ta ndav anan sa gan kawa ana Deftere a Mbərom sa ja apan ataya fok nà, tə dazay anan pə dədom wa, tə ɗəfak anan ayak à jəvay inde. 30 Əna Mbərom a pəɗəkey anan à wulen su ɗo ma mac aya wa. 31 Luvon ahay bayak awan, winen apan i kan zek anà ɗo anahan a sa taa bar pi zek ataya awan. A dazlan ahay à Galile wa hus ahay à Urəsalima. Tinen ɗo sə side anan à wulen sə Isəra'ila ahay inde kutok.

32 «Manay nà, ma nak ikwen anan ahay nə tə ləbara mugom ata awan, kawa sa ja nà, way a Mbərom sə zlapan anan anà bije a mənuko ahay ataya nà, 33 kà gak uko anan anà mənuko, wan a tinen ahay, ta sə slabakay anan ahay Yesu a məke wa. A təra kawa ana Jabura 2 sa ja, a wa:

“Iken nə wan uno.

Biten nə tərak bəbay anak.*”

34 «Mbərom a slabakay anan à məke wa aday i mac sə wuslay ite sabay. Bina ɓa kà jak, a wa:

“Tə ɗiɗek a nà, ni varak ikwen way uno cəncan a sə zlapan anan anà Dawuda ataya awan.†”

35 «Asa, kawa ana Deftere sa ja à man hinen, a wa:

“Ki mbəsak anan ɗo anak cəncan a â wuslay à məke inde bay.‡”

36 «A ja 'am ata nə pə Dawuda bay, bina Dawuda kà gak anan mer su way ana Mbərom à wulen ana ɗo anahan ahay nà, kə̀ məcak, ta lak anan pə cakay ana bije anahan ahay, kə̀ wuslak. 37 Əna ɗowan a Mbərom sə slabakay anan à məke wa ata nà, kə̀ wuslak itəbay.

38 «Mərak uno ahay, sənen anan tə ɗiɗek a nà, mə ɗakak ikwen anan 'am sə pəse ines nà, anga Yesu. Bina Tawrita ana Musa kà mbak apan sə təra kwanay ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom bay. 39 Əna kuwaya kə̀ ɗəfak nga pə Yesu cəna, kə̀ tərak ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom kutok. 40 Aya əna, gen anan nga ì zek lele, bina way ana ɗo maja'am a Mbərom ahay sa ja a anan ata â saa njaɗ kwanay bay, bina a wa:

41 “Cen apan, kwanay ɗo sə kəɗey anan Mbərom ahay!

Mbərom a ja nà, â gak ikwen masuwayan, aday kî zlen saa lize!

Anga à alay a kwanay tə sifa aya mba ata nà, kwa â ga nə ɗowan a inde ɓa kə̀ ɗakak ikwen anan dəp nà,

ni kəta kwanay tə cəveɗ si mer su way a aday kwanay saa ngam sa ɗaf apan nga bay ata awan.§”»

42 À alay a atə Pol tə Barnabas ti zla way a tinen ù doh sə wazay ana Yahuda ahay wa ata nà, ɗo ahay ta wa, tâ may ahay pə luvon sa man uda awan asa, anga aday tə̂ pərahan anan azar sə ɗakan atan anan 'am ata awan. 43 Ɗo ahay ta ta 'am nà, Yahuda azar aya tu ɗo sə pərahan azar anà pəra a tinen ahay bayak a ta zla pə kərtek a tatə Pol tə Barnabas. Tinen ite tə varan atan məgala ta sa jan atan nə tə̂ tavay à sumor a Mbərom inde.

44 Luvon sa man uda a sla cəna, ta ma ù doh sə wazay asa, zek məduwen su ɗo a fok a nay à wulen su doh wa sə sləne 'am a Mbərom. 45 Aya əna, bahay sə Yahuda ahay tə canan anà man su ɗo ata nà, ta ga sərak pə atə Pol tə Barnabas. Anga nan, pa 'am anahan sa ja fok cəna, tə vəɗan uway, tə gənahan. 46 Əna, atə Pol tə Barnabas ta jan atan 'am mənjəna zlawan, ta wa: «Təktek mi lah sa jak ikwen 'am a Mbərom anà kwanay Yahuda ahay aday. Əna kak a nak ikwen bay aday kə bayiken nə ki njiɗen sifa sa ndav bay ata bay nà, mi mbəsak kwanay, mi i jan anan 'am ata anà ɗo su kon azar aya awan. 47 Bahay a manay a jan umo nə matanan, a wa:

“Nə ɗəfak iken jiyjay sə dəvan anà ɗo su kon ahay fok.

Ki təra ɗo sə ɗakan anan cəveɗ sa tam anà ɗo sə daliyugo ahay kwa aha fok.*”»

48 Ɗo su kon a azar ataya tə sləne 'am ataya cəna, tə taslay anan mivel, tə həran nga anà Mbərom lele anga 'am anahan. Ɗo a mə walay aya saa njaɗ sifa sa ndav bay ataya fok, tinen tə ɗəfak nga pə Yesu. 49 Ləbara ana Bahay Yesu a ta 'am kwa aha pə daliyugo ata awan. 50 Aya əna, bahay sə Yahuda ahay tə buwtay anan mivel su ɗo məduwen aya à wulen su doh ata inde, pi zek tə uwar zlile aya sə həran nga anà Mbərom aday tinen Yahuda ahay bay ataya awan. Tə dazlan sa ga anan alay tə atə Pol tə Barnabas, tə rəzlay atan ahay ù kon a tinen wa. 51 Matanan kutok, atə Pol tə Barnabas tə bəzlam anan morbodok sə yugo pə saray a tinen ahay wa. Ta zla way a tinen à wulen su doh sə Ikoniya. 52 Njavar a Yesu ahay à Antakiya sə Pisidiya ite tə taslak mivel bayak a, tinen ma rah Apasay Cəncan aya fok.

14

Atə Pol tə Barnabas tə wazay à Ikoniya

1 À wulen su doh sə Ikoniya, atə Pol tə Barnabas ta zla ù doh sə wazay ana Yahuda ahay, tə wazay kawa ana tinen sə kukwa ata re. Yahuda ahay pi zek tu ɗo su kon azar aya bayak a tə ɗəfak nga pə Yesu anga wazo a tinen ata awan. 2 Əna Yahuda azar aya ite ta ngam sa ɗaf apan nga a itəbay. Tə buwtay anan mivel su ɗo su kon azar ataya aday tâ nan iɗe anà ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ataya awan. 3 Atə Pol tə Barnabas tə njahak à man ata nə mənjœk bay, tə ɗakay anan 'am a Bahay Yesu nə mənjəna zlawan. Winen a ɗukwen kə̀ varak atan məgala sa ga way masuwayan aya sə ɗakay anan nə way a tinen sə ɗakay anan pə sumor a Mbərom sa gan anà ɗo ahay nà, ɗiɗek awan. 4 Ɗo sə wulen su doh ahay fok tə gəzlak zek day ahay cew anga 'am a tinen ataya awan: Ɗo a əngal ta zla ta day su ɗo maslan ahay, azar aya ite ta zla ta day sə Yahuda ahay.

5 Matanan kutok, ɗo su kon azar aya pi zek tə Yahuda ahay tə məceɗ a tinen aya fok, tə pəlay wurwer sa ga atan alay tu ɗo maslan ahay ta sa tar atan tu kon. 6 Ɗo maslan ahay tə sləne cəna, ta haw way a tinen ù kon sə Likoniya, ta zla à wulen su doh sə Listəra aday à Derbe, aday ta man ataya fok. 7 À man ataya ɗukwen tə pərahak anan azar sə wazay anan ləbara mugom awan.

Atə Pol tə Barnabas tə wazay à Listəra

8 À wulen su doh sə Listəra ata awan, ɗowan a inde saray anahan ahay cew maya ma mac aya awan. Winen vədal a kwa sə wahay anahan, kula kà zlak tə saray anahan ahay itəbay. 9 Winen nà, winen apan i sləne wazo ana Pol. Pol a zəzor anan, a canan anà aɗaf nga anahan ata nà, i mbar anan. 10 Anga nan, a jan tə məgalak a, a wa: «Slabak, tavay!» Ɗowan ata a slabak hərom, a dazlan sa zla tə saray anahan ahay kutok.

11 Ɗo ahay tə canan anà way ana Pol a sa ga ata nà, tə dazlan sa zlah ta 'am a tinen Likoniya ahay, ta wa: «Mbərom ahay tə tərak kawa ɗo zənzen aya, aday ta nak àga mənuko!» 12 Barnabas nà, ta wa winen nə Zewus, Pol ɗukwen ta wa winen nə Hermes, anga sa taa ja 'am nə winen.* 13 Doh sə pəra a tinen anga Zewus ata nà, ma han a nə zaɗ tə wulen su doh. Ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Zewus ata, a gəɓay ahay guson sa sla ahay, a pak patan daslam sə way mə vərez aya, a nay anan pə məsudoh sə wulen su doh ata awan. Tinen pə kərtek a tə ɗo ahay, a nan atan sə waslan way anà ɗo maslan ahay. 14 Atə Pol tə Barnabas tə sləne sa jəka ti varan atan way matanan ata nà, tə ngəraw anan zana ahay pi zek wa, ta haw way a tinen à wulen sə ɗo ahay inde, tə azlah awan, ta wa: 15 «Kwanay ɗo ahay, ki gen matanan nà, angamaw? Manay ɗukwen ɗo zənzen aya kawa kwanay. Ma nay ahay nə sə ɗakak ikwen anan nə ləbara mugom awan, aday kə̂ mbəsiken sa ga pəra kəriya ataya, kə̂ təmihen Mbərom bahay sə sifa ata awan, winen ɗo sə ndakay bagəbaga mburom, tə daliyugo, tə bəlay ahay, aday tə way a uda ataya təke fok. 16 Kwakwa ata nà, kə̀ mbəsakak anan ɗo su kon azar aya tə̂ pərahan azar anà way sə mivel a tinen ahay. 17 Kwa matanan ata ɗukwen, winen apan i ka zek ti mer su way anahan lele aya awan. Winen apan i gak uko iven. A nah anan way ahay tə alay awan. A varak uko way sa pa. A taslak uko anan mivel.» 18 Ta 'am ataya ɗukwen, kà dak anan 'am anà atə Pol tə Barnabas sə gafan 'am anà man su ɗo a sə waslan atan way kawa tinen mbərom ahay ata hwiya.

19 Yahuda azar aya ta nay ahay nà, kwa à wulen su doh sə Antakiya sə Pisidiya wa tə wulen su doh sə Ikoniya wa. Tə pəkan 'am anà man su ɗo awan, aday ta tar anan Pol tu kon. Tə ngəza anan Pol à wulen su doh wa, a ga patan nə kə̀ məcak coy. 20 Əna ɗo a Yesu ahay tə halay apan nga cəna, a slabak, a ma à wulen su doh asa. Iɗe a cəɗe sidew a nà, ta zla way a tinen tə Barnabas à Derbe.

Atə Pol tə Barnabas ta ma à Antakiya pə daliyugo sə Siriya asa

21 Atə Pol tə Barnabas tə wazay anan ləbara mugom a à Derbe, aday ɗo ahay bayak a tə təmahak sa ɗaf nga pə Yesu. Pə dəɓa anahan a wa, ta ma a Listəra tə Ikoniya, tə Antakiya sə Pisidiya. 22 Tə varan məgala anà ɗo a Yesu ahay à man ataya awan, anga aday tə̂ pərahan azar sa ɗaf nga pə Yesu tə mivel kərtek awan. Aday ta wa: «Ɗi zla à bahay a Mbərom nə tə ɗəce ahay bayak awan.» 23 À man ana ɗo a Yesu ahay sə halay nga ataya fok, tə ɗəfan atan məceɗ sə egliz ahay. Ta ga sumaya, ta ga amboh, aday tə mbəsak atan à alay inde anà Bahay Yesu a tinen a sa ɗaf apan nga ata awan.

24 Tə takas pu kon sə Pisidiya wa nà, tə dəzle pə daliyugo sə Pamfiliya. 25 Tə wazay anan ləbara mugom a à wulen su doh sə Perge, aday ta zla way a tinen à wulen su doh sə Ataliya. 26 À Ataliya wa kutok, ta ján à kwalalan inde sa zla way a tinen à Antakiya pə daliyugo sə Siriya maza awan, man a ɗo ahay sə mbəsak atan à alay ana Mbərom inde, aday â gan atan sumor sa ga mer su way anahan ata awan. Mer su way ata ɗukwen, tə ndəvak anan kutok.

27 Tə dəzle à Antakiya kutok nà, tə halan nga anà ɗo a Yesu ahay, tə ɗakan atan anan way a Mbərom sa ga tə tinen ataya fok. Ta jan atan nə Mbərom kə̀ təɓak anan cəveɗ anà ɗo su kon azar aya aday tâ ɗaf nga pə Yesu. 28 Tə njahak à man ata pi zek tu ɗo a Yesu ahay kiya bayak awan.

15

Ahalay nga məduwen a à Urəsalima

1 Ɗo sə Yahudiya azar aya ta zla à Antakiya, tə dazlan sə ɗakan anan way anà mərak ahay, ta wa: «Kak kə gəɗen mədəndalas bay cəna, ki təmen bay! Si ki gəɗen mədəndalas kawa ana Tawrita a Musa sa ja aday.» 2 Atə Pol tə Barnabas ta kaɗ apan bala bayak a tu ɗo ataya, tə təre dadokdokkwe. Anga nan ta ja à wulen a tinen aya inde nà: «Waluko ɗo ahay, atə Pol tə Barnabas pi zek tu ɗo azar aya, tâ zla à Urəsalima saa cəce 'am ata pu ɗo maslan a Yesu ahay wa tə məceɗ sə egliz ahay wa aday.»

3 Anga nan kutok, ɗo a Yesu ahay à man ata ataya ta slan atan à Urəsalima. Tinen apan ti zla tə daliyugo sə Finikiya tə Samariya nà, ta jan anà ɗo a Yesu ahay nə ɗo su kon azar aya ɗukwen tə ɗəfak nga pə Yesu. Ləbara ata a varan atan ataslay mivel.

4 Atə Pol tə Barnabas tə dəzle à Urəsalima nà, ɗo maslan ahay tə məceɗ sə egliz ahay, pi zek tu ɗo a Yesu ahay fok tə təma atan. Tə təkəren atan way ana Mbərom sa ga tə tinen ataya fok. 5 Əna ɗo a Yesu ahay aday tinen Farisa ahay ata tə slabak, ta wa: «Təɗe, əna si ɗo su kon azar ataya tâ ngam sa gaɗ mədəndalas aday tə̂ pərahan azar anà Tawrita a Musa re aday.»

6 Ɗo maslan ahay pi zek tə məceɗ sə egliz ahay tə halay nga, tə wuɗeh anan 'am ata awan. 7 Tə njahak pa 'am ata nə mənjœk bay, Piyer a slabak, a wa: «Mərak uno ahay, kə sənen zle lele, kwakwa nà, Mbərom kə̀ walak nen à wulen a kwanay wa sə wazan anan ləbara anahan mugom a anà ɗo su kon azar aya, anga aday tə̂ sləne anan, tâ ɗaf apan nga. 8 Matanan, Mbərom, ɗo sa san mivel sə ɗo ahay fok ata, a ɗakay anan nə kə̀ təmahak anan ɗo su kon azar ataya ta sə varan atan Apasay anahan Cəncan a, kawa anahan a sə varak uko anan anà mənuko ata re. 9 Mbərom nà, kə̀ gəzlak mənuko pi zek wa itəbay. Kə̀ pəsek atan anan ines a tinen ahay anga tə ɗəfak apan nga. 10 A nak ikwen sa ca mazan pə Mbərom wa ta sə tavakan atan way ma ba kawa wita nə angamaw? Ɗowan inde kà mbak apan sə ɗəfan apan anà Tawrita ata kulibay. Kwa mənuko, kwa bije a mənuko ahay, ɗa mbak ahay apan sə ɗəfan apan bay re. 11 A'ay! Kawa ana Bahay a mənuko Yesu sa gak uko sumor aday sa tam ata nà, tinen ɗukwen ti tam nə anga sumor anahan ata re.»

12 Pə dəɓa anahan a wa, man su ɗo fok a njahay tətemtemme sə sləne way ana atə Barnabas tə Pol sa jan atan ata awan. Tə sləne way ana Mbərom sa ga masuwayan aya tu ɗo maslan ataya à wulen su ɗo su kon azar aya ata awan.

13 Ta ndav anan sə təker 'am ata cəna, Yakuba a slabak ite, a wa: «Mərak uno ahay, pəken sləmay lele. 14 Həna Simon Piyer a jak uko nə Mbərom kə̀ dazlak anan sa gan nga anà ɗo sə daliyugo ahay ta sə walay ɗo ahay à wulen a tinen wa sə təra anan ɗo anahan aya awan. 15 Ɗo maja'am a Mbərom ahay tə vinde kawa winen ata awan, ta wa:

16 “Mbərom Fetek a wa:

Pə dəɓa wa ni may ahay, ni han anan doh ana bahay Dawuda ma mbazl ata awan.

Kwa kə̀ tərak rəgay coy dəp nà, ni ndakay anan asa.

17 Matanan, ɗo azar aya fok, ɗo su kon azar aya nen sə walay atan sə təra ɗo uno ahay ataya fok, ti pəlay nen.*

18 Həna anan nà, 'am uno awan, nen Mbərom Fetek ɗo sa kay anan way ata kwakwa.”»

19 Yakuba a ja asa, a wa: «Pi nen nà, ɗə̂ vawan nga anà ɗo su kon azar aya sə mbəɗa 'am pə Mbərom ataya bay. 20 Suwan sə vinden atan ayak nà, tâ pa way mənjaɗak aya mə varan a anà pəra ahay ata bay, tâ ján uho bay, tâ rac sluweɗ sə way mə ngərew angərew ataya bay, tə̂ sləɓa mez bay re.† 21 Anga Tawrita a Musa nà, ɗo ahay tinen apan ti wazay anan kwa həna kabay à wulen su doh ahay fok, hus ahay həna biɗaw? Tinen apan ti jinge anan ù doh sə wazay ahay pə luvon sa man uda fok re.»

Ta slan ɗerewel anà ɗo a Yesu ahay aday tinen ɗo su kon azar aya ata kutok

22 Pə dəɓa anahan a wa, ɗo maslan ahay tə məceɗ sə egliz ahay tu ɗo a Yesu ahay fok, ta ɓan 'am sə walay ɗo ahay à wulen a tinen wa sa slan atan à Antakiya pə kərtek a tatə Pol tə Barnabas. Tə gəɓa Yudas inde, tə ngaman Barsabas re, tinen tə Silas, tinen ɗo tə mazlaɓ aya à wulen su ɗo ana Yesu ahay inde. 23 Ta slan atan tə ɗerewel à alay inde. Ɗerewel ata a ja nà:

«Manay ɗo maslan ahay, tə məceɗ sə egliz ahay, mərak a kwanay ahay, ma jak ikwen ayak 'am anà kwanay mə təra ɗo a Yesu aya à wulen su ɗo su kon azar aya aday mə njahay aya à Antakiya tə Siriya tə Silikiya ataya awan.

24 «Mə slənek ɗo a manay ahay inde ta zlak ayak àga kwanay, tə vawak ikwen nga ta 'am a tinen ahay bayak awan. Əna, manay sə slənak atan ayak bay. 25 Anga nan, mə halay nga, mə walay ɗo ahay, mi slənak atan ayak àga kwanay kutok. Ti zlak ayak tatə Barnabas tə Pol, car a manay ahay. 26 Tinen nà, tə zukwa lize anan sifa a tinen anga sləmay ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu. 27 Anga nan, mə slənak ikwen ayak atə Yudas tə Silas, ti jak ikwen nə way a manay sə vindek ikwen ayak həna ataya kərtek awan.

28 «Kà zlak anan à nga anà Apasay Cəncan a aday anà manay a re, mə̂ zəgahak ikwen anan apan awan maza bay, si 'am a həna anaya awan: 29 Kə̂ rəcen sluweɗ sə way mə waslan a anà pəra ahay bay, kə̂ sləɓen mez bay, kə̂ rəcen sluweɗ sə way mə ngərew a angərew bay, kə̂ jənen uho bay re. Kə mbəsiken way ataya nə, ki gen way lele aya awan.

«Njihen zay!»

30 Ta slan anan ɗo ataya, ta zla à Antakiya kutok. Tə dəzle à man ata cəna, tə halan nga anà ɗo a Yesu ahay, tə varan atan anan ɗerewel a sə manan kutok. 31 Tə jinge anan ɗerewel ata cəna, a varan atan ataslay mivel bayan a, anga kə̀ varak atan məgala bayak a re. 32 Atə Yudas tə Silas ta jan atan 'am sa man atan zek ahay bayak a, tə varak atan məgala lele, bina tinen ɗo maja'am a Mbərom ahay.

33 Tə njahay à man ata zərat lele nà, ɗo a Yesu ahay tə lagay atan, aday ta jan atan nə tə̂ dəzle tə zay. Ta ma à man ana ɗo sə slənay atan ataya awan. [ 34 Əna Silas ite nà, a njahay à man ata awan.]

35 Aya əna, atə Pol tə Barnabas ite, tə njahay à Antakiya. Tinen pə kərtek a tu ɗo a Yesu azar aya tə ɗakan atan anan aday tə wazan atan anan 'am a Bahay a mənuko Yesu.

Atə Pol tə Barnabas tə gəzla nga

36 A njahay pə dəɓa wa mənjœk nà, Pol a jan anà Barnabas, a wa: «Muko saa cay pə mərak a mənuko sə ɗakan atan anan ahay 'am ana Bahay a mənuko Yesu ataya awan, tə njahay həna kəkəmaw.» 37 'Am ata a zlan à nga anà Barnabas, aday a nan tə̂ japay tə Yuhana sə ngaman Markus ata awan, 38 Əna Pol ite nà, a nan sə japay tə Markus sabay, anga winen kə̀ mbəsakak atan à Pamfiliya, kə̀ ndəvak anan mer su way a tinen sa ga ata bay. 39 'Am ata kà zlak atan pi zek sabay, tə gəzla nga. Barnabas a gəɓa Markus, ta zla à Kiprus tə kwalalan. 40 Pol ite a gəɓa Silas, ta zla way a tinen. Mərak ahay ta ga amboh anga tinen aday Bahay Mbərom â pərahan azar sa gan atan sumor anahan. 41 Pol a zla tə daliyugo sə Siriya tə Silikiya, a varan məgala anà ɗo a Yesu ahay à man ataya awan.

16

Pol a gəɓa anan Timote â japay tə tinen

1 Atə Pol ta zla à wulen su doh sə Derbe, aday tə dəzle à Listəra kutok. Njavar a Yesu a inde à man ata tə ngaman Timote. May anahan a ɗukwen ɗo a Yesu a re, winen Yahuda ahay, aday bəbay anahan ite nə Gərek ahay. 2 Mərak ahay fok a Listəra tə Ikoniya tə həran nga anà Timote cəveɗabay. 3 A nan anà Pol sə gəɓa anan à alay. Anga nan, a gəɓa anan, aday a gəɗan mədəndalas. A ga matanan nà, anga Yahuda ahay à man ata tə̂ təma anan, bina ɗo sa man ataya fok ta san zle, bəbay ana Timote nə Gərek ahay. 4 À man aya aday ta zlak ata cəna, ta jan way ana ɗo maslan ahay pi zek tə məceɗ sə egliz ahay à Urəsalima sa jan anà ɗo ahay ataya awan, ta wa tə̂ pərahan azar anà way ataya nə lele. 5 Anga nan kutok, ɗo a Yesu ahay tə njaɗak məgala, abaslay a tinen a ma nga sə zəga pa 'am pa 'am.

Cœn a zuɓan anà Pol

6 Apasay Cəncan a a gafan 'am anà atə Pol tu ɗo anahan ahay sə ɗakay anan 'am a Mbərom pə daliyugo sə Aziya. Anga nan, ta zla tə daliyugo sə Firigiya tə Galatiya. 7 Tə dəzle pə magaga sə daliyugo sə Misiya nà, ta gan may sa zla tə daliyugo sə Bitiniya, əna Apasay a Yesu kə̀ mbəsakak atan cəveɗ a bay. 8 Anga nan, ta zla tə daliyugo sə Misiya, tə dazay à wulen su doh sə Təruwas.

9 Sə luvon ata kutok, cœn a zuɓan anà Pol, a canan anà ɗo sə Makedoniya a inde mə tavay awan, a jan: «Kem, hayak à Makedoniya ite, kâ naa man umo zek.» 10 Pə dəɓa ana cœn sə zuɓan ata wa nà, mə lavay zek sa zla pə daliyugo sə Makedoniya ata kutok, anga mə sənak, Mbərom kə̀ ngamak umo saa ɗakan anan ləbara anahan mugom a anà ɗo sa man ataya awan.

Lidiya a təma sa ɗaf nga pə Yesu à Filipi

11 Ma ján à kwalalan inde à Təruwas, ma zla anan à Somotoras. Sidew a ɗukwen, ma zla à Niyapolis. 12 À man ata wa kutok, ma zla à Filipi, wulen su doh a à day sə daliyugo sə Makedoniya mama'am a inde, man sə njahay sə Ruma ahay. Mə njahak à man ata ɗukwen, luvon ahay bayak a mənjœk. 13 Pə luvon sa man uda awan, ma zla à wulen su doh wa, ma zla pa 'am zlinder, anga a ga pumo nà, Yahuda ahay ti ga amboh nə à man ataya awan. Mə njahay, ma kaɗ bala pi zek tə uwar ahay mə halay nga aya à man ata awan.

14 À wulen a tinen wa nà, uwar a inde tə ngaman Lidiya, a nay à wulen su doh sə Tiyatira wa. A sukom anan way tə zana ɗəzɗaz aya awan. Winen nà, a taa həran nga anà Mbərom. Winen apan i pak sləmay pə wazo a Pol, aday Bahay a mənuko a təɓan anan mivel anahan, a təma 'am ana Pol sa ja ata awan. 15 Winen tu ɗo su doh anahan ahay fok ta ga baptisma. Aday a jan umo: «Kak ki cen upo kawa nə ɗəfak nga pə Bahay a mənuko tə ɗiɗem a nà, hayak ikwen ahay, njihen àga nen awan.» A gan umo bəlaray sa zla àga winen nə matanan.

Ta ban anan atə Pol tə Silas à dangay

16 Pə luvon a inde, manay apan mi zla à man sa ga amboh, mə zlangay tə ɓile a inde dəna awan. Apasay lelibay a à winen inde. Anga nan, a mba apan sa san way saa təra pa 'am ataya awan. Ɗo sə lavan nga anà dəna ata ataya tə njaɗak anan dala ti mer su way anahan ata nə bayak awan.

17 Dəna ata winen apan i pərahan umo azar tə azlah a, a wa: «Ɗo a anaya nà, tinen ɗo si mer su way ana Mbərom sə bagəbaga mburom ahay! Ti jak ikwen cəveɗ aday Mbərom i tam kwanay ata awan.» 18 Winen apan i ja matanan luvon bayak awan.

Coy a cəɓan anà Pol, a mbəɗa 'am pə dəna ata, a jan anà apasay lelibay ata, a wa: «Tə sləmay ana Yesu Almasihu, hayak à dəna a anan wa!» Cəna, apasay ata a zləray à winen wa.

19 Ɗo sə lavan nga anà dəna ata ataya ta ca apan nə ti njaɗ wa dala sabay nà, ta ban anan atə Pol tə Silas, tə ngəza atan tə wulen su doh ata à man sə sariya. 20 Ta zla atan pa 'am su ɗo sa ga sariya ahay, ta wa: «Ɗo anaya nə tinen Yahuda ahay, tinen apan ti slabak anan 'am ahay à wulen su doh a manay. 21 Tinen apan ti ɗakay anan way sa zla pi zek tə pəra a manay ahay bay ataya awan. Mənuko nə Ruma ahay, ɗi mba apan sə pərahan azar anà pəra a tinen ahay bay!»

22 Man su ɗo a a halay nga sə japay pə atə Pol tə Silas. Ɗo sa ga sariya ataya ta jan anà suje ahay tə̂ culok patan wa zana, aday tə̂ ndaɓay atan. 23 Tə ndaɓay atan bayak a lele nà, ta zla atan à dangay. Ta jan anà ɗo sa ba patan ata nà: «Ba atan nə lele.» 24 A sləne matanan cəna, a zla atan ù doh sə dangay à mamasl ata awan, a ɓan atan à səsile inde.

25 Man luvon a ga nà, atə Pol tə Silas ta ma nga sa ga amboh ta sa ga ara sə həran nga anà Mbərom. Ɗo sə dangay azar ataya tinen apan ti sləne re. 26 Cəna, daliyugo a ɓal, aday a ɓal anan doh sə dangay ata re. Məsudoh ahay tə təɓa zek, calalaw su ɗo a mə jaway ataya fok tə pəsak, tə guce à məndak.

27 Ɗo sa ba pə ɗo ahay ù doh sə dangay ata a pəɗek. A canan anà məsudoh ahay mə təɓa aya ata cəna, a ga apan nə ɗo sə dangay ahay tə hawak. Anga nan, a ndahay maslalam anahan, abay i vaɗ anan nga anahan. 28 Əna Pol a təɓa 'am, a jan ayak, a wa: «Kâ gan awan ì zek anak bay! Manay fok, manay inde.»

29 Ɗo sa ba pu doh sə dangay ata a cəce uko, a haw ù doh, winen apan i jəjar, a slahay pa 'am ana atə Pol tə Silas. 30 Coy, a mbəsakay atan ahay uho. A cəce patan wa, a wa: «Kem, ni ga ma aday nâ tam anaw?»

31 Ta jan kutok: «Kak kə̀ ɗəfak nga pə Bahay Yesu nà, ki tam, iken tu ɗo su doh anak ahay fok.» 32 Natiya tə təkəren atan 'am ana Bahay Yesu, winen tu ɗo su doh anahan ahay fok. 33 Sə luvon ata kutok, ɗowan a sa ba doh sə dangay ata, a may atan uho, a banan atan anan mbəlak a tinen ahay, aday kwayan'a ta gan atan baptisma tu ɗo su doh anahan ahay nə fok. 34 A zla anan atə Pol tə Silas àga winen, a varan atan way sa pa. Winen tu ɗo su doh anahan ahay fok, tinen mə taslay mivel aya awan, anga tə ɗəfak nga pə Mbərom.

35 Iɗe a cəɗe cəna, ɗo sa ga sariya ahay ta slan suje ahay saa jan anà ɗo sa ba pə ɗo ahay ù doh sə dangay nà, â mbəsak anan atə Pol tə Silas. 36 Natiya, ɗo sa ba pu doh sə dangay a jan anà Pol, a wa: «Ɗo sa ga sariya ahay tə slənak ɗo ta wa nə̂ mbəsak kwanay. Ki mben apan sa zla way a kwanay kutok. Zlen tə zay.»

37 Əna Pol a jan anà suje ataya, a wa: «Tə njaɗak pumo ines sə awan bay, aday tə ndaɓak manay pə iɗe sə ɗo ahay fok. Manay ɗukwen ɗo sə Ruma ahay re! Ta ɗaf manay à dangay. Həna nà, a nan atan sə mbəsak manay tə akar a ɗaw? I ga zek kula bay! Si ɗo sa ga sariya ataya tâ nay sə mbəsak manay tə alay a tinen aya awan.»

38 Suje ataya ta zla, ta jan anà ɗo sa ga sariya ataya nə atə Pol tə Silas nà, ɗo sə Ruma ahay. Tə sləne sa jəka tinen ɗo sə Ruma ahay ata cəna, ta ma nga pə ajəjar. 39 Anga nan, ta zla à man a tinen awan, tə cəce patan wa apəse zek. Aday tə mbəsakay atan ahay à dangay wa kutok, ta sa jan atan nə tâ zla à wulen su doh a tinen ata wa. 40 Atə Pol tə Silas ta nay à dangay wa lele nà, ta zla tə àga Lidiya asa. Tə halay nga tə mərak ahay à man ata awan, tə varan atan məgala. Ta zla way a tinen pa 'am kutok.

17

Atə Pol tə Silas ta zla à Tesaloniki

1 Atə Pol tə Silas tə mbəsak Filipi, ta zla tə wulen su doh sə Amfipolis tə Apoloniya, tə dəzle à Tesaloniki. Doh sə wazay ana Yahuda ahay inde à man ata awan. 2 Pol a zla ù doh ata awan, kawa anahan a sa taa zla kwa aha ataya re. À luvon sa man uda aya maakan nə tinen apan ti mbəɗa alay pa 'am sə Deftere a Mbərom tu ɗo ataya awan. 3 Winen apan i ɗakan atan anan nà, Deftere a Mbərom a ja nà, si təktek Almasihu i ga ɗəce, i mac, i slabakay à məke wa aday. Pol a wa: «Yesu a nen sa jak ikwen 'am anahan a həna ata nà, winen nə Almasihu.» 4 Azar su ɗo a tinen aya nə tə təmahak 'am a tinen ata awan, tə pərahan azar anà Pol tə Silas. Matana re, Gərek ahay bayak a sə ɗəfan apan anà Mbərom ataya tə ɗəfak nga pə Yesu, tinen pə kərtek a tə uwar zlile aya awan, aday tinen mənjœk bay re.

5 Anga nan kutok, Yahuda ahay ta ga patan sərak. Tə halan nga anà ɗo kəriya aya à lumo ahay wa, aday tə̂ slabakan anan mivel anà ɗo ahay à wulen su doh inde tə abəbal awan a tinen ata awan. Yahuda ahay ta zla àga ɗowan inde tə ngaman Yason, saa pəlay anan atə Pol tə Silas, aday ti zla atan uho pa 'am sə ɗo ahay. 6 Əna ta ca apan nə tə njaɗak atan à man ata bay cəna, ta ban anan zek a Yason awan, pi zek tə mərak azar aya, ta zla atan pa 'am su ɗo sə lavan nga anà wulen su doh ata awan. Ta zlah, ta wa: «Sə slabak anan 'am kwa aha pə daliyugo fok nə ɗo a anaya awan. Həna, ta nak àga mənuko re. 7 Yason ɗukwen kə̀ təmahak atan àga winen. Awan a bənan atan mbiyeɗ ta 'am ana bahay sə Ruma bay re. Ta wa bahay sə ɗowan a tinen a hinen inde tə ngaman Yesu.» 8 Ta 'am a tinen a matanan ataya kutok, tə jənan pə mivel anà ɗo ahay tu ɗo sə lavan atan nga ataya təke kutok. 9 Ɗo sə lavay nga ataya ta gan bəlaray anà Yason tu ɗo a Yesu azar ataya tə̂ varan atan dala aday ti mbəsak atan uho tamak.*

Atə Pol tə Silas ta zla à Bereya

10 Luvon a ga cəna, ɗo a Yesu ahay ta slan anan atə Pol tə Silas à Bereya. Tə dəzle à man ata ite nà, ta zla ù doh sə wazay ana Yahuda ahay. 11 Ɗo sə Bereya ahay nà, tinen kawa ɗo sə Tesaloniki ahay itəbay, tinen ɗo səkəffe aya awan. Tə rəzlek anan à nga wa sə sləne ləbara a Yesu nə bayak awan. Pə iɗe sə cəɗe fok, tinen apan ti jangay Deftere a Mbərom aday sa san wa nà, 'am a Pol a sa ja ata nə ɗiɗek aya ɗaw. 12 Ɗo ahay bayak a à wulen a tinen ahay wa, tə ɗəfak nga pə Yesu. Uwar sə Gərek ahay zlile aya bayak a pi zek tə Gərek mungol aya bayak a ta ɗaf nga pə Yesu.

13 Əna Yahuda ahay à Tesaloniki tə sləne Pol winen apan i wazay 'am a Mbərom à Bereya nà, ta nay à Bereya a re, tə dazlan sə jugwar 'am pə ɗo ahay wa kawa àga tinen ata re. 14 Cəna, mərak ahay tə lagay anan Pol pa 'am sə bəlay məduwen ata awan, əna atə Silas tə Timote nə tə njahay à Bereya hwiya. 15 Ɗo a sə lagay anan Pol ataya tə lagay anan hus à Atena, aday ta sa ma à Bereya kutok. Pol a jan atan nà, tâ jan anà atə Silas tə Timote nə tə̂ njaɗak anan ayak bəse.

Pol a wazay à wulen su doh sə Atena

16 Pol winen apan i ba anan atə Silas tə Timote à Atena. A ca apan nà, wulen su doh ata fok ma rah a tə pəra ahay bayak a cara cara. A cəɓan. 17 Anga nan, ta kaɗ bala pi zek tə Yahuda ahay aday tu ɗo su kon aya azar a sə həran nga anà Mbərom ataya ù doh sə wazay a tinen. Matanan re, kwa à lumo ahay ɗukwen, winen apan i kaɗ bala tə ɗo ahay.

18 Ɗo ahay inde sə pərahan azar anà atətak way ana Epikuri ahay tə Sitoyiki ahay, tə kaɗak bala pi zek tatə Pol ata re. Azar aya ta wa: «Ɗo sə təbəlem a anan, a ja nə ma ite anaw?» Ɗo maza aya ite ta wa: «Izəne a ja 'am sə pəra sə mədurlon ahay!» Ta ja matanan, anga Pol winen apan i ɗakay anan nə 'am a Yesu ta 'am sə aslabakay anahan à məke wa. 19 Anga nan, tə zəɓa anan Pol aday ta zla anan pa 'am sə ɗo ahay à man a sə ngaman Ariyopagos ata awan, ta wa: «A nan umo sə sləne atətak way anak a wiya ata awan. 20 Azar sa 'am aya nə kula mə slənek bay. A nan umo sa san anan.» 21 Ɗo sə Atena ahay pi zek tə mədurlon aya mə njahay a à man ata ataya fok, ta ga awan itəbay, si ta pak aɗəka nə sləmay pə way wiya aya awan, aday ti kaɗ apan bala.

22 Natiya Pol a tavay pa 'am sə ɗo ahay à Ariyopagos, a wa: «Kwanay Atena ahay! Na ca apan nà, kə rəzlen anan à nga wa sa ga pəra a kwanay ahay nə lele. 23 Anga nen apan ni bar à wulen su doh a kwanay nà, nə canan à man sə pəra a kwanay ahay, aday na tan à nga anà man sə gəɗan dungo anà way ahay ɗukwen, mə vinde apan natiya: “Anga mbərom a ɗowan a san sləmay a bay ata awan.” Aka aday, ɗowan a kə həren anan nga ata, kwa â ga nə kə sənen anan bay, nen ni ɗakak ikwen anan sləmay anahan a kutok.

24 «Sə ndakay daliyugo pi zek tə way a uda ataya fok nə winen awan. Winen Bahay sə bagəbaga mburom tə daliyugo a təke. A njahay ù doh su ɗo zənzen a sa han tə alay ata bay. 25 Mbərom kà gak anan may ɗo ahay ta gan awan bay, anga sə varan sifa tə apasay a pi zek tə way azar aya anà kuwaya aɗəka nə winen. 26 A ndakay ɗo mama'am awan, aday tə winen kutok, a ndakay zahav sə ɗo ahay fok. A varan atan tə njahay pə daliyugo a anan. Kwa həna kabay, kə̀ ɗəfak atan magaga tə alay a sə njahay a tinen pə daliyugo a re. 27 A ga matanan nà, anga aday ɗo ahay tə̂ pəlay anan, izəne ti njaɗ anan ta sə tətam atətam. Əna Mbərom winen dəren tə mənuko bay. 28 Anga 'am inde a wa:

“Sifa a mənuko, aɓal zek a mənuko, tə anjahay a mənuko ɗukwen,

ta nay ahay nə à winen a wa.”

«Kawa ana ɗo sa ga ara a kwanay sa ja ɗukwen, a wa:

“Mənuko ɗukwen, gwaslay anahan ahay.”

29 «Matanan, mənuko wan ana Mbərom ahay. Aday ɗa sa bayak sa jəka Mbərom a ga minje tə mezeze sə ɗo ahay sə ndakay way nə tə alay a tinen aya ata bay, tinen mə ndakay aya nə sə gura, sə dala, kabay su kon. 30 Mbərom kə̀ səmak anan anà ɗo ahay sa ga way matanan à alay a ta san 'am anahan fan bay ata awan. Əna həna kà jak anan anà ɗo ahay kwa aha fok tâ yam pə ines a tinen ahay, tə̂ mbəsak cəveɗ a tinen a lelibay ataya kutok. 31 Anga kə̀ ɗəfak luvon a aday i gan sariya tə cəveɗ a anà daliyugo fok ata awan. Kə̀ walak anan ɗowan a saa ga way ata coy. A kan anan anà ɗo ahay ta sə slabakay anan ahay à məke wa.»

32 Tə sləne 'am ana Pol sa ja 'am sə slabakay ahay à məke wa ata cəna, ɗo a azar a ta ma nga sə mbasay apan. Əna azar su ɗo aya ite, ta wa: «A nan umo sə sləne 'am a anan pac hinen asa.» 33 Natiya Pol a mbəsak atan, a zla way anahan. 34 Aday cəkəbay ɗo azar aya ɗukwen tə ɗəfak apan nga, tə pərahak anan azar. À wulen su ɗo ataya nà, ɗowan a inde tə ngaman Diyonisiyus, ɗo sə Ariyopagos, tə uwar a sə ngaman Damaris ata, aday tu ɗo azar aya kutok re.

18

Pol a wazay a Korintu

1 Pə dəɓa wa cəna, Pol a slabak à Atena wa, a zla à Korintu. 2 A tan ayak à nga anà ɗowan a inde tə ngaman Akilas, winen Yahuda ahay, tə wahay anan à Pontus. Kə̀ njahak bayak a bay ta nay ahay tə uwar anahan Pəriskila à Italiya wa, anga bahay sə Ruma sə ngaman Kəlawdiyus ata a rəzlay anan Yahuda ahay fok à Ruma wa. Pol a zla àga tinen, 3 tə njahay pə kərtek awan, ta nga ambar sə ndakay doh ataya pə kərtek awan, anga mer su way a tinen a nə kərtek. 4 Pə luvon sa man uda fok cəna, Pol a kaɗ bala pi zek tə Yahuda ahay tə Gərek ahay ù doh sə wazay ana Yahuda ahay, anga a nan nə tâ ɗaf nga pə Yesu.

5 Atə Silas tə Timote ta nay ahay kwa à Makedoniya wa, tə dəzle à man a Pol. Matanan, Pol a mbəsak sa nga ambar, anga sa ga wazo pac pac, ta sa jan anà Yahuda ahay tə ɗiɗek a Almasihu nə, Yesu. 6 Əna Yahuda ahay tə təmahak anan anan 'am anahan ata bay, ta ma nga sə gənahan. Anga nan, Pol a bəzlam anan morbodok sə zana anahan, a jan atan tə angəraz a, a wa: «Ka sak a lizen nà, 'am a pa nga a kwanay kutok, bina 'am uno sabay. Həna nà, ni wazan anà ɗo su kon azar aya awan.»

7 Matanan, a mbəsak atan səfek, a zla way anahan àga ɗowan a inde tə ngaman Titiyus Yustus. Ɗowan ata nà, a ɗəfan apan anà Mbərom. Doh anahan a ɗukwen, pə cakay su doh sə wazay ana Yahuda ahay. 8 Kərispus, ɗo sə lavan nga anà doh sə wazay a tinen ata, a ɗaf nga pə Bahay Yesu tu ɗo su doh anahan aya təke. Ɗo sə wulen su doh sə Korintu ahay sə sləne 'am ana Pol ataya bayak a tə ɗəfak nga pə Yesu, aday ta gak baptisma re.

9 Pə luvon a inde, Pol ma njak ahan a, cœn a zuɓan. Bahay Yesu a jan nà: «Kə̂ jəjar bay, ɗakay anan 'am uno hwiya, kə̂ tacay 'am bay. 10 Nen inde tə iken. Ɗowan saa vəze apak sə lamak ibay. Anga ɗo uno ahay inde à wulen su doh a anan bayak awan.» 11 Pol a njahay à man ata ava daz tə kiya mbərka, i ɗakan anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay.

12 À alay Galiyo winen guverner sə daliyugo sə Akaya ata nà, Yahuda ahay tə halay nga, ta ban anan Pol, ta zla anan pa 'am sə sariya. 13 Ta wa: «Ɗowan a anan winen apan i njak anan ɗo ahay aday tə̂ həran nga anà Mbərom tə cəveɗ a kawa ana Tawrita a mənuko sə ɗakay anan ata sabay!»

14 Abay Pol mə lavay zek a sa ja 'am, əna Galiyo sə ɗowan ata a wa: «Yahuda ahay, abay â ga nə ines sə laman anà ngomna kabay ines a hinen nà, ni təma 'am a kwanay, 15 əna kak kə̀ tərak avaɗ uway pa 'am kəriya aya, pə sləmay ahay, aday pə Tawrita a kwanay cukutok nà, gen anan sariya kawa Tawrita a kwanay a sa ja. Nen ni ga zahav sə sariya a anan bay.» 16 Natiya ta razl atan à man sə sariya wa. 17 Ta ban anan Sostenes, ɗo sə lavan nga anà doh sə wazay a tinen, tə ndaɓay anan pa 'am sə ɗo ahay à man sa ga sariya. Əna kà gak anan à nga wa anà Galiyo bay.

Pol a ma à Antakiya

18 Pə dəɓa anahan a wa, Pol a njahay à Korintu luvon bayak awan, aday a mbəsak anan mərak ahay kutok. A zla à kwalalan inde, winen tə Pəriskila tə Akilas, ta zla à Siriya. Əna a saa ján à kwalalan inde à Kenkeriya nà, a faɗ anan nga pi zek wa, anga way anahan sə mbaɗay apan ata awan.

19 Tə dəzle à wulen su doh sə Efesus. Pol a mbəsak anan atə Pəriskila tə Akilas à man ata awan. A zla ù doh sə wazay ana Yahuda ahay, ta kaɗ bala sa 'am a Yesu pə kərtek awan. 20 Tə cəce â njahay apan tə tinen mba, əna Pol a ngam bay. 21 I sa zla way anahan nà, a jan atan, a wa: «Kà zlak anan à nga anà Mbərom nà, ni i may ahay àga kwanay.» A ján à kwalalan inde, a mbəsak Efesus kutok.

22 Pol a dəzle à Kaysariya nà, a zla sa jan ahay 'am anà ɗo a Yesu ahay. Aday a zla way anahan à Antakiya kutok. 23 A njahay à man ata mənjœk nà, a zla way anahan asa. A bar pə daliyugo sə Galatiya tə Firigiya, a varan məgala anà ɗo a Yesu ahay fok.

Apolos a wazay à Efesus tə Korintu

24 Ɗowan a inde tə ngaman Apolos a nay à Efesus. Winen Yahuda sə Aleksandriya ahay. A san 'am zle, a san Deftere a Mbərom zle lele. 25 Kə̀ tətakak cəveɗ sə pərahan azar anà Bahay Yesu lele re, a wazay lele tə məgala si zek anahan a təke, a ɗakay anan 'am a Yesu tə cəveɗ a lele. Əna a san nə baptisma ana Yuhana ɗəkɗek coy. 26 Matanan kutok, a dazlan sa ja 'am mənjəna sə jəjar ù doh sə wazay ana Yahuda ahay. Atə Pəriskila tə Akilas tə sləne anan 'am anahan ahay, aday tə gəɓa anan àga tinen, tə ɗakan anan apan cəveɗ ana Bahay Yesu lele asa.

27 Pə dəɓa anahan a wa, Apolos a gan may sa zla pə daliyugo sə Akaya. Ɗo a Yesu ahay à Efesus tə varan məgala sa zla, aday tə vinden ɗerewel anà mərak a tinen ahay à man ataya awan, anga aday tə̂ təma anan lele. A dəzle à man ata nà, a man zek anà ɗo a Yesu ahay bayak a tə sumor a Mbərom sə varan ata awan. 28 A vaɗ uway tə Yahuda ahay pa 'am sə ɗo ahay, 'am aday Yahuda ahay tə sənak sə mbəɗahan apan bay. A ɗakan atan anan à Deftere a Mbərom inde nà, tə ɗiɗem a Almasihu nə Yesu.

19

Pol a wazay à Efesus

1 À alay a Apolos winen à Korintu nà, Pol a zla tə daliyugo sə Galatiya tə Faragiya, a dəzle à wulen su doh sə Efesus. À man ata kutok, a tan à nga anà ɗo a Yesu ahay. 2 Pol a cəce patan wa, a wa: «À kwanay sa ɗaf nga pə Yesu ata nà, kə njiɗen Apasay Cəncan a ɗaw?»

Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Kula mə slənek 'am sə Apasay Cəncan a bay jiga awan.»

3 Pol a jan atan asa, a wa: «Aday kə njiɗen baptisma wura kəla anaw?»

Ta wa: «Ma ga nə baptisma mbala ana Yuhana.»

4 Pol a wa: «Baptisma ana Yuhana nà, anga sə ɗakay anan kə yimak pə ines anak ahay cəna coy. Yuhana a jan anà Isəra'ila ahay tâ ɗaf nga pə ɗowan a saa nay ahay pə dəɓa anahan wa ata awan, kawa sa ja nà, Yesu.»

5 Tə sləne matanan cəna, tə təma sa ga baptisma tə sləmay ana Bahay Yesu kutok. 6 Pə dəɓa anahan a wa nà, Pol a ɗəfan atan alay pa nga, aday Apasay Cəncan a a nay patan. Tə dazlan sa ja 'am ta 'am su kon aya aday ta san bay ataya awan. Aday ta man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay kutok. 7 Abaslay su ɗo sa ga baptisma ataya nə i ga kuro nga cew.

8 Kiya maakan nà, Pol a taa zla ù doh sə wazay ana Yahuda ahay à Efesus à man ata awan. Winen apan i jan atan 'am sə bahay a Mbərom mənjəna sə jəjar, anga a nan nə tâ ɗaf nga pə Yesu lele. 9 Əna ɗo azar a nə ta ma nga sə kuray anan nga a tinen ahay, ta ngam sə təma 'am anahan ata bay. Tinen gədek a ja 'am lelibay a pə cəveɗ a Yesu pa 'am sə ɗo ahay. Anga nan kutok, Pol a ra anan ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay, ta zla way a tinen. Pə iɗe sə cəɗe fok, a zla sa kaɗ bala tə ɗo ahay à man sə jangay ana Tiranus. 10 A taa ga nə matanan, həna ava cew. Natiya kutok, ɗo sə daliyugo sə Aziya ahay fok tə sləne 'am a Bahay Yesu, Yahuda ahay pi zek tu ɗo su kon azar aya awan.

Ləbara ana wan a Sikuwas ahay

11 Matanan, Mbərom kà gak mer su way ma ga masuwayan aya nə bayak a tə alay ana Pol. 12 Kwa zana kabay masuwar a tinen sə laman anan ayak anà zek a Pol ata nà, ɗo ahay ta zlan anan ayak anà ɗo sə ɗəvac a tinen ahay. Ɗowan a ɗəvac ataya fok tə mbərak, aday ɗowan a məhərvov a gan atan ataya, apasay sə məhərvov ahay ɗukwen ta nak à tinen wa re.

13 À alay ata ɗukwen, Yahuda azar aya inde tinen apan ti bar sa razl apasay sə setene ahay. Aday tə təker anan sa razl setene ahay tə sləmay a Bahay Yesu ite. Ta wa: «Ma jak tə sləmay ana Yesu a Pol sə wazay 'am anahan ata nà, hayak ahay à ɗowan a anan wa!» 14 Sa ga awan ata nà, wan ana Sikuwas ahay cuwɓe. Sikuwas aday nà, winen bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom.

15 Ta ja matanan ata cəna, apasay a lelibay ata a mbəɗahan atan ahay apan, a wa: «Na san Yesu zle, Pol ɗukwen na san 'am anahan a zle re, əna kwanay nə maya anaw?» 16 Ɗowan a apasay lelibay a à winen inde ata, a kaɗ patan tə məgala, a mbasay patan, a ga patan mbəlak, a ngəraw patan wa zana a tinen ahay à məndak. Ta nay ù doh anahan wa, ta haw way a tinen.

17 Yahuda ahay pi zek tu ɗo su kon azar aya mə njahay aya à Efesus ata fok tə sləne 'am ata nà, mbac a slahan atan, aday ɗo ahay ta ma nga sə varan zlangar anà sləmay ana Bahay Yesu. 18 Ɗo ahay bayak a à wulen su ɗo a Yesu ahay ta nay, tə ɗakay anan way a tinen sa ga lelibay aya pa 'am sə ɗo ahay fok. 19 Ɗo sa taa ga maram ataya ta ray anan ɗerewel sə maram a tinen ataya fok uho, ta vak anan pa 'am sə ɗo ahay. Tə baslay anan dala sə masa sə ɗerewel ataya fok nà, a ga dala sə dinar* mbulo kwa kuro ɗara (50,000). 20 Matanan, 'am a Bahay Yesu a ta 'am tə məgala awan təɗay.

Ɗo ahay tə vəze pə Pol à Efesus

21 Pə dəɓa sə way ata wa nà, a nan à Pol sa zla à Urəsalima tə cəveɗ sə Makedoniya tə Akaya. A wa: «Na zlak à Urəsalima nà, təktek ni zla à Ruma re.» 22 A slan ɗo si mer su way anahan ahay cew à Makedoniya, atə Timote tə Erastus. Aday winen a njahay pə daliyugo sə Aziya hamak.

23 À alay ata ite, 'am məduwen a a slabak à wulen su doh sə Efesus, anga cəveɗ sə pərahan azar anà 'am ana Bahay Yesu. 24 Ɗowan a inde à man ata tə ngaman Demetriyus, winen ɗo sə təvaɗ. A ndakay doh sə pəra a tinen a inde tə ngaman Artemis tə dala. Mer su way anahan ata a gan dəɗəffa anà ɗo anahan a sa ga mer su way pi zek ataya awan. 25 A ngaman anà ɗo si mer su way anahan ahay pə kərtek a tu ɗo sə təvaɗ ahay fok. A jan atan, a wa: «Kwanay ɗo ahay, kə sənen zle, mer su way a mənuko a anan ata a mak uko zek. 26 Kwanay a ɗukwen, kə cinen anan, kə slənen way ana ɗowan a sə ngaman Pol ata sa ga. A wa pəra sə ɗo ahay sə ndakay tə alay ataya fok nə tə tərak mbərom ahay tə ɗiɗek a bay. Ɗo ahay à Efesus a anan bayak awan tə təmahak 'am anahan ata, aday pi zek məduwen sə daliyugo sə Aziya ɗukwen, ɗo ahay tə təmahak 'am anahan ata re. 27 Kak matanan hwiya cəna, ɗo ahay ti i kəɗey anan mer su way a mənuko a anan. Matanan cəna coy bay re. Ɗo ahay ti mbəsak sə varan zlangar anà doh ana Artemis, mbərom a mənuko məduwen awan. Aday Artemis, mbərom ana ɗo sə Aziya ahay fok tə ɗo ahay pə daliyugo fok sə həran nga ata, i lize anan mazlaɓ anahan!»

28 Ɗo ahay tə sləne wan sa 'am ata cəna, ta ga mivel, tə dazlan sa zlah awan, ta wa: «Artemis sə Efesus ahay nà, məduwen awan!» 29 'Am ata a ta 'am səneh à wulen su doh inde, a slabakan anan mivel anà ɗo ahay fok. Ta ban anan ɗo ana Pol ahay cew, atə Gayus tə Aristarkus, tinen Makedoniya ahay. Ta zla atan à man sa taa gəsle a tinen sə kukwa awan. 30 Pol ɗukwen abay a nan sa zla à man a tinen ata re, əna ɗo a Yesu ahay tə gafan 'am. 31 Məceɗ sə daliyugo sə Aziya ahay, car ana Pol ahay, tinen ɗukwen ta slan ɗo saa jan nà, â sa zla à man sə gəsle ata bay.

32 À alay ata nà, mawrasan a zlan à mivel inde anà man su ɗo fok. Kuwaya a zlah nə 'am anahan cara, anga alay a van anà ɗo ahay a nà, ta san 'am a sə halan atan apan nga ata bay. 33 Yahuda ahay tə gəɓa anan ɗo a tinen inde tə ngaman Aleksandire pa 'am sə ɗo ahay. Ɗo azar aya tə ɗakan way a sə təra ata, aday â jan anà ɗo ahay. Aleksandire a cakaf alay à mburom aday ɗo ahay tâ pak sləmay, i jan atan anan 'am awan. 34 Aya əna, man su ɗo a san anan sa jəka winen Yahuda ahay ata nà, a zəga anan apan sə bəbal awan aɗəka. I ga way sə ler cew tinen pa 'am kərtek a: «Artemis sə Efesus ahay nà, məduwen awan!»

35 Coy kutok, səkəreter sə wulen su doh ata a mba apan sə mbacay anan 'am ata awan, a wa: «Kwanay Efesus ahay! Kuwaya fok a san zle, wulen su doh a mənuko Efesus nà, i ba anan doh ana Artemis, mbərom məduwen ata awan, aday i ba anan pəra sa ga anan minje tə winen a sə slahay ahay à mburom wa ata re. 36 Ɗowan a saa mba apan sə məman anan way ataya nə ibay. Anga nan, guko ngatay aday, sənen way a kwanay a saa ga ata awan. 37 Ɗowan a kwanay sə bənay à man a anan ataya ɗukwen, tə kərak awan ù doh cəncan a wa bay, tə gənahak anan anà mbərom a mənuko bay re. 38 Kak Demetriyus tu ɗo anahan ahay a nan atan sa zlah pə ɗowan a nà, suwan tâ zla anan 'am a à man sə sariya tə alay awan. Ti tan ayak à nga anà bahay aya à man ata awan. 39 Bina, kak a nak ikwen way maza cəna, haluko anan nga anà bahay ahay aday ti gak ikwen anan sariya awan. 40 Bina, way a sə təra biten ata nà, izəne, Ruma ahay ti ja nà, ɗə vəzek pə ngomna. Ata i var puko cəveɗ sə mungok aɗəka, anga ɗi i mba apan sə ɗakan anan à ngomna way a sə halak uko apan nga kawa həna anan ata bay.» 41 A ndav anan sa jan atan anan 'am ata cəna, a wa ɗo ahay tâ ta 'am.

20

Pol a zla à Makedoniya tə Akaya

1 'Am ata a mbacay nga lele nà, Pol a halan nga anà ɗo a Yesu ahay. A man atan anan mivel ù doh, aday a mbəsak atan, a zla way anahan pə daliyugo sə Makedoniya. 2 A bar pə daliyugo ata sa man anan mivel ù doh ta 'am ahay cara cara anà ɗo ahay. A dəzle pə daliyugo sə Akaya kutok, 3 a njahay kiya maakan à man ata awan. Winen apan i lavay zek abay sa zla pə daliyugo sə Siriya, əna a sləne nà, Yahuda ahay ta gan may sa vaɗ anan. Anga nan, a ma way anahan tə daliyugo sə Makedoniya. 4 Sa zla tatə Pol nà, Sopater wan ana Pirus, winen Bereya ahay, Aristarkus tə Sekundus, tinen Tesaloniki ahay, tatə Gayus ɗo sə Derbe ahay, tatə Timote, tatə Tikikus tə Torofimus, tinen ɗo sə Aziya ahay. 5 Tinen nà, tə lahan umo pa 'am, ta saa ba manay à Təruwas. 6 Manay nà, ma zla à Filipi wa pə dəɓa sə azar uko sə Pasəka ata wa, saa ján à kwalalan inde. A ga luvon ɗara nà, ma njaɗ atan à Təruwas a kutok. Mə njahay à man ata lumo pam.

Pol a zla à Təruwas

7 Pac sə sime suko a nà, mə halay nga sa pa way sa pa cəncan awan, aday Pol winen apan i jan 'am anà ɗo ahay. Kə̀ njahak apan nə hus à man luvon, anga sidew a nà, a nan sa zla way anahan. 8 Ù doh a manay sə halay uda nga ata nà, lalam ahay uda nə bayak awan. 9 Wan a inde njavar a tə ngaman Ewtike, mə njahay a à mufəlok su doh ata awan. Pol winen apan i tətakan anan way anà ɗo ahay hwiya, aday Ewtike sə maka a ya nga, a dangwaz, a slahay ahay à məndak kwa ahay à sewene ata wa. Tə gəɓa anan nà, winen ma mac awan. 10 Pol a dazay ahay, a cakaf anan, a ban anan pi zek anahan həmbok, a wa: «Kə̂ jilen awan bay, winen tə sifa awan!» 11 Aday a ján, a ma ù doh a mə cərazl ata re, a gəzla anan pen aday ta pa kutok. Ta kaɗ bala pi zek hus ana pac sə sləray ahay. Pol a zla way anahan kutok. 12 Wan a njavar ata nà, ɗo ahay tə lagay anan agay, winen tə sifa a zay. Way ata kə̀ taslak atan anan mivel bayak awan.

Pol a zla à Miletus

13 Pə dəɓa anahan a wa nà, ma zla way a manay. Ma ján à kwalalan inde sa zla à Asos. Əna Pol a jan umo nə mâ lah, anga a nan sa zla nə tə cəveɗ sə dədala. 14 A bənak ayak manay à Asos nà, mə gəɓa anan tə manay à kwalalan inde, ma zla jiya à Mitilen. 15 Mə slabak à man ata wa tə kwalalan sidew awan, mə dəzle bəse tə Kiyos. A njahay luvon kərtek nà, mə dəzle à Samos. A njahay luvon kərtek asa cəna, mə dəzle à Miletus kutok. 16 A nan anà Pol sə tavay à Efesus bay, anga a nan sə njahay bayak a pə daliyugo sə Aziya sabay. A zla tə guzlgozl a anga a nan sə dəzle à Urəsalima aday ti sa ga azar uko sə Pentekosta, kak i ga zek nà, na.

Pol a jan 'am anà Efesus ahay

17 À Miletus wa, Pol a slənay ahay ɗo ahay saa ngaman ayak anà məceɗ sə egliz ahay à Efesus wa. 18 Tə dəzley ahay pə cakay ana Pol cəna, a jan atan 'am, a wa: «Kə sənen zle, nə njahay tə kwanay à alay a nen àga kwanay ata nə kəkəmaw, kwa anuno sa nay ahay pə daliyugo sə Aziya a anan. 19 Na gan mer su way anà Bahay a mənuko nà, nen mə nahay nga awan, tə iɗe sə ayam awan, aday à ɗəce ahay inde, anga Yahuda ahay tə pəlak su go sədœk. 20 Kə sənen zle, à wazo uno ahay inde fok, nə ɗərek pikwen wa awan bay. Kak way sa mak ikwen zek inde nà, na jak ikwen anan coy. Nə tətakak ikwen anan way ahay pa 'am sə ɗo ahay, aday à gulom su doh a kwanay ahay re. 21 Nə ɗakak anan anan ləbara a Yesu anà Yahuda ahay, anà ɗo su kon azar aya tinen Yahuda ahay itəbay ataya re. Na jan anà ɗo ahay fok, yimen pə ines a kwanay, mbəɗihen 'am pə Mbərom, aday ɗəfen nga pə Bahay Yesu.

22 «Həna nen apan ni zla way uno à Urəsalima. Su go bəlaray sa zla à man ata nə Apasay Cəncan awan. Na san way a saa təro à Urəsalima ata bay. 23 Way inde kərtek na san cəna, kwa ni zla aha fok ɗukwen, Apasay Cəncan a u jo nà, ɗəce ahay inde ti to nga, aday ni pa dangay re. 24 Əna, kwa â ga nə nə məcak, kwa â ga nə nen tə sifa awan, pi nen a nə way kərtek awan. Kak nə ndəvak anan mer su way a Bahay Yesu sə vuro anan ata nà, coy. Mer su way ana Bahay Yesu a sə ngumo apan ata nà, sə ɗakay anan ləbara sə sumor a Mbərom sa gan anà ɗo ahay ata awan.

25 «Sənen anan, nə bərak à wulen a kwanay, nə ɗakak anan ləbara sə bahay a Mbərom, əna həna ki i cinen uno kula sabay. 26 Anga nan kutok, ni jak ikwen həna biten tə məgala si zek uno a təke nà: Na gak anan way nen sa mba apan ata anga aday kə̂ njiɗen sifa sa ndav bay ata awan. Kak ɗowan inde kə̀ ɗəfak nga pə Yesu bay nà, wita 'am uno sabay. 27 Abay na jak ikwen anan way a Mbərom sa gan may nâ jak ikwen anan ata nə fok, nə ɗərek pikwen wa awan bay. 28 Gen anan nga ì zek ahay lele, aday gen anan nga anà ɗo a Yesu ahay Apasay Cəncan a sə varak ikwen sa gan nga ataya awan re. Təren ɗo sa gan nga anà ɗo a Yesu ahay fok, ɗo anahan a sa tam atan ti mez anahan ataya awan. 29 Anga na san zle, na sak a zla way uno nà, ɗo sə sədœk ahay inde, ti nay à wulen a kwanay saa bənan mbiyeɗ anà ɗo a Yesu ahay. 30 Aday, kwa à mamasl a kwanay ahay inde ɗukwen, ɗo ahay inde ti ra zek sə mbəɗa anan ɗiɗek a Mbərom aday ɗo a Yesu ahay tə̂ pərahan atan azar. 31 Anga nan, ben, gen anan nga anà zek ahay lele. Aday sənen apan, ava maakan nà, luvon tə ipec, nen apan ni ɗakak ikwen anan way nə, mənjəna sa man uda awan. Na mak ikwen zek tə iɗe sə ayam awan.

32 «Ni mbəsakan kwanay à alay inde həna anà Mbərom aday anà sumor sa 'am anahan. 'Am ata ɗukwen, məgala anahan inde sa har kwanay, aday sa mak ikwen zek sə njahay à man anahan sə lavan anan zek anà ɗo anahan ahay fok ata awan. 33 Na gak anan may anà dala kabay gura kabay zana pə ɗowan wa bay. 34 Kwanay a kə sənen zle coy re, na gak mer su way aday ma saa njaɗ way sa pa, nen tu ɗo uno ahay fok. 35 Pac pac, na taa ɗakak ikwen anan nà, lele sa ga mer su way matanan aday sa man zek anà ɗo ma va alay ì zek aya hwiya. Aday ɗukwen, bayiken pə way ana Bahay Yesu sa ja, a wa: “Ataslay mivel ana ɗo sa var way a zalay ataslay mivel ana ɗo sə təma way” ata awan.»

36 Pol a ndav anan 'am anahan sa ja nà, a dukwe gərmec, aday a ga amboh tu ɗo ataya fok. 37 Natiya, tinen a fok ta ma nga pə ayam, ta sa ban anan Pol həmbok həmbok. 38 Sə cəɓan atan jiya nà, anga a jan atan, a wa: «Ki i cinen uno kula sabay.» Tə lagay anan hus à man sə kwalalan anahan saa ján uda ata awan.

21

Pol a zla à Urəsalima

1 Mə mbəsak anan məceɗ sə egliz sə Efesus ahay cəna, ma ján à kwalalan inde, ma zla way a manay à Kos. Sidew anahan a ɗukwen mə dəzle à Rodes, aday mə slabak à man ata wa sa zla à Patara. 2 Ma tan à nga anà kwalalan a inde i zla ù kon sə Finikiya, ma ján uda, ma zla kutok. 3 Ma zla əngal nà, mə canan ayak anà Kiprus ta day sə alay gula. Ma ndav anan azla a manay pə daliyugo sə Siriya, à wulen su doh sə Tirus, anga ti i dazay anan way sə kwalalan ahay ɗukwen à man ata awan. 4 Mə pəlay anan ɗo a Yesu ahay à man ata wa, mə njahay pə kərtek a lumo kərtek. Ta jan anà Pol nà: «Kâ zla à Urəsalima bay!» anga Apasay Cəncan a kə̀ ɗakak atan anan.

5 Pə dəɓa sə lumo ata wa nà, ma man pa 'am anà abar a manay. Ɗo ahay fok tə lagay manay hus ahay à wulen su doh wa, tinen pə kərtek a tə uwar a tinen ahay, tə gwaslay a tinen ahay fok. Mə dəzle pa 'am sə bəlay nà, mə dukwe gərmec sa ga amboh. 6 Pə dəɓa wa nà, mə gəzla nga. Tinen ta ma agay, manay ite, ma ján à kwalalan inde.

7 Azla a manay tə kwalalan a ndav nà, à manay sa zla à Tirus wa hus à Potolimayis. À man ata ɗukwen, mə njahay hway sa jan 'am anà mərak ahay. 8 Sidew a nà, ma man pa 'am anà azla a manay, aday ma saa dəzle à Kaysariya. Ma zla àga Filip, ɗo sə ɗakay anan ləbara mugom ata awan, mə njahay àga winen kutok. Filip ata nà, ɗo kərtek à wulen su ɗo a cuwɓe tinen sə walay atan à Urəsalima wa ata awan.* 9 Dəna a Filip ahay inde fuɗo, ta zlak à mbaz fan bay, tinen ta taa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay. 10 Mə njahak à man ata nə luvon ahay bayak a, aday ɗo maja'am a Mbərom a inde tə ngaman Agabus, a nay ahay à Yahudiya wa, 11 saa cak ayak pumo. A gəɓa way sə juwaɗ zek ana Pol, a jaway anan alay anahan tə saray a təke, a wa: «Apasay Cəncan a a ja nà: “À Urəsalima nə bahay sə Yahuda ahay ti jaway anan bahay nga sə way a anan nə kətanan. Ti varan anan à alay inde anà ɗo su kon azar aya Yahuda ahay bay ataya awan.”»

12 Mə sləne matanan cəna, manay tə mərak sa man ata ataya fok, ma jan anà Pol nà: «Kem, kâ zla à Urəsalima bay.»

13 A mbəɗahan umo apan nà: «Kə yimen nə maw? A nak ikwen sə slahay puno mivel ɗaw? Nen mə lavay zek a sə jaway aday kwa sa mac à Urəsalima anga sləmay ana Bahay Yesu.»

14 Ma mbak apan sə kaɗan nga bay. Anga nan, mə mbəsak anan 'am ata awan. Ma ja, ma wa: «Bahay Yesu â lavay dala anahan a kawa sa gan may.»

15 Pə dəɓa sə nahay wa mənjœk cəna, mə lavay zek aday ma zla à Urəsalima a kutok. 16 Ɗo a Yesu ahay sə wulen su doh sə Kaysariya azar ataya tə lagay manay à Urəsalima, àga ɗowan a inde tə ngaman Mənason, winen Kiprus ahay. Winen ɗukwen ɗo ana Yesu a kwakwa. Mə nahay nə àga winen awan.

Azlangay ana atə Pol tə məceɗ sə egliz sə Urəsalima ahay

17 Mə dəzle à Urəsalima cəna, mərak ahay tə təma manay tə ataslay mivel awan. 18 Sidew a nà, ma zla tatə Pol àga Yakuba. Məceɗ sə egliz ahay fok mə halay nga aya àga winen. 19 Pol a jan atan 'am, aday a ɗakan atan anan way a Mbərom sa ga tə winen àga ɗo su kon azar aya aday tinen Yahuda ahay itəbay ataya dəc dəc fok.

20 Tə sləne cəna, tə həran anan nga anà Mbərom. Aday ta jan anà Pol, ta wa: «Mərak, kə canak anan anà way a sa ga à man a anan ata biɗaw? À wulen sə Yahuda ahay, ɗo ahay dəbu dəbu bayak a tə ɗəfak nga pə Yesu, aday tinen a fok tə pərahan azar anà Tawrita lele. 21 Tə sləne nà, iken apan ki ɗakan anan way anà Yahuda mə njahay aya à wulen su ɗo su kon a azar aya nə tə̂ mbəsak sə pərahan azar anà Tawrita ana Musa. Aday ta wa, ka jan atan nà, tə̂ gəɗan atan mədəndalas anà gwaslay ahay bay, tə̂ pərahan azar anà atətak way sə Yahuda ahay sabay. 22 Guko nə kəkəmaw? Bina, ti i sləne ka nak ahay. 23 Way a mi jak həna ata nà, ga anan! Ɗo ahay inde à man a anan fuɗo, tə zlapak anan anà Mbərom. 24 Ti zla saa ndav anan ambaɗay a tinen a sə zlapan anà Mbərom ata nà, zlen pə kərtek awan, aday təren cəncan aya pə kərtek awan. Hamay anan dala a tinen anga aday tâ mba apan sa faɗ nga. Ka gak anan matanan acəkan nà, ɗo ahay fok ti san, way a tinen a sə sləne apak ata fok, mungwalay, bina iken a ɗukwen, kə pərahan azar anà Tawrita a Musa a lele re. 25 Əna anà ɗo sa ɗaf nga pə Yesu à wulen su ɗo su kon azar ataya nà, mə slənak ɗerewel sa jan atan ayak nà, tâ saa rac sluweɗ sə pəra bay, tâ saa sləɓa mez bay, tâ saa rac sluweɗ su way mə ngərew angərew bay, tâ saa ján uho bay re.»

26 Anga nan kutok, Pol a ga kawa ana tinen sa jan ata awan. Sidew a cəna, ta zla tu ɗo ataya awan anga sə təra cəncan aya pa 'am a Mbərom. A zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, a jan anà ɗo sə gəɗan dungo à way ahay luvon a aday ti təra ɗo cəncan aya coy aday kuwaya i varan way à Mbərom re ata awan.

Ta ban anan Pol

27 Luvon cuwɓe a sə təra cəncan a pa 'am a Mbərom ataya tinen apan ti sa ndav bəse, Yahuda sə daliyugo sə Aziya ahay tə canan anà Pol ù doh sə mazlaɓ a Mbərom. Tə pəkan 'am anà ɗo ahay fok aday tâ ban anan. 28 Ta zlah, ta wa: «Isəra'ila ahay, men umo zek! Ɗowan a anan nà, winen ɗo sa bar kwa ta sə wura sa jan anà ɗo ahay, Isəra'ila ahay, Tawrita a Musa, doh sə mazlaɓ a Mbərom fok kə̀ tərak awan kəriya ata awan. Aday həna ɗukwen, gədek a ray ahay Gərek ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, kà gak mənjaɗak pa man cəncan a həna anan.» 29 Ta ja 'am ata nà, anga tə canak anan anà atə Pol tə Torofimus, Efesus ahay, winen à Urəsalima à man ata awan. A ga patan ɗukwen, Pol kà zlak anan ù doh sə mazlaɓ a Mbərom re.

30 Təɗay 'am ata a ta 'am à wulen su doh ata fok, ɗo ahay tə haway ahay à man ana Pol. Ta ban anan, tə ngəzahay anan ù doh sə mazlaɓ a Mbərom wa. Cəna, tə tacay anan məsudoh aya awan. 31 Abay a nan anà man su ɗo a nə sa vaɗ anan Pol à məke, əna ɓa ləbara ata kə̀ dəzlek anan à sləmay inde anà bahay nga sə suje sə Ruma ahay, ta jan, ta wa: «Wulen su doh sə Urəsalima fok, kə̀ nəsek!» 32 Cəna, bəse bahay nga sə suje ata a ra suje ahay tə bahay a tinen ahay, ta haw à man ata awan. Ɗo ahay tə canan anà suje ahay tə bahay nga a tinen a təke cəna, tə mbəsak sa vaɗ anan Pol.

33 Bahay nga sə suje ata a həɗek pə cakay ana Pol, a ban anan, a jan anà suje anahan ahay nə tə̂ jaway anan tə calalaw ahay cew. Aday a cəce patan wa, a wa: «Winen wayaw? A ga maw?» 34 Ɗo ahay fok ta ja 'am aya nə so. Bahay nga sə suje ahay kə̀ slənek 'am sə awan inde lele dəɗaf bay, bina abəbal awan kə̀ zalak. Anga nan, a wa tâ zla anan Pol ù doh sə suje ahay. 35 Tə dəzley anan Pol pə bərkwitek su doh sə suje ahay lele nà, suje ahay tə gəɓa anan pa nga mburom cəkeke, anga ɗo ahay tə vəzek kə̀ zalak. 36 Man su ɗo ata fok a pərahan azar ta sa zlah, ta wa: «Vəɗen anan, vəɗen anan!»

Pol a vaɗ uway pi zek wa

37 Suje ahay ti saa dəzle anan Pol ù doh a tinen bəse nà, a jan anà bahay nga a tinen, a wa: «Ni mba apan sa jak 'am kərtek təte ɗaw?»

Bahay nga sə suje ata a cəce panan: «Ka san 'am sə Gərek zle ɗaw? 38 Iya! Na wa iken Misra ahay sə vəze ata ba, aday kà zlak anan ɗo ahay tə way sə alay aya à kiɓe kwakwa, tinen mbulo fuɗo ata ba?»

39 Pol a mbəɗahan apan, a wa: «Nen nə Yahuda ahay. Tə wahay nen à Tarsus, pə daliyugo sə Silikiya. Aday Tarsus nà, wulen su doh kəriya bay. Na gak amboh, vuro cəveɗ sa jan 'am anà ɗo ahay ite.»

40 Bahay nga sə suje ahay a varan cəveɗ sa ja 'am kutok. Pol a ján pə bərkwitek, a cakaf alay à mburom aday ɗo ahay tə̂ mbəsak 'am. Tə mbəsak sa ja 'am lele nà, a dazlan sa jan atan 'am ta 'am sə Yahuda ahay, a wa:

22

1 «Kwanay məceɗ ahay, kwanay mərak uno ahay! Slənen, ni jak ikwen nà, ines inde upo ibay.»

2 Tə sləne winen apan i jan atan 'am ta 'am sə Yahuda ahay nà, tə zəga anan apan sa pak sləmay səkəffe lele.

Pol a jan atan kutok, a wa: 3 «Nen nə Yahuda ahay, tə wahay nen à Tarsus pə daliyugo sə Silikiya. Əna na har ɗukwen à Urəsalima à man a anan. Sə tətuko anan way ɗukwen, Gamaliyel, kə̀ ɗakak uno anan Tawrita ana bije a mənuko ahay nə lele. Nə pərahak anan azar anà Mbərom tə məgala si zek uno a təke, kawa ana kwanay a sə pərahan azar həna biten ata re. 4 Na gak anan alay tu ɗo sə pərahan azar anà cəveɗ ana Yesu ahay nə mənjœk bay. Azar aya ɗukwen tə məcak anga nen. Nə bənak ɗo mungol aya pi zek tə uwar aya, nə dərzlak atan à dangay. 5 Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay fok ta san zle, na ja ɗukwen 'am ɗiɗek aya awan. Tə vindek uno ɗerewel à alay inde sa zlan anan ayak anà mərak a tinen ahay à Damas. Anga nan, na zla à man ata abay saa bənay anan ahay ɗo a Yesu ahay, ni jaway atan, ni may atan à Urəsalima, aday ɗo sə lavay nuko ahay ti gan atan sariya.

6 «Nen apan ni zla à Damas. Man ipec a ga nà, nen apan ni dəzle à man ata bəse. Cəna jiyjay sə awan a a nay ahay à mburom wa, u vo nga tew. 7 Nə slahay à məndak, nə sləne dungo a ɗowan a a ngumo: “Sol, Sol! Kə jugwar puno wa 'am jiga nà, angama kərtek anaw?”

8 «Nə cəce panan wa: “Iken nə wayaw, Bahay uno?”

«U jo, a wa: “Nen nə Yesu sə Nazaratu, ɗowan a iken sə jugwar panan wa 'am ata awan.” 9 Ɗo sə cakay uno ataya tə canak anan anà jiyjay sə way ata awan, əna tə slənek 'am a ɗowan ata bay.

10 «Nə cəce panan: “Nâ ga nə maw, Bahay uno?”

«Bahay a u jo nà: “Slabak, zla à Damas, ti jak way a iken saa ga ata fok à man ata awan.” 11 Jiyjay a sə maka məduwen ata a ma nga sə hurof nen. Anga nan, ɗo sə cakay uno ataya tə bəno alay à Damas.

12 «Ɗowan a inde à Damas tə ngaman Ananiyas, a ɗəfan apan anà Mbərom tə cəveɗ awan. A pərahan azar anà Tawrita a mənuko lele. Anga nan, Yahuda ahay à Damas fok tə ɗəfan apan cəveɗabay. 13 A zlak ayak pə cakay uno, u jo: “Sol mərak uno, təɓa iɗe!” Natiya kutok, iɗe uno ahay tə təɓa, nə canan iɗe zle kutok. 14 Ananiyas u jo nà: “Mbərom a bije a mənuko ahay kə̀ walak iken, anga aday kâ san way anahan sa gan may, kə̂ canan anà ɗo anahan ɗiɗek awan, kə̂ sləne 'am anahan sa ja ata awan. 15 Anga nan ki siden sa jan anà ɗo ahay fok, way anak sə canan, tə way anak sə sləne. 16 Ka ba həna nə maw? Slabak, ga baptisma, ines anak ahay ti banay zek ta sə ngamay sləmay ana Bahay Yesu.”

17 «Na may à Urəsalima bine siwaw nà, nen apan ni ga amboh ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, Mbərom u ko anan masuwayan sə way ì cœn sə zuɓay inde. 18 U jo nà: “Bəse, slabak à Urəsalima wa, bina ɗo a anaya ti sləne 'am anak saa ga upo side ata bay.”

19 «Nə mbəɗahan apan: “Bahay, ɗo a anaya ta san zle, tə ɗiɗem a na zlak ù doh sə wazay a tinen ahay saa bənay ahay wa ɗo sa ɗaf apak nga ahay, aday sə ndaɓay atan. 20 À alay a tinen sa vaɗ Etiyen ɗo sə side sləmay anak ata ɗukwen, nen inde. Kà zlak uno à nga sa vaɗ anan re. Na bak pə zana ana ɗowan a sa vaɗ anan ataya awan.”

21 «Bahay u jo: “Zla, anga ni slan iken dəren àga ɗo su kon azar aya awan.”»

22 Man su ɗo ataya ti pəkan sləmay, hus a dəzle pa 'am su ɗo su kon azar ataya kutok. Əna tə sləne cəna, ta zlah, ta wa: «Bənen anan, vəɗen anan, kə̂ mbəsiken anan tə sifa bay!»

Ta gan may sə ndaɓay anan Pol

23 Tinen apan ti zlah, ti lar anan zana a tinen à mburom, ti ra yugo sə dəroz awan matanan. 24 Bahay nga sə suje ata a jan anà suje ahay tâ ma anan Pol ù doh, tə̂ ndaɓay anan, tə̂ cəce panan 'am, anga aday tâ san Yahuda ahay ta gan matanan nà, angamaw? 25 Əna tə jaway anan aday saa ndaɓay anan cəna, Pol a jan anà bahay sə suje a à man ata ata, a wa: «Cəveɗ inde mə varak ikwen a sə ndaɓay ɗo sə Ruma ahay, aday winen ma ga sariya fan bay ɗaw?»

26 Bahay sə suje ata a sləne matanan cəna, a zla à man ana bahay nga sə suje ata, a jan, a wa: «A nak mâ ga həna nə maw? Ɗowan a anan nà, winen ɗo sə Ruma ahay!»

27 Bahay nga sə suje ata a zla pə cakay ana Pol, a cəce panan: «Jo! Iken ɗo sə Ruma ahay ɗaw?»

Pol a mbəɗahan apan, a wa: «Ayaw, nen ɗo sə Ruma ahay.»

28 Bahay nga sə suje ata a jan: «Nen naa təra ɗo sə Ruma ahay nà, nə gucek dala bayak awan.»

Pol a mbəɗahan apan, a wa: «Əna nen nà, ɗo sə Ruma ahay kwa sə wahay nen.»

29 Kwayan'a, suje a mə lavay zek a sə ndaɓay anan aday â ja 'am ataya, tə mbəsak anan. Bahay nga sə suje ata a sləne sa jəka Pol nə ɗo sə Ruma ahay nà, a ma nga pə ajəjar, bina kə̀ jawak anan tə calalaw ahay re.

Pol a ja 'am pa 'am sə məceɗ sə Yahuda ahay

30 Bahay nga sə suje ahay, a nan sa san anan tə ɗiɗek a nə Yahuda ahay ta zlah pə Pol nə angama aday anaw. Anga nan, sidew a nà, a pəsak anan calalaw ahay à alay a Pol wa. A wa bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, tə məceɗ sə Yahuda ahay fok, tə̂ halay nga. A nay anan Pol uho, a tavay anan pa 'am sə ɗo ahay.

23

1 Pol a zəzor anan ɗo sə lavay nga ataya, a wa: «Mərak uno ahay, nen nə ɗəfan apan anà Mbərom nə tə cəveɗ a hus ahay biten.»

2 Ananiyas, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom a sləne 'am ata cəna, a jan anà ɗowan aya pə cakay ana Pol ata tə̂ dəcan pa 'am.

3 Coy, Pol a jan, a wa: «Tə ɗiɗek a Mbərom i dəcak ì iken a, iken ɗo sə mbaɗəmbaɗa a anan! Iken mə njahay a sa ga sariya kawa ana Tawrita sa gan may, əna kə ɗəfak anan apan anà Tawrita sabay, kak ka wa tə̂ dəco nà, na!»

4 Ɗo a pə cakay ana Pol ataya ta jan nà: «Iken apan ki gənahan anà bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom ata nà, kəkəmaw? Sə tavay anan nə Mbərom!»

5 Pol a mbəɗahan atan apan, a wa: «Mərak uno ahay, na san sa jəka winen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom bay. Bina Deftere a ja nà: “Kâ ja 'am lelibay a pu ɗo mə tavay a pa 'am sə ɗo ahay ata bay!*”»

6 Pol a san zle, à wulen a tinen inde nà, azar su ɗo aya nə Saduki ahay, azar aya ɗukwen Farisa ahay. Anga nan a jan 'am anà məceɗ sə Yahuda ahay tə məgalak a, a wa: «Mərak uno ahay, nen nə Farisa ahay, aday wan sə Farisa ahay re. Ta zlah upo à man a anan nà, anga na san zle, Mbərom i slabakay anan ahay ɗo ahay à məke wa tə sifa aya awan.»

7 A ja 'am ata cəna, Farisa ahay tə Saduki ahay tə dazlan anà avaɗ uway sa 'am ata awan. Anga nan, tə gəzla zek jəɓan cew. 8 Anga Saduki ahay ta wa, ɗowan inde saa slabakay ahay à məke wa ibay, maslay a Mbərom ahay ibay, apasay ahay ɗukwen ibay. Aday cəkəbay, Farisa ahay ta wa way ataya inde fok cite. 9 Abəbal awan a zəga, miter sə Tawrita aya azar a sa day sə Farisa ahay tə slabak, tə ngəraz, ta wa: «Mə njaɗak ines a ɗowan a anan kwa kərtek bay. Izəne tə ɗiɗek a maslay a Mbərom kabay apasay kà jak anan 'am. Waya sa san anaw!»

10 Mawuswes məduwen a a slabak miza asa. Bahay nga sə suje ahay ata kə̀ jəjarak anga tâ saa ngəraw anan Pol ì zek wa bay. Anga nan, a jan anà suje anahan ahay tə̂ gəɓa anan Pol à wulen sə ɗo ahay wa, ta ma anan ù doh sə suje ahay.

11 Sə luvon ata awan, Bahay Yesu a kan zek anà Pol, a jan, a wa: «Kə̂ jəjar bay! Kə ɗakak anan sləmay uno à Urəsalima à man a anan, aday ki i ɗakay anan à Ruma matanan re.»

Yahuda ahay ta gan may sa vaɗ anan Pol

12 Sidew a nà, Yahuda ahay tə halay nga sa ma anan 'am ì zek. Tə mbaɗay nà, ti pa awan bay, ti sa awan bay, si ti vaɗ anan Pol aday. 13 Ɗo a sa ɓan 'am ataya ti zalay kwa kuro fuɗo. 14 Ta zla à man ana bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay, ta jan atan, ta wa: «Mə mbaɗak mi pa awan bay, si mi vaɗ anan Pol aday. 15 Həna nà, kwanay tə məceɗ ahay, slənen ɗo pə cakay ana bahay nga sə suje sə Ruma ahay, â nay anan ahay Pol pa 'am a kwanay. Jen anan nà, a nak ikwen sə sləne anan 'am anahan ataya lele asa. Ata manay mi vaɗ anan winen mənjəna sə dəzley ahay pə cakay a kwanay a jiga awan.»

16 Əna wan ana mərak a Pol a inde a sləne ti vaɗ anan Pol. A zla ù doh sə suje ahay, a təkəren 'am ata anà Pol. 17 Pol a ngaman anà bahay sə suje ahay kərtek, a jan nà: «Zla anan wan a anan à man ana bahay nga sə suje ahay aday. Way inde i jan.»

18 Suje ata a zla anan wan ata pə cakay ana bahay nga a tinen a kutok, a wa: «Pol ɗowan a ma ban ata a ngumo, a wa nâ nay anan wan a anan pə cakay anak, anga a nan sa jak 'am inde.»

19 Bahay nga sə suje ahay ata a ban anan wan ata à alay a wa, a zla anan kəcah tinen a cuwcuwwe. A cəce panan: «Ka wa maw?»

20 Wan ata a jan, a wa: «Yahuda ahay tə ɓanak sə cəce panak, sidew nà, ki zla anan Pol pa 'am ana məceɗ a tinen ahay, a nan atan sa pak sləmay pa 'am anahan lele asa. 21 Əna kə̂ təmahan atan anan bay, anga ɗo ahay inde tə zalay kwa kuro fuɗo, tə pəkak anan zek, ti ba anan. Fok a tinen a tə mbaɗak ti pa awan bay, ti sa awan bay, si ti vaɗ anan Pol aday. Tə lavak anan zek sa ga matanan, ta ba həna nà, 'am anak.»

22 Bahay nga sə suje ata a sləne matanan cəna, a jan anà wan ata, a wa: «Kâ saa jan anà ɗowan ka nak su jo 'am a anan bay!» A mbəsakay anan kutok.

Bahay nga sə suje ahay a slan anan Pol à alay ana guverner inde

23 Natiya, bahay nga sə suje ahay a ngaman anà bahay sə suje ahay cew, a jan atan, a wa: «Hilen anan nga anà suje ahay səkat cew, aday ɗo sa ján pə pəles ahay kwa kuro cuwɓe, ɗo sə pəlat ahay səkat cew. Fok a tinen a tə̂ lavay zek sa zla à Kaysariya sə luvon tə njamde dəsuɗo. 24 Liven anan anan zek tə pəles ahay anà Pol, i ján apan. Kə̂ dəzlen anan tə zay à man ana guverner Felikus.» 25 Aday a vinde ɗerewel a anan:

26 «Nen Kəlawdiyus Lisiyas, anà Felikus, guverner məduwen awan. Iken inde zay biɗaw?

27 «Ɗowan a anan nà, Yahuda ahay ta ban anan, a nan atan sa vaɗ anan. Nə sləne sa jəka winen ɗo sə Ruma ahay nà, ma zla manay tə suje ahay sə təmay anan. 28 U no sa san ta ban anan pa maw. Anga nan, na zla anan à man sə məceɗ a tinen aya awan. 29 Na tan à nga nà, kà gak way təɗe sə tacay anan à dangay bay, mə zakay a asa, sa vaɗ anan à məke. Ta ban anan nə anga 'am sə pəra a tinen ahay vərre. 30 Nə sləne sa jəka Yahuda ahay tə ɓanak sə pəkan zek sa vaɗ anan nà, kwayan'a nə slənak anan ayak à man anak. Na jan anà ɗo a sa ban anan ataya nə tâ sa zlah apan à man anak.»

31 Suje ahay tə gəɓa anan Pol kawa ana bahay nga sə suje ahay sa jan atan ata awan. Sə luvon ata tə dəzle anan à wulen su doh sə Antipatris. 32 Sidew a nà, suje ahay sa zla tə saray ata ta may agay, əna ɗo sə pəles ahay nə tə lagay anan Pol nà, dezl. 33 Tə dəzle à Kaysariya nà, tə varan ɗerewel ata anà guverner, tə mbəsakan anan ayak Pol à alay inde. 34 Guverner ata a jangay anan ɗerewel ata awan. A cəce pə Pol wa, winen ɗo sə daliyugo wuraw. A tan à nga a nay à Silikiya wa nà, 35 a jan, a wa: «À alay a ɗo sa zlah apak ataya ta nak nà, ni sləne 'am anak awan.» Aday a jan anà suje ahay nə tâ ba anan Pol ù doh sə bahay mbala Hiridus sa han ata awan.

24

Yahuda ahay ta zlah pə Pol

1 Pə dəɓa wa a ga luvon ɗara nà, Ananiyas, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom, a zla à Kaysariya. Ta zla tatə məceɗ sə Yahuda azar aya, tatə Tertulus, ɗo sa san sariya sə Ruma ahay. Tə dəzle pə cakay ana guverner Felikus kutok, ta zlah pə Pol.

2 Tə ngaman anà Pol cəna, Tertulus a dazlan sa zlah apan pa 'am ana Felikus natiya: «Felikus, iken ɗo ma ba awan, ava bayak a mə njahay ù kon a anan zay nə anga iken. Kon a anan a ndakay nà, anga asan way anak awan! 3 Ma njaɗ way ataya fok nà, anga iken. Mə ngərak anak.

4 «Na slak sə vəveɗ 'am pa 'am anak bayak a bay, əna kem, nə cəce panak anga sərom anak, sləne anan 'am a anan mənjœk aday. 5 Ma tan à nga anà ɗowan a anan, winen ɗo lelibay awan. Winen apan i pəkan 'am anà Yahuda ahay sə vəze pə ɗo ahay pə daliyugo fok. Winen bahay nga su ɗo sə ngaman atan Nazaratu ahay ata awan. 6 A dazlan sa ga mənjaɗak pu doh sə mazlaɓ a Mbərom, əna mə bənak anan. [Abay ma ja nə mi gan sariya kawa ana Tawrita a manay awan, 7 əna bahay nga sə suje ahay Lisiyas kə̀ ngəzərak anan pumo wa sə məgala. 8 A wa ɗo sa zlah apan ataya tâ nay pa 'am anak awan.] Kə̀ cəcihek panan wa way ataya nà, iken a ki san way ataya fok nà, ɗiɗek aya awan.»

9 Yahuda ahay fok, tə japay anan 'am a tinen tə ɗowan ata, ta wa: «Way ana Tertulus sa ja ata nà, 'am ɗiɗek aya awan.»

10 Guverner a sukwe alay pə Pol aday â ja 'am. Pol a wa: «Na san zle, ava bayak a iken ɗo sa gan sariya anà ɗo ahay pə daliyugo a anan. Anga nan, nə taslak mivel sa vaɗ uway pi zek wa, pa 'am anak awan. 11 Kə̀ zalak luvon kuro nga cew bay, na zlak à Urəsalima saa həran nga anà Mbərom. Kə wuɗihek anan 'am ata ɗukwen, ki tan à nga nə kətana awan. 12 Ɗowan kà tak uno à nga ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, nen apan ni vaɗ uway pa 'am tu ɗo bay. Kwa ù doh sə wazay a manay ahay, kwa à wulen su doh təkeɗe, ɗowan kà tak uno à nga nə slabakak anan avaɗ uway tu ɗo bay re. 13 Ɗowan inde à wulen a tinen saa tavay pa 'am a tinen a sa zlah upo ata ɗukwen, ibay. 14 Əna ni jak way inde həna: Nen apan ni ɗəfan apan anà Mbərom a bije a manay ahay. Nen apan ni pərahan azar anà cəveɗ a Yesu, cəveɗ a aday ta wa pəra hinen ata awan. Aday ɗukwen, nen nə ɗəfan apan anà way mə vinde à Deftere a Musa inde, pi zek tə Deftere ana ɗo maja'am a Mbərom ahay a təke fok. 15 Manay tu ɗo a anaya ɗukwen ma wa, Mbərom i slabakay anan ahay ɗo ahay à məke wa, kwa ɗo ɗiɗek aya awan, kwa ɗo lelibay aya awan. 16 Anga nan, nen apan ni rəzlen à nga sə njahay mənjəna ines pa 'am a Mbərom aday pa 'am sə ɗo ahay fok matanan.

17 «Nə bərak uho ava bayak awan. Pə dəɓa wa na ma tə dala a à alay inde à Urəsalima, sa man zek anà ɗo uno ahay. Nə gəɗak anan dungo anà way ahay anga Mbərom re. 18 Tu to à nga ù doh sə mazlaɓ a Mbərom nà, na ndav anan sa ga way sə təra ɗo cəncan a pa 'am a Mbərom ata awan. Nə halak anan nga anà ɗo ahay bay, aday abəbal awan ibay re. 19 Əna Yahuda ahay sə daliyugo sə Aziya nə inde à man ata awan. Tinen ɗukwen, kak awan a inde sa zlah anan upo nà, tâ nay ta ja anan pa 'am anak kwa! 20 Kabay, ɗo a anan ataya ta jak sədœk uno sa ga à alay a nen pa 'am ana məceɗ a manay aya ata biɗaw? 21 À alay uno sə tavay pa 'am a tinen ɗukwen, na jak 'am maza bay, si 'am inde kərtek. Na wa: “Ki gen uno sariya biten, anga ɗo ma mac aya ti slabakay à məke wa nà, nə ɗəfak apan nga.”»

22 Felikus a san 'am sə cəveɗ a Yesu zle lele, a jan atan, a wa: «Lisiyas, bahay nga sə suje ahay kà nak nà, ni ndav anan sariya a kwanay awan.» A jan anà ɗo ahay tâ ta 'am kutok. 23 A jan anà bahay sə suje a sa ba anan Pol ata ɗukwen, â ba anan lele, əna tâ sa bənan mbiyeɗ bay, ɗo anahan ahay tâ gan nga lele.

Pol a kaɗan bala anà atə Felikus tə Durusila

24 Anahay pə dəɓa wa mənjœk nà, Felikus a may ahay tə uwar anahan Durusila, winen Yahuda ahay. A ngaman anà Pol, a sləne 'am anahan sə təker ahay a ɗaf nga pə Almasihu Yesu nə kəkəmaw ata awan. 25 Pol a ja 'am pa 'am sə ɗiɗek a Mbərom, sə alavan nga anà zek, sə sariya pə luvon sa ndav anan daliyugo ata awan. Əna Felikus a jəjar pi zek. A wa: «Coy kà slak! Zla way anak. Kà nak uno nà, ni i ngamak pac hinen asa.» 26 A ga apan ɗukwen, izəne Pol i varan dala. Anga nan, a taa ngaman nə pac pac, sa kaɗ bala tə winen.

27 Pə dəɓa wa ava cew nà, Porkiyus Festus a bəmbaɗ anan Felikus. Əna a nan à Felikus sə taslan anan mivel anà Yahuda ahay. Anga nan, a mbəsak anan Pol hwiya à dangay.

25

A nan anà Pol nà, bahay sə Ruma â saa gan sariya

1 Festus a dəzle à Kaysariya nà, a ga luvon maakan nə a slabak sa zla à Urəsalima. 2 À man ata asa, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom, pi zek tu ɗo sə lavan nga anà Yahuda ahay, ta zlah pə Pol pə cakay anahan. Ta jan anà Festus: 3 «Kak kà zlak anak à nga nà, gəɓay anan Pol à Urəsalima.» Anga a nan atan sa vaɗ anan Pol pə cəveɗ.

4 Festus a mbəɗahan atan apan, a wa: «Pol winen à alay sə suje ahay inde à Kaysariya. Nen a ɗukwen ni ma à man ata bəse. 5 Lele a nà, ɗo sə lavak ikwen nga ahay tə̂ pəruho azar à Kaysariya, ti zlah apan, kak awan a inde sa zlah apan nà, na.»

6 Festus kə̀ njahak a Urəsalima i ga luvon jəmaakan kabay luvon kuro, a ma way anahan à Kaysariya. Sidew a ɗukwen, a zla ù doh sa ga sariya, a wa ta nay anan ahay Pol. 7 Pol a dəzlek ayak cəna, Yahuda ahay sa nay ahay à Urəsalima wa ata, ta van nga tew. Ta zlah apan tə cəveɗ ahay cara cara ma da 'am aya awan, əna tə njaɗak nga sa 'am sə tavay apan bay. 8 Pol a mbəɗa 'am pi zek wa, a wa: «Na gak anan ines kwa anà Tawrita sə Yahuda ahay bay, kwa anà doh sə mazlaɓ a Mbərom bay, kwa anà bahay sə Ruma bay.»

9 A nan à Festus sə taslan anan mivel anà Yahuda ahay. Anga nan, a cəce pə Pol wa: «Ki ngam sa zla à Urəsalima, ni saa gak sariya à man ata pə azlah a anan ataya ɗaw?»

10 Pol a wa: «Nen mə tavay a pa man sa ga sariya ana bahay sə Ruma. Ti go sariya təɗe nà, à man a anan. Ka san zle, na gak anan ines anà Yahuda ahay bay. 11 Kak abay na gak ines aday təɗe sa vaɗ apan nen ata ɗukwen, nə cəcihek tə̂ mbəsakay ahay nen bay. Əna kak awan a inde təɗe à 'am a tinen a sa zlah anan upo ataya ibay, ɗowan a inde i mba apan sə varan atan nen à alay inde nà, ibay. Na gak amboh, zla anan sariya uno à man ana bahay sə Ruma ite!»

12 Festus tu ɗo anahan ahay ta ma anan 'am ì zek. Coy Festus a wa: «Kə cəcihek sa zla à man ana bahay sə Ruma ata nà, ki zla à man ana bahay sə Ruma a kutok!»

Pol winen pa 'am ana Agaripa

13 A ga luvon ahay mənjœk pə dəɓa anahan a wa nà, atə bahay Agaripa tə mərak anahan uwar a tə ngaman Bernike, ta nay ahay saa jan 'am anà Festus à Kaysariya. 14 Tə njahay à man ata mənjœk nà, Festus a təkəren 'am ana Pol anà bahay, a wa: «Ɗowan a inde à man a anan tə bənay ahay à bahay ana Felikus wa. 15 À alay a nen à Urəsalima nà, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom pi zek tə məceɗ sə Yahuda ahay ta zlah apan, ta wa nâ ban anan ta sa man anan mungok. 16 Əna na jan atan nà, pə sariya sə Ruma ahay nə ɗowan a ta zlah apan ata pi zek tu ɗo anahan a sa zlah apan ataya, ti vaɗ uway pi zek wa à man sa ga sariya. I mbəɗahan apan anà nga anahan pə way a tinen sa zlah anan apan ataya awan. Kak matanan bay nà, ti varan anan ɗowan a ta zlah apan ata anà suje ahay bay. 17 Tinen a fok tə dəzley à man a anan cəna, na gak munok bay jiga awan. Sidew a kwayan'a nə njahay pə sariya awan, na wa tə̂ gəɓay anan ɗowan ata awan. 18 Ɗo a sa zlah apan ataya tə slabakak sa ja 'am, əna ta jak awan a inde lelibay a kawa anuno sə bayak apan ata bay. 19 Na ca apan asanaw nà, sə slabak à wulen a tinen cəna, avaɗ uway sa 'am pə pəra a tinen ahay, aday pə ɗowan a inde tə ngaman Yesu, kə̀ məcak əna Pol a wa winen tə sifa awan. 20 Nen ɗukwen nə sənak sə wuɗeh anan ləbara ata lelibay. Anga nan na jan anà Pol nà: “Ki ngam sa zla à Urəsalima ɗaw? Mi i gak sariya à man ata awan.” 21 Əna Pol a cəce tâ saa gan sariya nà, àga bahay sə Ruma. Anga nan, na wa tâ ban anan lele hus pə luvon a ni saa slənan anan ayak anà bahay sə Ruma.»

22 Agaripa a mbəɗahan apan anà Festus, a wa: «Nen ɗukwen, u no sə sləne anan ləbara ana ɗowan ata awan.»

Festus a wa: «Ki i sləne anan sidew.»

23 Sidew a cəna, atə Agaripa tə Bernike ta nay tə mazlaɓ sə bahay awan, ɗo ahay tinen apan ti həran atan nga. Ta zla à man sə halay nga, tə bahay nga sə suje ahay pə kərtek awan, pi zek tu ɗo sə wulen su doh a tinen lele aya fok re. Festus a wa tə̂ gəɓay anan Pol. 24 Tə dəzley anan tə Pol cəna, Festus a jan anà bahay Agaripa, a wa: «Iken bahay Agaripa pə kərtek a tu ɗo a mə japay aya à man a anan ataya fok, kə cinen anan anà ɗowan a anan zle. Yahuda ahay fok kwa à Urəsalima, kwa à man a anan, ta zlah apan pi nen. Tinen a fok ta wa nə̂ mbəsak anan tə sifa bay. 25 Əna na tak anan à nga anà awan a təɗe sa vaɗ anan apan ata bay. Aday winen a a cəce ɗukwen nə̂ slənan anan ayak anà bahay sə Ruma. Natiya kutok, na gak anan may tâ saa gan sariya à man ata awan. 26 Əna na san awan a ni vinden ayak anà bahay sə Ruma ata pə ɗowan a anan bay re. Anga nan, na nay anan pa 'am a kwanay, mə zakay a aɗəka nà, pa 'am anak, iken bahay Agaripa, anga aday pə dəɓa sə bənan bitem anà 'am anahan a wa nə, ni san way a təɗe sə vinde apan ata kutok. 27 Bina abayak nga uno kə̀ ngəmak sə slənan ayak ɗo anà bahay sə Ruma mənjəna sə vinde anan way anahan a sa ga ata bay.»

26

1 Agaripa a jan anà Pol: «Cəveɗ inde mə varak a sa ja 'am pi zek wa.»

Pol a cakaf alay à mburom, a ga 'am pi zek wa, a wa: 2 «Suse bahay Agaripa, nə taslak mivel sa ja 'am uno biten pa 'am anak. Way ana Yahuda ahay sa zlah anan upo ataya fok, ni ɗakak anan. 3 Anga iken nà, ka san pəra sə Yahuda ahay zle, ka san way a tinen ahay sə bəbal anan awan ataya zle fok re. Anga nan, nə rəke panak nà, ban mivel sə sləne anan 'am uno nə fok.

4 «Yahuda ahay fok ta san anjahay uno zle. Kwa à alay a nen ù kon uno cəɗew a mba ata awan, ta san anjahay uno zle. Kwa à Urəsalima ɗukwen, ta san anjahay uno zle re. 5 Ta san zle kwakwa, nə pərahan azar nà, anà atətak way sə Farisa ahay, atətak way ma da 'am a cəveɗabay ata awan. Kà nak atan ɗukwen, ti side anan re. 6 Həna, nen à sariya inde tə tinen ɗukwen nà, anga nə ɗəfan iɗe anà way a Mbərom sə zlapay anan anà bije a manay ahay ata awan. 7 Zahav a manay ahay kuro nga cew ɗukwen, tinen apan ti ɗəfan iɗe anà way ata awan. Bina tinen apan ti ɗəfan apan anà Mbərom, luvon tə ipec nà, anga na awan. Ba məduwen, Yahuda ahay ta zlah upo nà, nə ɗəfan apan nə anà 'am ata awan. 8 Kwanay Yahuda ahay, kə təmihen sa jəka Mbərom i mba apan sə slabakay anan ɗo ma mac aya à məke wa bay nà, angamaw?

9 «Nen a ta nga uno ɗukwen, nə rəzlek anan à nga wa sa nes anan sləmay a Yesu sə Nazaratu ata awan. 10 Na ga mer su way ata nà, à Urəsalima. Bahay sə gəɗan dungo anà way ahay tə varak uno cəveɗ sə dərazl anan ɗo a Yesu ahay à dangay. Ta sak a gan atan sariya sa vaɗ atan à məke ɗukwen, a taa zlo à nga re. 11 Saray bayak awan, na zlak ù doh sə wazay ahay, nə bənak atan mbiyeɗ cəveɗabay. Na gak atan bəlaray sə təra anan sləmay a Yesu à məndak. Mivel kə̀ zəɓak nen tə mindel, hus na zlak à wulen su doh su kon ahay dəren dəren aya saa gay atan ahay alay à man ataya wa re.

12 «Natiya, pə luvon a inde, nen apan ni zla à Damas. Sə vuro cəveɗ a nà, bahay sə gəɗan dungo anà way ahay. 13 Ba məduwen, man ipec a ga nà, nə canan anà jiyjay sə awan a nay à mburom wa, a zalay jiyjay ana pac nə gam gam lele. A van umo nga tew, manay tu ɗo uno sa zla jiga ataya awan. 14 Manay a fok mə slahay mbortoto à məndak. Aday nə sləne dungo a u jo ahay 'am ta 'am sə Yahuda ahay, a wa: “Sol, Sol, kə jugwar puno wa 'am jiga nà, angama kərtek anaw? Iken apan ki njahay pə kuɗes anak anga sa ga vəram ti nen.”

15 «Nə cəce, na wa: “Iken nə wayaw, bahay uno?”

«Bahay Yesu a mbəɗuho apan, a wa: “Nen Yesu, ɗowan a iken sə jugwar panan wa 'am ata awan. 16 Əna slabak, tavay! Na kak zek nà, aday kə̂ təra ɗo si mer su way uno. Nə walak iken sa jan anà ɗo ahay way nen sa kak anan ata, tə way nen saa ɗakak anan ata re. 17 Ni tam iken à alay sə Yahuda ahay wa, tə alay su ɗo su kon azar aya ata wa fok re. Ni slan iken pə cakay a tinen, 18 anga aday kə̂ təɓan atan anan iɗe, kâ nay atan ì iɗe zənzen a wa, ì iɗe jiyjay a inde, kâ tam atan à məgala ana Fakalaw wa, kâ zla atan à alay ana Mbərom inde. Natiya kutok, ti njaɗ apəse 'am sə ines a tinen ahay, ti zla à man sə njahay ana Mbərom pə kərtek a tu ɗo anahan sa ɗaf nga pi nen a azar ataya awan.”

19 «Anga nan kutok, bahay Agaripa, nə ɗəfan apan nà, anà way Mbərom su ko anan ahay kwa à mburom wa ata awan. 20 Na lah sə wazay anan 'am ata nà, à Damas, à Urəsalima, aday pə daliyugo sə Yahudiya fok. Pə dəɓa anahan a wa, nə pərahan azar sə wazan anà ɗo su kon azar aya re. Nə wazan atan nà, tə̂ mbəsak ines a tinen ahay, tə̂ mbəɗa 'am pə Mbərom, tâ ga mer su way a təɗe anga tə mbəɗahak anan lœn anà ines ata kutok. 21 Yahuda ahay ta ban nen ù doh sə mazlaɓ a Mbərom nà, anga nan. A nan atan sa vaɗ nen à məke sa ndaw. 22 Əna hus ahay həna biten, Mbərom kə̀ mbəsakak nen bay, kà mak uno zek. Anga nan, nen mə tavay a pa 'am sə ɗo ahay fok anga sə ɗakay anan ɗiɗek sa 'am anahan anà ɗo lele aya pi zek tu ɗo kəriya aya awan. Nə wazak awan maza bay, si way ana Musa tu ɗo maja'am a Mbərom ahay sa ta ja apan ti təra ataya awan. 23 Ta wa: Almasihu i sa lirew, i mac, aday i lah sə slabakay à məke wa, i kay anan jiyjay sə sifa anahan anà Yahuda ahay, aday anà ɗo su kon azar aya ite re.»

24 Pol winen apan i təker 'am ata matanan mba, Festus a jan tə məgalak a, a wa: «Pol, kə vawak nga! Asan way anak a kə̀ zalak ata, kə̀ tərak iken à məndak. Ka san awan sabay.»

25 Pol a mbəɗahan apan anà Festus, a wa: «Ba məduwen, nga a vuwo bay! Wita 'am təɗe ni jak anan ataya, aday 'am ɗiɗek aya re. 26 Agaripa ɗukwen a san zle coy, awan a inde mi ɗer aya uda panan wa ibay, anga tə təra aday nà, à miɗer aya inde bay. 27 Iken bahay, kə ɗəfak nga pa 'am ana ɗo maja'am a Mbərom ahay biɗaw? Na san zle, kə ɗəfak patan nga.»

28 Agaripa a jan anà Pol: «Bəse matanan ca, a nak sə təra nen ɗo ana Almasihu a ɗaw?»

29 Pol a mbəɗahan apan, a wa: «Kwa â ga nə bəse həna, kwa â ga nə bəse həna bay, nen apan ni gan amboh anà Mbərom nà, iken tu ɗo sə sləne 'am a anan ataya fok nə kə̂ təren kawa nen a re, əna tə calalaw aya à alay inde bay.»

30 Matanan, bahay tə guverner tatə Bernike fok tə slabak à man ata wa. 31 Tinen apan ti zla way a tinen ata nà, ta jan ì zek ahay, ta wa: «Ɗowan a anan nà, kà gak way lelibay a təɗe sa vaɗ anan à məke kabay sə tacay anan apan à dangay bay.»

32 Bahay Agaripa a jan anà Festus, a wa: «Ta wa abay ɗowan a anan â cəce tâ sa gan sariya à Ruma bay nà, ɗi mbəsak anan.»

27

Ta slan anan Pol à Ruma

1 'Am a sa jəka mi zla pə daliyugo sə Italiya tə kwalalan ata a tavay nga nà, tə varan anan Pol tu ɗo a azar a ma ban ataya à alay inde anà Yuliyus, winen bahay sə suje à wulen ana suje ana bahay sə Ruma ahay. 2 Ma zla à kwalalan inde kutok. Kwalalan ata nà, a nay à wulen su doh sə Adaramitiya wa, man sa zla ta 'am sə bəlay pə daliyugo sə Aziya. Ɗowan a inde tə ngaman Aristarkus, winen ɗo sə Tesaloniki ahay pə daliyugo sə Makedoniya, winen tə manay re.

3 Sidew a nà, mə dəzle à Sidon. Yuliyus sə ɗowan ata nà, a gan sumor anà Pol ta sə varan cəveɗ â zla à man ana car anahan ahay tâ gan nga. 4 Mə slabakay ahay à man ata wa kutok, ma van nga anà Kiprus ta day sə alay puway, bina ta day sə alay gula nà, maɗ kə̀ varak umo cəveɗ bay. 5 Ma zla bəse tə daliyugo sə Silikiya tə Pamfiliya, mə dəzle à wulen su doh sə ngaman Mira ata pə daliyugo sə Lisiya. 6 Bahay sə suje ahay a tan à nga anà kwalalan hinen nə, à man ata awan. Kwalalan ata ɗukwen, a nay à Aleksandriya wa, aday i zla à Italiya. A ɗaf uda manay kutok.

7 Luvon ahay əngal nà, ma zla anga anga tətibay. Kà dak umo 'am sə dəzle à Kənidus. Maɗ kə̀ gafak umo 'am sa zla pa 'am. Anga nan, ma zla tə daliyugo sə Kereta, ta day sa maɗ ibay ata awan, ma zla ta day sə ngaman Salamoni ata awan. 8 Sa zla pa 'am kà dak umo 'am, əna mə dəzle à man a sə ngaman Man sə Dazay Lele ata awan, winen dəren tə wulen su doh sə ngaman Lasaya ata bay.

9 Ma gak ayak munok pə cəveɗ bayak awan. Azar uko sa ga sumaya ata ɗukwen, alay a kə̀ ndəvak. Aday azla tə kwalalan ɗukwen, a da 'am cəveɗabay, anga alay sə vəvara ahay kà slak. Anga nan, Pol a jan anà ɗo sa ɓal kwalalan ataya, a wa: 10 «Kwanay ɗo ahay, azla a mənuko a anan i i dak uko 'am. Way a mənuko ahay ti i lize tə kwalalan a təke. I dahay pə way ahay cəna coy bay re, sifa a mənuko aya ɗukwen kà nak ti lize.» 11 Əna bahay sə suje ahay tə tinen ata a təma dam nà, 'am ana bahay nga sə kwalalan ta 'am ana ɗo sa ɓal kwalalan ata sa ja, bina 'am ana Pol cəna, a gan may bay. 12 Mə zakay a ɗukwen, man a sə tavay uda ata nà, lele sə tavay uda tə alay sə vəvara a bay. Anga nan, zek məduwen su ɗo a ɗukwen a gan may sə slabak à man ata wa. Kak i ga zek cəna, ti i ba à Fenika. Fenika ata ɗukwen nà, man sə tavay sə kwalalan ahay pə daliyugo sə Kereta. A mbəɗa 'am pə bəlay si ta day sa pac sə slahay ù doh.

Vəvara məduwen a a slabak

13 Maɗ sə walay a dazlan sa ɓal mənjœk mənjœk cəna, a ga patan nə tə njaɗak way a sa zlan atan à nga ata awan. Tə pəsak anan njamde sə tavay anan kwalalan à a'am inde ata awan. Ta zla ta 'am sə bəlay sə Kereta ata gəlan'a. 14 Əna kə̀ njahak bay jiga awan, vəvara a məgala sə ngaman Urakilon ata a nay à dara wa, a slabak pumo. 15 Kwayan'a a ban anan kwalalan gec, a mba apan sə tavan pa 'am bay. Anga nan, mə mbəsak anan vəvara ata â dəroɗ anan aɗəka cukutok. 16 Ma zla bəse tu kon a sə ngaman Kawda winen à a'am inde ata awan. Ma man uda pə vəvara wa mənjœk. À man ata wa kutok, ma ban anan kwalalan a manay a cəɗew ata sə məgala anga aday â saa lize pumo wa bay. 17 Tə cakaf anan kwalalan a cəɗew ata, ta ɗaf anan à məduwen inde. Pə dəɓa anahan a wa, ta ɓan anan winen a məduwen ata tew tə liɓer. Ɗo sa ɓal kwalalan ahay tə jəjarak sa mban anà wiyen sa day sə Libiya. Anga nan kutok re, tə pəsak anan zana sa haw anan kwalalan ata awan. Tə mbəsakan anan kwalalan anà maɗ â zla anan kawa sa nan kutok.

18 Vəvara kə̀ mbəsakak sa ɓal bay hway apan. Anga nan, sidew a nə tə guce anan way ahay à kwalalan wa. 19 Sidew a hinen asa, tə guce anan dədom sə kwalalan azar aya pi zek tə zana anahan azar aya tə alay a tinen aya awan. 20 Mə canak anan anà pac bay, anà mawuzlawazl bay, i ga luvon ahay bayak awan. Vəvara ata kə̀ mbəsakak sa ɓal bay. Manay aya ɗukwen, ma jak sa jəka mi tam bay a re.

21 Kə̀ njahak bayak a ɗo ahay ta pak awan bay. Natiya kutok, Pol a slabak, a jan atan, a wa: «Kwanay ɗo ahay, suwan abay kə̂ təmihen 'am uno sa jak ikwen ata, ɗə̂ slabak à Kereta wa bay. Kə̂ təmihen matanan cəna, tiya nà, ɗi ga ɗəce bay, way a mənuko ahay ti lize puko wa bay re. 22 Əna həna nen apan ni cəce pikwen wa, bənen mbac lele. Ɗowan saa mac kwa kərtek ibay, si kwalalan saa lize ɗəkɗek. 23 Anga avaɗ a sə luvon bine siwaw nà, Mbərom uno nen sə ɗəfan apan ata a slənay ahay maslay anahan pə cakay uno, 24 a wa: “Pol, kə̂ jəjar bay! Tə ɗiɗek a ki tavay pa 'am ana bahay sə Ruma. Təma! Mbərom kà gak anak sumor, bina ɗo a anaya à kwalalan inde ata fok ti lize kwa kərtek bay.” 25 Anga nan, ɗo ahay, kə̂ jəjiren bay. Nə ɗəfak nga pə Mbərom, i ga anan kawa anahan a su jo ata awan. Ɗowan i lize bay. 26 Aya əna, vəvara i lize anan kwalalan a anan pu kon a inde à mamasl sə bəlay.»

27 Kà gak həna luvon kuro nga anahan a fuɗo, vəvara winen apan i ra manay sa man nga à bəlay a məduwen ata inde hwiya. Man luvon a ga cəna, a ga pu ɗo sa ɓal kwalalan ahay nà, manay apan mi dəzle pə yugo. 28 Tə dazay anan liɓer tə rəslom ma ɓan aya apan ata à a'am inde, anga sə lavay anan səɗek sə a'am awan. Ta tan à nga nà, a'am a nə səɗek i ga miter kwa kuro fuɗo. Tə həɗek mənjœk asa, ta tan à nga i ga miter kwa kuro maakan. 29 Tə jəjarak, anga vəvara i sa zla anan kwalalan à man sə pəkəraɗ ahay. Anga nan, tə dazay anan njamde sə tavay anan kwalalan à a'am inde ataya fuɗo ta sə dəɓa sə kwalalan. Tinen apan ti ga amboh, aday iɗe â cəɗe bəse. 30 Ɗo sa ɓal kwalalan ahay, abay a nan atan sə dazay wa aday ti zla way a tinen. Tə dazay anan wa kwalalan a cəɗew ata awan, ta ga kawa abay a nan atan sə dazay anan njamde sə tavay anan kwalalan à a'am inde ata, ta day sa 'am ana kwalalan a re. 31 Əna Pol a dazlan sa jan anà suje ahay pi zek tə bahay a tinen, a wa: «Kak ɗo sa ɓal kwalalan ahay tə njahak à kwalalan inde bay cəna, ki təmen bay.» 32 Matanan, suje ahay ta slaɗ anan liɓer sa ɓan anan kwalalan a cəɗew ata pə kwalalan məduwen ata awan, tə mbəsakak anan ayak kwalalan a cəɗew ata a slahay à a'am inde.

33 Coy iɗe winen apan i cəɗe bəse kutok, Pol a jan atan nə tâ pa way, a wa: «Luvon kuro nga anahan a fuɗo, kə jəjiren, ki pen awan bay. 34 Kak a nak ikwen sa tam anan sifa a kwanay nà, kem, pen way həna mənjœk kutok. Əna kwa sibœk sa nga a kwanay kərtek saa lize nà, ibay.» 35 A ndav anan 'am anahan ata cəna, a gəɓa way sa pa, a ngəran ayak anà Mbərom pa man sə iɗe a tinen ahay fok. A gəzla anan ì zek wa, a dazlan sa pa. 36 Ajalay nga a tinen a fok a ɗəle, ta pa way kutok. 37 Ɗo a abay à kwalalan inde ataya mə baslay zek manay səkat cew tə kwa kuro cuwɓe nga anahan mbərka (276). 38 Ta rah lele nà, tə guce anan ndaw à a'am inde anga aday kwalalan â ba sabay.

Kwalalan ana atə Pol kə̀ lizek

39 Iɗe a cəɗe lele kutok nà, ɗo sa ɓal kwalalan ahay fok, ta san sa jəka tinen ahaw bay jiga awan. Tə canan anà man sə wiyen sa 'am sə bəlay. Kak i ga zek nà, a nan atan abay sa zla anan kwalalan à man ata aday â nga uda awan. 40 Anga nan, ta slaɗ anan liɓer sə njamde sə tavay anan kwalalan à a'am inde ataya, tə mbəsak atan à a'am inde. Tə dazlan tə pəsak anan liɓer sə dədom sa tan cəveɗ anà kwalalan ataya awan. Tə cakaf anan zana sa day sa 'am sə kwalalan, anga aday vəvara â zla anan kwalalan pa man sə wiyen ata awan. 41 Əna kwalalan a tavay way anahan dek, anga man ata nə səɗek bay. Kwalalan a nga ta day sa 'am à wiyen inde gec. Məsugurndolon sə a'am a nay, a kaɗ anan kwalalan ta sə dəɓa anahan a wa.

42 A nan abay anà suje ahay sa vaɗ anan ɗo sə dangay ahay anga tâ saa zləzlov aday sa haw way a tinen ahay bay. 43 Əna bahay sə suje ataya a gafan atan 'am sa ga kawa ana tinen sə bayak ata awan, anga a nan sa tam anan sifa ana Pol. Coy, a jan anà ɗo sa san sə zləzlov ataya tâ lah pa 'am à a'am inde. 44 Anà ɗo azar aya ite nà, a jan atan nə tâ ban alay à dədom sə kwalalan ma kaɗ ataya, ti dazay anan à a'am inde. Mə dəzle pə dədala fok a manay a zay nà, matanan kutok.

28

Pol winen à Malta

1 Mə dəzle pə dədala zay nà, mə sləne sləmay ana man ata nə tə ngaman Malta. 2 Ɗo sa man ataya tə təma manay tə ataslay mivel a lele. Tə hanan umo uko, anga iven winen apan i ga, aday maɗ ɗukwen a ga ike. 3 Pol a ray dədom sa pak pə uko. Uko sa ban pə dədom cəɓak ata nà, dədew a nay ahay à dədom ata wa, a rac anan Pol pə alay. 4 Ɗo su kon ataya tə canan anà dədew mə tapan a pə alay ata nà, ta wa: «Avaɗ uway a ibay! Ɗowan a anan nə ɗo sa vaɗ nga su ɗo. Kwa â ga həna kə̀ təmak à a'am wa dəp nà, mbərom a mənuko sə ngaman Ɗiɗek ata nə i mbəsak anan tə sifa a bay.» 5 Aya əna, Pol a mbazlay anan dədew ata, a slahay ù uko inde. Awan kə̀ hanak apan kwa mənjœk bay. 6 A ga patan nà, i mac bəse, kabay alay anahan i tar. Əna kə̀ njahak bayak a, awan kà gak anan bay. Tə bayak asa, ta wa: «Cəkəbay, i ga nà, winen nə mbərom a kərtek a re!»

7 Bahay sa man ata nà, tə ngaman Publiyus, doh anahan a nə dəren ta man ata bay. A ra manay àga winen, mə njahak luvon maakan, winen apan i pan umo way lele. 8 Bəbay ana Publiyus ata, winen mə nahay a, nga a ɓərzlan, aday azay a ruhan re. Pol a zla à man ana ɗowan a ɗəvac ata, a ga amboh anga winen, a ɗəfan alay pa nga, a mbar anan. 9 Pə dəɓa anahan a wa ɗukwen, ɗo sə ɗəvac sa man ata azar aya fok ta nay à man ana Pol, a mbar atan. 10 Tə varak umo magwagway ahay bayak awan. Manay apan mi zla way a manay coy, mi ján à kwalalan inde ɗukwen, tə varak umo way sa man umo zek pə cəveɗ ahay re.

Pol a slabak sa zla à Ruma

11 Pə dəɓa anahan a wa kiya maakan nà, ma zla tə kwalalan sa nay ahay à Aleksandriya wa. À alay sə vəvara nà, kwalalan ata winen à man ata awan. Kwalalan ata nà, tə ndakak apan pəra sə mbərom ahay cew, tinen muwsa ahay sə ngaman Kastor tə Polok ata awan. Kwalalan ata kà vak à man ata awan. 12 Mə dəzle à wulen su doh sə ngaman Sirakus ata awan, mə njahay à man ata luvon maakan. 13 Mə slabak à man ata wa, ma zla à wulen su doh sə ngaman Regiyus ata awan. Sidew anahan a nà, maɗ sə walay a dazlan sa ɓal. Sidew a asa, mə dəzle à man sə dazay à Potiyoli. 14 Ma tan à nga anà ɗo a Yesu ahay à man ata awan. Ta jan umo nə mə̂ njahay àga tinen lumo pam lele. Mə lavay zek sa zla à Ruma nà, matanan kutok. 15 Mərak ahay à Ruma tə sləne ləbara a manay nà, ta nay ahay à wulen su doh sə ngaman Lumo sə Apiyas, aday à wulen su doh sə ngaman Man sə Tavay Maakan ata awan, anga aday mə̂ zlangay tə tinen. Pol a canan atan cəna, a ngəran anà Mbərom, anga kə̀ njaɗak məgala.

16 Mə dəzle à Ruma cəna, tə varan cəveɗ anà Pol sə njahay ù doh anahan cara, əna suje inde a ba apan.

Pol winen à Ruma

17 Pə dəɓa anahan a wa luvon maakan cəna, Pol a ngaman anà ɗo sə lavan nga anà Yahuda ahay à Ruma ataya awan. Tə halay nga lele nà, a jan atan, a wa: «Mərak uno ahay, na gak awan pu ɗo a mənuko ahay bay, na gak awan pə atətak way ana bije a mənuko ahay bay, əna tə bənak nen à Urəsalima, tə varan ahay nen à alay inde anà Ruma ahay. 18 Tə cəce puno wa way uno sa ga ata nà, a nan atan abay sə mbəsak nen, anga ta tan à nga na gak awan a inde təɗe ti vaɗ apan nen a bay. 19 Əna a nan anà bahay sə Yahuda ahay tə̂ mbəsak nen bay. Anga nan, nə cəce, na wa tâ su go sariya àga bahay sə Ruma, kwa â ga nə na gak anan may sa zlah pu ɗo uno ahay bay dəp nà, na. 20 Anga nan kutok, nə cəce, na wa ɗə̂ zlangay, bina u no kə̂ sənen tə jaway nen kawa həna anan ɗukwen, anga na ɗaf nga pə ɗowan a Isəra'ila ahay fok sa ba ata awan.»

21 Tə mbəɗahan apan, ta wa: «Manay mə slənek awan a anga iken ibay. Ɗowan inde kà nak ahay tə ɗerewel a à alay inde anga iken à Yahudiya wa ibay. Mərak ahay tə təkərek umo ləbara sə awan lelibay pə iken ibay a re. 22 Əna ma gan may nà, mə̂ sləne tə alay a manay a, 'am anak awan, anga kwa aha fok cəna, ɗo ahay tə kəɗey anan ɗo ana Yesu ahay.»

23 Ta ɗaf luvon a aday ti i halay nga asa ata awan. Luvon ata a dəzley ahay cəna, ɗo sə halay nga à man ana Pol ataya tə zalay sə kwakwa ata awan. Pol a ɗakan atan anan 'am sə bahay a Mbərom nə hway. A rəzlen à nga sə ɗakan atan anan 'am a Yesu nə ndekərkərre tə cəveɗ sə Tawrita, aday tə deftere ana ɗo maja'am a Mbərom ahay fok. 24 Azar sə ɗo ahay tə təmahak 'am a Pol sa jan atan ata awan, əna azar sə ɗo ahay aya tə təmahak itəbay. 25 Tinen apan ti vaɗ uway à wulen a tinen, aday ta ta 'am kutok. Əna ta saa ta 'am ata nà, ɓa Pol kà jak atan 'am inde kərtek, a wa: «Way ana Apasay Cəncan a sa jan anà bije a kwanay ahay tə dungo ana ɗo maja'am a Mbərom Ezaya nà, ɗiɗek awan. 26 Mbərom a wa:

“Zla, ka sa jan anà ɗo uno ahay nà:

Ki pəken sləmay lele, əna ki sənen awan bay.

Ki zəzuren way lele, əna ki cinen anan anà awan bay.

27 Anga ɗo a anaya nà, nga a tinen nə mə kuray aya awan,

tə rəɗak anan sləmay a tinen ahay,

tə tacak anan iɗe a tinen ahay.

Kak matanan bay cəna,

abay ti canan iɗe,

ti sləne sləmay,

ti san way,

ti mbəɗa 'am pi nen, ni mbar atan.*”»

28 Pol a jan atan asa, a wa: «Sənen a kutok nà, Mbərom kə̀ təɓak cəveɗ sa tam anà ɗo su kon azar aya həna. Tinen nà, ti sləne ləbara anahan.»

[ 29 Pə dəɓa sa 'am ataya wa nà, Yahuda ahay ta zla way a tinen, tinen apan ti vaɗ uway tə mindel à wulen a tinen.]

30 Ava cew nà, Pol mə njahay a ù doh sə masa. A təma mbəlok anahan ahay fok nə lele. 31 A wazay anan 'am sə bahay a Mbərom, a ɗakan anan ləbara ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu anà ɗo ahay. A ja 'am mənjəna ajəjar, aday ɗowan kə̀ gafak anan 'am bay.

* 1:20 Ca pə Jabuura 69.26.

† 1:20 Ca pə Jabuura 109.8.

‡ 1:26 Ta kaɗ anjar, bina ta lar anjar bay.

* 2:1 Pentekosta nà, azar uko sə təra pə dəɓa sə Pasəka wa à luvon kwa kuro ɗara inde ata awan.

† 2:21 Ca pə Yoo'el 3.1-5.

‡ 2:28 Ca pə Jabuura 16.8-11.

§ 2:31 Ca pə Jabuura 16.10.

* 2:35 Ca pə Jabuura 110.1.

* 3:23 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 18.15, 18-19.

† 3:25 Ca pə Laataanooji 22.18, 26.4.

* 4:11 Ca pə Jabuura 118.22.

† 4:26 Ca pə Jabuura 2.1-2.

* 6:3 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

† 6:10 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

* 7:3 Ca pə Laataanooji 12.1.

† 7:7 Ca pə Laataanooji 15.13-14; Gurtaaki 3.12.

‡ 7:34 Ca pə Gurtaaki 2.14 - 3.10.

§ 7:37 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 18.15.

* 7:40 Ca pə Gurtaaki 32.1, 23.

† 7:43 Ca pə Amos 5.25-27.

‡ 7:50 Ca pə Esaaya 66.1-2.

* 8:33 Ca pə Esaaya 53.7-8.

* 13:33 Ca pə Jabuura 2.7.

† 13:34 Ca pə Esaaya 55.3.

‡ 13:35 Ca pə Jabuura 16.10.

§ 13:41 Ca pə Habakuk 1.5.

* 13:47 Ca pə Esaaya 49.6.

* 14:12 Pə Gərek ahay nà, Zewus winen bahay sə mbərom ahay, aday Hermes ite nà, ɗo maslan a tinen pə cakay sə mbərom a tinen ahay.

* 15:17 Ca pə Amos 9.11-12.

† 15:20 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 18.6-18, 17.10-16.

* 17:9 Abay dala ata nà, ti i man atan anan, əna kak ta gak ines hinen asa, ɗowan i man atan anan sabay.

* 19:19 Dinar kərtek nà, àga tinen dala si mer su way sə hway kərtek.

* 21:8 Ca pə Mer su way ahay 6.1-6.

* 23:5 Ca pə Gurtaaki 22.27.

* 28:27 Ca pə Esaaya 6.9-10.

Ruma ahay

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà ɗo sə

Ruma ahay

Aɗakay way pə deftere a anan

Ɗerewel a zəbor a anan nà, Pol a vinden anan ayak anà egliz à Ruma. Ruma aday nà, kə̀ tərak wulen su doh zek məduwen a sə daliyugo a fok. A ga nà, kawa kula Pol kà zlak à Ruma fan bay. Anga nan kutok, a tətakan atan ayak way ahay bayak a dəc dəc pə cəveɗ a Mbərom sə varan anà ɗo ahay aday ti tam ata awan.

Nga sa 'am ahay

Pol a ɗakay anan zek anahan (1.1-17)

Pa 'am a Mbərom nà, ɗo ahay fok ta gak ines (1.18 - 3.20)

Mbərom a təma ɗo ahay nə kəkəmaw (3.21 - 4.25)

Anjahay wiya su ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay (5.1 - 8.39)

Mbərom a ngaman anà Isəra'ila ahay (9.1 - 11.36)

Anjahay su ɗo a Yesu ahay à wulen a tinen inde (12.1 - 15.13)

Aja 'am ahay (15.14 - 16.27)

1

Pol a jan ayak 'am anà ɗo sə Ruma ahay

1 Sə vindek ayak ɗerewel a anan nà, nen Pol, ɗo si mer su way ana Yesu Almasihu. A ngumo aday nə̂ təra ɗo maslan anahan awan, nen mə walay a sə ɗakay anan ləbara anahan mugom a anà ɗo ahay. 2 Ləbara ata aday nà, Mbərom a kə̀ zlapak uko anan ahay tə dungo ana ɗo maja'am anahan ahay kwakwa, tə vinde anan à Deftere anahan inde. 3 Ləbara ata nà, pə wan anahan, Bahay a mənuko Yesu Almasihu. Winen mə wahay a pə daliyugo nà, à dala mbak ana bahay Dawuda inde. 4 Mbərom a slabakay anan ahay à məke wa tə məgala ana Apasay Cəncan awan. Matanan kutok, Mbərom a ɗakay anan nə Yesu Almasihu, Bahay a mənuko, winen wan anahan awan. 5 Tə winen a kutok, Mbərom a təra nen ɗo maslan anahan awan. U go sumor ata nà, aday nâ zla saa ɗakay anan 'am anahan anà ɗo su kon azar aya awan, aday tâ ɗaf apan nga, tə̂ ɗəfan apan lele. Natiya, ti həran nga anà sləmay a Yesu Almasihu kutok.

6 Kwanay Ruma ahay, kwanay ɗukwen à wulen su ɗo ataya inde. Mbərom a ngamak ikwen nà, aday kə̂ təren ɗo ana Yesu Almasihu ahay. 7 Anga nan kutok, nə vindek ikwen ayak nà, à kwanay ɗo a Mbərom a sə pəlay ataya awan. A ngamak ikwen nà, aday kə̂ təren ɗo anahan aya awan.

Mbərom Bəbay a mənuko tə Yesu Almasihu Bahay a mənuko, tâ gak ikwen sumor, aday tə̂ varak ikwen zay a tinen.

A nan anà Pol sa zla à Ruma

8 Mama'am aday nà, nə ngəran anà Mbərom anga kwanay a fok tə sləmay ana Yesu Almasihu. Angamaw? Anga ɗo ahay bayak a pə daliyugo tinen apan ti sləne nà, kwanay apan ki ɗəfen nga pə Yesu Almasihu. 9 Pac pac nen apan ni ga amboh cəna, nə bayak nə pə kwanay awan. Way a nen sa ja həna ata ɗukwen nà, Mbərom awan a san zle, na ja ata nà, 'am ɗiɗek awan. Winen a aday nà, na gan mer su way a ɗukwen tə mivel kərtek awan. Na gan mer su way sə ɗakay anan ləbara a mugom a pə wan anahan Yesu Almasihu.

10 Na gan amboh həna, aday â vuro cəveɗ sa zlak ayak àga kwanay. Kak way ata kà zlak anan à nga ite nà, ni zlak ayak kutok. 11 Anga na gak anan may nə bayak a sa zlak ayak saa varak ikwen ahay way ana Apasay Cəncan a sə vuro ataya awan, anga aday kə̂ njiɗen məgala anahan. 12 Na ja aɗəka nà, varuko anan məgala ì zek ahay lele, anga mənuko ɗə ɗəfak nga pə Yesu Almasihu.

13 Mərak uno ahay, u no ɗukwen, sənen apan aday nà, na gak anan may sa zlak ayak àga kwanay nə saray bayak awan. Əna hwiya nə njaɗak cəveɗ a bay way anahan. U no sa zlak ayak saa ga mer su way à wulen a kwanay kawa anuno sa taa ga ù kon azar aya ata re, anga aday kə̂ zəgihen anan sə pərahan azar anà Yesu lele. 14 Mbərom kə̀ varak uno mer su way à alay inde. Natiya təktek ni ɗakan anan ləbara ata anà ɗo ahay fok. Nə̂ ɗakan anan anà ɗo mə vəzle aya aday anà ɗo mə vəzle a itəbay ataya re. Nə̂ ɗakan anan anà ɗo mə jangay aya aday anà ɗo mə jangay a itəbay ataya re. 15 Anga nan kutok, na gan may tə mindel sə ɗakak ikwen anan ləbara a Yesu ata anà kwanay Ruma ahay re.

Ləbara ana Yesu nà, məgala awan

16 Nen tə ataslay mivel a sə ɗakay anan ləbara ana Yesu. U go waray bay. Anga ləbara a mugom ata nà, məgala ana Mbərom uda awan sa tam anan ɗo sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu ataya fok. A varan cəveɗ pa 'am nə anà Yahuda ahay aday ù ɗo su kon azar aya re. 17 Ləbara a mugom ata a ɗakay aday nà, Mbərom a təra anan ɗo zənzen a, ɗo ɗiɗek a pa 'am anahan a nə kəkəmaw. A nan nà, ɗo ahay tâ ɗaf nga pa wan anahan cəna coy. Cəveɗ maza inde sabay. A təra nə kawa ana Mbərom a sa ja à Deftere anahan inde ata awan, a wa: «Ɗowan a kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom cəna, i təra anan ɗo ɗiɗek a pa 'am anahan. Ata ɗowan ata i njaɗ sifa ɗiɗek awan.*»

Mbərom a ga mivel pə ines sə ɗo ahay fok

18 Aya əna, mivel a Mbərom winen apan i kay uho anga sa ga sariya pə huwan su ɗo zənzen awan, bina tinen tə ɗəfan apan bay, tə həran nga bay. Mbərom i gan atan sariya anga way a tinen a sa ga ata nà, kə̀ mbəsakak anan cəveɗ anà ɗo azar a sa san anan ɗiɗek a Mbərom sabay. 19 Mbərom i gan atan sariya, anga ta san cəveɗ sa tam zle. Ɓa kə̀ ɗakak atan anan cəveɗ ata awan, əna tə bənak anan bitem anà cəveɗ ata bay. 20 Mbərom a aday nà, winen kəkəmaw? Kula ɗowan kə̀ canak anan bay. Əna a ban pə ananahan sə ndakay daliyugo ata wa nà, way anahan a mə ndakay ataya tə ɗakay anan nə winen Ba Məgala pa sə viyviya awan, aday winen ɗo kərtek Mbərom a way anahan. Way ataya fok ta ca ike. Anga nan, ɗo ahay ti mba apan sa njaɗ alay sa 'am təte sabay.

21 Natiya kutok, kwa â ga nə ta san Mbərom zle dəp nà, tə hərak anan nga aday tə ngərak anan kawa abay təɗe sə həran nga aday sə ngəran anà Mbərom ata bay. Aɗəka nà, abayak nga a tinen a fok nə pə way kəriya aya awan. Asan way a tinen kə̀ hurfok. Ta san awan pə Mbərom sabay. 22 Tə bayak aɗəka nà, ta san way zle, cəkəbay tinen ɓəlɓəle aya awan. 23 Tə varak anan mazlaɓ anà Mbərom, ɗo sa mac itəbay ata, sabay. Ta ma nga nə sə dukwen gərmec ù vo anà pəra ahay sa ga minje tu ɗo zənzen aday sa mac ataya awan, aday anà pəra ahay sa ga minje tə məvuhom ahay, way sə kiɓe ahay, aday anà way sa zla tə kutov ahay cara cara.

24 Anga nan kutok, Mbərom a mbəsak atan sa ga way sa zlan atan à nga, way lelibay ataya awan. Ti ga way sə waray ahay sa ga məsagar pi zek ahay. 25 Tə mbəsak Mbərom, ɗo sə ɗiɗek, anga sə pərahan azar anà way mungwalay aya awan. Tə həran nga aɗəka nà, anà way a Mbərom sə ndakay ataya awan. Tinen mbəsak zek a Mbərom a ɗo sə ndakay way ataya awan, ɗowan a abay təɗe sə həran nga, sə ngəran pa sə viyviya ata awan. Amen.

26 Anga nan, Mbərom a mbəsak atan tâ ga way sə waray a sa zlan atan à nga cəveɗabay ata awan. Uwar ahay, tə mbəsak sə nahay tə mungol ahay, ta ma nga sə nahay aɗəka nə tə uwar car aya awan. Way ata ɗukwen nə way sa zlan à nga anà Mbərom bay. 27 Mungol ahay ɗukwen ta ga nə matanan, tə mbəsak anan uwar ahay, ta ma nga sa gan may aɗəka nà, anà mungol ahay kawa tinen aya awan. Natiya kutok, atə mungol tə mungol tinen apan ti ga way ma ga waray aya sa ga patan məsagar. Ti mer su way a tinen ataya, tinen apan ti ngəzahay sariya pi zek anga ines a tinen ataya awan.

28 Ɗo ataya tə pəlay sa san Mbərom bay. Anga nan, winen a kə̀ mbəsakak atan aday tâ nes anan abayak nga a tinen matanan kutok, tâ ga way lelibay aya bayak awan sa zlan atan à nga. 29 Mivel a tinen nà, ma rah aya tə way lelibay aya cara cara bayak awan. Tinen apan ti ga ubor pə way sə ɗo ahay, tinen sədœk aya awan, sərak aya awan, tinen apan ti vaɗ ɗo, tinen apan ti təre, tinen apan ti njəkan uda anà ɗo ahay, tinen huwan aya awan, tinen apan ti gəɗan azar anà ɗo azar awan, 30 tinen apan ti ja 'am lelibay aya pə ɗo ahay, ti nan iɗe anà Mbərom, ti gənahan anà ɗo ahay, ti həran nga anà zek a tinen, ti zlapay awan aya awan, tinen apan ti pəlay nə cəveɗ wiya sa ga ines ahay, tə ɗəfan apan anà bəbay a tinen ahay kabay anà may a tinen ahay sabay, 31 ta san way lele aya sabay, ta san pa 'am a tinen ma ja aya sabay, ta san sə pəlay ɗo sabay, ɗowan a gan atan ì zek wa itəbay re. 32 Aday ɗukwen, ɗo ataya ta san zle, Tawrita a Mbərom kà jak pə sariya ana ɗo ataya awan, ti njaɗ amac. Kwa â ga nə ta san zle dəp nà, tinen apan ti ga way ataya matanan hwiya. Mə zakay a kutok nà, tinen apan ti həran nga anà ɗo sa ga way ataya kawa ta ga nə way lele aya awan.

2

Sariya a Mbərom saa gan anà ɗo ahay ata awan

1 Kwa â ga nə iken waya waya, san apan aday nà, kak iken apan ki man anan mungok anà ɗo pə ines cəna, ka man anan mungok ata nà, anà zek anak awan re, anga ki mba apan sa njaɗ alay sa 'am sabay, bina iken a ɗukwen ka ga nə way a lelibay ataya re. 2 Ɗa san apan zle asanaw, kak Mbərom kà gak anan sariya anà ɗo sa ga way matanan ataya nà, sariya anahan nə ɗiɗek awan. 3 Iken ɗo sa man anan mungok ù ɗo pə way lelibay aya aday iken a ka ga way ataya re ata nà, ki saa tam pə sariya a Mbərom a wa nə kəkəma kəla anaw? 4 Aɗəka bay, i ga nà, tiya nə kə kəɗey anan sumor a Mbərom tə munapanaw anahan dəge? Kə kəɗey anan anga Mbərom a ngam sa gak sariya fan bay ata biɗaw? A gak sumor ata ɗukwen, aday kâ njaɗ alay a sa yam pə ines anak ahay aday nà, ka san biɗaw?

5 Iken nà, kurkwilen à sləmay anak inde, a nak sa yam pə ines anak bay aɗəka. Tə alay anak awan, a nak Mbərom â gak sariya anahan. Pə luvon sə sariya a Mbərom nà, ki ga ɗəce nà, bayak awan. Anga pə luvon ata cəna, Mbərom i gan sariya anà ɗo ahay fok tə cəveɗ awan. 6 I varan anà ɗo ahay fok nə pə way a tinen aya sa ga ata awan. 7 Ɗo hinen ahay tə rəzlen à nga wa anà mer su way lele aya, aday ti gan may anà mazlaɓ a Mbərom a saa varan atan ataya awan, ti gan may anà zlangar a anahan, ti gan may anà sifa sa ndav bay ata awan. Anà ɗo ataya kutok, Mbərom i varan atan sifa sa ndav bay ata kutok. 8 Əna ɗo azar aya ite, ti vəze pə Mbərom. Ɗo ataya ite nà, ɗo sa ngam ɗiɗek itəbay ataya awan, aday tə pərahan azar aɗəka nà, sa ga nə sədœk a tinen ahay ataya awan. Mbərom i bəjok anan way sə mivel anahan ahay fok pə tinen. 9 Matana awan, ɗo sə sədœk ahay fok, ti njaɗ ɗəce sa sa lirew. I lah pə Yahuda ahay aday ɗo su kon azar aya kutok. 10 Aya əna, ɗo sa ga way lele aya ite nà, Mbərom i varan atan mazlaɓ, i ngəran atan, i varan atan zay. I lah sə varan pa 'am ɗukwen anà Yahuda ahay, aday anà ɗo su kon a azar aya re. 11 Mbərom a ga mer su way anahan pə ɗo ahay nà, alay kərtek a wa.

12 Ɗo su kon a azar ataya nà, tinen apan ti ga ines, aday ta san Tawrita itəbay. Tinen ti lize ɗukwen, mənjəna Tawrita ata re. Yahuda ahay ite nà, ta ga ines, aday ta san Tawrita zle. Mbərom i gan atan sariya anga Tawrita ata awan. 13 Ɗowan saa təra ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom ta sa pak sləmay pə Tawrita nà, ibay. Si kak ɗowan a kə̀ ɗəfak anan apan aday. 14 Ɗo su kon azar aya nà, ta san Tawrita itəbay. Aday ɗukwen, à alay azar aya nà, ta ga way təɗe kawa ana Tawrita sa ja ata re. Ta gak kawa ana Tawrita sa ja ata nà, ata tə ɗakay anan Tawrita inde à mivel a tinen kwa abay â ga nə ɗowan kà jak atan 'am sə Tawrita bay dəp nà, na. 15 Mer su way a tinen a sa ga ata a ɗakay anan nà, Tawrita inde ma ga nga awan, à mivel a tinen ahay inde, anga aday tâ san way ana Tawrita sa jan atan «gen» ataya awan. Mez si zek a tinen a a ɗakay anan re. Bina, alay azar ɗukwen, tinen a ta san zle, ta gak way lelibay awan, kabay ta gak way lele awan ata re. 16 Pə luvon a aday way ataya ti kay zek uho, Mbərom i gan sariya anà ɗo ahay tə alay ana Yesu Almasihu ata awan. Mbərom i ga sariya pə ɗo ahay anga way mi ɗer aya à mivel inde ata awan. Ləbara mugom a nen sə təkəren anà ɗo ahay ata nà, a ja nə way ataya kutok.

Yahuda ahay tə ɗəfak anan apan anà Tawrita a bay

17 Kwanay Yahuda ahay, ki cen pa nga a kwanay həna nà, kəkəmaw? Ki jen nà, kwanay Yahuda ahay, ki jen nə kə bənen Tawrita à alay inde, aday ki jen nà, kwanay ɗo a Mbərom ahay. 18 Ki jen nə way sa zlan à nga anà Mbərom ata ɗukwen, kə sənen zle coy, anga Tawrita kə̀ ɗakak ikwen anan way lele aya sa ga. 19 A ga pikwen nà, ki mben apan sə bənan alay anà hurof ahay aday sə dəvan anà ɗo a azar aya tinen ì iɗe zənzen a inde ata awan. 20 Kwanay gədek a tətakan anan way anà ɗo ɓəlɓəle aya, aday sə jangan atan way anà ɗo gwaslay ahay aya à abayak nga inde mba ata awan. Matana awan, ki jen nə Tawrita kə̀ ɗakak ikwen anan cəveɗ sa san way aday sa san ɗiɗek ahay fok.

21 Əna kwanay apan ki tətakan anan anan way anà ɗo ahay, əna kwanay mbəɗek anan à nga wa sə tətakan anan way anà nga a kwanay aya awan. Ki jen nà: «Kâ ga akar bay!» Kwanay a, kwanay apan ki kəren way ahay. 22 Ki jen anà ɗo ahay nà: «Kâ ga mədigweɗ bay!» aday kwanay a, kwanay apan ki pəlen uwar ahay uho ata kəmaw? Kwanay apan ki gifen anan 'am anà ɗo ahay sa ga pəra, əna a zlak ikwen à nga sə kəray ahay way ahay ù doh sə pəra ataya wa kəkəma asa anaw? 23 Kwanay apan ki həren anan nga ì zek bayak awan, anga Mbərom kə̀ varak ikwen Tawrita anahan, əna kwanay apan ki nəsen anan Tawrita ata nə pa ma mba asanaw? Ata kə nəsen nà, sləmay a Mbərom awan. 24 Mə vinde a à Deftere a Mbərom a inde nə matanan, a wa: «Ɗo su kon azar aya tinen apan ti nes anan sləmay a Mbərom ɗəgerger anga kwanay Yahuda ahay.*»

Way sə ɗakay anan iken Yahuda ahay nà, agaɗ mədəndalas bay

25 Kwanay Yahuda ahay nə kə gəɗen mədəndalas anga sə ɗakay a nə kwanay ɗo a Mbərom ahay. Kak kə pərihen anan azar anà way ana Tawrita sa ja matanan nà, i mak ikwen zek acəkan. Kak ki gen anan way ana Tawrita sa jak ikwen ata bay nà, ki təren kərtek a tu ɗo ma gaɗ mədəndalas aya itəbay ataya awan. Magwagway a kwanay a ibay. 26 Natiya nà, ɗo kə̀ gəɗak mədəndalas itəbay, aday kə̀ bənak anan bitem anà 'am ana Tawrita a Mbərom ata lele nà, Mbərom a i ca apan kawa ɗo ma gaɗ mədəndalas a bay aday ɗaw? 27 Anga nan kutok, ɗo su kon a azar aya aday tə gəɗak mədəndalas sə awan itəbay əna ti ɗəfan apan anà Tawrita ataya, ti sa mak ikwen anan mungok kutok asa. Anga kwanay nà, Tawrita a kwanay inde, aday kwanay apan ki gəɗen mədəndalas. Cəkəbay ki gen anan way mbala ana Tawrita sa ga apan 'am ata awan.

28 Natiya kutok nà, sə təra Yahuda ahay ɗiɗek aya nə maya anaw? Ɗo sa gaɗ pa zlay si zek anahan wa ata ɗaw? A'ay. Agaɗ mədəndalas ɗiɗek a nà, agaɗ pa zlay si zek wa cəna coy bay. 29 Əna Yahuda ɗiɗek nà, ɗo sa gaɗ mədəndalas à mivel inde ata awan, bina mbala ana Tawrita sa ja apan ata bay. Anga agaɗ mədəndalas ɗiɗek a nà, mbala ana Apasay a Mbərom sa gaɗ à mivel inde ata awan. Wita ɗukwen, 'am sə Tawrita mə vinde avinde ata bay. Ɗo matanan kutok cəna, saa həran nga nə Mbərom a bina, ɗo zənzen a bay.

3

Mer su way ana Mbərom sa ga nà, lele

1 Izəne ɗowan a i cəce: «Kak matanan cukutok nà, Yahuda ahay tə zalay ɗo su kon a azar aya nə ta ma kutok anaw? Agaɗ mədəndalas a tinen ata nà, magwagway a inde asa ɗaw?» 2 Tə ɗiɗek a nà, magwagway a inde nə mənjœk bay. Mama'am aday nà, Mbərom kə̀ varak atan anan 'am anahan à alay inde.

3 Izəne ɗo hinen i cəce asa: «Yahuda aya azar a tə ɗəfan apan anà 'am a Mbərom sabay. Aka aday, a nan sa ja kutok nà, Mbərom i ga anan way anahan sə zlapay anan ata sabay kutok ɗaw?» 4 Matanan bay! Kwa â ga nə ɗo ahay fok mungwalay aya awan, Mbərom nà, a gaɗ mungwalay itəbay asanaw! Mə vinde à Deftere a Mbərom inde nà:

«Iken Mbərom nà, ka jak 'am cəna, ɗo ahay fok ti san nə ka ja ɗiɗek a hwiya acəkan.

Ɗowan a kə̀ pəlak anak cəveɗ sə mungok ɗukwen, i san iken ɗo ɗiɗem a hwiya.*»

5 Izəne ɗo maza awan i cəce re: «Ines a mənuko sa ga ataya, ta man zek anà ɗo ahay sa san Mbərom winen a ga ines itəbay. Kak matanan nà, ines a mənuko ahay ti ga mer su way lele awan. Ata, sariya a Mbərom sa gak uko ata nà, tə cəveɗ a bay kələɗaw?» Ni ja uda kawa su ɗo a man a aday! 6 Matanan bay jiga awan, Mbərom winen ɗo ɗiɗek a hwiya. Bina aday i saa gan sariya anà ɗo sə daliyugo aya kəkəmaw?

7 Izəne ɗo hala maza i cəce asa re: «Kak nen apan ni ga ines nà, ata a kay uho nə Mbərom nə ɗo ɗiɗek awan, aday ɗo ahay ti varan mazlaɓ aɗəka. Əna, i go uda sariya anga nen ɗo sa ga ines nə pa ma asa mba anaw?» 8 Kəkəmaw? Kak matanan nà, sa ga ines nə lele cukutok, anga sumor a Mbərom i kay ahay uho! Ɗo a azar ta gaɗ upo mungwalay sa jəka: «Sa ja 'am ata nə Pol.» Ɗo ataya ɗukwen ti njaɗ wa sariya a Mbərom.

Ɗo mənjəna ines nà, ibay

9 Natiya kutok nà, mənuko Yahuda ahay, ɗə zalay ɗo su kon azar aya ɗaw? A'ay, ɗə zalak ɗowan ibay. Kawa anuno sa ja bine siwaw nà, Yahuda ahay pi zek tu ɗo su kon azar aya fok, ines a lavan atan nga. 10 Kawa ana Deftere a Mbərom sa ja aday nà:

«Ɗowan inde kwa kərtek ɗiɗek a nà, ibay.

11 Ɗowan inde kərtek sa san ɗiɗem nà, ibay.

Ɗowan inde sə pəlay sa san Mbərom a ɗukwen, ibay re.

12 Ɗo ahay fok tə mbəɗahak anan lœn anà Mbərom,

tə tərak ɗo kəriya aya awan.

Ɗowan inde sa ga sumor kwa kərtek ɗukwen, ibay.†»

13 «Way sa nay uho à 'am a tinen ahay wa cəna, lelibay aya fok,

kawa way sa nay ahay à jəvay mə təɓa a wa a rəbas ike ata awan.

Miresl a tinen ahay tə mbəɗa nà, way sə njəkan uda anà ɗo a azar aya awan.‡»

«'Am a tinen ahay fok nə kawa umom su kòn ahay.§»

14 «Ta ja ɗukwen, 'am sə tahasl ɗo ahay hwiya,

aday 'am mi wesl aya re.*»

15 «Ta haw sa vaɗ ɗo ɗukwen ahahaw.

16 À man a tinen sa zla ahay cəna,

ti həzlap way sə gəɓan ɗəce anà ɗo ahay bayak awan.

17 Ta san cəveɗ sə njahay zay tə ɗo ahay itəbay re.†»

18 «Tə jəjaran anà Mbərom itəbay fok.‡»

19 Kak Deftere a Mbərom kà jak matanan cukutok nà, ɗa san apan zle, a jan 'am ata nə anà ɗo a aday Mbərom a varay 'am anahan a à alay a tinen ahay inde ataya biɗaw? Natiya kutok, ɗowan inde kwa kərtek i mba apan sə məman anan ines təte sabay. Mbərom i gan sariya anà ɗo ahay fok. 20 Matana awan, ɗowan inde saa təra ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom anga sə ɗəfan apan anà Tawrita nà, ibay. Aɗəka, Tawrita a jan anà ɗo ahay nà, ines inde aday tâ san anan coy.

Ɗo ahay ti təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom nə kəkəmaw?

21 Həna nà, Mbərom kə̀ təɓak anan cəveɗ anà ɗo ahay sə təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan. Cəveɗ a wiya ata nə tə bənak pi zek tə cəveɗ sə Tawrita bay. Aya əna, Tawrita pi zek tu ɗo maja'am ana Mbərom ahay ta jak pə cəveɗ ata kurre way anahan. 22 Cəveɗ ata nà, natiya awan: Ɗowan aya tə ɗəfak nga pə Yesu Almasihu nà, tinen ti təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom kutok. Mbərom a təɓa cəveɗ ata ɗukwen, anga Yahuda ahay taayak bay, əna anà ɗo saa ɗaf nga pə Yesu ahay fok. Anga Mbərom awan aday nà, a gəzla ɗo ahay pi zek wa itəbay. 23 Bina, ɗo ahay fok ta gak ines. Ta slak sə njahay à man sə mazlaɓ a Mbərom cəncan ata bay. 24 Aya əna, Mbərom kà gak atan sumor anahan kəriya awan, kə̀ tərak atan ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan. A ga matanan ata ɗukwen tə alay ana Yesu Almasihu, ɗo sə təmay atan ahay à atahasl wa ata awan. 25 Mbərom a slənay anan, anga aday â mac à yime sə ɗo ahay fok, aday mez anahan â banay puko wa ines ahay. Matanan, ɗowan a kə̀ ɗəfak nga pə Yesu cəna, Mbərom i pəsen anan ines anahan kutok. A ga kətanan nà, anga a nan sə ɗakay anan nə winen ɗo ɗiɗek awan. Ines sə ɗo ahay sa taa ga ataya nà, Mbərom a taa ga kawa a canan atan bay, 26 a taa njahay tete kawa awan ibay. Əna həna kutok, winen apan i ɗakan anan anà ɗo ahay nà, winen ɗo ɗiɗek awan, ta sa ga way ɗiɗek awan. Aday ɗukwen, a nan sə təra anan ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay, ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan.

27 Kak matanan cukutok nà, awan a inde kə̀ mbəsakak uko aday ɗi njaɗ sa ga anan ti zek ɗaw? Ibay jiga awan. Kak abay ɗowan a a ɗəfan apan nà, anà Tawrita fok kəma, ata abay i mba apan sa ga anan ti zek lele. Əna Mbərom a a təɓa nə cəveɗ miza awan. Cəveɗ ata nà, aɗaf nga pə Yesu Almasihu. 28 Matanan, ɗa san zle way anahan, Mbərom a təra anan ɗo ahay, ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan nà, anga tə ɗəfak nga pə Yesu, bina anga sə ɗəfan apan anà Tawrita a Musa bay. 29 Aka aday winen a nà, Mbərom sə Yahuda ahay taayan kələɗaw? A'ay, winen Mbərom sə ɗo ahay kəzlek, Yahuda ahay tu ɗo su kon azar aya təke. 30 Anga Mbərom nə winen kərtek. Kak Yahuda ahay tə ɗəfak apan nga, i təra atan ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan.§ Matanan re, kak ɗo su kon azar ataya tə ɗəfak nga pə Mbərom ɗukwen, i təra atan ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan re.* 31 Na jak matanan nà, ata nə kəɗiyek anan Tawrita aɗəka ɗaw? Aɗəka bay, nə həran nga, aday nə təra anan way lele kawa ana Mbərom a sa ɗaf anan ata awan.

4

Minje ana Ibərahima

1 Həna nà, bayakuko pə bije a mənuko Ibərahima aday. Ɗi ja nə maw? Ma sə təran anaw? 2 Kak Ibərahima kə̀ tərak ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom anga a ga mer su way lele nà, abay tiya nə i njaɗ sə həran nga anà zek. Əna kə̀ njaɗak sə həran nga anà zek pa 'am ana Mbərom bay. 3 À Deftere a Mbərom inde nà, ta ja apan nə maw? «Ibərahima kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, Mbərom a ca apan nə winen ɗo ɗiɗek awan.*» 4 Ɗa san zle, ɗowan a kà gak mer su way cəna, tə haman way sə herreɓ anahan, bina tə varan nə magwagway bay asanaw? Wita nə way sə herreɓ anahan a way anahan. 5 Əna ɗowan a kə̀ ɗəfak nga pə Yesu mənjəna a ɗaf nga pi mer su way anahan lele aya nà, Mbərom i ca apan nà, aɗaf nga anahan ata kə̀ tərak anan ɗo ɗiɗek awan. Cəveɗ a Mbərom inde sə təra anan ɗo ahay ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan, aday ta 'am kəriya awan.

6 Bahay Dawuda a ja matana re. A ja nà, Mbərom a təra anan ɗo sa ɗaf apan nga ataya, ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan, mənjəna a ca iɗe pi mer su way a tinen ata awan. Ti taslay mivel kutok. Matanan, Dawuda a wa:

7 «Ɗo sa ga ines ahay ti taslay mivel,

anga Mbərom kə̀ pəsek atan anan ines a tinen ahay,

aday kə̀ banak patan wa atahasl a tinen ahay fok.

8 Ɗo sa ga ines ahay, ti taslay mivel,

anga Mbərom i ca pə ines a tinen ahay sabay.†»

9 Natiya, ataslay mivel ata nà, winen mə lavay zek a anga Yahuda ahay ɗəkɗek ɗaw, kabay anga ɗo su kon azar aya cite ɗaw? Nə lahak sa ja coy asanaw: «Ibərahima kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, Mbərom a ca apan nə winen ɗo ɗiɗek awan.‡» 10 Way ata a təra nà, siwaw? A gaɗ mədəndalas aday ɗaw, kabay pə dəɓa anahan a wa ɗaw? Pə dəɓa anahan a wa bay. A sa gaɗ mədəndalas nà, Mbərom kə̀ tərak anan winen ɗo ɗiɗek a pa 'am anahan coy. 11 Ibərahima a gaɗ mədəndalas sə ɗakay anan winen kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom coy, aday Mbərom kə̀ tərak anan ɗo ɗiɗek a pa 'am anahan coy re. Matanan Ibərahima a təra bəbay su ɗo sa ɗaf nga ahay aday tinen ma gaɗ mədəndalas a itəbay ataya fok. Bina Mbərom a təra atan ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan kawa anahan sə təra anan Ibərahima ata awan. 12 Aday Ibərahima, winen bəbay su ɗo ma gaɗ mədəndalas aya fok re, əna si ti pərahan azar anà cəveɗ sə aɗaf nga ana Ibərahima à alay a aday a saa gaɗ mədəndalas ata awan.

Way a Mbərom mə zlapan a anà ɗo anahan ahay

13 Mbərom a zlapan anà Ibərahima, i varan anan daliyugo fok anà zahav anahan. Matanan kutok, Mbərom a a zlapan anan nà, anga Ibərahima kə̀ ɗəfak anan apan anà Tawrita bay, əna a zlapan anan anga Ibərahima kə̀ ɗəfak apan nga ata awan, kə̀ tərak ɗo ɗiɗek a pa 'am anahan.§ 14 Kak ɗowan aya inde tə njaɗak way ata anga sə ɗəfan apan anà Tawrita cəna, ata aɗaf nga pə Mbərom i təra kəriya bugol, aday 'am a Mbərom sə zlapay anan ata kə̀ tərak way kəriya re. 15 Tawrita a gəɓay ahay cəna, mivel a Mbərom, bina ɗo ahay tə ɗəfan apan bay, ta gak ines. Abay Tawrita â ga ibay cəna, aga ines i ga inde sabay re.

16 Anga nan kutok, way a Mbərom sə zlapay anan ata nà, a zlapan anan nə anà ɗo sa ɗaf apan nga ahay. A ga matanan ata ɗukwen, aday â varan atan anan way ata kəriya awan. 'Am ata mə zlapan a ɗukwen, anà zahav ana Ibərahima ahay fok. Zahav ana Ibərahima nà, ɗo sə ɗəfan apan anà Tawrita ahay ɗəkɗek bay, əna ɗo sa ɗaf nga pə Mbərom kawa Ibərahima ahay re. Anga winen nə bəbay a mənuko aya fok. 17 Kawa ana Mbərom sa jan anà Ibərahima, a wa: «Nə tərak iken bije sə zahav ahay bayak awan.*» Matanan Ibərahima nà, winen bəbay a mənuko pa man sə iɗe a Mbərom, anga winen kə̀ ɗəfak apan nga. Mbərom winen ɗo sə varan sifa anà way ma mac aya fok, ɗo sə ndakay way ahay fok tə alay məgaɓar awan, ata awan. 18 Abay abayak nga ana Ibərahima inde pə awan sabay, əna kə̀ ɗəfak nga pa 'am a Mbərom sa ja: «Wan sə kutov anak ahay ti baslay zek bay†» ata awan. Kə̀ ɗəfak anan iɗe anahan zuhhwe pə Mbərom, kə̀ tərak bəbay sə zahav ahay bayak awan acəkan. 19 A san zle re, ava anahan kə̀ dəzlek bəse səkat coy, aday Saratu ɗukwen, i mba apan sa ga wan sabay. Kwa â ga nə zlay si zek anahan nə coy kawa ma mac awan dəp nà, aɗaf nga anahan pə Mbərom ata bəle a bay.

20 Anga nan, kula way a Mbərom sə zlapan anan ata, kà gak anan hiyem hiyem bay. Aɗəka nà, aɗaf nga anahan kə̀ jərahak, a ma nga sə həran nga à Mbərom. 21 Way inde a san zle kərtek cəna: Mbərom nə məgala anahan inde sa ga way anahan sə zlapay anan ata awan. 22 Anga nan, Mbərom a ca apan nə winen ɗo ɗiɗek awan.‡ 23 'Am a Deftere sa ja «Mbərom a ca apan nə winen ɗo ɗiɗek awan» ata, mə vinde nə anga Ibərahima ɗəkɗek bay. 24 'Am ata mə vinde a anga mənuko re. Ɗa ɗaf nga nə pə Mbərom, winen ɗo sə pəɗəkey anan Bahay a mənuko Yesu à wulen su ɗo ma mac aya wa ata awan. Aday winen a ɗukwen i i təra mənuko ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan. 25 Mbərom a mbəsak anan â mac anga ines a mənuko ahay, aday a slabakay anan anga ɗə̂ təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan awan.

5

Mbərom a zlah anan məlmal anahan tə mənuko nà, tə Yesu

1 Matanan kutok, ɗə təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom, anga ɗə ɗəfak apan nga, aday həna kutok zay a mənuko inde tə winen anga Bahay a mənuko Yesu Almasihu. 2 Winen kə̀ njaɗak uko cəveɗ aday Mbərom a gak uko sumor, anga ɗə ɗəfak nga pə winen awan. Tə sumor anahan ata nà, ɗi jəra sə tavay apan nə njənjan lele. Ɗi taslay anan mivel, anga ɗi i njaɗ sə njahay à man sə mazlaɓ a Mbərom. 3 Aday asa, ɗi taslay mivel tə ɗəce a mənuko ahay re, anga ɗa san zle, ɗa gak ɗəce nà, ɗi njaɗ ngatay aday. 4 Ngatay aday ɗukwen, i təra mənuko ɗo ma san nga aya awan. Aday ɗə tərak ɗo ma san nga aya ite, ɗi ɗəfan iɗe anà way sa 'am. 5 Ɗi ɗəfan iɗe anà way sa 'am, way sa 'am ata ɗukwen a njəkan uda anà ɗo itəbay asanaw? Anga Mbərom kà kak uko anan asan zek anahan coy ta sə varak uko ahay Apasay anahan Cəncan a à mivel inde re.

6 Ayaw, à alay a mənuko bəle aya mba ata nà, Almasihu winen kə̀ məcak anga mənuko, mənuko aday nà, ɗo mə vəze aya pə Mbərom. Almasihu a mac nà, à alay ata kutok, kawa sa zlan à nga à Mbərom. 7 Ɗowan saa təma sa mac anga ɗo ɗiɗek a natiya ca nà, ibay. Izəne anga ɗo sa ga way lele aya nà, ɗo ahay ti ngam sa mac. 8 Cəkəbay Almasihu a mac anga mənuko nà, à alay a mənuko ɗo sə ines ahay hwiya. Matanan Mbərom a kay anan ahay asan zek anahan anga nuko nà, na. 9 Aya, mez ana Almasihu kə̀ varak uko cəveɗ sə təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom. Anga nan ɗa san zle lele re, zek a ana Almasihu a ɗukwen, i i tam mənuko à mivel a Mbərom saa ga pə ɗo ahay ata wa re. 10 À alay a aday mənuko ɗo sa nan iɗe anà Mbərom ahay hwiya ata nà, winen kə̀ ndəvak anan sa zlah anan məlmal tə mənuko, tə amac a wan anahan. Aka aday həna ɗə tərak ɗo anahan ahay coy nà, i tam mənuko à sariya anahan saa ga ata wa, anga wan anahan kə̀ slabakak ahay à məke wa kutok biɗaw? 11 Wita ɗəkɗek cəna coy bay. Ɗi taslay mivel re, anga ajapay a mənuko tə Mbərom, bina Yesu Almasihu Bahay a mənuko kə̀ tərak mənuko car a Mbərom ahay coy asanaw?

Minje ata ana Adama tə Almasihu

12 Atahasl a nay ahay pə daliyugo nà, anga ɗo kərtek sa ga ines, winen nà, Adama. Aday ines anahan a tavakay ahay amac pə ɗo ahay. Ɗo ahay fok ti mac kutok, anga fok a tinen a ta gak ines re. 13 Mbərom a saa varan Tawrita anà Musa nà, ines inde pə daliyugo coy. Əna à alay a Tawrita inde fan bay ata nà, Mbərom a baslay ines a tinen ahay fan bay re. 14 Aya əna, a bənay ahay pə Adama wa hus pə Musa ɗukwen, amac winen apan i vaɗ ɗo ahay. Kwa tinen ta gak ines kawa ana Adama ɗo sə vəze pə Mbərom ata itəbay nà, amac kə̀ vəɗak atan re.

Adama ɗukwen, winen kawa minje ana Yesu, ɗowan a saa nay ahay ata awan. 15 Əna magwagway a Mbərom sə varak uko tə Yesu ata nà, kà gak minje tə ines mbala ana Adama sa ga ata bay. Tə ɗiɗek a nà, ɗo ahay bayak a tə məcak anga ines ana Adama. Əna magwagway a Mbərom sa var kəriya tə alay ana Yesu Almasihu ata nà, a zalay atahasl ana Adama. Anga Mbərom kà gak anan sumor anà ɗo ahay kə̀ zalak. 16 Magwagway a Mbərom nà, a ga minje tə atahasl ana Adama bay. Ines ana Adama sa ga ata nà, kə̀ varak anan mungok coy, sariya kə̀ bənak anan. Aya əna, sumor a Mbərom a mbasay pə ines sə ɗo ahay, kwa â ga nə ta gak ines bayak awan, aday a təra atan ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan. 17 Matanan kutok, anga ines su ɗo kərtektəkke, amac kə̀ mbərmak alay pə ɗo ahay fok. Əna way sə zalay anan way ata tə sumor ɗukwen, a nay tu ɗo kərtektəkke, winen Yesu Almasihu. Anga winen, Mbərom kà gak anan sumor anà ɗo ahay bayan awan, a təra atan ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan. Matanan ti njaɗ sifa sa ndav bay ata awan, aday ti ga bahay pə kərtek a tatə Yesu a kutok.

18 Natiya kutok, ines su ɗo kərtek kə̀ gəɓak ahay 'am sa ban anan ɗo ahay fok. Matanan, mer su way su ɗo kərtek lele a, kə̀ gəɓak ahay 'am sə təra anan ɗo ahay fok, ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom, aday sə varan atan sifa sa ndav bay ata re. 19 Kwakwa ata nà, ɗo kərtektəkke a ngam sə ɗəfan apan anà Mbərom bay. Anga nan, ɗo ahay bayak a tə tərak ɗo sə ines ahay. Matanan re, ɗo kərtektəkke a ɗəfan apan anà Mbərom. Anga nan, ɗo ahay bayak a ti təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan.

20 Tawrita a dəzley ahay nà, anga aday ines ahay tâ ma nga sə zəga pə ɗo ahay ite. Əna à man a aday ines kə̀ zəgahak ata nà, sumor a Mbərom a ma nga sə zəga pə ɗo ahay ite re. 21 Kwakwa ata nà, məgala ana ines inde sa vaɗ ɗo. Həna ɗukwen, sumor a Mbərom sa gan anà ɗo ahay ata nə məgala anahan inde sə təra atan ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan re. Natiya, ɗo ahay ti mba apan sa njaɗ sifa sa ndav bay ata awan. Ti njaɗ anan nə tə sləmay ana Yesu Almasihu, Bahay a mənuko.

6

Aga baptisma nà, amac tə Yesu aday aslabakay à məke wa tə winen a re

1 Həna kutok nà, u no sa ja nə maw? Zəgahuko anan sa ga ines aday sumor a Mbərom â zəga ite ɗaw? 2 Matanan bay re. Ɗə takas nà, à amac wa. Anga nan, ines a lavak uko nga sabay. Aka aday ɗi njahay ì ines inde kəkəma asa anaw? 3 Ɗa san way ata zle lele. À alay a mənuko sa ga baptisma ata nà, ɗə japay nə tə Yesu Almasihu, aday ɗa mac tatə winen a re. 4 Matanan, tə baptisma ata nà, mənuko fok ɗə məcak tatə winen, aday ta lak mənuko tatə winen a re. Əna mazlaɓ a Mbərom nə məgala awan, a slabakay anan Almasihu à wulen su ɗo ma mac aya wa. Natiya kutok, i slabakay ahay mənuko anga aday ɗâ njaɗ sə njahay tə sifa wiya awan.

5 Natiya, ɗə japak tə winen à alay a mənuko sa mac tə winen ata awan. Matanan, à alay a mənuko saa slabakay à məke wa ata nà, ɗi japay tə winen à aslabakay anahan à amac wa ata re. 6 Sənuko way inde aday: Anjahay a mənuko kwakwa ata nà, tə darak anan ayak pə dədom mə zləlngaɗ a pə kərtek a tə Almasihu, anga aday ubor sə ines a mə japay a tə mənuko ata ɗukwen â lize sə coy, aday mənuko ɗə̂ təra ɓile sə ines ahay sabay. 7 Natiya kutok, ɗowan a kə̀ məcak cəna, winen ɓile ana ines sabay. 8 Matanan, kak ɗə məcak tə Almasihu nà, ɗi ɗaf apan nga ɗi njahay tə sifa anga winen a re. 9 Almasihu a slabakay ahay à məke wa. Anga nan, ɗa san a zle re, i naa mac sabay, anga məgala ana amac inde apan sabay. 10 Almasihu kə̀ məcak. Amac anahan ata kə̀ gəzlak atan pi zek wa tə ines sə coy. Həna nà, winen pə kərtek a tə Mbərom, tə sifa awan. 11 Matanan re, kə sənen zle, kwanay ɗukwen kə məcen, aday kə gəzlen pi zek wa tə ines. Həna nà, kwanay pə kərtek tə Mbərom tə sifa aya awan, anga kwanay mə japay aya tə Yesu Almasihu.

12 Anga na awan, ines â ga pikwen məgala sabay, kə̂ pərihen anan azar anà ubor si zek a kwanay ahay sabay. Ki məcen wanahan asanaw! 13 Kâ sa mbəsiken anan zek a kwanay ines â ga anan mer su way lelibay aya sabay. Gen aɗəka nə mer su way a Mbərom kutok, kawa ɗo ma mac aya ta may uho à məke wa ataya awan. Mbəsiken anan zek a kwanay həna nà, sa ga mer su way ɗiɗek aya kutok. 14 Sə lavak ikwen nga həna nà, Tawrita sabay, əna sumor a Mbərom sa gak ikwen ata kutok. Natiya məgala ana ines inde pikwen sabay.

Minje sə ɓile

15 Həna nà, ɗi ja nə maw? Sə lavak uko nga nà, Tawrita sabay, əna sumor a Mbərom kutok. Cəveɗ inde sa ga way lelibay a aɗəka ɗaw? A'ay! 16 Kə sənen itəbay ɗaw? Kə təren ɓile su ɗo aday nà, bəlaray si ki ɗəfen anan apan anà ɗowan ata awan. Kak kwanay ɓile ana ines ahay, ines i lagay kwanay hus à amac inde. Kak kwanay ɓile ana Mbərom ahay, ata Mbərom i təra kwanay ɗo ɗiɗek aya awan. 17 Kwakwa ata nà, kwanay ɓile ana ines ahay. Ngəren anan anà Mbərom anga həna kə təmihen sə ɗəfan apan tə mivel kərtek a anà atətak way a kwanay a sə sləne ata awan. 18 Abay kwanay ɓile sə ines ahay, əna kə təmen ahay à ɓile sə ines wa, aday kə təren ɓile ana ɗiɗek ahay kutok ite. 19 Nə gəɓa minje sə ɓile nà, anga aday kə̂ sənen way a ni jak ikwen ata awan. À alay a kwanay ɓile sə ines ahay ata nà, kə mbəsiken anan zlay si zek a kwanay â ga mer su way lelibay aya awan. Ki gen nà, mer su way sə sədœk ahay ɗəkɗek. Həna biten ɗukwen, kwanay ɓile sə ɗiɗek ahay. Matanan, mbəsiken anan zek a kwanay â gan mer su way lele aya awan. Ata anjahay a kwanay i təra à cəncan a inde.

20 Natiya kutok, à alay a kwanay ɓile sə ines ahay ata nà, aga mer su way lele cəna, a zlak ikwen à nga bay. 21 Ata, à alay ata kutok nà, ki gen nə maw? Way a sa gak ikwen waray həna biten ataya awan. À andav sə way ma ga waray ataya ɗukwen, amac inde. 22 Aya əna, həna kutok, kə təmen ahay à ɓile sə ines ata wa. Kə təren ɓile ana Mbərom ahay. Anga nan, anjahay a kwanay i təra à cəncan a inde kutok. À andav a inde ite, ki njiɗen wa sifa sa ndav bay ata awan. 23 Magwagway sə ines nà, amac. Əna way a Mbərom sa var kəriya ata nà, sifa sa ndav bay pə kərtek a tə Yesu Almasihu, Bahay a mənuko.

7

Ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay, tə Tawrita

1 Mərak uno ahay, way uno a ni jak ikwen ayak həna ata nà, ki sənen, anga kə sənen Tawrita zle coy. Tawrita a lavan nga anà ɗo nà, si à alay a winen tə sifa pə daliyugo mba ata awan. 2 Minje nə kawa uwar. À alay a mbaz anahan inde tə sifa nà, Tawrita a ɓan anan pə mbaz anahan ata awan. Əna, mbaz anahan kà sak a mac ite nà, Tawrita kə̀ mbəsakak anan ahay à 'am ana mbaz anahan ma mac ata wa. 3 Uwar kà sak a zla à mbaz hinen, aday mbaz anahan a mama'am ata ma mac a bay cəna, wita uwar ata kà gak mədigweɗ pa mbaz anahan ata awan. Əna mbaz ata kərtek a kə̀ məcak cəna, 'am sə Tawrita ata inde apan sa ga mədigweɗ a sabay. I mba apan sa zla à mbaz hinen, kà gak ines bay.

4 Mərak uno ahay, kwanay həna ata ɗukwen, matanan. Kwanay kə jipen pə kərtek a tə Yesu Almasihu, ɗowan a sa mac anga kwanay pə dədom mə zləlngaɗ ata awan. Anga nan kutok, kwanay ɗukwen kə məcen aday kə gəzlen tə Tawrita sə coy. Həna kə jipen tə Yesu, ɗo sə slabakay ahay à məke wa. Matanan kutok, ɗi mba apan sa gan mer su way lele aya anà Mbərom, i zlan à nga. 5 Ɗa taa ga nà, mer su way sə ubor si zek a nuko ahay. Way ana Tawrita sa ga apan 'am ata nà, ubor si zek nə a gan may sa ga nə tinen aya awan. Way a lelibay ataya nà, tə lagay mənuko à amac inde. 6 Həna kutok, ɗə gəzlak tə Tawrita, anga ɗə məcak pə kərtek a tatə Yesu. Anga nan, ɗi mba apan sa gan mer su way anà Mbərom tə cəveɗ lele aday wiya awan, cəveɗ ana Apasay Cəncan a sə ɗakak uko anan ata awan, bina, kawa ana mənuko sa taa ga anga ɗə ɗəfan apan anà Tawrita ata sabay.

Mer su way ana Tawrita

7 A nan sa ja həna nə ma kutok anaw? Tawrita ata nà, way sə nes ɗo aɗəka ɗaw? A'ay! Əna na san ines inde nà, anga Tawrita sə ɗuko anan. Bina, abay na san ubor bay, anga na san 'am a sa jəka: «Kâ sa ga ubor bay*» ata bay. 8 Əna nə sləne 'am ata cəna, ines kə̀ njaɗak upo cəveɗ kutok, a ga anan mer su way ta 'am ata sə wuho ubor ahay cara cara ì zek inde. Mənjəna Tawrita nà, ines a aday ɗukwen, winen way ma mac awan. 9 Bina, à alay a nen nə sənak pə Tawrita fan bay nà, nen lele njənnjan tə sifa awan. Əna na san Tawrita kutok cəna, ines kə̀ tərak way tə sifa bugol, aday winen məgala awan. 10 Ata jumɗoɗ, nen nə məcak ite re. Anga nan kutok, 'am a abay i lagay nen à man sə sifa ata nà, a ma nga sə gəɓo ahay aɗəka nə amac. 11 Natiya Tawrita a varan cəveɗ anà ines sə njəko uda, aday sa vaɗ nen re.

12 Ayaw, Tawrita nə winen way cəncan awan, aday 'am anahan a ma ja ataya ɗukwen, tinen way cəncan aya, way ɗiɗek aya, aday way lele aya re. 13 Aka aday way lele ata a ma nga sa vaɗ nen asa ɗaw? A'ay re! Əna ines a gəɓa way a lele ata, a ga anan mer su way sə vuro amac. A təra matanan, anga aday ɗâ san ines nà, winen ines ata acəkan way anahan. Matanan, Tawrita a ka anan mer su way sə ines lelibay aya fok.

Ines a ka anan məgala anahan pu ɗo zənzen awan

14 Matanan kutok, ɗa san zle, Tawrita aday nà, a nay ahay à alay a Mbərom a wa. Aday nen nə ɗo zənzen awan, ɓile sə ines. 15 Tə ɗiɗek a nà, way uno sa ga ata cəna, na san bay. Anga way su no sa ga ata nà, na ga bay. Way su no sa ga bay ata awan, wita nə ni ga anan kutok. 16 Kak way uno sa ga ata u zlo à nga bay nà, ata nə sənak kutok, Tawrita, winen way lele awan. 17 Matanan kutok, sa ga way lelibay ata nə nen bay. Atahasl a mə njahay a ì nen inde ata sa ga anan. 18 Anga nan kutok, na san zle, awan inde lele awan ì nen inde nà, ibay. Na ja nà, pə ubor si zek uno, nen ɗo zənzen awan ata awan. Aga way lele ɗukwen, u zlo à nga, əna na mba apan sa ga bay. 19 Bina lele su no sa ga ata nà, na ga anan bay, aday lelibay a su no sa ga bay ata kutok, na ga aɗəka nà, winen awan. 20 Kak way lelibay aday u no sa ga bay ɗukwen na ga anan cəna, sa ga awan ata ɗukwen, nen bay. Atahasl a mə njahay a ì nen inde ata awan, sa ga way ata nə winen, nen bay.

21 Nga sa 'am a inde kutok: À alay a u no sa ga way lele cəna, ngazl ines a tuvo uda awan. 22 Bina, à mivel uno a inde nà, nen mə taslay mivel a sə pərahan azar anà Tawrita a Mbərom. 23 Anga nan kutok, na ca apan nà, awan a inde lelibay a ì nen inde a slabak anan vəram tə abayak nga uno sa gan may anà way lele ata awan. Natiya, nen nə tərak ɓile ana atahasl a mə njahay a ì nen inde ata awan. 24 Anga nan kutok, nə tərak ɗo mə jəjay a sə coy. Aday saa tam wa nen à amac ata wa həna nà, waya kutok anaw? 25 Ngəruko anan həna anà Mbərom, anga kə̀ təmak nen tə alay ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu. Natiya kutok, tə ajalay nga uno cəna, ni ɗəfan apan anà Tawrita a Mbərom, əna ubor si zek uno a gan may sə pərahan azar anà cəveɗ sa ga ines ɗəkɗek.

8

Anjahay tə sifa wiya awan

1 Matanan kutok, həna nà, awan saa ban anan ɗo ana Yesu Almasihu ahay à sariya inde nà, inde sabay. 2 Anga məgala ana Apasay sa var sifa tə alay ana Yesu Almasihu ata a təmay nen à məgala ana atahasl tə amac ata wa. 3 Tawrita ana Musa a mba apan sa tam anan ɗo itəbay, anga bəle sə sluweɗ si zek su ɗo kə̀ mbəsakak anan cəveɗ a bay re. Əna Mbərom nà, a mba apan. A slənay ahay wan si zek anahan ti zek a kawa su ɗo zənzen aya, aday sə təmay nuko ì ines a mənuko ahay wa. Tə cəveɗ ata kutok, Mbərom kà gak anan sariya anà ines ì zek su ɗo zənzen ata inde kutok. 4 A ga matanan, anga aday ɗâ mba apan sa ga way ana Tawrita sa ja ata awan. Bina, ɗi ɗəfan apan nà, anà Apasay a Mbərom kutok, bina anà ubor si zek à mənuko sabay. 5 Aday nà, ɗo sə ɗəfan apan anà ubor si zek a tinen ahay nà, ta ga way sa zlan à nga anà zek a tinen ahay. Əna ɗo sə ɗəfan apan anà way sa zlan à nga anà Apasay a Mbərom cəna, ta ga ɗukwen way sa zlan à nga a cite. 6 Ɗo sa taa bayak pə way sə ubor si zek anahan ahay cəna, a dazay nə à amac inde. Aday ɗo sa taa bayak pə way sa zlan à nga anà Apasay a Mbərom ite ɗukwen, i i njaɗ zay tə sifa sa ndav bay ata awan. 7 Ɗo sa taa bayak pə way sa zlan à nga anà ubor si zek cəna, winen ɗo maniɗe a Mbərom, anga a ɗəfan apan anà 'am a Mbərom bay, aday a mba apan bay re. 8 Ɗo sa ga way sa zlan à nga anà ubor si zek aday nà, i mba apan sa zlan à nga à Mbərom sabay.

9 Kwanay aɗəka nà, à alay ana məgala sə ubor si zek inde sabay, əna à alay ana məgala sə Apasay a Mbərom, winen mə njahay a à kwanay inde ata awan, kak kwanay apan ki ɗəfan anan apan anà ubor si zek bay nà, na. Ɗowan a Apasay ana Almasihu uda ibay ata nà, winen ɗo anahan bay. 10 Kwa â ga nə Almasihu winen mə njahay a à kwanay inde, zek a kwanay nə hwiya i mac anga ines. Aya əna, Apasay a Mbərom i varak ikwen sifa, bina kə təren ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom. 11 Mbərom a slabakay anan ahay Yesu Almasihu à məke wa. Matanan, kak Apasay anahan ata ɗukwen winen mə njahay a à kwanay inde nà, i slabakay ahay kwanay à məke wa tə winen a re.

12 Natiya kutok, mərak uno ahay, gudire inde puko. Gudire ata nà, sə ubor si zek bay, bəlaray ɗi ga kawa ana ubor si zek su ɗo zənzen a sa gan may bay. 13 Kak kə njihen kawa sa zlan à nga anà ubor si zek nà, ki məcen. Aya əna, kə mbəsiken anan Apasay a Mbərom â məroɗ anan ubor si zek ata nà, ki njiɗen sifa kutok. 14 Anga ɗo aday Apasay a Mbərom a lavan nga təte cəna, winen wan a Mbərom. 15 Apasay ata ɗukwen a təra kwanay ɓile aya bay, aday i pak pikwen zlawan maza sabay. A təra kwanay aɗəka nà, wan a Mbərom ahay sə coy. Aday, tə Apasay ata kutok, ɗə ngaman anà Mbərom nà, «Abba, Bəbay uno!» 16 Apasay a Mbərom a tə alay anahan a ɗakan anan anà apasay a mənuko sa san anan nə mənuko wan a Mbərom ahay. 17 Kak mənuko wan a Mbərom ahay cukutok nà, ɗi njaɗ way anahan a sə ɗəren anà gwaslay anahan ahay ata re asanaw! I varak uko way anahan sə varan anà Almasihu ata re. Matanan, kak ɗə təmahak sa ga ɗəce anga Almasihu nà, ɗi njaɗ sə təma way sə mazlaɓ anahan ataya re.

Mazlaɓ a mənuko saa njaɗ azanaka ata awan

18 A ga upo aday nà, awan sə zlangar anan ɗəce a mənuko sa ga həna ataya tə mazlaɓ a Mbərom saa varak uko azanaka ataya nə ibay. Kwa mənjœk ca! 19 Way a Mbərom sə ndakay fok ɗukwen, tinen apan ti ba nə luvon a aday Mbərom i kay anan ahay uho gwaslay anahan ahay fok kutok ata awan. Ta ba anan nà, ababa. 20 Anga way a Mbərom sə ndakay fok tə tərak way kəriya aya awan. A nan atan sə təra matanan cara bay. Mbərom a sa ga atan aɗəka*, anga aday tâ ɗaf iɗe 21 pə luvon a aday i sa təmay atan ahay à ɓile sə way saa wuslay ataya wa kutok. Ti japay tə wan anahan ahay à mazlaɓ anahan ata inde, à barbarar inde kutok ite. 22 Ɗa san zle, kwa ahay à dəlen a wa, hus ahay biten nà, daliyugo a fok winen à ɗəce inde, kawa uwar i sa wahay bəse coy ata awan. 23 Əna daliyugo a anan taayan ɗəkɗek bay. Way ana Apasay a Mbərom sə varak uko mətekwe ataya fok, ti njahay nə matanan. Ɗi ɗəfan iɗe anà luvon a aday Mbərom i tam mənuko à ɗəce wa, aday ɗi təra wan a Mbərom ahay sə ɗiɗek a coy ata kutok. 24 Abay aday ɗə təmak coy biɗaw? Əna ɗə canan fan bay, ɗi ɗəfan iɗe mba. Way aday kə canak anan tə iɗe coy ata nà, way ata nə kə ɗəfan iɗe aɗaɗaf mba ɗaw? Wita, ɗowan a ngaman aɗəfan iɗe sabay! 25 Aya əna, kak ɗi ɗəfan iɗe anà way həna ɗə canak anan fan bay ata nà, ɗi ba ababa.

26 Apasay Cəncan a ɗukwen a nay ahay sa mak uko zek, anga mənuko nə bəle aya awan. Bina, kwa à amboh a mənuko ahay inde ɗukwen, ɗa san sə rəke way a pə Mbərom a wa tətibay re. Apasay Cəncan a tə alay anahan, a gan amboh anà Mbərom tə məgala anahan a təke, à yime a mənuko inde. Ɗo zənzen i mba apan sa ga kətanan bay. 27 Mbərom a ca iɗe aday nà, à mivel inde. A san way ana Apasay Cəncan a sa gan may ata zle. Anga Apasay Cəncan a a cəce nə way kawa sa zlan à nga à Mbərom vərre à yime a mənuko ɗo a Yesu ahay inde.

28 Ɗa san zle asanaw! Ɗo sə pəlay Mbərom tə mivel kərtek a aday Mbərom a ngaman pi mer su way anahan ata nà, kwa sə təra nə ma ma fok cəna, Mbərom a təra anan way sumor a anga ɗowan ata awan. 29 Mbərom a lah sə walay wa ɗo anahan ahay nà, kwa həna kabay, aday kà gak atan nga anga aday tâ ga minje ta wan si zek anahan awan. Ata Almasihu i təra murkwaya sa wan anahan ahay fok. 30 Ɗo a aday Mbərom sa lah sə walay atan ataya nà, kə̀ ngamak atan kurre re. Ɗo anahan a sə ngaman atan ataya nà, kə̀ tərak atan ɗiɗek aya pa 'am anahan re. Ɗo anahan a sə təra atan ɗo ɗiɗek ataya nà, kə̀ varak atan mazlaɓ coy re.

Awan saa gəzla mənuko pi zek wa tə asan zek a Mbərom nà, ibay

31 Həna nà, ɗi ja nə ma asa anaw? Kak Mbərom winen tə mənuko nà, saa mba apan sə mbasay puko nà, waya asa anaw? 32 Wan si zek anahan a ɗukwen, kə̀ təmak anan à 'am sə ɗəce wa bay, əna a varan anan anà ɗo ahay aday tâ vaɗ anan anga mənuko fok. Matanan, i varak uko way azar aya fok kəriya pə kərtek a ta wan ata re. 33 Saa mba apan sa zlah puko asa nà, wayaw? Sə təra mənuko ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan nà, zek a Mbərom a sə walay mənuko ata awan. 34 Waya saa mba apan sa ban mənuko anga ɗa gak ines asa anaw? Yesu Almasihu ta nga anahan a kə̀ məcak, kə̀ slabakak ahay à məke wa, aday həna winen mə njahay a à alay puway a Mbərom. Winen apan i gan amboh anà Mbərom anga mənuko. 35 Kak matanan cukutok nà, ma saa mba apan sə gəzla mənuko pi zek wa kutok anaw? Ɗəce ahay ɗaw? Ajalay nga ɗaw? Aban mbiyeɗ sə ɗo ahay asa ɗaw? Atə may tə mətawak ɗaw? Mərava sə amac tə maslalam ɗaw? Awan a inde saa mba apan sə gəzla mənuko pi zek wa tə asan zek ana Almasihu a nə ibay! 36 Mə vinde à Deftere a Mbərom inde nà:

«Manay pə cəveɗ sə amac sasidew a nà, anga iken.

Ta ga alay tə manay nà, kawa təman sə waslay ahay.†»

37 À mamasl sə way ataya inde fok kutok, ɗi njaɗ məgala sə mbasay, anga Almasihu, ɗo sə pəlay nuko, i varak uko məgala anahan. 38-39 Anga nan, na san zle lele, awan inde saa gəzla mənuko pi zek wa tə asan zek a Mbərom nà, inde sabay. Mbərom kà kak uko anan asan zek anahan tə Yesu Almasihu, Bahay a mənuko. Matanan, kwa amac, kwa sifa aɗəka, kwa maslay a Mbərom ahay, kwa setene ahay, kwa way sə təra à alay a həna ata awan, kwa way saa təra à alay a saa nay pa 'am azanaka ata awan, kwa ɗo sə məgala ahay, kwa məgala sə bagəbaga mburom ahay, kwa məgala sə məke ahay, kwa way a Mbərom mə ndakay azar aya fok, awan a inde saa gəzla mənuko pi zek wa tə asan zek a Mbərom cəna, ibay!

9

Mbərom kə̀ walak anan Isəra'ila ahay

1 Way a ni ja həna ata nà, winen way ɗiɗem awan. Nen ɗo a Yesu, na gaɗ mungwalay bay. Apasay Cəncan a a jan anà mez si zek uno a ɗukwen, 'am a anan nà, ɗiɗek awan. 2 Mivel uno ma rah a nə tə mugo, aday nen à ɗəce ahay inde nə pac pac, 3 anga Yahuda ahay, ɗo sə zahav uno ahay. Abay â ga zek nà, suwan Mbərom â laray nen à bahay anahan wa, anga aday Yahuda ahay tâ njaɗ sifa. Nen nà, mə̂ gəzla pi zek wa tə Yesu Almasihu. 4 Tinen nà, wan sə Isəra'ila ahay. Mbərom kə̀ tərak atan wan anahan aya awan. Kə̀ ɗakak atan anan mazlaɓ anahan, kə̀ ɓanak 'am tə tinen, kə̀ varak atan Tawrita, 'am anahan. Kə̀ ɗakak atan anan cəveɗ sə həran nga lele awan, kə̀ zlapak i varan atan way lele aya bayak awan. 5 Kə̀ varak atan Ibərahima, Isiyaku aday Yakob tə gwaslay anahan ahay bije a tinen ahay, aday Almasihu ɗukwen, pə sluweɗ si zek nà, wan sə kutov a tinen awan. Almasihu a aday ɗukwen, winen Mbərom, winen pa nga sə way mə ndakay aya fok. Zambaɗuko anan pa sə viyviya awan. Amen!

Wan a Mbərom ɗiɗem aya awan

6 Way a Mbərom a sə zlapay anan ata kə̀ tərak awan kəriya bay re. A'ay, əna wan sə Isəra'ila ahay tə tərak ɗo ana Mbərom ɗiɗem aya fok bay. 7 Aday wan sə kutov ana Ibərahima ahay tə tərak wan anahan ɗiɗek aya fok bay re, bina Mbərom a jan nà: «Ki njaɗ wan sə kutov ahay nə tə Isiyaku.*» 8 'Am ata a nan sa ja nə maw? Wan mə wahay aya à kutov su ɗo zənzen ata wa cəna, tə tərak wan a Mbərom ahay anga bəbay tə may a tinen ahay bay. Tə tərak wan a Mbərom ahay nà, anga Mbərom a sə zlapay anan ata awan. 9 'Am a Mbərom a sə zlapay anan ata nà, həna: «I va daz cəna, ni may ahay, aday Saratu i njaɗ wan.†» 10 Wita cəna coy bay re. Cuko pə Rəbeka ite. Kə̀ wahak anan muwsa ahay anà bije a mənuko Isiyaku. 11-13 Rəbeka a kə̀ wahak anan muwsa anahan ataya fan bay nà, gwaslay ataya ta gak awan fan bay. Â ga nə mer su way lele aya awan, â ga nə mer su way lelibay aya awan ɗukwen, tə wahak atan sa ga awan fan bay. À alay ata nà, Mbərom kà jak anan anà Rəbeka coy, a wa: «Wan zek məduwen a i gan mer su way anà wan zek cəɗew awan.‡» Deftere a Mbərom kà jak pə muwsa ataya, a wa: «Nə gəɓak Yakob, aday nə larak anan Isuwa.§» A təra matanan anga sə ɗakay anan nà, Mbərom a walay ɗo nə pə way sa zlan à nga anà winen, bina pi mer su way su ɗo zənzen a bay.

14 Həna nà, ɗi ja nə ma kutok anaw? Mbərom kà gak mer su way tə cəveɗ a sabay cukutok ɗaw? Matanan ata bay re. 15 A jan anà Musa nà: «Ni gan sumor nà, anà ɗowan a aday u no sa gan sumor ata way anahan. Sû go ì zek wa cəna, ɗowan a u no û go ì zek wa ata awan.*» 16 Kawa sa ja kutok nà, Mbərom a gan sumor anà ɗo nà, anga a nan anà ɗowan a bay, kabay anga mer su way ana ɗowan ata bay, əna anga sumor ana Mbərom a way anahan. 17 À Deftere a Mbərom inde ɗukwen, Mbərom a jan anà Firawna, a wa: «Na ɗaf iken bahay a à Misra nà, anga aday ni ka anan məgala uno tə iken, pə iken a re, anga u no sa ndar anan sləmay uno anà ɗo sə daliyugo ahay fok.†» 18 Matanan acəkan, a ca ike, Mbərom a gan sumor anà ɗowan awan, kawa sa nan, aday a kuran anan nga anà ɗo hinen ɗukwen kawa sa nan.

Mivel a Mbərom sa ga tə sumor anahan sa ga ite

19 Hinahibay nà, ki jen asa: «Kak matanan cukutok nà, Mbərom a gafan 'am anà ɗo ahay pə ines angamaw? Way ahay fok tə təra ɗukwen, kawa sa zlan à nga asənə, ines sə ɗo ahay uda nə wuraw?» 20 Matanan, iken a aday nə waya saa vaɗ uway pa 'am tə Mbərom a kəlanaw? Həna nà, way ma han a nə i mba apan sa jan anà ɗo sa han anan: «Ka sa han nen kawa həna anan angamaw?» təte ɗaw? 21 Ɗo sa han səngəle nà, məgala anahan inde pə duɗo aday sa han anan way ahay kawa sa nan biɗaw? I han səngəle tə duɗo ata awan, aday i han anan jugwire tə duɗo a mə mbəsak ata re.

22 Mer su way a Mbərom a ɗukwen, kətanan! A nan ɗo ahay tâ san nə winen tə mivel a anga tinen, aday winen Ba Məgala re. Aya əna, kə̀ ngəmak sə səmen anà ɗo sə jənan pə mivel, aday abay ti lize ataya acəkan. 23 A nan anà Mbərom nà, ɗo ahay tâ san mazlaɓ anahan nə məduwen awan, aday i gəzla anan tə mənuko anga a nan sa gak uko sumor. A walay mənuko pa 'am kurre, anga aday ɗâ njaɗ mazlaɓ anahan. 24 Mənuko ɗo a Mbərom mə ngamay aya awan. Əna kə̀ ngamak ɗo ahay à wulen sə Yahuda ahay wa ɗəkɗek bay. Kə̀ ngamak anan anà ɗo ahay à wulen su ɗo su kon a azar aya wa re. 25 Mbərom a kà jak 'am ata tə dungo ana ɗo maja'am anahan Hose'a, a wa:

«Ɗowan aya aday abay tinen ɗo uno ahay bay ataya awan,

həna ni ngaman atan ɗo uno ahay kutok.

Ɗowan aya aday abay nə pəlay atan itəbay ataya awan,

həna ni pəlay atan kutok.‡»

26 A ja asa, a wa:

«Ù kon a aday ɗo ahay ta ja nà, tinen ɗo uno ahay itəbay ataya ɗukwen,

à man ata aɗəka, ti ngaman atan wan ana Mbərom ɗiɗek aya kutok, winen bahay sə sifa.§»

27 Ɗo maja'am a Mbərom Ezaya ɗukwen kà jak pə Isəra'ila ahay, a wa:

«Kwa abay Isəra'ila tə̂ wasay nə kawa wiyen sə zlinder,

saa tam nà, ɗo ahay fok bay, əngal a mənjœk ca.

28 Mbərom Fetek i ga sariya pu ɗo sə daliyugo ahay anga anga sə coy.*»

29 Ezaya ata kərtek a kə̀ lahak sa ja:

«Abay Mbərom Ba Məgala â mbəsakak uko zahav mənjœk bina,

ɗə tərak kawa ɗo sə Sodoma tə Gomora.†»

Isəra'ila ahay tə sənak cəveɗ sa tam ɗiɗek a bay

30 Lele həna juko nə kəkəma asa anaw? Ɗo su kon a azar ataya tə njaɗak sə təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom anga tə ɗəfak nga pə Yesu. Aday abay tə pəlak sə təra ɗo ɗiɗek aya bay re. 31 Yahuda ahay ite nà, tə pəlak sə təra ɗo ɗiɗek aya ta sə ɗəfan apan anà Tawrita, əna tə njaɗak a cəveɗ a bay. 32 Angamaw? Anga tinen tə bayak cəna ti njaɗ anan ta sə ɗəfan apan anà Tawrita ti mer su way, bina ta sa ɗaf nga pə Mbərom a bay. Anga nan, tə slahak pu kon sə hawan saray ù ɗo ata awan. 33 À Deftere a Mbərom inde nà, Mbərom a ja pu kon ata, a wa:

«Cen apan, ni ɗaf kon sə hawan saray anà ɗo ahay à Urəsalima,

kon sə slahay ɗo ahay.

Aday ɗo kə̀ bənak alay à winen inde ite nà, i jalay a bay.‡»

10

1 Mərak uno ahay, na gan amboh anà Mbərom tə mivel kərtek a nà, u no nə Yahuda ahay tâ njaɗ sa tam ite. 2 Ni mba apan sa ja həna ɗukwen, tinen apan ti rəzlen à nga wa sə pərahan azar anà Mbərom nə cekərkərre, əna mənjəna asan wa way mə cəɗe iɗe aya awan. 3 Tə sənak sa jəka Mbərom i təra anan ɗo ahay ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan kəkəmaw nà, tə sənak bay. Tə pəlay sə təra ɗo ɗiɗek aya nà, tə cəveɗ si mer su way ɗəkɗek. Matanan, tinen tə mbərzlak a wa way sa nan à Mbərom. 4 Kwa pə ana Almasihu sa nay ahay wa nà, məgala ana Tawrita kə̀ ndəvak coy. Natiya, kuwaya ɗowan a kə̀ ɗəfak apan nga cəna, Mbərom i təra anan ɗo ɗiɗek a pa 'am anahan.

Mbərom i tam anan ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay fok

5 Musa a ja 'am pə cəveɗ sə təra ɗo ɗiɗek a tə Tawrita nà, a wa: «Ɗo sə ɗəfan apan anà 'am ana Tawrita nà, i njaɗ sifa nə tə winen awan.*» 6 Əna cəveɗ sə təra ɗo ɗiɗek a anga sa ɗaf nga pə Mbərom nà, cara. Deftere a Mbərom a wa: «Kâ sa ja bay: “Waya sa ján à mburom anaw?†”» Kawa sa ja nà, i ján saa ngaman anà Almasihu aday i dazay anan nə wayaw? 7 «Kâ sa ja bay: “Waya saa dazay à məke inde anaw?‡”» Kawa sa ja nà, waya saa zləzlamay anan Almasihu à məke wa pə cakay sə məsinde ahay wa anaw? 8 Musa a ja nə kəkəma kutok anaw? A wa: «'Am a Mbərom winen bəse tə iken! Winen à 'am anak inde, à mivel anak inde re.§» Wita nà, ləbara sa 'am a həna manay apan mi ɗakay anan pə cəveɗ sa ɗaf nga pə Mbərom ata kutok. 9 Ki mba apan sa ja pa 'am sə ɗo ahay fok, Yesu nà, winen Bahay anak təte ɗaw? Kə təmahak aday kə ɗəfak apan nga nà, Mbərom kə̀ slabakak anan ahay à məke wa ɗaw? Kak matanan nà, ata ki tam coy kutok. 10 Bina kak kə ɗəfak nga pə Yesu à mivel anak inde nà, ki njaɗ sə təra ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom. Aday kak ki ɗakay anan pa 'am sə ɗo ahay, Yesu winen Ba Məduwen nà, Mbərom i tam iken acəkan. 11 Anga Deftere a Mbərom a ja nà: «Ɗo kə̀ bənak alay à winen inde ite nà, i jalay a bay.*» 12 Cəveɗ sa 'am ata nà, anga ɗo ahay fok: anga Yahuda ahay, aday anga ɗo su kon a azar aya re. Anga awan sə gəzla atan pi zek wa, ibay. Bahay a mənuko nà, winen Bahay sə ɗo ahay fok. A gan sumor anà ɗo sa ɗaf nga pə sləmay anahan ahay nà, fok. 13 Kawa ana Deftere a Mbərom a sa ja kutok: «Kuwaya ɗowan a kə̀ ɗəfak nga pə sləmay ana Mbərom Fetek cəna, i tam.†»

Cəveɗ sə ɗakay anan ləbara mugom awan

14 Ti njaɗ sə həran nga anà Mbərom a aday tə ɗəfak apan nga bay ata nà, kəkəmaw? Kak aday kula tə slənek anan ləbara a bay nà, ti njaɗ sa ɗaf apan nga nə kəkəmaw? Aka aday kak ɗowan a kə̀ təkərek atan anan bay nà, ti sləne kəkəmaw? 15 Kak ɗo ma slan a ibay nà, waya saa təker 'am ata anaw? Kawa ana Deftere a Mbərom sa ja: «Saa rəɓa kawa saray su ɗo sə ɗakay anan ləbara mugom ataya nə maw?‡» 16 Əna saa təma anan ləbara mugom ata nə ɗo ahay fok bay. Ɗo maja'am a Mbərom Ezaya kà jak, a wa: «Ba Məduwen, waya sa ɗaf nga pa 'am a manay anaw?§» 17 Matanan, ɗo kə̀ ɗəfak nga ɗukwen, anga ɓa kə̀ slənek ləbara ana Yesu Almasihu. Aday ɗowan kə̀ slənek ləbara anahan ɗukwen, anga ɗo inde kə̀ təkərek anan anan.

18 Kak matanan cukutok nà, ni cəce aday: Isəra'ila ahay nà, tə slənek anan ləbara a anan itəbay kələɗaw? Tə slənek, bina Deftere a Mbərom kà jak, a wa:

«Tə slənek dungo ana ɗo maslan uno ahay pu kon pu kon fok.

'Am a tinen a kə̀ dəzlek hus pə magaga sə daliyugo.*»

19 Kak matanan asəna, ni cəce asa re, Isəra'ila ahay tə sənak anan 'am ata biɗaw? Mbərom kə̀ mbəɗahak apan kurre tə dungo a Musa, a wa:

«Ni slabak anan sərak a kwanay pu kon kəriya awan.

Ni njak kwanay pi zek aday ki gen mivel pu kon a aday ɗo anahan aya ta san awan bay ata awan.†»

20 Ezaya ɗukwen kə̀ jəjarak bay, a wa:

«Mbərom a ja nà: “Sa njaɗ nen nà, ɗowan aya aday tə pəlak nen bay ataya awan.

Na kan zek ɗukwen, anà ɗowan aya aday tə cəcihek nen a bay jiga ataya awan.‡”»

21 Aday pə Isəra'ila ahay ite nà, Mbərom a wa:

«Hway, nen apan ni ba sa kan alay anà ɗo uno ahay.

Əna ɗowan ataya nə tə ɗəfo apan bay,

ta ma nga sə vəze upo aɗəka.§»

11

Isəra'ila ahay ta gan ì zek wa anà Mbərom

1 Matanan kutok, ni cəce way inde kərtek aday: Kak matanan cukutok nà, a nan sa ja nà, Mbərom kə̀ larak anan Isəra'ila ahay ɗaw? Matanan bay! Anga nen a ta nga uno ɗukwen, nen Isəra'ila ahay. Nen mə wahay a pə dala mbak ana Benyamin, zahav ana Ibərahima. 2 Mbərom kə̀ larak anan ɗo anahan Isəra'ila ahay bay, winen a sə walay atan kwakwa. Bina kə sənen way ana Deftere a Mbərom sa ja pə Eliya ata zle asanaw. Eliya winen apan i yiman anà Mbərom anga Isəra'ila ahay, 3 a wa: «Mbərom Fetek, ɗo anaya tə vəɗak anan ɗo maja'am anak ahay, tə mbəzlak anan man sə gəɗan dungo anà way a manay ahay anga iken ataya awan. Mə mbəsak a sə pərahak azar nə nen a taayak. Aday hwiya a nan atan sa vaɗ nen a re.*» 4 Zek a Mbərom awan, a mbəɗahan apan nə kəkəmaw? A jan nà: «A'ay, iken taayak bay! Nə lavak anan zek tu ɗo uno ahay inde mbulo cuwɓe, tinen apan ti pəruho azar, tə dukwek anan gərmec ù vo anà Ba'al itəbay.†» 5 Həna ata ɗukwen, matanan re. Mbərom kə̀ lavak anan zek tu ɗo ahay inde mə walay aya à wulen sə Isəra'ila ahay wa hwiya anga sumor anahan. 6 Kak Mbərom kà gak atan sumor sə walay atan, a walay atan anga mer su way a tinen ahay bay, əna anga sumor anahan. Kak matanan bay cəna, wita i təra magwagway a tinen kutok, bina sumor a Mbərom sabay.

7 Ata həna nə kəkəma kutok anaw? Way ana Isəra'ila ahay sə pəlay ata nà, tə njaɗak anan fok bay! Sa njaɗ anan way ata cəna, ɗo a Mbərom sə walay à wulen a tinen wa ataya awan. Zek məduwen su ɗo a tinen aya tə kurak anan nga a tinen ahay. 8 Kawa ana Deftere a Mbərom sa ja:

«Zek a Mbərom a sa ga aday tâ san awan bay.

Kə̀ tacak atan anan iɗe,

kə̀ dəngəzlak atan anan sləmay.

Hus biten tinen hwiya matanan.‡»

9 Dawuda ɗukwen a ja patan, a wa:

«Way sa pa sə azar uko a tinen ahay â təran atan kawa ɓalay sa mbazl anan way sə kiɓe ahay,

tə̂ slahay anan, aday Mbərom â kəta atan.

10 Mbərom â hurof atan, aday tə̂ canan iɗe kula sabay,

â ga atan alay aday mivel a tinen â ndəroɓ.§»

11 Matanan həna, ni cəce way maza awan asa: Saray a sə dəcan anà Isəra'ila ahay ata nà, kə̀ slahak anan à məndak fok acəkan kutok ɗaw? A'ay! Əna anga ines a tinen, ɗo su kon azar aya tə njaɗak cəveɗ sa tam pə cakay ana Mbərom kutok. A ga anan matanan aday Isəra'ila ahay tâ ga sərak pu ɗo su kon aya azar ataya awan. 12 À alay ana Isəra'ila ahay sa ga ines ata nà, Mbərom kà gak anan lele anà ɗo su kon azar aya pə daliyugo. Isəra'ila ahay tə slahay cəna, ɗo azar aya ta njaɗ zlile à alay a Mbərom wa. Kak Mbərom kà gak anan lele anà ɗo azar aya anga Isəra'ila ahay sə ɗəfan apan sabay ata nà, Isəra'ila ahay fok ta sak a may ahay pə cakay anahan a asa nà, sumor anahan i zalay re biɗaw?

Mbərom a tam anan ɗo su kon azar aya nə kəkəmaw?

13 Həna ni jak ikwen anà kwanay ɗo su kon azar aya awan. Nə tərak ɗo maslan ana Mbərom pə cakay a kwanay ɗo su kon azar aya awan. Anga nan, na ca pi mer su way ata ɗukwen, mer su way lele cəveɗabay. 14 U no nà, ɗo su kon uno aya ɗukwen tə̂ cuno matanan, aday tâ ga pikwen sərak, anga aday Mbərom â tam wa ɗo a tinen aya əngal ti mer su way uno ata cite. 15 À alay ana Mbərom sa lar anan Isəra'ila ahay ata cəna, a zlah anan məlmal anahan tu ɗo su kon aya azar a pə daliyugo fok kutok. Aday à alay azanan kə̀ təmahak atan maza nà, saa təra nə ma asa anaw? Ataslay mivel i ga inde, anga ɗo ma mac aya ti njaɗ sifa wiya awan.

16 Kak tə varak anan anan pen mama'am a anà Mbərom nà, pen a ma laɓ ata azar a fok ɗukwen ana Mbərom a re.* Kak tə varak anan anan sləlay si sé ahay anà Mbərom nà, alay si sé ɗukwen anahan aya re. 17 Alay si sé zahav a azar aya tə gəɗak atan aday tə̂ tapak ayak uda alay si sé sə kiɓe à yime aya inde. 'Am ata a ja nə pə kwanay ɗo su kon azar aya ata awan. Way ana Isəra'ila ahay sa taa təma lele aya à alay a Mbərom wa ata nà, saa təma atan həna nà, kwanay kutok. Ki təmihen anan nə kawa alay si sé sə təma way pə sləlay si sé wa ata re. 18 Anga nan kutok, kâ sa kəɗiyen anan alay si sé mə kəkal ataya bay. Ki həren anan nga ì zek kəriya nə angamaw? Kwanay aɗəka nà, alay si sé ahay ɗəkɗek, məgala ana alay si sé cəna, à sləlay aya inde. Bina, məgala ana sləlay a nay à alay si sé wa aɗəka bay.

19 Izəne ɗo inde à wulen a kwanay i ja: «Abay Mbərom a a kəkal anan alay si sé ataya nà, aday i tapay uda nen a kutok biɗaw!» 20 Acəkan, Mbərom a patay atan wa, anga aday i tapay uda iken! Əna Mbərom a patay atan anga tə ɗəfak apan nga bay, aday a tapay uda iken ɗukwen, anga kə ɗəfak apan nga kutok. Kə̂ həran nga anà zek aɗəka bay, jəjaran à Mbərom bugol. 21 Anga kak Mbərom kə̀ patak anan Isəra'ila ahay, tinen alay si sé zahav awan ata nà, a ga apak kutok nà, i patay iken ite sabay, kak kə mbəsakak sa ɗaf apan nga nà, na ɗaw? Iken aɗəka nə mə tapay a nə atapay!

22 San anan kutok aday, Mbərom nà, winen ɗo sumor awan, əna winen zizœk re. Winen zizœk tu ɗo mə slahay a pə cəveɗ anahan wa ataya awan, əna pə iken ite kutok nà, winen ɗo sumor awan, kak iken apan ki pərahan azar hwiya nà, na. Kak matanan bay, i i patay iken a re. 23 Yahuda ataya ɗukwen nà, kak tə ɗəfak apan nga maza ɗukwen, i ma atan pə dədazl a tinen kwakwa a re. Anga məgala anahan nà, inde sə tapay atan maza awan. 24 Kwanay Yahuda ahay itəbay ataya nà, kwanay kawa alay si sé sə kiɓe ataya kutok. Tə gəɗay anan à kiɓe wa, ta naa tapay anan pi sé sə agay ata awan. Kak Mbərom a ga way ma da 'am a kətanan ata nà, i mba apan sa ma anan Yahuda ahay à man a tinen inde sabay kələɗaw, tinen aday nə alay si sé ata ɗiɗek aya awan?

Yahuda ahay ti i may ahay pə cakay ana Mbərom mba

25 Mərak uno ahay, u no nà, sənen anan way a mi ɗer a anan lele, aday kə̂ həren anan nga anà zek ahay bay. Bina, Isəra'ila ahay əngal a nan atan sa ɗaf nga pə Mbərom bay, anga mivel a tinen mə kuray aya awan. Ti naa mbəɗa mba, əna ɗo su kon azar aya Mbərom sə walay atan ataya tə̂ mbəɗa apan 'am fok aday. Ata Isəra'ila i ɗaf nga pə Mbərom kutok. 26 Natiya Mbərom a i tam anan zahav sə Isəra'ila ahay fok cite. Mə vinde à Deftere inde, Mbərom a wa:

«Ɗowan a saa tam anan ɗo ahay ata nà, i nay ahay à Urəsalima wa.

I pəse anan huwan ana wan a Yakob ahay fok.

27 Həna anan nà, 'am uno sa ɓan tə tinen à alay a ni pəsen atan anan ines a tinen ahay ata awan.†»

28 Yahuda ahay tə təra ɗo maniɗe ana Mbərom ahay, anga ta ngam sə təma ləbara mugom ata bay. Natiya kutok, kwanay ɗo su kon azar aya ata awan, ki mben apan sa zla à bahay anahan inde. Aya əna, Mbərom kə̀ walak atan i pəlay atan hwiya, anga kə̀ zlapak anan anà bije a tinen ahay. 29 Mbərom kə̀ ngamak anan anà ɗowan a aday kə̀ zlapak anan, i varan way nà, i təra nə hwiya kawa anahan ata awan. Mbərom a mbəɗahan anà 'am bay. 30 Kwanay ɗo su kon a azar aya ata ɗukwen, à alay a inde nà, kə ɗəfen anan ahay apan anà Mbərom a cara ɗaw? Əna həna ki gen anan ì zek wa, anga Yahuda ahay ɗukwen tə ɗəfak anan apan bay. 31 A təra tə tinen Yahuda ahay ɗukwen matana re. Həna ti ɗəfan apan anà Mbərom bay, aday Mbərom kà gak ikwen sumor à yime a tinen inde kutok. Ata aday, tinen ti yam pə ines a tinen, aday tâ gan ì zek wa anà Mbərom ite. 32 Matanan, Mbərom kə̀ varak anan cəveɗ anà kuwaya anga aday â ɗəfan apan anà Mbərom bay ata way anahan. Ata aday ɗo ahay ti gan ì zek wa ɗukwen, fok a tinen a kutok.

Mazlaɓ a Mbərom

33 Tə ɗiɗem a, sumor a Mbərom nà, məduwen awan. Asan way anahan kə̀ zalak ɗo ahay fok, aday a san way ahay nə fok. Way anahan sə bayak ɗukwen, ɗowan a san sə ɗakay anan tətibay. Ɗowan sə gəzlan alay anà cəveɗ anahan ibay fok re. 34 Deftere a Mbərom a ja nà:

«Sa san abayak nga ana Mbərom a nə wayaw?

Ɗowan inde saa təkəren 'am a sləmay ibay.‡»

35 «Waya sə varan way aday i təran gudire à Mbərom anaw?§»

36 Sə ndakay anan way ahay fok nə Mbərom.

Way ahay fok à alay anahan inde,

aday ti ga inde ɗukwen anga winen.

Ɗo ahay tə̂ varan mazlaɓ anà Mbərom pa sə viyviya awan! Amen.

12

Anjahay ana ɗo si mer su way ana Mbərom

1 Mərak uno ahay, Mbərom kà gak uko sumor nə bayak awan. Anga nan, nə cəce pikwen wa həna kutok nà, viren anan anan nga a kwanay anà Mbərom, kawa way sə ɗo ahay sə varan anà Mbərom tə sifa aya ata awan. Təren ɗo ma ga nga aya anga Mbərom. Ata nà, i zlan à nga anà Mbərom a kutok, aday ki həren anan nga tə ɗiɗem awan. 2 Kî gen kawa ɗo sə daliyugo ahay bay. Aɗəka bay, mbiken anan mivel a kwanay anà Mbərom â mbəɗa anan, ta sə varak ikwen abayak nga wiya aya awan. Ata nà, ki sənen way ana Mbərom a sa gan may ata kutok: way sərom aya awan, way sa zlan à nga, aday way lele aya kutok.

3 Nen nà, Mbərom kà gak uno sumor, kə̀ tərak nen ɗo maslan anahan. Anga nan, nen apan ni jak ikwen fok, na wa: Kə̂ həren anan nga anà zek bay. Sənen aɗəka nà, nga a kwanay aya awan. Cen pə məgala ana Mbərom a sə varak ikwen ata awan aday. Ki sənen kutok, kwanay pə cəveɗ a Mbərom nə kəkəmaw.

4 Zek su ɗo nà, kərtek, əna hawal aya inde apan ɗukwen bayak awan, kuwaya ti mer su way anahan cara. 5 Tə mənuko həna ɗukwen, matanan. Mənuko bayak awan, əna mənuko zek kərtektəkke, anga mənuko mə japay aya tə Yesu Almasihu, aday mənuko fok mə japay aya pi zek re.

6 Mbərom kə̀ varak uko məgala ahay nə cara cara, kawa sa zlan à nga anà winen awan. Natiya, kuwaya â ga anan mer su way tə way ana Mbərom a sə varan ata awan. Kak Mbərom a varak nə məgala sə ma anan 'am anahan awan, ma anan kawa anahan sə varak anan məgala ata kutok. 7 Kak Mbərom a varak nə məgala sa man zek anà ɗo ahay, man atan zek. Kak Mbərom a varak məgala sə tətakan anan way anà ɗo ahay, tətakan atan anan. 8 Kak Mbərom a varak nə məgala sə varan gədan anà ɗo ahay, varan atan gədan. Kak Mbərom a varak məgala sa varan way anà ɗo mətawak aya awan, varan atan tə mivel kərtek awan. Kak Mbərom a varak nə məgala sə njahan pa 'am wa anà ɗo ahay, njahan atan pa 'am wa tə mivel kərtek awan. Kak Mbərom a varak məgala sa gan sumor anà ɗo ahay nà, ga anan tə ataslay mivel awan.

9 Pəlen ɗo a azar aya tə mivel kərtek awan, aday tə təbəlem ɗəkɗek bay. Way lelibay aya cəna, kə̂ ngəmen bay. Pəlen nə way lele aya awan. 10 Pəlen zek ahay à wulen a kwanay, kawa mərak sə pəlay zek ahay ataya awan. Ɗəfen anan apan anà ɗo a azar aya tə mivel kərtek awan. 11 Gen mer su way nə tə məgala si zek a kwanay a təke. Kə̂ təren ɗo sə isew ahay bay. Gen anan mer su way anà Bahay a nuko Yesu nə tə mivel kərtek a re. 12 Ɗəfen anan iɗe a kwanay zuhhwe nà, pə way ana Mbərom saa varak uko ata tə ataslay mivel awan. Səmen anan anà ɗəce ahay, gen anan amboh anà Mbərom nə kwa siwa siwa fok. 13 Gəzlen zlile a kwanay ahay tu ɗo a Yesu ahay, kak ana tinen ibay nà, na. Təmihen mbəlok ahay à gala a kwanay ahay.

14 Gen anan amboh a Mbərom aday â ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pu ɗo sə jugwar pikwen wa 'am ahay ataya awan. Kâ saa tahislen atan bay. 15 Tislen mivel tu ɗo sə taslay mivel ahay. Yimen pi zek tu ɗo sa yam ahay. 16 'Am â zlak ikwen pi zek tu ɗo a kwanay ahay. Kə̂ həren anan nga anà zek bay. Gen anan mer su way ahay nə fok lele, kwa mer su way cəɗew aya awan. Kî cen pa nga a kwanay kawa ɗo kəlire* aya bay.

17 Kak ɗowan a kà gak ikwen huwan nà, kâ si men anan anan uda sikeɗ a bay. Pəlay aɗəka nà, cəveɗ sa ga way lele aya aday ɗo ahay ta san zle, way lele aya ata awan. 18 Ga məgala lele, aday kak cəveɗ inde nà, njahay zay tə ɗo ahay fok. 19 Kwanay car uno ahay, kî men anan anan uda sikeɗ anà ɗowan bay. Mbəsiken anan Mbərom a â sa ga patan mivel. Deftere a Mbərom a ja nà: «Mbərom Fetek a wa: “Ama sikeɗ nà, anuno kərtek. Saa hamay anan huwan sə ɗo ahay nà, nen awan.†”» 20 Aɗəka nà, gen kawa ana Deftere a Mbərom sa ja: «Kak ɗo maniɗe anak, may a han apan nà, varan ɗaf. Kak sa gan nə jom, varan a'am â sa. Ka gak matanan kutok nà, i təra kawa kə halan slan sə uko pa nga, i yam pə ines anahan kutok.‡» 21 Kə̂ mbəsiken anan cəveɗ anà sədœk â mbasay pikwen bay, əna mbisen pə sədœk ta sa ga way lele aya awan aɗəka.

13

Ɗəfen anan apan anà bahay sə daliyugo ahay

1 Kuwaya â ɗəfan apan anà ngomna, anga ɗo sə lavan nga anà ɗo ahay ataya fok, sə varan atan məgala ata nà, zek a Mbərom awan. Aday sa ɗaf atan ɗukwen, winen a re. 2 Matanan kutok, ɗowan a kə̀ sədərek pə ngomna ɗukwen, a səder nə pi zek a Mbərom awan. Ata, ɗo matanan ata a ngəzahay pi zek nə sariya a Mbərom. 3 Aday ɗo sa ga way lele aya ite nà, ti jəjaran anà ɗo sə lavan atan nga ahay itəbay, si ɗo sa ga way lelibay aya aday bina. A nak sə jəjaran anà ngomna bay ba? Ga nə way lele awan. Ata ngomna i hərak nga. 4 Matanan, anga winen ɗukwen, a ga nə mer su way a Mbərom a re. A nan sa mak ikwen zek sa ga way lele aya awan. Aday kak ka gak way lelibay a ɗukwen, jəjaran, anga Mbərom a varan məgala ata nə kəriya bay re. Winen ɗo si mer su way a Mbərom anga sə ɗakan anan mivel a Mbərom sa ga anà ɗo ahay ta sa gan atan sariya pə way lelibay aya awan. 5 Anga nan, lele sə ɗəfan apan anà ngomna. Gen matanan anga kə sənen zle à mivel a kwanay a nà, wita cəveɗ lele awan, bina anga sa jəka tâ sa gak ikwen sariya bay ata aɗəka bay.

6 Aday ɗukwen, ka var jangal nà, anga nan re, bina Mbərom kə̀ ɗəfak anan ɗo si mer su way ataya tâ ga anan lele. 7 Himen anan anan anà ɗowan ataya way a təɗe ki himen atan ataya awan. Viren jangal anà ɗo sə cakal aya awan. Viren anan anan dala sə duwan anà ɗo sə təma aya awan. Jəjiren anan anà ɗo a təɗe ki jəjiren atan ataya awan, aday ɗəfen anan apan anà ɗo a təɗe ki ɗəfen atan apan ataya re.

Pəlen ɗo a azar aya anga sə ɗəfan apan anà Mbərom

8 Gudire ana ɗowan â ga inde pikwen ibay, si gudire kərtektəkke saa mbəɗek pikwen nà, na: gudire sə asan zek. Gudire ata nà, a ndav itəbay. Aday ɗo sa san ɗo nà, kà gak way ana Tawrita sa gan may ata fok. 9 Mbərom a jak uko nà: «Kâ ga mədigweɗ bay, kâ vaɗ nga su ɗo bay, kâ ga akar bay, kâ ga ubor pə way su ɗo bay.*» 'Am a anaya pi zek tə azar aya fok nə mə japay a nà, à 'am kərtek a inde, a wa: «Pəlay anan ɗo sə cakay su doh anak kawa iken sə pəlay anan nga anak ata awan.†» 10 Ɗo sə pəlay anan ɗo sə cakay su doh anahan nà, a gan way lelibay a bay. Matanan, kak kə pəlak anan ɗo sə cakay su doh anak ahay nà, kə ɗəfak anan apan anà Tawrita fok kutok.

11 Gen matanan, anga kə sənen alay a anan ata zle, alay sə pəɗek pə ahan a kwanay ahay wa kutok. Bina alay ana Mbərom saa tam kwanay sə coy ata, winen bəse. Winen dəren kawa à alay a mənuko sə ɗəfay ahay nga pə Yesu ata sabay. 12 Luvon winen apan i ndav, iɗe winen apan i cəɗe. Ɗâ ga way a mənuko sa taa ga sə luvon ataya sabay. Ruko way sə alay a mənuko ahay saa vaɗ anan zek tə way lelibay ataya si pec kutok. 13 Zluko tə cəveɗ lele aya kawa ɗo sa bar si pec ahay ata awan. Ɗə̂ vaway nga tə mahay bay, ɗə̂ mbəsakan zek anà agəsle lelibay aya bay, tə cəveɗ a wura wura ɗukwen ɗâ ján uho bay re, ɗə̂ təre bay, aday ɗâ ga ubor pə way sə ɗo azar aya bay. 14 Mbəsiken anan cəveɗ anà Bahay a mənuko Yesu Almasihu â tərak ikwen way sə alay a kwanay awan. Kə̂ bayiken pə way sə ubor si zek a kwanay ahay sabay.

14

Kî men anan anan mungok anà zek ahay bay

1 Təmihen anan ɗo bəle a pə cəveɗ sə pərahan azar anà Yesu ataya awan, mənjəna kwanay sə təre tə winen pə way anahan sə bayak à mivel anahan inde ata awan. 2 Ɗo azar aya ti bayak, way sa pa inde mə gafay 'am a ibay. Ti rac way ahay so. Əna ɗo aday winen bəle a pə cəveɗ a Mbərom ata nà, i rac sluweɗ itəbay. 3 Ɗowan a sa rac way so ata â sa kəɗey anan ɗowan a sa rac sluweɗ itəbay ata bay. Aday ɗowan sa rac sluweɗ itəbay ata ɗukwen, â sa man anan mungok anà ɗowan sa rac way so ata bay re, anga Mbərom winen nà, kə̀ təmahak anan mərak ata re. 4 Iken nə wayaw? Ka ra zek sa man anan mungok anà ɓile su ɗo hinen ata nà, kəkəmaw? Kà gak way lelibay a nà, saa gafan 'am nə bahay anahan. Kà gak way lele ɗukwen, saa ngəran ɗukwen, bahay anahan ata re. Tə ɗiɗem a nà, Bahay a mənuko i mba apan sa gan nga təte, i tavay nə njənjan.

5 Azar su ɗo a, a bayak nà, luvon ahay inde sə zalay luvon hinen ahay, aday ɗo ahay inde tə bayak nə luvon ahay fok nə hərro. Kuwaya â san anan lele, way anahan a sə bayak apan à mivel inde ata awan. 6 Kak ɗowan a kə̀ zalak anan luvon hinen pə luvon a azar aya wa, a ga matanan anga sə həran nga anà Bahay a nuko. Ɗo sa pa way so, a nan ɗukwen sə həran nga anà Bahay a nuko, anga a ngəran à Mbərom aday a sa pa way. Ata ɗo sa pa way azar aya itəbay ata ɗukwen, a nan sə həran anan nga anà Bahay a nuko re, aday a ngəran ɗukwen anà Mbərom a re.

7 Ɗowan a inde à wulen a mənuko, a lavan nga anà zek anahan təte pə daliyugo ɗukwen ibay. Aday ɗowan sa mac anga nga anahan a ɗukwen ibay re. 8 Kak mənuko tə sifa aya nà, wita anga aday ɗâ ga mer su way ana Bahay a mənuko. Kak ɗə məcak, ɗa mac anga sa ga ɗukwen mer su way anahan a re. Matanan, kwa â ga nə mənuko tə sifa aya awan, kwa â ga nə ɗə məcak, mənuko ɗo si mer su way ana Bahay a mənuko hwiya. 9 Anga Yesu Almasihu nə kə̀ məcak, kə̀ slabakak ahay à məke wa, aday â təra bahay su ɗo tə sifa aya awan, aday winen bahay su ɗo ma mac aya re.

10 Aday iken, ka gan sariya anà ɗo sə cakay su doh anak nà, angamaw? Kə kəɗey anan nà, angamaw? Mənuko a fok, ɗi zla saa tavay pa 'am ana Mbərom, ɗo saa gak uko sariya ata awan. 11 Mbərom a ja à Deftere anahan inde, a wa:

«Tə ɗiɗek awan, kuwaya fok i nay ahay sa naa dukwo gərmec ù vo.

Kuwaya i ja ta 'am anahan awan, nen nə Mbərom acəkan.*»

12 Kawa sa ja bine siwaw nà, kuwaya i tavay pa 'am a Mbərom, i i ɗakay anan way anahan sa ga həna ata tə alay anahan awan.

Kə̂ fakay anan mərak anak ì ines inde bay

13 Kak matanan cukutok nà, ɗə̂ mbəɗek sa gan sariya anà mərak a mənuko ahay sabay. Aɗəka bay, kâ si gen way aday i fakay anan mərak ahay ì ines inde ata bay. 14 Bina manay mə japay aya tə Bahay a mənuko Yesu, aday na san zle lele, awan inde ma ga mənjaɗak a ta nga anahan a nà, ibay. Əna ɗowan a kə̀ bayakak awan a inde nə tə mənjaɗak a kəma, â sa pa bay, anga pə winen nà, a ga mənjaɗak acəkan. 15 Kak kə nəsek anan mivel anà mərak anak ahay tə way sa pa anak nà, ata a nan sa ja nə kə pəlay anan bay. Almasihu kə̀ məcak anga mərak ata awan. Way sa pa anak â sa lize anan bay. 16 A ga apak nà, way sa pa anak ata nà, lele. Əna kak ka san zle ɗo ahay ti i jak nə lelibay kəma, kâ pa bay, aday ɗo ahay tâ ja apak way lelibay a sabay. 17 'Am sə bahay a Mbərom nà, kà jak awan pə way anak sa pa ata bay. Kwa pə way anak sa sa ata ɗukwen, kà jak awan bay re. Bahay a Mbərom nà, way ana Apasay Cəncan a sa ga à mənuko inde ata awan. A mak uko zek sa ga way lele aya, a varak uko zay sə njahay pə kərtek awan, aday i varak uko ataslay mivel. 18 Ɗowan a winen apan i gan mer su way anà Yesu Almasihu matanan ata nà, i zlan à nga anà Mbərom kutok, aday ɗo ahay ti ɗəfan apan anà ɗo matanan ata awan.

19 Anga nan, guko məgala sa ga way sə ngəzahay ahay zay ataya awan, aday way sa man zek anà ɗo ahay sa har à 'am a Mbərom inde ataya re. 20 Kâ nes anan mer su way a Mbərom anga way anak sa pa bay. Ayaw, awan inde mənjaɗak a bay. Əna, kak mərak anak ahay ti sa slahay anga way anak sa pa cəna, mbəsak sa pa way ata awan. 21 Way lele cəna, kâ sa ga way sə fakay anan mərak ahay ì ines inde ataya bay, kwa â ga nə sa rac sluweɗ, kwa â ga nə sa sa mahay, kwa â ga nə sa ga ma ma fok. 22 Way anak sa san pa 'am a anan ata nà, kâ jan anan anà ɗowan bay, si kwanay tə Mbərom a ɗəkɗek. Ɗo sa ga way tə ajalay nga a cuwcew bay ata cəna, i taslay mivel. 23 Aya əna, ɗo sə vəɗan uway anà nga anahan anga way anahan sa pa nà, winen apan i ga ines, anga kə̀ ɗəfak anan mivel anahan pə way anahan a sa ga ata bay. Pa 'am a Mbərom nà, ɗowan a kà gak way aday a san sa jəka lelibay kabay lele ɗukwen a san bay cəna, kà gak ines.

15

Ga way sa zlan à nga anà ɗo a azar aya awan

1 Mənuko ɗo məgala aya pə cəveɗ a Mbərom ata, muko anan zek anà ɗo bəle aya awan. Ɗâ ga way sa zlak uko à nga à nuko vərre a bay. 2 Mənuko fok, guko way sa zlan à nga anà mərak a mənuko ahay, anga aday ɗâ man atan zek sa har pa 'am ana Mbərom. 3 Yesu Almasihu a ta nga anahan a ɗukwen kə̀ pəlak way sa zlan à nga a bay re. Aɗəka bay, a təra nə kawa mə vinde apan à Deftere a Mbərom inde ata awan, a wa: «Ɗo ahay tə gənahak nà, anakiken Mbərom, əna 'am a tinen ata a njaɗ nə nen awan.*» 4 Way a mə vinde à Deftere a Mbərom inde ata fok, tə vinde anan anga aday way a mə vinde ata â ɗakak uko anan way, aday anga ɗə̂ ɗəfan iɗe anà way a Mbərom sə zlapak uko anan ataya awan. Ata ɗi ɗəma way ahay lele kawa ana Deftere sə varak uko anan məgala ata awan. 5 Mbərom Bahay sə varan məgala anà ɗo ahay sə ɗəma way ata, â təra anan abayak nga a kwanay kərtek, aday kî gen way kawa ana Almasihu Yesu sa ga ataya awan. 6 Ata kwanay a fok ki njiɗen sə həran nga anà Mbərom, Bəbay ana Bahay a nuko Yesu Almasihu, tə cəveɗ kərtek awan. 'Am a kwanay ɗukwen kərtek awan.

Ɗo su kon azar aya tə̂ həran nga anà Mbərom

7 Matanan, təmihen zek ahay, kwanay a fok, kawa ana Almasihu sə təma kwanay ata re, aday ɗo ahay tə̂ həran nga anà Mbərom. 8 Na jak ikwen nà, Almasihu Yesu kə̀ tərak ɗo si mer su way ana Yahuda ahay, anga sə ɗakan atan anan nà, Mbərom winen ɗo sə ɗiɗek, aday way anahan sə zlapan anan anà bije a manay ahay fok ata ti təra. 9 Aday ata, ɗo su kon azar aya ata ti həran nga anà Mbərom anga sumor anahan sa ga anga tinen ata re. A təra kawa Deftere a Mbərom sa ja apan ata awan, a wa:

«Anga nan, ni hərak nga, Mbərom uno, à wulen su ɗo aday tinen Yahuda ahay bay ataya awan,

ni zambaɗ iken tə ara ahay.†»

10 'Am a Mbərom a ja asa, a wa:

«Kwanay Yahuda ahay itəbay ataya awan,

tislen mivel pə kərtek a tu ɗo a Mbərom ahay.‡»

11 À man hinen asa, a wa:

«Kwanay Yahuda ahay itəbay ataya fok,

həren anan nga anà Mbərom Fetek.

Kwanay ɗo su kon ahay fok,

zambiɗen anan.§»

12 Ezaya kà jak re, a wa:

«Ɗo sə slala ana Yisa i nay ahay saa təra bahay su ɗo su kon a azar aya awan.

Tinen ti ɗəfan iɗe aday â tam atan.*»

13 Mbərom, ɗo sə varan məgala anà ɗo ahay sə ɗəfan iɗe ata, â varak ikwen ataslay mivel, â varak ikwen zay, anga kə ɗəfen nga pə winen awan. Natiya ki ɗəfen anan iɗe bayak a tə məgala sə Apasay Cəncan awan.

Mer su way ana Pol

14 Mərak uno ahay, nen a ta nga uno ɗukwen, na san zle, kwanay nə ɗo lele aya awan, kə sənen ɗiɗek zle, aday ki mben apan sə tətakan anan way anà zek a kwanay ahay coy. 15 Əna, nə vindek ikwen ayak tə gədan a pə way azar aya nà, anga u no kə̂ mbəɗəken anan way a anaya à nga wa bay. Na ga matanan, anga zek a Mbərom a kà gak uno sumor anahan 16 sa ɗaf nen ɗo si mer su way ana Almasihu Yesu awan, à wulen su ɗo su kon azar aya Yahuda ahay bay ata awan. Nen apan ni ɗakan atan anan ləbara mugom a sa nay pə cakay a Mbərom wa ata nà, nə tərak kawa ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom. Anga kak tə ɗəfak apan nga nà, ata ti təra kawa way mə varan aya, Apasay Cəncan a sa gan nga cara aday â zlan à nga anà Mbərom ata awan.

17 Natiya kutok, ni taslay mivel ti mer su way ana Mbərom sə vuro anga ajapay a manay tə Almasihu Yesu ata awan. 18 Ni ja 'am sə awan maza kula bay. Ni ja nà, pə way ana Almasihu a sa ga ti nen ata ɗəkɗek. Anga kə̀ varak uno məgala sə bənan alay anà ɗo su kon aya aday tinen Yahuda ahay itəbay ataya pə cakay ana Mbərom, aday tə̂ ɗəfan apan. A ga matanan ata nà, ta 'am uno sa ja ataya, aday tə way uno sa ga ataya, 19 aday tə masuwayan ahay cara cara, aday tə məgala ana Apasay anahan re. Nə ɗakak anan anan ləbara mugom a pə Yesu Almasihu anà ɗo ahay, nə dazlan ahay kwa à Urəsalima wa, hus nə dəzle anan à Iliriya. 20 U zlo à nga sə ɗakay anan ləbara mugom a à man aya aday ɗo ahay tə slənek anan ləbara a Yesu Almasihu fan bay ataya awan, anga u no sa ga mer su way pa su ɗo hinen bay. 21 U no aɗəka nà, â təra kawa winen mə vinde a à Deftere a Mbərom inde ata awan:

«Ɗowan aya aday kula ta jak atan 'am pə winen itəbay ataya, tinen ti canan.

Aday ɗowan aya kula tə slənek way pə winen itəbay ataya, ti san anan kutok.†»

A nan anà Pol sa zla à Ruma

22 Anga nan kutok, saray bayak a na gak anan may sa zlak ayak saa cay ahay pikwen cəna, na njaɗ cəveɗ a bay. 23 Kà gak ava bayak a u no sa cak ikwen ahay iɗe, əna mer su way uno kə̀ mbəsakak uno cəveɗ bay. Həna mer su way uno à man a anan kə̀ ndəvak kutok. 24 Natiya, à alay a ni i zla à Espaniya ata nà, ni njahay àga kwanay mənjœk, anga aday kə̂ tislen uno mivel aday kî men uno zek tə cəveɗ sə dəzle à man ata awan.

25 Əna həna ni zla à Urəsalima aday ni i man zek anà ɗo a Yesu ahay à man ata awan, 26 anga ɗo a Yesu ahay à Makedoniya tə Akaya ta gak anan may sə cakal way anga sa man zek anà ɗo mətawak aya à wulen su ɗo a Yesu ahay à Urəsalima. 27 Tə bayak sə cakal way ata nə tə alay a tinen aya, aday təɗe sa ga nə abay matanan way anahan. Yahuda ahay ta mak anan zek anà ɗo su kon azar aya sa njaɗ anan magwagway ana Mbərom. Matanan re, lele nə ɗo su kon a azar aya tâ man zek anà Yahuda ahay tə way sə daliyugo ahay ite re. 28 Natiya kutok, na sak a ndav anan mer su way ata aday nə varak atan anan dala ata coy nà, ni i zla à Espaniya tə àga kwanay. 29 Na san zle re, na sak a zlak ayak àga kwanay nà, Yesu Almasihu i gak ikwen sumor bayak a anga nen a sa cak ikwen ahay iɗe ata awan.

30 Mərak uno ahay, kwanay kə ɗəfen nga pə Bahay a mənuko Yesu Almasihu, aday Apasay a Mbərom kə̀ varak ikwen məgala sə pəlay zek ahay. Anga nan kutok, nen apan ni gak ikwen amboh, kem, gen anan amboh à Mbərom tə mivel kərtek a anga nen, aday û mo zek. 31 Gen amboh, anga aday ɗo sə Yahudiya ahay aday tə ɗəfak nga pə Yesu bay ataya tə̂ bəno mbiyeɗ bay ite. Gen amboh ɗukwen, aday way uno saa zla anan à Urəsalima ata â zlan à nga anà ɗo a Yesu ahay à man ata awan. 32 Natiya, kak Mbərom kə̀ pəlak nà, ni zlak ayak àga kwanay nen mə taslay mivel awan. Ata ni njaɗ sə taslay mivel pə kərtek a tə kwanay a fok kutok.

33 Mbərom, ɗo sa taa var zay ata, â gak ikwen nga. Amen!

16

Pol a jan 'am anà Ruma ahay

1 U no sa jak ikwen ayak 'am həna pə mərak a mənuko Fœbe. Uwar ata a ga mer su way ana Mbərom à Kenkeriya à wulen su ɗo a Yesu ahay. 2 Kà zlak ayak àga kwanay cəna, təmihen anan tə mivel kərtek a lele, anga winen ɗo ana Bahay a mənuko. Təmihen anan kawa abay təɗe ɗo a Yesu ahay ti ga ata awan. Viren anan way sə kəcan ata fok, anga kà mak anan zek anà ɗo ahay bayak a, kwa ì nen a ɗukwen, kà mak uno zek a re.

3 Jen anan 'am anà atə Pəriskila ta mbaz anahan Akilas. Manay ma taa ga mer su way ana Almasihu Yesu nə pə kərtek awan. 4 À alay a inde abay ni mac coy nà, su mo zek sa tam nə tinen awan. Abay kwa ti mac anga nen ɗukwen, tə lavak anan zek coy. Saa ngəran atan nə nen ɗəkɗek bay. Ɗo a Yesu ahay aday tinen Yahuda ahay bay ataya fok ti ngəran atan re. 5 Na jak anan 'am anà ɗo a Yesu ahay sə halay nga àga tinen ataya fok re.

Na jak anan ayak 'am anà Epaynet, car uno ɗiɗek awan. Winen ɗo sa lah sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu mama'am a pə daliyugo sə Aziya. 6 Na jak anan ayak 'am anà Mariyama, winen ɗukwen kà gak mer su way bayak a anga kwanay.

7 Na jak anan ayak 'am anà ɗo sə àga nen ahay, atə Andərenikus tə Yuniyas. Ma pay dangay nə jiga awan, tinen ɗo tə mazlaɓ aya bayak a à wulen su ɗo maslan ahay, aday tə luho sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu aɗəka, bina nə lahan atan bay.

8 Na jak anan ayak 'am anà Ampəliyatus, car uno awan, manay à alay ana Bahay Yesu inde maya awan.

9 Na jak anan ayak 'am anà Urben ma taa ga mer su way ana Yesu Almasihu nə pə kərtek awan.

Na jak anan ayak 'am anà Sətakis, car uno ɗiɗek awan.

10 Na jak anan ayak 'am anà Apeles, winen ɗukwen kà gak ɗəce anga Yesu Almasihu aday kə̀ səmak anan lele.

Na jak anan ayak 'am anà ɗo sə àga Aristobul ahay re.

11 Na jak anan ayak 'am anà ɗo uno Herodiyon.

Na jak anan ayak 'am anà ɗo a Bahay a mənuko Yesu ahay àga Narsis.

12 Na jak anan ayak 'am anà Tirofen tə Tiropas, ɗo sa ga mer su way ana Bahay a mənuko Yesu ahay.

Na jak anan ayak 'am anà Persis, mazar uno ɗiɗek awan, sa ga mer su way anga Bahay a mənuko bayak a nə winen.

13 Na jak anan ayak 'am anà Rufus, ɗo lele pə cəveɗ sə pərahan azar anà Bahay a mənuko Yesu.

Na jak anan ayak 'am anà may anahan, kà gak uno nga kawa nen wan si zek anahan ɗiɗek awan.

14 Na jak anan ayak 'am anà Sinkərit, Fəlegon, Hermes, Patrobas, Hermas, aday ɗo a Yesu azar aya àga tinen ataya fok re.

15 Na jak anan ayak 'am anà Filolog tə Yuliya, aday atə Nere tə mərak anahan re.

Na jak anan ayak 'am anà Olimpas aday anà ɗo a Yesu azar aya àga tinen ataya fok re.

16 Jen anan 'am ì zek ahay lele. Ɗo sə egliz ana Yesu Almasihu ahay fok ta jak ikwen ayak 'am re.

Andav sa 'am ahay

17 Mərak uno ahay, ma gak ikwen ayak kem, gen anan ngatay anà ɗo sa ngam way a kwanay mə tətak aya bay ataya awan. Tinen apan ti gəzla anan ɗo ahay pi zek wa, aday tinen apan ti fakan alay anà ɗo ahay pə cəveɗ lele aya wa. Kə̂ njihen pə cakay a tinen bay. 18 Zahav su ɗo ataya nà, ta ga nə mer su way ana Bahay a nuko Yesu Almasihu bay, si way sa zlan atan à nga vərre. Tinen apan ti ran mindel anà ɗo ahay nə ta 'am. Natiya, tə njəkan uda anà ɗo ma san way a bay ataya awan. 19 Kwanay ite nà, ɗo ahay fok ta san zle, kə ɗəfen anan apan anà Bahay a nuko Yesu. Anga nan, nen apan ni taslay mivel tə kwanay bayak a re. U no nà, təren ɗo sa san sa ga mer su way lele aya ɗəkɗek, mənjəna sə japay anan tə huwan. 20 I njahay bayak a sabay, Mbərom, Bahay sə zay, i varak ikwen məgala sə mbasay pə Fakalaw, ki jənen apan bəse coy. Bahay a nuko Yesu â gak ikwen sumor anahan.

21 Timote, ɗowan a sa ga mer su way maya ti nen ata kà jak ikwen ayak 'am. Ɗo uno a anaya ta jak ikwen ayak 'am a re: atə Lukiyus tə Yason tatə Sosipater. 22 Nen Tertiyus, ɗo sə vinde ɗerewel ana Pol a anan, na jak ikwen ayak 'am, nen ɗo ana Bahay a nuko Yesu. 23 Gayus kà jak ikwen ayak 'am. Nə njahay nà, àga winen, aday ɗo a Yesu ahay ta taa nay sa ga amboh àga winen. Erastus, ɗo sa ban dala sə wulen su doh a anan ata, tə Kawartus, mərak a mənuko, ta jak ikwen ayak 'am re.

[ 24 Bahay a mənuko Yesu â gak ikwen sumor à kwanay a fok. Amen.]

Pol a həran nga anà Mbərom

25 Zambaɗuko anan sləmay a Mbərom! I mba apan sə varak ikwen məgala sə njahay mə ngazlay saray aya à cəveɗ anahan inde, kawa ana ləbara mugom a nen sə ɗakak ikwen anan ata awan. Kwakwa ata nà, Mbərom kə̀ ɗərek anan ləbara mugom ata awan. 26 Əna həna winen a kà kak anan ahay uho, aday ɗo ahay tə wazay nə way ana ɗo maja'am a Mbərom ataya sə vinde pə Almasihu ata awan. A ga matanan, anga aday ɗo su kon ahay fok tâ ɗaf apan nga, tə̂ ɗəfan apan kutok. 27 Həruko anan nga à Mbərom pa sə viyviya awan! Asan way anahan nə a zalay way ahay fok. Həruko anan nga anga Yesu Almasihu re. Amen!

* 1:17 Ca pə Habakuk 2.4.

* 2:24 Ca pə Esaaya 52.5.

* 3:4 Ca pə Jabuura 51.6.

† 3:12 Ca pə Jabuura 14.1-3, 53.2-4; Gaajoowo 7.20.

‡ 3:13 Ca pə Jabuura 5.10.

§ 3:13 Ca pə Jabuura 140.4.

* 3:14 Ca pə Jabuura 10.7.

† 3:17 Ca pə Esaaya 59.7-8.

‡ 3:18 Ca pə Jabuura 36.2.

§ 3:30 Yahuda ahay, tinen ɗo ma gaɗ mədəndalas aya awan.

* 3:30 Ɗo su kon azar aya nà, tinen ɗo ma gaɗ mədəndalas aya itəbay ataya awan.

* 4:3 Ca pə Laataanooji 15.6.

† 4:8 Ca pə Jabuura 32.1-2.

‡ 4:9 Ca pə Laataanooji 15.6.

§ 4:13 Ca pə Laataanooji 12.2-3, 17.4-6, 22.15-18.

* 4:17 Ca pə Laataanooji 17.5.

† 4:18 Ca pə Laataanooji 15.5.

‡ 4:22 Ca pə Laataanooji 15.6.

* 7:7 Ca pə Gurtaaki 20.17; Tooktaaki Tawreeta 5.21.

* 8:20 Ca pə Laataanooji 3.17.

† 8:36 Ca pə Jabuura 44.23.

* 9:7 Ca pə Laataanooji 21.12.

† 9:9 Ca pə Laataanooji 18.10-14.

‡ 9:11-13 Ca pə Laataanooji 25.23.

§ 9:11-13 Ca pə Malakiya 1.2-3.

* 9:15 Ca pə Gurtaaki 33.19.

† 9:17 Ca pə Gurtaaki 9.16.

‡ 9:25 Ca pə Hose'a 2.1-3.

§ 9:26 Ca pə Hose'a 2.25.

* 9:28 Ca pə Esaaya 10.22-23.

† 9:29 Ca pə Esaaya 1.9; Laataanooji 19.23-28 re.

‡ 9:33 Ca pə Esaaya 28.16.

* 10:5 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 18.5.

† 10:6 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 30.12.

‡ 10:7 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 30.13.

§ 10:8 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 30.14.

* 10:11 Ca pə Esaaya 28.16.

† 10:13 Ca pə Yoo'el 3.5.

‡ 10:15 Ca pə Esaaya 52.7.

§ 10:16 Ca pə Esaaya 53.1.

* 10:18 Ca pə Jabuura 19.5.

† 10:19 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 32.21.

‡ 10:20 Ca pə Esaaya 65.1.

§ 10:21 Ca pə Esaaya 65.2.

* 11:3 Ca pə 1 Laamiiɓe 19.10, 14.

† 11:4 Ca pə 1 Laamiiɓe 19.18.

‡ 11:8 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 29.3; Esaaya 6.10.

§ 11:10 Ca pə Jabuura 69.23-24.

* 11:16 Ca pə Limle 15.19-21.

† 11:27 Ca pə Esaaya 59.20-21.

‡ 11:34 Ca pə Esaaya 40.13.

§ 11:35 Ca pə Ayuba 41.3.

* 12:16 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

† 12:19 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 32.35.

‡ 12:20 Ca pə Balndi 25.21-22.

* 13:9 Ca pə Gurtaaki 20.13-15, 17; Tooktaaki Tawreeta 5.17-19, 21.

† 13:9 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 19.18.

* 14:11 Ca pə Esaaya 45.23.

* 15:3 Ca pə Jabuura 69.10.

† 15:9 Ca pə 2 Samuyila 22.50; Jabuura 18.50.

‡ 15:10 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 32.43.

§ 15:11 Ca pə Jabuura 117.1.

* 15:12 Ca pə Esaaya 11.10.

† 15:21 Ca pə Esaaya 52.15.

1 Korintu ahay

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà ɗo sə

Korintu ahay

mama'am awan

Aɗakay way pə deftere a anan

À alay ata nà, Korintu nà, wulen su doh məduwen awan. À man ata nà, Pol kə̀ wazak anan ləbara a Yesu mugom a anà Yahuda ahay aday anà ɗo su kon azar aya re. Pə dəɓa anahan a wa kutok, Pol a sləne nà, 'am aya inde tə slabakak à wulen sə ɗo a Yesu ahay cara cara bayak awan. Ɗo ahay tə gəzlak zek ahay jəɓan jəɓan, 'am sə gəɓa zek ahay so, anjahay səkəffe inde à man sə sləne wazo ibay, apa ɗaf cəncan a kə̀ tərak way sa ga anan azay, tə sənak sa ga anan mer su way tə məgala ana Apasay Cəncan a sa var ataya bay, aday tə sənak 'am sə aslabakay ana ɗo ma mac aya à məke wa bay. Natiya kutok, Pol a mbəɗahan atan ayak pə way ataya fok, ta sə ɗakan atan anan asan zek a Mbərom anga ɗo ahay.

Nga sa 'am ahay

Aja 'am ahay (1.1-9)

Atəra zek kərtek tə dədom ana Yesu məzləlngaɗ awan (1.10 - 2.16)

Agan nga anà atətak way ana ɗo maslan a Yesu ahay (3.1 - 4.21)

'Am sə gəɓa zek ahay (5.1 - 7.40)

Ahəran nga à Mbərom, bina anà pəra ahay bay (8.1 - 11.1)

Məgala ana Apasay Cəncan aya awan (11.2 - 14.40)

Yesu kə̀ mbasak pə amac (15.1-58)

Andav sa 'am ahay (16.1-24)

1

Pol a jan ayak 'am anà ɗo sə Korintu ahay

1 Sə vindek ikwen ayak ɗerewel a anan nà, nen Pol. Kà zlak anan à nga à Mbərom sə ngumo aday nə̂ təra ɗo maslan ana Yesu Almasihu. Ma jak ikwen ayak 'am, manay tə Sostenes, winen ɗo sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu kawa mənuko a re. 2 Mə vindek ikwen ayak anà kwanay ɗo a Yesu ahay à wulen su doh sə Korintu. Kə təren ɗo a Mbərom ahay anga Yesu Almasihu. Mbərom a ngamak ikwen nà, anga aday kə̂ təren ɗo mə japay aya tə winen awan. Kə̀ ngamak anan anà ɗo sə dukwen gərmec ù vo anà Yesu Almasihu kwa aha ataya fok, anga aday tə̂ təra ɗo mə japay aya tə winen a re. Yesu nà, winen Bahay a mənuko a fok. 3 Mbərom Bəbay a mənuko tə Yesu Almasihu Bahay a mənuko tâ gak ikwen sumor, aday tə̂ varak ikwen zay a tinen.

Pol a ngəran anà Mbərom anga ɗo sə Korintu ahay

4 Hwiya nə ngəran anà Mbərom jiya nà, anga sumor anahan sa gak ikwen ta sə japay kwanay tə Yesu Almasihu ata awan. 5 Anga Mbərom ɗo sə japay kwanay tə Yesu Almasihu ata nà, kə̀ varak ikwen məgala ahay cara cara. Kə̀ tərak kwanay ɗo sa san way ahay, aday kə̀ varak ikwen məgala sə ɗakay anan 'am anahan anà ɗo ahay coy. 6 Kə njiɗen anan way ataya awan. Bina, à alay a manay sə ɗakak ikwen anan ləbara a Yesu Almasihu ata ɗukwen nà, kə təmihen a nə tə ɗiɗek a à mivel a kwanay inde. 7 Anga nan kutok, kwanay ɗo sa ba amay ana Yesu Almasihu Bahay a mənuko ataya nà, kə njiɗen anan məgala ahay fok coy. Awan a inde a kəcak ikwen nà, inde sabay. 8 Mbərom ɗukwen i təra kwanay ɗo njənnjan aya hus à andav ana daliyugo inde, anga aday ɗowan â sa njaɗ pikwen alay sa 'am sə slahay kwanay à sariya a Mbərom inde pə luvon ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu saa may ahay ata bay. 9 Matanan, kə̂ jəjiren awan bay, anga Mbərom a sə ngamak ikwen aday sə japay kwanay tə wan anahan Yesu Almasihu Bahay a mənuko ata nà, winen nə ɗo ɗiɗek awan, a ga anan way anahan a sa ja ataya hwiya.

Agəzla zek à wulen su ɗo a Yesu ahay

10 Matanan, mərak uno ahay, na gak ikwen ayak amboh tə sləmay ana Yesu Almasihu, Bahay a mənuko. Kem, 'am â zlak ikwen pi zek, aday kə̂ gəzlen zek ahay à wulen a kwanay ahay inde bay re. Təren ɗo mə japay aya awan, mivel a kwanay â ga nə kərtek aday abayak nga a kwanay ahay ɗukwen â ga nə kərtek a re. 11 Bina ɓa ɗo ahay inde ta nak ahay àga Kuluwe wa pə cakay uno, tə ɗakak uno anan atəre inde à wulen a kwanay. 12 U no sa ja nà, azar su ɗo a kwanay aya ta wa: «Manay nà, ɗo ana Pol ahay.» Azar aya ite ta wa: «Manay ɗukwen ɗo ana Apolos ahay.» Azar su ɗo əngal aya asa ta wa: «Manay nà, ɗo ana Piyer ahay.» Aday azar su ɗo aya ite kutok ta wa: «Manay nà, ɗo ana Almasihu ahay.» 13 Ki jen matanan ata nà, ɓa Almasihu a nà, kə̀ gəzlak anan zek anahan a ɗaw? Kabay kwanay kə jilen nə tə darak ayak pə dədom mə zləlngaɗ a anga kwanay nà, nen Pol a ɗaw? Kabay ki gen baptisma nà, tə sləmay uno, nen Pol a ite ɗaw?

14 Nə ngəran anà Mbərom tətibay aɗəka, anga nen na gak anan baptisma anà ɗowan bay, əna si atə Kərispus tə Gayus ɗəkɗek. 15 Natiya ɗowan inde i mba apan sa jəka a ga baptisma nə tə sləmay uno nen Pol nà, ibay. 16 Ayaw, cəkəbay nə mbəɗəkek anan à nga wa aɗəka re, ɓa na gak anan baptisma anà Sitifanas, winen tu ɗo su doh anahan ahay re. Pə dəɓa anahan a wa, na gak anan baptisma anà ɗowan a inde nà, na san sabay. 17 Bina, Almasihu a slan nen aday nà, saa gan baptisma anà ɗo ahay bay, əna saa ɗakay anan ləbara mugom a anà ɗo ahay. Nen apan ni ɗakay anan ləbara sa 'am anahan ata, əna tə asan way kawa su ɗo zənzen a sə bayak apan ata bay. Na ga matanan bay nà, anga aday amac a Yesu Almasihu a pə dədom mə zləlngaɗ ata â təra awan kəriya bay.

Asan way a Mbərom tə asan way su ɗo zənzen awan

18 Ləbara sə amac a Yesu Almasihu pə dədom mə zləlngaɗ ata nà, ɗo saa lize ahay ta ca apan nə kawa way sə mindel kəriya awan. Əna pə mənuko ɗo saa tam ahay ite nà, ɗa san zle wita nə məgala a Mbərom a way anahan. 19 Ɗa san way ata zle nà, anga ɓa Mbərom kà jak à Deftere inde, a wa:

«Ni lize anan kəlire su ɗo kəlire aya awan,

aday ni jəjay anan asan way su ɗo ma san way aya fok.*»

20 Natiya kutok, kak Mbərom a kà jak matanan cukutok nà, ɗo a kəlire ataya ti ga inde asa ɗaw? Kabay miter sə Tawrita ahay nà, ti ga inde ɗaw? Kabay ɗo sa san sa vaɗ awiyaway ahay nà, tinen ti ga inde ɗaw? Asan way a tinen ata i man atan zek pə awan bay jiga awan. Mbərom kə̀ tərak anan asan way a tinen ata way sə mindel kəriya awan.

21 Matanan ɗo sə daliyugo ahay, tə asan way a tinen ata, tə canak anan anà way a Mbərom sə ndakay tə kəlire† anahan awan, əna tə sənak wa Mbərom a bay hwiya. Anga nan kutok, Mbərom a tə alay anahan a kə̀ varak anan cəveɗ sa tam anà ɗo sə sləne ləbara sa 'am a manay sə wazay anan ata awan. Əna cəkəbay, ɗo ahay ta ca pə ləbara ata nə kawa way sə mindel aɗəka. 22 Yahuda ahay ite nà, ta gan may aday ti sa təma 'am ata nə, si ti canan anà masuwayan aday. Gərek ahay ite, a nan atan ti saa təma nà, si ti san tə kəlire sa nga a tinen a aday. 23 Aya əna mənuko ɗə ɗakay anan nà, Yesu Almasihu nə tə darak anan pə dədom mə zləlngaɗ awan. Ata pə Yahuda ahay nà, wita way sə bənan atan mbiyeɗ. Pu ɗo sə pəra ahay ite, wita nà, ɗa ja nə 'am sə mindel kəriya awan. 24 Əna pə mənuko ɗo a Mbərom mə ngamay aya kwa â ga nə à wulen sə Yahuda ahay wa, kabay à wulen su ɗo sə pəra ahay wa nà, ɗa san zle, Yesu Almasihu nà, winen məgala ana Mbərom tə kəlire anahan a təke fok. 25 Way a Mbərom sa ga nà, kawa way sə mindel kəriya awan, aday cəkəbay, way ata a zalay asan way su ɗo zənzen awan. Way anahan sa ga nə kawa way bəle awan, aday cəkəbay way ata a zalan məgala à nga wa anà ɗo ahay bugol.

26 Matanan, mərak uno ahay, ənga bayiken pi zek a kwanay a mə ngamay ataya aday. Pu ɗo sə daliyugo ahay nà, ɗo kəlire aya inde à wulen a kwanay gem ibay, ɗo tə məgala aya ɗukwen inde à wulen a kwanay gem ibay, aday ɗo sə ngəlaw ahay ɗukwen nà, inde à wulen a kwanay gem ibay re. 27 Əna Mbərom a walay aɗəka nà, ɗo mindel aya awan, anga aday ti pəkan waray ì iɗe anà ɗo sa jəka tinen nə ta san way zle ataya awan. Aday Mbərom a walay ɗo bəle aya awan, anga aday ti pəkan waray ì iɗe anà ɗo sa jəka tinen məgala aya ata awan. 28 Aday a walay ɗo kəriya aya awan, tu ɗo aday ɗo ahay tə kəɗey atan ataya awan, aday tu ɗo demdemem aya pə daliyugo wa. A ga matanan nà, anga aday sə lize anan ɗo sə mazlaɓ ahay pə daliyugo a anan wa. 29 Matanan kutok, ɗowan i mba apan sə həran nga anà zek pa 'am anahan bay. 30 Sə japay mənuko tə Yesu Almasihu nà, zek a Mbərom awan. Matanan həna Mbərom a təra anan Yesu Almasihu nà, dədazl sə asan way a mənuko kutok. Kawa sa ja nà, tə Yesu Almasihu ata kutok, ɗə tərak ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan aday ɗə tərak ɗo anahan ahay ma tam aya ì ines wa tə alay anahan. 31 Anga nan kutok, kawa ana Deftere a Mbərom sa ja: «Kak ɗowan a inde a nan sa ga ti zek nà, â ga ti zek aɗəka nà, ti mer su way a Mbərom sa ga.‡»

2

Wazo ana Pol à Korintu

1 Mərak uno ahay, à alay a nen sa zlak ayak àga kwanay kurre sə ɗakak ikwen anan way a Mbərom mi ɗer aya ata nà, nə ɗakak ikwen anan nə tə cəveɗ sa 'am ma da 'am aya bay. Aday ɗukwen, nə ɗakak ikwen anan nə tə cəveɗ sə asan way su ɗo sə daliyugo ahay bay re asanaw? 2 Anga, na zlak ayak àga kwanay nà, na gan may nâ san kərtek nà, Yesu Almasihu, aday winen mə daray a pə dədom mə zləlngaɗ ata awan. 3 À alay a nen àga kwanay ata nà, nen bəle awan, zlawan u go, aday nen apan ni jəjar re. 4 Nen apan ni wazak ikwen 'am a Mbərom nà, na vak ikwen nga tə asan way sə ɗo ahay bay. Əna məgala ana Apasay a Mbərom a ɗakak ikwen anan nà, 'am uno sa jak ikwen ata nə 'am ɗiɗek aya awan. 5 Anga nan kutok, kə ɗəfen nga pə Mbərom nà, anga asan way su ɗo zənzen a bay, əna tə məgala a Mbərom.

Asan way su ɗo zənzen a tə kəlire a Mbərom

6 Anà ɗo ma san nga aya à cəveɗ sa ɗaf nga pə Mbərom ata nà, mə ɗakan atan anan ayak nə kəlire sə asan way ɗiɗek awan. Kəlire ata nà, mbala ana ɗo sə daliyugo ahay bay, kabay mbala ana ɗo məduwen aya sə lavan nga anà ɗo ahay ataya bay re. Ɗo sa san way ataya nà, ti i lize anan pi zek azanan. 7 Əna kəlire mbala manay sə ɗakak ikwen anan ata nà, winen nə kəlire mbala a Mbərom awan. Wita nà, abay winen mi ɗer awan kwakwa. Kwa daliyugo ɗukwen mə ndakay a fan bay, Mbərom a lavay anan zek tə kəlire anahan, anga aday sa tam mənuko à mazlaɓ anahan inde. 8 À wulen su ɗo sə lavan nga anà ɗo ahay pə daliyugo ataya nà, ɗowan inde kwa kərtek sa san way ata nà, ibay. Abay tâ san aka nà, tiya ti darak anan ayak Bahay sə mazlaɓ pə dədom mə zləlngaɗ ata bay. 9 Way ata nà, a təra kawa mə vinde awan à Deftere a Mbərom inde ata awan, a wa:

«Way a aday kula ɗowan kə̀ canak anan bay,

kula ɗowan kə̀ slənek bay,

aday kula ɗowan kə̀ bayakak apan à mivel inde bay ata nà,

Mbərom a lavan anan zek tə way ata anà ɗo sə pəlay anan ahay.*»

10 Aya mənuko nà, Mbərom a kak uko anan ahay way a mi ɗer ataya tə məgala sə Apasay anahan. Apasay anahan ata nà, a zəzor anan way ahay fok, kwa abay â ga nà, way mi ɗer aya à mivel a Mbərom a inde təkeɗe ɗukwen, a san zle hwiya re. 11 Natiya, ɗo zənzen a nà, sa san way sə mivel anahan a aday nà, si apasay si zek anahan awan. Matana re, ɗowan sa mba apan sa san way sə mivel a Mbərom nà, ibay, si Apasay si zek anahan a way anahan re. 12 Mənuko nà, Apasay a à mənuko inde ata nà, mbala a Mbərom a way anahan, bina apasay sə daliyugo a anan bay. Anga nan, ɗa mba apan sa san sumor a Mbərom ma gak uko aya fok ata awan. 13 Anga nan kutok, manay apan mi ɗakay a way anà ɗo ahay nà, sə pəkan umo 'am nà, Apasay a Mbərom awan, bina asan way sə daliyugo bay. Natiya mə tətakan anan ɗiɗek sə way mbala Apasay a Mbərom ata anà ɗo aday Apasay a Mbərom inde à mivel a tinen inde ataya awan.

14 Natiya awan, ɗowan a aday kə̀ njaɗak Apasay a Mbərom à mivel anahan inde bay cəna, i mba apan sə təma way ana Apasay a Mbərom sə varan anà ɗo ahay ataya bay. Bina winen a ca apan aday nə kawa way sə mindel kəriya aya awan. I sləne bay, anga sa man zek anà ɗo ahay aday sə sləne way ataya nà, Apasay a Mbərom awan. 15 Əna ɗo aday Apasay a Mbərom inde à mivel anahan inde ata nà, a mba apan sə gəzlan alay pi zek wa anà way ahay lele. Əna zek anahan a kutok nà, ɗowan a mba apan sa san 'am anahan a bay. 16 Anga Deftere a Mbərom a wa: «Sa san abayak nga ana Mbərom a nə wayaw? Ɗowan inde saa təkəren 'am a sləmay ibay.†» Aya, manay nà, Apasay a Mbərom inde à mivel a manay, aday mə bayak nà, way kawa ana Yesu Almasihu a sə bayak ata awan.

3

Ɗo si mer su way ana Mbərom ahay

1 Matanan mərak uno ahay, à alay uno sa zlak ayak àga kwanay ata nà, na mbak apan sa jak ikwen way ahay kawa abay ni jan anà ɗo ahay aday Apasay inde à tinen inde coy ataya bay. Na jak ikwen ayak aɗəka nà, kawa ɗo sə daliyugo ahay, anga kwanay a à alay ata nà, kawa gwaslay ahay mba, kə təren ɗo sə pərahan azar anà Yesu Almasihu mə jəra aya fan bay. 2 Anga nan, nə tətakak ikwen anan à alay ata ɗukwen nà, way ma da 'am aya bay ataya re, bina winen ma da 'am ataya nà, ki mben apan fan bay.* Aday kwa abay â ga nə həna biten təkeɗe ɗukwen, ki mben apan fan bay re, 3 anga kwanay hwiya kawa ɗo sə daliyugo ahay mba. Bina hwiya kwanay apan i gen sərak ahay pi zek, aday atəre ɗukwen, way a kwanay re. Ata nà, kwanay kawa ɗo sə daliyugo ahay ba? Aday ki gen nà, way su ɗo sə daliyugo aya kutok biɗaw? 4 Kak aday azar su ɗo a kwanay aya ta wa: «Manay nà, ɗo ana Pol ahay» aday ɗo hinen ahay ite ti ja: «Manay nà, ɗo ana Apolos ahay», ata ki gen way matanan ataya nà, kwanay ɗo sə daliyugo aya sabay kutok ɗaw?

5 Apolos ata nà, awan a maw? Pol nà, winen wayaw? Manay nà, ɗo si mer su way a Mbərom ahay coy. Ma ga nə mer su way sə ɗakak ikwen anan ləbara ana Yesu Almasihu anga aday kə̂ ɗəfen apan nga. Kuwaya, manay ma ga nə mer su way mbala ana Mbərom a sə ngaman umo apan sa ga ata awan. 6 Manay ma ga nà, kawa ɗo sa ga mer su way à guvo ahay. Nen sə lahak ayak sə ɗakak ikwen anan 'am a Mbərom ata nà, nə tərak kawa ɗo sa casl way à guvo. Apolos, winen a zlak ayak nà, a pərahan azar anà mer su way a Mbərom àga kwanay kawa ɗo sə pəkan a'am anà zahav sə way a ma casl ata awan. Əna sa har anan zahav sə way ata nà, zek a Mbərom awan. 7 Matana kutok, ɗo sa casl way tu ɗo sə pəkan a'am fok a tinen a, cew maya ta slak awan a ibay. Əna si zek a Mbərom a tə alay anahan ɗo sa har anan zahav sə way ata awan. 8 Natiya kutok, â ga nə nen Pol, ɗo sa casl, â ga nə Apolos, ɗo sə pəkan a'am, cew maya manay a, awan inde kə̀ gəzlak manay pi zek wa ɗaw? Əna zek a Mbərom i varan umo magwagway si mer su way anà kuwaya pə herreɓ sə ayanga a manay. 9 Manay cew maya tə Apolos a nà, mə japay nə pi mer su way a Mbərom awan. Kwanay a kutok, kə təren nà, guvo a Mbərom ata awan.

Aday asa kə təren kawa doh aday Mbərom winen apan i han ata re. 10 Nen nà, Mbərom kà gak umo sumor anahan, bina sə dazlan anan mer su way ata àga kwanay nà, nen awan. Matanan kutok, nə tərak ɗo mərike a sa san sa han doh ata awan. Nə pəkak anan saray sə way a coy. Aday ɗo hinen ahay tinen apan ti han apan. Əna kuwaya â han apan ɗukwen, tə wurwer awan. 11 Saray su doh nà, ma pak a coy. Saray su doh ata nà, Yesu Almasihu. Ɗowan inde i mba apan sa pak uda maza sabay. 12 Pə saray sə way ata kutok, ɗo ahay bayak a tinen apan ti han apan. Azar a ta han apan tə guro, azar aya ɗukwen ta han apan tə rəslom, azar aya ite tu kon mə jəra aya awan. Aday jəba su ɗo azar aya ite, tinen kutok nà, ta han apan tə dədom, tə mapapar, aday azar aya kutok tə gusuko. 13 Aya əna, pə luvon sə sariya kutok nà, jiyjay i dav pi mer su way ana kuwaya fok. Mbərom i kataɓ anan mer su way ana kuwaya tə uko. Ata aday ɗi canan anà mer su way a mənuko ahay kutok, kwa â ga nə lele, kwa â ga nə lelibay, ata ɗi san kutok. 14 Kak aday uko kà mbak apan sa vak anan mer su way à ɗowan a bay nà, ata winen i njaɗ magwagway anahan. 15 Əna kak uko kà mbak apan sa vak anan mer su way a ɗowan a ite nà, i njaɗ awan bay. Zek anahan a dada nà, i tam, əna i tam nə wurcihew wurcihew kawa ɗo sə təmay ahay à 'am sə uko wa, alay məgaɓar awan.

16 Kwanay nà, kə təren kawa doh sə mazlaɓ a Mbərom, aday Apasay anahan mə njahay a à mivel a kwanay inde. Wita nə kə sənen apan itəbay ɗaw? 17 Kak ɗowan a kə̀ nəsek anan doh sə mazlaɓ a Mbərom ata nà, Mbərom i lize anan ɗowan ata awan. Anga doh sə mazlaɓ a Mbərom nà, cəncan awan, aday kwanay ɗukwen doh ata awan.

18 Natiya kutok, ɗowan â sa njəkan uda anà zek anahan bay. Kak ɗowan a inde à wulen a kwanay kà jak winen nə ɗo ma san way a pə daliyugo a anan nà, â təra zek anahan nə ɗo mindel a aɗəka, aday â njaɗ kəlire ɗiɗek a kutok. 19 Anga asan way su ɗo sə daliyugo ahay nà, Mbərom a ca apan nə wita nə mindel kəriya awan. Deftere a Mbərom a ja nà: «Mbərom a mbazl anan ɗo ma san way aya à ɓalay sə wurwer a tinen aya inde.†» 20 Aday a ja asa re, a wa: «Mbərom Fetek a san nà, abayak nga su ɗo ma san way aya nə way kəriya aya awan.‡» 21 Anga nan kutok, ɗowan â sa həran nga anà zek anga ɗo zənzen a bay. Sənen aɗəka nà, way ahay fok nə ana kwanay. 22 Â ga nə nen Pol, â ga nə Apolos kabay Piyer nà, manay a fok nə ana kwanay a biɗaw? Aday, kwa daliyugo, kwa sifa, kwa amac, kabay way sə alay a həna a anan, kabay way sa nay à alay a azanan pa 'am ata awan fok nà, ana kwanay awan. 23 Aday zek a kwanay a ite nà, sə lavay kwanay ɗukwen nə Almasihu. Aday Almasihu a ite ɗukwen, ana Mbərom awan.

4

Ɗo maslan ana Yesu ahay

1 Sənen apan lele, manay ɗo maslan ana Almasihu ahay nà, ɗo si mer su way anahan ahay. Mbərom a varan umo anan mer su way sə ɗakan anan anà ɗo ahay way anahan abay mi ɗer aya kwakwa ata awan. 2 Natiya kutok, ɗo si mer su way a aday ti mbəsakan mer su way à alay inde ata nà, sumor a nà, ɗo ɗiɗek awan. 3 Nen a aday nà, kə̂ gəɗen uno azar, kî jen nə nen lele kabay nen lelibay fok nà, awan a jalay nen bay. Kwa â ga nə ɗowan aya inde tinen apan ti guɗo azar ata dəp nà, awan a jalay nen bay re. Kwa mez si zek uno təkeɗe kà jak uno awan a ibay. 4 Anga nen a nə bayak nà, awan a mi ɗer a inde aday təɗe abay sə guɗo apan azar nə ibay. Əna kutok nà, u no sa ja nə nen na ga ines itəbay ata bay re. Suu go sariya nà, zek a Mbərom a tə alay anahan awan. 5 A nak ikwen sə lahan pa 'am anà Mbərom sa gan sariya anà ɗo ahay nà, angamaw? Ben luvon a aday Bahay a mənuko i sa ga sariya ata aday. Winen a kà nak kutok nà, i dav anan jiyjay anahan pə way a mi ɗer a ì iɗe zənzen a inde ataya, i kay anan ahay uho way sə mivel sə ɗo ahay kutok re. À alay ata kutok, Mbərom i həran nga anà kuwaya pi mer su way anahan ma ga aya awan.

6 Mərak uno ahay, nə vindek ikwen ayak minje sə way a anaya pə manay tə Apolos nà, anga aday kə̂ sənen way a mi ɗer aya uda ata awan. U no nà, pərihen anan azar anà way a mə vinde à Deftere a Mbərom inde ataya awan. Kə̂ həran anan nga anà zek a kwanay anga ɗo kərtek, aday sə kəɗey anan ɗo azar aya bay. 7 Anga, sa jak iken nà, kə zalay ɗo azar a nə wayaw? Awan anak a inde aday kə təma pə Mbərom wa bay nə maw? Ibay fok. Ka ga anan ti zek kawa ka njaɗ tə alay anak a ite nà, angamaw?

8 A ga pikwen nà, kə njiɗen anan way ahay fok, kwanay ɗo zlile aya awan, aday ki jen nà, kwanay bahay ahay. Aday kə bayiken nà, manay nə bahay ahay itəbay. Abay â ga nə matanan cukutok nà, wita lele, ɗi ga bahay ata nə pə kərtek a jiga bugol biɗaw? 9 Aya nà, matanan bay. Manay nə ɗo maslan anà Yesu Almasihu ahay. Əna Mbərom a təra manay kawa ɗo mədakwidok aya awan, kawa ɗo kəriya aya awan, aday ma ɓan aya coy saa vaɗ manay pa 'am sə ɗo ahay fok ata awan. Mə təra kawa way sə gəsle anan pə iɗe sə ɗo ahay, kwa pə iɗe ana maslay a Mbərom ahay re. 10 Ɗo sə daliyugo ahay ta ca pumo nà, kawa mindel ahay, anga manay apan mi ɗakay anan ləbara ana Almasihu. Aday a ga pikwen nà, kwanay kə sənen way zle, anga ajapay a kwanay tə Yesu Almasihu ata awan. Manay ite nà, ɗo bəle aya awan. Kwanay nà, məgala aya awan. Manay nà, ɗo ahay tə kəɗey manay, aday tə varak ikwen mazlaɓ anà kwanay bugol kutok. 11 Hus həna biten ɗukwen nà, may winen apan i rawaɗ manay, manay apan mi mac tu jom re. Zana lele aya inde pumo itəbay re, ta taa ndaɓay manay nə hwiya. Manay apan mi bar nə karara kawa doh a manay nə inde itəbay. 12 Mə rəzlen à nga wa anà mer su way nə ndekərkərre, anga aday mâ njaɗ sa tar alay à 'am.* Kwa tə gənahak umo dəp nà, manay ma ma nga sə pəsen atan anan aɗəka nà, 'am lele aya awan. Tə jugurak pumo wa 'am dəp nà, mə ɗəma anan ca. 13 Ɗo ahay ti rac manay ta 'am, əna manay mi bənan atan mbac aɗəka re. Ti ga alay tə manay kawa kwaskwalay. Həna hwiya ma nan anà ɗowan bay, kawa ruhom sə daliyugo a anan.

14 Nə vindek ikwen ayak nà, anga sə pəkak ikwen waray ì iɗe pə way a kwanay sa ga ataya bay, əna anga u no sa jak ikwen ayak panan wa lele, kwanay wan uno ahay, car uno ahay. 15 Kwa abay â ga nə ɗo ahay inde bayak a tə baslay zek bay sa zlak ayak àga kwanay saa ɗakak ikwen anan ləbara ana Almasihu dəp nà, bəbay a kwanay pə cəveɗ sə pərahan azar anà Yesu Almasihu inde kərtek nə, nen a hwiya. Na ja matanan nà, anga sə ɗakak ikwen anan ləbara mugom a nà, nen. Kwanay kə təmihen sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu nə à alay uno wa. 16 Anga nan kutok, nə cəce pikwen wa nà, pərihen anan azar anà azla uno awan. 17 Matanan nə slənak ikwen ayak Timote, winen wan uno ləliwe uno awan, winen ma ɗaf nga pə Bahay a mənuko Yesu a nə lele. Winen kà sak a dəzlek ayak nà, i ɗakak ikwen anan cəveɗ uno sə pərahan azar anà Yesu Almasihu nə lele. Wita nà, way uno sə ɗakan anan anà ɗo a Yesu ahay kwa aha fok ata awan.

18 Ɗo a azar aya tinen apan ti zlapay awan, à wulen a kwanay inde. Tə bayak nà, i ga nə ni zlak ayak àga kwanay sabay. 19 Əna kà zlak anan à nga anà Bahay a mənuko Yesu nà, nen apan ni zlak ayak bəse. Ata ni i san anan ɗo sə zlapay awan ataya nà, tə bəbal awan kəriya ɗaw, kabay məgala a tinen a inde acəkan ɗaw kutok. 20 Anga bahay a Mbərom nà, way məgala awan, bina abəbal awan bay. 21 A nak ikwen jiga nə maw? Nâ zlak ayak àga kwanay nə tə məkiɓek a ɗaw, kabay nâ zlak ayak nə tə asan zek a aday tə anjahay səkəffe à mivel inde ɗaw?

5

Way ma ga waray a à mamasl su ɗo a Yesu ahay inde

1 Ihe, nen apan ni sləne kwa ta sə wura fok, ta wa, 'am inde məduwen a àga kwanay. Nə sləne nà, ɗowan a inde nə tə nahay tə uwar ana bəbay anahan. Jəba sə way ata nà, kwa à mamasl su ɗo sə pəra ahay inde ɗukwen, ta gan may bay re. 2 Abay təɗe pə jəba sə way ata nà, ki yimen anan anan aɗəka, əna kwanay nà, gədek a zlapay anan re. Ɗo sa ga way matanan ata nà, kə rəzlen anan à wulen a kwanay wa bay aɗəka nà, angamaw? 3 Kwa â ga nə nen dəren tə kwanay, apasay uno winen inde tə kwanay. Ɗo sa ga way matanan ata nà, nen nə gəzlak anan sariya anahan a coy, kawa nen inde à wulen a kwanay. 4 Na jak ikwen ayak tə sləmay ana Bahay a mənuko Yesu həna nà, hilen nga pa 'am ata awan, aday nen a ɗukwen, apasay uno i ga inde à mamasl a kwanay, aday ɗukwen məgala ana Bahay a mənuko Yesu i ga inde re. 5 Aday ka sak a hilen nga ata nà, viren anan anan ɗowan ata à alay inde anà Fakalaw, aday ubor si zek anahan â lize. Ata nà, sifa anahan i tam pə luvon ana Bahay a mənuko saa may ata awan.

6 Kwanay apan ki zlambiren awan bugol nà, ki gen nə way lele ɗaw? Bina kə sənen sa jəka: «Wuɗah mənjœk cəna, a zlambar anan nuko nə fok» nà, kə sənen biɗaw? 7 Ines nà, kawa wuɗah ata awan. Matanan, pəken anan ines a kwanay ahay à wulen a kwanay wa. Natiya, ki təren ɗo ɗiɗek aya awan. Bina abay həna ata aɗəka nà, kwanay mə təra a nà, ɗo ɗiɗek aya coy, anga Yesu Almasihu kə̀ məcak kawa wan sə təman mə waslan a anà Mbərom pə luvon sa ga azar uko sə Pasəka ata awan.* 8 Anga nan kutok, guko azar uko sə Pasəka ata nə, tə way mənjəna wuɗah ata awan, kawa sa ja nà, tə mivel cəɗan'a aday à ɗiɗek a inde.† Bina mbəsakuko atə sədœk tə huwan, anga tinen way lelibay aya kawa wuɗah ata awan.

9 À ɗerewel uno sə vindek ikwen ayak hinen inde ata nà, na jak ikwen ayak biɗaw? Kâ saa jipen tu ɗo sa ján uho ahay bay. 10 Nə vindek ikwen ayak matanan ata nà, na ja nə pu ɗo sa ján uho ahay, ɗo sa ga ubor pə dala ahay, kabay ɗo sə van nga anà ɗo ahay, kabay ɗo sa ga pəra ahay, əna tinen abay ɗo sə daliyugo aya way anahan ata bay asanaw? Kak abay na ja nə pə tinen nà, wita si ki mbəsiken anjahay pə daliyugo biɗaw? 11 Əna na ja nà, pu ɗo aday a jan anà nga anahan a nà, winen ɗo a Yesu, aday cəkəbay winen ɗo sa ján uho, winen ɗo sa ga ubor pə dala, winen ɗo sa ga pəra, winen ɗo sa gaɗ mungwalay pu ɗo, winen ɗo sə vaway nga aday ɗo sa van nga anà ɗo ahay ata awan. Ɗo sa ga way matanan ataya nà, kə̂ tiren alay à tuwez jiga bay fok.

12-13 Mə zaray ənaw ahay pi zek tu ɗo sə daliyugo ataya aha, aday saa gan atan sariya awan anaw? Wita nà, mer su way a Mbərom awan. Aya əna, ɗo a Yesu ahay kutok nà, saa gan atan anan sariya a tinen ahay nə kwanay awan. Anga Deftere a Mbərom kà jak, a wa: «Rəzlen anan ɗo sə huwan ahay à wulen a kwanay wa.‡»

6

Sariya à wulen su ɗo a Yesu ahay

1 Awan a kə̀ slahak ikwen ù uko inde nà, ki men nga sa zla anan 'am a nə à man su ɗo sə pəra ahay. Wita kà zlak pi zek bay asanaw? Ki zlen anan 'am ata à man a ɗo a Yesu ahay biɗaw? 2 Kə sənen zle, saa gan sariya anà ɗo sə daliyugo ahay fok bugol nə mənuko ɗo a Yesu ahay asanaw? Kak aday matanan cukutok nà, way a cacəɗew ataya à mamasl a kwanay inde nà, ki mben apan sə cəcal anan bay nə angamaw? 3 Kə sənen ite sabay kələɗaw? Kwa anà maslay a Mbərom ahay təkeɗe nà, saa gan atan sariya ɗukwen, mənuko re. Aday way sə daliyugo a anan ataya nà, ɗi mba apan sa ga sariya təɗe təɗe sabay kutok ɗaw? 4 Matanan kutok, way kə̀ slahak anan ù uko inde anà mərak ahay nà, ta zla anan 'am a pə cakay su ɗo sə pəra ahay nà, angamaw? Tinen a aday nà, man a tinen inde lele à wulen su ɗo a Yesu ahay ibay. 5 Na ja matanan nà, anga aday way ata â gak ikwen waray. Bina ɗo ma san way a, kwa kərtek nà, inde à wulen a kwanay sə ndəvak ikwen anan 'am a itəbay ɗaw? 6 Iya, cəkəbay awan a kə̀ slahak anan ù uko inde anà mərak ahay nà, ta zla anan 'am a pə cakay su ɗo sə pəra ahay. Wita lelibay. Kâ si zlen anan kula sabay.

7 Aday asa, kak sariya inde à wulen a kwanay ahay cəna, pa 'am a Mbərom nə kə zluwen coy. Kwa abay ɗowan a gak ikwen nə maw, kwa a kəra pikwen wa nə way dəp nà, kə̂ njihen way a kwanay nə suwan biɗaw? 8 Aday cəkəbay sa ga way a lelibay ataya aday sə kəra way a nə kwanay awan. Aday ki gen anan way ataya nə anà mərak a kwanay aya awan dəge! 9 Kə sənen apan zle lele, ɗo sa ga way lelibay aya nə tinen ti njaɗ man à bahay a Mbərom inde bay. Sənen apan lele, ɗowan â sa njəkan uda anà zek anahan bay. Ɗo sa ján uho ahay, ɗo sa ga pəra ahay, tu ɗo sa ga mədigweɗ ahay, aday tu ɗo sa gan may anà uwar ahay sabay, tə pəlay sə nahay nə tu ɗo mungol aya, 10 ɗo sə akar ahay, ɗo sa ga ubor pə way ahay, ɗo sə vaway nga ahay tu ɗo sa gaɗ mungwalay pə ɗo ahay, ɗo sa van nga anà ɗo ahay, fok a tinen ti canan pə iɗe wa anà bahay a Mbərom bay. 11 Kwakwa ata nà, azar su ɗo a kwanay aya nà, ta gak ahay jəba si mer su way a lelibay ataya re asanaw? Əna həna, Apasay a Mbərom a mənuko sə ɗəfan apan ata kə̀ banak pikwen wa ines ahay, kə̀ tərak kwanay ɗo anahan ahay aday kə̀ tərak kwanay ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan tə sləmay a Bahay a mənuko Yesu Almasihu.

Zek su ɗo mə ndakay a nà, sə həran anan nga anà Mbərom

12 Natiya kutok, azar su ɗo a a bayak nà: «Cəveɗ inde sa ga way ahay fok.» Əna way azar aya nà, ti njaɗan 'am anan à nga biɗaw? Ta ja asa, ta wa: «Cəveɗ inde sa ga kwa ma fok.» Əna pi nen nà, u no sə təra ɓile sə awan bay fok. 13 Ta ja nà: «Way sa pa inde nà, anga kutov, aday kutov inde ɗukwen anga way sa pa re.» Ayaw, əna tinen a cew maya pə luvon a inde nà, Mbərom i naa lize atan mba. Aday ɗukwen, zek kutok nà, Mbərom a ndakay anan nà, anga sa ján anan uho bay. A ndakay anan nà, anga sə pərahan anan azar anà Bahay a mənuko Yesu. Aday ɗo sa gan nga ì zek a mənuko nà, winen a re. 14 Mbərom kə̀ slabakak anan ahay Bahay a mənuko Yesu à məke wa tə məgala anahan. I naa slabakay ahay mənuko ɗukwen, tə məgala anahan ata matanan re.

15 Kə sənen apan sa jəka zek a kwanay kə̀ tərak hawal si zek ana Yesu Almasihu biɗaw? Aya əna, ni gəɓa anan hawal si zek ana Yesu Almasihu ata aday ni japay anan tə uwar sa taa ján uho kutok asa ɗaw? Wita i ga zek sabay. 16 Kak kə mbakak anan zek anak anga sa ján anan uho matanan nà, ata kə tərak zek kərtek a tə ɗowan a kwanay sə japay maya ata kutok biɗaw? Anga Deftere a Mbərom a ja nà: «Cew maya a tinen a ti təra nà, zek kərtektəkke coy.*» 17 Aya əna, ɗo sə japay tə Bahay a mənuko Yesu nà, tinen tə tərak zek kərtek a à apasay inde coy.

18 Anga nan, mbəsiken 'am sa dah uho nə səfek à alay a kwanay wa. Ines azar aya fok, tinen ì zek inde bay. Əna ɗo sa dah uho ahay fok ta ga ines ata nà, pi zek a tinen a cərkəke way anahan. 19 Kə sənen apan zle lele, zek a kwanay a nà, doh ana Apasay a Mbərom Cəncan awan. Apasay a Mbərom mə njahay a à kwanay inde. Mbərom a varak ikwen anan. Anga nan, zek a kwanay a həna ɗukwen, kə liven apan nga sabay. 20 Bina Mbərom kə̀ bəmbaɗak kwanay masa nə ndəɗəmɗəmma bayan awan. Natiya, mbəsiken anan zek a kwanay â həran nga anà Mbərom kutok.

7

Agəɓa zek

1 Həna nà, ni mbəɗahak ikwen ayak apan pə way a kwanay sə cəcihey puno à ɗerewel a kwanay inde ata kutok. Lele bina maw nà, abay ɗowan â gəɓa uwar bay nə təɗe. 2 Aya əna kutok nà, kak ki mben apan sə njahay tətibay aday ta saa ján uho nà, suwan kuwaya â gəɓa uwar aday dəna ahay ɗukwen tâ zla à mbaz. 3 Asa atə mungol tə uwar anahan ɗukwen tə̂ mbəɗahan lœn ì zek ahay bay. 4 Zek ana uwar nà, ana winen a bay, əna anà mbaz anahan. Mungol ɗukwen matanan re, zek anahan ɗukwen anà winen a bay, əna anà uwar anahan. 5 Kâ si gen anan azay ti zek a kwanay ahay bay. Kak izəne anga kə ɗəfen alay a inde mənjœk sa ga amboh sə cəce way pə Mbərom wa aday. Pə dəɓa anahan a wa ɗukwen nà, jipen asa, bina Fakalaw i saa njaɗ pikwen cəveɗ sa njak kwanay ì ines inde, anga kə sənen sə lavan nga anà zek a kwanay tətibay ata awan.

6 Na ja matanan nà, sa jəka aday təktek gen matanan ata bay. Əna ki gen matanan nə lele. 7 Nen na gan may nà, abay kuwaya â njahay kawa nen mənjəna uwar nə lele. Əna kutok nà, Mbərom a varan məgala anahan anà ɗo ahay nə cara cara. Anà ɗowan hinen a varan məgala sə njahay mənjəna uwar.* Anà ɗo hinen asa, kə̀ varak anan məgala sə njahay tə uwar awan.

8 Həna nen apan ni jan ayak 'am anà ɗo mənjəna uwar ataya awan, anà dəna dalay ataya awan, aday anà mədukway sə uwar ahay fok: Suwan njihen mənjəna sə gəɓa zek ahay kawa nen. 9 Aya əna, kak ki mben apan sə njahay matanan tətibay nà, kuwaya â gəɓa uwar, dəna ahay ɗukwen tâ zla à mbaz, aday mədukway sə uwar ahay ite tâ zla à mbaz re, bina ki sii gen ubor pi zek ahay tə mindel.

10 Nen apan ni jan ayak anà ɗo mə gəɓa zek aya awan, 'am daɓdaɓaɓ awan. 'Am ata nà, sa nga uno a bay, əna ana Mbərom. Uwar â sa mbəsak anan mbaz anahan bay. 11 Aday, kak uwar a ɗowan a kà zlak way anahan nà, â sa zla à mbaz hinen bay. Â njahay taayak, kabay tâ ndav anan 'am a sə cəɓan atan pi zek ta mbaz anahan ata aday â ma agay. Aday mungol ɗukwen nà, â sa razl anan uwar anahan bay re.

12 Həna nen apan ni jan ayak anà ɗo azar aya nà, 'am sa nga uno awan, bina ana Mbərom bay. Na ja ite nà, hinahibay, kak ɗowan a kwanay a inde uwar anahan nə a ɗaf nga pə Yesu fan bay aday uwar anahan ata ɗukwen a nan sə njahay ta mbaz anahan nà, ɗowan ata â sa razl anan uwar ata bay. 13 Matanan re, kak uwar a inde à wulen a kwanay aday mbaz anahan nə a ɗaf nga pə Yesu fan bay, aday mbaz anahan ata ɗukwen a nan sə njahay tə uwar anahan nà, uwar ata â sa mbəsak anan mbaz anahan bay re. 14 Bina mbaz anahan a sa ɗaf nga pə Yesu fan bay ata nà, winen à mamasl su ɗo a Yesu aya coy, anga uwar a anahan. Matanan, uwar aday kə̀ ɗəfak nga pə Yesu a fan bay ata ɗukwen, winen à mamasl su ɗo a Yesu aya coy anga mbaz anahan. Kak abay matanan bay nà, gwaslay a kwanay ahay ɗukwen tə gəzlak tə Mbərom kutok biɗaw? Əna həna, tinen à mamasl su ɗo a Yesu ahay kutok biɗaw?

15 Aya əna, kak ɗowan a sa ɗaf nga pə Yesu fan bay ata, a nan sə mbəsak anan ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ata nà, i mba apan sə mbəsak anan. Anga nan kutok re, ɗowan mə mbəsak a ata nà, â ga nə mungol, â ga nə uwar, winen ma ɓan a ta 'am sə gəɓa zek tə winen sabay. Mbərom a ngamak ikwen nə saa njahay zay. 16 Iken uwar a ma ɗaf nga pə Yesu coy ata awan, ka san zle ki mba apan sa tam anan mbaz anak a təte ɗaw? Aday iken mungol ma ɗaf nga pə Yesu coy ata awan, ka san zle ki mba apan sa tam anan uwar anak a təte way anahan ɗaw?

Njihen kawa ana Mbərom a sə lavak ikwen anan zek ata awan

17 Uwec wa 'am uno sa jak ikwen ayak həna ata nà, lele cəna kuwaya â njahay nə kawa ana Mbərom a sə lavan anan zek ata awan, aday â pərahan azar anà anjahay anahan a kurre à alay ana Mbərom a ngaman ata awan. Na jan anà ɗo a Yesu ahay kwa aha fok nə kətanan.

18 Minje sə way həna: À alay a Mbərom sə ngamak ata nà, hinahibay iken ma gaɗ mədəndalas awan. Kak matanan nà, â bənak mbiyeɗ aday sa ɗer anan bay. Njahay a matanan. Kabay Mbərom a ngamak nà, iken ma gaɗ mədəndalas a bay nà, kâ sa gaɗ mədəndalas sabay re. 19 Agaɗ mədəndalas kabay agaɗ mədəndalas bay, cew maya fok tə tərak way kəriya awan. Way lele kərtek nà, aɗəfan apan anà 'am a Mbərom. 20 Kuwaya â njahay nà, kawa à alay a Mbərom sə ngaman ata awan. Ɗowan â sa mbəɗahan bay.

21 À alay a Mbərom a ngamak nà, iken ɓile a ɗaw? Kak matanan nà, kə̂ jalay awan bay. Əna kak cəveɗ inde aday ki təmay à ɓile ata wa nà, təmay wa re. 22 Bina, ɗa san zle, ɓile aday Bahay a mənuko kə̀ ngamak anan ata nà, winen ɓile a ɗowan sabay anga winen ɗo ana Bahay a mənuko. Əna, ɗo aday Bahay a mənuko a ngaman nə winen ɓile a itəbay ata nà, kə̀ tərak ɓile ana Almasihu kutok. 23 Kwa â ga nà, ɗowan a winen ɓile, kabay winen ɓile a itəbay nà, Mbərom kə̀ bəmbaɗak ahay kwanay, masa a nà, ndəɗəmɗəmma. Kwanay nà, kə̂ təren ɓile sə way sə daliyugo ahay sabay. 24 Mərak uno ahay, kuwaya â njahay nà, pə kərtek a tə Mbərom, kawa anahan sə ngaman à alay ata ata awan.

'Am anga mbalam ahay tə dəna dalay aya awan

25 Kə cəcihen puno wa 'am sə mbalam ahay ta sə dəna dalay aya awan. Ni mbəɗahak ikwen ayak apan həna ata nà, 'am sa nga uno awan, bina Mbərom su jo ahay bay. Aya əna, ɗəfen nga pa 'am uno ata awan, anga Mbərom kà gak uno sumor sə təra nen ɗo ɗiɗek awan.

26 'Am uno ata nà, həna: Lele nà, sə njahay pə ananak a həna ata awan, bina ɗəce ahay inde həna bayak awan. 27 Kak iken, uwar anak inde nà, kâ razl a pi zek wa bay. Aday kak uwar anak ibay ite nà, kə̂ pəlay sə zəɓa bay re. 28 Aya əna, kwa ɗowan a kə̀ zəɓak dalay ɗukwen, kà gak ines bay. Aday kak dəna dalay a kà zlak à mbaz ɗukwen, kà gak ines bay re. Əna sənen apan lele, ɗo mə zəɓa zek aya nà, ɗəce ahay inde bayak a pə daliyugo a anan, aday ɗukwen u no ɗəce ataya tâ tak ikwen à nga bay.

29 Mərak uno ahay, way a u no sə ɗakak ikwen anan ayak ata nà, həna: Alay a mə mbəsakak uko a bayak a sabay, way ahay fok, ti ndav. I ban pə winen a anan wa nà, ɗo tə uwar aya ɗukwen tə̂ varan a mivel a tinen anà Mbərom nə kawa à alay a tinen mbalam aya ata re. 30 Matanan ɗo sa yam ahay ɗukwen, tə̂ njahay kawa tinen apan ti yam bay. Ɗo mə taslay mivel aya ɗukwen, tə̂ njahay kawa tinen apan ti taslay mivel bay. Ɗo sə sukom way ahay ite nà, way a tinen mə sukom ataya, â gan atan à nga wa bay. 31 Ɗo sa ga mer su way tə way ahay pə daliyugo a anan ɗukwen, tâ ɗaf anan abayak nga a tinen dook pə way ataya bay. Bina daliyugo a kawa ana mənuko sa ca apan həna ata nà, i ndav asanaw!

32 Na ja matanan ata nà, u no awan â wusek ikwen nga bay. Ɗo mbalam a nà, a ɗaf abayak nga anahan fok nà, pi mer su way a Bahay a mənuko Yesu, anga aday â zlan à nga. 33 Ɗo tə uwar a ite nà, abayak nga anahan nə pə way sə daliyugo ahay. A nan sa gan nga anà uwar anahan aday sa zlan à nga. 34 Natiya abayak nga anahan nə pə Bahay a mənuko vərre sabay, kə̀ gəzlak cew. Matana re, uwar aday mbaz a tinen ahay ibay tə dəna dalay aya ɗukwen, abayak nga a tinen pi mer su way a Yesu re. A nan atan sə varan anan ajalay nga a tinen tə apasay a tinen fok anà Bahay a mənuko. Aya əna, uwar ta mbaz ite nà, a bayak pə way sə daliyugo ahay, anga a nan sa gan nga anà mbaz anahan aday â zlan à nga.

35 Na ja matanan anga u no sa mak ikwen zek, bina nə gafak ikwen 'am pə awan a ibay. Na gan may aɗəka nà, tiven nə pə cəveɗ lele awan, aday pərihen anan azar anà Bahay a mənuko nà, tə mivel kərtek a re.

36 Nen apan ni jan ayak 'am həna asa nà, anà wan njavar aya tə dəle a tinen ahay. Hinahibay wan njavar ata i bayak way pə dəle anahan ata awan, aday pə dəɓa wa a ca apan i mba apan sə ɗəma təte sabay anga ta gak iɗe pi zek ahay a zalay ike nà, suwan tə̂ gəɓa zek. I təran atan ines bay re. 37 Aday kak wan njavar ata a ca apan nə i mba apan sə ɗəma sə njahay mənjəna sə gəɓa anan dəle anahan ata təte way anahan nà, â gəɓa anan sabay. Kak ɗowan a gafan apan 'am bay, a bayak apan à mivel anahan a wa nà, wita, kà gak way lele re. 38 Natiya kutok, ɗowan a kə̀ gəɓak anan dəle anahan nà, kà gak way lele awan, aday ɗowan a kà mbak apan sə ɗəma, kə̀ gəɓak anan sabay ɗukwen, kà gak way lele sə zalay ɗowan a hinen ata awan.

39 Uwar nà, à alay a mbaz anahan winen tə iɗe mba ata nà, cəveɗ anahan inde sa zla way anahan ibay. I i njaɗ cəveɗ nà, si pə luvon a inde mbaz anahan ata kə̀ məcak aday. Ata i mba apan sa zla à mbaz maza awan. Əna kutok nà, â zla nə àga ɗo sə ɗaf nga pə Yesu. 40 Aya əna, pi nen ite, a zla pi zek nà, suwan â njahay mənjəna mbaz. Ata ataslay mivel anahan i ga inde zal winen ù doh sa mbaz ata awan. Matanan, anga a ga upo nà, Apasay a Mbərom a ì nen inde ata sə ɗuko anan 'am ata awan.

8

Sluweɗ sə pəra

1 Həna nà, ni mbəɗahak ikwen ayak pə way a kwanay sə cəcihey ahay puno anga sluweɗ sə pəra ata awan. Kwanay ki jen nà: «Mənuko fok, ɗa san way zle.» Acəkan. Əna asan way ata a varan ahar nga anà zek. Way sa man zek ù ɗo aɗəka nà, asan zek a à wulen a mənuko inde ata awan. 2 Kak ɗowan inde à wulen a kwanay kà jak a san way zle coy nà, ata winen kə̀ sənak way təɗe kawa ana Mbərom sa gan may ata fan bay. 3 Aya əna, ɗo sə pəlay Mbərom aɗəka nà, Mbərom ɗukwen i ja, a san a ɗowan ata zle re.

4 Pa 'am sə arac sluweɗ sə pəra ata nà, təɗe abay ɗi rac ɗaw? Ɗa san zle, pəra aday nà, way kəriya awan. Sifa uda ibay. Ɗa san zle re, Mbərom inde nà, winen a kərtektəkke, maza ibay. 5 Tə ɗiɗek a nà, ɗo ahay tinen apan ti həran nga anà way ahay à bagəbaga mburom aday pə daliyugo kawa tinen mbərom ahay. Pə tinen nà, mbərom ahay inde tə bahay ahay inde bayak a sə ɗəfan atan apan. 6 Cəkəbay, pə mənuko ite nà, ɗa san zle Mbərom inde nà, kərtek, Bəbay a mənuko, winen sə ndakay way ahay fok pə daliyugo. Ɗə njahay tə sifa ɗukwen, anga sə həran nga anà winen awan. Bahay a mənuko inde kərtek ɗukwen, winen Yesu Almasihu, way ahay fok mə ndakay a nà, tə alay anahan. Aday sə varak uko sifa sa ndav bay ata nà, winen a re.

7 Aya əna, kwa ɗa san apan zle pəra nə way kəriya a aday sifa uda ibay dəp nà, ɗo azar aya ta san bay. Anga tinen apan ti rac sluweɗ sə pəra ata nà, tə bayak nə pəra inde acəkan, bina tinen bəle aya pə cəveɗ sə pərahan azar anà Mbərom. Ata tə bayak nà, arac sluweɗ ata kə̀ nəsek atan pa 'am a Mbərom. 8 Ɗa san apan zle, sə japay mənuko pi zek tə Mbərom nà, way sa pa bay. Ɗə rəcak sluweɗ ata nà, awan i zəga mənuko pə cəveɗ a Mbərom bay. Ɗə rəcak bay təkeɗe ɗukwen, awan i kəcak uko pə cəveɗ a Mbərom bay re.

9 Əna, gen anan ngatay anà zek aday! Kwa â ga nà, abay cəveɗ inde sa pa way ahay fok dəp nà, kî pen bay anga hinahibay ki sa zluwen anan mərak a kwanay bəle aya à cəveɗ a Mbərom wa. 10 U no sa jak ikwen ayak nà, ɗowan a bəle ata kə̀ canak anak ì iken, ɗo sa san way ata, à man sa rac sluweɗ sə pəra nà, a ga apak nə winen i rac bay bugol ɗaw? 11 Ca apan, tə asan way anak ata nà, kə zluwek anan mərak anak a bəle ata, à cəveɗ a Mbərom wa. Yesu Almasihu a mac nà, anga mərak anak ata biɗaw? 12 Ka sak a ga matanan sə zluwe anan mərak anak à cəveɗ a Mbərom wa, aday kə nəsek anan ajalay nga anahan a bəle ata nà, wita kə nəsek nə pa 'am ana Yesu Almasihu a re. 13 Matanan, kak ni rac sluweɗ sə pəra aday ni zluwe anan mərak uno bəle awan à cəveɗ a Mbərom wa cukutok ata nà, suwan ni rac sluweɗ sə pəra ata sabay jiga awan! U no nà, mərak uno bəle ata â zluwe à cəveɗ a Mbərom wa bay!

9

Pol a ga minje pi zek anahan

1 Həna nà, ni gak ikwen ayak minje sa 'am ata pi zek uno awan aday. Awan inde mə gufo apan 'am a ɗaw? Na wa, nen ɗukwen ɗo maslan a Yesu a re ba? Nə canak anan anà Bahay a mənuko Yesu njœk tə iɗe uno biɗaw? Aday kwanay kə təren ɗo ana Yesu Almasihu ahay nà, anga nen a sə ɗakak ikwen anan ləbara mugom ata re biɗaw? 2 Kwa abay â ga nà, ɗo azar aya tə təmahak nen kawa ɗo maslan a Yesu bay nà, kwanay dada nà, kə sənen apan zle nen ɗo maslan anahan way anahan, bina kə təren ɗo ana Yesu ahay nà, anga nen sə ɗakak ikwen anan 'am a Mbərom ata awan. Natiya, anga kwanay nà, ma ca awan uho lele, nen nə ɗo maslan a Bahay a mənuko Yesu acəkan.

3 Ɗo ahay inde ta taa mo mungok. Həna ni mbəɗahan atan ayak apan: 4 Na slak sa njaɗ way sa pa ti mer su way uno biɗaw? 5 Na slak aday mi zla miya tə uwar à man si mer su way uno, kawa ɗo maslan azar aya tə mərak a Bahay a mənuko ahay tatə Piyer ata itəbay ɗaw? 6 Asa abay təɗe sa ga mer su way tə alay a manay aday mâ njaɗ way sa pa ite nà, manay tə Barnabas cuwcuwwe kələɗaw? 7 Suje inde, i ga mer su way mənjəna sə haman apan nà, inde ɗaw? Ɗowan inde i jule way à guvo mənjəna sa tar way anahan sə julœn ata à 'am nà, inde ɗaw? Kabay ɗo sa ɓal sla inde aday a njaɗ sa sa pay a bay nà, inde ɗaw?

8 Way uno sa jak ikwen ayak a anan ata nà, a nay à ajalay nga su ɗo zənzen a wa ɗəkɗek bay, anga mə vinde awan, à Tawrita inde re. 9 Mə vinde a à Tawrita a Musa inde nà, Mbərom a wa: «À alay a sla winen apan i gak mer su way à guvo nà, kâ sa ɓanan mbulo pa 'am anga sə gafan 'am pə arac way bay.*» Kwanay kə bayiken, Mbərom a ja 'am ata nà, pa sla ahay ɗəkɗek coy ɗaw? 10 Ɗiɗek a nà, a ja 'am ata bugol nà, anga manay a biɗaw? Acəkan. Mə vinde a anga manay a wanahan. Ɗo sa ga mer à guvo, tu ɗo sa zlaɓ a ndaw a nà, ta ga mer su way ata nə tə ajalay nga saa njaɗ way sa pa ata biɗaw? 11 Mə ɗakak ikwen anan 'am a Mbərom nà, manay kawa ɗo sa casl way à guvo ata awan. Kak matanan nà, təɗe abay mi njaɗ way sa pa à kwanay wa biɗaw? 12 Kak abay ɗo azar aya nà, cəveɗ a tinen inde sa njaɗ way sa pa pə kwanay wa cukutok nà, manay mi njaɗ pikwen wa zal tinen bugol biɗaw? Aya əna, mə ngəmak sa ga matanan bay, ma ban mbac, anga a nan umo nà, awan â van saray anà ləbara a Yesu Almasihu bay.

13 Kə sənen apan zle, ɗo sa ga mer su way ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ahay nà, ta pa nà, way a ma var aya ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ata biɗaw? Aday asa, ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom ɗukwen, ta rac sluweɗ sə way a tinen sə gəɗan dungo ataya biɗaw? 14 Matana re, ɗo sə ɗakan anan ləbara a Yesu mugom a anà ɗo ahay ataya nà, Bahay a mənuko a ja nà, ti pa way nə ti mer su way a tinen sa ga ata awan.†

15 Əna nen nà, nə bənak anan bitem anà 'am ata bay. Aday a nan sa ja ɗukwen, nə vinde nà, anga u no sə cəce kutok bay re. A'ay, suwan nâ mac, ta sa saa cəce nà, na. Bina, ata ni i mba apan sə həran nga ì zek anga nan sabay. 16 A nan sa ja nà, ni həran nga ì zek anga sə ɗakay anan 'am a Mbərom bay. Anga ni ɗakay anan nà, tə bəlaray. Na sak a ɗakay anan bay ata ɗukwen, i buno ɗəvac re. 17 Abay â ga nə na ga mer su way ata sə bəlaray bay nà, wita ni cəce magwagway kutok. Aya əna, matanan bay. Sə vuro anan mer su way ata à alay inde nà, Mbərom awan. Anga nan, ni cəce awan bay. 18 Kak matanan cukutok nà, magwagway uno ì mer su way ata inde nà, maw? Ni ɗakay anan ləbara mugom ata nà, kəriya awan, mənjəna sə cəce awan pu ɗo wa. Təɗe abay ni cəce magwagway pi mer su way ata awan, əna ni gan may sə cəce bay.

19 Abay à məndak wa nà, nen ɓile ɗaw? A'ay! Na var anan nga uno kawa ɓile anga sa man zek anà ɗo ahay fok, anga aday, â ga zek nà, ɗo ahay bayak a tâ njaɗ sa ɗaf nga pə Yesu ite. 20 Natiya kutok, mi njahay tə Yahuda ahay kawa nen Yahuda ahay, anga aday tə̂ təma Yesu kawa bahay a tinen. Tu ɗo sə ɗəfan apan anà Tawrita a Musa ahay nà, ni njahay tə tinen kawa nen nə ɗəfan apan anà Tawrita a Musa ata re. Kwa â ga nà, bəlaray ni ɗəfan apan anà Tawrita ata bay nà, ni ga matanan, anga aday tə̂ təma sa ɗaf nga pə Yesu. 21 Tu ɗo sa san Tawrita a Musa ahay bay ite, mi njahay tə tinen kawa nen ɗo sa san Tawrita bay re, anga aday tə̂ təma sa ɗaf nga pə Yesu. U no sa ja nà, ni ɗəfan apan anà 'Am a Mbərom bay bay. Nə ɗəfan apan anà 'am ana Almasihu aɗəka. 22 Tu ɗo sa ɗaf nga pə Yesu aday tinen bəle ataya ɗukwen, mi njahay tə tinen kawa nen bəle awan, anga aday tâ njaɗ məgala sə pərahan azar anà cəveɗ a Yesu tə ɗiɗek awan. Natiya awan, ti zek uno nà, ni təra kawa ɗo ahay fok, anga kwa kəkəma kəkəma ɗukwen, nâ njaɗ sa tam anan ɗo azar awan. 23 Aday nâ ga nə ma ma, na ga fok nà, anga aday ləbara a Yesu mugom a â ta 'am, aday nâ njaɗ sə təma magwagway a Mbərom saa varan à ɗo ahay ata awan.

24 Kə sənen zle asanaw, ɗo ahay bayak a ti haw aday sa njaɗ a magwagway, əna saa njaɗ sə dəzle pə magwagway ata nə ɗo kərtektəkke. Kwanay həna ɗukwen, hiwen nə kawa ɗo saa njaɗ magwagway ata re. 25 Ɗo sa gan may sa haw fok, a kəta anan nga anahan nə lele, anga aday â zalay ɗo ahay. Ata i njaɗ magwagway sə ahaw anahan ata kutok. Əna magwagway anahan ata nà, a njahay bay. Way sa ndav bəse. Aya əna, mənuko nà, ɗi kəta anan nga a mənuko lele nà, anga sa njaɗ anan magwagway sa ndav itəbay ata awan. 26 Anga nan kutok, ni haw nà, iɗe zuhhwe pa 'am. Nen kawa ɗo sa nja gwiya kəliyya sa vaɗ yugo zləszlas ata bay, əna ni car nà, pa wan sə gwiya wanahan. 27 Ni kəta anan zek uno lele, anga aday â ɗəfo apan, bina nen ɗo sə ɗakan anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay ata nà, nâ sa təra nen a na slak sabay bay.

10

Pol a ga minje pə Isəra'ila ahay

1 Mərak uno ahay, u no sa mak ikwen anan ayak à nga inde nà, way sə təra pə bije a mənuko ahay à kiɓe inde à alay a Musa sə njahan atan ahay pa 'am wa ata awan. Mbərom kà bak atan fok à mezeze sə mugudongudon anahan inde, aday fok a tinen a tə takasak à bəlay ata wa.* 2 Tinen a fok, tə tərak kawa Musa a gan atan baptisma à mugudongudon ata inde, aday à bəlay ata inde re. Matanan tə tərak ɗo mə japay aya tə Musa kutok. 3 Tinen a fok ta pak way sa pa kərtek a, way sa pa sə dazay à mburom wa ata awan.† 4 Aday ta sak a'am kərtek a, a'am mbala a Mbərom sə varan atan ahay, a ngəzay ahay à pəkəraɗ wa ata awan.‡ Pəkəraɗ a Mbərom sə varan atan ata nà, winen Yesu Almasihu, ɗo sa taa lagay atan ata awan. 5 Tə winen ata təke ɗukwen, zek məduwen a su ɗo kà zlak anan à nga à Mbərom bay. Anga nan, tə məcak à kiɓe inde tololo pa man pa man.§

6 Natiya kutok, à way a mə təra ataya inde nà, sumor a nà, sənuko wa way inde. A nan sə ɗakak uko anan nà, mənuko ɗukwen ɗâ sa ga iɗe pə way lelibay aya kawa tinen sa taa ga ataya sabay.* 7 Anga nan kutok, kə̂ ɗəfen anan apan anà pəra ahay, kawa azar su ɗo a tinen aya sə ɗəfan ahay apan ata bay. Deftere a Mbərom a ja nà: «Ɗo ahay tə njahay sa pa way, aday tə slabak sə gəslen pa 'am anà pəra kutok.†» 8 Aday, mənuko ɗukwen, ɗâ sa ján uho kawa azar su ɗo a tinen aya sa taa ga ata bay re. Bina Mbərom kə̀ vəɗak atan à luvon kərtek inde, abaslay sə ɗo ahay i ga mbulo kwa kuro cew nga maakan (23,000).‡ 9 Aday asa, mənuko ɗukwen, ɗâ sa jugwar 'am pə Bahay Mbərom wa anga sa ca panan mazan kawa azar su ɗo a tinen aya sa taa ga ata bay re. Bina, dədew ahay tə rəcak atan, tə məcak. 10 Aday asa re, mənuko ɗukwen, ɗə̂ gəɗan azar anà Mbərom kawa azar su ɗo a tinen aya sa taa ga ata bay re. Bina maslay a Mbərom a sa taa vaɗ ɗo ata kə̀ lizek atan.

11 Natiya kutok, Mbərom a ga anan way ataya nà, anga aday ɗâ san wa way à minje sə way ataya wa. Tə vinde anan way ataya ɗukwen, anga aday ɗâ san pi zek mənuko ɗo sə biten anaya pə uho mədakwidok a anan nà, ɗa ga way ataya sabay.

12 Matanan, ɗowan a kə̀ bayakak winen tə məgala à cəveɗ a Mbərom inde nà, â gan ngatay ì zek, bina i sa zluwe à cəveɗ ata wa. 13 Ubor sə way sa njak kwanay ataya nà, a tan à nga anà kuwaya fok. Aya əna Mbərom nà, winen inde bəse tə kwanay, i mak ikwen zek. I mbəsakan kwanay à 'am anà ubor sə way ataya zal məgala a kwanay bay. Ubor sə awan a kə̀ njəkak kwanay nà, winen a i varak ikwen məgala sə ɗəma anan aday i tak ikwen cəveɗ sə takas wa.

Kî gen pəra sə awan sabay

14 Natiya kutok, car uno ahay, u no sa jak ayak nà, kî gen pəra sə awan sabay jiya awan. 15 Na san zle, kwanay sə sləne 'am uno ataya nà, ɗo ma san way aya coy. Anga nan, jilen pa 'am a nen sa jak ikwen ayak anaya aday. Na jak ikwen ayak nà, 'am lele ɗaw, kabay 'am lelibay a ɗaw? 16 Ni ga minje ta sa pa way sa pa cəncan a aday. Ɗa sa way à gəsa'am wa pə kərtek a ta sə ngəran à Mbərom nà, ɗə japay ata nà, tə mez a Yesu Almasihu biɗaw? Aday ɗa pa tapa sə pen pə kərtek a nà, ɗə japay ata nà, ti zek a Yesu Almasihu a re biɗaw? 17 Tapa sə pen nà, kərtek. Aday mənuko a bayak ata nà, mənuko a fok ɗə japay kərtek, anga ɗa pa nə tapa sə pen a kərtek ata awan.

18 Ni ga minje tə Isəra'ila ahay re asa aday. Tinen nà, ta taa waslay way anga Mbərom. Aday ɗo sa rac sluweɗ sə way ataya nà, tinen mə japay a tatə Mbərom a asanaw?

19 Matanan, u no sa ja nə maw? Tə waslak anan way anà pəra nà, ta ga nə way ɗiɗek a ɗaw? Kabay zek a pəra aday nà, ma à ɗowan sumor a bugol anaw? 20 Awan a ɗowan sumor a bay. Aya əna, sənen apan, way a tinen a sə waslay ata nà, tə varan anan anà setene ahay, bina anà Mbərom bay. Anga nan kutok, u no kə̂ jipen tə setene ahay bay.

21 Matanan, ki sen way à gəsa'am a Bahay a mənuko wa, aday ki sen way à gəsa'am sə setene ahay wa re, cew miya nà, i ga zek bay. Matana asa re, ki pen way sa pa ana Bahay a mənuko, aday ki pen way sa pa mbala ana setene ahay re, cew miya nà, i ga zek bay re asanaw? 22 Kabay, a nak uko sə jugwar 'am pə Mbərom wa, aday â ga puko mivel ɗaw? Ɗə zalay anan tə məgala ɗaw?

Gen way sa man zek à ɗo azar aya ata awan

23 Azar su ɗo a kwanay ahay ta ja nà: «Cəveɗ inde sa ga kwa ma fok.» Acəkan, əna way ahay fok ti ma zek bay. Ta ja asa: «Cəveɗ inde sa ga kwa ma fok.» Acəkan, əna way ahay fok ti man zek à ɗowan pə cəveɗ sə pərahan azar anà Mbərom bay. 24 Ɗowan â sa ga way sa man zek anà nga anahan taayak bay. Â ga nə way sa man zek anà ɗo azar aya awan. 25 Ki ten anan à nga à sluweɗ à lumo cəna, sukumen. Kâ sa cəcihen sa jəka sluweɗ a nay awanaw bay jiga awan. Rəcen, kâ sa jilen awan bay. 26 Anga mə vinde à Deftere a Mbərom inde nà: «Daliyugo tə way a uda ataya təke fok nà, sə lavan nga nə Mbərom Fetek.§»

27 Minje a nà, ɗo sə pəra kə̀ ngamak anak ayak pə way sa pa àga winen, aday kə təmahak sa zla nà, way anahan saa varak ata fok, pa! Kâ sa jalay awan bay jiga awan. 28 Əna ɗowan a kà sak a ɗakak anan: «Həna anan nà, sluweɗ sə way mə waslan a anà pəra» nà, wita kâ rac bay. Bina, ka sak a rac nà, ki nes anan abayak nga. 29 Nə bayak nə pə abayak nga ana ɗowan ata awan, bina pə abayak nga anak itəbay.

Aya əna, na jak kâ rac bay nà, angamaw? Kak nə rəcak sluweɗ, aday ɗo i ma nga sə guɗo apan azar nà, ata cəveɗ a mə vuro a sa pa way ahay fok ata kə̀ nəsek kutok biɗaw? 30 Na pak way ta sə ngəran ayak à Mbərom nà, coy, bina ɗowan i guɗo apan azar nà, angama asa anaw?

31 Anga nan kutok, kwa kwanay apan ki pen way, kwa kwanay apan ki sen awan a, aday kwa kwanay apan ki gen nə ma ma fok cəna, gen way ahay fok nà, anga aday ɗo ahay tə̂ həran nga à Mbərom. 32 Kâ si gen way sə zluwe anan ɗo ahay à cəveɗ a Mbərom wa bay: kwa tinen Yahuda ahay, kwa tinen Yahuda ahay bay, kwa tinen nə ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay ɗukwen, kə̂ zluwen ɗowan à cəveɗ a Mbərom wa bay. 33 Gen way ahay fok nà, kawa nen. Nen nə pəlay sa ga nə way aday â zlan à nga anà kuwaya fok ata awan. Ni ga way fok nà, nə bayak pi zek uno a aday bay, əna nə bayak nə pə ɗo ahay aɗəka, aday tâ tam ite.

11

1 Pərihen anan azar anà azla uno, kawa nen a ɗukwen nə pərahan azar anà azla a Yesu Almasihu ata awan.

Atə mungol tə uwar pa 'am a Mbərom

2 Nen apan ni varak ikwen ayak zlangar, anga kwanay apan ki bayiken upo kwa siwa fok, aday kwanay apan ki pərihen anan azar anà way uno sə tətakak ikwen anan ata awan. 3 Aya əna, u no sənen anan way a həna anaya aday: Pa nga sə ɗo mungol a fok nà, Yesu Almasihu winen nga awan. Pa nga su ɗo uwar a ɗukwen, mungol winen nga awan. Aday pa nga ana Yesu Almasihu a ite nà, Mbərom winen nga awan.

4 Kak ɗo mungol a winen apan i ga amboh, kabay winen apan i man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay nà, â sa ɗaf awan à nga inde bay, bay nà, wita kə̀ kəɗiyek anan Bahay anahan. 5 Aya əna, uwar ite, kak winen apan i ga amboh, kabay winen apan i man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay nà, â ɓan way à nga inde. Kà sak a ɓan way à nga inde bay nà, ata kə̀ kəɗiyek anan bahay anahan ite re. Wita a ga kawa winen ma faɗ nga awan. 6 Kak aday uwar kə̀ ɓanak way à nga inde bay nà, â faɗ nga kwa! Wita cara cara ta sa faɗ nga ɗaw? Kak agaɗ sibœk kabay afaɗ nga a gan waray nà, â ɓan way à nga inde. 7 Mungol ite nà, â ɗaf awan à nga inde bay, anga Mbərom a ndakay mungol nà, â ga minje tə winen awan, aday i ka anan mazlaɓ a Mbərom awan. Əna uwar ite nà, i ka anan mazlaɓ a ɗo mungol awan. 8 Bina Mbərom a ndakay ɗo mungol a nà, tə sluweɗ si zek su ɗo uwar a bay. Əna a ndakay ɗo uwar a aɗəka nà, tə sluweɗ si zek su ɗo mungol awan. 9 Aday Mbərom a ndakay ɗo mungol a nà, anga uwar bay, əna a ndakay uwar anga ɗo mungol a bugol. 10 Anga nan kutok, uwar â ɓan way à nga inde sə ɗakay anan a ɗəfan apan anà bahay anahan, aday anga maslay a Mbərom ahay re.

11 Aday abay, pə mənuko ɗo a Bahay Yesu ahay nà, uwar ahay tə njahan pə alay wa anà mungol ahay, aday mungol ahay ɗukwen tə njahan pə alay wa anà uwar ahay ite re. 12 Anga, kwa abay â ga nà, Mbərom a ndakay uwar tə sluweɗ si zek a mungol dəp nà, həna sə wahay mungol ahay ɗukwen, uwar ahay re. Aday sə ndakay way ahay fok nà, Mbərom awan.

13 Bayiken apan à wulen a kwanay inde aday. Pə kwanay nà, uwar i gan amboh à Mbərom mənjəna sa ɓan way à nga inde nà, lele ɗaw? 14 Aday pə mungol ite nà, ɗo ahay kwa aha fok ta san zle, a njahay tə sibœk a à nga inde njəvewewe nà, lelibay. A ga waray. 15 Cəkəbay, pə uwar ahay ite nà, sibœk inde apan gəsefgəseffe nà, a varan mazlaɓ aɗəka bugol. Bina sibœk inde pə uwar a matana nà, a təran kawa way ma ɓan a à nga inde.

16 Aday kà nak anan à ɗowan a sa ja 'am pa 'am a anan hwiya apan nà, â san nə manay mə njaɗak cəveɗ maza ibay. Ɗo a Yesu ahay kwa aha ɗukwen tə njaɗak cəveɗ maza ibay re.

Way sa pa cəncan awan

17 Pa 'am a hinen inde ata nà, ni varak ikwen ayak apan zlangar sabay kutok. Anga kə hilen nga sə həran nga anà Mbərom nà, ki gen way lelibay awan. Ahalay nga a kwanay ata winen apan i ma kwanay à dəɓa, bina a mak ikwen zek sa zla pa 'am bay. 18 Mama'am a aday nə sləne nà, à man sə ahalay nga a kwanay ahay nà, kwanay mə gəzla zek aya awan. Aday nen nə jalay nà, i ga nə matanan acəkan. 19 Aday abay, kak agəzla zek inde à wulen a kwanay ibay nà, ti i san wa ɗo sa ɗaf nga pə Yesu a tə ɗiɗek aya nà, kəkəmaw?

20 À alay a kə hilen nga sa pa way cəncan a nà, ki pen nə mbala a Mbərom sa gan may ata bay. 21 Anga kuwaya a haw nà, sa pa way a anahan a sa nay anan ahay agay wa ata awan. Ata ɗo azar aya ma rah aya awan, mə vaway nga aya awan re, aday ɗo hinen ahay tinen apan ti mac ta may pə cakay a tinen à man ata asa re. 22 Kak a nak ikwen sa naa ga matana nà, ki pen way sa pa agay wa biɗaw? A nak ikwen sə kəɗey anan ahalay nga su ɗo a Yesu ahay ɗaw? A nak ikwen sə pəkan waray ì iɗe inde anà ɗo mətawak aya kələɗaw? Həna nâ jak ikwen nə ma kutok anaw? Nə̂ ngərak ikwen apan ɗaw? A'ay! Ni ngərak ikwen apan bay jiga awan.

23 Way a nen sə ɗakak ikwen anan ata nà, nə tətak pə Bahay a mənuko wa. Sə luvon a aday ti i ban anan Bahay a mənuko Yesu ata nà, a gəɓa tapa sə pen, 24 a ngəran ayak anà Mbərom, a gəzla anan ì zek wa. A wa: «Həna anan nà, zek uno awan, ma var a à yime a kwanay inde ata awan. Kâ ti gen matanan à wulen a kwanay anga sə jalay pi nen.» 25 Matana asa re, pə dəɓa a way a tinen sa pa ata wa, a gəɓa gəsa'am, a varan atan anan, a ja, a wa: «Tə gəsa'am a anan nà, Mbərom a ɓan 'am wiya tə ɗo ahay. A ɓan 'am a nə tə mez uno awan. Kwanay apan ki ta hilen nga aday ki ta sen wa way nà, kâ ti gen matanan anga sə bayak pi nen.» 26 Matanan kutok, à alay a kwanay apan ki pen tapa sə pen a anan, aday ki sen way à gəsa'am a anan wa nà, ata kwanay apan ki ɗiken anan ləbara sə amac a Bahay a mənuko Yesu, hus pə luvon anahan a saa may ata awan.

27 Anga nan kutok, kak ɗowan a kà pak tapa sə pen a Bahay a mənuko aday kà sak way à gəsa'am anahan wa mənjəna sə gəzlan alay pi zek wa anà way sə mivel anahan aya nà, wita kà gak ines pi zek a Bahay a mənuko tə mez anahan. 28 Natiya, kuwaya â gəzlan alay pi zek wa anà way sə mivel anahan aya lele aday. Kak awan ibay nà, ata i mba apan sa pa tapa sə pen ata aday i sa sa way à gəsa'am ata wa kutok. 29 Kak ɗowan a kà sak a pa tapa sə pen ata aday kà sak a sa way à gəsa'am ata wa mənjəna sə bayak pi zek a Bahay a mənuko nà, wita kà gak ines, Mbərom i ga apan mivel. 30 Anga nan kutok, ɗo ahay bayak a à wulen a kwanay inde tə slahak à ɗəvac inde, aday bayak a tə tərak à məndak, aday azar aya ɗukwen tə məcak re. 31 Abay ɗə̂ gəzlan ahay alay pi zek wa anà way sə mivel a mənuko ahay lele aday ɗi sa pa way ata nà, Mbərom i kəta mənuko matanan bay. 32 Aya əna, Mbərom a kəta mənuko nà, wita a ɗakak uko anan wurwer, anga aday ɗâ sa slahay à sariya anahan inde pə kərtek a dənam tu ɗo sə daliyugo ahay bay.

33 Natiya kutok, mərak uno ahay, kə hilen nga saa pa way nà, ben zek ahay aday. 34 Kak ɗowan a, may a han apan nà, â pak ayak way agay wa aday. Matanan, ahalay nga a kwanay i gəɓak ikwen ahay sariya a Mbərom sabay. Pa 'am azar aya nà, ben nen a ni zlak ayak àga kwanay a aday, ata ni sa ndav a wa 'am azar aya kutok.

12

Mərike ana Apasay a Mbərom sə gəzlan anà ɗo ahay

1 Matanan kutok, mərak uno ahay, pa 'am sə məgala ana Apasay Cəncan a sə varan anà ɗo ahay ata nà, u no kə̂ gəzlen anan alay pi zek wa sa san anan nə lele. 2 Kə sənen apan zle, à alay a kə təren ɗo a Yesu ahay fan bay ata nà, kə pərihen anan ahay azar anà pəra a kwanay ahay cara cara. Pəra a kwanay ataya nà, way ma mac aya awan, əna ta rak ikwen ahay mindel sə pərahan atan azar. 3 Anga nan kutok nà, gəzlen anan alay pi zek wa lele. Kak ɗowan a nà, Apasay a Mbərom inde à winen inde nà, i mba apan sa ja: «Mbərom â tahasl anan Yesu» ɗaw? Aday kak ɗowan a kà jak: «Yesu winen Ba Məduwen» nà, Apasay Cəncan a inde à winen ibay nà, i mba apan sa ja matana ɗaw?

4 Məgala ana Apasay a Mbərom sə varan anà ɗo ahay nà, inde tə cəveɗ ahay cara cara, əna Apasay ata nà, winen kərtektəkke. 5 Aday mer su way a Ba Məduwen sə varan anà ɗo ahay inde cara cara re, əna Bahay a inde nà, Yesu a kərtektəkke. 6 Matana re, cəveɗ sa ga mer su way aya inde cara cara, əna sa ga mer su way ataya fok, aday à tinen inde fok nà, Mbərom a kərtektəkke. 7 Mbərom a ka anan məgala ana Apasay Cəncan a à kuwaya inde nà, anga aday kuwaya â man anan zek anà ɗo ahay fok.

8 Matana kutok, anà ɗo kərtek awan, Apasay Cəncan a a varan məgala sa ja 'am nə tə kəlire. Anà ɗo hinen, Apasay ata kərtek awan, a varan məgala sa ja 'am tə asan way awan. 9 Anà ɗo hinen, Apasay ata kərtek a a varan məgala sa ɗaf nga pə Yesu anga sa ga way ahay fok. Anà ɗo hinen, Apasay ata kərtek a a varan məgala sa mbar ɗo ɗəvac aya awan. 10 Anà ɗo hinen, a varan məgala sa ga way masuwayan aya awan. Anà ɗo hinen, a varan məgala sa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay. Anà ɗo hinen, a varan məgala sə gəzlan alay pi zek wa anà Apasay Cəncan a tə apasay lelibay aya awan. Anà ɗo hinen, a varan məgala sa ja 'am ta 'am su kon aday a san bay ata awan. Aday anà ɗo hinen kutok, a varan məgala sa man anan anà ɗo ahay 'am ataya awan. 11 Məgala sə way ataya fok nà, sə varan atan anan nə Apasay ata kərtektəkke. A varan anà kuwaya, kawa sa zlan à nga anà winen awan.

Zek nà, hawal aya inde apan cara cara

12 Cuko pə minje si zek aday. Zek su ɗo nà, kərtek, əna hawal ahay inde apan bayak awan. Aya əna, kwa hawal si zek ahay inde apan bayak a təkeɗe nà, winen nə zek kərtek a hwiya. Aday zek a Yesu Almasihu ɗukwen, matana re. 13 Anga, à alay a ɗa ga baptisma nà, mənuko fok, kwa Yahuda ahay, kwa ɗo su kon azar aya awan, kwa ɗowan a nə ɓile, kwa ɗowan a nə ɓile a bay, Mbərom a gak uko ahay baptisma tə Apasay Cəncan a kərtektəkke, sə təra mənuko fok zek kərtek awan. Aday mənuko fok ɗa rah nə tə Apasay Cəncan ata kərtek a re.

14 Ayaw, zek su ɗo cəna, hawal kərtektəkke itəbay, əna hawal si zek ahay inde apan bayak awan. 15 Matana kutok, kak saray i ja: «Nen hawal si zek bay, anga nen alay bay» nà, i təra hawal si zek bay anga nan kutok ɗaw? 16 Aday kak sləmay i ja: «Nen hawal si zek bay, anga nen iɗe bay» nà, i təra hawal si zek bay anga nan cara ɗaw? 17 Kak abay zek fok iɗe a ɗəkɗek mənjəna sləmay nà, i sləne way ta maw? Kabay, kak zek fok sləmay a ɗəkɗek mənjəna cœn nà, i rəbas way ta maw? 18 Aya əna, Mbərom a ndakay ɗo nà, tə hawal si zek anahan aya fok, aday a zav atan pi zek tə cəveɗ a kawa sa zlan à nga ata awan. 19 Bina, kak zek fok, winen hawal si zek kərtektəkke nà, ata winen zek mba ɗaw? 20 Matana bay jiga awan. Pi zek su ɗo cəna, hawal si zek ahay inde cara cara bayak awan, əna zek a nà, kərtektəkke hwiya.

21 Anga nan kutok, iɗe i mba apan sa jan anà alay: «Na gak may bay», kabay nga i mba apan sa jan anà saray ahay: «Na gak ikwen may bay» nà, i ga zek bay. 22 Aɗəka bay, hawal si zek aya aday ɗa ca patan kawa bəle aya ata nà, ɗa gan atan may tə mindel bugol. 23 Aday hawal si zek azar aya, aday ɗa ca patan nə tinen way ma ga waray aya ata nà, ɗa gan atan nga tə mindel. Aday hawal si zek azar aya, aday ɗa ngam ɗowan â canan atan bay ataya nà, ɗə ndakay patan man bugol nə lele. 24 Əna hawal si zek aya aday ta gak uko waray itəbay ataya nà, ta gan may ɗə̂ ndakay patan man itəbay. Matanan, Mbərom a ndakay zek su ɗo nà, a varan zlangar bugol nà, anà hawal si zek aday abay tə varan atan zlangar bay ataya awan. 25 A ga matanan nà, anga aday zek â gəzla bay, aday hawal si zek ahay fok tâ man zek ì zek ahay. 26 Kak hawal si zek a kərtek a, winen à ɗəce inde nà, hawal si zek azar aya fok, tinen à ɗəce inde re biɗaw? Aday kak tə varak anan zlangar anà hawal si zek a kərtek a nà, hawal si zek azar aya fok ti taslay mivel pə kərtek a tə winen ata biɗaw?

27 Kwanay nà, zek ana Yesu Almasihu. Kuwaya fok, winen hawal si zek ana Yesu a kutok. 28 Matana awan, à wulen su ɗo a Yesu ahay inde nà, Mbərom kə̀ ndirek anan ɗo ahay pi mer su way anahan pə mədire pə mədire: mama'am awan, a ɗaf ɗo maslan ahay; mə slala cew awan, a ɗaf ɗo maja'am anahan ahay; mə slala maakan awan, a ɗaf ɗo sə tətakan anan way anahan ahay anà ɗo ahay. Aday a ɗaf ɗo sa ga way masuwayan aya awan, ɗo tə məgala aya sa mbar ɗo ahay, ɗo sa san sa man zek à ɗo ahay ahay, ɗo sa lavan nga anà way ahay, aday tu ɗo sa ja 'am ta 'am su kon aya aday ta san bay ataya awan. 29 Ɗo ahay fok nà, tinen ɗo maslan ahay ɗaw? Ɗo ahay fok, tinen ɗo maja'am a Mbərom ahay ɗaw? Kabay ɗo ahay fok, tinen ɗo sə tətakan anan way a Mbərom ahay anà ɗo ahay ɗaw? Ɗo ahay fok, tinen ti ga way masuwayan aya ɗaw? 30 Ɗo ahay fok, ti njaɗ məgala sa mbar ɗo ɗaw? Ɗo ahay fok, ti ja 'am ta 'am su kon aya aday ta san bay ataya ɗaw? Kabay ɗo ahay fok, ti san sa man anan 'am ataya anà ɗo ahay ɗaw? 31 Natiya kutok, gen anan may sa njaɗ məgala sə way lele aya pə Mbərom wa.

Matanan, həna ni ɗakak ikwen anan cəveɗ sə azla lele a sə zalay azar aya fok.

13

Mazlaɓ ana asan zek

1 Kwa abay â ga nà, na mba apan sa ja 'am su kon aya aday na san bay ataya awan, kabay na mba apan sa ja 'am ana maslay a Mbərom ahay zle dəp nà, kak asan zek inde upo ibay nà, wita nə tərak way sə bəbal awan kəriya ata awan. Nə tərak kawa njamde mə laway a sa ndar nday nday ata, kabay kawa kəcawar sa fa siy siy siy ata awan. 2 Kwa abay â ga nà, məgala uno inde sa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay, aday na san way ahay zle fok, kwa way mi ɗer aya mbala Mbərom ata ɗukwen, kwa abay â ga nə aɗaf nga uno pə Mbərom inde i mba apan sə həɗek anan ɓəzlom ahay dəp nà, ata kak asan zek inde upo ibay nà, nə tərak ɗo kəriya awan. 3 Aday kwa abay â ga nà, nə̂ gəzlan anan zlile uno fok anà ɗo ahay, kwa abay â ga nà, ni ngam sa var a zek uno aday tâ vak nen ɗukwen, aday kak asan zek inde upo ibay nà, ni njaɗ anan maw?

4 Ɗo tə asan zek a cəna, a gan ngatay anà way ahay fok, a gan sumor anà ɗo ahay, a ga iɗe pə way su ɗo itəbay, a zlapay awan itəbay, a həran nga ì zek bay. 5 Ɗo tə asan zek a cəna, a ga way sa ga waray itəbay, a pəlan way anà nga anahan a ɗəkɗek itəbay, a ga mivel itəbay, aday a halay ines sə ɗo ahay itəbay re. 6 Ɗo tə asan zek a cəna, a taslay mivel tə way lelibay aya itəbay, əna a taslay mivel aɗəka nà, tə ɗiɗek. 7 Ɗo tə asan zek a cəna, a səmen anà way ahay kwa siwa fok, a ɗaf nga pə Mbərom kwa siwa fok, a ɗəfan iɗe anà way a Mbərom kwa siwa fok, aday a tavay njənjan kwa siwa fok.

8 Asan zek nà, a ndav itəbay. Aya əna, 'am sa man anan 'am a Mbərom à ɗo ahay ataya nà, ti i ndav. Aja 'am ta 'am su kon aday ka san bay ataya nà, ti i ndav. Aday asan way ahay ɗukwen, ti i ndav re. 9 Həna ɗa san anan way ahay fok fan bay, aday 'am a Mbərom a mənuko sa man anan anà ɗo ahay ataya ɗukwen, ɗə sənak a fok coy fan bay re. 10 Əna, alay a kà slak Mbərom kà kak uko anan ɗiɗek sə way ahay fok nà, way a ma ndav a fok bay ataya ti lize.

11 À alay a nen gwaslay aya mba nà, na ta ja 'am kawa gwaslay ahay, nə bayak way ɗukwen kawa gwaslay ahay, nə sləne way ahay kawa gwaslay ahay re. Əna à alay aday nə sənak nga uno coy ata nà, nə mbəsakak way sə gwaslay ahay kutok. 12 Həna nà, ɗa ca pə way ahay nə kustehtehhe, kawa ɗo a ca iɗe à malam mənjəroh a inde ata awan. Əna azanan pa 'am nà, ɗi i canan à way ahay fok nə iɗe cer wa kutok. Həna nà, na san way ahay cərah a fan bay. Azanan pa 'am nà, ni san anan way ahay fok cərah, kawa ana Mbərom sa san nen cərah ata awan.

13 Aday həna kutok nà, way ahay inde maakan, ti ndav itəbay: aɗaf nga pə Mbərom, aɗəfan iɗe anà way a Mbərom, aday asan zek. Əna sə zalay way azar ataya nà, asan zek a kutok.

14

Ləbara sa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay

1 Rəzlen anan à nga wa sa ga way sə asan zek tə ɗo ahay. Aday gen anan may sa njaɗ məgala ana Apasay Cəncan a sə gəzlan anà ɗo ahay ata tə mivel kərtek awan. Gen anan may jiya nà, anà məgala sa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay. 2 Ɗo sa ja 'am ta 'am su kon aday winen a sləne bay ataya nà, a jan nə anà Mbərom ɗəkɗek, bina anà ɗo ahay bay, anga ɗowan a sləne 'am ataya bay. Winen a ja nà, pə way a Mbərom mi ɗer aya tə məgala sə Apasay Cəncan awan. 3 Aya əna, ɗo winen apan i man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay nà, a varan atan gədan, a man atan anan mivel ù doh, aday a man atan zek sa har à 'Am a Mbərom inde. 4 Ɗo winen apan i ja 'am ta 'am su kon aday a san bay ata nà, a varan gədan nà, anà zek anahan a vərre. Aya əna, ɗo sa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay nà, a varan gədan anà ɗo a Yesu mə halay nga ataya kəzlek.

5 Nen na gan may nà, ɗo ahay fok tâ mba apan sa ja 'am ta 'am su kon aday ta san bay ataya awan, əna na gan may kə̀ zalak nà, ɗo ahay tâ mba apan sa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay aɗəka aday. Kak ɗowan a inde i ja 'am ta 'am su kon aday a san bay ata nà, sumor a nà, ɗo hinen â ga inde sa man anan anà ɗo ahay ta 'am su kon aday tə sləne zle ata awan, anga sə varan gədan anà ɗo a Yesu a mə halay nga ataya awan. Kak matana bay nà, aman anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay nà, a zalay aja 'am ta 'am su kon aday ɗo ataya ta san bay ata awan.

6 Matana kutok mərak uno ahay, kak ni zlak ayak àga kwanay aday ni jak ikwen 'am nə ta 'am su kon aday kə sənen bay ata nà, i mak ikwen zek nə kəkəmaw? Sumor a nà, ni zlak ayak àga kwanay nà, ni ɗakak ikwen anan way a Mbərom mi ɗer aya awan, kabay ni ɗakak ikwen anan asan way pə Mbərom, kabay ni mak ikwen anan 'am a Mbərom, kabay ni tətakak ikwen anan way. Kak na gak matanan bay nà, ata na mak ikwen zek a ɗaw?

7 Bayiken pə minje sə way sə gəsle ahay aday, way kawa atə ndərloy tə gənjaval. Kak ta fak a way ataya tə mərike a bay nà, ɗo sə gərav ahay ti mba apan sa san ara sə way ataya aday sə gərav apan ɗaw? 8 Aday kak ɗo sa ján pə cicœk anga vəram kà fak anan tə cəveɗ a bay nà, waya i lavan zek anà aga vəram a anaw? 9 Minje ata pə kwanay ɗukwen matana re. Kak ki jen 'am aday a sləne zek bay nà, ɗowan i san 'am a kwanay ata bay asanaw? Aday ata 'am a kwanay ata kə̀ tərak 'am kəriya kutok biɗaw? 10 'Am su kon ahay inde bayak a cara cara pə daliyugo. 'Am ataya fok, ɗo su kon ataya nə tə sləne ike. 11 Kak ɗowan i jo 'am ta 'am aday nə sləne bay ata nà, mə tərak pi zek kawa mədurlon ahay. 12 Pə kwanay ɗukwen matana re. Ki rəzlen anan à nga wa tə mindel sə pəlay məgala ana Apasay Cəncan a sə gəzlan anà ɗo ahay ataya awan. Way ata nà, way lele awan. Aya əna sumor a nà, pəlen məgala ana Apasay Cəncan a sa man zek anà ɗo a Yesu ahay sa har à 'am anahan inde.

13 Anga nan kutok, ɗo sa ja 'am ta 'am su kon aday a san bay ataya nà, â ga amboh anga aday Mbərom â varan məgala sa man anan 'am ataya anà ɗo ahay ta 'am su kon aday tə sləne zle ata awan. 14 Kak nen apan ni ga amboh ta 'am aday na san bay ata nà, apasay uno winen apan i ga amboh acəkan, əna à abayak nga uno inde nà, nə slənek awan bay. 15 Wita ni ga nə kəkəmaw? Ni ga amboh à apasay uno inde, aday u no sa ga amboh tə abayak nga uno re. Ni zambaɗ a Mbərom à apasay uno inde, aday u no sə zambaɗ a Mbərom tə abayak nga uno a təke re.

16 Kak iken nà, iken apan ki ngəran anà Mbərom ta 'am su kon aday ka san bay ata nà, hinahibay ɗo sə uho ahay ti zlak ayak à wulen a kwanay nà, ti i mba apan sə təma amboh a kwanay «Amen*» nə kəkəmaw? Bina ɗo ataya ta san way anak a sa ja ata bay asanaw. 17 Kwa â ga nà, iken kə ngəran anà Mbərom nə tə ɗiɗek awan, kak ɗo ahay tə slənek bay nà, i man atan zek bay.

18 Nen aday nà, ni ngəran anà Mbərom anga nə njaɗak məgala sa ja 'am su kon aya aday na san bay ataya, zal kwanay fok. 19 Kwa â ga matana dəp nà, à wulen su ɗo a Yesu ahay inde nə, u zlo à nga sa ja 'am ahay ɗara aday ɗo ahay ta san zle ata anga sə tətakan atan anan way. Wita nà, a zalay sə vəveɗ 'am ahay mbulo kuro (10,000) aday ɗo ahay ta san bay ata awan.

20 Mərak uno ahay, kə̂ bayiken way ahay kawa kwanay gwaslay ahay bay. Təren aɗəka nà, ɗo ma san nga aya awan. Aya əna, pa sa ga huwan nà, təren kawa kwanay gwaslay cacəɗew aya kutok, anga tinen ta ga huwan itəbay. 21 'Am mə vinde a inde à Deftere a Mbərom, a wa:

«Mbərom Fetek a ja nà:

“Ni naa jan 'am ù ɗo a anaya nà, ta 'am su kon aday ta san bay ata awan,

ni jan atan anan tə dungo sə mədurlon ahay.

Əna tə winen ata təke ɗukwen, ti ngam sə pəkan sləmay anà 'am uno bay.†”»

22 Matana kutok, aja 'am ta 'am su kon aya aday ɗowan a san bay ata nà, a kan anan way anà ɗo sa ɗaf nga pə Yesu bay ataya awan, bina anà ɗo a Yesu ahay ite sabay. Aya əna, aman anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay nà, anga ɗo a Yesu ahay aɗəka, bina anga ɗo sa ɗaf nga pə Yesu bay ataya bay. 23 Natiya, kak kwanay ɗo a Yesu ahay kə hilen nga, aday fok a kwanay a, kwanay apan ki jen 'am ta 'am su kon aya aday ɗowan a san bay ataya nà, ɗo sa ɗaf nga pə Yesu aday a san awan bay ata kabay ɗo sə uho kà sak a zlak ayak à wulen a kwanay inde nà, i ja, nga a vawak ikwen, biɗaw? 24 Aya əna, kak kwanay a fok ki men anan anan 'am a Mbərom à ɗo ahay ta 'am su kon aday tə sləne zle ata nà, ɗo sa ɗaf nga pə Yesu aday a san awan bay ata kabay ɗo sə uho kà sak a zlak ayak nà, i sləne 'am a Mbərom, aday ata i san pə ines anahan ahay, i yam apan kutok. 25 Way anahan sə bayak mi ɗer aya à mivel inde ataya ti kay zek uho kutok. Matanan i dukwen gərmec ù vo anà Mbərom duboz, i həran nga ta sa ja Mbərom inde à wulen a kwanay acəkan!

Way təɗe sa ga à man sə ahalay nga su ɗo a Yesu ahay ata awan

26 Matanan kutok, mərak uno ahay, nâ jak ikwen ayak həna nə ma asa anaw? À alay sə ahalay nga a kwanay ahay cəna, ɗo kərtek i ga ara, ɗo hinen i tətakan anan way anà ɗo ahay, ɗo hinen i ɗakan anan way ana Mbərom mi ɗer aya anà ɗo ahay, ɗo hinen i ja 'am ta 'am su kon aday a san bay ataya awan, aday ɗo hinen i man anan 'am ataya anà ɗo ahay. Aya əna, way a kwanay sa ga ataya nə, gen atan fok nà, anga aday â man zek anà ɗo a Yesu ahay sa har pə cəveɗ a Mbərom.

27 Pa 'am sa ja 'am ta 'am su kon aday ɗo ahay ta san bay ataya nà, mbiken anan cəveɗ anà ɗo ahay cew tâ ja, â sa zalay pə ɗo ahay maakan wa bay. Ɗo ataya nà, tâ ja 'am ataya ɗukwen, pə məmbire pə məmbire. Aday ɗo sa man anan 'am ataya anà ɗo azar aya ɗukwen, â ga inde re. 28 Kak ɗowan inde sa man anan 'am ataya anà ɗo ahay ibay nà, suwan, à wulen ana ɗo a Yesu ahay nà, ɗo sa ja 'am ataya tə̂ njahay way a tinen tete. Sumor a nà, tâ ja 'am ataya nà, kuwaya anà nga anahan, aday anà Mbərom cəna coy.

29 Pa 'am ana ɗo sa man 'am a Mbərom anà ɗo ahay nà, ɗo ahay cew, maakan tâ ja, aday ɗo azar aya tâ pak sləmay sə cəcal anan pi zek wa lele, ta ma anan nà, 'am a Mbərom a acəkan ɗaw. 30 Kak ɗowan winen apan i jan 'am anà ɗo ahay, aday Mbərom kə̀ ɗakak anan anan way anà ɗo hinen à wulen a kwanay inde nà, ɗo mama'am ata â mbəsak sa jan 'am anà ɗo ahay, anga aday ɗowan a mə slala cew ata â ja 'am a kutok. 31 Ayaw, cəveɗ inde anga kwanay a fok sa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay, əna jen anan nə pə məmbire pə məmbire, anga aday kwanay a fok kə̂ njiɗen atətak way lele aya awan, aday kə̂ viren anan gədan anà zek ahay. 32 Ɗo aday məgala inde apan sa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay nà, i mba apan sə lavan nga anà məgala ata re. 33-34 Mbərom aday nà, way ma ga a tə cəveɗ a bay cəna, a zlan à nga itəbay. A gan may nà, njahuko səkəffe à zay inde.

Matanan, à man sə ahalay nga ana ɗo a Yesu ahay inde nà, uwar a kwanay ahay ɗukwen tə̂ njahay à səkəffe inde, kawa ana uwar ahay sa ga à wulen su ɗo a Yesu ahay inde kwa aha ataya awan. Tâ ja 'am bay, anga cəveɗ a tinen inde sa ja 'am ibay. Sumor a nà, tâ ma nga a tinen à məndak, kawa ana Deftere a Mbərom sa ja. 35 Kak a nan à uwar a sə cəce awan aday â san anan nà, â cəce pə mbaz anahan wa agay. Anga, ɗo uwar a kà jak 'am à man sə ahalay nga su ɗo a Yesu ahay nà, wita nə lelibay.

36 Abay kwanay kə jilen nà, 'Am a Mbərom a dazlan ahay nə àga kwanay wa ɗaw? 'Am a Mbərom a a dəzlek ayak nà, àga kwanay ɗəkɗek cəna coy ɗaw? 37 Kak ɗowan inde à wulen a kwanay a bayak nà, winen kə̀ njaɗak məgala sa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay, kabay kə̀ njaɗak məgala sə Apasay a Mbərom hinen nà, â san way inde kərtek aday: Way uno a sə vindek ikwen ayak a anan nà, sə ɗuko anan nə Bahay a mənuko awan. 38 Kak ɗowan a kə̀ sənak anan matanan bay nà, Mbərom ɗukwen i san a winen bay re.

39 Natiya awan, mərak uno ahay, rəzlen anan à nga wa sa njaɗ məgala sa man anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay. Aday kə̂ gifen anan 'am anà ɗo sa ja 'am ta 'am su kon aday ta san bay ataya bay re. 40 Aya əna, gen anan way ahay fok nə tə cəveɗ aya awan, bina tə hoyohoyo bay.

15

Yesu Almasihu nà, kə̀ slabakak ahay à məke wa

1 Mərak uno ahay, nen apan ni mak ikwen anan ayak à nga inde nà, ləbara mugom a nen sə ɗakak ikwen anan ata awan. Kwanay ɗukwen, kə ɗəfen apan nga, aday kə ngizlen uda saray lele re. 2 Ləbara mugom a mbala a kwanay sa ɗaf apan nga ata nà, sa tam kwanay nə winen awan, kak kə bənen anan kawa anuno sə ɗakak ikwen anan nà, na. Kak matanan bay cəna, aɗaf nga a kwanay kə̀ tərak way kəriya awan.

3 Way a nen a sə tətakay ahay ata nà, na jak ikwen anan nə winen a re. Way ata nà, nga sa 'am lele a sə zalay azar aya awan. Yesu Almasihu nà, kə̀ məcak anga ines a mənuko ahay. Kawa ana Deftere a Mbərom sa ja nà, a təra nə matanan acəkan. 4 Pə dəɓa wa nà, ta la anan à məke, aday pə luvon maakan anahan a nà, Mbərom a slabakay anan ahay à məke wa. A təra ɗukwen kawa ana Deftere a Mbərom sa ja apan ata re. 5 Pə dəɓa anahan a wa nà, kà kak anan zek anà Piyer, aday kà kak anan zek anà ɗo maslan anahan azar aya re. 6 Pə dəɓa wa asa, kà kak anan zek anà ɗo anahan ahay sə zalay səkat ɗara à alay kərtek a inde. Alay avan ana ɗo ataya həna nà, tinen inde tə sifa mba, əna azar aya nə tə məcak. 7 Pə dəɓa wa, kà kak anan zek anà Yakuba, aday anà ɗo maslan anahan ahay fok re.

8 Pə dəɓa a tinen a wa fok, a ndav anan ta su ko zek ì nen ite re. Ata nen nə tərak kawa wan ma may amama pə kiya cuwɓe ata awan. 9 Ayaw acəkan, nen nə tərak kawa wan gudar a à wulen su ɗo maslan ahay inde, na slak təɗe aday ti ngumo ɗo maslan a bay, anga nen na gak anan ahay alay tu ɗo a Yesu ahay tə mindel. 10 Aya əna, tə winen ata təke nà, həna Mbərom kà gak uno sumor sə təra nen ɗo maslan a Yesu ata kutok. Sumor anahan su go ata nà, kə̀ tərak way kəriya bay, anga kə̀ varak uno məgala sa ga mer su way lele aya sə zalay ɗo maslan a azar ataya fok. Tə ɗiɗek a nà, sa ga mer su way a lele ataya nà, nen bay. Sa ga nà, sumor a Mbərom a su go ata awan. 11 Natiya kutok, kwa â ga nə nen, kwa â ga nə ɗo azar aya awan, awan inde kə̀ mbəɗahak ibay. Manay a fok mə wazay a nà, ləbara mugom a mbala ana kwanay sa ɗaf apan nga ata kərtek awan.

Mbərom i slabakay anan ahay ɗo ahay à məke wa

12 Manay nà, ma jak ikwen anan tə ɗiɗek awan, Mbərom nà, kə̀ slabakak anan ahay Yesu Almasihu à məke wa. Aka aday, ɗo a kwanay azar aya ta wa, ɗo ma mac aya ti slabakay ahay bay ata nà, kəkəma asa anaw? 13 Kak abay ɗo ma mac aya ti slabakay ahay bay kawa ana tinen a sa ja ata nà, Yesu Almasihu ɗukwen kə̀ slabakak ahay sabay cukutok ɗaw? 14 Kak abay Yesu Almasihu kə̀ slabakak ahay sabay ata nà, wita ma ya nga sa ma a manay sə ɗakay anan 'am a Mbərom asa anaw? Aday ɗukwen, ata kə ɗəfen nga nə pa 'am lele mba re ɗaw? 15 Kak abay ɗo ma mac aya ti i slabakay ahay à məke wa bay nà, Mbərom kə̀ slabakak anan ahay Yesu bay re. Ata manay mə gəɗak mungwalay pə Mbərom ta sa jəka, Mbərom kə̀ slabakak anan ahay Yesu Almasihu à məke wa biɗaw? 16 Kak ɗo ma mac aya ti slabakay à məke wa bay nà, ata Yesu Almasihu kə̀ slabakak ahay à məke wa bay re ba? 17 Kak Yesu Almasihu kə̀ slabakak ahay bay, kə ɗəfen nga həna nə pa maw? Aday Mbərom ɗukwen kə̀ pəsek ikwen anan ines a kwanay ahay bay re ba? 18 A nan sa ja kutok nà, ɗo sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu ahay aday tə məcak ata nà, tinen tə lizek pa sə viyviya cukutok ɗaw? 19 Kak ɗə ɗəfan iɗe anà Yesu Almasihu, anga aday â mak uko zek pə anjahay a mənuko həna pə daliyugo a anan ɗəkɗek nà, ata wita nə yimuko zek a nuko, bina ɗa ga ì zek wa zal ɗo ahay fok.

20 Tə ɗiɗek a nà, Yesu Almasihu kə̀ slabakak ahay à məke wa acəkan. Winen nà, kə̀ lahak sə slabakay ahay à məke wa. Aslabakay anahan à məke wa ata nà, a ɗakay anan nə, ɗo a azar aya ti i slabakay ahay ite re. 21 Amac a nay pə daliyugo nà, anga ɗo kərtek. Aday ɗo ahay ti slabakay ahay à məke wa ɗukwen, anga ɗo kərtek re. 22 Matanan, ɗo ahay fok ta mac, anga tinen a fok zahav ana Adama. Aday ɗo ahay fok ti njaɗ sifa, anga Almasihu. 23 Ɗo ahay ti slabakay à məke wa nà, kawa ana Mbərom a sə lavan atan anan zek ata awan: Almasihu kə̀ lahak sə slabakay ahay, aday à luvon anahan a saa may ata inde nà, ɗo anahan ahay fok ti i slabakay ahay re. 24 Pə dəɓa anahan a wa nà, Yesu i lize anan məgala sə apasay lelibay aya fok, tə bahay a tinen ahay fok, aday pi zek tə məgala sə bahay ahay pə daliyugo fok re. Pə dəɓa a sə lize way ataya wa fok nà, daliyugo i ndav, aday Yesu i man anan bahay anahan à alay inde anà Bəbay anahan Mbərom kutok.

25 Kawa sa ja nà, Yesu Almasihu â ga bahay hus pə ana Mbərom saa mbakan anan ɗo maniɗe anahan ahay fok à alay inde. 26 Ɗo maniɗe mədakwidok a aday Yesu i sa lize anan ata nà, Amac. 27 Deftere a ja matanan, a wa: «Mbərom a mbakan anan way ahay fok à alay inde.*» Kə sənen zle asanaw, kak Deftere kà jak «way ahay fok» ata nà, Mbərom a ɗo sə mbakan alay pə way ahay wa fok ata, winen a nà, uda ibay. 28 Matanan, Yesu kə̀ njaɗak məgala sa ga bahay pə way ahay fok nà, winen a ɗukwen, Bəbay anahan Mbərom i ga apan bahay ite re. Natiya awan, Mbərom i ga bahay kwa pə ma fok tembərəzem kutok.

29 Bayiken pə ɗo ahay aday ta taa ga baptisma anga ɗo ma mac aya ata aday. Ta ga matanan nà, angamaw? Kak abay ɗo ma mac aya ti slabakay ahay sabay ata nà, ta ran mindel ì zek pa maw? 30 Aday asa, manay həna ɗukwen, kak abay ɗo ma mac aya ti slabakay à məke wa sabay ata nà, ma ga ɗəce ndelem ndelem a anan sasidew ata nà, angamaw? 31 Sənen apan lele, mərak uno ahay, nen nà, kəla siwa fok amac a ɗaf nen pa 'am wa nə pəɗan. 'Am uno sa jak ikwen ata nà, ɗiɗek awan, kawa 'am uno sa ja: Nə taslak mivel tə kwanay bayak awan, anga kwanay kə jipen tə Bahay a nuko Yesu Almasihu ata awan. 32 Ɗo ahay ta gak alay ti nen bayak a à Efesus. A ga nə kawa ma vaɗ zek tə zizœk ahay. Aday kak abay na ga matanan anga sa njaɗ zay pə daliyugo a anan nà, ni njaɗ anan magwagway wuraw? Kak abay ɗo sə məke ahay ti slabakay ahay sabay, ata nà, pərahuko anan azar anà jike sa 'am a inde həna biɗaw? A wa: «Ənga puko panan a mənuko, aday suko panan a mənuko, anga luvon sə sidew nà, anà mənuko sabay.†»

33 Anga nan kutok, ɗowan â njak a nga anahan bay. Kuwaya kə̀ njahak pə kərtek a tu ɗo sə huwan ahay cəna, huwan a tinen ata i zəvan. 34 Kə̂ viwen anan nga ì zek ahay bay! Kî gen ines bay. Na ca apan nà, ɗo ahay inde à wulen a kwanay ta san Mbərom bay. Na ja matanan aday waray â gak ikwen.

Ɗi i slabakay ahay à məke wa nà, ti zek wuraw?

35 Hinahibay ɗo inde i cəce: «Ɗo ahay ti i slabakay ahay à məke wa nə kəkəmaw? Aday ti i slabakay ahay nə ti zek wura asa anaw?» 36 Ɗowan kà sak a cəce matana nà, wita ɗo mindel awan! Ɗa san apan zle, zahav sə way iken sa casl ata, si ki larak anan ayak à məke inde aday, bina awan inde i hay ahay ibay. 37 Aday zahav sə way iken sa casl anan ata, kwa â ga nə ndaw, kwa â ga nə zahav sa ma sa ma fok cəna, ka casl nà, wan sə way ata awan, bina daslam anahan a bay! 38 Əna Mbərom a har anan daslam a ma ha ata, kawa sa zlan à nga. Wan sə way ahay cara cara ta har ɗukwen, tə daslam a tinen ahay cara cara re.

39 Way tə sifa aya fok, zek a tinen aya cara cara re. Zek su ɗo zənzen aya awan, winen cara, zek sə gənaw ahay, winen cara, zek sə məvuhom ahay, winen cara, aday zek sə kəlef ahay ɗukwen, winen cara re. 40 Way mə ndakay aya à mburom tə way mə ndakay aya pə daliyugo nà, arəɓa a tinen aya nə cara cara. 41 Adav ana pac nə cara, adav ana kiya ɗukwen cara, aday adav ana mawuzlawazl ahay ite, cara re. Aday kwa mawuzlawazl ataya ɗukwen, adav a tinen aya ta gaɗ 'am pi zek ahay wa re.

42 I təran anà ɗo saa slabakay ahay à məke wa ataya ɗukwen matana re. Zek su ɗo, ɗo ahay sa lak ayak à məke kawa zahav sə way ata nà, i wuslay à məke à man ata awan. Əna zek a aday Mbərom saa slabakay anan ahay à məke wa ata nà, i wuslay itəbay. 43 Zek su ɗo, ɗo ahay sa lak ayak à məke ata nà, way kəriya awan, əna zek a aday Mbərom saa slabakay anan ahay ata nà, winen tə mazlaɓ awan. Zek ma lak ayak à məke ata nà, winen bəle awan, əna zek su ɗo saa slabakay ahay ata nà, winen məgala awan. 44 Zek ma lak ayak à məke ata nà, winen zek sə daliyugo a anan, əna zek su ɗo saa slabakay ahay à məke wa ata ite nà, winen zek sə uho saa nay ahay pa 'am ata awan.

Kak zek sə daliyugo a anan inde cukutok ata nà, zek sə uho saa nay ahay ata ɗukwen, i ga inde re. 45 Deftere a Mbərom a wa: «Adama ɗo mama'am ata nà, winen ɗo tə sifa awan.‡» Aday kutok, Yesu Almasihu ɗo sa nay à man a Mbərom wa ata nà, winen ɗo sə varan sifa anà ɗo ahay. 46 Sə lahay aday nà, zek sə uho saa nay ata bay, əna zek sə daliyugo a anan, aday zek sə uho saa nay ahay ata a nay pə dəɓa wa kutok. 47 Adama nà, mə ndakay a tə yugo. A nay à daliyugo a anan wa. Əna Yesu Almasihu kutok nà, winen a nay ahay à man a Mbərom wa. 48 Ɗo sə daliyugo a anan aya nà, zek a tinen kawa zek mbala ana Adama ata awan. Matana re, ɗo saa njahay pə cakay a Mbərom ahay, zek a tinen i ga kawa zek mbala ana Yesu Almasihu ite re. 49 Həna nà, mənuko ɗa ga minje tə Adama, ɗo mə ndakay a tə yugo ata awan. Aday azanan ɗi i ga minje tə Yesu, ɗo sa nay ahay à man a Mbərom wa ata awan.

50 Mərak uno ahay, na jak ikwen ayak həna: Ɗo zənzen a nə, i mba apan sa zla à bahay a Mbərom saa nay ata inde ti zek sə daliyugo a anan bay. Zek aday a wuslay ike ata nà, i mba apan sə njahay pə cakay a Mbərom pa sə viyviya bay re.

51 Pəken sləmay aday, u no sə ɗakak ikwen anan way a Mbərom mi ɗer a inde. Mənuko fok ɗi mac kəzlek bay, əna mənuko fok, zek a mənuko i mbəɗa zek hinen. 52 Way ata i təra nà, ma kərtek kawa ambəcœk iɗe ca. I təra à alay a məzləzlilen i ɗakay anan andav ana daliyugo ata awan. Məzləzlilen ata kà fak zek nà, ɗo ma mac aya ti slabakay ahay ti zek a aday winen i wuslay itəbay ata awan. Ata mənuko ɗo tə sifa aya ɗukwen, Mbərom i mbəɗahak uko anan zek ite re. 53 Ayaw, i təra matanan, anga zek aday a wuslay ike ata nà, â mbəɗa zek hinen aday winen a wuslay itəbay ata kutok. Matana re, zek aday a mac ike ata nà, â mbəɗa zek hinen aday winen a mac itəbay ata kutok re. 54 À alay a aday zek sa mac aday a wuslay ike ata kə̀ tərak zek sa mac bay aday i wuslay itəbay ata kutok nà, ata way a Deftere a Mbərom sa ja apan ata i təra kutok, a wa:

«Mbərom kə̀ mbasak pə Amac, kə̀ lizek anan pa sə viyviya awan.§»

55 «Iken Amac, məgala anak a aha kutok anaw?

Iken Amac, məgala anak a sa vaɗ ɗo ata, aha kutok anaw?*»

56 Amac a njaɗ məgala pə ɗo ahay nà, anga ines a tinen ahay. Aday məgala ana ines ite nà, a nay à Tawrita wa. 57 Aya əna, ngəruko anan anà Mbərom aɗəka, anga kə̀ varak uko anan məgala sə mbasay pə Amac, tə alay a Bahay a mənuko Yesu Almasihu.

58 Anga nan kutok, mərak uno ahay, ngizlen saray lele, kâ si yen nga bay. Gen anan nga anà mer su way a Mbərom kwa siwa fok, anga kə sənen apan zle, ayanga a kwanay ì mer su way ana Bahay a mənuko Yesu inde ata nà, i təra kəriya bay.

16

Acakal way anga sa man zek anà ɗo a Yesu ahay à Urəsalima

1 Həna asa, pa 'am sə acakal way anga sa man ayak zek anà ɗo a Yesu ahay à Urəsalima ata nà, kwanay nà, gen kawa anuno sa jan anà ɗo a Yesu ahay à Galatiya ata awan. 2 Pac sə Zlaba ahay fok cəna, kuwaya â zəɓa dala kawa anahan sə lavay a zek ata, aday â ɗaf anan cara. Bina, ɗowan â sa ba nen ni zlak ayak aday ata saa cakal bay. 3 Na sak a dəzlek ayak nà, ni varan ɗerewel à alay inde anà ɗo a kwanay a saa walay ataya awan, ni slan atan tə dala ata à Urəsalima. 4 Kak na cak apan təɗe nen a ta nga uno nâ zla nà, mi zla jiga tu ɗo ataya awan.

Man ana Pol saa zla ataya awan

5 Ni zlak ayak àga kwanay nà, tə daliyugo sə Makedoniya, anga u no sa zla tə wulen su doh a tinen ahay saa can atan ayak iɗe. 6 Izəne, ni njahay àga kwanay mənjœk, izəne à alay sa maɗ fok ni njahay àga kwanay. Aday à alay uno saa slabak àga kwanay wa ata nà, ki i men uno zek tə dala sə cəveɗ. 7 Na zlak ayak àga kwanay ɗukwen, u no saa zla way uno bəse bay. Kà zlak anan à nga anà Mbərom nà, ni njahay tə kwanay zərat lele àga kwanay kutok. 8 Əna ni njahay à Efesus tamak hus pə azar uko sə Pentekosta, 9 anga Mbərom kə̀ təɓak uno cəveɗ sa ga mer su way məduwen a à man a anan. Aday ɗo maniɗe ahay inde bayak a re.

10 Kak Timote kə̀ dəzlek ayak à wulen a kwanay nà, təmihen anan lele anga aday â zlan à nga sə njahay à mamasl a kwanay, bina a ga mer su way a Mbərom, Bahay a mənuko, nə lele kawa nen awan. 11 Matanan, ɗowan â sa kəɗey anan bay. Men anan zek aɗəka tə dala sə cəveɗ. Ata aday i mbəsak kwanay tə zay, i dəzley à man uno ɗukwen lele aday tə zay a re. Bina, manay tə mərak ahay à man a anan, manay apan mi ba anan.

12 Mərak a mənuko Apolos nà, na gak anan kem aday tâ zlak ayak pə kərtek a tə mərak azar aya awan, əna a ngam həna fan bay. Aya əna, azanan pa 'am ɗukwen, kə̀ njaɗak cəveɗ a nə, i zlak ayak kutok.

Andav sa 'am ahay

13 Ben lele, rəzlen à nga wa sə pərahan azar anà Mbərom nə lele. Kə̂ pəken anan zlawan ì zek ahay bay, kə̂ viren anan bəle anà mivel a kwanay ahay bay. 14 Ì mer su way a kwanay sa ga ahay fok cəna, sənen zek ahay.

15 Mərak uno ahay, kə sənen Sitifanas tu ɗo su doh anahan ahay zle fok. Sa lah sə təma sə pərahan azar anà Yesu pə daliyugo sə Akaya nà, tinen. Tə varak anan nga a tinen anà Mbərom anga aday tâ man zek anà ɗo a Yesu ahay. Matanan, na gak ikwen kem nà, 16 ɗəfen anan apan anà zahav su ɗo matanan ataya awan. Ɗəfen anan apan anà ɗo sa ga mer su way tə məgala kawa tinen ataya a re.

17 Nə taslay mivel bayak a jiga nà, anga atə Sitifanas tə Fortinatus tatə Akayus ta nak ahay à man uno. Ta nak su mo zek à yime ana kwanay inde. 18 Tə bənak uno mbac lele kawa ana tinen a sə bənak ikwen anan mbac ata re. Zahav su ɗo ataya nà, bənen atan à 'am wa nə lele.

19 Ɗo a Yesu ahay sə halay nga pə daliyugo sə Aziya kwa aha fok, ta jak ikwen ayak 'am. Atə Akilas tə Pəriskila pi zek tu ɗo a Yesu sə halay nga àga tinen ataya fok ta jak ikwen ayak 'am lele, anga kwanay a fok kə jipen nə pə sləmay a Bahay a nuko Yesu a kərtek. 20 Ɗo a Yesu ahay à man a anan fok ta jak ikwen ayak 'am. Jen anan 'am ì zek ahay lele re.

21 Nen Pol, na jak ikwen ayak 'am. Nə vindek ayak 'am a anan nà, tə alay uno awan.

22 Kak ɗowan a nə a pəlay Bahay a mənuko Yesu bay cəna, Mbərom â tahasl anan. Marana ta, Bahay a mənuko â nay! 23 Bahay a mənuko Yesu â gak ikwen sumor anahan. 24 Kwanay a fok, ɗo sə mivel uno aya awan, anga ɗə japay fok ɗukwen pə Yesu Almasihu awan.

* 1:19 Ca pə Esaaya 29.14.

† 1:21 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

‡ 1:31 Ca pə Yeremiya 9.22-23.

* 2:9 Ca pə Esaaya 64.3.

† 2:16 Ca pə Esaaya 40.13.

* 3:2 Pol a ngaman anà way ataya nà, «pay» ta «ɗaf».

† 3:19 Ca pə Ayuba 5.13.

‡ 3:20 Ca pə Jabuura 94.11.

* 4:12 Ca pə Mer su way ahay 18.3.

* 5:7 Ca pə Gurtaaki 13.7, 12.21.

† 5:8 Ca pə Gurtaaki 12.15-20; Tooktaaki Tawreeta 16.3.

‡ 5:12-13 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 17.7.

* 6:16 Ca pə Laataanooji 2.24.

* 7:7 Məgala sə səmen anà way, anjahay mənjəna uwar.

* 9:9 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 25.4.

† 9:14 Ca pə Mata 10.10; Lukas 10.7.

* 10:1 Ca pə Gurtaaki 13.21-22, 14.22-29.

† 10:3 Ca pə Gurtaaki 16.4-35.

‡ 10:4 Ca pə Limle 20.8-11.

§ 10:5 Ca pə Limle 14.16, 23, 29-30.

* 10:6 Ca pə Limle 11.4, 34.

† 10:7 Ca pə Gurtaaki 32.6.

‡ 10:8 Ca pə Limle 25.1-9.

§ 10:26 Ca pə Jabuura 24.1.

* 14:16 Amen a nan sa ja nà: «Ayaw, â təra matana acəkan!»

† 14:21 Ca pə Esaaya 28.11-12.

* 15:27 Ca pə Jabuura 110.1.

† 15:32 Ca pə Esaaya 22.13.

‡ 15:45 Ca pə Laataanooji 2.7.

§ 15:54 Ca pə Esaaya 25.8.

* 15:55 Ca pə Hose'a 13.14.

2 Korintu ahay

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà ɗo sə

Korintu ahay

mə slala cew awan

Aɗakay way pə deftere a anan

À ɗerewel a anan inde nà, Pol kà jak 'am sə mivel ahay bayak awan. Atə Pol tə egliz sə Korintu tə sləne 'am ahay pi zek sabay. Anga nan, Pol a ja 'am sə pəse zek ahay aday sa zlah məlmal tə tinen. Asa, ɗo sa jəka tinen ɗo maslan a Yesu ahay ataya tə tətakan anan way mungwalay aya anà ɗo ahay, aday ta ja nə Pol winen ɗo maslan a Yesu bay. Natiya kutok, Pol a ɗakay anan ləbara anahan tə ɗəce anahan sa ga anga winen ɗo maslan a Yesu ata awan.

Nga sa 'am ahay

Pol a ngəran anà Mbərom anga sumor anahan (1.1-11)

Azlah məlmal à wulen ana atə Pol tə Korintu ahay (1.12 - 7.16)

Pol a varan məgala anà Korintu ahay sə cakal way anga ɗo a Yesu ahay à Urəsalima (8.1 - 9.15)

Pol a ga 'am pi zek wa ta sə ɗakay anan winen ɗo maslan a Yesu ɗiɗek awan (10.1 - 12.21)

Andav sa 'am ahay (13.1-13)

1

Pol a jan ayak 'am anà ɗo sə Korintu ahay

1 Sə vindek ikwen ayak ɗerewel a anan nà, nen Pol, ɗo a Mbərom sə walay aday sə təra anan ɗo maslan a Yesu Almasihu ata awan. Mə vindek ayak nà, manay tə Timote mərak a mənuko, anà kwanay ɗo a Yesu ahay à Korintu, aday anà ɗo a Yesu azar aya pə daliyugo sə Akaya fok re. 2 Mbərom Bəbay a mənuko tə Yesu Almasihu Bahay a mənuko tâ gak ikwen sumor aday tə̂ varak ikwen zay.

Mbərom a man a mivel ù doh anà ɗo sa ga ɗəce ahay

3 Ngəruko anan anà Mbərom Bəbay ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu, ɗo sa taa gan sumor anà ɗo ahay aday sa taa man atan anan mivel ù doh kwa siwa ata awan. 4 À alay a mənuko à ɗəce inde cəna, a mak uko anan mivel ù doh, anga aday mənuko ɗukwen ɗâ man anan mivel ù doh anà ɗo sa ga ɗəce ahay matanan ite. 5 Ɗəce a manay sa ga bayak ataya nà, kawa ɗəce ana Yesu Almasihu sa ga bayak ataya re. Matanan, Mbərom a man umo anan mivel ù doh tə alay ana Yesu Almasihu bayak a re. 6 Əna kwa â ga nə manay apan mi ga ɗəce dəp nà, a təra anga aday â mak ikwen anan mivel ù doh, aday Mbərom â tam kwanay. Matana re, Mbərom a man umo anan mivel ù doh nà, anga aday sa mak ikwen anan mivel ù doh a re. Natiya ki mben apan sə səmen anan anà ɗəce ahay à alay a kwanay sa ga ɗəce ahay kawa ana manay sa ga ɗəce ataya re. 7 Ma san zle lele, awan saa fakay kwanay pə cəveɗ a Mbərom wa nə ibay, anga ma san zle, kə jipen tə manay à ɗəce ahay inde, aday Mbərom i mak ikwen anan mivel ù doh, kawa ananahan sa taa man umo anan mivel ù doh ata re.

8 Mərak ahay, a nan umo nà, sənen anan ɗəce a manay sa ga pə daliyugo sə Aziya ataya awan. Ma gak ɗəce bayak a kə̀ zalak umo məgala à nga wa. Ma jak abay sa jəka mi sa təmay wa zay bay. 9 Ayaw, manay mə lavak anan zek sa mac coy, abay manay mə bayak nà, na. Aya əna, a təra matanan nà, anga aday mâ ɗaf nga pə Mbərom, ɗo sə slabakay ɗo ahay à məke wa, bina pə məgala si zek a manay aya ite sabay. 10 Mbərom kə̀ təmak manay à amac ata wa, aday i tam manay pa 'am re. Ma ɗaf nga nə pə winen awan, i tam manay azanaka re. 11 Kwanay ɗukwen, men umo zek tə amboh. Ata, ɗo ahay bayak a ti ga amboh anga manay, aday Mbərom i mbəɗahan umo apan, i man umo zek. Natiya kutok, ɗo ahay bayak a ti ngəran à Mbərom anga kə̀ təmahak amboh a tinen anga manay ata awan.

Pol a ɗakay anan kà zlak à Korintu sabay nə angamaw

12 Way a sa zlan umo à nga ata nà, həna: Ma san zle à mivel a manay inde nà, azla a manay pa 'am sə ɗo ahay nə ɗiɗek awan, kawa sa zlan à nga anà Mbərom. Mə zakay a kutok nà, azla a manay pa 'am a kwanay ɗukwen, winen ɗiɗek a re. Ma njaɗ məgala sa zla matana ata nà, tə asan way su ɗo zənzen a bay, əna Mbərom sa gan umo sumor sa zla matanan ata awan. 13-14 Abay kə sənen biɗaw, way a manay sə vindek ikwen ayak ata nà, awan uda mi ɗer a ibay asanaw! Ki jingen nə kawa ana manay sə vindek ayak ata way anahan. A ga pumo nà, hus həna, kə sənen manay nə əngal. Əna ki i sənen manay nə kweceh kutok, aday pə luvon ana Bahay a mənuko Yesu saa may ata nà, mi i zlak ikwen à nga, kawa kwanay ɗukwen ki i zlen umo à nga ata re.

15-16 Anga na san way ataya zle kutok, u no abay sa zlak ayak àga kwanay, aday ni i zla à Makedoniya. Ata aday ni may à Makedoniya wa àga kwanay asa. Aday abay ki men uno zek tə dala sə cəveɗ sa zla à Yahudiya. Matanan kutok i təra ni zlak ayak àga kwanay saray cew sa mak ikwen zek. Əna na nay à Makedoniya tə àga kwanay sabay. 17 Anuno sa jak ikwen ayak matana ata nà, nə bayakak apan lele biɗaw? Ayaw, nə bayakak apan lele, abay ni ga matana way anahan. Bina na ja way kawa ɗo sə daliyugo ahay bay asanaw? Kak matanan nà, nə japay anan atə ayaw tə a'ay alay kərtek awan.

18 Əna ni jak ikwen ayak həna pa 'am a Mbərom, winen ɗo ɗiɗek awan, à alay a manay sə ɗakak ikwen anan ləbara mugom ata nà, mə japak anan atə ayaw tə a'ay pə way kərtek a bay. 19 Manay tə Silas tatə Timote mə ɗakak ikwen anan nà, ləbara ana Yesu Almasihu Wan a Mbərom awan. Winen a japay anan atə ayaw tə a'ay itəbay. A ja nà, way ɗiɗek a vərre. 20 Anga way a Mbərom sə zlapak uko anan ataya fok nà, ti təra nə anga ayaw ana Yesu Almasihu. Anga winen a kutok, ɗa taa ja «Amen» anga sə varan mazlaɓ anà Mbərom. 21 Asa, Mbərom a tə alay anahan a sə varan umo məgala pə cəveɗ a Yesu Almasihu ata, i varak ikwen məgala re. A walay mənuko, 22 a varak uko anan Apasay anahan kawa vivay sə way sə ɗakay anan mənuko nà, ɗo anahan ahay. Aday kə̀ varak uko Apasay ata à mivel inde, sə ɗakay anan ɗi i njaɗ anan way anahan sə zlapan anan anà ɗo ahay ataya fok.

23 Həna ni jak ikwen ayak nà, na zlak ayak àga kwanay sabay angamaw ata awan. Mbərom awan a san zle, 'am uno sa jak ikwen ata nà, ɗiɗek awan. Kak matana bay nà, suwan nâ mac. Na zlak ayak à Korintu bay nà, anga u no sa gak ikwen way saa cəɓak ikwen ata bay. 24 A nan sa ja nà, mə lavak ikwen nga pə cəveɗ sə aɗaf nga a kwanay bay, anga ma san zle, aɗaf nga a kwanay nà, mə jəra a lele coy. Əna a nan umo nə guko mer su way pə kərtek a tə kwanay, anga aday kə̂ tislen mivel.

2

1 Anga nan, na ja ni zlak ayak àga kwanay nà, aday sa ga way sə cəɓak ikwen maza bay. 2 Kak na sak a ga way sə cəɓak ikwen nà, i cəɓo ì nen a re. Ata ɗowan saa tuslo anan mivel inde sabay, bina way ata i cəɓak ikwen anà kwanay a fok. 3 Anga nan, na zlak ayak bay, əna nə vindek ayak à yime uno inde nà, ɗerewel a ma caɓ ata awan. Na ga matanan nà, anga aday, na saa zlak ayak, nâ tan à nga anà way sə cəɓo àga kwanay bay. Bina, abay saa tuslo anan mivel nə kwanay biɗaw? Na san kwanay zle fok. Kak nə taslak mivel nà, ki tislen mivel re. 4 Nə vindek ayak ɗerewel ata nà, tə mugo awan, aday tə iɗe sə ayam awan. Əna nə vindek anan ayak nà, sə cəɓak ikwen bay, əna anga aday kə̂ sənen anan nə pəlay kwanay tə mindel.

Pol a gan may nà, tə̂ pəsen anan anà ɗowan a sa ga ines ata awan

5 Ɗowan a kwanay a kà gak way sa caɓ nà, u go ì nen Pol bay, əna anà kwanay a fok aɗəka. Kak nə mbəlek anan bay nà, anà zek məduwen su ɗo awan. 6 Ɗo ahay bayak a tə ngərzak apan, aday kà slak matanan, bina kə̀ yimak pə ines anahan coy kutok. 7 Alay a kà slak həna sə pəsen anan coy, aday sa man anan mivel ù doh, bina i ga mugo kə̀ zalak, mbac i i slahan. 8 Anga nan, ni cəce pikwen wa nà, ken anan anan asan zek a kwanay sə ɗakan anan nə kə pəlen anan asa. 9 Nə vindek ikwen ayak ɗerewel a hinen inde ata nà, sa ca pikwen wa azan, aday sa san kwanay apan ki ɗəfen anan apan anà 'am uno ahay fok biɗaw. 10 Həna ni jak ikwen ayak, ɗowan a kwanay kə pəsen anan anan ata nà, nen ɗukwen nə pəsek anan. Nen nà, nə pəsek anan ɗowan ata pa man sə iɗe ana Almasihu, anga sa mak ikwen zek à kwanay, kak awan inde sə pəsen anan nà, na. 11 Na gak matanan, anga u no nà, Fakalaw â sa njak mənuko pi zek bay, bina ɗa san wurwer anahan aya zle asanaw?

Pol a ɗəfan iɗe anà Titus à wulen su doh sə Təruwas

12 Kwakwa ata nà, nə slabak sa zla à Təruwas saa ɗakay anan ləbara mugom a pə Yesu Almasihu. Nə dəzle à man ata kutok nà, na ca apan nə Bahay a mənuko Yesu kə̀ lavak uno anan zek lele ta man ata sə ɗakay anan uda ləbara anahan. 13 Əna, nen tə ajalay nga awan, anga na tak anan à nga anà mərak uno Titus bay. Anga nan, nə mbəsak anan ɗo sə Təruwas ahay, na zla way uno à Makedoniya.

Ɗi njaɗ sə mbasay anga Yesu Almasihu

14 Ngəruko anan à Mbərom. Sa taa lagay mənuko tə ahosom a pa 'am sə vəram wa anga ajapay a mənuko tə Yesu Almasihu nà, winen a hwiya. Aday winen a a ɗakan anan zek anà ɗo ahay kwa aha nə tə mənuko. Mənuko nà, kawa amar sə wurde ma pak awan. 15 Amar sə wurde ata nà, winen Almasihu à mivel a mənuko inde, ma pak a sə ɗakan anan mazlaɓ a Mbərom anà ɗo saa tam ahay, aday anà ɗo saa lize ahay ite. 16 Matanan kutok, anà ɗo saa tam ataya nà, mənuko kawa arəbas sə way sa var sifa, aday anà ɗo saa lize ahay ite nà, mənuko kawa arəbas sə way sa var amac. Kak matanan cukutok nà, waya saa sla pi mer su way ata anaw? 17 Bina ɗo ahay bayak a tinen apan ti ɗakay anan 'am a Mbərom nà, kawa way sə masa. Manay nə ma ga matanan itəbay. Manay apan mi ɗakay anan 'am anahan nà, mə ɗakay anan tə mivel kərtek awan, anga manay mə japay a tə Yesu Almasihu, aday sa slan manay pi mer su way ata nà, zek a Mbərom awan.

3

Aɓan 'am wiya awan

1 A nan sa ja nà, manay apan mi həran nga ì zek maza pa 'am a kwanay biɗaw? Ma gak anan may anà ɗerewel sə ɗakak ikwen anan manay mayanaw bay. Aday mə cəcihek pikwen wa ɗerewel sa zla anan à alay inde à man a àga kwanay wa bay re. Ɗo maza aya ta gak anan may matanan, əna manay nà, kawa tinen itəbay. 2 Kwanay a nà, ɗerewel a mə vinde awan anga manay a bay aday ɗaw? Winen mə vinde a pə mivel a manay, aday ɗo ahay fok ti san anan, ti jinge anan ata awan. 3 Way mi ɗer a bay, kwanay nà, kawa ɗerewel ana Almasihu sə vinde aday sa slan tə alay a manay ata awan. Winen mə vinde a nà, tə alay su ɗo zənzen a bay, əna mə vinde a tə Apasay a Mbərom, bahay sə sifa. Winen mə vinde a ɗukwen pu kon bay, əna winen mə vinde a pə mivel su ɗo zənzen aya awan.

4 Ma san anan matanan nà, anga Yesu Almasihu kə̀ ɗakak umo anan pa 'am a Mbərom. 5 Ma san zle lele, manay a ta nga a manay a nà, mi sləken anà mer su way ata tə məgala a manay bay. Mbərom a tə alay anahan a sə varan umo məgala sa ga anan. 6 A varan umo məgala nà, sə ɗakay anan ləbara mugom awan. Ləbara mugom a ata nà, aɓan 'am a wiya ata awan. Winen a ga minje tə aɓan 'am kwakwa ata sabay. Ɗə bənan à 'am wa nà, anà Apasay Cəncan awan, bina anà 'am mə vinde avinde sabay. Way mə vinde avinde kwakwa ata nà, a lagay ɗo ahay nə saa mac. Əna Apasay Cəncan a ite nà, a varan à ɗo ahay aɗəka nà, sifa sa ndav kula bay ata awan.

7 Kwakwa ata nà, Mbərom a vinde 'am anahan pu kon, aday ɗo ahay tə canak anan anà mazlaɓ anahan awan, anga winen a kə̀ dəvak anan jiyjay sə mazlaɓ anahan pi jœr a Musa. Kwa abay â ga nà, jiyjay ata i njahay bayak a bay, Isəra'ila ahay ta mbak apan sə zəzor anan jœr a Musa bay, anga a dav ike kə̀ zalak.* Kak aɓan 'am kwakwa ata sə lagay a ɗo ahay à amac inde ata kə̀ dəvak kətanan nà, 8 aɓan 'am wiya həna ata, winen mer su way ana Apasay Cəncan awan ata nà, i dav i zalay way ata sabay aɗəka kutok a ɗaw? 9 Aɓan 'am kwakwa ata nà, a varan cəveɗ anà Mbərom sa ban ɗo ahay tə sariya. Kak way sə gəɓak uko ahay sariya ata kà mbak apan sa ka anan mazlaɓ a Mbərom nà, aɓan 'am a wiya sə təra mənuko ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom ata i ka anan mazlaɓ a Mbərom sə zalay way ata sabay kutok ɗaw? 10 Matanan, way a sa ka anan mazlaɓ a Mbərom kwakwa ata nà, a ga kawa winen həna tə mazlaɓ ata sabay, anga aɓan 'am wiya ata a ka anan mazlaɓ a Mbərom nà, kə̀ zalak pə kwakwa ata wa mbəlek. 11 Mbərom a ɓan 'am kwakwa ata nà, kwa a njahay nə mənjœk ca, kà kak anan mazlaɓ anahan tə winen awan. Matanan kutok, aɓan 'am wiya a sə njahay sə coy a anan nà, i zalay anan winen məduwer ata tə mazlaɓ re.

12 Awan inde mi ɗer a à 'am a manay inde ibay, anga manay a mə ɗəfan iɗe nà, anà way ataya awan. 13 Musa a kərat way pə iɗe kwakwa ata nà, anga, kwa â ga nà, mazlaɓ ata i njahay bayak a bay dəp nà, a nan Isəra'ila ahay tə̂ canan anà mazlaɓ a Mbərom pə iɗe anahan ata bay. Əna mənuko ɗi ga kawa Musa sa ga ata itəbay. 14 Kwakwa ata ɗukwen, Isəra'ila ahay tə sənak ahay way bay. Həna zahav a tinen ahay ɗukwen, awan inde sə gafan atan 'am sa san way re. Tinen apan ti jinge Deftere a Musa nà, tə sləne bay, kawa zana inde a takan iɗe à asan way a tinen. Sa mba apan sə kurat anan awan a mə takan a ì iɗe anà asan way a tinen ata nà, si Yesu Almasihu a kərtek. 15 Matanan, həna biten ɗukwen, tinen apan ti jinge Deftere a Musa nà, tə sləne bay, kawa zana inde hwiya sə takan iɗe anà asan way a tinen. 16 À alay a ɗowan a kə̀ mbəɗahak 'am pə Bahay a nuko Yesu cəna, i kurat anan zana sə takan iɗe ù ɗo ata awan.† 17 Bahay a nuko Yesu nà, Apasay anahan inde, aday à man ana Apasay anahan winen apan i ga mer su way anahan ata nà, Deftere a Musa a lavan nga anà ɗo ahay sabay. 18 Matanan, mənuko ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay fok, ɗi kərat zana pə iɗe sabay. Ɗə canan anà mazlaɓ a Mbərom, aday mazlaɓ anahan winen apan i təra mənuko kawa winen awan. Mazlaɓ a mənuko ɗukwen, i zəga pa 'am pa 'am. Wita ɗukwen, mer su way ana Apasay ana Bahay Mbərom.

4

Mənuko ɗo bəle aya ɗi ka anan mazlaɓ a Mbərom

1 Mbərom kà gak umo sumor sə walay manay pi mer su way a anan. Anga nan, manay mə məcan alay sabay. 2 Manay mə gucek way ma ga waray aya ì iɗe zənzen inde ataya awan. Ma ga mer su way a manay nà, à wurwer inde bay, aday mə kaɗan nga anà 'am a Mbərom à bərgaslay inde bay re. Aɗəka mə ɗakay a ɗiɗek nà, ngəlarak pa 'am a Mbərom, aday kuwaya â san 'am a manay nə ɗiɗek awan. 3 Ɗo azar aya ta san ləbara mugom a manay sə ɗakan atan anan ata bay. A təra kawa zana mə takan atan a ì iɗe inde. Kwa abay â ga nə matanan, a təran anà ɗo saa lize ahay vərre. 4 Tinen nà, ta san ləbara mugom ata bay, anga bahay sə daliyugo a anan kə̀ hurfok atan anan abayak nga a tinen, aday tâ ɗaf nga pə ləbara ata bay. A nan nə tə̂ canan anà jiyjay sə dəvan atan ata bay, bina jiyjay ata a nay nà, à 'am sə ləbara mugom a wa, ləbara sə ɗakay anan mazlaɓ a Yesu Almasihu, ɗowan a winen nə mezeze a Mbərom ata awan.

5 Manay apan mi ɗakay anan ləbara mugom a nà, mə ɗakay anan nə zek a manay a itəbay, əna mə ɗakay anan nà, Yesu Almasihu winen Bahay sə way ahay fok. Manay nə ɗo si mer su way a kwanay ahay anga Yesu Almasihu. 6 À alay a Mbərom sə ndakay daliyugo ata nà, a ja, a wa: «Jiyjay â dav ì iɗe zənzen inde!*» Aday sa dav anan jiyjay à mivel a manay inde nà, winen a re. Jiyjay ata a ɗakak uko anan nà, mazlaɓ a Mbərom sa dav pi jœr ana Almasihu wa ata awan. Mə ɗakan anan ləbara mugom ata anà ɗo ahay nà, anga na awan.

7 Manay nə bəle aya kawa səngəle sə duɗo ahay, əna way a lele ata inde à manay inde. Mbərom a ga matanan nà, anga aday ɗo ahay tâ san məgala sə ləbara mugom ata a nay à winen wa, bina à manay wa bay. 8 Ɗo ahay tinen apan ti ngəɗec manay, əna tə ganak manay bay. Mə dawarak, əna mə məcak anan alay à jugom wa bay. 9 Ɗo ahay tinen apan ti ga alay tə manay, əna Mbərom kə̀ mbəsakak manay à alay wa bay. Ɗo ahay tinen apan ti zləmba manay, əna mə məcak fan bay. 10 Manay apan mi sa lirew, kawa ɗəce sə amac a Yesu Almasihu winen ì zek a manay inde, anga aday ɗo ahay tə̂ canan tə manay nə Yesu winen tə sifa awan. 11 À alay a manay tə sifa aya pə daliyugo a anan mba nà, ɗo ahay ti pəlay sa vaɗ manay anga Yesu. Məgala a manay winen apan i ndav, əna wita ɗukwen a kay uho nà, sifa a Yesu Almasihu winen à manay inde. 12 Natiya, manay apan mi mac pə cəveɗ sə ɗakay anan ləbara a Yesu, aday kwanay ite, kwanay apan ki njiɗen sifa anga mer su way a manay kutok.

13 Deftere a Mbərom a ja nà: «Nə ɗəfak apan nga, anga nan na jak 'am.†» Apasay a manay a nə kərtek tə ana ɗowan a sə vinde 'am ata awan. Manay ɗukwen, mə ɗəfak apan nga matana re. Anga nan, mi pərahan azar sə ɗakay anan 'am a Mbərom. 14 Bina ma san zle, Mbərom kə̀ slabakak anan ahay Bahay a nuko Yesu à məke wa, aday i naa slabakay ahay manay saa japay tatə Yesu a re. I tavay mənuko fok pə kərtek a pa 'am anahan. 15 Mbərom a varan umo mer su way ata nà, anga kwanay, aday ɗo ahay bayak a tâ njaɗ anan sumor anahan sa gan atan ata awan. Natiya, i zəga anan ɗo ahay sə ngəran aday sə həran nga re kutok.

Pol kə̀ məcak anan alay à jugom wa bay

16 Anga nan, mənuko ɗa mac anan alay à jugom wa bay. Kwa â ga nə zek a mənuko winen apan i ga məduwer, sifa a mənuko nà, winen apan i zəga sa mbəɗa pac pac re. 17 U no sa ja həna nà, ɗəce a mənuko i sa ndav pa pac a mənuko saa zla à mazlaɓ a Mbərom inde, aday ɗəce ataya ti lavay a zek tə mənuko saa njaɗ mazlaɓ ata awan. Mazlaɓ ata nà, məduwen awan, aday i ga inde nə sə coy. Ɗa sak a bayak pə mazlaɓ ata cəna, ɗəce a mənuko ahay tə tərak kawa way cəɗew aya awan. 18 Natiya, ɗə ɗəfan iɗe həna nà, anà way aday ɗə canan fan bay ataya awan, bina pə way aday ɗə canan zle coy ataya bay. Anga way aday ɗə canan zle coy ataya nə ta ga inde sə coy itəbay, əna way aya aday ɗə canan bay ataya nà, ti ga inde sə coy.

5

1 Ɗa san zle, zek a mənuko həna ata i ga inde nə sə coy bay, winen kawa jawjawa a walay zek ata awan. Aday Mbərom kə̀ walak anan jawjawa a mənuko həna ata nà, i naa varak uko uda doh lele a à mburom. Doh ata nà, ma han a tə alay su ɗo zənzen a bay, aday i ga inde nə sə coy. 2 Hus həna mənuko apan ɗi rac slan, anga Mbərom kə̀ mbakak uko anan doh a wiya ata fan bay, aday a nak uko nà, â varak uko anan doh a wiya ataya kutok. Bina sa zlak uko à nga tə mindel nə winen. 3 À alay a Mbərom kə̀ pəkak puko zek wiya ata nà, ɗi ga inde ti zek ata nə sə coy. Ata kula apasay a mənuko i bar awan mənjəna zek sabay. 4 Həna mənuko ti zek a kawa jawjawa ata mba nà, ɗi ga ɗəce, ɗi rac slan hwiya. Ɗi ga matanan, anga ɗi ba nə luvon aday Mbərom i culok puko wa zek a mənuko a anan bay. A'ay, ɗi ba nà, luvon aday Mbərom i pak puko zek a mənuko wiya ata awan. Ata sifa si zek a wiya ata i lize anan winen məduwer ata kutok. 5 Sə lavay a zek tə mənuko anga sa njaɗ zek wiya ata nà, zek a Mbərom awan. Kə̀ varak uko Apasay anahan sə ɗakak uko anan nà, ɗi i njaɗ a way ataya pa 'am.

6 Natiya, ɗə ɗəfak nga lele pə way saa təra ataya awan, aday ɗa san zle, pə daliyugo həna nà, mənuko dəren tə Bahay a mənuko. 7 Bina ɗə canak anan həna fan ɗaw? Əna ɗə njahay matanan anga ɗə ɗəfak apan nga. 8 Ayaw, mənuko ɗə ɗəfak nga lele pə way a saa təra ataya awan. Anga nan, ma ca apan nə lele saa njahay tə Bahay a mənuko awan, bina sə njahay ti zek sə daliyugo a anan bay.

9 Kwa â ga nə mənuko pə daliyugo mba, kwa â ga nə ɗa zlak azanan àga winen a coy, a nak uko nà, sa ga nə way sa zlan à nga anà Bahay a mənuko vərre ata awan. 10 Anga mənuko fok ɗi zla saa tavay pa 'am ana Almasihu, anga saa gak uko sariya. I hamak uko magwagway si mer su way a mənuko ma ga aya həna pə daliyugo ataya awan. Kak ɗa gak mer su way lele aya nà, ɗi təma magwagway lele aya re, aday kak ɗa gak mer su way lelibay aya ite nà, ɗi sləɓa anan ile a mənuko a sə tukosl lelibay ata awan.

Mbərom a nan sa zlah anan məlmal a tinen tə ɗo ahay

11 Natiya, manay ma san sə jəjaran anà Bahay a nuko lele. Anga nan, mi təker sə ɗakan anan anà ɗo ahay nà, 'am a manay sa ja ataya tinen ɗiɗek aya awan. Mbərom a san ajalay nga a manay zle. A ga upo nà, à mivel a kwanay inde ɗukwen, kə sənen nen zle re. 12 A nan sa ja nà, manay apan mi həran nga ì zek maza pa 'am a kwanay kutok ɗaw? Matana bay! A nan umo sə ɗakak ikwen anan nà, cəveɗ a kwanay saa ga ti zek anga manay. Matanan ki sənen sə mbəɗihen anan apan anà ɗo sa ga ti zek tə way sa ca apan ta sə uho vərre ataya, bina tə way sə təra à mivel inde bay ataya awan. 13 Kak à alay azar a ɗo ahay ti ca pumo kawa manay mə vaway nga aya nà, wita anga Mbərom. Aday à alay a hinen ahay ɗukwen ti ca pumo manay mə vaway nga aya bay nà, wita anga kwanay ite.

14 Mi ga matanan nà, anga asan zek ana Almasihu a gan umo bəlaray. Ma san zle, winen kə̀ məcak anga ɗo ahay fok, aday mənuko fok ɗə məcak tə winen kutok. 15 Aday ma san zle re, a mac anga ɗo ahay fok nà, anga aday ɗo sə pərahan azar ahay tə̂ njahay kawa sa zlan à nga kutok, bina kawa sa zlan atan à nga a tinen sabay. Anga Yesu a mac anga tinen, aday a slabakay ahay à məke wa anga tinen a re.

16 Natiya həna ɗi ca pə ɗo ahay kawa ana ɗo zənzen a sa ca patan ata sabay. Kwakwa ata nà, abay â ga nà, ɗa cay ahay pə Yesu Almasihu matanan, həna ɗi ga matanan sabay. 17 Anga ɗowan a kə̀ japak tə Yesu Almasihu cəna, kə̀ tərak ɗo wiya awan. Anjahay anahan kwakwa ata inde sabay. Kə̀ tərak winen ɗo wiya awan. 18 Sa ga way ata fok nà, zek a Mbərom awan. A slənay ahay Yesu Almasihu saa zlah anan məlmal anahan tə mənuko, aday kə̀ varak umo mer su way sa jan anà ɗo ahay nə kə̀ zlahak anan məlmal anahan tə tinen. 19 Way a manay sa ja nà, Mbərom a ga mer su way tə alay a Almasihu sa zlah anan məlmal anahan tə ɗo ahay fok. Anga nan kutok, a baslan atan anan ines anà ɗo ahay sabay. A varan umo mer su way sa jan anà ɗo ahay, Mbərom kə̀ zlahak anan məlmal anahan tə tinen.

20 Mə təmahak anan mer su way ata awan. Həna nà, manay ɗo sa ja 'am anga Yesu Almasihu kutok. Mbərom i ngaman anà ɗo ahay nə tə alay a manay kutok. Anga nan, ma jan anà ɗo ahay tə sləmay a Yesu Almasihu, ma wa: «Zlihen anan məlmal a kwanay tə Mbərom.» 21 Almasihu nà, kà gak ines sə awan itəbay. Əna, Mbərom a tavakan anan ines a mənuko fok pa nga anahan anga mənuko kutok. A ga matanan, anga aday ɗə̂ təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom, anga mənuko mə japay aya tə Almasihu.

6

1 Manay ma ga mer su way a manay nə pə kərtek a tə Mbərom. Anga nan, kwanay ɗukwen, ma jak ikwen, rəzlen anan à nga wa anga aday sumor a Mbərom sa gak ikwen ata â sa təra awan kəriya bay. 2 Mbərom a ja nà:

«Alay a kà slak sa ga sumor nà, nə təmahak amboh anak.

Alay a kà slak sa tam ɗo ɗukwen, na mak anak zek.*»

3 A nan umo sa ga awan sə zluwe anan ɗo ahay pə cəveɗ a Mbərom wa bay fok, anga a nan umo ɗowan â gəɗan umo azar pi mer su way a manay bay. 4 Aɗəka bay, pə way a manay sa ga ahay fok cəna, mə ɗakan anan anà ɗo ahay nà, manay nə ɗo si mer su way a Mbərom ahay. Â ga nə ɗəce inde, â ga manay apan mi sa lirew, â ga nə ɗo ahay tinen apan ti pak pumo zlawan, mə səmen anà way ataya matanan fok. 5 Tə ndaɓak manay, tə ɗəfak manay à dangay, ɗo ahay fok tə vəzek pumo. Mer su way kà dak umo 'am, alay azar a mə njəkak ahan bay, ma pak awan bay re. 6 Anjahay a manay nə cəncan awan, ma san ɗiɗem zle, ma gak munapanaw, manay ɗo səkəffe aya awan. Apasay Cəncan a winen inde tə manay, mə pəlay ɗo ahay tə mivel kərtek awan. 7 Ma jan anà ɗo ahay nà, ɗiɗek a Mbərom. Sə varan umo məgala ɗukwen, winen awan. Məgala ata a kay anan uho nə, manay ɗo si mer su way a Mbərom ahay. Azla a manay a ɗiɗek ata nà, a təran umo way sə alay sa vaɗ a zek tu ɗo maniɗe ahay, aday way sə alay sə tavan anà ɗo maniɗe ataya re. 8 Ɗo azar aya tinen apan ti həran umo anan nga, azar aya ite, tinen apan ti gəɗan umo azar. Ɗo azar aya ti ngəran umo, ɗo hinen ahay ti gənahan umo re. Ta ca pumo nà, kawa ɗo sə mungwalay ahay, aday manay apan mi jan atan nə ɗiɗek a vərre. 9 Ta ca pumo nà, kawa ta san manay bay, aday cəkəbay kuwaya a san manay zle. Tə bayak nə mi mac coy bəse, əna həna manay tə sifa aya awan. Tinen apan ti san umo lirew, əna tə vəɗak manay bay. 10 Kwa abay â ga nə manay mi ga mugo nà, ma ma nga sə taslay mivel hwiya. Manay kawa ɗo mətawak aya awan, aday ɗo ahay bayak a tinen apan ti njaɗ zlile pə cakay a Mbərom à alay a manay wa. Manay kawa way a manay ibay, aday cəkəbay way ahay fok nə ana manay bugol.

11 Kwanay Korintu ahay, à 'am uno inde sa jak ikwen ata nà, nə ɗərek pikwen wa awan bay, aday mivel a manay mə təɓa aya lele anga kwanay re. 12 Mivel a manay mə tacay aya anga kwanay bay, əna kwanay sə tacay anan mivel a kwanay anga manay aɗəka. 13 Nen apan ni jak ikwen 'am kawa kwanay gwaslay uno ahay. Himen umo anan asan zek a manay sa gak ikwen ata awan. Pəlen manay kawa ana manay sə pəlay kwanay ata awan, aday kə̂ ticen umo anan mivel a kwanay bay aɗəka.

Kə̂ jipen tə way mənjaɗak a bay

14 Kə̂ jipen tə ɗowan aya aday tə ɗəfak nga pə Yesu bay ataya bay. Abay ma sə zlangar anan atə ɗiɗek tə sədœk anaw? Atə jiyjay tə iɗe zənzen ti japay nə kəkəmaw? 15 Atə Almasihu tə Fakalaw a aday nà, 'am a zlan atan pi zek ɗaw? Ma a zaran atan ənaw pi zek anà atə ɗo sa ɗaf nga pə Yesu tu ɗo sa ɗaf apan nga itəbay ata anaw? 16 Way sə pəra ahay ti njaɗ man ù doh sə mazlaɓ a Mbərom kələɗaw? Mivel a mənuko aday nà, doh sə mazlaɓ a Mbərom, winen bahay sə sifa. Bina Mbərom a ja:

«Ni njahay tə tinen, ni ga inde à wulen a tinen.

Ni təran atan Mbərom a tinen, aday ti təra ɗo uno ahay.†»

17 Anga nan kutok, Deftere a Mbərom a wa:

«Mbərom Fetek a ja nà:

“Hayak ikwen ahay à wulen a tinen wa, gəzlen nga tə tinen,

kə̂ jipen tə way ma ga mənjaɗak aya bay.

Ata ni təma kwanay kutok.‡”»

18 Ɗo maja'am a Mbərom a wa:

«“Ni tərak ikwen Bəbay,

aday ki təren wan uno ahay tə dəna uno ahay.”

Mbərom Ba Məgala a ja nà, na.§»

7

1 Car uno ahay, way a Mbərom sə zlapay anan a anaya fok nà, anà mənuko. Anga nan, banuko anan way mənjaɗak aya fok à mivel a mənuko wa, banuko anan apasay a mənuko ahay re. Ata ɗi njahay cəncan aya pa 'am a Mbərom, ɗi ɗəfan apan lele.

Atə Pol tə Korintu ahay tə zlahak anan məlmal a tinen

2 Təɓen umo anan mivel a kwanay. Ma gak anan sədœk anà ɗowan àga kwanay bay, mə zluwek ɗowan à cəveɗ wa bay, mə njəkak anan uda anà ɗowan àga kwanay bay. 3 Na ja matanan ata ɗukwen, əna u no sa mak ikwen anan mungok bay. Bina na jak ikwen anan coy, mə təɓak ikwen anan mivel a manay lele. Â ga nə ɗi njahay tə sifa aya awan, â ga nə ɗi mac, mənuko mə japay aya coy. 4 Ni mba apan sa jak ikwen ayak 'am mənjəna awan su go hiyem hiyem, anga na san kwanay zle. Nen ni taslay mivel anga kwanay. À ɗəce a manay ahay inde fok ɗukwen, kə bənen uno mbac, nen mə taslay mivel a lənlan.

5 Aya əna, à alay a manay sə dəzle pə daliyugo sə Makedoniya ata nà, mə njaɗak sa man uda bay. Aɗəka bay, mə njaɗak ɗəce ahay cara cara bayak awan. Ɗo ahay tə jugurak pumo wa 'am, aday à mivel a manay inde ɗukwen mə njaɗak ajəjar re. 6 Əna Mbərom, ɗo sə bənan mbac anà ɗo mbac kə̀ slahak atan ataya nà, kə̀ bənak umo anan mbac, ta sə dəzley anan Titus à man a manay. 7 Sə bənan umo mbac nà, adəzle a Titus ɗəkɗek bay, əna ana kwanay sə bənan mbac ata awan. A jan umo nà, ki gen anan may sə cuno maza tə mindel. Kə̀ ɗakak umo anan way a sə cəɓak ikwen ata re, aday kə̀ ɗakak umo anan kə rəzlen anan à nga wa sə tavan anà ɗo maniɗe uno ahay. Nə sləne cəna, ataslay mivel uno a zəga apan kutok.

8 Ɗerewel uno sə vindek ikwen ayak ata nà, kwa â ga nə kə̀ slahak ikwen mbac dəp nà, a cəɓo bay. A cəɓo bay ata nà, anga na san zle, tə ɗerewel uno ata nà, mbac i slahay pikwen wa alay a mənjœk ca. Tə ɗiɗek a nà, kə̀ cəɓak uno mənjœk, 9 əna həna nen tə ataslay mivel awan, anga nə vindek ikwen ayak cukutok. Nə taslay mivel nà, anga nə vindek ikwen ayak ɗerewel sə slahay pikwen wa mbac ata bay. Nə taslay mivel aɗəka nà, anga ɗerewel uno kə̀ mbəɗahak ikwen anan mivel, aday kə yimen pə ines a kwanay ahay. Mbac a sə slahak ikwen ata nà, a zlan à nga à Mbərom awan, anga a nan kə̂ yimen pə ines a kwanay. Kak matanan, ma gak anan ines anà ɗowan à ɗerewel a manay inde bay.

10 Kak mbac a slahay pə ɗowan a wa kawa sa zlan à nga à Mbərom nà, a mbəɗahan anan mivel, i yam pə ines anahan, aday Mbərom i tam anan ì ines anahan wa. Way ata nà, a cəɓan à ɗowan bay. Əna kak ɗowan a, mbac a slahan kawa ɗo sə daliyugo ahay nà, wita nà, a mac ɗo. 11 Mbac a sə slahay pikwen ata nà, kà zlak anan à nga à Mbərom. Aday həna cen apan, sə təra tə kwanay nə maw? Kə viren anan nga a kwanay sə mbəɗahan alay anà 'am ata awan. A nak ikwen sə ɗakay anan a nak ikwen ines bay, aday alay sa 'am a kwanay uda ibay. Ki gen mivel pi zek a kwanay anga 'am ata awan, zlawan kà gak ikwen pə way a saa təra pikwen pa 'am ata awan. A nak ikwen sə cinen uno maza awan. Aday a nak ikwen sa ga way sa zlan à nga à Mbərom ata awan, aday sə kəta anan ɗo sa ga ines ata kutok. Natiya kə ɗiken anan tə way ataya fok nà, abay 'am a kwanay uda ibay.

12 Natiya ɗerewel a nen sə vindek ikwen ayak ata nà, nə vindek ikwen ayak nà, anga ɗowan a sa ga ines ata ɗəkɗek bay, anga ɗowan a tinen sa gan ines ata ɗəkɗek bay re, əna nə vindek ikwen ayak aday kə̂ sənen anan pa 'am a Mbərom, kwanay a fok kə pəlen manay tə mivel kərtek awan. 13 Anga nan, həna way ata kə̀ varak umo məgala anà manay a fok.

Ayaw, mə njaɗak məgala, əna tə way ata ɗəkɗek bay. Kwanay a fok kə bənen anan mbac anà Titus. Anga nan, Titus kə̀ taslak mivel bayak awan, aday mə njaɗak ataslay mivel, anga ataslay mivel anahan ata re. 14 Nen nə varak ikwen zlangar bayak a pa 'am anahan, aday kə pəken uno waray ì iɗe bay. Way a manay sa jak ikwen fok, tinen ɗiɗek aya awan. Matanan, ana manay sə varak ikwen zlangar pa 'am a Titus ata ɗukwen, kə̀ tərak ɗiɗek a re. 15 A dəzlek ayak àga kwanay nà, kə təmihen anan lele, kə ɗəfen anan apan tə ajəjar a kosl kosl jiga awan. Winen apan i bayak pə way ata nà, a zəgahan anan asan zek sə pəlay kwanay. 16 Nen mə taslay mivel a kutok, anga ni mba apan sa ɗaf pikwen nga həna pə way ahay fok.

8

Acakal way anga ɗo a Yesu ahay à Urəsalima

1 Mərak uno ahay, u no sənen pə sumor a Mbərom sa gan anà ɗo a Yesu ahay pə daliyugo sə Makedoniya. 2 À mamasl sə ɗəce məduwen a inde, tinen mətawak aya awan, əna tinen mə taslay mivel aya hwiya. Aday ataslay mivel a tinen tə mətawak a tinen ata kə̀ varak atan məgala sə cakal dala bayak a anga mer su way a Mbərom à Urəsalima. 3 Na san zle, tə varak bayak a kawa ana tinen sa mba apan, aday hus sə zalay pə way a tinen sa mba apan wa. Ɗowan kà jak atan cakilen way bay, 4 əna ta gak umo kem sə cəce pumo wa cəveɗ sə japay uda alay a tinen sa man zek anà ɗo a Yesu ahay à man ata awan. 5 Way a tinen a sa ga ata nà, kə̀ zalak pə way a manay sə bayak apan ata wa, anga mama'am awan, tə varak nga a tinen anà Bahay Yesu, aday mə slala cew a anà manay kutok re, kawa sa zlan à nga à Mbərom.

6 Anga nan kutok, ma jan anà Titus, ɗo sə dazlan anan acakal way ata, â mak ayak àga kwanay, sa ndav a wa mer su way sə sumor a Mbərom sə varak ikwen ata awan. 7 Mbərom kə̀ zalak ikwen anan sumor anahan tə cəveɗ ahay cara cara bayak awan. Kə ɗəfen nga pə Almasihu lele, kə ɗiken anan ləbara mugom a lele, kə sənen ɗiɗek a Mbərom zle, kə viren anan nga a kwanay fok anà Mbərom, aday kə pəlen ɗo ahay ɗukwen lele kawa ana kwanay sə tətak pə manay wa ata re. Anga nan kutok, zilen anan sa ga sumor ta sa var dala ata bayak a re.

8 Na ja matana ata nà, u no sa gak ikwen bəlaray sa var way ata ɗaw? A'ay, u no sa jak ikwen pu ɗo sə pəlay sə cakal dala ataya awan, anga u no sa san kə pəlen ɗo azar aya nə kəkəmaw. 9 Kə sənen sumor a Bahay a mənuko Yesu Almasihu sa ga ata zle. Winen nà, way ahay fok à alay anahan inde. Əna, anga kwanay nà, a təra nga anahan mətawak awan, anga aday, tə mətawak anahan ata, kwanay kə̂ njiɗen anan way ahay fok à alay inde kutok.

10 Həna ni jak ikwen nà, cəveɗ uno sa gan may aday lele anga kwanay ata awan. Kà gak həna ava daz nà, kwanay a kə lihen apan sə cakal way ata kawa ana kwanay sa lah sə bayak apan kurre ata re. 11 Həna nà, ndəven a wa sa var way kawa ana Mbərom sə varak ikwen ata kutok. À alay a kwanay sə bayak apan nà, ki gen anan may sə cakal tə mindel. Matanan, həna ɗukwen, cakilen anan tə mindel, hus a sa ndav a wa kutok. 12 Anga, kak kə viren way anga Mbərom tə mivel kərtek a kawa a kwanay sa mba apan nà, i təma anan, bina a cəce puko wa way aday inde puko ibay ata bay. 13 Kâ sa bayiken sa jəka, u no sə təra kwanay mətawak aya, aday ɗo azar aya tə̂ təra ɗo tə zlile aya anga kwanay bay. A'ay, u no nà, kə̂ liven. 14 Həna nà, way sə zalak ikwen à alay inde ata nà, i man zek anà ɗowan aya way a kəcan atan à alay inde ataya awan. Natiya, pac i inde way kə̀ kəcak ikwen à alay inde ite nà, ata tinen ti mak ikwen zek tə way a tinen sə zalan atan à alay inde ata awan. Ata ki liven kutok. 15 Kawa ana Deftere a Mbərom sa ja, a wa:

«Ɗo sə ɗagay way bayak ata awan, kə̀ zalak anan bay.

Aday ɗo sə ɗagay mənjœk ata awan, kə̀ kəcak anan bay re.*»

Titus tu ɗo azar aya ti zla à Korintu

16 A nan à Titus sa mak ikwen zek bayak a, kawa manay a re. Mə ngəran à Mbərom, anga sa ɗaf abayak nga ata à mivel a Titus inde ata nà, winen awan. 17 Titus kə̀ təmahak sa mak ayak àga kwanay, kawa ana manay sə cəce panan ata awan. Əna, anga ana manay sə cəce panan ata cəna coy bay. A nan à winen a sa mak ayak re, anga a nan sa mak ikwen zek tə mindel.

18 Mə slənak anan ayak mərak a hinen inde tə winen re. Mərak ata nà, ɗo a Yesu ahay fok tə varan zlangar, anga winen apan i ga mer su way sə ɗakan anan ləbara mugom a anà ɗo ahay lele. 19 Aday asa, ɗo a Yesu ahay à man a anan tə walak anan saa zla tə manay tə way a mə cakal ata awan. Sərom si mer su way ata nà, i varan mazlaɓ anà Bahay a nuko, aday i ɗakay anan ma gan may sa man zek anà ɗo ahay acəkan. 20 Dala ata nà, bayak awan, aday a nan umo ɗowan â sa gəɗan umo anan azar anga mə sənak sə gəzla anan tətibay ata bay, mə zləman jiga nà, anà winen awan. 21 Mə pəlay mâ ga mer su way lele pa 'am a Bahay a nuko, aday pa 'am sə ɗo ahay re.

22 Mi slənak ayak mərak hinen inde tu ɗo a cew ataya re. Mə canak anan saray bayak awan aday tə cəveɗ ahay cara cara, ma tan à nga nà, a gan may sa man zek anà ɗo ahay tə mindel. Həna kə̀ varak anan apan nga anahan re, anga kə̀ ɗəfak pikwen nga bayak awan. 23 Titus aday nà, ma bar maya awan, ma taa ga mer su way anga kwanay maya awan. Mərak azar ataya ite kəma, sə slənak atan ayak nà, egliz sa man a anaya awan, aday tinen ɗo sa ka anan mazlaɓ ana Almasihu pa 'am sə ɗo ahay. 24 Natiya, ken atan anan asan zek a kwanay, ɗiken atan anan kə pəlen atan acəkan. Ata egliz ataya ti san manay mə hərak ikwen nga ata nə angamaw kutok.

9

Acakal way tə ataslay mivel awan

1 Pa 'am sə maməzek a saa slənan ayak anà ɗo a Yesu ahay ata nà, awan a inde mi vindek ikwen ayak saa mak ikwen zek sabay. 2 Anga na san zle, kwanay aday nà, a nak ikwen sa man atan zek tə mindel. Nə hərak ikwen nga pa 'am sə ɗo ahay pə daliyugo sə Makedoniya nà, bayak awan. Na jan atan nà, kwanay pə daliyugo sə Akaya fok, kwanay mə lavay zek aya sə cakal way ata nà, kà gak həna ava daz. A nak ikwen sa man zek anà ɗo sə Urəsalima ahay. Na jan atan matanan cəna, alay avan atan nà, ta ma nga sa var way lele kutok. 3 Kwa matanan təkeɗe nà, ni slənak ikwen ayak mərak ataya nà, anga aday kə̂ liven zek lele, kawa anuno sa ja ata awan. Ata mə hərak ikwen nga nà, pə way kəriya bay. 4 Bina, hinahibay ɗo sə Makedoniya ahay ti zlak ayak tə manay nà, ti tan à nga kə liven zek bay. Kak matanan nà, waray i gan umo anga mə ɗəfak pikwen nga, aday mə zakay aɗəka, waray i gak ikwen à kwanay a re. 5 Anga nan kutok, na ca apan lele sə slənak ayak mərak ataya tə̂ lahan umo ayak àga kwanay. U no nà, tə̂ lavay anan zek tə way ana kwanay sə zlapay anan sumor a ata awan. Ata na sak a zlak ayak nà, ni tan à nga nə kə liven anan zek. Ni san kutok, ki mbərmen apan sa var tə mivel kərtek awan, bina ki viren tə ndəren a bay. 6 Sənen a nà, ɗowan kə̀ caslak way tə ndəren a nà, i njaɗ way ɗukwen, mənjœk ca. Aday ɗowan a kə̀ mbərmak apan alay sa casl way nà, i njaɗ way ɗukwen, bayak awan.

7 À alay sə cakal way nà, kuwaya â var kawa ananahan a sə bayak apan à mivel anahan inde ata awan, tə mugo a bay, aday anga waray bay re. Anga Mbərom a pəlay nà, ɗo sa var way tə ataslay mivel awan. 8 Mbərom a aday ɗukwen, məgala anahan inde sə varak ikwen way ahay bayak a sə zalay way a kwanay sa gan may ataya fok. Natiya, kwa siwa ki gen anan may sa ga sumor a wura wura cəna, way a kwanay ahay ti ga inde sa ga anan sumor ataya hwiya. 9 Mə vinde à Deftere a Mbərom inde nà, matanan. A wa:

«Ɗo lele nà, a gəzla way anahan tu ɗo mətawak aya awan.

Ɗiɗek anahan ata, a mbəɗəken à nga wa anà Mbərom kula itəbay.*»

10 Mbərom, ɗo sə gəzlan zahav sə way anà ɗo ahay, aday sə varan atan way sa pa ata nà, i varak ikwen zahav sə way, i zəgahak ikwen anan à alay inde, aday i zəgahak ikwen anan sumor a kwanay sa taa ga ata re. 11 I varak ikwen way ahay cara cara fok, anga aday kə̂ viren anan way anà ɗo ahay kwa siwa fok. Natiya, ɗo ahay bayak a ti ngəran anà Mbərom anga sumor a kwanay sa gan atan tə alay a manay ata awan. 12 Way a kwanay sə cakal ata nà, ki men anan zek anà ɗo a Yesu ahay à Urəsalima cəna coy bay, əna way ataya ti man zek anà ɗo ahay bayak a sə ngəran à Mbərom anga mer su way a kwanay ata re. 13 Ata ti həran nga à Mbərom anga kə ɗiken anan nə kwanay ɗo lele aya awan. Kə ɗiken anan ləbara mugom a mbala Almasihu, aday kə ɗəfen anan apan. Ti həran nga re, anga kə gəzlen way a kwanay tə tinen aday tu ɗo maza aya re, ata awan. 14 Mbərom kà gak ikwen sumor bayak awan. Anga nan, ɗo ataya ti ga amboh anga kwanay, aday ti pəlay kwanay re. 15 Ngəruko anan anà Mbərom, anga sumor anahan sa gak uko ata a zalay way ahay fok.

10

Pol a ga 'am pi zek wa

1 Ɗowan aya inde ta wa nen Pol nà, nen ɗo sə tete à alay a nen àga kwanay, aday nen ɗo sa sa mbac pə way à alay a nen dəren tə kwanay. Aday nen apan ni gak ikwen ayak kem tə sərom aday tə səkəffe mbala ana Almasihu nà, 2 amboh, mbəɗihen anan anjahay a kwanay, anga aday nâ sa zlak ayak àga kwanay ta mbac a bay. Anga ɗo ahay inde àga kwanay, ta wa ma ga mer su way nà, kawa ɗo sə daliyugo ahay. Nen nà, ni san saa njahay ti cer a tu ɗo ataya awan. 3 Manay nà, ɗo zənzen aya acəkan, manay pə daliyugo re. Əna vəram a manay sa ga nà, kawa vəram sə ɗo sə daliyugo ahay bay. 4 Way sə alay a manay aday nà, kawa way sə alay su ɗo sə daliyugo ahay bay. Anga sə varan umo anan ahay nə Mbərom. Way sə alay a manay nà, məgala a tinen inde sa mbazl a wa jal ana ɗo maniɗe a Mbərom ahay. Manay apan mi tacan alay pa 'am anà mungwalay sə ɗo ahay, 5 manay apan mi mbazl a wa way sə vəzen pa 'am a Mbərom aday sə tacan anan cəveɗ sa san Mbərom anà ɗo ahay ata awan. Way a manay sa ja nà, way sə mbəɗa anan abayak nga sə ɗo ahay à mivel inde, aday abayak nga a tinen ahay tə̂ bənan à 'am wa anà Almasihu ata awan. 6 Ma sak a canan kə bənen umo à 'am wa coy nà, manay a mi mba apan sə kəta anan ɗo azar a à wulen a kwanay inde sə pəlay sə bənan umo à 'am wa itəbay ataya awan.

7 Kwanay kə zəzuren nà, way sə uho ahay ɗəkɗek. Kak ɗowan a inde a bayak nə winen ɗo ana Almasihu nà, â san asa, manay ɗukwen ɗo ana Almasihu ahay kawa winen a re. 8 Bahay a mənuko kə̀ varak uno məgala pə kwanay, anga aday nâ mak ikwen zek sa zla pa 'am pa 'am, bina sa ma kwanay à dəɓa bay. Izəne nə hərak anan nga ì zek uno anga nan kə̀ zalak, əna waray i go anga nan bay. 9 Aya əna, ɗowan â sa bayak nà, nə pəlay cəveɗ sa pak pikwen zlawan tə ɗerewel uno ahay bay. 10 Ɗo azar aya ta wa: «Pol a vinde ɗerewel anahan ahay nà, ta mbac a aday tə jinje awan, əna kak winen à wulen a mənuko inde nà, winen zlawan awan, aday a bəbal awan kəriya awan.» 11 Ɗowan aya sa ja matana ataya nà, tâ san way inde kərtek: À alay a manay dəren tə kwanay mə vindek ikwen ayak ɗerewel ti cer awan. Aday ma sak a dəzlek ayak àga kwanay ɗukwen, mi ga anan mer su way si cer ata re.

12 Ɗo ataya tə bayak way lele aya pi zek a tinen nə bayak awan. Manay nà, mi mba apan sa jəka mə̂ zlangar tə tinen aday mə̂ lavay tə tinen nə kəkəmaw? Tinen nà, tə lavay anan nga a tinen nə tə tinen aya awan. Tinen ɓəlɓəle aya awan. 13 Manay nà, mi həran nga ì zek si tə way sə təra pə dala a Mbərom a sə varan umo ata awan. Kwanay ɗukwen ɗo sə dala ata aya awan. Mi həran nga ì zek ti mer su way sə dala hinen bay. 14 A manay sa zlak ayak àga kwanay saa ɗakay anan ləbara a Yesu Almasihu mugom ata nà, mə gəɗak anan 'am wa anà magaga a Mbərom sə ɗəfan umo ata bay, anga sə slənak ayak manay àga kwanay nə Mbərom. 15 Manay nà, mi həran nga anà zek ti mer su way su ɗo azar aya bay. Wita mer su way a Mbərom sə varan umo ata bay. Əna manay mi gan may nà, aɗaf nga a kwanay pə Yesu ata â zəga apan, aday mer su way a manay àga kwanay ɗukwen â zəga apan ite re. 16 Natiya mi mba apan sə ɗakay anan ləbara mugom a pə daliyugo hinen dəren pə kwanay wa asa, əna mənjəna sə gəɗan 'am anà mer su way su ɗo a azar a, anga a nan umo sə həran nga ì zek ti mer su way a ɗo azar aya bay. 17 Kawa ana Deftere a Mbərom sa ja: «Kak ɗowan a inde a nan sa ga ti zek nà, â ga ti zek aɗəka nə, ti mer su way a Mbərom sa ga.*» 18 Anga Mbərom a təma nà, ɗo sə həran nga ì zek ahay ata bay, əna a təma ɗo winen Mbərom a sə həran nga ata aɗəka.

11

Pol tu ɗo sə tətak way mungwalay ataya awan

1 Iya, kak ki mben apan sə səmen anan anà ɓəlɓəle uno sa ga nà, lele. Səmen anan kutok. 2 Nə pəlay kwanay tə mindel kawa ana asan zek a Mbərom a sə vuro ata awan. Nə lavak anan zek tə kwanay sə varan kwanay anà Yesu Almasihu mənjəna ines, kawa bəbay sə lavay zek tə dəna anahan sa zla à mbaz ata awan. Əna na ga sərak jiga nà, anga kwanay, 3 bina nə jəjar nà, ɗowan inde i nay sa njak kwanay, anga aday kə̂ pərihen anan azar anà cəveɗ ana Almasihu tə mivel kərtek a sabay. Bayiken pə Hawa aday. Dədew a nay sa njak anan nà, tə wurwer sa 'am matana awan.* 4 Ɗo ahay inde, ti zlak ayak àga kwanay, ti ɗakak ikwen anan Yesu, əna tə cəveɗ a aday kula mə ɗakak ikwen anan matana bay ata awan. Kabay ti varak ikwen apasay hinen, apasay aday kula kə təmihen pə manay wa itəbay ata awan. Kabay asa, ti ɗakak ikwen anan ləbara mugom a aday kula kə slənen pə manay wa bay re ata awan. Aday kə səmen anan anà ɗo ataya lele nə ta ma kəla anaw?

5 A ga pikwen nà, tinen ɗo maslan a Yesu məduwen aya awan. Əna na san zle, tə zalay nen bay. 6 Izəne na san sə təker 'am lele kawa tinen itəbay, əna na san way a Mbərom nà, nə zalay tinen. Mə ɗakak ikwen anan way ata nà, tə way a manay sa taa jak ikwen, aday tə way a manay sa taa ga ataya fok re.

7 À alay a anuno sə ɗakak ikwen anan ləbara a Mbərom mugom a ata nà, nə cəcihek pikwen wa awan bay. Na mak anan nga uno à məndak anga kwanay, aday kə̂ həren pə cəveɗ a Mbərom. Anuno sa ga matana ata nà, nə nəsek aɗəka bugol ɗaw? 8 Nə təmahak pikwen wa awan bay. Su mo zek nà, si egliz maza aya sə vuro way ataya awan. Nə tərak atan mətawak aya anga sa mak ikwen zek à kwanay. 9 À alay a nen àga kwanay, aday na gak anan may anà dala ɗukwen, nə cəcihek pikwen wa awan bay. Ɗo sə Makedoniya ahay ta taa zlak ayak sə vuro way nen sa gan may ata awan. À alay ata ɗukwen, nə bənak anan mbiyeɗ anà ɗowan àga kwanay bay jiga awan, aday ni gan may sə cəce pikwen wa awan kula bay re. 10 Na jak ikwen ɗiɗem ata nà, tə sləmay ana Almasihu a, winen ì nen inde ata awan. Nen nə təmahak dala a kwanay bay. Ni mba apan sa ga anan ti zek matanan. Ɗowan inde pə daliyugo sə Akaya i mba apan sə gufo apan 'am nà, ibay. 11 Na ga matanan ata nà, anga nə pəlay kwanay bay bugol ɗaw? A'ay, Mbərom a san zle nə pəlay kwanay bugol aɗəka.

12 Aya əna, kawa anuno sa ga ata nə ni pərahan azar sa ga matanan hwiya, anga ɗo sə tətak way mungwalay ataya tâ sa njaɗ cəveɗ sə həran nga ì zek bay, ta sa ja nə tinen ta ga mer su way kawa ana manay. 13 Ɗo ataya nà, tə təra zek a tinen ɗukwen kawa ɗo maslan ana Yesu Almasihu ɗiɗek aya, əna tinen ɗo maslan ana Yesu ahay bay. Tə way a tinen sa ga ataya nà, ta njak ɗo ahay. 14 Anga nan, way a tinen a sa ga ataya nà, â gak ikwen masuwayan bay. Anga zek ana Fakalaw a ɗukwen kə̀ tərak anan zek anahan kawa winen maslay a Mbərom ɗo sa ka anan jiyjay re. 15 Kak matanan cukutok nà, ɗo ataya tə tərak anan zek a tinen kawa ɗo si mer su way ɗiɗek aya nà, â gak ikwen masuwayan sabay. Pə luvon sə sariya ɗukwen, ti njaɗ magwagway si mer su way a tinen a lelibay ataya matana re.

Pol a ga ti zek tə ɗəce anahan ahay

16 Ni mənahan asa re, ɗowan â sa bayak nə nen ɓəlɓəle a bay. Əna kak kə bayiken matanan ɗukwen, səmen anan kutok, kawa ana kwanay sə səmen anan anà ɗo ɓəlɓəle ataya awan, anga u no sa ga ti zek mənjœk ite re. 17 'Am uno saa ga ti zek ata nà, i zlan à nga anà Bahay Yesu bay, əna na ga kawa ɗo ɓəlɓəle aya kutok asanaw! 18 Na ca apan nə ɗo ahay bayak a tinen apan ti ga ti zek tə way sə daliyugo ahay. Matanan, nen ɗukwen ni ga ti zek kawa tinen ataya re. 19 Kwanay nà, kə sənen way itəbay kələɗaw? Kə səmen anan anà ɗo sa ga ti zek ataya tə ataslay mivel nà, angamaw? 20 A zlak ikwen à nga tə̂ təra kwanay kawa ɓile a tinen aya awan, tâ pa pikwen wa way kəriya awan, tâ njak kwanay tə mungwalay, tâ har anan nga a tinen pə kwanay, aday tə̂ kapak ikwen ile ì iɗe inde kutok. Kə səmen anan anà way ataya fok. 21 Lele nà, waray i go, anga gədan a manay inde sa ga matanan tə kwanay ibay ata biɗaw? A'ay!

Ni ja 'am sə ɓəlɓəle həna kutok! Ni jan anà ɗowan ataya nà, tâ ga ti zek tə way kawa sa nan atan, aday nen ni ga anan ti zek tə way ata re. 22 Tinen Ibəraninko ahay ɗaw? Nen Ibəraninko ahay re. Tinen Isəra'ila ahay ɗaw? Nen Isəra'ila ahay re. Tinen zahav ana Ibərahima ahay ɗaw? Nen zahav ana Ibərahima re. 23 Tinen ɗo si mer su way ana Almasihu ahay ɗaw? Ni ja 'am kawa nga a vuwo: Nen aɗəka bugol, nə zalay atan! Na gak mer su way zal tinen. Na pak dangay zal tinen. Tə ndaɓak nen zal tinen. Nen pa 'am ana amac nə saray bayak awan. 24 Saray ɗara, Yahuda ahay tə ndaɓak nen, alay kwa kuro fuɗo ibay kərtek.† 25 Saray maakan, Ruma ahay tə vəɗak nen tə sukol. Saray kərtek, tə tarak nen tu kon. Saray maakan, məsugurndolon sə a'am kə̀ lizek umo anan kwalalan à bəlay inde. Nə njahak à a'am sə bəlay inde hway aday hwiyop re. 26 À man sa bar uno ahay saray bayak a nə zukwa lize anga zəlaka, anga ɗo sə akar ahay, anga ɗo su kon uno ahay, anga ɗo su kon azar aya re, à wulen su doh, à kiɓe, pa nga sə a'am, aday nə zukwa lize anga ɗo sa jəka tinen ɗo ana Almasihu ahay aday cəkəbay tinen ɗo sə mungwalay ahay ata awan. 27 Na yak nga sa ga mer su way ndelem ndelem, saray bayak a nə njəkak ahan bay. Nə ɗəmak may tu jom ndelem ndelem, saray bayak a na pak awan bay. Na taa nahay à maɗ inde, na taa bar mənjəna zana. 28 Mənjəna sə baslay ɗəce uno azar aya ɗukwen, u no sa ja pə way inde kərtek. Way sə vuro ajalay nga pac pac nà, anjahay sə egliz ahay. 29 Ɗowan a kə̀ njaɗak bəle nà, a təra kawa sa njaɗ bəle ata nə nen. Ɗowan a kə̀ slahak ì ines inde ɗukwen, a han jiya nə pi nen.

30 Kak cəveɗ inde sa ga ti zek nà, ni ga a ti zek nə tə bəle uno. 31 Mbərom Bəbay ana Bahay a mənuko Yesu a san zle, na gaɗ mungwalay bay. Həruko anan nga pa sə viyviya awan. 32 Bina, à alay a nen à Damas nà, ɗo ana bahay Aretas sa ɗaf à wulen su doh ata, a ɗaf suje ahay sa ba anan məsudoh sə wulen su doh ataya awan, anga aday tâ ban nen. 33 Əna, ɗo a Yesu ahay ta ɗaf nen à cəkarak məduwen a inde, ta ɓan apan liɓer sə dazay nen tə mufəlok si zleɗ sə wulen su doh. Na tam pə ɗowan ana bahay ata wa nà, matana awan.‡

12

Way a Mbərom sa kan anan anà Pol ataya awan

1 Bəlaray ni pərahan azar sə həran nga ì zek mənjœk. Na san zle i man zek anà ɗowan bay, əna ni ja pə way a Mbərom sa kan anan anà ɗowan a inde aday sə ɗakan atan anan ataya awan. 2 Na san ɗowan a inde, winen ɗo ana Almasihu. Kà gak həna ava kuro nga fuɗo, Mbərom a gəɓa anan saa njahay mənjœk à man anahan à bagəbaga mburom. Izəne ì cœn sə zəɓay inde, izəne kà zlak ti zek anahan a acəkan. Na san bay. Mbərom nà, a san zle. 3-4 Ayaw, na san way inde kərtek nà, Mbərom kə̀ gəɓak anan hus à jerne anahan. Izəne ì cœn sə zuɓay inde, izəne kà zlak ti zek anahan a acəkan. Na san bay. Mbərom nà, a san zle. Way anahan a sə sləney ahay à man ata wa nà, ɗowan i mba apan sa ja anan tə miresl su ɗo zənzen a bay, aday abay cəveɗ inde sa ja anan ibay re. 5 Ni ga a ti zek nà, tə ɗowan ata kutok. Əna pi zek uno nà, ni ga anan ti zek bay, si tə bəle uno ɗəkɗek. 6 Kwa abay nâ gan may sa ga anan ti zek dəp nà, nə tərak ɗo ɓəlɓəle a bay, anga ni ja nə way ɗiɗek awan. Əna ni ga a ti zek bay, anga u no ɗowan â sa ɗəfo apan anga way a nen sə həran a nga ì zek ataya bay. U no ɗo ahay tə̂ ɗəfo apan aɗəka nà, anga tə slənek ɗiɗek sa 'am uno, aday tə canak anan anà anjahay uno re ata awan.

7 Abay ni mba apan sa ga kwecele anga way ana Mbərom sə ɗuko anan ataya fok. Aya əna, Mbərom a kə̀ ɗəfak uno way kawa adak ì zek inde, sa ga alay ti nen. Mbərom u go way ata ɗukwen, tu ɗo maslan ana Fakalaw, aday nə̂ həran nga anà zek bay. 8 Na gak amboh saray maakan, anga aday Bahay a nuko Yesu â gəɓa puno wa ɗəce ata awan. 9 Əna a mbəɗuho apan, a wa: «Sumor uno i slak ɗa, anga məgala uno a ga mer su way ù ɗo inde nà, à alay a winen bəle awan.» Nə sləne matanan cəna, u zlo à nga sə həran nga anà zek anga nen bəle a kutok, anga aday məgala ana Almasihu â ga mer su way ì nen inde lele. 10 Matanan, ni taslay mivel anga nen ɗo bəle awan. Kwa â ga nə ɗo ahay tə gənuho kabay ɗo ahay ta ga alay ti nen, kwa â ga nə ni sa məndolor sa 'am kabay ni slahay à ɗəce inde, na san zle kutok, way ataya ti təro anga Almasihu. Aday ni taslay mivel anga à alay a nen bəle ata nà, Almasihu i vuro məgala.

A nan anà Pol nà, Korintu ahay tə̂ pəlay anan asa

11 Na ja 'am kawa nga a vuwo, əna ines a kwanay. Nə həran nga anà zek nà, anga kwanay a ki gen anan way ata bay. Anga kwa â ga nə nen awan kəriya awan, ɗo sa jəka tinen ɗo maslan a Yesu məduwen aya ata nà, tə zalay nen tə awan a ibay. 12 À alay a nen àga kwanay ata nà, na ga mer su way uno ahay nə tə munapanaw awan, aday Mbərom kà gak masuwayan sə way ahay tə alay uno bayak a cara cara. Masuwayan sə way ataya tə ɗakay anan nà, nen ɗo maslan a Mbərom a kutok. 13 Awan a inde lele na gak àga ɗo a Yesu ahay à man a hinen aday na gak anan àga kwanay bay nà, inde ɗaw? Na gak àga kwanay bay nà, way kərtek: Nə cəcihek pikwen wa awan bay. Kak sə cəɓak ikwen nə way ata nà, pəsen uno anan asəka!

14 Həna nà, ni i zlak ayak àga kwanay bəse kutok, aday ata na zlak ayak àga kwanay nə saray maakan. Matanan ni i ngam kə̂ viren uno awan a kwanay kutok bay re. Nə pəlay nə zek a kwanay awan, bina way a kwanay ahay bay. I təra kawa atə bəbay tə gwaslay anahan ahay. Gwaslay ahay tə varan way anà bəbay bay, əna bəbay a varan way anà gwaslay ahay. 15 Kwa nə̂ lize anan way uno ahay fok, kwa nâ yan nga anà zek hus à sa mac pə cəveɗ sa mak ikwen zek dəp nà, i go awan bay, ni taslay anan mivel hwiya. Iya, cəkəbay ki i pəlen nen sabay, anga nə pəlay kwanay kə̀ zalak bugol ɗaw?

16 Na wa kə sənen zle ba? Nə cəcihek pikwen wa awan bay. Əna ɗo a kwanay azar aya ta wa: «Pol nə wurwer awan. A nan sə təma puko wa dala tə wurwer.» 17 Nə njəkak ikwen uda nə kəkəmaw? Nə njəkak ikwen uda nà, ta sə slənak ayak ɗo ahay àga kwanay ata ɗaw? Bayiken apan lele aday. 18 Na jan anà Titus nə â zlak ayak àga kwanay. Pə kərtek a tə Titus, nə slənak ayak mərak a hinen ata re, kə sənen anan zle lele. Sə təma pikwen wa way tə wurwer nà, Titus a kələɗaw? A'ay! Anga way a Titus sa ga ata nà, na ga ɗukwen matanan re, mivel a manay a nə kərtek awan.

19 Way a manay sə vindek ikwen ayak həna à ɗerewel a anan inde ataya nà, a ga pikwen nə mə vindek ikwen ayak anga aday kə̂ njiɗen pumo alay sa 'am sabay kutok ɗaw? Manay ma ja 'am a anaya nə pa 'am a Mbərom, kawa sa zlan à nga anà Almasihu. Car uno ahay, ma jak ikwen ayak way ataya fok, anga a nan umo sa mak ikwen zek sa zla pa 'am pa 'am pə cəveɗ ana Mbərom. 20 Sa pak upo zlawan jiga nà, ni zlak ayak àga kwanay nə ni njaɗ kwanay pə cəveɗ lelibay aya awan, azla a kwanay ata i zlo à nga bay. Kak matanan nà, azla si zek uno a ɗukwen i zlak ikwen à nga bay re. Izəne, na sak a zlak ayak nà, ni canan nə ki tərihen, ki gen sərak ahay, ki gen mivel ahay pi zek, ki gəzlen zek, ki gənihen anan ì zek ahay, ki gəɗen anan azar anà ɗo ahay, ki həren anan nga ì zek, aday ki gen rawraw. 21 Sa pak upo zlawan asa nà, na sak a dəzlek ayak àga kwanay maza nə Mbərom uno i puko waray ì iɗe anga kwanay. U go nə kawa ni i tan à nga anà ɗo sa ga ines ahay bayak a àga kwanay asa, tə mbəɗahak anan lœn anà ines ataya itəbay. Izəne ti pərahan azar sa ga sədœk, sə kukwaran azar anà uwar ahay, sa ján uho. Kak ti ga matanan cəna, ata i go ayam.

13

Mədakwidok sa 'am ana Pol ahay

1 À alay a ni zlak ayak àga kwanay mə slala maakan ata nà, ɗi i gan sariya anà ɗo sa ga way lelibay ataya awan. Ata ɗi ga kawa ana Deftere a Mbərom sa ja ata kutok: «Kak ɗowan a kə̀ zlahak pu ɗo nà, tâ njaɗ ɗo sə side way ata ɗo ahay cew kabay maakan.*» 2 Anuno sa zlak ayak àga kwanay mə slala cew ata nà, na jak anan ù ɗo sa ga ines ataya tə̂ mbəsak. Kwa anà ɗo azar aya ɗukwen nə gafak atan 'am matana re. Kwa həna nen dəren dəp nà, ni man ayak anà 'am uno ata re: Na sak a zlak ayak nà, ni kəta anan ɗo sa ga ines ahay nə fok. 3 Na wa, a nak ikwen sa san anan, Almasihu winen apan i ja 'am ti nen ba? Ki i sənen anan kutok! Winen nə bəle kawa nen bay, a ga mer su way anahan à wulen a kwanay nə tə məgala awan. 4 Ayaw, à alay a tə daray anan pə dədom mə zləlngaɗ ata nà, kà mak anan nga anahan kawa ɗo bəle a wanahan. Əna həna winen tə sifa pa sə viyviya awan, tə məgala a Mbərom. Manay kəma, mə japay nə tə winen awan. Ayaw, tə day hinen nə manay bəle aya kawa winen, əna manay tə sifa aya tə winen a re. Ma sak a zlak ayak àga kwanay kutok nà, mi ga mer su way ɗukwen tə məgala a Mbərom.

5 Na jak ikwen nà, cen iɗe à mivel a kwanay ahay inde aday, kak kə ɗəfen nga pə Yesu acəkan nà, ki sənen anan kutok. Almasihu Yesu winen inde à mivel a kwanay ahay nà, kə sənen biɗaw? A ga upo ɗukwen, kə sliren pə cəveɗ anahan wa bay, 6 aday ki cinen umo manay nə ɗo maslan ahay tə ɗiɗek aya awan, aday mə slarak pə cəveɗ wa bay re. 7 Manay apan mi gan amboh anà Mbərom nà, ɗowan â sa ga ines à wulen a kwanay inde sabay. Kwa â ga nə ɗo ahay ta ca apan kawa ma gak mer su way tə cəveɗ awan, kwa â ga nə ɗo ahay ta ca apan nə ma gak mer su way tə cəveɗ a bay dəp nà, a nan umo nə, gen lele hwiya. 8 Ma ja matanan nà, anga manay mi mba apan si nes anan ɗiɗek a Mbərom bay, mi mba apan sa ga nə way sa zla anan ɗiɗek anahan pa 'am pa 'am vərre. 9 Kak kwanay məgala aya pə cəveɗ a Mbərom nà, mi taslay mivel, kwa manay bəle aya dəp nà, na. Kem anà Mbərom aday â mak ikwen zek sa ma pə cəveɗ anahan maza awan asa.

10 Na lah sə vindek ikwen ayak ɗerewel a anan nà, anga u no ni saa dəzlek ayak nà, kə mbəɗihen anan lœn anà ines ataya coy. Ni gan may saa ngəraz pə ɗowan sabay. Tə ɗiɗek a nə Bahay a nuko kə̀ varak uno cəveɗ sə ngəraz pikwen, əna anga sa mak ikwen zek sa zla pa 'am pa 'am pə cəveɗ anahan, bina saa ma kwanay à dəɓa aɗəka bay.

11 Mərak uno ahay, həna ni ndav anan ɗerewel uno kutok. Tislen mivel. Gen məgala sa har pə cəveɗ a Mbərom, pəken sləmay pə way uno sa jak ikwen, 'am â zlak ikwen pi zek ahay, njihen à zay inde lele. Ata Mbərom, ɗo sə pəlay ɗo ahay fok aday sə varan atan zay ata, i njahay tə kwanay a fok. 12 Jen anan 'am ì zek ahay lele kawa kwanay tə mərak ahay. Ɗo a Yesu ahay à man a anan fok ta jak ikwen ayak 'am. 13 Bahay a nuko Yesu Almasihu â gak ikwen sumor anahan, asan zek a Mbərom â ga inde à wulen a kwanay, aday Apasay Cəncan a â japay kwanay fok pə kərtek awan.

* 3:7 Ca pə Gurtaaki 34.29-35.

† 3:16 Ca pə Gurtaaki 34.34.

* 4:6 Ca pə Laataanooji 1.3.

† 4:13 Ca pə Jabuura 116.10.

* 6:2 Ca pə Esaaya 49.8.

† 6:16 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 26.12; Ejekiyel 37.27.

‡ 6:17 Ca pə Esaaya 52.11.

§ 6:18 Ca pə 2 Samuyila 7.14; Esaaya 43.6; Yeremiya 31.9.

* 8:15 Ca pə Gurtaaki 16.18.

* 9:9 Ca pə Jabuura 112.9.

* 10:17 Ca pə Yeremiya 9.22-23.

* 11:3 Ca pə Laataanooji 3.1, 13.

† 11:24 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 25.3.

‡ 11:33 Ca pə Mer su way ahay 9.23-25.

* 13:1 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 19.15.

Galatiya ahay

1

2

3

4

5

6

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà ɗo sə

Galatiya ahay

Aɗakay way pə deftere a anan

Pol a vinden ayak ɗerewel a anan nà, anà egliz ahay pə daliyugo sə Galatiya. Kwa â ga nə egliz ahay inde à man ata bayak a dəp nà, way a tinen sa gan may nà, kərtek aya awan. Miter mungwalay aya inde ta zlak à man ataya awan, ta sa ja nà, bəlaray ɗo a Yesu ahay fok tâ gaɗ mədəndalas aday tə̂ ɗəfan apan anà Tawrita re. Matanan, Pol a jan ayak anà egliz ahay nà, ɗo i təra ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom nà, ta sa ɗaf nga pə Yesu, bina ta sə ɗəfan apan anà Tawrita a Musa bay.

Nga sa 'am ahay

Pol a ɗakay anan nà, winen ɗo maslan ana Yesu tə ɗiɗek awan (1.1 - 2.21)

Sə təra anan ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom nà, aɗaf nga pə Yesu (3.1 - 4.31)

Ɗo ahay tinen ɓile aya sabay anga Yesu (5.1 - 6.10)

Andav sa 'am ahay (6.11-18)

1

Pol a jan ayak 'am anà ɗo sə Galatiya ahay

1 Ɗerewel a anan a zlak ayak nà, à alay ana Pol wa, nen ɗo maslan a Yesu. Nə təra ɗo maslan a nə tə alay su ɗo zənzen a bay, aday sa slan nen ɗukwen ɗo zənzen a bay re. Sa slan nen nà, Yesu Almasihu tə Mbərom Bəbay a nuko, ɗo sə slabakay anan ahay Yesu à məke wa ata awan. 2 Manay tə mərak ahay à man a anan ata fok, ma jak ikwen ayak 'am, kwanay a à egliz ahay pə daliyugo sə Galatiya ata awan. 3 Mbərom Bəbay a mənuko tə Yesu Almasihu Bahay a mənuko tâ gak ikwen sumor, aday tə̂ varak ikwen zay a tinen. 4 Yesu Almasihu kə̀ varak anan nga anahan, anga sə pəsek uko anan ines a mənuko ahay, aday sa tam mənuko pə way sə daliyugo a anaya lelibay ataya wa. A ga matanan ata nà, kawa sa zlan à nga anà Bəbay a mənuko Mbərom awan. 5 Həruko anan nga à Mbərom pa sə viyviya awan. Amen!

Ləbara mugom awan

6 Nə sləne sa jəka kə mbəsiken anan ləbara mugom a mbala Yesu, kə mbəɗihen 'am pə ləbara hinen ata nà, u go masuwayan. Mbərom kə̀ ngamak ikwen, kà gak ikwen sumor anahan tə alay ana Yesu Almasihu. Tə winen ata təke ɗukwen, kwanay mbəsak anan kwayan'a. 7 Ləbara mugom a maza inde sabay. Bina ləbara mugom a sa nay ahay pə cakay ana Mbərom wa cəna, mbala ana Almasihu, nen sə ɗakak ikwen anan ata awan. Na ja matanan ata nà, anga ɗo ahay inde tinen apan ti vawak ikwen nga, a nan atan sə mbəɗa anan ləbara mugom a mbala ana Yesu Almasihu ata awan. 8 Əna kak ɗowan a a ɗakak ikwen anan ləbara mugom a maza uwec wa mbala manay sa jak ikwen ata cəna, kwa abay â ga nə manay, kwa abay â ga nə maslay a Mbərom a nay à mburom wa, Mbərom â tahasl anan. 9 Ma jak anan 'am ata coy, həna ni mənahan asa re: Kak ɗowan a a wazay aday kə̀ mbəɗahak anan alay anà ləbara a kwanay a sə sləne ata cəna, Mbərom â tahasl anan sə coy. 10 Nə vindek ikwen ayak matanan ata nà, u no nə ɗo ahay tə̂ həro nga ɗaw? A'ay! Matanan bay jiga awan. Anga u no nà, saa həro nga təɗe aɗəka nə Mbərom awan. A ga pikwen nà, u no nâ zlan à nga anà ɗo zənzen a cukutok ɗaw? Kak abay û no nâ zlan à nga anà ɗo zənzen a nà, ni təra ɗo si mer su way ana Almasihu a mba ɗaw?

Cəveɗ ana Pol sə təra ɗo maslan ana Yesu ata awan

11 Mərak uno ahay, u no sənen anan way inde aday: Ləbara mugom a nen sə ɗakak ikwen anan ata nà, a nay ahay à abayak nga sə ɗo ahay wa bay. 12 Nə sləne 'am ata ɗukwen, pu ɗo zənzen a wa bay, aday ɗowan kə̀ tətakak uno anan itəbay re. Yesu Almasihu a ta nga anahan a sə ɗuko anan way ata awan.* 13 Kə sənen zle, kwakwa ata nà, nə pərahak anan ahay azar anà pəra sə Yahuda ahay nə lele. À alay ata nà, nə jugurak 'am pu ɗo a Yesu ahay wa bayak awan. U no nə ɗo a Yesu ahay tâ ga inde sabay fok. 14 À wulen ana məndala uno ahay inde nà, nə zalay ɗo azar aya bayak awan ta sə pərahan azar anà pəra sə Yahuda ahay nà, na. Nə varak anan zek anà pəra ana bije a manay ahay nà, təhhe kə̀ zalak.

15 Əna, zek a Mbərom a a walay nen, kwa à alay a nen a mə wahay a fan bay. Kà gak uno sumor anahan sə ngumo sə təra nen ɗo anahan. À alay a kawa sa zlan à nga ata nà, 16 kà kak uno anan wan anahan aday nâ san anan, nə̂ ɗakan anan anà ɗo sə pəra ahay nə ləbara ana wan anahan ata awan. À alay ata ɗukwen, nə cəcihek awan pu ɗo wa bay, 17 na zlak à Urəsalima sə cəcihey 'am pu ɗo sə luho sə təra ɗo maslan ana Yesu Almasihu ahay ataya wa bay re. Kwayan'a na lah sa zla aɗəka nà, pə daliyugo sə Arab ahay. Pə dəɓa anahan a wa nà, na may ahay à wulen su doh sə Damas kutok.

18 Pə dəɓa anahan a wa ava maakan nà, na zla à Urəsalima kutok, anga aday nâ san Piyer ite. Mə njahay tə winen nà, luvon kuro nga anahan a ɗara. 19 Nə canak anan anà ɗo maslan a Yesu hinen sabay, si Yakuba, mərak ana Bahay a mənuko Yesu. 20 Way a nen sə vinde həna ata nà, Mbərom a san zle re, na gaɗ mungwalay bay, winen 'am ɗiɗek awan. 21 Pə dəɓa anahan a wa, nə slabak à Urəsalima wa, na zla saa bəray pə daliyugo sə Siriya tə Silikiya ahay wa. 22 Ɗo sə egliz sə Yahudiya ataya ata, tə canak uno njœk tə iɗe a tinen fan bay. 23 Ta taa sləne 'am nà, sə ɗo ahay sa ja pi nen ata ɗəkɗek. Ɗo ahay ta wa: «Ɗowan a sa ga alay tə mənuko à alay ata ata, kə̀ mbəɗahak, həna winen apan i wazay anan ləbara a Yesu mugom awan. Abay aday kà gak anan may sə lize wa ɗo sa ɗaf nga pa 'am ataya awan.» 24 Anga nan kutok, tinen apan ti həran nga anà Mbərom anga nen.

2

Pol a zlangay tu ɗo maslan ahay à Urəsalima

1 A ga pə dəɓa wa ava kuro nga anahan a fuɗo nà, na zla maza à Urəsalima asa, manay maya tə Barnabas kutok. Na jan anà Titus ɗukwen â pərahan umo azar. 2 Na zla nà, anga Mbərom kə̀ ɗakak uno anan, si nâ zla à man ata awan. Mə dəzle cəna, mə halay nga tə məceɗ sə egliz ahay vərre. Na jan atan ləbara mugom a nen sə ɗakan anan anà ɗo sə pəra ahay ata awan. U no mer su way uno sa taa ga aday həna nen apan ni ga ata nà, â saa təra kəriya bay. 3 Titus a manay maya ata nà, winen Gərek ahay. Əna ta jak anan â zla saa gaɗ mədəndalas aday sə təra ɗo a Yesu bay. 4 Aya əna, ɗo sə mungwalay ahay ta nay, ta wa təktek â gaɗ mədəndalas. Tinen nà, tə ləlakak ayak zek à wulen a manay inde tə akar, anga ta gan may sa san nə manay ɓile sə Tawrita ahay sabay nə kəkəmaw. Bina manay mə japay aya tə Yesu Almasihu, manay ɓile ahay sabay. Əna, a nan atan nə mə̂ təra ɓile sə Tawrita ahay asa. 5 Manay mə mbəsakak atan cəveɗ kwa mənjœk bay. Kà nak umo aday tâ njaɗ cəveɗ sa nes anan ləbara mugom a ɗiɗek a anan bay, anga aday â dəzlek ayak pikwen, winen lele hwiya.

6 Bina ɗo ahay inde à man ata tinen məceɗ sə egliz ahay. Â ga nə ɗo ataya nà, məceɗ sə egliz ahay, â ga nə tinen məceɗ sə egliz ahay bay dəp nà, wita kà gak uno à nga wa bay. Anga pə iɗe ana Mbərom aday nà, ɗo ahay fok tə lavay ike hərro. Ɗo ataya nà, à alay a nen apan ni jan atan 'am uno sa taa wazay ata nà, ta jak awan inde wiya sə ɗuko anan way a bay re. 7 Tə təmahak, sə mbəsuko ləbara mugom ata à alay inde aɗəka nə zek a Mbərom awan. Mbərom u jo nâ zla saa ɗakan anan anà ɗo sə pəra ahay, kawa anahan sa jan anà Piyer â zla saa ɗakan anan anà Yahuda ahay ata awan. 8 Tə sənak nə Mbərom ata kərtek a sə varan məgala anà Piyer sa ga mer su way à wulen sə Yahuda ahay, matanan tə sənak sa slan nen aday sə vuro məgala sa ga mer su way ata à wulen su ɗo sə pəra ahay inde ata nə winen a re. 9 Atə Yakuba tə Piyer tatə Yuhana, ɗo aday ɗo a Yesu ahay ta ca patan nə kawa məceɗ sə egliz ahay ataya nà, tə sənak, Mbərom kə̀ varak uno mer su way ata à alay inde ì nen tə ɗiɗek awan. Anga nan, tə varak umo alay, nen tə Barnabas, kawa sa ja nà, mə japak ì mer su way ata inde coy. Ma wa, manay tə Barnabas nà, mi zla pə cakay su ɗo sə pəra ahay, aday tinen nà, ti zla pə cakay sə Yahuda ahay. 10 Tə cəce pumo wa way inde sa ga nə kərtektəkke: Mâ man zek anà ɗo mətawak aya awan, à wulen su ɗo a Yesu ahay à Urəsalima. Way ata ɗukwen, nə varak anan zek sa ga anan.

Pol a gafan 'am anà Piyer à Antakiya

11 Pə dəɓa anahan a wa kutok, Piyer a nay ahay à Antakiya. Nə gafan 'am pa 'am sə ɗo ahay fok, anga kà gak way lelibay awan. 12 Kurre ata nà, ɓa kà pak way pə kərtek a tu ɗo a Yesu ahay sa nay à wulen su ɗo sə pəra ahay wa ataya awan. Aya əna Yakuba a slənak ayak ɗo ahay. Ɗo ataya tə dəzlek ayak cəna, Piyer a ngam sa pa way tu ɗo ataya sabay. Zlawan a gan anga ɗo sa gan may ɗo ahay tâ gaɗ mədəndalas ataya awan. 13 Ɗo a Yesu azar aya à wulen sə Yahuda ahay inde ta gak mbaɗire sə way matanan kawa ana Piyer ata re. Kwa Barnabas ɗukwen, kà gak mbaɗire ata anga tinen a re. 14 Na ca apan kutok nà, tə bənak anan bitem anà cəveɗ sə ɗiɗek ana ləbara mugom ata sabay. Anga nan, nə gafan 'am anà Piyer pa 'am sə ɗo ahay fok, na wa: «Iken nə Yahuda ahay, kə njahay à man a anan kawa iken Yahuda ahay sabay, əna kawa ɗo su kon a azar ataya cite. Iya, cəkəbay a nak sa jan anà ɗo su kon azar ataya nə tâ ga kawa Yahuda ahay asa nà, angamaw?»

Cəveɗ sa tam ɗo cəna, aɗaf nga pə Yesu Almasihu

15 Tə ɗiɗek a nà, manay mə wahay aya nə Yahuda ahay, manay ɗo su kon azar ataya itəbay. Tinen ta san sə pərahan azar anà cəveɗ a Mbərom bay. 16 Cəkəbay, manay ma san nə ɗowan saa təra ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom anga winen apan i ɗəfan apan anà way a Tawrita sa ja nà, ibay. Sə təra ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom nà, ɗo sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu. Kwa manay, ma ɗaf nga pə Almasihu aday mə təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom, bina mə təra ɗo ɗiɗek aya anga mə ɗəfak anan apan anà Tawrita ata bay. Ɗowan inde Tawrita kə̀ ndakak anan pa 'am a Mbərom nà, ibay.

17 Manay Yahuda ahay ɗukwen, mə pəlay sə təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom nà, ta sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu. Anga nan, manay mə tərak kawa ɗo sə ines ahay, anga mə ɗəfan apan anà Tawrita ana Yahuda ahay sabay ata awan. A nan sa ja nə Almasihu kà zlak manay ì ines inde kutok ɗaw? Matanan bay. 18 Aɗəka bay, kak ɗowan a kə̀ mbəsakak sə ɗəfan apan anà Tawrita anga a man zek pa 'am a Mbərom bay, aday i ma apan asa i ɗəfan apan anà Tawrita nà, ata kà gak way sa zlan à nga anà Mbərom bay kutok. 19 Nen aday nà, kawa ɗo ma mac awan pa 'am ana Tawrita coy, anga məgala anahan inde upo sabay. A təra matanan ata nà, anga aday nə̂ təra ɗo tə sifa pa 'am a Mbərom, ni gan mer su way. À alay a tinen sa vaɗ anan Almasihu pə dədom mə zləlngaɗ ata nà, nen mə japay tə winen, ma mac maya awan. 20 Tə sifa həna ata aday nà, nen sabay, əna Almasihu a tə alay anahan a ì nen inde kutok. Anjahay uno həna pə daliyugo ata ɗukwen, ni njahay ta sa ɗaf nga pə Wan a Mbərom. Winen a pəlay nen aday kə̀ varak anan sifa anahan anga nen. 21 Sumor a Mbərom su go ata nə ni lar anan kawa way kəriya kula bay. Bina, kak ɗo i mba apan sə təra ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom anga sə pərahan azar ana Tawrita nà, ata a nan sa ja nə Almasihu a mac kəriya awan.

3

Mbərom a tam anan ɗo ahay nə tə cəveɗ wuraw

1 Kwanay Galatiya ahay, kə sənen awan itəbay kələɗaw? Ma sə təra pikwen matanan ata anaw? Amac ana Yesu Almasihu pə dədom mə zləlngaɗ ata nà, manay mə ɗakak ikwen anan way ahay fok lele coy. 2 Jen uno way inde kərtek aday. Mbərom a varak ikwen Apasay anahan a Cəncan a ata nà, anga kə pərihen anan ahay azar anà Tawrita sə Yahuda ahay kələɗaw? A'ay! Mbərom a varak ikwen Apasay anahan nà, anga kə slənen ləbara mugom a aday kə ɗəfen apan nga. 3 Kə sənen way itəbay nà, angamaw? Way ana Mbərom sə dazlan à kwanay inde tə məgala ana Apasay Cəncan a ata nà, a nak ikwen sa ndav a wa həna tə məgala si zek a kwanay a cukutok ɗaw? 4 Ɗəce a kwanay sa ga ataya fok nà, ti təra way kəriya aya ɗaw? Ti təra kula kəriya itəbay. 5 Mbərom kə̀ varak ikwen Apasay anahan, winen apan i ga way masuwayan aya à wulen a kwanay inde. A ga matanan nà, anga kə̀ pərihen anan ahay azar anà Tawrita sə Yahuda ahay ɗaw? A'ay. A ga matanan anga kə slənen, kə ɗəfen nga pə ləbara mugom a mbala ana Almasihu ata awan.

6 Bayiken pə Ibərahima aday. Deftere a Mbərom a ja apan nə maw? A wa: «Ibərahima kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, Mbərom a ca apan nə winen ɗo ɗiɗek awan.*» 7 Kak matanan cukutok nà, kə sənen zle coy, wan ana Ibərahima tə ɗiɗek aya cəna, ɗo sa ɗaf nga pə Mbərom ahay kutok. 8 Kwakwa ata nà, tə vinde à Deftere a Mbərom inde pə luvon a aday ɗo su kon azar aya ɗukwen ti ɗaf nga pə Mbərom aday i təma atan, i təra atan ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan a kutok. Mbərom a ɗakan anan ləbara mugom ata nà, anà Ibərahima, a wa: «Ni ɗaf alay sə mazlaɓ uno pu kon sə daliyugo ahay fok, anga iken.†» 9 Ibərahima kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, Mbərom kə̀ ɗəfak apan alay sə mazlaɓ anahan re. Ɗo sa ɗaf nga pə Mbərom kawa Ibərahima ataya ɗukwen, Mbərom i gan atan sumor re cite.

10 Əna ɗo sa jəka ti njaɗ sə təra ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom anga ti ga mer su way kawa ana Tawrita sa ja ata nà, Mbərom i tahasl atan. Bina Deftere a Mbərom a ja nà: «Kuwaya, ɗowan kə̀ ɗəfak anan apan anà 'am a Deftere sə Tawrita sa ja ata pac pac bay cəna, Mbərom i tahasl anan.‡» 11 Ɗa san zle lele, ɗowan inde sə təra ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom anga a ɗəfan apan anà Tawrita nà, ibay! Ɗa san cəna, anga mə vinde a à Deftere a Mbərom inde nà: «Ɗowan a kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom cəna, Mbərom i təra anan ɗo ɗiɗek a pa 'am anahan. Ata ɗowan ata i njaɗ sifa ɗiɗek awan.§» 12 Əna, aɗəfan apan anà Tawrita nà, kawa aɗaf nga pə Mbərom bay. Tinen cara cara way anahan. Aɗəka bay, kawa ana tinen sə vinde à Deftere a Mbərom inde ata nà: «Ɗo sə ɗəfan apan anà 'am ana Tawrita nà, i njaɗ sifa nə tə winen awan.*» 13 Kawa sa ja nà, Mbərom kə̀ tahaslak mənuko coy, anga ɗə ɗəfak anan ahay apan anà 'am sə Tawrita ahay fok bay ata awan. Əna Almasihu kà nak, anga aday Mbərom â tahasl anan à yime a mənuko inde. Tə ananahan sa ga matanan ata nà, a bəmbaɗay ahay mənuko à atahasl ata wa kutok. Kawa mə vinde à Deftere a Mbərom inde: «Kak tə lawak anan ɗowan a ì sé inde cəna, winen mə tahasl awan.†» 14 Yesu Almasihu a ga matanan anga aday way a lele aya Mbərom sə zlapay anan i varan anan anà Ibərahima ataya ɗukwen, ɗo su kon azar aya tâ njaɗ anan à alay anahan wa cite. Aday a ga matanan ɗukwen, anga aday ɗâ njaɗ Apasay a Mbərom sə zlapak uko anan i varak uko anga ɗə ɗəfak apan nga coy ata awan.

Way ana Mbərom sə zlapan anan anà Ibərahima

15 Mərak uno ahay, ni ɗakak ikwen anan way inde tə way a mənuko sə canan sasidew ata awan. Kak ɗo ahay cew tə japak, 'am kà zlak atan pi zek, aday tə ɓanak 'am à wulen a tinen inde, ɗowan maza sa saa nes anan way a tinen ata nà, inde sabay. Aday ɗowan sa saa zəga anan apan ɗukwen ibay re. 16 A təra tə Mbərom ɗukwen matanan. Mbərom a zlapan anan tə way ataya kwakwa anà Ibərahima tə wan sə kutov anahan ɗukwen matanan.‡ Deftere kà jak sa jəka, Mbərom a zlapan anà Ibərahima tə wan sə kutov anahan ahay cara cara bay, əna tə vinde nə pə wan sə kutov anahan a kərtektəkke ata awan. Wan sə kutov anahan ata nà, Almasihu. 17 U no sa ja nà maw? Mbərom kə̀ ɓanak 'am tə Ibərahima. Ava səkat fuɗo tə kwa kuro maakan a (430) a ndav nà, Mbərom a varan Tawrita anà Yahuda ahay pə dəɓa anahan a wa. Matanan, Tawrita i mba apan sa nes anan 'am a Mbərom sa ɓan a ata bay. I mba apan sa mbazl anan wa way a Mbərom mə zlapan a anà Ibərahima kwakwa ata bay re. 18 Mbərom a zlapan anà Ibərahima nà, i varan zahav, wan sə kutov anahan ahay. Kak abay Mbərom i varan way anà ɗo ahay anga sə ɗəfan apan anà Tawrita nà, i təra way mə zlapay a sabay. Wita nà, magwagway. Əna, Mbərom a gan sumor anà Ibərahima nà, ta sə zlapan tə way.

Mbərom a varay Tawrita ike nà, angamaw?

19 Kak matanan cukutok nà, Mbərom a varay ahay Tawrita angama asa anaw? Anga aday ɗâ san way lelibay aya inde mənuko apan ɗi ga pa 'am anahan. A varak uko anan ahay ɗukwen sə coy a itəbay, əna hus pə ana wan sə kutov a Ibərahima ata i i dəzley ahay kutok, kawa ana Mbərom sə zlapan anan anà Ibərahima ata awan. Pə dəɓa anahan a wa, wan ata a dəzley ahay cəna, məgala ana Tawrita kə̀ ndəvak. Sa nay anan Tawrita nà, maslay a Mbərom ahay. Tə varan anan à alay inde anà Musa aday â ɗakan anan 'am a Mbərom anà ɗo azar aya awan. 20 À alay ata nà, Mbərom a jan 'am anà ɗo ahay bay, a ɗaf ɗo à wulen a tinen inde. Əna, à alay a Mbərom sə zlapan anà Ibərahima ata nà, ɗowan inde à wulen a tinen ibay. Mbərom a jan anan 'am ata nə tə alay anahan awan.

21 A nan sa ja kutok nà, atə Tawrita tə way a Mbərom sə zlapay anan ata tə zlangar bay ɗaw? Matanan bay re. Kak abay Tawrita a Mbərom a sa var ata kà mbak apan sə varan sifa anà ɗo zənzen a nà, i mba apan sə təra anan ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom re. Əna həna ata nà, matanan bay fok. 22 Aɗəka bay, Deftere a Mbərom a ja nà, ɗo sə daliyugo ahay fok nə sə lavan atan nga nə ines. A təra matanan anga aday Mbərom â varan anan way anahan a sə zlapay anan ata anà ɗo saa ɗaf nga pə Yesu Almasihu ahay. I varan atan anan nà, anga aɗaf nga pə Yesu Almasihu a cərkəke.

23 Kwakwa ata nà, cəveɗ sa ɗaf nga pə Yesu inde fan bay, Tawrita kə̀ tərak pumo nə kawa mətuwar, a ba pumo hus pə ana Mbərom sə ɗakan umo anan cəveɗ sa ɗaf nga pə Almasihu kutok. 24 Natiya awan, Tawrita kə̀ tərak umo ɗo sə ɗakan umo anan cəveɗ lele awan, hus pə ana Almasihu sə dəzley ahay kutok. A təra matanan anga aday Almasihu kà sak a nay ata nà, Mbərom i təra manay ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan, anga mə ɗəfak apan nga. 25 Həna nà, alay a sa ɗaf nga pə Almasihu ata kutok. Mer su way ana mətuwar a manay ata kə̀ ndəvak coy. 26 Matanan, kwanay a fok kə təren wan a Mbərom ahay, anga kə ɗəfen nga pə Yesu Almasihu, 27 bina à alay a kwanay sa ga baptisma ata nà, kə jipen nə tə Yesu Almasihu awan, kwanay kə təren kawa winen awan. 28 Kwa â ga nə iken Yahuda ahay, kwa â ga nə iken ɗo su kon azar aya awan, kwa â ga nə iken ɓile, kwa â ga nə iken nə ɓile a itəbay, kwa â ga nə iken mungol awan, kwa â ga nə iken uwar awan, i ga awan bay. Kwanay a fok kə təren zek kərtek, anga kə jipen nə tə Yesu Almasihu. 29 Natiya kutok, kak kwanay ɗo ana Almasihu ahay cəna, kwanay wan sə kutov ana Ibərahima ahay re. Matanan, ki njiɗen anan way a Mbərom sə zlapan anan anà Ibərahima ata re.

4

1 Nə̂ ɗakak ikwen anan way inde aday: Wan saa pa 'am su doh ana bəbay anahan, aday winen wan a hwiya ata cəna, winen kawa ɓile mba, kwa â ga nə saa pa way ahay fok nə winen dəp nà, na. 2 À alay a kə̀ hərak fan bay ata nà, sa gan nga nə ɗo ahay, winen tə way anahan aya təke, hus pə ana bəbay anahan a sa ɗaf anan alay ata awan. 3 Mənuko ɗukwen matanan re. À alay ata, mənuko kawa gwaslay ahay, aday ɗə tərak ahay ɓile sə way lelibay aya sa ga bahay pə daliyugo ataya re. 4 Əna alay ana Mbərom awan a sla kutok, a slənay anan ahay wan anahan â nay ahay pə daliyugo, ɗo uwar a sə wahay anan. Kə̀ ɗəfak anan ahay apan anà Tawrita ana Yahuda ahay, 5 anga aday â tam anan ɗo aday tinen ɓile sə Tawrita ataya awan, aday mənuko ɗukwen ɗə̂ təra wan a Mbərom ahay kutok. 6 Way a sə ɗakay anan kwanay wan a Mbərom ahay ata nà, həna: Mbərom a slənay Apasay ana Wan anahan à mivel a mənuko inde fok, aday Apasay ata a ngaman kutok: «Abba!» kawa sa ja nà: «Bəbay!» 7 Natiya awan, iken ɓile sə awan sabay, əna wan a Mbərom kutok. Anga nan, ki njaɗ anan way a Bəbay anak Mbərom sə lavan anan zek anà gwaslay anahan ahay ata awan.

Anjahay sə Galatiya ahay a varan ajalay nga anà Pol

8 À alay a kwanay kə sənen Mbərom fan bay ata nà, kwanay nə ɓile sə pəra ahay cara cara, aday pəra ataya ɗukwen tinen mbərom ɗiɗek aya bay re. 9 Əna həna kə sənen Mbərom zle kutok. U no sa ja aɗəka nà, Mbərom a san kwanay zle coy. Aka aday, kwanay apan ki men pə way bəle ataya nə kəkəma asa anaw? A nak ikwen sə təra ɓile sə way a mənjəna məgala ataya asa ɗaw? 10 Kwanay apan ki gen anan nga anà azar uko ahay pə luvon azar aya awan, pə kiya azar aya awan, aday pə ava azar aya re. 11 Kwanay apan ki pəken upo zlawan. Izəne mer su way uno ma ga a à wulen a kwanay ata kə̀ tərak awan kəriya awan.

12 Mərak uno ahay, kem ikwen ite, təren kawa nen awan, anga nen a ɗukwen, nə tərak kawa kwanay aya re. Ki gen uno ahay awan bay. 13 Kə sənen apan zle asanaw, nə ɗakak ikwen anan ləbara mugom ata mama'am a nà, anga à alay ata nə nen ɗəvac awan. 14 Ɗəvac uno ata kə̀ bənak ikwen mbiyeɗ bayak awan, əna kə kəɗiyen nen bay, kə liren nen kula bay re. Kə təmihen nen aɗəka nə lele, kawa kə təmihen nə maslay a Mbərom. Kə təmihen nen nə kawa ana kwanay sə təma anan Almasihu Yesu ata awan. 15 À alay ata ɗukwen, kwanay tə ataslay mivel a lele. Ataslay mivel a kwanay ata həna winen ahaw? Na san zle lele, kî mben apan tiya nà, kə ndihen anan iɗe a kwanay ahay aday sə vuro anan ì nen. 16 Həna, nə tərak ɗo maniɗe a kwanay, anga nen sa jak ikwen ɗiɗek ata ɗaw?

17 Ɗo sə gəɗak ikwen mungwalay ataya nà, ta gan may kə̂ jipen tə tinen, əna mənjəna nga sa 'am lele awan. Ta ga matanan anga aday tə̂ gəzla mənuko pi zek wa, aday kə̂ jipen tə tinen aya kutok. 18 Agan may sə japay tu ɗo a azar aya nə lele, kak nga sa 'am a tinen ata lele nà, na. Kwa â ga nə nen tə kwanay, kwa â ga nə nen tə kwanay bay dəp nà, way ata nə lele, u no nə japuko hwiya. 19 Car uno ahay, nen kawa uwar kutov kə̀ dəlak anan ata awan. Ni njahay matanan hus à luvon aday kə təren njavar a Yesu Almasihu ahay tə ɗiɗek aya ata awan. 20 U no sə njahay tə kwanay nə bayak awan, anga aday nâ san cəveɗ sa jak ikwen anan ɗiɗek sə way a təɗe ni jak ikwen ata awan. Bina, na san awan a ni jak ikwen ayak həna ata sabay.

Ləbara ana atə Saratu tə Hajara

21 Kwanay ɗo sa jəka ki gen anan may sə pərahan anan azar anà Tawrita ataya nà, kə slənen way ana Tawrita sa ja ata itəbay kələɗaw? 22 A ja nà, Ibərahima nà, wan anahan ahay nə cew. Wan anahan a kərtek a nà, sə wahay nə ɓile ana Ibərahima sə ngaman Hajara ata awan*, əna wan hinen ata kutok nà, sə wahay nə uwar sə pəzugoy anahan sə ngaman Saratu ata wanahan.† 23 Ɓile ata nà, winen a wahay wan anahan nə kawa uwar ahay sa taa wahay ata wanahan, əna uwar sə pəzugoy ata nà, a wahay nə matanan itəbay, anga ɓa Mbərom kə̀ zlapak anan anan kurre tə wan ata awan.‡ 24 Way ata a ɗakak uko anan 'am inde: Uwar ataya cew maya ta ga minje nə ta 'am a Mbərom sa ɓan ahay cara cara cew. Hajara, uwar aday ɓile ata nà, a ga minje ta 'am a Mbərom sa ɓan tə Musa à ɓəzlom sə Sina. Gwaslay anahan ahay nə fok mə wahay aya nə ɓile ɗəkɗek. 25 Natiya, Hajara cəna, a ga minje ta 'am mə ɓanay a à ɓəzlom sə Sina wa ata awan, pə daliyugo sə Arab ahay. Winen a ga minje tə wulen su doh sə Urəsalima sə biten re, anga ɗo sə njahay uda ataya nə fok ɓile sə Tawrita aya awan. 26 Əna wulen su doh a Mbərom tə ɗiɗek a nà, Urəsalima hinen, winen à bagəbaga mburom ata awan. Winen nə may a mənuko, aday ɗo saa njahay uda ataya nə tinen ɓile aya itəbay. 27 Kawa winen mə vinde awan à Deftere a Mbərom ata, ta wa:

«Iken uwar a dərlay a anan,

kula kə wahak ɗowan itəbay ata awan,

aday kə ɗəmak way kawa uwar sə wahay ahay itəbay.

Taslay mivel,

anga uwar a ma razl ata nà,

i njaɗ gwaslay ahay zal uwar a winen ta mbaz anahan mba ata awan.§»

28 Mərak uno ahay, kwanay nə kawa Isiyaku, bina kə təren wan a Mbərom ahay anga Mbərom kə̀ zlapak anan. 29 À alay ana Ibərahima ata ɗukwen, Isəmayel, wan ana Hajara sə wahay kawa uwar sa taa wahay ata, winen apan i bənan mbiyeɗ anà Isiyaku, wan a mə wahay a tə məgala sə Apasay Cəncan ata awan. Həna ata ɗukwen, matanan tə mənuko hwiya re. 30 Əna mə vinde awan à Deftere a Mbərom inde nə natiya: «Razl anan uwar a ɓile ata ta wan anahan a təke. Anga wan sə ɓile i pa 'am su doh ana bəbay itəbay. Sa saa pa təte cəna, wan ana uwar sə pəzugoy.*» 31 Natiya kutok, mərak uno ahay, mənuko nə wan sə uwar a ɓile ata itəbay, əna wan ana uwar aday winen ɓile itəbay ata kutok.

5

Kə̂ təren ɓile ahay bay

1 Almasihu kə̀ təmak nuko à ɓile ana Tawrita sə Yahuda ahay wa, anga aday ɗə̂ təra ɓile ahay sabay. Gen məgala lele, kə̂ viren anan cəveɗ anà ɗowan sa ma kwanay à ɓile sə awan inde sabay.

2 Nen Pol na jak ikwen ayak aday nà, kak a nak ikwen ɗo ahay tə̂ gəɗak ikwen mədəndalas cəna, ata way ana Almasihu sa ga anga kwanay ata kə̀ tərak way kəriya awan. 3 Ni jak ikwen panan wa asa, kuwaya kə̀ gəɗak mədəndalas cəna, â gan bəlaray anà zek anahan sə ɗəfan apan anà 'am ana Tawrita ahay nə fok lele. 4 Kwanay ɗo sə bayak nə Mbərom i ca pikwen pa 'am anahan nə ɗo ɗiɗek aya anga kə ɗəfen anan apan anà Tawrita sə Yahuda ahay ata nà, kwanay tə Almasihu ɗukwen kə gəzlen. Ki njiɗen sumor a Mbərom sa gak uko sabay. 5 Manay ite, mə ɗəfan iɗe nà, anà luvon a Mbərom a saa təra manay ɗo ɗiɗek aya tə ɗiɗek ata kutok. Mbərom i ga matanan nà, anga mə ɗəfak nga pə Yesu Almasihu coy. Wita nà, way a mi ba tə məgala sə Apasay a Mbərom ata awan. 6 Kak ɗowan a nə kə̀ japak tə Yesu Almasihu cəna, kwa â ga nə winen ma gaɗ mədəndalas awan, kwa â ga nə winen ma gaɗ mədəndalas a bay, kə̀ tərak way kərtek awan. Way məduwen a cəna, ɗəfuko nga pə Yesu awan. Aɗaf nga a mənuko ata i varak uko məgala sə pəlay ɗo a azar aya re.

7 À alay ata nà, ki gen ahay məgala lele. Sə gafak ikwen 'am sə pərahan azar anà ɗiɗek ata nə wayaw? 8 Ɗowan a sa njak kwanay sa ga way matanan ata nà, Mbərom a sə ngamak ikwen pə cakay anahan ata bay asanaw? 9 Ɗo ahay ta taa ja nà: «Wuɗah mənjœk cəna, a zlambar anan nuko nə fok.» 10 A ga upo ɗukwen ki bayiken nə kawa nen, anga mənuko a fok ɗə japay nə tə Bahay a mənuko Yesu Almasihu. Na san zle re, ɗowan a sa njak kwanay ata nà, kwa â ga nə winen waya, Mbərom i gan sariya.

11 Mərak uno ahay, nen nə ni ga wazo ta sa jan anà ɗo ahay nà, gəɗuko mədəndalas aday Mbərom i sa təma mənuko bay. Kak abay matanan nà, ɗo ahay ti bəno mbiyeɗ sabay, aday amac a Yesu sa mac pə dədom ata i cəɓan atan sabay. 12 Ɗo sa njak kwanay sa ga way matanan ataya nà, u no nə suwan tə̂ dədasl anan zek a tinen məzawal awan!

13 Mərak uno ahay, Mbərom a ngamak ikwen aday kə̂ təren ɓile sə Tawrita ahay bay. Əna a nan sa ja nà, həna ki mben apan sa ga way sə ubor si zek a kwanay ahay cukutok bay re. Əna pəlen zek ahay lele aɗəka, aday gen anan mer su way ì zek ahay re. 14 Nga sa 'am a sə japay anan Tawrita fok cəna, həna: «Pəlay anan ɗo sə cakay su doh anak kawa iken sə pəlay anan nga anak ata awan.*» 15 Əna, kak kwanay apan ki rəcen zek ahay ta slan, kwanay apan ki pen zek ahay kawa way sə kiɓe ahay asa nà, gen anan ngatay ì zek a kwanay bina, ki saa səɗəken zek ahay kutok.

Apasay Cəncan a, tə mivel su ɗo zənzen awan

16 Na ja nà, Apasay Cəncan a â lagay kwanay tə cəveɗ awan. Ki gen matanan cəna, ki pərihen anan azar anà cəveɗ sə ubor si zek a kwanay ahay sabay. 17 Way ana ubor si zek su ɗo sa gan may cəna, tə japay tə way mbala ana Apasay Cəncan a sa gan may ata bay. Way ana Apasay Cəncan a sa gan may ata ite ɗukwen, tə zlangar tə way mbala ana ubor si zek su ɗo sa gan may ataya bay re. Way ataya cew maya nə tə ngəle nga ì zek ahay bay. Anga nan, kula ki gen anan way a kwanay sa gan may sa ga ataya bay. 18 Kak sə lagay kwanay nà, Apasay Cəncan a cəna, məgala ana Tawrita inde pikwen sabay.

19 Way ana ubor si zek sa gan may ɗo ahay tâ ga nə a san zek zle: vuwar, aján uho, aga mədigweɗ tə cəveɗ ahay cara cara, 20 ahəran nga anà pəra ahay, madan, anan iɗe ì zek ahay, atəre, sərak, aga mivel, abayakan way à nga anahan ɗəkɗek, agəzla zek, 'am sə wan bahay, 21 ubor, avaway nga, agəsle lelibay aya awan, aday aga way mənjaɗak aya matanan bayak awan. Na jak ikwen panan wa à alay ata awan, həna ni mənahan ayak maza re: Ɗo sa ga way matanan ataya nà, ti zla à bahay a Mbərom inde kulibay.

22 Əna way ana Apasay Cəncan a sa gan may â njahay à mivel su ɗo inde ataya nà, asan zek, ataslay mivel, zay, munapanaw, lele, sumor, ɗiɗek, 23 anjahay səkəffe, aday agan nga anà zek. Tawrita nà, kə̀ gafak anan 'am anà ɗo sa ga way matanan ataya itəbay jiga awan. 24 Ɗo ana Almasihu Yesu ahay nà, tə gucek anan way sə ubor si zek lelibay ataya à nga wa, kawa tə darak atan ayak pə dədom mə zləlngaɗ ata awan. 25 Sə varak uko sifa nà, Apasay Cəncan awan. Kak matanan cukutok nà, lele saa lagay mənuko pə cəveɗ ɗukwen, winen a re. 26 Ɗə̂ həran nga anà zek bay, ɗâ ga way sə cəɓan anà ɗo a azar a bay, ɗâ ga sərak pə ɗo azar aya bay re.

6

Muko anan zek ì zek ahay

1 Mərak uno ahay, kə cinen anan anà ɗowan a winen apan i ga ines cəna, kwanay aday Apasay a Mbərom a lavak ikwen nga ataya nà, men anan pə cəveɗ lele awan asa, əna tə mivel səkəffe awan. Əna gen anan nga anà zek a kwanay aya awan. Bay nà, ki sa slihen uda re. 2 Men anan zek ì zek ahay à ɗəce a kwanay ahay inde. Kak ka sak i gen matanan cəna, ata kə ɗəfen anan apan anà 'am a Almasihu a kutok.

3 Kak ɗowan a kə̀ bayakak nə winen ɗo məduwen a aday winen ɗo kəriya cəna, kə̀ sapatak anan nga anahan. 4 Kuwaya â ca pə azla anahan awan aday. Kak winen lele nà, ata i taslay anan mivel ti mer su way anahan a sa ga tə alay anahan awan, bina, anga a lavay anan mer su way anahan ta su ɗo hinen ata bay. 5 Kuwaya â tihen nga nà, anà mer su way anahan a sa ga pa 'am a Mbərom, aday a faɗan gugo ata awan. 6 Ɗowan a winen apan i tətakan anan way anà ɗo a Yesu ahay cəna, ɗo a Yesu ataya tə̂ gəzla anan way a tinen ahay fok tə ɗowan ata awan.

7 Kə̂ sapiten nga a kwanay ahay bay, ɗowan sa mba apan sə gəsle anan tə Mbərom nà, ibay. Kuwaya i halan nga nà, anà way anahan a sa casl ata awan. 8 Kak a ga nə way sa zlan à nga ì zek ahay ɗəkɗek, i mac nə tə way ataya awan. Əna kak a ga nə way sa zlan à nga anà Apasay a Mbərom nà, i mac itəbay, əna Apasay a Mbərom i varan sifa sa ndav bay ata awan. 9 Kak matanan cukutok nà, pərahuko anan azar sa ga way lele aya awan, ɗâ ya nga bay. Anga kak ɗa yak nga sa ga way a lele ataya bay cəna, à alay inde nà, ɗi saa njaɗ anan way lele aya awan. 10 Anga nan, həna nà, alay a inde anga aday ɗâ gan way lele aya anà ɗo ahay fok, mə zakan a anà mərak a mənuko ɗo sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu ahay ataya awan.

'Am mədakwidok aya awan

11 Ənga, cen pə way uno a sə vindek ikwen ayak a anaya aday, nə vindek ayak nə ɓərzlozlo tə alay uno awan.

12 Sa gak ikwen bəlaray sa gaɗ mədəndalas nà, ɗo sa gan may tâ zlan à nga anà ɗo ahay fok ataya awan. Ta ga matanan nà, anga aday tâ njaɗ ɗəce anga sə ɗakay anan amac a Yesu Almasihu pə dədom mə zləlngaɗ ata bay cəna coy. 13 Kwa tinen aya ɗukwen, tə ɗəfan apan anà Tawrita ana Yahuda ahay bay re. A nan atan nə kwanay kə̂ gəɗen mədəndalas anga aday tə̂ həran nga ì zek anga kə bənen atan à 'am wa. 14 Nen ite nà, ni həran nga anà zek nà, si anga amac ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu pə dədom mə zləlngaɗ ata awan. Pi nen nà, way sə daliyugo a anan ataya fok tə tərak kawa way kəriya aya awan anga amac anahan. Nen a ɗukwen, nə tərak kawa ɗo ma mac a pa 'am sə way sə daliyugo ahay re. 15 Kwa ɗowan a nə ma gaɗ mədəndalas awan, kwa ɗowan a nə ma gaɗ mədəndalas a itəbay, a ga awan ibay. Way sa mak uko zek cəna, təruko ɗo wiya aya awan. 16 Ɗo sə pərahan azar anà way uno sa ja ataya, aday ɗo a Yesu ahay à wulen ana Isəra'ila ataya ɗukwen, Mbərom â varan atan zay anahan, aday tâ gan ì zek wa.

17 A ban pə həna anan wa cəna, ɗowan â sa bəno mbiyeɗ tə awan sabay, anga vivay a pi zek uno həna ataya tə ɗakay anan nə nen ɗo a Yesu coy. 18 Mərak uno ahay, Bahay a mənuko Yesu Almasihu â gak ikwen sumor anahan ite. Amen.

* 1:12 Ca pə Mer su way ahay 9.3-6.

* 3:6 Ca pə Laataanooji 15.6.

† 3:8 Ca pə Laataanooji 12.3.

‡ 3:10 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 27.26.

§ 3:11 Ca pə Habakuk 2.4.

* 3:12 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 18.5.

† 3:13 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 21.23.

‡ 3:16 Ca pə Laataanooji 12.7.

* 4:22 Ca pə Laataanooji 16.15.

† 4:22 Ca pə Laataanooji 21.2.

‡ 4:23 Ca pə Laataanooji 17.16.

§ 4:27 Ca pə Esaaya 54.1.

* 4:30 Ca pə Laataanooji 21.10.

* 5:14 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 19.18.

Efesus ahay

1

2

3

4

5

6

Ɗerewel a Pol sə vinden ayak anà ɗo sə

Efesus ahay

Aɗakay way pə deftere a anan

À alay ata nà, Efesus winen wulen su doh məduwen awan. Pol a ɗakan atan anan ayak anjahay su ɗo a Yesu ahay kə̀ tərak à səkəffe inde pə kərtek a nà, lele anga way a Yesu sa ga anga ɗo ahay ata awan. Kwa â ga nə tinen Yahuda ahay, kwa â ga nə tinen Yahuda ahay itəbay, tə tərak kərtek anga sləmay a Yesu Almasihu. Asa Pol a ɗakan atan anan ayak way sə gəzla anan pi zek wa anjahay kwakwa à atahasl inde ata awan, tə anjahay wiya həna Apasay Cəncan a sa var ata awan. Matanan, Pol a ɗakan atan anan anjahay a wiya ata kutok.

Nga sa 'am ahay

Adazlan sa 'am ahay (1.1-23)

Almasihu winen apan i japay anan ɗo anahan ahay (2.1 - 3.21)

Anjahay su ɗo sə jiyjay ahay (4.1 - 6.24)

1

Aja 'am

1 Sə vindek ikwen ayak ɗerewel a anan nà, nen Pol, ɗo maslan a Yesu Almasihu, Mbərom sə walay, kawa anahan a sa zlan à nga ata awan. Nə vindek ikwen ayak anà kwanay ɗo a Yesu ahay à Efesus ata awan, kwanay ɗo sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu ahay aday mə japay a tə winen awan, ata re. 2 Mbərom Bəbay a mənuko tə Yesu Almasihu Bahay a mənuko tâ gak ikwen sumor aday tə̂ varak ikwen zay a tinen.

Sumor a Mbərom sa gak uko tə alay ana Yesu Almasihu

3 Həruko anan nga à Mbərom Bəbay ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu. Anga ɓa Mbərom a kə̀ ɗəfak puko alay sə bahay anahan tə way ahay cara cara, anga mənuko mə japay aya tə Yesu Almasihu. 4 Mbərom a walay nuko ɗo anahan ahay nà, kurre daliyugo a ɗukwen mə ndakay a fan bay. A walay mənuko nà, anga aday ɗə̂ təra ɗo anahan ma ga nga aya awan, aday ɗə̂ təra ɗo mənjəna ines ahay pa 'am anahan a kutok. Mbərom nà, kə̀ pəlak nuko wanahan, 5 kwa həna kabay, kà gak anan may sə təra mənuko wan si zek anahan aya, ti mer su way a Yesu Almasihu sa ga. Wita nà, way anahan a sa gan may ata awan, a zlan à nga nə matanan.

6 Mbərom a a ga matanan ata nà, anga aday ɗə̂ həran nga, anga sumor anahan a bayak a sa gak uko ata awan. A varak uko nə kəriya awan, anga mənuko mə japay aya tə wan anahan ləliwe ata awan. 7 Winen kə̀ bəmbaɗak ahay mənuko à alay a Fakalaw wa, tə mez anahan, aday kə̀ pəsek uko anan ines ahay. Natiya, mənuko mə japay aya tə winen. Mbərom a kak uko anan ahay sumor anahan lele məduwen ata nà, matanan. 8 Winen kà gak uko sumor bayak a ta sə təra mənuko ɗo kəlire* aya aday ɗo ma san way aya kutok. 9 Natiya, a ɗakak uko anan way anahan a abay mi ɗer a kwakwa ata awan. Way a mi ɗer a, way a Mbərom sa gan may sa ga ata nà, a kay anan ahay uho tə Yesu Almasihu. 10 Way ata nà, alay a kà slak cəna i halan nga anà way ahay fok ù vo su ɗo kərtek, way sə bagəbaga mburom ahay, tə way sə daliyugo aya təke fok. Aday Yesu Almasihu a kərtek i təra bahay a pa nga sə way ataya fok.

11 Mənuko nà, ɗə njaɗak magwagway sə sifa mbala ana Mbərom a sə lavay a zek kurre ata, anga mənuko mə japay a tə Yesu Almasihu. A walay mənuko nà, kurre, anga kà zlak anan à nga, anà winen awan. Mbərom a varak uko magwagway ata nà, anga a ga way ahay fok nə, kawa sa zlan à nga, 12 aday ɗo ahay tə̂ həran nga anà mazlaɓ anahan anga mənuko. Manay nà, ɗo sa lah sa ba Yesu Almasihu ataya awan. 13 Kwanay ite ɗukwen, kə jipen tə Yesu à alay a kə slənen ləbara sa 'am ɗiɗek awan, ləbara mugom a mbala anà Mbərom sa tam anan ɗo ahay ata awan. Anga kwanay kə ɗəfen nga pə Almasihu tə mivel kərtek a nà, Mbərom ɗukwen a varak ikwen Apasay anahan Cəncan a kawa anahan a sə zlapay anan ata awan. Matanan, a ɗakay anan nə kwanay ɗo anahan ahay. 14 Apasay anahan a sə varak uko kurre ata nà, a ɗakak uko anan ɗi i njaɗ anan way a Mbərom a sə lavak uko anan zek à bahay anahan inde zanaka ata awan.

Pol a ga amboh anga ɗo sə Efesus ahay

15 Anga nan kutok, nə ngəran anà Mbərom bayak a, anga kwanay. Bina nə slənek, kwanay apan ki ɗəfen nga pə Yesu Almasihu Bahay a mənuko hwiya, aday nə sləne ɗukwen, asan zek a kwanay inde bayak a anga ɗo a Yesu ahay re. 16 Matanan, nen apan ni gan amboh à Mbərom anga kwanay cəna, nə mbəɗek anan à nga wa sə ngəran anga kwanay bay re. 17 Nen apan ni gan amboh anà Mbərom Bəbay a Bahay a mənuko Yesu Almasihu, winen ɗo sə mazlaɓ, anga aday â varak ikwen kəlire, â kak ikwen zek, aday kə̂ sənen anan acəkan. 18 Nen apan ni gan amboh asa re, anga aday â cəɗek ikwen anan abayak nga sa san magwagway anahan a sə ngamak ikwen apan ata awan. Aday kə̂ sənen, magwagway a kwanay a saa njaɗ ata nà, way lele a sə zalay way ahay fok, i varak ikwen anan. Ki njiɗen anan pə kərtek a tu ɗo a Yesu azar aya fok.

19 Na ga amboh asa re nà, anga aday kə̂ sənen anan məgala anahan. Tə məgala ata nà, i mak uko zek anà mənuko, ɗo sa ɗaf apan nga ahay. Mbərom a kay anan ahay məgala anahan ata uho nà, 20 ta sə slabakay anan ahay Yesu Almasihu à məke wa, aday ta sə varan man sə njahay sə mazlaɓ pə cakay anahan à mburom ata awan. 21 À man ata kutok, Yesu a lavan nga anà maslay a Mbərom ahay fok, tə bahay a tinen aya təke fok, tatə məgala sə way ahay fok, tə mazlaɓ a tinen aya təke fok re. Sləmay anahan a ndar à man ata nà, zal sləmay ahay fok, kwa həna, kwa pə uho sa nay ata ɗukwen, sləmay saa zalay anahan nà, ibay re. 22 Mbərom kə̀ varak anan anan way ahay fok à alay anahan inde, natiya Mbərom a ɗaf anan bahay a pa nga sə way ahay fok, aday bahay a pa nga su ɗo anahan ahay re. 23 Ɗo anahan ataya nà, tə tərak zek ana Almasihu awan, aday sə njahay ì zek anahan ata inde nà, winen, kawa anahan sə njahay à kwa ma inde anaw ata fok, aday kwa aha fok ata re.

2

Sumor a Mbərom sə varan sifa anà ɗo ahay

1 À alay ata nà, kwanay kawa ɗo ma mac aya pa 'am a Mbərom, anga ki gen ahay way lelibay aya awan, kwanay ɗo mi nes aya re. 2 Kə pərihen anan ahay azar nà, anà cəveɗ su ɗo sə daliyugo ahay. Kə ɗəfen anan ahay apan anà bahay sə apasay lelibay aya awan, winen sa ga bahay pa nga sə apasay ahay à wulen ana atə bagəbaga mburom tə daliyugo ata awan. Sa ga mer su way həna à wulen ana ɗo sə ɗəfan apan anà Mbərom bay ataya ɗukwen, apasay a lelibay ata re. 3 À alay ata nà, mənuko a fok ɗukwen ɗa gak ahay way lelibay aya kawa ɗo ataya re, ɗə pərahak anan ahay azar anà ubor si zek a nuko ahay. Ɗa gay ahay nə way sa zlan à nga anà abayak nga a mənuko ahay ɗəkɗek. Anga mer su way a mənuko ma gay a lelibay ataya nà, abay Mbərom i ga puko mivel kawa anahan sa ga pu ɗo a azar ataya fok re.

4 Əna cəkəbay matanan bay, aɗəka nà, mənuko ɗa gak anan ì zek wa anà Mbərom, kə̀ pəlak nuko cəveɗabay. 5 Kwa abay mənuko kawa ɗo ma mac aya anga ines a mənuko ahay dəp nà, kə̀ varak uko sifa wiya awan. À sifa ata inde nà, mənuko mə japay a tə Yesu Almasihu. A tam kwanay nə ta 'am kəriya awan, anga sumor anahan. 6 Mbərom a kə̀ slabakak nuko à amac wa pə kərtek a tə Yesu Almasihu awan, anga mənuko mə japay a tə winen. A varak uko man sə njahay à mburom pə cakay anahan pə kərtek a tə Yesu Almasihu. 7 Mbərom a gak uko sumor ata tə alay ana Yesu Almasihu nà, sə ɗakay anan pa sə viyviya a nə, sumor anahan a zalay way ahay fok. 8 Mbərom a tam kwanay nà, ta 'am kəriya awan, anga kə ɗəfen nga pə winen, bina anga lele sə awan a kwanay a inde ata bay. A gak ikwen sumor ata 9 pi mer su way a kwanay lele aya bay nà, angamaw? A ga nà, anga aday ɗowan â sa njaɗ sə zlapay anan bay fok. 10 Mbərom a ga matana aday nà, anga mənuko aya ɗukwen, mer su way anahan aya awan. A təra mənuko ɗo wiya aya nə tə alay a Yesu Almasihu, anga aday ɗâ njaɗ sa ga mer su way lele aya kutok. Mer su way a lele ataya nà, Mbərom a a lavay anan zek nà, kurre, anga aday ɗâ njaɗ sa ga atan.

Ɗə tərak zek kərtek a tə Yesu Almasihu

11 Əna bayiken pə anjahay a kwanay à alay ata aday. Kwanay nà, Yahuda ahay bay, kwanay ɗo su kon azar aya awan. Yahuda ahay ta ca pikwen nà, kwanay ma gaɗ mədəndalas aya itəbay. Anga ta jan anà nga a tinen nà, tinen ɗo ma gaɗ mədəndalas aya awan. Cəkəbay aday agaɗ mədəndalas a tinen ata nə sə sluweɗ si zek ɗəkɗek. 12 Matanan, na jəka bayiken pə anjahay a kwanay a à alay ata aday nà, anga à alay ata nə kwanay ɗo dəren dəren aya pi zek wa tə Almasihu. Kwanay mədurlon aya à wulen sə Isəra'ila ahay inde. Mbərom a ɓan 'am ta sə zlapan anan tə way anà Isəra'ila ataya nà, kwanay uda ibay. Awan a a kwanay a inde ite kə ɗəfen anan ahay iɗe nà, ibay. Bina kwanay mə njahay aya pə daliyugo, aday kə sənen Mbərom bay re. 13 À alay ata nà, kwanay abay dəren pi zek wa tə Mbərom, əna həna kutok nə kwanay mə japay aya tə Yesu Almasihu, anga kə̀ mbəɗak anan mez anahan. Həna kwanay bəse tə Mbərom kutok.

14 Həna nà, Almasihu kə̀ varak uko zay anà mənuko a fok, anga tə amac anahan nà, kə̀ mbəzlak a wa jal sə sədœk a sə gəzla Yahuda ahay pi zek wa tə zahav a azar aya ata awan. Winen nà, zay a həna à mamasl a nuko inde ata kutok. 15 Aday a mbazl anan wa məgala ana Tawrita pi zek ta nga sa 'am anahan aya awan. Matanan, a japay anan Yahuda ahay pi zek tə zahav azar aya, a təra atan kərtek kutok. Tə tərak zahav wiya awan anga ajapay a tinen tə Yesu Almasihu, a zlah anan məlmal a tinen, tə njaɗak zay à wulen a tinen. 16 Anahan sa mac pə dədom mə zləlngaɗ ata nà, kə̀ zəɓak anan ana iɗe à wulen a tinen wa, a japay anan zahav ataya, tə təra zahav kərtek, aday a zlah anan məlmal ana zahav ataya tatə Mbərom a kutok. 17 A nay ahay pə daliyugo nà, sə ɗakay anan nə zay inde anga manay Yahuda ahay, ɗo a bəse tə Mbərom ataya awan, aday zay inde anga kwanay ɗo su kon aya azar a, kwanay abay dəren tə Mbərom ataya re. 18 Anga winen kutok, na wa mənuko a fok ɗi mba apan sə həɗek pə cakay a Mbərom Bəbay a mənuko tə gədan sə Apasay Cəncan a kərtek a ata awan.

19 Anga nan kutok, kwanay kə təren mbəlok ahay kabay mədurlon ahay sabay. Kwanay à gulom su doh a Mbərom inde kawa ɗo a Yesu azar aya re. Kwanay wan sə agay ahay kutok. 20 Anga nan re, kə təren kon aya həna mi ɗezl aya à dədon su doh a Mbərom inde ataya awan. Doh ata nà, saray anahan ma pak a ɗukwen tu ɗo maslan a Yesu ahay aday tu ɗo maja'am a Mbərom ahay re. Yesu Almasihu a ta nga anahan a sə təra kon sə mide awan. 21 Anga winen a kutok, a mbazl bay, a tavay lele, aday winen apan i juɓay, i təra doh sə mazlaɓ a Mbərom cəncan awan, aday Bahay Mbərom i njahay uda awan. 22 Kwanay nà, mə japay aya tə winen. Anga nan, kwanay nà, kon a mə baslay aya ì zleɗ su doh ata inde, aday Apasay a Mbərom i njahay ù doh ata inde kutok.

3

Mer su way a Pol sa ga anga ɗo su kon azar aya awan

1 Anga nan kutok, nen Pol ɗo si mer su way ana Yesu Almasihu, nen à dangay həna nà, anga kwanay ɗo su kon azar aya awan. 2 Ɓa kə slənen anan coy asanaw, Mbərom kə̀ varak uno mer su way sə ɗakak ikwen anan sumor anahan ma ga awan anga kwanay. 3 Mbərom kə̀ təɓak uno anan iɗe pə way anahan abay mi ɗer a ata awan. Həna, na jak ikwen ayak panan mənjœk. 4 Kwanay apan ki jingen 'am uno a anan nà, ki i sənen iɗe uno kə̀ təɓak sa san way a Mbərom a mi ɗer a pə Yesu Almasihu ata awan. 5 Kwakwa ata nà, Mbərom kà kak atan anan ahay uho anà ɗo ahay bay. Əna həna kutok, tə alay ana Apasay Cəncan awan, kà kak anan ahay uho lele anà ɗo maslan anahan cəncan aya awan, aday anà ɗo maja'am anahan ahay re. 6 Way a abay mi ɗer ata nà, həna kutok: Way a Mbərom a sə zlapan anan abay ana Yahuda ahay ɗəkɗek ata nà, kwanay ɗo su kon azar aya ɗukwen ki njiɗen anan ite re. Kwanay tə Yahuda ahay kə təren nə zahav kərtek. Aday way a Mbərom sə zlapay anan i varan anà ɗo a Yesu Almasihu ahay ata nà, i varak ikwen anan re. Way ataya fok, kə njiɗen atan nà, anga kə ɗəfen nga pə ləbara mugom awan.

7 Mbərom kà gak uno sumor, ta sə vuro mer su way anahan sə ɗakan atan anan ləbara mugom ata anà ɗo ahay tə məgala anahan. 8 Nen nà, ɗo ma va alay ì zek a à wulen su ɗo a Yesu ahay inde fok. Tə winen ata təke ɗukwen Mbərom kà gak uno sumor sə vuro mer su way sə ɗakan anan anà ɗo sə pəra ahay, zlile sə way a lele aya à Yesu Almasihu inde ata awan. Zlile sə way ata nà, məduwen awan, ɗowan i mba apan sa ndav anan wa sa san anan bay. 9 Mbərom kà gak uno sumor asa, sa kay anan ahay à jiyjay anahan inde nà, way a mi ɗer ata i ga zek nə kəkəmaw. Mbərom ɗo sə ndakay way ahay fok ata, a ɗer anan way ata kurre. 10 Əna həna nà, Mbərom kà kak anan ahay way a mi ɗer ata tə alay ana ɗo a Yesu ahay, anga aday maslay a Mbərom ahay tə bahay a tinen ahay à bagəbaga mburom inde ata, tâ san kəlire a Mbərom inde pə way ahay fok. 11 Mbərom a ga anan. Aday a ga anan way ata tə alay ana Yesu Almasihu, Bahay a mənuko. 12 Natiya awan, mənuko mə japay a tə Yesu Almasihu, aday ɗa ɗaf nga pə winen re. Anga nan, ɗi mba apan sə həɗek pə cakay a Mbərom mənjəna ajəjar kutok. 13 Nen apan ni gak ikwen amboh, mbac â saa slahay pikwen wa anga ɗəce uno ahay sa ga anga kwanay ata bay. Ɗəce uno ataya tə̂ gəɓak ikwen ahay aɗəka nà, ataslay mivel, anga ɗəce ataya ti mak ikwen zek bayak awan.

Asan zek ana Yesu Almasihu anga mənuko

14 Anga nan kutok, həna nen apan ni gan amboh anà Mbərom Bəbay a mənuko anga kwanay tə mivel kərtek awan. 15 Zahav su ɗo anahan ahay fok, kwa à bagəbaga mburom, kwa pə daliyugo, Mbərom winen bəbay a tinen fok. 16 Nen apan ni gan amboh nà, anga aday Apasay anahan â varak ikwen məgala à mivel a kwanay inde sə pərahan azar anà cəveɗ anahan. Anga winen bahay sə mazlaɓ, məgala inde apan. 17 Na gan amboh ɗukwen, aday Yesu Almasihu â njahay à mivel a kwanay inde sə coy anga kə ɗəfen apan nga. Na gan amboh asa nà, anga aday kə̂ sənen zek ahay à asan zek a Mbərom inde. Ki gen matanan nà, ki təren ɗo məgala aya awan, kawa dədazl sə way ma ha sləlay a lele ata awan, aday kawa doh ma pak saray a lele ata re. 18 Matanan, kwanay tu ɗo a Yesu ahay fok ki njiɗen məgala sa san asan zek ana Almasihu anga mənuko. Kwa aha, kwa siwa, kwa kəkəma fok, asan zek anahan nà, inde tə mənuko hwiya. 19 Na gan amboh asa re, anga aday kə̂ sənen asan zek ana Almasihu, way a sə zalak uko məgala sa san anan cərah ata awan. Ata nà, Mbərom i rah kwanay tə way a ma rah aya à winen inde ata awan.

20 Mbərom a, ɗo sa mba pə way ahay fok ata, i ga way zal mbala anà mənuko sa mba apan sə bayak, kabay sə cəce panan ataya awan. I ga nə tə məgala anahan a sa ga mer su way a à mivel a nuko inde ata re. 21 Həruko anan nga, anga mer su way anahan a ma ga məduwen ataya à wulen su ɗo anahan ahay inde tə alay ana Almasihu Yesu ata awan. Həruko anan nga pa sə viyviya awan. Amen!

4

Təruko zek kərtek

1 Natiya awan, həna nen à dangay nà, anga nen ɗo si mer su way ana Yesu Almasihu. Anga nan, u no sa jak ikwen ayak həna nà, azla a kwanay â ga nə kawa təɗe ana ɗo a Mbərom mə ngamay aya ata acəkan. 2 Kawa sa ja nà, nihen a nga a kwanay à məndak səver. Təren ɗo səkəffe aya awan, ɗo sə munapanaw ahay, aday səmen anan anà way ahay à wulen a kwanay inde tə asan zek awan. 3 Rəzlen anan à nga wa, anga aday ajapay ana Apasay a Mbərom sə varak uko ata â nes bay. Zay â tərak ikwen liɓer sə japay kwanay awan. 4 Ɗo a Yesu ahay nà, tə tərak zek ana Almasihu a kərtek, aday zek ata ɗukwen kərtektəkke coy. Apasay Cəncan a ɗukwen, winen kərtektəkke. Way a Mbərom a sə ngamak ikwen apan ata ɗukwen aday kə̂ ɗəfen anan iɗe ata nà, winen kərtektəkke re. 5 Bahay a mənuko a ɗukwen kərtektəkke, aɗaf nga a mənuko pə Mbərom ɗukwen kərtek a re. Aday baptisma a mənuko sa ga ata ɗukwen, kərtek a re. 6 Ɗə həran nga ɗukwen anà Mbərom a kərtek a ata awan, winen Bəbay sə ɗo ahay fok. Winen Bahay a pa nga sə ɗo ahay fok. Winen apan i ga mer su way tə ɗo ahay fok, aday winen mə njahay a à ɗo ahay inde fok re.

7 Mənuko fok ɗə njaɗak məgala sa ga mer su way kawa sa zlan à nga anà Almasihu, ɗowan a sə varak uko anan ata awan. 8 Anga nan, ɓa mə vinde awan à Deftere a Mbərom inde kwakwa nà, natiya:

«À alay anahan sa ján way anahan à mburom ata nà,

a mbasay pu ɗo maniɗe anahan ahay,

a ra anan ɗo ma ban ataya à alay,

aday a varan məgala anà ɗo ahay kutok.*»

9 Aday 'am a «a ján way anahan à mburom» ata, a nan sa ja nə maw? Kawa sa ja nà, ɓa kə̀ dazak ahay kurre pə daliyugo dezl à məke. 10 Aday ɗowan a sə dazay ahay à mburom wa pə daliyugo ata nà, winen ɗowan a sa ján way anahan kwa à bagəbaga mburom anga aday â rah anan wa way ahay fok kutok.

11 Aday sə gəzlan məgala si mer su way anà ɗo ahay fok ɗukwen, winen awan. A varan anà ɗo azar aya awan, məgala sə təra ɗo maslan ahay, anà ɗo hinen ahay, məgala sə təra ɗo maja'am a Mbərom ahay, anà ɗo hinen ahay, məgala sə ɗakan anan ləbara mugom a anà ɗo ahay, aday anà ɗo azar aya ite, məgala sə njahan pa 'am wa anà ɗo ahay ta sə tətakan atan anan way anà ɗo ahay re. 12 A gəzla məgala ata matanan ata nà, anga aday ɗo ataya tâ man zek anà ɗo a Yesu azar aya fok sa ga mer su way a Mbərom. Ata ɗo a Yesu ahay, kawa sa ja nà, zek ana Almasihu awan, i zla pa 'am pa 'am, 13 hus mənuko a fok ɗi təra ɗo mə japay aya pə kərtek a à cəveɗ sa ɗaf nga pə Yesu Wan a Mbərom, aday sa san winen a kutok re. Ata ɗi təra ɗo a ma san nga aya awan, aday anjahay a mənuko jiga i təra kərtek a tə ana Almasihu a kutok.

14 À alay ata nà, ɗi təra kawa gwaslay ahay sabay. Aday atətak way mungwalay aya i mba apan sa ɓal mənuko kawa kwalalan, aday maɗ sa ga anan alay pa nga sə a'am ata sabay re. Ɗo sə wurwer ahay ti mba apan sə dursak uko nga sabay re. 15 Əna sənuko zek ahay, juko anan ɗiɗek sa 'am a Mbərom anà zek ahay aɗəka. Matanan, mənuko apan ɗi təra ɗo mə jəra aya kawa Almasihu awan, winen pa nga a nuko fok. 16 Mənuko nà, zek ana Almasihu. Sə japay anan hawal si zek ahay pə kərtek a nà, winen awan. Ɗi ga a minje ti zek su ɗo nà, anga hawal si zek ahay fok ta ga mer su way nə pə kərtek awan. Ata zek ɗukwen i har lele. Matanan re, ɗo ana Almasihu ahay tə pəlak zek ahay nà, ti har pə cəveɗ a Mbərom fok lele.

Anjahay wiya awan, anga mənuko mə japay aya tə Almasihu

17 Natiya həna 'am a inde məduwen a nen apan ni jak ikwen anan ayak tə sləmay ana Bahay a mənuko. U no nà, gen anan nga anà 'am a anan lele: Kâ sa pərihen anan azar anà azla su ɗo sə pəra ahay bay, anga abayak nga a tinen a nà, pə way kəriya aya awan. 18 Abayak nga a tinen a nà, ì iɗe zənzen a inde. Tinen ta san pa 'am sə sifa a Mbərom sa var ata bay, anga asəder a tinen pa 'am anahan. 19 Waray a gan atan sa ga mer su way lelibay aya bay jiga awan. Ta var anan nga a tinen sa ga nà, way sə ubor si zek a tinen ahay ɗəkɗek, aday tə pərahan anan azar ɗukwen anà way sə mivel a tinen ma ga waray aya ɗəkɗek re.

20 Əna kwanay nà, kə tətiken pə Almasihu wa nà, anjahay matana ata bay. 21 Na san zle, kə slənen anan ləbara anahan, kə təmihen anan re. Aday tə tətakak ikwen anan way ɗiɗek aya awan, way ɗiɗek aya mbala ana Yesu Almasihu. 22 Tə ɗakak ikwen anan nà, sə mbəsak anjahay a kwanay a sə kwakwa lelibay ataya awan. Anga anjahay a kwanay sə kwakwa ata nà, kə̀ nəsek a mivel a kwanay anga ubor si zek sa njak kwanay ahay. 23 Həna nà, mbəsiken anan abayak nga a kwanay ahay, anga aday Apasay a Mbərom â mbəɗahak ikwen anan mivel. 24 Pərihen anan azar anà azla wiya awan, anga Mbərom a kə̀ tərak kwanay ɗo wiya aya ma ga minje aya tə winen awan, anga aday kə̂ təren ɗo ɗiɗek aya, ɗo sa ga way tə cəveɗ aya awan, ɗo cəncan aya re.

25 Anga nan kutok, həna nà, kə̂ gəɗen mungwalay sabay. Jen anan ì zek ahay nà, 'am ɗiɗek awan, anga mənuko ɗə japak pi zek kərtek awan. 26 Way kə̀ cəɓak ikwen nà, kâ sa gen mivel aday sa ga way lelibay aya bay. Pac i sa slahay ù doh nà, way a sə cəɓak ikwen ata nà, â ndalay. 27 Bina kâ sa mbiken anan cəveɗ anà Fakalaw sa ga mer su way à kwanay inde bay. 28 Kak ɗo sə akar inde à wulen a kwanay nà, â mbəsak akar nə səfek. Â rəzlan à nga wa sa ga aɗəka nà, mer su way lele awan. Ata i njaɗ anan way, aday winen ɗukwen i mba apan sa man zek anà ɗo aday way a kəcan atan ataya ite. 29 Kə̂ nəsen anan 'am anà zek ahay bay. Jen anan ì zek ahay nà, 'am lele aya, təɗe sa man zek anà ɗo sa pak sləmay ahay. 30 Way sə cəɓan anà Apasay a Mbərom Cəncan ata nà, kâ si gen bay, anga Mbərom a ga pikwen vivay anahan sə ɗakay anan kwanay ɗo anahan ahay nə tə winen awan. I sa tam kwanay pa sə viyviya ɗukwen, tə winen a re. 31 Kə̂ ɗəfen 'am ahay pə mivel bay. Awan â sa cəɓak ikwen bay. Kî gen mugo bay re. Kâ sa ngərzen pi zek ahay bay, aday kâ sa gənihen anan ì zek ahay bay re. Aday kâ si gen anan sədœk ì zek ahay sabay jiga awan. 32 Matana awan, gen anà zek ahay aɗəka nà, way sumor aya awan. Sənen zek ahay re, aday pəsen anan anan ines ì zek ahay, kawa ana Mbərom a sə pəsek ikwen anan anga Yesu Almasihu ata awan.

5

Anjahay à jiyjay a Mbərom inde

1 Kwanay nà, wan a Mbərom ahay, aday a pəlay kwanay re ata awan. Anga nan, sumor a nà, anjahay a kwanay â ga minje tə ana Mbərom awan. 2 Gen asan zek kwa siwa siwa fok, kawa ana Yesu Almasihu a sə pəlay mənuko ta sa mac anga mənuko ata awan. A var anan sifa anahan kawa way ma gaɗ dungo awan, mə varan a anà Mbərom, aday a zlan à nga à Mbərom re ata awan.

3 Həna nà, kwanay kə təren ɗo a Yesu ahay coy. Anga nan, way lelibay aya kawa adah uho, way ma ga waray azar aya awan, awahay ubor pə way sə ɗo ahay fok nà, ɗowan â sa slaf sləmay a à wulen a kwanay inde kwa mənjœk bay. 4 Aday asa, ɗowan â sa nes 'am bay, ɗowan â sa cəcap 'am bay, aday ɗowan â sa kəlap 'am lelibay aya kəriya bay re. Sumor a nà, miresl a kwanay ahay tə̂ ngəran anà Mbərom aɗəka. 5 Kə sənen apan zle, ɗo sa dah uho ahay, tu ɗo sa ga way ma ga waray ataya fok nà, ti njaɗ sə njahay à bahay ana atə Almasihu tə Mbərom inde bay. Ɗo sə wahay ubor pə way sə ɗo ahay ahay ɗukwen, ti canan pə iɗe wa anà bahay a Mbərom bay jiga re. Anga way a tinen a sə wahay apan ubor ata a zlan atan à nga zal zek a Mbərom awan, tə ɗəfan apan nə kawa way sə pəra a tinen.

6 Anga nan, kâ sa bənen anan à 'am wa anà ɗo sa njak kwanay ta 'am sə mindel ahay ata bay. Bina Mbərom a ga mivel pu ɗo sa ngam sə təma 'am anahan bay ataya nà, anga jəba sə way a tinen a sa ga sə mindel ataya awan. 7 Matana kutok, jəba su ɗo ataya nà, kâ sa jipen tə tinen a bay jiga awan. 8 À alay ata nà, kwanay ì iɗe zənzen a inde. Əna həna kwanay ì iɗe jiyjay a inde, anga ajapay a kwanay tə Bahay a mənuko Yesu. Anga nan, anjahay a kwanay â təra nà, anjahay su ɗo sə iɗe jiyjay ahay kutok. 9 Na ja matana ata nà, anga way sumor aya awan, tə way lele aya pa 'am a Mbərom, aday tə way ɗiɗek aya fok, ta nay ahay nə ì iɗe jiyjay ata wa. 10 Gen anan may sa san nə way sa zlan à nga anà Bahay a mənuko ata awan. 11 Kâ sa jipen tu ɗo sa ga way sə iɗe zənzen ataya bay jiga awan. Anga way a tinen a sa ga ataya nə, way kəriya aya vərre. Sumor a nà, ten patan Mbərom aɗəka. 12 Anga way a tinen a sa ga ataya nà, kwa sə sləfan sləmay ɗukwen, ɗi ngam bay, anga way ataya nə ma ga waray aya tə mindel. 13 Bina kak ɗa tak patan Mbərom nà, way a tinen a ma ga lelibay ataya ti kay uho à jiyjay a inde. 14 Bina way ma kay a uho nà, iɗe jiyjay i ca anan uho. Anga nan, ɗa wa:

«Iken ɗo ma njak ahan awan, pəɗek biɗaw?

Slabak à amac wa, aday Almasihu i kak anan jiyjay anahan kutok.»

15 Anga nan kutok, sənen pə guter anga anjahay a kwanay â sa ga kawa ana ɗo sa san awan bay ataya bay, əna kawa su ɗo ma san way aya awan. 16 Kâ sa nəsen anan alay a kəriya a bay. Gen nə mer su way lele aya kwa siwa fok, anga alay a həna nuko uda ata nà, lelibay awan. 17 Matanan, kâ sa təren ɗo mindel aya bay, əna sənen way a Mbərom sa gan may kî gen ataya awan. 18 Kâ sa viwen nga tə mahay bay, anga ki i nəsen anan sifa a kwanay. Suwan Apasay a Mbərom â rah à mivel a kwanay inde. 19 Gen ara sa man zek ì zek ahay à wulen a kwanay inde, tə ara sə zambaɗ anan Mbərom, tə ara sə həran nga anà Mbərom, aday tə ara kawa ana Apasay a Mbərom a sə tətakak ikwen anan ataya fok. Həren anan nga anà Bahay a mənuko. Gen anan ara tə mivel kərtek awan. 20 Ngəren anan anà Bəbay Mbərom kwa pa ma fok, kwa siwa fok, tə sləmay ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu.

Anjahay a mungol tə uwar à gulom su doh inde

21 Ɗəfen anan apan ì zek ahay à wulen a kwanay inde lele, anga kwanay ɗo sə ɗəfan apan anà Almasihu ahay.

22 Kwanay uwar ahay, ɗəfen anan apan anà mbaz a kwanay ahay lele. Matanan i ɗakay anan kwanay kə ɗəfen anan apan anà Almasihu. 23 Anga mbaz a lavan nga anà uwar, kawa Almasihu winen apan i lavan nga anà ɗo anahan ahay ata awan. Pu ɗo ana Almasihu ahay nà, winen nə nga awan. Ɗo anahan ataya nə tə tərak zek anahan awan, aday i tam atan. 24 Natiya kutok, kwanay uwar ahay, ɗəfen anan apan à mbaz a kwanay ahay à kwa ma inde anaw fok, kawa ɗo ana Yesu Almasihu ahay sə ɗəfan apan ata re.

25 Kwanay mungol ahay ite, pəlen anan uwar a kwanay ahay kawa ana Almasihu sə pəlay anan ɗo anahan ahay ata awan. Almasihu nà, a pəlay anan ɗo anahan ahay, kə̀ varak anan sifa anahan anga tinen. 26 A var anan sifa anahan anga aday ɗo anahan ataya tə̂ təra cəncan aya awan. Kə̀ banak atan tə a'am aday ta 'am anahan. Kə̀ banak atan anga aday tə̂ təra cəncan aya pa 'am a Mbərom. 27 Ata nà, ti tavay pa 'am a Mbərom nà, tə mazlaɓ awan, tinen mənjəna ines. Kwa way lelibay a sa nes atan ɗukwen, â ga inde patan ibay re. Ɗo anahan ahay aɗəka nà, tə tərak cəncan aya awan, tinen mənjəna mungok ahay kutok. 28 Matana kutok ite re, mungol â pəlay anan uwar anahan kawa winen sə pəlay anan zek anahan ata awan. Ɗo kə̀ pəlak anan uwar anahan nà, wita a pəlay nə zek anahan awan. 29 Tə ɗiɗek a nà, ɗowan kula kà nak anan iɗe ì zek anahan nə ibay. Aɗəka nà, i ba anan zek anahan lele ta sə varan way sa pa anà zek. Yesu Almasihu winen apan i gan nga anà ɗo anahan ahay nà, matana kutok. 30 Anga mənuko fok ɗə tərak hawal si zek anahan aya awan. 31 Deftere a Mbərom a ja nà: «Anga nan, ɗo mungol a i mbəsak anan bəbay anahan tə may anahan, i həɗek pə cakay ana uwar anahan. Cew maya a tinen a ti təra nà, zek kərtektəkke coy.*» 32 'Am a Deftere sa ja ata nà, way məduwen a mi ɗer a uda awan. Əna pi nen nə Deftere a ja 'am a anan nà, pə Almasihu tu ɗo anahan ahay. 33 Aya əna, 'am ata həna ma ja ɗukwen anga kwanay re. Matana həna, kuwaya â pəlay anan uwar anahan kawa winen sə pəlay anan zek anahan ata awan. Aday uwar ɗukwen â ɗəfan apan anà mbaz anahan lele re.

6

Gwaslay ahay tə bəbay a tinen ahay

1 Kwanay gwaslay ahay, bənen anan à 'am wa anà bəbay a kwanay ahay tə may a kwanay ahay, kawa ana Bahay a mənuko sa gan may ata awan. Wita nà, way aday təɗe a zla apan ɗo a Yesu ahay tâ ga anan ata awan. 2 'Am a Mbərom a ja nà: «Ɗəfan apan anà bəbay anak tə may anak.*» Wita nà, nga sa 'am mama'am a mbala a Mbərom sa var ta sə zlapak uko apan tə way inde ata awan. 3 'Am anahan a sə zlapak uko anan ata nà, natiya: «Kak kə ɗəfak atan apan nà, ngama i tərak, ki ga zile pə daliyugo.» 4 Kwanay bəbay ahay ite, kâ si gen way sə cəɓan anà gwaslay a kwanay ahay bay, əna jen atan pə akəta, aday tətiken atan anan way nà, kawa sa zlan à nga anà Bahay a mənuko ata awan.

Ɓile ahay tə bahay a tinen ahay

5 Kwanay ɓile ahay, ɗəfen anan apan anà bahay a kwanay ahay həna pə daliyugo ata awan, bənen atan à 'am wa tə ajəjar a kosl kosl jiga awan, kawa kə ɗəfen anan apan nə anà zek ana Almasihu awan. 6 Ɗəfen atan apan wanahan anga sa jəka ti ɗəfak ikwen iɗe ata bay, kabay anga sa zlan atan à nga ata bay. Əna gen mer su way a kwanay nà, anga sa zlan à nga à Mbərom aday tə mivel kərtek aya awan, anga kwanay nə ɓile ana Almasihu ahay. 7 Gen mer su way nà, tə ataslay mivel a, kawa ki gen anan mer su way nə anà Bahay a mənuko, bina anà ɗo zənzen a bay. 8 Sənen apan lele: Kwa iken ɓile, kwa iken ɓile bay fok nà, ka gak mer su way lele aya cəna, Bahay a mənuko i varak apan magwagway anahan a way anahan.

9 Kwanay bahay ahay ite, gen anan nga anà ɓile a kwanay ahay tə cəveɗ awan. Mbəsiken 'am sə kətəɓar atan à alay wa re. Anga kə sənen apan zle, kwanay tə tinen a təke fok nà, ɗo sə lavak ikwen nga inde kərtek à mburom. Winen nà, a ca pikwen fok hərro à alay kərtek a wa.

Way sə alay su ɗo a Yesu ahay

10 Həna kutok nà, təren ɗo gədan aya njənnjan, mə tavay aya lele tə məgala ana Bahay a mənuko. 11 Təmihen way sə alay a Mbərom sə varak ikwen ataya à alay inde, anga aday sə tavan pa 'am anà wurwer ana Fakalaw. 12 Anga vəram a nuko saa ga ata nà, ɗi ga nə tu ɗo zənzen aya bay. Ɗi ga vəram ata nà, tə apasay lelibay aya aday tə bahay a tinen aya təke re. Tinen tə lavan nga anà daliyugo a anan həna mi nes ata awan. Aday vəram a mənuko asa nà, tə way lelibay aya à wulen ata ana bagəbaga mburom tə daliyugo ata awan. 13 Anga nan kutok, ren way sə alay a Mbərom sə varak ikwen ata à alay inde, anga luvon a maniɗe ata kà nak ahay pikwen sa naa pa kwanay. Təren pa 'am nà, ɗo mungol aya awan. Husen anan vəram a kwanay, ki men anan wa bay jiga awan. 14 Matanan, həna nà, liven zek, tiven nà, mungol mungol a kutok. Ɗiɗek a Mbərom i təra kawa zana ma ɓan a à zar kutov dərkat ata kutok. Way lele aya pa 'am a Mbərom ti tərak ikwen kawa palalam sə njamde pə dəginegine. 15 Alavay zek a kwanay sə ɗakay anan ləbara mugom a sə varan zay anà ɗo ahay fok ata i tərak ikwen kawa təkarak à saray a kwanay ahay inde. 16 Kwa siwa fok, ɗəfen nga pə Yesu tə mivel kərtek awan. Ata i tərak ikwen mbaray sə kəcaw pikwen wa gadam ana Fakalaw sə mbalay kwanay ataya awan. Kwa gadam ataya tinen tə uko aya dəp nà, mbaray ata i mbacay anan. 17 Mbərom kə̀ təmak kwanay. Ɗəfen apan nga aday i tərak ikwen dugwala à nga a kwanay inde. Bənen anan 'Am a Mbərom nə lele, i tərak ikwen kawa maslalam ana Apasay sə varak ikwen ata awan.

18 Gen anan amboh à Mbərom tə mivel kərtek a kwa siwa siwa fok, kawa ana Apasay anahan a sa taa ɗakak ikwen anan ata awan. Gen anan amboh à Mbərom sə cəce panan wa way ahay cara cara. Kâ sa njəken anan ahan sa ga amboh matanan ataya bay, liven zek lele. Matanan gen amboh anga ɗo a Yesu ahay fok re. 19 Gen amboh anà Mbərom anga nen, aday â vuro cəveɗ sa ja anan 'am anahan, aday nə̂ ɗakay anan ləbara anahan mugom a mənjəna ajəjar. Əna nə̂ ɗakay a nà, way a Mbərom mi ɗer aya sə ɗuko anan ata fok. 20 Nen à dangay nà, anga Yesu kə̀ slənak nen sə ɗakay anan ləbara mugom a pə winen awan. Matanan, gen anan amboh à Mbərom anga aday nə̂ ɗakay anan 'am anahan ata cərah mənjəna zlawan, kawa təɗe abay nə̂ ɗakay anan ata awan.

Pol a jan 'am anà ɗo ahay

21 Na gan may həna nà, kə̂ sənen anjahay uno ti mer su way uno à man a anan ata ite. Tikikus nà, mərak uno, car uno re, aday winen ɗo sa ga mer su way ana Bahay a mənuko tə mivel kərtek awan. I mak ikwen anan ləbara uno ahay fok. 22 Anga nan, həna nen apan ni slənak anan ayak à man a kwanay, saa ɗakak ikwen anan ləbara a manay ahay fok. Ata aday i mak ikwen a mivel ù doh lele kutok.

23 Atə Bəbay Mbərom tə Yesu Almasihu Bahay a mənuko, tə̂ varan anà mərak ahay nə zay, asan zek, tə məgala sə aɗaf nga a tinen pə Yesu.

24 Sumor a Mbərom â təran anà ɗo sə pəlay Bahay a mənuko Yesu Almasihu tə asan zek a sa ndav kulibay ataya fok.

* 1:8 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

* 4:8 Ca pə Jabuura 68.19.

* 5:31 Ca pə Laataanooji 2.24.

* 6:2 Ca pə Gurtaaki 20.12; Tooktaaki Tawreeta 5.16.

Filipi ahay

1

2

3

4

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà ɗo sə

Filipi ahay

Aɗakay way pə deftere a anan

Filipi nà, wulen su doh məduwen a pə cəveɗ sa zla à Ruma a inde. Pol winen ɗo kərtek à wulen su ɗo sa ɗaf egliz à man ata ataya awan, aday a pəlay anan ɗo a Yesu ahay à Filipi cəveɗabay. A tətakan atan way pə anjahay sa ma nga à məndak ata awan, a ɗakan atan anan ayak miter mungwalay aya inde, aday a varan atan məgala sə pərahan azar anà aɗaf nga a tinen pə Yesu.

Nga sa 'am ahay

Pol a ngəran à Mbərom anga Filipi ahay (1.1-11)

Yesu winen ɗo si mer su way a Mbərom ma ma nga à məndak awan (1.12 - 2.18)

Avar məgala aday aɗakay way (2.19 - 4.9)

'Am mədakwidok aya awan (4.10-23)

1

Pol a jan ayak 'am anà ɗo sə Filipi ahay

1 Sə vindek ikwen ayak 'am a anan nà, nen Pol tə Timote, manay ɗo si mer su way a Yesu Almasihu ahay. Ma jak anan ayak 'am anà ɗo sə lavan nga anà egliz ahay tu ɗo si mer su way a kwanay ahay fok à egliz inde. Aday ma jak anan ayak 'am anà ɗo sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu azar aya à wulen su doh sə Filipi ata inde fok re. 2 Mbərom Bəbay a mənuko tə Yesu Almasihu Bahay a mənuko tâ gak ikwen sumor aday tə̂ varak ikwen zay a tinen.

Pol a ngəran à Mbərom anga ɗo sə Filipi ahay

3 Kwa siwa nə bayakak pə kwanay cəna, nə ngəran anà Mbərom anga kwanay. 4 À alay a nen apan ni gan amboh à Mbərom anga kwanay fok cəna, hwiya na ga nà, tə ataslay mivel awan. 5 Nə ngəran à Mbərom, anga kwa pə ana kwanay sə təma Yesu Almasihu à mivel a kwanay inde nà, mənuko apan ɗi ɗakay anan ləbara anahan mugom a pə kərtek awan. 6 Mbərom kə̀ dazlak anan sa ga mer su way lele awan, à mivel a kwanay inde. Aday na san zle, i pərahan azar sa ga matana awan, hus i ndav a wa pə luvon a Yesu Almasihu saa may ahay ata awan. 7 Nen nə pəlay kwanay tə ɗiɗek awan. Kak nə bayakak way matanan anga kwanay nà, wita lele. Bina kwa nen à dangay, kwa nen apan ni təker anan ləbara a Yesu mugom a aday sə ɗakay anan ɗiɗem anahan təkeɗe nà, mənuko a fok ɗə japak à sumor a Mbərom a su go ata inde re asanaw! 8 Natiya ɗukwen, Mbərom a san zle, nə pəlay kwanay tə mindel kawa ana Yesu Almasihu sə pəlay mənuko ata awan.

9 Aday amboh uno sa ga anga kwanay ata nà, natiya: U no asan zek a kwanay â zəga pa 'am pa 'am. Matanan ki sənen sə gəzlan alay pi zek wa anà way ahay tə cəveɗ ɗiɗek awan. 10 Ata ki sənen sə gəzla anan way lele aya pi zek wa tə way lelibay aya awan, aday hus pə luvon a Yesu Almasihu saa may ahay ata nà, hwiya ki njihen mənjəna sa ga ines, ɗo cəncan aya awan. 11 Ki gen nà, way lele aya hwiya, aday saa varak ikwen məgala ata nà, Yesu Almasihu awan. Ata ɗo ahay ti ca pi mer su way a kwanay a lele ataya nà, ti zambaɗ a Mbərom, aday ti həran nga.

Aɗakay anan ləbara a Yesu Almasihu

12 Matanan mərak uno ahay, u no sənen anan way a anan lele: Ɗəce a su to nga həna ataya nà, ta mak zek aɗəka nə sə ɗakay anan ləbara a Yesu mugom awan. Ta ma zek sə ɗakay anan nə pa 'am pa 'am, bina ta mbak apan sə tavay anan mer su way aɗəka bugol bay. 13 Natiya suje ahay à gulom su doh ana bahay a anan, tu ɗo a azar aya fok, ta san zle nen həna à dangay nà, anga nen ɗo sa ga mer su way a Yesu Almasihu. Ta ban nen nà, anga nan. 14 Ləbara sə aban nen a anan ata nà, kà mak anan zek anà ɗo a mənuko azar aya bayak a aɗəka, sə ɗakay anan ləbara a Yesu mənjəna sə jəjar bugol. Ta ma nga sə ɗakay anan 'am a Mbərom nà, pa 'am pa 'am.

15 Tə ɗiɗem a nà, ɗo ahay inde tinen apan ti ɗakay anan ləbara a Yesu Almasihu nà, sə sərak anga nen. Əna ɗo azar aya ite nà, tinen apan ti ɗakay anan nə tə mivel kərtek awan. 16 Tinen, ta ga mer su way ata nà, anga tə pəlay Yesu Almasihu. Ta san zle, ta ban nen à dangay ɗukwen pi mer su way ata wa re. 17 Aya əna, ɗo a sə ɗakay anan ləbara a Yesu Almasihu sə sərak anga nen ataya nà, abayak nga a tinen aya nə lelibay jiga awan. Ta ga matanan nà, anga ta gan may sə zəga anan ɗəce uno à dangay aɗəka bugol.

18 Cəkəbay, kwa â ga nə ɗo ataya tə ɗakay anan 'am a Mbərom a nə tə mivel kərtek awan, kwa â ga nə tə mivel kərtek a bay təkeɗe nà, munapanaw! Ləbara a Yesu Almasihu aɗəka nà, kà tak 'am coy. Wita, i cəɓo bay, nen nə taslay aɗəka nà, mivel. Ni taslay anan mivel nə kwa siwa siwa fok, 19 anga na san zle, way a su to nga ataya fok ti ma zek aɗəka nà, sa tam anan sifa uno à ɗəce wa. I təra matanan nà, anga amboh a kwanay sa ga, aday anga maməzek ana Apasay a Yesu Almasihu a sə slənay ata awan.

20 Way a nen sə pəlay aday na ɗaf apan nga ata nà, u no nə â təra, i go waray bay. Kwa â ga nə həna, kwa â ga nə siwa siwa, kwa nə məcak, kwa nen tə sifa awan, u no nà, zek uno â həran nga anà Yesu Almasihu tə ɗiɗek a hwiya. 21 Anga həna kəma, kak nə njahak uho tə sifa a nà, nə həran nga nə anà Yesu Almasihu. Aday kak nə məcak ɗukwen, wita suwan re. 22 Kak nen inde tə sifa pə daliyugo ɗukwen, lele, anga ni mba apan sa ga mer su way a Mbərom mba. Ni gan may həna nà, anà wura ɗukwen, na san fan bay re.

23 Abayak nga uno həna ɗukwen kə̀ gəzlak cew re. Abay na gan may, nâ zla way uno saa njahay pə kərtek a tə Yesu Almasihu à mburom. Ata pi nen nà, suwan nə wita awan. 24 Aya əna, tə winen ata təke ɗukwen, suwan nə̂ njahay uho tə sifa awan, anga sa mak ikwen zek aɗəka. 25 Wita ɗukwen nə sənak anan coy, i ga zek matana awan. Na san zle ni njahay uho tə kwanay fok, anga aday kə̂ zəgihen anan sa ɗaf nga pə Yesu tə ataslay mivel a lele. 26 Natiya kutok, na zlak ayak pə cakay a kwanay nà, ki tislen mivel bayak awan, ki həren anan nga anà Yesu Almasihu, anga nen inde à man a kwanay ata awan.

Tiven lele anga ləbara a Yesu Almasihu

27 Lele a həna kəma, anjahay a kwanay â ga nə lele aday ɗo ahay tâ san kwanay nà, ɗo sa ɗaf nga pa 'am a Yesu Almasihu ahay acəkan. Natiya, kwa ni zlak ayak pə cakay a kwanay, kwa ni zlak ayak bay, ni sləne ləbara a kwanay a ɗukwen, hwiya ni san kwanay mə tavay a lele ndekərkərre tə mivel kərtek awan, anga ləbara a Yesu mugom awan. 28 Aday ni san ki jəjiren anan anà ɗo maniɗe a kwanay ahay kula bay re. Ata ka sak a jəjiren atan bay cəna, ti san tinen nə ɗo mə lize aya awan, aday kwanay nà, kə təmen aɗəka coy. Wita ɗukwen, sa ga anan nə zek a Mbərom awan. 29 Mbərom kà gak ikwen sumor anga aday kə̂ ɗəfen nga pə Yesu Almasihu. Əna sumor anahan ata nà, sa ɗaf apan nga cəna coy bay, sa sa ɗəce anga winen a re. 30 À alay a nen àga kwanay ata nà, kə cinen anan anà vəram uno sa ga anga 'am a Mbərom ata awan, aday həna ɗukwen nen apan ni ga vəram ata re. Natiya mənuko fok ɗə japak sa ga vəram ata kawa ana kwanay a həna, kwanay a uda ata re.

2

Men anan nga a kwanay à məndak kawa ana Yesu Almasihu sa ga

1 Həna nà, kwanay mə japay a kərtek tə Yesu Almasihu asanaw? Asan zek anahan i varak ikwen məgala re biɗaw? Na wa, Apasay Cəncan a kə̀ japak kwanay pə kərtek a tə winen a ba? Kwanay aya ɗukwen, kwanay apan ki sənen zek ahay aday kwanay apan ki gen anan sumor ì zek ahay re asanaw? 2 Natiya, kak a nak ikwen ataslay mivel uno â rah wa nà, 'am â zlak ikwen pi zek. Asan zek a kwanay â ga nə kərtek, mivel a kwanay ahay â ga kərtek aday abayak nga a kwanay ahay ɗukwen â ga nə kərtek a re. 3 Kâ si gen mer su way à wulen a kwanay ahay inde tə sərak aya bay. Kabay kâ si gen mer su way sə həran nga anà zek a kwanay ahay bay re. Aɗəka bay, men anan nga a kwanay nà, à məndak, aday cen pə ɗo ahay nə, kawa tə zalay kwanay bugol. 4 Kâ si gen way sa mak ikwen zek a kwanay aya ɗəkɗek bay, əna gen nə way sa man zek anà ɗo ahay re. Ki gen anan way a anaya nà, ata ataslay mivel uno i rah wa acəkan. 5 Abayak nga a kwanay â ga nə kawa ana Yesu Almasihu.

6 Winen a aday nà, tinen tə Mbərom a nə kərtek, kwa həna kabay.

Əna tə winen ata təke ɗukwen, kà gak anan may sə lavay a nga anahan tə Mbərom a sabay re.

7 Aɗəka bay, a ca pa man sə njahay anahan ata nà, kawa way kəriya awan, a mbəsakak anan ayak.

Tə wahay anan awahay pə daliyugo à wulen sə ɗo ahay, tə sənak anan winen ɗo.

Kə̀ tərak anan zek anahan ɓile awan.

8 Kà mak anan nga anahan à məndak ta sə ɗəfan apan anà Mbərom hus pə amac, amac pə dədom mə zləlngaɗ awan.

9 Anga nan kutok, Mbərom a cakaf anan, a ma anan pa man sə njahay anahan a kurre ata awan.

A ɗaf apan sləmay sə zalay sləmay sə way ahay fok tə mazlaɓ.

10 Anga nan kutok, ɗo ahay fok, â ga nà, à bagəbaga mburom, â ga nə pə daliyugo, kwa à man su ɗo ma mac aya ɗukwen,

ta sak a sləne sləmay a Yesu cəna, tinen a fok ti dukwen gərmec ù vo.

11 Tinen a fok ti həran nga anà Mbərom, Bəbay a nuko, ta sa ja nà, Yesu Almasihu winen Bahay awan.

Ken anan jiyjay sa 'am a Mbərom pə daliyugo

12 Natiya, mərak uno ahay, kə sənen apan zle, Yesu nà, kə̀ ɗəfak anan apan anà Mbərom. Həna ɗukwen, ɗəfen anan apan anà Mbərom kawa ana kwanay sə ɗəfan apan à alay a nen àga kwanay ata awan. Ka taa ɗəfen anan apan nə lele. Â ga həna nen inde àga kwanay sabay dəp nà, gen matanan hwiya. Kwanay nà, kə təmen coy. Natiya, gen mer su way lele aya sə ɗəfan apan à Mbərom tə ajəjar a kosl kosl jiga awan. 13 Anga Mbərom a mbəɗahak ikwen anan mivel kawa sa zlan à nga, aday kî gen mer su way lele aya sa zlan à nga re.

14 Pi mer su way a kwanay saa ga fok cəna, kâ si gen tə agungoz a bay, kâ sa tərihen apan à wulen a kwanay ahay inde bay re. 15 Natiya ki təren ɗo lele aya, mənjəna ines ahay, ki təren wan a Mbərom lele aya awan, à wulen su ɗo mi nes a aya, aday huwan aya re ata awan. Tinen a fok ì iɗe zənzen inde. Anga nan kutok, ken anan jiyjay a kwanay à wulen a tinen inde pə daliyugo kawa mawuzlawazl sa nga mburom ahay, 16 aday ɗiken atan anan 'am sa njaɗ sifa pə Mbərom wa. Ata ki gen matanan nà, pə luvon a Yesu Almasihu saa may ahay ata nə, nen ni taslay mivel tə kwanay pə iɗe anahan. Anga ni san kutok, mer su way uno, tə ɗəce uno sa sa anga kwanay ata nà, kə̀ tərak uno kəriya bay. 17 Həna, aɗaf nga a kwanay pə Yesu ata nə, kə̀ tərak kawa way mə varan à Mbərom. Aday nen nà, hinahibay ti i vaɗ nen dəp nà, mez uno i təra kawa way mə varan a anà Mbərom re, i japay pi zek tə way ana kwanay sə varan ata awan. Aday ɗukwen, i taslak uko anan mivel bayak aɗəka, nen tə kwanay a təke fok. 18 Kwanay ɗukwen, tislen mivel pə kərtek awan. Matanan tasluko mivel jiga awan.

Atə Timote tə Epafəroditus

19 Həna, kak kà zlak anan à nga anà Bahay Yesu nà, na gan may sə slənak anan ayak Timote àga kwanay bəse. Ata aday ni sləne ləbara a kwanay a nà, i vuro ataslay mivel. 20 Anga uwec wa Timote a cəna, ɗowan inde kwa kərtek sə bayak pə kwanay kawa nen nà, ibay. Si winen a taayak. 21 Ɗo a azar ataya fok nə tə pəlay sa gan mer su way a Yesu Almasihu bay. Ta ga nà, mer su way sa zlan à nga anà zek a tinen aya cəna coy. 22 Əna kə sənen zle Timote nà, kà slak mungol wanahan, anga kà gak mer su way lele aya sə ɗakay anan ləbara a Yesu mugom awan, manay maya awan. Winen nà, kawa wan pə cakay ana bəbay anahan ata awan. 23 Natiya, həna kutok u no sə slənak ayak nə winen awan, əna ni ca pə sariya uno su go ata lele aday. 24 Nen a ɗukwen na san zle Mbərom i mbəsuko ayak cəveɗ saa zlak ayak àga kwanay azana re.

25 Aday asa, na gan may sə slənak ikwen anan ayak mərak a mənuko Epafəroditus, winen ɗowan a kwanay sə slənay ahay à man uno sa naa cak ayak upo ata awan. Tə winen nà, ma gak mer su way a Mbərom miya awan, mə rəzlek anan à nga wa anà 'am a Mbərom miya re. 26 U no sə slənak ikwen anan ayak, anga haway a kwanay a, a gan tə mindel, winen à ajalay nga inde, bina a san zle kə slənen pə ləbara sə ɗəvac anahan a re. 27 Ɗiɗek a acəkan, ɗəvac kà gak anan. Ibay mənjœk abay i mac coy. Əna Mbərom kə̀ jalak panan nga, kə̀ mbərak anan. Mbərom a jalay nga nà, pə winen wa cəna coy bay. A jalay nga nə pi nen wa re. Mbərom a mbar anan nà, anga aday ajalay mərava anahan tə ɗəce azar aya tə̂ zulo à nga wa bay.

28 Anga nan, na gan may tə mindel sə slənak anan ayak à man a kwanay aday ka sak a cinen anan nà, kə̂ tislen mivel bayak awan. Ata aday nen ɗukwen ni jalay awan gem sabay re. 29 Matanan, təmihen anan nà, tə ataslay mivel awan, anga kwanay a fok kə təren ɗo a Yesu ahay. Ɗəfen anan apan anà jəba su ɗo aya kawa winen ata awan. 30 Winen nà, kə̀ zukwa mac anga mer su way a Yesu Almasihu. A may pa 'am sə bələlen wa vet vet, anga su mo zek ti mer su way ahay, pa 'am a kwanay a wa.

3

Ɗəfuko nga nà, pə Yesu kərtek coy

1 Mərak uno ahay, 'am a inde həna u no sa jak ikwen anan ayak: Tislen mivel anga kwanay ɗo a Yesu ahay. Aday u no sa jak ikwen ayak həna asa nà, pə way aday nə ɗakak ikwen anan ayak coy ata awan. U go isew sə ɗakak ikwen anan ayak miza bay re. Aday 'am a anaya ti ba kwanay pə atətak way lelibay aya wa ite re.

2 Bənen nga a kwanay pu ɗo sa jəka ki i təren ɗo a Mbərom ahay nà, si gəɗen mədəndalas aday ataya awan. Tinen ɗo sa ga way lelibay aya awan, tinen kawa kəla ahay, ɗo a Mbərom ahay itəbay. 3 Ɗo a Mbərom ɗiɗek aya nà, mənuko a aɗəka. Anga mənuko apan ɗi həran nga à Mbərom tə məgala sə Apasay Cəncan awan, aday ɗə taslay mivel anga Yesu Almasihu. Bina ɗa ɗaf nga pə way si zek a mənuko ahay bay.

4 Kak aɗaf nga pə way si zek a mənuko ahay nə lele kəma, abay tiya nà, nen ni ɗaf apan nga itəbay ɗaw? Aday kak ɗowan a inde kə̀ bayakak, lele sa ɗaf nga pə way si zek ataya nà, nen ni lahan apan aɗəka biɗaw? 5 Nen a aday nà, zaav sə Yahuda guzgwez awan, wan sə Isəra'ila ahay. Nen mə wahay a à slala ana Benyamin inde. Na ga luvon jəmaakan pə dəɓa sə awahay uno wa cəna, tə guɗo mədəndalas. Kak tə day sə ɗəfan apan anà Tawrita nà, nen nə ɗəfan apan tə mindel bina nen à wulen sə Farisa ahay inde. 6 Ta day sə pəra a manay Farisa ahay ɗukwen, nə pərahan azar nà, təhhe lele, hus nen à sa ga anan alay tu ɗo sə pərahan azar à Yesu ahay. Ta day sə ɗiɗem ana Tawrita ɗukwen, mungok uno ibay re.

7 Na taa ca pə way ataya fok nà, kawa way su mo zek ahay. Əna həna na ca pə way ataya fok ite nà, kawa way kəriya aya kutok, anga ti mo zek sə pərahan azar anà Yesu Almasihu bay. 8 Ayaw, na ca pə way ahay fok nà, kawa way kəriya awan, anga way su zlo à nga sə zalay asan Yesu Almasihu Bahay uno nə inde sabay. Nə mbəsakak way ahay fok anga winen. Natiya na ca pə way ahay fok nà, kawa kwaskwalay, aday nə̂ dəzle pə cakay ana Yesu Almasihu, 9 mə̂ njahay pə kərtek a tə winen. Na taa jəka nen mənjəna ines nà, anga na taa ɗəfan apan anà Tawrita ata awan. Əna həna nə ɗəfak nga pə Yesu Almasihu coy. Matanan, Mbərom a ca upo nen mənjəna ines pə iɗe anahan kutok. A ga matanan anga nə ɗəfak nga pə winen awan. 10 Way uno sa gan may cəna, u no nâ san Yesu Almasihu, aday u no nâ san məgala anahan sə slabakay anan ahay à məke wa ata awan. U no sə səmen anà ɗəce ahay kawa anahan sə səmen ata, aday u no sa ga minje tə winen à amac anahan inde re. 11 Natiya, kà zlak anan à nga a Mbərom nà, i slabakay ahay nen à məke wa kutok.

Hawuko sa ma nga pa 'am

12 Aya əna, nen na slak fan bay, aday nen nə tərak kawa Yesu a fan bay re, əna ni pərahan azar sa haw hus sə dəzle à man anahan, anga ɓa Almasihu Yesu kə̀ təmak nen aday nə̂ dəzle à man anahan awan.

13 Ayaw, mərak uno ahay, nen ɗukwen na mbak apan sa jəka nə dəzlek à man a Yesu a, fan bay re. Əna way kərtek inde ni ga kawa ɗo sa haw anga magwagway ahay. Ni mbəsak sa ca pə way sə dəɓa ahay fok, aday ni rəzlen à nga wa sa ca iɗe, 14 ni haw iɗe uno zuhhwe pə way a saa njaɗ pa 'am ata awan. Way uno saa njaɗ ata nà, sifa a Mbərom a sə ngamak uko apan à mburom pə cakay ana Yesu Almasihu ata awan.

15 Natiya, mənuko ɗo a Yesu ma san nga lele aya nà, bayakuko matanan. Aday kak ɗowan a inde abayak nga anahan kə̀ gəzlak pi zek wa tə mbala a mənuko nà, Mbərom i cəɗen a wa mba. 16 Həna ata nà, pərahuko anan azar sa zla pə kərtek awan, tə cəveɗ a mənuko sa nay anan ahay hus həna ata awan.

17 Mərak uno ahay, gen kawa nen awan, aday pərihen anan azar anà minje su ɗo sa ga kawa manay ataya re.

18 Na ja matanan nà, anga ɗo ahay inde bayak awan, ta ngam sə təma mer su way sə ɗəce ana Yesu Almasihu sa ga pə dədom mə zləlngaɗ ata bay. 'Am ata aday nà, ɓa na taa jak ikwen anan, həna nə mənahan ayak hwiya nə anà 'am ata tə iɗe sə ayam awan. 19 Ɗo ataya nà, Mbərom i lize atan ù uko inde. Tinen nà, tə pərahan azar anà Mbərom bay, əna tə pərahan azar anà way sə mivel a tinen ahay ɗəkɗek. Tinen, tə həran nga ì zek ta sa ga aɗəka nə way lelibay aya awan. Tə bayak nə pə way sə daliyugo ahay ɗəkɗek coy.

20 Mənuko nà, ɗa gan may anà way ataya itəbay, anga mənuko ɗo sə gala a Mbərom ahay. Mənuko apan ɗi ba Yesu Almasihu, Bahay a mənuko, ɗo sa tam ɗo. Winen i may ahay à mburom wa mba. 21 Kà sak a may ahay nà, i mbəɗa anan zek a mənuko bəle a anaya awan, aday i təra anan zek tə mazlaɓ a kawa ananahan awan. I ga way ata nà, tə məgala mbala anahan a sə lavan nga anà way ahay fok ata awan.

4

Zay â ga inde à wulen su ɗo a Yesu ahay

1 Natiya, mərak uno ahay, tiven njənjan à cəveɗ a Mbərom inde, kawa anuno sə ɗakak ikwen anan ata awan. Nə pəlay kwanay bayak awan, aday haway a kwanay u go re. Nen mə taslay mivel awan anga kwanay a fok, ni həran nga anà zek anga kwanay car uno ahay.

2 'Am uno inde anga uwar a cew a anaya re, atə Evodi tə Sintike. Na gan may nà, tə̂ təma anan 'am a anan: Abayak nga a tinen â təra nə kərtek, anga tinen ɗo ana Yesu Almasihu ahay. 3 Aday iken ite məndala uno Suzugos*, nə cəce panak nə, man zek anà uwar a cew ataya ite. Manay tə tinen, mə rəzlak anan à nga wa sə ɗakay anan ləbara a Yesu mugom awan. Manay nà, atə uwar ataya awan, tatə Kəleman, aday tu ɗo si mer su way a azar aya fok, ma gak mer su way pə kərtek awan. Tinen a fok, Mbərom kə̀ vindek a sləmay a tinen à ɗerewel su ɗo tə sifa aya inde.

4 Kwanay nà, tislen mivel kwa siwa siwa fok, anga kwanay ɗo a Yesu ahay. Aday ni mənahan ayak nà, anà 'am anan re. Tislen mivel. 5 Sumor a nà, lele a kwanay â kay uho pa 'am sə ɗo ahay fok, tə̂ canan. Sənen apan, Bahay a mənuko Yesu nà, winen inde tə kwanay. 6 Matanan, kə̂ jilen awan bay, əna way a kwanay sa gan may ahay fok nà, ɗiken anan anan à Mbərom aɗəka. Dəbuken anan Mbərom, gen anan amboh, aday ngəren anan re. 7 Ki gen matanan nà, Mbərom i varak ikwen zay anahan. Zay ata nà, ɗo zənzen a i gəzlan alay sa san a kula bay. Zay ata i ba anan mivel a kwanay tə abayak nga a kwanay ahay pə ajalay nga ahay wa, anga kwanay ɗo ana Yesu Almasihu ahay.

8 Mərak uno ahay, ni zəgahak ikwen anan ayak apan 'am uno aya inde həna. Way ahay inde nà, təɗe sə jalay apan. Matanan kutok, bayiken pə way ɗiɗek aya awan, aday pə way tə mazlaɓ aya re. Bayiken pə way təɗe aday sa ɗaf apan nga ataya awan, tə way cəncan aya awan. Bayiken pə way mə rəɓa aya awan aday tə way təɗe sə həran nga ataya awan. Way a anaya fok nà, tinen lele, way tə mazlaɓ aya awan. 9 Way a nen sə ɗakak ikwen anan, aday kə təmihen anan ataya nà, gen matanan. Aday way a kə slənen pi nen wa, aday kə cinen uno nen apan ni ga ataya nà, gen matanan re. Natiya, Mbərom, ɗo sə varak uko zay ata, i njahay tə kwanay kutok.

Pol a ngəran ù ɗo sə Filipi ahay

10 Nə ngəran anà Yesu Almasihu, Bahay a mənuko, nə taslay mivel bayak awan, anga kə njiɗen sə bayakay ahay upo miza awan. Tə ɗiɗek a nà, abay ka taa bayiken ahay upo way anahan. Aday həna alay a kà zlak pikwen wa bayak a, kə njiɗen alay a sə dəzle anan ahay upo bəse bay. 11 Kâ sa bayiken na ja matanan nà, anga sa jəka way a kuco ata bay. Matana bay, anga nə sənak iɗe sə njahay zay tə way a inde upo ata kwa kəkəma fok. 12 Nə sənak mətawak, aday nə sənak anjahay su ɗo zlile a re. Nə sənak anan way ahay cara cara fok. Nə sənak arah, aday nə sənak anahay ta may re. Nə sənak iɗe à sə njahay tə way a vasa vasa à alay inde, aday nə sənak iɗe à sə njahay mənjəna way à alay inde re. 13 Natiya, ni mba apan sə səmen à way ataya fok nà, anga məgala a Yesu Almasihu a sə vuro ata awan. 14 Kwa â ga nə matanan dəp nà, ki gen lele ta su mo zek à ɗəce uno ahay inde.

15 Kwanay ɗo sə Filipi ahay, bayiken pə alay a nen sə ɗakak ikwen anan ləbara a Yesu mugom a kurre ata aday. À alay a nen sə slabak pə daliyugo a kwanay Makedoniya wa ata nà, su mo zek nə, kwanay ɗəkɗek, bina egliz miza inde kà mak uno zek anga sa man zek anà 'am a Mbərom nà, ibay. 16 À alay a nen à wulen su doh sə Tesaloniki ɗukwen, ka taa men uno zek pə way a sa taa kuco ataya re. 17 Kâ sa bayiken, na ja matanan nà, anga sa jəka nə dubok pikwen wa way ata bay. Əna nə taslay mivel aɗəka nà, anga na san zle Mbərom i ɗaf pikwen alay sə meskefe anahan anga way a kwanay sə vuro ata awan. 18 Nə təmahak way a kwanay a sə sləno anan ahay Epafəroditus ata awan. Na ca apan nà, bayak awan, ni ga ɗəce sə awan sabay re. Way a kwanay a sə sləno ahay ata nà, lele. Kə viren nà, anà Mbərom. I təma anan, a zlan à nga re. 19 Mbərom a aday nà, awan a a kəcan à alay inde bay, anga winen a kərtek məduwen awan. Natiya, i mba apan sə varak ikwen kwa ma fok tə alay a Yesu Almasihu. 20 Ɗo ahay fok tə̂ zambaɗ a Mbərom Bəbay a mənuko pa sə viyviya awan. Amen!

Pol a jan 'am anà ɗo ahay

21 Jen anan 'am ù ɗo a Yesu ahay fok kərtek kərtek tə sləmay a Yesu Almasihu. Mərak a mənuko həna à man a anan ataya fok ta jak ikwen ayak 'am re. 22 Aday ɗo a Yesu a azar aya fok ta jak ikwen ayak 'am re. Mə zakan a jiya nà, anà ɗo sa ga mer su way àga bahay sə Ruma ahay.

23 Bahay a mənuko Yesu Almasihu â gak ikwen sumor anahan.

* 4:3 Suzugos a nan sa ja nà, ɗo sa ga mer su way pə cakay su ɗo hinen.

Kolosiya ahay

1

2

3

4

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà ɗo sə

Kolosiya ahay

Aɗakay way pə deftere a anan

Sa ɗaf Egliz à wulen su doh sə Kolosiya nà, Epafəras. À alay ana Pol sə vinde ɗerewel a anan nà, tinen à dangay maya tə Epafəras. A ɗakan atan anan nà, Yesu Almasihu winen bahay a pa nga sə way ahay fok, aday a ɗakan atan anan azla a tinen â təra kawa su ɗo mə japay a tə Yesu Almasihu ataya awan. Matanan, aɗaf nga pə Yesu a zalay asan way sə daliyugo ahay fok, tə̂ pərahan azar anà atətak way ataya bay.

Nga sa 'am ahay

Yesu winen bahay a pa nga sə way ahay fok (1.1-23)

Yesu nà, way a Mbərom mi ɗer awan (1.24 - 2.5)

Anjahay wiya mbala ɗo a Yesu Almasihu ahay (2.6 - 4.6)

Andav sa 'am ahay (4.7-18)

1

Pol a jan ayak 'am anà Kolosiya ahay

1 Sə vindek ikwen ayak ɗerewel a anan nà, nen Pol, nen ɗo ana Mbərom sə ngaman aday sə təra anan ɗo maslan ana Yesu Almasihu ata awan. Ɗerewel a anan a zlak ayak nà, à alay a manay wa tə Timote mərak a mənuko ata awan. 2 Mə vindek ikwen ayak anà kwanay ɗo a Yesu ahay à Kolosiya, kwanay mərak a manay ahay, mə japay aya tə Yesu Almasihu. Mbərom Bəbay a mənuko â gak ikwen sumor aday â varak ikwen zay anahan.

Pol a ngəran anà Mbərom anga ɗo sə Kolosiya ahay

3 À alay a wura wura, manay apan mi ga amboh anga kwanay cəna, mə mbəɗek anan à nga wa sə ngəran anà Mbərom anga kwanay bay re. 4 Mə ngəran anga mə slənek kwanay nà, kə təmihen Yesu Almasihu à mivel a kwanay inde tə ɗiɗek awan, aday kwanay apan ki gen anan asan zek anà ɗo a Yesu ahay re. 5 Ki gen matanan nà, anga kə sənen zle Mbərom kə̀ lavak ikwen anan zek tə way lele aya à mburom à man anahan awan. Aday kwanay apan ki ɗəfen anan iɗe à way a kwanay saa njaɗ anan mba ata awan. Kə sənen pə way a Mbərom a sə lavak ikwen anan zek ata nà, kurre à alay a kwanay sə sləne ləbara mugom a sa 'am ɗiɗek a ata awan. 6 Ləbara sa 'am a mugom ata nà, kà tak 'am pə daliyugo kwa aha fok. Kə̀ tərak nà, kawa sé aday winen apan i har, a wahay wan bayak a ata awan. Natiya, 'am a Mbərom winen apan i zəga sa zla pa 'am pa 'am à wulen a kwanay inde ɗukwen matanan re. A dazlan sə zəga sa zla pa 'am pa 'am à wulen a kwanay, à alay a kwanay a sə sləne Mbərom kà gak ikwen sumor acəkan ata awan. 7 Sə ɗakak ikwen anan ləbara sa 'am a mugom ata nà, Epafəras, car a manay ì mer su way a Yesu Almasihu inde. Winen a ga mer su way a Yesu Almasihu nà, tə mivel kərtek awan. Winen apan i ga mer su way a Yesu àga kwanay à yime a manay inde. 8 Epafəras ata nà, kə̀ ɗakak umo anan mer su way anà Apasay a Mbərom sə varak ikwen məgala sə pəlay mərak ahay ata awan.

9 Anga nan kutok, a ban kwa pə ana manay sə sləne ləbara a kwanay ata wa nà, manay mə mbəsakak sa gan amboh anà Mbərom anga kwanay bay hwiya. Ma gan amboh nà, anga aday kə̂ sənen way anahan sa gan may, aday â varak ikwen kəlire* tə asan way tə məgala sə Apasay anahan. 10 Natiya tə kəlire sə asan way ata kutok, anjahay a kwanay i zlan à nga anà Bahay a mənuko, ki gen way anahan sa gan may ahay fok, aday ki gen mer su way lele aya cara cara. Ata asan way a kwanay pə Mbərom i zəga nə pa 'am pa 'am. 11 Ma gan amboh anà Mbərom ɗukwen, anga aday â varak ikwen məgala sə mazlaɓ anahan sə jəra njənjan, aday sə səmen anà way ahay fok tə ataslay mivel awan. 12 Matanan, ngəren anà Bəbay Mbərom anga kə̀ varak ikwen cəveɗ sa njaɗ magwagway anahan sə lavan a zek a anà ɗo anahan ahay à mburom à man jiyjay a inde ata awan. 13 Mbərom kə̀ təmak ahay mənuko à alay a məgala ana bahay sə iɗe zənzen a wa, aday a pak mənuko à man sə bahay a wan anahan ləliwe ata awan. 14 Sə təmay ahay mənuko à alay ana Fakalaw wa nə, wan a Mbərom, anga kə̀ pəsek uko anan ines a nuko ahay.

Yesu Almasihu nà, Bahay sə lavan nga anà way ahay fok

15 Mbərom nà, kula ɗowan kə̀ canak anan tə iɗe bay. Əna Yesu Almasihu ɗowan a mezeze a Mbərom ata kà kak uko anan ahay Mbərom awan. Yesu a nà, winen murkwaya sa wan a Mbərom ahay. A lavan nga anà way a Mbərom mə ndakay aya kəzlek jiga fok. 16 Mbərom a ndakay way ahay fok nə tə alay a wan anahan ata awan, kwa â ga nə pə daliyugo, kwa à mburom awan fok, kwa way aday ɗə canan zle ataya, kwa way aday ɗə canan bay ataya fok, kwa way tə məgala à mburom ataya awan, kwa maslay a Mbərom ahay tə bahay a tinen aya təke fok. Way ataya fok mə ndakay aya nə, tə alay a wan anahan ata awan, aday anà wan anahan ata re. 17 Winen nà, a lahan anà way ahay fok, aday way ataya ta ga inde ɗukwen, anga winen a re. 18 Winen nà, pa nga ana ɗo sə japay tə winen ahay fok, tinen zek anahan awan. Winen adazlan sə way ahay fok. Sa lah sə slabakay ahay à məke wa mama'am nà, winen a re. Matanan kutok, winen kə̀ lahak anan pa 'am ana way ahay fok. 19 Mazlaɓ sə way a à Mbərom a inde ata fok nà, inde à wan anahan ata matana re, anga a zlan à nga anà Mbərom a nə matana awan. 20 A nan à Mbərom a nà, way a mə ndakay ataya, kwa à mburom, kwa pə daliyugo fok, 'am â zlan atan pi zek tə winen nə tə mez ana wan anahan ata awan. Matanan kutok, zay inde à wulen a Mbərom tə ɗo ahay anga wan anahan ata awan, anga kə̀ pəkak anan mez anahan, kə̀ məcak pə dədom.

21 Kwakwa ata nà, kwanay dəren dəren pi zek wa tə Mbərom, kə təren nà, ɗo maniɗe anahan ahay, anga ki gen nə way lelibay aya awan. Abayak nga a kwanay ɗukwen, lelibay aya re. 22 Əna Yesu kə̀ tərak ɗo zənzen awan, aday kə̀ məcak anga kwanay. Matana həna kutok nà, Mbərom kə̀ zlahak anan məlmal anahan tə kwanay, tə amac a wan anahan a ata awan. Natiya kwanay kə təren ɗo cəncan aya, aday ki mben apan sə tavay pa 'am a Mbərom mənjəna ines aday ɗowan i mba apan sa mak ikwen anan mungok sabay. 23 Natiya kutok, pərihen anan azar hwiya sa ɗaf nga nà, pa 'am sə ləbara a mugom ata pac pac, kâ sa dagwiren wa bay fok. Tiven nà, njənjan lele. Ɗəfen anan abayak nga a kwanay nà, dook pə ləbara sa 'am a mugom a mbala a kwanay a sə sləne kurre ata awan. Ləbara sa 'am ata ɗukwen, daliyugo kəzlek kə̀ slənek anan fok coy re. Həna, nen Pol nà, Mbərom kə̀ tərak nen ɗo si mer su way anahan, anga sə ɗakay anan ləbara sa 'am a anan re.

Mer su way a Pol sa ga anga ɗo a Yesu ahay

24 Həna nà, nen apan ni taslay anan mivel tə ɗəce uno ahay sa ga anga kwanay ata awan. À alay ata nà, Yesu Almasihu a kà sak ɗəce, matanan nen ni sa ɗəce anga ɗo anahan ahay tinen zek anahan ata awan. Na ga ɗəce matanan nà, anga aday mer su way anahan sə dazlan à mivel a kwanay inde ataya â ndav wa. 25 Mbərom kə̀ zəɓak nen ɗo si mer su way anahan à wulen su ɗo anahan ahay wa. A gan may nà, nə̂ ɗakak ikwen anan ləbara sa 'am anahan mugom ata fok. 26 Kurre ata nà, ləbara sa 'am mugom ata nə mi ɗer awan, ɗowan a san anan fan bay. Aya həna nà, Mbərom kà kak anan ahay uho anà ɗo anahan ahay kutok. 27 A nan anà Mbərom nà, ɗo anahan ahay pu kon pu kon fok tâ san way anahan mi ɗer ata nà, winen lele aday tə mazlaɓ a re. Way a mi ɗer ata nà, Yesu Almasihu a à mivel a kwanay inde ata awan. Tə winen awan, ki mben apan sa ɗaf anan abayak nga a kwanay dook pa man sə mazlaɓ anahan a aday ki sa njihen a uda ata awan.

28 Anga nan, manay apan mi ɗakan anan anà ɗo ahay fok nà, Yesu Almasihu awan. Manay apan mi təkəren atan, manay apan mi jan atan panan fok nà, tə kəlire a Mbərom a sə varan umo ata awan. A nan umo jiya nà, ɗo mə japay aya tə Yesu Almasihu ahay fok tə̂ təra nà, ɗo ma san nga aya pa 'am a Mbərom. 29 Nen apan ni rəzlen à nga wa sa ga mer su way ata tə məgala mbala Yesu Almasihu a ì nen inde nà, anga nan kutok. Sa ga mer su way a ì nen inde nà, məgala ata awan.

2

1 U no nà, sənen apan lele, mer su way həna nen apan ni ga ata nà, ma da 'am awan. Na ga mer su way a ma da 'am ata nà, anga kwanay ɗo sə Kolosiya ahay, tu ɗo sə Lawdikiya ahay, aday ɗukwen, anga azar su ɗo kula tə canak uno fan bay ataya re. 2 Na ga matanan nà, anga sə varak ikwen məgala aday kə̂ sənen zek à wulen a kwanay ahay inde, kə̂ təren zek kərtek awan. Aday asa u no nà, kə̂ njiɗen kəlire sa san ɗiɗek a Mbərom fok. Ata nà, ki sənen anan way a Mbərom a mi ɗer ata awan, kawa sa ja nà, Yesu Almasihu. 3 Kəlire tə asan way lele aya fok ɗi tan à nga nà, à Yesu Almasihu inde.

4 Nə ɗakak ikwen anan ayak way a anaya nà, anga aday ɗowan â sa wurbasak ikwen awan saa njak kwanay tə wurwer sa 'am ahay bay. 5 Sənen apan lele re, kwa nen inde à wulen a kwanay ibay dəp nà, apasay uno inde tə kwanay. Nen apan ni taslay mivel tə mindel nà, anga nə sləne kwanay apan ki gen way tə cəveɗ aya awan, aday aɗaf nga a kwanay pə Yesu Almasihu nà, mə tavay a demer demer lele.

Anjahay su ɗo ana Yesu Almasihu ahay

6 Həna nà, kə təmihen Yesu Almasihu à mivel a kwanay inde winen nə bahay a kwanay a coy. Anga nan kutok, azla a kwanay nà, â təra kawa azla su ɗo mə japay aya tə winen acəkan ataya awan. 7 Matanan, hen sləlay à winen inde lele, kawa sé sa pak anan sləlay anahan ahay à yugo inde lele ata awan. Həren à 'am anahan inde, aɗaf nga a kwanay pə winen â ga nə njənnjan kawa ana kwanay a sə tətak ata awan. Ngəren anà Mbərom bayak awan.

8 Aya əna, sənen pi zek lele, bina ɗo ahay ti i njak kwanay tə atətak way mungwalay aya, aday tə asan way kəriya aya awan. Aday cəkəbay asan way a tinen ataya nə asan way su ɗo zənzen awan, kabay asan way sə apasay lelibay aya sə daliyugo a anan, bina asan way mbala Almasihu itəbay. Kə̂ pəken anan sləmay anà atətak way a tinen ataya bay jiga awan, 9 anga anjahay a Mbərom fok nà, winen ì zek ana Yesu Almasihu inde. 10 Matanan həna, kwanay kə jipen tə winen a kutok ata nà, Apasay a Mbərom ɗukwen kə̀ rahak à kwanay inde coy re. Anga Almasihu a nà, Bahay a pa nga sə way a tə məgala aya à mburom ata fok.

11 Anga ajapay a kwanay tə winen ata nà, Mbərom kà gak pikwen mez anahan sə ɗakan anan anà ɗo ahay kwanay nə ɗo anahan ahay. Kwakwa ata a jan anà Yahuda ahay nà, tâ gaɗ mədəndalas anga tinen ɗo anahan ahay. Aya kwanay həna kutok nà, Mbərom a a ga pikwen mez sə ɗakay anan nə kwanay ɗo anahan ahay ite. A ga way ata nə tə alay su ɗo bay, əna tə alay a wan anahan Yesu Almasihu awan. Winen kà rak ahay kwanay à anjahay a kwanay sə kwakwa lelibay ata wa coy. 12 À alay a kwanay sa ga baptisma ata nà, kə̀ tərak kawa ta lak kwanay à məke inde pə kərtek a tatə Yesu Almasihu awan. Aday à alay a kwanay sa may ahay à a'am wa ata ɗukwen kə̀ tərak kawa Mbərom a slabakay ahay kwanay à məke wa pə kərtek a tatə Yesu Almasihu a re. A təra matanan nà, anga kwanay kə ɗəfen apan nga, məgala a Mbərom inde sə slabakay ahay kwanay à məke wa kawa anahan sə slabakay anan ahay Yesu Almasihu à məke wa ata re.

13 À alay ata nà, Mbərom a ca pikwen nà, kawa ɗo ma mac aya awan, anga kwanay nà, ɗo sa ga ines ahay, aday anga kà gak pikwen mez sə ɗakay anan kwanay nə ɗo anahan ahay ata fan bay re. Aya həna kutok, Mbərom kə̀ varak ikwen sifa tə Yesu Almasihu. Aday asa, winen kə̀ pəsek uko anan ines a mənuko ahay fok re. 14 À alay ata nà, sariya a Mbərom kə̀ bənak mənuko, anga ɗə pərahak anan azar anà 'am anahan ma ja aya ata bay. Əna pə dəɓa anahan a wa nà, Mbərom kə̀ ngərwak anan ɗerewel a aday gudire sə ines a mənuko ahay mə vinde aya uda ata aday kə̀ darak anan pə dədom a mə zləlngaɗ awan. Matanan sariya inde puko sabay sə coy. 15 À alay a Yesu Almasihu sa mac pə dədom a mə zləlngaɗ ata nà, kə̀ jakak anan alay pa nga anà məgala ana bahay sə setene ahay à bagəbaga mburom inde ata fok, kà mbak patan. Kə̀ pəkak atan waray ì iɗe pa 'am sə ɗo ahay fok re.

16 Anga nan kutok, ɗowan â sa mak ikwen anan mungok pa 'am sə way sa pa, kabay pə way sa sa ahay bay. Matanan asa re, ɗowan â sa mak ikwen anan mungok pa 'am sa ga azar uko pə ava pə ava ata bay, kabay pa 'am sa ga azar uko pə kiya pə kiya ata bay, kabay pa 'am sə ɗəfan apan anà luvon sa man uda ata bay jiga awan. 17 Way ataya fok nà, minje pə way saa nay ahay, bina ɗiɗek sə way ataya fok nà, à Yesu Almasihu a inde. 18 Ɗo ahay inde bayak awan tinen apan ti zluwe anan ɗo ahay ta sa ja nà, ɗo ahay tə̂ nahay anan nga a tinen aday tə̂ ɗəfan apan anà maslay a Mbərom ahay re. Tə varan zlangar anà cœn sə zuɓay a tinen ahay ta sa ja nə Mbərom sa man atan anan ahay way ataya ì cœn sə zuɓay inde. Ajalay nga a tinen aya nə pə way sə daliyugo a anan ɗəkɗek. Matanan jəba su ɗo ataya nà, kâ sa bənen atan à 'am wa bay jiga awan, anga tinen ɗo sə həran nga ì zek ahay, ɗo sə kwecele ahay re. 19 Ɗo ataya nà, tə mbəsakak sə japay tə Yesu Almasihu. Winen nga awan pu ɗo a Yesu ahay, aday hawal si zek ahay ta njaɗ sə japay pi zek nà, anga nga ata awan. Dəmbazl si zek ahay tə japay atan pi zek aday a njaɗ sa har tə alay a Mbərom kutok re.

20 Həna kə sənen apan zle lele, kwanay nà, kə məcen pə kərtek a tə Yesu Almasihu coy. Anga nan, apasay sə daliyugo a anaya ti mba pikwen sabay. Ata nà, ki gen way ahay hwiya kawa kwanay ɗo sə daliyugo ahay nə angamaw? Abay ike kə ɗəfen anan apan anà 'am sə awan aya pərsləsle nà, angamaw? 21 'Am kawa: «Kə̂ laman alay anà way a anan bay», «Kə̂ tukom way a anan bay», kabay «Kə̂ zəɓa anan way a anan bay» re. 22 Ɗa jak ɗi ɗəfan apan anà way ataya cəna, ɗa san zle, ta nay à abayak nga su ɗo zənzen a wa ɗəkɗek, way ataya fok ti lize. 23 Mama'am a nà, ɗo ahay tə bayak nà, atətak way ataya tə varan kəlire anà ɗo ahay, anga atətak way ataya ti gan bəlaray anà ɗo ahay sa ga pəra kawa sa zlan à nga anà ɗo ahay, sə nahay anan nga à məndak, aday sə kətah anan nga a tinen re. Aya əna, mer su way matanan ataya fok nà, i man zek anà ɗo ahay sə mbasay pi mer su way sə ubor si zek ahay bay re.

3

Yesu Almasihu kə̀ mbəɗahak ikwen anan anjahay

1 Kə sənen apan zle coy kwanay nà, kə slabiken ahay à məke wa tatə Yesu Almasihu fok. Anga nan kutok, ɗəfen anan abayak nga a kwanay nə dook pə way aya aday kwanay saa njaɗ à mburom ata awan. Ki njiɗen anan nà, à man ana Yesu Almasihu, ɗowan a mə njahay a tə day sə alay puway a Mbərom ata awan. 2 Matana awan, abayak nga a kwanay â ga nə ɗəgəcce pə way a à mburom ata awan, bina kə̂ bayiken pə way sə daliyugo ahay bay. 3 Anga nan kutok, kə sənen apan zle, kwanay nà, kə məcen, aya əna Mbərom kə̀ slabakak ahay kwanay à məke wa. Natiya kutok, sifa a kwanay inde wiya awan, winen mi ɗer a à alay ana Yesu Almasihu inde pə cakay a Mbərom. 4 Tə ɗiɗek a nà, Yesu Almasihu nə winen sifa a kwanay. Natiya, pə luvon a aday Yesu Almasihu a kà sak a sləray ahay ata nə kwanay ɗukwen ki sləren ahay nə tə winen awan, aday tə mazlaɓ anahan a re.

5 Anga nan kutok, mbəsiken anjahay a kwanay lelibay ataya fok. Mbəsiken way kawa aján uho, aga way sə waray ahay, aga ubor pə way ma ga waray aya awan, tə way lelibay aya awan, aga iɗe pə way ahay. Bina ka sak i gen iɗe pə way ahay nà, ki ɗəfen anan apan kawa tinen mbərom ahay. Mbəsiken anan way ataya fok. 6 Anga mer su way a lelibay ataya fok, Mbərom i ga mivel pu ɗo sə ɗəfan apan bay ataya awan. 7 À alay ata nà, anjahay a kwanay a ɗukwen matana awan, ki gen ahay jəba si mer su way a lelibay ataya re.

8 Aya həna kutok nà, mbəsiken way ataya fok: Kî gen mivel bay, awan â cəɓak ikwen bay, kî gen anan way lelibay aya anà ɗo ahay bay, kâ si gen mənjelgek bay, kâ sa nəsen anan 'am anà ɗowan bay, 9 kâ sa gəɗen anan mungwalay ì zek ahay bay, anga anjahay a kwanay lelibay a sə kwakwa ata nà, kə mbəsiken anan ti mer su way anahan aya təke fok. 10 Həna Yesu Almasihu kə̀ mbəɗahak ikwen anan anjahay a kwanay wiya awan. Kawa kə pəken zana wiya a pi zek, kə təren ɗo wiya aya coy. Ɗowan a kwanay wiya ata winen apan i zəga sə ndakay zek nə pac pac, anga aday kî gen minje tə Mbərom, ɗo sə ndakay kwanay ata awan. Natiya ki mben apan sa san anan Mbərom lele cərah kutok. 11 Anga nan kutok, həna nà, awan sə gəzla anan Yahuda ahay pi zek wa tu ɗo azar aya nà, ibay. Ɗo ma gaɗ mədəndalas aya awan, tu ɗo ma gaɗ a bay aya fok, tinen nə kərtek. Ɗo mə vəzle a bay aya awan, tu ɗo mə vəzle a bay a tə mindel ataya fok, tinen kərtek a re. Aday ɗo ɓile aya awan, tu ɗo ɓile aya bay ata awan, tinen kərtek a ca. Ɗo ataya fok, awan kə̀ gəzlak atan alay pi zek wa bay. Anga zek ana Yesu Almasihu a nà, winen pa nga sə ɗo ahay fok, aday à mivel su ɗo anahan ahay inde fok re.

12 Matanan, kwanay nà, kə təren ɗo a Mbərom ahay coy, a pəlay kwanay anga winen a sə walay kwanay. Anga nan, sumor a nà, azla a kwanay à cəveɗ a Mbərom inde â ga nə lele. Gen anan sumor ì zek ahay fok, təren ɗo lele aya awan, ɗo mə nahay nga aya awan, ɗo səkəffe aya awan, aday ɗo sə munapanaw ahay re. 13 Səmen anan ì zek ahay. Kwa abay awan inde kə̀ slahak anan ù uko inde anà ɗowan aya dəp nà, tə̂ pəse zek ahay, anga Bahay a mənuko nà, winen apan a taa pəsek uko anan ines a nuko ahay. 14 Way lele bina maw nà, sənen zek à wulen a kwanay ahay inde. Ata ki gen matanan nà, asan zek i japay kwanay pə kərtek awan, aday mivel a kwanay ahay ɗukwen, ti ga nə kərtek a re.

15 Mbəsiken anan mivel a kwanay anà zay a Yesu Almasihu sə varak ikwen ata anga aday â lavan nga anà mivel à kwanay. Mbərom a ngamak ikwen ahay à zay anahan ata inde anga aday kə̂ təren uda zek kərtek awan. Natiya ngəren anan kwa siwa siwa fok. 16 'Am ana Yesu Almasihu â rah anan mivel a kwanay ahay. Ɗiken anan anan 'am a Mbərom ì zek ahay, men anan zek ì zek ahay tə atətak way ahay tə kəlire mbala ana Mbərom a sə varak ikwen ata awan. Gen ara sə zambaɗ anan Mbərom, tə ara sə həran nga, aday tə ara mbala ana Apasay a Mbərom sə ɗakak ikwen anan ata awan. Ngəren anan à Mbərom tə ataslay mivel awan. 17 Way a kwanay saa ga ta sa ja fok nà, gen nà, təɗe kawa ɗo a Bahay Yesu ahay, ta sə ngəran apan anà Mbərom Bəbay a kwanay anga Yesu.

Anjahay su ɗo a Yesu ahay

18 Kwanay uwar ahay, ɗəfen anan apan anà mbaz a kwanay ahay nə lele. Wita nà, way aday təɗe ɗo a Yesu ahay ti ga ata awan.

19 Kwanay mungol ahay, pəlen anan uwar a kwanay ahay lele, kâ si gen atan alay bay.

20 Kwanay gwaslay ahay, bənen anan à 'am wa anà atə bəbay a kwanay tə may a kwanay ahay pə way ahay fok lele. Ata ki gen matanan nà, i zlan à nga anà Bahay a mənuko.

21 Kwanay bəbay sə gwaslay ahay kutok, kâ si ngərzen pə gwaslay a kwanay ahay ɓəra ɓəra bay, bina ti njahay nə sleɓərɓərre.

22 Kwanay ɓile ahay ite, ɗəfen anan apan anà bahay su doh a kwanay ahay lele. Kâ sa ɗəfen atan apan nà, pə iɗe a wa aday â zlan atan à nga ata cəna coy bay. Əna ɗəfen atan apan nə lele tə mivel kərtek awan, anga kwanay nà, ɗo sə jəjaran à Mbərom ahay. 23 Kwanay apan ki gen nà, mer wura wura fok cəna, gen nə tə mivel kərtek awan, kawa ki gen anan mer su way anà Bahay a mənuko, bina anà ɗo zənzen a bay. 24 Sənen apan lele, saa varak ikwen magwagway pi mer su way a kwanay ahay nà, zek a Bahay a mənuko awan, i varak uko anan way anahan sə zlapan anan anà ɗo anahan ataya awan. Bahay a kwanay sa gan mer su way ata nà, winen Almasihu. 25 Sənen apan lele asa re, ɗowan a kà gak ines nà, Mbərom i gan sariya pə ines anahan ata awan. Bina Mbərom a gəzla ɗo ahay pi zek wa itəbay asanaw!

4

1 Kwanay bahay su doh ahay ite, gen anan nga anà ɓile a kwanay ahay nə lele aday tə cəveɗ awan. Bina kwanay ɗukwen, kə sənen zle, bahay inde à mburom pa nga a kwanay re asanaw?

Gen anan amboh à Mbərom aday təren ɗo ma san way aya awan

2 Rəzlen anan à nga wa sa gan amboh anà Mbərom ta sə ngəran kwa siwa siwa fok. 3 Gen anan amboh à Mbərom anga manay re. Gen anan amboh anga aday mâ njaɗ cəveɗ sə ɗakay anan ləbara sa 'am ana Almasihu mi ɗer ata anà ɗo ahay. Həna manay à dangay nà, anga ləbara sa 'am anahan ata awan. 4 Gen anan amboh à Mbərom nà, anga aday û mo zek sə ɗakay anan 'am anahan anà ɗo ahay cərah lele, kawa abay təɗe ni ɗakay anan ata awan.

5 Gen anan nga anà anjahay a kwanay à mamasl su ɗo sa san Mbərom bay ahay inde ata nà, lele. Kwa siwa cəna, kâ sa təmen anan alay a bay, gen nə way lele aya awan. 6 À akaɗ bala a kwanay ahay inde nà, 'am a kwanay ataya fok â ga nə 'am lele aya ma ɗaf nga awan. Matanan ki sənen sə mbəɗahan apan anà ɗo sə cəce 'am ahay fok.

Aja 'am mədakwidok aya awan

7 Mərak a nuko Tikikus i ɗakak ikwen anan ləbara sə njahay uno à man a anan ata awan. Tikikus nà, winen mərak a mənuko, car uno re, winen ɗo sa ga mer su way a Bahay a mənuko ndekərkərre lele. Manay apan mi gan mer su way anà Mbərom miya awan. 8 Nen apan ni slənak anan ayak nà, anga aday â təkərek ikwen anan ləbara a manay, aday i varak ikwen məgala sə pərahan azar a Mbərom. 9 Tikikus i zlak ayak tə mərak a mənuko Onesimus ɗo sə àga kwanay awan. Winen nə car a mənuko, aday a ga mer su way a Mbərom nà, ndekərkərre re. Tinen ti ɗakak ikwen anan way sə təra à man a manay a anan ataya fok. 10 Matanan Aristarkus, ɗowan a manay à dangay həna miya ata kà jak ikwen ayak 'am. Aday Markus, wan a mərbay ana Barnabas kà jak ikwen ayak 'am. Kə sənen apan zle, na jak ikwen lele, Markus kà sak a dəzlek ayak nà, təmihen anan lele. 11 Yesu sə ɗowan inde tə ngaman Yustus re ata, kà jak ikwen ayak 'am. À wulen ana ɗo su mo zek sa ga mer su way anga bahay a Mbərom ataya nà, Yahuda maza aya ibay, si tinen a maakankən'a ataya, coy. Tinen nà, ta mak uno zek sə vuro məgala ì mer su way inde wanahan.

12 Epafəras kà jak ikwen ayak 'am. Winen nà, ɗo sə àga kwanay aya re, winen ɗo sa ga mer su way a Yesu Almasihu cite. Winen apan i rəzlen à nga wa sa gan amboh anà Mbərom pac pac anga kwanay. A gan amboh a Mbərom nà, anga aday kə̂ təren ɗo mə jəra aya awan, kə̂ təren ɗo ma san nga aya awan aday kə̂ sənen sa ga way ana Mbərom sa gan may fok kutok. 13 Na san pi mer su way anahan sa ga tə mətəndəron ataya zle anga kwanay, anga ɗo sə Lawdikiya ahay, aday anga ɗo sə Hirapolis ahay re. Winen nà, ni ra ambar anahan a təte. 14 Lukas car a mənuko doktor ata kà jak ikwen ayak 'am aday Demas ɗukwen kà jak ikwen ayak 'am re.

15 Matanan jen anan 'am anà mərak à mənuko ahay à Lawdikiya ataya awan. Jen anan 'am anà Nimfa tu ɗo a Yesu ahay sa taa halay nga àga winen ataya awan. 16 Ɗerewel a anan nà, jingen anan àga kwanay, aday kə̂ slənen atan anan ayak anà ɗo sə egliz sə Lawdikiya ahay tə̂ jinge anan re. Aday ɗerewel uno sə vinden anà Lawdikiya ahay ata kə̀ dəzlek ayak àga kwanay nà, jingen anan ite re. 17 Jen anan anà Arkipus nà, â demeɗ pi mer su way a Bahay a mənuko sə mbəsakan ata sa ga anan nə lele.

18 Nen Pol, na jak ikwen ayak 'am. Nə vindek ayak 'am a anan nà, tə alay uno awan. Sənen apan lele re, nen nà, à dangay hwiya.

Natiya Mbərom â gak ikwen sumor anahan.

* 1:9 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

1 Tesaloniki ahay

1

2

3

4

5

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà ɗo sə

Tesaloniki ahay

mama'am awan

Aɗakay way pə deftere a anan

À ɗerewel a anan inde nà, Pol a ngəran anà ɗo a Yesu ahay à Tesaloniki anga ta gak mətəndəron sə pərahan azar à Yesu. A jan atan nà, tâ ga mer su way bayak a anga sə wadaɗ anan ləbara a Yesu mugom a pə daliyugo. A ɗakan atan anan anjahay a təɗe i zlan à nga anà Mbərom ata awan, aday way saa təra à alay a Yesu Almasihu i may ahay ata awan.

Nga sa 'am ahay

Asan zek ana Pol anga ɗo a Yesu ahay à Tesaloniki (1.1 - 3.13)

Anjahay su ɗo a Yesu ahay (4.1-12)

Amay ana Yesu Almasihu (4.13 - 5.28)

1

Pol a jan 'am anà ɗo sə Tesaloniki ahay

1 Sə vindek ayak ɗerewel a anan nà, nen Pol, manay tə Silas tatə Timote. Ma jak ikwen ayak 'am anà kwanay ɗo a Yesu ahay à wulen su doh sə Tesaloniki, kwanay ɗo ana Bəbay a nuko Mbərom tə Bahay a mənuko Yesu Almasihu. Mbərom â gak ikwen sumor anahan, aday â varak ikwen zay re.

Pol a ngəran à Mbərom anga ɗo a Yesu ahay à Tesaloniki

2 Manay mə ngəran anà Mbərom kwa siwa siwa anga kwanay a fok. À alay a manay apan mi ga amboh cəna, mə mbəsak sa ga amboh anga kwanay bay. 3 Ma gan amboh anà Mbərom Bəbay a mənuko nà, mə bayak pi mer su way a kwanay sa ga anga kə ɗəfen nga pə Yesu Almasihu Bahay a mənuko ata awan, aday pi mer su way a kwanay sa ga lele ata anga kə pəlen anan, aday pə atavay a kwanay njənjan a anga kə ɗəfen anan iɗe həna ata ɗukwen anà winen a re. 4 Mərak a manay ahay, Mbərom a pəlay kwanay aday ma san zle, kə̀ walak kwanay sə təra ɗo anahan ahay. 5 À alay a manay sə ɗakay anan ləbara mugom a àga kwanay ata nà, ma jak ikwen nə 'am kəriya aya bay, əna ma ja 'am tə məgala sə Apasay Cəncan awan. Ma san zle coy, 'am a manay sa jak ikwen ataya nə tinen 'am ɗiɗek aya coy re. À alay a manay àga kwanay ata ɗukwen, mə njahay kəkəmaw nə kə sənen zle lele. Ma ga matanan nə anga sa mak ikwen zek.

6 Kwanay aday nà, ki zlen həna nə kawa ana manay sa jak ikwen ata, aday kawa ana Bahay a mənuko sa gan may ata kutok. Kə təmihen anan 'am a Mbərom lele. Aya əna, ɗo ahay ta gak alay tə kwanay bayak a anga 'am ata awan. Aday tə winen ata təke ɗukwen, kə tislen anan mivel ta 'am ata aɗəka, anga Apasay Cəncan a kə̀ varak ikwen məgala. 7 Natiya kutok, kwanay apan ki ɗiken anan anan cəveɗ a Mbərom lele anà ɗo ahay pə daliyugo sə Makedoniya tə Akaya. 8 Ɗo ahay bayak a à Makedoniya tə Akaya tə slənek ləbara sa 'am pə Bahay a mənuko anga kwanay. Kwa ta sə wura fok, ɗo ahay tə slənek coy kwanay apan ki ɗəfen nga pə Mbərom. Awan inde mi zəgahan atan anan apan sabay. 9 Bina tinen a tə alay a tinen a, tinen apan ti ja coy kə təmihen manay àga kwanay nə kəkəmaw. Tinen apan ti təker ləbara sa 'am a kwanay sə mbəsak pəra ahay ata, aday kə mbəɗihen anan mivel a kwanay pa sa gan amboh anà Mbərom, winen ɗo tə sifa aday winen ɗo ɗiɗek ata awan. 10 Ta san zle coy re, kwanay apan ki ben nə Wan anahan saa nay ahay à mburom wa ata awan. Wan anahan ata nà, Yesu, Mbərom sə slabakay anan ahay à məke wa ata awan. Wan ata nà, i tam mənuko anga aday Mbərom â ga puko mivel à alay anahan saa ga sariya ata sabay.

2

Mer su way ana Pol sa ga à Tesaloniki

1 Mərak a manay ahay, kwanay a kə sənen zle, ana manay sa zlak ayak àga kwanay ata nə kə̀ tərak awan kəriya bay. 2 Kə sənen zle, ma sak ɗəce à wulen su doh sə Filipi, anga ta gak alay tə manay, tə gənahak umo. Mə dəzlek ayak àga kwanay à Tesaloniki ɗukwen, ɗo a matanan ataya tinen inde bayak a re. Əna tə winen a təke ɗukwen, Mbərom kə̀ bənak umo mbac bayak awan, aday mə ɗakak ikwen anan ləbara mugom a sa nay à alay anahan wa ata kutok. 3 Manay apan mi ɗakan anan cəveɗ ɗiɗek a anà ɗo ahay nà, mə gəɗan atan nə mungwalay bay, way lelibay aya inde à mivel a manay itəbay re, mə njəkan uda anà ɗowan bay. 4 Mə təker nà, way ana Mbərom a sə varan umo ata awan, bina a ca pumo nà, ma slak sə ɗakay anan 'am anahan, aday a varan umo anan ləbara anahan mugom a à alay inde sə ɗakan anan anà ɗo ahay kutok. Ma ja 'am nà, aday mâ zlan à nga anà ɗo zənzen a bay, əna aday mâ zlan à nga anà Mbərom awan, winen ɗo sa san abayak nga a manay ata awan. 5 Kə sənen zle lele re, ma jak ikwen 'am sa rak ikwen mindel bay, aday ma jak 'am sə rəke pikwen wa way bay re. Way uno sə vinde həna ata ɗukwen, Mbərom a san zle, winen 'am ɗiɗek awan. 6 Kula mə pəlak ɗowan â həran umo nga bay. Kwa â ga nə kwanay, kwa â ga nə ɗo maza aya awan, ma gak anan may matanan bay.

7 Abay cəveɗ inde mi cəce pikwen wa way ahay kawa ɗo məduwen aya sa ga ataya biɗaw, anga manay nə ɗo maslan ana Almasihu ahay. Əna mə cəcihek awan bay. Mə təra aɗəka nà, ɗo səkəffe aya à wulen a kwanay, kawa uwar sa gan nga anà gwaslay anahan ahay ata awan. 8 Mə pəlay kwanay bayak awan. Anga nan, ma zlak ayak àga kwanay nà, mə pəlay sə ɗakak ikwen anan pa 'am nə ləbara mugom a sa nay ahay pə cakay ana Mbərom wa ata awan. Aday winen ata ɗəkɗek bay re. Mə pəlak sə varak ikwen anan nga a manay aya re, anga ki zlen umo à nga cəveɗabay. 9 Mərak a manay ahay, kə mbəɗəken anan à nga wa ti mer su way a manay sa ga àga kwanay ata bay asanaw? Kwa â ga nə sə luvon, kwa â ga nə sə ipec, ma ga mer su way nə ndekərkərre, anga aday à alay a manay apan mi ɗakak ikwen anan ləbara mugom a sa nay à alay a Mbərom wa ata nà, mâ njaɗ way sa pa mənjəna sə bənak ikwen uda mbiyeɗ.

10 Kwanay a kə sənen zle ma ga mer su way àga kwanay nə kəkəmaw, aday Mbərom ɗukwen a san a zle re. Anjahay a manay àga kwanay ɗo a Yesu ahay nə lele, ɗiɗek awan, ɗowan i gəɗan umo azar pə awan a ibay. 11 Kə sənen zle re, ma ga way ahay tə kuwaya a kwanay nə kawa bəbay sa ga way tə gwaslay anahan ahay ata awan. 12 Ma taa dubok kwanay, aday ma taa varak ikwen məgala, ma taa jak ikwen ɗukwen pac pac, zlen azla sa zlan à nga anà Mbərom, ɗowan a sə ngamak ikwen aday kî zlen à bahay anahan inde tə mazlaɓ ata awan.

13 Mi ngəran anà Mbərom hwiya re, anga à alay a manay sə ɗakak ikwen anan 'am anahan ata nà, kə təmihen anan nə kawa 'am su ɗo zənzen a bay, əna winen kawa 'am a Mbərom a way anahan. Tə ɗiɗek a nà, wita nə 'am a Mbərom acəkan. 'Am ata winen apan i ga mer su way à mivel a kwanay inde, kwanay ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ataya awan. 14 Mərak uno ahay, kwanay kə təren kawa ɗo ana Yesu Almasihu ahay à egliz a Mbərom pə daliyugo sə Yahudiya ata awan. Yahuda ahay ta gak atan alay anga tə pərahan azar anà Yesu. Matanan həna ɗo a kwanay ahay ti ga alay tə kwanay ɗukwen, kawa winen ata kəslsla. 15 Yahuda ataya tə vəɗak ahay ɗo maja'am a Mbərom ahay kwakwa, tə vəɗak anan Bahay a mənuko Yesu, aday həna tə rəzlak manay re. Way a tinen sa ga ata a zlan à nga anà Mbərom a bay jiga awan. Ta nan iɗe anà ɗo ahay fok. 16 Abay tə gafak umo 'am sə ɗakay anan ləbara sa 'am a Mbərom anà ɗo su kon azar aya, anga aday ɗo ataya tâ tam bay. Matanan kutok, ta rah anan wa nà, ines a tinen ahay, aday Mbərom a kà gak patan mivel həna acəkan.

Haway ana ɗo sə Tesaloniki ahay a gan anà Pol

17 Mərak uno ahay, à alay a mənuko sə gəzla nga ata nà, mivel kə̀ hanak pumo anga haway a kwanay i gan umo. Ma zla way a manay nà, njufok aya awan, anga abayak nga a manay kə̀ mbəɗəkek ayak pə kwanay à dəɓa. Abay a nan umo sa mak ayak àga kwanay maza awan. 18 Manay a fok ma gan may sa mak ayak saa cay kwanay. Nen Pol ta nga uno, na gan may saray bayak a re, əna Fakalaw kə̀ nəsek anan cəveɗ awan. 19 Mə bayak pə kwanay nə anga kwanay kə viren umo məgala sa ɗaf nga pə way a Mbərom sə zlapay anan i varan anà ɗo ahay ata awan. Sə varan umo ataslay mivel hway apan təkeɗe ɗukwen, kwanay re. Jugo sə vize a manay ahay saa ga anan ti zek pa 'am anà Bahay a mənuko Yesu azanan i may ahay ata nà, kwanay. 20 Tə ɗiɗek a nà, ɗo ahay tə varan umo zlangar anga kwanay nə bayak awan, aday mə taslay mivel ɗukwen tə kwanay a re.

3

1 Haway a kwanay kà gak umo cəna, mbac a slan umo cəveɗabay. Anga nan, ma ja, ma wa, mi slənak ikwen ayak Timote. Ata aday suwan mi njahay way a manay à Atena taayak a manay a tamak. 2 Timote nà, mərak a mənuko, winen apan i ga mer su way a Mbərom tə manay, mə ɗakay anan ləbara mugom a mbala Yesu Almasihu anà ɗo ahay nə manay pə kərtek awan. Mə slənak anan ayak àga kwanay nà, aday â mak ikwen zek, aday â varak ikwen məgala sə tavay njənjan pə cəveɗ a Mbərom. 3 Matanan, kwa həna ɗəce ahay ta tak ikwen à nga dəp nà, ɗowan â sa zluwe kwa kərtek à cəveɗ a Mbərom wa bay. Kə sənen zle, ɗi takas nə tə ɗəce ahay matanan təktek re asanaw? 4 Ayaw, à alay a manay àga kwanay ata nà, ma jak ikwen ayak panan wa coy, ɗo ahay ti naa ga alay tə mənuko pa 'am mba. Matanan həna ɗəce ataya ta nak ahay puko kawa ana kwanay sa san ata kutok. 5 Na ca apan, ɗəce winen apan i nay ahay pikwen nà, mbac kə̀ slahak uno. Anga na awan, nə slənak ayak Timote àga kwanay, aday nâ san kwanay apan ki pərihen anan azar anà Yesu acəkan hwiya biɗaw? Nə jəjarak, na wa, tiya nə Fakalaw kə̀ njəkak kwanay à cəveɗ sə ɗiɗek wa. Ata, mer su way a manay à wulen a kwanay ata kə̀ tərak way kəriya awan.

6 Həna Timote kà mak ahay àga kwanay wa pə cakay a manay, a təkəren umo nà, ləbara lele aya sa zlan umo à nga anga kwanay. A wa, kwanay apan ki pərihen anan azar anà Yesu hwiya, kə pəlen zek ahay lele re. Aday a wa, kwanay apan ki bayiken pə manay tə ataslay mivel awan, bina haway a manay a gak ikwen, kawa haway a kwanay a sa gan umo ata re. 7 Mərak a manay ahay, manay apan mi sa ɗəce, ɗo ahay ti jugwar pumo wa 'am dəp nà, Timote a nay a jan umo matanan cəna, kə̀ varak umo məgala bayak a, anga kwanay apan ki pərihen anan azar sa ɗaf nga nə pə Yesu hwiya. 8 Bina, kak kwanay apan ki tiven njənjan pa 'am a Mbərom matanan kəma, mi taslay mivel sə njahay tə sifa aya uho. 9 Ataslay mivel a manay sa njaɗ pa 'am a Mbərom a mənuko həna anga kwanay ata nà, kwa mə̂ ngəran anà Mbərom nə kəkəma, wita kà slak awan bay. 10 Kwa â ga nə sə sipec, kwa â ga nə sə luvon, manay apan mi gan amboh aday â varan umo cəveɗ sa zlak ayak àga kwanay saa cak ikwen ahay iɗe aday mi tətakak ikwen anan ahay way aday kə sənen pə cəveɗ a Mbərom fan bay ataya awan.

11 Ma gan amboh anà Bəbay a mənuko Mbərom a ta nga anahan awan, tə Yesu Bahay a mənuko nà, tə̂ təɓan umo ayak cəveɗ a sə dəzlek ayak àga kwanay awan. 12 Bahay a mənuko Yesu â varak ikwen məgala sa san zek à wulen a kwanay ahay pa 'am pa 'am lele, aday sə pəlay anan ɗo ahay fok, kawa ana manay sə pəlay kwanay ata awan. 13 Natiya awan, tə cəveɗ ata kutok, ki təren ɗo məgala aya pə cəveɗ anahan, anga aday kə̂ njiɗen awan lelibay a pə mivel a kwanay ahay sabay, kə̂ təren ɗo cəncan aya pa 'am a Bəbay a mənuko Mbərom pə luvon a Bahay Yesu saa may ahay pə daliyugo tu ɗo anahan ahay fok ata awan. Saa may ahay pə luvon ata nà, winen a pi zek tu ɗo anahan aya azar a fok.

4

Anjahay sa zlan à nga anà Mbərom

1 Mərak a manay ahay, way a mə mbəsak a sa jak ikwen ayak ata nà, həna: Mə tətakak ikwen anan anjahay sa zlan à nga anà Mbərom a coy. Aday ma san zle, azla a kwanay nə matanan. Əna manay apan mi gak ikwen ayak amboh asa nà, tə sləmay ana Bahay a mənuko Yesu, zəgihen anan apan asa. 2 Kə sənen way a manay sə tətakak ikwen anan tə sləmay ana Bahay a mənuko Yesu ataya zle. 3 A nan a Mbərom cəna, kə̂ təren ɗo cəncan aya awan, kawa sa ja bine siwaw nà, kə̂ limen anan alay à uwar uho bay, 4 kuwaya â njahay nə tə uwar anahan awan, à səkəffe inde. Ata ɗo ahay ti hərak ikwen nga. 5 Aɗəka bay, ubor â ga pikwen bahay bay. Wita nə azla su ɗo sa san Mbərom itəbay ataya awan, ɗo sə pəra ahay. 6 Ɗowan â gan sədœk anà ɗo hinen ta sə jənan pə uwar bay, anga Bahay a nuko Yesu i naa gan sariya anà ɗo sa ga ines a matanan ataya awan. Ɓa ma jak ikwen anan 'am ata coy. 7 Anga Mbərom a ngamak uko nə saa ga ines tu ɗo sə uho ahay matanan ata bay. A ngamak uko aɗəka nà, sə njahay à cəncan inde pa 'am anahan. 8 Anga nan, kak ɗowan a kə̀ ngəmak 'am a anan itəbay cəna, a ngam bay nà, ɗo zənzen a bay, əna zek a Mbərom a, ɗowan a sə varak uko Apasay Cəncan ata awan.

9 Mərak a manay ahay, awan inde maza sa jak ikwen ayak pa 'am sə pəlay zek à wulen a kwanay ɗo a Yesu ahay sabay. Zek a Mbərom a kə̀ ɗakak ikwen anan cəveɗ ata coy. 10 Tə ɗiɗek a nà, kə pəlen ɗo a Yesu ahay pə daliyugo sə Makedoniya fok. Əna ma gak ikwen kem nà, zəgihen anan apan pa 'am pa 'am. 11 Rəzlen anan à nga wa sə njahay səkəffe lele. Kâ sa slihen à 'am sə ɗo ahay inde bay. Gen mer su way tə alay a kwanay aya aday kə̂ njiɗen way sa pa, kawa ana manay a sa jak ikwen ata awan. 12 Ki gen anan matanan cəna, ɗo sə uho ahay ti ɗəfak ikwen apan, aday ki saa rəken awan pu ɗo wa bay.

Luvon ana Yesu saa may ahay ata awan

13 Mərak ahay, a nan umo nà, sənen anan way saa təran anà ɗo a ma mac ataya awan. Əna zlawan â sa gak ikwen kawa ɗo sa ba Yesu itəbay ataya bay. 14 Ɗə ɗəfak apan nga, Yesu kə̀ məcak, aday kə̀ slabakak ahay à məke wa. Anga nan, ɗa san zle, ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay aday tə məcak coy ata nà, Mbərom i i slabakay atan ahay à məke wa anga aday tə̂ njahay à man a Yesu. 15 'Am a manay sa jak ikwen ayak həna ata nà, 'am ana Bahay a mənuko Yesu a sə tətakan anan anà ɗo ahay ata awan. Pə luvon ana Yesu saa may ahay ata nà, mənuko həna tə sifa ataya ɗi naa lahan apan anà ɗo ma mac ataya sa zla à man ana Yesu a bay. 16 Pə luvon ata nà, Mbərom i varan cəveɗ anà maslay anahan ahay. Bahay a tinen i ngaman atan, aday ata ti fa məzləzlilen kutok. Cəna zek a Bahay a mənuko Yesu Almasihu a i dazay ahay, ɗo a anahan ma mac ataya ti lah sə slabakay ahay à məke wa pa 'am. 17 Ata aday mənuko mə mbəsak a tə sifa uho ataya ɗi japay tu ɗo anahan a azar ataya à matapasl inde tatə Bahay a mənuko Yesu à mburom. Natiya ɗi njahay tatə Bahay a mənuko Yesu pa sə viyviya awan. 18 Kak matanan cukutok nà, men anan anan mivel ù doh anà zek ahay lele ta 'am a anan.

5

Təruko ɗo mə lavay zek aya awan

1 Mərak a manay ahay, pa 'am sə luvon kabay alay a sə amay ana Bahay a mənuko Yesu nà, awan inde mi jak ikwen ayak apan ibay, 2 anga kwanay aya kə sənen zle coy, luvon ana Bahay a mənuko i saa may ata nà, i slay ahay puko nə kawa ɗo sə akar sa nay à alay a ɗowan a san apan bay ata awan. 3 I təra nà, à alay a ɗo ahay ti ja nə «Zay inde, awan inde sə bənan mbiyeɗ ù ɗo ibay» ata awan. Ata gangaf alize i tan atan à nga kawa ɗəce sa tan à nga anà uwar, wan sə dəlay anan ata awan. Tinen a fok, ɗowan saa tam wa kwa kərtek ɗukwen, ibay.

4 Aya əna, mərak ahay, kwanay nà, mə njahay aya ì iɗe zənzen inde bay. Luvon ata i sa dəzley pikwen gangaf kawa ɗo sə akar sə gaway ahay bahay su doh ata bay. 5 Kwanay nə ɗo sə iɗe jiyjay ahay sa bar à man ipec inde ataya awan. Mənuko ɗo sa bar sə luvon ahay ì iɗe zənzen inde ataya bay. 6 Anga nan kutok, ɗâ njak ahan kawa ɗo azar aya itəbay. Aɗəka bay, ɗəfuko anan iɗe anà zek a mənuko ahay lele, guko anan nga ì zek re. 7 Ɗo ahay ta taa njak ahan nə sə luvon, aday ta taa vaway nga ɗukwen sə luvon. 8 Aya, mənuko nà, ɗo sə iɗe jiyjay ahay. Anga nan, guko anan nga ì zek. Ɗəfuko nga pə Yesu, aday sənuko zek. Ɗa gak matanan ata nà, i tərak uko kawa palalam à mbac inde. Aday ɗəfuko anan iɗe anà luvon a Yesu saa nay ahay sa tam nuko ata awan. Way ata ɗukwen i tərak uko kawa dugwala à nga inde. 9 Mbərom a walay mənuko nə anga aday ɗâ saa ga ɗəce pa 'am anahan bay, əna sa naa tam mənuko tə alay ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu. 10 A mac anga mənuko, anga aday kwa â ga nə ɗə məcak coy, kwa â ga nə mənuko tə sifa aya mba, ɗi njahay tə winen awan. 11 Anga nan, viren anan məgala ì zek ahay, aday men anan zek ì zek ahay sa har lele kawa ana kwanay sa ga həna coy ata awan.

Andav sa 'am ahay

12 Mərak a manay ahay, manay apan mi gak ikwen ayak kem nà, ɗəfen anan apan anà ɗo a Yesu ahay sa gak ikwen nga, aday tinen apan ti ga mer su way à wulen a kwanay inde ataya awan. Bahay a mənuko a ɗaf atan nə sə tətakak ikwen anan cəveɗ anahan. 13 Ɗəfen atan apan lele, ken atan anan asan zek bayak awan, anga mer su way a tinen sa ga à wulen a kwanay ata awan. Njihen tə zay à wulen a kwanay aya inde re.

14 Mərak a manay ahay, ma gak ikwen kem nà, gifen anan 'am anà ɗo sə isew ahay, viren anan məgala ana ɗo sə zlawan ahay, men anan zek anà ɗo bəle aya awan, aday kâ si yen nga tə ɗo ahay bay fok. 15 Gen anan ngatay anà zek a kwanay ahay, bina kâ si men anan anan sədœk anà ɗowan bay. Əna kwa siwa siwa ɗukwen, rəzlen anan à nga wa anà way lele aya à wulen a kwanay inde, mənjəna sə mbəɗek anan ɗo azar aya à nga wa re. 16 Kwa siwa fok cəna, tislen mivel. 17 Gen amboh kwa siwa. 18 Kwa kəkəma fok, ngəren anan anà Mbərom re, anga a nan nə guko matanan, mənuko ɗo a Yesu Almasihu ahay fok. 19 Kə̂ ticen anan alay pa 'am anà Apasay Cəncan a bay. 20 Kə̂ kəɗiyen anan 'am ana ɗo maja'am a Mbərom ahay bay. 21 Gəzlen anan alay pi zek wa anà way ahay fok lele. Winen lele ataya nà, təmihen atan. 22 Zləmen anan anà sədœk a wura wura fok jiga awan.

23 Mbərom a ɗo sə varak uko zay ata, â təra kwanay ɗo cəncan aya jiga awan. Â ba anan apasay a kwanay, tə mivel a kwanay, aday zek a kwanay fok, anga pə luvon aday Yesu Almasihu Bahay a mənuko i sa may ata nà, â njaɗ pikwen wa way lelibay a bay. 24 Mbərom a sə ngamak ikwen ata i ga anan, anga winen nà, a ga anan way anahan sa ja ataya hwiya.

25 Mərak ahay, gen amboh anga manay ite. 26 Jen anan 'am anà mərak ahay fok ta sə zlangay alay tə alay. 27 Na jak ikwen tə sləmay ana Bahay a mənuko Yesu nà, jingen anan ɗerewel a anan pa 'am su ɗo a Yesu ahay fok.

28 Bahay a mənuko Yesu Almasihu â gak ikwen sumor anahan.

2 Tesaloniki ahay

1

2

3

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà ɗo sə

Tesaloniki ahay

mə slala cew awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Pol a jan 'am anà ɗo sə Tesaloniki ahay pa 'am sə amay ana Yesu, kawa anahan sa jan atan ayak à ɗerewel anahan mama'am a inde ata awan. À alay ata nà, ɗo a tinen aya azar a tə pərahan azar anà atətak way sə miter mungwalay aya awan. Pə tinen nà, Yesu kà mak ahay coy, ɗo ahay tə sənak apan bay. Əna Pol a ja nà, wita mungwalay. À alay a Yesu i may ata nà, i tam anan ɗo anahan ahay, aday i gan sariya anà ɗo sa ngam 'am anahan itəbay ataya awan.

Nga sa 'am ahay

'Am ɗiɗek a pə amay a Yesu Almasihu (1.1 - 2.17)

Aga amboh tə aɗakay way ahay (3.1-18)

1

Pol a jan 'am anà ɗo sə Tesaloniki ahay

1 Sə vindek ayak ɗerewel a anan nà, nen Pol, manay tə Silas tatə Timote. Ma jak ikwen ayak 'am à kwanay ɗo a Yesu ahay à wulen su doh sə Tesaloniki, kwanay ɗo a Bəbay a nuko Mbərom tə Bahay a nuko Yesu Almasihu ataya awan. 2 Mbərom Bəbay a mənuko tə Yesu Almasihu Bahay a mənuko tâ gak ikwen sumor aday tə̂ varak ikwen zay a tinen.

Mbərom i gan sariya anà ɗo ahay mba

3 Mərak uno ahay, lele a nà, mə̂ ngəran anà Mbərom anga kwanay kwa siwa siwa fok. Lele nə mə̂ ngəran, anga kə zəgihen anan sa ɗaf nga pə Yesu, aday kə zəgihen anan sə pəlay zek à wulen a kwanay ahay inde re. 4 Anga nan kutok, à alay a manay àga mərak azar aya nà, manay apan mi həran nga anà zek anga kwanay. Ma jan atan nà, kwa kwanay apan ki sen lirew ahay tə cəveɗ ahay cara cara pu ɗo sə jugwar pikwen wa 'am ahay dəp nà, kwanay apan ki səmen anan, aday hwiya kə bənen anan aɗaf nga a kwanay pə Yesu tə alay cew cew awan.

5 Way ata a ɗakay anan nə, Mbərom i gan sariya anahan anà ɗo ahay tə cəveɗ lele a kutok. Kwanay ki sen lirew həna ata nà, anga bahay a Mbərom. Matanan, ki slen sa zla à bahay a Mbərom inde. 6 Ayaw, Mbərom nà, ɗo ɗiɗek awan. Luvon a kà slak cəna, i man anan uda sikeɗ anà ɗo sa ga alay tə kwanay ataya awan. 7 Kwanay ɗo sa sa lirew həna ataya nà, i varak ikwen anjahay zay kutok. Manay ɗukwen, matanan re. Way ata i təra nà, à alay a ana Bahay a mənuko Yesu i dazay ahay à mburom wa tə maslay anahan ahay məgala aya, 8 à mamasl sə miresl sə uko inde ata awan. I ga anan alay tu ɗo sa san Mbərom itəbay ataya fok, i ga anan alay tu ɗo sa ngam ləbara ana Bahay a mənuko Yesu itəbay ataya fok. 9 Ti sa lirew nə ndəlekeke, aday Mbərom i i lize atan sə coy awan. Ti zla pə cakay ana Bahay a nuko Yesu bay, ti canan anà məgala sə mazlaɓ sə bahay anahan itəbay. 10 Way ataya ti təra nà, à luvon a aday Bahay a mənuko i may ahay ata awan. Pa pac a i nay ata nà, ɗo anahan ahay ti həran nga. Ɗo sə ɗəfan apan ataya fok ti canan, ti həran nga re kutok. Ki gen inde à wulen su ɗo sə həran nga ataya awan, anga kwanay ɗukwen kə ɗəfen apan nga coy, bina ɓa mə ɗakak ikwen anan ləbara a Yesu ata re asanaw?

11 Anga nan kutok, ma taa gan amboh anà Mbərom anga kwanay. Ma gan amboh nà, anga aday kə̂ njihen kawa ɗo anahan a sə walay ataya awan. Aday ma gan amboh anga aday â mak ikwen zek sa ga way lele aya kawa sa nak ikwen ata awan, aday mer su way a kwanay sa ga anga kə ɗəfen nga pə winen a ata awan. Kem anan, â ba kwanay tə məgala anahan ata ite. 12 Natiya, ɗo ahay ti həran nga anà Bahay a mənuko Yesu anga kwanay kutok, aday ɗo ahay ti hərak ikwen nga anga winen re. Mbərom a mənuko tə Bahay a mənuko Yesu Almasihu ti ga matanan, anga sumor a tinen.

2

Ɗo sə sədœk

1 Mərak a manay ahay, u no sa ja 'am həna nà, pə luvon a aday Bahay a mənuko Yesu Almasihu i sa may ahay ata awan, aday mənuko ɗi halan nga pa 'am. Ma gak ikwen amboh nà, 2 kə̂ viwen anan nga ì zek ahay kwayan'a, anga 'am ana ɗo ahay sa jəka luvon ana Bahay a mənuko i saa may ata nà, kà nak coy ata bay. Kwa â ga nə sa ja 'am ata nà, ɗo maja'am a Mbərom, kwa â ga nə ɗo sə wazay sa ja, kwa ɗo ahay tâ ja nə nen a sə vinde anan aɗəka, kə̂ ɗəfen apan nga bay, kə̂ jəjiren bay. 3 Ɗowan â sa njak kwanay bay jiga awan. Luvon ata i nay ahay ta 'am kəriya bay. Ɗo ahay bayak a ti vəze pə Mbərom, aday ɗo sə sədœk a ti i lize anan ù uko inde ata i nay ahay aday. Ata, luvon ata i nay ahay kutok. 4 Ɗo sə sədœk ata i gafan 'am anà ɗo ahay kwa sə həran nga anà ma fok, kwa sə həran nga anà zek a Mbərom awan. I ja nə winen a a zalay mbərom ahay fok. I zla ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, i ɗaf man sə njahay anahan à man ata awan, i təra anan zek anahan kawa Mbərom awan.

5 Kə sənen apan sabay kələɗaw? À alay mənuko pə kərtek ata nà, na jak ikwen anan way ataya coy asanaw? 6 Həna tamak nà, awan inde sə gafan 'am sa nay ahay, aday kə sənen awan ata zle. Alay ata kà slak cəna, ɗo sə sədœk ata i nay ahay kutok. 7 Tə ɗiɗek a cəna, ɗo ahay inde, tinen apan ti ga sədœk bayak a coy. Ɗa san anan nà, anga Mbərom a kà mak uko zek sə ɗakak uko anan way ata awan. Əna way a nen sa jəka ti nay ataya nə ti nay ahay fan bay, si ɗowan a sə takan alay ì iɗe ata kà zlak wa aday. 8 Ata aday, alay a i sla aday ɗo sə sədœk ata i sa nay ahay kutok. Yesu Almasihu Bahay a mənuko kà nak ahay à mazlaɓ anahan inde nà, i lize a wa ɗo sə sədœk ata awan, i vəzle apan apasay sa 'am anahan aday â mac. 9 Ɗo sə sədœk a sa nay ata nà, i nay ahay nə tə məgala ana Fakalaw, i ga way masuwayan aya cara cara sa njak anan ɗo ahay. 10 I may ahay nà, sa ga way lelibay aya cara cara sa njak anan ɗo aday saa lize ù uko inde ataya awan. Ti lize anga ta ngam sə pəlay 'am sə ɗiɗek itəbay. Abay tâ ngam tiya nà, Mbərom kə̀ təmak atan biɗaw? 11 Anga nan kutok, Mbərom kə̀ cərwiɗek anan abayak nga a tinen aday tâ ɗaf nga nə pə way mungwalay aya awan. 12 Natiya awan, sariya i ban anan ɗo sa ngam sa ɗaf nga pə ɗiɗek a Mbərom itəbay əna ta gan may anà way lelibay ataya ata awan.

Mbərom a walay kwanay

13 Kwanay mərak aya aday Bahay a mənuko sə pəlay kwanay ataya awan, sumor a nà, mi ngəran à Mbərom anga kwanay kwa siwa siwa fok. Bina à alay a daliyugo winen mə ndakay a fan bay ata ɗukwen, Mbərom kə̀ walak kwanay anga saa tam kwanay tə məgala sə Apasay Cəncan awan. Apasay ata a təra kwanay ɗo anahan ahay. A tam kwanay ɗukwen, anga kə ɗəfen nga pə ɗiɗek a Mbərom ata awan. 14 Anga nan, à alay a manay sə ɗakak ikwen anan ləbara sa 'am a mugom ata nà, a ngamak ikwen pə cakay anahan, anga aday kə̂ njiɗen anan mazlaɓ ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu.

15 Anga nan, mərak a manay ahay, tiven nə njənjan lele, bənen anan way a manay sə tətakak ikwen anan ataya awan. Kwa â ga nə mə tətakak ikwen anan ta 'am, kwa â ga nə mə vindek ikwen anan ayak avinde pə ɗerewel, bənen anan lele.

16-17 Bahay a mənuko Yesu Almasihu a ta nga anahan a aday Mbərom Bəbay a mənuko, tə̂ varak ikwen məgala aday gədan sa ga way lele aya aday sa ja 'am sə way lele aya hwiya ite. Bina Mbərom a pəlay nuko, aday tə sumor anahan i varak uko məgala hwiya, aday i mak uko zek sə ɗəfan iɗe anà way a lele saa nay ahay pa 'am ata re.

3

Gen anan amboh à Mbərom anga manay ite

1 Mərak a manay ahay, 'am uno mə mbəsak a sa ja nà, həna: Gen anan amboh à Mbərom anga manay ite, anga aday ləbara ana Bahay a mənuko Yesu â zla bəse pa 'am pa 'am, aday ɗo ahay tə̂ ɗəfan apan kawa ana kwanay a sa ga həna ata ite. 2 Anga manay ɗukwen, gen anan amboh, anga aday â gan umo nga pu ɗo sə sədœk ahay wa. Anga sə təma way a manay sa ja ataya nà, ɗo ahay fok bay.

3 Əna Bahay a mənuko nà, winen ɗo ɗiɗek awan, i mak ikwen zek sə təra ɗo məgala aya awan, aday i ba kwanay pə Fakalaw wa re. 4 Bahay a mənuko awan a man umo zek sa ɗaf pikwen nga hwiya. Ma san zle re, ki gen anan way a manay sa jak ikwen gen ataya, aday ki ti gen anan hwiya azanan re ata awan. 5 Bahay a mənuko â mak ikwen zek à mivel a kwanay ahay inde, anga aday kə̂ sənen anan nə Mbərom a pəlay kwanay kəkəmaw ata awan, aday kə̂ səmen anan anà ɗəce ahay kawa Yesu Almasihu awan.

Kuwaya â ga mer su way

6 Mərak a manay ahay, manay apan mi jak ikwen tə sləmay ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu nà, ɗo sə isew ahay à wulen a kwanay inde ataya nə kə̂ njihen pə kərtek a tə tinen bay. Bina tinen tə təmahak 'am a manay sa jak ikwen ataya itəbay. 7 Kə sənen anjahay a manay à wulen a kwanay zle, aday lele ɗukwen njihen kawa ana manay ata re. À alay a manay àga kwanay nà, manay isew aya bay asanaw? 8 Ma pak ɗaf a ɗowan kəriya bay, ma lar zek aɗəka nə pi mer su way aday mâ pan way ì zek a manay ahay, kwa â ga nə sə luvon, kwa â ga nə sə sipec, anga a nan umo sə vawak ikwen nga ta 'am sə way sa pa a manay ahay bay. 9 Ma ga matanan ata nà, a nan sa ja nà, mə cəcihek pikwen wa ɗaf nə, ma gak way lelibay a bay, əna a nan umo tə minje a manay aɗəka nə sə tətakak ikwen anan way. 10 À alay a manay àga kwanay ata ɗukwen, ma jak ikwen nà, kak ɗowan a a nan sa ga mer su way bay cəna, â pa way bay ite re.

11 Mə vindek ikwen ayak həna matanan ata nà, anga mə slənek ɗo ahay inde à wulen a kwanay a nan atan sa ga mer su way itəbay, tinen isew aya awan. Əna ta gan may cəna, sə dazay à 'am sə ɗo ahay inde so. 12 Tə sləmay ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu nà, manay apan mi gafan 'am anà zahav su ɗo kətanan ataya, tə̂ mbəsak way ataya aday tâ ga mer su way sa njaɗ anan ɗaf a tinen cite re.

13 Mərak a manay ahay, kwanay ite nà, kâ si yen nga bay, pərihen anan azar sa ga way lele aya awan. 14 Kak ɗowan a kə̀ bənak anan 'am a manay a sə vindek ayak à ɗerewel a anan inde ata bay cəna, sənen anan ɗowan ata lele. Kâ sa jipen tə winen sabay aday waray â gan. 15 Əna kî cen apan kawa winen ɗo maniɗe bay. Jen anan apan aɗəka nə tə cəveɗ lele awan, anga winen mərak a kwanay hwiya.

Andav sa 'am ahay

16 Bahay a mənuko Yesu, ɗo sə varak uko zay ata, â varak ikwen zay kwa siwa siwa fok, kwa kəkəma fok, tə alay anahan awan. Yesu Bahay a mənuko â njahay tə kwanay a fok ite.

17 Nen Pol, na jak ikwen ayak 'am. Nə vindek ayak 'am a anan nà, tə alay uno awan. Na taa vinde sləmay uno pə ɗerewel uno ahay fok matanan. Həna anan nà, alay uno awan. 18 Bahay a mənuko Yesu Almasihu â gak ikwen sumor à kwanay a fok.

1 Timote

1

2

3

4

5

6

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà

Timote

mama'am ata awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Timote a taa man zek anà Pol à man sa bar anahan ahay ti mer su way. Həna Pol a vinden ayak ɗerewel a anan anà Timote nà, way sa man zek anà egliz wiya aya awan. A nan à Pol nà, ləbara a Yesu mugom a anan â ta 'am kwa aha. Anga nan, a ɗakan anan ayak anà Timote nə miter mungwalay aya inde, tinen apan ti gəzla ɗo ahay pi zek wa à egliz ahay inde. Aday ɗukwen, Pol a ɗakan anan anjahay təɗe ɗo a Yesu ahay ti gan may à egliz ata awan.

Nga sa 'am ahay

Anjahay sə ɗo ahay à egliz inde (1.1 - 3.13)

Aɗakay way pə miter mungwalay aya awan (3.14 - 4.5)

Aɗakay way anga məceɗ sə egliz ahay (4.6 - 6.21)

1

Pol a jan ayak 'am anà Timote

1 Sə vindek ayak ɗerewel a anan nà, nen Pol, ɗo maslan ana Yesu Almasihu. Sa ɗaf nen ɗo maslan a nà, atə Mbərom, ɗo sa tam mənuko, tə Yesu Almasihu, ɗowan a mənuko sə ɗəfan iɗe ata awan.

2 Nə vindek ayak ɗerewel a anan nà, akiken Timote. Iken kawa wan si zek uno awan, anga iken ɗo sa ɗaf nga pə Yesu.

Atə Mbərom Bəbay a nuko tə Yesu Almasihu Bahay a nuko tâ gak sumor, tə̂ varak zay a tinen, aday kâ gan atan ì zek wa ite re.

Atətak way su ɗo mungwalay aya awan

3 'Am uno sa jak à alay a nen apan ni zla way uno pə daliyugo sə Makedoniya ata nà, ni mənahan ayak həna nà, anà 'am ata re. Na jak nà, njahay à Efesus, bina ɗo ahay inde à Efesus, tinen apan ti tətakan anan 'am sə mungwalay ahay anà ɗo ahay. Anga nan, gafan atan 'am. 4 Jan atan nà, tə̂ mbəsak sə ngweɗesl 'am kəriya aya awan, tə̂ mbəsak 'am sə baslay zahav ahay. Way ataya nà, 'am kəriya ca, 'am sə zəɓay avaɗ awiyaway à wulen su ɗo ahay inde kəriya awan. 'Am ata ɗukwen i man zek anà ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay bay. Aday i man atan zek sa ga mer su way sa zlan à nga anà Mbərom bay re. 5 Ɗakan atan anan, anga aday tə̂ pəlay ɗo ahay tə mivel kərtek a lele, mənjəna sə bayak nga sa ga mbaɗire, aday ta sa ɗaf nga pə Mbərom tə ɗiɗek a acəkan.

6 Azar su ɗo aya nà, tə zluwek à cəveɗ wa, ta ma nga sə ngweɗesl nə 'am kəriya aya awan. 7 Abay ta gan may aɗəka nà, sə tətakan anan 'am a Mbərom anà ɗo ahay. Əna cəkəbay, tinen a nà, ta ga nə, sə ndərəfraf si zek, bina tə gəzlan alay pi zek wa anà way a tinen sə tətakan anan anà ɗo ahay ata bay.

8 Mənuko nà, ɗa san zle, Tawrita a Musa nə lele, kak ɗowan a kə̀ pərahak anan azar tə ɗiɗem a nà, na. 9 Asa, sənuko apan aday re, Tawrita ma var a, anga ɗo sa ga way lele aya ata bay, əna ma var aɗəka nà, anga ɗo lelibay aya awan, anga ɗo sə vəze pə Mbərom ahay, anga ɗo sə ɗəfan apan anà Mbərom bay ataya awan, anga ɗo mə tahasl aya awan, anga ɗo sə həran nga anà Mbərom bay ahay, anga ɗo sə təra anan 'am a Mbərom à məndak ahay, anga ɗo sə lize anan atə bəbay tə may a tinen ahay ataya awan, aday anga ɗo sa vaɗ nga su ɗo ahay azar aya re, 10 anga ɗo sa ján uho ahay, aday anga ɗo sə nahay tə ɗo ahay nə kawa su ɗo zənzen a sabay ataya awan, anga ɗo sə sukom a way tə ɗo ahay ɓile aya coy ata awan, anga ɗo sa gaɗ mungwalay ahay, aday anga ɗo sə mbaɗan pa nga wa anà mungwalay ahay ataya re. Ayaw, Tawrita a Mbərom ata ma var a nà, anga ɗo sa ga way lelibay aya fok sa nes anan 'am a Mbərom a nuko sə tətak lele ata re. 11 Sə ɗakak uko anan way ataya nà, ləbara mugom a mbala a Mbərom, winen ɗo sə mazlaɓ, aday ɗo sə ngama ata awan. Sə mbuko anan 'am sə ləbara mugom ata à alay inde nà, winen awan.

Pol a ngəran à Yesu Almasihu anga sumor anahan

12 Nen nà, nen apan ni ngəran anà Bahay a mənuko Yesu Almasihu, ɗo sə vuro məgala sa ga mer su way anahan ata awan. Nə ngəran anga kə̀ ɗəfak nga pi nen ta sə mbuko anan mer su way anahan à alay inde. 13 Kurre ata nà, nen nə jənak anan pa 'am anà Mbərom, nə jugurak 'am pu ɗo anahan ahay wa, aday na gak anan alay tu ɗo anahan ahay tə mindel re. Əna winen kà gak uno sumor anga a ca upo nà, na san awan bay, aday nen nə ɗəfak nga pə winen a bay re. 14 Natiya, Bahay a mənuko Yesu Almasihu kà gak uno sumor məduwen a sa ɗaf nga pə winen a, aday kə̀ varak uno məgala sə pəlay ɗo ahay tə asan zek anahan awan.

15 Ihe, nga sa 'am ɗiɗek a həna, aday u no nà, kuwaya â təma anan tə mivel kərtek awan. 'Am ata nà, natiya: Yesu Almasihu a nay pə daliyugo nà, anga sa tam anan ɗo sə atahasl ahay. Aday cəkəbay bahay nga su ɗo sə atahasl aya nà, nen a aɗəka bugol. 16 Əna na gak anan ì zek wa anà Yesu, nen bahay nga su ɗo sə atahasl ahay. Ti nen kutok, Almasihu Yesu a kan anan ahay ngatay anahan a sa ndav bay ata anà ɗo ahay, anga aday tâ ɗaf apan nga aday tâ njaɗ sifa sa ndav bay ata re. 17 Kuwaya â zambaɗ a Mbərom Fetek, Ba Məduwen. Winen nà, a mac itəbay, ɗowan a canan itəbay re. Mbərom nà, winen kərtektəkke. Kuwaya â həran nga, â varan mazlaɓ pa sə viyviya awan. Amen.*

18 Iken ite, wan uno Timote, həna nə mbəsakak anan atətak way anaya à alay anak inde, kawa ana ɗo maja'am a Mbərom ahay sa ja anga iken kurre ataya aday. 'Am ataya ti varak məgala sa ga məgəzləga sə tavan à nga wa anà 'am a Mbərom. 19 Ki mba apan sa ɗaf nga pə Mbərom lele tə mivel kərtek awan. Əna azar su ɗo a aya nà, tə ngəmak sa ga matanan bay. Anga nan kutok, tə mbəɗahak anan lœn anà cəveɗ a Mbərom, aday tə lizek. 20 À wulen su ɗo ataya nà, atə Himeniyas tə Aleksandire inde à wulen a tinen. Nə mbəsakak atan pə alay ana Fakalaw, aday tə̂ mbəsak sə jənan pa 'am anà Mbərom.

2

Aɗakay way pa 'am sa ga amboh

1 Mama'am sə way, aday u no sə ɗakan anan ayak ù ɗo a Yesu ahay nà, həna: Gen anan amboh à Mbərom, dəbuken anan, ngəren anan anga ɗo ahay fok. 2 Gen anan amboh a Mbərom anga bahay ahay, tu ɗo məduwen aya awan, anga aday ɗə̂ njahay səkəffe zay ta sə ɗəfan apan anà Mbərom, aday ta sa ga way lele aya sə cəɓan à Mbərom bay ata awan. 3 Ki gen matanan nà, wita lele, i zlan à nga anà Mbərom, ɗo sa tam nuko. 4 A gan may ɗo ahay fok tâ tam, tâ san ɗiɗek sə way ahay. 5 Anga Mbərom a nà, winen kərtektəkke, aday ɗo sə japay anan Mbərom pi zek tə ɗo ahay ɗukwen, winen kərtektəkke re, winen nà, Yesu Almasihu. 6 Winen kà nak ahay, kə̀ varak anan nga anahan sa mac anga sə bəmbaɗ anan ɗo ahay fok. Natiya kutok, à alay a Mbərom sə walay ata nà, Yesu a ɗakay anan nə Mbərom i tam anan ɗo ahay. 7 Anga nan, Mbərom kə̀ tərak nen ɗo maslan anahan sa zla saa tətakan anan way anà ɗo sə pəra ahay, anga aday tâ ɗaf nga pə Yesu tə ɗiɗek awan. Way ma ja a anaya nà, ɗiɗek aya awan, mungwalay uda ibay.

Anjahay su ɗo a Yesu ahay à egliz

8 Natiya awan, na gan may mungol ahay tâ ga amboh kwa aha fok, əna tâ ga nə tə mivel mə banay awan, mənjəna way ma caɓ a, aday tə kuzom a bay re. 9 Uwar ahay ɗukwen, tâ ɓan zana aday təɗe a zla pi zek sa ɓan ata awan. Tâ sa wahay nga sə zlapay anan, anga aday ɗo ahay tə̂ canan atan ata bay re. Tə̂ laway way sə gura ahay pi zek kabay məmbətembəte ahay bay. Kabay tâ pak zana sə dala bayak aya pi zek bay re. 10 Aya əna, way sə ndakay ɗo aɗəka nà, aga mer su way lele awan, mer su way kawa sə uwar lele aya sa jəka tə ɗəfan apan anà Mbərom ataya awan. 11 Ù doh a Mbərom nà, uwar ahay tə̂ pəkan sləmay anà atətak way səkəffe lele tə anahay nga awan. 12 Nə varak anan cəveɗ anà uwar ahay sə tavay pa 'am su ɗo mungol aya sə wazan atan bay, tə̂ lavan nga anà mungol ahay bay re, əna tə̂ njahay way a tinen tete. 13 Anga Mbərom a ndakay pa 'am nà, Adama, aday a ndakay Hawa à dəɓa wa kutok. 14 Aday asa, Fakalaw a nay, a njak nà, Hawa, bina Adama bay. Natiya uwar ata kə̀ dazak ì ines inde. 15 Tə winen ata təke ɗukwen, Mbərom i tam atan re, anga tinen nà, may a nuko ahay. Əna si ti jəra sa ɗaf nga pə Yesu, sə pəlay ɗo ahay, sa ga way lele aya awan, aday ta sə təra ɗo sə waray ahay re.

3

Mer su way ana ɗo sə njahan pa 'am wa anà ɗo a Yesu ahay

1 Ihe, 'am ɗiɗek a həna: Kak ɗowan a kà gak anan may sə təra ɗo sə lavan nga anà ɗo a Yesu ahay nà, wita kə̀ pəlak mer su way lele awan. 2 Əna ɗo sə lavan nga anà ɗo a Yesu ahay nə anjahay anahan a â ga nà, natiya: Ines â ga inde apan aday sə gəɗan anan apan azar bay. Uwar â ga inde apan ɗukwen kərtek coy. Â təra ɗo sə jinje bay, â təra ɗo ma san nga awan, â gəɓa mazlaɓ pi zek wa bay, â təma mbəlok ahay lele. Â mba apan sə tətakan anan way à ɗo ahay lele. 3 Â vaway nga tə mahay bay. Â cakal 'am tə ɗo ahay bay, â təra aɗəka nà, ɗo tete awan. Â jugwar 'am bay, aday â ga ubor pə dala bay re. 4 Â lavan nga anà gulom su doh anahan təte, â jan pə akəta anà gwaslay anahan ahay tə cəveɗ awan, aday tə̂ ɗəfan apan lele. 5 Bina, kak ɗowan a kà mbak apan sə lavan nga anà gulom su doh anahan tətibay nà, i mba apan sə lavan nga anà ɗo a Yesu ahay tətibay re asanaw?

6 Kak ki ɗəfen ɗowan a aday i lavan nga anà ɗo a Yesu ahay nà, kâ sa ɗəfen ɗo sə təma Yesu Almasihu həniniye mba ata bay, bina winen mbəlok a mba nà, hinahibay i i har nga ì mer su way ata inde. Ata ɗukwen, Fakalaw i njaɗ apan alay sa 'am aday Mbərom ɗukwen i gan sariya re. 7 Ɗowan ata nà, anjahay anahan â ga nə lele aday kwa ɗo sa san Mbərom bay ahay təkeɗe tə̂ ɗəfan apan. Bina, kak matana bay cəna, ɗo ataya ti njaɗ sə gəɗan azar pə ines anahan ahay ata ɗukwen, i slahay à alay a Fakalaw inde kutok.

Ɗo si mer su way ahay à egliz ahay inde

8 Həna asa, anjahay ana ɗo si mer su way ahay à egliz ahay inde nà, natiya: Tə̂ gəɓa mazlaɓ pi zek wa bay, miresl â ga à 'am a tinen ahay inde cuwcew bay, tə̂ varan zek anà mahay bay, tâ sa ga ubor aday sə pəlay dala tə cəveɗ sə danakay bay. 9 Sumor a nà, tə̂ ɗəfan apan anà 'am ana Mbərom sa kak uko anan ahay uho ata nə təhhe lele tə mivel kərtek awan. 10 Ki sa ɗəfen anan ɗo ataya ì mer su way inde nà, ɗo a Yesu ahay tâ ca pə anjahay a tinen a lele aday. Ata kak ines inde patan sə gəɗan atan anan apan azar ibay nà, ti ɗaf atan à mer su way inde kutok.

11 Uwar ahay ɗukwen tə̂ gəɓa mazlaɓ pi zek wa bay, tə̂ gəɗan azar a ɗowan bay, tə̂ vaway nga bay, aday ɗo ahay tâ ɗaf patan nga kwa à ma inde anaw fok.

12 Ɗo si mer su way ataya nà, uwar â ga inde patan ɗukwen kərtek kərtek coy, tə̂ lavan nga anà gwaslay a tinen ahay aday anà gulom su doh a tinen ahay təte. 13 Aday kak ɗo ataya ta gak anan mer su way a tinen tə cəveɗ a nà, ɗo ahay ti ɗəfan atan apan, aday ti mba apan sə ɗakay anan 'am a Yesu nə ndəndan lele, anga tə təmahak Yesu Almasihu tə mivel kərtek awan.

Nga sa 'am pə ɗiɗek a Mbərom

14 Abay nə jalak sa zlak ayak à man anak bəse, əna həna suwan nə̂ vindek ayak ɗerewel a anan tamak. 15 Həna kwa nâ sak a zlak ayak bəse sabay dəp nà, ɗerewel a anan i ɗakak anan anjahay sə ɗo ahay à gulom su doh a Mbərom inde. Gulom su doh a Mbərom nà, winen Egliz, kawa sa ja nà, ɗo a Yesu ahay. Egliz nà, winen kawa saray galak sa ban anan ɗiɗek a Mbərom bahay sə sifa. 16 Tə ɗiɗek a, way a mi ɗer a pə cəveɗ sa ɗaf nga pə Yesu ata nà, way məduwen awan:

Yesu Almasihu nà, a nay ahay à mburom wa.

A təra ɗo zənzen awan.

Apasay a Mbərom kə̀ vəɗak panan awiyaway

ta sə ɗakay anan, winen ɗo ɗiɗek awan.

Maslay a Mbərom ahay tə canak anan.

Ɗo sə pəra ahay tə slənek ləbara anahan awan.

Ɗo sə daliyugo ahay tə ɗəfak apan nga.

Mbərom a cakafak anan ayak à man sə mazlaɓ anahan inde à mburom,

pə cakay anahan awan.

4

Ɗo sə tətakan anan way mungwalay aya anà ɗo ahay

1 Apasay a Mbərom kà jak anan 'am a ɗiɗek ata kurre a coy, a wa: Azanaka pa 'am nà, azar su ɗo ahay ti mbəsak sa ɗaf nga pə Yesu, aday ti pərahan azar anà atətak way sə apasay sə mungwalay ahay tə atətak way sə setene ahay. 2 Ɗo sə tətak way ataya nà, tinen ɗo sə mbaɗəmbaɗa ahay, aday tinen ɗo sə mungwalay ahay re. Mivel su ɗo ataya nà, mi nes aya awan, kawa tə ndəzak atan anan zlac tə njamde ma ga uko ngəlaɓaɓa ata awan. 3 Ɗo sə mungwalay ataya nà, tinen apan ti gafan 'am anà ɗo ahay sə gəɓa uwar, tinen apan ti gafan 'am anà ɗo ahay sa pa way sa pa azar aya awan. Aday cəkəbay Mbərom a var anan way sa pa ataya nà, anga aday ɗo ana Yesu Almasihu ahay sa san ɗiɗek sə way ataya tâ pa ta sə ngəran apan anà Mbərom. 4 Anga way a Mbərom mə ndakay aya cəna, fok lele. Way aday sa lar anan wa nà, ibay. Ɗi mba apan sə ngəran à Mbərom aday ɗi pa way sa pa anuko ahay kutok. 5 Bina way sa pa ataya nà, lele, anga 'am a Mbərom tə amboh anuko ti təra atan cəncan aya pa 'am a Mbərom.

Ɗo sa gan mer su way anà Yesu Almasihu lele awan

6 Natiya kutok, ka sak a tətakan anan way a iken a sə sləne a anan anà ɗo a Yesu ahay nà, iken nə ɗo sa gan mer su way a Yesu Almasihu lele awan. Ata nà, iken kə tərak ɗo ma har awan, à 'am a Mbərom inde, anga kə varak anan way sa pa sa 'am a Mbərom anà zek anak, aday kə njaɗak məgala à atətak way a iken sə pərahan azar tə mətəndəron ata awan. 7 Əna avəveɗ 'am kəriya aya nà, kə̂ pəkan sləmay bay. Sumor a nà, anjahay anak â zəga apan sa ga nə lele pa 'am a Mbərom sidew sidew aɗəka. 8 Kə kətahak anan zek anak nà, lele anahan a inde nə mənjœk coy. Əna anjahay anak a kà gak lele pa 'am a Mbərom nà, wita i mak zek à way ahay inde bayak awan, anga ki njaɗ sifa həna, aday azana pə uho sa nay ata ɗukwen, ki njaɗ re. 9 Əna ihe, nga sa 'am ata nà, ɗiɗek awan. Sumor a nà, kuwaya â təma anan à mivel anahan inde fandar kwayan'a. 10 Anga nan mənuko apan ɗi ga mer su way ndəlekeke, mənuko apan ɗi ga danda a mba. Mənuko apan ɗi ɗəfan iɗe anà Mbərom, bahay sə sifa, winen ɗo sa tam anan ɗo ahay fok, aday mə zakay a nà, mənuko ɗo sa ɗaf nga pə Yesu Almasihu ahay.

11 Timote, iken tavay nà, njənjan lele, aday ɗakan anan way a anaya anà ɗo a Yesu ahay. 12 Iken nà, gwaslay aya mba, əna təɗe nà, ɗowan â sa kəɗey iken anga nan bay. Kan anan anà ɗo a Yesu ahay aɗəka nà, minje lele awan, ta 'am anak sa ja, tə azla anak, tə asan zek anak, tə cəveɗ anak sa ɗaf nga pə Yesu tə mivel kərtek ata awan, tə anjahay anak à cəncan sa 'am a Mbərom inde ata fok. 13 Var a nga anak sə ɗakan anan Deftere a Mbərom anà ɗo a Yesu ahay, wazan atan, tətakan atan anan way ahay hus pə luvon uno saa dəzlek ayak ata awan. 14 Kâ sa ca pə məgala a Mbərom sə varak ata nə kawa way sə gəsle anan bay. A varak anan kurre tə dungo ana ɗo maja'am anahan, aday məceɗ sə egliz ahay ɗukwen tə ɗəfak anak alay pa nga à alay a iken sə təma magwagway ata awan.

15 Gan nga anà mer su way a anan ata nà, lele, kâ sa gan məsəfaya bay. Aday ɗo ahay fok, ti canan anà mazlaɓ si mer su way anak i zla pa 'am pa 'am. 16 Gan nga anà zek anak, ɗəfan iɗe anà atətak way anak re. Ka gak anan mer su way anak ahay lele nà, iken tu ɗo sə sləne atətak way anak ahay fok, ki təmen.

5

Azla ana ɗo a Yesu ahay pa 'am a Mbərom

1 Iken Timote, kâ sa ngəraz pu ɗo məceɗ a bay. Kak winen kà gak way lelibay a nà, jan apan zəhha kawa winen bəbay anak. Njavar ahay ɗukwen, jan atan apan kawa tinen mərak anak ahay. 2 Uwar məduwer ahay nà, jan atan apan kawa tinen may anak ahay. Dalay sə uwar ahay ite nà, jan atan apan kawa tinen dənəbay anak ahay aday fok, tə mivel kərtek awan.

3 Mədukway sə uwar ahay nà, gan atan nga lele, anga hinahibay ɗowan a tinen ahay inde sa gan atan nga ibay. 4 Hinahibay mədukway sə uwar ata nà, wan anahan inde, kabay wan sə kutov anahan ahay ɗukwen inde. Kak matanan nà, wan ataya tə̂ tətak mer su way sə ɗəfan apan anà may a tinen ahay ta sa gan atan nga lele, kawa ana bəbay a tinen ahay sa gan atan ahay nga à alay ata awan. Ata, mer su way a tinen ata i zlan à nga anà Mbərom a kutok. 5 Aday hinahibay mədukway sə uwar hinen inde, aday ɗowan sa gan nga ibay ata nà, winen i ɗəfan iɗe à Mbərom, i gan amboh luvon tə ipec, anga aday Mbərom â man zek. 6 Əna mədukway sə uwar hinen inde, winen a ga nə way sa zlan à nga ɗəkɗek ata nà, kwa â ga nə winen inde tə sifa mba dəp nà, winen kawa ɗo ma mac awan. 7 Matanan, ɗakan anan 'am a anan anà ɗo a Yesu ahay lele, anga aday ɗowan â sa gəɗan atan azar bay.

8 Əna hinahibay ɗo hinen inde nà, a gan nga anà ɗo anahan ahay itəbay, kwa ɗo sə gulom su doh anahan ahay təkeɗe, a gan atan nga bay re. Ata nà, winen kə̀ zluwek à cəveɗ sa ɗaf nga pə Yesu ata wa. A ga nə way aday kwa ɗo sa san Mbərom bay ahay ɗukwen ti ga way ata bay re ata awan.

9 Kâ sa vinde sləmay sə mədukway sə uwar à ɗerewel inde kəriy kəriy bay, si ava a uwar ata kə̀ dəzlek kwa kuro mbərka, aday ɗukwen a zla à mbaz nà, saray kərtektəkke coy re. 10 Sumor a ɗukwen, ɗo ahay tə̂ ndəran sləmay anga mer su way anahan ma ga lele ataya aday. Kawa sa ja nà, kə̀ ɗəɗukok anan gwaslay anahan ahay lele, kə̀ təmahak mbəlok sa taa zlak ayak àga winen ataya lele, kà gak anan mer su way lele awan anà ɗo a Yesu ahay, kà mak anan zek anà ɗo ahay à ɗəce a tinen ahay inde, aday kà gak mer su way lele aya cara cara fok aday ki sa vinde sləmay anahan à ɗerewel inde.

11 Əna sləmay sə mədukway sə uwar aya aday tinen wan aya mba ata nà, kə̂ vinde sləmay a tinen à ɗerewel inde fan bay. Bina hinahibay haway sa mbaz kà sak a gan atan nà, ti mbəsak sə pərahan azar anà Almasihu. 12 Ata ta sak â ga way matanan ata nà, tə nəsek, Mbərom i gan atan sariya, anga tə pəsakak anan 'am a tinen ma ɓan a anga sa jəka ti gan mer su way anà Mbərom ata awan. 13 Bina ka sak a vinde anan sləmay a tinen à ɗerewel inde nà, ti ga isew, ti bar awan à wulen su doh fok, doh tu doh. Aday sə cəɓak jiya ɗukwen, ti bəbal awan ta 'am kəriya awan, ti slahay à 'am aday abay kà cak atan anan bay ata re, aday 'am təɗe sa ja bay ata nà, tinen ti ja anan. 14 Anga nan, mədukway sə uwar a wan ataya inde matanan nà, na gan may nə tâ zla à mbaz asa, ti wahay wan, ti gan nga anà gulom su doh a tinen ahay. Ata ɗo maniɗe ahay ti njaɗ sə gəɗak uko azar sabay. 15 Tə ɗiɗek a acəkan nà, azar sə mədukway sə uwar aya nə, tə zluwek à cəveɗ a Mbərom wa, aday tə pərahan azar anà Fakalaw cukutok.

16 Kak uwar a inde aday a ɗaf nga pə Yesu lele, aday mədukway sə uwar inde àga winen nà, â gan nga lele. Bina â sa mbakan anan 'am a pa nga ana egliz bay. Ata nà, egliz i mba apan sa gan nga anà mədukway sə uwar a aday ɗowan inde sa gan nga ibay sə ɗiɗem ɗiɗem ata awan.

17 Natiya asa, kak məceɗ sə egliz ahay ta gak anan mer su way a tinen ata lele nà, təɗe ti njaɗ magwagway a tinen nə məcapar cew. Aday mə zakan a jiga nà, anà ɗo sə wazay ahay aday tu ɗo sə tətakan anan way anà ɗo ahay ata awan. 18 Anga Deftere a Mbərom a ja nà: «À alay a sla winen apan i gak mer su way à guvo nà, kâ sa ɓanan mbulo pa 'am anga sə gafan 'am pə arac way bay.*» Matana re: «Ɗo si mer su way cəna, i pa nə way sə herreɓ anahan.†»

19 Hinahibay, ɗowan a i zlak ayak à man anak sa ra 'am pə məceɗ sə egliz, i jak nà: «Məceɗ sə egliz a tiya ata nà, kà gak way lelibay awan.» Natiya, kâ sa təma 'am ata kwayan'a fan bay. Sumor a nà, sləne 'am ata pə ɗo ahay wa cew kabay pə ɗo ahay wa maakan aday ki sa jəka acəkan nà, na. 20 Ɗowan a kà gak ines nà, jan apan ì iɗe sə ɗo ahay inde kəzlek, anga aday ɗo azar aya tə̂ jəjar sa ga ines ite.

21 Timote, nen apan ni jak ayak 'am a anan pa 'am ana atə Mbərom tə Yesu Almasihu aday pa 'am ana maslay a Mbərom a mə walay ataya re. Kem, ɗəfan apan anà 'am uno sa jak ataya fok ite. Kem â nak asa, kâ sa gəzla anan ɗo ahay pi zek wa bay. Pəlay atan nà, hərro à alay kərtek a wa. 22 Ɗowan a aday a nak sə varan mer su way sə lavan nga anà ɗo a Yesu ahay nà, kâ sa ga hologor sə ɗəfan alay pa nga fan bay. San anan ɗowan ata lele aday. Aday asa, kâ sa slahay ì ines su ɗo inde bay, gan nga anà zek anak.

23 Timote, kâ sa a'am vərre bay, suwan sa apan mahay mənjœk anga ɗəvac sə kutov anak a sidew sidew sə varak bəle ata awan.

24 Ines su ɗo a azar aya a nà, kà cak uho mənjəna alay sə sariya a sə dəzley ahay, əna su ɗo a azar a ite nà, kà cak uho fan bay, si pə dəɓa a wa. 25 Matana re, mer su way lele aya nà, ti kay uho kutok. Kwa abay â ga nə həna mi ɗer aya mba dəp nà, ti naa kay uho təktek.

6

1 Ɓile ahay fok tə̂ ɗəfan apan anà bahay a tinen ahay nà, lele. Ata ɗo ahay ti gəɗan azar anà Mbərom tə atətak way a nuko ahay sabay. 2 Hinahibay, ɓile inde aday bahay anahan nə, winen ɗo a Yesu nà, ɓile ata â ɗəfan apan hwiya, bina â sa kəɗey anan anga sa jəka tinen tə mərak à sləmay ana Almasihu inde ata bay. Â gan mer su way nə lele, zal anà bahay hinen ata, anga bahay anahan ata nà, winen ɗo a Yesu, aday Mbərom a pəlay anan re.

Timote, way a anan ataya nà, ɗakan anan ù ɗo a Yesu ahay nə lele, aday tâ ban anan.

Ɗo sə tətak way mungwalay aya awan

3 Kak ɗowan a kə̀ gəɓak 'am sə tətak way anahan hinen cara nà, winen kə̀ təmahak ɗiɗek sa 'am mbala ana Bahay a nuko Yesu Almasihu sə ɗakak uko anan ata sabay. Aday ɗowan ata kə̀ təmahak atətak way a mənuko pə anjahay su ɗo ahay pa 'am a Mbərom sabay re. 4 Kak matanan nà, winen ɗo sa har nga kəriya awan, a san awan bay. A gan may nə anà avəveɗ 'am, ta sa vaɗ awiyaway pa 'am ahay sə zəɓan atan ahay nə atəre coy. Matanan, ɗo sə pəkan sləmay anà way ataya nà, ti ga sərak ahay pi zek, ti cakal 'am, ti jan 'am ma caɓ aya ì zek ahay, ti bayak way lelibay aya pu ɗo ahay, 5 ti vəveɗ 'am nə hway apan. Anga abayak nga su ɗo ataya nà, kə̀ nəsek, way ɗiɗek a ɗukwen ta san sabay re. Tinen tə bayak i ga nà, à cəveɗ sə pərahan azar à Yesu inde nà, ti njaɗ wa zlile.

6 Ayaw, ɗə pərahan azar anà Yesu nà, ɗi njaɗ wa magwagway məduwen awan. Əna way aya inde puko à alay inde ataya nà, ɗə̂ kəɗey atan bay. 7 Tə wahay mənuko pə daliyugo nà, awan inde puko kwa mənjœk ibay. Matana ɗi mac way a nuko nà, ɗi gəɓa awan à alay inde bay re. 8 Natiya kak həna mənuko apan ɗi njaɗ way sa pa tə zana sa pak pi zek cəna coy, tasluko mivel anga way ataya awan. 9 Ɗo sa gan may anà zlile tə mindel ataya nà, Fakalaw i njak atan, aday i njaɗ patan alay sa 'am sa mbazl atan à ɓalay anahan inde. Ubor kəriya aya cara cara ti njaɗ sa nes atan, ti lize atan sə coy. 10 Anga ubor sə pəlay dala nà, a təɓan cəveɗ anà sədœk ahay cara cara fok. Azar su ɗo aya nə ta gak apan ubor tə mindel, hus pa sə zluwe atan à cəveɗ a Mbərom wa. Anga nan kutok kə̀ gəɓak atan ahay 'am ahay bayak awan.

Andav sa 'am a Pol anà Timote

11 Həna kəmaya Timote, iken nə ɗo a Mbərom ata nà, hawan anà way a lelibay ataya awan. Jəra zek sə təra ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom. Pərahan azar anà cəveɗ a Mbərom nə lele, ɗaf nga pə winen a hwiya. Pəlay anan ɗo ahay, səman anà way ahay, njahay way anak səkəffe. 12 Jəra zek anak anga aday sa ga vəram pə cəveɗ a Mbərom lele. Njaɗ a sifa sa ndav bay ata awan. Mbərom a ngamak nà, pə sifa ata awan, aday ka ga side sə aɗaf nga anak pə Yesu nà, pa 'am sə ɗo ahay bayak awan. 13 Nen apan ni jak 'am həna pə iɗe a Mbərom, ɗo sə varan sifa anà way ahay fok, aday pə iɗe anà Yesu Almasihu, ɗowan a sə ɗakay anan way ɗiɗek aya pa 'am ana guverner Pontiyos Pilatu ata awan, na jak nà: 14 Ɗəfan apan anà 'am uno sa jak a anan. Kâ sa ga anan mer su way anak tə məsəfaya bay, anga aday ɗo ahay tə̂ gəɗak apan azar bay re. Ga matanan hus pə luvon a Bahay a mənuko Yesu Almasihu sa may ahay ata awan. 15 I sa may ahay nə pə luvon a Mbərom a ma ɗaf a ata awan. Mbərom a nà, winen ɗo sə mazlaɓ, winen kərtek Ba Məgala, winen Bahay sə zalay bahay ahay, aday winen ɗo sə lavan nga anà ɗo sə lavan nga anà ɗo ahay ahay fok re. 16 Mbərom a kərtek nà, winen inde pa sə viyviya awan, winen à man sə iɗe jiyjay ma dav a tə mindel ata inde. Ɗowan saa mban nà, ibay. Ɗowan kula kə̀ canak anan nà, ibay, aday ɗowan saa canan asa ɗukwen ibay re. Ɗo ahay fok tə̂ həran nga, â ga bahay pa sə viyviya awan. Amen!

17 Timote, jan anà ɗo sə zlile ahay pə daliyugo a anan ataya nà, tə̂ həran nga anà zek tə zlile a tinen ahay bay. Tâ saa ɗaf apan nga a tinen ahay bay re, anga zlile ata i ga inde pa sə viyviya nà, ta san bay. Əna suwan tâ ɗaf a nga a tinen nə pə Mbərom ɗo sə varan kwa ma anà ɗo ahay bayak a ta 'am kəriya aday ɗə̂ taslay a mivel ata awan. 18 Jan atan asa nà, tâ ga sumor, tâ ga anan mer su way lele aya bayak awan, tə̂ varan way à ɗo ahay, tâ man zek anà ɗo ahay tə zlile a tinen ataya awan. 19 Ta gak matanan acəkan nà, ata tə ndakak ayak man pə zlile a tinen à man lele a inde, anga aday ti njaɗ sifa ɗiɗek ata awan.

20 Iken Timote, gan nga anà way a Mbərom a sə varak ata awan. Kak ɗo ahay tinen apan ti ja 'am sə mindel kəriya aya nà, kâ sa ja uda bay. Avaɗ awiyaway sə mindel sə ɗo ahay sa jəka 'am sə asan way ata ɗukwen, kâ sa ja uda bay re. 21 Tə varan zlangar anà way a tinen sa jəka ta san zle ataya awan, əna cəkəbay tə zluwek à cəveɗ a Mbərom wa.

Natiya, Mbərom â gak ikwen sumor anahan.

* 1:17 Amen, kawa sa ja nà, â təra matanan.

* 5:18 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 25.4.

† 5:18 Ca pə Lukas 10.7.

2 Timote

1

2

3

4

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà

Timote

mə slala cew awan

Aɗakay way pə deftere a anan

À alay a Pol sə vinden ayak ɗerewel a anan anà Timote ata nà, zek anahan winen à dangay, aday a ga apan i sa mac bəse. A jan anà Timote nà, â gan nga anà ləbara a Yesu mugom ata nə lele. Ɗəce ahay ti ga inde, əna Timote â səmen sə njahay hwiya à ɗiɗek inde, aday â pərahan azar tə məgala si zek anahan a təke sə ɗakay anan ləbara a Yesu mugom awan.

Nga sa 'am ahay

Pol a varan məgala anà Timote (1.1 - 2.26)

Timote â pərahan azar sə ɗakay anan 'am a Mbərom hus à amac (3.1 - 4.8)

Aɗakay way mədakwidok aya awan (4.9-22)

1

Pol a jan 'am anà Timote

1 Sə vindek ayak ɗerewel a anan nà, nen Pol, nen ɗo maslan ana Yesu Almasihu, anga kà zlak anan à nga à Mbərom a matana awan. A slan nen sə ɗakay anan 'am sə sifa anahan sə zlapak uko anan kurre ata anga ɗə japak tə Yesu Almasihu.

2 Nə vindek ayak nà, anakiken Timote, iken nə wan uno, ləliwe uno awan. Atə Mbərom Bəbay a mənuko tə Bahay a mənuko Yesu Almasihu tâ gak sumor, tə̂ varak zay a tinen, aday kâ gan atan ì zek wa ite.

Pol a ngəran a Mbərom anga Timote

3 Nen apan ni ngəran à Mbərom anga iken tə mivel kərtek awan. Nen ni ɗəfan apan anà Mbərom kawa ana bije uno ahay sa taa ɗəfan apan ata tə mivel mə banay a cərah lele. Kwa siwa siwa ni gan amboh anà Mbərom cəna, nen apan ni slaf uda sləmay anak, nə mbəɗek iken à nga wa bay jiga awan. 4 Həna nen apan ni may anan ahay à nga inde asa nà, à alay anumo sə gəzla nga nà, iken ki yimak anga nen aday həna ku go haway. Na gan may, zlangumo sə canan ì zek ahay aday ataslay mivel uno â rah wa ite. 5 Nen apan ni may anan ahay à nga inde asa nà, aɗaf nga anak pə Mbərom. Iken ka ɗaf nga pə Mbərom nà, cərah lele wanahan. Jəba sə aɗaf nga anak a pə Mbərom matana ata nà, miije anak Lowis tə may anak Ewnike tə lahak anak ahay apan sa ɗaf nga pə Mbərom matanan. Na san zle hwiya iken nà, ka ɗaf nga pə Mbərom nə kawa ana tinen awan.

Pol a varan məgala anà Timote

6 Anga nan kutok, nen apan ni jak: Gan nga anà məgala a Mbərom a iken sa njaɗ à alay nen sə ɗəfak alay pa nga ata nà, lele. 7 Anga Apasay Cəncan a mbala ana Mbərom sə varak uko ata nà, i varak uko zlawan ì zek inde aɗəka bay. Apasay ata i varak uko aɗəka bugol nà, məgala sa gan mer su way anà Mbərom. I varak uko məgala sə pəlay ɗo ahay tə məgala sa ba anan nga a mənuko aya awan asa.

8 Matanan Timote, iken nà, ɗakan anan ləbara sa 'am a Bahay a mənuko Yesu ata anà ɗo ahay nə lele, kə̂ jəjar sə ɗakay anan bay fok. Aday kwa abay â ga həna nen à dangay anga ləbara ata təkeɗe nà, â sa gak waray bay jiga awan. Iken nà, təma sa ga ɗəce kawa nen, anga ləbara mugom a ata awan. Mbərom i varak məgala sə səmen anà ɗəce ataya awan. 9 Mbərom nà, kə̀ təmak mənuko, kə̀ ngamak uko anga aday ɗə̂ təra ɗo anahan ahay. Mbərom a gak uko sumor ata nà, anga sa jəka ɗa gak anan mer su way lele aya ata bay. A gak uko sumor a nà, anga a zlan à nga anà winen a sa gak uko matana awan. A lavak uko anan zek sa gak uko sumor ata nà, tə alay a Yesu Almasihu a kurre, à alay a daliyugo ɗukwen winen mə ndakay a fan bay. 10 Həna nà, sumor a Mbərom ata kà kak ahay zek uho, anga Yesu Almasihu, ɗo sa tam mənuko ata kà nak ahay pə daliyugo. Winen a nay ahay nà, a gəgar məgala pə amac wa. Winen kə̀ ɗakak uko anan kak ɗə təmahak cəveɗ sə ləbara mugom ata nà, ɗi njaɗ sifa sa ndav bay ata pa sə viyviya awan.

11 Nen nà, Yesu kə̀ tərak nen ɗo maslan anahan, anga aday nə̂ ɗakan anan ləbara mugom a anà ɗo ahay, aday nə̂ tətakan atan anan way re. 12 Anga nan, həna nen à ɗəce inde anga winen. Aya əna tə winen ata təke ɗukwen, u go waray bay re, anga nen na ɗaf nga nə pə wayaw nà, na san zle. Na san zle re, ɗowan uno sa ɗaf apan nga ata, winen tə məgala a sa ba anan way a sə mbuko anan à alay inde ata hus pə luvon sə sariya anahan.

13 Iken Timote nà, tətakan anan way anà ɗo ahay nà, kawa iken a sə sləne pi nen wa ata awan. Iken apan ki tətakan anan way ataya anà ɗo ahay nà, ɗaf nga pə Mbərom lele, tə asan zek mbala Yesu Almasihu sə varak uko ata awan. 14 Iken nà, ba anan way mbala a Mbərom sə varak ata nə lele. Apasay a Mbərom Cəncan a winen mə njahay a à mənuko inde ata, i varak məgala awan.

15 Ka san apan zle re, ɗo a Yesu ahay pə daliyugo sə Aziya tə mbəsakak nen taayak, sərret ta tak puno 'am. Kwa atə Figelus tə Hermogenes ɗukwen, tə mbəsakak nen re. 16 Na gan kem anà Mbərom anga aday â gan sumor anà ɗo sə àga Unisiforus ahay ite, anga winen a nà, kwa nen à dangay təkeɗe nà, waray kà gak anan bay, a taa mo anan mivel ù doh. 17 Winen a dəzley à Ruma nà, a ma nga sə pəlay nen, hus zek kà dak anan, aday a saa njaɗ nen kutok. 18 Bahay a mənuko Yesu Almasihu â man zek aday â gan ì zek wa anà Mbərom pə luvon saa ga sariya ite. À alay nen à Efesus nà, Unisiforus ata kà mak uno zek bayak awan. Iken ɗukwen ka san apan zle re.

2

Suje ana Yesu lele awan

1 Iken wan uno Timote, jəra zek lele, anga Yesu Almasihu i gak sumor ta sə varak məgala. 2 Iken nà, kə slənek atətak way uno pa 'am sə ɗo ahay bayak ata awan. Anga nan iken ɗukwen, man anan à sləmay inde anà ɗo ɗiɗek aya aday təɗe ti mba apan sə tətakan anan anà ɗo azar aya təte re ata awan.

3 Səman anà ɗəce anak kawa suje ana Yesu Almasihu lele awan. 4 Bina suje inde sa ga way sa nga anahan nà, ibay. Si way sa zlan à nga anà bahay anahan, anga aday bahay anahan ata â pəlay anan. 5 Matanan asa, ɗo sa haw ahay tinen apan ti ga waway sa haw nà, si i ɗəfan apan anà way ma ɓan ataya aday bina kak kà sak a haw mənjəna sə ɗəfan apan anà way ma ɓan ataya nà, i njaɗ magwagway sə ahaw anahan ata bay. 6 Matanan asa re, ɗo si mer kà yak nga sa ga mer su way nà, azlapan ɗukwen winen awan â lahan apan anà ɗo ahay sə tukom way sə guvo anahan ata aday nə təɗe. 7 Ənga, jalay pə way a nen sa jak həna ataya aday. Bahay a mənuko i mak zek sə sləne anan way ataya fok.

8 Ənga, bayak pə Yesu Almasihu, winen ɗo sə zahav ana Dawuda ata aday. Kə̀ məcak aday kə̀ slabakak ahay à məke wa re. Way ata nà, ləbara mugom a nen sə ɗakay anan ata awan. 9 Nen à ɗəce inde həna à dangay, ma ɓan a tə calalaw kawa ɗo ma ga ines a nà, anga ləbara mugom a ata awan. Əna 'am a Mbərom nà, ma ɓan a itəbay. 10 Natiya kutok, nə təma sə səman anà ɗəce a anan matanan nà, anga aday ɗo a Mbərom mə walay ataya tâ tam tə alay ana Yesu Almasihu ite. Aday tinen tâ njaɗ sə dəzle à man sə mazlaɓ a Yesu Almasihu inde sə njahay pa sə viyviya ata awan. 11 Ihe, 'am ɗiɗek a həna:

Kak mənuko ɗə məcak pə kərtek tatə winen nà,

ɗi njaɗ sə njahay tə sifa a pə kərtek a tatə winen a re.

12 Kak mənuko ɗə təmahak sə səman anà ɗəce anga winen nà,

ɗi naa ga bahay tatə winen a kutok re.

Aday kak mənuko ɗa jak ɗa san anan bay nà,

winen ɗukwen i ja a san mənuko bay re.

13 Kak mənuko ɗə mbəsakak sə pərahan azar nà,

i mba apan sa ga way mədədəren a ite sabay,

bina winen kà jak anan 'am anahan coy.

Ɗo sa ga mer su way sa zlan à nga anà Mbərom

14 Man anan 'am a nen sa jak ata à sləmay inde anà ɗo a Yesu ahay, anga aday tə̂ jalay apan hwiya. Jan atan tə sləmay a Mbərom nà, tinen tə̂ mbəsak sa vaɗ awiyaway sa 'am kəriya aya awan. Jəba sa 'am ataya nà, a nes anan ɗo a Yesu sə sləne 'am ataya aɗəka, bina a man zek à ɗowan bay. 15 Iken nà, ga mer su way anak lele, anga aday ki təra ɗo sa zlan à nga anà Mbərom. Iken ɗo sa ga mer su way. Ga nà, mer su way aday waray i naa gak apan bay ata awan. Ɗakay anan ɗiɗek sa 'am a Mbərom tə cəveɗ awan. 16 Kâ sa pəkan sləmay anà ɗo sə ngweɗesl 'am kəriya aya ata bay, anga ɗo ataya nà, tinen apan ti zluwe à cəveɗ a Mbərom wa dəren jiga awan. 17 Atətak way su ɗo ataya nà, kawa gurlen. Atə Himeniyas tə Filitus inde à wulen a tinen. 18 Ɗo ataya nà, tə zluwek à cəveɗ sə ɗiɗek wa. Tə tətakan anan anà ɗo ahay nà, way mungwalay a ta sa ja nà, Mbərom kə̀ slabakak anan ahay ɗo ahay à məke wa coy. Anga nan, ɗo azar aya tə lizek à cəveɗ a Mbərom wa anga tinen. 19 Aya əna, ɗiɗek a Mbərom nə kawa saray su doh aday i wulaɗ itəbay ata awan. Anga nan, 'am a mə vinde apan ata nà, natiya, a wa: «Mbərom Fetek a san ɗo anahan ahay zle.*» Mə vinde apan asa, a wa: «Ɗowan a kà jak sa jəka “nen ɗo a Yesu” cəna, â mbəsak sa ga way lelibay awan.»

20 À gulom su doh məduwen aya inde nà, way sa ga mer su way ahay kawa gəsa'am ahay inde cara cara. Way azar aya awan, sə guro ta sə rəslom aya awan. Aday way azar aya awan, tinen sə dədom kabay ta han sə duɗo. Matanan a ga anan mer su way anahan a tə way ataya à gulom su doh ahay inde ɗukwen cara cara re. Winen lele ataya nà, ta ga anan mer su way nà, si mbəlok inde. Aday azar aya nà, ta ga anan mer su way nə so pac pac. 21 Mənuko ɗukwen matanan re. Kak ɗowan a kə̀ mbəsakak mer su way a lelibay aya nen sa jak ikwen ayak sə mbəsak ataya nà, Mbərom i varan mer su way sa nga anahan awan. I təra nà, kawa gəsa'am lele awan, aday ta ga anan mer su way ahay lele aya awan.

22 Matanan, iken Timote nà, kə̂ pərahan azar anà ubor si zek sə njavar ahay bay. Aɗəka nà, ɗaf nga pə Mbərom, pərahan azar anà ɗiɗek anahan, anà asan zek anahan, tə zay anahan, pə kərtek a tu ɗo sa gan amboh anà Mbərom tə mivel mə banay aya ata awan. 23 Kak ɗo ahay tinen apan ti vaɗ nà, awiyaway sa 'am kəriya aya sə mindel nà, kə̂ slahay uda bay. Ka san apan zle, avaɗ awiyaway kawa way ataya nà, a zəɓay nà, acakal 'am ahay. 24 Anga nan, sumor a nà, ɗo sa ga mer su way a Mbərom nà, â njaɗ sə cakal 'am tə ɗowan bay. Â jan 'am anà ɗo ahay nə ləfeɗeɗe. Â mba apan sə ɗakan anan way anà ɗo a Yesu ahay nə tə cəveɗ awan. Â səmen anà 'am sə ɗo ahay sa ja apan ataya awan. 25 Hinahibay maniɗe anahan ahay inde nà, â ɗakan atan anan way nə səhhe, ləfeɗeɗe lele. Aday izəne Mbərom i man atan zek sa yam pə ines a tinen ahay, ti san ɗiɗek anahan ite. 26 Bina ɗo ataya nə Fakalaw kə̀ bənak atan à ɓalay anahan inde, ta ga nə way sa zlan atan à nga aya vərre. Əna izəne ti san nga a tinen, ti təmay ahay à ɓalay ata wa mba.

3

Luvon mədakwidok aya awan

1 San apan lele Timote, à luvon mədakwidok aya inde nà, ɗəce ahay ti ga inde bayak awan, way i da 'am tə mindel. 2 Anga kə̀ dəzlek à alay ataya inde nà, ɗo ahay ti pəlay nà, zek a tinen aya vərre. Ti gan may anà dala nə tə mindel. Ti təra nà, ɗo sə kwecele ahay, ti zlapay awan tə mindel. Ti gənahan anà Mbərom, ti ɗəfan apan anà bəbay a tinen ahay sabay. Ti ngəran ù ɗo pə awan sabay re, aday ti ɗəfan apan anà way cəncan aya bay fok. 3 Asan zek i ga inde patan ibay, ɗowan i gan atan ì zek bay re. Ti gəɗan azar anà ɗo ahay. Ti mba pi zek sa ba anan nga a tinen pə way lelibay ataya wa sabay. Ti ga anan alay tə ɗo ahay tə mindel, aday ti nan iɗe anà way lele aya fok. 4 Ti njəkan uda anà ɗo ahay, ti ga way nà, kawa medelengwez ahay. Ti həran nga ì zek. Ti pərahan azar nà, anà way sə mivel a tinen ahay, bina ti pərahan azar anà Mbərom sabay bugol. 5 Pə iɗe sə ɗo ahay nà, ta wa: «Manay ɗo a Mbərom ahay.» Aday cəkəbay taayak a tinen a nà, ti gan may aday məgala a Mbərom â təra atan ɗo ɗiɗek aya bay. Jəba su ɗo ataya nà, kə̂ jipen tə tinen a bay jiga awan.

6 Azar su ɗo a tinen aya tə nəsek anan gulom su doh sə ɗo ahay, tinen apan ti zla à gulom su doh sə ɗo ahay səneh, tə njakak anan uwar bəle aya tə atətak way a tinen ahay. Uwar ataya ɗukwen, ɗo sa ga ines ahay, aday kuzon tə bənak atan à 'am wa anà ɗo ataya re. Uwar ataya nà, tə pərahan azar anà mer su way lelibay aya cara cara kawa sa zlan atan à nga. 7 Tinen apan ti tətak way ahay kwa siwa fok, əna ta njaɗ sa san anan ɗiɗek sə way aya bay re. 8 Kwakwa nà, atə Yanes tə Yambres tə ngəmak 'am a Musa bay.* Matanan həna ɗo ataya ta ga nə jəba sə way a tinen ataya re. Ajalay nga a tinen nà, kə̀ nəsek coy. Aday tə zluwek à cəveɗ a Mbərom wa, bina ta ɗaf nga pə Mbərom tə ɗiɗek a bay. 9 Aya əna, ti zla anan ti mer su way a tinen a jo bay, anga mindel a tinen ata i cay patan wa uho, kawa mindel ana atə Yanes tə Yambres sa kay patan wa uho ata re.

'Am sə ɗakay way

10 Aya əna, iken Timote nà, kə tətakak way ahay bayak a pi nen wa. Kə pəkak anan sləmay anà atətak way uno ahay, kə pərahak anan azar anà minje uno. Na gan may ì mer su way uno inde fok anà maw nà, ka san zle. Aday nen na ɗaf nga pə Mbərom kəkəmaw nə, ka san zle re. Aday iken ka san munapanaw uno zle, ka san asan zek uno sa gan anà ɗo ahay ata zle re, aday ka san mətəndəron uno pa 'am a Mbərom zle re. 11 Ka san apan zle, ɗo ahay ta gak alay ti nen bayak awan, aday na sak ɗəce ɗukwen bayak a à wulen su doh sə Antakiya, à Ikoniya aday à Listəra fok. Na gak ɗəce nà, tə mindel jiga awan, əna awan sə zalay Mbərom nà, ibay. Winen kə̀ təmak ahay nen à ɗəce ataya wa. 12 Tə ɗiɗek awan, ɗo sa gan may sə pərahan azar anà cəveɗ a Mbərom anga tinen ɗo ana Yesu Almasihu ahay cəna, ɗo ahay ti ga atan alay nə bayak awan. 13 Əna ɗo lelibay aya awan, tu ɗo sa njak ɗo ahay nà, ti ma nga sa ga way lelibay aya matanan hwiya. Ti njak anan ɗo ahay bayak awan, aday cəkəbay way ata i man atan nga anà tinen aya awan.

14 Aya əna, iken pərahan azar anà way anak sə tətak aday sa ɗaf apan nga kurre ata awan. Kə̂ dagwar à way ata wa bay. Anga iken a nà, ka san apan zle, ɗowan aya iken sə tətak way pə tinen wa ataya nà, tə ɗakak anak anan way lele aya coy re. 15 Na jak kə̂ dagwar bay nà, anga iken a aday nà, ka san Deftere a Mbərom nà, kwa à cəɗew a wa. Natiya Deftere a Mbərom ata i varak kəlire† aday ki tam, anga kə təmahak Yesu Almasihu à mivel anak inde coy. 16 Way mə vinde aya à Deftere a Mbərom inde fok nà, sə ɗakan atan anan cəveɗ sə vinde anan nà, Apasay a Mbərom awan. Deftere ata i mak uko zek sə tətak sa san ɗiɗek, i ɗakak uko anan ines a mənuko ahay, i ɗakak uko anan cəveɗ sə mbəɗahan lœn anà ines a mənuko ahay, aday i mak uko zek sa san sa ga way sa zlan à nga anà Mbərom awan. 17 Deftere a Mbərom a ɗakak uko anan way ataya fok nà, anga aday ɗo sə pərahan azar anà Mbərom ahay tə̂ təra ɗo mə lavay zek aya sa ga nə mer su way lele aya fok.

4

Pol a varan məgala anà Timote sə ɗakay anan 'Am a Mbərom

1 Timote, nen apan ni jak ayak 'am a anan pa man sə iɗe ana atə Mbərom tə Yesu Almasihu awan. Yesu nà, i i may ahay sa naa gan sariya anà ɗo tə sifa aya aday ɗo ma mac aya təke fok, aday i naa sləray ahay nə kawa bahay. 2 Natiya iken nà, ɗakan anan 'Am a Mbərom anà ɗo ahay, tavay apan nə lele. Kwa i zlan atan à nga, kwa i zlan atan à nga bay fok nà, ɗakan atan anan. Ɗakan atan anan ines a tinen ahay, jan atan apan, varan atan gədan. Ɗakan atan anan way ahay nà, tə munapanaw awan. 3 Anga alay a inde i slay ahay aday ɗowan i gan may anà atətak way ɗiɗek a sabay. Aɗəka nà, ti halay miter ahay bayak a saa tətakan atan anan way təɗe pə way sə mivel a tinen ahay, aday ti pəkan sləmay anà way sa zlan atan à nga ataya kutok. 4 Ti mbəsak sə sləne way ɗiɗek aya awan, aday ti pəkan sləmay aɗəka nà, anà atətak way mungwalay aya awan. 5 Aya əna, iken Timote nà, pərahan azar sa ba anan nga anak lele pə way ahay wa fok. Səman anà ɗəce anak ahay. Ga nà, mer su way sə ɗakay anan ləbara mugom ata hwiya. Ndav anan mer su way a Mbərom sə ngamak apan ata re.

6 Bina nen nà, alay a kà slak aday mi zla à man a bije uno ahay bəse. Nen nà, kawa gənaw aday ti gəɗan dungo bəse coy anga Mbərom ata awan. 7 Na gak mer su way a Yesu tə mivel kərtek awan, kawa ɗo sa ga məgəzləga lele ata awan. Way kawa ana Mbərom su jo nâ ga ata nà, nə ndəvak a coy. Nen ni ɗaf nga pə Mbərom ndekərkərre hwiya. 8 Nen həna nà, magwagway uno, winen apan i ba nen pə cakay a Mbərom. Bahay a mənuko, ɗo sa ga sariya tə ɗiɗek ata, i vuro magwagway uno pə luvon sə sariya anahan. I vuro nà, ì nen taayak bay. I varan magwagway ata nə anà ɗo sə ɗəfan iɗe anà luvon anahan a saa may ahay ataya fok.

Ɗo ahay tə mbəsak anan Pol taayak anahan awan

9 Kem Timote, hayak ahay à man uno bəse, aday kâ sa gak ayak munok bay. 10 Bina Demas kə̀ mbəsakak nen taayak, a gan may sə pərahan azar anà way sə daliyugo ahay. Kà zlak way anahan à Tesaloniki. Kereskes kà zlak à Galatiya, aday Titus ɗukwen kà zlak à Dalmatiya. 11 Mə mbəsak a pə cakay uno nà, Lukas a taayak. À alay iken apan ki nay ahay nà, hayak ikwen ahay tə Markus maya awan, anga i naa mo zek ì mer su way inde. 12 Tikikus nà, nen a nə slənak anan à Efesus. 13 Iken apan ki nay ahay nà, hayak ahay tə wulen su doh sə Təruwas. Aday ki zəɓo anan ahay zana saa maɗ uno a inde à alay, nə mbəsakak anan ayak àga Karpas. Kû ro anan ahay deftere uno ahay, mə zakay jiga nà, deftere a mə ndakay a tə ambar ataya awan.

14 Aleksandire sə ɗowan a inde ɗo təvaɗ awan, kà gak uno way lelibay aya tə mindel. Bahay a mənuko tə alay anahan a saa haman. 15 Lavan ì zek anak, anga à alay ata nà, kə̀ tavak anan anà atətak way a manay re.

16 Pə luvon mama'am a aday sa zla nen pa 'am su ɗo sa ga sariya ahay ata nà, sə mbəɗa pa 'am ahay nə nen a taayak uno awan. Bina ɗowan su mo zek nà, ibay. Tinen a fok tə hawak, tə mbəsakak nen. Bahay a mənuko â sa gan atan sariya bay. 17 Əna su mo zek nà, Bahay a mənuko. Kə̀ varak uno məgala anga aday nə̂ ɗakay anan ləbara anahan mugom a cərah fok. Natiya, ɗo sə pəra ahay fok tə slənek ləbara sa 'am a Mbərom a re. Matana re, Mbərom awan kə̀ təmak ahay nen à 'am ana ziyel wa. 18 Bahay a mənuko i təmay ahay nen à way lelibay aya wa fok. I tam nen aday i zla nen à mburom à bahay anahan inde. Zambaɗuko anan Bahay a mənuko pa sə viyviya awan. Amen!

Aja 'am ahay

19 Jan anan 'am anà Pəriskila tə Akilas, aday jan anan 'am anà ɗo sə gulom su doh ana Unisiforus ahay re. 20 Erastus, winen à Korintu hwiya, aday Torofimus nà, nə mbəsakak anan ayak à Miletus, anga winen ɗəvac awan. 21 Hayak ahay à man uno anga anga, bina alay sa maɗ winen apan i sla coy. Atə Ewbulus tə Pedas tə Linus tatə Kalawdiya aday tə mərak a azar aya fok, ta jak anak ayak 'am.

22 Bahay a mənuko â ba iken, â gak ikwen sumor, kwanay a fok.

* 2:19 Ca pə Limle 16.5.

* 3:8 Ca pə Gurtaaki 7.11, 22, 9.11. Sə varan sləmay anà ɗo ataya nà, Yahuda ahay.

† 3:15 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

Titus

1

2

3

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà

Titus

Aɗakay way pə deftere a anan

Atə Titus tə Pol ta taa zla sə ɗakay anan ləbara mugom a nà, maya awan. Tə njahak à Kereta sə ɗakay anan ləbara mugom awan, aday Pol a mbəsak anan Titus à man ata awan, sə walay məceɗ sə egliz ahay. Pol a ɗakan anan ayak anà Titus nà, ɗo təɗe i təra məceɗ sə egliz nà, anjahay anahan a nə kəkəmaw ata awan. A ɗakan anan ayak way pə anjahay su ɗo azar à egliz ahay inde ata re.

Nga sa 'am ahay

Məceɗ sə egliz ahay tə miter mungwalay aya awan (1.1-16)

Anjahay su ɗo a Yesu ahay (2.1 - 3.15)

1

Pol a jan 'am anà Titus

1 Titus, sə vindek ayak ɗerewel a anan nà, nen Pol, ɗo si mer su way ana Mbərom, aday nen ɗo maslan ana Yesu Almasihu re. Mbərom a slan nen pə cakay ana ɗo anahan a mə walay ataya awan, anga aday tâ ɗaf apan nga. A slan nen ɗukwen sə ɗakan atan anan aday tâ san ɗiɗek anahan. Ata, ti san sa gan nga anà anjahay a tinen kawa sa zlan à nga anà Mbərom a kutok. 2 Natiya, ɗo ataya ti san, tinen nà, tə njaɗak sifa sa ndav bay ata awan. Anga Mbərom a a zlapan atan anan 'am sə sifa ata nà, kwakwa, daliyugo ɗukwen mə ndakay a fan bay re. Aday winen nà, a gaɗ mungwalay itəbay asanaw! 3 A dəzle pə alay ata cəna, a ɗakay anan 'am anahan tə dungo ana ɗo sə ɗakay ləbara anahan ahay. Mbərom, ɗo sa tam nuko ata awan, sə mbəsuko anan mer su way anan à alay inde nà, winen awan. U jo nà: «Zla, kâ sa təkəren anan 'am uno anà ɗo ahay re.»

4 Kəmaya Titus, nə vindek ayak 'am a anan nà, akiken awan. Iken nà, kawa wan si zek uno awan, anga ɗə japak à cəveɗ kərtek a inde, cəveɗ sə ɗəfan apan anà Yesu.

Bəbay a mənuko Mbərom, tə Yesu Almasihu ɗo sa tam ɗo, tâ gak sumor aday tə̂ varak zay a tinen.

Mer su way a Titus sa ga pə daliyugo sə Kereta

5 Titus, nə mbəsakak ayak iken à Kereta nà, aday kâ ndav a wa mer su way a mə mbəsak ataya lele, aday kâ ɗaf məceɗ sə egliz ahay à wulen su doh ahay fok, kawa anuno sa jak kurre ata awan.

6 Məceɗ sə egliz ahay nà, anjahay a tinen aya nə natiya: Ines â ga inde patan sə gəɗan atan azar bay. Uwar â ga inde patan ɗukwen kərtek kərtek coy. Gwaslay a tinen ahay kəma, tə̂ təma Yesu Almasihu à mivel a tinen inde. Anjahay a tinen ɗukwen â ga nə lele. Tə̂ səder awan aday sə gəɗan atan apan azar bay re. Tə̂ ɗəfan apan anà ɗo a tinen ahay fok lele.

7 Ɗo sə lavan nga anà egliz ahay cəna, ta ga nə mer su way a Mbərom. Natiya awan, lele bine siwaw nà, ines â ga inde patan sə gəɗan atan anan azar bay. Anga nan, tə̂ həran nga anà zek bay, tâ ga mivel bay, tə̂ vaway nga bay, Tə̂ təre tə ɗo ahay bay, aday ubor sə dala ɗukwen â ga inde patan ibay re. 8 Sumor aɗəka nà, tə̂ təma mbəlok ahay àga tinen lele, â zlan atan à nga sa ga mer su way lele aya awan, tinen ɗo ma san nga aya awan, ɗo ɗiɗek aya awan, ɗo sə ɗəfan apan anà Mbərom ahay, tə lavan nga anà zek təte. 9 Aday tâ ban anan 'am ɗiɗek a à mivel inde, kawa a nuko sə tətakan atan anan ata awan. Matanan kutok, ti mba apan sə varan məgala anà ɗo ahay ta sə tətakan atan anan ɗiɗek sa 'am a Mbərom. Aday ɗukwen ti mba apan sə ɗakan anan anà ɗo sa ngam atətak way a nuko bay ataya nà, tinen tə zluwek à cəveɗ sə ɗiɗek wa.

10 Na ja matanan ata nà, anga ɗo ahay bayak a tə ɗəfan apan anà ɗowan sabay. Ta ja nà, 'am kəriya aya awan, 'am sa man zek anà ɗowan bay. Tinen apan aɗəka nà, ti njəkan uda awan, anà ɗo ahay. Alay avan ù ɗo sa ga way ataya nà, Yahuda ahay sa ɗaf nga pə Yesu ata awan. 11 Gifen anan 'am anà jəba su ɗo ataya awan. Anga tinen apan ti nes anan gulom su doh sə ɗo ahay bayak a tə atətak way a tinen ata awan. Tə tətakan anan anà ɗo ahay nà, way aday abay təɗəbay ata awan, aday anga sa njaɗ anan dala pə ɗo ahay wa.

12 Aday kwakwa nà, ɗowan a inde à wulen a tinen Kereta aya awan, winen kəlire awan, a ja patan 'am, a wa: «Ɗo sə Kereta ahay fok nà, tinen mungwalay aya awan. Tinen kawa kəla kiɓe ahay, tə bayak nə pə way sa pa ɗəkɗek, aday ɗukwen tinen isew aya re.» 13 Aday 'am anahan ata ɗukwen, 'am ɗiɗek a acəkan.

Kak matanan nà, jan atan pə akəta nə lele, anga aday tə̂ pərahan azar anà Mbərom tə cəveɗ a, sə ɗiɗek awan. 14 Jan atan pə akəta, anga aday tə̂ mbəsak sa pak sləmay pə ləbara sə Yahuda ahay mungwalay aya ata awan, aday ɗukwen tə̂ pərahan azar anà 'am su ɗo sə mbəsak cəveɗ sə ɗiɗek ahay ata sabay.

15 Pu ɗo sə cəncan ahay cəna, way ahay fok cəncan aya ite. Əna pu ɗo sa ga ines ahay, aday sa ɗaf nga pə Mbərom bay ataya ite nà, awan inde cəncan a sabay. Abayak nga a tinen aɗəka bugol nà, kə̀ nəsek. Aday tinen apan ti ga way lelibay aya ɗukwen, a gan atan waray sabay re. 16 Ta jan ì zek a tinen aya aɗəka nà, ta san Mbərom zle. Cəkəbay, way a tinen sa ga lelibay ataya nà, a ɗakay anan nà, ta san Mbərom a bay bugol. Tinen nə gərlakay aya awan, tə ɗəfan apan anà ɗowan bay jiga awan. Aday ta mba apan sa ga mer su way lele aya sabay re.

2

Titus, i ɗakan anan ɗiɗek a Mbərom anà ɗo ahay

1 Titus, iken a aday nà, ɗakan anan à ɗo ahay ɗiɗek sa 'am a Mbərom. 2 Jan anà ɗo məceɗ aya nà, tə̂ vaway nga bay, tə̂ gəɓa mazlaɓ pi zek wa bay aday ɗo ahay ti ɗaf patan nga. Tə̂ təra ɗo ma san nga aya awan, tâ ɗaf nga pə Mbərom lele, tə̂ pəlay ɗo ahay tə mivel kərtek awan, aday tə̂ səman à way ahay lele.

3 Natiya ite, jan anà uwar məceɗ aya nà, anjahay a tinen ɗukwen â zla pi zek ta 'am ana Mbərom, tə̂ gəɗan azar anà ɗowan bay, tə̂ təra ɓile sə mahay bay, aday tə̂ tətakan anan way lele aya anà ɗo ahay aɗəka. 4 Ta gak matanan nà, ti mba apan sə ɗakan anan way anà dalay sə uwar ahay sə pəlay mbaz a tinen tə gwaslay a tinen ahay, 5 aday tə̂ təra uwar ma san nga aya awan, tâ ján uho bay re. Tâ ga mer su way à gulom su doh inde nə lele, aday tə̂ ɗəfan apan anà mbaz a tinen ahay lele re. Kak ta gak matanan nà, ɗo ahay ti təra anan 'am a Mbərom à məndak bay.

6 Matanan re, jan anà njavar ahay ite nà, tâ san nga nə lele. 7 Iken a ɗukwen, pə way ahay fok nà, ga nə way lele aya awan, aday ki təran atan minje lele a re. À alay aday iken apan ki tətakan atan anan way nà, ɗakan atan anan tə mivel kərtek awan, aday mazlaɓ i ga inde pa 'am anak ahay. 8 Tətakan atan anan nà, way ɗiɗek a aday ɗowan i təra anan à məndak bay ata awan, anga aday ɗo sə pəlay sə gəɗak uko azar ahay tâ njaɗ awan lelibay a à atətak way anak ahay inde bay, aday waray â gan atan.

9 Aday asa, jan anà ɓile ahay nà, tə̂ ɗəfan apan anà bahay su doh a tinen ahay pə way ahay fok. Tə̂ vəɗan atan awiyaway bay, əna way a tinen sa ga fok cəna, â zlan à nga anà bahay su doh a tinen aya re. 10 Tâ saa kəra patan wa way bay, tâ ga aɗəka nà, way lele aya bugol, aday bahay su doh a tinen ahay tâ san ti mba apan sa ɗaf patan nga. Kak ta gak matanan nà, ɗo ahay ti həran nga anà atətak way a mənuko ahay sə ɗakan atan anan 'am a Mbərom, ɗo sa tam mənuko ata awan.

11 Natiya, na wa, lele nà, ɗo a Yesu ahay tâ ga anan way a nen sa jak ata nà, angamaw? Mbərom a gan may sa tam anan ɗo ahay fok. Anga nan, a kay anan ahay sumor anahan anà ɗo ahay. 12 Matanan, sumor a Mbərom ata a ɗakak uko anan nà, ɗi mba apan sa ga sədœk sabay, aday sa ga ubor pə way sə daliyugo ahay sabay re. Aɗəka bay, pə daliyugo a anan nà, zəgahuko anan apan sa san nga, sə təra ɗo ɗiɗek aya awan, aday azla a mənuko â zlan à nga anà Mbərom. 13 Guko matanan, ta sə ɗəfan iɗe anà luvon anà ɗo sa tam mənuko, Yesu Almasihu, saa may ahay tə mazlaɓ anahan ata awan. Winen Ba Məduwen, Mbərom a mənuko. 14 Kə̀ məcak anga mənuko. Matanan a mba apan sə təmay mənuko à sədœk a mənuko ahay wa. A təra mənuko ɗo anahan ahay, ɗo cəncan aya pa 'am anahan, aday ɗo sa gan may sa ga way lele aya awan.

15 'Am a anaya nà, ɗakan anan à ɗo ahay tə məgala si zek anak a təke. Man atan anan mivel ù doh. Jan atan pə akəta lele, aday ɗukwen ɗowan â sa kəɗey iken a bay re.

3

Anjahay su ɗo a Yesu ahay pə daliyugo

1 Titus, man anan 'am a həna anan à sləmay inde anà ɗo ahay lele: Tə̂ ɗəfan apan anà bahay ahay, anà ɗo sə lavan atan nga ahay, aday tə̂ bənan atan à 'am wa lele. Tə̂ lavay zek sa ga mer su way lele aya awan. 2 Tə̂ gəɗan azar anà ɗowan bay, tə̂ cakal 'am tə ɗo ahay bay re. Tə̂ təra ɗo sə munapanaw ahay. Tə̂ ɗəfan apan anà ɗo ahay fok aɗəka bugol.

3 Abay à alay ata nà, mənuko aya ɗukwen ɗə sənak ahay nga cara ɗaw? Ɗa taa ɗəfan ahay apan anà ɗowan inde cara ɗaw? Ɗə zluwek ahay à cəveɗ ahay wa re. Ɗa taa gan may nà, sa ga way lelibay aya awan, way kawa sa zlak uko à nga vərre. Anjahay a mənuko aya ɗukwen, lelibay, aday ɗa ga sərak ahay pi zek re. Ɗo ahay ta nak uko iɗe, aday mənuko aya ɗukwen, ɗa nan iɗe ì zek ahay re.

4 Əna tə winen ata təke ɗukwen, Mbərom ɗo sa tam mənuko kà kak uko anan ahay sumor anahan, tə asan zek anahan hwiya. 5 Mbərom a tam mənuko aday nà, anga mer su way a nuko lele aya bay! Bina abay ɗi njaɗ sa ka anan nà, mer sa ma a mənuko aɗəka ite anaw? Əna a tam mənuko nà, anga ɗa gan ì zek wa. Kə̀ banak puko wa ines a nuko ahay tə gədan sə Apasay anahan Cəncan awan. Natiya kutok, Apasay Cəncan ata a təra mənuko ɗo wiya aya awan. 6 Mbərom a varak uko ahay Apasay Cəncan ata nà, sa rah anan mivel a mənuko ahay. A varay ahay nà, tə alay a Yesu Almasihu, ɗo sa tam mənuko ata awan. 7 A ga matanan nà, anga aday ɗâ njaɗ sifa sa ndav bay, way a mənuko sə ɗəfan iɗe ata awan. Ɗi njaɗ sifa ata nà, anga Mbərom kà gak uko sumor anahan, kə̀ tərak mənuko ɗo ɗiɗek aya pa 'am anahan.

8 'Am a nen sa jak ata nà, 'am ɗiɗek aya awan, aday kâ sa gan məsəfaya bay, tavay apan nə lele. Matanan, ɗo sa ɗaf nga pə Mbərom ahay, ti var a nga a tinen sa ga mer su way lele aya hwiya. Wita nà, lele. I man zek anà ɗo ahay. 9 Avaɗ awiyaway kəriya aya nà, zlam wa. Matanan, 'am sə zahav ɗukwen, zləman lele re. Kə̂ dazay à acakal 'am a tinen ahay inde bay. Tinen apan ti vaɗ awiyaway pə Tawrita a Musa ɗukwen, kə̂ slahay uda bay. Way ataya fok, way lelibay aya awan, i man zek anà ɗowan bay. 10 Kak ɗo sa ja 'am sə wanbahay inde à wulen su ɗo a Yesu ahay nà, jan apan. Kak aday kə̀ slənek anak anan bay nà, jan apan mə slala cew a re. Hwiya aday kə̀ slənek anak a bay re nà, mbəsak anan səfek à alay anak wa, kə jipen sabay. 11 Ka san apan zle, jəba su ɗo ata nà, kə̀ zluwek à cəveɗ a Mbərom wa, winen ɗo sa ga ines way anahan. Tə way anahan sa ga ataya nà, a ɗakay anan tə alay anahan awan, winen ɗo sə mungok coy.

'Am maza aya awan

12 Azanan, ni slənak ayak ɗo, izəne Artemas, kabay Tikikus à man anak. Ɗowan ata, kə̀ dəzlek ayak cəna, hawak ayak bəse à man uno à Nikopolis aday. Anga na ja nà, ni i njahay à man ata à alay sa maɗ. 13 À alay a atə Zenas, ɗo sa ga sariya, tə Apolos ti həɗek à man anak wa nà, man atan zek tə dala kawa ana tinen sa gan may anga cəveɗ. 14 Sumor a nà, ɗo a mənuko ahay ɗukwen tə̂ tətak sa ga mer su way lele aya awan, anga aday tâ san sa man zek anà ɗo sa gan may anà maməzek a tinen ahay. Kak matanan nà, ata mer su way a tinen kə̀ tərak kəriya bay.

15 Ɗo sa man uno anaya fok ta jak anak ayak 'am. Jan 'am anà ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay sə pəlay mənuko ataya fok. Natiya awan, Mbərom â gak ikwen sumor anahan.

Filemon

Ɗerewel ana Pol sə vinden ayak anà

Filemon

Aɗakay way pə deftere a anan

Pol a vinde ɗerewel a anan nà, à alay a winen à dangay mba ata awan. A vinden ayak nà, anà Filemon, ɗo sə lavan nga anà ɗo ahay à egliz a inde. A nan à Pol nə atə Filemon tə ɓile anahan Onesimus tâ zlah anan məlmal a tinen.

Nga sa 'am ahay

Aja 'am (1-3)

Atə Filemon tə Onesimus (4-22)

Andav sa 'am (23-25)

1

Pol a jan 'am anà Filemon

1 Nen Pol sə vindek ayak ɗerewel a anan à dangay wa. Ta ban nen nà, anga sləmay ana Yesu Almasihu. Sə vindek ayak nə manay tə Timote, akiken car a manay Filemon. Iken, ɗo sa ga mer su way a Mbərom kawa manay a re. 2 Mə vinden ayak ɗukwen, anà ɗo a Yesu ahay sa taa halay nga àga iken ataya awan, tatə Afiya mərak a nuko uwar ata awan, tə Arkipus ɗo sə rəzlen à nga wa anà mer su way kawa mənuko a re ata awan. 3 Mbərom Bəbay a mənuko tə Yesu Almasihu Bahay a mənuko tâ gak ikwen sumor aday tə̂ varak ikwen zay a tinen.

Pol a ngəran anà Mbərom

4 Filemon, mərak uno, nen apan ni gan amboh à Mbərom anga iken cəna, nə mbəɗek anan à nga wa sə ngəran anga iken bay re. 5 Anga nə slənek 'am sə asan zek anak sa gan anà ɗo a Yesu ahay fok ata awan. Aday aɗaf nga anak pə Yesu Almasihu ɗukwen inde lele re. 6 Nen apan ni gan amboh anà Mbərom, anga aday aɗaf nga a sə japay numo à sləmay a Yesu Almasihu inde ata, â mak umo zek sa san magwagway a mənumo sa njaɗ à alay anahan wa ata awan. 7 Mərak uno, nə taslak mivel tə mindel, aday kə bənak uno mbac re, anga asan zek anak kə̀ varak anan ataslay mivel anà ɗo a Yesu ahay.

Pol a dubok anan Filemon anga Onesimus

8 Natiya, way uno sə cəce panak nà, həna: Abay ni mba apan sa jak ayak nà, ga natiya, anga nen ɗo maslan ana Yesu Almasihu. 9 Əna suwan nə dubok iken a dubok, anga mənumo tə asan zek awan. Ca apan, sə vindek ayak nà, nen Pol, ɗo məceɗ awan, nen à dangay anga sləmay ana Yesu Almasihu. 10 Nə dubok iken nə, anga Onesimus, ɓile anak, winen kə̀ tərak ɗo a Yesu anga nə ɗakak anan anan 'am a Yesu à dangay à man ana awan. Wan ata nà, winen kawa wan uno awan. 11 Abay a taa mak zek bay, əna həna aɗəka nà, i mak zek aday i mo zek ì nen re.*

12 Anga nan, nen apan ni mak anan ayak pə cakay anak. Winen a aday nà, kawa zek uno awan. 13 Bina, həna nen à dangay anga ləbara a Yesu mugom a ata nà, u no abay ni mbəsak anan pə cakay uno awan, anga aday i mo zek à yime anak inde. 14 Əna u no sa ga way ata mənjəna iken sə vuro ahay apan cəveɗ bay ata bay. U no sa gak bəlaray su go sumor bay. Lele a nà, iken a ki gan may way anahan. 15 Izəne, Mbərom a varan cəveɗ anà Onesimus sə gəzla nga tə iken mənjœk nà, anga aday kâ sa njaɗ anan way anak pa sə viyviya awan. 16 Anga həna nà, winen ɓile aɗəka cəna coy bay. A zalay ɓile anga winen mərak a mənumo lele a kutok. Nen nà, nə pəlay anan tə mindel. Iken ɗukwen nà, pəlay anan nə, zal nen, anga winen ɗo zənzen awan, aday winen ɗo ana Yesu Almasihu kutok asa.

17 Anga nan kutok, kak mənumo ta car acəkan nà, təma anan Onesimus lele kawa kə təma ɗukwen nen awan. 18 Kwa abay â ga nə kà gak anak mer su way lelibay awan, kabay â ga nə gudire anak inde apan dəp nà, mbəsak anan 'am a pa nga uno awan. 19 Sə vindek ayak 'am a anan nə nen Pol awan: Ni hamak anan. Əna ka san apan zle asanaw? Nen ɗukwen na gak anak sumor ta sə ɗakak anan 'am a Mbərom biɗaw? 20 Matanan mərak uno, kem, go sumor anga Bahay a nuko, tuslo mivel anga Yesu Almasihu ite. 21 Nə vindek ayak ɗerewel a anan aday nà, anga na san zle ki ga anan kawa anuno sə cəce panak ata awan. Na san zle ki ga aɗəka nà, zal mbala uno sa gan may ata awan. 22 Asa ɗukwen luvo zek tu doh sə nahay ite. Anga nə bayak nà, Mbərom i sləne amboh a kwanay, i vuro cəveɗ sa zlak ayak àga kwanay awan.

Aja 'am ahay

23 Manay tə Epafəras à dangay nə miya awan anga sləmay a Yesu Almasihu, winen kà jak anak ayak 'am. 24 Matanan, ɗo a anaya ata ɗukwen ta jak anak ayak 'am re, atə Markus, Aristarkus, Demas tə apan Lukas, tinen ɗo si mer su way a Mbərom ahay pə cakay uno a re.

25 Natiya, Yesu Almasihu Bahay a mənuko â gak ikwen sumor anahan.

* 1:11 Ta 'am a tinen nà, Onesimus a nan sa ja «i ma zek.»

Ibəraninko ahay

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Ɗerewel mə vinden a anà

Ibəraninko ahay

ata awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Ɗa san sə vinde ɗerewel a anan nə wayaw bay. Winen kawa wazo zubor awan sə slənan ayak anà egliz ahay cara cara bayak awan. Ɗerewel a anan a ɗakay nà, Yesu a zalay way ahay fok. A ɗakay nà, cəveɗ inde sə cəce apəse ines pə Mbərom wa, anga Yesu kə̀ məcak à yime sə ɗo ahay inde. Wita nà, 'am a Mbərom sa ɓan wiya a tə ɗo ahay ata awan. À wulen sa 'am anahan ahay sə ɗakay anan way ataya nà, winen apan i tətak way pə anjahay su ɗo a Mbərom ahay.

Nga sa 'am ahay

Mbərom a walay anan Yesu anga sə mbəɗa anan daliyugo wiya awan (1.1 - 2.4)

Cəveɗ a Yesu sa tam ɗo ahay a zalay cəveɗ mbala Musa (2.5 - 4.13)

Yesu nà, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom (4.14 - 6.12)

'Am a Mbərom sa ɓan tə ɗo ahay wiya ata awan (6.13 - 10.39)

Aɗaf nga pə Mbərom (11.1 - 13.25)

1

Mbərom a jan 'am anà ɗo ahay tə dungo ana wan anahan

1 Kwakwa ata nà, Mbərom a taa jan 'am anà bije a mənuko ahay tə dungo ana ɗo maja'am anahan ahay. A taa jan atan 'am tə cəveɗ ahay cara cara, aday saray bayak a re. 2 A taa jan atan ahay 'am nə matanan hus ahay à alay ana mənuko biten. Əna həna, alay a mədakwidok a anaya nà, a jak uko 'am tə dungo ana wan anahan. À alay ana Mbərom sə ndakay daliyugo ata nà, a ndakay anan tə alay ana wan ata awan. Aday a walay sə lavay anan way ahay fok ɗukwen, wan ata kərtek a sə coy. 3 Mazlaɓ a Mbərom a wuteɗen pi jœr nà, anà wan ata awan. Ta ga minje ti zek a Mbərom a nə uwek. Way sə daliyugo a anan ataya fok ta ga inde anga 'am anahan məgala awan. Anga winen, Mbərom i pəsen anan ines anà ɗo ahay aday tə̂ təra ɗo cəncan aya re. Pə dəɓa ana way ata wa nà, Mbərom Ba Məgala a gəɓa anan way anahan pə cakay anahan à mburom, saa ga bahay pə way ahay fok.

Yesu a zalay maslay a Mbərom ahay

4 Anga nan kutok, Mbərom a ɗaf anan wan anahan pa nga sə maslay anahan ahay, anga sləmay anahan sə varan ata a zalay mbala ana tinen, bina a ngaman wan anahan. 5 Kula Mbərom kà jak anan 'am a anan anà maslay anahan ahay bay:

«Iken nə wan uno.

Biten nə tərak bəbay anak.*»

Kabay

«Iken nà, ni təra bəbay anak,

iken ki təra wan uno.†»

A jan 'am ataya nà, anà Yesu a kərtek. 6 Aday asa, à alay a Mbərom i sa slənay anan ahay wan anahan mənduwel a pə daliyugo ata nà, a wa:

«Maslay a Mbərom ahay fok tə̂ həran nga.‡»

7 Pə maslay a Mbərom ahay ite nà, a wa:

«Maslay a Mbərom ahay tinen ɗo si mer su way anahan ahay.

Tinen kawa maɗ, aday kawa miresl sə uko ahay re.§»

8 Əna pə Wan a Mbərom a kutok nà, Deftere a Mbərom a wa:

«Iken nə Mbərom, ki ga bahay pa sə viyviya awan,

aday ki lavan nga anà ɗo anak ahay tə cəveɗ awan.

9 Kə pəlay ɗukwen way ɗiɗek aya awan,

aday way sə sədœk cəna, a nak itəbay.

Anga nan, Bəbay anak Mbərom a ngamak, a varak ataslay mivel,

aday a təra iken ɗo məduwen a pa nga su ɗo pə cakay anak ataya fok.*»

10 Deftere a Mbərom a ja asa, a wa:

«Bahay, à alay ana way ahay sə dazlan ata nà,

kə ndakay daliyugo nə tə alay anak awan,

aday kə ndakay mburom re.

11 Way anak sə ndakay ataya fok ti ndav,

əna iken a nə ki ga inde pa sə viyviya awan.

Way ataya fok ti i ga məduwer kawa zana sa nes ata awan.

12 Ki i lapay atan wa, kawa ɗo sə lapay anan wa zana anahan məduwer a ata awan.

Way ataya ti mbəɗa kawa zana a'am a sə pəkay ahay wa ata awan.

Əna iken ki mbəɗa itəbay,

sifa anak i ndav itəbay re.†»

13 Kula Mbərom kà jak anan 'am a anaya anà maslay anahan ahay bay:

«Njahay tə day sə alay puway uno,

aday ɗo maniɗe anak ahay fok nà,

ni təra atan ɓile anak aya awan.‡»

A jan 'am ataya matanan nà, anà wan anahan a ɗəkɗek. 14 Maslay a Mbərom ahay nà, tinen apasay sa gan mer su way anà Mbərom ahay cəna coy. I slan atan saa man zek anà ɗo saa njaɗ sifa aday sə njahay à man a Mbərom ataya awan.

2

Ɗə̂ kəɗey anan 'am a Mbərom sa jak uko ata bay

1 Kak Mbərom kà jak uko 'am tə dungo ana wan anahan cukutok nà, lele sa pak apan sləmay, anga 'am anahan nə 'am sə sləne. Bay nà, ɗi lize à cəveɗ wa. 2 Ɗa san apan zle, maslay a Mbərom ahay ta nak ta jak uko 'am sə Tawrita, winen məduwen awan. Ɗo sə ɗəfan apan bay ataya nà, tə njaɗak sariya təɗe pə ines a tinen ata awan. 3 Əna, mənuko aday nà, Mbərom kə̀ varak uko 'am anahan aday ɗâ tam à sariya anahan wa. Anga nan, kak ɗə kəɗiyek anan 'am anahan a sa jak uko ata nà, i i gak uko sariya anahan sabay kutok ɗaw? Sa nay anan ləbara ata pa 'am nə zek a Bahay a mənuko Yesu Almasihu awan. Ɗo sə sləne 'am anahan ataya, sa jan umo ləbara ata nə ɗiɗek a nə tinen awan. 4 Mbərom ɗukwen kə̀ ɗakak uko anan 'am anahan ata nə ɗiɗek awan, ta sa ka anan way masuwayan aya bayak a cara cara, aday ta sə varan məgala sa ga way ahay cara cara anà ɗo ahay tə alay ana Apasay Cəncan awan, kawa sa zlan à nga.

Yesu kə̀ ɗakak uko anan cəveɗ sa tam

5 Mbərom a ɗaf sə lavan nga anà daliyugo a mənuko sa ja apan wiya ata nà, maslay anahan ahay bay. 6 Aɗəka bay, mə vinde a à Deftere a Mbərom inde nà:

«Mbərom, ɗo zənzen a nə ma aday hus iken sə bayak apan anaw?

Winen waya aday hus ki nay sa man zek ata anaw?

7 Kə ndakay anan, winen nà, ù vo sə maslay a Mbərom ahay mənjœk.

Pə dəɓa anahan a wa, kə varan mazlaɓ, kawa mazlaɓ sə bahay.

8 Kə ɗəfak anan bahay a pa nga sə way ahay fok.*»

Mbərom kə̀ ɗəfak anan bahay a pa nga sə way ahay fok ata nà, awan a inde winen sə lavay bay nà, inde sabay. Əna həna, ɗə canan nà, winen bahay a pa nga sə way ahay fok fan bay. 9 Əna ɗə canan, kwakwa ata nà, anà Yesu, Mbərom kə̀ ɗəfak anan ù vo sə maslay anahan ahay alay a mənjœk, anga sa gan sumor anà ɗo ahay. Anga nan kutok, Yesu kà sak ɗəce aday kə̀ məcak anga ɗo ahay fok. Matanan Mbərom a varan man sə njahay sə bahay tə mazlaɓ awan. 10 Sə ndakay way ahay fok nə Mbərom, aday ta ga inde ɗukwen anga winen. Natiya a zla pi zek nà, Mbərom â ndav anan mer su way ana Yesu sa ga, tə ɗəce anahan a sə canan, aday ɗo ahay bayak a tə̂ təra wan anahan ahay, tâ zla à man sə mazlaɓ anahan kutok. Anga saa njahan atan pa 'am wa, aday saa tam atan ɗukwen, zek a Yesu awan. 11 Sə təra anan ɗo ahay ɗo cəncan aya pa 'am a Mbərom ɗukwen, Yesu awan, aday ɗo anahan a sə təra atan cəncan ataya ɗukwen, Bəbay a tinen a nə kərtek, Mbərom awan. Anga nan kutok, a zlan à nga anà Yesu a sə ngaman atan «mərak uno ahay.» 12 À Deftere a Mbərom inde nà, Yesu a jan anà Mbərom, a wa:

«Ni i taran anan 'am anak anà mərak uno ahay,

ni i hərak nga tə ara pa 'am sə ɗo ahay.†»

13 A ja asa, a wa:

«Ni mbəsakan anan zek uno nà, anà Mbərom.‡»

Aday asa, a wa:

«Nen həna, manay tu ɗo a Mbərom sə vuro ataya awan.§»

14 Ɗo a Mbərom sə varan ataya nà, tinen ɗo zənzen aya tə mez aya ì zek inde kawa mənuko. Anga nan, Yesu a ta nga anahan a ɗukwen a təra ɗo zənzen ti zek a kawa nuko, anga aday tə amac anahan â lize anan wa Fakalaw, ɗowan a sə lavan nga anà ɗo ahay tə məgala sa mac atan ata awan. 15 Yesu a ga matanan nà, anga aday zlawan sə amac â gan anà ɗo ahay sabay. Kwakwa ata nà, ɗo ahay tə njahay nə kawa ɓile ahay anga zlawan sə amac. Əna həna Yesu kə̀ təmak atan coy. 16 Yesu a nay ahay nà, sa naa man zek anà maslay a Mbərom ahay bay, əna sa naa man zek aɗəka nà, anà zahav ana Ibərahima ahay pə daliyugo a anan. 17 Aday natiya kutok, a zla pi zek nà, â təra kawa mərak anahan ataya kwa à ma inde anaw fok. A ga matanan anga aday â təra bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom, ɗo si mer su way anahan ɗiɗek a aday sumor awan. Ti mer su way anahan nà, i pəsen anan ines anà ɗo ahay, i zlahan atan anan məlmal a tinen tə Mbərom kutok. 18 Həna nà, i mba apan sa man zek anà ɗo mə njəkan atan uda ataya təte, anga winen a ɗukwen à alay a tə njəkak anan uda awan, kà sak ɗəce.

3

Yesu a zalay bije a mənuko Musa tə mazlaɓ

1 Mərak uno ahay, Mbərom kə̀ ngamak ikwen sə təra ɗo anahan ahay. Anga nan, bayiken pə Yesu aday. Winen ɗo maslan a Mbərom, aday winen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way, winen ɗowan a mənuko a sa ɗaf apan nga ata awan. 2 Sa ɗaf anan pi mer su way ata nà, zek a Mbərom awan, aday Yesu nà, a bənan à 'am wa cəveɗabay, kawa Musa sə bənan à 'am wa anà Mbərom pi mer su way anahan sa gay ahay anga ɗo su doh a Mbərom ahay fok ataya re.* 3 Lele sə həran nga anà Yesu nà, zal Musa, kawa ana ɗo ahay sə həran nga anà ɗo sa han doh zal doh ata re. 4 Tə ɗiɗek a nà, doh fok cəna, sa han anan nə ɗo, əna ɗo sə ndakay way ahay fok ite nà, Mbərom. 5 Matanan, Musa nà, winen ɗo si mer su way lele sə ɗəfan apan anà Mbərom. Mer su way anahan a nà, sə ɗakan anan anà ɗo a Mbərom ahay, way a Mbərom sa ja pa 'am ataya awan. 6 Əna Yesu Almasihu ite nà, winen nə wan sə lavan nga anà ɗo a Mbərom ahay, a ga mer su way anahan nə ta sə ɗəfan apan lele. Mənuko ɗukwen, kak ɗə pərahak anan azar sa ɗaf apan nga lele, aday sə ɗəfan iɗe anà way saa nay ata tə ataslay mivel a nà, à andav a inde ɗukwen, ɗi təra ɗo anahan ahay re.

Mbərom i varan alay a sa man uda anà ɗo anahan ahay mba

7 Anga nan, Apasay Cəncan awan a ja, a wa:

«Kak kə slənen dungo a Mbərom biten nà,

8 kâ sa kuren anan nga a kwanay ahay kawa bije a kwanay ahay kwakwa sə kuray anan nga a tinen ahay ata bay.

À alay ata nà, tinen à kiɓe inde ava kwa kuro fuɗo, tinen apan ti vəze pə Mbərom ta sə kataɓ anan.

9 Mbərom a wa: “Kwa â ga nə tə canak anan anà way uno ma ga masuwayan aya ava kwa kuro fuɗo dəp nà, tə kataɓak nen hwiya.

10 Anga nan, na mba apan sa ban mivel tu ɗo ataya təte sabay,

aday na wa: Tə jəjayak anan cəveɗ lele à mivel a tinen wa,

tə pərahak anan azar anà cəveɗ uno sabay.

11 À aga mivel uno inde, nə mbaɗak, na wa:

Kula ti zla à man uno inde lele saa man uda sabay.†”»

12 Mərak uno ahay, gen anan nga ì zek, anga aday ɗo lelibay a sa ngam sa ɗaf nga pə Yesu sabay ata â ga inde à wulen a kwanay kwa kərtek bay. Ɗo kə̀ ɗəfak nga pə Yesu sabay cəna, kə̀ larak a Mbərom, bahay sə sifa ata awan. 13 Aɗəka bay, viren anan məgala anà zek ahay pac pac, anga aday Fakalaw â njaɗ pikwen alay sa 'am sa njak kwanay bay, bina ki sa təren mə kuray nga aya aday ki gen ines ahay. Əna alay a inde mba cukutok asəne, pac pac varuko anan məgala anà zek ahay. 14 Kak ɗa mbak apan sa ban anan way a mənuko sə ɗəfay ahay apan nga kurre ataya hus à andav inde nà, ata mənuko ɗi japay tə Yesu Almasihu tə ɗiɗek a kutok. 15 Mə vinde à Deftere a Mbərom nà:

«Kak biten kə slənen dungo a Mbərom nà,

kâ saa kuren anan nga a kwanay kawa bije a kwanay ahay sə kuray anan nga a tinen ata bay.

À alay ata nà, tinen apan ti vəze pə Mbərom.‡»

16 Waya sə sləne dungo a Mbərom aday ta ma nga sə vəze apan ata anaw? Ɗo ana Musa sə təmay atan ahay à Misra wa ataya fok ba? 17 Mbərom a ga mivel ava kwa kuro fuɗo nə pa maya anaw? A ga mivel nà, pu ɗo sa ga ines ahay. Tinen nà, tə məcak à kiɓe inde tololo. 18 Mbərom a mbaɗay sa jəka: «Kula ti zla à man uno inde lele saa man uda sabay» ata nà, a ja nà, pə maya anaw? A ja pu ɗo a sə ɗəfan apan bay ataya fok.§ 19 Natiya ɗə canak anan, tə njaɗak sa zla à man sə njahay ata bay, anga tə ɗəfak nga pə Mbərom a bay.

4

1 Mbərom kə̀ zlapak i varak uko cəveɗ sa zla à man sa man uda pə cakay anahan awan. 'Am ata ɗukwen, hwiya winen inde. Anga nan, guko anan ngatay anà zek lele. Bina ɗowan â sa zluwe pə cəveɗ ata wa, aday sa njaɗ man ata sabay bay. 2 Anga mənuko ɗukwen ɗə slənek ləbara mugom a kawa ɗowan a sə kiɓe ataya re. Tinen nà, tə slənek, əna kà mak atan zek bay, anga tə ɗəfak apan nga bay. Matanan, tə njaɗak man sa man uda ata bay. 3 Man sa man uda ata nà, ana mənuko, anga ɗə ɗəfak nga pə Yesu. Mbərom a jan anà ɗo sa ngam sa ɗaf nga pə ləbara anahan mugom a itəbay ataya nà:

«Kula ti zla à man uno inde lele saa man uda ata sabay.*»

Ata nà, a nan sa ja nə man sa man uda inde fan bay bay. Bina, ɓa Mbərom a kə̀ ndəvak anan mer su way anahan sə ndakay daliyugo a kurre ata bay aday ɗaw? 4 Deftere a Mbərom winen apan i ja pə luvon sa man uda nà, a wa:

«Pə luvon cuwɓe anahan a nà, Mbərom a man uda pi mer su way anahan ahay wa fok.†»

Matanan, man sa man uda nà, inde coy. 5 'Am ata mə vinde inde re, a wa:

«Kula ti zla à man uno inde lele saa man uda ata sabay.‡»

6 Ɗo sa lah sə sləne ləbara mugom ataya ta zlak à man sa man uda ata bay, anga tə ɗəfak anan apan anà Mbərom a bay, əna man sa man uda nà, inde aday ɗo ahay inde tinen ti zla uda awan. 7 Anga nan, Mbərom a ɗaf luvon hinen miza awan, a ngaman «biten». A sa ɗaf luvon ata ɗukwen, kà vak pə dəɓa a Musa wa bayak awan, a ja anan tə dungo ana Dawuda, a wa:

«Kak biten kə slənen dungo a Mbərom nà,

kâ saa kuren anan nga a kwanay bay.»

8 Kak abay Yosuwa kà zlak anan ɗo ahay à man sa man uda mbala Mbərom ata acəkan nà, Mbərom i ja 'am sə luvon sa man uda hinen sabay. Əna tinen ɗukwen tə dəzlek bay. 9 Kak matanan nà, luvon sa man uda awan kawa ana Mbərom sa man uda pə luvon cuwɓe ata i nay ahay anga ɗo a Mbərom ahay mba. 10 Mbərom a ndav anan mer su way anahan cəna, a man uda awan. Mənuko ɗukwen, matanan re. Ɗowan a kə̀ dəzlek à man sa man uda kawa ana Mbərom ata nà, i ga mer sə awan sabay, mer su way kə̀ ndəvak. 11 Anga nan, guko məgala lele sə dəzle à man a Mbərom sə lavay anan zek sa man uda ata awan. Guko məgala anga aday ɗowan â saa zluwe pə cəveɗ wa anga kə̀ ɗəfak anan apan anà Mbərom bay kawa bije a mənuko ahay ata bay.

12 'Am a Mbərom nə, winen tə sifa awan, aday winen apan i ga mer su way kawa sa nan. A pa a zalay maslalam 'am a cew ata tə apa. A gaɗ nə hus à mivel su ɗo inde, sə gəzla anan apasay tə sifa. A gaɗ hus a sə gəzla anan man sə zlangay ana kəlakasl ahay tə uzoz a təke. A mba apan sa kay anan abayak nga su ɗo uho təte re. 13 Awan a inde winen mi ɗer zek a pa 'am a Mbərom nə inde itəbay. Way mə ndakay aya fok ta ca ike pa 'am anahan, a san atan zle kərtek kərtek. Way sə mivel a mənuko ahay fok, ɗi saa vəne anan nə pa 'am anahan.

Yesu winen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom

14 Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom inde anga mənuko, winen Yesu, Wan a Mbərom. Kə̀ jənak pə cakay a Mbərom awan à mburom. Anga nan, bənuko anan way a mənuko sa ɗaf apan nga ataya lele, ɗakuko anan anan anà ɗo ahay. 15 Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom ata nà, a san bəle a mənuko zle lele. Winen nà, kə̀ canak anan anà ɗəce ahay kawa mənuko. Ta ngak anan ɓalay pa 'am, əna kà gak ines itəbay. 16 Anga nan, hayak ikwen ahay, həɗəkuko pə cakay ana Mbərom, ɗo sa gan sumor anà ɗo ahay, mənjəna sə jəjar awan, anga aday ɗâ gan ì zek wa aday ɗâ njaɗ sumor anahan à alay a təɗe ɗa gan may ata awan.

5

1 Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way fok nà, Mbərom a walay anan à wulen sə ɗo ahay wa, anga aday â gan atan mer su way pa 'am a Mbərom. I varan way ahay anà Mbərom anga ines a tinen a sa ga ataya awan. 2 Ɗo sa san awan bay ataya aday tinen apan ti zluwe à cəveɗ wa ataya nà, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ata nà, a san sa gan atan nga zle, anga winen a ɗukwen bəle a kawa tinen awan. 3 Anga nan, i varan way ma sla dungo aya à Mbərom anga ines anahan aya aday anga ines sə ɗo ahay re. 4 Ɗowan sə walay zek anahan pi mer su way ata nà, ibay. Sə ngaman pi mer su way ata cəna, zek a Mbərom awan, kawa anahan sə ngaman apan anà Haruna ata awan. 5 A təra tə Almasihu ɗukwen, matanan. A walay zek anahan anga sa njaɗ mazlaɓ sə təra bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom bay. Sə ngaman apan nà, zek a Mbərom awan. A jan nà:

«Iken nə wan uno.

Biten nə tərak Bəbay anak.*»

6 À man hinen inde ɗukwen, a jan nà:

«Iken ɗo sə gəɗan dungo anà way pa sə viyviya awan,

kawa Maliki Sadaka.†»

7 À alay Yesu winen pə daliyugo mba ata nà, a san zle, Mbərom nə məgala anahan inde sa tam ɗo à amac wa. Anga nan, a gan amboh tə məgalak a, tə ayam awan, aday Mbərom â tam anan à amac wa. Mbərom a slənan anan, a slabakay anan à məke wa, anga a ɗəfan apan. 8 Kwa â ga nə winen Wan a Mbərom dəp nà, a tətak sə ɗəfan apan anà Mbərom tə cəveɗ sə ɗəce. 9 A ndav anan mer su way anahan cəna, a təra ɗo sa tam anan ɗo sə ɗəfan apan ahay fok, aday tâ ga inde pa sə viyviya awan. 10 Mbərom a ɗaf anan bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom nə kawa ana Maliki Sadaka ata awan.

Gen anan nga ì zek à cəveɗ a Mbərom inde

11 Way ahay inde bayak a sa jak ikwen pə Maliki Sadaka. Əna ma da 'am a sa jak ikwen anan, anga ki slənen anan bəse bay. 12 Alay a kà slak həna təɗe ki təren ɗo sə ɗakan anan way anà ɗo ahay ite, əna hwiya ki gen anan may ɗo ahay tə̂ ɗakak ikwen anan way cacəɗew aya à 'am a Mbərom inde asa. Abay ki pen nə way sa pa su ɗo məduwen aya coy, əna ki gen anan may həna nà, anà pay kawa gwaslay ahay mba. 13 Ɗowan a winen apan i sa pay cəna, winen gindez a mba. Ɗo matanan ata nà, a san awan fan bay, a gəzlan alay anà way ahay pi zek wa tətibay. 14 Ɗo məceɗ aya nə ta slak sa pa ɗaf tœtəɗo awan. Tə tətakak aday sa mba apan sə gəzlan alay pi zek wa anà way ahay, lele aya tə lelibay aya re.

6

1 Kak matanan cukutok nà, mbəsakuko anan way a mənuko sə tətak pə Almasihu wa cəɗew ataya mə dədəɓa aday, zluko pa 'am saa tətak way su ɗo məduwen aya awan. Ɗə pəkak anan saray su doh a coy. Ɗə mbəɗek apan maza sabay. 'Am sa yam pə ines, 'am sə mbəsak mer su way kəriya aya awan, 'am sa ɗaf nga pə Mbərom, 2 'am sa ga baptisma tə cəveɗ awan, 'am sə ɗəfan alay pa nga anà ɗo ahay tə sləmay a Mbərom nə kəkəmaw, 'am sə aslabakay su ɗo ma mac aya à məke wa, ta 'am sə sariya a Mbərom, way ataya fok, mi tətakak ikwen anan maza sabay. 3 Ɗi mbəɗek pə way ataya sabay. Kà zlak anan à nga à Mbərom a nà, ɗi ga way maza aya pa 'am.

4 Kak ɗo ahay tə mbəɗahak anan lœn à Mbərom nà, ɗowan i mba apan sa may atan pə cəveɗ sa yam pə ines a tinen maza sabay. Ɗo ataya nà, tə canak anan anà jiyjay a Mbərom, tə təmahak magwagway anahan sə gəzlan anà ɗo ahay ata re, tə təmahak Apasay Cəncan a re. 5 Tə canak anan, 'Am a Mbərom nə lele, tə sənak məgala sə daliyugo saa nay ata re. 6 Aday, kak ɗo matanan ataya tə zluwek à cəveɗ a Mbərom wa nà, cəveɗ inde sa may atan saa yam pə ines a tinen ahay sabay, anga kə̀ tərak kəlkal kawa tə daray anan Wan a Mbərom pə dədom mə zləlngaɗ a maza awan, aday tə gənahak anan pa 'am sə ɗo ahay fok re.

7 Bayiken pə yugo aday. Iven a taa ga nà, yugo a sa anan aday a ga way sa pa lele, aday way sa pa ata a man zek anà ɗo sə guvo awan. Kawa sa ja nà, Mbərom a ɗaf ngama pə yugo ata awan. 8 Aya əna, kak guvo kà hak adak tə gujeɗ nà, i man zek anà ɗowan bay, Mbərom i i tahasl anan wa coy aday i i lize anan wa sə coy.

9 Car uno ahay, kwa â ga nə ɗa ja matanan ɗukwen, ɗa san apan zle, kwanay nà, ka ta pərihen anan azar nə anà cəveɗ lele awan, aday Mbərom i tam kwanay. 10 Mbərom nà, a gan anà ɗo ahay nə way tə cəveɗ aya vərre. I mbəɗek anan mer su way a kwanay sa ga lele aya à nga wa bay. Kawa sa ja nà, sə ɗakay anan kə pəlen Mbərom nə, mer su way a kwanay sa ga sa man zek anà ɗo a Yesu ahay, aday ana kwanay sa man atan zek hwiya ata awan. 11 A nan umo nà, pərihen anan azar sa ga məgala matanan hwiya, hus à ndav a inde, kâ si yen nga bay. Matanan ki njiɗen anan way a kwanay sə ɗəfan iɗe ata awan. 12 Kî gen isew bay. Təren aɗəka nà, kawa ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay sə səmen anà way ahay fok ataya awan. Sa njaɗ anan way a Mbərom sə zlapay anan ataya nə tinen a kutok.

Way a Mbərom sə zlapay anan ataya fok, ti təra

13-14 Ɗa san apan zle, kwa həna kabay, Mbərom kə̀ zlapak anan tə way anà Ibərahima. A wa: «Tə ɗiɗek a ni ɗaf apak alay sə wasay anan zahav anak bayak awan.*» A mbaɗay nə tə sləmay anahan awan, anga ɗowan inde sə zalay Mbərom ibay. 15 Ibərahima a sləne matanan cəna, a ga ngatay, aday way a Mbərom sə zlapay anan i varan ata, kə̀ njaɗak anan acəkan re.

16 Ɗo ahay tinen apan ti mbaɗay nà, tə mbaɗay tə sləmay su ɗo sə zalay atan ata awan. Ata a mba apan sa ndav anan 'am à wulen sə ɗo ahay wa acəkan. 17 Anga nan, Mbərom a mbaɗay. A nan sə ɗakan anan anà ɗo winen sə zlapan atan anan tə way ataya nà, i mba apan sə mbəɗahan alay anà way anahan sə zlapay anan ata tətibay. Anga nan, a zlapay aday a saa mbaɗan pa nga wa. 18 Natiya, way ahay inde cew nə tə mbəɗa itəbay: atə azlapay tə ambaɗay a Mbərom. I mba apan sa gaɗ uda mungwalay itəbay. Mənuko ɗo sa tam à man ana Mbərom ataya nà, way a anan i varak uko məgala sə ɗəfan iɗe anà way a Mbərom sə zlapak uko anan i varak uko ata awan. 19 Way ata a bənak uko mbac nə hərap lele pa 'am a Mbərom, kawa njamde sə tavay anan kwalalan à a'am inde ata awan. Anga nan, ɗə takas anan zana sə gəzla anan man cəncan a pi zek wa tə ɗo ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ata, aday həna ɗi zla pə cakay a Mbərom təte kutok. 20 Yesu kə̀ lahak sa zla uda pa 'am a mənuko anga mənuko, bina kə̀ tərak bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom pa sə viyviya awan, kawa ana Maliki Sadaka ata awan.

7

Maliki Sadaka, ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom

1 Maliki Sadaka sə ɗowan ata nà, winen bahay sə Salem, winen ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom sə bagəbaga mburom. À alay a inde nà, Ibərahima a zla à vəram, a mbasay pə bahay ahay. À alay a winen apan i may agay nà, Maliki Sadaka ata a zla pə cakay anahan, a ɗaf apan alay sə mazlaɓ anahan. 2 Ibərahima ata, a varan way anà Maliki Sadaka alay mbok* nà, a var wa kərtek pə way sə vəram anahan ahay wa fok.† Maliki Sadaka ata nà, sləmay anahan a a nan sa ja nə Bahay sə Ɗiɗek. Aday winen Bahay sə Zay re, anga winen bahay sə wulen su doh sə ngaman Salem ata awan, aday Salem a nan sa ja nə «zay». 3 Ɗowan ata nà, ɗowan a san bəbay anahan a bay, ɗowan a san may anahan a bay. Kwa bije anahan ahay ɗukwen, ɗowan a san atan bay re. Tə wahay anan siwaw, a mac siwaw ɗukwen, ɗowan a san bay. Winen kawa Wan a Mbərom, anga i njahay ɗo sə gəɗan dungo anà way pa sə viyviya awan.

4 Cen apan aday. Maliki Sadaka ata nə winen məduwen awan. Ibərahima nà, bije sə Isəra'ila ahay, əna kə̀ gəɓak way ahay à vəram wa, a varan wa alay mbok nà, kərtek anà winen. 5 Zahav ana Lewi ahay azar aya tə tərak ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom. Tawrita a Musa a ja nà, Isəra'ila ahay tə̂ varan atan à way a tinen ahay wa fok, alay mbok nà, kərtek.‡ A nan sa ja, ti təma way ataya nə à alay ana mərak a tinen ahay wa, kwa â ga nə tinen ɗukwen wan ana Ibərahima ahay. 6 Əna Maliki Sadaka nà, winen zahav ana Lewi itəbay, əna Ibərahima kə̀ varak anan way alay mbok nà, kərtek. Ibərahima nà, Mbərom a zlapan sə varan way nə anà winen. Əna Maliki Sadaka a ɗaf alay sə mazlaɓ pə Ibərahima, bina Ibərahima a ɗaf alay sə mazlaɓ pə Maliki Sadaka bugol bay. 7 Aday ɗa san apan zle re, ɗo sa ɗaf ngama pu ɗo nà, a zalay ɗowan anahan a sa ɗaf apan ngama ata awan.

8 Ɗo sə zahav ana Lewi ahay sə təma alay mbok nà, kərtek ataya fok ɗukwen, ta taa mac re. Əna Maliki Sadaka, ɗo sə təma alay mbok nà, kərtek kawa ana Deftere a Mbərom sa ja ata nà, winen a mac itəbay. 9 Ɗi mba apan sa jəka Lewi nà, wan anahan ahay tə təmahak pu ɗo a tinen ahay wa alay mbok nà, kərtek ata, kə̀ varak anan way ata anà Maliki Sadaka ata re, anga bije anahan Ibərahima kə̀ lahak sə varan coy. 10 Kawa sa ja bine siwaw nà, à alay a Ibərahima sə varan way ata anà Maliki Sadaka aday tə wahak Lewi fan bay ata nà, Lewi kə̀ varak anan tə alay ana bije anahan Ibərahima ata coy.

Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom maza inde, kawa Maliki Sadaka

11 Mer su way su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom à zahav ana Lewi ata nà, kà mbak apan sa ndav anan wa way a Mbərom sa gan may ata bay. Abay â mba apan sa ndav anan wa təte cəna, ɗi gan may anà ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom maza, kawa ana Maliki Sadaka ata, sabay. Abay i slahay nà, pu ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom pə slala ana Haruna cəna coy. Mbərom a varan Tawrita anà ɗo anahan Isəra'ila ahay nà, à alay ana ɗo sə zahav ana Lewi inde. 12 Kak Mbərom kə̀ mbəɗahak anan slala su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom cəna, ata Tawrita i mbəɗa ite re. 13 Ɗa ja way a anaya nà, pə Bahay a mənuko Yesu, winen ɗo sə slala hinen cara. Ɗowan inde pə zahav anahan kà gak mer su way ata ù doh sə mazlaɓ a Mbərom kulibay. 14 Ɗa san apan zle, Bahay a mənuko Yesu nà, zahav ana Yahuda. À alay ana Musa sa ja 'am pu ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom ahay nà, a ja nə pə zahav ana Lewi, bina pə zahav ana Yahuda bay. 15 'Am a anan i zəga apan sə banay həna aɗəka bugol: Ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom hinen, kà nak, winen kawa Maliki Sadaka. 16 Ɗowan ata a təra ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom nà, anga 'am sə Tawrita bay. Winen nà, a təra ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom nà, anga məgala anahan inde sə njahay tə sifa pa sə viyviya ata awan. 17 Mə vinde inde à Deftere a Mbərom, a wa:

«Iken ɗo sə gəɗan dungo anà way pa sə viyviya awan,

kawa Maliki Sadaka.§»

18 Mbərom kə̀ mbacak anan wa nga sa 'am mə baslay a kwakwa ata awan, anga winen bəle awan, a man zek anà ɗo ahay tətibay. 19 Tawrita a Musa nà, kà mbak apan sə təra anan ɗo ahay, ɗo cəncan aya pa 'am a Mbərom bay. Həna nà, way sə zalay Tawrita inde, way a mənuko sə ɗəfan iɗe ata awan. Sə varak uko cəveɗ sə həɗek nuko pa 'am a Mbərom nə winen awan.

20 Way hinen nà: À alay a Mbərom i sa ɗaf anan Yesu bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom ata nà, a mbaɗay apan aday. À alay ana ɗo sə zahav ana Lewi ahay sə təra ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom ata nà, ɗowan kə̀ mbaɗak apan itəbay. 21 Əna Mbərom a mbaɗan anà Yesu ta sa jan nà:

«Nen Mbərom Fetek, nə mbəɗa itəbay.

Nə mbaɗak, ki təra ɗo sə gəɗan dungo anà way pa sə viyviya awan.*»

22 Anga nan kutok, kuse Yesu a, 'am a Mbərom sa ɓan tə ɗo ahay ata, winen a zalay 'am mbala anahan sa ɓan tə ɗo ahay kwakwa ata awan.

23 Way hinen inde re: Ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom ahay nà, tinen mənjœk bay, anga ta mac wa kwerkwer, tə mbəsakan mer su way ata anà ɗo hinen ahay asa. 24 Əna Yesu nə a mac itəbay, a ga mer su way anahan pa sə viyviya awan. 25 Anga nan, i mba apan sa tam ɗo ahay kawa ana tinen sa nay ahay pa 'am a Mbərom tə alay anahan ata awan. Anga winen ɗo tə sifa awan, i taa ga amboh anga tinen sə coy.

26 Winen nà, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom a təɗe anga mənuko ata awan. Winen ɗo cəncan awan. Atahasl inde à winen inde itəbay, kà gak ines itəbay re. Winen cara pi zek wa tu ɗo sə ines ahay. Mbərom a ɗaf anan winen nà, pə cakay anahan à mburom. 27 Yesu nə winen kawa bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom azar ataya bay. A gan may sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom pac pac itəbay. Kwa â ga nə sa nga anahan awan, kwa â ga nə sə ines sə ɗo ahay, a gan may bay. A var anan nga anahan nə saray kərtek, à alay anahan a sa mac pə dədom mə zləlngaɗ ata awan. 28 Tawrita ana Musa a ɗaf kawa ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay nà, ɗo zənzen aya awan, əna ta slak bay, anga tinen ɗo sa ga ines ahay re. Aya əna, à alay a Mbərom sə mbaɗay pə dəɓa ana Tawrita wa ata nà, 'am anahan ata a njahay à yime ana Tawrita inde kutok. Mbərom a ɗaf Wan anahan bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom. A ndav anan wa way a Mbərom sa gan may ata sə coy kutok.

8

Ɗowan inde sa ga mer su way anga mənuko, winen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom

1 Way a məduwen a à 'am a manay sa jak ikwen ayak ata inde nà, həna: Ɗowan inde sa ga mer su way anga mənuko aɗəka, winen bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom. Winen mə njahay a à mburom à alay puway ana Mbərom Ba Məgala. 2 Kwakwa ata nà, ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom ta ga mer su way a tinen nə à jawjawa sə mazlaɓ a Mbərom inde, ɗo ahay sə ndakay ata awan. Yesu ite nà, a ga mer su way anahan nà, à man cəncan awan, pə cakay a Mbərom à jawjawa sə mazlaɓ a Mbərom inde ɗiɗek a, Mbərom sə ndakay ata awan.

3 Mbərom a ɗaf bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay nà, anga sə varan way aday sə gəɗan dungo anà gənaw ahay. Matanan re, lele ɗukwen ɗo mbala mənuko i njaɗ awan a sə varan anà Mbərom a re. 4 Abay â ga nə winen pə daliyugo aday nà, Yesu i təra ɗo sə gəɗan dungo anà way a bay jiga awan, anga ɗo ahay inde coy, tinen apan ti taa varan way à Mbərom a kawa ana Tawrita awan. 5 Ɗo ataya nà, ta taa ga mer su way a tinen ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, əna doh ata ɗukwen, winen minje su doh sə mazlaɓ a Mbərom a ɗiɗek ata à mburom ata awan. À alay Musa i saa ndakay jawjawa sə mazlaɓ a Mbərom nà, Mbərom a jan nà: «Pak sləmay lele, ɓəɓot anan nə kawa anuno sa kak anan ahay à ɓəzlom wa ata awan.*» 6 Yesu nà, mer su way anahan nə a zalay su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom ataya fok. Anga, tə winen, Mbərom a ɓan 'am zal way anahan sa ɓan tə ɗo ahay kwakwa ata awan, aday way anahan sə zlapay anan i varak uko ata ɗukwen, a zalay winen a kwakwa ata re.

7 Kak abay 'am a Mbərom sa ɓan tə ɗo ahay kwakwa ata kə̀ tərak way lele coy nà, Mbərom i gan may abay sa ɓan 'am maza wiya sabay. 8 Əna ɗa ca apan həna nà, kà slak bay acəkan, anga Mbərom winen apan i gafan atan 'am pə way ahay inde bayak awan, aday a jan atan nà:

«Luvon a inde i nay ahay, ni ɓan 'am wiya tu ɗo sə Isəra'ila ahay, aday tu ɗo sə Yahuda aya təke.

9 'Am ata i ga minje tə aɓan 'am uno tə bije a tinen ahay kwakwa ata sabay.

À alay a nen sə bənan atan ahay alay à Misra wa ata nà, mə ɓanak 'am,

əna tə ɗəfak anan apan bay,

aday nen Mbərom Fetek, nen ɗukwen nə mbəsakak atan.

10 Alay a kà slak nà, ni ɓan 'am tə tinen.

Ni ɗaf anan 'am uno à abayak nga a tinen inde,

aday ni vinde anan 'am uno pə mivel a tinen re.

Ti təra ɗo uno ahay,

nen ni təra Mbərom a tinen.

11 Ɗowan inde i gan may sə tətakan anan way anà ɗowan sabay,

ɗowan i jan anà ɗo hinen: “San Mbərom” sabay,

anga i bənay pə məceɗ aya wa, hus pə gwaslay ahay,

ɗo ahay fok ti san nen.

12 Ni pəsen atan anan huwan a tinen ahay,

ni may anan ahay ines a tinen ahay à nga inde sabay.†»

13 Ana Mbərom a sa ja 'am sa ɓan 'am wiya ata nà, a təra anan winen mama'am ata, way kwakwa awan. Way a kwakwa ata aday məduwer ata nà, winen apan i lize bəse coy.

9

Aɓan 'am məduwer a tə aɓan 'am wiya awan

1 À alay ana Mbərom sa ɓan 'am a mama'am ata nà, Tawrita inde sə ɗakan anan anà ɗo ahay cəveɗ sə həran nga anà Mbərom. Man sə həran nga anà Mbərom inde mə lavay zek a re. 2 Tə ndakay jawjawa, tə gəzla anan man cew. Day mama'am awan, tə ngaman man cəncan awan, ta ɗaf uda way sə lalam aday tabal tə pen mə varan a à Mbərom aya apan. 3 Day a hinen ata ɗukwen, mə gəzla pi zek wa tə winen mama'am ata nə tə zana, aday tə ngaman anà day ata nà, man a Mbərom cəncan awan. 4 À man ata kutok, tə ndakay uda ruwec sə gura, sə vakan apan ləluway anà Mbərom. Ta ɗaf uda zəndok sə aɓan 'am a Mbərom, mə ndakay a nə tə gura. À zəndok ata inde asa, tuwez sə gura uda re, ta ɗaf uda way sa pa sə ngaman manu, Mbərom sə gucen atan ahay à mburom wa ata awan.* Sukol ana Haruna sa ɗa ata inde à man ata à zəndok inde.† Aday kon ana Mbərom sə vinden ahay apan 'am ma ɓan a anà Musa ataya uda à man ata re.‡ 5 Pa nga sə zəndok ata ɗukwen, tə ɗəfak apan awan aya inde kawa maslay a Mbərom ahay. Awan ataya tə ɗakay anan Mbərom winen inde à wulen sə ɗo ahay tə mazlaɓ awan. Awan ataya nà, tə bərgaslay aya awan, ta ka anan bərgaslay a tinen sa man nga à mburom, à man sa pak mez sə gənaw ahay aday Mbərom â pəsen anan ines à ɗo ahay ata awan. Həna nà, alay a inde sə təker way pə awan ataya fok bay.

6 Natiya, tə ndakay anan way ataya à man ata kutok nà, ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay ta taa zla nə ù doh a mama'am ata awan, aday ta taa ga uda mer su way a tinen ahay nə pac pac. 7 À day su doh a mə slala cew ata nə, sa zla uda nà, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom ata ɗəkɗek. Ava daz nà, a zla à man ata ɗukwen saray kərtektəkke. I i zla uda ɗukwen, i pak mez sə gənaw à alay inde aday i varan anan mez ata anà Mbərom. Ata Mbərom i pəsen anan ines anahan pi zek tə ines sə ɗo ahay sa ga mənjəna sa san apan ataya təke fok. 8 Apasay Cəncan a a nan sə ɗakak uko anan nə 'am a həna ana awan: Kak jawjawa a mama'am ata inde hwiya cəna, cəveɗ inde mə təɓa sa zla à man a Mbərom cəncan a fan bay. 9 Way ataya tə ɗakay anan nə way a sə təra həna biten ataya awan. A nan sa ja nà, way sə ɗo ahay sə waslay aday sə varan anà Mbərom ataya nə ti mba apan sə banay anan mivel su ɗo sa var way ata pa 'am a Mbərom bay. 10 Way ataya tə ɗakak uko anan way pa 'am sə way sa pa, pa 'am sə way sa sa, pa 'am sə banay way kawa sa zlan à nga à Mbərom. Way ataya ɗukwen, way pa 'am sa zlay si zek, bina pə mivel su ɗo zənzen a bay, aday tə njahay nə mənjœk cəna coy, hus pə luvon a Mbərom i mbəɗahan alay anà way ahay, aday i ma atan wa way məduwer ataya awan.

11 Həna nà, Almasihu kà nak ahay coy. Winen nà, bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay. Way a mənuko sa njaɗ lele ataya fok ta nay nà, à alay anahan a wa. Doh a aday Yesu a ga uda mer su way anahan ata nà, a zalay doh mbala ana ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay kwakwa sa taa ga uda mer su way a tinen ata awan. Sə ndakay anan doh ata nà, ɗo zənzen a bay, Mbərom a tə alay anahan awan. Aday doh ata ɗukwen, winen pə daliyugo à man a anan bay. 12 À alay a Almasihu i sa zla à man a Mbərom a cəncan ata nà, kə̀ gəɓak mez sə vuwar sə awak ta sa wan sa sla ahay à alay inde bay. A gəɓa aɗəka nà, mez si zek anahan awan, a zla anan à man a Mbərom a cəncan ata saray kərtektəkke. Natiya kutok, a tam mənuko tə mez anahan ata pa sə viyviya awan.

13 Kwakwa ata nà, ta taa waslay nə vuwar sə awak tə guson sa sla aya sə kwecek mez a pə ɗo ahay aday ines a tinen ahay â ga inde pə iɗe a Mbərom sabay. Ta taa waslay təkalak sa sla aday sə vakan à Mbərom, ata ti ra rəɓa anahan a sa pak pə ɗo ahay. Natiya kutok, ɗo sa nes anan anjahay a tinen tə Mbərom ataya ti təra ɗo cəncan aya asa. 14 Aya, kak matanan cukutok nà, mez a Yesu nà, tə məgala a zal mez sə gənaw a tinen kwakwa ataya awan. Almasihu a gəɓa anan zek anahan, a var anan anga Mbərom tə alay anahan awan, aday tə məgala sə Apasay Cəncan a winen inde pa sə viyviya ata awan. Way anahan a sə varan à Mbərom ata nà, cəncan a tə mindel, a mba apan sə banay anan mivel a mənuko təte, anga ɗâ ga ines ahay sə varak uko amac sabay, əna ɗi ga aɗəka nà, mer su way a Mbərom bahay sə sifa kutok.

15 Tə way ana Yesu a sa ga ata kutok, winen ɗo sa zlah anan məlmal a Mbərom tə ɗo ahay, anga Mbərom kə̀ ɓanak 'am wiya tə tinen. Anga nan, ɗo ana Mbərom sə ngamay ataya ti njaɗ way a Mbərom a sə zlapay anan i varan atan kawa anahan a sa ja i varan atan anan sə coy ata awan. I təra matanan anga Yesu kə̀ məcak anga ɗo sa nes anan 'am a Mbərom sa ɓan məduwer ataya ata awan. Tə amac anahan ata nà, a bəmbaɗay atan ahay à atahasl a tinen ahay wa.

16 Kak ɗowan kà jak 'am sə gəzla anan zlile anahan aday a saa mac cəna, ɗo ahay ti saa ga anan mer su way a nə si winen a i mac aday ata ti saa gəzla anan zlile anahan ata awan. 17 Kak ɗowan sa ja 'am ata winen tə sifa mba cəna, 'am anahan a sa ja ata nə məgala uda ibay. Anga ta saa ga anan way anahan sa ja ata cəna, a mac aday. 18 Matanan ɗukwen, à alay a Mbərom sa ɓan 'am tə ɗo ahay ata nà, a wa gənaw â mac aday mez a â pəkay. 19 Musa a ɗakay anan Tawrita fok pa 'am sə ɗo ahay fok nà, a gəɓa mez sə wan sa sla ahay tə vuwar sə awak ahay tinen sə gəɗan dungo ataya, tə japay anan tə a'am. A ra daslam ahay pi zek tə sibœk sə təman ɗəzɗaz aya awan, a pak anan à mez ata inde, a kwecek anan mez pə Deftere sə Tawrita tə winen awan, aday a kwecek anan mez pə ɗo ahay tə winen a re. 20 A jan atan, a wa: «Həna anan nà, mez a Mbərom sa ɓan anan 'am tə kwanay ata awan. A jak ikwen nà, ɗəfen anan apan lele.§» 21 Musa a kwecek mez ata pə jawjawa sə mazlaɓ a Mbərom tə way a tinen sa ga anan mer su way uda ataya təke fok matana re. 22 À alay ana Tawrita sə lavan nga anà ɗo ahay ata nà, tə banay way ahay alay avan nə tə mez. Matanan, mənjəna mez sə pəkay cəna, Mbərom a pəse ines sə ɗo ahay bay.

Mez a Yesu a banay ines sə ɗo ahay

23 Matanan, na jak, na wa: Way sə kwakwa ataya fok tə banay atan tə mez matanan ata nà, sə ɗakay anan way sə təra à mburom ataya awan. Tə banay way ahay kwakwa ata nà, kawa ana Tawrita sa jan atan ata awan. Əna pə way ɗiɗek aya à mburom ata nà, a nan à Mbərom nə mez sə zalay sə gənaw ataya awan. Winen lele ata nà, zek a Yesu a sa var anan ata awan. 24 Ɗa san zle kutok, Almasihu nə kà zlak à man a Mbərom cəncan a mbala ana ɗo ahay sə ndakay ata itəbay. Wita nà, mezeze sa man cəncan a ɗiɗek a à mburom ata awan. Əna winen a zla nà, à mburom pə cakay a Mbərom. Həna nà, winen pa 'am a Mbərom anga sa ga amboh anga mənuko kutok. 25 Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay à man a Mbərom cəncan a ata nà, ta zla uda nə pə ava pə ava. Ta zla uda ɗukwen tə mez sə gənaw ahay à alay inde, mez si zek a tinen a bay. Əna Almasihu nà, a var nə nga anahan awan, aday a var anan ɗukwen, saray kərtek coy, kə̀ mənahak anan itəbay. 26 Â ga matanan bay nà, abay i mənahan anà ɗəce anahan ahay saray bayan a re. Bina kwa pə ana Mbərom sə ndakay anan daliyugo nà, i taa mac anga ɗo anahan ahay pə ava pə ava. Əna matanan bay, a nay ahay nə saray kərtek, aday à alay a uho kwakwa ata winen apan i ndav coy ata awan. A var anan zek anahan kawa way ma sla dungo a anà Mbərom, anga sə pəse anan ines sə ɗo ahay sə coy. 27 Kuwaya i mac nə saray kərtek. Pə dəɓa anahan a wa cəna, Mbərom i gan sariya. 28 Almasihu ɗukwen a var anan nga anahan nà, saray kərtektəkke coy sə pəsen anan ines anà ɗo ahay bayak a kutok. I i may ahay pac a inde ɗukwen mə slala cew awan. I may saa pəse ines ahay sabay, əna sa naa tam anan ɗo sa ba anan ataya fok.

10

1 Tawrita ana Musa winen kawa mezeze sə way sə ɗakay anan way lele aya saa təra pa 'am ataya awan. Aday mezeze sə way ataya ɗukwen, winen kawa zek ana way ataya bay re. Pə ava pə ava, ɗo ahay tə varan way anà Mbərom nə sə həɗəken pə cakay, əna way ataya ti njaɗ sə təra ɗo cəncan aya bay hwiya. 2 Kak abay ɗo ahay tə təra cəncan aya pa 'am a Mbərom tə way ma gaɗ dungo aya nà, ti var way ma gaɗ dungo aya sabay biɗaw? Bina ti təra cəncan a nə saray kərtek cəna coy, ti gan may anà apəse ines sabay. 3 Aɗəka bay, way a mə varan a anà Mbərom ataya nə ta man atan anan ahay à nga inde pə ava pə ava nà, ines a tinen ahay, 4 anga mez sə guson sa sla ta sə vuwar sə awak aya a mba apan sə banay anan ines sə ɗo ahay bay.

5 Anga nan kutok, à alay ana Almasihu i sa nay ahay pə daliyugo ata nà, a jan anà Mbərom, a wa:

«A nak tə̂ gəɗan dungo anà gənaw ahay anga iken bay,

a nak tə̂ varak awan bay re.

Əna kə varak uno zek su ɗo zənzen awan aday nə̂ varak anan.

6 Gənaw a ma tak ataya ta zlak anak à nga bay.

Way sə ɗo ahay sa var anga sə pəse anan ines a tinen ahay ata ɗukwen, kà zlak anak à nga bay re.

7 Anga nan kutok na wa: Mbərom, nen həna!

Ni zla pə daliyugo saa ga way sa zlak à nga,

kawa mə vinde a à Deftere anak inde pi nen ata awan.*»

8 Almasihu a ja aday nà: «A nak tə̂ gəɗan dungo anà gənaw ahay anga iken aday tə̂ varak awan bay re. A nak tə̂ təkak gənaw ahay bay re. Aday a nak tâ pak mez sə gənaw ahay anga sə pəse ines sə ɗo ahay bay re asa.» Kwa â ga nə ta var way ataya ɗukwen, tə ɗəfan apan anà Tawrita dəp nà, a nan anà Mbərom a bay. 9 'Am mə slala cew a nə a wa: «Mbərom, nen həna! Ni zla pə daliyugo saa ga way sa zlak à nga.» Matanan nà, a nan sa ja nə Mbərom kə̀ mbacak anan wa agəɗan dungo anà way kawa sə kwakwa ata awan, aday a ɗaf uda way maza wiya awan: amac a Yesu. 10 Natiya kutok, ɗə tərak ɗo cəncan aya pa 'am ana Mbərom, anga Yesu Almasihu kà gak way sa zlan à nga anà Mbərom, aday kə̀ varak anan zek anahan kawa way ma sla dungo awan, a mac saray kərtektəkke coy.

11 Ɗo sə gəɗan dungo anà way à wulen sə Yahuda ahay nà, tinen mə tavay aya sa ga mer su way a tinen nə pac pac, ti mənahan anà agəɗan dungo à gənaw ahay maza awan. Əna way a tinen a sa var ataya ɗukwen, ta mba apan sə pəse anan ines sə ɗo ahay bay re. 12 Əna Yesu Almasihu nà, a var nə zek anahan awan, a var anan saray kərtek sə pəse anan ines sə ɗo ahay pa sə viyviya awan. Pə dəɓa anahan a wa, a njahay way anahan à alay puway a Mbərom. 13 Həna nà, winen apan i ba alay a Mbərom saa təra anan ɗo maniɗe anahan ahay fok ɓile anahan aya ata awan. 14 Tə way anahan a sə varan anà Mbərom ata kərtektəkke, kə̀ tərak atan ɗo mənjəna ines aya pə iɗe a Mbərom, kə̀ tərak atan ɗo cəncan aya pa 'am a Mbərom sə coy re.

15 Apasay Cəncan a ɗukwen kà jak uko anan 'am ataya tinen ɗiɗek aya coy re. A wa:

16 «Nen Mbərom Fetek, alay a kà slak nà, ni ɓan 'am tə tinen.

Ni ɗaf anan 'am uno à abayak nga a tinen inde,

aday ni vinde anan 'am uno pə mivel a tinen aya re.†»

17 Aday a ja asa:

«Ni may anan ahay huwan a tinen ahay tə ines a tinen ahay à nga inde sabay.‡»

18 Mbərom kə̀ pəsek anan anan ines anà ɗo ahay cukutok nà, ɗo ahay ti gan may sa var awan a maza re anga sə pəse ines asa ɗaw?

Həɗəkuko pə cakay ana Mbərom

19 Mərak uno ahay, kak matanan cukutok nà, amac ana Yesu aday mez anahan sa pak ata nà, tə varak uko cəveɗ sa zla à man a Mbərom cəncan a kutok. 20 Yesu kə̀ ngərwak anan zana sə gəzla mənuko pi zek wa ta man a Mbərom cəncan ata awan, a təɓak uko anan cəveɗ a sa zla ù doh ata awan. Cəveɗ ata ɗukwen, winen wiya aday ɗi njaɗ sifa nà, tə winen awan. Zana anahan sə ngəraw anan ata nà, winen zek anahan a ɗo ahay sə daray anan pə dədom mə zləlngaɗ ata awan. 21 Natiya kutok, ɗo sə gəɗan dungo anà way anga mənuko inde məduwen a winen a gan nga anà ɗo a Mbərom ahay fok. 22 Anga nan, hayak ikwen ahay kutok, həɗəkuko pə cakay a Mbərom tə mivel kərtek awan, aday ɗəfuko apan nga mənjəna hiyem hiyem, anga mez a Yesu kə̀ tərak anan mivel a mənuko ahay cəncan aya awan, kə̀ banak nuko tə a'am lele kutok. 23 Way a Mbərom sa jak uko ata nà, i ga anan, winen a gaɗ mungwalay itəbay asanaw! Anga nan, pərahuko anan azar sə ɗakay anan nə ɗə ɗəfan iɗe nà, anà way a Mbərom sə zlapay anan ata awan. Ɗəfuko apan nga, ɗə̂ guɗec bay. 24 Pəluko cəveɗ a aday ɗi man anan zek anà ɗo azar aya ata awan, anga aday mənuko fok, ɗə̂ pəlay zek ahay zal sə kwakwa awan, aday ɗə̂ zəga anan sa ga way lele aya kutok. 25 Ɗə̂ mbəsak sə halay nga pə kərtek a kawa ɗo azar aya ata bay. Aɗəka bay, varuko anan məgala anà zek ahay lele. Bina luvon ana Yesu Almasihu i saa may ahay ata, winen bəse coy.

26 Ɗowan a, kə̀ sənak cəveɗ ɗiɗek a coy, aday winen pəlasl ma tə alay anahan a saa ga ines ahay re nà, awan a inde i varan anà Mbərom anga sə pəsen anan ines anahan ataya nə inde sabay. 27 Ɗo sa ga way matanan ata nà, â jəjar, anga sariya a Mbərom i ban anan ɗo sa ga ines ahay fok. Pə dəɓa anahan a wa, i ba uko sə mbacay itəbay saa vak anan ɗo maniɗe ana Mbərom ahay ata awan. 28 Kə sənen zle coy, ɗowan a kə̀ nəsek anan Tawrita a Musa nà, kak ɗo ahay cew kabay maakan ta jak kà gak matanan acəkan cəna, ta vaɗ anan mənjəna sa gan ì zek wa anà ɗowan.§ 29 Kak way matanan ata a təra tu ɗo sa nes anan Tawrita ana Musa cukutok nà, ɗəce ana ɗo sə kəɗey anan Yesu Wan a Mbərom i sa təra nə kəkəma ite anaw? Ɗo matanan ata nà, mez ana Yesu, Mbərom sa ɓan anan 'am tə winen ata, kə̀ tərak anan cəncan pa 'am a Mbərom. Aday pə dəɓa anahan a wa ɗukwen, winen ta sə kəɗey anan Yesu nà, a gənahan ɗukwen anà Apasay a Mbərom sa gak uko anan sumor anahan ata awan. Ɗo matanan ata nà, ɗəce anahan inde mə zalay awan. 30 Mbərom a tə alay anahan a a wa:

«Ni ga mivel tu ɗo sa ngam 'am uno bay ataya awan,

ni man atan anan sikeɗ sə ines a tinen ahay.*»

Ɗa san zle, i ga anan way anahan sa ja ata awan. Asa, Deftere a Mbərom a wa:

«Nen Mbərom Fetek, ni gan sariya anà ɗo uno ahay.†»

31 Mbərom nə bahay sə sifa. Kak sariya kə̀ bənak anan ɗowan a nà, ɗəce inde tə mindel anga ɗowan ata kutok.

32 Sənen apan aday: À alay a kə cinen anan anà jiyjay a Mbərom mama'am a ata nà, kə njiɗen ɗəce ahay bayak a à alay sə ɗo ahay wa, aday kə ɗəmen anan hwiya. 33 À alay a anan nà, tə gənahak ikwen pa 'am sə ɗo ahay, ta gak alay tə kwanay re. Aday à alay azar aya bine siwaw nà, a nak ikwen sə japay tu ɗo aya aday tinen à ɗəce ata inde ataya re. 34 Ɗo ma ban aya à dangay anga Yesu ataya, ta gak ikwen ì zek wa. Ɗo ahay ta rak ikwen anan way ahay ɗukwen, kà gak ikwen à nga wa bay, aɗəka kə tislen anan mivel, anga kə sənen zle way mə mbəsakak ikwen a inde sə zalay ana tinen sa ra anan ataya awan, aday way a mə mbəsakak ikwen ata nà, i ndav bay, i ga inde nə pa sə viyviya awan.

35 Anga nan kutok, pərihen anan azar sa ɗaf nga pə Yesu. Ki gen matanan hwiya cəna, ki njiɗen magwagway məduwen a pa 'am a Mbərom. 36 Lele cəna, səmen anan anà way ahay anga aday kî gen way sa zlan à nga anà Mbərom, aday kə̂ njiɗen anan way anahan sə zlapay anan ata awan. 37 Bina Mbərom a wa:

«A mbəsak nə mənjœk, ɗowan a saa nay ata i nay ahay coy, i njahak ayak sabay.

38 Ɗo ɗiɗek a pa 'am uno nà, i njaɗ sifa sa ndav bay ata awan, anga kə̀ ɗəfak upo nga.

Əna kak, ɗowan a kà mak à dəɓa nà, ni taslay mivel tə winen itəbay.‡»

39 Mənuko aday nà, a ga upo nə mənuko ɗo sa ma à dəɓa ataya aday sə lize ataya itəbay. Aɗəka bay, mənuko nə ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay. Natiya, ɗi njaɗ sifa sa ndav bay ata awan.

11

Ɗəfuko nga pə Mbərom kawa bije a mənuko ahay

1 Aɗaf nga pə Mbərom, a nan sa ja nə maw? A nan sa ja nà: Ɗa san zle, way a mənuko sə ɗəfan iɗe ata nə i təra, kwa â ga nə ɗə canak anan tə iɗe fan bay, ɗa san zle, tinen inde re. 2 Ɗo a kwakwa ataya ta ɗaf nga pə Mbərom nə matanan. Anga nan, tinen ta zlan à nga anà Mbərom.

3 Ɗə ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, ɗa san zle lele, Mbərom a ndakay daliyugo nə ta 'am anahan sa ja. Natiya, way a mənuko sa ca apan həna pə daliyugo ataya fok, ta nay ahay à way a aday ta ca bay ataya wa.

4 Abel kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, a varan way lele awan anà Mbərom, a zalay way mbala ana mərak anahan Kaynu sə varan anà Mbərom ata awan. Abel kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, Mbərom a ca apan nə winen ɗo ɗiɗek awan. Zek ana Abel a ɗukwen, kə̀ sənak anan, anga Mbərom kə̀ təmahak anan way anahan sə varan anà Mbərom ata awan. Anga nan, kwa â ga nə Abel kə̀ məcak təkeɗe nà, winen apan i jak uko 'am hwiya.*

5 Anuhu kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, winen kə̀ məcak itəbay. Mbərom kə̀ zəɓak anan tə sifa aday ti zek a təke à mburom. Kula ɗowan kə̀ canak anan sabay, anga Mbərom kə̀ zəɓak anan. Deftere a Mbərom a ja nà, winen a zlan à nga anà Mbərom, aday Mbərom a gəɓa anan à mburom.†

6 Ɗowan inde i zlan à nga à Mbərom mənjəna sa ɗaf apan nga nà, ibay. Kak a nan à ɗowan a sə həɗek pə cakay a Mbərom nà, â ɗaf apan nga nə winen inde aday. Aday â san ɗukwen, Mbərom a varan magwagway nà, anà ɗo sə bənan bitem ataya awan.

7 Nuhu kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, a pak sləmay nə pa 'am a Mbərom awan. A ɗakan anan way a saa təra pa 'am ataya awan. Nuhu kə̀ canak anan anà way ataya njœk tə iɗe anahan fan bay, əna kə̀ bənak anan à 'am wa, a ndakay kwalalan məduwen a kawa ana Mbərom sa jan ata awan. A zla uda tu ɗo su doh anahan ahay, aday Mbərom a tam atan à a'am wa. Nuhu a ga matanan nà, anga a san zle, ɗo sə daliyugo ahay nə ti i lize acəkan, anga ta gak ines. Mbərom a ja nə winen kə̀ tərak ɗo ɗiɗek awan, anga aɗaf nga anahan.‡

8 Ibərahima kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, kə̀ bənak anan à 'am wa re. A zla ù kon aday Mbərom a jan «zla» ata, mənjəna sa san man ata awan, anga Mbərom i sa varan kawa kon anahan a mba.§ 9 Ibərahima kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga na awan, kə̀ njahak ù kon ana Mbərom sə zlapan anan i varan ata awan, kwa â ga nə winen kawa mədurlon. A taa njahay nə à jawjawa ahay inde karara. Atə Isiyaku tə Yakob ɗukwen tə njahak uda re, anga tinen ɗukwen, Mbərom kə̀ zlapak atan anan tu kon ata kərtek a re. 10 Ibərahima a ga matanan, anga winen apan i ba wulen su doh a Mbərom ma han a aday kula i mbazl itəbay ata awan.

11 Saratu ɗukwen, kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, kwa â ga nə winen məduwer a coy dəp nà, kə̀ tərak ɗo. A san zle, ɗowan a sə zlapan ta wan ata nà, a gaɗ mungwalay itəbay.* 12 Anga nan kutok, Ibərahima kə̀ wahak wan à məduwer inde. Ibərahima nà, winen ɗo kərtek, əna ta wan anahan ata ɗukwen, kə̀ wasak kawa mawuzlawazl sa nga mburom ahay, aday bayak a kawa wiyen sə zlinder, ɗowan a mba apan sə baslay bay ata awan.

13 Ɗo ataya fok, ta taa ɗaf nga pə Mbərom, hus pə luvon sə amac a tinen. Tinen aday ɗukwen, tə njaɗak anan way a Mbərom sə zlapay anan i varan atan ata bay, tə canan ayak nə dəren ta nga, tə taslak anan mivel re. Ta ja, ta wa: «Man a manay inde à man a ibay. Manay nə mədurlon ahay pə daliyugo a anan.†» 14 Ɗo sa ja 'am matanan ataya nà, tə ɗakay anan nə tinen apan ti pəlay kon nga a ana tinen a cara. 15 Tə bayak pa man mbala ana tinen sə mbəsak ataya sabay. Abay ta taa bayak apan kəma, tiya nə ta mak way a tinen à dəɓa coy. 16 Aɗəka bay, tə pəlay nà, man sə zalay mbala ana tinen ataya awan, kawa sa ja nə, man à mburom. Anga nan, a zlan à nga anà Mbərom tə̂ ngaman Mbərom a tinen, aday a ndakan atan kon lele sə coy ata kutok.

17-18 Mbərom kə̀ zlapak anan anà Ibərahima, a jan nà: «Ki njaɗ wan sə kutov ahay nə tə Isiyaku.‡» Matanan, a nan à Mbərom sə kataɓ anan aɗaf nga ana Ibərahima kutok, a jan, â gəɗan dungo anà wan anahan Isiyaku, aday â varan anan. Ibərahima kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, a gəɓa anan wan anahan a mənduwel ata saa gəɗan dungo anga Mbərom. 19 Ibərahima a san zle, məgala ana Mbərom inde sə slabakay anan ahay Isiyaku à amac wa. A təra nà, kawa abay Isiyaku ata kə̀ məcak acəkan, aday a slabakay à məke wa.

20 Isiyaku kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom re. Anga nan, a jan anà atə Yakob tə Isuwa, a wa: «Mbərom â ɗaf pikwen alay sə mazlaɓ anahan.» A ja matanan ata nà, anga a san zle, pac a inde nà, way i təran atan matanan awan.§

21 Yakob ɗukwen kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, à alay a i saa mac bəse coy ata nà, kə̀ ɗəfak alay sə ngama pa wan ana Yusufu ahay cew, aday a tavay pə dəker, a həran nga anà Mbərom.*

22 Yusufu ɗukwen kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, i saa mac coy nà, a jan anà wan sə kutov anahan Isəra'ila ahay, a wa, ti i təmay ahay à Misra wa azanan mba. Anga nan, a ɗakan atan anan way a tinen saa ga tə kəlakasl anahan pə dəɓa sə amac anahan wa.†

23 Atə bəbay tə may ana Musa ɗukwen, tə ɗəfak nga pə Mbərom ite re. Anga nan, tə wahay anan Musa cəna, ta ɗer anan kiya maakan agay. Ta ca pa wan ata nə a rəɓa ike. Tə jəjarak sa nes anan 'am ana bahay sə Misra bay.‡

24 Musa kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, a har lele nà, a nan ɗowan â ngaman wan ana dəna a bahay sə Misra sabay. 25 A ca apan nə suwan tâ ga ɗəce pi zek tu ɗo a Mbərom ahay pə kərtek awan, bina a nan sə taslay mivel ta sa ga ines bay, anga ataslay mivel matanan ata a njahay bayak a bay.§ 26 A san zle, suwan ɗo ahay tâ ga anan alay anga winen ɗo ana Almasihu, bina ɗəce ata a zalay zlile sə Misra ahay fok. A bayak matanan, anga winen apan i ɗəfan iɗe nà, anà magwagway a Mbərom saa varan ata awan.

27 Musa kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, a slabak à Misra wa, mənjəna sə jəjaran anà mivel ana bahay sə Misra ata awan. Kə̀ tavak anan njənjan lele, anga a ca pi zek a Mbərom awan, kula ɗowan kə̀ canak anan bay re.

28 Musa kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, a ga azar uko a sə ngaman Pasəka ata awan. A jan anà Isəra'ila ahay nà, tə̂ kwecek mez sə gənaw ahay pə alay sə məsudoh, anga aday maslay a Mbərom sə lavan nga anà amac ata kà zlak ayak nà, â njaɗ sa vaɗ anan murkwaya a tinen ahay bay.*

29 Isəra'ila ahay tə ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, bəlay a sə ngaman Bəlay Ɗəzɗaz ata kə̀ gəzlak ì zek wa təkiyen pa 'am a tinen wa. Matanan, tə takasak wa tə saray pə wiyen mə kuray awan. Misra ahay ta zlak ayak ite cəna, a'am sə dəlov ata a mbəzlay ahay patan sa haw maza awan, a səɗak atan à alay a a nan atan sə takas wa ite ata awan.†

30 Isəra'ila ahay tə ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, ta van nga anà Yeriko, kawa ana Mbərom a sa jan atan ata awan. Ta van nga luvon cuwɓe cəna, dədon sə wulen su doh ata a wulaɗ ì zek wa fok, anga à azla a tinen a luvon cuwɓe ata inde nà, ta ɗaf nga nə pə Mbərom.‡

31 Uwar a sə ngaman Rahab aday a taa dah uho ata kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, a təma anan ɗo maslan sə Isəra'ila ahay sa zlak ayak àga tinen tə akar ataya awan. Anga nan kutok, à alay ana Isəra'ila ahay sa nja anan ɗo sə Yeriko ahay anga tə ɗəfak anan apan anà Mbərom bay ata nà, Rahab nə tə vəɗak anan itəbay.§

32 Alay a i slo bay, bina ni zəga anan apan 'am ana Gediyon*, Barak†, Samson‡, Yefta§, Dawuda, Samiyel, aday 'am ana ɗo maja'am a Mbərom azar aya fok. 33 Ɗo ataya ɗukwen, tə ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, ta gak vəram tu kon azar aya, aday tə mbasak pu kon ataya re. Ta gak bahay tə cəveɗ lele awan, tə njaɗak anan way a Mbərom sə zlapay i varan atan ataya awan. Tə tacan anan 'am anà ziyel ahay, 34 tə mbacak anan uko sə uvon ahay, tə təmak pu ɗo sa gan atan may sə wacay atan tə maslalam ataya wa re. Abay tinen bəle aya awan, əna Mbərom kə̀ varak atan məgala. Tə tərak ɗo sə vəram gədan aya awan, aday tə rəzlak anan ɗo sə vəram a tinen mədurlon ataya awan. 35 Uwar ahay tə njaɗak anan ɗo a tinen ma mac ataya tə slabakak ahay à məke wa, tə canak atan maza awan.* Ɗo azar aya ta sak lirew bayak awan. Abay tə̂ mbəsak sə pərahan azar anà Mbərom nà, ɗo ahay ti ga atan alay bay. Əna ta gan may sa mac à ɗəce matanan ataya inde, anga ta san zle, Mbərom i sa slabakay atan ahay pə luvon a inde aday ti i njaɗ sifa lele sə zalay sə daliyugo a anan kutok.

36 Ɗo azar aya ite nà, tə pəkak atan waray ì iɗe, tə ndaɓak atan, tə jawak atan à səsile ahay inde, aday tə gucek atan ayak à dangay. Ɗo ataya fok tə səmak anan anà way ataya awan lele. 37 Ɗo azar aya ta mac nà, ta tar atan tu kon. Ɗo azar aya asa, ta mac nà, ta gaɗ atan ì zek wa cuwcew dəgəlan dəgəlan. Ɗo azar aya ite asa, tə wacay atan tə maslalam. Ɗo azar aya ite asa re, tə jəjay nə so, karara, doh a tinen ahay inde itəbay. Tinen nə mətawak aya awan, ta pak pi zek nə ambar sə gənaw ahay. Ɗo ahay tə jugurak patan wa 'am, ta gak atan mərgaɗ lele. 38 Ta taa jəjay nə à ɓəzlom ahay, à man sa saf ahay kəray. Man sa njak ahan a tinen aya nə lar, pac a hinen ahay nə à tohoho inde. Ɗo ataya nà, ɗo lele aya awan. Təɗe abay ti njahay pə daliyugo a lelibay a anan bay.

39 Ɗo ataya fok nà, ta zlak anan à nga à Mbərom, anga tə ɗəfak nga fok a tinen nə pə winen awan. Mbərom kə̀ zlapak atan anan tə way lele awan, əna tə njaɗak anan way ata fan bay, iɗe a tinen kə̀ canak anan anà awan bay. 40 Bina Mbərom kə̀ lavak anan zek tə way lele awan anga mənuko, sə zalay way sə kwakwa ata awan, aday a wa i i japay atan tə mənuko à alay kərtek a wa, anga aday tinen ɗukwen tâ njaɗ way a lele ata kutok.

12

Ɗəfuko anan iɗe anà Yesu

1 Ɗo ataya tə ɗəfak a nga a tinen pə Mbərom, aday tinen pə cakay a mənuko sə ɗakak uko anan cəveɗ a tinen a sa ɗaf nga pə Mbərom ata awan. Anga nan, laruko anan way a sa ba puko, aday ɗa zla anan pa 'am təte sabay ataya awan. Mbəsakuko ines a sə tapay puko ataya, aday hawuko à man a Mbərom sa jak uko ata awan. Ɗâ ya nga bay. 2 Ɗəfuko anan iɗe nə anà Yesu. Kuse, anga kə̀ varak uko cəveɗ sa ɗaf nga pə winen, aday saa dəzle mənuko hus ɗukwen, winen awan. Winen nà, kə̀ təmahak tâ vaɗ anan pə dədom mə zləlngaɗ a, waray kà gak anan sa mac pə dədom ata bay. Anga a san zle, Mbərom kə̀ jugurak anan ataslay mivel inde i varan. Həna nà, winen mə njahay a à alay puway ana man sə njahay a Mbərom. 3 Bayiken pə Yesu aday. Ɗo sə atahasl ahay ta nak anan iɗe, aday winen a kə̀ səmak anan anà ɗəce ataya awan. Bayiken pə winen, anga aday mbac â slahak ikwen bay, aday kî yen nga bay.

4 Tə ɗiɗek a nà, kə rəzlen anan à nga wa sə mbəsak ines ahay, əna kə dəzlen anan hus pə amac fan bay. Matanan, kə məcen alay à jugom wa həna nà, angamaw? 5 'Am a Mbərom sə varak ikwen məgala ata nà, kə mbəɗəken anan à nga wa ɗaw? A jak ikwen 'am nə kawa bəbay sa jan 'am anà wan anahan ahay, a wa:

«Dəna uno, Mbərom Fetek kà jak anak pə akəta tə ɗəce nà, bayak apan aɗəka!

Kak a kataɓ iken ɗukwen, kâ mac alay à jugom wa bay,

6 anga a kəta nə ɗo winen sə pəlay anan ata awan.

A ndaɓay ɗukwen, ɗo winen sa ca apan kawa wan anahan ata re.*»

7 Natiya, lele ki səmen anan anà ɗəce ahay aday sə tətak wa way ahay aɗəka. Bina, ɗəce ahay tə ɗakay anan nə Mbərom kə̀ tərak kwanay gwaslay anahan ahay coy. Wan inde aday kula bəbay anahan i kəta anan itəbay nà, inde ɗaw? Ibay! 8 Mbərom a ga tə gwaslay anahan ahay nə fok kətanan. Kak kə̀ kətahak kwanay itəbay nà, ata ki sənen anan kutok, kwanay wan sə gala anahan ahay itəbay, kwanay mədazlay ahay. 9 Way hinen inde kərtek, bəbay a mənuko ahay pə daliyugo tə kətahak mənuko, aday ɗə varak atan ahay zlangar re. Kak matanan cukutok nà, təɗe abay ɗi varan zlangar anà Bəbay a mənuko sə bagəbaga mburom nə zal tinen a fok kutok biɗaw? Kak ɗə varak anan zlangar lele cəna, i varak uko sifa sa ndav bay ata awan. 10 Bəbay a mənuko ahay pə daliyugo nà, tə kəta mənuko nə alay a mənjœk cəna coy, aday kawa ana tinen sə bayak apan nə lele ata awan. Bəbay a mənuko sə bagəbaga mburom nà, winen a kəta mənuko nə sa mak uko zek aday ɗə̂ təra kawa winen a, ɗo cəncan aya sə coy. 11 À alay a tinen apan ti kəta mənuko ata nà, a caɓ ike, a təra kawa way lele a bay. Ɗəce ata kə̀ ndəvak coy nà, ɗo sə təma way ata â kəta atan ataya nà, ta ga way sa zlan à nga anà Mbərom, aday tinen à zay inde.

Way lele aya sə bayak apan

12 Mərak uno ahay, kak matanan cukutok nà, kə̂ məcen alay à jugom wa bay, kî gen bəle à gərmec wa bay, zəgihen anan apan sa zla. 13 Kak ɗo ahay inde à wulen a kwanay gərmec a han patan nà, tâ zla nə tə cəveɗ mə tavay nga awan. Ata ti guroɓ sabay, əna gərmec a tinen ahay ti pasay aɗəka.

14 Gen məgala anga aday zay â ga inde à wulen a kwanay ahay inde, aday tə ɗo ahay fok re. Gen məgala re, anga aday kə̂ təren ɗo cəncan aya pa 'am a Mbərom, bina ɗowan saa canan à Mbərom mənjəna sə təra ɗo cəncan a nà, ibay. 15 Gen anan nga ì zek, anga aday ɗowan â saa mbəsak anan sumor a Mbərom zləv à məndak bay. Gen anan nga ì zek re, anga aday ɗowan â saa ɗaf 'am ma caɓ a sərekeke pə mivel bay, bina i i nes anan mivel su ɗo azar aya re. 16 Gen anan nga ì zek, anga aday ɗowan â saa təra ɗo sa dah uho bay, ɗo sə kəɗey anan cəveɗ a Mbərom kawa Isuwa bay re. Winen a kəɗey anan anjahay sə murkwaya anahan, aday a sukom anan way anga ɗaf sə luvon kərtek. A mbəsak anjahay sə murkwaya, a təma uda ɗaf pə mərak anahan cəɗew a wa. 17 Kə sənen zle, pə dəɓa anahan a wa nà, a nan bəbay anahan â ɗaf apan alay sə ngama anahan, aday i saa pa 'am su doh ana bəbay anahan, əna kə̀ njaɗak anan sabay. Bəbay anahan ata a ngəman anan sabay. Kwa â ga nə a yam apan tə iɗe sə ayam a cəɗœk cəɗœk dəp nà, kà mbak apan sə mbəɗa anan way anahan a sa nes anan ata sabay.†

18 Sənen anan aday nà, man a kwanay sə tavay apan həna pa 'am a Mbərom ata aday nə winen kawa ɓəzlom ana ɗo sə Isəra'ila ahay sə tavay apan kwakwa ata bay. Ɓəzlom a tinen nà, ɗo ahay ta mba apan sə laman tə alay. Uko sa ban apan jan jan jan ata nà, tə canak anan. Aday takəɗimbom luvon kà gak uda re, jiyjay uda sabay. Tə canak anan anà vəvara sə slabak apan ata re. 19 Tə slənek andar sə məzləzlilen, aday tə slənek andar sa 'am a Mbərom uda re. Tə sləne andar sə dungo a Mbərom ata nà, tə jəjarak, ta gan amboh â saa jan atan 'am kula sabay, 20 anga way anahan a sa jan atan ata a zalan atan məgala à nga wa. Bina a jan atan, a wa: «Ɗowan a kə̀ lamak anan alay anà ɓəzlom a anan nà, kwa â ga nə gənaw, tiren anan tu kon aday â mac.‡» 21 Way a tinen a sə canan ata nà, kà gak atan zlawan bayak awan. Kwa Musa ɗukwen, kà jak: «Nen apan ni jəjar, anga zlawan u go.§»

22 Kwanay nà, kətanan itəbay. Kə tiven nə pə ɓəzlom a sə ngaman Siyona ata awan, winen nə wulen su doh ana Mbərom, bahay sə sifa. Wulen su doh ata nà, Urəsalima sə bagəbaga mburom ata awan. Maslay a Mbərom ahay bayak a uda tə baslay zek bay. 23 Kwanay à man sə halay nga su ɗo a Yesu ahay tinen murkwaya a Mbərom ahay, tinen apan ti ga azar uko. Mbərom kə̀ vindek anan sləmay a tinen à ɗerewel inde à mburom. Kə həɗəken pə cakay ana Mbərom, ɗo saa gan sariya anà ɗo ahay fok ata awan. Kə dəzlen pə cakay ana ɗo ɗiɗek aya pa 'am a Mbərom, tinen ɗo a Mbərom sə təra atan ɗo cəncan aya ata awan. 24 Ki nen ahay pə cakay ana Yesu, ɗo sə japay anan atə Mbərom pi zek tə ɗo ahay aday Mbərom â ɓan 'am wiya tə ɗo ahay ata awan. Ki nen ahay pi mez a Yesu sə pəre pə ɗo ahay ata awan. Mez anahan ata a ɗakak uko anan nə way lele sə zalay way ana mez ana Abel sə ɗakak uko anan ata awan.

25 Kak matanan cukutok nà, gen ngatay mənjœk aday, bina ki saa təmen anan 'am ana Yesu, ɗo sa jak ikwen 'am həna ata awan. Kwakwa ata nà, ɗo ahay tə ngəmak sa pak sləmay pa 'am ana Musa bay re, winen ɗowan a sa jan atan 'am a Mbərom pə daliyugo ata awan. Anga nan, tə təmak pə ɗəce ahay wa bay. Mənuko ɗo sa pak sləmay pa 'am ana Yesu ahay nà, kak ɗə ngəmak 'am anahan bay, winen tu ɗo sa nay ahay à mburom wa ata nà, ɗi tan à nga à ɗəce à alay anahan wa, i zalay anan ana tinen kutok biɗaw? 26 Kwakwa ata nà, dungo a Mbərom a ɓal anan daliyugo, əna həna kə̀ zlapak, a wa: «Saray kərtek asa, ni ɓal anan daliyugo aday ni ɓal anan apan bagəbaga mburom re.*» 27 'Am anahan ata sa ja «Saray kərtek asa» ata a ɗakay anan nə way anahan sə ndakay ahay fok ti ɓal aday ti lize wa, anga aday way sa ɓal itəbay ata â njahay uda awan.

28 Natiya, ngəruko anan anà Mbərom, anga i varak uko kon sa ɓal itəbay ata awan. Həruko anan nga kawa sa zlan à nga, aday ɗəfuko anan apan tə ajəjar a lele. 29 Tə ɗiɗek a nà, Mbərom a mənuko sa taa gan amboh ata nə winen kawa uko, aday i vak anan way a sa zlan à nga bay ataya fok.

13

Anjahay sa zlan à nga anà Mbərom

1 Kwanay ɗo ana Yesu ahay, pərihen anan azar sə pəlay zek ahay. 2 Kâ sa mbəɗəken anan à nga wa sə təma mbəlok ahay àga kwanay bay. Ɗo ahay inde ta gak matanan, tə təmahak maslay a Mbərom ahay àga tinen mənjəna sa san atan nə tinen maslay a Mbərom ahay. 3 Bayiken pu ɗo sə dangay ahay, kawa à dangay ata nà, kwanay jiya pə kərtek awan. Bayiken pu ɗo sa ga ɗəce ahay, kawa sa ga ɗəce ataya nə kwanay aya re.

4 'Am sə gəɓa zek cəna, ɗo ahay fok tə̂ ɗəfan apan kawa ana Mbərom sa ja ata awan. Atə mungol tə uwar anahan tâ ga mədigweɗ pi zek ahay bay. Sənen anan lele, Mbərom i gan sariya anà ɗo sa ga mədigweɗ ahay fok. Kwa ɗowan aya nə mə gəɓa zek a coy, kwa ɗowan aya nə mə gəɓa zek aya fan bay, Mbərom i gan atan sariya.

5 Kî gen ubor pə dala bay. Kə̂ kəɗiyen anan way a kwanay ahay bay, anga Mbərom a ja nà:

«Ni ca kwanay uho kula bay,

ni mbəsak kwanay kula bay re.*»

6 Anga nan, kuwaya i mba apan sa ja mənjəna ajəjar:

«Mbərom Fetek i mo zek hwiya,

ni jəjaran anà awan kula bay.

Ɗo zənzen a i go təte nə maw?†»

7 Bayiken pu ɗo sa gak ikwen ahay nga kurre ataya aday, tə ɗakak ikwen anan ahay 'am a Mbərom. Bayiken pə anjahay a tinen aday, ta mac nə kəkəmaw ata awan. Ɗəfen nga pə Yesu kawa ana tinen a sə ɗəfay ahay apan nga ata awan. 8 Yesu Almasihu a nə winen kəkəmaw, kwakwa, biten aday pa 'am ɗukwen, winen a mbəɗa itəbay pa sə viyviya awan. 9 Ɗo a azar aya tinen apan ti tətakan anan anà ɗo ahay nə way wiya aya aday tə cəveɗ ahay cara cara. Tâ saa lizek ikwen anan cəveɗ a lele a anan bay. Kâ saa pəken atan sləmay pə way a tinen a sa jak ikwen ataya bay, anga saa varak ikwen məgala à mivel inde nə sumor a Mbərom, bina way ana ɗo zənzen a sa pa ata bay. Lele nə matanan, bina ɗo sə pərahan azar anà Tawrita pə way sa pa ahay ataya nà, kà mak atan zek pə awan a ibay jiya awan.

10 Ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Mbərom ù doh sə mazlaɓ a Mbərom ataya nà, ti mba apan sə varan way à Mbərom kawa mənuko itəbay. 11 Bahay nga su ɗo sə gəɗan dungo anà way anga Mbərom nà, a gəɗan dungo anà way aya nə anga aday Mbərom â pəsen anan ines anà ɗo ahay. A zla anan tə mez sə way anahan a sə gəɗan dungo ataya, à man a Mbərom a cəncan ata awan. Zek ana gənaw a ma sla dungo ata nə ta zla anan à wulen su doh wa saa vak anan tə uko. 12 Anga nan, Yesu ɗukwen a mac nə, uho à wulen su doh wa. A pak anan mez anahan, anga aday i pəsen anan ines anà ɗo ahay, ti təra ɗo cəncan aya pa 'am a Mbərom. 13 Kak matanan cukutok nà, ɗə̂ pərahan azar anà cəveɗ sə Yahuda ahay sabay. Zluko uho pə cakay ana Yesu. Tə̂ kəɗey mənuko tatə winen awan. 14 Bina wulen su doh a mənuko inde sə njahay uda pə daliyugo a anan pa sə viyviya ibay. Ɗə ɗəfan iɗe nà, anà wulen su doh a mbala a Mbərom a ɗi i njahay uda sə coy ata awan.

15 Iya! Həruko anan nga anà Mbərom pac pac, anga way ana Yesu sa ga ata awan. Ahəran nga a mənuko ata nà, i təra kawa way a mənuko sə varan ma sla dungo ata ite. Matanan, zambaɗuko anan sləmay anahan pa 'am sə ɗo ahay pa sə viyviya awan. 16 Gen anan sumor anà ɗo azar aya awan, gəzlen way a kwanay ahay tə tinen, anga way aday Mbərom a gan may ɗi varan ataya nà, tinen awan. Kâ sa mbəɗəken anan à nga wa bay.

17 Ɗəfen anan apan anà ɗo sə lavak ikwen nga ahay, gen way a tinen sa jak ikwen ataya awan. Anga tinen apan ti ba kwanay sa gak ikwen nga. Tinen ti naa jan anà Mbərom way a tinen sa gak ikwen anan nga ata awan. Kak kə ɗəfen atan apan nà, ti ga mer su way a tinen tə ataslay mivel awan. Kak matana bay nà, ti ga mugo, aday mer su way a tinen sa ga ata i mak ikwen zek sabay. 18 Pərihen anan azar sa gan amboh anà Mbərom anga manay. Ma san zle, ma gak way lelibay a bay. Aɗəka bay, a nan umo sa ga nə mer su way lele aya hwiya. 19 Nə cəce pikwen wa mə zakay a nà, gen anan amboh à Mbərom anga aday â vuro cəveɗ sa mak ayak àga kwanay bəse.

Andav sa 'am ahay

20 Mbərom a sə varan zay anà ɗo ahay à mivel inde ata nà, sə slabakay anan ahay Bahay a mənuko Yesu à məke wa nə winen awan. A təra anan Bahay a pa nga su ɗo sa gan nga anà təman ahay fok. A mac nà, anga mənuko təman anahan aya awan. Mbərom a ɓan 'am tə ɗo ahay pa sə viyviya a nə tə mez anahan awan. 21 Matanan kutok, Mbərom â varak ikwen məgala, anga aday kî gen way kawa sa nan. Â ga mer su way anahan à mənuko inde tə məgala ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu, anga aday ɗə̂ təra kawa sa zlan à nga. Ɗo ahay tə̂ varan mazlaɓ anà Yesu Almasihu pa sə viyviya awan. Amen.

Aja 'am ahay

22 Mərak uno ahay, nə vindek ikwen ayak ɗerewel a anan nà, sə varak ikwen ayak məgala, aday nə vindek ikwen ayak nə mənjœk cəna coy. Matanan kutok, bənen anan 'am a anaya à mivel a kwanay ahay inde lele. 23 Sənen nà, mərak a mənuko Timote winen à dangay sabay, tə mbəsakak anan ahay. Kà sak a dəzley ahay à man uno bəse cəna, ata mi zlak ayak àga kwanay nə maya awan. 24 Jen anan 'am anà məceɗ sə egliz ahay pi zek tu ɗo a Mbərom ahay fok. Ɗo a Yesu ahay pə daliyugo sə Italiya fok ta jak ikwen ayak 'am re. 25 Mbərom â gak ikwen sumor anahan, kwanay a fok.

* 1:5 Ca pə Jabuura 2.7.

† 1:5 Ca pə 2 Samuyila 7.14; 1 Habaruuji Nyalaaɗe 17.13.

‡ 1:6 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 32.43.

§ 1:7 Ca pə Jabuura 104.4.

* 1:9 Ca pə Jabuura 45.7-8.

† 1:12 Ca pə Jabuura 102.26-28.

‡ 1:13 Ca pə Jabuura 110.1.

* 2:8 Ca pə Jabuura 8.5-7.

† 2:12 Ca pə Jabuura 22.23.

‡ 2:13 Ca pə Esaaya 8.17.

§ 2:13 Ca pə Esaaya 8.18.

* 3:2 Ca pə Limle 12.7.

† 3:11 Ca pə Jabuura 95.7-11.

‡ 3:15 Ca pə Jabuura 95.7-8.

§ 3:18 Ca pə Limle 14.1-35.

* 4:3 Ca pə Jabuura 95.11.

† 4:4 Ca pə Laataanooji 2.2.

‡ 4:5 Ca pə Jabuura 95.11.

* 5:5 Ca pə Jabuura 2.7.

† 5:6 Ca pə Jabuura 110.4.

* 6:13-14 Ca pə Laataanooji 22.16-17.

* 7:2 Alay mbok nà, a nan sa ja nà, way kuro.

† 7:2 Ca pə Laataanooji 14.17-20.

‡ 7:5 Ca pə Limle 18.21.

§ 7:17 Ca pə Jabuura 110.4.

* 7:21 Ca pə Jabuura 110.4.

* 8:5 Ca pə Gurtaaki 25.40.

† 8:12 Ca pə Yeremiya 31.31-34.

* 9:4 Ca pə Gurtaaki 16.13-15, 31.

† 9:4 Ca pə Limle 17.23.

‡ 9:4 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 10.3-5.

§ 9:20 Ca pə Gurtaaki 24.8.

* 10:7 Ca pə Jabuura 40.7-9.

† 10:16 Ca pə Yeremiya 31.33.

‡ 10:17 Ca pə Yeremiya 31.34.

§ 10:28 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 19.15.

* 10:30 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 32.35.

† 10:30 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 32.36.

‡ 10:38 Ca pə Habakuk 2.3-4.

* 11:4 Ca pə Laataanooji 4.3-10.

† 11:5 Ca pə Laataanooji 5.18-24.

‡ 11:7 Ca pə Laataanooji 6.9 - 9.29.

§ 11:8 Ca pə Laataanooji 12.1.

* 11:11 Ca pə Laataanooji 18.10.

† 11:13 Ca pə Laataanooji 23.4.

‡ 11:17-18 Ca pə Laataanooji 21.12.

§ 11:20 Ca pə Laataanooji 27.1-40.

* 11:21 Ca pə Laataanooji 47.29-31.

† 11:22 Ca pə Laataanooji 50.24.

‡ 11:23 Ca pə Gurtaaki 2.1-2.

§ 11:25 Ca pə Gurtaaki 4.19-23.

* 11:28 Ca pə Gurtaaki 12.21.

† 11:29 Ca pə Gurtaaki 14.21-31.

‡ 11:30 Ca pə Yosuwa 6.12-21.

§ 11:31 Ca pə Yosuwa 2.1-7, 6.22-25.

* 11:32 Ca pə Alkaali'en 6.11.

† 11:32 Ca pə Alkaali'en 4.6.

‡ 11:32 Ca pə Alkaali'en 13.

§ 11:32 Ca pə Alkaali'en 11.1.

* 11:35 Ca pə 1 Laamiiɓe 17.17-24; 2 Laamiiɓe 4.18-37.

* 12:6 Ca pə Balndi 3.11-12.

† 12:17 Ca pə Laataanooji 25.29-34.

‡ 12:20 Ca pə Gurtaaki 19.12-13.

§ 12:21 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 9.19.

* 12:26 Ca pə Haggay 2.6.

* 13:5 Ca pə Tooktaaki Tawreeta 31.6, 8.

† 13:6 Ca pə Jabuura 118.6.

Yakuba

1

2

3

4

5

Ɗerewel ana

Yakuba

sə vinde ata awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Yakuba a vinden ayak ɗerewel a anan nà, anà ɗo a Yesu ahay kwa aha ataya awan. A jan atan ayak nà, ɗo a Yesu ahay ti i njahay pə kərtek a nə kəkəmaw. Aɗaf nga pə Yesu nà, a lagay ɗo nə pi mer su way lele aya awan. Kak matana bay nà, aɗaf nga a tinen pə Yesu kə̀ tərak kawa way ma mac awan. A jan atan ayak ɗukwen, tə̂ pəlay kəlire a Mbərom, aday tə̂ ɗəfan apan anà 'am a Mbərom re.

Nga sa 'am ahay

Pəlen kəlire a Mbərom (1.1-18)

Ɗakay anan aɗaf nga anak nà, ma mac a bay ti mer su way (1.19 - 2.26)

Sənen pa 'am a kwanay saa ja (3.1 - 5.6)

Aga ngatay ta sa ga amboh (5.7-20)

1

1 Sə vindek ayak 'am a anan nə nen Yakuba, nen ɗo si mer su way ana Mbərom aday ɗo si mer su way ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu re.

Na jak anan ayak 'am anà ɗo a Yesu ahay ma ta 'am a pə daliyugo fok ataya awan.

Mbərom a ɗakan anan kəlire anà ɗo sa ɗaf apan nga ataya awan

2 Mərak uno ahay, à alay a ɗəce ahay bayak a cara cara tə njaɗak kwanay cəna, tislen aɗəka nə mivel. 3 Angamaw? Anga ɗəce ahay tə njaɗak kwanay nà, aɗaf nga a kwanay i har. Ata ki mben apan sə tavay njənjan kutok. 4 Tiven njənjan pə luvon pə luvon aday kə̂ təren ɗo ma san nga aya lele. Ata, anjahay a kwanay i ndav wa lele kutok.

5 Kəlire* nà, way lele awan. Anga nan, kak kəlire a kəcan à ɗowan a nà, â cəce pi zek a Mbərom a wa. Mbərom winen azay a bay, a taa varan way anà ɗo sə cəce panan wa ataya fok, mənjəna sə gafan atan pa 'am. I varan anan kəlire anà ɗo sə cəce ata acəkan. 6 Əna, kak ɗowan a i cəce kəlire pə Mbərom wa ite nà, â ɗaf nga pə Mbərom awan mənjəna hiyem hiyem aday. Anga kak ɗowan a cəce tə hiyem hiyem a cəna, winen kawa məsugurndolon sə a'am, maɗ sa tan 'am so kəray ata awan. 7 Ɗo matanan ata cəna, â sa jəka i njaɗ way pə Bahay a mənuko wa bay. 8 Anga abayak nga anahan aya pə Mbərom nə cuwcew, iɗe zuhhwe pə Mbərom, aday alay faram faram ta man maza aya awan. A san nga anahan bay.

Ɗo sə zlile ahay tu ɗo mətawak aya awan.

9 Ɗo inde à wulen a kwanay, winen mətawak a nà, â taslay mivel, anga Mbərom kə̀ cakafak anan anan nga. 10 Aday ɗo inde zlile awan à wulen a kwanay ite nà, â taslay mivel, anga Mbərom kà mak anan anan nga à məndak. Bina abay a san zle, i mac kawa avərez sə way ahay. 11 Pac kə̀ dəvak do'a cəna, avərez sə way ahay ti ɓutoy, ti guce tə arəɓa a tinen ataya təke. Matanan re, ɗo sə zlile ahay ɗukwen ti lize à alay a tinen apan ti ga mer su way a tinen ahay ata awan.

Ɗəce tə way sə sapat ɗo ahay ataya awan

12 Mbərom i ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pu ɗo sə tavan anà ɗəce duwurra ata awan. Anga azanan ɗəce ahay tə ndəvak cəna, i təma magwagway, kawa ana Mbərom a sə zlapay anga ɗo sə pəlay anan ataya awan. Magwagway anahan a nə sifa sa ndav bay ata awan.

13 Way ahay ta sak a njak anan ɗowan a nà, â sa jəka Mbərom sə njəkan anan bay. Anga ɗowan inde sa mba apan sə njəkan uda anà Mbərom ibay, aday winen a ɗukwen a njəkan uda anà ɗowan bay re. 14 Sa njak ɗo aday sa ga way lelibay aya cəna, ubor sə way a lelibay ataya cite. 15 Ubor sə way ù ɗo inde nà, i wahay ines, ines kə hərak nà, ata ɗo i mac kutok. 16 Anga nan kutok, mərak uno ahay, ɗowan â sa njak kwanay bay. 17 Anga way a lele aya fok ta nay ahay nà, pə cakay ana Mbərom a wa, winen ɗo sə ndakay atə pac tatə kiya tə mawuzlawazl aya təke fok. Way ataya nà, tə slahay ù doh, ti mbəsak kwanay à luvon inde. Əna zek a Mbərom nà, a mbəɗa kawa awan ataya itəbay. 18 A zlan à nga sə varak uko sifa ta 'am anahan ɗiɗek awan. Ata aday ɗə̂ təra ɗo mama'am aya à wulen su way anahan mə ndakay aya wa kutok.

Sa pak sləmay pa 'am a Mbərom, aday sa ga anan mer su way awan

19 Mərak uno ahay, bayiken pa 'am a anan aday: Lele cəna, kuwaya â lah sa pak sləmay aday i saa mbəɗa pa 'am ahay nà, na. Â saa mbəɗa pa 'am ahay bəse bəse bay, â saa ga mivel bəse bəse bay re. 20 Anga ɗo kà sak a ga mivel cəna, a mba apan sa ga way lele aya sa zlan à nga anà Mbərom sabay. 21 Anga nan kutok, mbəsiken anan abayak nga a kwanay lelibay aya fok. Kî gen ines ahay sabay re. Men anan nga a kwanay anà vo a Mbərom, aday təmihen anan 'am anahan sə zəvak ikwen à mivel a kwanay inde ata awan. 'Am anahan ata nà, i mba apan sa tam kwanay pə way ahay wa re.

22 Anga nan kutok, kâ saa tislen mivel sə sləne anan 'am a Mbərom ɗəkɗek cəna coy bay. Ki gen matanan nà, ata kə sapiten nga a kwanay bugol. Lele cəna, gen anan way ana 'am a Mbərom sa jak ikwen sa ga ata re. 23 Ɗo kə̀ pəkak sləmay pa 'am a Mbərom, aday kə̀ ngəmak sa ga kawa anahan sə sləne ata bay nà, ata winen a ga minje tu ɗo sa ca iɗe à malam inde. A canan anà zek anahan a ca kəmaw, 24 a ɗaf anan malam cəna, a mbəɗek anan à nga tə way anahan sa cay apan à malam inde ata awan. 25 'Am a Mbərom nà, winen 'am lele awan, a var məgala sə təmay ɗo à atahasl wa. Anga nan, ɗowan a kà cak apan aday kə̀ mbəɗəkek anan à nga wa bay, a ga anan mer su way a nà, Mbərom i ɗaf apan alay sə bahay anahan pə way anahan sa ga ataya awan.

26 Ɗowan a inde kə̀ bayakak winen ɗo sə pərahan azar anà 'am a Mbərom, aday kə̀ mbəsakak sa ja 'am so bay cəna, a gəɗan mungwalay anà nga anahan. Kə̀ zluwek aɗəka, a pərahan azar anà 'am ata tə ɗiɗek a bay. 27 Anga cəveɗ lele sə pərahan azar anà 'am a bəbay a mənuko Mbərom cəna, həna: Sa gan nga anà wan mətawak ahay pi zek tə mədukway sə uwar aya awan, à ɗəce a tinen ahay inde fok, aday sa ba anan nga anahan anga aday way sə daliyugo ahay tâ saa nəsen anan mivel bay.

2

Kâ saa gəzlen anan ɗo ahay pi zek wa bay

1 Mərak uno ahay, kwanay kə ɗəfen nga pə Yesu Almasihu, winen nə Bahay a mənuko tə mazlaɓ awan. Anga nan kutok, kâ saa gəzlen anan ɗo ahay pi zek wa bay. 2-3 Anga minje a nà, ɗo zlile a kà zlak ayak à man sə halay nga a kwanay, zana pi zek lele awan, wurɗek sə gura à alay inde. Kwanay ki viren anan zlangar anà ɗo sə zlile ata awan, ki jen anan: «Hayak, njahay pa man lele awan.» Aday ɗo hinen inde ite, winen mətawak awan, zana anahan pi zek mə ngəraw a, kà zlak ayak re. Aday anà ɗowan mətawak a ata ki jen anan: «Zla, kâ saa tavay tiya!» kabay ki jen anan: «Njahay à məndak à man a anan.» 4 Ka sak i gen kətanan cəna, ki gen ines sə gəzla anan ɗo ahay pi zek wa. Ki gen way ataya nə tə abayak nga lelibay aya biɗaw?

5 Mərak uno nen sə pəlay ataya awan, pəken uno sləmay aday. Mbərom a walay ɗo mətawak aya həna pə daliyugo aday tâ njaɗ zlile hinen ta sa ɗaf nga pə Yesu, aday tə̂ lavan nga anà man sə njahay sə bahay kawa anahan sə zlapan anan anà ɗo sə pəlay winen ataya awan. 6 Aka aday kwanay ki men nga aɗəka nà, sə kəɗey anan ɗo mətawak aya nə kəkəmaw? Sə bənak ikwen mbiyeɗ həna nà, maya anaw? Sə ngəza kwanay həna pa 'am sə bahay ahay nà, maya anaw? Sa ga way ataya nə ɗo sə zlile aya awan. 7 Sə təra anan sləmay a Yesu Almasihu Mbərom sə varak ikwen lele ata à məndak ɗukwen, tinen aya re.

8 'Am inde mə vinde à Deftere a Mbərom inde, a wa: «Pəlay anan ɗo sə cakay su doh anak kawa iken sə pəlay anan nga anak ata awan.*» Kak kə ɗəfen anan apan anà 'am a Bahay Mbərom ma ja ata tə ɗiɗek cəna, ki gen way lele awan. 9 Əna kak ka sak a gəzlen anan ɗo ahay pi zek wa cəna, ata ki gen ines. Aday asa, 'am a ma ja ata i gak ikwen sariya kutok, anga kə kəɗiyen anan 'am ata awan. 10 Anga kak ɗo kə̀ bənak anan à 'am wa anà 'am a Mbərom mə baslay aya fok, aday kə̀ tawaɗak pə kərtek a wa, ata kə̀ nəsek anan 'am ataya fok re. 11 Anga sa jəka: «Kâ ga mədigweɗ bay†» ata nà, ɗowan a sa jəka: «Kâ vaɗ nga su ɗo bay‡» ata re. Natiya, kwa â ga nə kə̀ jənak uho bay, əna kə̀ vəɗak nga su ɗo cəna, kə̀ nəsek anan 'am a Mbərom ata coy re. 12 Anga nan, na jak ikwen, na wa: Jen 'am aday gen mer su way lele aya awan, anga Mbərom i i gak ikwen sariya nə pə ana kwanay sə ɗəfan apan anà 'am anahan bay ata awan. 'Am ata nà, sə təmay ahay ɗo à atahasl wa nə winen awan. 13 Kak aday abay ɗowan kà gak ikwen ì zek wa bay nà, ki gen anan ì zek wa anà Mbərom a nə kəkəma kəla anaw? Həna, Mbərom i gak ikwen sariya. Bina saa mbasay pə sariya cəna, ɗowan a aday ɗo a gan ì zek wa ata awan.

Aɗaf nga pə Yesu ta sa ga mer su way lele aya awan

14 Mərak uno ahay, kak aday ɗo a ja ta 'am, a wa: «Nen nà, nə ɗəfak nga pə Yesu», aday a njaɗ sa ga anan way ana Mbərom a sa jan ata bay nà, i gan dəɗaf nə kəkəmaw? Aɗaf nga pə Yesu a matanan ata nà, i tam anan bay re asanaw? 15 Izəne, mərak ahay inde à wulen su doh a kwanay, zana a tinen ibay, way sa pa inde patan ibay re. 16 Ɗo à wulen a kwanay wa kutok, i jan anà mərak a matanan ataya: «Njihen lele, maɗ â gak ikwen bay, may â han pikwen bay re», əna kə̀ varak atan way a a tinen a sa gan may ata bay nà, saa gan atan dəɗaffa nə maw? 17 Aɗaf nga pə Yesu a ɗukwen matanan. Kak aday ɗowan a kà jak a ɗaf nga pə Yesu, aday a ga way sa zlan à nga anà Mbərom a bay cəna, aɗaf nga anahan ata nà, ma mac awan.

18 Izəne ɗowan a i ja nà: «Ɗo ahay inde ta ɗaf nga pə Yesu lele. Ɗo maza aya inde ta ga mer su way lele a re.» Matanan, nen ni mbəɗahan apan natiya: Ɗuko anan biɗaw, ki ɗaf nga pə Yesu, aday ki gan mer su way lele aya bay ata nà, kəkəmaw? Nen na ja nà, ki sənen anan nə ɗəfak nga pə Yesu, anga mer su way uno sa ga lele ataya awan. 19 Kə ɗəfak nga pə Mbərom nə winen kərtektəkke ɗaw? Lele, əna setene ahay ɗukwen ta ɗaf apan nga matanan re, aday tə jəjaran. 20 Iken nə mə səɗer awan! Kak ɗo kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom nà, i ga mer su way anahan awan. Matana bay cəna, aɗaf nga anahan ata, winen ma mac awan. A nak nə ni ɗakak anan: 21 Bije a mənuko Ibərahima nà, Mbərom a təra anan ɗo ɗiɗek a pa 'am anahan nà, tə cəveɗ wuraw? Na wa, Ibərahima a ɗaf anan wan anahan Isiyaku sə gəɗan dungo anga Mbərom aday ba? 22 Həna kə sənak kutok ba, Ibərahima a ɗaf nga pə Mbərom, ta sa ga mer su way awan. Natiya, ti mer su way anahan sa ga ataya nà, a ɗaf nga pə Mbərom tə mivel kərtek a kutok. 23 A təra nà, kawa ana Deftere a Mbərom sa ja ata awan, a wa: «Ibərahima kə̀ ɗəfak nga pə Mbərom. Anga nan, Mbərom a ca apan nə winen ɗo ɗiɗek awan.§» Tə ngaman car a Mbərom re. 24 Ka san zle kutok, Mbərom a ca pu ɗo kawa ɗo ɗiɗek a nà, ti mer su way, bina ta sa ɗaf apan nga ɗəkɗek bay.

25 Aday asa, Rahab, uwar sa dah uho ata ɗukwen, matanan re. Mbərom a ca apan kawa winen ɗo ɗiɗek a nà, anga a təma anan ɗo maslan sə Yahuda ahay àga winen, aday a man atan zek sə gəɗay atan ahay à wulen su doh wa tə cəveɗ hinen ata awan.*

26 Natiya kutok, kak abay apasay su ɗo kà nak à winen wa nà, ɗowan ata winen tə sifa re ɗaw? A'ay, ɗowan ata kə̀ məcak asanaw! Aɗaf nga pə Mbərom a ɗukwen, matanan. Kak ɗo a njaɗ sa ga mer su way lele aya bay cəna, aɗaf nga pə Mbərom ata nà, ma mac awan.

3

Agan nga anà miresl

1 Mərak uno ahay, kwanay nà, ɗo ahay bayak a tə̂ pəlay sə təra ɗo sə tətakan anan way anà ɗo ahay bay. Anga sariya mbala Mbərom saa gan umo à manay ɗo sə tətakan way anà ɗo ahay ata nà, i zalay su ɗo a azar aya awan.

2 Mənuko a fok, saray bayak a ɗa ga ines ahay. Kak ɗo inde a ga ines tə miresl anahan itəbay nà, ata winen ɗo lele tə mindel, aday ines inde apan ibay. A san sa gan nga anà zek anahan zle fok. 3 Gəɓuko minje sə pəles aday. Tə ɗəfan rəslom cəɗew a à 'am inde, aday a sa bənan atan à 'am wa, aday zek anahan fok a saa zla ta man sa nan atan ata kutok. 4 Gəɓuko minje hinen asa, kawa kwalalan məduwen ataya awan. Tinen məduwen aya ba? Əna tə ngəza atan ɗukwen tə way cəɗew aya awan. Kwa maɗ a ɓal tə məgalak a ɗukwen, ti ngəza anan tə way a cəɗew ata ta man a aday a nan atan sa zla ata re. 5 Matanan ɗukwen, miresl su ɗo, kwa â ga nə cəɗew a mənjœk, a ga mer su way məduwen aya awan.

Kə sənen zle re, uko nà, winen mənjœk à adazlan a inde, əna kà sak a tam pa saf cəna, uwaw a ban anan saf nə fok. 6 Natiya re, miresl su ɗo nà, kawa uko ata awan. Ines sə daliyugo a anan fok mə halay nga nà, pə miresl su ɗo awan. A mba apan si nes anan zek fok. Miresl a han uko sə lize anan sifa su ɗo fok nə matanan. Uko ata kutok nà, a nay ahay à dəlov sə uko sə mbacay itəbay ata wa.

7 Ɗo ahay ta mba apan sə kəta anan way sə kiɓe ahay cara cara: gənaw ahay, məvuhom ahay, way sa zla tə kutov ahay, aday way sə njahay à a'am inde ataya re. 8 Əna ɗowan a mba apan sə kəta anan miresl itəbay. Miresl a aday ɗukwen, winen sədœk awan, a njahay səkəffe itəbay, anga winen ma rah a tə umom sa vaɗ ɗo ata awan. 9 Tə winen nà, ɗə həran anan nga anà Bəbay a mənuko Mbərom. Aday tə winen a re ɗə təra anan ɗo azar aya à məndak, tinen ɗukwen mə ndakay aya ta ga minje tə Mbərom re. 10 'Am sə ahar nga, 'am sə təra ɗo à məndak, a nay ahay à 'am kərtek a wa. Mərak uno ahay, lele abay ɗi ga matanan bay. 11 Anga a'am mugom a halaf halaf a, tə a'am aday hərɓeɓe ata nà, ti nay ahay à kurok kərtek a wa ɗaw? 12 Mərak uno ahay, təroz nà, i wahay duwaz bay asanaw? Viyes ɗukwen i wahay təroz bay re. Matana re, a'am mugom a i nay ahay à kurok sə a'am hərɓeɓe wa bay re.

Kəlire sa nay ahay à mburom wa

13 Ɗo inde à wulen a kwanay winen kəlire a ɗaw? Â zla tə cəveɗ lele aya awan, â ga nə way lele aya ta sa ma nga anahan à məndak aɗəka kutok. Ata ɗo ahay ti san anan, winen ɗo kəlire awan. 14 Əna ɗo ahay inde tinen apan ti ga sərak à wulen a tinen inde kə̀ zalak, aday tə pəlay saa zla pa 'am nà, zek a tinen aya ɗəkɗek asa. Kak kwanay matanan cukutok nà, kə̂ həren anan nga anà zek bay, kə̂ məminen anan ɗiɗek a Mbərom bay re. 15 Anjahay sə wurwer matanan ata nà, sa var nə Mbərom bay. Wita wurwer sə daliyugo a anan. Apasay a Mbərom uda ibay, way sə alay ana Fakalaw. 16 Anga kak ɗo ahay ti ga sərak pi zek ahay anga sə pəlay cəveɗ sa zla pa 'am cəna, ata 'am i zlan atan pi zek ahay sabay, aday sədœk i təra way sə alay a tinen ahay fok.

17 Aya əna, ɗo tə kəlire mbala Mbərom sa var ata nà, mivel anahan nə lele, aday a gan may ɗukwen anà zay, a təre tə ɗo ahay bay, əna a pəkan sləmay pa 'am anà ɗo ahay aɗəka. Ɗo ahay ta gan ì zek wa lele, a ga nə way lele aya awan. A gəzla anan ɗo ahay pi zek wa itəbay. Mbaɗəmbaɗa inde à nga anahan itəbay re. 18 Ɗo sə ndakay ɗo ahay pi zek ataya nà, tə varan anà ɗo ahay nə zay. Mer su way a tinen sa ga ataya ɗukwen, a ndav tə way lele aya awan, anga wita nə mer su way sa zlan à nga anà Mbərom awan.

4

Ɗə̂ pəlay way sə daliyugo ahay bay

1 Kə tərihen aday kə vəɗen zek nà, angama kərtek anaw? Na wa, anga ubor si zek a kwanay sa lah sa vaɗ zek à mivel a kwanay ahay inde ba?

2 A nak ikwen sa njaɗ way lele aya, əna kə njiɗen atan bay. Anga nan kutok, a nak ikwen sa vaɗ anan wa ɗo azar aya anga sa njaɗ anan way ataya awan. Ki gen iɗe pə way, əna kə njiɗen anan bay. Anga nan kutok, kə tərihen, kə vəɗen zek. Aya əna, kə njiɗen anan way a kwanay sa ga apan iɗe ataya bay, anga kə cəcihen anan pə Mbərom wa bay. 3 Kwa â ga nə ki gen amboh anà Mbərom dəp nà, ki njiɗen bay re, anga kə cəcihen tə mivel kərtek a bay. Kə cəcihen nə way sa zlak ikwen à nga à kwanay a vərre.

4 Kwanay kə mbəɗihen anan lœn anà Mbərom. Ɗowan a kə̀ pəlak way sə daliyugo ahay cəna, ata winen kə̀ tərak ɗo maniɗe ana Mbərom. Kwanay kə pəlen sə ɗəfen apan anà way sə daliyugo ahay ite nà, ata kwanay nə ɗo maniɗe a Mbərom ahay re. 5 Kâ saa bayiken sa jəka 'am a Mbərom a ma ja à Deftere inde ata nà, i təra kəriya bay. A wa: «Apasay mbala Mbərom a sə varak uko à mivel inde ata nà, winen sərak a tə mindel.» 6 Aya əna, sumor a Mbərom ɗukwen a zalay sərak anahan a re. Anga nan, Deftere a ja nà: «Mbərom winen a ngazlan uda saray anà ɗo sə kwecele ahay, əna a gan sumor nà, anà ɗo sa ma nga a tinen ahay nə hənek à məndak ataya awan.*»

7 Anga nan kutok, ɗəfen anan apan anà Mbərom. Ngizlen anan saray à cəveɗ inde anà Fakalaw, aday i hawak ikwen dəren. 8 Həɗəken ahay pə cakay anà Mbərom, aday winen a ɗukwen i həɗəkey ahay pə cakay a kwanay ahay re. Kwanay ɗo sə ines ahay, binen anan ines à mivel a kwanay ahay wa. Kwanay ɗo aday abayak nga mə gəzla cuwcew ataya awan, tiven anan abayak nga a kwanay pə Mbərom. 9 Ines a kwanay a ma ga ataya tə̂ cəɓak ikwen ite, zlihen pi zek aday yimen apan ite. Kə̂ mbisen sabay, yimen aɗəka. Kə̂ tislen mivel sabay, əna mivel â cəɓak ikwen aɗəka. 10 Men anan nga a kwanay à məndak pa 'am a Mbərom. Ata winen i cakaf kwanay ite.

Mbəsiken sa man anan mungok anà zek ahay

11 Mərak uno ahay, kə̂ gəɗen anan azar ì zek ahay rococo bay. Anga ɗowan a kə̀ gəɗak anan azar anà ɗo a Yesu, kabay kà mak anan anan mungok anà ɗo a Yesu cəna, winen a gəɗan azar aday a man anan mungok nà, anà 'Am a Mbərom. Aka aday ka sak a man anan mungok anà 'Am a Mbərom nà, ata kə ɗəfan apan sabay biɗaw? Ka gan aɗəka nə sariya. 12 Sə varan 'Am a Mbərom anà ɗo ahay nə zek a Mbərom awan. Matanan, saa mba apan sa gan atan sariya a ɗukwen, winen a re. Winen a kərtek, i mba apan sa tam anan ɗo ahay, aday i mba apan sə lize atan wa re. Aday iken? Kak iken ki man anan mungok aday ki gəɗan azar anà mərak anak nà, ka jan à nga anak a nə iken wayaw?

Kə̂ həren anan nga anà zek bay

13 Ngatay aday, pəken uno sləmay həna, kwanay ɗo sa jəka: «Izəne biten, izəne sidew nà, mi zla à man dəren awan. Mi i vak ayak, mi i gay masa tə way ahay sa njaɗ anan dala.» 14 Kwanay a ɗo sa ja 'am matanan ataya nà, kwa way a saa təra sidew ata nà, kə sənen zle ɗaw? Sifa a kwanay a aday nə awan a maw? Kwanay kawa matapasl ahay həna vegege, aday azanan mənjœk asa cəna, ɗowan i canan atan sabay ata awan. 15 Abay lele cəna, ki jen nà: «Kà zlak anan à nga à Mbərom ite nə mi ga inde aday mi ga natiya kabay natiya awan.» 16 Aka aday kwanay gədek sə mbəlen anan ta sə həran nga anà zek ta 'am vərre. Wita nə lelibay.

17 Natiya awan kutok, kak ɗowan a a san sa ga way lele aya zle, aday kà gak atan bay cəna, ɗowan ata kà gak ines pa 'am a Mbərom.

5

Ɗo sə zlile ahay tâ yam

1 Ngatay aday, pəken uno sləmay, kwanay ɗo sə zlile ahay. Zlihen pi zek, aday yimen, anga ɗəce i nay ahay pikwen. 2 Zlile a kwanay ahay tə rəbasak, mumok ahay ta pak ikwen anan zana a kwanay ahay, 3 dala a kwanay ahay ɗukwen mangaz kà pak anan. Mangaz ata nà, a ra pikwen 'am, anga kwanay azay aya awan, aday azanan mangaz i pak ikwen anan zek cite re, kawa uko sa vak anan zana. Daliyugo winen apan i ndav, cəkəbay kwanay apan ki hilen zlile hwiya re. 4 Kagasl, kwanay gədek a pa anan dala ana ɗo sə halan nga anà way à guvo a kwanay wa ataya awan. Pəken sləmay aday, tinen apan ti zlah pikwen, aday Mbərom Ba Məgala kə̀ slənek ayam a tinen.

5 Kwanay apan ki pen uho a kwanay həna pə daliyugo, kawa sa zlak ikwen à nga. Ki pen way lele, kwanay ma har aya lele, kawa sla sə viya maray ahay. 6 Kwanay gədek a ban anan ɗo mənjəna ines ataya, aday kwanay mbəram patan sa vaɗ atan re. Tinen ta mbak apan sa ga pikwen məgala itəbay.

Gen anan ngatay aday

7 Anga nan kutok, mərak uno ahay, na jak ikwen, na wa: Gen anan ngatay aday nà, hus pə ana Bahay a mənuko sa may ahay. Ənga, cen pu ɗo sa ga mer à guvo aday. A njahay tete, a ba hus iven ndaw i ga, aday kə̀ caslak way coy ɗukwen, i ba iven sə məkəsəfay ataya re. 8 Kwanay həna ɗukwen, ben, njihen tete matanan re. Ngizlen saray lele, anga luvon ana Bahay a mənuko i sa may ata, winen bəse, i dəzley ahay coy.

9 Mərak uno ahay, kə̂ zlihen pi zek ahay bay, anga aday Mbərom â sa gak ikwen sariya bay. Ɗo sa ga sariya, winen apan i ba pə məsudoh, a nan sa nay ahay.

10 Mərak uno ahay, bayiken pu ɗo maja'am a Mbərom a kwakwa ataya aday, ta jak 'am tə sləmay a Mbərom. Tətiken anjahay a tinen ahay re, anga ta gak ɗəce ahay, aday ta gak ngatay hwiya. 11 Ɗa san zle, ɗo sə səmen anà ɗəce ahay nà, ɗa ja bine siwaw nə Mbərom kə̀ ɗəfak patan ngama. Kə slənen ləbara sə ngatay ana Ayuba sa ga ata biɗaw?* Aday Mbərom kə̀ varak anan way sə mivel anahan ahay pə dəɓa wa re.† Tə ɗiɗek a cəna, ɗo ahay ta gan ì zek wa anà Mbərom, aday a pəlay atan tə mindel re.

12 Mərak uno ahay, mə zakay a jiya nà, kâ saa mbiɗen pə awan bay. Kwa â ga ki mbiɗen nə tə mburom, kwa â ga ki mbiɗen nə tə daliyugo, kə̂ mbiɗen tə awan bay fok. Aɗəka nà, jen «Ayaw» kabay «A'ay» cəna, kà slak coy. Â saa zalay matanan bay, anga aday Mbərom â saa ban kwanay à sariya anahan inde bay.

13 Kəmaya, ɗowan inde à wulen a kwanay, winen apan i sa ɗəce ɗaw? Â cəce Mbərom â man zek. Ɗowan inde winen apan i taslay mivel ɗaw? Â həran nga anà Mbərom tə ara ahay.

14 Ɗowan inde à wulen a kwanay winen ɗəvac a ɗaw? Â ngaman anà məceɗ sə egliz ahay àga winen awan, tâ ga apan amar tə sləmay a Bahay a mənuko Yesu, aday tâ ga amboh anga ɗo sə ɗəvac ata awan. 15 Kak ɗo ataya tə ɗəfak nga pə Mbərom acəkan nà, Mbərom i təma amboh a tinen, i man zek anà ɗo sə ɗəvac ata awan, ɗowan ata i mbar acəkan kutok. Kak ines anahan ahay ma ga inde ɗukwen, Mbərom i pəsen anan.

16 Anga nan kutok, na wa: Ɗiken anan ines a kwanay ì zek ahay lele. Gen amboh anga mərak ahay à wulen a kwanay re. Gen matanan, anga aday kə̂ mbəren ite. Amboh su ɗo ɗiɗek a pa 'am a Mbərom nà, məgala uda awan, a ma zek bayak a re. 17 Eliya nà, ɗo zənzen a kawa mənuko biɗaw? Kà gak amboh tə mivel kərtek awan anga aday iven â ga bay.‡ Ava maakan tə kiya mbərka nà, iven ata kà gak bay acəkan. 18 Pə dəɓa anahan a wa ɗukwen, kà gak amboh asa. Mbərom kə̀ mbakak ahay alay pə iven wa, iven kà gak lele, aday pə dəɓa wa, way sa pa ahay fok tə nahak maza awan.§

19 Mərak uno ahay, kak ɗowan a kə̀ slarak à cəveɗ sə ɗiɗem wa nà, lele cəna sa may anan pə cəveɗ lele awan. 20 Sənen anan aday, kak ɗowan a kà mak anan ɗo sə atahasl pə cəveɗ lele a nà, kə̀ təmak anan anan sifa anà ɗo sə atahasl ata awan. Kwa â ga nà, ines anahan ahay inde bayak a dəp nà, Mbərom i pəsen anan.

* 1:5 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

* 2:8 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 19.18.

† 2:11 Ca pə Gurtaaki 20.14, Tooktaaki Tawreeta 5.18.

‡ 2:11 Ca pə Gurtaaki 20.13, Tooktaaki Tawreeta 5.17.

§ 2:23 Ca pə Laataanooji 15.6.

* 2:25 Ca pə Yosuwa 2.1-21.

* 4:6 Ca pə Balndi 3.34.

* 5:11 Ca pə Ayuba 1.1 - 2.10.

† 5:11 Ca pə Ayuba 42.10-17.

‡ 5:17 Ca pə 1 Laamiiɓe 17.1.

§ 5:18 Ca pə 1 Laamiiɓe 18.1, 41-46.

1 Piyer

1

2

3

4

5

Ɗerewel ana

Piyer

sə vinde mama'am awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Piyer a vinden ayak ɗerewel a anan nà, anà ɗo a Yesu ahay à egliz ahay inde aday ɗo ahay tinen apan ti bənan atan mbiyeɗ ataya awan. I varan atan məgala ta sə ɗakan atan sumor a Mbərom sa ga anga tinen. I ɗakan atan anan nə sə walay atan nə zek a Mbərom awan, aday Yesu kə̀ təmak atan re. Həna nà, tinen ɗo a Mbərom ahay, aday ɗo si mer su way ana Almasihu ahay kutok. Kwa â ga nə tinen a ɗəce inde anga tinen ɗo a Yesu ahay dəp nà, lele, anga ɗəce a tinen ata a ɗakay anan nà, Apasay a Mbərom winen à tinen inde.

Nga sa 'am ahay

Mbərom kə̀ walak anan ɗo anahan ahay (1.1-12)

Njihen kawa sa zlan à nga anà Mbərom (1.13 - 3.22)

Agan mer su way a Mbərom kwa à ɗəce inde (4.1 - 5.14)

1

Piyer a jan 'am anà ɗo ahay

1 Nen Piyer, nen ɗo maslan ana Yesu Almasihu, nə vindek ikwen ayak anà kwanay ɗo a Mbərom mə walay aya anga sə pərahan azar, kwanay ma ta 'am aya pə daliyugo sə Pontus, sə Galatiya, sə Kapadosiya, sə Aziya, aday sə Bitiniya ata awan, kwanay mə njahay aya ù kon ataya nə kawa mədurlon ahay. 2 Ɓa kà zlak anan à nga anà Mbərom Bəbay a mənuko sə walay kwanay. A təra kwanay ɗo anahan ahay tə Apasay anahan Cəncan awan, anga aday kə̂ ɗəfen anan apan anà Yesu Almasihu, aday tə̂ kwecek pikwen mez anahan, ata kwanay kə təren ɗo anahan cəncan aya pa 'am a Mbərom kutok.

Mbərom â zəgahak ikwen anan apan sumor anahan, aday â zəgahak ikwen anan apan zay anahan pac pac re.

Mbərom a varak uko nə sifa sa ndav bay ata awan

3 Həruko anan nga anà Mbərom Bəbay ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu, anga ɗa gak anan ì zek wa, bina kə̀ varak uko sifa sa ndav bay ata tə alay ana Yesu Almasihu, ɗo sə slabakay ahay à məke wa ata awan. Anga nan, ɗi ɗəfan iɗe anà aslabakay a mənuko à məke wa ite re. 4 Ɗa san zle re, ɗi njaɗ way ana Mbərom saa varan anà ɗo anahan ahay à mburom ata awan. Way ata nà, a rəbas bay, a nes bay, a ɓutoy bay re. 5 Kə ɗəfen nga pə Yesu. Anga nan, Mbərom winen apan i ba kwanay tə məgala anahan, anga aday kə̂ njiɗen anan sifa anahan saa kan anan anà ɗo ahay pə luvon saa ndav anan daliyugo ata awan.

6 Anga nan kutok, ki tislen anan mivel. Kwa â ga nə ɗəce ahay inde həna pə cəveɗ cara cara dəp nà, ki tislen anan mivel, anga way ataya ti njahay sə coy a bay. 7 Ɗəce ataya ti tak ikwen à nga, anga aday sə lavay anan kə ɗəfen nga pə Yesu tə ɗiɗek a ɗaw ata awan. Kwa gura dəp nà, a nes ike asanaw, əna tə təker anan tə uko. Aday aɗaf nga a kwanay bugol nə a zalay gura ata biɗaw? Anga nan, lele sə təker anan aday â sa nes bay. Matanan kutok, pə luvon ana Yesu Almasihu saa kan zek anà ɗo ahay ata nà, ɗo ahay ti həran nga anà Mbərom, ti zambaɗ anan, ti varan mazlaɓ. 8 Kwa â ga nə kə cinen anan anà Yesu tə iɗe a kwanay həna fan bay, kə pəlen anan. Kwa â ga nə kwanay apan ki cen apan həna fan bay, kə ɗəfen apan nga coy. Anga nan, kwanay tə ataslay mivel a məduwen a lele, a zalay way sə ɗo ahay sa ja apan təte ataya awan, 9 anga kə ɗəfen nga pə Yesu, aday ki njiɗen anan way a kwanay sa ɗaf apan nga ata awan. Way ata nà, sifa pə cakay a Mbərom.

10 Ɗo maja'am a Mbərom ahay kwakwa tə ɗəfak anan ahay iɗe sə wuɗeh anan lele aday tâ san Mbərom i tam anan ɗo ahay nə kəkəmaw ata awan. Tə lahak apan sə təker 'am sə sumor ana Mbərom a sə lavay anan zek anga kwanay ata awan. 11 Apasay ana Almasihu a à tinen inde ata kà jak atan panan, Almasihu i sa ɗəce aday i sa njaɗ anan mazlaɓ anahan. Ɗo maja'am a Mbərom ataya tə pəlak sa san anan way ataya ti i təra nə à alay wuraw ata awan, aday ti i təra kəkəmaw ata re. 12 Mbərom a jan atan nà, way ataya ti təra nə à alay a tinen tə sifa pə daliyugo ataya bay, əna a mbəsakan atan anan à alay a kwanay inde həna pə daliyugo ataya kutok. À alay a anan ata nà, ɗo sə ɗakay anan ləbara mugom ataya ta jak ikwen anan ɗiɗek sə way ataya re. Tə wazak ikwen anan ɗukwen tə məgala sə Apasay Cəncan a Mbərom sə slənay ahay ata awan. Maslay a Mbərom ahay ɗukwen ta gak anan may sa san anan way ataya re.

Njihen kawa sa zlan à nga anà Mbərom

13 Anga nan kutok, lele cəna abayak nga a kwanay â lavan zek anà mer su way a Mbərom. Gen anan nga anà zek lele. Ɗəfen anan iɗe lele anà sumor a Mbərom a saa gak ikwen à alay a Yesu Almasihu i may ahay azanan ata awan. 14 Ɗəfen anan apan anà Mbərom à alay wura wura fok, kawa wan mə kəta pə cakay a bəban anahan ata awan. À alay a kə sənen ləbara mugom a fan bay ata nà, sa zlak ikwen à nga cəna, way lelibay aya awan. Əna həna kî men pə way ataya sabay jiya awan. 15 Aɗəka bay, azla a kwanay â təra cəncan a à way ahay inde fok. Bina, Mbərom ɗo sə ngamak ikwen ata, winen nà, ɗo cəncan awan. 16 Deftere a Mbərom a ja matana re, a wa Mbərom a ja nà: «Təren ɗo cəncan aya, anga nen ɗo cəncan awan.*»

17 Kwanay apan ki gen amboh nà, kə ngimen anan à Mbərom nà, Bəbay. Əna winen apan i gan sariya anà ɗo ahay ite nà, a gəzlan atan alay pi zek wa bay, əna kuwaya nə pə ines anahan a way anahan. Anga nan kutok, ndəven anan luvon a kwanay mə mbəsakak ikwen a pə daliyugo a anan ataya ta sə ɗəfan apan lele. 18 Kə sənen apan zle, Yesu kə̀ bəmbaɗak ahay kwanay anga aday kâ sa njihen kəriya kawa bije a kwanay ahay kwakwa ataya sabay ite. A bəmbaɗay ahay kwanay nà, tə way sə njahay bay, kawa dala sə gəda a nes bay ataya bay. 19 Əna a bəmbaɗay ahay kwanay aɗəka nə tə mez a Yesu Almasihu a tə alay anahan awan, mez anahan nə məgala awan. Yesu, winen kawa wan sə təman lele mənjəna ines, aday ɗo ahay tə waslan anà Mbərom ata awan. 20 Mbərom a walay anan winen nà, kwa daliyugo ɗukwen mə ndakay a fan bay, aday həna Mbərom a kay anan uho pə alay a mədakwidok a anan anga sa tam kwanay. 21 Anga winen kutok, kwanay kə ɗəfen nga pə Mbərom, winen ɗo sə slabakay anan ahay Yesu à məke wa, sə varan mazlaɓ. Natiya, kə ɗəfen nga pə Mbərom, aday kə ɗəfen anan iɗe nə hwiya anà winen a re.

22 Kə ndiken anan mivel a kwanay lele anga kə pərihen anan azar anà cəveɗ sə ɗiɗek. Ata ki mben apan sə pəlay mərak ahay tə ɗiɗek awan. Anga nan, na wa pəlen atan nə pac pac tə mivel kərtek awan. 23 Bina kə təren ɗo wiya aya anga 'am a Mbərom kə̀ wahak kwanay miza awan, 'am ata ɗukwen a nes itəbay sə coy awan. Sə varak ikwen sifa wiya ata nà, zek a Bəbay Mbərom awan, winen a mac itəbay. 24 Deftere a Mbərom a wa:

«Ɗo ahay fok tinen kawa gujeɗ,

mazlaɓ a tinen aya ɗukwen kawa avərez ana gujeɗ ataya re.

Gujeɗ i mac, avərez a ɗukwen i guce.

25 Əna 'am a Mbərom nà, winen nə i ga inde pa sə viyviya awan.†»

'Am a Mbərom a mənuko sa slaf anan həna ata nà, ləbara mugom a mbala a kwanay sə sləne ata awan.

2

Mbərom a walay kwanay aday kə̂ təren ɗo anahan aya awan

1 Kak matanan cukutok nà, mbəsiken sa ga sədœk, kə̂ gəɗen mungwalay sabay, kə̂ jipen miresl à 'am cuwcew bay, kî gen iɗe pə way su ɗo bay, kə̂ gəɗen anan azar ù ɗo bay re. 2 Təren aɗəka nà, kawa wan gindez aya sa gan may anà pay a may a tinen ahay pac pac ataya awan. Natiya, gen anan may anà 'am a Mbərom a ɗiɗek ata nà, kawa gwaslay ahay sa gan may anà pay ata awan. Matanan, ki sa həren hus pə ana Mbərom sa tam wa kwanay sə coy ata kutok. 3 Anga Deftere a Mbərom a ja nà: «Kə tukumen anan coy, Mbərom nə ɗo lele awan.*»

4 Həɗəken ahay pə cakay a Yesu. Winen nə kon sa var sifa, əna ɗo ahay ta lar anan kawa kon lelibay awan. Aya əna, Mbərom a gəɓa anan, anga pə iɗe anahan nə, sə zalay kon sa ɗezl way ahay fok aɗəka nà, winen awan. 5 Kwanay ɗukwen, kə təren kawa kon a tə sifa aya ata awan, aday Mbərom winen apan i ra kwanay sa ɗezl anan doh a aday Apasay anahan i sa njahay uda ata awan. Ù doh ata ɗukwen, ki təren uda ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay ma ga nga aya awan, saa gan mer su way sa zlan à nga à Mbərom, anga Yesu Almasihu. 6 Mə vinde à Deftere a Mbərom inde, Mbərom a wa:

«Cen apan, ni ɗaf kon sə mide uno à wulen su doh sə Urəsalima inde, ni han apan doh.

Nə walak anan, winen kon lele awan.

Kuwaya ɗowan a kə̀ bənak alay à winen inde cəna, waray i naa gan itəbay.†»

7 Pə kwanay ɗo sa ɗaf apan nga ataya nà, winen kon lele awan. Əna pu ɗo sa ɗaf apan nga itəbay ataya ite, winen matanan bay. Bina tə vinde à Deftere a Mbərom inde nà:

«Kon mbala ana ɗo sa ɗezl way ahay sa lar anan ata nà,

sə təra kon sə mide lele aɗəka nà, winen.‡»

8 Asa tə vindek à Deftere inde re, Mbərom a wa:

«Ni ɗaf kon sə hawan saray anà ɗo ahay,

aday ti slahay apan re.§»

I hawan atan saray, anga tə ɗəfak nga pa 'am a Mbərom a bay. A təra kətanan anga a nan anà zek a Mbərom a kwakwa way anahan.

9 Əna kwanay nà, zahav a mə walay ataya awan, ɗo sə gəɗan dungo anà way ahay anga Bahay a mənuko, slala ma ga nga anga Mbərom ata awan, ɗo mbala ana Mbərom a sə ngamay ataya awan. Mbərom a təmay kwanay ì iɗe zənzen a wa, a ɗaf kwanay ì iɗe jiyjay anahan inde sa dav cəveɗabay ata awan. A walay apan kwanay anga aday kə̂ ɗiken anan anan mer su way anahan lele aya anà ɗo ahay. 10 Kwakwa ata nà, abay kwanay ɗo a Mbərom ahay bay. Əna həna kə təren ɗo anahan ahay kutok. Kwakwa ata nà, abay kə sənen way a Mbərom sa gak ikwen lele aya ata bay, əna həna kə sənen anan, kə njiɗen anan aɗəka coy kutok.

Təren ɗo si mer su way a Mbərom ahay

11 Mərak uno ahay, sənen apan aday nà, kwanay nə mbəlok ahay, mədurlon aya həna pə daliyugo. Man sə njahay a kwanay inde à man a anan ibay. Anga nan na wa, mbəsiken sa ga way ana ubor si zek sa gan may. Kî gen apan iɗe bay. Way ataya ti nəsek ikwen anan mivel a kwanay lele ata awan. 12 Anjahay a kwanay à wulen su ɗo sə pəra ahay â ga nə lele, anga aday kwa â ga nə ti gəɗak ikwen azar dəp nà, ti canan anà mer su way a kwanay sa taa ga pac pac ataya lele aya awan. Ata, pə luvon ana Bahay a mənuko saa may ahay ata nà, ti həran anan nga anà Mbərom kutok.

13 Ɗəfen anan apan anà ɗo a məduwen aya həna pə daliyugo ataya awan, anga həna kwanay nə ɗo ana Bahay a mənuko Yesu ahay. Ɗəfen anan apan anà bahay sə Ruma, anga a lavan nga anà ɗo a azar aya awan. 14 Ɗəfen anan apan anà guverner ahay re, anga sa ɗaf atan aday tâ gan sariya anà ɗo ahay nə zek a bahay sə Ruma awan. A ɗaf atan aday tə̂ kətah anan ɗo sa ga way lelibay aya awan, aday sə ngaman anà ɗo sa ga way lele ataya cite re. 15 A nan a Mbərom cəna, gen way lele aya awan. Ata ɗo mindel a sa san awan bay ataya ti gəɗak ikwen azar sabay, əna ti tacay 'am aɗəka kutok. 16 Njihen anjahay sa nga a kwanay, əna kâ sa bayiken nə ki mben apan sa ga way lelibay a anga anjahay a kwanay barbarar a ata bay. Aɗəka bay, njihen nə lele, təɗe kawa anjahay su ɗo si mer su way a Mbərom ahay ata kutok. 17 Ɗəfen anan apan anà ɗo ahay nə fok. Pəlen anan mərak sa ɗaf nga pə Yesu ataya awan. Jəjiren anan à Mbərom. Ɗəfen anan apan anà bahay su kon re.

Ɗəce ana Almasihu sa sa

18 Kwanay ɗo sa ga mer su way àga ɗo ahay ataya awan, ɗəfen anan apan anà bahay su doh a kwanay ahay, həren atan nga lele. Kwa â ga nə tinen ɗo ləfeɗeɗe aya awan, kwa â ga nə tinen ɗo jinje aya awan, ɗəfen atan apan nə à alay kərtek a wa hərro fok. 19 Ɗo kə̀ səmak anan sa sa lirew anga Mbərom nà, lele. Kwa â ga nə abay təɗe â sa lirew ata matanan bay dəp nà, wita way sa zlan à nga anà Mbərom. 20 Kak ti sak ikwen lirew anga ki gen nə way lelibay aya cukutok nà, wita ɗəce sə munapanaw mba ɗaw? Adawar! Əna, kak ti sak ikwen lirew anga ki gen nə way lele awan, aday kə səmen anan nà, i zlan à nga à Mbərom a kutok biɗaw?

21 Mbərom a a ngamak ikwen nə pə winen awan, anga Almasihu a ta nga anahan a kà sak lirew nə bayak a anga sa tam kwanay. Winen nə minje sə ɗakak ikwen anan cəveɗ aday kî gen kawa winen a re. 22 Kula winen kà gak ines itəbay fok. Mungwalay inde à winen inde itəbay re. 23 Ɗo ahay tə gənahak anan, kà mak atan anan uda sikeɗ a bay. Kwa â ga nə kà sak lirew dəp nà, kə̀ pəlak 'am pə ɗowan wa bay re. Aɗəka bay, a mbəsakan anan way ata à alay inde ana Mbərom, winen ɗo sa san sa ga sariya lele ata awan. 24 Yesu Almasihu a ta nga anahan a kə̀ tavakak anan ines a mənuko ahay pa nga anahan awan, a mac anan pə dədom mə zləlngaɗ awan. A ga matanan, anga aday ɗə̂ təra kawa ɗo ma mac aya pə cakay sə ines ahay, aday ɗâ njaɗ sə njahay sə ɗiɗek a lele. Ɗə mbərak həna anga mbəlak anahan a sa njaɗ ataya awan. 25 Abay kə təren kawa təman mə lize aya awan, əna həna ki men ahay, ki pərihen anan azar nà, anà ɗowan a sa ca pikwen aday sa gak ikwen nga ata awan.

3

Anjahay atə ana uwar ta mbaz

1 Kwanay uwar ahay ɗukwen, kuwaya â ɗəfan apan anà mbaz anahan. Ka sak i gen matanan asanaw cəna, kwa mbaz a kwanay ahay tə ɗəfak nga pa 'am a Mbərom fan bay ɗukwen, ti canan anà azla a kwanay a lele ata nà, kwa abay ki jen awan tə təbəlem a kwanay bay dəp nà, ti mbəɗa anan mivel a tinen, ti ɗaf nga pə Mbərom. 2 Ti ca pə anjahay a kwanay nə lele, aday kə ɗəfen atan apan ɗukwen lele a re. 3 Kə̂ ɗəfen anan abayak nga a kwanay pə way sə ndakay zek ahay ata bay, kawa sa ja nà, kə̂ viren anan anan alay a kwanay fok anà atəraɗ nga bay, anà andakay zek tə way sə gura ahay aday masa bayak ataya bay, aday anà apak zana lele aya ata bay re. 4 Əna, suwan arəɓa a kwanay â cay ahay aɗəka nà, à mivel a kwanay ahay wa bugol. Təren ɗo sə təte ahay aday səkəffe aya awan. Bina arəɓa kawa winen ata nà, a nes itəbay fok, a zlan à nga anà zek a Mbərom a bayak awan.

5 Bayiken pə uwar kwakwa aya sə ɗəfan iɗe anà Mbərom ataya aday. Tə ndakay zek nə kətanan, tə ɗəfen apan anà mbaz nə lele, 6 kawa ana Saratu sə ɗəfan apan anà Ibərahima. A ngaman ɗukwen bahay anahan. Kak kə mbəsiken anan cəveɗ anà zlawan bay, aday ki gen way lele aya nà, ata kə təren dəna ana Saratu ahay re.

7 Kwanay bahay su doh ahay ɗukwen, kuwaya â njahay tə uwar anahan lele matanan. Gen atan lele, anga kə sənen zle, uwar ahay nə bəle aya awan, tinen kawa kwanay bay. Ɗəfen atan apan, anga sifa ana Mbərom sa var kəriya ata nà, a var anan anga ɗo ahay fok hərro, uwar tə mungol. Ata Mbərom i təmahak ikwen anan amboh a kwanay a sa gan ataya awan.

Liven anan zek anà asa lirew

8 Ni ndav anan 'am uno həna nà, natiya: Kwanay a fok, 'am â zlak ikwen pi zek ahay lele. Agan ì zek wa ù ɗo, â ga inde à wulen a kwanay ahay. Pəlen zek ahay lele, anga kwanay kə təren tə mərak ahay pə cəveɗ a Mbərom. Gen anan lele anà ɗo azar aya awan. Nihen anan nga a kwanay ahay. 9 Kî men anan anan uda sikeɗ anà ɗo sə sədœk ahay bay. Ɗowan a kə̀ gənahak ikwen ɗukwen, kə̂ gənihen anan uda bay. Aɗəka bay, pəsen anan 'am lele aya awan, anga Mbərom a ngamak ikwen nà, sa ga matanan. Ki gen matanan nà, Mbərom i gak ikwen sumor anahan. 10 Deftere a Mbərom a ja nà:

«Kuwaya a nan sa njaɗ anjahay mugom a tə ataslay mivel a cəna,

â ja 'am lelibay a sabay, â gaɗ mungwalay bay re.

11 Â sa ga way lelibay a sabay, â ga aɗəka cəna, way lele aya awan.

Â pəlay cəveɗ sa njaɗ zay tə ɗo ahay bugol.

12 Mbərom a ɗəfan iɗe lele nà, anà ɗo sa ga way lele aya ata awan.

Ɗo ataya ta gak amboh cəna, a pəkan atan apan sləmay lele.

Əna ɗo sa ga way lelibay aya ite nà, a nan sə canan atan pə iɗe wa bay jiya awan.*»

13 Kak kə pəlen sa ga nə way lele aya tə mivel kərtek a nà, waya saa gak ikwen huwan cara anaw? 14 Kwa â ga nə awan a i cak ikwen wurnjalan ì zek wa anga mer su way a kwanay a sa ga lele ataya dəp nà, Mbərom i taslak ikwen anan mivel. Natiya kutok, kə̂ jəjiren anan anà ɗo sə pəlay sa gak ikwen sədœk ataya bay, kə̂ jilen awan bay fok. 15 Əna aɗəka bay, həren anan nga anà Almasihu à mivel a kwanay inde. Winen taayan bahay a kwanay. Liven anan zek lele sə mbəɗahan apan anà ɗo sə cəce pikwen wa kə ɗəfen anan iɗe anà Yesu Almasihu nà, anga ma kərtek anaw ataya awan. 16 Mbəɗihen atan apan nə ta 'am ziyzay awan, aday ɗəfen atan apan re. Gen nə way a aday kə sənen zle, winen lele ataya hwiya. Ata, ɗo ahay ta jak pikwen 'am lelibay a cəna, waray i gan atan, anga tə gəɗak ikwen azar nə pə anjahay a kwanay pə cəveɗ ana Almasihu lele aya ata awan.

17 Kak kà zlak anan à nga anà zek a Mbərom a nà, suwan sa sa lirew anga mer su way lele aya awan, ta sa sa lirew anga sədœk a kwanay ahay nà, na. 18 Yesu Almasihu a mac anga ines a mənuko ahay nà, saray kərtek, aday kə̀ ndəvak anan mer su way anahan coy. Winen ɗo mənjəna ines ata, kə̀ məcak anga ɗo sə ines ahay, anga aday â zla kwanay à man a Mbərom. Ɗo ahay tə vəɗak anan, əna Apasay Cəncan a kà mak anan anan sifa anahan. 19 Tə məgala ana Apasay ata, kà zlak saa ɗakan anan ahay 'am a Mbərom anà apasay ahay tinen à dangay inde ataya awan. 20 Apasay ataya nà, kwakwa tə vəze pə Mbərom, à alay anahan sa ga munapanaw anga Nuhu ta sa ba anan i ndakay kwalalan ata aday. Ɗo sa tam a kwalalan ahay inde nà, tinen mənjœk, ɗo ahay jəmaakan ca. Mbərom a tam atan nə tə a'am. 21 A'am a tinen sə takas wa ata nà, a ga minje tə baptisma sa tam kwanay ì ines a kwanay ahay wa ata awan. Winen nə abanay mbala mənuko sə cəce pə Mbərom wa aday â banay puko wa ines ahay ata awan, bina abanay sə ɗo ahay sə banay zek ata bay. Ata baptisma i təma kwanay kutok, anga Yesu Almasihu kə̀ slabakak ahay à məke wa. 22 Yesu Almasihu nə kà mak way anahan à mburom, a njahay pa man sə njahay lele pə alay puway a Mbərom, winen Bahay sə maslay a Mbərom ahay, aday Bahay sə way məgala aya ata re.

4

Mbərom â ga pikwen bahay

1 Ɗa san zle, Almasihu kà sak lirew nə bayak awan. Anga nan, lele ɗukwen kwanay kə̂ liven anan zek anà asa lirew ata re, anga ɗo kà sak a sa lirew bayak a nə a ga ines sabay. 2 I ban pə həna anan wa hus pa 'am azanan, à alay a kwanay saa njaɗ sə njahay pə daliyugo ata fok cəna, gen nə way sa zlan à nga anà Mbərom, bina way a sa zlan à nga anà ubor si zek a kwanay lelibay ataya sabay. 3 Kə lizen anan alay a bayak coy matanan, sa ga way kawa su ɗo sə pəra ahay sa gan may sa ga ata awan. Kî gen matanan həna sabay. Kwakwa ata nà, kə mbəlen anan ahay, ka ti gen ahay cəna, way sa zlan à nga anà ubor si zek a vərre, ka taa viwen ahay nga, ka tii gen agəsle lelibay aya awan, ka taa njihen sa sa mahay, ka tii gen pəra, way sa zlan à nga anà 'am a Mbərom a bay ataya awan.

4 Əna həna kutok, ɗo sə pəra ahay ti ga way ataya asa nà, ki zlen tə tinen jiga sabay. Aday ɗo ataya tə canak ikwen tə tinen sabay ata nà, a gan atan masuwayan, aday ti gənahak ikwen. 5 Əna pə luvon a inde ite nà, ti naa mbəɗahan apan anà sariya a Mbərom saa gan anà ɗo ahay fok ata awan. Kwa ɗowan aya nə tə sifa aya awan, kwa ɗowan aya nə ma mac aya awan, Mbərom kə̀ lavak zek sa gan atan sariya anahan. 6 Anà ɗo ma mac aya nà, ɓa Mbərom kà gak atan ahay sariya kawa anahan sa taa gan ahay anà ɗo ahay pə daliyugo a anan ata awan. Aya əna Almasihu a zla à man su ɗo ma mac ataya saa ɗakan atan anan ahay ləbara mugom awan, anga aday tâ njaɗ sifa sa ndav bay ata pə kərtek a tə Mbərom.

Anjahay su ɗo a Yesu ahay à wulen a tinen aya inde

7 A mbəsak bayan a sabay, daliyugo i ndav. Anga nan, kwanay sənen nga lele, aday gen anan nga ì zek, anga aday kî mben apan sa gan amboh anà Mbərom. 8 Mə zakay a jiga nà, pərihen anan azar anà asan zek à wulen a kwanay ahay tə mivel kərtek awan, anga kak kə pəlen zek ahay cəna, kwa ines a â ga inde nə bayak dəp nà, ki pəsen zek ahay re. 9 Təmihen mbəlok ahay, təɓen anan wa anà ɗo ahay, mənjəna sə gungwazan atan apan. 10 Mbərom kà gak ikwen sumor nə bayak awan tə cəveɗ ahay cara cara. Kə̀ varak anan məgala sa ga way ahay cara cara anà kuwaya fok. Kuwaya â ga anan mer su way tə məgala a Mbərom a sa var anga sa man zek anà ɗo ahay ata awan. 11 Kak ɗowan a nə məgala anahan inde sa ja 'am nà, â ja nə 'am a Mbərom a sa ja ata awan. Kak ɗowan a məgala anahan inde sa gan mer su way anà ɗo ahay, â man atan zek tə gədan a Mbərom a sə varan ata awan. Gen matanan anga aday ɗo ahay tə̂ həran nga anà Mbərom pə way ahay fok tə sləmay ana Yesu Almasihu. Mazlaɓ tə məgala nà, à alay anahan inde pa sə viyviya awan. Amen!

Asa lirew anga sə pərahan azar anà Almasihu nə lele

12 Car uno ahay, kwanay apan ki sen lirew bayak a nà, â gak ikwen masuwayan bay. Way ata nà, təktek i ga zek wanahan. 13 Kə tiren nga nà, à ɗəce ana Almasihu sa sa ata inde. Anga nan, tislen anan mivel aɗəka, anga aday pə luvon a mazlaɓ a Yesu i kay zek uho ata nà, ki i tislen mivel nə bayak awan. 14 Kak ɗo ahay tinen apan ti gənahak ikwen anga Almasihu nà, Mbərom i ɗaf pikwen alay sə mazlaɓ anahan, anga Apasay a Mbərom sə zalay way ahay fok tə mazlaɓ ata i njahay tə kwanay kutok. 15 Ɗowan à wulen a kwanay â saa sa lirew anga sa ga way lelibay a bay, kawa avaɗ nga su ɗo, aga akar, adazay à 'am sə ɗo ahay inde. Wita nà, â sa tərak ikwen bay, ɗəce lele a anga kwanay bay. 16 Əna, kak ɗowan a a sa lirew nà, anga a pərahan azar anà Almasihu cəna, waray â sa gan anan bay. Â həran anan nga anà Mbərom aɗəka, bina winen ɗo ana Almasihu.

17 Alay a kà slak, Mbərom i gan sariya anahan anà ɗo ahay kutok. I lah sa gan sariya a pa 'am nà, anà ɗo anahan ahay aday. Aka aday kak mənuko ɗo anahan ahay ɗukwen i lah sa gak uko sariya pa 'am nà, ɗo aday kə̀ ɗəfak anan apan anà ləbara mugom a bay jiga fok ataya nà, i sa ga atan nə kəkəma kutok anaw? 18 Kawa ana Deftere a Mbərom sa ja, a wa:

«Kak ɗo ɗiɗek aya ta tam nə wurcihew wurcihew nà,

ɗo sə atahasl ahay sə ɗəfan apan anà Mbərom itəbay ataya ti sa ga nə kəkəmaw?*»

19 Anga nan kutok, ɗo sa sa lirew ahay anga a zlan à nga anà Mbərom ataya nà, tə̂ pərahan azar sa ga lele, tə̂ mbəsak a zek a tinen pə alay a Mbərom awan. Winen nə ɗo sə ndakay atan aday a ga anan way anahan sa ja ataya fok hwiya ata awan.

5

Agan nga anà ɗo a Yesu ahay

1 Ni jan ayak 'am həna anan nà, anà məceɗ sə egliz ahay à wulen a kwanay inde ataya awan. Nen a ɗukwen, məceɗ sə egliz a re. Nen nə canak anan anà lirew anà Almasihu sa sa à alay ata awan. Ni njaɗ sa zla à man sə mazlaɓ ana Almasihu ata inde pə kərtek a tə kwanay. Anga nan, na jak ikwen, na wa: 2 Gen anan nga anà ɗo a Yesu ahay, winen sə varak ikwen à alay inde ata awan. Gen atan nga nə tə mivel kərtek awan, kawa ɗo sa gan nga anà təman anahan ahay ata awan. Gen atan nga kawa sa zlan à nga anà Mbərom awan, bina kawa ɗowan a a gak ikwen apan bəlaray bay. Ɗəfen anan abayak nga a kwanay nə pi mer su way, mənjəna a kwanay sə bayak pə dala a saa njaɗ ata awan. 3 Kâ si gen bahay pa nga su ɗo a Mbərom sə varak ikwen ataya tə məgala bay, əna təren atan minje lele aya awan aɗəka. 4 Ki gen anan matanan acəkan cəna, pə luvon a Yesu Almasihu ɗo sa gak uko nga i nay ahay kutok ata nà, kwanay ki i njiɗen anan magwagway a məduwen a sə njahay pa sə viyviya ata awan. Anga magwagway ata nà, a zalay way azar aya fok.

5 Kwanay njavar ahay ite, na jak ikwen, na wa: Ɗəfen anan apan anà məceɗ a kwanay ahay. Na jak ikwen à kwanay a fok kutok, men anan nga a kwanay à məndak, men anan zek ì zek ahay lele, anga Deftere a Mbərom a ja, a wa:

«Mbərom winen a ngazlan uda saray anà ɗo sə kwecele ahay,

əna a gan sumor nà, anà ɗo sa ma nga a tinen ahay nə hənek à məndak ataya awan.*»

6 Anga nan, na jak ikwen, na wa: Men anan nga a kwanay hənek à məndak pa 'am a Mbərom Ba Məgala, anga aday winen a â cakaf kwanay à alay a sa zlan à nga ata awan. 7 Way sə juwrak ikwen anan abayak nga fok, mbəsiken anan anan à alay anahan a inde, anga winen ɗo sa gak ikwen nga.

8 Gen anan nga ì zek ahay, ben! Bina ɗo maniɗe a kwanay Fakalaw winen apan i bar, winen apan i pəlay ɗowan a aday i ban anan, kawa ziyel sa zlah pi zek sə dazay zugwender sə pəlay way sa pa anahan ata awan. 9 Tiven anan pa 'am njənjan lele, pərihen anan azar sa ɗaf nga pə Mbərom. Kə sənen apan zle, ɗo a Yesu ahay kwa aha fok tinen apan ti ga ɗəce bayak a kawa kwanay aya re. 10 I njahay bayak a sabay, ka sak i sen lirew ata coy nà, Mbərom ɗo sa taa gak uko sumor ahay ata, i lavay anan zek tə kwanay, i varak ikwen məgala sə səmen anà way ahay fok. A ngamak ikwen anga aday kə̂ dəzlen à man sə mazlaɓ anahan à alay ana Yesu Almasihu inde sə coy awan. 11 Winen nà, məgala anahan inde pa sə viyviya awan. Amen!

Andav sa 'am ahay

12 Su mo zek sə vinde anan ɗerewel a cəɗew a anan nà, Silas. Winen nə mərak uno, ɗo ɗiɗek awan. A pərahan azar anà Yesu tə ɗiɗek a re. Nə vindek ikwen ayak nà, anga aday kə̂ njiɗen məgala lele. Aday nə ɗakak ikwen anan ayak nà, sumor a Mbərom sa gak uko tə ɗiɗek ata awan. Kâ sa sliren wa à man a bay.

13 Ɗo a Yesu ahay à Babila à man a anan ta jak ikwen ayak 'am. Mbərom a walay atan ɗukwen kawa anahan sə walay kwanay ata re. Wan uno Markus kà jak ikwen ayak 'am a re. 14 Jen anan 'am ì zek ahay lele, tə mivel kərtek awan, anga kwanay tə mərak ahay.

Mbərom â varak ikwen zay anahan, kwanay mə japay a tə Almasihu ataya awan.

* 1:16 Ca pə Farillaaji Lewiŋko'en 19.2.

† 1:25 Ca pə Esaaya 40.6-8.

* 2:3 Ca pə Jabuura 34.9.

† 2:6 Ca pə Esaaya 28.16.

‡ 2:7 Ca pə Jabuura 118.22.

§ 2:8 Ca pə Esaaya 8.14.

* 3:12 Ca pə Jabuura 34.13-17.

* 4:18 Ca pə Balndi 11.31.

* 5:5 Ca pə Balndi 3.34.

2 Piyer

1

2

3

Ɗerewel ana

Piyer

sə vinde mə slala cew awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Piyer a vinde ɗerewel a anan anga egliz azar aya, ɗo maja'am a Mbərom mungwalay aya tə njəkak atan ataya awan. Ɗo maja'am a Mbərom mungwalay ataya tinen apan ti cəce, Yesu a may bəse bay nə angamaw. Piyer a ja nà, lele sə pərahan azar anà atətak way a Yesu, kawa ana Apasay Cəncan a sə ɗakan atan anan ata awan. Yesu nə kà gak munok bay. A nan aɗəka nà, ɗo ahay tâ yam pə ines a tinen aday.

Nga sa 'am ahay

Angazlay saray à ɗiɗek a Mbərom inde (1.1-21)

Ɗo sə tətakan anan mungwalay anà ɗo ahay (2.1-22)

Liven zek lele, Yesu winen apan i may (3.1-18)

1

Aja 'am

1 Sə vindek ayak ɗerewel a anan nə nen Simon Piyer. Nen ɓile ana Yesu Almasihu aday ɗo maslan anahan re. Nə vindek ikwen ayak anà kwanay ɗo sa njaɗ sa ɗaf apan nga kawa manay a re ataya awan. Wita nə way lele awan anga kwanay, lele anga manay a re. A təra matanan, anga Yesu Almasihu nə winen ɗo ɗiɗek awan. Winen nə Mbərom, aday winen ɗo a sa tam mənuko a re. 2 Sumor a Mbərom tə zay anahan â zəgahak ikwen, kawa ana kwanay sə zəga anan sa san Mbərom tə Yesu Almasihu Bahay a mənuko ata re.

Anjahay a kwanay â təra kawa ana Yesu Almasihu

3 Yesu Almasihu a varak uko cəveɗ sa san anan Mbərom, ɗo sə ngamak uko ata, anga aday ɗə̂ njahay à mazlaɓ anahan inde, ɗâ njaɗ sa zla kawa ananahan a kutok. Anga ɗa san anan zle ata awan, kə̀ varak uko way a mənuko sa gan may ataya fok tə məgala anahan məduwen ata awan, anga aday ɗâ njaɗ sifa sa ndav bay, ɗə̂ njahay kawa sa zlan à nga anà Mbərom. 4 Tə cəveɗ ata kutok, kə̀ varak uko magwagway sə zalay way ahay fok, kawa anahan a sə zlapak uko anan kurre i varak uko ata awan. Way ataya nə, way lele aya anga mənuko. A ga matanan nà, anga ka sak a njiɗen anan way ataya kutok nà, ata ki təmen pə way sə daliyugo ahay wa, way mbala ana ɗo ahay sa ga apan iɗe ataya awan, aday anjahay a kwanay i təra kərtek tə ana Mbərom.

5 Anga nan kutok, gen məgala lele. Kə ɗəfen nga pə Yesu Almasihu coy nà, zlen azla lele kutok. Ki zlen azla lele coy nà, jipen anan apan asan way pə Mbərom re. 6 Kə sənen way pə Mbərom lele coy nà, jipen anan apan asan nga lele re. Kə sənen nga lele coy nà, səmen anan anà way ahay fok. Kə səmen anan anà way ahay fok coy nà, zlen kawa sa zlan à nga anà Mbərom a kutok. 7 Ki zlen kawa sa zlan à nga à Mbərom coy nà, təren anan anà mərak ahay ɗo lele aya awan. Kə təren ɗo lele aya anà mərak ahay coy nà, asan zek â ga inde à wulen a kwanay tə ɗo ahay fok. 8 Ki gen anan way ataya matanan pac pac cəna, asan way a kwanay pə Bahay a mənuko Yesu Almasihu i təra way kəriya bay. Mer su way a Mbərom à alay a kwanay inde ataya ti zla nə pa 'am pa 'am lele. 9 Əna ɗo sa ga way ataya itəbay ata nà, tinen kawa ɗo hurof aya awan, tə canan anà way ahay lele kula itəbay. Mbərom kə̀ pəsek atan anan ines a tinen ahay ɗukwen, tə mbəɗəkek anan à nga wa kwakwa coy.

10 Anga nan kutok, mərak uno ahay, gen məgala lele anga Mbərom a ngamak ikwen aday a walay kwanay nà, anga aday kî gen matanan. Ata ki zluwen pə cəveɗ sə pərahan azar anà winen a wa itəbay. 11 Mbərom i varak ikwen cəveɗ sa zla à bahay ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu inde, i təma kwanay lele, winen ɗo sa tam mənuko. Bahay anahan a nə i ga inde hwiya pa sə viyviya awan.

12 Anga nan kutok, kwa â ga nə kə sənen way ataya zle coy aday kə njihen njənjan à way a kwanay sə tətakay ahay ataya inde nà, ni pərahan ayak azar sa mak ikwen anan way ataya à sləmay inde. 13 À alay a nen tə sifa a mba cəna, na wa lele nə nâ mak ikwen anan way ataya à sləmay inde, anga aday kə̂ təren ɗo mə pəɗek aya hwiya. 14 Na san zle, ni mac way uno bəse coy, kawa ana Bahay a mənuko Yesu Almasihu sə ɗuko anan à alay ata, ata awan. 15 Nə rəzlen à nga wa matanan həna nà, anga aday à alay a nen inde sabay ata ɗukwen, way ataya tâ mak ikwen ahay à nga inde hwiya.

Piyer a canan anà mazlaɓ ana Yesu Almasihu

16 À alay ata nà, mə ɗakak ikwen anan coy, Bahay a mənuko Yesu Almasihu a nay ahay pə daliyugo tə məgala anahan a nə kəkəmaw. Ma ja matanan ata nà, mə təker 'am sə guvugo ahay bay, 'am su ɗo zənzen a bay re. Əna mə canan anà mazlaɓ anahan a nə tə iɗe a manay awan. 17 À alay ana Bəbay anahan Mbərom sə varan anan mazlaɓ məduwen ata nà, manay inde à man ata awan. Mbərom Bahay sə mazlaɓ məduwen ata, a wa: «Həna anan nà, wan uno, ləliwe uno awan. Nə taslay mivel bayak a nə tə winen awan.» 18 À alay a manay à ɓəzlom cəncan a tatə Yesu ata nà, mə sləne dungo a ndəray ahay à mburom wa tə sləmay a manay awan.* 19 Anga nan kutok, ma san zle, way ana ɗo maja'am a Mbərom sa ja ataya nà, ɗiɗek aya awan. Lele a nà, gen anan nga anà 'am a tinen ahay, anga tə tərak kawa uko sə lalam sa dav à luvon inde ata awan, aday, iɗe i saa cəɗe nà, jiyjay sə bəmtay, kawa sa ja nà, Almasihu, i sa dav à mivel a kwanay inde. 20 Abay kə̂ sənen way a həna anan aday nə lele: Ɗowan inde saa mba apan sə ɗakay anan 'am ana ɗo maja'am a Mbərom ahay ta nga anahan à Deftere a Mbərom wa nà, ibay. 21 Anga ɗowan sa ma anan 'am a Mbərom anga a zlan à nga nà, ibay. Əna Apasay Cəncan a a varan atan məgala sa ma anan 'am a Mbərom aya kutok, kawa anahan a sa jan atan ata awan.

2

Ɗo sə tətakan anan mungwalay anà ɗo ahay ataya awan

1 Kwakwa ata ɗukwen nà, ɗo maja'am a Mbərom mungwalay aya à wulen su ɗo a Mbərom ahay inde. À wulen a kwanay azanan ɗukwen, miter mungwalay aya ti ga inde re. Ti ləlakay zek tə akar, ti tətakan anan way mungwalay aya sə lize anan ɗo ahay, aday ti məman anan sə pərahan azar anà Bahay a mənuko sa tam atan ata awan. Natiya ti gəɓan ahay anà nga a tinen nə sariya sə lize atan bəse ata awan. 2 Ɗo ahay bayak a ti pərahan atan azar à cəveɗ sə sədœk a tinen inde. Anga azla a tinen ata awan, ɗo ahay ti təra anan cəveɗ sə ɗiɗek à məndak. 3 Miter sə mungwalay ataya ta gan may anà way sə ɗo ahay tə mindel. Anga nan, ti tətakak ikwen anan nà, way mungwalay aya aday sa njaɗ anan magwagway. Əna sariya a tinen a nə mə lavay zek a kwakwa coy. Ɗəce i tan atan à nga, ti lize bəse kwayan'a.

4 Kwa maslay a Mbərom a sa ga ines a kwakwa ataya ɗukwen, Mbərom kə̀ julœk atan cara bay, əna kə̀ larak atan à məke inde, ì iɗe zənzen a inde. Tinen mə dərazl aya à man ata hus pə luvon saa gan atan sariya a tinen. 5 Mbərom kə̀ mbəsakak anan daliyugo lelibay a kwakwa ata bay re, əna kə̀ lizek anan wa ɗo sa ngam sə ɗəfan apan itəbay ataya tə a'am. Mbərom a tam wa nà, Nuhu ɗo sə ɗakay anan ɗiɗek a Mbərom, winen tu ɗo su doh anahan ahay ɗəkɗek cuwɓe.*

6 Mbərom ata kərtek a, kà gak anan sariya tə uko anà wulen su doh ana atə Sodoma tə Gomora.† Kə̀ tərak atan rəɓa, anga aday ɗo sə sədœk ahay fok tâ ca apan, saa njaɗ atan nə way ata re. 7 À alay ata ite, Mbərom a tam wa nà, Ludu, ɗo sə ɗiɗek. Ɗo sə sədœk ahay ta sak anan lirew nə bayak awan, tə anjahay a tinen a lelibay ata re. 8 Ludu, ɗo ɗiɗek a, kə̀ njahak à wulen a tinen, aday pac pac kə̀ canak atan, kə̀ slənek way a tinen a sa ga lelibay ataya fok, kə̀ bənak anan mbiyeɗ à mivel inde bayak awan.

9 Natiya kutok, Bahay a mənuko Mbərom nà, a san sa tam anan ɗo anahan lele ataya à ɗəce a tinen ahay wa, aday a san sa gan nga anà ɗo lelibay ataya anga aday i kəta atan pə luvon sə sariya anahan re. 10 Mə zakay a nà, Mbərom i san sə kəta anan ɗo sa ga ubor pə way si zek ahay lelibay ataya kutok re. Tinen ɗukwen ti kəɗey anan mazlaɓ a Mbərom.

Miter sə mungwalay ataya nà, tə jəjar itəbay. Tinen apan ti həran nga anà zek, ti kəɗey anan way sə mazlaɓ ahay à bagəbaga mburom, ti gənahan atan re. 11 Kwa maslay a Mbərom ahay sə zalay miter a mungwalay ataya tə məgala ataya ɗukwen, tə gənahan anà way a tə mazlaɓ ataya pa 'am a Mbərom à mburom bay re. 12 Əna ɗo ataya nà, tə pərahak anan azar anà zlay si zek a tinen kawa way sə kiɓe ahay aday tinen mə wahay aya ɗukwen anga sa ban, sa vaɗ ataya awan. Tinen apan ti gənahan anà way aday tinen a ta san bay ata awan. Mbərom i lize atan ɗukwen kawa way sə kiɓe aya re. 13 I man atan anan nà, way a tinen sa san lirew anà ɗo ahay ata awan. Tinen nà, tinen apan ti taslay mivel sa ga sədœk pa 'am sə ɗo ahay. Tinen apan ti pa way pə kərtek a tə kwanay nà, ti taslay mivel sa van nga anà ɗo ahay aɗəka. Wuna, anjahay a kwanay tə tinen ata a ga waray. 14 Ta gan may tə mindel cəna, sə zəzor uwar ahay, ta ya nga sa ga ines itəbay re. Tinen apan ti ləlak anan ɗo bəle aya à ɓalay a tinen inde. Mivel a tinen kə̀ sənak anan zek tə ubor sə way ahay. Mbərom kə̀ tahaslak atan coy. 15 Tə mbəsakak cəveɗ ɗiɗek a, tə slarak way a tinen à kiɓe. À man ata kutok, tə pərahan azar anà cəveɗ ana Balama, wan ana Be'or. Ɗowan ata a nan sa ga sədœk cəveɗabay, anga a gan may anà dala. 16 Əna Mbərom kə̀ gafak anan 'am anà ɗo maja'am anahan ata awan. Bina, abay zungo nə a ja 'am bay, əna anà winen nə kà jak anan 'am kawa ɗo zənzen awan. A gafan 'am pə cəveɗ sə ɓəlɓəle anahan ata awan.‡

17 Ɗo sə tətakan anan mungwalay anà ɗo ahay ataya nà, tinen kawa kurok mə kuray aya ata awan, tinen kawa matapasl maɗ sa ɓal anan vegege, a ga iven itəbay ataya a re. Mbərom kə̀ lavak atan anan zek ta man ì iɗe zənzen a inde. 18 Tinen apan ti zlah awan kəray ta 'am kəriya awan, aday tinen ti ga anan mer su way tə ubor si zek sə sapat anan ɗo a sə gəzla nga həniniye tu ɗo sa san ɗiɗek a Mbərom itəbay ataya awan. 19 Tə zlapan anà ɗo ataya nə ti təmay atan à ɓile wa aɗəka, əna tinen aya aday ɗukwen, ɓile sə sədœk aya awan, anga awan a kà gak apak bahay cəna, iken ɓile ana awan ata awan. 20 Kak ɗowan a kə̀ sənak Yesu Almasihu Bahay a mənuko aday ɗo sa tam mənuko re cəna, kə̀ təmak à ɓalay sə way sə daliyugo ahay wa. Aday kà sak a ma pə way a lelibay ataya re, aday way ataya ta sak a ga apan bahay asa nà, à andav a inde nà, suwan anjahay anahan kwakwa ata awan. 21 Kak sə matanan ata nà, suwan abay tâ san cəveɗ sə ɗiɗek ata bay, ta sa san anan aday sə mbəsak anan 'am a Mbərom, ta sa ma pə anjahay məduwer ata nà, na. 22 Way a sə təran anà ɗo ataya a ɗakay anan 'am sə jike aya inde nà, tinen ɗiɗek aya awan, ta wa: «Kəla a ma pə avəne anahan, a pa anan asa.§» Ta wa: «Gadura sə banay anan həniniye ata kà mak saa nahay à dəndəloɓ inde maza awan.»

3

Bahay a mənuko Yesu i may ahay

1 Car uno ahay, həna anan nà, ɗerewel uno mə slala cew a sə vindek ikwen ayak. À ɗerewel uno ataya cew a inde nà, na man ayak nà, anà 'am aday kə sənen zle coy ataya awan, anga u no sə pəɗek anan abayak nga a kwanay pə cəveɗ lele awan. 2 U no nà, bayiken pa 'am ana ɗo maja'am a Mbərom cəncan aya kwakwa ataya aday. Bayiken pa 'am a Yesu, ɗo sa tam ɗo, Bahay a mənuko, ma jak ikwen ataya re. 'Am anahan ataya nà, sə tətakak ikwen anan nə ɗo maslan anahan ahay. 3 Sənen anan way inde lele aday: Pə luvon a saa ndav anan daliyugo ata nà, alay a i nay ahay, ɗo sa ga way sə ubor si zek ahay ti nay ahay sə mbasay pikwen. 4 Ti ja: «Yesu a wa i may ahay. Həna winen ahaw? Bəbay a mənuko ahay tə məcak, kà mak ahay bay. Way ahay pə daliyugo həna ɗukwen, kawa sə kwakwa ataya hwiya re. Sə mbəɗa həna nə maw?» 5 Ti ja matanan, anga ta gak anan may sə mbəɗek anan way inde kərtek à nga wa. Bina kwakwa Mbərom a ndakay daliyugo nə ta 'am anahan ma ja awan. A ndakay daliyugo pi zek tə a'am, aday a ray yugo ɗukwen à a'am ata wa re.* 6 À alay a Nuhu ɗukwen, ɗo sə daliyugo ahay tə lizek tə a'am a kərtek ata re.† 7 Mbərom a wa, daliyugo a anan ta nga mburom a həna ata təke, ti ga inde nə hus pə anà luvon a aday uko i lize atan wa ata awan. I gan atan nga hus pə luvon anahan saa ga sariya sə lize atan wa ɗo sə ɗəfan apan bay ataya fok.

8 Car uno ahay, way inde kərtek nə kə̂ mbəɗəken anan à nga wa bay: Pə Mbərom nà, atə luvon kərtek tə ava dəbu (1,000) ɗukwen, tinen mende, way kərtek awan. 9 Ɗo ahay inde sə bayak nə Mbərom kà gak munok sa ga kawa anahan sa ja ata awan. Əna aɗəka bay, matana bay jiga awan. A ga ngatay nə anga kwanay. A nan nə ɗo ahay tâ yam pə ines a tinen ahay, a nan ɗowan kwa kərtek â saa lize bay. 10 Kə̀ dəzlek pə alay a cəna, Bahay a mənuko Yesu nà, i may ahay acəkan. I may ahay nə kawa ɗo sə akar, aday ɗowan i san luvon a bay. À alay ata kutok, ɗo ahay ti sləne abəbal awan bayak a à mburom, aday kərngay i lize. Uko i vak anan way sə dala mburom ahay fok: mawuzlawazl ahay, kiya, pi zek ta pac a təke. Aday way sə dala dəlon ahay tə way a azar aya fok ti lize a wa re.

11 Kak way ataya ti lize matanan cukutok nà, lele a ki njihen nə kəkəmaw? Gen nə way sa zlan à nga anà Mbərom awan, ɗəfen anan apan à Mbərom pə way ahay fok. 12 Ɗəfen anan iɗe anà luvon anà Mbərom a saa ndav anan daliyugo ata awan. Aday ɗukwen, gen way a kwanay sa mba apan sa ga ataya awan, anga aday luvon a â həɗəkey ahay bəse. Pə luvon ata nà, uko i vak anan way sə dala mburom ahay, i ndav atan nə fok, aday way a sə mburom ataya ɗukwen ti vak wa zek nə fok. Awan a saa mbəsak kwa kərtek ibay. 13 Əna Mbərom a jak uko nà, bagəbaga mburom wiya pi zek tə daliyugo wiya ti sləray ahay, way ɗiɗek aya ti i njahay uda sə coy.‡ Winen ata ɗukwen, way a mənuko sa ba ata awan.

14 Anga nan kutok, car uno ahay, kak kwanay apan ki ben way a saa təra pa 'am ata cəna, təkəren anan sa ga sə məgala way a təɗe sa ga ataya tə mivel kərtek awan aday. Ata, luvon ata kà sak a dəzley ahay nà, i njaɗ kwanay mənjəna ines ahay à zay inde pa 'am a Mbərom awan. 15 Sənen anan aday, Bahay a mənuko Yesu kà gak ayak munok nà, anga a mbəsakan alay a anà ɗo ahay sa tam. Pol, mərak a mənuko a sə pəlay ata, kə̀ vindek ikwen anan ayak 'am ata re. A vinde anan ɗukwen tə kəlire§ a Mbərom a sə varan ata awan. 16 À ɗerewel anahan ahay inde fok, kak winen apan i vinde sa ja 'am ata cəna, a ja nə matanan. Way ahay inde à ɗerewel anahan ahay nə ta da 'am sə sləne wanahan. Ɗo ma san way a bay aday tə bayak nga pə Mbərom nə cuwcew ataya, tə mbəɗa anan nə cara, aday tə cəveɗ lele aya ite sabay, kawa ana tinen sa taa ga anan 'am sə Deftere a Mbərom ma ja azar aya ata re. Kawa ana tinen sa ga matanan ata nà, tinen apan ti ngəzahan ahay sariya a Mbərom anà nga a tinen aya awan.

17 Car uno ahay, kwanay nà, kə sənen anan way ataya zle coy. Anga nan, na jak ikwen na wa: Gen anan nga ì zek, bina ɗo a sə ɗəfan apan anà Mbərom itəbay ataya tâ saa ra pikwen wa saray sə slahay kwanay ì ines inde bay, aday ata ki mbəsiken anan cəveɗ a kwanay lele ata, kwanay sə tavay uda njənjan ata awan. 18 Matanan bay, pərihen anan azar anà Bahay a mənuko Yesu Almasihu, ɗo sa tam mənuko ata awan aɗəka, anga aday â zəga anan sa gak ikwen sumor anahan, aday ata ki zəgihen sa san anan zek anahan a kutok.

Varuko anan mazlaɓ ɗukwen, həna, aday pa sə viyviya awan. Amen!

* 1:18 Ca pə Mata 17.1-5; Markus 9.2-7; Lukas 9.28-35.

* 2:5 Ca pə Laataanooji 6.1 - 7.24.

† 2:6 Ca pə Laataanooji 19.24.

‡ 2:16 Ca pə Limle 22.2-35, 31.16.

§ 2:22 Ca pə Balndi 26.11.

* 3:5 Ca pə Laataanooji 1.6-9.

† 3:6 Ca pə Laataanooji 7.11.

‡ 3:13 Ca pə Esaaya 65.17, 66.22.

§ 3:15 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

1 Yuhana

1

2

3

4

5

Ɗerewel ana

Yuhana

sə vinde mama'am awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Ɗerewel a anan nà, winen kawa wazo. A nan à Yuhana sə ɗakan atan anan ayak way anga ɗo maja'am a Mbərom mungwalay aya awan. A jan atan nà, tinen nə wan a Mbərom ahay. Anga nan, tə̂ njahay à jiyjay a Mbərom inde, aday tə̂ pəlay zek ahay. Aday ɗukwen, tə̂ pərahan azar anà cəveɗ a tinen sə tətak sə pərahan azar à Mbərom ata lele kutok.

Nga sa 'am ahay

Anjahay à jiyjay a Mbərom inde (1.1 - 2.17)

Wan a Fakalaw ahay ta wan a Mbərom ahay (2.18 - 3.10)

Asan zek a Mbərom (3.11 - 4.21)

Aɗaf nga pə Yesu (5.1-21)

1

Yesu Almasihu ɗo sə varan sifa anà ɗo ahay

1 Mi vindek ikwen ayak pə Yesu Almasihu, 'Am a Mbərom, ɗo sə varan sifa anà ɗo ahay. Winen inde nà, kwa həna kabay daliyugo ɗukwen mə ndakay a fan bay. Mə slənek 'am anahan awan, mə canak anan njœk tə iɗe a manay, mə zəzurok anan lele, mə lamak anan tə alay a manay awan. 2 Ɗo sa var sifa ata a kay zek uho nà, mə canak anan. Anga nan kutok, manay apan mi ga side sə ɗakak ikwen anan 'am sə sifa sa ndav bay ata awan. Sifa ata nà, abay winen pə cakay a Mbərom, Bəbay a nuko, əna həna sifa ata kà kak umo ahay zek. 3 Way a manay sə canan tə iɗe a manay aday sə sləne tə sləmay a manay ataya nà, mi ɗakak ikwen anan ayak à kwanay, anga aday kə̂ jipen tə manay. Manay mə japay aya tə Bəbay Mbərom aday tə Yesu Almasihu, wan anahan. 4 Matanan, mə vindek ikwen ayak way anaya nà, anga aday ataslay mivel a manay â rah wa lele kutok.

Njahuko ì iɗe jiyjay a Mbərom inde

5 'Am a a manay sə sləne pə Yesu Almasihu wa ata nà, manay apan mi ɗakak ikwen anan ayak həna: Mbərom nà, winen ɗo sə iɗe jiyjay, iɗe zənzen sə awan inde pə cakay anahan kwa mənjœk ibay. 6 Kak ɗa jak mənuko mə japay a tə Mbərom, aday hwiya mənuko ì iɗe zənzen inde cəna, wita ɗə gəɗak mungwalay, aday mənuko pə cəveɗ sə ɗiɗem sabay re. 7 Kak ɗə njahak à jiyjay a Mbərom inde aɗəka, kawa winen a sə njahay ì iɗe jiyjay inde ata nà, ata mənuko mə japay a pə kərtek a tu ɗo sə jiyjay azar aya awan. Aday ti mez a Yesu wan anahan, Mbərom i pəsek uko anan ines ahay fok, ɗi təra ɗo cəncan aya awan.

8 Kak ɗa jak mənuko mənjəna ines nà, ata ɗə gəɗak anan mungwalay ì zek a mənuko ahay, aday ɗiɗek inde à mənuko ibay. 9 Əna, kak ɗə sənak pə ines a mənuko ahay aday ɗə yimak apan cəna, Mbərom i pəsek uko anan, i təra mənuko ɗo cəncan aya awan, anga winen aday nà, ɗo ɗiɗek awan, hwiya a ga anan way anahan sa ja ataya fok. 10 Kak ɗa jak ɗa gak ines bay cəna, ata ɗə tərak anan Mbərom ɗo sə mungwalay awan. Aday ɗukwen 'am anahan inde à mivel a mənuko ite sabay.

2

1 Dəna uno ahay, nə vindek ikwen ayak way anaya nà, anga aday kî gen ines sabay. Əna, kak aday ɗowan a kà gak ines dəp nà, ɗo a mənuko inde pə cakay a Bəbay a nuko Mbərom, i mak uko zek. Ɗowan ata nà, Yesu Almasihu, winen a ga ines itəbay. 2 Winen kə̀ varak anan sifa anahan anga mənuko, anga aday Mbərom â pəsek uko anan ines a nuko ahay. A var a sifa anahan aday nà, anga ines a mənuko ahay vərre bay, əna anga ines sə ɗo ahay pə daliyugo fok.

Ɗəfen anan apan anà Mbərom

3 Kak ɗə ɗəfak anan apan anà 'am a Mbərom tə ɗiɗem a nà, aɗəfan apan a mənuko ata i ɗakay anan ɗa san Mbərom zle acəkan. 4 Kak ɗowan kà jak «Na san Mbərom zle» aday a ɗəfan apan anà 'am a Mbərom a bay cəna, ata winen ɗo sə mungwalay, ɗiɗek inde à winen ibay. 5 Aya əna, kak ɗowan kə̀ ɗəfak anan apan anà 'am a Mbərom nà, tə ɗiɗem a nə asan zek anahan anga Mbərom ma rah a à mivel inde. Ɗa san mənuko mə japay a tə Mbərom nà, natiya: 6 Kak ɗowan kà jak winen mə japay a tə Mbərom nà, azla anahan â təra nə kawa ana Yesu Almasihu a kutok.

7 Car uno ahay, way a nen sə vindek ikwen ayak həna ata nà, way wiya pə kwanay bay. Aɗəka bay 'am məduwer a coy, kə slənen anan kwa həna kabay. Kə slənen anan 'am ata nà, kurre, à alay a kwanay sə təma 'am a Mbərom ata awan. 8 Əna 'am a məduwer a nen sə vindek ikwen anan ayak ata nà, winen kawa 'am wiya awan. Kə̀ tərak 'am ɗiɗek a à anjahay a Yesu inde aday à anjahay a kwanay inde, anga iɗe zənzen winen apan i ndav, aday iɗe jiyjay guzgwez a kə̀ dazlak anan sa dav uda coy.

9 Ɗowan a kà jak winen ì iɗe jiyjay a inde, aday cəkəbay hwiya a nan iɗe anà mərak ahay cəna, ata winen ì iɗe zənzen a inde hwiya mba. 10 Əna ɗo sə pəlay mərak ahay nà, winen ì iɗe jiyjay inde kutok, aday way sə zluwe anan à cəveɗ wa ɗukwen, inde à winen ibay re. 11 Aday ɗo sa nan iɗe à mərak ahay ite nà, winen ì iɗe zənzen inde, winen apan i jəjay uda awan. A san i zla ahaw bay, anga iɗe zənzen kə̀ hurfok anan.

Kə̂ wihen ubor pə way sə daliyugo ahay bay

12 Dəna uno ahay, ni vindek ikwen ayak həna,

bina Mbərom kə̀ pəsek ikwen anan ines ahay anga sləmay a Yesu Almasihu.

13 Məceɗ ahay, ni vindek ikwen ayak həna nà,

anga kwanay kə sənen ɗowan a aday winen inde kwa pə dəlen a wa ata awan.

Njavar ahay, ni vindek ikwen ayak həna nà,

anga kwanay nə kə mbisen pə Fakalaw.

14 Dəna uno ahay, nə vindek ikwen ayak nà,

anga kə sənen ahay Mbərom, Bəbay a mənuko.

Məceɗ ahay, nə vindek ikwen ayak nà,

anga kwanay kə sənen ɗowan aday winen inde kwa pə dəlen a wa ata awan.

Njavar ahay, nə vindek ikwen ayak nà,

anga kwanay məgala aya awan, 'am a Mbərom inde à mivel a kwanay, aday kwanay kə mbisen ahay pə Fakalaw coy.

15 Kə̂ wihen ubor pə anjahay su ɗo sə daliyugo ahay bay, aday pə way sə daliyugo aya bay re. Kak ɗowan a kə̀ wahak ubor pə way ataya nà, i pəlay Bəbay a nuko Mbərom sabay. 16 Anga anjahay sə daliyugo aday nà, natiya: Ɗo ahay ta ga nə way sə ubor si zek a tinen ahay. Tə canak anan à way cəna, a nan atan sa njaɗ anan. Tə njaɗak anan coy ɗukwen, ti gan anan ti zek anà ɗo a azar aya kutok. Way matana ataya nà, ta nay ahay à Bəbay a nuko Mbərom wa bay. Wita, way sə daliyugo ahay aɗəka kutok. 17 Kə sənen apan zle, daliyugo nà, i ndav, pi zek tə way sə ɗo ahay sa ga apan ubor ataya təke fok. Əna ɗo sa ga way sa zlan à nga à Mbərom nà, i njahay tə sifa a pa sə viyviya awan.

Bənen nga a kwanay pu ɗo maniɗe a Yesu ahay wa

18 Dəna uno ahay, daliyugo nà, i ndav bəse coy! Kə slənen sa jəka ɗo maniɗe a Yesu inde i i nay ahay. Aday həna, ɗo maniɗe ahay bayak a tinen inde ta nak ahay coy. Anga nan, ɗa san zle, daliyugo i ndav bəse kutok. 19 Ɗo maniɗe ataya nà, abay tinen inde à wulen a mənuko, əna tinen ɗo a mənuko ahay tə ɗiɗem aya bay. Anga nan, tə mbəsakak mənuko. Abay â ga nə tinen ɗo a mənuko ahay tə ɗiɗem aya nà, ti mbəsak mənuko bay. Ana tinen a sə mbəsak mənuko ata nà, a ɗakay anan abay tinen ɗo a mənuko ahay bay wanahan.

20 Kwanay aɗəka nà, Yesu Almasihu kə̀ varak ikwen Apasay Cəncan awan. Aday həna, kwanay a fok kə sənen ɗiɗem sə way ahay zle coy. 21 Nə vindek ikwen ayak həna nà, anga sa jəka kə sənen ɗiɗem bay ata ɗaw? A'ay, nə vindek ikwen ayak aɗəka nà, anga kə sənen ɗiɗem zle coy ata awan. Aday kə sənen zle re, mungwalay nà, a nay à ɗiɗem wa kula itəbay. 22 Ɗo sə mungwalay aday nà, wayaw? Ɗo sə mungwalay nà, ɗowan a sa jəka, Yesu nə winen Almasihu bay ata awan. Winen nà, ɗo maniɗe ana Yesu Almasihu. A ngam Bəbay Mbərom bay, aday a ngam Yesu wan anahan bay re. 23 Kak ɗowan a kə̀ ngəmak Yesu winen Wan a Mbərom bay nà, a san bay nà, zek a Bəbay Mbərom awan. Aday ɗo sə təma Yesu winen Wan a Mbərom ite nà, a san nə zek a Bəbay Mbərom awan kutok.

24 Kwanay nà, 'am a kwanay sə sləne kurre ataya nə, tə̂ njahay à mivel a kwanay inde. Kak 'am ataya inde à mivel a kwanay inde cəna, kwanay ɗukwen mə japay aya tə Wan a Mbərom, aday tə Bəbay Mbərom a re. 25 Aday ɗukwen, Yesu Almasihu a kə̀ zlapak uko anan tə awan a inde. Way anahan a sə zlapak uko anan ata nà, anjaɗ sifa sa ndav bay ata awan.

26 Nə vindek ikwen ayak way anaya nà, anga aday kə̂ bənen nga a kwanay pu ɗo sa njak kwanay ahay wa. 27 Kwanay nà, Apasay a Yesu sə varak ikwen ata, inde à kwanay inde. Anga nan, ki gen anan may anà ɗo hinen sə ɗakak ikwen anan awan sabay. Apasay Cəncan ata i ɗakak ikwen anan way ahay fok. Aday ɗukwen way anahan sə ɗakak ikwen anan ataya nà, ɗiɗem aya awan, mungwalay uda ibay. Natiya awan, njihen kwanay mə japay aya tə Yesu Almasihu, kawa Apasay anahan sə ɗakak ikwen anan ata awan.

28 Matanan, dəna uno ahay, njihen kwanay mə japay aya tə Yesu Almasihu hwiya, anga aday, pə luvon anahan saa may ata nà, ɗi jəjar bay, waray i gak uko pa 'am anahan sabay re. 29 Kə sənen apan zle, Yesu Almasihu nà, winen ɗo ɗiɗek awan. Matanan, kuwaya ɗowan a a ga nà, way ɗiɗek a cəna, winen wan a Mbərom.

3

Wan a Mbərom ahay

1 Cen apan aday, Mbərom a pəlay mənuko tə mindel hus a sə ngamak uko wan anahan ahay. Anga nan, mənuko wan anahan ahay tə ɗiɗek a acəkan! Ɗo sə daliyugo ahay ta san mənuko bay. Ta san Bəbay Mbərom bay, aday ta mba apan sa san mənuko wan anahan ahay bay re. 2 Car uno ahay, həna nà, mənuko wan a Mbərom ahay. Aday ɗi i təra azanan pa 'am kəkəmaw nà, ɗa san fan bay. Əna ɗa san zle, Yesu kà sak a may cəna, ɗi təra kawa winen awan, anga ɗi i canan azanan njœk tə iɗe a mənuko nà, winen a uwek wanahan. 3 Ɗowan a nà, winen apan i ɗəfan iɗe anà amay a Yesu Almasihu cəna, i gan nga anà zek à cəɗan'a inde, anga Yesu winen ɗo cəncan awan.

4 Kuwaya ɗowan a kà gak ines cəna, a vəze nə pə Mbərom, anga aga ines nà, avəze pə Mbərom awan. 5 Əna kə sənen apan zle, Yesu kà nak sa naa pəse anan ines pə ɗo ahay wa. Aday winen a nà, ines inde apan kwa mənjœk itəbay. 6 Anga nan kutok, ɗo mə japay a tə winen ataya nà, ti pərahan azar sa ga ines sabay. Aday ɗo sə pərahan azar sa ga ines cəna, kula kə̀ canak anan itəbay, kə̀ sənak anan itəbay re.

7 Dəna uno ahay, bənen nga a kwanay pu ɗo saa njak kwanay ahay wa. Ɗo sa ta ga way ɗiɗek aya nà, winen ɗo ɗiɗek awan, kawa Yesu winen ɗo ɗiɗek a ata awan. 8 Aday ɗo sa ta ga ines ahay nà, winen ɗo ana Fakalaw, anga kwa pa sə adazlan ana daliyugo wa nà, Fakalaw winen ɗo sa ga ines way anahan. Anga nan kutok, Yesu a nay ahay nà, sa naa lize anan wa mer su way ana Fakalaw ataya awan. 9 Matanan, kuwaya ɗowan a winen wan a Mbərom cəna, i pərahan azar sa ga ines sabay, anga 'am a Mbərom sa var ata nà, winen mə njahay a à mivel anahan inde kawa zahav. I mba apan sa ga ines sabay, anga winen nà, kə̀ tərak wan a Mbərom. 10 Natiya awan, ɗi mba apan sə gəzlan alay pi zek wa anà wan a Mbərom ahay tə ana Fakalaw ahay nə kəkəmaw? Ɗo sa ga way ɗiɗek a bay nà, winen wan a Mbərom bay. Aday ɗo sə pəlay mərak ahay bay ɗukwen, winen wan a Mbərom bay re.

Asan zek su ɗo a Yesu ahay

11 Matanan, 'am a kwanay a sə sləne kurre ata nà, həna: Sənen zek ahay. 12 Kə sənen apan zle, Kaynu kə̀ vəɗak anan mərak anahan Abel bəskol.* A vaɗ anan nà, anga mer su way ana Abel nə lele, aday mbala anahan a bugol nə lelibay ata awan. Matanan, ɗə̂ təra kawa Kaynu bay. Winen nə ɗo ana Fakalaw.

13 Mərak uno ahay, ɗo sə daliyugo ahay tinen apan ti nak ikwen iɗe nà, â gak ikwen masuwayan bay. 14 Ana mənuko sə pəlay mərak ahay ata nà, a ɗakay anan, ɗə takasak ahay à amac wa, ɗa zlak à sifa inde. Əna ɗo sə pəlay mərak ahay itəbay ata nà, winen kə̀ mbəɗəkek ayak à amac inde vəɗəkka hwiya. 15 Ɗo sa nan iɗe anà mərak ahay nà, winen ɗo sa vaɗ nga su ɗo re. Aday kə sənen apan zle, ɗo sa vaɗ nga su ɗo nà, sifa sa ndav bay ata inde à winen ibay. 16 Asan zek nà, awan a maw? Way ata, ɗa san a zle, bina Yesu kə̀ varak anan sifa anahan anga mənuko. Matanan, mənuko ɗukwen, varuko anan sifa a mənuko ahay anga mərak ahay ite re. 17 Izəne ɗo inde à wulen a kwanay winen zlile awan. Hinahibay kə̀ canak anan anà mərak anahan à ɗəce inde, aday kà mak anan zek bay nà, ata asan zek a Mbərom inde à mivel anahan acəkan ɗaw? 18 Dəna uno ahay, ɗə̂ pəlay ɗo ahay ta 'am vərre bay. Əna kuko atan anan asan zek a mənuko anà ɗo ahay ta sa man atan zek tə ɗiɗek awan.

19 Kak ɗa gak matanan nà, ɗi san mənuko nə ɗo sə ɗiɗem ahay. Ata ɗi mba apan sə tavay pa 'am ana Mbərom, ajəjar inde sabay. 20 Kwa abay â ga nà, mivel a mənuko winen apan i mak uko anan mungok təkeɗe nà, ɗa san zle, Mbərom nə winen məduwen awan, a zalay mivel a mənuko ahay. Aday a san way a mənuko sa ga ahay zle fok. 21 Car uno ahay, kak mivel a mənuko kà mak uko anan mungok pə awan ibay nà, ata ɗi mba apan sə tavan pa 'am à Mbərom, ajəjar inde sabay. 22 Aday way a mənuko saa cəce panan ataya fok, i varak uko anan, anga mənuko apan ɗi ɗəfan apan anà 'am anahan ahay ta sa ga nə way sa zlan à nga anà winen ahay kutok. 23 Ihe, 'am a Mbərom sa jak uko ata nà, həna: Ɗəfuko nga pə sləmay a Yesu Almasihu wan anahan, aday sənuko zek à wulen a mənuko ahay inde lele, kawa anahan sa jak uko ata awan. 24 Aday ɗowan a kə̀ ɗəfak anan apan anà 'am a Mbərom ma ja ataya nà, winen kə̀ japak tə Mbərom, aday Mbərom kə̀ japak tə winen kutok re. Aday ɗi san Mbərom kə̀ japak tə mənuko nà, anga Apasay anahan a sə varak uko ata awan.

4

Agəzla anan ɗo a Yesu ahay pi zek wa tə ana Fakalaw ahay

1 Car uno ahay, kâ sa ɗəfen nga pa 'am su ɗo sa jəka: «Manay nà, Apasay a Mbərom inde à mivel a manay ahay» ataya fok bay. Əna, bənen nga a kwanay pə tinen wa aɗəka bugol nə lele. Cen patan wa mazan aday. Kak Apasay a Mbərom inde à mivel a tinen ahay acəkan, kabay awan inde à mivel a tinen ahay ibay cəna, sənen atan aday. Na ja matanan ata nà, anga ɗo maja'am mungwalay aya inde həna bayak a kwa aha fok. 2 Natiya, həna ki sənen atan ɗo sa jəka Apasay a Mbərom inde à mivel a tinen ataya nə kəkəmaw? Ki sənen atan aday nà, pa 'am a tinen aya wa. Ɗowan a kà jak, Yesu Almasihu a dazay ahay à mburom wa, kə̀ tərak ɗo tə sluweɗ si zek a nà, ata winen Apasay a Mbərom inde à mivel anahan acəkan. 3 Əna ɗo sa ngam sa ja matana itəbay ataya nà, Apasay a Mbərom inde à mivel a tinen itəbay. Aday tinen nà, apasay ana ɗo maniɗe a Yesu inde à mivel a tinen ahay. Kwanay nà, kə sənen pa 'am ata zle coy. Ɗo maniɗe a Yesu ata, i nay ahay mba, əna həna ata ɗukwen, winen inde pə daliyugo coy.

4 Dəna uno ahay, kwanay nà, wan a Mbərom ahay, aday kə pəken atan waray ì iɗe anà ɗo maja'am mungwalay ataya awan. Kə pəken atan waray ì iɗe inde nà, anga Apasay a Mbərom a à mivel a kwanay inde ata, a zalan atan məgala à nga wa anà apasay ana ɗo maniɗe winen pə daliyugo həna ata awan. 5 Ɗo maja'am mungwalay ataya nà, tinen ɗo sə daliyugo ahay. Ta ja nà, 'am su ɗo sə daliyugo ahay, aday ɗo sə daliyugo ahay tinen apan ti slənen atan anan 'am a tinen ahay lele. 6 Mənuko bugol nà, wan a Mbərom ahay. Aday ɗo sa san Mbərom nà, a pak sləmay pa 'am a mənuko. Əna ɗo sa san Mbərom bay ahay nà, ti slənek uko anan 'am a mənuko ahay itəbay. Matana awan, ɗi mba apan sə gəzlan alay pi zek wa anà Apasay a Mbərom, tə apasay ana Fakalaw a kutok.

Asan zek a Mbərom

7 Car uno ahay, pəluko zek ahay lele, anga asan zek a aday nà, way a Mbərom. Ɗowan a kə̀ pəlak ɗo nà, winen wan a Mbərom, aday a san Mbərom zle re. 8 Ɗowan a aday a pəlay ɗo itəbay ata nà, winen a san Mbərom bay. Anga Mbərom nà, winen asan zek. 9 Winen a a kak uko anan ahay asan zek anahan a aday nà, kəkəmaw? A kak uko anan ahay nà, natiya: A slənay anan ahay Wan anahan mənduwel a pə daliyugo, anga aday ɗâ njaɗ anan sifa ta Wan ata awan. 10 Asan zek a nà, awan a maw? Asan zek a nà: Mənuko ɗa lah sə pəlay Mbərom pa 'am bay, əna Mbərom a lah sə pəlay mənuko bugol. A slənay anan ahay Wan anahan, aday Wan ata kə̀ varak anan sifa anahan anga sə pəsek uko anan ines a mənuko ahay.

11 Car uno ahay, Mbərom kə̀ pəlak nuko. Matana nà, mənuko ɗukwen pəluko zek ahay lele ite. 12 Mbərom a nà, kula ɗowan kə̀ canak anan bay. Əna kak ɗə pəlak zek ahay nà, wita a ɗakay anan nə Mbərom winen inde à mivel a mənuko ahay inde. Ata, asan zek ana Mbərom a à mivel a mənuko inde ata, kà gak mer su way kawa sa zlan à nga anà Mbərom awan.

13 Mbərom kə̀ varak uko ahay Apasay anahan. Anga nan həna ɗa san zle, winen kə̀ japak tə mənuko, aday mənuko ɗukwen ɗə japak tə winen ite re. 14 Bəbay a nuko Mbərom kə̀ slənak anan ahay wan anahan pə daliyugo, sa naa tam anan ɗo ahay. Manay nà, mə canak anan, aday ma jak ikwen anan ayak həna tə ɗiɗem a nà, 'am ata awan. 15 Ɗowan a kà jak Yesu nà, Wan a Mbərom acəkan nà, ata Mbərom kə̀ japak tə winen aday winen ɗukwen kə̀ japak tə Mbərom a ite re. 16 Manay ma san zle, Mbərom nà, asan zek. Mə ɗəfak nga pə asan zek anahan ata awan.

Natiya, asan zek nà, way a Mbərom. Ɗo sa san ɗo nà, winen kə̀ japak tə Mbərom, aday Mbərom kə̀ japak tə winen a ite re. 17 Kak asan zek a Mbərom a à mənuko inde ata, kà gak mer su way tə ɗiɗem a nà, ata pə luvon anahan saa gak uko sariya ata nə ɗi jəjar sabay. Ɗi jəjar sabay ata nà, angamaw? Anga anjahay a mənuko həna pə daliyugo ata nà, winen kawa anjahay ana Yesu Almasihu awan. 18 Kak asan zek a Mbərom winen à mivel a mənuko inde nà, ajəjar i njaɗ uda man sabay. Anga kak asan zek a à mivel a mənuko inde ata kà gak mer su way tə ɗiɗem a nà, i rəzlay anan ahay ajəjar à mivel wa. Bina, way sə jəjar anan ɗo nà, sariya a Mbərom. Natiya kutok, ɗo kà sak a jəjar nà, ata anga asan zek a Mbərom a à winen inde ata ɗukwen, kə̀ ndəvak anan mer su way anahan fan bay.

19 Mənuko ɗə pəlay ɗo nà, anga Mbərom a kə̀ lahak sə pəlay mənuko pa 'am aday. 20 Ɗowan a kà jak: «Nə pəlay Mbərom» aday cəkəbay winen apan i nan iɗe anà mərak ahay nà, ata a gaɗ mungwalay. Anga, a canan anà mərak anahan zle, Mbərom nà, kula kə̀ canak anan itəbay. Kə̀ pəlak a mərak anahan a aday a canan zle ata bay nà, i jəka a pəlay Mbərom nə kəkəmaw? 21 Aday asa, Yesu a jak uko nà: Ɗowan a kə̀ pəlak Mbərom nà, təktek i pəlay mərak ahay re.

5

Aɗaf nga pə Yesu Almasihu, Wan a Mbərom

1 Kuwaya kə̀ ɗəfak nga pə Yesu, winen Almasihu nà, ɗowan ata kə̀ tərak wan ana Mbərom coy. Ɗowan a kə̀ pəlak anan Bəbay Mbərom nà, i pəlay anan wan anahan ahay re. 2 Ɗi san sa jəka, ɗə pəlay wan ana Mbərom ahay nə kəkəmaw? Ɗi san anan ta sə pəlay Mbərom, aday ta sə ɗəfan apan anà 'am anahan ahay. 3 Apəlay Mbərom a aday nà, aɗəfan apan anà 'am anahan aya awan. Aɗəfan apan anà 'am anahan aya ɗukwen, a da 'am bay, 4 anga ɗo kə̀ tərak wan a Mbərom nà, məgala anahan inde sə mbasay pə way sə daliyugo ahay. Ɗi mba apan sə mbasay pə way sə daliyugo aya nà, anga ɗə ɗəfak nga pə Yesu Almasihu ata awan. 5 Saa mba apan sə mbasay pə way sə daliyugo a aday nə wayaw? Saa mba apan kərtek nà, si ɗo sa ɗaf nga pə Yesu aday kə̀ sənak anan winen nə Wan a Mbərom a re ata awan.

Way ahay sə ɗakay anan Yesu nə Wan a Mbərom ata awan

6 Yesu Almasihu a nay nà, tə a'am sə baptisma anahan, aday tə mez sə amac anahan. A nay tə a'am sə baptisma cəna coy bay, əna tə a'am sə baptisma anahan aday tə mez sə amac anahan re. Aday sə side ɗiɗek sə way ataya nà, Apasay a Mbərom awan, anga Apasay ata nà, a ɗakay anan nə ɗiɗek sə way ahay. 7 Way ahay inde həna maakan nà, tə ɗakay anan nà, Yesu, winen Wan a Mbərom. 8 Way a maakan ataya nə həna: Apasay a Mbərom, a'am, aday mez. Aday ɗukwen, maakan a tinen a fok, 'am a tinen a nə kərtek. 9 Ɗo ahay ta gak uko side ɗukwen nà, ɗa ɗaf apan nga re. Aday side a Mbərom sa ga nà, a zalay sə ɗo ahay aɗəka bugol biɗaw? Aday sa ga side pə Wan anahan nà, zek a Mbərom awan. 10 Ɗowan kə̀ ɗəfak nga pa Wan a Mbərom nà, kə̀ təmahak side a Mbərom à mivel anahan inde. Ɗowan a kə̀ təmahak side a Mbərom bay cəna, ata pə winen nà, Mbərom nə ɗo sə mungwalay, anga ɗowan ata kə̀ təmahak side a Mbərom sa ga pə Wan anahan ata bay. 11 Side ata nà, həna: Mbərom kə̀ varak uko sifa sa ndav bay ata tə alay a wan anahan. 12 Ɗowan kə̀ təmahak Wan a Mbərom nà, kə̀ njaɗak sifa ata awan. Aday ɗowan a kə̀ təmahak anan bay ite nà, kə̀ njaɗak sifa ata bay.

Sifa sa ndav bay ata awan

13 Nə vindek ikwen ayak 'am a anan nà, anà kwanay ɗo sa ɗaf nga pa Wan a Mbərom ataya awan. Nə vindek ikwen ayak, anga aday kə̂ sənen tə ɗiɗek a nà, kwanay kə njiɗen sifa sa ndav bay ata coy. 14 Ɗi ga amboh pa 'am a Mbərom nà, ɗə jəjar bay, anga ɗa san zle, kak ɗə cəcihen way pə Mbərom wa kawa sa zlan à nga à winen a nà, i slənek uko anan. 15 Aday kak ɗa san apan zle, way a mənuko sə cəce panan ataya, i slənek uko anan nà, ɗa san zle, i varak uko anan way a nuko sə cəce panan ataya fok acəkan.

16 Kak ɗowan a kə̀ canak anan anà mərak anahan inde winen apan i ga ines, aday ines ata i zla anan à amac inde bay nà, â ga amboh anga winen. Ata Mbərom i varan sifa anà mərak anahan ata kutok. I ga amboh nà, anga ines a aday i zla anan ɗo ahay à amac inde bay ata ɗəkɗek. Na ja matana ata nà, anga ines hinen inde nə a zla anan ɗo ahay à amac inde. Əna na jak gen amboh anga ines ata bay. 17 Asəder a wura wura fok cəna, ines. Əna ines ahay fok nà, ta zla anan ɗo à amac inde bay.

18 Ɗa san apan zle, ɗo kə̀ tərak wan ana Mbərom nà, i pərahan azar sa ga ines ahay sabay, anga Yesu, Wan a Mbərom, winen apan i ba anan. Natiya Fakalaw ɗukwen i mba apan sə fakan alay sabay re.

19 Ɗa san apan zle hwiya, mənuko nà, wan a Mbərom ahay, aday ɗo sə daliyugo ahay fok nà, tinen à alay ana Fakalaw inde mba. 20 Ɗa san apan zle hwiya re, Wan a Mbərom kà nak ahay, kə̀ varak uko məgala sa san anan Mbərom, winen ɗo ɗiɗek awan. Natiya, Mbərom nà, ɗo ɗiɗek awan, ɗə tərak ɗo anahan ahay bina ɗə japak tə Wan anahan Yesu Almasihu. Yesu nà, winen nə Mbərom a ɗiɗek awan, winen ɗo sa var sifa sa ndav bay ata re.

21 Dəna uno ahay, bənen nga a kwanay pə pəra ahay wa.

* 3:12 Ca pə Laataanooji 4.8.

2 Yuhana

Ɗerewel ana

Yuhana

sə vinde mə slala cew awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Yuhana a vinden ayak ɗerewel a anan nà, anà ɗo a Yesu ahay à egliz a inde. A varan atan məgala sə pəlay zek ahay à wulen a tinen inde, aday a ɗakan atan anan ɗo sə mungwalay ahay tinen inde à wulen a tinen.

Nga sa 'am ahay

Aja 'am (1-3)

Aɗəfan apan anà ɗiɗek (4-13)

1

Yuhana a jan 'am anà ɗo sə egəliz ahay

1 Nen Yuhana ɗo məceɗ awan, nə vindek ayak anakiken, uwar a Mbərom sə walay anan ata, aday anà gwaslay anak a nen sə pəlay atan tə ɗiɗek a ataya re. Sə pəlay kwanay nə nen ɗəkɗek bay, əna ɗo sa san ɗiɗek a Mbərom ahay fok, tə pəlay kwanay re. 2 Nə pəlay kwanay aday nà, anga ɗiɗek ata winen à mivel a nuko inde həna, aday i njahay uda sə coy.

3 Bəbay a nuko Mbərom tə Yesu Almasihu, wan anahan, tâ gak uko sumor a tinen, ɗâ gan atan ì zek wa lele, tə̂ varak uko anjahay zay. Way ataya ti tərak uko anà mənuko ɗo sə pərahan azar anà ɗiɗek a Mbərom, tə asan zek anahan ata awan.

Sənen zek ahay lele

4 Nə taslak mivel bayak a tə mindel, anga nə slənek sa jəka gwaslay anak ahay inde əngal nə tə pərahan azar anà ɗiɗek a Mbərom, kawa ana Mbərom sa jak uko ata awan. 5 Matanan kutok mazar uno, way a nen sə vindek ayak həna ata nà, way wiya pə iken bay. Kə slənek anan kwa həna kabay. Na ja nà, 'am kərtek a hwiya: Sənuko zek ahay. 6 Ɗa gak matanan cəna, a nan sa ja nə ɗə ɗəfak anan apan anà 'am a Mbərom a mə baslay ataya kutok, anga Mbərom a ja nà: «Sənen zek ahay lele.» Wita nə 'am a kwanay sə sləne kurre ata awan.

Ɗo sə tətak anan way mungwalay aya awan

7 Na ja matanan ata nà, anga ɗo sə mungwalay ahay inde həna pə daliyugo bayak awan. Tinen tə ngəmak 'am a sa jəka Yesu Almasihu nà, kə̀ tərak ɗo zənzen a acəkan ata itəbay. Ɗo matanan ataya nà, tinen ɗo sə mungwalay ahay, aday ɗo maniɗe ana Yesu ahay kutok. 8 Anga nan kutok, na wa, gen anan nga anà zek lele. Bina ki sa lizen anan magwagway si mer su way a manay à wulen a kwanay ata awan. Abay ki ben sə təma nə magwagway a kwanay ahay ite asanaw?

9 Sənen anan aday nà, kak ɗowan a kə̀ pərahak anan azar anà atətak way ana Almasihu sə tətakak uko anan ata bay, aday kə̀ zluwek pə cəveɗ anahan wa nà, winen kə̀ japak tə Mbərom a bay. Əna ɗo aday winen nə pac pac a pərahan azar anà cəveɗ sə atətak way ana Almasihu nà, winen kə̀ japak tə Mbərom aday tə wan anahan Yesu Almasihu a re.

10 Ɗowan a kà sak a zlak ayak àga kwanay aday a ɗakak ikwen anan nə atətak way mbala Almasihu bay cəna, kə̂ təmihen anan àga kwanay bay. Kâ sa viren anan alay anga sa jan 'am a bay jiga awan. 11 Anga ɗowan a kà sak a jan 'am cəna, ata tə japak tə winen à huwan anahan a sa ga ata inde re.

Andav sa 'am ahay

12 Way ahay inde bayak a uno sa jak ikwen ayak. Əna u no sə vinde anan avavinde à ɗerewel inde bay. U no aɗəka həna nà, sa zlak ayak àga kwanay awan. Ata ɗi ja anan 'am ata ì iɗe inde ì iɗe inde, aday ata ataslay mivel a mənuko ahay tâ rah wa lele.

13 Ɗo sə egliz a Mbərom sə walay anan à man a anan anaya ta jak anak ayak 'am.

3 Yuhana

Ɗerewel ana

Yuhana

sə vinde mə slala maakan awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Yuhana a vinde ɗerewel a anan nà, anà car anahan inde tə ngaman Gayus, winen ɗo sə lavan nga anà egliz. A vinden ayak nà, anga ɗowan a inde tə ngaman Diyotrefes, winen apan i gəzla ɗo ahay pi zek wa à egliz inde.

Nga sa 'am ahay

Aja 'am (1-2)

Atə Diyotrefes tə Demetriyus (3-15)

1

Yuhana a jan 'am anà Gayus

1 Nen Yuhana ɗo məceɗ awan, nə vindek ayak anakiken Gayus, iken car uno, nen sə pəlay tə ɗiɗek ata awan.

2 Car uno, na ga amboh nà, way ahay fok tâ zlak lele aday kə̂ njahay iken gədan a hwiya, kawa mivel anak pa 'am a Mbərom nə zay ata awan.

Yuhana a həran nga anà Gayus

3 Nə taslak mivel tə iken bayan a anga mərak ahay ta taa nay, tu jo nà, 'am anak awan. Tu jo nà, kə rəzlek anan ahay à nga wa lele sə tavay pə ɗiɗek wanahan. Aday həna ɗukwen iken apan ki rəzlen à nga wa hwiya matana re. 4 Nə slənek gwaslay uno ahay tinen mə tavay aya à cəveɗ sə ɗiɗek inde cəna, a tuslo anan mivel, abay awan a saa tuslo anan mivel sə zalay way ata nà, inde sabay.

5 Car uno, iken kə rəzlen à nga wa anà 'am sa man zek anà mərak ahay lele tə mindel. Kwa â ga nà, ka san mərak ataya bay ɗukwen, ka man atan zek re. 6 Ɗo a iken sa man atan zek ataya ta nay ike à man a anan, tə təkərek 'am sə asan zek anak ata anà mərak ahay à man a ana awan. Həna ata ɗukwen, man atan zek tə dala sə cəveɗ, kawa sa zlan à nga a Mbərom. 7 Tə slabak agay wa nà, anga mer su way ana Yesu Almasihu. Ta zla nə mənjəna sə təma way pu ɗo sə pəra ahay wa. 8 Anga nan kutok, mənuko ɗo ana Yesu Almasihu aya nà, təmahuko anan ɗo matana ataya nə lele. Ata kutok i təra ɗa ga mer su way pə kərtek a tə tinen anga ɗiɗek a Mbərom.

Atə Diyotrefes tə Demetriyus

9 Nə vindek anan ayak ɗerewel anà ɗo a Yesu ahay àga iken ata hinen inde, əna Diyotrefes, ɗo sə pəlay cəveɗ sə təra ɗo məduwen ata, winen a nan sə sləne 'am uno itəbay. 10 Anga nan, na sak a zlak ayak nà, ni ɗakay anan way anahan a sa ga lelibay ataya fok, kawa anahan a sa gaɗ upo mungwalay ataya awan nà, na. Way ata aɗəka cəna coy bay, a ngam sə təma mərak ahay àga winen itəbay re. Aday winen apan i gafan 'am anà ɗo aday tinen ta ga lele sə təma mərak ahay àga tinen ataya asa. Aday a razl atan à wulen sə ɗo ahay wa.

11 Car uno, kə̂ pərahan azar anà azla su ɗo huwan aya ata bay, əna pərahan azar həna aɗəka nà, anà azla su ɗo lele aya awan, anga ɗo sa ga way lele aya nə tinen wan a Mbərom ahay. Aday ɗo sa taa ga nə way sə huwan ahay ite ɗukwen, tinen tə sənak Mbərom bay.

12 Demetriyus ite nà, kuwaya a həran nga. Azla anahan ɗiɗek ata ɗukwen a həran nga re. Manay ɗukwen, mə həran nga nə matana awan. Aday ka san zle, ma ja nà, 'am ɗiɗek aya awan.

Andav sa 'am ahay

13 Way ahay inde bayak a u no sa jak ikwen ayak. Əna u no sə vinde anan avavinde à ɗerewel inde bay. 14 U no aɗəka nà, nə̂ canak həna bəse. Kak i ga zek nà, ata ɗi ja anan 'am ata ì iɗe inde ì iɗe inde kutok.

15 Zay a Mbərom â tərak. Car anak a sa man a anan ataya ta jak anak ayak 'am lele fok. Jan 'am anà car a mənuko ahay fok kərtek tə kərtek.

Yuda

Ɗerewel ana

Yuda

sə vinde ata awan

Aɗakay way pə deftere a anan

Yuda a vinde ɗerewel a anan nà, anga ɗo sə tətak way mungwalay aya tinen inde à wulen ana ɗo a Yesu ahay. Miter a mungwalay ataya ta ja nà, ɗo zənzen a i mba apan sa ga ines kawa sa nan, anga Mbərom i pəsen anan. Yuda a ɗakan atan anan ayak wurwer sə tavan anà ɗo sə mungwalay ataya awan.

Nga sa 'am ahay

Aja 'am (1-2)

Wurwer sə tavan anà ɗo sə mungwalay ahay (3-25)

1

Aja 'am

1 Sə vindek ikwen ayak ɗerewel a anan nà, nen Yuda. Nen ɗo si mer su way ana Yesu Almasihu, aday nen mərak ana Yakuba re. Nə vindek ikwen ayak nà, anà kwanay ɗo a Mbərom sə ngamay ataya awan. Aday ɗukwen Mbərom, Bəbay a nuko, a pəlay kwanay, winen apan i ba kwanay anga Yesu Almasihu. 2 Mbərom â zəga anan sa gak ikwen sumor, sə varak ikwen zay anahan aday â zəgahak ikwen anan asan zek anahan re.

Sariya pu ɗo sə tətakan anan 'am sə mungwalay anà ɗo ahay

3 Mərak uno ahay, abay na gak anan may sə vindek ikwen ayak pa 'am sə sifa a mənuko sa njaɗ ata nà, kwa həna kabay. Əna bəlaray kə̀ njahak upo həna sə vindek ikwen ayak tə guzlgozl a kutok. Anga u no sə varak ikwen ayak məgala sə rəzlen à nga wa anà way a mənuko sa ɗaf apan nga ata awan. Way a mənuko sa ɗaf apan nga ata nà, ɓa Mbərom kə̀ varak anan anan anà ɗo anahan ahay sə coy.

4 Nə vindek ikwen ayak tə guzlgozl ata nà, anga ɗo sa san Mbərom bay ahay tə ləlakak ayak zek à wulen a kwanay inde. Tinen apan ti nes anan 'am sə sumor a Mbərom sa ga anga ɗo ahay ata awan. Ta jan anà ɗo ahay nà, Mbərom kə̀ varak uko cəveɗ sa ga ines kawa ana mənuko sa gan may. Aday ɗo ataya ɗukwen, tə mbəsakak sə bənan à 'am wa anà Yesu Almasihu, winen kərtek Bahay a mənuko ata re. Deftere a Mbərom kà jak pə sariya a tinen a kwakwa coy.

5 Natiya kutok, u no bayiken pə way aya həna nen apan ni mak ikwen anan ayak à sləmay inde ata aday. Kwakwa ata nà, ɓa Mbərom kə̀ təmak anan ahay ɗo sə Isəra'ila ahay à Misra wa biɗaw? Əna pə dəɓa anahan a wa ɗukwen, Mbərom a kə̀ lizek anan azar su ɗo a tinen aya awan, anga tə təmahak 'am anahan sabay.* 6 Ənga, bayiken pə maslay a Mbərom ahay aday re. Azar a tinen aya tə jənan pa 'am à Mbərom, tə ɗəfak anan apan anà Mbərom sabay. Aday maslay a Mbərom ataya, tə mbəsakak ayak man sə njahay a tinen lele ata awan. Natiya awan, Mbərom kə̀ dərzlak atan mə jaway aya ì iɗe zənzen a inde. Aday tinen apan ti ba luvon a Mbərom saa gan atan sariya pə luvon ana daliyugo saa ndav ata awan. 7 Asa, bayiken pə ləbara sə Sodoma tə Gomora aday tə wulen su doh a sa mban atan ataya awan aday.† Ɗo sə wulen su doh ataya ta ga nə way lelibay aya kawa maslay a Mbərom ataya re. Tinen aday nà, tə nahay nə tə ɗo ahay so, aday kawa ɗo zənzen aya sabay re. Anga nan, Mbərom kə̀ lizek atan tə uko. Natiya, à alay a daliyugo i ndav nà, i təra matanan re. Mbərom i gan sariya anà ɗo ahay tə uko sə mbacay itəbay ata awan.

8 Matana awan, ɗo sə ləlakak ayak zek à wulen a kwanay inde ataya, ta ga ɗukwen way lelibay aya kawa su ɗo ataya re. Cœn sə zuɓay lelibay aya winen apan i zəɓan atan. Anga nan, ta ga nà, way sə ubor si zek a tinen ahay. Tə kəɗey anan məgala a Mbərom, aday tinen apan ti gənahan anà maslay a Mbərom ahay re. 9 Minje nà, ɗo sə lavan nga anà maslay a Mbərom ahay inde tə ngaman Mikayel, winen ɗukwen kà gak kawa ana tinen ata bay re asanaw? Kwakwa ata nà, tə təre tə Fakalaw pə məsinde a Musa, saa gəɓa anan nə wayaw ata awan.‡ Aya əna, Mikayel kə̀ ngəmak sə gənahan anga sa gan sariya anà Fakalaw bay re. A jan aɗəka nà: «Mbərom â gak sariya anahan!» cəna coy. 10 Aka aday ɗo a ataya ta ma nga aɗəka nə sə gənahan anà way a aday tinen a ta san bay ataya awan. Tinen nà, kawa way sə kiɓe ahay ta san awan bay. Ta ga nà, way sa zlan à nga anà sluweɗ si zek a tinen ahay vərre. Way ataya ti man atan zek nà, sə lize atan sə coy awan.

11 Wawayah! Alize wura a tinen ata anaw? Wuna wuna! Ta mba apan sa ba anan nga a tinen pə ines ahay wa bay, kawa Kaynu ata re.§ Tə njəkak anan ɗo ahay sa ga ines aday sa njaɗ anan dala, kawa Balama sa ga kwakwa ata asa.* Tə kəɗey anan məgala su ɗo, kawa ana Kore, winen sə kəɗey anan məgala ana Musa ata awan.† Anga nan, ti lize fok, kawa Kore ata re.

12 À alay a ki pen way pə tuwez nà, tinen à wulen a kwanay inde nə, kawa way mənjaɗak aya awan. Tinen a aday nà, ɗo sə kutov ahay, əna a gan atan waray bay. Tə bayak nà, si pə kutov a tinen a ɗəkɗek. Tinen kawa matapasl sə iven, mburom a zəɓay vegege, əna maɗ a tan 'am sawayah, aday iven a ga sabay ata awan. Ta ga minje tə dədazl si sé sə wahay wan bay ata awan. Asa ta ga minje tə dədazl si sé, maɗ sə ndaha anan pəreh, aday a kuray sokok sə coy ata awan. 13 Tinen kawa zəlaka sə dəlos anan a'am sə zlinder ata awan. Mer su way a tinen ɗukwen kawa məsugurndolon sə a'am sə mbəsak mədərəsəsan pa 'am məgujeguje ata re. Asa, ta ga minje tə mawuzlawazl ma mac aya aday sə gucey ahay à məndak ataya awan. Natiya tə mbəsakak ayak man a Mbərom sə varan atan ata awan. Mbərom a ɗukwen kə̀ lavak atan anan zek anà ɗo ataya, ì iɗe zənzen a inde sə njahay uda sə coy awan.

14 Kə̀ njahak həna bayak a ɗukwen, Anuhu, məgije ana Adama mə slala cuwɓe awan, a ɗakay anan sariya ana ɗo ataya awan, a wa: «Kagasl, Mbərom Fetek winen apan i nay ahay tə maslay anahan ahay dəfasasa, tə baslay zek bay. 15 Ti nay ahay saa gan sariya anà ɗo sə daliyugo ahay fok. Ata, Mbərom i ban anan ɗo sa nan iɗe ahay fok à sariya ata inde. I ban atan nà, anga mer su way a tinen sa ga aday sa nan anan iɗe anà Mbərom ata awan, aday anga 'am a tinen sa ja apan lelibay ataya re.» 16 Ɗo ataya nà, tə njahay nə sə gungwaz awan hway apan. Tinen apan ti yam pi zek, aday tə pərahan azar anà ubor si zek a tinen ahay hwiya re. Tinen apan ti həran nga ì zek re. Tinen apan ti ran mindel anà ɗo ahay ta sə varan atan zlangar aday sa njaɗ patan wa way.

Yuda a varan məgala anà ɗo sə bayak nga ahay

17 Mərak uno ahay, kwanay a aɗəka nà, bayiken pa 'am ana ɗo maslan ana Yesu Almasihu, Bahay a mənuko ataya, tinen sa jak ikwen kurre, pə way sa naa təra ataya aday. 18 Ta taa ja nà: «Zukwa daliyugo i sa ndav nà, ɗo ahay inde ti nay ahay sə təra kwanay à məndak. Tinen aday nà, ta san Mbərom bay, aday tə pərahan azar nà, anà way sə ubor si zek a tinen ahay ɗəkɗek.» 19 Matanan, sə gəzla anan ɗo ahay pi zek wa tə mawrasan ɗukwen, tinen awan. Abayak nga a tinen aya nə pə way sə daliyugo ahay, anga Apasay a Mbərom ɗukwen inde à mivel a tinen ibay re.

20 Mərak uno ahay, kwanay nà, viren anan məgala ì zek ahay sə jəra anan aɗaf nga a kwanay pə way sa nay ahay à Mbərom wa ataya awan. Gen amboh nə tə məgala sə Apasay Cəncan awan. 21 Mbərom a pəlay kwanay. Anga nan, ka si zlen dəren pə asan zek anahan wa ta sa ga way lelibay aya bay. Ɗəfen anan iɗe anà luvon a Yesu Almasihu, Bahay a mənuko, saa gak ikwen sumor ta sə varak ikwen sifa sa ndav bay ata awan. 22 Ɗo sa zla zazan zazan à aɗaf nga a tinen ahay inde pə Mbərom ata nà, tâ gak ikwen ì zek wa ite. 23 Bayiken patan sə təmay atan ahay à sariya saa zla atan ù uko inde ata wa. Ɗo azar aya ɗukwen tâ gak ikwen ì zek wa ite re. Əna gan anan nga ì zek a kwanay ahay lele, anga aday ines a tinen aya â saa zəvak ikwen à kwanay a bay.

Həruko anan nga à Mbərom

24 Həruko anan nga à Mbərom. Winen i mba apan sa ba kwanay aday kə̂ slihen à cəveɗ anahan wa bay. Winen i mba apan sə banay anan ines a kwanay ahay lele cəɗan'a. Natiya nə ki tiven pa 'am sə mazlaɓ anahan tə ataslay mivel awan. 25 Həruko anan nga, anga winen Mbərom kərtek coy. Sa tam mənuko tə alay ana Yesu Almasihu, Bahay a mənuko ɗukwen, winen awan. Ɗo ahay fok tə̂ həran nga lele. Tâ san a nà, winen ɗo sə mazlaɓ, winen Ba Məgala. Tâ san gədan anahan re, aday tâ san ɗukwen winen Bahay Məduwen awan. Â təra matanan, kwa pa sə dazlan ana daliyugo, kwa həna, aday kwa azanan pa 'am re. Amen!

* 1:5 Ca pə Limle 14.

† 1:7 Ca pə Laataanooji 19.1-26.

‡ 1:9 Yuda a ja nà, pə ləbara aday winen à Deftere inde bay.

§ 1:11 Ca pə Laataanooji 4.1-16.

* 1:11 Ca pə Limle 31.16.

† 1:11 Ca pə Limle 16.1-35.

Cœn sə zuɓay

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Cœn sə zuɓay ana Yuhana

Aɗakay way pə deftere a anan

Sə vinde anan deftere a anan nà, Yuhana ɗo maslan a Yesu ata awan. A vinde anan nà, à alay a ɗo a Yesu ahay tinen à ɗəce inde anga ɗo ahay tinen apan ti ga atan alay ata awan. Yuhana a vinde nà, way anahan sə canan Mbərom a kan anan à cœn sə zuɓay inde ataya awan. Deftere a anan a ɗakay anan nà, way saa təra à alay a daliyugo i saa ndav ataya awan. À andav inde nà, Yesu kə̀ mbasak pə Fakalaw, aday kə̀ ndakak daliyugo wiya awan, bagəbaga mburom wiya re, aday Mbərom i njahay uda tu ɗo anahan ahay pa sə viyviya awan.

Nga sa 'am ahay

Adazlan anahan awan (1.1-8)

Aɗakay way anga egliz ahay cuwɓe ataya awan (1.9 - 3.22)

Atə Mbərom ta wan sə təman (4.1 - 5.14)

Ti kwahak anan mətətok ahay cuwɓe (6.1 - 8.5)

Ti fa məzləzlilen ahay cuwɓe (8.6 - 11.19)

Ɗo maniɗe a Mbərom ahay (12.1 - 13.18)

Sariya a Mbərom (14.1 - 16.21)

Mbərom a mbasay pu ɗo maniɗe anahan ahay (17.1 - 20.15)

Mbərom a ndakay way wiya aya miza awan (21.1 - 22.6)

Andav sa 'am ahay (22.7-21)

1

Adazlan anahan awan

1 Way ana Yesu Almasihu sa ka anan ataya nà, tinen həna. Mbərom a jan anà Yesu â kan anan anà ɗo si mer su way anahan ahay, aday tâ san anan way a sa naa təra bəse ataya awan. Anga nan kutok, Yesu Almasihu a slənay ahay maslay a Mbərom sa kan anan way a anaya awan, anà Yuhana, ɗo si mer su way anahan. 2 Natiya awan, Yuhana a side anan pa 'am sə ɗo ahay, way anahan sə canan ataya fok tə ɗiɗem awan. Kawa sa ja nà, a təker anan 'am a Mbərom, tə way ana Yesu Almasihu sə ɗakay anan ataya fok.

3 Mbərom i ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pu ɗo sə jinge anan 'am a anan pa 'am sə ɗo ahay ata awan. I ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pu ɗo sa pak sləmay pa 'am a anan aday sa ɗaf apan nga ata re. Anga alay ana way ataya i təra ata nà, i sla həna bəse coy.

Yuhana a jan ayak 'am anà egliz sə wulen su doh ahay cuwɓe

4-5 Sə vindek ayak 'am a anan nà, nen Yuhana. Na jan ayak 'am anà egliz ahay cuwɓe pə daliyugo sə Aziya.

Sumor a Mbərom tə zay anahan â ga inde tə kwanay a fok. Atə Yesu Almasihu tə apasay ahay cuwɓe tinen mə njahay a pa 'am a Mbərom ataya ɗukwen, tə̂ varak ikwen asan zek tə zay a tinen re.

Mbərom nà, winen inde kwa həna kabay, winen inde həna, aday azana pa 'am ɗukwen, winen a re.

Yesu Almasihu nà, ɗo sə side ɗiɗem awan. Winen ɗo sə lahan pa 'am anà ɗo ahay sə slabakay à məke wa, aday winen ɗukwen Bahay a pa nga sə bahay sə daliyugo ahay fok. Winen ɗukwen a pəlay mənuko. Anga nan, kə̀ məcak anga mənuko re. Tə mez anahan, a təmay ahay mənuko ì ines a mənuko ahay wa. 6 A təra mənuko, ɗo anahan ahay à bahay anahan inde. A təra mənuko ɗo sa gan mer su way anà Bəbay anahan Mbərom. Ɗo ahay fok tə̂ həran nga anga mazlaɓ anahan tə məgala anahan pa sə viyviya awan. Amen!

7 Cen iɗe à mburom! Yesu nà, i nay ahay à matapasl inde. Ɗo ahay fok, ti canan tə iɗe a tinen, aday kwa ɗo sa ndaz anan ataya ɗukwen ti i canan tə iɗe a tinen ahay re. Zahav sə ɗo ahay pə daliyugo ahay fok ti yiman. Acəkan. Amen!

8 Bahay Mbərom, Ba Məgala, a ja nà: «Sə dazlan anà way ahay fok nà, nen awan. Aday saa ndav anan wa way ahay fok ɗukwen, nen a re.»

Mbərom nà, winen inde kwa həna kabay, winen inde həna, aday azana pa 'am ɗukwen, winen a re.

Yuhana a canan anà Yesu kawa ì cœn sə zuɓay inde

9 Nen nə Yuhana, mərak a kwanay. Nen ɗukwen mə japay tə Yesu nà, kawa kwanay a fok. Mbərom a ga puko bahay nə pə kərtek awan. Natiya na ga ɗəce anga 'am a Mbərom ɗukwen kawa kwanay awan, ɗi səmen ɗukwen pə kərtek a re.

Nen, nə wazay anan 'am a Mbərom. Nə tətakan anan ləbara ana Yesu anà ɗo ahay. Anga nan kutok asanaw nà, ta ban nen, tə ɗəfay ahay nen à Patmos, ù kon a à mamasl sə a'am inde ata awan.

10 Apasay Cəncan a a nay ahay upo, pac sə Zlaba a inde. Aday dungo a ndəray ahay à dəɓa uno wa, kawa məzləzlilen. 11 'Am a a ndəray à dungo ata wa, a wa: «Way a iken saa canan ata nà, vinde anan pə ɗerewel, aday slan anan anà egliz ahay cuwɓe: à Efesus, à Samirna, à Pərgam, à Tiyatira, à Sardis, à Filadelfiya, aday à Lawdikiya.»

12 Nə sləne anan cəna, nə mbəɗa 'am aday ni ca pə ɗowan a su jo ahay 'am ata awan, nə canan nà, anà lalam ahay ma ɗaf aya pə way ahay cuwɓe, mə ndakay aya ɗukwen tə gura. 13 Nə canan anà awan a inde, winen kawa ɗo, à wulen sə way sa ɗaf lalam ataya inde re. Zana anahan pi zek kawa rəkot hus pə gudəba, aday winen ma ɓan dəginegine a hərap tə maslərapa sə gura. 14 Sibœk sa nga anahan a ca kawa gugumay herre. Iɗe anahan ahay ta dav nə kawa miresl sə uko. 15 Saray anahan ahay ɗukwen ta dav kawa ndəfəre mə gəɓay a ù uko wa ata awan. A ja 'am ɗukwen, a ndar kawa zəlaka sə dazay à zlinder pə pəkəraɗ ata awan. 16 Ɗowan ata nà, mawuzlawazl ahay cuwɓe inde à alay puway anahan, maslalam ma pa awan, a zləray ahay à 'am anahan wa mbeet. Iɗe anahan a dav nə kawa pac sa dav man ipec ata awan.

17 Nə canan cəna, nə slahay duboz pa 'am anahan, kawa nen ma mac awan, əna a ɗaf upo alay puway, u jo: «Kə̂ jəjar bay! Sə dazlan anà way ahay fok nà, nen awan, aday saa ndav anan way ahay fok ɗukwen, nen a re. 18 Nen nà, Ɗo sə Sifa. Nə məcak, aday həna nen tə sifa pa sə viyviya awan. Nə lavan nga anà Amac tə Məke anahan a təke. 19 Natiya kutok, vinde anan way anak sə canan, way sə təra həna, aday way saa təra azana pa 'am ataya re. 20 Ni ɗakak anan 'am ana mawuzlawazl a iken sə canan à alay puway uno inde, tinen cuwɓe ataya awan, tə way sə lalam a cuwɓe mə ndakay aya tə gura ataya awan. San nà, mawuzlawazl a cuwɓe ataya nà, tinen nə maslay a Mbərom sa ba pə egliz ahay cuwɓe ataya awan. Way sə lalam a cuwɓe ataya ɗukwen, tinen nə egliz a cuwɓe ataya re.»

2

Ɗerewel anga egliz à Efesus

1 Ɗowan ata awan u jo asa, a wa: «Vinden ayak anà maslay a Mbərom a à egliz à Efesus ata nà, natiya: Nen Yesu nà, nen ɗowan a mawuzlawazl ahay à alay puway anahan inde cuwɓe ata awan, nen apan ni bar à wulen sə way sə lalam ahay inde cuwɓe mə ndakay aya tə gura ata re.

2 «Həna a anan nà, 'am uno awan: Na san mer su way anak a sa ga anga nen ataya zle. Kə pəruho azar tə ɗəce awan, əna kə səmak anan, bina kə mbəsakak anan mer su way ataya bay. Aday na san zle, kə təmahak ɗo sə sədœk ahay sə njahay à wulen a kwanay inde aday sa ga mer tə kwanay bay. Anga ta ja nà, tinen ɗo maslan a Yesu ahay, əna kə sənak atan, tinen ɗo sə mungwalay ahay bina, nen nə slənak atan ayak bay. 3 Kə hawak atan bay, kə səmen anà ɗəce ahay nà, anga nen awan.

4 «Aya əna, way inde ni gafak apan 'am: Kə pəlay nen həna kawa ananak sə dazlan kurre ata sabay. 5 Natiya, bayak pə asan zek anak a kurre ata aday, ca apan, ka mak à dəɓa jiya awan, mbəsak ines anak ata awan, aday ga kawa ananak a kurre ataya awan. Bay nà, ni zlak ayak àga iken, ni gəɓa anan way sə lalam anak ata awan.

6 «Ta day maza kəmaya, iken apan ki ga mer su way lele awan, ta sa nan iɗe anà mer su way mbala ana ɗo a Nikolay* ahay ata awan. Nen a ɗukwen na nan iɗe anà mer su way a tinen ata re.

7 «Natiya, ɗo aday sləmay inde apan nà, â sləne 'am ana Apasay Cəncan a sa jan anà egliz ahay ata awan. Anà ɗo sə mbasay pə ɗəce ahay nà, ni varan cəveɗ sa zla à jerne a Mbərom sa ban bumbok ì sé sə varan sifa anà ɗo ahay ata wa, aday i pa.»

Ɗerewel anga egliz à Samirna

8 Ɗowan ata u jo asa, a wa: «Vinden ayak anà maslay a Mbərom a à egliz à Samirna ata nà, natiya: Nen Yesu nà, nen ɗo sə dazlan anan way fok, aday sa ndav anan way ahay fok ata awan. Nə məcak, aday nə slabakak ahay à məke wa re.

9 «Na san ɗəce anak a zle, na san mətawak anak ata zle re, əna tə ɗiɗem a nà, iken zlile awan. Lelibay sə ɗo ahay sa ja apak ata nà, na san anan zle. Ɗo ataya ta ja nà, tinen Yahuda ahay, aday cəkəbay ta gaɗ mungwalay. Tinen nà, ɗo ana Fakalaw ahay cukutok.

10 «Ka saa jəjaran anà ɗəce saa nay ahay apak ataya bay. Sləne 'am a anan: Fakalaw i ban ɗo ahay à wulen a kwanay wa, i zla atan à dangay aday sə kataɓ anan aɗaf nga a kwanay pi nen. Ɗəce ataya i təra nà, luvon kuro. Ban mivel. Kwa â ga nə 'am sa njaɗ wa amac dəp nà, kə̂ mbəsak anan aɗaf nga anak pi nen bay, anga ni varan magwagway anà ɗo matana ataya awan, ti njaɗ sifa sa ndav bay ata awan.

11 «Natiya, ɗo aday sləmay inde apan nà, â sləne 'am ana Apasay Cəncan a sa jan anà egliz ahay ata awan. Ɗo sə mbasay pə ɗəce ataya nà, i mac à məke sə mərda itəbay.»

Ɗerewel anga egliz à Pərgam

12 Ɗowan ata u jo asa, a wa: «Vinden ayak anà maslay a Mbərom a à egliz à Pərgam ata nà, natiya: Nen Yesu nà, nen ɗowan a maslalam anahan inde ma pa ata awan.

«Həna anan nà, 'am uno awan: 13 Na san man sə njahay anak ata zle, man sa ga bahay ana Fakalaw. Ta vaɗ Antipas, ɗo sa taa ɗakay anan 'am uno ɗukwen à man ata awan. Əna iken kə pərahak uno azar à alay ata tə ɗiɗem awan, aday iken apan ki pəruho azar hwiya. Kə məmanak anan sləmay uno bay.

14 «Aya əna, way ahay inde ɗukwen ni gafak apan 'am: Ɗo ahay inde àga iken, tinen apan ti pərahan azar anà atətak way ana Balama.† Balama ata a ɗakan anan anà Balak cəveɗ sa njak anan Isəra'ila ahay aday tâ ga ines. A njak atan sa rac sluweɗ sə pəra aday sa ga mədigweɗ re. 15 Matana re, ɗo sə pərahan azar anà atətak way anà ɗo a Nikolay ahay ɗukwen inde àga iken asa.

16 «Anga nan kutok, mbəsak ines anak ataya awan. Bay nà, ni zlak ayak bəse, nen tə maslalam a saa zləray ahay à 'am uno wa ata awan. Aday ni ga vəram tə tinen kutok.

17 «Natiya, ɗo aday sləmay inde apan nà, â sləne 'am ana Apasay Cəncan a sa jan anà egliz ahay ata awan: Anà ɗo sə mbasay pə ɗəce ataya nà, ni varan magwagway. I njaɗ way sa pa mi ɗer a sə ngaman manu ata awan. Aday ni varan kon sə masitolok kweɗekkweɗek awan, sləmay wiya mə vinde apan. Ɗowan saa san sləmay ata nà, ibay, si ɗowan a sə təma kon ata vərre.»

Ɗerewel anga egliz à Tiyatira

18 Ɗowan ata u jo asa, a wa: «Vinden ayak anà maslay a Mbərom a à egliz à Tiyatira ata nà, natiya: Nen Yesu nà, nen ɗo aday iɗe anahan ahay ta dav nə kawa miresl sə uko ata awan, aday saray anahan ahay ɗukwen mə ndərkesl aya kawa tə gəɓay ahay ndəfəre ù uko wa ata re. Həna anan nà, 'am uno awan.

19 «Way anak sa ga nà, na san zle. Na san asan zek anak tə aɗaf nga anak pi nen zle. Na san zle, ka gak anan mer su way anà ɗo ahay, aday kə rəzlek anan à nga wa sə pəruho azar re. Həna ɗukwen, ka ga nə way sə zalay ananak sə dazlan ata asa.

20 «Aya əna, way inde nà, ni gafak apan 'am. Kə mbəsak anan uwar a sə ngaman Yezebel ata, winen apan i njak a ɗo ahay ta sa ja nà, winen nə ɗo maja'am a Mbərom. Winen apan i tətakan anan mungwalay anà ɗo si mer su way uno ahay aday tâ ga mədigweɗ, tâ rac sluweɗ sə pəra asa re. 21 Nə varak anan alay awan aday â yam pə sədœk anahan awan, əna a ngam sə mbəsak ines anahan ahay bay hwiya.

22 «Anga nan, ni zləmba anan pə lala sə mədigweɗ anahan ata awan, aday tinen tu ɗo anahan a sa ga mədigweɗ ataya ti sa məndolor sə ɗəce à alay uno wa. Kak si tə mbəsakak, tə yimak pə ines a tinen ataya aday bay nà, ni mbəsak atan bay. 23 Ni pəslay panan gwaslay ahay re, aday egliz ahay fok sənen nà, nen na san way a kwanay sə bayak à mivel a kwanay ataya zle. Ni varak ikwen magwagway pi mer su way a kwanay ataya fok.

24 «Əna kwanay, ɗo azar aya à Tiyatira ite nà, ni jak ikwen: Ni tavakak ikwen awan maza pa nga ite bay, anga kwanay kə ngəmen sa ɗaf nga pə atətak way a tinen a lelibay ataya itəbay. Aday asa, way a tinen sə ngaman wurwer ana Fakalaw mi ɗer ataya nà, kwanay kə tətiken itəbay re. 25 Way inde kərtek: Bənen anan aɗaf nga a kwanay ata lele, hus pə luvon uno saa may ahay.

26 «Anà ɗo sə mbasay pə ɗəce ataya, aday winen apan i ga mer su way uno hwiya cəna, ni varan məgala sə lavan nga anà kon azar aya awan, 27 kawa ana Bəbay uno sə vuro məgala ata awan. Ni varan anà ɗowan ata ɗukwen sukol sə rəslom sa ga anan bahay, aday â kaɗ anan kon ahay kawa sa kaɗ səngəle sə duɗo ngum ngum, seɗeɗe ata awan,‡ 28 aday ni varan bəmtay à alay inde re.

29 «Natiya, ɗo aday sləmay inde apan nà, â sləne 'am ana Apasay Cəncan a sa jan anà egliz ahay ata awan.»

3

Ɗerewel anga egliz à Sardis

1 Ɗowan ata u jo asa, a wa: «Vinden ayak anà maslay a Mbərom a à egliz à Sardis ata nà, natiya: Nen Yesu nà, nen ɗowan a mawuzlawazl ahay inde à alay anahan cuwɓe aday a lavan nga anà apasay ahay cuwɓe sa ga mer su way ana Mbərom re ata awan. Na san mer su way anak a zle. Ɗo ahay tinen apan ti ngərak, ta wa: “Kə njaɗak sifa coy.” Cəkəbay iken aɗəka nà, ma mac awan.

2 «Na tan à nga anà mer su way anak pa 'am a Mbərom nà, ma ndav a wa bay. San pi zek, aday slabak. Gan nga anà mer su way anak mə mbəsak ata lele, bina winen apan i ndav zek coy. 3 Bayak pə way anak mə sləne kwakwa ata aday. Ka taa sləne 'am a Mbərom nà, kəkəma kəlanaw? Həna kəma, kâ ga ines aɗəka sabay, yam pə ines anak, aday ɗaf nga pa 'am a Mbərom à mivel anak inde. Kak kə sənak pi zek aday sə pəɗek bay cəna, nen ni zlak ayak apak kawa ɗo sə akar. Ki san luvon a ata bay.

4 «Aya əna, ɗo ahay inde kərtek kərtek àga iken à Sardis nà, ta gak ruhom pə zana ana tinen ahay itəbay. Tinen aɗəka nà, ta slak sa pak zana kweɗekkweɗek aya pi zek, aday mi bar pə kərtek awan.

5 «Anà ɗo sə mbasay pə ɗəce a anaya nà, ni varan cəveɗ sa pak zana herre ata pi zek, aday ɗukwen ni mbacay anan sləmay anahan à ɗerewel su ɗo tə sifa aya wa bay. À alay a nen pa 'am ana Bəbay uno tə maslay anahan ahay nà, ni ja way anahan, winen nà, ɗo uno.

6 «Natiya, ɗo aday sləmay inde apan nà, â sləne 'am ana Apasay Cəncan a sa jan anà egliz ahay ata awan.»

Ɗerewel anga egliz à Filadelfiya

7 Ɗowan ata u jo asa, a wa: «Vinden ayak anà maslay a Mbərom a à egliz à Filadelfiya ata nà, natiya: Nen Yesu nà, nen ɗo cəncan awan, aday na gaɗ mungwalay itəbay. Way sə təɓa məsudoh su doh ana bahay Dawuda nà, à alay uno inde. Nə tacak anan məsudoh nà, ɗo maza saa təɓa ɗukwen ibay. Nə təɓak anan ɗukwen, ɗowan saa tacay anan isabay re.

8 «Na san way anak a sa ga ata zle, aday na san zle, məgala anak inde gem ibay. Əna, kə ɗəfak anan apan anà 'am uno lele, kə ɗakak anan iken ɗo uno re. Ca apan, nə təɓak anak məsudoh həna, ɗowan saa tacay anan ɗukwen ibay. 9 Sləne aday, ɗo sa jəka tinen Yahuda ahay, aday cəkəbay ta gaɗ nə mungwalay ataya nà, tinen ɗo ana Fakalaw ahay. Ni bənan atan ahay nga ù vo anak, aday ti san, nə pəlay iken acəkan. 10 Kə rəzlek anan à nga wa kawa anuno sa jak ata awan. Anga nan kutok, ni gak nga ì iken a lele aday kə̂ dazay à ɗəce ahay inde bay. Bina, ɗəce inde i dazay pu ɗo ahay bayak awan, i kataɓ anan abayak nga su ɗo sə daliyugo ahay fok. 11 Nen apan ni mak ayak bəse. Ban anan way anak sa njaɗ ata nà, lele, anga aday tâ sa ngəzar panak wa mərdok sə way uno nen saa varak ata bay.

12 «Ɗo sə mbasay pə ɗəce ataya nà, ni təra atan kawa kon sə alay su məsudoh ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom uno inde, aday kula ɗowan a i rəzlay atan ahay wa bay. Ni vinde patan sləmay ana Mbərom uno tə sləmay sə wulen su doh ana Mbərom uno. Wulen su doh ata nà, winen Urəsalima wiya awan. Wulen su doh ata i dazay à mburom wa, pə cakay ana Mbərom uno wa. Ɗo ataya ɗukwen ni vinde patan sləmay uno wiya re.

13 «Natiya, ɗo aday sləmay inde apan nà, â sləne 'am ana Apasay Cəncan a sa jan anà egliz ahay ata awan.»

Ɗerewel anga egliz à Lawdikiya

14 Ɗowan ata awan u jo asa, a wa: «Vinden ayak anà maslay a Mbərom a à egliz à Lawdikiya ata nà, natiya: Nen Yesu nà, nen ɗowan a tə ngaman Amen ata awan. Nen ɗo ɗiɗek a sa taa ɗakay anan 'am a Mbərom. Mbərom a ndakay way aya fok nà, a nay pi nen a wa.

15 «Na san way anak sa ga ata zle fok. Kə pəruho azar nə tə mivel kərtek a bay, aday ɗukwen nə slənek sa jəka, kə larak nen bay re asa. Kə tavay à gaga inde ata ɗukwen, u zlo à nga bay re. 16 Anga nan, kak kə tavak à gaga inde kətanan acəkan nà, ni vənihey iken à 'am uno wa mbaak.

17 «Iken, ka jan anà nga anak ɗukwen, iken zlile awan, awan a kəcak bay, aday ka gan may anà awan sabay. Cəkəbay, ka san bay, bina iken mə ləngeɗ a həməcekeslkəsle, iken ndəpasasa ma ga mugo awan, iken mətawak awan, iken ti zek kəriya sərdaluwwa, aday iken hurof a re. 18 Anga nan kutok, pak sləmay. Nen apan ni jak həna: Sukom gura mə banay a tə uko awan, à alay uno wa, aday ki njaɗ zlile ɗiɗek a acəkan. Sukom zana herre ata à alay uno a wa, aday ki pak pi zek. Ata waray i gak sabay. Sukom way sə iɗe pi nen wa, aday ata ki tuɗe ì iɗe inde, aday ki i canan iɗe lele kutok.

19 «Nen nə pəlak anan ɗowan a nà, nə gafan 'am pə way ahay aday nə kəta anan re. Matanan, sumor a nà, kə̂ gəsle anan ta 'am uno itəbay, yam pə ines anak ahay aɗəka! 20 Pak sləmay lele, nen mə tavay a həna pa 'am su doh, ni ngamay uho. Ɗowan kə̀ slənek 'am uno uho, aday kə̀ təɓak uno ayak wa nà, ni zla ù doh àga winen, mi i pa ɗaf maya awan.

21 «Ɗo sə mbasay pə way sə daliyugo ahay nà, ni varan atan cəveɗ sa nay ahay aday mi i njahay tu ɗo ataya pa man sə njahay sə bahay uno. Kawa nen a ɗukwen, nə mbasak pə way ataya re, həna mə njahak tə Bəbay uno pa man sə njahay sə bahay anahan ata awan.

22 «Natiya, ɗo aday sləmay inde apan nà, â sləne 'am ana Apasay Cəncan a sa jan anà egliz ahay ata awan.»

4

Ahəran nga anà Mbərom à mburom

1 Pə dəɓa anahan a wa, na ca iɗe à mburom, nə canan anà 'am su doh mə təɓa awan. Nə sləne dungo a ɗowan a su jo 'am kurre ata, a ndar kawa məzləzlilen ata awan. U jo nà: «Hayak à mburom à man a anan aday ni ɗakak anan way a sa naa təra ataya awan.»

2 À alay ata cəna, Apasay Cəncan a a nay ahay upo. Nə canan anà man sə njahay sə bahay à mburom, ɗowan a inde winen mə njahay a apan. 3 Ɗowan ata nà, iɗe anahan a wuteɗ kawa kon mə rəɓa aya ata awan, a ca zeziye, aday ɗəzɗaz a re. Awan a kawa kulay a van nga anà man sə njahay anahan ata awan, kulay ata ɗukwen a dav nə kawa kon ataya re.

4 Man sə njahay maza aya inde kwa kuro cew nga anahan a fuɗo à man ata re. Ta van nga anà man sə njahay sə bahay ata awan. Məceɗ ahay inde, tinen kwa kuro cew nga fuɗo mə njahay aya apan. Tinen tə zana aya pi zek nə kweɗekkweɗek, aday jugo sə bahay ahay inde patan mə ndakay aya sə gura. 5 Cœrœɗ, Mbərom a wuteɗ, tanday a dac apan hohum hohum pa 'am sə man sə njahay sə bahay ata wa. Lalam ahay inde à man ata cuwɓe, tinen apan ti dav à man ata lele. Lalam a cuwɓe ataya ɗukwen, tinen nà, apasay ahay cuwɓe sa ga mer su way ana Mbərom. 6 Awan a inde kawa dəlov sə malam, iɗe a slar wa nà, ngal ngal kawa malam mə banay awan. Awan ata ɗukwen pa 'am ana man sə njahay sə bahay ata awan.

Awan aya inde fuɗo, ta van nga anà man sə njahay ata tew. Awan ataya nà, tinen tə sifa aya awan, aday zek a tinen a ɗukwen cərkəzlkazl iɗe a ɗəkɗek, ta sa 'am aday ta sə dəɓa a təke re. 7 Awan a mama'am a nà, a ga minje tə ziyel. Way mə slala cew a nə a ga minje ta wan sa sla. Way mə slala maakan a kəma, iɗe anahan nà, kawa iɗe su ɗo. Aday way mə slala fuɗo kutok nà, winen kawa zləba winen apan i fatay. 8 Awan ataya fok aday nà, bərgaslay ahay inde patan nə mbərka mbərka. Zek a tinen aya ɗukwen cərkəzlkazl iɗe a ɗəkɗek, pə day sə bərgaslay ahay fok re. Awan ataya tinen apan ti ga ara mənjəna sə mbəsak, luvon tə ipec fok. Ta wa:

«Cəncan a nà, Mbərom a taayak!

Cəncan a nà, Mbərom a taayak!

Iken Mbərom, kə zalay way ahay fok,

iken a pa nga awan.

Iken inde kwa həna kabay,

iken inde həna,

aday azana pa 'am ɗukwen, iken a re.»

9 Awan fuɗo ataya ta ga nà, ara sə zambaɗ anan Mbərom awan. Tə həran nga, tə ngəran anà Mbərom, ɗowan a mə njahay a pa man sə njahay sə bahay ata awan, anga winen inde tə sifa pa sə viyviya awan. 10 À alay a tinen apan ti həran nga ata nà, məceɗ ahay kwa kuro cew nga fuɗo ataya, tinen apan ti dukwe gərmec pa 'am ana Mbərom mə njahay a pa man sə njahay sə bahay ata awan, aday winen tə sifa ɗukwen pa sə viyviya awan. Ata ti cəlukwan jugo à nga wa ti ɗaf anan pə cakay sa man sə njahay sə bahay ata awan, ti həran nga matanan, ta wa:

11 «Bahay a manay Mbərom,

mazlaɓ tə məgala inde apak.

Lele nà, ɗo ahay tə̂ ɗəfak apan, tə̂ hərak nga,

anga sə ndakay way ahay fok nà, iken.

Kə ndakay atan ɗukwen,

anga a zlak à nga,

aday tâ ga inde.»

5

Saa təɓa anan ɗerewel mə tapay a nà, wan sə təman

1 Aday nə canan anà ɗerewel a inde à alay puway ana ɗowan a mə njahay a pa man sə njahay ata awan. Ɗerewel ata ɗukwen mə vinde a nà, day cew maya awan. Ɗerewel ata mə faɗay a asa, aday ma ga mətətok a à man ahay cuwɓe lele, aday â saa təɓa bəse bay.

2 Natiya awan, nə canan à maslay a Mbərom, aday nə sləne winen apan i ja tə məgalak a, a wa: «Ɗowan a saa mba apan sə kwahak anan mətətok a anan aday i pəsak anan ɗerewel a anan nə wayaw?» 3 Əna ɗowan ibay, kwa à wulen su ɗo ma mac aya awan, kwa à man wura, kwa à mburom ɗukwen, ɗowan inde saa mba apan sə kwahak anan mətətok ata, aday saa ca iɗe à ɗerewel ata inde nà, ibay. 4 Na ma nga pə ayam cəɗœk cəɗœk, anga ɗowan inde təɗe i kwahak anan mətətok aday i ca iɗe à ɗerewel ata inde nà, ibay.

5 Məceɗ ahay kwa kuro cew nga fuɗo ataya, kərtek a tinen a, u jo a wa: «Kâ yam bay. Ca iɗe, ɗowan inde tə ngaman “Ziyel”, winen zahav ana Yahuda, slala ana bahay Dawuda. Winen nà, ɗo sə mbasay pə way ahay fok. I mba apan sə kwahak anan mətətok a cuwɓe ataya aday sə təɓa anan ɗerewel ata awan.»

6 Cəna, nə canan anà wan sə təman a inde, winen mə tavay a pə cakay sa man sə njahay sə bahay ata awan. Məceɗ ahay tatə awan a fuɗo ataya ta van nga tew. Wan sə təman ata nà, winen abay ma vaɗ awan. Winen tə ləkam aya cuwɓe pa nga. Iɗe ahay inde cuwɓe pa nga anahan re. Iɗe ataya cuwɓe nà, tinen apasay a Mbərom ahay cuwɓe sa taa slan atan kwa aha pə daliyugo ataya awan.

7 Wan sə təman ata a zla à man ana ɗowan a mə njahay a pa man sə njahay sə bahay ata awan, a təma anan ɗerewel ata à alay puway anahan wa.

8 A təma anan ɗerewel ata cəna, awan a fuɗo ataya tə məceɗ a kwa kuro cew nga fuɗo ataya tə dukwen gərmec ù vo anà wan sə təman ata awan. Tinen tə gənjaval aya fok à alay inde, aday tə tasa sə gura aya re. Tasa ataya nà, ma rah aya tə ləluway. Ləluway ataya nà, amboh su ɗo ana Yesu ahay sa taa ga ataya awan.

9 Ɗo ataya ta ga ara wiya awan, ta wa:

«Iken ka slak sə təma anan ɗerewel,

ka slak sə kwahak anan mətətok aya re.

Anga iken a aday nà, tə vəɗak iken, kə məcak.

Kə təmak anan ɗo ahay bayak a tə mez anak ata awan.

Kə bəmbaɗak ɗo ahay anà Mbərom,

à wulen sə zahav ahay wa fok,

à wulen sa 'am ahay wa fok,

pə slala, pə slala fok,

aday pu kon, pu kon fok re.

10 Tə tərak ɗo anahan ahay à bahay anahan inde,

aday tinen ɗo sa gan mer su way anà Mbərom ù doh sə mazlaɓ anahan,

aday ti ga bahay pə daliyugo fok.»

11 Pə dəɓa anahan a wa cəna, nə canan anà maslay ana Mbərom ahay, tinen bayak a ti baslay zek bay. Tinen ma van nga awan, anà man sə njahay sə bahay ata awan, anà awan a fuɗo ataya pə kərtek a tə məceɗ a kwa kuro cew nga fuɗo ataya awan. Nə sləne tinen apan ti ga ara. 12 Ta ga ara ata nà, tə məgalak awan, ta wa:

«Wan sə təman a ma vaɗ ata nà,

kà slak, aday ɗi həran nga, ɗi ɗəfan apan,

anga məgala anahan inde, zlile anahan inde,

asan way anahan inde re, gədan anahan a ɗukwen a ndav bay,

winen tə mazlaɓ awan.»

13 Natiya nə sləne asa, way ahay fok, à mburom, pə daliyugo, à bəlay ahay inde, aday à man su ɗo ma mac aya, tinen apan ti ga ara, ta wa:

«Həruko anan nga anà ɗowan a mə njahay a pa man sə njahay sə bahay ata awan,

aday anà wan sə təman re, ɗəfuko atan apan.

Məgala tə mazlaɓ ahay fok ta nay ahay à tinen a wa.

Zambaɗuko atan pa sə viyviya awan.»

14 Awan a fuɗo ataya tə mbəɗa apan, ta wa: «Amen!» Məceɗ ataya ta ma nga sə dukwen gərmec ù vo anà wan sə təman tu ɗo a mə njahay a pa man sə njahay sə bahay ata awan, tə həran atan nga.

6

A kwahak anan mətətok ahay

1 Cəna, nə canan anà wan sə təman, a təma anan ɗerewel a mə tapay a tə mətətok man cuwɓe ata, a kwahak anan mətətok a kərtek awan. Ata, nə sləne awan a à wulen sə awan a fuɗo ataya, a ja 'am, a ndar kawa Mbərom a dac ike, a wa: «Hayak!» 2 Kagasl, pəles kweɗekkweɗek a a zləray ahay bok. Ɗowan a inde pə pəles ata awan, linge inde à alay anahan, aday winen a ɗukwen tə tuwɗek anan jugo sə bahay à nga inde. Kə̀ mbasak pə ɗo maniɗe ahay, aday kà zlak saa ga vəram aday i mbasay patan asa re.

3 Aday wan sə təman a kwahak anan mətətok mə slala cew awan. Cəna, nə sləne awan a mə slala cew ata, a wa: «Hayak!» 4 Pəles maza awan, a ca ɗəzɗaz, a zləray ahay bok. Tə varan anà ɗowan a mə njahay a pə pəles ata nà, maslalam məduwen awan. Tə varak anan cəveɗ sa njak anan ɗo sə daliyugo ahay pi zek, aday tâ ga vəram, tâ jaf zek ahay, məsinde səngaf səngaf.

5 Aday wan sə təman a kwahak anan mətətok mə slala maakan awan. Cəna, nə sləne awan a mə slala maakan ata, a wa: «Hayak!» Kagasl, pəles zənzen a tərew tərew a zləray ahay bok. Agwada sə lavay way inde à alay anà ɗowan pə pəles ata awan. 6 Nə sləne dungo a kawa su ɗo, a ndəray ahay à wulen sə awan a fuɗo ataya wa, a wa: «May pə daliyugo! Dala si mer su way hway cəna, i sukom nà, ndaw agwada kərtektəkke. Kak ndaw gadam nà, agwada maakan. Əna mbəsak anan atə mahay tə amar tâ ga inde tuwwa.»

7 Aday wan sə təman a kwahak anan mətətok mə slala fuɗo ata cəna, nə sləne awan a mə slala fuɗo ata a wa: «Hayak!» 8 Pəles a inde kəfatata. Ɗowan a pə pəles ata, tə ngaman Amac, aday Məke a pərahan azar. Tə njaɗak cəveɗ pa man sə daliyugo ahay fuɗo fok, sə gəɓa wa day kərtek a, aday ɗo ahay tâ mac ta may, tə məgara, tə vəram à man ata awan, aday way sə kiɓe ahay ɗukwen tâ rac atan re.

9 Aday wan sə təman a kwahak anan mətətok mə slala ɗara awan. Nə canan anà sifa su ɗo ma vaɗ aya anga tə wazay 'am a Mbərom, tinen mə njahay aya ù vo sa man sə varan way anà Mbərom ata awan. Ta vaɗ atan anga tə təmahak 'am a Mbərom, aday tə ɗakak anan kawa ana Yesu sa jan atan ata awan.

10 Ɗo a ataya ta ja tə məgalak a, ta wa: «Bahay a manay Mbərom, iken nə məduwen awan, iken ɗo cəncan awan, aday ɗo ɗiɗek awan. Ɗo sə daliyugo ahay tə vəɗak manay. Ki i gan atan sariya nə siwa kəla anaw?»

11 Kagasl, ta pak patan zana kweɗekkweɗek aya fok, ta jan atan: «Ben apan mənjœk asa, tâ vaɗ apan mərak a kwanay sa gan mer su way à Mbərom ataya kawa tinen sa vaɗ kwanay ataya re asa aday. Ta sak a vaɗ apan ɗo ahay aday kə̀ dəzlek kawa ana Mbərom sa gan may ata nà, i i gan atan sariya kutok.»

12 Aday nə canan anà wan sə təman ata, a kwahak anan mətətok a mə slala mbərka ata awan. Daliyugo fok a ɓal kəzlek kəzlek. Pac ɗukwen a dav sabay, a ca zənzen kawa kupon. Ata kiya nà, a ca ngəlazaza kawa mez. 13 Pərtətazltazla mawuzlawazl ahay mə guce aya à məndak, kawa wan sə rəve ma nah a bay a, maɗ sə gucey anan ahay ì sé wa ata awan. 14 Mburom fok inde sabay, a faɗay zek kawa sə faɗay biket ata awan. Ɓəzlom pi zek tə culok ahay à a'am inde ataya, tinen inde à man a tinen ahay inde sabay re.

15 Ɗo ahay pə daliyugo fok ta ɗer zek. Ta ɗer zek à sləlak sə ɓəzlom ahay inde, à lar ahay inde. Sa ɗer zek a nà, bahay ahay, wan bahay ahay, bahay sə suje ahay, ɗo sə zlile ahay, ɗo məduwen aya sə daliyugo a anaya awan, ɓile ahay aday ɗo azar aya fok re. 16 Tə ngaman anà ɓəzlom ahay, aday ta wa: «Mbəzlen ahay pumo, ɗəren manay pa man sə iɗe a ɗowan a mə njahay a pa man sə njahay sə bahay ata wa. Ɗəren manay pa wan sə təman wa re, anga winen tə mivel a tə manay. 17 Anga mivel a tinen ata kə̀ dəzlek ahay. Waya saa mba apan sə səmen à luvon ata anaw?»

7

Ɗo sə Isəra'ila ahay 144,000

1 Pə dəɓa anahan a wa, nə canan anà maslay a Mbərom ahay fuɗo, tinen mə tavay aya pə bərgaslay a Mbərom ahay fuɗo fok ite. Ta gan nga anà maɗ sa day ahay fuɗo fok lele, anga aday maɗ â saa laman anà a'am bay, anà daliyugo bay, aday â saa laman anà dədazl si sé ahay bay re.

2 Nə canan anà maslay a Mbərom a hinen inde a may ahay à dəlon wa. Way sa ga vivay a Mbərom bahay sə sifa pə ɗo ahay, inde à alay anahan. A ngaman tə məgalak a anà maslay ataya fuɗo awan, anga Mbərom a varan atan məgala sa nes anan dədala tə a'am nà, anà tinen awan. 3 A jan atan, a wa: «Kə̂ nəsen anan dədala, a'am tə dədazl si sé ahay fan bay. Guko vivay ana Mbərom pi jœr ana ɗo si mer su way anahan ahay aday.»

4-8 Tu jo abaslay su ɗo ataya ma ga vivay aya awan, tinen mbulo səkat tə kwa kuro fuɗo nga fuɗo (144,000), tinen à wulen sə zahav sə Isəra'ila ahay wa kuro nga cew fok. Kawa sa ja nà, pə zahav fok mbulo kuro nga cew. Zahav ataya nà, zahav ana Yahuda, ana Ruben, ana Gada, ana Aser, ana Neftalim, ana Manasa, ana Simiyon, ana Lewi, ana Isakar, ana Jabulon, ana Yusufu aday ana Benyamin.

Man su ɗo su kon azar aya awan

9 Pə dəɓa anahan a wa nà, nə canan anà man su ɗo, a baslay zek bay. Ta nay ahay kwa à wulen sə zahav ahay wa fok, aday pə slala pə slala, pu kon pu kon, aday 'am ahay fok inde. Tinen a fok mə tavay aya pa 'am ana man sə njahay ana bahay aday pa 'am ana wan sə təman. Tinen a fok ma pak zana aya pi zek kweɗekkweɗek aya awan, aday daslam sə təɓa ahay à alay inde sə həran anan nga anà Mbərom. 10 Ta ja 'am tə məgalak awan, ta wa:

«Ɗa tam nà, tə alay ana Mbərom a mənuko

winen mə njahay a pa man sə njahay anahan,

aday tə alay ana wan sə təman re.»

11 Maslay a Mbərom ahay fok, tinen mə tavay aya awan, aday ta van nga anà man sə njahay sə bahay, pi zek tə məceɗ ahay pə kərtek a tə awan a tə sifa aya fuɗo ata awan. Tə dukwen gərmec ù vo anà man sə njahay sə bahay, aday tə həran nga anà Mbərom 12 ta sa ja asa:

«Amen!

Mbərom a mənuko nà,

mazlaɓ inde apan,

məgala anahan inde,

winen kəlire* awan,

gədan inde apan,

inde apan pa sə viyviya awan.

Həruko anan nga,

guko anan suse,

ɗəfuko anan apan,

sə coy awan.

Amen!»

13 Ɗowan a à wulen su ɗo məceɗ ataya kərtek a, a cəce puno wa, a wa: «Həna anan, ma pak zana aya kweɗekkweɗek a anaya nà, maya ite anaw? Ta nay ahay awanaw?»

14 Nə mbəɗahan apan, na wa: «Sa san nə iken awan! Bina nen na san atan bay.»

U jo asa, a wa: «Ɗo anaya nà, ta gak anan ngatay anà way ahay fok, tə səmak anan anà ɗəce məduwen ata awan. Tə banak anan zana a tinen ahay ì mez ana wan sə təman inde, anga aday â dav herre. 15 Anga nan kutok:

Ta njaɗ sə tavay pac pac pa 'am ana man sə njahay a Mbərom.

Ta gan mer su way à Mbərom ù doh sə mazlaɓ anahan awan.

Mbərom, ɗowan a mə njahay a pə man sə njahay ata i i gan atan nga tə mazlaɓ anahan.

16 May tə jom i gan atan kula sabay.

Pac i kwaɗah atan sabay,

way saa han patan uko nà, inde sabay.

17 Anga wan sə təman a pə cakay ana man sə njahay sə bahay ata, i gan atan nga,

i lagay atan pə kurok sə a'am sa var sifa ata awan.

Mbərom i təlkaɗan atan anan iɗe sə ayam a tinen ahay pə iɗe wa.»

8

Akwahak mətətok a mədakwidok a ata awan

1 Wan sə təman a ma pə ɗerewel ata awan. A kwahak anan mətətok a mədakwidok a mə slala cuwɓe ata cəna, ɗowan kà jak 'am à mburom sabay tətemtemme, i ga way sə minit kwa kuro maakan.

2 Pə dəɓa a wa nà, nə canan anà maslay a Mbərom ahay cuwɓe sa taa tavay pa 'am ana Mbərom ataya awan, aday tə varak atan məzləzlilen à alay inde fok a tinen a re.

3 Maslay a Mbərom hinen inde kərtek a nay, a tavay pa man sə varan way anà Mbərom ata awan, aday tasa sa vak ləluway ahay à alay inde, tasa ata nà, sə gura. Tə varak anan ləluway ahay bayak a aday i vak anan pə ruwec sə gura ata anga Mbərom, aday ruwec ata ɗukwen winen pa 'am ana man sə njahay sə bahay. Winen apan i vak anan ləluway ataya cəna, ata a zəga anan amboh su ɗo a Yesu ahay sa ga pə daliyugo ata awan. 4 Natiya kutok, jinjek sə ləluway ata, pi zek tə amboh su ɗo a Yesu ataya, a slabak pa 'am a Mbərom, à alay ana maslay a Mbərom ata wa. 5 Maslay a Mbərom ata a gəɓa tasa sə gura ata, a rah anan ta slan sə uko sə ruwec ata awan, a pəkak anan ayak pə daliyugo. Mbərom a wuteɗ, a dac nguzlec, aday a gungwal. Daliyugo a fok a ɓal kəzlek kəzlek.

Məzləzlilen ma fa aya fuɗo

6 Natiya maslay a Mbərom a cuwɓe ataya tə lavay zek sa fa anan məzləzlilen a tinen ahay. 7 Aday maslay a Mbərom mama'am ata a fa anan mbala anahan. Lanja, uko, mez, tə japay fok kərtek, aday a pəkay ahay pə daliyugo. Daliyugo ite a gəzla zek maakan, aday day kərtek a, a vak tə dədazl su way aya təke. Gujeɗ ahay fok tə vakak re.

8 Natiya, maslay a Mbərom mə slala cew ata a fa anan məzləzlilen anahan ite. Awan a inde məduwen a kawa ɓəzlom winen apan i ban, ta lar anan à a'am inde təzlev. A'am ata a gəzla zek maakan, aday day kərtek a təra fok kawa mez. 9 Way sə a'am ahay fok, kərtek pə maakan a nə kə̀ məcak, aday kwalalan ahay ɗukwen, tə nəsek matanan re.

10 Natiya asa, maslay a Mbərom mə slala maakan a ata a fa anan məzləzlilen anahan ite. Mawuzlawazl a inde məduwen a, a slahay à mburom wa. Winen apan i ban kawa miresl sə uko. A slahay cəna, a nes anan zlinder ahay kərtek pə maakan aday tə kurok aya təke. 11 Tə ngaman anà mawuzlawazl ata nà, Məɗuwek. A'am sə zlinder ahay fok tə gəzla maakan, aday Məɗuwek ata a təra anan a'am sa day mə slala maakan ata sərekeke. Ɗo ahay bayak a tə məcak anga sa sa a'am a sərekeke ata awan.

12 Maslay a Mbərom mə slala fuɗo ata a fa anan məzləzlilen anahan ite. A fa anan cəna, tə dəcan anà way ahay fok à mburom. Pac a gəzla maakan, kiya matana awan, aday mawuzlawazl ahay kərtek pə maakan fok kə̀ mbacak à alay kərtek a wa mbətœk, ta dav sabay. Luvon tə ipec a təke a gəzla zek maakan re. Day sə ipec kərtek a pə maakan, day sə luvon kərtek a pə maakan nà, awan kə̀ dəvak uda sabay.

13 Kagasl, nə canan anà zləba məduwen a winen apan i fatay à mburom. Nə sləne winen apan i ja tə məgalak awan, a wa: «Wawayah! Wawayah! Ɗəce pu ɗo sə daliyugo ahay! Anga maslay a Mbərom ahay inde maakan ti fa məzləzlilen a tinen ahay mba. Ta sak a fa atan cəna, ɗəce ahay ti nay ahay bayak awan.»

9

Məzləzlilen ma fa mə slala ɗara awan

1 Cəna, maslay a Mbərom mə slala ɗara ata a fa anan məzləzlilen anahan. Nə canan anà mawuzlawazl a inde mə slahay à mburom wa, à məndak. Tə varan anan lakile sə təɓa anan bələlen sə məke sə mərda ata awan. 2 A təɓa anan do'a cəna, jinjek a zləray wa dul dul kawa jinjek sə uko sa tak way. Jinjek ata a kərtan pə iɗe anà pac kustehtehhe, aday iɗe zənzen a ga takəɗimbom.

3 Jaray a zləray à jinjek ata wa pə daliyugo fok. Mbərom kə̀ varak atan məgala sa nda ɗo ahay kawa rəje. 4 Kə̀ varak atan cəveɗ sa gan awan anà daslam ahay bay, tâ saa laman anà gujeɗ bay, aday kwa dədom təkeɗe tə̂ laman bay re. Tâ nda nà, ɗo ma ga vivay ana Mbərom a pi jœr itəbay ataya awan. 5 Tə njaɗak cəveɗ sa mac anan ɗo ataya bay re, əna ti ga ɗəce kiya ɗara cəna coy. Ɗəce ata ɗukwen, a han kawa ahan sə rəje sa nda ɗo aday a gan atan ata awan. 6 À kiya ɗara ata inde ite nà, ɗo ahay ti gan may anà amac, aday ti njaɗ bay. Ti pəlay amac pi zek, əna cəveɗ sa mac inde sabay.

7 Jaray ataya nà, ta ga minje tə pəles sə vəram ahay. Jugo sə bahay ahay inde patan à nga inde, ma han aya nə tə gura. Nga a tinen aya ɗukwen kawa nga sə ɗo ahay. 8 Sibœk a tinen aya nə kawa sibœk sə uwar ahay, aday slan a tinen aya kutok nà, kawa slan sə ziyel ahay ite. 9 Dəginegine a tinen ahay ma ɓan aya kawa tə palalam sə rəslom. Bərgaslay a tinen awan, a ndar nə kawa muta sə pəles ahay bayak a, tinen apan ti haw à man sə vəram ata awan. 10 Guter patan kawa ana rəje nduwrenren, aday ta nda ɗo nà, tə winen a re. Sə varan atan məgala sa gan way anà ɗo ahay kiya ɗara ata ɗukwen, guter ataya awan. 11 Bahay a tinen a nà, maslay a sa ba pə məke sə mərda ata awan. Tə ngaman ta 'am sə Yahuda ahay nà, Abadon, aday ta 'am sə Gərek ite, Apoliyon. Sləmay ataya a nan sa ja nà: «Ɗo sə lize way.»

12 Natiya, ɗəce mama'am a kə̀ ndəvak. Əna ɗəce maza aya inde cew asa re.

Məzləzlilen ma fa mə slala mbərka awan

13 Kutok, maslay a Mbərom mə slala mbərka ata a fa anan məzləzlilen anahan ite. Nə sləne 'am a ndəray ahay kwa à ləkam ahay fuɗo pə ruwec sə gura ata wa, winen pa 'am a Mbərom ata awan. 14 'Am a sə ndəray ahay ata a jan anà maslay a Mbərom a sa fa məzləzlilen a mə slala mbərka ata, a wa: «Pəsak anan maslay a Mbərom aya fuɗo, ma ɓan aya pa 'am zlinder sə ngaman Efəratis ata awan.»

15 Tə pəsak atan cəna, ta vaɗ ɗo ahay, kərtek pə maakan fok kə̀ məcak. Anga Mbərom a lavay anan zek tə tinen sa ga mer su way ata à alay a anan, pə luvon a anan, pə kiya a anan, aday pə ava a anan re.

16 Cəna, nə canan anà suje ma ján a pə pəles ataya, tinen bayak awan. Tu jo abaslay a tinen awan, tinen miliyon səkat cew (200,000,000).

17 Ì cœn sə zuɓay uno ata, nə canan nà, natiya. Pəles ahay tu ɗo a ma ján aya apan, tinen tə zana sə vəram aya pi zek ɗəzɗaz kawa slan sə uko, aday mbamburom kawa a'am sə dəlov ahay, aday kawa azay sa wan re. Nga sə pəles ataya kawa nga sə ziyel ahay. Jinjek a pi zek tə uko, tatə mətətok sə uko ta nay à 'am a tinen ahay wa. 18 Ɗəce a maakan a sə zləray à 'am sə pəles ataya wa nà, ta vaɗ ɗo kərtek pə maakan fok. 19 Natiya awan, məgala ana pəles ataya sa gan way lelibay a anà ɗo ahay, a nay nà, à 'am a tinen aya wa. Guter a tinen aya ɗukwen ta gan way anà ɗo ahay re, anga guter aya kawa dədew ahay, nga ahay inde patan.

20 Ɗo aday tə məcak anan tə ɗəce ataya itəbay ata nà, ta ngam sə mbəsak sə həran nga anà setene ahay bay, ta ngam sə mbəsak pəra a tinen a sə ndakay ataya bay re. Tə ndakay pəra a tinen aya nə, tə gura, tə dala, tə ndəfəre, tu kon aday tə dədom re. Way a mə ndakay ataya nà, tə canan iɗe bay, tə sləne sləmay bay, aday ta zla bay re. Əna a nan atan sə pərahan azar sə həran nga hwiya. 21 Ɗo ataya nà, tə mbəsakak sa ga ines ahay bay, tinen apan ti vaɗ ɗo hwiya, tinen apan ti ga madan a tinen ahay, tinen apan ti dah uho, tinen apan ti kəra way ahay hwiya re.

10

Maslay a Mbərom tə ɗerewel cəɗew awan, à alay inde

1 Pə dəɓa anahan wa, nə canan anà maslay a Mbərom hinen məgala a re, winen apan i dazay ahay à mburom wa. Zana anahan pi zek nà, matapasl, aday winen mə tuweɗ nga nə tə kulay. Iɗe anahan a dav kawa pac sə ipec. Saray anahan ahay ta ca kawa miresl sə uko. 2 Ɗerewel cəɗew a inde à alay anahan, mə təɓa awan. A ngazlay saray sə alay puway pa nga sə a'am, saray sə alay gula nà, pə yugo uho. 3 A zlah tə məgalak a kawa ziyel sa yam. Cəna, nə sləne Mbərom a dac tanday tanday saray cuwɓe sə mbəɗahan apan.

4 Adac a Mbərom a cuwɓe ataya a ndav nà, abay u no sə vinde anan way a nen sə sləne ata awan, əna nə sləne dungo a ndəray ahay à mburom wa asa, u jo: «Kə̂ vinde anan 'am ana Mbərom sa dac cuwɓe ataya bay, anga aday ɗowan â san 'am ataya bay.»

5 Maslay a Mbərom a mə ngazlay saray a kərtek pa nga sə a'am, kərtek pə yugo ata, a ka alay à mburom, 6 a mbaɗay dərzalah tə sləmay a Mbərom, a wa: «Mbərom winen inde tə sifa pa sə viyviya awan, winen ɗo sə ndakay atə mburom tə daliyugo tə bəlay. A ndakay mburom tə awan anahan aya təke, daliyugo ɗukwen tə awan a anahan aya təke, aday bəlay tə awan anahan aya təke ite re. Way a saa təra ata nà, winen apan i təra həna bəse kutok. 7 Azanan, maslay a Mbərom mə slala cuwɓe ata kà fak anan məzləzlilen anahan nà, Mbərom i ndav anan wa way anahan mi ɗer ata awan, kawa ananahan sa jan panan wa anà ɗo maja'am anahan ahay kwakwa ata awan.»

8 Dungo ana ɗowan nen sə sləne 'am anahan ata u jo ahay à mburom wa, a wa: «Zla, kâ saa təma anan ɗerewel a mə təɓa ata à alay ana maslay a Mbərom a mə ngazlay saray a pa nga sə a'am aday pə yugo ata wa.»

9 Natiya na zla à man ana maslay a Mbərom ata awan, na jan: «Vuro anan ɗerewel a cəɗew a anan.»

U jo nà: «Təma anan, rac anan. I gumak à 'am inde nà, kawa umam, əna ka sak a səɗak anan cəna, i gak sərekeke.»

10 Nə təma anan ɗerewel ata à alay anahan wa, na rac anan. À 'am inde nà, u gom kawa umam acəkan wanahan. Nə səɗak anan gədek cəna, u go sərekeke.

11 Asa tu jo nà: «Zla, kâ sa ma anan 'am a Mbərom sa ja pə zahav ahay, pu kon ahay, pə slala sa 'am ahay, pə bahay su kon ataya asa.»

11

Ɗo sə ɗakay anan 'am a Mbərom ahay cew

1 Natiya, tə vuro gusuko à alay inde kawa sukol sə lavay way. Tu jo nà: «Slabak, zla, kâ saa lavay anan doh sə mazlaɓ a Mbərom, lavay anan man sə varan way anà Mbərom, baslay anan ɗo ahay aday tinen apan ti həran nga anà Mbərom ataya awan. 2 Əna kâ saa lavay anan gala sə uho ata itəbay, anga Mbərom a kə̀ varak anan anan man ata anà ɗo a azar aya mbala anahan ahay bay ataya awan. Ɗo ataya ti i ngərasl anan wulen su doh à kiya kwa kuro fuɗo nga anahan a cew inde, kawa sa ja nà, luvon mbulo tə səkat cew tə kwa kuro mbərka (1 260). 3 À alay ata nà, ni i slənak ayak ɗo sə ɗakay anan 'am uno ahay cew. Ti man anan 'am uno anà ɗo ahay à luvon a mbulo tə səkat cew tə kwa kuro mbərka (1 260) ataya inde, ti pak pi zek ɗukwen zana sa zla à məsinde.»

4 Ɗo ataya cew a nà, mə tavay aya pa 'am ana Mbərom, winen Bahay a pə daliyugo ata awan. Ɗo ataya nà, tinen dədazl si sé ahay cew sə ngaman ulivet ataya awan.* Aday tinen lalam ahay cew re. 5 Ɗowan kə̀ pəlak sa gan atan awan a cəna, uko a nay ahay à 'am a tinen wa, a vaɗ anan ɗowan ata awan. Natiya, ɗo sa gan may sa nan atan iɗe ahay, ti mac nà, matana awan. 6 À alay a tinen apan ti ma 'am a Mbərom ata nà, məgala a tinen inde sə gafan 'am anà iven, aday â ga bay. Məgala a tinen inde sə təra anan a'am mez a re. Aday məgala a tinen inde sa pak məgara pu ɗo sə daliyugo ahay cara cara, kawa sa zlan atan à nga ata awan.

7 Ta sak a ndav anan ama 'am a tinen ata nà, zizœk a inde, i nay ahay à məke sə mərda wa re. Zizœk ata i vaɗ zek tu ɗo a cew ataya awan. I mbasay patan, i nja atan, ti mac. 8 Məsinde a tinen aya ti njahay hwiya pə cəveɗ sə wulen su doh a məduwen ata awan. Tə ngaman à wulen su doh ata nà, Sodoma, kabay Misra, kawa sa ja bine maw nà, ta ga ines ataya kərtek awan. Tə daray anan bahay a tinen pə dədom mə zləlngaɗ a nà, à man ata re. 9 Ɗo ahay ti nay sa ca pə məsinde ataya nà, à wulen sə zahav ahay wa fok, à wulen sə slala ahay wa fok, à wulen sa 'am ahay wa fok, aday pu kon ahay wa fok re. Anga nan, tə varak anan cəveɗ anà ɗowan sa la atan bay luvon maakan tə njamde ahay apan kuro nga anahan cew. 10 Ɗo sə daliyugo ahay fok ti taslay mivel anga amac su ɗo a cew ataya awan. Ti ga azar uko sa vaɗ ɗo ataya awan, ti varan magwagway ì zek ahay, anga ɗo a Mbərom ataya cew a nà, tə pəkak məgara pu ɗo sə daliyugo ahay, à alay a tinen apan ti ma anan 'am ana Mbərom ata awan.

11 Natiya awan, luvon a maakan ataya tə ler aya kuro nga anahan cew ataya ta ndav cəna, Mbərom a vəzle patan apasay sə sifa anahan, tə slabak way a tinen, tinen tə sifa aya awan. Man su ɗo a sa zlak ayak sa cay ahay patan ataya, ta ma nga pə ajəjar anga zlawan. 12 Ɗo a cew ataya tə sləne dungo a jan atan ahay 'am tə məgalak a kwa à mburom wa, a wa: «Jənen ahay à man a anan!» Ta ján way a tinen deceɓ à mburom à matapasl inde pə iɗe su ɗo a sa nan atan iɗe ataya fok. 13 À alay ata cəna, daliyugo a ɓal kəzlek kəzlek. À wulen su doh ata fok, pu doh ahay kuro nà, kərtek a kə̀ mbəzlak. Anga nan re, ɗo ahay mbulo cuwɓe (7,000) fok tə məcak. Ɗo a mə mbəsak a tə məcak itəbay ataya ɗukwen, tə jəjarak bayak awan. Aday tə həran nga anà Mbərom sə bagəbaga mburom.

14 Natiya kutok, ɗəce mə slala cew ata kə̀ ndəvak coy, hinen mə slala maakan a, winen apan i nay bəse coy re.

Maslay a Mbərom a fa anan məzləzlilen mə slala cuwɓe awan

15 Pə dəɓa anahan a wa cəna, maslay a Mbərom mə slala cuwɓe awan, a fa anan məzləzlilen anahan ite. Nə sləne dungo ahay məduwen aya tə gungwal à mburom, aday ta wa:

«Həna Bahay a mənuko Mbərom tə Almasihu anahan,

ti ga bahay pə daliyugo kutok.

Mbərom i ga bahay kətanan hwiya pa sə viyviya awan.»

16 'Am ataya ta ndav cəna, məceɗ ahay kwa kuro cew nga anahan a fuɗo, mə njahay aya pa 'am ana Mbərom ataya, tə dukwen gərmec ù vo, tə həran nga. 17 Ta wa:

«Bahay a manay Mbərom, Ba Məgala,

iken inde nə kwakwa,

həna ɗukwen iken a re.

Mə ngərak, anga iken apan ki ga bahay pə daliyugo

aday ki lavan nga tə məgala anak awan.

18 Ɓa ɗo su kon ahay ta gak mivel,

əna alay a ma var a həna, iken ki ga patan mivel ite,

ki gan sariya anà ɗo ma mac aya fok.

Alay a ki varan magwagway anà ɗo maja'am anak ahay, anga tinen ɓile anak ahay ata nà, kə̀ dəzlek.

Ki varan magwagway anà ɗo anak ahay,

anà ɗo sə ɗəfak apan ataya fok,

kwa gwaslay ahay,

kwa ɗo məceɗ aya awan.

Əna ɗo sa nes anan daliyugo ahay ite nà,

ki lize atan wa kutok.»

19 Pə dəɓa sa 'am a tinen ata wa cəna, məsudoh su doh sə mazlaɓ a Mbərom à mburom ata a təɓa pangaya. Zəndok sə aɓan 'am a Mbərom ata uda a cay ike. Cœrœɗ, Mbərom a wuteɗ, tanday a dac apan hohum hohum, daliyugo a ɓal, aday lanja a pəkay ahay səngef səngef bayak awan.

12

Atə uwar tə zizœk a inde

1 Cəna, nə canan anà awan a à mburom, a ga masuwayan. Nə canan anà ɗo uwar awan, zana anahan pi zek nà, pac. A ɗaf saray anahan ite nà, pə kiya. Mazangalan anahan ɗukwen, sə mawuzlawazl ahay kuro nga anahan a cew, winen kawa jugo sə bahay. 2 Uwar ata nà, wan à kutov. Winen apan i wahay bəse coy, kə̀ dəlak anan tə mindel, a han apan. Anga nan, a zlah pi zek tə məgalak awan.

3 Nə canan anà awan a inde à mburom asa. Zizœk a inde, winen kawa gədam məduwen awan, a ca ɗəzɗaz. Nga ahay inde apan nə cuwɓe, aday jugo sə bahay ahay pa nga cuwɓe ataya re, ləkam ahay kuro inde anan pa nga. 4 A məne anan mawuzlawazl ahay à mburom wa à məndak tə guter anahan. Kərtek pə maakan fok kə̀ gucek ahay à mburom wa. Winen a aday nà, a tavay pa 'am ana uwar a winen apan i wahay ata, aday kà sak a wahay a cəna, i gəɓa anan wan a mə wahay ata awan, aday i rac anan.

5 Natiya, uwar ata a wahay anan wan anahan a nà, mungol awan, aday i i təra bahay tə məgala awan pa nga su kon ahay fok. A wahay anan cəna, tə gəɓa anan, ta haw anan pa 'am ana Mbərom winen mə njahay a pa man sə njahay sə bahay anahan ata awan. 6 Zek ana uwar a kutok nà, a haw, a man à nga à man sa saf inde, à man ana Mbərom a sə lavan anan zek aday tâ gan uda nga ata awan. I i njahay à man ata nà, luvon mbulo tə səkat cew tə kwa kuro mbərka (1 260).

7 Kagasl, vəram a slabak à mburom. Maslay a Mbərom inde tə ngaman Mikayel, a ra maslay anahan ahay fok, ta vaɗ zek tə zizœk ata aday tə maslay anahan ahay cite re. 8 Əna Mikayel tu ɗo anahan ahay tə mbasay patan, tə rəzlak atan. Anga nan, man sə njahay a zizœk ata tə maslay anahan ahay nə inde à mburom sabay. 9 Natiya, ta lar anan zizœk a məduwen ata uho. Zizœk ata nà, winen nə, dədew kwakwa awan sa taa njəkan uda anà ɗo ahay kwakwa pə daliyugo fok ata awan. Tə ngaman bahay sə apasay lelibay aya awan. Sləmay anahan ɗukwen Fakalaw. Tə larak anan à məndak, winen tə maslay anahan ahay fok.

10 Cəna, nə sləne 'am a ndəray ahay kwa à mburom wa, a wa:

«Həna nà, Mbərom kə̀ təmak nuko kutok.

Kà kak anan məgala anahan.

Winen bahay awan.

Həna ɗukwen, Almasihu anahan kà kak anan mazlaɓ anahan.

Anga həna,

ɗowan a sa taa ra 'am pə mərak a mənuko ahay

pə cakay ana Mbərom luvon tə ipec ata nà,

tə larak anan ayak à məndak.

11 Əna mərak a mənuko ahay tə mbasay apan nə,

anga mez ana wan sə təman.

Tə mbasay apan ɗukwen,

anga 'am a tinen sə ɗakay anan ɗiɗek ata awan.

Tə təmahak sa mac,

ta mak anan wa bay.

12 Kwanay a həna à mburom ata awan,

tislen mivel kutok.

Atə dədala tə a'am kəma,

ɗəce anga kwanay kutok wuna!

Anga Fakalaw kə̀ dazak ayak àga kwanay,

aday ɗukwen winen tə mivel awan,

anga a san zle, a mbəsakan alay a bayak a sabay.»

13 Zizœk ata a ca apan tə larak anan pə daliyugo kəma, a ma nga sə kukwaran azar anà uwar a sə wahay wan mungol ata awan. 14 Əna, uwar ata nà, tə varan bərgaslay sə zləba məduwen awan, aday â fatay way anahan à man sa saf à man a Mbərom sə lavan anan zek aday tâ gan uda nga ata awan. I i njahay à man ata nà, ava maakan tə rita.* Zizœk a kawa dədew ata i mba apan sə dəzle apan alay à man ata sabay.

15 Anga nan, dədew ata a vənihey a'am à 'am wa kawa zəlaka, aday a'am â hawan azar anà uwar ata, â ra anan. 16 Aka aday maw? Dədala kà mak anan zek anà uwar ata awan. Dədala a ta cəɗak, a sa anan a'am a sa nay ahay à 'am anà zizœk wa ata fok.

17 Zizœk ata a canan à dədala sa san anan a'am ata nà, a zəga anan mivel anahan sa ga pə uwar ata asa. Anga nan, a ma pə dəɓa saa ga vəram tə gwaslay sə slala anahan a mə mbəsak ataya awan. Tinen kəma, ɗo sə ɗəfan apan anà 'am a Mbərom ahay, aday sə təma sə ɗakay anan ləbara sa 'am a Yesu ataya awan.

18 Natiya, zizœk ata a zla way anahan saa tavay pa 'am məgujeguje sə bəlay.

13

Zizœk a inde a zləray ahay à bəlay wa

1 Cəna, nə canan anà zizœk a inde, a zləray ahay à bəlay wa laɗaɗa. Nga ahay inde apan nə cuwɓe, aday ləkam ahay kuro. Jugo sə bahay ɗukwen pə ləkam pə ləkam. Sləmay lelibay a inde mə vinde pa nga pa nga, sə gənahan anà Mbərom. 2 Zizœk ata nà, kawa lungo. Saray anahan aya ɗukwen kawa saray sə dərlinge. 'Am a ɗukwen kawa 'am sə ziyel. Zizœk a kawa gədam ata a mbəsakan anan nə gədan anahan, bahay anahan awan, aday məgala anahan məduwen awan.

3 Nga anahan a kərtek a nà, a ga nə kawa vivay sə mbəlak məduwen a inde apan, abay i mac anan, əna mbəlak ata kə̀ pasak. Anga nan, vivay anahan ata a gan masuwayan anà ɗo sə daliyugo ahay, tə dazlan sə pərahan azar. 4 Fok a tinen aya tə həran nga anà zizœk a kawa gədam ata awan, anga kə̀ varak anan məgala anahan anà zizœk sa nay à bəlay wa ata awan. Tinen apan ti həran nga anà zizœk ata kurkwer re, ta wa: «Waya məduwen a kawa zizœk a anan anaw? Waya saa mba apan sa ga vəram tə winen anaw?»

5 Zizœk ata kə̀ njaɗak cəveɗ mənjœk sə həran nga anà zek, aday sə gənahan anà Mbərom. Kə̀ njaɗak cəveɗ sa ga bahay kiya kwa kuro fuɗo nga anahan a cew (42) re.* 6 A dazlan sə gənahan anà Mbərom: a gənahan anà sləmay anahan, anà man sə njahay anahan a re, aday anà ɗo mə njahay aya à mburom ata fok. 7 Kə̀ njaɗak cəveɗ sa ga vəram tu ɗo a Yesu ahay, aday â mbasay patan. Matanan, kə̀ njaɗak məgala sə lavan nga anà slala ahay fok, anà zahav ahay fok, anà 'am ahay fok, aday anà kon ahay fok re. 8 Ɗo sə daliyugo ahay fok ti dukwen gərmec ù vo. Əna ɗo aday sləmay anahan inde mə vinde à ɗerewel su ɗo tə sifa aya inde nà, i dukwen gərmec ù vo itəbay. Mbərom a vinde ɗerewel ata nà, a ban pə ananahan sə ndakay daliyugo wa, aday a varan anan à alay inde anà wan sə təman a ma vaɗ ata awan.

9 Natiya, ɗo aday sləmay inde apan cəna, â sləne 'am a anan: 10 Ɗowan a nà, Mbərom a ja nà, sa ban anan, ti ban anan. Ɗowan a nà, Mbərom a ja nà, sə wacay anan tə maslalam ɗukwen, ti wacay anan tə maslalam acəkan. Anga nan kutok, lele nə ɗo a Yesu ahay tə̂ zəga anan sa ɗaf nga pə Mbərom, aday tə̂ səmen anà way ahay.

Zizœk a inde, a zləray ahay à yugo wa

11 Pə dəɓa wa, nə canan anà zizœk a inde maza asa, winen apan i zləray ahay à yugo wa. Ləkam ahay inde anan pa nga cew, kawa ləkam sa wan sə təman, aday a ja 'am kawa ana gədam re. 12 A ga bahay anahan a ɗukwen tə məgala ana zizœk a sa nay à bəlay wa ata awan, a ga nə pa 'am anahan awan. A ɗaf bəlaray pu ɗo sə daliyugo ahay fok sə həran nga anà zizœk ata awan, winen tə vivay sə mbəlak məduwen a aday mə pasay a coy ata awan. 13 Kà gak way ahay bayak a, ma ga masuwayan aya awan: a dazay anan ahay uko à mburom wa pə iɗe sə ɗo ahay fok à məndak. 14 Kə̀ njaɗak cəveɗ sa ga masuwayan ahay bayak a pa 'am ana zizœk a sə zləray à bəlay wa ata awan. Natiya, masuwayan ataya ɗukwen tə njəkak anan ɗo ahay bayak a re. Zizœk sə zləray à yugo wa ata a jan atan nà: «Ndiken pəra sa ga minje tə zizœk a mə wacay a tə maslalam, aday kə̀ məcak anan tə mbəlak anahan a bay ata awan.» 15 Zizœk a sa ja 'am ata nà, kə̀ njaɗak cəveɗ sə vəzle apasay à pəra ata inde, aday â ja 'am, â mba apan sa var cəveɗ sa vaɗ anan ɗo sə həran nga bay ataya awan. 16 Zizœk ata a gan bəlaray anà ɗo ahay fok, gwaslay ahay tə məceɗ sə ɗo ahay, ɗo sə zlile aya pi zek tu ɗo mətawak aya awan, ɓile ahay pi zek tu ɗo azar aya awan, tə̂ təma vivay pə alay puway a tinen ahay, kabay pi jœr a tinen ahay re. 17 Ɗowan a aday vivay anahan inde apan ibay nà, i njaɗ sə sukom way à lumo wa bay, i njaɗ sə sukom anan way tə way anahan ahay itəbay re. Vivay ata ɗukwen nà, sləmay ana zizœk ata awan, kawa sa ja nà, lamba sə sləmay anahan.

18 Natiya, lele nà, ɗo sə kəlire ahay tâ san way. Ɗo sə kəlire ahay tâ san nà, lamba ata a ɗakay anan nə maw re. Anga lamba ata nà, lamba sə sləmay su ɗo zənzen awan. Lamba anahan nà, səkat mbərka tə kwa kuro mbərka nga anahan a mbərka (666).

14

Ɗo ana Yesu ahay tinen apan ti ga ara wiya awan

1 Na ca iɗe asa cəna, nə canan anà wan sə təman mə tavay a à ɓəzlom sə ngaman Siyona ata awan, tinen tu ɗo a aday sləmay a wan sə təman tə sləmay ana Bəbay anahan mə vinde aya pi jœr a tinen ataya awan. Tinen a fok nà, tinen mbulo səkat tə kwa kuro fuɗo nga fuɗo (144,000). 2 Nə sləne asa bine maw nà, agungol inde a ndəray à mburom wa kawa zəlaka sə dazay pə pəkəraɗ à zlinder ata awan, a ndar kawa adac a Mbərom, aday a ndar kawa ɗo ahay tinen apan ti fa gənjaval re. 3 Man su ɗo ataya ɗukwen tinen mə tavay a pa 'am sa man sə njahay sə bahay, aday pa 'am ana awan a fuɗo ataya awan, aday pa 'am ana məceɗ ahay re. Tinen apan ti ga ara wiya awan. Ɗowan a mba apan sə tətak ara a tinen ata bay, si kak ɗo a mbulo səkat tə kwa kuro fuɗo nga fuɗo (144,000) a mə bəmbaɗay aya pə daliyugo wa ataya aday. 4 Ɗo a anaya nà, ta gak anan nga ì zek lele. Tə dabolok zek tə uwar ahay itəbay. Tə pərahan azar anà wan sə təman nə kwa aha. Mbərom a təmay atan ahay à wulen su ɗo sə daliyugo ahay wa anga winen, aday anga wan sə təman re. 5 Mungwalay inde à 'am a tinen itəbay, ines a tinen ɗukwen ibay.

Maslay a Mbərom ahay maakan

6 Natiya awan asa, nə canan anà maslay a Mbərom maza awan, winen apan i fatay pa nga mburom. A ɗakay anan ləbara mugom a a mbəɗa itəbay pa sə viyviya ata awan. I ɗakan anan anà ɗo sə daliyugo ahay fok, anà ɗo sə zahav ahay a fok, anà ɗo sa ja 'am wura wura fok, aday pə slala pə slala, pu kon pu kon re.

7 Maslay ata a ja 'am tə məgalak awan, a wa: «Jəjiren anan anà Mbərom, həren anan nga, anga alay a kà slak həna i gan sariya anà ɗo ahay. Həren anan nga. Sə ndakay bagəbaga mburom, tə daliyugo, tə bəlay, tə kurok ahay nà, winen a re.»

8 Maslay a Mbərom hinen a sləray ahay asa, a wa: «Coy! Babila, wulen su doh a məduwen ata kə̀ slahak. Babila kə̀ slahak dezdezez! Winen a aday nà, kà hak anan mahay sə atahasl anahan anà ɗo ahay. Atahasl anahan ata nà, kə̀ wadaɗak anan pə ɗo sə daliyugo ahay fok, aday tâ ga kawa winen awan.»

9 Maslay a Mbərom mə slala maakan awan, a sləray ahay asa. Winen ite a ja tə məgalak awan, a wa: «Kuwaya, ɗowan a kə̀ dukwek anan gərmec ù vo anà zizœk ata awan, kabay anà pəra sa ga minje tə winen ata awan, aday kə̀ təmahak vivay anahan pi jœr kabay pə alay re ata kəma, 10 i ga ɗəce. I gurac mahay à gəvet sa ga mivel a Mbərom wa, aday mahay ata nà, mə japay a tə a'am itəbay. Natiya ɗowan ata i sa ɗəce ù uko à dəlov sə uko inde mə japay a pi zek tə mətətok sə uko ata awan. Ɗəce ata i təra ɗukwen nà, pa 'am ana maslay a Mbərom cəncan aya awan, aday pa 'am ana wan sə təman re. 11 Jinjek sə uko sa man sə ɗəce a tinen ata i slabak pa nga mburom nə dadekwdukwe pa sə viyviya awan. Kuwaya ɗowan a kə̀ dukwek anan gərmec ù vo anà zizœk aday anà pəra sa ga minje tə winen ata cəna, kə̀ təmahak vivay sə sləmay anahan, i man uda kula itəbay, luvon tə ipec fok.»

12 Anga nan kutok, kwanay ɗo ana Yesu ahay, ɗo sə ɗəfan apan anà 'am a Mbərom ahay, ɗo sa ɗaf nga pə Yesu ahay, tiven nə lele.

13 Asa, nə sləne dungo a jay ahay 'am kwa ahay à mburom wa, a wa: «Vinde! I ban pə həna anan wa nà, Mbərom i ɗaf alay sə bahay anahan pu ɗo sa mac aday, winen apan i ga mer su way anahan hwiya ata awan.»

Apasay Cəncan a a mbəɗa apan, a wa: «Matanan acəkan. Ti man uda tə ataslay mivel awan, anga Mbərom a san pi mer su way a tinen ma ga lele ataya zle.»

Sariya a dazlan

14 Na ca iɗe asa, nə canan anà matapasl kweɗekkweɗek awan. Awan a inde mə njahay a apan, a ga minje tə wan su ɗo. Jugo sə bahay inde à nga anahan, ma han a tə gura. Winen ti dem ma pa a hepepe à alay inde.

15 Maslay a Mbərom maza awan, a nay ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom wa, a jan anà ɗowan mə njahay a à matapasl inde ata tə məgalak awan, a wa: «Gəɓa dem anak, car, anga alay sə halan nga anà way ahay kà slak. Daliyugo fok ma nah a təɗe sa car.»

16 Natiya, ɗowan a mə njahay a à matapasl inde ata a gəɓa dem anahan, a car anan way sə daliyugo ahay fok kərap.

17 Nə canan anà maslay a Mbərom hinen a nay ahay ù doh sə mazlaɓ a Mbərom à bagəbaga mburom wa, winen ɗukwen ti dem anahan a ma pa a à alay inde re.

18 Maslay a Mbərom hinen inde maza awan, a nay ahay à man sə varan way a Mbərom ata wa. Winen nà, maslay a Mbərom sə lavan nga anà uko ata awan. A təɓa 'am, a jan ahay anà maslay a Mbərom a ti dem a ma pa a à alay inde ata, a wa: «Gəɓa dem anak, aday zlav anan cune mə wahay aya pə daliyugo ata fok. Anga wan si sé ataya tə nahak coy.»

19 Maslay a Mbərom ti dem a à alay inde ata, a zlav anan cune mə wahay aya pə daliyugo wa, a pak anan à kuɗom sə caslay anan wan sə cune ahay. Kuɗom ata ɗukwen, man sa ga mivel a Mbərom. 20 Wan sə cune ahay fok, mə caslay aya à kuɗom inde uho, à wulen su doh wa zaɗ. Zəlaka sə mez a pəkay ahay à kuɗom ata wa, a haw. Zəbor sə zlinder sə mez ata i ga kilomiter səkat maakan (300). Səɗek anahan a ɗukwen i ga miter cew, pəles â tavay uda nà, saa cay ahay wa nə nga ɗəkɗek.

15

Maslay a Mbərom ahay tə pəkay ahay məgara ahay cuwɓe

1 Pə dəɓa anahan a wa nà, nə canan anà awan a inde məduwen awan, aday ma ga masuwayan aya à mburom asa. Maslay a Mbərom ahay inde cuwɓe, tə məgara aya à alay inde cuwɓe ite re. Awan ataya ɗukwen, məgara mədakwidok aya awan, anga tə məgara ana Mbərom ata ɗukwen, mivel anahan i ndav sə coy.

2 Aday nə canan anà awan a inde kawa dəlov sə malam mə japay a tə uko awan. Asa, nə canan anà ɗo sə mbasay pə zizœk tə pəra anahan ataya awan, aday tə lamba sə sləmay anahan. Tinen nà, Mbərom kə̀ varak atan gənjaval ahay à alay inde, aday tinen mə tavay aya pa 'am sə dəlov sə malam ata awan. 3 Tinen apan ti ga ara ana Musa, ɗo si mer su way ana Mbərom, tə ara ana wan sə təman. Ara ata nà, natiya:

«Mbərom Ba Məgala,

mer su way anak ahay fok nə məduwen aya awan,

ta ga masuwayan.

Bahay su kon ahay fok nà, iken awan.

Way anak ahay sa ga ɗukwen,

lele aday ɗiɗek aya re.

4 Bahay a manay,

ɗowan a saa jəjarak bay nà, wayaw?

Ɗowan a saa ngam sə hərak nga bay nà, winen wayaw?

Anga iken a kərtek cəncan awan.

Ɗo su kon ahay fok ti nay aɗəka nə sə hərak nga,

anga ɗo ahay fok tə canak anan anà mer su way anak ahay fok nə lele.»

5 Pə dəɓa anahan a wa asa, nə canan anà doh sə mazlaɓ a Mbərom à bagəbaga mburom inde, kawa sa ja nà, jawjawa cəncan awan, winen mə təɓa awan. 6 Maslay a Mbərom cuwɓe ataya tə məgara aya cuwɓe à alay inde, tə zləray à man a cəncan ata wa. Tinen ma pak zana kweɗekkweɗek aya pi zek re, aday tinen ma ɓan mbac aya tə maslərapa sə gura. 7 Kərtek à wulen sə awan aya fuɗo tə sifa ataya inde, a varan tasa sə gura ahay cuwɓe anà maslay a Mbərom a cuwɓe ataya cite. Tasa ataya ma rah aya tə mivel a Mbərom sa ga pə ɗo ahay, aday Mbərom nə inde tə sifa pa sə viyviya awan.

8 Natiya, doh sə mazlaɓ a Mbərom a rah tə jinjek sə mazlaɓ a anahan tə gədan anahan a təke dadekwdukwe. Ɗowan sa mba apan sa zla ù doh ata ibay, hus azanan maslay a Mbərom a cuwɓe ataya tə ndəvak anan məgara a tinen a cuwɓe ataya aday.

16

Tasa sə məgara ahay cuwɓe

1 Nə sləne dungo a məduwen a a ndəray ahay kwa ù doh sə mazlaɓ a Mbərom wa. Winen apan i jan anà maslay a Mbərom a cuwɓe ataya, a wa: «Zlen, kâ sa pəken anan way sə tasa sə mivel a Mbərom a cuwɓe ataya pə daliyugo kutok.»

2 Natiya maslay a Mbərom a mama'am awan, a zla, a pak anan way sə tasa anahan pə daliyugo. Mbəlak lelibay aya aday ma han aya a gan anà ɗo ahay. Sa njaɗ mbəlak ata nà, ɗo sa njaɗ vivay ana zizœk ataya awan, aday ta taa dukwen gərmec ù vo anà pəra ana zizœk ata re.

3 Asa maslay a Mbərom mə slala cew awan, a pak anan way sə tasa anahan pa nga sə bəlay. A'am sə bəlay ata a təra kawa məngəɗazay su ɗo ma mac awan, aday way sə a'am ahay fok tə məcak.

4 Maslay a Mbərom mə slala maakan awan, a pak anan way sə tasa anahan pa nga sə a'am sə dəlov ahay aday pa nga sə a'am sə kurok ahay fok. Natiya kutok a'am ahay fok tə təra mez asa re. 5 Aday nə sləne maslay a Mbərom a, sa gan nga anà a'am ata a həran nga anà Mbərom, a wa: «Iken nà, ɗo cəncan awan. Iken inde nà, kwa həna kabay, həna ɗukwen iken a re. Ka gak anan sariya anà ɗo ahay həna tə cəveɗ awan. 6 Ɗo anaya tə vəɗak anan ɗo anak ahay, aday tə vəɗak anan ɗo maja'am anak ahay re. Anga nan, ka han atan mez, tə njaɗak magwagway pə lelibay a tinen kutok.»

7 Cəna nə sləne dungo a ndəray ahay à man sə varan way anà Mbərom ata wa. A wa: «Ayaw, Bahay Mbərom, Ba Məgala, ka ga sariya anak nə tə cəveɗ awan, tə ɗiɗek a re.»

8 Natiya kutok, maslay a Mbərom mə slala fuɗo awan, a pak anan way sə tasa anahan pə iɗe sa pac. Cəna pac a njaɗ cəveɗ sa dav ndayaya aday sa han sə zalay sə kukwa ata awan, a vak anan ɗo ahay tə uko anahan awan. 9 Anga pac a sa vak atan ata awan, ɗo ahay ta ma nga aɗəka nə sə gənahan anà sləmay a Mbərom, winen ɗo sə lavan nga anà məgara ataya awan. Bina, tə ngəmak sə mbəsak anan cəveɗ a tinen a lelibay ataya bay, aday tə ngəmak sə həran nga anà Mbərom anga mazlaɓ anahan bay re.

10 Maslay a Mbərom mə slala ɗara awan, a pak anan way sə tasa anahan pa man sə njahay ana zizœk ata awan, aday luvon a ga takəɗimbom pə bahay anahan ata fok. Ɗo ahay ta ma nga sa rac slan, anga ɗəce inde ndəlekeke bayak awan. 11 Tə gənahan anà Mbərom sə bagəbaga mburom, anga ɗəce tə mbəlak a tinen ataya awan. Aya əna, tə mbəsakak sa ga huwan bay hwiya.

12 Natiya asa re, maslay a Mbərom mə slala mbərka awan, a pak anan way sə tasa anahan ite. Winen nà, a pak anan mbala anahan nə à zlinder a inde məduwen a tə ngaman Efəratis. Coy a'am a sa wa, aday bahay sə dəlon ahay ta njaɗ cəveɗ sə takas anan zlinder ata awan. 13 Cəna nə canan anà apasay lelibay aya maakan. Tinen kawa njəlaadaw ahay, tə zləray à 'am ana zizœk a kawa gədam ata wa, à 'am ana zizœk a sa nay à bəlay wa ata wa, aday à 'am ana ɗo maja'am a Fakalaw ata wa re. 14 Tinen nà, apasay sə setene ahay sa ga masuwayan ahay cara cara. Apasay ataya ti halan nga anà bahay sə daliyugo ahay fok, anga aday ti ga vəram pə luvon a məduwen a ana Mbərom Ba Məgala ata awan.

15 Bahay a wa: «Ihe, nen apan ni zlak ayak nə kawa ɗo sə akar, ɗowan i san apan bay. Ni ɗaf alay sə mazlaɓ uno pə ɗo sə ɗəfan iɗe anà luvon ata mənjəna sa njak ahan ata awan, aday ɗukwen zana anahan inde mə lavay zek a lele, anga aday na sak a zlak ayak cəna, waray i gan sa bar pa 'am sə ɗo ahay bay, bina zana i ga inde pi zek.»

16 Natiya kutok, apasay a lelibay ataya, tə halan nga anà bahay ahay fok à man kərtek awan. Tə ngaman anà man ata ta 'am sə Yahuda ahay nà, Harmagedon.

17 Kagasl, maslay a Mbərom a mə slala cuwɓe a kutok, a ndav anan sa pak way sə tasa anahan pa nga mburom. Dungo a ndəray tə məgalak a kwa ahay pa man sə njahay ana Mbərom a wa, ù doh sə mazlaɓ anahan a wa, a wa: «Həna nà, kə̀ ndəvak coy kutok!»

18 Cəna, cœrœɗ, Mbərom a wuteɗ, tanday a dac apan hohum hohum, aday daliyugo a ɓal tə məgalak awan. Kwa pə ana Mbərom sə ndakay ɗo ahay pə daliyugo nà, hus ahay həna, kula daliyugo kə̀ ɓəlak matanan bay. 19 Cəɗak, daliyugo a ta ì zek wa. Wulen su doh a məduwen ata a gəzla ì zek wa maakan re. Wulen su doh sə daliyugo ahay fok tə mbəzlak, tə nəsek. Natiya kutok, Mbərom a may anan ahay à nga inde ləbara ana Babila, wulen su doh a məduwen ata awan, a varan tasa sa ga apan mivel anahan ata ma rah a leɗleɗ tə mahay awan, aday â sa anan wa nə fok. 20 Kon aya aday a'am sə bəlay a van atan nga ataya fok, tə ndərmaɗak à a'am inde. Ɓəzlom ahay ɗukwen tə dafasak fok cite re. 21 Lanja dugulom aya kawa məndaɓ a pəkay ahay mbortoto bayak a pə ɗo ahay. Anga nan, ɗo ahay tə gənahan anà Mbərom, anga iven sə lanja ata kə̀ gəɓak ɗəce nə ndəlekeke bayak awan.

17

Atə uwar tə zizœk

1 Pə dəɓa anahan a wa nà, ɗo kərtek à wulen sə maslay a Mbərom a cuwɓe sa ban tasa ahay cuwɓe à alay inde ataya, a nay, u jo: «Hayak, ni ɗakak anan sariya ana Mbərom sa gan anà uwar a sa ján uho tə ɗo ahay so ata awan. Winen nà, wulen su doh a ma han a pə cakay sə zlinder ahay ata awan. 2 Bahay sə daliyugo ahay ta gak mədigweɗ tə winen, aday ɗo sə daliyugo ahay bayan a tə vawak nga ta sə nahay tə winen a re.»

3 Apasay Cəncan awan, a nay ahay upo, a ban nen, aday maslay a Mbərom ata a zla nen à saf inde. À man ata awan, nə canan anà uwar a inde, winen ma ján a pə zizœk a inde, a ca ɗəzɗaz. Nga anahan ahay cuwɓe, aday ləkam ahay apan kuro re. Zek anahan a fok ɗukwen mə vinde apan nà, sləmay lelibay aya ɗəkɗek, sə gənahan anan anà Mbərom. 4 Uwar ata ite nà, zana anahan pi zek ɗəzɗaz kawa zana vavize awan, way sə sləmay anahan inde sə gura, aday kon lele aya pi zek tə mədine ahay inde apan re. Tasa sə gura ɗukwen inde à alay anahan, aday way lelibay aya uda teppe, mə rəbas aya vərekeke, kawa sa ja nà, mer su way anahan sa ga lelibay ataya awan. 5 Sləmay inde mə vinde pi jœr anahan, aday sləmay ata nà, a ɗakay a way mi ɗer a inde həna: «Nen Babila, wulen su doh məduwen awan. Nen may sə uwar sə nahay tə ɗo ahay so ataya fok, aday nen may su ɗo huwan aya fok re.»

6 Aday nə canan bine siwaw nà, uwar ata kà sak mez su ɗo a Yesu ahay ma vaɗ aya anga tə ɗakay anan sləmay a Yesu cərkəke ataya awan. Aday uwar ata kə̀ vawak nga tə mez a tinen ata awan.

Nə canan matanan cəna, u go masuwayan. 7 Maslay a Mbərom ata u jo, a wa: «Sa gak masuwayan nə maw? Ni ɗakak anan way a mi ɗer a pə uwar ata tə zizœk a sə gəɓa anan, winen tə ləkam aya kuro pa nga ahay cuwɓe ata awan. 8 Zizœk a iken sə canan ata nà, abay winen tə sifa awan, əna həna nà, kə̀ məcak. Azanan nə i jənay ahay à məke sə mərda wa. Kà sak a jənay ahay wa cəna, Mbərom i lize wa sə coy a kutok. Ɗo aday sləmay a tinen inde mə vinde à ɗerewel su ɗo tə sifa aya inde itəbay, kwa sə ndakay anan daliyugo ata fok, ti canan anà zizœk ata nà, i gan atan masuwayan. Anga abay winen tə sifa awan, aday həna winen ma mac awan, aday pa 'am mənjœk ɗukwen i i may ahay tə sifa asa re.»

9 U jo asa, a wa: «Lele nà, ɗo ahay tâ njaɗ kəlire sa san way a anan. Nga ataya cuwɓe nà, ta ga minje tə ɓəzlom ana uwar ata sə njahay apan ataya awan. Aday ɗukwen, a ga minje tə bahay ahay cuwɓe re. 10 À wulen sə bahay ataya ɗukwen, ɗara aya nà, tə məcak coy. Bahay mə slala mbərka nə winen inde həna bahay awan. Əna bahay mə slala cuwɓe a ite nà, alay a anahan kà slak fan bay. Alay anahan a â sla ɗukwen, i njahay bayak a bay. 11 Zizœk ata ite nà, abay winen tə sifa awan, aday həna winen tə sifa sabay asa, ata winen a ɗukwen bahay a mə slala jəmaakan awan. Bahay ata ɗukwen tinen pə kərtek a tə bahay a cuwɓe ataya awan. Kà sak a sləray ahay asa nà, Mbərom i lize wa sə coy a kutok.

12 «Ləkam a kuro iken sə canan ataya nà, ta ga minje tə bahay ahay kuro ti nay ahay mba, bina ta gak bahay fan bay. Ti i njaɗ cəveɗ sa ga bahay a mba, aday ti ga bahay a nə jiya tatə zizœk ata awan, əna ti njahay bayan a bay. 13 Bahay ataya kuro ɗukwen, tinen kərtek a ì mer su way a tinen inde. Aday ti varan məgala a tinen tə mazlaɓ a tinen anà zizœk ata aday â ga anan bahay anahan. 14 Ti ga vəram tə wan sə təman, aday wan sə təman ata i mbasay patan, anga winen Bahay sə zalay bahay ahay fok. I mbasay patan, winen tu ɗo anahan a mə ngamay ataya awan. A walay atan, aday ti pərahan azar tə mivel kərtek awan.»

15 Maslay a Mbərom ata u jo asa, a wa: «Uwar a sa ján uho tə ɗo ahay so ata nà, winen mə njahay a pə cakay sə zlinder aya iken sə canan ataya awan. Zlinder ataya nà, ta ga minje tu ɗo sə zaav ahay fok, ta 'am ahay fok, tə slala ahay fok, aday tu kon ahay fok re. 16 Ləkam a kuro iken sə canan ataya, aday tə zizœk a iken sə canan ata nà, ti ma nga sa nan iɗe anà uwar a sa ján uho tə ɗo ahay so ata awan. Ti ngəzar panan way anahan ahay fok à alay wa, aday i njahay zek kəriya slokwitor a, ti rac sluweɗ si zek anahan, ti lize anan tə uko. 17 Bahay a kuro ataya ta ga matanan nà, anga Mbərom a ɗaf abayak nga ata à mivel a tinen inde. Natiya, 'am a zlan atan pi zek anà bahay ataya sə varan məgala sə bahay a tinen anà zizœk, hus pə luvon a aday 'am a Mbərom ma ja aya ti ndav wa coy ata awan. 18 Uwar a iken sə canan ata ite nà, a ga minje tə wulen su doh məduwen a sə lavan nga anà bahay sə daliyugo ahay fok ata awan.»

18

Mbərom a gan sariya anà wulen su doh sə Babila

1 Pə dəɓa anahan a wa kutok, nə canan anà maslay a Mbərom hinen inde, winen apan i dazay ahay à mburom wa. Məgala anahan inde bayan awan, jiyjay sə mazlaɓ anahan ɗukwen a dəvan anà daliyugo fok. 2 A zlah tə məgalak awan, a wa: «Coy! Wulen su doh a sə ngaman Babila ata kə̀ slahak, Babila kə̀ slahak dezdezez! Wulen su doh ata kə̀ rahak tə apasay lelibay aya awan, apasay huwan aya, aday tə məvuhom ma ga mənjaɗak aya* cara cara tinen ma rah a à wulen su doh ata inde re. 3 Anga winen kə̀ varak anan mahay anà ɗo su kon ahay fok aday tâ sa. Asa mahay anahan nà, ubor sa ga mədigweɗ tə winen awan. Bahay sə daliyugo ahay fok ta gak mədigweɗ ata awan. Ɗo sa ga masa tə way ahay fok, tə tərak ɗo sə zlile ahay anga zlile sə mədigweɗ anahan sa ga ata awan.»

4 Nə sləne asa bine maw nà, dungo a ndəray ahay kwa à mburom wa, a wa:

«Kwanay ɗo uno ahay, hayak ikwen ahay à wulen su doh ata wa,

anga aday kə̂ limen anan alay anà ines a tinen ataya bay,

kî gen ɗəce kawa tinen bay re.

5 Hayak ikwen ahay à wulen su doh ata wa,

anga ines anahan ataya ɗukwen tə dəzlek zek jəgenegene hus pa man sə iɗe a Mbərom,

aday Mbərom awan, a may anan ines ana Babila ataya à nga inde re.

6 Gen anan nə kawa anahan a sa gak ikwen ata cite.

Gen anan aɗəka nà, si sə zalay mbala anahan ata məcapar cew awan.

Kak winen kə̀ varak ikwen mahay gəzlaway zet nà, viren anan uda kawa anahan ata awan,

əna məgala mbala a kwanay â zalay anahan məcapar cew awan.

7 Kə̀ pəlak anjahay sə mazlaɓ tə zlile a nə cəveɗabay.

Matanan bənen anan mbiyeɗ nə bayak a kutok,

â ga ɗəce ɗukwen matanan re, kawa winen ù doh sə məsinde.

Aday nà, a wa: “Nen bahay, nen mə njahay a pa man sə njahay sə bahay uno lele.

Nen mədukway sə uwar bay, ni yam ma ite anaw, anga mbaz uno inde kə̀ məcak ibay.”

8 Anga nan kutok, məgara ahay ti tan à nga nə luvon kərtek: amac, ayam, aday may re.

Ti vak anan tə uko, anga Bahay Mbərom a sa gan sariya ata nà, winen məgala awan.

9 «Bahay sə daliyugo ahay sa taa japay tə winen pə ubor, aday pa sa ján uho tə winen ataya fok, ti yam tongof tongof, anga ti canan anà jinjek sə uko ata awan. 10 Ti tavay dəren, anga zlawan sə ɗəce məduwen ataya i gan atan. Aday ti ja à wulen a tinen:

“Wuna, wuna!

Babila, iken wulen su doh məduwen awan,

Babila iken wulen su doh məgala ata, iken inde sabay!

Kə lizek à ler kərtek inde ca!

Matanan, Mbərom kà gak anak sariya coy.”

11 «Ɗo sa ga masa tə way ahay ɗukwen ti yam, ti ja mawa, anga ɗowan saa sukom way a tinen ahay nà, inde sabay: 12 way kawa gura, dala, kon lele aya awan, mədine ahay; zana kataw aya awan, zana ɗəzɗaz aya awan, zana kweɗekkweɗek aya awan, zana vavize aya re; dədom sə rəbas lele aya awan, aday way mə ndakay aya ta slan sə mbəle ataya awan, aday way mə ndakay aya tə dədom masa a da 'am ataya re; azar aya ɗukwen mə ndakay aya tə dangwa, tə rəslom, aday tu kon mə rəɓa aya awan; 13 kemsire lele aya awan, amar sa ga pi zek ahay, wurde sə ngaman mira ata awan, wurde sa vak avavak ahay; mahay, amar sə ile; ndaw, nuko sa ndaw; sla ahay, təman ahay, pəles ahay, muta sə pəles ahay; ɓile ahay, aday sifa sə ɗo ahay fok, ɗowan saa sukom way ataya nà, inde sabay.

14 «Natiya, ɗo sa ga masa ahay ti jan anà wulen su doh ata, natiya: “Way anak a sa ga anan ti zek ataya fok tə lizek. Zlile anak, way sə ndakay zek anak, fok tə lizek. Kula ki njaɗ atan sabay.” 15 Ɗo sa njaɗ zlile ta sa ga masa sə way ataya ti tavay dəren pə wulen su doh wa, anga ɗəce anahan ataya a gan atan zlawan. Ti ma nga sa yam, sa ja mawa nə bayak awan. 16 Ti ja: “Waay, waay! Babila, wulen su doh məduwen awan, abay a taa pak pi zek nə zana aday kweɗekkweɗek aya, zana ɗəzɗaz aya, aday zana vavize aya biɗaw? Winen mə ndərkesl a nə tə way sə gura ahay, tu kon sə masa lele aya awan, aday tə mədine ahay re. 17 Way ataya fok tə lizek à ler kərtek a inde ca!”

«Ɗo sə kwalalan ahay pi zek tə bahay nga a tinen aya təke, tatə ɗo sa bar tə kwalalan ahay, ti tavay dəren cite re. 18 Ti canan anà jinjek sə uko sa vak anan wulen su doh ata nà, ti zlah, ti ja: “Kula wulen su doh inde məduwen a kawa həna anan nà, ibay!” 19 Ti ra yugo, ti pak pi zek tə ayam awan†, ti ja mawa tə ayam awan: “Waay, waay, Babila, wulen su doh məduwen awan! Ɗo sə kwalalan ahay pa nga sə bəlay fok ta ga zlile nà, tə winen a biɗaw? Way anahan ahay fok tə lizek à ler kərtek inde ca!” 20 Natiya kutok, kwanay ɗo sə mburom ahay, tislen mivel, anga wulen su doh ata kə̀ lizek. Kwanay ɗo a Yesu ahay, ɗo maslan a Yesu ahay, ɗo maja'am a Mbərom ahay, tislen mivel, anga Mbərom kà mak anan anan gəsikeɗ anahan, kawa Babila sa gak ikwen ata awan.»

21 Kagasl kutok, maslay a Mbərom məduwen a hinen inde, a zla, a gəɓa van məduwen awan, a lar anan à bəlay inde dəzlez, a wa: «Ti lar anan Babila wulen su doh a məduwen ata ɗukwen, kətanan. Ɗowan i canan kula sabay. 22 Ara su ɗo sa fa gənjaval ahay, sa fa məzləzlilen ahay, sa fa cicœk ahay, aday tə ara su ɗo sa fa sləlem ahay i ga inde à Babila sabay. Ɗowan i canan anà ɗo sa han way ahay, ɗo sə ndakay way ahay fok sabay. Ɗowan i sləne aɓal ana wan sa van pa van à Babila sabay. 23 Ɗowan i canan anà jiyjay sə uko sə lalam à Babila sabay. Ɗowan i sləne ara su ɗo sə gəɓa dalay ahay à Babila sabay fok. Ayaw, ɗo sa ga masa ahay à Babila nà, tə zalay ɗo sə daliyugo ahay fok tə mazlaɓ. Əna, kə̀ njəkak anan ɗo su kon azar ataya ta sa ga masuwayan anahan ahay cara cara pə daliyugo fok. 24 Mez su ɗo a maja'am anahan ahay, pi zek tə mez anà ɗo a Yesu ahay ma pak awan, à wulen su doh ata awan. Aday asa, mez sə ɗo ahay ma pak a pə daliyugo fok ata nà, pa nga ana Babila awan. Mbərom a gan sariya anà Babila nà, matanan.»

19

1 Pə dəɓa anahan a wa kutok, nə sləne awan a inde kawa dungo sə ɗo ahay bayan a à mburom, winen apan i ja, a wa:

«Həren anan nga à Mbərom!

Anga Mbərom a mənuko nə ɗo sa tam ɗo,

mazlaɓ nə pə winen,

məgala anahan inde.

2 Mbərom a ga sariya ɗukwen tə cəveɗ awan, aday tə ɗiɗem a re.

Kà gak anan sariya anà uwar sa ján uho tə ɗo ahay so ata awan.

Sa nes anan daliyugo fok tə mədigweɗ nà, winen a re.

Mbərom kà gak anan sariya anga kə̀ vəɗak anan anan ɗo si mer su way anahan ahay.»

3 Ta ja asa:

«Həren anan nga anà Mbərom!

Anga jinjek sə uko sə dəroz à wulen su doh ata wa nà, i ndav kulibay,

i dəroz wa nə pa sə viyviya awan!»

4 Natiya kutok, məceɗ ahay kwa kuro cew nga fuɗo pi zek tə awan a fuɗo tə sifa ataya, tə dukwen gərmec ù vo anà Mbərom a mə njahay a pa man sə njahay sə bahay anahan ata awan. Ɗo ataya ta wa: «Amen, matanan! Həren anan nga anà Mbərom!»

Azar uko sə gəɓa dalay ana wan sə təman

5 Cəna, nə sləne 'am a ndəray ahay kwa à man sə njahay sə bahay a Mbərom wa, a wa:

«Həren anan nga anà Mbərom a nuko,

kwanay ɗo si mer su way anahan ahay,

ɗo sə jəjaran ahay,

məceɗ ahay pi zek tə gwaslay aya təke fok.»

6 Nə sləne asa abəbal awan sə man su ɗo məduwen awan, kawa zəlaka sə dazay pə pəkəraɗ à zlinder ata awan, kawa Mbərom sa dac tə məgalak ata awan. Nə sləne nà, a wa:

«Həren anan nga anà Mbərom!

Anga Mbərom Ba Məgala, ɗo sə lavak uko nga nə winen Bahay awan!

7 Tasluko mivel, mbasuko pə kərtek awan.

Həruko anan nga, anga məduwen anahan!

Alay a kà slak, wan sə təman i gəɓa uwar anahan.

Dəna ata ɗukwen kə̀ lavak zek, winen apan i ba.

8 Tə varak anan zana sə gəɓa zek kəlfeɗeɗe aday ma dav a herre,

â pak pi zek.»

Zana anahan a kəlfeɗeɗe ata nà, mer su way ana ɗo a Yesu ahay sa ga lele aya ata awan.

9 Natiya kutok, maslay a Mbərom ata u jo, a wa: «Vinde: Mbərom i ɗaf alay sə mazlaɓ anahan pə ɗo mə ngamay aya à man sə azar uko sə gəɓa dalay ana wan sə təman ata awan.» Asa, u jo, a wa: «'Am a anaya nà, 'am ɗiɗek aya awan, 'am a Mbərom.»

10 Nə sləne 'am ata cəna, nə dukwen gərmec pə saray anà maslay a Mbərom ata awan, əna u jo, a wa: «Kâ ga matana sə dukwo gərmec ù vo bay. Nen ɗukwen ɗo si mer su way kawa iken, aday kawa mərak anak azar aya sa ga side pə Yesu ataya re. Dukwen gərmec ù vo nà, anà Mbərom!» Anga sə varan məgala anà ɗo maja'am a Mbərom ahay ɗukwen, side sə ɗakay anan 'am ana Yesu ata awan.

Ɗo sa ján pə pəles kweɗekkweɗek awan

11 Kagasl, nə canan anà mburom mə təɓa awan, aday pəles a inde à man ata kweɗekkweɗek awan. Ɗowan a ma ján a apan ata nà, tə ngaman nə ɗo ma ɗaf nga awan, aday ɗo ɗiɗek a re. A ga sariya, aday a ga vəram nà, tə cəveɗ awan. 12 Iɗe anahan ahay ta dav nə kawa miresl sə uko. Jugo sə bahay ahay inde anan à nga nə bayak awan. Aday ɗukwen, sləmay anahan inde mə vinde apan, əna ɗowan a san anan bay, si zek anahan awan. 13 Zana anahan pi zek nà, ɗəzɗaz tə mez awan. Tə ngaman nə 'Am a Mbərom. 14 Ɗo sa ga vəram anahan ahay fok tə pərahan azar à mburom wa, tinen a fok ma ján aya pə pəles kweɗekkweɗek aya re. Zana a tinen pi zek ɗukwen kəlfeɗeɗe aya ɗəkɗek, aday ma dav aya herre re. 15 Mbeet, maslalam ma pa awan, a zləray ahay à 'am anahan wa. I mbasay pə ɗo maniɗe anahan ahay pu kon pu kon nà, tə winen awan. I təra bahay tə məgala awan, pa nga su kon ahay. I zlaɓ atan kawa ɗo sa zlaɓ wan si sé à kuɗom inde ata awan. Way ata ɗukwen, aga mivel ana Mbərom Ba Məgala. 16 Sləmay inde mə vinde pə zana anahan, aday pə gos anahan natiya: «Bahay sə zalay bahay ahay fok.»

17 Aday nə canan ayak anà maslay a Mbərom hinen, winen mə tavay a pa pac. A ngaman ayak anà məvuhom sa nga mburom ahay fok tə məgalak awan, a wa: «Hayak ikwen ahay, anga ɗi halay nga sa pa ɗaf sə azar uko ana Mbərom. 18 Hayak ikwen ahay, rəcen sluweɗ si zek sə bahay ahay, sə bahay nga sə suje ahay, ta sə suje aya awan, aday sluweɗ sə pəles pi zek tə sluweɗ su ɗo sa ján pə pəles ataya təke, aday tə sluweɗ sə ɗo ahay fok: sluweɗ su ɗo su kon ahay ta sə ɓile ahay, sluweɗ su ɗo məceɗ aya ta sə gwaslay aya təke.»

19 Aday nə canan anà zizœk ata kutok, anà bahay sə daliyugo ahay pi zek tə suje a tinen aya təke, tə halay nga sa ga vəram tə ɗowan a ma ján a pə pəles a kweɗekkweɗek ata, pi zek tə suje anahan ahay ite re. 20 Ta ban anan zizœk ata, aday tə jaway anan, winen tu ɗo maja'am ana Fakalaw sa ta ga masuwayan pa 'am anahan ata awan. Tə masuwayan ataya ɗukwen kə̀ njəkak anan ɗo ahay aday tə̂ təma vivay ana zizœk ata pi zek a tinen, tə̂ həran nga anà pəra sa ga minje tə winen ata re. Natiya, ta ban anan zizœk ata tu ɗo maja'am ana Fakalaw ata nà, ta lar atan à dəlov sə uko inde tə iɗe aya awan. Dəlov sə uko ata nà, ma han a nə tə mətətok sə uko. 21 Suje ana zizœk ataya nà, ɗowan a pə pəles kweɗekkweɗek ata a vaɗ atan nə tə maslalam sə zləray à 'am anahan wa ata awan. Məvuhom sa nga mburom ahay fok tə rahak tə sluweɗ su ɗo ataya tœhœhœ.

20

Fakalaw i ga ava mbulo à dangay

1 Aday nə canan anà maslay a Mbərom inde, winen apan i dazay ahay à mburom wa. Lakile sə təɓa məsudoh sə məke sə mərda ata, inde à alay anahan, aday calalaw ma ba awan, inde à alay anahan re. 2 Maslay a Mbərom ata a ban anan zizœk a kawa gədam a məduwen ata awan. Zizœk ata nà, winen dədew sə njəkan uda anà ɗo ahay kwakwa way anahan, winen nə Fakalaw. Maslay a Mbərom ata a jaway anan sə ava mbulo, 3 aday a lar anan à məke sə mərda ata inde kutok. A tacan a 'am tə lakile, aday a tapay anan tə mətətok, anga aday â saa ma apan sa njak anan ɗo su kon ahay sabay, hus pə ava mbulo ata sa ndav. Ava ata kə̀ ndəvak nà, ti i mbəsakay anan mənjœk asa re.

4 Pə dəɓa anahan a wa nà, nə canan anà man sə njahay sə bahay ahay. Mə njahay aya apan ataya nà, ɗo aday Mbərom a varan atan cəveɗ sa gan sariya anà ɗo ahay ataya awan. Nə canan anà sifa su ɗo ma mac aya awan. Tinen, ma car aya tə tirez, anga tə ɗakay anan ləbara ana Yesu, aday anga tə wazay anan 'am a Mbərom re. Ɗo ataya nà, tə dukwek anan gərmec ù vo anà zizœk tə pəra anahan ata itəbay. Tə təmahak lamba sə sləmay anahan pi jœr a tinen ahay itəbay re. Kwa pə alay a tinen ɗukwen, vivay sə lamba anahan inde patan ibay. Tinen tə slabakak ahay à məke wa, ta ga bahay tatə Yesu Almasihu ava mbulo. 5 Wita nà, aslabak à məke wa mama'am awan. Ɗo azar aya nə tə slabakak ahay ite fan bay, hus ava mbulo ata i ndav aday.

6 Ataslay mivel i təran anà ɗo a saa slabakay ahay à məke wa à aslabak a mama'am ataya awan, anga tinen ɗo ma gan nga aya anga Mbərom. Amac mə slala cew awan, i mba patan sabay. Ti təra aɗəka nà, ɗo sa ga mer su way ù doh sə mazlaɓ a Mbərom, anga Mbərom aday anga Yesu Almasihu re. Ti ga bahay tə Yesu Almasihu ava mbulo.

Mbərom kə̀ mbasak pə Fakalaw

7 Fakalaw kà sak a va mbulo à məke sə mərda ata inde nà, ti mbəsakay anan uho asa. 8 Kə̀ jənak ahay à məke wa cəna, i zla saa njak anan ɗo su kon ahay pə daliyugo fok asa, kawa sa ja nà, atə Gog tə Magog.* Fakalaw i halan nga anà ɗo ahay pə kərtek awan, sa ga vəram tə Mbərom. Tinen nà, mə wasay aya kawa wiyen sə zlinder. 9 Nə canan atan nà, tinen mə ndire zek aya awan, ta zla kwa ta sə wura fok pə daliyugo, aday ta van nga anà man ana ɗo a Yesu ahay mə njahay aya uda ata awan, kawa sa ja nà, Urəsalima, wulen su doh ana Mbərom a sə pəlay anan ata re. Ta van nga lele cəna, uko a dazay ahay à mburom wa, a vak atan fok. 10 Zek ana Fakalaw a sa taa njak atan ata nà, ta ban anan, aday tə larak anan ayak à dəlov sə uko ata inde. À man ata ɗukwen nà, mətətok sə uko winen apan i ban. Ɓa tə larak anan ayak zizœk tu ɗo maja'am ana Fakalaw ata à man ata kurre. Ɗəce à man ata a ndav itəbay, luvon tə ipec fok, aday pa sə viyviya awan.

Sariya mədakwidok awan

11 Natiya, nə canan anà man sə njahay sə bahay məduwen a aday a ca kweɗekkweɗek. Ɗowan a inde, winen mə njahay a apan. Daliyugo pi zek tə bagəbaga mburom a, ta haw pa 'am anahan wa sə coy awan. Ɗowan i canan atan kula sabay. 12 Aday nə canan anà ɗo ma mac aya awan, məceɗ ahay tə gwaslay aya təke fok, mə tavay aya pa 'am ana man sə njahay sə bahay ata awan. Deftere ahay inde, həna mə təɓa aya awan. Deftere hinen inde, mə təɓa a re. Winen nà, mə vinde uda nə sləmay su ɗo tə sifa aya awan. Mbərom a gan sariya anà ɗo ma mac ataya awan, kuwaya pi mer su way anahan ma ga aya aday mə vinde a à deftere ataya inde ata awan. 13 A'am a vənihey anan ɗo sa mac à a'am inde ataya awan. Amac pi zek tə Məke, tə vənihey anan ɗo a tinen ma mac aya fok. Mbərom a gan sariya anà ɗo a ataya fok, kuwaya pi mer su way anahan ma ga aya fok re. 14 Ta lar anan Amac pi zek tə Məke à dəlov sə uko ata inde. Dəlov sə uko ata nà, amac mə slala cew ata awan. 15 Kak ɗowan a nə sləmay anahan inde à ɗerewel su ɗo tə sifa aya ata bay cəna, ta lar anan nə gem à dəlov sə uko ata inde re.

21

Bagəbaga mburom wiya awan, tə daliyugo wiya awan

1 Cəna nə canan anà bagəbaga mburom wiya awan, tə daliyugo wiya inde re. Bagəbaga mburom məduwer ata tə daliyugo məduwer ata tə lizek, bəlay ɗukwen kə̀ lizek re. 2 Nə canan ayak anà wulen su doh cəncan awan, winen Urəsalima wiya awan, winen apan i dazay ahay à mburom wa, pə cakay ana Mbərom wa. Winen mə ndakay zek a ɗukwen kawa dəna dalay a i zla à mbaz ata awan. 3 Nə sləne dungo a ndəray ahay kwa à man sə njahay sə bahay wa, a ja tə məgalak awan, a wa: «Həna nà, man sə njahay a Mbərom, winen à wulen sə ɗo ahay inde. I njahay tə tinen, aday ti təra ɗo anahan ahay. Zek a Mbərom a ɗukwen i ga inde à wulen a tinen, winen Mbərom a tinen. 4 I takaɗ patan wa iɗe sə ayam a tinen ahay fok. Amac inde sabay, ayam inde sabay, ɗəce inde sabay re. Way məduwer aya fok nà, tə ndəvak sə coy.»

5 Kagasl, ɗowan a mə njahay a pa man sə njahay ata, a wa: «Həna nà, ni mbəɗa anan way ahay fok, aday way ahay ti təra nə wiya aya awan.» U jo ì nen a kutok, a wa: «Vinde anan, anga 'am a anaya nà, ɗiɗek aya awan, aday 'am sa ɗaf apan nga ahay re.»

6 A pərahan azar ta su jo asa, a wa: «Mer su way a anan ɗukwen kə̀ ndəvak. Sə dazlan anà way ahay fok nà, nen awan. Aday saa ndav anan wa way ahay fok ɗukwen, nen a re. Jom kà gak anan anà ɗowan a cəna, ni varan a'am kəriya awan, à kurok sa var sifa wa. 7 Ɗo saa mbasay pə ɗəce ata nà, ni varan anan way ataya fok. Ni təra Mbərom anahan, aday i təra wan uno. 8 Əna, ɗo aday a nan sə pəruho azar bay anga zlawan a gan atan ataya awan, ɗo sa ɗaf upo nga sabay ataya awan, ɗo sa ga way mənjaɗak aya awan, aday ɗo sa vaɗ nga su ɗo ahay, ɗo sa dah uho ahay, ɗo sa ga maram ahay, ɗo sə tawal pəra ahay, aday ɗo sa gaɗ mungwalay ahay ɗukwen, man sə njahay ana ɗo ataya fok nà, à dəlov sə uko a pi zek tə mətətok sə uko ata inde. Way ata nà, amac tə slala cew a kutok.»

Urəsalima wiya awan

9 Maslay a Mbərom a inde, a nay ahay pə cakay uno kutok. Winen ɗo kərtek à wulen sə maslay a Mbərom a cuwɓe sa ban tasa ahay cuwɓe à alay inde ataya awan. Tasa a tinen ahay nà, ma rah aya tə ɗəce mədakwidok aya cuwɓe ite re. Ɗowan ata u jo: «Zlumo, ni i ɗakak pə dəna aday wan sə təman i i gəɓa ata awan.» 10 Apasay a Mbərom a nay ahay upo, a ban nen, aday maslay a Mbərom ata a gəɓa nen pa nga sə ɓəzlom zəbor a aday sololo ata awan. U ko anan Urəsalima, wulen su doh a cəncan ata awan, winen apan i dazay ahay pə cakay ana Mbərom à mburom wa. 11 A dav nə pəzlaɗ pəzlaɗ lele tə jiyjay sə mazlaɓ a Mbərom awan. A wuteɗ kawa kon lele aya aday mə rəɓa aya ata awan, zeziye aday iɗe cərwa kawa malam. 12 Zleɗ məduwen a a van nga tew fok. Məsudoh ahay inde apan nə kuro nga anahan a cew. Aday maslay a Mbərom ahay kuro nga anahan a cew ɗukwen, tinen apan ti ba pə məsudoh a kuro nga cew ataya re. Sləmay sə zahav sə Isəra'ila ahay kuro nga anahan a cew ɗukwen mə vinde aya apan. 13 Məsudoh ahay maakan tə day sə dəlon, maakan tə day sə mburom, maakan tə day sə walay, aday maakan ɗukwen tə day sə wundala. 14 Zleɗ sə wulen su doh ata nà, saray a ma pak a ɗukwen tu kon ahay kuro nga anahan a cew, aday sləmay su ɗo maslan ana wan sə təman ahay kuro nga anahan a cew mə vinde aya apan re.

15 Maslay a Mbərom a su jo ahay 'am ata nà, way sə lavay way inde à alay anahan, anga sə lavay anan wulen su doh, tə məsudoh anahan aya təke, aday ti zleɗ anahan a təke re. Way sə lavay way ata ɗukwen, mə ndakay a sə gura. 16 Wulen su doh ata nà, day anahan aya fuɗo fok, tə lavay ike heɗek heɗek. Maslay a Mbərom ata a lavay anan wulen su doh tə way sə lavay way anahan ata kutok. Day anahan a kərtek a nà, kilomiter mbulo cew tə səkat cew (2 200).* Day anahan aya ɗukwen, tə lavay ike tə zəbor sə mburom ata awan. 17 A lavay anan zleɗ sə wulen su doh ata awan. Zəbor sə mburom anahan nà, miter kwa kuro cuwɓe nga anahan a cew (72)†, kawa alavay way a mənuko. 18 Zleɗ sə wulen su doh a nà, mi ɗezl a tu kon sə ngaman yaspa ata awan. Əna zek a wulen su doh a ite nà, mi ɗezl a tə gura, aday iɗe cərwa kawa malam. 19 Kon sə saray su doh ataya kuro nga cew nà, tinen mə ndakay aya tu kon mə rəɓa aya cara cara. Kon kərtek a nə mə ndakay a tə yaspa, hinen tə safira, hinen tə agate, hinen tə miradi, 20 hinen tə onikis, hinen tə sardis, hinen tə kirisolit, hinen tu kon zeziye awan, hinen tə topas, hinen tə kirisoparasu, hinen tə lipilar, aday hinen tə ametistu.‡ 21 Way sə tacay 'am su doh aya kuro nga anahan a cew ataya ɗukwen, tinen nə mədine ahay kuro nga anahan a cew ite re. Aday ɗukwen, way sə tacay məsudoh kərtek fok, mədine kərtek coy. Cəveɗ sə wulen su doh məduwen ata ɗukwen, winen mə ndakay a tə gura aday iɗe cərwa kawa malam ata awan.

22 À wulen su doh ata nà, nen nə canak anan anà doh sə mazlaɓ a Mbərom sabay, anga Bahay Mbərom, Ba Məgala, ta wan sə təman, sə təra doh sə mazlaɓ a Mbərom nà, tinen awan. 23 Wulen su doh ata ɗukwen a gan may anà pac kabay kiya saa dav uda sabay, anga jiyjay sə mazlaɓ a Mbərom winen apan i dav uda coy. Lalam sa man ata ɗukwen, wan sə təman awan. 24 Ɗo su kon ahay fok, ti zla nà, à jiyjay anahan ata inde. Bahay sə daliyugo ahay ɗukwen ti zlak ayak tə zlile a tinen ahay uda awan. 25 Məsudoh sə wulen su doh ataya nà, tə tacay atan itəbay, anga luvon a ga à man ata bay. 26 Məgala a pi zek tə zlile su kon ahay fok ti halak anan ayak à man ata awan. 27 Way mənjaɗak aya fok nà, ti dəzle uda itəbay. Ɗo sə mungwalay ahay tu ɗo sa ga ines ahay, ti njaɗ sa zla uda itəbay re. Saa zla uda cəna, ɗo aday sləmay anahan mə vinde a à ɗerewel su ɗo tə sifa aya, mbala ana wan sə təman sə lavay ata awan.

22

1 Cəna, maslay a Mbərom ata u ko anan zlinder sə a'am sa var sifa a inde, iɗe cərwa kawa malam, aday a zləray ahay à man sə njahay ana atə Mbərom ta wan sə təman ata wa. 2 A'am sə zlinder ata a haw à wulen su doh inde à mamasl sə cəveɗ məduwen ata awan. Pa 'am zlinder ata ta day cew maya fok, sé sə varan sifa anà ɗo ahay ma zav a inde patan. Sé ata a wahay saray kuro nga cew à ava daz inde, pə kiya pə kiya fok saray kərtek. Daslam anahan a ɗukwen, disise sa mbar anan ɗo su kon ahay fok à ɗəvac a tinen ahay wa. 3 Atahasl ɗo i ga inde à wulen su doh ata sabay. Man sə njahay sə bahay ana atə Mbərom tə wan sə təman i tavay uda sə coy.

Natiya, ɗo si mer su way ana Mbərom ahay ti həran nga à man ata awan. 4 Ti canan anà iɗe a Mbərom awan, aday sləmay anahan i ga inde mə vinde pi jœr a tinen ahay. 5 Luvon a ga à man ata sabay, ta gan may anà lalam bay, ta gan may anà pac sabay re, anga mazlaɓ a Mbərom Ba Məduwen i dəvan atan. Tinen nà, ti ga bahay tə winen pa sə viyviya awan.

6 Cəna, maslay a Mbərom ata u jo, a wa: «'Am a anaya nà, ɗiɗek aya awan, aday 'am sa ɗaf apan nga ahay re. Mbərom Ba Məduwen, ɗo sə varan ahay Apasay anahan Cəncan a anà ɗo maja'am anahan ahay ata, a slənay ahay maslay anahan anga aday â ɗakan anan anà ɗo si mer su way anahan ahay way a sa naa təra bəse ataya awan.»

Yesu i may ahay

7 Yesu a ja, a wa: «Pəken sləmay, ni mak ayak bəse! Ataslay mivel inde anga ɗo sə ɗəfan apan anà way a mə vinde à ɗerewel a anan inde ata awan, anga sə ɗakay anan nə zek a Mbərom awan.»

8 Nen Yuhana, nen nà, ɗo sə sləne aday sə canan anà way a anaya awan. Nə sləne anan aday nə canan lele nà, na ma nga sə dukwen gərmec ù vo anà maslay a Mbərom a sə ɗuko anan way ataya fok, aday ni həran nga. 9 Cəkəbay, winen a ɗukwen u jo, a wa: «Kâ ga matanan bay! Kə̂ həro nga bay. Anga nen ɗukwen ɗo si mer su way a Mbərom kawa iken a re, aday kawa mərak anak ɗo maja'am a Mbərom ahay azar aya sə ɗəfan apan anà 'am a mə vinde à deftere a anan inde ataya awan. Həran nga nà, anà Mbərom a ɗəkɗek.»

10 U jo asa, a wa: «Kâ saa ɗer anan way a iken sə vinde à ɗerewel inde anaya pə ɗo ahay wa bay, anga alay sə way anaya i təra bəse coy. 11 Ɗo sə huwan, â zəga anan apan huwan anahan. Ɗo mənjaɗak awan, â zəga anan apan sa ga mənjaɗak anahan re. Ɗo sa ga sumor, â zəga anan apan sumor anahan ata ite re. Aday ɗo sə cəncan ite ɗukwen, â zəgahan alay anà cəncan anahan ite hwiya.»

12 Yesu a ja, a wa: «Pəken sləmay, ni mak ayak bəse! Ni zlak anan ayak magwagway à alay inde. Kuwaya i njaɗ nà, təɗe pi mer su way anahan a sa ga ataya awan. 13 Sə dazlan anà way ahay fok nà, nen awan. Aday saa ndav anan wa way ahay fok ɗukwen, nen a re. Nen ɗo mama'am awan, aday nen ɗo mədakwidok a re.

14 «Ataslay mivel inde anga ɗo sə banay anan rəkot a tinen ahay ataya awan, anga tinen ti njaɗ sa zla tə məsudoh sə wulen su doh, aday ti pa bumbok ì sé sa var sifa anà ɗo ahay ataya wa re. 15 Əna, ɗo sa ga way sa zlan atan à nga ahay, maram ahay, ɗo sa ga mədigweɗ ahay, ɗo sa vaɗ nga su ɗo ahay, ɗo sə pəra ahay, ɗo sa taa gan may sa gaɗ mungwalay ahay nà, ti ka nga à wulen su doh ata inde itəbay jiya awan.

16 «Nen Yesu, nə slənak ayak maslay uno saa ɗakak ikwen anan way a anaya awan, kwanay ɗo sə egliz ahay cuwɓe ataya fok. Nen a aday nà, ɗo sa nay à zahav ana Dawuda wa. Nen bəmtay sa dav ata awan.»

17 Apasay Cəncan awan, tə dəle ana wan sə təman a saa gəɓa ata, ta wa: «Hayak!» Kwanay a sə sləne 'am a anan ataya ɗukwen, jen nà: «Hayak!»

Kuwaya, jom a gan anà ɗowan a nà, â nay. Kà nak anà ɗowan cəna, i təma a'am sa var sifa həna kəriya awan.

Mədakwidok sa 'am ahay

18 Nen Yuhana nà, nen apan ni gafan 'am anà ɗo sə sləne 'am a mə vinde à ɗerewel a anan inde ataya fok: Kak ɗowan a kə̀ zəgahak anan apan 'am pə ɗerewel a anan nà, Mbərom i zəgahan anan apan ɗəce ahay kawa ana ɗerewel a anan sa ja apan ataya re. 19 Aday kak ɗowan a kə̀ zəɓak panan ite, Mbərom i zəɓan pə magwagway anahan ahay wa, kawa ana deftere sa ja apan ataya re. I njaɗ sə njahay à wulen su doh a cəncan ata bay, i njaɗ sa pa wan si sé sa var sifa anà ɗo ahay ata bay re.

20 Ɗowan a sa san ɗiɗek sa 'am anaya, a ja nà: «Tə ɗiɗem a, nen ni zlak ayak bəse coy!»

Amen! Yesu Ba Məduwen, hayak ahay coy.

21 Bahay a mənuko Yesu â gan sumor anà ɗo sa ɗaf apan nga ahay fok.

* 2:6 Nikolay ahay nà, tə sləfan sləmay anà ɗo ataya nà, à Deftere ana Yuhana a anan inde. Ɗowan a san awan maza patan bay.

† 2:14 Ca pə Limle 31.16, 22.1 - 25.9.

‡ 2:27 Ca pə Jabuura 2.9.

* 7:12 Kəlire a anan nà, madan bay, əna asan way ana Apasay a Mbərom.

* 11:4 Ca pə deftere Jekariya 4.1-14.

* 12:14 Ava maakan tə rita: kawa sa ja nə luvon 1 260 ata re.

* 13:5 Kiya kwa kuro fuɗo nga anahan a cew: kawa luvon 1 260 re.

* 18:2 Minje kawa zənzen, mugudok, ngahak, kəzkez. Ca pə Tooktaaki Tawreeta 14.3-21.

† 18:19 Àga tinen ta yam məsinde nà, ta ra yugo pi zek.

* 20:8 Ca pə Ejekiyel 38 - 39.

* 21:16 Kawa sa ja nà, «stadi» 12 000.

† 21:17 Kawa sa ja nà, «cukulek» ahay 144.

‡ 21:20 Kon ataya nà, inde àga mənuko ibay.