^

Moocaani iijɨ

New Testament in Muinane (CO:bmr:Muinane)

copyright © 2009 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Muinane
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Muinane [bmr], Colombia

Copyright Information

© 2009, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Muinane

© 2009, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-04-30

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

ee143c59-0697-5cd3-8fac-4f9da98f0b30

SAN MATEO

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

SAN MATEO

1

Jesucristo Sɨɨcɨjemɨnaa.

(Lc 3.23-38)

1 Jinoodɨmou Jesucristo eedeetemɨhaiu iicaumo. Jaabo Jesucristo David, Abraham, icamɨsi iyaachi iicaubo.

2 Jaabo Abraham Isaac onooboco seemevauhi. Jaabo Isaac seemevauhi Jacob onooboco. Jaabo Jacob seemeneu Juda onoobo bu saatoho inahabomɨ. 3 Jaabo Juda seemevauhi Fares, Zara, onoomɨsico. Jaamɨsi seejɨu Tama onoogo. Jaabo Fares seemevauhi Esrom onooboco. Jaabo Esrom seemevauhi Aram onooboco. 4 Jaabo Aram seemevauhi Aminadaco. Jaabo seemevauhi Naaso onooboco. Jaabo seemevauhi Salmon onooboco. 5 Jaabo seemevauhi Boos onooboco. Jaabo seejɨu Rahab onoogo. Jaabo Boos seemevauhi Obed onooboco. Jaabo seejɨu Rut onoogo. Jaabo Obed seemevauhi Isai onooboco. 6 Jaabo Isai seemevauhi aivojɨɨbo Davidco. Jaabo aivojɨɨbo David taabau Betsabe onoogo. Jaago Uria onoobo taabaco udumɨtɨɨcɨugo Salomon onooboco seemevauhi.

7 Jaabo Salomon Roboan onooboco seemevauhi. Jaabo seemevauhi Abia onooboco. Jaabo Abia seemevauhi Asa onooboco. 8 Jaabo Asa seemevauhi Josafat onooboco. Jaabo seemevauhi Joram onooboco. Jaabo seemevauhi Uzias onooboco. 9 Jaabo Uzias seemevauhi Jotan onooboco. Jaabo seemevauhi Acaz onooboco. Jaabo Acaz seemevauhi Ezequias onooboco. 10 Jaabo Ezequias seemevauhi Manase onooboco. Jaabo seemevauhi Amon onooboco. Jaabo seemevauhi Josia onooboco. 11 Jaabo seemevauhi Jeconia onoobo, bu inahabomɨ icamoco Israel cuumimɨnaaco Babilonia jiinɨjevɨ asatyuudɨɨhivɨ.

12 Jaanobuunatɨ Jeconia seemevauhi Salatiel onooboco. Jaabo seemevauhi Zorobabelco. 13 Jaabo Zorobabel seemevauhi Abiud onooboco. Jaabo seemevauhi Eliaquim onooboco. Jaabo seemevauhi Azor onooboco. 14 Jaabo seemevauhi Sadoc onooboco. Jaabo seemevauhi Aquin onooboco. Jaabo seemevauhi Eliud onooboco. 15 Jaabo Eliud seemevauhi Eleazar onooboco. Jaabo seemevauhi Matan onooboco. Jaabo seemevauhi Jacob onooboco. 16 Jaabo Jacob seemevauhi Joseque Maria taje iicauboco. Jaago Maria Jesuco seemevauhi Cristo imomo iicaaboco.

17 Jaamaño Abraham iicaunotɨ David ifiivuunovɨ icamo fahuseecɨ siino igueenemeheje ɨdɨɨmobacajeva. Jaanotɨ bu siino tonoodɨbacajevaro, bu israelmɨco babiloniamɨ iguiinonɨumoro aamocasiunovɨ. Jaamo nanivamɨnaaco iicanɨcɨbadɨ. Babilonia jiinɨjevɨ satyuumo. Jaanotɨ bu siino tonoodɨbacajeva nigacɨtɨ jari Cristo fiivuuhi.

Jesucristo Ifiivuuno.

(Lc 2.1-7)

18 Jillɨ Jesucristo fiivuuhi seejɨ Maria Joseque itajevaqui icacuuhi. Jaarugo diibomahi iicautɨnaacaro seemene ijeebɨɨfaño icacuuhi Moocaani Gaija mitya noojɨri. 19 Jaanaa Jose aijɨ ijeebɨɨ imino iicahicaumaño imuguutɨɨbo miyamɨnaaco diigo tollɨ iicaunoco uguubusunoco. Jillɨ llɨɨvɨ diigotɨ gaajacɨratɨno idugaavequi omoonɨjiruno, 20 esamaajeri icahicaubovɨ fucu tɨgafañodɨ Moocaani toomomɨnaafi diibovɨ ajafeveuboro diiboco nuuhi: Jose David iyaachi, igototɨɨboro Mariaco diitaabatɨ gaayɨcɨ oono diigofaño seemene ifiivosee Moocaani Gaija seemene. 21 Jaasee ifiivoseeque Jesutɨ momonɨ. Jillɨ diibo momo icaji diibo cuumimɨnaaco iimitɨtɨ ataajasujiibo iicamaño, nooboro.

22 Jillɨ icauno johono Moocaani ihiimaamɨnaafi Isaia onoobofeenedɨ unuuno imiyacafetequi:

23 Bagocaja ohoovagoro seemevajigo. Jaabo momoji, Emanuel, nooboro. Jaano jino momo Emanuel onoono: Moocaani mɨɨhaivɨ gasecuhi, eneejiruno.

24 Jaabo Jose aaicuudɨ, Moocaani toomomɨnaafi diiboco unuubadɨ moonɨubo Mariaco mogaitɨ gaayɨcɨubo. 25 Jaarugoma icautɨɨbo iseemeneque ɨɨcɨugoro Jesutɨ omomonɨutɨnohachuta.

2

Jiinɨjeo Maaimomɨ Jesuco Emeecɨvauno.

1 Jaabo Jesu fiivuuhi Belen onoocuumivɨ Judea jiinɨjevɨ. Jaasumi Herode onoobo toojiinɨje aivojɨɨbou.* Jaanaa Jerusale cuumivɨ gaseumo oriente aamɨjɨtɨ asaaumo maaimomɨ gaseuhi. 2 Jaamo dilluuhi: ¿Cuuca iicaabo judiomɨ aivojɨɨbo ifiivoobo? Mɨɨro mɨɨhai orientetɨ imeecɨrɨgaico maatyɨmemere jino masaahi diiboco mihimovamo, noomoro.

3 Diito jillɨ unuunoco ihaivojɨɨbo Herode uguubuuboro nɨjɨ nɨjɨ minifutuuhi, bu paryɨ Jerusale cuumi miyamɨnaa icano. 4 Jaaboro ihaivojɨɨbo paryɨɨcɨno sacerdotemɨ aivojɨtoco ucuuhuvauboro, bu Moise tajɨɨbaco miyamɨnaaco ɨjɨɨbeguefimoco icano ucuuhuvauboro diitoco dilluubo: ¿Naa, conoovɨ fiivejiibo Cristo? nooboro.

5 Jaanegui nuumo: Belen de Judeavɨ fiivejiibo tollɨ nooboro Moocaani iimaamɨnaafi caatɨnɨuhi:

6 Ɨɨjoho Belen Juda jiinɨje cuumi, aivo obocɨgotɨrucuumi, bu toojiinɨjeo aivojɨtoguiinovɨ diicarahi. Jaarunaa Moocaani bocɨgusuhi. Mɨɨro difañotɨ aivojɨɨbo fiiveji taacuumimɨnaa israelmɨnaaco eteemejiibo, noono, noomoro.

7 Jaanoma iicaubo Herode diito maaimomɨco toovono ucuuhuvauboro imino dilluuhi diitoco imeecɨrɨgaico cofucu aatyɨmeunoco. 8 Jaaboro diitoco Belen cuumijaa agalluuboro nuubo: Tahɨ mofoo. Jaamoro imino midillu toosee iicamañoco. Jaamo mahatyɨmedɨ uco mɨjɨɨbogo uujoho bu tollɨro imetequi, nooboro.

9 Jillɨ nooboro diitoco maaimomɨco ihaivojɨɨbo ɨjɨɨbuguuneri fuumo. Jaanaaca diibo imeecɨrɨgaico aamɨjɨtɨ aatyɨmeubo diito ɨmega feehicauhi. Jaanofeenevɨ jari imeecɨrɨgai samañovɨro minifutuuhi toosee iicaunohallɨvɨ. 10 Jaagai imeecɨrɨgaico imaaimomɨ aatyɨmeumoro sihidɨ imo imo minifutuumo. 11 Jaadɨ toojafaño ajaaheveumo tooseeque atyɨmeuhi, bu seejɨ Mariaco icano. Jaamoro tooseeguiino ememuɨɨvuumoro tooseeque imuumo. Jaadɨ isatyotaaco afaayɨumoro tooseeque acɨumo oro, insienso, mirra icanoco. 12 Jaadɨ tɨgafañodɨ diitoco: Herode iicahɨgodɨ muhuumidino, noonoro afaguunegui, siijɨriro uumiumo ijiinɨjejaago.

Jesuma Caanimɨsi Egipto Jiinɨjejaago Agaauno.

13 Jaamo diito maaimomɨ ufuunobuunatɨ tɨgafaño Moocaani toomomɨnaafi Josevɨ ajafeveuboro diiboco nuuhi: Gañiivo jaaboro seemeneque seejɨma dɨɨcɨɨbo Egipto jiinɨjevɨ digaa. Jaaboro tahɨ diica jari ɨco onoonohachuta Herode amɨɨsi seemeneque guiinejiibo igaicaauqui, nooboro.

14 Jaanegui Jose agañiivuuboro tooseema seejɨco ɨɨcɨuboro fucufeenevɨro fuuhi Egipto jiinɨjevɨ. 15 Tahɨ icaumo Herode iguijeveutɨnohachuta. Jillɨ icauno Moocaani ihiimaamɨnaafifeenedɨ unuuno imiyacafetequi:

Egipto jiinɨjetɨ Taseemeneque cuuhuvaji, unuuno.

Herode Seemeque Gaisiraicɨsuhi.

16 Jaanaaca Herode maaimomɨ diibo iijɨco agañɨɨunoco agaajacɨuboro sihidɨ sɨfiiratuubo. Jaaboro seemeque paryɨɨcɨno gaisiraicɨsuubo mificabacɨtɨ guiinovɨ iicaumoco paryɨ Belen cuumiri icaumo seemeque, bu paryɨ ihallɨdɨ iicaucuumije miyamɨnaa seemeque icano, maaimomɨ diiboco unuusumi paryɨ ifiivuusehejeque. 17 Jillɨ miyaavuuno, Moocaani iimaamɨnaafi Jeremia acaatɨnɨuno:

18 Guubuvusuno ico Rama onoohɨgovɨ ataacasino sihidɨ ɨjɨjovoonɨno; Jaago Raquel iseemeque ataago. Jaago imogotɨhi diigoco ajacusunoco ochoomocɨnɨcuuneguiiha, nooboro.

19 Jaanobuunatɨ Herode iguijeveunobuunatɨ siino Moocaani toomomɨnaafi Josevɨ siino jafeveuhi tɨgafañodɨ Egipto jiinɨjevɨ. Jaabo diiboco nuuhi: 20 Goova gañiivoobo seemeneque seejɨma dɨɨcɨɨbo dojɨcuvɨro duhuumi Israel jiinɨjevɨ guijevecuumo seemeneque agaicaauguehicaumo, nooboro.

21 Jaanegui Jose agañiivuuboro tooseeque seejɨma satyuuhi Israel jiinɨjejaago. 22 Jaarunaa Arquelao onoobo caanibuuna Judeavɨ aivojɨɨbotɨ iicaunoco Jose agaajauboro tahɨ ufuunoco iguiubo. Jaaboco tɨgafañodɨ ɨjɨɨbuguunoma iicaubo Galilea jiinɨjejaagovɨro fuubo. 23 Jahɨgo ɨɨfutuudɨ Nazare cuumivɨ icatuubo. Jillɨ icauno Moocaani iimaamɨnaa unuuno imiyaavequi: Jesu Nazareoobo, noocɨnɨji, unuuno.

3

Jua Nitɨmɨnaafi Sɨcaihɨgovɨ Jɨɨbeguehi.

(Mr 1.1-8; Lc 3.1-9, 15-17; Jn 1.19-28)

1 Tusumi Jua Nitɨmɨnaafi saauhi Judeatɨ iicano sɨcaihɨgovɨ jɨɨbogooboro jillɨ neehicauhi: 2 Amɨɨhai imitɨco mejeevesucu, jino Moocaani aivojɨ iicajino fiitɨvucuuhi, nooboro.

3 Jaabo jaanɨ Jua, johono diibotɨ Moocaani iimaamɨnaafi Isaia jillɨ nooboro acaatɨnɨubo:

Saatoho ico guubuvusuhi sɨcaihɨgotɨ ocoovadiicɨnɨno: Moocaani jɨɨhaico mihimibachu; sano tɨcovoro jɨɨhaico meheetavo, onoono.

4 Jaabo Jua gaachehuu camellomɨ ijeene eetavotau. Jaabo machutahicau chahacamɨ, bajɨo iimɨ icanoro. 5 Jaaboco uguubunɨcɨvamo saahicauhi Jerusale cuumitɨ. Paryɨ Judeao jiinɨjemɨnaa, bu Jorda teehi fiitɨno iicano jiinɨjemɨnaa icamo diiboco uguubunɨcɨvamo. 6 Jaamo iimitɨco ɨjɨɨbogonobuunatɨ Jua diitoco Jorda onoohifaño nitɨhicauhi.

7 Jaanaaca bu diibojaago ajashutɨmo fariseomɨoto, saduceomɨoto icamo diibojaa initɨquimaaivamo asaahicaunoco aatyɨmeuboro diitoco nuuhi: ¡Jiinimomɨbadɨ mihicano miyamɨnaa! ¿Mɨɨjoho amɨɨhaico ɨjɨɨbogonotɨ mataajaji ñɨhicuno Moocaani omoonɨjino ifiitɨvonotɨ? 8 Jaanegui imino mihica miyaano amɨɨhai eedeehifiico mejeevesuno foovono ihɨfuvusuqui. 9 Jaamoro mɨɨhai Abraham iyaachimɨhai, noomoro mihiimaadino. Mɨɨro jino amɨɨhaico neehi: Jiba guiisiba icarubatɨ Abraham iyaachimɨhaitɨ Moocaani fiivusujirahi. 10 Mɨɨro jɨgaaje imibaicɨnɨcuuhi ɨmohonoco iquitɨqui. Jaabadɨ paryɨ ɨmohono iiminoco onoovatɨhehejeque miquitɨmoro cɨɨjɨgaifaño mɨjɨgasutahi. 11 Miyaano naha uujoho nɨfaihuri nitɨhicahi amɨɨhai imitɨco mejeevesucuuno jɨɨbogobadɨ iicano. Jaanotɨ naha taabuunatɨ asaabo amɨɨhaico nitɨji Moocaani Gaijari, cɨɨjɨgairi icano. Diibo tajanaanɨcɨvɨ mityahi. Jaamaño uujoho aivo ɨfototɨhi diibo tɨhaipaajeque asatyejirunovɨ. 12 Jaabo usefaño ipala icacuuhi. Jaaneri itrigoco iimibachuuboro ibeevaco aicujiibo. Jaaboro itrigo noovataco igranerofaño ficujiibo. Jaaboro ibeevanoco jɨgasujiibo ufucuro ajabaavejitɨno cɨɨjɨgaifaño.

Jesuco Initɨuno.

(Mr 1.9-11; Lc 3.21-22)

13 Jaanaaca Jesu saauhi Galileatɨ Jorda onoohijaago Jua iicauhɨgo diiboco Jua initɨqui. 14 Jaarunaaca Jua itɨconɨ imuguutɨhi. Jaaboro Jesuco nuubo: ¿Uco naha ɨɨjoho nitɨjirahi mɨllɨtɨ bu ɨco uujoho nitɨjirahi? nooboro.

15 Jaarunaa Jesu diiboco nuuhi: Jaafa jisumihiica tollɨ icano, tollɨ Moocaani atajɨɨbanoco imino momoonɨqui, nooboro.

16 Jaadɨ Jesuco initɨubo iteehifañotɨ iinovaubacaro niqueje faayacafutuuhi. Jaanofañotɨ Jesu atyɨmeuhi Moocaani Gaija nimɨihubadɨ jeevaabo diibohallɨvɨ iniitovaunoco. 17 Jaanaaca guubuvusuuno niquejefañotɨ unuuno: Jaanɨ Taseemene aivo agaijɨɨbo diiberi sihidɨ uujoho imo imo iicaabo, unuuno.

4

Jesuco Ɨjɨ Ɨnɨsuuno.

(Mr 1.12-13; Lc 4.1-13)

1 Jaanaacaro Moocaani Gaija Jesuco satyuuhi sihɨ sɨcaihɨgovɨ, ɨjɨ diiboco inɨsuqui.

2 Jaabo tahɨgo icaubo cuarentadɨ cuujeva, bu cuarentadɨ fucuva icano machutɨɨbo. Jaanobuunatɨ jari diibo ajeba aivuuhi. 3 Jaaneguiiha ihɨjɨ Jesujaa asaauboro diiboco nɨsuvauhi jillɨ nooboro: Miyaano Moocaani Seemene idiicahachiijɨ jiba guiisibaco tajɨɨba maahunotɨ iminifetequi, nooboro.

4 Jaarunaa Jesu diiboco iimusuuhi: Mɨɨro Caatɨnɨhaame neehi: Ɨdɨɨnoro maahu sefari miyamɨnaafi icajitɨhi, tollɨro bu Moocaani iijɨ sefari icajiibo, noono, nooboro.

5 Jaadɨ ihɨjɨ Jesuco satyuuhi iimino Jerusale cuumihallɨvɨ. Jaaboro diiboco caamovono ficuubo Moocaani iija niibahucu nijequevɨ. 6 Jaaboro diiboco nuubo: Miyaano aivo Moocaani Seemene idiicahachiijɨ juugatɨ baavɨ casiniivo. Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono:

Moocaani itoomomɨnaaco tajɨɨbaji ɨco iteemequi ihusenehallɨvɨ ɨco gaayɨcɨnɨjimo. Jaabo guiisiba sefavɨ ditɨhaiño aivovotɨno iicaqui, noono, nooboro.

7 Jaanegui Jesu diiboco iimusuuhi: Mɨɨro tollɨro noono Caatɨnɨhaamefaño: Moocaanico nɨsudino, noono, nooboro.

8 Jaanaaca bu siino ihɨjɨ diiboco satyuuhi caamovobaɨ nijequevɨ. Jaaboro paryɨ diiboco ɨɨfusuubo fanoojiinɨjeneque paryɨ ihaivojɨnoma. 9 Jaaboro diiboco nuubo: Meecɨ, paryɨ jinooco ɨco uujoho acɨji, taaguiino ememuɨɨvooboro uco idiimohachiijɨ, nooboro.

10 Jaanoma iicaabo Jesu diiboco nuuhi: Satanas fuucu, mɨɨro Caatɨnɨhaame neehi: Moocaani Dioscoro diimo. Jaaboro diibocoro deecɨvo, noono, nooboro.

11 Jaadɨ jari ihɨjɨ Jesuditɨ buhɨgovɨ minifutuuhi. Jaadɨ Moocaani toomomɨnaa asaaumoro diiboco jeecɨvovauhi.

Jesu Tɨconɨhi Ɨjɨɨbogoobo Galileavɨ.

(Mr 1.14-15; Lc 4.14-15)

12 Jaanaa Jesu guubuuhi Jua cɨvojafaño iicaunoco uguubuuboro fuuhi Galilea jiinɨjevɨ. 13 Jaaruubo Nazare cuumivɨ icautɨɨboro ufuubo icatuuhi Capernau cuumivɨ, Zabulon, Neftali icamɨsi jiinɨje onoohɨgo muuaijɨniri iicaucuumivɨ. 14 Tollɨ icauno, Moocaani iimaamɨnaafi Isaia acaatɨnɨuno imiyaacafetequi:

15 Zabulon jiinɨje, Neftali jiinɨje icano muuaijɨnidɨ iicano jɨɨhairi, Jordantɨ aamɨjɨjaagovɨ, Galilea iicahɨgo judiomɨ iicatɨmo iicahɨgo. 16 Cɨvono jiinɨjeguiino iicaumoco achɨcɨuno seseene. Jaabadɨro bu guijeve cɨvo jiinɨjeguiino iicaumoco sesee achɨcɨhi, nooboro.

17 Jaadɨ jari Jesu tɨconɨuhi miyamɨnaaco ɨjɨɨbogoobo: Amɨɨhai imitɨco mejeevesucu jino Moocaani aivojɨ fiitɨvucuuhi, nooboro.

Jesu Coovahi Igueenemehejedɨmo Fiicɨmɨnaaco.

(Mr 1.16-20; Lc 5.1-11)

18 Jaanaaca Jesu feehicauhi Galilea muuaijɨnidɨ. Jaabo atyɨmeuhi miimɨsiicɨ inahaboma icamɨsico. Saafi momou Simon onoobo bu samomou Pedro. Jaanotɨ saafi momou Andre onoobo. Jaamɨsi fiicɨmɨnaatɨsi iicaumaño isinɨcuuhuneri muuaifaño fiicɨhicaumɨsi. 19 Jaamɨsico Jesu nuuhi: Tadyojɨcutɨ masaa amɨɨsico miyamɨnaa fiicɨmɨnaatɨsitɨ eetavequi, nooboro.

20 Jaasumiro isinɨcuuhunoco ejeevesuumɨsiro diibo dojɨcutɨ fuumɨsi.

21 Bu jaano janaanɨcɨ Jesu siino sitɨsico atyɨmeuhi: Jacoobo onoobo, bu Jua icano iicamɨsi Zebedeo achimɨsico, imeenegafaño caanima iicaumɨsi isinɨcuuhunoco amaahunɨumɨsico. 22 Jaamɨsico Jesu ucuuhuvaunegui caanico imeenegafaño ejeevesuumɨsiro diiboma fuumɨsi.

Jesu Sihidɨ Miyamɨnaaco Jɨɨbeguehi.

(Lc 6.17-19)

23 Jaabo Jesu fahɨgovadɨ Galilea jiinɨjeri feehicauhi faacuumiva sinagogajanofaño jɨɨbogooboro. Moocaani aivojɨ jɨɨbogo iimino jɨɨbogoco jɨɨbogooboro, bu fanoova guihuvaneri iguihuvamoco buheesuuboro. 24 Jaanoco Jesuditɨ guubucuumo paryɨɨcɨno Siria jiinɨjeri. Jaamoro diibojaa sɨvaumo paryɨɨcɨno fanoova guihuvaneri iicaumehejeque fanoova aivoneri, bu emeimɨvatomehejeque, epilepsia guihuvari iicaumoco, bu idɨɨno isifañɨɨmehejeque icano. Jaamoco Jesu buheesuhicauhi. 25 Jaaboco bucasihicaumo sihidɨ miyamɨnaa Galileaoto, bu Decapoli jiinɨje cuuminooto Jerusale cuumioteheje, bu Judea jiinɨjeoteheje, bu Jordan aamɨjɨjaagoteheje icamo.

5

Ifabaɨhallɨvɨ Jesu Ɨjɨɨbuguuno.

(Lc 6.20-23)

1 Jaanaa Jesu sihidɨ miyamɨnaa iicaumoco aatyɨmeuboro caamo ifabaɨ nijequevɨ ufuuboro casɨɨvutuubo. Jaabo cojɨvɨ ijɨɨbogomɨnaa igaivuuhi. 2 Jaadɨ Jesu tɨcovauhi diitoco ɨjɨɨbogoobo jillɨ nooboro:

3 Imicani icamo Moocaanico iimogomo ijeebɨɨno ɨɨdaasumaño. Jaamaño niquejefaño mihicaji.

4 Imicani icamo ɨɨdaasuno iicamo. Diitoco Moocaani jacusuji.

5 Imicani icamo, ijeebɨɨno ɨsɨɨcumo. Diito jiinɨjeque Moocaani aacɨguujeque gaayɨcɨji.

6 Imicani icamo iiminoco omoonɨjirunoco aivo iimogomo. Diito imo imo minifeteji.

7 Imicani icamo sitaaco ɨɨdaasugomo. Diitoco Moocaani ɨdaasugueji.

8 Imicani icamo ijeebɨɨ ɨmɨhɨnivatɨmo. Diito Moocaanico atyɨmeji.

9 Imicani icamo sajeebɨɨ icaco omoonɨmo. Diitoco Moocaani: Taseeme, eneejimo.

10 Imicani icamo Moocaani iimogonoco omoonɨnohallɨtɨ diitoco ɨjɨɨheveme. Diitononeji niqueje aivojɨ.

11 Imicani amɨɨhai tahallɨtɨ amɨɨhaico miyamɨnaa aivonoono onoomoro ɨdaasuno omoonɨmo, amɨɨhaihallɨvɨ sɨcamañehejeque ɨjɨɨbocasimo. 12 Jaasumi sihidɨ imo imo mihica, toono jaada ufucu niquejefaño sihidɨ jeevano ijaadaco magaayɨcɨji. Mɨɨro tollɨro amɨɨhai ɨmegavɨ iicaumo Moocaani iimaamɨnaaco ɨdaasuno moonɨumo.

Jiinɨje Ɨmuhu Ohoovɨcɨno.

(Mr 9.50; Lc 14.34-35)

13 Amɨɨhai jiinɨje ɨmuhu. Jaano ɨmuhu ijeevetecuuruva, ¿jinejeri bu mɨhɨmuhunɨjirahi; jinejebaguiiha imicuujitɨruno? Jaanoco buhɨ magañɨɨnoco miyamɨnaa quicujirahi.

Jiinɨje Aachɨcɨnɨta Ohoovɨcɨno.

14 Amɨɨhai jiinɨje aachɨcɨnɨmɨnaa. Mɨɨro ifabaɨhallɨri iicacuumi toovono icatatɨhi. 15 Bu jaabadɨro cuugahuco mɨnɨɨmoro siinerihallɨvɨ mafabaacutatɨhi. Jillɨro ofoovomañovɨ caamo mificutahi paryɨ jaahe iicamoco ihachɨcɨnɨqui. 16 Jaabadɨ amɨɨhai momoonɨ amɨɨhai foovo miyamɨnaa ɨmefeenevɨ foovono ihɨfuvusuqui. Jaamoro amɨɨhai imino momoonɨnoco aatyɨmemere, Moocaani niquejefaño iicaaboco iimequi.

Jesu Tajɨɨbaco Ɨjɨɨbogono.

17 Uco mehesɨcɨnɨdino, Moise tajɨɨbaco, bu Moocaani iimaamɨnaa jɨɨbogoco icano finɨsuvaabo, noomoro. Jillɨ toono unuuno imiyacafetequi saahi. 18 Mɨɨro miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Niqueje, jiinɨje icano iicanohachuta tajɨɨbahaame naavutusutɨ sanooba gañɨɨcafetejitɨhi, ufucu iicajino iicanohachuta. 19 Jaamaño tajɨɨbatɨ sanoogayɨ ajashurunoco miyaano nootɨɨbo tollɨ omoonɨɨbo, bu jaaboro sitaaco tollɨro imitɨno imoonɨqui agaajasuuboco ufucu niquejefaño tollɨro jillɨ imɨhɨɨfoobotɨ noocafetejiibo. Jaanotɨ imityagooboro imino omoonɨɨboro sitaaco tollɨro imoonɨqui ijɨɨbogoobo ufucu niquejefaño aivo miyaabotɨ noocafeteji. 20 Mɨɨro jino amɨɨhaico neehi: Amɨɨhai caatɨnɨmɨnaa, fariseomɨ icamo iicabadɨro mihicamoro Moocaani iimogonoco momoonɨtɨhachiijɨ bu niquejefaño mefeejitɨhi.

Icajɨɨsuditɨ Jesu Ɨjɨɨbogono.

(Lc 12.57-59)

21 Amɨɨhai muguubuhicacuuhi, amɨɨhai eedeetemɨhaico jillɨ unuunoco: Gaicaaudino; cajaanɨhacho sitaaco agaicaaubo castigacafeteji, noomoro. 22 Mɨɨro jino uujoho amɨɨhaico neehi: Cajaatyohacho inahabojaago ɨsɨfiiratomo castigacafeteji. Cajaatyohacho inahaboco imitɨno onoomoco aivo isefa aivojɨto castigaji. Jaanotɨ bu inahaboco: Miyaaboɨvɨdɨ, onoomo infierno cɨɨjɨgai ñɨhicuguiino guiinovɨ minifeteji.

23 Jaanegui Moocaanico imequi ofooboro dinahaboma imitɨno idiicanoco edeesafotooboro, 24 siino uduumiiboro itɨconɨ dinahabojaagovɨhi difoo. Jaaboro diibo dimijɨɨvotoobo sajeebɨɨ minifototo. Jaadɨ jari duhuumiibo Moocaanico diimoto.

25 Jaanotɨ bu cajaatyohacho dihallɨvɨ ɨjɨɨbogomoro ɨco isisɨsuqui asatyohachiijɨ, dinahaboma jɨɨhaivɨro dimijɨɨvo. Ɨco dugaacumɨnaafico acɨtotɨɨbo iicaqui. Jaabo diibo sisɨmɨnaaco ɨco acɨjiruubo. Jaamo ɨco cɨvojafaño jɨɨhacujirahi. 26 Miyanotɨro ɨco neehi: Tahɨgotɨ dihiinejitɨrahi niinojegayɨco adaadutɨnohachuta.

Jesu Jɨɨbeguehi Sifigoma Mihicajirunohallɨvɨ.

27 Amɨɨhairyo muguubuhicacuuhi sɨɨcɨje unuucuunoco: Sifigoma diicadino. 28 Mɨɨro jino uujoho amɨɨhaico neehi: Cajaatyohacho gaigooco imogomoro emeecɨmo ijeebɨɨfañodɨ diigoma icacuuhi.

29 Jaanegui dimiyanaagohaallɨɨ ɨco imitɨfaño agañɨɨsuhachiijɨ, toollɨɨco dɨɨcɨɨbo tehesino gañɨɨ; imijirunaa difiitɨ samañogayɨro ɨɨtɨ agañɨɨcafotono. Jaanotɨ imijitɨruno faabohoro difi cɨɨjɨgaifaño agañɨɨcafotono. 30 Jaanotɨ bu dihuse dimiyahuse ɨco imitɨfaño agañɨɨsuhachiijɨ quitɨcɨɨbo tehesino gañɨɨ; imijiruno samañogayɨro ɨɨtɨ agañɨɨcafotono. Jaanotɨ aivo imijitɨruno faabohoro cɨɨjɨgaifaño agañɨɨcafotono.*

Jesu Jɨɨbeguehi Gaigooco Ejeevesufinohallɨvɨ.

(Mt 19.9; Mr 10.11-12; Lc 16.18)

31 Tollɨro bu sɨɨcɨje nuumo: Cajaanɨhacho mogaico ejeevesumo, diigoco ejeevesucuunohaameque ihacɨqui, noono. 32 Jaarunofaño uujoho neehi: Cajaanɨhacho mogaico ajevahallɨtɨ icatɨno ejeevesuhachiijɨ diigoco ajeva imitɨco ɨcɨsuubo. Jaamaño sifi ejeevesucuugoco ɨɨcɨɨbo diigofañodɨ ajeva imitɨco ɨcɨhi.

Jesu Moocaani Momofañodɨ Monoonɨcɨnohallɨvɨ Ɨjɨɨbogono.

33 Tollɨro bu muguubuhicacuuhi, sɨɨcɨjemɨnaaco unuunoco: Moocaani momofañodɨ unuucuunoco bañɨdino diibo ɨmefeenevɨ, noono. 34 Jaarunaaca uujoho amɨɨhaico neehi: Moocaani momofañodɨ mohoovɨcɨdino, niquejefañodɨ oovɨcɨmoro meneedino, toono Moocaani aivojɨ icaga iicahɨgo. 35 Tollɨro bu jiinɨjefañodɨ mohoovɨcɨdino, toojehallɨvɨ Moocaani itɨhaico ificuunɨcɨje iicamaño; bu Jerusale cuumifañodɨ mohoovɨcɨdino, tuucuumi Aivojɨɨbo Jesu cuumi iicamaño. 36 Tollɨro bu oovɨcɨɨboro: Tañigaɨ seseeteji, needino. Tollɨ eneeneri sajebaco diinigaɨjeque seseetesujirahi, nacu bu cɨvutusujirahi jaanucuhu. 37 Jillɨ tɨcovonoro: Jɨɨhɨ, Chahano, monoo. Jaanotɨ janaanɨcɨvɨ mejeenesucuuno, toono ɨjɨtɨ asaacuuno.

Mɨɨno Mɨnaafico Magaijɨno.

(Lc 6.29-30)

38 Amɨɨhairyo muguubuhicacuuhi, sɨɨcɨje jillɨ unuunoco: Saafi aallɨɨco ifinicaruhachiijɨ, bu diibo aallɨɨco finicarujirumo. Tollɨro iigaico igañɨɨsuruva, bu diibo iigaico gañɨɨjirumo. 39 Jaarunofaño uujoho amɨɨhaico neehi: Iimitɨɨboma mɨhɨɨbacasidino. Ɨvɨnaaca jillɨro saatoho amɨɨhai ɨmetɨ agabacuhachiijɨ, saanaagohɨmeque bu mahacɨ tollɨro bu igabacuqui. 40 Tollɨro bu cajaatyohacho ɨco ahaamɨmoro dicaamoojaco udumɨtɨɨcɨgohachiijɨ, tollɨro bu disacoco daacɨ. 41 Jaanotɨ bu tollɨro saatoho, fiisetaco minoocɨ kilometro tɨcovovɨ satyequi atajɨɨbahachiijɨ igueeneme kilometro tɨcovovɨ satyo. 42 Jaanotɨ bu cajaatyohacho ɨco siinoco idillumoco daacɨ, bu duvuduuvedino sita ɨco: Uco tooneguiiha presta, noomoro idillumeditɨ.

Dimɨnaaco Gaijɨ

(Lc 6.27-28, 32-36)

43 Tollɨro bu sɨɨcɨje unuunoco muguubucuuhi: Digataavomɨnaafico gaijɨ. Jaaboro dimɨnaafico dɨɨhegue, unuunoco. 44 Jaarunofaño uujoho amɨɨhaico neehi: Amɨɨhai mɨnaafico magaijɨ, Moocaanima mihiimaa amɨɨhaico aivonoono onoomoro ɨdaasuno omoonɨmohallɨvɨ.† 45 Jaachiijɨ amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo seemetɨ mihicaji. Mɨɨro diibo inɨhɨbaco iinusuhicahi iimitɨmohallɨvɨ, bu iimimohallɨvɨ icano, bu tollɨro niijabaco galluhicaabo iimihiijɨmohallɨvɨ, bu iimitɨ iijɨmɨnaahallɨvɨ icano. 46 Jaanotɨ bu amɨɨhaico agaijɨmocoro magaijɨhachiijɨ, ¿mɨllɨ bu ijaadaco magaayɨcɨjirahi? Mɨɨro bu impuesto jaadusumɨnaa imitɨmo iicarumo tollɨro moonɨnɨcɨhi. 47 Jaabadɨro bu dinahabocoro idilluhachiijɨ, ¿mɨnoodɨ imico toono edeetavono? Mɨɨro bu tollɨro Moocaanico agaajatɨmeheje tollɨro moonɨfihi. 48 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Imimo mihica oono amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo aivo imiibo iicabadɨ.

6

Jesu Jɨɨbeguehi Imihusene Mihicanohallɨvɨ.

1 Amɨɨhai imino momoonɨnoco miyamɨnaa ɨmega momoonɨdino; jillɨ amɨɨhaico imityaguequiguiiharo. Jaanotɨ tollɨ momoonɨhachiijɨ amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo ijaadaco amɨɨhaico acɨjitɨhi. 2 Jaaneguiiha siinotɨ ucuujɨvaachumoco siineri adaamususumi faacuumimɨnaacoro gaajasudino: Oono bañɨsumɨnaa sinagogajanofaño, callenefeenevɨ icano omoonɨfibadɨ. Jaamo jillɨ moonɨnɨcɨmo miyamɨnaa diitotɨ imino ihiimaaqui. Jaarunofaño uujoho miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Jaamaño miyamɨnaa ɨco iimono toonorucu dijaada. 3 Jaanotɨ naha ɨɨjoho ɨɨdaasumoco siinoco adaacɨhachiijɨ, toovono daacɨ, dimiyahuse omoonɨnoco dinanihuse gaajacɨtɨno iicaqui. 4 Jillɨ toovonoro deetavo, jaachiijɨ diicaani niquejefaño iicaabo toovono edeetavonoco aatyɨmeebere ɨco ijaadaco ihacɨqui.

Jesu Jɨɨbeguehi Moocaanima Iimaaco.

(Lc 11.2-4)

5 Jaamo bu amɨɨhai Moocaanima mihiimaasumi bañɨsumɨnaafi iicabadɨ mihicadino. Diibo imeguefihi julleecɨnɨɨboro sinagogajanofaño ihiimaabo, bu callenejɨninovɨ jillɨ miyamɨnaa diiboco ihatyɨmequiguiiharo. Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Toono miyamɨnaafi obocɨgoneriro jaaducafutucuuno. 6 Jaanotɨ naha ɨɨjoho Moocaanima idiimaajisumi, dimecufaño ɨdɨcafotooboro cuhufono diguhugaco fabaacuubo diimaa Moocaanima ɨɨro idiicahɨgo. Jaachiijɨ diicaani niquejefaño iicaabo toovono omoonɨnoco aatyɨmeebere ɨco ijaadaco acɨjiibo.

7 Jaabo Moocaanima idiimaasumi jillɨ mɨhɨɨfoneheje sɨcamañeheje samañocoro unuucumañocoro siino needino: Oono Moocaanico agaajatɨmo iicanɨcɨbadɨ: Fɨne jillɨ: sihidɨ ihiimaaneri Moocaani uco guubuhi, noomoro eesɨcɨnɨfimo. 8 Jaamobadɨ mejeevadino. Mɨɨro Moocaani ɨmegavɨro amɨɨhai midillutɨnaacaro gaajacuuhi amɨɨhai mucuujɨvaachunoco. 9 Jaaneguiiha amɨɨhai jillɨ noomoro Moocaanima mihiimaa:

Moocaani niquejefaño idiicaabo, jaafa dimomo imino ijeevadɨ ficucafetehi. 10 Jaafa dihaivojɨ saahi. Jaafa dijeebɨɨ onoobadɨ eetavocafetehi jiinɨjehallɨvɨ, oono niquejefaño iicabadɨ. 11 Mɨɨhaico daacɨ machutaatɨ fafucuvaacɨvɨro. 12 Jaaboro mɨɨhaico mohimitɨco buusu, oono bu mɨɨhai, mɨɨhaico imitɨno omoonɨmoco toonoco mihimibachubadɨ. 13 Jaaboro mɨɨhaico ɨnɨsunofaño gañɨɨsudino. Mɨɨhaico imitɨ ɨjɨ usetɨ taajasu.* Fɨne.

14 Mɨɨro amɨɨhaico sita imitɨno omoonɨmoma toonoco mihimibachuhachiijɨ, bu tollɨro amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo amɨɨhai imitɨco imibachuji. 15 Jaanotɨ amɨɨhai sitaama mihimibachucasitɨhachiijɨ, bu amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo amɨɨhai imitɨco imibachujitɨhi.

Jesu Jɨɨbeguehi Aigahallɨvɨ.

16 Jaabadɨro bu amɨɨhai safucuco mahaigasumi amɨɨhai ɨmeque ɨdaasuno miminiiyudino, oono bañɨsumɨnaa omoonɨnɨcɨbadɨ. Diito tollɨ moonɨfihi amachutɨnoco miyamɨnaa ihatyɨmequi. Jaanegui amɨɨhaico neehi: Toono ijaadaco mɨhɨcɨcuuhi miyamɨnaa obocɨgoneriro. 17 Jaanotɨ ɨɨjoho machutɨɨbo adaigasumi dihɨmeque nitɨɨbo imino feedamaje, 18 miyamɨnaa machutɨɨbo adaigaiñoco gaajacɨtɨmo iicaqui, ɨdɨɨboro niquejefaño iicaabo Moocaani ijeevadɨ samɨsi diiboma mihicaabo igaajaqui. Jaabo ɨco toono jaadaco acɨji.

Niquejefaño Mubusumijema Mihicano.

(Lc 12.33-34)

19 Jiijehallɨvɨ sihidɨ busumijeeneque mititibaanɨdino, deeɨra ifinɨsufijehallɨvɨ, bu tollɨro paryɨ busumijeene unucufijehallɨvɨ, bu tollɨro nanivamɨnaa ananinɨcɨnehejehallɨvɨ icano. 20 Ɨvɨ ɨdɨhɨgoro niquejefaño sihidɨ busumijeque mititibaanɨ, deeɨra ifinɨsutɨhɨgo, fanoova unucutatɨhɨgo, bu nanivamɨnaa ananifitɨhɨgo icano. 21 Mɨɨro amɨɨhai busumijeene iicahɨgovɨ, bu amɨɨhai jeebɨɨ icajirahi.

Mofi Imitɨno, Bu Imino Icano.

(Lc 11.34-36)

22-23 Mɨɨro saafi ihaallɨɨ iimitɨɨbo imino icajitɨrahi. Jaabadɨro saafi ijeebɨɨ iimitɨɨbo imihusetɨhi. Jaabo iimitɨnoguiino icaji. Jaanotɨ Moocaani ijeebɨɨco iimibachuhachiijɨ imihusetejiibo. Moocaani iimogobadɨ icacujiibo. Jaanotɨ mɨɨno imitɨco iminobadɨ mehesɨcɨnɨhachiijɨ, janaanɨcɨvɨ aivo imitɨno.

Moocaani, Bu Nɨhɨbamɨ Icano.

(Lc 16.13)

24 Mɨɨhaiñooba miimɨsiicɨ ihaivojɨtɨsima icajitɨrahi. Mɨɨro saafiico ɨjɨɨhegueebere saafiicoro gaijɨjiruubo. Jaabadɨro bu sano nɨhɨbamɨco, Moocaanico icano magaijɨjitɨrahi.

Moocaani Iseemeque Teemefiihi.

(Lc 12.22-31)

25 Amɨɨhaico neehi: Nɨjɨ nɨjɨ amɨɨhai jeebɨɨnoco momoonɨdino toono sefari mihicaqui, mamachujirunehejeri, bu mahadujirunehejeri icano, bu tollɨro mɨjɨɨcɨnɨjino gaachehuri icano. ¿Nacu mofi gaachehu janaanɨcɨvɨ jaaducafototɨhi? 26 Eneecau oono joomɨ caamodɨ agahafomoco mɨhɨɨfɨnɨcɨ, basutɨrumo, bu abasuno noovaco ɨcɨtɨrumo icano. Jaarumoco amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo† diitoco machuco acɨfihi. Jaamo diito joomɨ janaanɨcɨvɨ amɨɨhai majaaducafetehi. 27 ¿Nacu amɨɨhaitɨ cajaanɨ siino janaanɨcɨ tɨcovovɨ macaamevetejirahi toono fanoovari nɨjɨ nɨjɨ mihicahicanotɨ?

28 ¿Jaamo collɨhi amɨɨhai gaachehuri nɨjɨ nɨjɨ mihicahicahi? Eneecau oono deecanoco mɨhɨɨfɨnɨcɨ, dudɨcamaaitɨruno gaachehunoco eetavotɨruno icano. 29 Jaarunaa amɨɨhaico neehi: Salomon aivo sihidɨ jeevano iminoonoma icauruubo toono deecanobadɨ jeevautɨhi. 30 Jaabo Moocaani, buhɨcaga toono ñaavahu jaachiijɨ bajɨfaño icano, cɨvohogo iquitɨcafotonoro cɨɨjɨgaifaño jɨgasucafotono icarunoco Moocaani imino gaachehuco mɨjɨɨhacubadɨ moonɨhi. Jaanegui amɨɨhaico gaachehunoco jɨcujiibo, ajashucani amɨɨhai miyaavogo mihicano miyamɨnaaco. 31 Jaanegui nɨjɨ nɨjɨ mihicadino jillɨ noomoro: ¿Jinejeque jana mamachuji? ¿Jinejeque jana mahaduji? ¿Jinejeque jana mɨjɨcafeteji? noomoro. 32 Mɨɨro jihomonehejequere imiyaavogotɨmo guiinehicahi. Jaanotɨ naha amɨɨhai, amɨɨhai Caani niquejefaño iicaaboma mihicahi. Jaabo gaajacuuhi amɨɨhai paryɨ tonehejeri mucuujɨvaachunoco. 33 Jaaneguiiha Moocaani aivojɨjaagovɨro dijeebɨɨco ficu, jaaboro diibo iimogonocoro deetavo icano. Jaadɨ jari paryɨ tonehejeque bu gaayɨcɨji. 34 Jaaneguiiha cɨvohogo iicajinehejeri amɨɨhai jeebɨɨco nɨjɨ nɨjɨ momoonɨdino. Toono amɨɨhaitɨ cɨvohogoro finɨjitɨhi. Fafucuvaacɨvɨro ɨɨma ajashutɨno icahicacuuno toono nɨjɨ nɨjɨ idiicano.

7

Sifi Imitɨco Needino.

(Lc 6.37-38, 41-42)

1 Sitaaco iimitɨ meneedino, jaachiijɨ amɨɨhaico bu Moocaani amɨɨhai imitɨ needino. 2 Toono amɨɨhai sitaaco meneehicabadɨro bu amɨɨhaico moonɨjiibo, bu oono amɨɨhai sitaaco mohoovɨcɨhicaneriro amɨɨhaico oovɨcɨjiibo. 3 ¿Jaabo mɨllɨ bu dinahabo aallɨɨfaño iicano beevagayɨco daatyɨmejirahi, dihaallɨɨfaño bu iicatuucɨ cutuucɨco atyɨmetɨɨboro? 4 Jaabo ɨɨjoho dihaallɨɨfaño cutuucɨma idiicaabo, ¿mɨllɨ bu dinahaboco neejirahi: Juugavɨ disaa oono dihaallɨɨfaño iicano beevagayɨco ɨco ɨcɨqui, nooboro? 5 ¡Bañɨsumɨnaafi idiicaabo! Itɨconɨ toono dihaallɨɨfaño iicatuucɨco dɨɨcɨ. Jaadɨ jari imino adaatyɨmeebere dinahabo aallɨɨfaño iicano beevagayɨco dɨɨcɨji.

6 Iiminoco imiyaavogotɨmo jɨcubadɨ iicamoco mahacɨdino, amɨɨhaijaagovɨ emecafotomoro amɨɨhaico dedaahenɨdimo. Bu amɨɨhai iimogonoco diito iimitɨmo faafaimɨbadɨ iicamoco mahacɨdino, toono iiminoco quicudimo.

Midillu, Miguiino Icano.

(Lc 11.9-13)

7 Midillu amɨɨhaico Moocaani ihacɨqui. Miguiino, jaamo mahatyɨmehi. Tollɨro bu guhugatɨ mocoova amɨɨhaidi ifaayɨcɨqui. 8 Mɨɨro idilluubo gaayɨcɨfihi, bu iguiinoobo atyɨmefihi; bu guhugatɨ ocoovaaboco faayɨcɨfimo.

9 ¿Nacu icamo saatohoba amɨɨhaitɨ amɨɨhai seemeneque maahuco idillusumi guiisibaco mahacɨjirumo? 10 ¿Nacu bu taavaaboco idillusumi jiinimocoro mahacɨjirumo? 11 Mɨɨro amɨɨhai mihimifitɨrumo iiminocoro amɨɨhai seemeque mahacɨnoco magaajahi. ¡Jaanegui imi amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo iiminoco acɨji midillumoco!

12 Jaaneguiiha amɨɨhai sitaama imino mihica oono amɨɨhaima diito imino iicanoco mihimogobadɨ; Mɨɨro tollɨ Moise tajɨɨba neehi, bu Moocaani iimaamɨnaa aamene neehi icano.

Ijene Jɨɨhai Aamɨjɨ.

(Lc 13.24)

13 Ijene jɨɨhai aamɨjɨriro mɨjɨcamaaje. Jaanotɨ oono guijevefaño asatyono jɨɨhai aamɨjɨ guiraahi, jɨɨhai guiraahi icano. Jaano carecunoono jahɨgovɨro sihidɨ miyamɨnaa feehicahi. 14 Jaanotɨ naha fiivojaa asatyono jɨɨhai aamɨjɨ, bu fiivojaa asatyono jɨɨhai icano ijene, ajashuno icano. Jaamaño mɨɨdɨmoro atyɨmehicahi.

Ɨmohoco Inoovatatɨro Magaajatahi.

(Lc 6.43-44)

15 Amɨɨhai ifiico magaihuɨnɨ oono abañɨfifimo uujoho Moocaanijaagodɨ iimaahi eneehicamotɨ. Diito amɨɨhaijaago saaji ovejamɨbadɨ iminifotomoro. Jaarumo fañooto jɨcumɨ sɨfiirafiimo. 16 Jaamoco magaajacɨ omoonɨnehejetɨ; mɨɨro mɨɨjoho baacuco jaanotɨ ɨcɨtatɨhi, bu añaajeque jarɨɨmohotɨ ɨcɨtatɨhi icano. 17 Mɨɨro paryɨ iimino ɨmohono iiminocoro noovafihi. Jaabadɨro bu iimitɨno ɨmohono iimitɨnocoro noovafihi. 18 Iimiho ɨmoho iimitɨnoco noovajitɨrahi, bu iimitɨho iiminoco noovajitɨrahi icano. 19 Jaano paryɨɨcɨno iiminoco onoovatɨno ɨmohonoco mihillumoro cɨɨjɨgaifaño mɨjɨgasutahi. 20 Jaaneguiiha diitoco magaajacɨ omoonɨnotɨro.

Famoovaro Niquejefaño Feejitɨhi.

(Lc 13.25-27)

21 Famooro oono uco: Aivojɨɨbo, Aivojɨɨbo, eneehicamo niquejefaño feejitɨhi. Ɨdɨɨmoro Taacaani niquejefaño iicaabo iimogonoco omoonɨhicamo feeji. 22 Tufucu agasedɨ ajashutɨmo uco neeji: Aivojɨɨbo, Aivojɨɨbo, mɨɨhai dimemeri mihiimaahicahi, dimomofañodɨ mɨɨhai iimitɨno ɨjɨmɨco buhɨ magañɨɨhicahi, bu dimomofañodɨ mɨɨhai guiraano sihidɨ ejeevanehejeque meheetavehicahi icano, noomoro. 23 Jaarumoco uujoho neeji: Amɨɨhaico uujoho gaajatɨhi. Uutɨ buhɨgovɨ miminifoto amɨɨhai iimitɨnoco momoonɨhicamo, nooboro.

Ucuhufono, Acahajɨno Icano.

(Lc 6.47-49; Mr 1.22)

24 Jaamaño uujoho onoonoco uguubuuboro uujoho onoobadɨ omoonɨɨbo, oono saafi agaajaabo guiisibanohallɨvɨ iijaco eheetavuubobadɨ jeevahi. 25 Jaajahallɨvɨ aiguuruno, sihidɨ teehino machituurahi, bu sefano guibuhuba toojahallɨvɨ saaurahi icano. Jaarunofaño tooja acutuutɨhi, tano cuhufono guiisibanohallɨvɨ cuhufono tano inicucɨnɨumaño. 26 Jaanotɨ uco guubucuuruubo uujoho onoonoco omoonɨtɨɨbo agaajatɨɨbobadɨ jiinɨgaibaahohallɨvɨ iijaco eheetavuubobadɨ jeevahi. 27 Toojahallɨvɨ aiguuno, teehino machituuhi, sefano quijeba saauhi icano. Jaaneri tooja sano acutuuhi. ¡Jaano sihɨdaasu! nooboro.

28 Jesu ɨjɨɨbuguunoco iimivuudɨ sihidɨ miyamɨnaa jabafiitehicauhi, 29 fariseomɨbadɨ icatɨɨbo, aivojɨɨbo mityama iicaabo iicanɨcɨbadɨ ɨjɨɨbeguehicauneri.

8

Jesu Foojohoma Iicaaboco Buheesuhi.

(Mr 1.40-45; Lc 5.12-16)

1 Jaabo Jesu tobaɨ nijequetɨ iniituuboco sihidɨ miyamɨnaa bucasiuhi. 2 Jaanaaca diibojaago saaubo saafi foojohoma iicaubo. Jaaboro Jesuguiino ememuɨɨvuuboro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo idiimogohachiijɨ uco dimibachu taguihuvatɨ, nooboro.

3 Jaanegui Jesu diiboco ihuseri dudɨɨcɨuhi: Imeguehi, buheetecu, nooboro.

Jaasumiro diibo toono ifoojohotɨ buheetecuuhi. 4 Jaaboro Jesu diiboco nuuhi: Jeedɨcahi mɨɨhaiñoobaco dɨɨbeguedino, jillɨro foobo sacerdoteque difiico dɨhɨfusuto. Jaaboro asigayɨtɨ satyoobo Moocaanico deecɨvoto Moise atajɨɨbaubadɨ, toonotɨ famooro igaajaqui toono diguihuvatɨ idihimitucuunoco.

Jesu Buheesuhi Romanomɨ Amocasimɨnaa Aivojɨɨbo Cojɨmɨnaafico.

(Lc 7.1-10)

5 Jaabo Jesu Capernau cuumifaño jɨcafutuubaaca romanomɨ amocasimɨnaa aivojɨɨbo diibojaago asaauboro diiboco noovauhi: 6 Aivojɨɨbo, tacojɨmɨnaafi jaahe ɨdaasuno icahi aiveneri isifañɨɨbo acahi, nooboro.

7 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Uujoho ofooboro buheesuteji, nooboro.

8 Jaarunaa ihaivojɨɨbo iimusuuhi: Aivojɨɨbo, sihidɨ jeevahi jaabo iijajaagou efeejiruno. Jillɨro tajɨɨba dihiijɨco jaaneri tacojɨmɨnaafi ibuheetequi. 9 Mɨɨro bu uujoho icaruubo aivojɨto iijɨguiino icahi, bu jaaruubo amocasimɨnaa aivojɨɨbotɨ icahi. Jaamotɨ saafiico: Difo, unuusumi foonɨcɨɨbo. Jaanotɨ bu sifiico: Disaa, unuusumi bu saanɨcɨɨbo. Tollɨro bu tacojɨmɨnaafico: Toonoco deetavo, unuusumi bu eetavonɨcɨɨbo.

10 Jillɨ diibo unuunoco, Jesu uguubuuboro sihidɨ jabafiituuhi. Jaaboro diibo dojɨcutɨ ufuumoco nuubo: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi. Paryɨ Israel cuumimɨnaafeenevɨ aivo jaanɨ miyaavogobadɨ iicamoco atyɨmetɨhi. 11 Amɨɨhaico neehi, ajashutɨmo saaji nijequejaagotɨ, aamɨjɨjaagotɨ icano. Jaamoro niqueje aivojɨfaño Abraham, Isaac, Jacob, icamoma acasɨɨvomoro machujimo. 12 Jaanotɨnaa niqueje aivojɨfaño efeejirumo jillɨro jahisi ɨcɨvohɨgovɨro gañɨɨcafeteji tahɨgo ataacasimoro igaiñooco oojɨsujihɨgovɨ.

13 Jaaboro Jesu ihaivojɨɨboco nuuhi: Fuucu diijajaagovɨ jaafa dicojɨmɨnaafi buheecuji ɨɨjoho imiyaavogobadɨ, nooboro.

Jaasumiro tollɨ diibo unuuno tɨcovovɨ diibo buheetecuuhi.

Jesu Buheesuhi Pedro Baaboco.

(Mr 1.29-31; Lc 4.38-39)

14 Jaadɨ Jesu Pedro iijajaago ufuubo atyɨmeuhi Pedro baabo sinafeteri iguihuvaugo acaugoco. 15 Jaagoco ihusetɨ ududɨɨcɨuneriro iguihuva diigoco buuhi. Jaasumiro diigo agañiivuugoro tɨcovaugo diitoco ejeecɨvuugo.

Jesu Buheesuuhi Ajashutɨmo Iguihuvamoco.

(Mr 1.32-34; Lc 4.40-41)

16 Jaanaa mihiijɨcuudɨ diibojaa sɨvaumo sihidɨ iimitɨno meimɨ ijeebɨɨfaño iicaumehejeque. Jaamoco safooro unuuneriro paryɨ famoocoro buhɨ gavaracuubo, bu tollɨro iguihuvaumoco paryɨ buheesuubo. 17 Jaano jillɨ icauno Moocaani iimaamɨnaafi Isaia unuuno imiyacafetequi. Jillɨ unuuno: Diibo ɨcɨhi moniinovahañoco, bu moguihuvahañoco icano.

Jesuma Ufuujirumo.

(Lc 9.57-62)

18 Jaanaa Jesu atyɨmeuhi diibohallɨdɨ sihidɨ miyamɨnaa emecuvuunoco. Jaanegui tajɨɨbaubo onogoomuuaivɨ ifatyequi. 19 Jaanaa Moise tajɨɨba gaajamɨnaafi Jesujaago asaauboro diiboco noovauhi: Jɨɨbogomɨnaafi, ɨɨma uujoho feejirahi ɨɨjoho ofoohɨgovɨ, nooboro.

20 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Bajɨhimɨ ihojɨnoma icahi, bu joomɨ ihiicunoma icahi icano. Jaanotɨ uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo iinigaɨco conoovɨ ɨsɨucarujirumaño chahahi, nooboro.

21 Jaadɨ bu saafi ijɨɨbogomɨnaaototɨ diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, jaafahiica itɨconɨ guihirubi iguijevedɨhivɨ ɨcɨɨdɨhiica, nooboro.

22 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Ɨɨjoho tadyojɨcutɨ disaa. Jaanotɨ jaafa tahɨ diito ifinɨjitɨno fiivoma iicatɨmo iguijevemeque cɨɨji, nuuruubo.

Jesu Sɨɨcutusuhi Guibuhuba, Tyuucai Icanoco.

(Mr 4.35-41; Lc 8.22-25)

23 Jaaboro Jesu imeenegafaño jɨcafutuuhi ijɨɨbogomɨnaama. 24 Jaanaaca sefano guibuhuba saauhi imuuaihallɨvɨ. Jaano ityuucari imeenega niituurahi. Jaanaa Jesu imeenegafaño cɨgahicauhi. 25 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa diiboco aaicusuumoro nuuhi: ¡Aivojɨɨbo, mɨɨhaico taajasu! Jino miniitucuuhi, noomoro.

26 Jaanegui iimusuubo: ¿Collɨhi mihiguetehi? ¡Ajashucani amɨɨhai miyaavogo! nooboro.

Jaadɨ agañiivuuboro iguibuhubaco ɨɨbaubo, bu imuuaico ɨɨbaubo icano. Jaasumiro sano paryɨ sɨɨcutuuno. 27 Jaaneri diito sihidɨ ajabafiituumoro nuumo: ¿Coyomo miyamɨnaafi fɨne jaanɨ jino guibuhuba, bu muuai icanomaryo diiboco imityagoobo? noomoro.

Gadara Miyamɨnaa Emeimɨvatuumo.

(Mr 5.1-20; Lc 8.26-39)

28 Jaabo onogoomuuaivɨ Gadara jiinɨjevɨ ɨɨfutuubaaca miimɨsiicɨ gaifiimɨsi cɨɨhojɨnojaa iicahicauhɨgotɨ diibojaagovɨ saauhi, iimitɨno ɨjɨma ijeebɨɨfaño iicaumɨsi. Jaamɨsi sihidɨ jeevano sɨfiiramɨsi. Jaamaño mɨɨhaiñooba toojɨri feehicautɨhi. 29 Jaamɨsi asaaumɨsiro tɨcovauhi ocoovadiivomɨsi: ¿Collɨhi mojaago saahi, ɨɨjoho Jesu Moocaani achi idiicaabo? ¿Jaabo juu saahi mɨɨhaico ɨmegavɨro ɨdaasunisiicɨ gaifiimɨsi cɨɨhojɨnojaa iicahicauhɨgotɨ diibojaagovɨ saauhi, iimitɨno ɨjɨma ijeeo moonɨqui? noomɨsiro.

30 Jaamañotɨ fiitɨno icaumo sihidɨ faafaimɨ machumoro ɨɨguumo; 31 Jaamoro diito iimitɨno ɨjɨmɨ Jesuco dilluuhi: Mɨɨhaico buhɨgovɨ agañɨɨjihachiijɨ, jaatyo faafaimɨfañoro mɨɨhaico gallu, noomoro.

32 Jaanegui Jesu: Jii tahɨ diitofaño mofoo, nooboro iimusuuhi.

Jaanegui diito iimitɨno ɨjɨmɨ diitɨsifañotɨ ihiinuumoro ifaafaimɨfaño fuuhi. Jaasumiro diito paryɨ ifaafaimɨ ifagajɨtɨ muuaifaño aaifuumoro paryɨ macanɨuhi imuuaifaño.

33 Jaamo diito ifaafaimɨ toomomɨnaa diito tollɨ iicaunoco aatyɨmeumoro jinoomoro cuumijaago ufuumoro jɨɨbugutuuhi tollɨ ifaafaimɨ iicaunoco, bu diitɨsi ɨjɨmɨma iicaumɨsi tollɨ iicaunoco icano. 34 Jaanegui tuucuumioto paryɨ Jesujaagovɨ asaaumoro diiboco galluumo, ijiinɨjetɨ buhɨgovɨ ifeequi.

9

Jesu Buheesuhi Idɨɨno Isifañɨɨboco.

(Mr 2.1-12; Lc 5.17-26)

1 Jaanegui Jesu meenegafaño ɨjɨcafutuuboro ufuubo ɨfutuuhi onogoomuuaivɨ iicacuumi iicauhɨgo. 2 Jahɨ diibojaago sɨvaumo saafiico idɨɨno isifañɨɨubo icɨgaiijefaño sɨucɨnɨuboco. Jaamo miyaavogoco Jesu aatyɨmeuboro iguihuvauboco nuuhi: Guihi, quehecuto, dihimitɨ ɨco imibachucafutucuuhi, nooboro.

3 Jaanoco tajɨɨba caatɨnɨmɨnaatɨ saatoho uguubuumoro ijeebɨɨfañodɨ nuuhi: ¿Mɨllɨ jaanɨ Moocaanico imitɨno moonɨhi ihiimaari? noomoro. 4 Jaanoco Jesu agaajacɨuboro nuuhi: ¿Collɨhiica imitɨcani mehesamaaihi? 5 ¿Tɨhɨɨcani jana amɨɨhaidi, dihimitɨ imibachucafutucuuhi onoono, gañiivoobo dɨɨgo onoono? 6 Eneecau bu amɨɨhaico ɨɨfusuqui uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo jiinɨjehallɨvɨ imitɨ imibachu mityama iicanoco, nooboro, idɨɨno isifañɨɨuboco nuubo: Gañiivoobo dicɨgaiijeque dɨɨcɨɨbo diijajaago fuucu, nooboro.

7 Jaasumiro idɨɨno isifañɨɨubo icɨgaiijeque ɨɨcɨuboro iijajaago fuucuuhi. 8 Jaanoco miyamɨnaa aatyɨmeumoro sihidɨ iguiumo. Jaamoro Moocaanico imuumo miyamɨnaafico tomityaco aacɨunohallɨvɨ.

Jesu Mateoco Cuuhuvahi.

(Mr 2.13-17; Lc 5.27-32)

9 Jaamañotɨ Jesu ufuubo, atyɨmeuhi Mateo onooboco, impuestoco ajaadusuhicaumañeri gɨcɨnɨuboco. Jaaboro diiboco nuubo: Tadyojɨcutɨ disaa, nooboro.

Jaanegui Mateo agañiivuuboro diibo dojɨcutɨ fuuhi.

10 Jaanaaca bu Jesu jaahe amachuubo gɨcɨnɨubo cojɨri, bu sihidɨ saatoho impuesto jaadusumɨnaa, bu saatoho imitɨmɨnaa icamo asaaumoro Jesu ijɨɨbogomɨnaama icaubo cojɨvɨ casɨɨcamaaivauhi. 11 Jaanoco fariseomɨ aatyɨmeumoro ijɨɨbogomɨnaaco dilluuhi: ¿Mɨllɨ jaabo oono amɨɨhai jɨɨbogomɨnaafi machuhi impuesto jaadusumɨnaama, bu saatoho imitɨmɨnaama icano? noomoro.

12 Jaanoco Jesu uguubuuboro nuuhi: Iimimo iguihuvatɨmo, taabumɨnaafico imogotatɨhi, iguihuvamoro taabumɨnaafico imeguefihi, nooboro. 13 Eneecau mofoomoro jino Caatɨnɨhaamefaño jillɨ onoonoco magaajato: Uujoho imeguehi sitaaco mɨhɨdaasugonoco. Jaanotɨ imogotɨhi jeecɨvo asimɨco magaicaaumoro mejeecɨvonoco. Mɨɨro: Uujoho imino icahi, onoomoco cuuhuvaqui saatɨhi. Iimitɨmeguiiha saahi iimitɨ ifiico ijeevesuqui, nooboro.

Jesuco Dilluumo Machutɨmo Aigafinohallɨvɨ.

(Mr 2.18-22; Lc 5.33-39)

14 Jaanaaca Jua Nitɨmɨnaafi jɨɨbogomɨnaa Jesujaago asaaumoro diiboco dilluvauhi: ¿Jana mɨllɨtɨ mɨɨhai, bu fariseomɨ jɨɨbogomɨnaa icamo machutɨmo mahaiganɨcɨnaaca dita aigahicatɨhi? noomoro.

15 Jaanegui Jesu diitoco oovɨcɨuboro iimusuuhi: ¿Nacuuhu taabava jɨɨbaimojaago ucuuhuvamo ɨdaasuri machutɨmo icanɨcɨjirahi; diitofeeneri aijɨ iicanohachuta? Jaanotɨ naha icajinehiica uujoho udumɨtɨɨcɨcafotodɨhivɨ ɨdaasuno iicaneri aigajimo, nooboro.

16 Mɨɨro mɨɨhaiñooba bobaryuri eedeechehu gaachehuco maahunɨtatɨhi bobaryu fañovɨro iguiyacafeteneri eedeene agallivejiruneguiiha. Jaaneri toopaaje janaanɨcɨvɨro guiraatejirahi. 17 Jaabadɨro bu mɨɨjoho bofaihu aivofaihuco eedeejutafaño ficutatɨhi. Jaanotɨ tollɨ momoonɨruva tujutaje jerucamaaijirahi. Jaaneri tujutaje, bu ihaivofaihu icano gañɨɨcafetejirahi. Jaanegui bofaihuco bujutafaño mificutahi. Jaaneri fanoocɨro icafihi, nooboro. Jillɨ Jesu nuuhi eedeejɨɨbogonoco mejeevesumoro bohono jɨɨbogoco meheetavequi.

Jairo Aicɨgai, Bu Jesu Gaachehuco Ududɨɨcɨugo Icano.

(Mr 5.21-43; Lc 8.40-56)

18 Jillɨ Jesu nuunaaca judiomɨ aivojɨɨbo agaseuboro diibo ɨmegavɨ ajavuvuuboro diiboco nuuhi: Aicɨgai jaachiijɨro guijevecuuhi. Jaarunaaca ɨɨjoho ofooboro diigohallɨvɨ dihuseque ificuuneri siino dojɨcuvɨro buheetejirugo, nooboro.

19 Jaanegui Jesu agañiivuuboro diiboma fuubo ijɨɨbogomɨnaama. 20 Jaanaa saafigo gaigo fahuseecɨ motɨhaitɨ mificabacɨ ɨdɨɨnohachuta tɨɨjeheri iicaugo ibujɨnaagotɨ asaaugoro Jesu gaachehujɨnibaco dudɨɨcɨvauhi. 21 Jillɨ igaachehujɨnibaco ududɨɨcɨneriro: Buheeji, noogoro eesamaaihicaumaño. 22 Jaarunaaca Jesu acajebeveuboro diigoco aatyɨmeuboro nuuhi: Quehecuto gaha; imiyaavogomaño buheesucafetehi, nooboro.

Jaasumiro diigo buheetecuuhi.

23 Jaanaa Jesu ihaivojɨɨbo iijafaño ɨɨfutuubo atyɨmeuhi masimɨnaaco diigoco icɨɨqui iigaiyɨɨcɨumoco, bu miyamɨnaa ataacasimo ocoovadiicɨnɨnoco icano aatyɨmeuboro 24 diitoco nuuhi: Jahisivɨ mihiino mɨɨro guijevetɨgo bagocaja jillɨro cɨgago, nooboro.

Jaaneri diibeditɨ miyamɨnaa jejebacasiuhi. 25 Jaarunaa Jesu diitoco jahisivɨ ihiinusuuboro fañoojavɨ ufuuboro diigoco ihusetɨ agaayɨcɨuboro gañiiyɨcɨuhi. Jaasumiro diigo gañiivuuhi. 26 Jaano paryɨ toojiinɨjeri gaajacafutuuhi diibo tollɨ omoonɨuno.

Jesu Buheesuhi Aatyɨmetɨmɨsico.

27 Jaabo toojatɨ ihiinuuboro Jesu ufuuboco miimɨsiicɨ aatyɨmeutɨmɨsi bucasiuhi coovadiicɨnɨmɨsiro: Mɨsico dɨdaasugo David Iyaachi, noomɨsiro.

28 Jaanaa Jesu jaahevɨ jɨcafutuubojaago fuumɨsi. Jaamɨsico dilluubo: ¿Nacuhu amɨɨsi mimiyaaveguehi toonoco omoonɨjirunoco? nooboro.

Jaanegui diitɨsi: Jɨɨhɨ Aivojɨɨbo, noomɨsiro iimusuuhi.

29 Jaanegui Jesu diitɨsi aallɨɨnoco ududɨɨcɨuboro nuuhi: Jaafa amɨɨsi miyaavogobadɨ icano, nooboro.

30 Jaasumiro diitɨsico ihaallɨɨno iminutuuhi. Jaaboro Jesu diitɨsico faguuhi: Jeedɨcahi mɨɨhaiñoobaco muguubusudino, nooboro.

31 Jaarunofaño ufuumɨsiro jɨɨbuguumɨsi paryɨ toojiinɨjeri Jesu omoonɨunoco.

Jesu Buheesuhi Iimaatɨɨboco.

32 Jaamo iinuumaacaro saatoho sɨvauhi Jesujaago ihiimaatɨɨbo iimitɨno ɨjɨma iicauboco. 33 Jaaboco Jesu buhɨ agañɨɨudɨ jari diibo ihiimaahicautɨɨbo jari iimaauhi. Jaaneri miyamɨnaa sihidɨ ajabafiituumoro nuuhi: Aivo Israelfaño atyɨmeratatɨno jillɨ iicano, noomoro.

34 Jaarunofaño fariseomɨ neehicauhi: Jaanɨ iimitɨno ɨjɨmɨco buhɨ gañɨɨhicahi, diito aivojɨɨbo mityariro, noomoro.

Jesu Miyamɨnaaco Ɨdaasuguehi.

35 Jaanaa Jesu fahɨgovadɨ feehicauhi faacuumivariro, bu imɨɨdɨ cuumineri icano ɨgooboro sinagogajanofaño jɨɨbogooboro. Moocaani aivojɨ iijɨco jɨɨbogooboro, bu fanoova guihuvanoco buheesuuboro, bu fanoohaivoco buheesuuboro icano. 36 Jaabo miyamɨnaaco aatyɨmeuboro diitoco ɨdaasuguubo, ɨdaasuno iicaunotɨ, niinovano iicaunotɨ, bu oono ovejamɨ itoomomɨnaafima achahamo icanɨcɨbadɨ iicaumaño icano. 37 Jaaboro itoomomɨnaaco nuubo: Miyanotɨro, imiyaavogotɨmo ajashutɨhi. Jaarunofaño idudɨcamaajemɨnaa mɨɨdɨhi diitoco ɨɨcɨjirumo. 38 Jaaneguiiha ihabajaabo Moocaanico midillu dudɨcamaajemɨnaatɨ igalluuqui ihɨcɨvaqui, nooboro.

10

Jesu Ɨcɨhi Minɨsumɨnaatɨ Fahuseecɨ Motɨhaitɨ Miimɨsiicɨ Ɨdɨɨno.

(Mr 3.13-19; Lc 6.12-16)

1 Jaaboro Jesu fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ icamo ijɨɨbogomɨnaaco ucuuhuvauboro imityaco acɨubo, iimitɨno ɨjɨmɨco buhɨ igañɨɨhicaqui, bu fanoova guihuvanoco, bu fanoo aivonoco icano ibuusuhicaqui.

2 Jaamo ijɨɨbogomɨnaa momono jino. Itɨconɨ Simon icaruuboco Pedrotɨ omomonɨubo. Jaabo nahabo Andre, bu Jacoobo onoobo, inahabo Jua icano Zebedeo seemenetɨsi. 3 Felipe, Bartolome, Tomas, Mateo impuesto jaadusumɨnaafi, bu Jacoobo onoobo Alfeo achi, bu Lebeo icaruuboco Tadeotɨ omomonɨubo, 4 bu Simon onoobo cananistamɨoobo, bu Juda Iscariote onoobo Jesuco aacɨujiibo icano.

Jesu Iminɨsumɨnaaco Jɨɨbogovɨ Galluuhi.

(Mr 6.7-13; Lc 9.1-6)

5 Jesu iminɨsumɨnaaco jillɨ nooboro galluuhi: Judiomɨ iicatɨmo jiinɨjejaago mefeedino, bu tollɨro samaritanomɨ cuumico majaahevedino. 6 Israel cuumi miyamɨnaa ovejamɨbadɨ ɨmɨtaumojaagovɨro mofoo. 7 Jahɨgo jɨɨbogomoro mofoo; Moocaani aivojɨ fiitɨvucuuhi, noomoro. 8 Iguihuvamoco buheesumoro mofoo, bu uchuumucuumoco buheetesumoro mofoo, foojohoma iicamoco imibachumoro mofoo, bu iimitɨno ɨjɨmɨco buhɨ gañɨɨmoro mofoo. Amɨɨhai jillɨ tɨcovono jino mityaco magaayɨcɨhi; jaaneri momoonɨnoco majaadusudino.

9 Jaamo oroco, bu nɨhɨbamɨco, bu cobrebaco icano masatyedino, 10 bu lleegucubaco jɨɨhaiguiiha masatyedino icano ɨvɨ ɨdɨɨjacoro masatyo sajaacoro caamoojaco. Bu tɨhaipaajebaco, queseibaco icano masatyedino. Mɨɨro dudɨcamaajemɨnaafi imachutaama icafihi.

11 Jaamo amɨɨhai cuumivɨ mɨhɨfutusumi, bu allɨo cuumivɨ mɨhɨfutusumi icano, miguiino iimihusene miyamɨnaafico. Jaabo iijafañoro mihica tuucuumitɨ mofootɨnohachuta. 12 Jaajafaño mɨjɨcafotomoro sajeebɨɨ icaco imogomoro midillu. 13 Jaano toojamɨnaadi iimihachiijɨ diitedi mejeevesu toono sajeebɨɨ ica dilluco. Jaanotɨ iimogotɨhachiijɨ toono sajeebɨɨ ica dilluco dojɨcuvɨro mɨhɨcɨ. 14 Jaanotɨ bu amɨɨhaico agaayɨcɨgotɨhachiijɨ, bu uguubugotɨhachiijɨ icano, toojatɨ mihiinomoro tuucuumitɨ mihiinomoro amɨɨhai tɨhaiñoguiino jiinɨco diitojaagovɨ matatacu ɨɨbabadɨ iicano. 15 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi. Jaadufucu iicadɨ aivo tuucuumi sihidɨ jeevano aamɨcafeteji Sodoma, Gomorra icaucuumije miyamɨnaa janaanɨcɨvɨ.

Ɨjɨɨhevejineheje.

16 Memeecɨ, uujoho jino amɨɨhaico galluuhi oono ovejamɨ jɨcumɨfeeneri iicanɨcɨbadɨ. Jaanegui mihimibaicɨnɨcu oono jiinimo iicanɨcɨbadɨ. Jaarumo imimoro mihica nimɨihumɨ iicanɨcɨbadɨ. 17 Esɨcɨnɨno mihica, amɨɨhaico miyamɨnaa acɨji aivojɨto usenefaño. Jaamoro amɨɨhaico aamɨjimo sinagogajanofañovɨ. 18 Jaamoro amɨɨhaico satyejimo tajɨɨbamɨnaa ɨmegavɨ, bu imiya aivojɨto ɨmegavɨ icano tahallɨtɨ. Jaamo uuditɨ mihiimaahi diito judiomɨ ɨmefeenevɨ, bu judiomɨ iicatɨmo ɨmefeenevɨ icano. 19 Jaamo amɨɨhaico aivojɨto ɨmegavɨ aacɨsumi: ¿Mɨllɨ neeji? noomoro gaihuɨba mihicadino. Mihiimaacuujino iicacuujidɨ Moocaani amɨɨhai jeebɨɨfaño mihiimaajinoco ficuji. 20 Jaamo amɨɨhai mihiimaajino icatɨno jillɨ amɨɨhai jeebɨɨfañotɨ amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo Gaija iimaaji, nooboro. Jaadɨ nuubo mohɨmegavɨ iicajinehejeditɨ

21 Miyamɨnaa inahabomɨcoro moonɨsuji, bu caanimɨ iseemequere moonɨsuji. Jaabadɨro bu iseeme caanimɨjaagovɨ ɨsɨfiiratomoro chuumusujimo. 22 Jaasumi faaboho miyamɨnaafi amɨɨhaico jɨɨheveji tahallɨtɨ: Jaaruno tollɨ icarunofaño ejenaauboro allɨbavɨ afatyotoobo taajaji. 23 Jaamo saacuumifaño amɨɨhaico ubucasisumi siicuumijaagovɨ magaa. Jino miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo saaji amɨɨhai paryɨ Israel jiinɨje cuumineri mofoomo tuucuumijeque mihimivotɨnaacaro.

24 Mɨɨro cajaanɨ ijɨɨbogomɨnaafi allɨnohocɨvɨ jeevatatɨhi, bu cojeecɨvomɨnaafi ihaivojɨɨbo janaanɨcɨvɨ jeevatatɨhi. 25 Jaanegui ejeevamaaisuubo ijɨɨbogomɨnaafi tɨcovovɨ iicacuuneriro imo imo iicaqui, bu ijeecɨvomɨnaafi ihaivojɨɨbobadɨ iicacuuneri icano. Mɨɨro iijamɨnaa aivojɨɨbo icaruuboco ɨjɨmɨ aivojɨɨbo neehicamo, imi fɨ jaana, ¿mɨllɨ iyotoco?

Mɨɨco Fɨne Mihiguijirahi.

(Lc 12.2-9)

26 Jaanegui miyamɨnaaco mihiguidino mɨɨro chahano aivo otoovono agaajacɨratɨno, bu chahano afatanɨcɨnɨno gaajacɨratɨno iicano. 27 Jino cɨvohɨgo uujoho amɨɨhaico onoonoco amɨɨhai cuuje eseseehɨgovɨ monoo. Jaanotɨ bu toovono onoonoco amɨɨhai foovono mocoovadiivo iija niibahucuvɨ mofoomoro. 28 Mihiguijirahana oono miyamɨnaa ifiico agaicaaufimoco. Jaarumo ijeebɨɨco gaicaaujitɨrumo. Jaanotɨ naha ɨdɨɨbocoro mihigui allɨo ifiico agaicaauboro, bu tollɨro ijeebɨɨco cɨɨjɨgaifaño iguijenɨjiruuboco.

29 Mɨɨro miimɨsiicɨ jooɨmɨsico sajehegayɨriro manaajenɨcɨhi. Jaarumɨsitɨ saafiba guijevetatɨhi amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo onootɨmañohiica. 30 Mɨɨro paryɨ amɨɨhai nigaɨ ijeene paryɨ oovocɨnɨcuuhi sajehesari. 31 Jaanegui mihiguijirahana. Mɨɨro amɨɨhai janaanɨcɨ majaaducafetehi ajashutɨrumo joomɨ allɨnohocɨvɨ.

Jesucristoco Miyamɨnaafeenevɨ Miyaabo Onoomo.

(Lc 12.8-9)

32 Paryɨ famooro miyamɨnaa ɨmefeenevɨ uuditɨ imino ihiimaamoditɨ, bu uujoho ufucu imino iimaaji niquejefaño iicaabo Guihirubi ɨmefeenevɨ. 33 Jaanotɨ miyamɨnaa ɨmefeenevɨ uco utuunamaaimoditɨ, bu ufucu uujoho tuunamaaiji Guihirubi niquejefaño iicaabo ɨmefeenevɨ.

Jesu Dugaacusumɨnaafi.

(Lc 12.51-53; 14.26-27)

34 Uco jiinɨjehallɨvɨ sajeebɨɨ icaco sɨvaabo, noomoro mehesɨcɨnɨdino. Uujoho sajeebɨɨ icaco sɨvatɨhi moonɨcasicoro sɨvahi. 35 Mɨɨro gaifiico caanima moonɨcasisuvahi, bu gaigooco seejɨma moonɨcasisuvahi, bu iiyaajaco ibaaboma moonɨcasisuvahi. 36 Jaaneguiiha cuuhuva famoovaro iyotomaryo mɨnaa taavacasiji.

37 Jaanotɨ bu tajanaanɨcɨvɨ caanico, seejɨco icano agaijɨɨbo tatyahe iicajitɨhi, bu illico, illeque icano tajanaanɨcɨvɨ agaijɨmo tatya icajitɨno. 38 Jaanotɨ bu ifiico sefano eesɨcɨnɨɨbo tadyojɨcutɨ ofootɨɨbo tatyahe icajitɨhi. 39 Jillɨ ifiicoro ataajasugoobo ifiico mɨtasuji. Jaanotɨ tahallɨtɨ ifiico ɨmɨtasuubo ifiico taajasuji.

Ijaadaco Magaayɨcɨjino.

(Mr 9.41)

40 Moocaani iijɨ jɨɨbogomɨnaaco agaayɨcɨmo, bu uco gaayɨcɨji. Jaamo uco agaayɨcɨmo, bu uco agalluuboco gaayɨcɨji. 41 Jaanotɨ bu Moocaani iimaamɨnaafico Moocaani gallumɨnaafi iicaaboco imino agaayɨcɨɨbo, Moocaani iimaamɨnaafico ajaadufiyomonoco gaayɨcɨji. Jaabadɨro bu imihuseebe asaaboco diibo iimihuseneque agaajamaño imino agaayɨcɨɨbo, diibo imihuseebeque ajaadufiyomonoco gaayɨcɨji. 42 Jaanotɨ bu cajaatyohacho tatyatɨ obocɨgotɨruubo tadyojɨcutɨ ofooboco sɨɨcufaihutɨ iisumo miyanotɨro ijaadama icaji.

11

Jua Nitɨmɨnaafi Agalluumo.

(Lc 7.18-35)

1 Jaabo Jesu motɨhaitɨ miimɨsiicɨdɨmo iicaumo iminɨsumɨnaaco ɨjɨɨbeguehicaudɨ toonotɨ fuubo toojiinɨjeo cuuminovɨ jɨɨbogooboro ifeequi.

2 Jaanaaca Jua cɨvojafaño iicaumañotɨ guubuuhi Cristo imino moonɨɨboro efeehicaunoco. Jaaboro saatohotɨ ijɨɨbogomɨnaatɨ galluubo Jesuco imeecɨtequi. 3 Diiboco idillutequi: ¿Naa ɨɨjoho oono Cristo asaajiibo? ¿Naacu sifiiquehiica meteemeji? noomoro.

4 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: Mofoomoro Juaco mɨjɨɨbogoto mahatyɨmeneque, muguubunoco icano. 5 Mɨjɨɨbogo mɨllɨ aatyɨmetɨmo aatyɨmeneque, ɨɨgotɨmo ɨguehi, ifoojohoma iicamo iguihuvatɨ imibachucafetehi, bu inohojɨno uguubutɨmo guubucuuhi, iguijeveme siino buheesucafetehi. Jaanotɨ ɨɨdaasumo jɨɨbogocafetehi taajasujɨɨbogoco. 6 Imicani icajiibo uuvɨ ejeevevetɨɨbo.

7 Jaamo ufuunobuunatɨ miyamɨnaaco Jesu Juaditɨ neehicauhi: ¿Jinejeque nacu amɨɨhai memeecɨtuuhi sɨcaihɨgo iicahɨgo? ¿Saafi noofaijɨcuco guibuhuba iguibuhucɨnɨcɨbadɨ iicaaboco? 8 ¿Nacu, miyamɨnaafi iminoonoco jɨɨcɨnɨuboco? Mɨɨro amɨɨhairyo magaajahi iminoono ɨjɨɨcɨnɨmo aivojɨto iijanofaño icafihi. 9 Jɨɨ, ¿jinejeque nacu memeecɨjeuhi? ¿Nacu Moocaani iimaamɨnaafico? Jɨɨhɨ, miyaano, Moocaani iimaamɨnaafi janaanɨcɨvɨ iicaaboco. 10 Diibo Juaditɨ Caatɨnɨhaame jillɨ onoobo:

Uujoho tajɨɨbogomɨnaafico tahɨmegavɨ galluuhi, dihɨmega jɨɨhaico iimibachuqui.

11 Miyanotɨro neehi, paryɨɨcɨno miyamɨnaa iicaumotɨ, bu iicamo Jua Nitɨmɨnaafi janaanɨcɨvɨ aivo iicamo chahahi. Jaarunofaño jisumitɨ sihidɨ ejeevatɨɨbo niqueje aivojɨfaño Jua janaanɨcɨ sihidɨ jeevahi.

12 Jua Nitɨmɨnaafi asaaunobuunatɨ jisumihachuta niqueje aivojɨ iminootɨneheje icahi, bu imityariro gaayɨcɨguehicamo icano. 13 Mɨɨro paryɨɨcɨno Moocaani iimaamɨnaa, bu Moise tajɨɨba icano aivojɨtɨ iimaauhi Jua agaseunohachuta. 14 Jaanoco mimiyaavogohachiijɨ, mɨɨro diibo Jua, jaadi Moocaani iimaamɨnaafi Elia saajiibo unuubo. 15 Amɨɨhai nohojɨma mihicamo uco muguubu.

16 ¿Jinejevɨ fɨne jisumio miyamɨnaaco oovɨcɨji? Jɨɨ, jillɨ fɨne oovɨcɨhi oono seeme anaajenɨcɨhasifaño acasɨɨcamaaimoro abañamaaimo igataavomɨnaaco ocoovadiicɨnɨfibadɨ: 17 Amɨɨhaidi siruuco miguisɨcuurahi. Jaarunaa mɨjɨɨbaimɨnɨtɨhi, bu ɨdaasu masinoco amɨɨhaidi mamasivacuurahi. Jaarunofaño mataatɨhi, noomoro iicanɨcɨbadɨ jeevamo. 18 Mɨɨro Jua asaaubo aaigafiiboro machuutɨrahi, bu aivofaihuco adutɨrahi icano. Jaaruuboco amɨɨhai iimitɨno ɨjɨma iicaabo meneehicauhi. 19 Jaanobuunatɨ bu uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo asaaboco machuubo, aduubo icano. Jaaboco amɨɨhai uco: Machufifiibo, adufifiibo imitɨmɨnaa, bu impuesto jaadusumɨnaa gataavomɨnaafi icano, meneehicahi. Jaarunofaño Moocaani gaaja ɨfusucafetehi omoonɨnofañodɨ.

Aivo Uguubutɨno Cuumimɨnaa.

(Lc 10.13-15)

20 Jillɨ nooboro Jesu tɨcovauhi ɨhɨɨbaabo tuucuumijevɨ aivo sihidɨ ejeevano aatyɨmerafitɨno mityaco omoonɨhicau cuuminoco, tuucuumije miyamɨnaa iimitɨco ejeevesuutɨnoma iicaubo. 21 ¡Ɨdaasucaniji ɨɨjoho Corazin cuumi! ¡Ɨdaasucaniji ɨɨjoho Betsaida cuumi! Mɨɨro Tiro, Sidon icauno cuuminovɨ, amɨɨhaifeenevɨ eheetavocafetehinɨno mitya iheetavocafuturuva, sɨɨcɨje imitɨco jeevesucuujirumo. Jaamoro ɨɨfusucuujirumo ɨdaasu gaachehunoco ɨjɨcamaaimoro, bu baiguiijɨnoco ejeemere icano iimitɨco ejeevesucunoco ɨɨfusumo. 22 Jaarunofaño amɨɨhaico neehi: Ufucu jaadusufucu iicadɨ amɨɨhai aivo Tiro, Sidon icano miyamɨnaa janaanɨcɨvɨ mahaamɨcafeteji. 23 Jaanotɨ ɨɨjoho Capernau cuumi; ¿fɨne uujoho niquejefaño gañiiyɨcɨcafeteji, noonoro deesɨcɨnɨhi? Jaarunofaño guiinovɨro niitusucafeteji guijevemɨnaa iicahɨgovɨ. Mɨɨro Sodoma cuumivɨ ɨvɨ eheetavocafutuuno aatyɨmerafitɨno mitya iheetavocafuturuva, tuucuumi jisumihachutahiica icajirahi. 24 Jino amɨɨhaico neehi: Jaadusufucusumi aivo amɨɨhai Sodoma jiinɨjeo miyamɨnaa janaanɨcɨ momoonɨcafeteji.

Jesu Neehi: Tajaa Masaa. Jaamoro Majaguisɨ.

(Lc 10.21-22)

25 Tusumi Jesu Moocaanico nuuhi: Ɨco imehi, Moocaani niqueje Aivojɨɨbo, bu jiinɨjeo Aivojɨɨbo icano idiicaaboco. Jaanaa jiijegaajamɨnaaditɨ, bu jijeohesɨcɨnɨma iicameditɨ icano afatanɨnoco, jillɨ tɨcovo jeebɨɨba iicamocoro dɨhɨfusuhi. 26 Jɨɨhɨ, Guihi, ɨɨjoho tollɨ idiimogobadɨ.

27 Guihirubi uco paryɨ fanoovaco tahusefaño ficuuhi. Miyanotɨro aivo mɨɨhaiñooba Illico gaajatɨhi. Ɨdɨɨboro Caani gaajahi. Jaabadɨro Caanico mɨɨhaiñooba aivo gaajatɨhi. Ɨdɨɨboro Illi gaajahi, bu jaanoco jaatyoco Illi imeguehi agaajasunoco. 28 Tajaa masaa oono paryɨɨcɨno amɨɨhai amɨɨhai dudɨcamaajeneri, amɨɨhai fiisetaneri icano miniinovatomo, amɨɨhaico uujoho jaguisɨsuqui. 29 Magaayɨcɨ amɨɨhaico uujoho atajɨɨbanoco. Jaamoro uutɨ magaaja, ajaabɨcɨfifinoco, bu tajeebɨɨ ɨsɨɨcunoco icano. Jaamo amɨɨhai jeebɨɨco majaguisɨsujinoco mahatyɨmehi. 30 Uujoho amɨɨhaico atajɨɨbano, sihidɨ jeevatɨhi isatyo, bu amɨɨhaihallɨvɨ ificuuno aivo ijeevesutɨhi icano.

12

Ijɨɨbogomɨnaa Jaguisɨfucusumi Arrozbadɨ Ejeevano Trigo Noovataco Ɨcɨhi.

(Mr 2.23-28; Lc 6.1-5)

1 Toodɨhivɨ Jesu jaguisɨfucu basutafeenedɨ ɨgooboro feehicauhi. Jaanaaca ijɨɨbogomɨnaa ajeba aivuunegui tɨcovaumo trigo noovataco ɨɨcɨmoro ifayɨɨnoco amachumo. 2 Jaanoco fariseomɨ aatyɨmeumoro Jesuco nuuhi: Meecɨ, dijɨɨbogomɨnaa jaguisɨfucu eheetavusutatɨnoco dudɨcamaajeque eetavehi, noomoro.

3 Jaanegui diitoco nuubo: ¿Nacu amɨɨhai aamefaño memeecɨhicatɨhi safoono David inahabonɨmɨnaama aajebavausumi omoonɨunoco? 4 Mɨɨro Moocaani iijafaño ufuuboro machuubo jeecɨvo imimaahunoco, mɨɨjoho amachutatɨrunoco diibo, bu igataavomɨnaa icamo amachujitɨrunoco ɨdɨɨmoro sacerdotemɨ amachufinoco. 5 ¿Nacu bu Moise tajɨɨba aamefaño onoonoco memeecɨhicatɨhi, sacerdotemɨ Moocaani iijafaño jaguisɨfucu icarunaaca jaguisɨtɨmo iicanɨcɨnoco? Jaaruno imitɨ iicatɨnoco. 6 Mɨɨro amɨɨhaico neehi: Jineeri icano aivo toono Moocaani iija janaanɨcɨvɨ ejeevano. 7 Mɨɨro amɨɨhai magaajatɨhi Caatɨnɨhaame jino jillɨ eneejirunoco: Uujoho imeguehi mɨhɨdaasugonoco. Jaanotɨ asimɨco magaisiraicɨmoro mejeecɨvonoco imogotɨhi, onoonoco. Mɨɨro toonoco magaajaruva oono mɨllɨ imitɨco omoonɨtɨrumoco iimitɨ meneejitɨrahi. 8 Mɨɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo bu tollɨro jaguisɨfucuhallɨvɨ mityama icahi.

Ihuse Ifiigatyuubo.

(Mr 3.1-6; Lc 6.6-11)

9 Jaadɨ Jesu toonotɨ ufuubo sinagogajafaño jɨcafutuuhi. 10 Jahɨgo icaubo saafi miyamɨnaafi ihuse ifiigatyuubo. Jaanaa Jesuco siibadɨ iicanoco omoonɨnoco aatyɨmemere ɨɨfurumo toonohallɨtɨ diiboco imoonɨqui iimuguumoro diiboco dilluumo: ¿Naa, jaguisɨfucusumi iguihuvaabo buheesuco meheetavejirahi? noomoro.

11 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: ¿Nacu cajaatyo amɨɨhaitɨ saatoho amɨɨhai jooɨ oveja jaguisɨfucusumi jacohojɨfaño ihacuturuva mofoomoro mɨhɨcɨtejitɨrahi? 12 ¡Jaanotɨ mɨɨro miyamɨnaafi oveja janaanɨcɨ jaaducafetehi! Jaamaño jaguisɨfucusumi imino momoonɨnoco meheetavejirahi, 13 nooboro ihuse ifiigatyuuboco: Dihuseque fallirihicaru, nuubo. Jaanegui diibo ihuseque afalliricaruuneri tusumiro imituuhuse saanaagohuse iicabadɨ. 14 Jaasumiro ifariseomɨ ufuumoro iimaacasiuhi Jesuco iguijenɨqui.

Jesuditɨ Onoono.

15 Jaanoco Jesu agaajacɨuboro toonotɨ sihɨgovɨ fuubo. Jaabo sihidɨ miyamɨnaa bucasiuhi. Jaamo paryɨ iguihuvamoco Jesu buheesuuboro feehicauhi. 16 Jaaboro diitoco: Uujoho diibo iicanoco mɨɨco mɨjɨɨbeguedino, nooboro diitoco faguehicauhi. 17 Jillɨ icauno Moocaani iimaamɨnaafi Isaia jillɨ unuuno imiyacafetequi:

18 Jaanɨ tajeecɨvomɨnaafi uujoho ɨɨcɨɨbo. Jaaboco uujoho agaijɨɨboro diiberi imo imo iicaabo. Diibohallɨvɨ tagaijaco ficuji. Jaabo uujoho miyaaneri udugaacunoco cuumino miyamɨnaaco jɨɨbegueji. 19 Jaaruubo ñaaɨjitɨɨbo, coovadiinamaaijitɨɨbo icano. Mɨɨhaiñooba ihiimaaco guubujitɨhi cuumino jɨɨhaiñovɨ. 20 Aivo gañɨɨcafetejitɨno buiga mɨɨvɨ iquisivuruno, bu jaabadɨro jabacarurajitɨno cuugahuba jari ɨnɨfuturuno. Jarihiica iimi aivojɨco eheetavusunohachuta. 21 Jaadɨ naha jari paryɨ jiinɨje miyamɨnaa diibocoro esɨcɨnɨcuuji, unuuno.

Jesuco Ɨjɨ Mityama Icaabo Noomo.

(Mr 3.19-30; Lc 11.14-23; 12.10)

22 Jaanaaca Jesujaago sɨvaumo ihaallɨɨno aatyɨmetɨɨbo, ihiimaatɨɨbo icano, iimitɨno ɨjɨma iicauboco. Jaaboco Jesu buheesuuhi. Jaaneri atyɨmecuubo, bu iimaacuubo icano. 23 Jaaneri paryɨ miyamɨnaa ajabafiituumoro nuuhi: ¿Nacu fɨne jaanɨ David Iyaachi fɨne? noomoro.

24 Jaanoco fariseomɨ uguubuumoro nuuhi: Jillɨ jaanɨ iimitɨno ɨjɨmɨco buhɨ gañɨɨhicaabo, diito aivojɨɨbo Beelzebu mityariro, noomoro.

25 Tollɨ noomoro eesamaaiunoco Jesu agaajacɨuboro nuuhi: Sahaivojɨ minoocɨ udugaavonoro sanomɨro imoonɨcasiruva gueenene icatɨnoro goovano finɨjirumo. Jaabadɨro bu cuucuumihacho, bu sajamɨnaaro icano fahɨgovavɨ idugaavuruva gueenene icajitɨrahi. 26 Jaabadɨ ¿mɨllɨ bu Satanas ifiicoro buhɨgovɨ gañɨɨjirahi? Jaanotɨ jillɨ imoonɨruva, ¿mɨllɨ bu imitya gueenene icajirahi? 27 Mɨɨro amɨɨhai uco meneehicahi uujoho iimitɨno ɨjɨmɨco Beelzebu mityari buhɨ agañɨɨno meneehicahi; ¿Jaano bu tollɨ iicahachiijɨ, mɨɨjoho nacu oono amɨɨhai jɨɨbogomɨnaaco mityaco acɨhicahi diitoco buhɨ igañɨɨhicaqui? Jaamaño bu diito tollɨro omoonɨmaño imino gaajaveechuno amɨɨhai guiraano aivo mɨmɨtanoco. 28 Jaanotɨ naha uujoho imitɨno ɨjɨmɨco buhɨ gañɨɨhicahi Moocaani Gaija mityafeenedɨ. Jaamaño toono gaajasuhi Moocaani aivojɨ mitya amɨɨhaivɨ agasecuunoco.

29 ¿Mɨllɨ bu sifi esefaabo iijafaño ofooboro inehejeque dumɨtɨɨcɨjirahi itɨconɨ diiboco sisɨtɨɨboro? Jarihiica naha diiboco isisɨɨboro inehejeque dumɨtɨɨcɨjiruubo.

30 Jaamaño tajaagodɨ iicatɨmo tamɨnaa. Jaabadɨro bu tajaagovɨ mɨsɨvatɨmo buhɨgovɨro magavaracusuhi.

31 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Miyamɨnaaco paryɨ fanoova imitɨco unuuruno buusucafetejirahi. Jaanotɨ Moocaani Gaijaditɨ imitɨmo ihiimaano toono naha aivono ufucuro buusurajitɨhi. 32 Jaabadɨro bu cajaatyohacho uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubeditɨ imitɨno ihiimaaruno buusucafeteji. Jaanotɨ Moocaani Gaijaditɨ imitɨno ihiimaamoco toono aivo buusurajitɨhi jiijehallɨvɨ, bu ufucu siijehallɨvɨ icano.

Ɨmohoco Inoovatatɨro Magaajatahi.

(Lc 6.43-45)

33 Mɨɨro iimino ɨmoho, iiminocoro noovanɨcɨhi. Jaabadɨro bu iimitɨho iimitɨnocoro noovahi. Jaamaño ɨmohoco inoovatɨro magaajatahi. 34 ¡Jiinimomɨ cuumi mihicamo! ¿Mɨllɨ bu iiminoco mihiimaajirahi, imitɨmɨnaa mihicamo? Mɨɨro iijɨ iimaanɨcɨhi ijeebɨɨfaño agahafɨcɨnɨnotɨ. 35 Mɨɨro iimino miyamɨnaafi iiminocoro iimaanɨcɨhi iimino ijeebɨɨfaño iicanotɨ. Jaanotɨ bu iimitɨno miyamɨnaafi imitɨno iimaanɨcɨhi ijeebɨɨfaño iimitɨno iicamaño. 36 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Ufucu jaadusufucu iicadɨ, famooro magaajaji oono iminootɨno mihiimaahicanehejeque. 37 Mɨɨro dihiimaariro daaducafeteji, bu dihiimaariro imiibo, bu imitɨɨbo noocafeteji.

Imitɨno Miyamɨnaa Aatyɨmerafitɨno Mityaco Dilluhi.

(Mr 8.12; Lc 11.29-32)

38 Jaanegui Jesuco nuumo saatoho fariseomɨoto, bu Moise tajɨɨba gaajamɨnaaoto icamo: Gaajamɨnaafi, mɨɨhai mihimeguehi aatyɨmerafitɨno mityaco gaajabadɨ iicanoco edeetavonoco, noomoro.

39 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: Jeedɨ fɨne iimitɨno miyamɨnaa saafiicoro imiyaavogotatɨmo dilluhi aatyɨmerafitɨno mityaco gaajatabadɨ iicanoco; Jaaruno gaajata acɨrajitɨhi, ɨdɨɨnoro Moocaani iimaamɨnaafi Jonas gaajata acɨcafeteji. 40 Mɨɨro oono Jonas iguiraano taavaabo jeebɨɨfaño mifucucɨ, safucu cuujeo fucuva, bu mifucucɨ, safucu fucuo fucuva icano iicaubadɨro, bu tollɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo jiinɨje cɨɨdɨɨfaño icaji mifucucɨ, safucu icano cuujeo fucuva, bu mifucucɨ, safucu icano fucuo fucuva icano. 41 Jaadɨ Ninive cuumiri iicaumo jaadusufucusumi gañiiveji. Jino jisumio miyamɨnaaco udugaacudɨ. Jaamoro diito ɨdaasuno iicajihɨ diitoco oovɨcɨjimo; Mɨɨro Ninive miyamɨnaa iimitɨco ejeevesuumoro imino icauhi Moocaani jɨɨbogoco agalluunoco diitoco Jonas ɨjɨɨbuguusumi. Mɨɨro Jonas janaanɨcɨ uujoho iicaabo jino jimañeri icahi. 42 Tollɨro bu ufucu tehesino jiinɨje aivojɨgo gañiiveji jaadusufucusumi jino jisumio miyamɨnaa imitɨco emeecɨdɨ. Jaagoro diitoco ɨdaasuno iicajihɨgo oovɨcɨjigo; Mɨɨro diigo aivo tehesino jiinɨjetɨ saauhi, Salomon gaajaco uguubuvaugo. Mɨɨro Salomon janaanɨcɨvɨ uujoho iicaabo jino jimañeri icahi.

Iimitɨno Ɨjɨ Siino Uhuuminɨcɨno.

(Lc 11.24-26)

43 Mɨɨro iimitɨno ɨjɨ miyamɨnaafitɨ ihiinooboro foonɨcɨɨbo ifihigaimañehejedɨ ijaguisɨqui guiinooboro. Jaarunoco aatyɨmetɨɨboro siino esamaaifiibo: 44 Siino dojɨcuvɨro tahɨgotɨ asaahinɨhɨgo taajajaagovɨ uumiji, nooboro. Jaabo dojɨcuvɨro agaseebe miyamɨnaafi jeebɨɨco atyɨmefihi, iija sɨcaija, imibachucɨnɨja, iguijaacɨnɨjabadɨ iicaaboco. 45 Jaanegui ofooboro siino ɨcɨtefiibo sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno aivo diibo janaanɨcɨvɨ iimitɨno ɨjɨmɨco. Jaamoro paryɨ sahɨ diibofaño ofoomoro icatonɨcɨmo. Jaaneri diibo itɨconɨ iicauno janaanɨcɨ aivo imitɨno minifetefihi. Jaabadɨ icajimo jito iimitɨno miyamɨnaa.

Jesu Nahabomɨ, Seejɨ Icamo.

(Mr 3.31-35; Lc 8.19-21)

46 Jaabo Jesu miyamɨnaamahiica ihiimaaunaacarehiica gaseumo seejɨma inahabomɨ. Jaamo diiboma ihiimaaqui omoonɨumo jahisiro icauhi. 47 Jaanaa saatoho diiboco jɨɨbuguuhi: Diiseejɨ, bu dinahabomɨ icamo oono jahisi icahi. Jaamo ɨɨma iimaajirahi, noomoro.

48 Jaanegui diibo nuuhi diiboco tollɨ nooboro ɨjɨɨbuguuboco: ¿Mɨɨjoho taaseejɨ, mɨɨjoho tañahabomɨ? 49 nooboro ijɨɨbogomɨnaaco ɨtɨduuboro nuubo: Jito taaseejɨ, tañahabomɨ icano. 50 Mɨɨro cajaatyohacho Taacaani niquejefaño iicaabo iimogonoco omoonɨmo, diito naha tañagomɨ, tañahabomɨ, taaseejɨ icano, nooboro.

13

Basumɨnaafivɨ Ohoovɨcɨno.

(Mr 4.1-9; Lc 8.4-8)

1 Tufucu Jesu iihatɨ ihiinuuboro muuaijɨnivɨ casɨɨvutuuhi. 2 Jaanaa diibo cojɨvɨ sihidɨ miyamɨnaa iigaivuumo iijeuneguiiha Jesu meenegafaño ɨjɨcafutuuboro imuuaifaño casɨɨvutuuhi. Jaanaa imiyamɨnaa isiro fitafutuuhi, jiinɨgaibaahohallɨvɨ. 3 Jaaboro diitoco sihidɨ sinehejeque jɨɨbeguehicaubo siinovɨ oovɨcɨɨboro jillɨ nooboro: Basumɨnaafi fuuhi abasutuubo. 4 Jaabo basuuboro ufuuno samañoono jɨɨhaifaño aifuuhi. Jaarunoco joomɨ asaaumoro faayɨsujenɨuhi. 5 Jaanotɨ samañoono guiisihallɨvɨ aifuuhi, miyaadɨ jiinɨ achahaumañovɨ. Jaanoro goovano iinucuuno miyaadɨ ijiinɨje afaicuvautɨmaño. 6 Jaaruno nɨhɨba aachɨcɨuneri chuumucuuno abacocoovautɨmaño fiigatyuuno. 7 Jaanotɨ samañoono aifuuhi jarɨɨmɨhoonofeenevɨ. Jaano ijarɨɨmɨhoono toonohallɨvɨ ujusiuneri toono macanɨuhi. 8 Jaanotɨ samañoono iimino jiinɨjehallɨvɨ aifuuhi. Jaano ujusiunoro imino noovauhi; Jaano sagahaisaro ifiivuuno noovauhi ciendɨgaiva. Jaanotɨ sagahaisa noovauhi sesentadɨgaiva. Jaanotɨ sagahaisa noovauhi treintadɨgaiva icano. 9 Jinooco muguubu amɨɨhai nohojɨma mihicahachiijɨ, nooboro.

Mɨllɨtɨ Siinovɨ Oovɨcɨubo.

(Mr 4.10-12; Lc 8.9-10)

10 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa diibojaagovɨ asaaumoro diiboco dilluvauhi: ¿Collɨhiica miyamɨnaaco siinovɨ oovɨcɨɨboro dɨɨbeguehicahi? noomoro.

11 Jaanegui iimusuubo: Amɨɨhaico naha Moocaani niquejeo aivojɨ otoovonoco imino gaajasuhicahi. Jaanotɨ diito imino gaajajitɨrahi. 12 Mɨɨro sihidɨ icanoma iicaabo siino janaanɨcɨ acɨcafeteji, guiraanoma iicaqui. Jaanotɨ chahanoma iicaaboco ajashunogayɨ iicaruno dumɨtɨɨcɨcafeteji. 13 Tooneguiiha diitoco siinovɨ oovɨcɨɨboro jɨɨbeguehicahi, atyɨmecuurumo atyɨmetɨmobadɨ iicahicaneguiiha, bu guubucuurumo gaajahicatɨhi inohojɨma achahamobadɨ iicahicaneguiiha. 14 Jaamaño diitovɨ nijequevavano Moocaani iimaamɨnaafi Isaia unuuno:

Amɨɨhai fɨne muguubuji. Jaarumo magaajajitɨhi; Fɨne mahatyɨmejirahi. Jaarunoco mehesɨcɨnɨjitɨhi. 15 Amɨɨhai jeebɨɨno ucuhufunuutucumaño, imitɨno muguubuhicahi, bu ihaallɨɨno manihicɨnɨhi, ihaallɨɨneri atyɨmetɨmo iicaqui, bu inohojɨneri guubutɨmo iicaqui, bu ijeebɨɨri gaajatɨmo iicaqui. Jaamoro tajaagovɨ uumitɨmo uujoho ubuheesujiruneguiiha, unuuno.

16 Jaanotɨ naha imicani amɨɨhai mihicahi amɨɨhai aallɨɨneri mahatyɨmemaño, bu amɨɨhai nohojɨneri muguubumaño icano. 17 Mɨɨro jino miyanotɨro jino amɨɨhaico neehi: Ajashutɨmo Moocaani iimaamɨnaa, bu ajashutɨmo iimino miyamɨnaa icamo jino amɨɨhai mahatyɨmeneque atyɨmegueuhi, bu jino amɨɨhai muguubunoco guubuguuhi icano. Jaarumo guubuutɨmoro, bu aatyɨmetɨmoro guijevecuuhi.

Jesu Jɨɨbeguehi Basumɨnaafivɨ Ohoovɨcɨunoco.

(Mr 4.13-20; Lc 8.11-15)

18 Muguubu taca jino basumɨnaafivɨ ohoovɨcɨno jillɨ eneejirunoco. 19 Jino niqueje aivojɨ iijɨco guubucuurumo agaajatɨmo johono abasuuno jɨɨhaifaño aacotonobadɨ jeevahi. Mɨɨro ɨjɨ asaaboro ijeebɨɨfañotɨ ɨcɨcuuhi ijeebɨɨfaño jɨɨbogoco abasucuurunoco. 20 Jaanotɨ guiisihallɨvɨ aifuuno onoono oono jɨɨbogoco uguubumoro toonoco imo imo agaayɨcɨmo. 21 Jaaruno miyaadɨ abacocoovatɨmaño gueenene icatɨno. Mɨɨro diitovɨ nɨsu agasesumi, bu tobogohallɨtɨ ɨjɨɨhevesumi icano toonoco jeeveyɨɨcɨfimo. 22 Jaanotɨ jarɨɨmɨhoonofeenevɨ abasuuno onoono, oono jɨɨbogoco guubucuurumo sinehejejaagovɨro ijeebɨɨno iicamoro jijeo nehejeriro nɨjɨ nɨjɨ iicamaño nɨhɨbamɨ diitoco bañɨfihi. Jaano paryɨ jinehejere tojɨɨbogoco amacanɨsumaño diitofaño toonoco noovasutatɨno. 23 Jaanotɨ naha iimino jiinɨjehallɨvɨ abasucafutuuno, onoono jɨɨbogoco uguubumoro agaajamo diito imino onoovasumo. Jaamo saatoho jeevahi oono ciendɨyɨva sayɨ ifiivuuno onoovabadɨ. Jaanotɨ saatoho oono sesentadɨno onoovaubadɨ jeevahi, bu saatoho treintadɨno onoovaubadɨ icano.*

Trigofeenevɨ Iimitɨno Ñaavahu Iicanovɨ Ohoovɨcɨno.

24 Jaadɨ bu Jesu jino siino jɨɨbuguuhi siinovɨ ohoovɨcɨuboro: Niqueje aivojɨ jeevahi oono miyamɨnaafi iimino toogaiñooco ifaguifaño abasuunobadɨ. 25 Jaarunaaca paryɨ cɨgaumaaca diibo mɨnaafi ɨjɨcafutuuboro iimitɨno ñaavahuco abasujeuboro fuuhi. 26 Jaanaaca itrigo ifiivuunoro noovaunofeenetɨ, bu tollɨro toono iimitɨno ñaavahu fiivuuhi. 27 Jaanegui ijeecɨvomɨnaa ufuumoro abajaaboco nuutuuhi: Aivojɨɨbo mɨɨro faguifaño imino toogaiñooco basuuhi. ¿Cuucatɨ jana bu jino iimitɨno ñaavahu fiivehi? noomoro. 28 Jaanegui abajaabo nuuhi: Cajaanɨhacho tamɨnaafi tollɨ moonɨhi, nooboro. Jaanegui ijeecɨvomɨnaa nuuhi: ¿Diimeguehi mofoomoro toohibaijeque magaijucɨtonoco? noomoro. 29 Jaarunaaca diibo nuuhi: Chahano, toohibaijeque magaijucɨhɨgo, bu itrigohiibaimaryo magaijucɨjirahi, nooboro. 30 Jaafa sano fanoocɨro jusihi. Jaadɨ dudɨcamaajemɨnaaco tajɨɨbaji itɨconɨ toono iimitɨno ñaavahuco ihɨcɨqui, jaamoro faasɨhije isisɨqui cɨɨjɨgaifaño mɨjɨgasuqui. Jaadɨ itrigoco ɨɨcɨmoro tamachuta iijafaño toonoco ificuuqui, nooboro.

Mostaza Tooɨvɨ Ohoovɨcɨno.

(Mr 4.30-32; Lc 13.18-19)

31 Jaadɨ bu Jesu siino jillɨ ohoovɨcɨɨboro nuuhi: Niqueje aivojɨ jeevahi oono miyamɨnaafi ifaguifaño mostaza tooɨco abasuno iicanɨcɨbadɨ. 32 Mɨɨro jaagai paryɨ fanoova tooɨnoguiinovɨ sihajashugayɨ. Jaarugai ujusidɨ fahoova janaanɨcɨvɨ iminifotohoro ɨmohodɨho minifotonɨcɨhi. Jaaho aivo aajashutɨmaño joomɨ agahafomo asaamoro ihaafenevɨ iicuvanɨcɨhi, nooboro.

Levaduraguiijɨvɨ Ohoovɨcɨno.

(Lc 13.20-21)

33 Tollɨro bu siino jillɨ ohoovɨcɨuboro nuubo: Niqueje aivojɨ jeevahi oono gaigo levaduraco minoocɨ, sano icano oovodɨno harinaco ɨɨcɨgoro toonoma acaɨsenɨno toosɨhima imino acaɨsecafotonɨcɨno iicabadɨ.

Jesu Sano Oovɨcɨriro Eneehicauno.

(Mr 4.33-34)

34 Jesu jillɨ paryɨ miyamɨnaaco siinovɨ oovɨcɨɨboro jɨɨbeguehicauhi, siinovɨ oovɨcɨtɨɨboro jɨɨbeguehicautɨɨbo. 35 Jillɨ icauno Moocaani iimaamɨnaafi unuuboro acaatɨnɨuno imiyacafetequi:

Siinovɨ ohoovɨcɨnofeenedɨro iimaaji; Sɨɨcɨjetɨro Moocaani jiinɨjeque ifiivusunotɨro toovono iicanehejeque, nooboro.

Jesu Jɨɨbeguehi Iimitɨno Ñaavahuvɨ Ohoovɨcɨnoco.

36 Jaadɨ Jesu miyamɨnaaco agalluuboro jaahevɨ fuubojaago ijɨɨbogomɨnaa ifiitɨvuumoro diiboco dilluuhi: Mɨɨhaico dɨɨbogo oono iimitɨno ñaavahu faguifaño iicaneditɨ, noomoro.

37 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Mɨɨro iimino toogaiñooco abasuubo oono uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo. 38 Jaanotɨ fagui onoono jiinɨje. Jaanotɨ oono iimino toogaiño, onoono Moocaani aivojɨ seemetɨ onoono. Jaanotɨ iimitɨno ñaavahu onoono ɨjɨ seemeditɨ iicameditɨ onoono. 39 Jaanotɨ mɨnaafi iicaabo diibo ɨjɨ. Jaanotɨ ibasutaaco ɨɨcɨjino onoono ufucu jiinɨje ifinɨjinotɨ onoono. Jaanotɨ toono ibasutaaco ɨɨcɨjimo Moocaani toomomɨnaa. 40 Jaanotɨ oono iimitɨno ñaavahuco mɨhɨcɨmoro mɨjɨgasunɨcɨradɨ, bu tollɨro ufucu jiinɨje ifinɨdɨ icajino. 41 Jaasumi uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo itoomomɨnaaco tajɨɨbaji ihaivojɨfañotɨ inanɨqui oono sitaaco imitɨco ɨɨcɨsuhicamoco, bu imitɨco omoonɨhicamoco icano. 42 Jaamoco cɨɨjɨgaifaño gañɨɨjimo tahɨ ataacasijihɨgo, ɨdaasuno iicaneri igaiñonoco catɨrɨrɨ oojɨsujihɨgo. 43 Jaanotɨ Moocaani iimogonoco omoonɨhicamo nɨhɨba iicanɨcɨradɨ achɨcɨnɨji Moocaani aivojɨfaño. Amɨɨhai nohojɨma mihicahachiijɨ muguubu.

Nɨhɨbamɨ Jiinɨjefaño Toovono Iicanovɨ Ohoovɨcɨno.

44 Niqueje aivojɨ oono nɨhɨbamɨ toovono jiinɨjefaño afatanɨcɨnɨbadɨ jeevahi. Jaanoco saafi miyamɨnaafi aatyɨmeebere siino dojɨcuvɨro siino toonovɨro fatanɨnɨcɨhi. Jaaboro imo imo ofooboro paryɨ inehejeque anaajeebere toono nɨhɨbamɨri tomaño jiinɨjeque naajenɨcɨhi, fanooro tomañonɨhɨbamɨ diibediro iicaqui.

Perla Guiisiyɨ Sihidɨ Ijaadama Iicanovɨ Ohoovɨcɨno.

45 Bu tollɨro niqueje aivojɨ jeevahi naajemɨnaafi oono perla guiisiyɨ iimiyɨco guiinooboro ofoonɨcɨbadɨ. 46 Jaayɨco aatyɨmesumi ofooboro paryɨɨcɨno inehejeque anaajeebere tooneri tooyɨco naajenɨcɨhi.

Sinɨcuuhuvɨ Ohoovɨcɨno.

47 Jaabadɨro bu niqueje aivojɨ oono sinɨcuuhuco muuaifaño magañɨɨno faaboho taavaaboco ɨɨcɨnɨcɨno iicabadɨ jeevahi. 48 Jaano isinɨcuuhu agahafucuudɨ ifiicɨmɨnaa jiinɨgaibaahohallɨvɨ isi guiiyɨcɨnɨcɨhi. Jaadɨ ututuuvomoro itaavaco nanɨnɨcɨmo. Jaamoro iimifiimoco jɨiibaiñofaño ficunɨcɨmo. Jaamo iimitɨmoco buhɨ gañɨɨnɨcɨmo. 49 Jillɨ icajino ufucu jiinɨje ifinɨdɨ; Moocaani toomomɨnaa asaamoro dugaacujimo iimitɨmoco iimifiimofeenetɨ. 50 Jaamoro iimitɨmoco cɨɨjɨgaifaño gañɨɨjimo, tahɨgo ataacasijihɨgo, bu igaiñooco catɨrɨrɨ oojɨsujihɨgo icano.

Bohono Busumije, Eedeene Icano.

51 Jaaboro Jesu diitoco dilluuhi: ¿Naa paryɨ jinooco magaajahi? nooboro.

Jaanegui diito nuuhi: Jɨɨhɨ, noomoro.

52 Jaanegui nuubo: Mɨɨro Moise tajɨɨba gaajamɨnaafi imino niqueje aivojɨ jɨɨbogoco gaajacuubo. Jaabo iija abajaabobadɨ jeevahi. Mɨɨro toojamɨnaafi fanoocoro toojafaño iicanoco gaajahi. Jaabo ɨɨcɨjiruubo eedeeneque, bu bohonoco icano. Jaabadɨro diibo niqueje aivojɨ jɨɨbogoco agaajaabo jɨɨbeguejirahi Moise unuunoco, bu jisumi uujoho ihiimaanoco icano.

Jesu Nazarevɨ Icahi.

(Mr 6.1-6; Lc 4.16-30)

53 Jaadɨ Jesu siinovɨ oovɨcɨɨboro ɨjɨɨbeguehicaudɨ toonotɨ fuucuubo. 54 Jaabo ijiinɨjevɨ ɨfutuuhi. Jahɨgo paryɨ famaño sinagogajanofaño jɨɨbogooboro feehicaubo. Jaaneri miyamɨnaa ajabafiitomoro neehicauhi: ¿Cuucatɨ jaanɨ gaajahinɨhi jino jityɨgaba gaajaco? ¿Mɨllɨ jaabo jino sihidɨ ejeevanoonoco eetavehicahi? 55 Mɨɨro jaanɨ ɨmohobujene dudɨcamaajemɨnaafi achi, jaanotɨ seejɨ Maria icano. Jaanotɨ bu inahabomɨ Jacoobo onoobo, Jose, Simon, bu Juda icamo. 56 Mɨɨro bu inagomɨ mɨɨhaifeeneri icahicahi. ¿Cuucatɨ jana gaajaabo paryɨ jityɨgabajeque? noomoro.

57 Jaamaño diiboco miyaavuguutɨmo. Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Famoovaro Moocaani iimaamɨnaafico imino gaayɨcɨhicahi. Jaanotɨ ɨdɨɨmoro iicuumimɨnaa, bu iijamɨnaa icamo gaayɨcɨtɨhi, nooboro.

58 Jaamaño sihidɨ toonovɨ sihidɨ ejeevanehejeque eetavuutɨɨbo diito diiboco imiyaavuguutɨneguiiha.

14

Jua Nitɨmɨnaafi Guijeveque Ɨjɨɨbogono.

(Mr 6.14-29; Lc 9.7-9)

1 Tusumi Herode onoobo Galilea aivojɨɨbotɨ icauhi. Jaabo guubuuhi Jesuditɨ. 2 Jaaboro iicojɨri iicaumoco nuubo: Diiboro Jua Nitɨmɨnaafi siino ubuuheteebe guijevetɨ. Jaamaño jino sihidɨ ejeevano mityama icaabo, nooboro.

3 Mɨɨro diibo Herode Jua Nitɨmɨnaafico isisɨsuuboro cɨvojafaño ficusuuhi. Herodia onoogo inahabo Felipe taabaco unuuneguiiha. 4 Jaabo Jua Nitɨmɨnaafi Herodeque nuuhi: Diigoco taabavadino, nooboro.

5 Jaanegui Herode Juaco guijenɨujirahi. Jaaruubo miyamɨnaaco ñɨhicuguehicauhi; famooro miyamɨnaa: Juaco Moocaani iimaamɨnaafi, noomoro eneehicaunotɨ. 6 Jaanaa ifiivu ficabavɨ ɨɨfutusumi jɨɨbaimoco Herode eheetavuuhɨgo Herodia aicɨgai diibo ucuuhuvaumo ɨmegavɨ gahaseguere fuuhi. Jaanoco aivo Iherode sihidɨ iimuguubo. 7 Jaaboro diigoco Moocaanifañodɨ unuuboro acɨguubo fanooco conoocohacho diigo idilluguunoco. 8 Jaanegui diigo seejɨ diigoco afajɨɨnɨubadɨ, ufuugoro Herodeque nuutuuhi: Uco butajefaño Jua Nitɨmɨnaafi nigaɨco daacɨ, noogoro.

9 Jillɨ unuuno diibo aivojɨɨbo Herodeque sihidɨ ɨdaasuvusuuhi. Jaarunofaño Moocaani momofañodɨ unuucuumaño, bu diibo cojɨri iicaumo jaanoco uguubucuumaño icano, tajɨɨbaubo ihacɨqui. 10 Jaanegui tajɨɨbaubo Jua nigaɨco iquitɨcɨqui cɨvojafaño icauboco. 11 Jaayɨco ɨsɨvaumoro tobagocajaco acɨvauhi. Jaanoco bu diigo seejɨco acɨtuuhi.

12 Jaanoco ijɨɨbogomɨnaa uguubuumoro Jua Nitɨmɨnaafi ifiico asatyumoro cɨɨjeuhi. Jaadɨ ufuumoro Jesuco jɨɨbugutuumo.

Jesu Cinco Mildɨmoco Machusuhi.

(Mr 6.30-44; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)

13 Jaanoco Jesu uguubuuboro iinoro sihɨgovɨ tehesino fuuhi meenegari. Jaarunoco miyamɨnaa agaajacɨumoro cuuminotɨ diiboco bucasiuhi isidɨ. 14 Jaanaa Jesu imeenegatɨ ihiinuuhɨgo atyɨmeuhi sihidɨ miyamɨnaa iicaunoco. Jaaboro diitoco ɨdaasuguubo. Jaaboro iguihuvama iicamoco diibojaa ɨsɨvamoco buheesuhicaubo. 15 Jaanaa iijɨcuunegui ijɨɨbogomɨnaa diibojaa asaaumoro diiboco noovauhi: Aivo mihiijɨcuuhi, bu mɨɨhaiñooba jimañeri chahahi. Jaanegui miyamɨnaaco galluucu ofoomoro cuuminotɨ maahunoco anaajemere imachuqui, noomoro.

16 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Mɨllɨ bu feejirumo amɨɨhai mahacɨ imachuqui, nooboro.

17 Jaanegui diito nuuhi: Mɨɨro mɨɨhaima chahano, ɨdɨɨnoro jino sahusedɨbava momaahuno, bu miimɨsiicɨro taavaabomɨsi icano, noomoro.

18 Jaanegui Jesu nuuhi: Juu tajaa mɨsɨva, nooboro.

19 Jaaboro miyamɨnaaco tajɨɨbaubo ñaavahuhallɨvɨ icasɨɨcamaaiqui. Jaaboro ihusefaño ɨcɨubo toono sahusedɨbava imaahunoco, bu itaavaabomɨsico icano. Jaaboro niquejeque emeecɨuboro Moocaanico toonohallɨvɨ iimuuboro toonoco iquisicuuboro ijɨɨbogomɨnaaco acɨubo. Jaanoco diito imiyamɨnaama ɨfuuhi. 20 Jaanoco famooro amachuumoro tuvauhi. Jaano atyuuvoco ananɨumo gahafusuuhi jɨiibaiñooco fahuseecɨ motɨhaitɨ siino miibaicɨ ɨdɨɨno. 21 Jaanoco amachuumo cinco mildɨmou sano gaifiimɨro. Jaanotɨ gaigoomɨ, bu seeme icano oovarautɨhi.

Jesu Nɨfaihuhallɨdɨ Ɨguehi.

(Mr 6.45-52; Jn 6.16-21)

22 Jaaboro Jesu ijɨɨbogomɨnaaco imeenegafaño ɨjɨcuuboro galluuhi ihɨmega oonogoomuuaivɨ ifeequi, diibo miyamɨnaaco ifitacuunohachuta. 23 Jaadɨ diitoco ifitacuuboro Jesu fuuhi ifabaɨ nigacɨvɨ Moocaanima ihiimaaqui. Jaadɨ mihiijɨcuunaaca Jesu tahɨ iinoro icauhi. 24 Jaanaaca imeenegafeene muuairi icaunaaca sefano guibuhuba guibuhicauhi togahallɨvɨ. 25 Jaanaaca Jesu cuujetavɨ jari diitojaagovɨ saauhi, nɨfaihuhallɨdɨ ɨgooboro. 26 Jaaboco ijɨɨbogomɨnaa nɨfaihuhallɨdɨ ɨgooboro asaaunoco aatyɨmeumoro gaihivuumo iigutuumoro: ¡Ajaanɨ ɨjɨ! noomoro.

27 Jaarunofaño Jesu diitoco nuuhi: Mequehecu mihiguetedino, uujoho, nooboro.

28 Jaanegui Pedro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, miyaano ɨɨjoho idiicahachiijɨ taca, tajɨɨba bu uujoho dijaa saaqui nɨfaihuhallɨdɨ ɨgooboro, nooboro.

29 Jii, disaa taca, nooboro. Jaanegui Pedro imeenegatɨ iniituuboro tɨcovauhi nɨfaihuhallɨdɨ ɨɨguubo Jesujaagovɨ ifeequi. 30 Jaarunaaca guibuhuba sefano iguibuunoco aatyɨmeuboro igutuubo. Jaasumiro tɨcovaubo inɨfaihufaño iniituubo. Jaanegui gaihivuubo: ¡Aivojɨɨbo, uco taajasu! nooboro.

31 Jaasumiro Jesu diiboco ihusetɨ iguiiyɨcɨuuboro diiboco nuuhi: ¡Ajashucani dimiyaavogo! ¿Collɨhi miyaavogotɨhi? nooboro.

32 Jaadɨ diitɨsi imeenegafaño ɨjɨcafutuusumiro iguibuhuba llɨɨvɨuhi. 33 Jaanegui imeenegafaño iicaumo Jesuguiino ememuɨɨvuumoro nuuhi: Miyaano ɨɨjoho Moocaani Achi, noomoro.

Jesu Iguihuvamoco Buheesuhi Genesarevɨ.

(Mr 6.53-56)

34 Jaamo imuuaico afatyuudɨ ɨɨfutuumo Genesare jiinɨjevɨ. 35 Jaanaa toojiinɨjeo miyamɨnaa Jesu iicaunoco agaajacɨumoro paryɨ toojiinɨjeri jɨɨbohocasiumo. Jaamoro Jesujaagovɨ sɨvaumo paryɨ iguihuvamehejeque. 36 Jaamoro diiboco dilluhicaumo jillɨ igaachehujɨniba nijequegayɨco idudɨɨcɨtequi. Jaanoco paryɨ famooro ududɨɨcɨudɨmo buheeuhi.

15

Miyamɨnaaco Ɨmɨhɨninɨsuno.

(Mr 7.1-23)

1 Jaadɨ fariseomɨtɨ saatoho, bu caatɨnɨmɨnaa icamo Jerusale cuumitɨ asaaumoro Jesuco dilluvauhi: 2 ¿Mɨllɨtɨ dijɨɨbogomɨnaa moheedetemɨhai jeevamaaje iicabadɨ moonɨtɨhi? Mɨɨro momoonɨnɨcɨbadɨ moonɨtɨmoro ihuseneque nitamaaitɨmoro machuhicahi, noomoro.

3 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: ¿Mɨllɨtɨ bu jana amɨɨhai Moocaani tajɨɨbaco mejeevesumoro amɨɨhai jeevamaajequere momoonɨhicahi? 4 Mɨɨro Moocaani jillɨ nuuhi: Diicaani, diiseejɨ icamoco bocɨgo. Jaanotɨ caanico, seejɨco icano imitɨno onoomo iguijevequi, nooboro. 5 Jaaruno icanaaca amɨɨhai meneehicahi jillɨ, mɨɨno caanico, bu mɨɨno seejɨco icano meneejirahi: Ɨco acɨjitɨhi: Mɨɨro paryɨ tañehejeque uujoho Moocaanico ɨjɨbaicuuno, noomoro. 6 Jaamaño tollɨ onoomo caanimɨco, jinehejebaco acɨhicacuutɨhi. Jillɨ momoonɨmaño Moocaani tajɨɨbaco jihovonobadɨ momoonɨhicahi. Amɨɨhai jeevamaajequere moonɨmoro mihicamaño. 7 Amɨɨhai bañɨfiiramɨnaa mihicamo. Mɨɨro miyaanoco nuubo Moocaani iimaamɨnaafi Isaia jillɨ nooboro acaatɨnɨusumi:

8 Jiicuumi uco jillɨ tɨcovono iijɨriro bocɨguehicahi. Jaarumo jeebɨɨno uuditɨ tehesino icahi. 9 Jillɨ sɨcamañovɨ iigaivomoro uco imehicahi. Jillɨ amɨɨhai jɨɨbogono, tɨcovono miyamɨnaa jɨɨbogonoro iicamaño, nooboro.

10 Jaadɨ Jesu miyamɨnaaco ocoovauboro nuuhi: Jinooco muguubumoro imino magaaja: 11 Mɨɨro miyamɨnaafi iijɨri ɨjɨcafotono diiboco mɨhɨninɨtɨhi. Jaanotɨ naha iijɨfañotɨ asaano diiboco mɨhɨninɨhi, nooboro.

12 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa asaaumoro diiboco nuuhi: Mee, fariseomɨ ɨɨjoho tollɨ onoonoco uguubumoro aiveguehi, noomoro.

13 Jaaneguiiha diitoco iimusuubo: Guihirubi niquejefaño iicaabo abasutɨhoco paryɨ ibacoconomaryo agaijuyɨcɨɨboro gañɨɨjiibo. 14 Jaafa tahɨ iimaamo jillɨ ihaallɨɨnoma chahamo, bu sita ihaallɨɨnoma achahamoco sɨɨguehicahi. Mɨɨro ihaallɨɨnoma achahaabo sifiico isɨɨguruva faamɨsicɨro ifahojɨfaño aquetejirahi, nooboro.

15 Jaaneguiiha Pedro Jesuco nuuhi: Toono tollɨ odoovɨcɨnoco mɨɨhaico dɨɨbogo, nooboro.

16 Jaanegui Jesu iimusuuhi: ¿Nacu buunajɨ amɨɨhai tollɨro magaajatɨhi? 17 Mɨɨro paryɨ miyamɨnaa iijɨri ɨjɨcafotono moobafaño feehi. Jaadɨ mofiitɨ inoonɨcɨno. 18 Jaanotɨ naha miyamɨnaafi iijɨfañotɨ asaano diiboco mɨhɨninɨhi, ijeebɨɨfañotɨ asaamaño. 19 Mɨɨro ijeebɨɨfañotɨ iimitɨnoono esamaajene saanɨcɨhi, bu gaicaauneheje, bu gaigoomɨco ɨɨcɨmoro ejeevesuneheje, bu gaigoomɨma imitɨnoono iicaneheje, bu nanivaneheje, bu bañɨfiiraneheje, bu sitaaditɨ sɨcamaño jɨɨbogoneheje icano. 20 Jineheje naha miyamɨnaafico mɨhɨninɨhi. Jaanotɨ nitamaajehene moonɨco eetavotɨmo amachuno miyamɨnaaco mɨhɨninɨtɨhi.

Siijiinɨjeo Miyamɨnaago Jesuco Imiyaavuguumo.

(Mr 7.24-30)

21 Jaadɨ Jesu toonotɨ ihiinuuboro fuuhi Tiro, Sidon icano jiinɨjejaagovɨ. 22 Jaanaaca Canaan jiinɨje miyamɨnaago toojiinɨjeri iicaugo saauhi Jesujaago coovadiicɨnɨgoro: ¡Aivojɨɨbo, David Iyaachi, uco dɨdaasugo! Aicɨgai iimitɨno ɨjɨma icago sihidɨ ɨdaasuno icahicahi, noogoro.

23 Jaarunaa Jesu diigo ajashunoba iimusuutɨhi. Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa asaaumoro diiboco nuuhi: Ajaamoco gallu gañuhusuno modojɨcutɨ coovadiicɨnɨgoro saago, noomoro.

24 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Moocaani uco Israel cuumimɨnaa ovejamɨ ɨmɨtamobadɨ iicamojaagovɨro galluuhi, nooboro.

25 Jaarunofaño diigo asaaugoro diiboguiino ememuɨɨvovaugoro diiboco nuuhi: ¡Aivojɨɨbo, uco daamusu, noogoro!

26 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Imijitɨruno iseeme machutaaco udumɨtɨɨcɨmoro jɨcumɨco aacɨno, nooboro.

27 Jaarunofaño diigo nuuhi: Miyaano Aivojɨɨbo; Jaarunofaño jɨcumɨ machufihi iguiinotɨ ihabajato amachuno suuvɨco, noogoro.

28 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Gaigo, guiraacani dimiyaavogo. Jaafa ɨɨjoho idiimogobadɨ icano, nooboro. Jaanoco tollɨ diibo unuuno tɨcovovɨro diigo aicɨgai buheeteuhi.

Jesu Buheesuhi Ajashutɨmo Iguihuvanoma Iicamoco.

29 Jaadɨ Jesu toonotɨ ihiinuuboro ufuubo fatyuuhi Galilea muuaijɨnidɨ. Jaadɨ ifabaɨhallɨvɨ ufuuboro casɨɨvutuuhi. 30 Jaabojaago sihidɨ miyamɨnaa ufuumoro ɨfutuuhi diibo iicauhɨgo. Jaamoro diibojaago sihidɨ sɨvahicauhi ɨɨgotɨmehejeque, bu ihaallɨɨno aatyɨmetɨmehejeque, bu ihiimaatɨmehejeque, bu imitɨno ihusene iicamehejeque icano, bu sihidɨ saatoho iguihuvamenejeque icano. Jaamoco buheesuhicaubo. 31 Jaaneri miyamɨnaa sihidɨ jabafiitehicauhi ihiimaahicautɨmeheje ihiimaauneri, bu imitɨno ihusene iicaumeheje imino ihusenema iicacuuneri, bu ɨɨguehicautɨmehejeque ɨɨgucuuneri, bu ihaallɨɨno aatyɨmeutɨmeheje aatyɨmecuuneri icano. Jaamoro tɨcovaumo Moocaanico Israel cuumi Dios icaaboco, iimomo.

Jesu Machusuhi Cuatro Mildɨ Miyamɨnaaco.

(Mr 8.1-10)

32 Jaadɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaaco ucuuhuvauboro diitoco nuuhi: Jito miyamɨnaaco ɨdaasuguehi. Mɨɨro jino mifucucɨ, safucu icano icacuumo uuma jinoovɨ. Jaamo amachujirunobama chahacuuhi. Jaanegui imogotɨhi machutɨmoco iijanojaago agalluunoco ofoomo jɨɨhaivɨ nacatejirahi, nooboro.

33 Jaaneguiiha ijɨɨbogomɨnaa diiboco nuuhi: ¿Cuucatɨ bu mɨllɨ mɨhɨcɨjirahi jino mɨɨhaiñooba iijano achahahɨgo mihicamo jityɨgaba miyamɨnaa iicamoco mutuvasuqui? noomoro.

34 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: ¿Nacu mɨnoodɨno amɨɨhai machutaano icahi? nooboro.

Jaanegui diito nuuhi: Sahuse juugahusetɨ minoocɨ ɨdɨɨnoro momaahugayɨno icahi, bu ajashuno motaavagayɨ iicanoro, noomoro.

35 Jaanegui tajɨɨbaubo imiyamɨnaa jiinɨjehallɨvɨ icasɨɨcamaaiqui. 36 Jaadɨ toono sahuse juugahusetɨ minoocɨ, bu itaavagayɨ icanoco ihusefaño agaayɨcɨuboro toonohallɨvɨ Moocaanico graciaco acɨuhi. Jaadɨ toonoco iquisicuuboro ijɨɨbogomɨnaaco acɨuhi. Jaanoco diito imiyamɨnaama ɨfuuhi. 37 Jaanoco paryɨ famooro amachuumoro imino tuvauhi. Jaadɨ ihatyuuvoco ananɨumo gahafusuuhi sahuse bu juugahusetɨ miibaicɨ ɨdɨɨno jɨiibaiñooco. 38 Jaanoco amachuumo cuatro mildɨmo gaifiimɨu. Jaano gaigoomɨ, bu seeme icamo oovorautɨhi. 39 Jaadɨ Jesu diitoco ifitacuuboro meenegafaño ɨjɨcafutuuboro fuuhi Magdala onoocuumi jiinɨjejaagovɨ.

16

Fariseomɨ, Bu Saduceomɨ Icamo Aatyɨmeratatɨno Eetavoco Tajɨɨbahi.

1 Jahɨgo fariseomɨ, bu saduceomɨ icamo fuuhi Jesuco emeecɨtuumo. Jaamoro diiboco ɨɨfurumo iimitɨnofaño igañɨɨsuqui dilluuhi: Mɨɨhaico niquejefañoono aatyɨmeratatɨnoco dɨhɨfusu, noomoro.

2 Jaanegui diibo diitoco iimusuuhi: Iijɨcuuvɨ niqueje tɨfaiño iicasumi amɨɨhai: Aiguejitɨno mɨɨro oono niqueje tɨfaihi, meneefihi. 3 Jaabadɨro bu fucuro meneefihi: Jaachiijɨ imijitɨfucu, mɨɨro oono niqueje tɨfaiño niijama icahi, noomoro. Bañɨfiiramɨnaa mihicamo, amɨɨhai magaajahi niquejeque memeecɨmoro aiguejino, bu aiguejitɨno icano monoonoco. Jaarunaa magaajatɨhi mɨllɨ jisumio miyamɨnaa imitɨ eheetavoneheje ɨjɨɨbugurunoco. 4 Jaamo jito iimitɨno miyamɨnaa sanofañoro imiyaavogonofaño iicatatɨmo, dilluhicahi aatyɨmeratatɨneheje eetavoco. Jaarumoco acɨrajitɨno ɨvɨ ɨdɨɨnoro Jonas gaajataro ɨfusucafeteji, nooboro diitoco ejeevesuuboro fuubo.

Fariseomɨ Juurisutaguiijɨ.

(Mr 8.14-21)

5 Jaanaa onoogoobavɨ afatyumo ijɨɨbogomɨnaa jabajeeveuhi pan añɨmɨnaa maahuco asatyujirumo. 6 Jaanaa Jesu diitoco nuuhi: Magaihuɨnɨ fariseomɨ, bu saduceomɨ icamo juurisutaguiijɨnotɨ, nooboro.

7 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa noocasiuhi: Añɨmɨnaa maahunoco mɨsɨvatɨneguiiha ollɨ noobo, noomoro.

8 Jaanoco Jesu agaajacɨuboro diitoco nuuhi: ¿Collɨhi maahunoma machahanoco monoocasihi? Ajashucani amɨɨhai miyaavogo. 9 ¿Nacu magaajatɨhi, mehesɨcɨnɨcuutɨhi oono cinco mildɨmoco sahusedɨbavariro amachusunoco, bu ihatyuuvoco mɨnoodɨbaiva jɨiibaiñooco magahafusuunoco icano? 10 ¿Bu mehesɨcɨnɨtɨhi sahuse juugahusetɨ miibaacɨ ɨdɨɨneri cuatro mildɨmoco amachusunoco, bu ihatyuuvoco mɨnoodɨbaiva jɨiibaiñooco magahafusuunoco icano? 11 ¿Jaamo bu mɨllɨtɨ amɨɨhai magaajacɨtɨhi uujoho machutaatɨ onootɨnoco oono fariseomɨ, bu saduceomɨ icamo juurisutaguiijɨtɨ onoonoco?

12 Jaaneri jari gaajaumo Jesu diitoco añɨmɨnaa maahuno juurisutaguiijɨtɨ unuutɨnoco, ɨvɨ jillɨ fariseomɨ, bu saduceomɨ icamo jɨɨbogotɨ mihigui unuunoco.

Jesu, Diibo Cristo Asaaujiibo Iicanoco Unuuno.

(Mr 8.27-30; Lc 9.18-21)

13 Jaanaa Jesu Cesarea de Filipo onoocuumi jiinɨjevɨ ɨɨfutuudɨ ijɨɨbogomɨnaaco dilluubo: ¿Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubeditɨ, ¿nacu mɨllɨ miyamɨnaa uuditɨ neehicamo? nooboro.

14 Jaanegui diito nuuhi: Saatoho: Jua Nitɨmɨnaafi, neehicahi. Jaanotɨ saatoho: Elia, neehicahi. Jaanotɨ bu saatoho: Jeremia, neehicahi. Jaanotɨ saatoho: Cajaanɨhacho sɨɨcɨjeototɨ Moocaani iimaamɨnaaɨvɨoobo, neehicahi, noomoro.

15 Jaanegui diitoco nuubo: Jaanaa amɨɨhai, ¿mɨɨjoho uujoho iicanoco meneehicahi? nooboro.

16 Jaanegui Simon Pedro diiboco nuuhi: Ɨɨjoho Cristo Moocaani iicaabo Seemene, nooboro.

17 Jaaneguiiha Jesu diiboco iimusuuhi: Imicani diicahi ɨɨjoho Simon Jona achi idiicaabo. Mɨɨro cajaanɨ miyamɨnaafi ɨco jinooco gaajasutɨhi ɨdɨɨboro Guihirubi niquejefaño iicaabo. 18 Jaaneguiiha uujoho ɨco jino Pedrotɨ momonɨhi, guiisiyɨ eneejiruno. Jaaba jiba guiisibahallɨvɨ uujoho taajaco eetaveji. Jaajaco guijeve mitya icaruno guiinonɨjitɨhi. 19 Ɨco uujoho jino niqueje llaveneque acɨji. Jaabo ɨɨjoho jiijehallɨvɨ isisɨno, bu niquejefaño sisɨcafetejino. Jaanotɨ jiijehallɨvɨ isinaayuno, bu niquejefaño sinaayucafetejino, nooboro.

20 Jaadɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaaco faguuhi diibo Cristo iicanoco mɨɨhaiñoobaco jɨɨbogotɨmo iicaqui.

Jesu Iguijevejinoco Jɨɨbeguehi.

(Mr 8.31–9.1; Lc 9.22-27)

21 Tusumi Jesu tɨconɨuhi ijɨɨbogomɨnaaco agaajasuubo Jerusalevɨ ofooboco quillahuto, bu sacerdotemɨ aivojɨto, bu caatɨnɨmɨnaa icamo diiboco sihidɨ ɨdaasuno omoonɨujinoco: Uco gaicaausujimo. Jaaruubo mifucucɨ, safucu icanotɨ siino buheeteji, nooboro. 22 Jaaneguiiha Pedro sihɨ Jesuco asatyuuboro ɨɨbauhi: Jaanova Moocaani ɨco tollɨ moonɨsujitɨrahi, tollɨ icatɨɨbo diicaqui, nooboro.

23 Jaarunaaca Jesu dojɨcuvɨro acajebeveuboro Pedroco nuuhi: Uutɨ buhɨgovɨ minifoto ɨɨjoho ɨjɨ idiicaabo. Fɨne, ɨɨjoho uco acasivusuno. Dihesamaaje Moocaani esamaajebadɨ icatɨhi. Jillɨ miyamɨnaa esamaajebadɨro jeevahi, nooboro.

24 Saatoho ijɨɨbogomɨnaaco nuubo: Cajaatyohacho tadyojɨcutɨ asaagomo ifiico ajabajevemere tadyojɨcutɨ isaaqui ifiico ɨdaasuno omoonɨsujinoco iguitɨmo.* 25 Mɨɨro ifiico agaijɨmo ifiico mɨtasuji. Jaanotɨ naha tahallɨtɨ ifiico ɨmɨtasumo ifiico taajasuji. 26 Mɨɨro saafi miyamɨnaafi paryɨ jiinɨje busumijeque gaayɨcɨruubo. Jaaruubo ijeebɨɨco ɨmɨtasuruva, ¿nacu mɨllɨtɨ imijiruno? ¿Nacu mɨnoodɨno fɨne miyamɨnaafi ijeebɨɨco itaajasuqui jaadujirahi? 27 Mɨɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo saaji Caani ovosɨɨma, bu itoomomɨnaama icano. Jaasumi paryɨ famoovaaco itɨcovocɨvɨ jaadujiibo omoonɨhicanehejeque. 28 Miyanotɨro neehi: Jino iicamotɨ saatoho guijevejitɨhi uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo ihaivojɨri asaaboco aatyɨmetɨmoro, nooboro.

17

Jesu Ihaivojɨri Asaauno.

(Mr 9.2-13; Lc 9.28-36)

1 Toonobuunatɨ sajaguisɨ nijequetɨ Jesu ɨcɨuhi Pedroco, bu Jacooboco, bu diibo Jacoobo nahabo Jua icamoco. Jaaboro diitomaryo fuuhi aivo acaamovobaɨ nijequevɨ. 2 Jaabaɨ nijequevɨ diito ɨmefeenevɨ ifi siibadɨ minifutuuhi. Ihɨme arɨcuno minifutuuhi nɨhɨbaco memeecɨbadɨ, bu igaachehu seseene minifutuuhi nɨhɨba aachɨcɨbadɨ. 3 Jaanaa diibo uufocovɨ atyɨmeumo Moise, Elia icamɨsi Jesuma iimaamɨsico.

4 Jaaneguiiha Pedro Jesuco nuuhi: Aivojɨɨbo, imicani jimañovɨ mihicano. Idiimogohachiijɨ masɨɨ nɨjeganoco migaacɨ, saga ɨdɨɨno meheetavequi, ɨɨdi saga, Moisedi saga, Eliadi saga icano.

5 Jaanaaca Pedro tollɨ nuunaaca diitoco aimuufai mibaacuuhi. Jaano ihaimuufaifañotɨ guubuvusuuno: Jaanɨ Taseemene agaijɨɨbo. Diibo onoonoco muguubunɨcɨ, unuuno.

6 Jaanoco uguubuumoro ijɨɨbogomɨnaa jiinɨjehallɨvɨ javucamaaiumo sihidɨ iguituumoro.

7 Jaanegui Jesu asaauboro diitoco ududɨɨcɨuboro nuuhi: Magañiivo mihiguetedino, nooboro.

8 Jaadɨ siino emeecɨurumo mɨɨhaiñoobaco atyɨmecɨutɨhi ɨdɨɨboro Jesu icauhi.

9 Jaamoco tobaɨtɨ iniituhɨgo Jesu faguuhi: Jino mahatyɨmeneque mɨɨhaiñoobaco mɨjɨɨbeguedino jari uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo iguijeveebe siino ubuheetedɨ, nooboro.

10 Jaanegui diito diiboco dilluuhi: ¿Mɨllɨtɨ jana bu caatɨnɨmɨnaa nuuhi: Elia itɨconɨ saaji, neehicahi? noomoro.

11 Jaanegui Jesu iimusuuhi: Jɨɨhɨ, miyaano Elia itɨconɨ saaji. Jaaboro paryɨ fanoovaaco imibachujiibo. 12 Jaarunofaño amɨɨhaico uujoho jino neehi Elia saahinɨcuhi. Jaaruuboco gaajacɨhinɨtɨmo. Jaamoro diiboco jillɨ iimogobadɨ moonɨhinɨmo. Jaabadɨro bu uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo diito usetɨ ɨdaasuno icaji, nooboro.

13 Jaanotɨ ijɨɨbogomɨnaa esafutuuhi Jua Nitɨmɨnaafiditɨ Jesu unuunoco.

Jesu Buheesuuhi Sɨcafefi Ɨjɨma Iicauboco.

(Mr 9.14-29; Lc 9.37-43)

14 Jaadɨ miyamɨnaa iicauhɨgo ɨɨfutuumaaca saafi miyamɨnaafi asaauboro Jesuguiino ememuɨɨvuuboro nuuhi: 15 Aivojɨɨbo, taseemeneque dɨdaasugo, ɨdaasuno icahicaabo imimañobatɨ ochoomooboro, fiiva foova cɨɨjɨgaifaño aquetehicaabo, bu teehifaño aquetehicaabo icano. 16 Jaaboco jino dijɨɨbogomɨnaajaago sɨvarahi. Jaarumo diiboco buheesutɨhi, nooboro.

17 Jaanegui Jesu iimusuuhi: Ɨɨ jeedɨ fɨne imiyaavogotɨno miyamɨnaa jito iimitɨmo, ¿mɨhachuta fɨne amɨɨhaico jaabɨcɨɨboro icaji? nooboro diiboco: Juugavɨ daachico sɨva, nuuhi.

18 Jaaboro Jesu iimitɨno ɨjɨco ɨhɨɨbauboro diibeditɨ iinusuuhi. Jaasumiro diibo isɨcafefi buheetecuuhi.

19 Jaadɨ ijɨɨbogomɨnaa ijeevadɨ Jesuma ihiimaaumoro diiboco dilluuhi: ¿Mɨllɨtɨ jana mɨɨhai diibo imitɨno ɨjɨco buhɨ magañɨɨtɨhi? noomoro.

20-21 Jaanegui diitoco Jesu nuuhi: Amɨɨhai miyaavogo aajashumaño. Miyanotɨro amɨɨhaico neehi, amɨɨhai miyaavogo mostaza noovata tooɨgayɨdɨno iicaruva jigajɨco meneejirahi: Jinootɨ sihɨgovɨ deene, noomoro. Jaaneri sihɨgovɨ jeenejiruno. ¿Conooba amɨɨhaidi sihidɨ jeevajitɨrahi miyaano miyaavogoma mihicaruva?*

Jesu Iguijevejinoco Siino Ɨjɨɨbogono.

(Mr 9.30-32; Lc 9.43-45)

22 Jaanobuunatɨ Galilea jiinɨjeri saamo ɨgomoro efeehicauhɨgo Jesu diitoco nuuhi: Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo miyamɨnaa usefaño acɨcafeteji. 23 Jaamo uco gaicaauji. Jaaruubo mifucucɨ, safucu ɨdɨɨnotɨ siino buheeteji, nooboro. Jaanoco uguubuumoro sihidɨ ɨdaasuvuumo.

Templojaguiiha Impuestoco Ajaadusuno.

24 Jaanaa Jesu ijɨɨbogomɨnaama Capernau cuumivɨ ɨɨfutuunaaca templojaguiiha impuestoco ajaadusuhicaumo Pedrojaago ufuumoro diiboco dilluuhi: ¿Amɨɨhai jɨɨbogomɨnaafi templojaguiiha impuestoco jaadujitɨhi? noomoro.

25 Jaaneguiiha Pedro: Jaadujiibo, nuuhi.

Jaadɨ Pedro jaahe ɨɨfutuuboco Jesu nuuhi: ¿Simon, ɨɨdi mɨllɨ jiijiinɨje aivojɨto mɨɨco impuestoco jaadusunɨcɨmo; iyotocoro nacu siicuumiotoco? nooboro.

26 Jaaneguiiha Pedro iimusuuhi: Siicuumiotoco, nooboro.

Jaaneguiiha Jesu nuuhi: Jaaneguiihacuva icuumioto jaadutatɨhi. 27 Jaarunofaño mɨɨhaiñooba mɨɨditɨ imitɨno eneejiruneguiiha johono caasifaño foobo difiicɨgaico gañɨɨto. Jaabo itɨconɨ uduuboco dɨɨcɨɨbo iijɨfañotɨ nɨhɨbajeque dɨɨcɨ. Jaajeri daaduto tahimpuestoco, bu diinoco icano, nooboro.

18

¿Cajaanɨ Fɨne Imiyaabo?

(Mr 9.33-37; Lc 9.46-48)

1 Jaasumi ijɨɨbogomɨnaa asaaumoro Jesuco dilluvauhi: ¿Cajaanɨ fɨne aivo imiyaabo icaji niqueje aivojɨfaño? noomoro.

2-3 Jaanegui Jesu seemeneque ocoovauboro diitofeenevɨ ificuuboro nuuhi: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi, amɨɨhai jeebɨɨco bohonotɨ miminiiyumoro seemenebadɨ miminifototɨhachiijɨ niqueje aivojɨfaño mefeejitɨhi. 4 Mɨɨro niqueje aivojɨfaño imiyaabo iicajiibo oono guiinovɨ ifiico iminiiyuuboro jiisee seemenebadɨ iminifotoobo. 5 Jaanotɨ bu cajaatyohacho seemeneque tamomofañodɨ agaayɨcɨmo uco gaayɨcɨhi.

Imitɨfaño Mahaquetejiruno Ñɨhicu.

(Mr 9.42-48; Lc 17.1-2)

6 Jaanotɨ seeme jino uco imiyaavogomoco imitɨco omoonɨsuvaaboco aivo imijiruno ajashutɨno guiisibatyɨgabari icodaahetɨ uduujenɨmoro muuaifaño iniitusuno. 7 Jiinɨjemɨnaadi imitɨcani icano miyamɨnaaco imitɨfaño agañɨɨsuno. Jaano jillɨ fahiijɨvaro icajino. Jaarunofaño ɨdaasucani icajiibo diibofeenedɨ imitɨ asaabo.

8 Jaaneguiiha dihuse, ditɨhai icano ɨco imitɨfaño agañɨɨsuhachiijɨ quitɨcɨɨbo sihɨ gañɨɨ. Imijiruno ɨɨdi ditɨhaima, dihusema chahaabo fiivofaño ɨdɨɨfotono. Jaanotɨ ɨɨdi imitɨno dihusenema, ditɨhaiñoma icano diicaabo ifinɨjitɨno cɨɨjɨgaifaño agañɨɨcafotono. 9 Jaanotɨ bu oono dihaallɨɨ ɨco imitɨfaño agañɨɨsuhachiijɨ toohaallɨɨco buhudaruubo tehesino gañɨɨ. Imijiruno ɨɨdi sayɨɨmaryo diicaabo fiivofaño ofoono. Jaanotɨ imijitɨruno fahaallɨɨcɨmaryo diicaabo cɨɨjɨgaifaño agañɨɨcafotono.*

Oveja Ɨmɨtaabovɨ Ohoovɨcɨno.

(Lc 15.3-7)

10 Tollɨro bu jito seemetɨ saatohobaco mɨtɨɨmejetasudino. Mɨɨro jino amɨɨhaico neehi: Mɨɨro oono diitoco otoomomo Moocaani toomomɨnaa fahiijɨvaro Guihirubi Moocaani niquejefaño iicaabo ɨmefeeneri icahicahi. 11 Mɨɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo saahi ɨmɨtacumoco taajasuqui.†

12 ¿Jinooco mɨllɨ mehesɨcɨnɨhi amɨɨhai? Saafi joomɨ ciendɨmo ovejamɨ iicamotɨ saafi imɨtaruva, ¿nacu fɨne saatoho noventa y nuevedɨmo aatyuvomoco tomañovɨ ejeevesuhinɨɨboro ɨmɨtaaboco guiinetejitɨrahi? 13 Jaaboco aatyɨmeebere janaanɨcɨ aivo imo imo minifetejiruubo oono noventa y nuevedɨmo ɨmɨtatɨmo janaanɨcɨvɨ. 14 Jaabadɨro amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo‡ imogotɨhi jitotɨ saseba ɨmɨtanoco.

Jillɨ Mɨɨno Nahaboco Meperdonano.

(Lc 12.3)

15 Jaanotɨ bu dinahabo ɨco imitɨno omoonɨhachiijɨ diiboma ɨɨro ijeevadɨ diimaabo diiboco gaajasu imitɨno omoonɨnoco. Jaabo ɨco uguubuhachiijɨ diiboco dimijɨɨcarucuuhi. 16 Jaanotɨ ɨco uguubutɨhachiijɨ sitatɨ cuuhuva miimɨsiicɨtɨ. Jaamo miimɨsiicɨ, saafi ɨdɨɨmo onoono imino igaajacafetequi. 17 Jaamoco: Jii, onootɨhachiijɨ Moocaani iijamɨnaaco dɨɨbogo. Jaamo onoonoco bu: Jii, onootɨhachiijɨ oono Moocaanico imiyaavogotɨɨboco mihicanɨcɨbadɨ mehesɨcɨnɨ, bu impuesto jaadusumɨnaafico mehesɨcɨnɨcɨbadɨ icano.

18 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi jino jiinɨjehallɨvɨ mafatyusutɨno, bu tollɨro niquejefaño fatyusurajitɨhi. Jaanotɨ bu jiinɨjehallɨvɨ mafatyusuno niquejefaño fatyusucafeteji.

19 Tollɨro bu jino amɨɨhaico neehi: Jino jiinɨjehallɨvɨ amɨɨhaitɨ miimɨsiicɨ mehesamaaimɨsiro mihimogonohallɨvɨ Moocaanico midilluhachiijɨ Guihirubi niquejefaño iicaabo acɨji. 20 Mɨɨro miimɨsiicɨ tamomofeenedɨ igaivomofeeneri bu uujoho icaji.

21 Jaaneguiiha Pedro ufuuboro Jesuco dilluuhi: Aivojɨɨbo, tañahabo uco imitɨno omoonɨnoco, ¿mɨnoodɨfoova uujoho diiboco perdonahicaji, sahuse juugahusetɨ mifoocɨ ɨdɨɨno tɨcovovɨ? nooboro.

22 Jaaneguiiha Jesu diiboco iimusuuhi: Cha, toonoodɨfoova icatɨno. Janaanɨcɨ setentadɨfoova sietedɨno.

Jeecɨvomɨnaafi Imuguutɨhi Sifiico Eperdonaunoco.

23 Jaamaño niqueje aivojɨ jeevahi oono saafi aivojɨɨbo ijeecɨvomɨnaama idudɨcamaajeque iimibachubadɨ. 24 Jaabo iimibachunoco jari tɨcovaubaaca diibojaa sɨvaumo saafiico ajashutɨno millones tɨcovovɨ edebeuboco. 25 Jaabo diiboco ajaadujiruno achahauneguiiha ihaivojɨɨbo tajɨɨbauhi diiboco inaajequi paryɨ mogaima iseemema, bu paryɨ inehejema icano toonoco ijaaduqui. 26 Jaaneguiiha ijeecɨvomɨnaafi ihaivojɨɨboguiino ememuɨɨvuuboro ihaivojɨɨboco neehicauhi: Aivojɨɨbo, uco dɨdaasugo ɨco paryɨ faneeri jaaduji, nooboro. 27 Jaaneguiiha ihaivojɨɨbo diiboco ɨɨdaasuguuboro idebeque perdonauhi. Jaaboro diiboco sinaayuuhi. 28 Jaabo diibo ijeecɨvomɨnaafi ihiinuuboro ufuubo atyɨmeteuhi saafi inahabonɨmɨnaafi diiboco mɨɨdɨno edebeuboco. Jaaboco icodaahetɨ agaayɨcɨuboro sefano dusuucɨubo: Goova daadu uco edebeneque, nooboro.

29 Jaanegui inahabonɨmɨnaafi iguiino ememuɨɨvuuboro diiboco nuuhi: Uco dɨdaasugo ɨco paryɨ jaaduji, nooboro.

30 Jaarunofaño diibo: Jii, nootɨɨbo ufuuboro diiboco cɨvojafaño jɨɨhacuuhi paryɨ diiboco ajaadutɨnohachuta. 31 Jaanoco saatoho aatyɨmeuno diitoco aivono ufuuneguiiha ufuumoro ihaivojɨɨboco paryɨ jɨɨbugutuumo.

32 Jaaneguiiha ihaivojɨɨbo diiboco ucuuhuvauboro nuuhi: Imitɨcani jeecɨvomɨnaafi. Ɨco uujoho didebeque paryɨ perdonahinɨhi uco idilluuneguiiha. 33 Jaabadɨro bu ɨɨjoho dinahabonɨmɨnaafico dɨdaasuguejirahi ɨco uujoho iicahinɨbadɨ, nooboro. 34 Ihaivojɨɨbo sihidɨ ɨsɨfiiratuuboro tajɨɨbauhi diiboco cɨvojafaño ificusuuboro ihaamɨsuqui paryɨ idebeque ajaadutɨnohachuta.

35 Jillɨ nooboro Jesu imivusuuhi jibogoco: Jaabadɨ jillɨ Guihirubi niquejefaño iicaabo amɨɨhaico moonɨji amɨɨhai nahaboco amɨɨhai jeebɨɨmaryo meperdonatɨhachiijɨ, nooboro.

19

Jesu Jɨɨbeguehi Gaigooco Mejeevesunoditɨ.

(Mr 10.1-12; Lc 12.18; tollɨro meecɨ Rm 7.1-3; 1Co 7.10-16)

1 Jillɨ Jesu unuunobuunatɨ fuubo Galilea jiinɨjetɨ. Jaabo ɨfutuuhi Judea jiinɨjevɨ, Jordan teehitɨ baagovɨ iicajiinɨjevɨ. 2 Jaabo dojɨcutɨ sihidɨ miyamɨnaa fuuhi. Jahɨgo iguihuvaumoco buheesuubo.

3 Jaanaaca saatoho fariseomɨoto asaaumoro diiboco dilluuhi ɨɨfurumo iimitɨnofaño diiboco igañɨɨsuqui: ¿Nacu fɨne tajɨɨbabadɨ imijiruno mɨɨno taabaco jillɨ siinohallɨtɨ mejeevesuno? noomoro.

4 Jaaneguiiha diibo iimusuuhi: ¿Nacu amɨɨhai Caatɨnɨhaamefaño onoonoco memeecɨhicatɨhi? Mɨɨro itɨconɨ miyamɨnaafico ifiivusuubo fiivusuuhi gaifiico, bu gaigooco icano. 5 Jaaboro nuubo: Jillɨtɨ gaifi caanico, seejɨco icano jeevesuji mogaima iminifetequi. Jaamɨsi saafiibadɨro minifutucuji, nooboro. 6 Jaamaño miimɨsiicɨ icacuutɨno saafi ifibadɨro icacuumɨsi. Jillɨ iicamaño miyamɨnaa dugaacucuujitɨhi Moocaani agataacucuunoco, nooboro.

7 Jaaneguiiha diiboco dilluumo: ¿Mɨllɨtɨ janabuu Moise tajɨɨbauhi mɨɨno taabaco jeevesuhaameque mahacɨmoro diigoco mejeevesuqui? noomoro.

8 Jaaneguiiha Jesu nuuhi: Etɨ bu mucuhufojeebɨɨmaño Moise tajɨɨbauhi amɨɨhai taabamɨ jeevesuco. Jaanotɨ itɨconɨ tollɨ icautɨno. 9 Jaanotɨ jino uujoho amɨɨhaico neehi: Mogaico sifiima icatɨgoco ejeevesuuboro sifigooco ɨɨcɨɨbo ajeva imitɨco ɨcɨhi. Jaabadɨro bu sifi ejeevesugooco ataabavaabo ajeva imitɨco ɨcɨhi, nooboro.

10 Jaaneguiiha ijɨɨbogomɨnaa diiboco nuuhi: Jaanegui tollɨ icamaño, ¿collɨhiica bu mataabavajirahi?

11 Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: Famooro jinooco gaajajitɨrahi. Ɨdɨɨmoro jaatyo Moocaani agaajasumo gaajajirahi. 12 Mɨɨro saatoho ifiivuunotɨro caanimɨ oovɨcɨcubadɨ taabavajitɨɨbo unuubadɨ icanɨcɨhi. Jaanotɨ saatoho iguiraacuneguiiharo tollɨ oovɨcɨnɨcɨhi. Jaanotɨ saatoho jillɨ taabavatɨmo icanɨcɨhi niqueje aivojɨguiinodɨ. Jaamaño jinooco agaayɨcɨgomo jaafa gaayɨcɨhi, nooboro.

Jesu Seemeque Imino Onoono.

(Mr 10.13-16; Lc 18.15-17)

13 Jaanaaca Jesujaa seemeque sɨɨvaumo diitohallɨvɨ ihuseque ificuuboro Moocaanima iimaaqui. Jaarunofaño ijɨɨbogomɨnaa ɨɨbahicauhi iseemeque diibojaa ɨsɨvamoco.

14 Jaarunofaño Jesu nuuhi: Jaafa seeme tajaa saahi fɨne mɨhɨɨbano. Mɨɨro niqueje aivojɨ seemebadɨ iicamono, 15 nooboro toseehejehallɨvɨ ihuseque ficuhicaubo. Jaadɨ toonotɨ sihɨgovɨ fuubo.

Sihidɨ Inɨhɨbamɨma Iicaabo Jesuma Iimaahi.

(Mr 10.17-31; Lc 18.18-30)

16 Jaanaaca saafi sɨcafefi Jesuco emeecɨtuuboro diiboco nuuhi: Idiimiibo Jɨɨbogomɨnaafi, ¿cono iiminoco moonɨjirahi uujoho ifinɨjitɨno fiivoma icaqui? nooboro.

17 Jaaneguiiha Jesu diiboco nuuhi: ¿Collɨhi uco idiimiibo neehi? Chahamo imimo ɨdɨɨboro Moocaani imiibo. Jaanotɨ ifinɨjitɨno fiivofaño ofoonoco idiimogohachiijɨ tajɨɨba onoobadɨ diica, nooboro.

18 Jaaneguiiha sɨcafefi diiboco nuuhi: ¿Mɨllɨ nacu noono? nooboro.

Jaaneguiiha Jesu diiboco nuuhi: Gaicaaudino, ajevaco moonɨdino, nanivadino, sitaaditɨ sɨcamañooco dɨɨbeguedino, 19 diicaanico, diiseejɨco icano bocɨgo, sitaaco gaijɨ difiico agaijɨbadɨro, nooboro.

20 Jaaneguiiha isɨcafefi nuuhi: Seemenetɨro uujoho paryɨ tonehejeque imino moonɨhicahi. ¿Cono fɨne siino tahɨme icahi? nooboro. 21 Jaaneguiiha Jesu diiboco nuuhi: Aivo idiiminoco idiimogohachiijɨ, foobo paryɨ dinehejeque naajeebe ɨɨdaasumoco daacɨ. Jaadɨ jari niquejefaño sihidɨ nɨihɨbamɨvaji. Jaaboro sihidɨ inɨbɨbamɨma iicaumaño.

22 Jillɨ unuunoco isɨcafefi uguubuuboro ɨɨdaasuvuuboro fuuhi sihidɨ inɨhɨbamɨma iicaumaño.

23 Jaanehuiiha Jesu ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi, aivo sihidɨ jeevano sihidɨ inɨhɨbamɨma iicamo niqueje aivojɨfaño ofoono. 24 Siino bu jino neehi: Tɨhɨɨno aivo camello jaanutupaajeri afatyono. Jaano janaanɨcɨ aivo sitɨhɨɨ sihidɨ inɨhɨbamɨma iicaabo Moocaani aivojɨfaño ofoono, nooboro.

25 Jaanoco ijɨɨbogomɨnaa uguubuumoro sihidɨ eetyeuhi. Jaamoro noocasiuhi: ¿Jana cajaatyo fɨne taajajirahi? noomoro.

26 Jaaneguiiha Jesu diitoco emeecɨɨboro nuuhi: Miyamɨnaa toonoco moonɨjitɨrahi. Ɨdɨɨboro naha Moocaani paryɨ fanoovaaco moonɨjirahi, nooboro.

27 Jaaneguiiha Pedro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, mɨɨro paryɨ mɨɨhai monehejeque mejeevesuhinɨmoro didojɨcutɨ masaahi. ¿Jaano jaada nacu jinehejema mihicaji? nooboro.

28 Jaaneguiiha Jesu diitoco iimusuuhi: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi ufucu paryɨ fanoova bohonotɨ eheetavocafotoodɨ uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo tahimi aivojɨ icagahallɨvɨ acasɨɨvoodɨ, bu amɨɨhai tadyojɨcutɨ masaamo aivojɨ icaganohallɨvɨ macasicamaaiji, paryɨ Israel cuumimɨnaaco mudugaacuqui. 29 Jaamo paryɨ tahallɨtɨ inehejeque ejeevesumo iijanoco, inahabomɨco, inagomɨco, caanimɨco, seejɨmɨco, mogaimɨco, iseemeque, bu ijiinɨjenehejeque icano ejeevesumo toono jaada sihidɨ janaanɨcɨ gaayɨcɨjimo, tollɨro bu ifinɨjitɨno fiivoco gaayɨcɨjimo icano. 30 Jaanotɨ jisumi oono ajashutɨno sihidɨ ejeevamo iicarumo ufucu guiinovɨ minifeteji. Jaanotɨ jisumi guiinovɨ iicarumo tusumi sihidɨ ejeevamotɨ minifeteji.*

20

Dudɨcamaajemɨnaavɨ Oovɨcɨno.

1 Mɨɨro niqueje aivojɨ jillɨ jeevahi oono fagui abajaabo omoonɨnɨcɨbadɨ. Mɨɨro ibasutaaco ihɨcɨsuqui fucuro fuubo dudɨcamaajemɨnaaco ɨcɨtuubo. 2 Jaaboro diitoco nuuhi: Safucuo jaadadɨno amɨɨhaico jaaduji, nooboro diitoco ifaguifaño galluubo idudɨcamaaiqui. 3 Jaanobuunatɨ siino fuubo baagotɨrehiica icaaberi. Jaabo atyɨmeuhi saatohoco tɨcovono goohasiri iicamoco. 4 Jaamoco nuubo: Amɨɨhai tollɨro tafaguifaño tabasutaaco mɨhɨcɨto. Imino amɨɨhaico jaaduji, nooboro. Jaaneguiiha diito fuuhi. 5 Jaanobuunatɨ bu siino diibo fuuhi gadɨcɨɨba. Jaadɨ bu siino fuubo ɨmohonohallɨtɨ icacuuberi. Jaabo bu tollɨro moonɨuhi. 6 Jaanobuunatɨ bu siino fuubo ɨmohonofeenedɨ icacuuberi. Jaabo atyɨmeuhi saatoho tɨcovono iicamoco. Jaamoco nuubo: ¿Collɨhi amɨɨhai jinoovɨ tɨcovono dudɨcamaaitɨmo mihicahi? nooboro. 7 Jaaneguiiha diiboco nuumo: ¿Etɨ bu mɨɨjoho mɨɨhaico atajɨɨbatɨneguiiha? noomoro. Jaaneguiiha diitoco nuubo: Amɨɨhai bu tollɨro tafaguifaño mududɨcamaaito, nooboro.* 8 Jaanaa mihiijɨcuudɨ diibo nuuhi dudɨcamaajemɨnaa aivojɨɨboco: Paryɨ famoocoro coova. Jaaboro diitoco daadu, oono dojɨcutɨ asaamotɨ tɨconɨ. Jaaboro itɨconɨ asaahinɨmovɨ dallɨ baanɨ, nooboro. 9 Jaaneguiiha tɨconɨubo ɨmohonofeenetɨ iicaaberi ufuumotɨ. Jaamo itɨcovoocɨvɨ gaayɨcɨuhi safucuo jaadadɨnoco. 10 Jaanobuunatɨ jaaduubo ɨmegavɨ ufuumoco. Jaamo esamaaiuhi: Mɨɨhai fɨne janaanɨcɨ magaayɨcɨji, noomoro. Jaarumo itɨcovoocɨvɨ gaayɨcɨuhi safucuo jaadadɨnoco. 11 Jaanoco agaayɨcɨumoro iimaafivumo toono abajaabeditɨ: 12 Jito dojɨcutɨ agaseme sano nɨhɨba oovoro dudɨcamaaihi. Jaarumoco mɨɨhai tɨcovovɨro daaduhi, mɨɨhai sihidɨ mududɨcamaaimoro sihidɨ aiguucutaco majaabɨcɨmo tɨcovovɨro, noomoro. 13 Jaarunaa abajaabo saafiico iimusuuhi: Fañɨ, ɨco uujoho imitɨno moonɨtɨhi. Mɨɨro ɨɨjoho safucuo jaadadɨneri uuma dudɨcamaaihivahi. 14 Jaaneguiiha jino dijaadaco dɨɨcɨɨbo fuucu. Jaanotɨ bu uujoho imeguehi jino dojɨcutɨ asaaboco bu tonoodɨnoro ajaadunoco. 15 ¿Nacu uujoho iimogobadɨ moonɨjitɨrahi tañɨhɨbamɨco? ¿Nacu ɨɨjoho diimogotɨhi uujoho iimihuseneque? nooboro. 16 Jaabadɨreji jisumi oono guiinovɨ iicarumo ufucu sihidɨ ejeevamotɨ minifeteji. Jaanotɨ bu sihidɨ ejeevamo jisumi iicarumo ufucu guiinovɨ minifeteji.†

Siino Bu Jesu Iguijevejinoco Jɨɨbeguehi.

(Mr 10.32-34; Lc 18.31-34)

17 Jaanaaca Jesu Jerusale jɨɨhairi ufuuhɨgo ijɨɨbogomɨnaa docedɨmo iicamoco ijeevadɨ asatyuuboro nuuhi: 18 Amɨɨhairyo magaajacuhi jino Jerusale cuumijaago mofoonoco. Jahɨgo uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo acɨcafeteji sacerdotemɨ aivojɨto usefaño, bu caatɨnɨmɨnaa usefaño icano. Jaamo uco guijevefaño ficuji. 19 Jaamoro siicuumiotoco acɨjimo uco idejecuqui, bu ihaamɨqui icano. Jaamoro ɨmohovɨ tetecujimo icano. Jaaruubo mifucucɨ, safucu ɨdɨɨnotɨ guijevefañotɨ siino buheeteji, nooboro.

Jacoobo, Jua Icamɨsi Seejɨ Idilluuno.

(Mr 10.35-45)

20 Jaanaaca Jesujaago saaugo Jacoobo, Jua icamɨsi Zebedeo seemenetɨsi seejɨ. Jaago illimɨsima asaaugoro Jesuguiino memuɨɨvovauhi siinoco diiboco idilluqui.

21 Jaaneguiiha diibo nuuhi: ¿Jinejeque dimeguehi? nooboro.

Jaaneguiiha diigo nuuhi: Tajɨɨba dihaivojɨfaño jitɨsi taseemenetɨsi dihufocovɨ icasɨɨvequi, saafi dimiyanaagonovɨ, bu saafi dinaninaagonovɨ icano.

22 Jaarunaa Jesu diitɨsico iimusuuhi: Amɨɨsi magaajatɨhi midillunoco. ¿Nacu amɨɨsi uujoho ɨdaasuno iicajibadɨ mihicajirahi? nooboro.‡

Jaaneguiiha diitɨsi: Jɨɨhɨ, nuuhi.

23 Jaaneguiiha diibo nuuhi: Jɨɨhɨ, miyaano amɨɨsi jino ɨɨdaasunofañodɨ mafatyeji.§ Jaanotɨ naha oono tamiyanaagonovɨ, tañaninaagonovɨ icano macasɨɨvejinoco, ¿mɨllɨ bu acɨjirahi? Jaatyo ɨdɨɨmocoro Guihirubi acɨji diiteguiiharo ificuhicanoco, nooboro.

24 Jaanoco sajɨɨbogomɨnaa uguubuumoro diitɨsijaago sɨfiiratuumo.

25 Jaaneguiiha Jesu diitoco ocoovauboro nuuhi: Amɨɨhairyo magaajacuuhi jiinɨjemɨnaa aivojɨto iyotoco sefano atajɨɨbanɨcɨnoco, bu tollɨro saatoho obocɨfimo miyamɨnaaco ɨdaasugotɨmo moonɨfihi. 26 Jaanotɨ amɨɨhai tollɨ mihicajitɨhi. Jillɨro ɨvɨ amɨɨhai miyaavogomɨnaafeenevɨ sihidɨ ejeevaabobadɨ diicaqui, jillɨ saatoho diitotɨ jeecɨvomɨnaafibadɨ miminifoto. 27 Jaanotɨ bu amɨɨhaifeenevɨ imiyaabo iicagoobo saatoho jɨjovonotɨ iicaqui. 28 Mɨɨro jino uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo uco ijeecɨvequi saautɨhi. Jillɨ uujoho ejeecɨvooboro saauhi tafiico aacɨqui ajashutɨmohallɨvɨ diitoco taajasuqui, nooboro.

Jesu Buheesuuhi Miimɨsiicɨ Aatyɨmetɨmɨsico.

(Mr 10.46-52; Lc 18.35-43)

29 Jaamo Jerico cuumitɨ iinuumaaca sihidɨ miyamɨnaa Jesu dojɨcutɨ fuuhi. 30 Jaanaa jɨɨhaijɨniri miimɨsiicɨ ihaallɨɨno ɨɨfuvusuutɨmɨsi gɨcɨnɨuhi. Jaamɨsi Jesu toonodɨ ufuunoco uguubuumɨsiro sefano coovadiivuumɨsi: Aivojɨɨbo, David Iyaachi, mɨsico dɨdaasugo, noomɨsiro.

31 Jaaneguiiha miyamɨnaa diitɨsico ɨɨbauhi illɨɨvequi. Jaarunofaño janaanɨcɨvɨro sefano coovadiivuumɨsi: Aivojɨɨbo, David Iyaachi, mɨsico dɨdaasugo, noomɨsiro.

32 Jaanegui Jesu ujulleeveuboro diitɨsico ucuuhuvauboro nuuhi: ¿Mɨllɨ amɨɨsico omoonɨnoco mihimeguehi? nooboro.

33 Jaaneguiiha nuumɨsi: Aivojɨɨbo mahatyɨmeneque mihimeguehi, noomɨsiro.

34 Jaaneguiiha Jesu diitɨsico ɨdaasuguuboro ihaallɨɨnoco dudɨɨcɨuhi. Jaasumiro aatyɨmeumɨsiro Jesu dojɨcutɨ fuuhi.

21

Jesu Jerusale Cuumifaño Jɨcafetehi.

(Mr 11.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)

1 Jaamo ɨfuutuuhi Olivohono iicagajɨguiino iicacuumi Betfaje cuumivɨ Jerusale cuumi fiitɨno. Jaamañotɨ Jesu galluuhi miimɨsiicɨ ijɨɨbogomɨnaatɨsico jillɨ nooboro: 2 Juucuumijaago mofoo. Jaacuumivɨ mahatyɨmeji burra duujecɨnɨgo iseemenema icagoco. Jaagoco misinaayumɨsiro uudi mɨsɨva. 3 Jaanotɨ cajaatyohacho amɨɨsico: ¿Mɨllɨ? onoohachiijɨ, Mohaivojɨɨbo eneeneguiiha goovajino uhuumisuno monoo, nooboro.

4 Jillɨ icauno johono Moocaani iimaamɨnaafi acaatɨnɨuno imiyaavequi:

5 Sion cuumico jillɨ monoo: Meecɨ oono dihaivojɨɨbo dijaa saahi, oono sɨɨcujeebɨɨba icaabo, burrahallɨri gɨcɨnɨɨbo, burrogayɨhallɨri fiiseta, burro seemenehallɨri, nooboro.

6 Jaaneguiiha ijɨɨbogomɨnaatɨsi ufuumɨsiro Jesu unuubadɨpi moonɨuhi. 7 Jaamɨsi iburraco sɨvauhi iseemenema. Jaagohallɨvɨ igaachehunoco ificuumoro Jesuco casɨɨhacuuhi. 8 Jaanaa sihidɨ miyamɨnaa iicaumo igaachehuneri jɨɨhaico jeebuuhi. Jaanotɨ saatoho jaaɨneri jɨɨhaico jeebuuhicauhi. 9 Jaanaa ɨmegavɨ ufuumo, bu dojɨcutɨ asaaumo icano tɨcovauhi asaagomo: ¡Aivojɨɨbo David Iyaachico mihimo! ¡Imicani Mohaivojɨɨbo memeri asaabo! ¡Moocaanico mihimo! noomoro.

10 Jaanaa Jesu Jerusale cuumifaño ɨɨfutuudɨ paryɨ tuucuumi miyamɨnaa ñaaɨvuuhi. Jaamoro dillucasihicaumo: ¿Mɨɨjoho fɨne ajaanɨ? noomoro.

11 Jaaneguiiha neehicaumo: Jesu Moocaani iimaamɨnaafi Galilea jiinɨje cuumi, Nazare cuumioobo, noomoro.

Jesu Templojaco Imibachuuhi.

(Mr 11.15-19; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)

12 Jaadɨ Jesu Moocaani templojafaño jɨcafutuuhi. Jaabo paryɨ toojafaño naajeteque eheetavuumoco isivɨ inuusuubo. Miyamɨnaa nɨhɨbamɨco ubuunanɨhicaumo mesanoco gavaracuubo, bu nimɨihumɨco anaajehicaumo icaganoco gavaracuubo. 13 Jaaboro diitoco nuubo: Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Taaja Moocaanima iimaajareji, noonoro. Jaarujaco amɨɨhai nanivamɨnaa iijatɨro miminiiyuhi.

14 Jaajafaño diibojaa saaumo aatyɨmetɨmeheje, ɨɨgotɨmeheje icano. Jaamoco buheesuubo. 15 Jaanoco sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa icamo sihidɨ ejeevanoco Jesu omoonɨhicaunoco aatyɨmeumoro, bu templojafaño seeme coovadiinamaaiuhi: ¡Aivojɨɨbo David Iyaachico mihimo! noomoro asahaguehicaunoco icano aatyɨmeumoro sihidɨ sɨfiiratuuhi. 16 Jaamoro Jesuco nuuhi: ¿Naa guubuuhi jito jillɨ onoonoco? noomoro.

Jaanegui Jesu iimusuuhi: Jɨɨhɨ, guubuhi. ¿Nacu amɨɨhai Caatɨnɨhaamefaño toonotɨ ollɨ onoonoco memeecɨtɨhi? Mɨɨro jillɨ noono:

Ɨɨjoho deetavehi seeme, bu mɨfañoco aaduseheje imino cahacɨsu masico imasivaqui, noonoro.

17 Jillɨ nooboro diitoco ejeevesuuboro tuucuumitɨ fuubo Betania cuumijaago. Jaacuumivɨ cɨgaubo.

Jesu Higuera Onoohoco Faijahi Inoovatama Achahaneguiiha.

(Mr 11.12-14, 20-26)

18 Jaano fucuro Jesu tuucuumijaago siino uhuumiuboco ajeba aivuuhi. 19 Jaabo atyɨmeuhi higuerahoco jɨɨhaijɨniri icahoco. Jaahoco meecɨturubaaca inoovatama chahauho jillɨ botɨ aamenereu. Jaaneguiiha Jesu toohoco nuuhi: Ufucuro siino noovacuujitɨhi, nooboro.

Jaasumiro tooho chuumucuuhi. 20 Jaanoco aatyɨmeumoro ijɨɨbogomɨnaa sihidɨ jabafiituuhi. Jaamoro diiboco dilluumo: ¿Mɨllɨ jaaho tooho goovacani cheemehi? noomoro.

21 Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi, miyaano miyaavogoma mihicamoro: ¿Nacaha miyaano? nootɨmo mihicahachiijɨ jino uujoho higuerahoco omoonɨbadɨ momoonɨji. Tollɨro bu jiibaɨco meneejirahi: Jinootɨ eedeenenere muuaifaño difoo, munuuruva feejiruno. 22 Jaabadɨro bu paryɨɨcɨno Moocaanico midillunoco mimiyaavogohachiijɨ magaayɨcɨji.

Jesu Mitya Iijɨ.

(Mr 11.27-33; Lc 20.1-8)

23 Jaadɨ Jesu templojafaño ufuuboro jɨɨbeguehicaunaaca diibojaago saaumo sacerdotemɨ aivojɨto, judiomɨ quillahuto icano. Jaamoro diiboco dilluumo: ¿Jineje mityari ɨɨjoho jillɨ moonɨhicahi? ¿Mɨɨjoho ɨco tomityaco acɨhi? noomoro.

24 Jaaneguiiha Jesu diitoco iimusuuhi: Uujoho bu amɨɨhaico tollɨro dilluji. Jaanoco uco mihiimusuhachiijɨ amɨɨhaico neeji comityari jillɨ omoonɨhicanoco. 25 ¿Mɨɨjoho nacu Juaco galluuhi initɨqui? ¿Moocaani, nacu miyamɨnaa? nooboro.

Jaaneguiiha sanomɨro iimaacasiumo: Moocaani galluuhi, munuuruva, mɨɨhaico: ¿Collɨhi janabuu mimiyaavogotɨhi? neejiruubo. 26 Jaanotɨ bu: Miyamɨnaa, munuuruva, mɨɨhaico miyamɨnaa moonɨjirahi. Mɨɨro paryɨ miyamɨnaa miyaaveguehi Jua Moocaani iimaamɨnaafi iicaunoco, noomoro.

27 Jaamaño Jesuco: Magaajatɨhi, nuumo.

Jaaneguiiha diitoco nuubo: Jɨɨ, jaaneguiiha bu uujoho amɨɨhaico neejitɨhi jineje mityari jillɨ omoonɨnoco, nooboro.

Saafi Seemenemɨsi Miimɨsiicɨ Icamɨsivɨ Ohoovɨcɨno.

28 Jaadɨ Jesu nuuhi: ¿Naa amɨɨhaidi jino mɨllɨ? Saafi seemenetɨsi miimɨsiicɨ icauhi. Jaamɨsitɨ saafiico caani nuuhi: Guihi, tabaacuco dɨɨcɨto, nooboro. 29 Jaarunaa illi iimusuuhi: Chahano, imogotɨhi, nooboro. Jaaruubo eesamaaiuboro fuuhi ɨɨcɨtuubo. 30 Jaaneguiiha bu caani saafi illijaago ufuuboro tollɨro bu nuuhi. Jaanegui diibo iimusuuhi: Jii, feeji, nooboro. Jaaruubo fuutɨhi. 31 Jaaneguiiha amɨɨhaidi, ¿cajaanɨ fɨne caani iimogonoco eetavuuhi? nooboro.

Jaaneguiiha diito nuuhi: Itɨconɨ unuubo, noomoro.

Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi, impuesto jaadusumɨnaa, bu ajeva gaigoomɨ icamo Moocaani aivojɨfaño jɨcamaaiji amɨɨhai ɨmegavɨro. 32 Mɨɨro Jua Nitɨmɨnaafi: Jillɨ imino mihica, nooboro amɨɨhaico ɨjɨɨbogovaubo. Jaaruuboco mimiyaavuguutɨhi. Jaanotɨ naha impuesto jaadusumɨnaa, bu ajeva gaigoomɨ icamo diiboco miyaavuguuhi. Jaanoco amɨɨhai mahatyɨmecuurumo amɨɨhai imitɨco mejeevesumoro mimiyaavuguutɨhi, nooboro.

Iimitɨno Dudɨcamaajemɨnaavɨ Ohoovɨcɨno.

(Mr 12.1-12; Lc 20.9-19)

33 Jino bu sibogoco muguubu: Fagui abajaabo sihidɨ baacuco abasuuborohallɨdɨ cuhufono meegueuhi, bu jaaboro imahamɨtahojɨco eetavuubo, bu torrehacɨco eetavuubo tohacɨtɨ toonoco iteemequi.

Jaaboro tofaguico dudɨcamaajemɨnaaco ificuuboro sihɨ fuubo. 34 Jaadɨ toono onoovauno anaamucuudɨ iicojɨmɨnaaco diitojaa galluubo imañoco diibojaago igalluuqui. 35 Jaarumoco tofagui dudɨcamaajemɨnaa diitoco agaayɨcɨumoro saafiico aamɨumo. Jaanotɨ saafiico gaicaaumo, bu saafiico guiisiri aamɨumo icano. 36 Jaaneguiiha ihabajaabo siino galluuhi guiraano itoomomɨnaaco. Jaarumoco idudɨcamaajemɨnaa diitoco itɨconɨomoco omoonɨubadɨro moonɨuhi.

37 Jaanoma iicaubo illico galluubo: Fɨne achico bocɨguejimo, nooboro. 38 Jaaruuboco aatyɨmeumoro idudɨcamaajemɨnaa noocasiuhi: Jaanɨ paryɨ ibusumijeque agaayɨcɨjiibo. Masɨɨ magaicaauqui. Jaamoro paryɨ jinoma mihicaqui, noomoro 39 diiboco agaayɨcɨumoro tofaguitɨ buhɨgovɨ asatyumoro gaicaaumo, 40 nooboro. Unuudɨ Jesu diitoco dilluuhi: Fɨne jaadɨ tofagui abajaabo asaadɨ, ¿mɨllɨ fɨne diitoco moonɨjiibo? nooboro.

41 Jaaneguiiha nuumo: Etɨ bu diitoco agaisiraicɨɨboro sitaaco tofaguifaño ficujiibo ibasuta noovaco onoovano tɨcovovɨ diiboco imañoco ihacɨhicaqui, noomoro.

42 Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: ¿Nacu amɨɨhai jillɨ Caatɨnɨhaamefaño onoonoco memeecɨhicatɨhi? Mɨɨro jillɨ noono:

Guiisiri iijanoco eetavonɨcɨmo imiguiisibaco ɨtɨhɨsumoro gañɨɨhi. Jaarunofaño saafi agaajaabo tobaco dojɨcuvɨro ɨcɨhi toba iminoco agaajamaño. Jaaboro aivo imimaño ficuubo. Jinooco Aivojɨɨbo eetavehi. Jaano mɨɨhaidi aivo sihidɨ jeevahi, noono Caatɨnɨhaamefaño.

43 Jaaneguiiha jino amɨɨhaico neehi: Amɨɨhaiditɨ Moocaani ihaivojɨco dumɨtɨɨcɨjiibo. Jaaboro sitaaco acɨjiibo diibedi imino iicamoco. 44 Jaanotɨ bu oono guiisiba onoobatɨ neehi: Cajaatyohacho tobahallɨvɨ aacotomo gafaryunamaaiji. Jaanotɨ toba cajaatyohallɨvɨhacho aacotomoco quicheyɨɨcɨjiiba, nooboro.* Jillɨ nuubo Jesu diiboco imiyaavogotɨmoco ufucu omoonɨjinoco.

45 Jaanoco sacerdotemɨ aivojɨto, bu fariseomɨ icamo Jesu oovɨcɨnoco uguubuumoro gaajacɨumo diiteditɨ tollɨ unuunoco. 46 Jaamoro diiboco gaayɨcɨujirumo. Jaarumo miyamɨnaaco iguiuhi Jesu Moocaani iimaamɨnaafi iicaunoco imino agaajaumaño.

22

Taabava Jɨɨbaimovɨ Ohoovɨcɨno.

1 Jaadɨ bu Jesu siino tɨcovauhi siinovɨ oovɨcɨɨboro diitoco ɨjɨɨbogoobo jillɨ nooboro: 2 Niqueje aivojɨ jeevahi oono aivojɨɨbo illi taabava jɨɨbaimoco eheetavuubobadɨ. 3 Jaabo ijeecɨvomɨnaaco galluubo ɨmogaibɨco aacɨcuumoco ihɨcɨtequi. Jaarunofaño diito imuguutɨhi asaanoco. 4 Jaaneguiiha bu siino saafiico galluubo jillɨ nooboro: Nooto diitoco machuta paryɨ eetavocɨnɨcuuhi. Tañiivɨmɨco gaisiraicɨsucuuhi, bu saatoho ɨdɨɨrɨbasuhicamehejeque icano. Jaano paryɨ imibaicɨnɨcuuhi ijɨɨbaimɨnɨvacuuqui, nooboro. 5 Jaarunoco diito ihɨmuhumɨnaa: Jii, nuutɨhi. Jillɨro sihɨgueheje foocɨnɨumo, saafi ifaguinojaago. Jaanotɨ saafi inaajetejaago fuuhi. 6 Jaanotɨ sanodɨmo ihaivojɨɨbo jeecɨvomɨnaaco agaayɨcɨumoro ahaamɨumoro gaicaauhi. 7 Jaaneri ihaivojɨɨbo sihidɨro ɨsɨfiiratuuboro isoldaomɨco galluuhi diito gaicaaumɨnaaco agaisiraicɨmoro tuucuumije iijanoco ijɨgasuqui. 8 Jaadɨ ijeecɨvomɨnaaco nuubo: Paryɨ jino imibaicɨnɨcuuno mɨjɨɨbaimɨnɨqui. Jaarunofaño jaatyo ɨmuhumɨnaa imitɨmaño saatɨhi. 9 Jaaneguiiha cuumifeenedɨ imiya jɨɨhaiñeri mofoo mahatyɨmemeque jɨɨbogomoro jɨɨbaimovɨ isaaqui, nooboro. 10 Jaaneguiiha ijeecɨvomɨnaa miya jɨɨhaiñeri ufuumo igaiyɨɨcɨuhi paryɨ aatyɨmeudɨmoco imihusemehejeque, imitɨmehejeque icano. Jaaneri tooja sihidɨ gahafuuhi.

11 Jaadɨ ihaivojɨɨbo fuuhi ijɨɨbaimoco emeecɨtuubo. Jaabo atyɨmeuhi saafiico, jaaruubo jɨɨbaimo gaachehuco iimogotɨɨboro jɨcafututɨɨboco. 12 Jaaboro diiboco nuubo: Fañɨ, ¿mɨllɨ jaabo juuga saahi jɨɨbaimo gaachehufaño jɨcafototɨɨbo? nooboro. Jaarunaa diibo iimusuutɨhi. 13 Jaaneguiiha ihaivojɨɨbo ijɨɨcavomɨnaaco nuuhi: Ajaanɨco magaayɨcɨmoro misisɨ itɨhaiñoco, ihuseneque icano. Jaamoro buhɨgo ɨcɨvohɨgo magañɨɨ. Tahɨgo ataajihɨgo, igaiñooco ojɨsujihɨgo icano. 14 Mɨɨro sihidɨ cuuhuvacafetejimo. Jaarumotɨ mɨɨdɨmoro ɨcɨcafeteji, nooboro.

Impuestoditɨ Ihiimaano.

(Mr 12.13-17; Lc 20.20-25)

15 Jaanoma iicamo fariseomɨ ufuumoro iimaacasiuhi diibohallɨvɨ diiboco ɨɨfurumo imitɨno inuusuqui. 16 Jaamoro diitoototɨ saatohoco galluumo, sano Herodeotoma. Jaamo ufuumoro Jesuco nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, mɨɨhai magaajahi ɨɨjoho miyaanoco eneehifinoco, bu tollɨro miyanotɨro ɨɨjoho Moocaanijaa ofoono jɨɨhaico dɨɨbeguehicahi miyamɨnaa ihiimaanoco jeecɨvotɨɨboro. Miyamɨnaaco jillɨ jeebɨɨbatɨro, onootatɨmaño. 17 Jaaneguiiha jinootɨ mɨɨhaico dinoo: ¿Naa ɨɨdi imino romanomɨ aivojɨɨboco impuestoco majaaduno? ¿Nacu mɨllɨ? noomoro.

18 Jaarunofaño Jesu diito imitɨno eesamaaiumoro unuunoco agaajacuuboro nuuhi: ¡Bañɨfiiramɨnaa mihicamo! ¿Collɨhi uco imitɨnofaño magañɨɨsujirahi? 19 Eneecata toono impuestoco majaaduhicajeque uco mɨhɨfusu, nooboro.

Jaaneguiiha sɨvaumo safucuo jaada tɨcovovɨ ijaada iicajeque. 20 Jaajeque emeecɨuboro Jesu diitoco dilluuhi: ¿Mɨɨjoho ɨme nacu jihɨme, bu jino imomo icano? nooboro.

21 Jaanegui nuumo: Romanomɨ aivojɨɨbo ɨme, noomoro.

Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: Diiboco mahacɨ diibono iicanoco. Jaanotɨ Moocaanico mahacɨ Moocaanino iicanoco, nooboro.

22 Jaanoco diito uguubuumoro sihidɨ eetyeuhi. Jaamoro diiboco ejeevesuumoro fuumo.

Siino Mubuheetejinotɨ Idilluno.

(Mr 12.18-27; Lc 20.27-40)

23 Tufucuro bu saatoho saduceomɨoto fuuhi Jesuco emeecɨtuumo. Jaamo saduceomɨ uchuumucuumo siino mubuheetejino chahaji, noonɨcɨhi. Jaamaño Jesuco jillɨ nuumo: 24 Jɨɨbogomɨnaafi, Moise tajɨɨbauhi: Saafi ataabavaabo seemevatɨɨboro ochoomohachiijɨ, inahabo ifibaijɨgoco ɨɨcɨɨboro diigoma iseemevaqui inahabobuuna, nooboro. 25 Jaabadɨ mɨɨhaifeenevɨ iicaumo sahinooto sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno iicaumo. Jaamotɨ itɨconɨoobo ataabavaubo seemevatɨɨboro guijeveuhi. Jaaneguiiha inahabo ifibaijɨgoco ɨcɨuhi. 26 Jaabo bu tollɨro icauhi. Jaano allɨvɨoobo bu diigoco ɨɨcɨuboro tollɨro icauhi. Jaabadɨro paryɨ famooro saafigomaryo imivocafutuhi. 27 Jaanobuunatɨ bu diigo tollɨro guijeveuhi. 28 Jaamo guijevefañotɨ siino ubuheetedɨ, ¿cajaanɨ taabaji? fɨne, paryɨ diito diigoco ataabavacuumaño, noomoro.

29 Jaaneguiiha Jesu diitoco iimusuuhi: Amɨɨhai aivo magaajatɨhi Caatɨnɨhaame onoonoco magaajatɨhi, bu Moocaani mityaco magaajatɨhi icano. 30 Mɨɨro iguijevecuumo siino ubuheetedɨ taabavacujitɨmo, bu iseemeque tajenɨcɨjitɨmo icano. Jillɨro Moocaani toomomɨnaa niquejefaño iicamobadɨro jeevacujimo. 31 Jaanotɨ oono uchuumucuumo siino ubuheetejinotɨ neehi: ¿Nacu amɨɨhai memeecɨtɨhi Caatɨnɨhaamefaño Moocaani amɨɨhaico onoonoco? Mɨɨro jillɨ noobo: 32 Uujoho Abraham, Isaac, Jacob icamo Aivojɨɨbo, nooboro. Jaabo Moocaani uchuumucuumo Aivojɨɨbo icatɨno, ubuheeme Aivojɨɨboro, nooboro.

33 Jillɨ unuunoco miyamɨnaa uguubuumoro sihidɨro jabafiituuhi ijɨɨbegueri.

Ibocɨma Iicano Tajɨɨba.

(Mr 12.28-34)

34 Jaabo Jesu saduceomɨco ɨllɨɨnocɨunoco fariseomɨ uguubuumoro igaivuuhi. 35 Jaamotɨ saafi Caatɨnɨmɨnaafi iicaubo Jesuco ɨɨfuruubo ɨnɨsuubo dilluuhi: 36 Jɨɨbogomɨnaafi, ¿cono aivo tajɨɨbatɨ aivo obocɨno? nooboro.

37 Jaaneguiiha Jesu diiboco nuuhi: Dihaivojɨɨbo Moocaanico gaijɨ paryɨ dijeebɨɨmaryo, paryɨ difiimaryo, bu paryɨ dihesamaajemaryo icano, noonoro. 38 Jino aivo ibocɨma iicano tajɨɨba, aivo imiyaano. 39 Jaano allɨvɨono bu aivo tobadɨro jeevahi. Jano jillɨ neehi: Sitaaco gaijɨ difiico agaijɨbadɨro, noonoro. 40 Jinoocɨvɨ Moise tajɨɨba tanoocɨnɨhi, bu Moocaani iimaamɨnaa jɨɨbogo tanoocɨnɨhi icano, nooboro.

¿Mɨɨjoho Iyaachi Fɨne Cristo?

(Mr 12.35-37; Lc 20.41-44)

41 Jaamo ifariseomɨ tooneriro iicaumoco 42 Jesu dilluuhi: ¿Mɨllɨ amɨɨhai mehesɨcɨnɨhi Cristoditɨ? ¿Mɨɨjoho iyaachi fɨne? nooboro.

Jaanegui nuumo: David iyaachi, noomoro.

43 Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: ¿Jaabo bu mɨllɨ David icaruubo Moocaani Gaijafeenedɨ iimaaubo: Tahaivojɨɨbo, nuuhi? Mɨɨro bu nuubo:

44 Mohaivojɨɨbo Moocaani nuuhi Tahaivojɨɨbo Cristoco: Tamiyanaagonovɨ casɨɨvo ditɨhaiguiino dimɨnaaco uujoho ificuunohachuta, nooboro.

45 ¿Jaabo bu mɨllɨtɨ Cristo David iyaachi iicajirahi, David iicaruubohacho diiboco: Aivojɨɨbo, unuuno? nooboro.

46 Jaarunaa diiboco mɨɨhaiñooba ajashuno iimusuutɨhi. Toonotɨro ɨvɨ mɨɨhaiñooba diiboco ajashuno dillucuutɨhi.

23

Jesu Fariseomɨ, Bu Caatɨnɨmɨnaa Icamo Imitɨco Neehi.

(Mr 12.38-40; Lc 11.37-54; 20.45-47)

1 Jaaboro Jesu ijɨɨbogomɨnaaco, bu miyamɨnaaco icano nuuhi: 2 Oono fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo: Moise tajɨɨbaco magaajasuhicano mityama mihicahi, noomoro esɨcɨnɨhicahi. 3 Jaaneguiiha amɨɨhai diito onoonoco: Jii, meneehica. Jaamoro diito onoonoco paryɨ momoonɨhica. Jaarumo iicabadɨ mihicadino. Diito: Imino mihica, nuurumo imitɨno icahicahi. 4 Mɨɨro sihidɨ jeevanoco miyamɨnaahallɨvɨ ficuhicamo miyamɨnaa imoonɨqui. Jaarumo diitoco ajashunogayɨ amusuhicatɨmo. 5 Jillɨ miyamɨnaa ihatyɨmequiro fanoovaaco moonɨhicamo. Mɨɨro imeguehicamo ihɨmecunohallɨdɨ, bu ihusequejenehallɨdɨ icano satyehicamo gaachehubaryunohallɨvɨ tajɨɨba onoonoco acaatɨnɨnehejeque, bu gaachehunoco jɨcamaaihicamo fanoovano janaanɨcɨvɨ ifallahino acaamovonoonoco. 6 Jaamoro bu imeguehicamo jɨɨbaimonofaño aivo iimimañejeri iicanoco, bu sinagogajanofaño imiya icaganofaño ɨgɨcɨnɨnoco icano. 7 Bu tollɨro cuuminofaño diitoco miyamɨnaa aivo bocɨgomoro idillunoco imeguehicamo, bu diitoco: Gaajamɨnaa, onoonoco imeguehicamo icano.

8 Jaanotɨ ɨvɨ amɨɨhai mihimeguedino amɨɨhaico miyamɨnaa: Gaajamɨnaa, onoonoco. Mɨɨro samɨnaaro amɨɨhai ɨdɨɨboro amɨɨhai gaajamɨnaafi Cristo. 9 Bu jiinɨjehallɨvɨ mɨɨhaiñoobaco: Caani, meneedino, ɨdɨɨboro amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo. 10 Bu mihimeguedino amɨɨhaico saatoho: Aivojɨɨbo, onoonoco. Mɨɨro ɨdɨɨboro amɨɨhai Aivojɨɨbo Cristo. 11 Sitaaco ejeecɨvoobo amɨɨhaifeenevɨ diibo aivo sihidɨ ejeevaabo. 12 Mɨɨro: Uujoho sihidɨ jeevahi, onoobo guiinonɨcafeteji. Jaanotɨ: Sihidɨ jeevatɨhi, onoobo sihidɨ jeevano miniiyucafeteji.

13 Jaanotɨ ɨdaasucani amɨɨhai fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo mihicaji. Bañɨfiiramɨnaa mihicamo. Mɨɨro amɨɨhai niqueje guhugaco cuhufono mafabaacuhicahi sita tahɨ jɨcafototɨmo iicaqui. Bu amɨɨhai mɨjɨcafetehicatɨhi, bu ɨjɨcafetejirumoco mɨjɨcafutusuhicatɨhi icano.

14 Ɨdaasucani amɨɨhai fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo mihicaji. Bañɨfiiramɨnaa mihicamo. Mɨɨro gaigoomɨ fibaijɨto iicamo iijanooco mudumɨtɨɨcɨhicahi. Jaamoro jillɨ ɨɨfurumo Moocaanima gueenene mihiimaahicahi. Jaamaño amɨɨhai aivo guiraano mahaamɨcafeteji.*

15 Ɨdaasucani amɨɨhai fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo mihicaji, bañɨfiiramɨnaa mihicamo. Amɨɨhai jiinɨjeneri, muuaiñeri icano tehesino mɨhɨguehicahi saatohoco mɨhɨcɨmoro amɨɨhai iijɨco mɨjɨɨbeguequi. Jaamoco mahatyɨmesumi aivo diitoco amɨɨhai imitɨ janaanɨcɨvɨ meheetavehicahi cɨɨjɨgaifaño ifeequi.

16 Ɨdaasucani amɨɨhai mihicaji agaajatɨno jɨɨbogomɨnaa, aatyɨmetɨmo sɨɨgomɨnaabadɨ mihicamo meneehicahi: Saatoho temploja momofañodɨ: Aivo miyaano, onoono, toono sihidɨ jeevatɨhi. Jaanotɨ naha toojao orofañodɨ: Aivo miyaano, onoono, toono naha aivo sihidɨ jeevahi, meneehicahi. 17 Gaajatɨcanimo, amɨɨhai aallɨɨnoma machahamobadɨ mihicamo. ¿Cono nacu aivo imiyaano, oro, nacu itemploja ihoroco Moocaanidi iimibachuno? 18 Tollɨro bu meneehicahi: Saatoho jeecɨvojɨcɨcɨfañodɨ: Aivo miyaano, onoono sihidɨ jeevatɨhi. Jaanotɨ naha tojɨcɨcɨfaño iicano ijeecɨvofañodɨ: Aivo miyaano, onoono toono naha sihidɨ jeevahi, meneehicahi. 19 Gaajatɨcanimo, amɨɨhai aatyɨmetɨmobadɨ mihicamo tollɨ meneehicahi. ¿Cono nacu aivo imiyaano ijeecɨvo, nacu ifajɨcɨcɨ ijeecɨvoco Moocaanidi iimibachuno? 20 Mɨɨro tojɨcɨcɨfañodɨ: Miyaano, onoobo, bu tojɨcɨcɨfaño iicanomaryo bu neehi. 21 Jaabadɨro bu templojafañodɨ: Miyaano, onoobo, bu Moocaani toojafaño iicaabofañodɨ bu neehi. 22 Jaabadɨro bu niquejefañodɨ: Miyaano, onoobo, bu toojefaño Moocaani aivojɨ icagafañodɨ neehi, bu togafaño ɨgɨcɨnɨɨbo Moocaanifañodɨ neehi.

23 Jaamaño ɨdaasucani mihicaji amɨɨhai fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo. Bañɨfiiramɨnaa mihicamo. Amɨɨhai Moocaani onoobadɨ diiboco paryɨ mahacɨhicahi mentahiibai aamenegayɨmaryo, bu anisiibai aamenegayɨmaryo, bu cominohiibai aamenegayɨmaryo icano. Jaarumo tajɨɨbatɨ aivo imiyaano onoonobadɨ momoonɨhicatɨhi. Jaano jino toono imi ica, ɨdaasugo, miyaavogo icano. Jinooco aivo momoonɨjirahi sanoocoro momoonɨnoguiinodɨ siino jeevesutɨmo. 24 Amɨɨhai aatyɨmetɨmobadɨ mihicamo saatohoco mɨsɨɨguehicamo jootobaco magañɨɨmoro guiraaruubo camelloma mafaayɨhicahi amɨɨhai jeebɨɨfaño.

25 Ɨdaasucani mihicaji amɨɨhai fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo: Bañɨfiiramɨnaa mihicamo, guirihillunoco, butajeneque icano allɨcoro minitɨhicahi. Jaarumo amɨɨhai jeebɨɨfaño sano nanivariro magahafɨcɨnɨhi, fanoova imogori magahafɨcɨnɨhi, icano. 26 Fariseomɨ amɨɨhai aallɨɨnoma machahamobadɨ mihicamo amɨɨhai jeebɨɨnoco minitɨ itɨconɨ oono guirihillunoco, butajeneque icano fañooco minitɨnɨcɨbadɨ. Jaadɨ jari bu amɨɨhai allɨomo imiteji.

27 Ɨdaasucani amɨɨhai mihicaji fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo: Bañɨfiiramɨnaa mihicamo, cɨɨhojɨhallɨ imino iimibachucɨnɨbadɨ mejeevamo. Mɨɨro allɨohojɨ imino imibachucɨnɨrahi. Jaaruno fañoohojɨ ɨdicuno uchuumucuumo bacɨnoma fanoo ɨdicu gahafɨcɨnɨhi. 28 Jaabadɨ amɨɨhai mejeevahi. Jillɨ amɨɨhai allɨotoro miyamɨnaa ɨmefeenevɨ imimobadɨ mejeevahi. Jaarunofaño amɨɨhai jeebɨɨfaño sano bañɨfiiraro gahafɨcɨnɨhi, bu sano imitɨro gahafɨcɨnɨhi icano.

29 Ɨdaasucani amɨɨhai mihicaji fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo: Bañɨfiiramɨnaa mihicamo. Amɨɨhai Moocaani iimaamɨnaaɨvɨ cɨɨhojɨnoco mihimibachumoro allɨco minicuhicahi. Jaamoro deecanoco mificuhicahi imihuseuno miyamɨnaa cɨɨhojɨnoco. 30 Jaamoro jillɨ meneehicahi: Mɨɨhai sɨɨcɨje moheedetemɨhai iicausumi mihicauruva jino Moocaani iimaamɨnaaco agaicaaumobadɨ mihicaujitɨrahi, noomoro. 31 Tollɨ monoomaño amɨɨhai Moocaani iimaamɨnaaco agaicaaumo iyaachimɨhai mihicanoco magaajasuhi. 32 Jaaneguiiha suufenɨtɨmo momoonɨ oono amɨɨhai eedeetemɨhai ɨtɨconɨunoco.

33 Amɨɨhai jiinimomɨ, jiinimomɨ cuumiotobadɨ mihicamo. ¿Mɨllɨ mataajaji cɨɨjɨgaifaño agañɨɨjinotɨ? 34 Tooneguiiha amɨɨhaijaago uujoho galluuji Moocaani iimaamɨnaaco, gaajamɨnaaco, jɨɨbogomɨnaaco icano. Jaamoco amɨɨhai saatohoco magaisiraicɨji, bu saatohoco ɨmohovɨ metetecuji. Jaanotɨ bu saatohoco sinagogajanofaño mahaamɨji. Jaamoro diitoco siicuumitɨ, siicuumitɨ icano mubucasiji. 35 Jaamaño amɨɨhaihallɨvɨ icajino paryɨ imifiiuno miyamɨnaaco agaisiraicɨuno tɨɨjoho jaada, Abel guijevetɨ ɨtɨcovano Zacariaco Berequia achico iguijenɨunovɨ. Mɨɨro amɨɨhai diiboco magaicaauhi templojafaño iimimaño, jeecɨvomaño icanofeeneo situvɨ. 36 Miyanotɨro jino amɨɨhaico neehi, paryɨ diito jaada jisumio miyamɨnaahallɨvɨ minifeteji.

Jesu Jerusale Cuumihallɨvɨ Taahi.

(Lc 13.34-35)

37 Jerusale cuumi, Jerusale cuumi, amɨɨhai Moocaani iimaamɨnaaco agaicaauficuumi, bu Moocaani amɨɨhaijaago jɨɨbogomɨnaaco agalluumoco guiisibaneri mahaamɨfihi. Jaanotɨ uujoho fahiijɨvaro imeguehicahi tuucuumi seemeque tajaagovɨ iigaiyɨɨcɨnoco oono catava iseemeque ijɨjecuguiino iigaiyɨɨcɨnɨcɨbadɨ. Jaarunoco amɨɨhai mihimeguehicatɨhi. 38 Eneecau bu magaaja amɨɨhai iijano jihovonedi fiiveteji. 39 Jino amɨɨhaico neehi: Uco siino mahatyɨmecujitɨhi jari johono uco: Imicani Aivojɨɨbo momofeenedɨ asaabo, meneejifucu agasedɨ.

24

Jesu Temploja Ifinɨsucafetejinoco Neehi.

(Mr 13.1-2; Lc 21.5-6)

1 Jaanaa Jesu templojafañotɨ ihiinuuboro ifeequi moonɨubojaago ijɨɨbogomɨnaa asaaumoro diiboco ɨfusuuhi temploja guiisibanoco. 2 Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: Memeecɨ paryɨ tonehejeque. Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Jimañeri chahajino sababa guiisiba sibahallɨdɨ, sibahallɨdɨ icano. Paryɨ faneeri finɨjino, nooboro.

Jiinɨje Ifinɨjino Gaajata.

(Mr 13.3-23; Lc 21.7-24; 7.22-24)

3 Jaadɨ fuumo Olivohono iicagajɨvɨ. Jahɨgo Jesu gɨcɨnɨubojaago ijɨɨbogomɨnaa ufuumoro toovono dillutuuhi: Mihimeguehi mɨɨhaico ɨdɨɨbogonoco ¿cusumi fɨne tollɨ icajino? ¿Mɨllɨ magaajaji ɨɨjoho siino asaajinoco, bu jiinɨje ifinɨjinoco icano? noomoro.

4 Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: Mehesɨcɨnɨ mɨɨhaiñooba amɨɨhaico bañɨdino. 5 Ajashujitɨmo tamomofañodɨ asaano: Uujoho Cristo, noomoro. Jaamoro sihidɨ miyamɨnaaco bañɨjimo. 6 Bu mɨnaano icaji juuga, jahɨgo icano. Jaarunotɨ mihiguetedino, mɨɨro tollɨ icajino. Jaaruno toono jiinɨje ifinɨjino icatɨno. 7 Tusumi siijiinɨjeoto siijiinɨjeotoma moonɨcasiji, bu siicuumioto siicuumiotoma moonɨcasiji icano. Jaasumi ajebano icaji, sihidɨ guihuvano icaji. Jaabadɨro bu jiinɨje maryɨbaji fahɨgovavɨ. 8 Jaano jino ɨdaasuhiica ɨtɨcovajino.

9 Jaasumi amɨɨhaico acɨjimo ɨdaasuno momoonɨcafetequi, bu amɨɨhaico gaicaaujimo. Paryɨ jiinɨjemɨnaa amɨɨhaico jɨɨheveji tahallɨtɨ. 10 Jaasumi ajashutɨmo saatoho imiyaavogoco jeevesuji. Jaamoro jɨɨhevecasijimo, bu fahɨgovavɨ inahabomɨco ɨdaasuno moonɨsujimo. 11 Bu sihidɨ bañɨmɨnaa icaji: Mɨɨhai Moocaanifañodɨ mihiimaahi, noomoro ajashutɨno miyamɨnaaco bañɨjimo. 12 Jaano sihidɨ imitɨ iicaneri fahɨgovavɨ gaijɨcasijitɨmo. 13 Jaarunofaño quehecuno imiyaavogofaño icaaboro nijequevɨ ɨɨfotoobo taajaji. 14 Jaanotɨ jino aivojɨ jɨɨbogo iimibogo fanoojiinɨjeriro jɨɨbogocafeteji. Jaadɨ jari jiinɨje finɨji.

15 Mɨɨro Moocaani iimaamɨnaafi Daniel caatɨnɨuhi: Jaadi ɨdicuno imitɨno omoonɨɨboro ifinɨsujiibeditɨ. Jaano iimimañovɨ ɨɨfutucuunoco mahatyɨmedɨ jihaamefaño onoonoco mɨhɨɨfɨnɨcɨhicamo magaaja. 16 Jaamoro Judeari mihicamo ifabaɨjaagovɨ magaa. 17 Jaanotɨ bu amɨɨhai iijahallɨri mihicamo fañoojavɨ mefeedino siinoco mɨhɨcɨqui. Toonotɨro magaacu. 18 Jaanotɨ bu faguifaño iicamo muhuumidino amɨɨhai gaachehuco mɨhɨcɨvamo. 19 Jaanotɨ ɨdaasucani icajimo gaigoomɨ tusumi oovato iicamo, bu mɨfañotɨo seehejema iicamo icano. ¿Mɨllɨ bu goovano gaajirumo? 20 Jaaneguiiha Moocaanico midillu: Amɨɨhai magaajifucu jɨɨnijafucu icadino, bu jaguisɨfucu icadino icano. 21 Mɨɨro jino sihidɨ ejeevano ɨdaasu icaji eedeevɨ jiinɨje ifiivuunotɨro achahanɨcɨno, bu siino ufucuro achahacujino icano. 22 Jaarunoco Moocaani gueenene icasujitɨhi gueenene iicaruva tusumi iicajimotɨ mɨɨhaiñooba ataajajitɨruneguiiha. Jaanotɨ diibo ɨɨcɨcuumo gaijɨrari toono ɨdaasuno gueenene icasujitɨɨbo.

23 Jaasumi amɨɨhaico saatoho neeji: Memeecɨ jaanɨ Cristo, memeecɨ jaadi Cristo, onoodɨ: Miyaano, meneedino. 24 Mɨɨro saajimo bañɨmɨnaa: Uujoho Cristo, noomoro, bu: Uujoho Moocaani iimaamɨnaafi, noomoro. Jaamoro sihidɨ ejeevanehejeque ɨɨfusujimo miyamɨnaaco ibañɨqui, bu tollɨro Moocaani ɨɨcɨmoco bañɨjirumo icano. 25 Tooneguiiha jino amɨɨhaico ɨmegavɨro nuucuuhi. 26 Jaaneguiiha amɨɨhaico: Memeecɨ johono sɨcaihɨgotɨ saabo, onoodɨ memeecɨtedino. Jaanotɨ bu: Juuga jino mecufaño icaabo, onoodɨ mimiyaaveguedino. 27 Jaanotɨ uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo asaajino jillɨ jeevaji; oono sisi anamebano aamɨjɨtɨ nijequevɨ aachɨcɨnɨcɨbadɨ icajino. Jaanoco faaboho miyamɨnaafi atyɨmeji. 28 Mɨɨro chuumuhu iicahɨgo añɨmɨ igaivefihi. Jaabadɨ niinofucuuvɨ imiyaavogotɨmoco ɨdaasuno ɨfeteji.

Jillɨ Siino Saajiibo Cristo Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo.

(Mr 13.24-37; Lc 21.25-33; 21.26-30, 34-36)

29 Jaano toono ɨdaasuhicafucuje afatyonobuunatɨro cuujeo nɨhɨba jabaaveji, bu fucuo nɨhɨba achɨcɨcujitɨhi, bu meecɨrɨ niquejefañotɨ aifeji, bu niquejefaño iicano sefano maryɨbaji. 30 Jaadɨ naha jarihiica ɨɨfuvusujino uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo asaajino. Jaaneri paryɨ bu jiinɨje cuuminomɨnaa ataacasimoro atyɨmejimo uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo niqueje aimuufairi sihidɨ mityano, ovosɨɨno asaanoco. 31 Jaaboro tatyoomomɨnaaco galluuji paryɨɨcɨno fanoojiinɨjetɨ tatya iicamoco mɨriicu sefano ojɨdɨ iigaiyɨɨcɨqui.

32 Jaaneguiiha oono higuerahotɨro magaaja; mɨɨro ficaba ifiitɨcusumi bohono aamevafiho. Jaanotɨ magaajanɨcɨhi ficaba ifiitɨcunoco. 33 Jaabadɨro bu paryɨ jineheje iicacuudɨ magaajacu finɨfucu ifiitɨcunoco. 34 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Paryɨ jillɨ icajino tusumio miyamɨnaa guijevetɨnaacaro. 35 Niqueje, bu jiinɨje icano finɨji. Jaanotɨ taajɨ ufucu finɨjitɨhi.

36 Jaaruno jiinɨje ifinɨjifucuco mɨɨhaiñooba ajashuno gaajatɨhi Moocaani toomomɨnaa icarumo, bu uujoho Moocaani Seemene icaruubo icano, Ɨdɨɨboro Moocaani tufucuco gaajahi.

37 Mɨɨro johono Noe iicausumi iicaubadɨro icajino uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo asaano. 38 Mɨɨro toodɨhivɨ johono nɨfaiba chahaunaacahiica miyamɨnaa machumoro, adumoro, bu taabavamoro, illemɨhaico tajenɨmoro icano icahicauhi. Jaanaaca Noemɨ imeenegafaño jɨcafutuuhi; 39 Jaamo gaajacɨutɨmoco nɨfaiba macanɨsuuhi famoocoro. Jaabadɨreji bu tollɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo asaadɨ icajino. 40 Jaasumi miimɨsiicɨ gaifiimɨsi bajɨfaño iicaji. Jaamɨsitɨ saafi imiyaaveguehicatɨɨbo satyocafeteji diiboco sihidɨ jeevano ɨdaasuno imoonɨqui. Jaanotɨ saafi imiyaavogoobo fitafeteji. 41 Jaabadɨro bu miimɨfeecɨ icaji acaasumɨfe. Jaamɨfetɨ saafigo imiyaaveguehicatɨgo satyocafeteji diigoco sihidɨ ɨdaasuno imoonɨqui. Jaanotɨ saafigo imiyaavogogo fitafeteji.

42 Jaaneguiiha amɨɨhai mehesɨcɨnɨmoro motoomo gaajaratɨno cusumihacho Aivojɨɨbo saaji. 43 Jaanegui jinooco magaaja. Iija abajaabo, nanivamɨnaafi fucu toonotɨ icaaberi asaajinoco igaajaruva cɨgatɨɨbo icajiruubo iijaco afaayɨcɨmoro nanitɨmo iicaqui. 44 Jaabadɨro bu amɨɨhai mihimibaicɨnɨ. Mɨɨro mehesɨcɨnɨtɨnaacaro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo saaji.

Imino Jeecɨvomɨnaafi, Iimitɨno Jeecɨvomɨnaafi Icano.

(Lc 12.41-48)

45 Jaaneguiiha imino jeecɨvomɨnaafi agaajaaboco ihaivojɨɨbo iijamɨnaaco tuumusuhinɨnɨcɨhi imino machutaaco diitoco ihacɨqui. 46 Jaabo imicani icajiibo ihaivojɨɨbo onoonoco imino omoonɨɨbovɨ ihaivojɨɨbo agaseebe. 47 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi, diiboco ihaivojɨɨbo ficuji paryɨ inehejema iijamɨnaa toomomɨnaafitɨ. 48 Jaanotɨ saafi imitɨɨbo: Tahaivojɨɨbo goovajitɨno asaano, nooboro. 49 Saatohoco ahaamɨɨboro jillɨ tɨcovono guiriicavomɨnaama aaduuboro, amachuuboro icaabaaca 50 gaajacɨratɨno ihaivojɨɨbo gaseji. 51 Jaaboro diiboco sihidɨ jeevano ɨdaasuno moonɨji, bu oono bañɨmɨnaaco omoonɨjibadɨro. Jahɨgo ataacasimoro igaiñooco oojɨsujihɨgo.

25

Fahuseecɨdɨmo Bagocajamɨvɨ Ohoovɨcɨno.

1 Mɨɨro niqueje aivojɨ jeevahi fahuseecɨdɨmo bagocajamɨ icɨɨjɨgaimeecunoco ɨɨcɨumoro fuuhi taabava jɨɨbaimojaago ataabavaaboco inahabonɨqui. 2 Jaamotɨ sahusedɨfigova imino imibaivuutɨhi. Jaanotɨ sahusedɨfigova imino imibaivuuhi. 3 Jaamo imino iimibaivuutɨmo siino icɨɨjɨgaimeecunoco ifañonɨqui satyuutɨhi. 4 Jaanotɨ imino iimibaivuumo icɨɨjɨgaimeecunofaño ifafaihunoco satyuuhi, bu botellanofaño satyuumo icano. 5 Jaarunaa ataabavaujiibo goovano agaseutɨmaño diitoco cɨgara aivuuneguiiha cɨgacuumo. 6 Jaanaaca fucufeenevɨ guubuvusuuno sefano unuuno: ¡Saacuubo taabavamɨnaafi mutuumutucu! noomoro. 7 Jaaneguiiha paryɨ tobagocajamɨ agañiivuumoro icɨɨjɨgaimeecunoco nɨfutusuhi. 8 Jaanaaca iimibaivuutɨfigueheje oono iimibaivuufiguehejeque nuuhi: Mɨɨhaico amɨɨhai cɨɨjɨgaifaihunotɨ ajashunogayɨ mahacɨ. Jino mocɨɨjɨgaimecuno jabaacamaaicuuhi, noomoro. 9 Jaarunofaño iimibaivuufigueheje diitoco iimusuuhi: Chahano, mɨɨhaidi ɨɨfetejitɨruno, bu amɨɨhaidi ɨɨfetejitɨruno icano. Amɨɨhairyo mofoomoro amɨɨhaiñotɨ manaajete, noomoro. 10 Jaaneguiiha sahusedɨmo iimibaivuutɨmo cɨɨjɨgaifaihutɨ inaajequi ufuunobuujɨnaago taabavamɨnaafi gaseuhi. Jaaboma iimibaivucuumo toojafaño jɨcafutuuhi igaasequi. Jaadɨ iguhugaco fabaacucuumo. 11 Jaanobuunatɨ saafigova agaseumoro nuuhi: Aivojɨɨbo, aivojɨɨbo, mɨɨhaico faayɨcɨ, noomoro. 12 Jaarunaa diibo diitoco iimusuuhi: Miyanotɨro uujoho amɨɨhaico gaajatɨhi, nooboro.

13 Jaaneguiiha jino uujoho amɨɨhaico neehi: Cɨgatɨmo mehesɨcɨnɨ, gaajaratɨno uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo asaajifucu.

Nɨhɨbamɨvɨ Ohoovɨcɨno.

14 Mɨɨro niqueje aivojɨ jeevahi saafi miyamɨnaafi siijiinɨjevɨ ifeequi ijeecɨvomɨnaaco ucuuhuvauboro inɨhɨbamɨco diitoco ificusuubadɨ.

15 Diitotɨ saafiico cinco mildɨjeva acɨubo. Jaanotɨ sifiico acɨubo dos mildɨjeva. Jaanotɨ saafiico mildɨjeva acɨubo. Diitoco itɨcovoocɨvɨ acɨubo isefadɨno sahaje. Jaaboro fuucuubo. 16 Jaanobuuna cinco mildɨjevaaco agaayɨcɨubo tooneri naajeteque eetavuuhi. Jaaneri ɨɨcɨubo siino tonoodɨnoro. 17 Jaabadɨro bu dos mildɨjevaaco agaayɨcɨubo tollɨ omoonɨuboro, bu tonoodɨnoro siino gaayɨcɨuhi. 18 Jaanotɨ mildɨjevaaco agaayɨcɨubo ufuuboro jiinɨjeque eseediuboro ihaivojɨɨbo nɨhɨbamɨco ficuuhi.

19 Jaanobuunatɨ goovacuutɨnotɨ siino diito aivojɨɨbo gaseuhi. Jaaboro diitoma toonoco imibachuvaubo. 20 Tɨconɨubo oono cinco mildɨjeva aacɨubotɨ. Jaabo ihaivojɨɨboco acɨuhi diez mildɨjevaaco: Aivojɨɨbo, uco daacɨuhi cinco mildɨjeva. Jaaneri jino siino tonoodɨnoro ɨɨcɨno, nooboro. 21 Jaaneguiiha ihaivojɨɨbo diiboco nuuhi: Aivo imino moonɨhi. Ɨɨjoho aivo imino jeecɨvomɨnaafi idiimihuseebe. Mɨɨdɨrunoco imino omoonɨmaño ɨco siino janaanɨcɨ acɨji. Jaaneguiiha disaa. Jaabo uuma imo imo diicahi. 22 Jaanobuunatɨ gaseubo dos mildɨjeva bu agaayɨcɨubo. Jaabo nuuhi ihaivojɨɨboco: Aivojɨɨbo, uco dos mildɨjeva daacɨuhi. Jino jaaneri siino tonoodɨnoro ɨɨcɨno, nooboro. 23 Jaaneguiiha ihaivojɨɨbo nuuhi: Aivo imino moonɨhi. Ɨɨjoho aivo imino jeecɨvomɨnaafi idiimihuseebe. Mɨɨdɨrunoco imino omoonɨmaño ɨco siino sihidɨ acɨji. Jaaneguiiha disaa. Jaabo uuma imo imo diicahi, nooboro. 24 Jaanotɨ mildɨjeva agaayɨcɨubo agaseuboro ihaivojɨɨboco nuuhi: Aivojɨɨbo, ɨɨjoho sihidɨ edeevanoco uujoho gaajahi. Mɨɨro ɨɨjoho sihinɨcɨhi abasutɨruhɨgotɨ, bu tollɨro nɨhɨbamɨco dɨɨcɨnɨcɨhi ududɨcamaaitɨruhɨgotɨ icano. 25 Jaamaño ɨco ɨñɨhicugooboro dinɨhɨbamɨco jiinɨjefaño cɨɨjehinɨhi. Jaano jino paryɨ faneeri dinɨhɨbamɨ, nooboro. 26 Jaaneguiiha ihaivojɨɨbo diiboco iimusuuhi: Ɨɨjoho agaiquiibo idiimitɨno jeecɨvomɨnaafi, ɨɨro gaajacuuhi uujoho abasutɨruhɨgotɨ isihinɨcɨnoco, bu ududɨcamaaitɨruhɨgotɨ nɨhɨbamɨco ɨɨcɨnɨcɨnoco icano. 27 Jaaneguiiha, ¿collɨhi jana tañɨhɨbamɨco dusisutɨhi? Jaabo uujoho asaadɨ toonohallɨvɨ janaanɨcɨvɨ siino agaayɨcɨjirunaaca, nooboro 28 tooneri iicaumoco nuubo: Diibeditɨ mudumɨtɨɨcɨ inɨhɨbamɨco. Jaamoro oono diez mildɨjevama iicaaboco mahacɨ. 29 Mɨɨro sihidɨ iicanoma iicaaboco siino janaanɨcɨ acɨjiibo sihidɨ icanoma iicaqui. Jaanotɨ chahanoma iicaabotɨ oono mɨɨdɨno iicarunoco dumɨtɨɨcɨjiibo. 30 Jaanotɨ ajaanɨ imitɨno jeecɨvomɨnaafico magaayɨcɨmoro buhɨgo ɨcɨvohɨgovɨ magañɨɨ. Tahɨgo ataaboro igaiñooco oojɨsujihɨgo, nooboro.

Jiinɨjemɨnaaco Udugaacujino.

31 Jaadɨ uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo Moocaani toomomɨnaama Aivojɨɨbotɨ iicavaabo asaaboro tahimi aivojɨ icagahallɨvɨ casɨɨveji. 32 Jaadɨ paryɨ jiinɨjemɨnaa tahɨmefeenevɨ igaiveji. Jaamoco uujoho dugaacuji, oono ovejamɨ toomomɨnaafi ovejamɨco cabramɨditɨ sihɨgovɨ udugaacunɨcɨbadɨ. 33 Jaaboro tahovejamɨco tamiyanaagonovɨ ficuji. Jaanotɨ cabramɨco tañaninaagonovɨ ficuji. 34 Jaadɨ uujoho Aivojɨɨbo neeji tamiyanaagotoco: Juugavɨ masaa. Amɨɨhai Guihirubi amɨɨhaico imino omoonɨmo jino tahaivojɨfaño mɨjɨcafoto sɨɨcɨje jiinɨje ifiivuunotɨro amɨɨhaidi eheetavuunofaño. 35 Mɨɨro ajebavauboco uco machutaatɨ mahacɨuhi, bu adufirari iicauboco mihisuuhi, bu siicuumioobobadɨ amɨɨhaifeeneri iicausumi uco amɨɨhai iijafaño magaayɨcɨuhi, 36 bu tagaachehuma achahauboco uco magaachehunɨuhi, bu iguihuvauboco uco memeecɨtuuhi, bu cɨvojafaño iicauboco uco memeecɨtuuhi icano, nooboro. 37 Jaadɨ uco iimimo dilluji: Aivojɨɨbo, ¿nacu cusumi ajebari idiicauboco ɨco mɨɨhai mamachusuuhi? ¿Bu cusumi adufirari idiicauboco ɨco mɨɨhai mihisuuhi? 38 ¿Bu cusumi nacu siicuumioobobadɨ idiicauboco ɨco mɨɨhai moojafaño magaayɨcɨuhi? ¿Bu cusumi ɨco sɨcaibo diicaaboco magaachehunɨuhi? 39 ¿Bu cusumi nacu ɨco guihuvauboco mahatyɨmeumoro mabaauhi? ¿Bu cusumi ɨco cɨvojafaño diicauboco mabaajeuhi? noomoro. 40 Jaamoco uujoho Aivojɨɨbo diitoco jillɨ iimusuji: Miyanotɨro, amɨɨhaico neehi: Imiyaavogomoco* sihidɨ jeevatɨrumoco tollɨ momoonɨumaño, uco tollɨ momoonɨuhi, nooboro.

41 Jaadɨ bu tañaninaagonovɨ iicamoco neeji: Uutɨ buhɨgovɨ miminifoto imitɨno monoocɨnɨcumo cɨɨjɨgaifaño mofoo Satanasguiiha, bu paryɨ ihɨjɨmɨguiiha icano eheetavunofaño. 42 Mɨɨro ajebavauboco uco mamachusuutɨhi. Adufirama icauboco uco mihisuutɨhi. 43 Bu siicuumioobobadɨ amɨɨhaifañodɨ ɨɨguusumi uco amɨɨhai iijafaño majaahevesutɨhi. Bu agaachehuvautɨɨboco uco gaachehutɨ mahacɨutɨhi. Bu iguihuvauboco, bu cɨvojafaño iicauboco icano uco mabaautɨhi, nooboro. 44 Jaanoco diito iimusuji: Aivojɨɨbo, ¿cusumi nacu ɨco ajebama diicaaboco, bu adufirama diicaaboco, bu siicuumioobobadɨ diicaaboco, bu gaachehuma chahaaboco, bu iguihuvaaboco, bu cɨvojafaño diicaaboco icano mahatyɨmeuhi? noomoro. 45 Jaaneguiiha uujoho iimusuji: Miyanotɨro, amɨɨhaico neehi: Imiyaavogomoco sihidɨ ejeevatɨmoco tollɨ momoonɨutɨmaño, uco tollɨ momoonɨutɨhi, nooboro. 46 Jaamo diito ifinɨjitɨno cɨɨjɨgaifaño feeji. Jaanotɨ iimifiimo feeji ifinɨjitɨno fiivofaño.

26

Jesuco Iguijenɨqui Iimaacasiuno.

(Mr 14.1-2; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)

1 Jaabo Jesu jillɨ unuunoco paryɨ iimivuudɨ ijɨɨbogomɨnaaco nuubo: 2 Amɨɨhairyo magaajacuhi jino mifucucɨrucu Pascua jɨɨbaimo iicajinoco. Jaasumi uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuuboco acɨjimo, uco ɨmohovɨ itetecuqui, nooboro.

3 Jaasumi sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa, bu judiomɨ quillahuto icamo igaivuuhi Caifas onoobo sacerdotemɨ aivojɨɨbo iijatyɨgaba goohasivɨ. 4 Jaamoro iimaacasiumo Jesuco abañɨmoro, agaayɨcɨmoro igaicaauqui.

5 Jaamo neehicauhi: Jɨɨbaimofeenevɨ tollɨ momoonɨjitɨhi miyamɨnaa mojaago ɨsɨfiiratomoro ñaaɨvedino, noomoro.

Betaniavɨ Jesuco Facɨcɨfaihuri Jeesugo.

(Mr 14.3-9; Jn 12.1-8)

6 Jaanaaca Betania cuumiri foojohoma Simon iicaubo Jesuco unuuneguiiha diibo iijafaño ɨɨfutuubo. 7 Jaanaaca gaigo diibojaago saauhi alabastro eetavotapaajefaño ifacɨcɨfaihu sihidɨ ijaadama iicano gatyuucɨ icanoma. Jaabo Jesu imachuqui mesavɨ casɨɨvuubo nigaɨhallɨvɨ tofaihuco tucaruugo.

8 Jaanoco ijɨɨbogomɨnaa atyɨmeuhi. Jaamoro ɨsɨfiiratuumoro noocasiuhi: ¿Collɨhi jinooco bañamaaihi? 9 Ajashutɨno nɨhɨbamɨri manaajemere ɨɨdaasufiimoco mahacɨtanoco, noomoro.

10 Jaanoco Jesu uguubuuboro diitoco nuuhi: ¿Collɨhi diigoco mɨhɨɨbahi? Imino uco moonɨgo. 11 Mɨɨro fahiijɨvaro ɨɨdaasumo amɨɨhai mihicaji. Jaanotɨ uujoho fahiijɨvaro amɨɨhaima icajitɨhi. 12 Jaamo jino tahallɨvɨ facɨcɨfaihuco utucaruneri tafiico imibachugo cɨɨhojɨfaño ɨcɨcafetejino ɨmegavɨ. 13 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi, fahɨgova jino taajasu jɨɨbogoco faajiinɨjeri ɨjɨɨbogohɨgo jino diigo omoonɨno jɨɨbogocafeteji, toonotɨ diigoco ihesafetehicaqui, nooboro.

Juda Jesuco Naajeguehi.

(Mr 14.10-11; Lc 22.3-6)

14 Jaanaaca ijɨɨbogomɨnaatɨ saafi Juda Iscariote onoobo fuuhi sacerdotemɨ aivojɨtoma ihiimaatuubo. 15 Jaaboro jillɨ diitoco nuubo: ¿Mɨnoodɨno uco majaaduji, Jesuco amɨɨhaico aacɨhachiijɨ? nooboro.

Jaaneguiiha diito diiboco jaaduuhi treintadɨjeva nɨhɨbamɨco. 16 Jaasumitɨro Juda guiinehicauhi Jesuco diito usefaño aacɨujifucuco.

Aivojɨɨbo Niinoono Amachuuno.

(Mr 14.12-25; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1 Co 11.23-26)

17 Jaanaaca ijuurisutama achahano maahunoco amachujibuuno jɨɨbaimo ɨtɨcovaufucu Jesujaago ijɨɨbogomɨnaa ufuumoro diiboco dilluuhi: ¿Conoovɨ diimeguehi Pascua machutaaco meheetavonoco? noomoro.

18 Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: Mofoo cuumifaño johono amɨɨhairyo magaajacuubojaago. Jaamoro diiboco monoo: Mohaivojɨɨbo jillɨ neehi: Tahoovovɨ ɨɨfutucuuhi. Jaaneguiiha diijafaño tajɨɨbogomɨnaama Pascua machutaaco eetaveji, noobo, noomoro.

19 Jaaneguiiha ijɨɨbogomɨnaa ufuumoro Jesu unuubadɨ moonɨuhi. Jaamoro toojafaño Pascua machutaaco eetavuuhi.

20 Jaanaa mihiijɨcuudɨ Jesu docedɨmo ijɨɨbogomɨnaama mesavɨ casɨɨvuuhi. 21 Jaamo machumaaca Jesu nuuhi: Miyanotɨro, amɨɨhaico neehi, amɨɨhaitɨ saafi uco acɨji igaicaauqui, nooboro.

22 Jaaneri diito sihidɨ ɨɨdaasuvuumoro diiboco dilluuhi: Aivojɨɨbo, ¿nacu fɨne uujoho? noomoro sifi idilluno, sifi idilluno icano fuumo.

23 Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: Sajefañoro uuma amachuubo diibo uco acɨji. 24 Mɨɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ feehi. Jaarunaaca ɨdaasucani iicajiibo uco aacɨɨbo. Aivo imijiruno diibedi fiivuutɨɨbo icaruva, nooboro.

25 Jaaneguiiha Juda diiboco aacɨujiibo nuuhi: Aivojɨɨbo, ¿nacu fɨne uujeheji? nooboro.

Jaaneguiiha Jesu nuuhi: Jɨɨhɨ, ɨɨjeheji, nooboro.

26 Jaamo machuumaaca Jesu imaahuco agaayɨcɨuboro, Moocaanico graciaco aacɨudɨ tohɨcaco iquisicɨuboro ijɨɨbogomɨnaaco acɨubo: Ɨfaaji, jino tafiico mamachu, nooboro.

27 Jaadɨ bu ihadufaihuco agaayɨcɨuboro Moocaanico graciaco aacɨuboro diitoco acɨuhi: Paryɨ famooro jifaihutɨ mahadu. 28 Mɨɨro jino tatyɨɨjoho iicano bohono iimaaco imiyacaruno. Jaano jino tatyɨɨjoho gañɨɨcafetehi ajashutɨmohallɨvɨ imitɨ buusu iicano. 29 Jino amɨɨhaico neehi, jino baacufaihuco jari ufucu siino aduji amɨɨhaima johono Moocaani aivojɨfaño, nooboro.

Jesu Neehi Pedro Diiboco Utuunamaaijinoco.

(Mr 14.26-31; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)

30 Jaadɨ amasivaunobuunatɨ fuumo Olivohono iicagajɨjaago. 31 Jaadɨ Jesu diitoco nuuhi: Jifucu paryɨ amɨɨhai uco mejeevesumoro mofoocɨnɨji. Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Itoomomɨnaafico gaicaauji. Jaaneri ihovejamɨ fahɨgova gavaranamaaiji, noonoro. 32 Jaaruubo siino ubuheeteebere amɨɨhai ɨmega feeji Galileavɨ, nooboro.

33 Jaaneguiiha Pedro diiboco nuuhi: Famooro ɨco jeevesurunaaca, uujoho ɨco jeevesujitɨhi, nooboro.

34 Jaaneguiiha diiboco Jesu nuuhi: Miyanotɨro ɨco neehi, jaafañiinofucu catava ojɨtɨɨbaacaro mifoocɨ, safo icano: Diiboco gaajatɨhi, bu diibo jɨɨbogomɨnaafi icatɨji, neeji, nooboro.

35 Jaaneguiiha Pedro nuuhi: Jaafa ɨɨma iguijevehachiijɨ guijevehi. Jaaruubo ɨco tuunamaaijitɨhi, nooboro.

Jaabadɨro bu paryɨ saatoho ijɨɨbogomɨnaa nuuhi.

Jesu Moocaanima Iimaahi Getsemani Onoomañovɨ.

(Mr 14.32-42; Lc 22.39-46; Heb 5.7, 8)

36 Jaadɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaama Getsemani onoomañovɨ ɨɨfutuudɨ diitoco nuuhi: Jinoovɨ mɨgɨcɨnɨ, uujoho johonovɨ Moocaanima ihiimaatonohachuta, nooboro.

37 Jaaboro Pedroco, bu Zebedeo achimɨsico icano asatyuuboro tɨcovauhi ɨñɨhicuguuboro sihidɨ ɨɨdaasuvuubo. 38 Jaaboro diitoco nuubo: Sihidɨro tajeebɨɨfaño ɨdaasu icahi miguijevejibadɨ. Jaaneguiiha jino mihica uuma cɨgatɨmo mubuhee, nooboro.

39 Jaadɨ Jesu janaanɨcɨvɨ ufuuboro jiinɨjehallɨvɨ ajavuvuuboro Moocaanima iimaauhi: Guihi, idiimogohachiijɨ uco taajasu jino ɨdaasuno iicajinotɨ.* Jaaruno uujoho iimogobadɨ icatɨno, jaafa ɨɨjoho idiimogobadɨro icano, nooboro.

40 Jaadɨ ijɨɨbogomɨnaa iicauhɨgo asaaubo cɨgamovɨ gaseuhi. Jaaboro Pedroco nuubo: ¿Collɨhi jaabo uuma sano nɨhɨba oovo tɨcovovɨ buheetɨhi? 41 ¡Mubuhee! Jaamoro Moocaanima mihiimaa ɨjɨ amɨɨhaico ɨnɨsunofaño mahaquetedino. Miyanotɨro amɨɨhai jeebɨɨ imino iicanoco imogorahi. Jaarunofaño amɨɨhai allɨo ifi niinovahi, 42 nooboro siino fuubo dojɨcuvɨro Moocaanima ihiimaatuubo. Jillɨ nooboro: Guihi, uujoho ɨdaasuno iicanoco idiimogohachiijɨ etɨ idiimogobadɨ moonɨ, nooboro.

43 Jaabo bu siino uhuumiubo ijɨɨbogomɨnaa cɨgamoco atyɨmeuhi aivo sihidɨ cɨgarari icacuutɨneguiiha. 44 Jaamoco ejeevesuuboro siino fuubo Moocaanima ihiimaatuubo, siino tollɨro nooboro. 45 Jaadɨ bu siino ijɨɨbogomɨnaa iicauhɨ ufuuboro diitoco nuuhi: Ɨvɨ jisumi mɨcɨgacu, majaguisɨcu. Jino gasecuuno uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo imitɨmɨnaa usefaño aacɨcafetejino. 46 Jaaneguiiha magañiivomoro masɨɨgucu mee oono uco aacɨvaabo fiitɨcuuhi, nooboro.

Jesuco Isisɨmoro Satyomo.

(Mr 14.43-50; Lc 22.47-58; Jn 18.2-11)

47 Jaanaaca tollɨ iimaaubaacaro Juda gaseuhi ijɨɨbogomɨnaa docedɨmo iicahicaurumoobo. Jaaboma saaumo sihidɨ miyamɨnaa niisuganoma, cudaahenema icano; sacerdotemɨ aivojɨto, bu judiomɨ quillahuto icamo agalluumo. 48 Jaabo Juda diitoco nuuhi: Oono uujoho diibo iicaaboco ɨnɨnɨɨcɨɨboro dilluji. Jaaboco cuhufono misisɨmoro masatyo, nooboro.

49 Jaaboro Jesujaago ufuuboro diiboco nuuhi: ¿Naa diicahi, Jɨɨbogomɨnaafi? nooboro Jesuco nɨnɨɨcɨuhi.

50 Jaaneguiiha Jesu diiboco nuuhi: ¿Fañɨ, jinejefiri saahi? nooboro.

Jaasumiro diito Jesuco agaayɨcɨumoro Jesuco sisɨuhi isatyequi.

51 Jaaneguiiha Jesu nahabonɨmɨnaatɨ saafi iniisugaco iguiiyɨcɨuboro sacerdotemɨ aivojɨɨbo jeecɨvomɨnaafi nɨjɨmeehuco buiyaacuuhi. 52 Jaaneguiiha Jesu diiboco nuuhi: Diniisugaco ifajutafaño dɨɨhacu. Mɨɨro oono niisugari omoonɨcasimo, bu niisugari guijeveji. 53 ¿Nacu ɨɨjoho gaajatɨhi uujoho Guihirubico dilluruva jaachiijɨgayɨro tajaa galluujiruubo itoomomɨnaatɨ aivo ajashutɨmo fahuseecɨ motɨhaitɨ miihaicɨ ɨdɨɨno dɨhaivaco? 54 Jaano tollɨ iicaruva, ¿mɨllɨ bu Caatɨnɨhaamefaño jillɨ icajiibo onoono miyaavejirahi? nooboro.

55 Jaadɨ Jesu diito miyamɨnaaco nuuhi: ¿Mɨllɨ jaamo amɨɨhai tatyɨcovodɨ masaahi cudaahenema, niisuganoma icano nanivamɨnaafico magaayɨcɨqui mihicanɨcɨbadɨ? Mɨɨro fafucuvavɨro amɨɨhaifeenevɨ uujoho templojafaño casɨɨvooboro jɨɨbeguehicahi. Jaaruuboco du uco magaayɨcɨhicatɨhi. 56 Jaarunofaño jaafa tollɨ icano johono Caatɨnɨhaamefaño Moocaani iimaamɨnaa acaatɨnɨuno imiyaavequi, nooboro.

Jaasumiro ijɨɨbogomɨnaa diiboco ejeevesuumoro famooro gaacɨnɨuhi.

Jesu Fagomɨnaa Ɨmegavɨ Icauhi.

(Mr 14.53-65; Lc 22.54-55, 63-71; Jn 18.12-14, 19-24)

57 Jaamo Jesuco isisɨumoro sacerdotemɨ aivojɨɨbo Caifas onoobo ɨmefeenevɨ satyuuhi. Tahɨ caatɨnɨmɨnaa, bu judiomɨ quillahuto icamo iigaicɨnɨuhɨgo. 58 Jaanaa Pedro ɨfutuuhi sacerdotemɨ aivojɨɨbo goohasivɨ: ¿Naa mɨllɨ fɨne moonɨjimo? nooboro tehesinotɨ ɨɨfɨnɨcɨuboro ufuubo. Jaabo policiamɨ cojɨvɨ casɨɨvutuuhi.

59 Jaanaaca sacerdotemɨ aivojɨto, bu judiomɨ quillahuto, bu paryɨ imiyafagomɨnaa icamo guiinehicauhi Jesuhallɨvɨ sɨcamañooco ɨjɨɨbogonotɨ diiboco igaicaausuqui. 60 Jaarunofaño tonoogayɨjehallɨtɨ gaicaaujitɨrumo guiiraamo saatoho diibohallɨvɨ sɨcamañooco jɨɨbeguehicaurunaaca. Jaanofeenevɨ miimɨsiicɨ gaseuhi diibohallɨvɨ sɨcamañooco ɨjɨɨbuguumɨsi: 61 Jaanɨ neehicahi: Uujoho Moocaani templojaco finɨsuji. Jaaboro siino boojatɨ mifucucɨ, safucu ɨdɨɨnotɨro eetaveji, nooboro, noomɨsiro.

62 Jaaneguiiha sacerdotemɨ aivojɨɨbo agañiivuuboro Jesuco nuuhi: ¿Aivo ajashuno diimusutɨhi? ¿Mɨllɨ nacu jino jito dihallɨvɨ neehi? nooboro.

63 Jaarunofaño Jesu diiboco iimusuutɨhi. Jaaneguiiha diibo isacerdotemɨ aivojɨɨbo Jesuco nuuhi: Moocaani momofeenedɨ miyaanocoro mɨɨhaico dinoo, ¿naa miya ɨɨjoho Cristo Moocaani Achi idiicaabo? nooboro.

64 Jaaneguiiha Jesu diiboco nuuhi: Jɨɨhɨ, uujoho diibo, ɨɨjoho toono onoobadɨ. Tollɨro bu amɨɨhaico jino neehi: Ufucu mahatyɨmeji uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo sihidɨ ejeevaabo Moocaani miyanaagonovɨ gɨcɨnɨɨboco, bu niqueje aimuufaifeenedɨ asaaboco icano, nooboro.

65 Jaaneri sacerdotemɨ aivojɨɨbo igaachehuco gallicuuhi sihidɨ ɨsɨfiiratuuboro. Jaaboro nuubo: Jaanɨ iijɨri Moocaaniditɨ aivo imitɨno iimaahi. ¿Collɨhi bu siino sita onoonoco mehesujirahi? Amɨɨhairyo muguubucuuhi imitɨno ihiimaanoco. 66 ¿Nacu mɨllɨ amɨɨhaidi? nooboro.

Jaaneguiiha diito nuuhi: Tollɨ ihiimaamaño guijevejiibo, 67 noomoro Jesuco ihɨmefaño ɨjɨɨrebamaaiumoro ganɨɨcɨumo. Jaanotɨ bu saatoho diiboco ihɨmefaño agabejenɨumoro nuuhi: 68 Ɨɨjoho Cristo idiicaabo ene gaajacɨ. ¿Naa mɨɨjoho ɨco gabacuuhi? noomoro.

Pedro: Uujoho Jesuco Gaajatɨhi, Nuuhi.

(Mr 14.66-72; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18, 25-27)

69 Jaanaaca Pedro jahisi goohasifaño gɨcɨnɨunaaca sacerdotemɨ aivojɨɨbo jeecɨvomɨnaago asaaugoro diiboco nuuhi: Ɨɨjoho bu tollɨro Jesu Galileaooboma idiicahicaabo, noogoro.

70 Jaarunofaño Pedro tuunamaaiuhi: Uujoho gaajatɨhi jinejetɨhacho toono diimaahi, nooboro.

71 Jaanaaca Pedro toonotɨ fuucuuboco saafigo aatyɨmeugoro tooneri iicaumoco nuuhi: Jaanɨ bu tollɨro oono Jesu Nazareooboma ɨguehicaabo, noogoro.

72 Jaarunaaca Pedro tuunamaaiuhi Moocaani momofañodɨ: Miyanotɨro uujoho diiboco gaajatɨhi, nooboro.

73 Jaanobuunatɨ bu siino tooneri iicaumo Pedrojaa asaaumoro diiboco nuuhi: Miyaano jahi, ɨɨjoho diitoobo, mee oono dihiimaa diito iimaabadɨ jeevahi, noomoro.

74 Jaaneguiiha diibo nuuhi: Moocaani momofañodɨ neehi: Miyanotɨro, uujoho diiboco gaajatɨhi. Jaanotɨ jillɨ onoobo abañɨhachiijɨ jaafa uco Moocaani guijenɨhi, nooboro.

Jaasumiro catava ojɨuhi. 75 Jaanoco uguubuuboro Pedro esafutuuhi Jesu diiboco: Catava oojɨtɨnaacaro uco mifoocɨ safo ɨdɨɨno tuunamaaiji, unuunoco. Jaaneguiiha Pedro toonotɨ ufuuboro aivono taauhi.

27

Pilato Ɨmefeenevɨ Jesuco Satyehi.

(Mr 15.1; Lc 23.1-2; Jn 18.28-32)

1 Jaanaaca eseseeveudɨ paryɨ famooro sacerdotemɨ aivojɨto, judiomɨ quillahuto icano sabadɨro iimaacasiuhi Jesuco igaicaauqui. 2 Jaamoro diiboco sisɨcɨnɨɨboco asatyumoro toojiinɨjeo aivojɨɨbo Poncio Pilato onooboco acɨuhi.

Juda Iguijeveuno.

(Hch 1.16-19)

3 Jaanaaca Juda, miyamɨnaa usefaño Jesuco aacɨuboco guijevefaño ificuunoco aatyɨmeuboro sihidɨ ɨdaasuvuuhi. Jaaboro treintadɨjeva iicaunoco inɨhɨbamɨco uumisuuhi sacerdotemɨ aivojɨtoco, bu judiomɨ quillahutoco icano jillɨ nooboro: 4 Uujoho imitɨco ɨcɨhi aivo imiiboco guijevefaño aacɨmaño, nooboro.

Jaaneguiiha diito iimusuuhi: ¿Jaano mɨllɨ mɨɨhaidi? Toono diino, noomoro.

5 Jaaneguiiha Juda inɨhɨbamɨco templojafaño gavaracuuhi. Jaadɨ ufuuboro gaibaɨri icodaahetɨ uduujecafutuuboro lluhivuuhi.

6 Jaadɨ sacerdotemɨ aivojɨto inɨhɨbamɨco ɨɨcɨumoro nuuhi: Jino nɨhɨbamɨco Moocaaniguiiha ificunɨcɨnofaño mificujitɨhi tɨɨjoho jaada iicacumaño, noomoro.

7 Jaadɨ ihiimaacasiumoro tooneri nɨfaqui guirihilluno nicumɨnaafi faguico naajeumo, tomañovɨ siijiinɨjeoteheje ochoomomoco icɨɨhicaqui. 8 Jaamaño tomaño jisumihachuta: Tɨɨjohomaño, noocɨnɨhi. 9 Jillɨ miyaavuuno Moocaani iimaamɨnaafi Jeremia acaatɨnɨuno: Ɨcɨumo treintadɨjeva inɨhɨbamɨco Israel cuumimɨnaa diibo jaadaco ificuunoco. 10 Jaaneri nɨfaqui guirihilluno nicumɨnaafi faguico naajeumo, oono uco Aivojɨɨbo atajɨɨbabadɨ, nooboro.

Jesu Pilato Ɨmefeenevɨ Icahi.

(Mr 15.2-5; Lc 23.3-5; Jn 18.33-38)

11 Jaadɨ Jesuco aivojɨɨbo Pilato ɨmegavɨ ɨɨfutusuumo. Jaaboco dilluubo: ¿Naa ɨɨjoho oono judiomɨ Aivojɨɨbo idiicaabo? nooboro.

Jaaneguiiha Jesu iimusuuhi: Jɨɨhɨ, tollɨ icano toono ɨɨjoho onoobadɨ, nooboro.

12 Jaanaaca sacerdotemɨ aivojɨto, judiomɨ quillahuto icamo diibohallɨvɨ imitɨno ɨjɨɨbeguehicaurunoco Jesu ajashuno iimusuutɨhi.

13 Jaaneguiiha Pilato diiboco nuuhi: ¿Naa guubutɨhi oono dihallɨvɨ imitɨno ihiimaanoco? nooboro.

14 Jaarunofaño bu Jesu diiboco ajashuno iimusuutɨhi. Jaaneri diibo Pilato sihidɨ eheetyeuboro eesamaaiujirunoco gaajautɨhi.

Jesuco Iguijenɨqui Ificuuno.

(Mr 15.6-20; Lc 23.13-25; Jn 18.38–19.16)

15 Jaasumi mɨɨro aivojɨɨbo Pilato omoonɨnɨcɨbadɨ cɨvojamɨnaafitɨ saafiico sinaayujibuuhi miyamɨnaa idilluuboco. 16 Jaanaa icaubo saafi cɨvojafaño Barraba onoobo sihidɨ ejeevaabo iimitɨɨbo. 17 Jaanaa paryɨ miyamɨnaa igaicɨnɨumoco Pilato dilluuhi: ¿Cajaanɨco mihimeguehi, amɨɨhai, uujoho isinaayunoco, Barrabaco, nacu oono Jesu Cristo onooboco? nooboro.

18 Tollɨ nuubo jillɨ Jesuco ɨjɨɨheveumoro diibo usefaño aacɨunoco agaajacɨuboro.

19 Jaabo Pilato ihaivojɨ icagahallɨri gɨcɨnɨunaaca diibojaago mogai saatohoco galluuhi jillɨ noogoro: Mɨllɨ moonɨdineheje diibo iimino miyamɨnaafico, fone fucu ñɨhicuno tɨgahi diibo Jesuditɨ, noogoro.

20 Jaarunofaño sacerdotemɨ aivojɨto, bu judiomɨ quillahuto icamo miyamɨnaaco fajɨɨnɨuhi Barrabaco dihiinusu. Jaanotɨ: Jesuco guijenɨ, monoo, noomoro. 21 Jaanaaca bu siino miyamɨnaaco Pilato dilluuhi: ¿Diitɨsitɨ cajaanɨco isinaayunoco mihimeguehi? nooboro.

Jaaneguiiha nuumo: Barrabaco, noomoro.

22 Jaaneguiiha siino Pilato diitoco dilluuhi: ¿Jaanaa mɨllɨ moonɨji oono imomo Jesucristo iicaaboco? nooboro.

Jaaneguiiha paryɨ famooro iimusuuhi: ¡Ɨmohobujehallɨvɨ tetecu! noomoro.

23 Jaanegui Pilato diitoco nuuhi: ¿Nacu jineje imitɨnoco moonɨɨbo? nooboro.

Jaarunofaño diito siino coovadiivuuhi: ¡Ɨmohobujehallɨvɨ tetecu! noomoro.

24 Jaanegui Pilatoco diito sihidɨ ejenaauumoro janaanɨcɨvɨro aivo añaaɨvuunoco aatyɨmeuboro, tajɨɨbaubo nɨfaihuco isɨvaqui. Jaafaihufaño ihuseneque nitamaaiubo diito ɨmefeenevɨ, jillɨ nooboro: Uujoho jaanɨ iimiibo guijevefañodɨ icatɨhi. Jillɨ toono amɨɨhai iimaa, nooboro Pilato.

25 Jaarunaaca famooro iimusuuhi: Mɨɨhai, bu paryɨ moseeme icamohallɨvɨ jaafa minifotono, noomoro.

26 Jaaneguiiha Pilato Barrabaco isinaayusuuboro Jesuco aamɨsuuhi. Jaadɨ diitoco acɨubo diiboco itetecuqui.

27 Jaaneguiiha ihamocasimɨnaa Jesuco satyuuhi diibo Pilato iijajaago. Jaamoro igaiyɨɨcɨumo paryɨ amocasimɨnaaco Jesuhallɨvɨ. 28 Jaamoro diiboco igaachehuco ujujuyaacuumoro sichehuco jɨɨhacuumo gachicohai deecano tɨfaibadɨ itɨfai iicachehuco. 29 Jaamoro bu iinigaɨhallɨvɨ javucaruumo januutuno aafeneque chaahimɨgatɨ eheetavuumoro, bu jaamoro gaayɨcɨsuumo imiyanaagohusefaño ɨmeico icano. Jaadɨ diiboguiino ememuɨɨvomoro diiboco dejecuhicauhi: ¡Imicani ɨɨjoho judiomɨ Aivojɨɨbo! noomoro.

30 Jaadɨ bu ihɨmeico agaayɨcɨmoro tohiri diiboco iinigaɨtɨ gafucuhicaumo. 31 Jaadɨ diiboco jillɨ omoonɨhicaudɨ jujuyaacuumo diiboco tɨfaihɨba icacheuco ɨjɨɨhacuuchehuco. Jaamoro imiyachehuco jɨɨhacuumo. Jaadɨ ɨvɨ satyucuumo diiboco itetecuqui.

Jesuco Etetecuno.

(Mr 15.21-32; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27)

32 Jaamo Jesuco itetecuqui ufuumo atyɨmeuhi Cirene cuumioobo Simon onooboco. Jaamoro diiboco tajɨɨbauhi Jesu ɨmohobujeque isatyequi.

33 Jaadɨ ɨɨfutuumo nigaɨpaajebaɨ onoomañovɨ; jaanotɨ hebreomɨ iijɨri Golgota onoobaɨ. 34 Jaabaɨhallɨvɨ Jesuco isuurumo vino aivo faafaiñooco. Jaarunoco inɨsucuuruhɨgotɨ adutɨubo.

35 Jaaboco etetecuumoro ihamocasimɨnaa suerteque eetavuuhi Jesu gaachehuhallɨvɨ: ¿Cajaanɨ fɨne tochehuma icaji? noomoro.* 36 Jaamoro ifiitɨno casɨɨcamaaiumo diiboco otoomomo. 37 Jaamoro ijɨɨbogoco ihɨmohobujetɨ iinigaɨhallɨvɨ caatɨnɨumo: JAANƗ JESU JUDIOMƗ AIVOJƗƗBO, onoono.

38 Tollɨro bu diibo uufocovɨ tetecuumo miimɨsiicɨ nanivamɨnaatɨsico, saafiico imiyanaagonovɨ, bu saafiico inaninaagonovɨ icano. 39 Jaanaaca toonodɨ afatyomo diiboco ɨhɨɨbamoro ihuseneque gavaracumoro ɨɨbajirubadɨ iicano iinigaɨcoro garya garya moonɨhicaumo, 40 jillɨ noomoro: ¿Naa ɨɨjoho oono templojaco acallajaruuboro siino dojɨcuvɨro mifucucɨ, safucu ɨdɨɨnotɨ boojatɨ edeetavejiruubo? ¡Eneecata ɨɨro difiico taajasu! ¡Bu miyaano Moocaani Achi idiicahachiijɨ, toono caamotɨ niito! noomoro.

41 Jaabadɨro bu sacerdotemɨ aivojɨto, bu caatɨnɨmɨnaa, bu fariseomɨ, bu judiomɨ quillahuto icamo diiboco edejecumo neehicauhi: 42 Sitaaco taajasuubo. ¿Jaaruubo cono bu inoro ifiico taajasuubova? Eneecata miyaano Israel Aivojɨɨbo iicahachiijɨ, toono ihɨmohotɨ iniitequi maatyɨmemere diiboco mimiyaaveguequi. 43 Mɨɨro Moocaanivɨro ifiico sefaabo. Eneecata jaafa jaabo asaaboro diiboco taajasuvahi iimogohachiijɨ. Jaadɨ jari magaajaji miyaano Moocaani Achi iicanoco, noomoro.

44 Jaabadɨro bu nanivamɨnaatɨsico diibo uufocovɨ etetecuumɨsi diiboco ɨɨbahicauhi.

Jesu Iguijevene.

(Mr 15.33-41; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30)

45 Jaadɨ ɨvɨ paryɨ jiinɨje cɨvono minifutuuhi gadɨcɨɨbatɨ. Jaano seseeteuhi ɨmohonohallɨtɨ nɨhɨba icaaberi. 46 Jaasumiro Jesu hebreo iijɨri sefano gaihivuuhi: Eli, Eli, ¿lama sabactani? nooboro. Moocaani, Moocaani, ¿collɨhi uco deevesuhi? eneejiruno.

47 Jaanoco saatoho tooneri iicaumo uguubuumoro nuuhi: Memeecɨ johono Moocaani iimaamɨnaafi Eliaco cuuhuvaabo, noomoro.

48 Jaasumiro diitotɨ saafi ijinafatyuuboro ɨcɨjeuhi faasɨhi iicanoco. Jaaboro toosɨhico vino aivo quigañofaño matyusuuhi. Jaaboro toosɨhico ɨmei nijequevɨ ificuuboro Jesu iijɨfaño cabuyaacuuhi ihaduuqui, nooboro.

49 Jaarunaa saatoho diiboco nuuhi: Moonɨdino, jaafa Elia saahi diiboco ataajasuvaabo mahatyɨmequi, noomoro.

50 Jaanaaca siino Jesu sefano agaihivuuboro chuumucuuhi. 51 Jaano tɨcovovɨ temploja ofoboocɨnɨuchehu gaachehujetuno feemene iicano gallivuuhi feenedɨ caamotɨ sano guiinovɨ. Bu jiinɨje sefano maryɨbauhi. Jaaneri guiisihacɨno dujavanamaaiuhi. 52 Bu tollɨro cɨɨhojɨno faayɨcɨcafutuuhi. Jaaneri Moocaanico imiyaavuguumo iguijevecɨnɨumo ajashutɨmo siino buheeteuhi. 53 Jaamo Jesu siino ubuheeteunobuunatɨ icɨɨhojɨnofañotɨ ihiinuumoro iimicuumi Jerusale cuumifaño fuuhi. Jaamoco tahɨ sihidɨ miyamɨnaa diitoco aatyɨmeumoro gaajauhi.

54 Jaanotɨ bu ihamocasimɨnaa aivojɨɨbo ihamocasimɨnaama Jesuco utuumuumo jiinɨje amaryɨbaunoco, bu sanehejeque icano aatyɨmeumoro sihidɨro igutuuhi. Jaamoro nuuhi: Miyanotɨro, jahi jaanɨ Moocaani Achi, noomoro.

55 Jaabadɨro bu sihidɨ icaumo gaigoomɨ tehesinotɨro ɨɨfɨnɨcɨumo Galileatɨ Jesu dojɨcutɨ asaaumo diiboco jeecɨvomoro. 56 Jaamofeeneri icaugo Maria Magdalena onoogo, bu Jacoobo, Jose icamɨsi seejɨ Maria onoogo; Zebedeo seemenemɨsi seejɨ icamɨfe.

Jesuco Ɨcɨɨuno.

(Mr 15.42-47; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42)

57 Jaanaaca mihiijɨcuudɨ saaubo sihidɨ inɨhɨbamɨma iicaubo Jose onoobo Arimatea cuumioobo, Jesu onoonoco imiyaaveguehicaubo. 58 Jaabo Pilatojaago ufuuboro Jesu ifiico diiboco dillujeuhi. Jaaneguiiha Pilato tajɨɨbauhi diiboco ihacɨqui. 59 Jaadɨ Jesu ifiico Jose ɨɨcɨuboro mɨhɨnivatɨno gaachehuri mibocɨuhi. 60 Jaaboro icɨɨhojɨ bohojɨ guiisigajɨfaño eheetavusuhojɨfaño jɨɨhacuuhi. Jaaboro tohojɨco guiisibatyɨgabari amaninɨuboro fuuhi. 61 Jaanaaca tohojɨ tɨcovo icaumɨfe Maria Magdalena onoogo, bu saafigo Maria icamɨfe gɨcɨnɨuhi sinaagobaɨtɨ tohojɨco ɨhɨɨfɨnɨcɨumɨfe.

Jesu Cɨɨhojɨ Ɨmega Amocasimɨnaa Teemehi.

62 Jaano seseevedɨ, Pascua jɨɨbaimoguiiha iimibaivuunobuunatɨ, sacerdotemɨ aivojɨto, bu fariseomɨ icamo fuuhi Pilatoma ihiimaaqui. 63 Jaamoro diiboco nuumo: Aivojɨɨbo, mehesafetehi oono tobañɨfiiboba ubuheeusumi: Ochoomodɨ mifucucɨ, safucu icanotɨ siino buheeteji, unuunoco. 64 Jaaneguiiha tajɨɨba icɨɨhojɨco cuhufono imoonɨqui mifucucɨ safucu ɨdɨɨno tɨcovovɨ ijɨɨbogomɨnaa fucu asaamoro ichuumuhuco ananimoro: Siino buheetecuubo, noomoro miyamɨnaaco jɨɨbeguedimo. Jaanotɨ tollɨ omoonɨhachiijɨ tobañɨ aivo itɨconɨono janaanɨcɨvɨ jeevajirahi, noomoro.

65 Jaaneguiiha Pilato diitoco nuuhi: Ajaatyo toomomɨnaaco mɨhɨcɨmoro amɨɨhairyo diitoma aivo imino mucuhufusuto, nooboro.

66 Jaaneguiiha ufuumoro tohojɨco cuhufutusuuhi. Jaamoro bu igaajataaco ficuumo tohojɨco ofoboocɨuba iguiisibahallɨvɨ. Jaamoro tohojɨhallɨvɨ itoomomɨnaaco ficuumo.

28

Jesu Siino Ubuheeteuno.

1 Jaanaaca judio jaguisɨfucu sabado icafucu afatyuno seseevedɨ fucugayɨro Maria Magdalena onoogo, bu saafigo Maria icamɨfe fuuhi icɨɨhojɨco emeecɨtuumɨfe. 2 Jaanaaca sefano jiinɨje maryɨbauhi Moocaani toomomɨnaafi niquejefañotɨ iniituuneri. Jaaboro tohojɨ ɨmegavɨ agaseuboro tohojɨ guiisibaco buhɨgovɨ ɨɨcɨuboro tobahallɨvɨ casɨɨvuuhi. 3 Jaabohallɨ arɨcuuhi sisi anamebano arɨcubadɨ, bu igaachehu seseene seseeuhi cuugaihallɨbadɨ. 4 Jaaboco amocasimɨnaa tohojɨco utuumuumo aatyɨmeumoro sihidɨro igutuumoro iñɨhicuri uchuumucumobadɨ minifutuuhi. 5 Jaaboro Moocaani toomomɨnaafi diitɨfeque nuuhi: Mihiguetejirahana uujoho gaajahi amɨɨfe Jesu etetecucafetehinɨɨboco miguiinonoco. 6 Jineeri chahacuubo siino buheetecuubo unuubadɨ. Eneecau bu jino diiboco ificuhinɨmañooco memeecɨva. 7 Jaaneguiiha goovano mofoomɨfere ijɨɨbogomɨnaaco mɨjɨɨbogoto jillɨ noomɨfere: Guijevefañotɨ siino buheetecuubo. Jaaboro amɨɨhai ɨmega sɨɨgucuubo Galileavɨ. Tahɨgo diiboco mahatyɨmeji. Jinooco amɨɨfeque neequi saahi, nooboro.

8 Jaaneguiiha diitɨfe toonotɨ fuucuuhi. Goovano sihidɨ igutuumɨfere, bu imo imo icano fuuhi. Jaamɨfere diitɨfe Jesu jɨɨbogomɨnaaco jɨɨbugutuuhi. 9 Jaamɨfevɨ Jesu ajafeveuboro diitɨfeque dilluuhi. Jaaneguiiha diibojaago ufuumɨfere itɨhaiñoco ihiibɨcɨmɨfere diiboco imuuhi. 10 Jaaneguiiha diibo diitɨfeque nuuhi: Mihiguetedino. Mofoomɨfere tañahabomɨco mɨjɨɨbogoto Galileavɨ ifeequi tahɨgo uco atyɨmejimo, nooboro.

Amocasimɨnaa Jillɨ Jɨɨbuguuhi.

11 Jaanaaca diitɨfe ufuunobuunatɨ tohojɨco utuumuumotɨ saatoho amocasimɨnaa cuumifaño ufuumoro sacerdotemɨ aivojɨtoco jɨɨbuguuhi paryɨ aatyɨmeunoco. 12 Jaaneguiiha diito sacerdotemɨ aivojɨto judiomɨ quillahutojaago ufuumoro diitoma iimaajeuhi. Jaamoro sihidɨ nɨhɨbamɨco ihamocasimɨnaaco jaaduumo. 13 Jillɨ diitoco noomoro: Miyamɨnaaco monoo: Mɨɨhai fucufeene mɨcɨganaaca ijɨɨbogomɨnaa asaamoro ichuumuhuco ananimoro satyehi, noomoro. 14 Jaanoco aivojɨɨbo uguubuuboro amɨɨhaijaago ɨsɨfiiratohachiijɨ mɨɨhai diiboma mihiimaaji amɨɨhaihɨ aivojɨto judiomɨ quiallɨvɨ. Jaamo ¿mɨllɨ icatɨmo mihicahi? noomoro.

15 Jaaneguiiha ihamocasimɨnaa inɨhɨbamɨco agaayɨcɨumoro diito unuubadɨ moonɨuhi. Jaabadɨ judiomɨ jɨɨbeguehicahi jisumihachuta.

Jesu Ijɨɨbogomɨnaaco Atajɨɨbano.

(Mr 16.14-18; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23; Hch 1.8)

16 Jaaneguiiha ijɨɨbogomɨnaa fahuseecɨ motɨhaitɨ sɨ aivojɨto judiomɨ quiaafi ɨdɨɨmurucu fuuhi Galileajaago Jesu diitoco unuubaɨjaagovɨ. 17 Jahɨgo Jesuco aatyɨmeumoro diiboco imuumo. Jaarunaa saatoho miyaadɨ miyaavuguutɨhi. 18 Jaadɨ Jesu asaauboro diitoco nuuhi: Uujoho gaayɨcɨcuuhi paryɨ aivojɨ iijɨco niquejefaño, jiinɨjehallɨvɨ icano. 19 Jaaneguiiha paryɨ faajiinɨjeriro mofoomoro tajɨɨbogomɨnaatɨ meheetavo. Jaamoco minitɨ Moocaani momofeenedɨ, bu Illi momofeenedɨ, bu Igaija momofeenedɨ icano. 20 Jaamoro diitoco mɨjɨɨbogo amɨɨhaico paryɨ uujoho ɨjɨɨbeguehicanoco imino imoonɨqui. Jaamoro imino magaaja uujoho amɨɨhaima fahiijɨvaro icaji jiinɨje ifinɨjinovɨ, bu janaanɨcɨ icajinovɨ, nooboro.

* 2:1 Jaabo Herode Imityaabo onoobo.

* 5:30 Jino jillɨ iiminocoro moonɨ, imitɨco deetavedino, eneejiruno.

† 5:44 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: imino monoo amɨɨhaico imitɨno onoomoco, imino momoonɨ amɨɨhaico ɨjɨɨheguemeque.

* 6:13 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Mɨɨro paryɨɨcɨnoro diino aivojɨ, mitya dihovosɨɨ ufucuro ifinɨjitɨno icano, onoonoco.

† 6:26 Moocaani

* 13:23 Jino miyaavogoditɨ ɨjɨɨbogono.

* 16:24 Sahaamefaño noono: diguijeve ɨmohobujeque dɨɨcɨɨbo tadyojɨcutɨ disaa.

* 17:20-21 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Jaanotɨ jiyoomo ɨjɨmɨco ɨdɨɨneriro buhɨ magañɨɨtahi mahaigamoro Moocaanima mihiimaaneri, onoonoco.

* 18:9 Jino jillɨ iiminocoro moonɨ, imitɨco deetavedino, eneejiruno.

† 18:11 Sahaamefaño toversiculoco ficuutɨmo.

‡ 18:14 Moocaani

* 19:30 Griego iijɨri noono: jisumi oono ajashutɨno ɨmegavɨ iicamo ufucu dojɨcuvɨ minifeteji. Jaanotɨ jisumi dojɨcuvɨ iicamo tusumi ɨmegavɨ icaji.

* 20:7 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Amɨɨhaico imino jaaduji, onoonoco.

† 20:16 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Mɨɨro guiiramo cuuhuvacafetehi. Jaarunofaño mɨɨdɨmoro nanɨcafetehi, onoonoco.

‡ 20:22 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Bu tollɨro uujoho initɨcafetejifaihuri minitɨcafetejirahi, onoonoco.

§ 20:23 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Bu tollɨro uujoho initɨcafetejifaihuri minitɨcafetejirahi, onoonoco.

* 21:44 Sahaamefaño toversiculoco ficuutɨmo.

* 23:14 Sahaamefaño toversiculoco ficuutɨmo.

* 25:40 tañahabomɨco.

* 26:39 Griego iijɨri: jihɨdaasuhilluco uutɨ buhɨgovɨ denesu, noono.

* 27:35 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Jillɨ miyaavuuno Moocaani iimaamɨnaafi acaatɨnɨuno: Tagaachehuco ɨfocasimo suerteque eheetavomoro, nooboro.

SAN MARCOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

SAN MARCOS

1

Jua Nitɨmɨnaafi Sɨcaihɨgovɨ Jɨɨbeguehi.

(Mt 3.1-12; Lc 3.1-18; Jn 1.19-28)

1 Jillɨ tɨcovauno Jesucristo Moocaani Achi jɨɨbogoco. 2 Mɨɨro jillɨ Moocaani iimaa jɨɨbogomɨnaafi Isaia caatɨnɨcuuhi, Moocaani unuunoco:

Dihɨme galluuhi tajɨɨbogomɨnaafico, dihɨme jɨɨhaico iimibachuqui, nooboro. 3 Jaanaa guubuvusuuno sɨcaihɨgotɨ ocoovadiicɨnɨuno: Mihimibachu Mohaivojɨɨbo jɨɨhaico sano tɨcovoro meheetavo, onoonoco, Isaia caatɨnɨuhi.

4 Jillɨ saaubo Jua sɨcaihɨgovɨ miyamɨnaaco nitɨɨboro. Jaabo neehicauhi: Minitɨsuquimaje jaamoro amɨɨhai eedeehifiico mejeevesu, amɨɨhai imitɨ ibuuqui, nooboro. 5 Jaanegui Judeao jiinɨjeoto, bu Jerusale cuumioto icamo feehicauhi diiboco uguubunɨcɨtomo. Jaamoco iimitɨco ɨjɨɨbeguehicauno bujɨnagotɨ diitoco Jua nitɨhicauhi Jorda onoohifaño.

6 Jaabo Jua gaachehuhicau camello ijeene eetavotau. Jaanotɨ iniivɨgai meeheu jillɨ asi meehe. Jaabo chahacamɨcoro duuhicauhi, bu bajɨo iimɨcoro nejeecuhicaubo icano. 7 Jaabo jɨɨbeguehicauhi jillɨ nooboro: Taabuunatɨ saajiibo tajanaanɨcɨ sihidɨ imityaabo diibobadɨ uujoho jeevatɨhi. Jaamaño diiboguiino ɨdɨjɨɨvooboro itɨhaipaaje duujeque sinaayujitɨrahi. 8 Uujohonaha, amɨɨhaico miyaano nɨfaihuri nitɨhi. Jaanotɨ diibo amɨɨhaico Moocaani Gaijari nitɨji, nooboro.

Jesuco Initɨuno.

(Mt 3.13–4.11; Lc 3.21-22; 4.1-13)

9 Jaasumivɨ Jesu fuuhi Nazare cuumitɨ Galilea jiinɨjeri iicacuumitɨ. Jaaboco Jua nitɨuhi Jorda onoohifaño. 10 Jaabo Jesu iteehifañotɨ ihiinuubo atyɨmeuhi niqueje afaayɨcafutuunoco. Jaanofeenedɨ nimɨihubadɨ jeevaabo Moocaani Gaija ihallɨvɨ niitovauhi. 11 Jaanaa guubuvusuuno niquejefañotɨ unuuno: Ɨɨjoho agaijɨɨbo taseemene, ɨɨri sihidɨ imo imo icahi, unuuno. 12 Jaasumiro Moocaani Gaija diiboco satyuuhi sɨcaihɨgovɨ miyamɨnaa achahauhɨgovɨ. 13 Jaabo Jesu tahɨgo icauhi sanɨhɨba, siino fahuseecɨ icano fucuva asimɨfeeneri. Jaaboco Satanas nɨsuuhi. Jaanobuunatɨ Moocaani toomonɨnaa asaaumoro diiboco jeecɨvehicauhi.

Jesu Idudɨcamaajeque Tɨconɨhi.

(Mt 4.12-22; Lc 4.14-15; 5.1-11)

14 Jaanobuunatɨ Juaco cɨvojafaño ificuunotɨro Jesu Galileavɨ fuuhi jɨɨbogooboro taajasu jɨɨbogoco Moocaani aivojɨ iijɨco. 15 Jaabo jillɨ neehicauhi: Tusumi mihicacuuhi, jino Moocaani aivojɨ fiitɨvucuuhi. Jaaneguiiha amɨɨhai imitɨco mejeevesucu. Jaamoro mimiyaavogo jino imino mataajajino jɨɨbogoco, nooboro. 16 Jaabo Galilea muuaijɨnidɨ ɨgooboro ufuuhɨgo atyɨmeubo Simon, inahabo Andre icamɨsi fiicɨmɨnaatɨsi iicaumaño muuaifaño isinɨcuuhuri sinɨhicaumɨsico. 17 Jaamɨsico Jesu nuuhi: Tadyojɨcutɨ masaa, amɨɨsico miyamɨnaa fiicɨmɨnaatɨsitɨ eetavequi, nooboro.

18 Jaanegui tusumiro isinɨcuuhunoco ejeevesumɨsiro diibo dojɨcutɨ fuumɨsi.

19 Jaadɨ toonotɨ janaanɨcɨvɨ afatyuubo Jacoobo, bu inahabo Jua icamɨsi Sevedeo achimɨsico tollɨro imeenegafaño isinɨcuuhuco amaahunɨumɨsico atyɨmeteuhi. 20 Jaamɨsico bu tollɨro coovaubo. Jaanegui caanico idudɨcamaajemɨnaama imeenegafaño ejeevesuumɨsiro Jesuma fuuhi.

Saafi Iimitɨno Ɨjɨma Iicaubo.

(Lc 4.31-37)

21 Jaadɨ Capernau cuumivɨ ɨɨfutuudɨ, judiomɨ jaguisɨsumi Jesu sinagogajafaño ufuuboro jɨɨbeguehicauhi. 22 Jaaneri miyamɨnaa sihidɨ eetyehicauhi diibo jɨɨbegueri diitoco aivojɨɨbo iicanɨcɨbadɨ ɨjɨɨbeguehicauneri, caatɨnɨmɨnaa ɨjɨɨbogonɨcɨbadɨ iicatɨneri.

23 Jaanaaca tooja sinagogajafaño iimitɨno ɨjɨma iicaubo icauhi. Jaabo gaihivuuhi: 24 Ɨɨjoho Moocaani seemene idiimiibo, uujoho ɨco gaajahi. ¿Jaabo jinejeque diimeguehi ɨɨjoho mɨɨhaima Jesu Nazareoobo idiicaabo? ¿Naa mɨɨhaico finɨsuqui asaabo? nooboro.

25 Jaanegui Jesu diibo iimitɨno ɨjɨco ɨhɨɨbauboro nuuhi: Llɨɨvɨ diica. Jaaboro diibotɨ diino, nooboro.

26 Jaanegui ihɨjɨ diiboco baavɨ agañɨɨboro ifiico vɨvɨ vɨvɨ iminiiyuuboro sefano agaihivuuboro diibotɨ iinuuhi. 27 Jaaneri famooro miyamɨnaa sihidɨ eetyeuhi. Jaamoro dillucasihicauhi: ¿Jineje jino bohono jɨɨbogo? Jaanɨ iijɨ aivo sefahi aivo ɨjɨmɨ iicarumoco atajɨɨbanoco: Jii, noomo, noomoro noocasihicauhi.

28 Jaanoco Jesutɨ ɨjɨɨbocasiuno paryɨ Galilea jiinɨjeri goovano gaajacafutuuhi.

Jesu Buheesuhi Simon Pedro Baaboco.

(Mt 8.14-15; Lc 4.38-39)

29 Jaadɨ sinagogajatɨ iinuudɨ Jesu fuuhi Jacoobo, Jua icamɨsima Simon, bu inahabo Andre icamɨsi iijafaño. 30 Jaanaa Simon baabo sinafeteri sihidɨ guihuvauhi. Jaanoco Jesuco jɨɨbuguumo diigo iguihuvaunoco. 31 Jaanegui Jesu diigojaa ufuuboro ihusetɨ diigoco agaayɨcɨuboro gañiiyɨcɨuhi. Jaasumiro diigoco iguihuva bucuuhi. Jaadɨ diitoco jeecɨvehicaugo.

Jesu Ajashutɨmo Iguihuvamoco Buheesuuhi.

(Mt 8.16-17; Lc 4.40-41)

32 Jaadɨ iijɨcuuvɨ nɨhɨba jabaavucuunaaca sɨvahicaumo diibojaa paryɨ iguihuvamoco, bu emeimɨvatomejeque icano. 33 Jaanaa paryɨ miyamɨnaa asaauneri guhugavɨ gahafuuhi. 34 Jaamoco Jesu buheesuhicauhi siomoneri, bu siomoneri icano iguihuvaumehejeque. Jaabadɨro bu emeimɨvatomoco imeimɨco buhɨ gañɨɨhicaubo. Jaamo imeimɨ iimaajirumo iimaahicautɨhi diiboco agaajahicaumaño.

Jesu Galileavɨ Jɨɨbeguehi.

(Lc 4.42-44)

35 Cuujetavɨro Jesu agañiivuuboro fuuhi tuucuumitɨ sɨcaihɨgovɨ Moocaanima ihiimaaqui. 36 Jaaboco Simon, inahabonɨmɨnaa icano guiinutuuhi. 37 Jaamo diiboco aatyɨmeudɨ nuuhi: Famooro miyamɨnaa ɨco guiineri icahi, noomoro.

38 Jaanegui Jesu iimusuuhi: Masɨɨgo siicuumijaago ifiitɨcuumijaago tahɨ tollɨro jɨɨbeguequi taajasubogoco. Toonegui uujoho saauhi, nooboro.

39 Jaadɨ Jesu paryɨ Galilea jiinɨjeri sinagogajafaño jɨɨbogooboro feehicauhi ɨjɨmɨco gavaracuuboro.

Jesu Foojohoma Iicaaboco Buheesuhi.

(Mt 8.1-4; Lc 5.12-16)

40 Jaanaa foojohoma iicaubo Jesujaa saauhi. Jaaboro iguiino ememuɨɨvuuboro nuuhi: Idiimogohachi uco buheesu, nooboro.

41 Jaanegui Jesu diiboco ɨɨdaasuguuboro ihuseri dudɨɨcɨuhi: Imeguehi, buheetecu, nooboro.

42 Jaasumiro diiboco ifoojoho ubuuneri buheetecuubo. 43 Jaadɨ Jesu diiboco afaguuboro galluuhi jillɨ nooboro: 44 Mɨɨhaiñoobaco dɨɨbeguedino. Jillɨ ofooboro sacerdoteque dɨhɨfusuto. Bu jaaboro ɨco iimibachuno jeecɨvoco asimɨco ficuuto Moise atajɨɨbaubadɨ toono jɨɨbogobadɨ iicanoco. Jaanoco miyamɨnaa aatyɨmemere igaajaqui ɨɨjoho ubuheecunoco, nooboro.

45 Jaarunaa ufuuboro sihidɨ miyamɨnaaco jɨɨbogooboro feehicauhi diiboco Jesu ubuheesuunoco. Jaamaño Jesu foovono cuuminofañodɨ ɨgucutɨɨbo, jillɨ buhɨgueejere miyamɨnaa achahahɨguejere iicaaboro feehicauhi. Jaarunaa fahɨgovatɨ saahicaumo diiboco emeecɨvamo.

2

Jesu Buheesuhi Idɨɨno Isifañɨɨboco.

(Mt 9.1-8; Lc 5.17-26)

1 Toonobuunatɨ siino Jesu Capernau cuumivɨ fuuhi goovajɨsutɨnotɨ. Jaanoco guubuumo iijafaño iicaunoco. 2 Jaanegui miyamɨnaa diibojaago ufuumo gahafuuhi guhugamaryo gatyuucɨ. Jaamoco iimaaco jɨɨbeguehicaubo. 3 Jaanaa igueenemejedɨmo diibojaa sɨvauhi ihiibɨmoro idɨɨno isifañɨɨboco. 4 Jaarumo miyamɨnaa agahafɨcɨnɨuneri Jesuvɨ ɨɨfutuutɨmo. Jaanegui caamotɨ tooja niibahucuco afaayɨcɨumoro Jesujaago diiboco nitusuumo icɨgaiijema. 5 Jaanoco diito Jesuco imiyaavuguunoco agaajacɨɨboro Jesu nuuhi iguihuvaaboco: Guihi, dihimitɨ ɨco imibachucafutucuuhi, nooboro.

6 Jaarunaa saatoho caatɨnɨmɨnaa onoomo ɨgɨcɨnɨmañotɨ ijeebɨɨfañodɨ esamaaiuhi: 7 ¿Collɨhi jaanɨ jillɨ imitɨcani iimaahi? ¿Mɨɨjoho nacu imitɨco buusujirahi? Ɨdɨɨboro naha Moocaani, noomoro.

8-9 Jaanoco Jesu agaajacɨuboro nuuhi: ¿Collɨhi tollɨ amɨɨhai jeebɨɨfañodɨ mehesamaaihi? Tɨhɨcani jana iguihuvaaboco: Dihimitɨ imibachucafutucuuhi, onoono; gañiivoobo dicɨgaiijema fuucu, onoono. 10 Jaamo magaajahi jiijehallɨ uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo imitɨ imibachu mityama iicanoco, nooboro, 11 idɨɨno isifañɨɨuboco nuubo: Ɨco neehi: Gañiivo, jaaboro dicɨgaiijeque dɨɨcɨɨbo fuucu diijajaago, nooboro.

12 Jaasumiro diibo agañiivuuboro icɨgaiijeque ɨɨcɨuboro fuucuuhi ɨɨfɨnɨcɨmofeenedɨ. Jaaneri paryɨ miyamɨnaa sihidɨ eetyeuhi. Jaamoro Moocaanico imehicaumo: Mahatyɨmetatɨhi aivo jillɨ iicanoco, noomoro.

Jesu Coovahi Levico.

(Mt 9.9-13; Lc 5.27-32)

13 Jaanobuunatɨ siino Jesu fuuhi muuaijɨnivɨ. Jaabojaa sihidɨ miyamɨnaa saahicauhi. Jaamoco jɨɨbeguehicaubo. 14 Jaamañotɨ janaanɨcɨ afatyuhɨgo atyɨmeubo Levico Alfeo achi impuestoco ajaadusuhicajafaño gɨcɨnɨuboco. Jaaboco: Uuma difoo, nuubo.

Jaanegui Levi agañiivooboro diiboma fuuhi.

15 Jaanobuunatɨ Jesu Levi iijafaño ijɨɨbogomɨnaama amachuubo gɨcɨnɨunaaca sihidɨ impuesto jaadusumɨnaa, bu iimitɨfimo icano gaseuhi. Jaamo sano diiboma machuhicauhi. Diibo dojɨcutɨ sihidɨ ufuumo icano. 16 Jaanaa fariseo caatɨnɨmɨnaa iicamo Jesuma diito amachunoco aatyɨmeumoro ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: ¿Mɨllɨ jaabo amɨɨhai jɨɨbogomɨnaafi, impuesto jaadusumɨnaama, bu saatoho iimitɨmɨnaama icano acasɨɨvooboro machuhi, aduhi icano? noomoro.

17 Jaanoco Jesu uguubuuboro diitoco nuuhi: Ubuheefiimo taabumɨnaafico imogotatɨhi. Jaanotɨ iguihuvamo taabumɨnaafico imeguefihi. Jaabadɨro uujoho: Imino icahi, onoomoco cuuhuvaqui saahinɨtɨhi. Iimifiitɨmeguiiha saahi iimitɨ ifiico ijeevesuqui, nooboro.

Jesuco Dilluumo Machutɨmo Aigafinohallɨvɨ.

(Mt 9.14-17; Lc 5.33-39)

18 Jaanaaca Jua jɨɨbogomɨnaa, bu fariseomɨ jɨɨbogomɨnaa icamo machutɨmo aigahicauhi. Jaanaa saatoho asaaumoro Jesuco dilluvauhi: ¿Naa, collɨhi jana fariseomɨ, Jua icamo jɨɨbogomɨnaa aaiganaa dita aigatɨhi? noomoro.

19 Jaanegui Jesu oovɨcɨuboro iimusuhi: ¿Nacu gaigooco ataabavaaboro ijɨɨbaimojaago ucuuhuvamo ɨdaasuri aigajirahi diitoma diibo iicanohachuta? Mɨɨro diitoma diibo iicanohachuta aigajitɨrumo. 20 Jaanotɨ naha icajinehiica jari uco tajɨɨbogomɨnaatɨ udumɨtɨɨcɨno. Jaadɨ jari ɨdaasuno iicaneri aigajimo.

21 ¿Mɨɨro mɨɨjoho eedeechehuco bobaryuri maahunɨtatɨhi? Jaanotɨ imaahunɨruva bobaryu tochehuco gallicujirahi. Jaaneri tohojɨ janaanɨcɨro guiraatejirahi. 22 Jaabadɨro bu, ¿mɨɨjoho bohaivofaihuco eedeejutafaño ficutatɨhi? Jaanotɨ ificuruva tofaihu tujutaco ejerucarunoro fatyejirahi. Jaanegui bofaihuco bujutafaño mificutahi, nooboro.*

Ijɨɨbogomɨnaa Trigo Noovataco Ɨcɨhi Jaguisɨfucusumi.

(Mt 12.1-8; Lc 6.1-5)

23 Jaanaa judiomɨ jaguisɨsumi Jesu basutafañodɨ ɨgooboro feehicauhi. Jaanaa ijɨɨbogomɨnaa toono basuta noovataco ɨcɨmoro feehicauhi. 24 Jaanegui fariseomɨ diiboco nuuhi: Meecɨ ¿collɨhi dijɨɨbogomɨnaa ollɨ moonɨhi jaguisɨfucusumi momoonɨtatɨnoco? noomoro.

25-26 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: ¿Jaana nacu magaajatɨhi amɨɨhai, johono David, bu diiboma iicaumo icano ucuujɨvaachuusumi diitoco ajeba aivusuneguiiha omoonɨunoco? Mɨɨro Moocaani iija tabernaculojafaño David ufuuboro Moocaani jeecɨvo maahunoco machuuhi mɨɨjoho amachutatɨrunoco, Aviata onoobo sacerdotemɨ aivojɨɨbo iicaujiibo icaunaaca. Jaaboro bu diiboma iicaumoco acɨubo saatohoro sacerdotemɨ amachufirunoco, nooboro.

27 Jaadɨ bu siino Jesu nuuhi: Mɨɨro jaguisɨfucu miyamɨnaadi eetavocafutuuhi. Jaanotɨ miyamɨnaa jaguisɨfucudi eetavocafutuutɨhi. 28 Jaamaño uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo jaguisɨfucu aivojɨɨbo, nooboro.

3

Saafi Ihuse Ifiigatyuubo.

(Mt 12.9-14; Lc 6.6-11)

1 Jaadɨ siino Jesu sinagogajafaño fuuhi jahɨ icaubo saafi ihuse ifiigatyuubo. 2 Jaaboco ɨɨfɨnɨcɨmoro feehicaumo: ¿Naa jeedɨ jaguisɨsumi buheesujiibo? noomoro ɨɨfurumo diibohallɨvɨ ijɨɨbeguequi. 3 Jaanoma iicaubo Jesu ihuse ifiigatyuuboco nuuhi: ¡Gañiivo! ¡Jaaboro feenevɨ dulleeve! nooboro.

4 Jaadɨ diitoco Jesu dilluuhi: ¿Jinejeque jaguisɨsumi moonɨsunɨcɨmo iiminoco, nacu iimitɨnoco? ¿Magaicaaunoco, nacu mubuheesunoco? nooboro. Jaarunaa diito iimusuutɨhi. 5 Jaanegui diito jeebɨɨno cuhuferi ɨɨdaasuvuuboro, sɨfiirano ihuufococo emeecɨuboro ihuse ifiigatyuuboco nuubo: ¡Dihuseque fallirihicaru! nooboro. Jaanegui diibo fallirihicaruhi. Jaasumiro diibo use dojɨcuvɨro imituuhi. 6 Jaasumiro toonotɨ ifariseomɨ ufuumoro Herodianomɨma fitacucasiuhi Jesuco igaicaauqui.

Muuaijɨnivɨ Miyamɨnaa Iicauno.

7-8 Jaanaa Jesu ijɨɨbogomɨnaama muuaijɨnivɨ fuuhi. Jaamoco sihidɨ miyamɨnaa bucasiuhi Galileaoto, Judeaoto, Jerusaleoto, Idumeaoto, bu Jorda oonegueehioto, bu Tiro, Sidon icano jɨninooto icamo diibo sihidɨ ejeevanoonoco omoonɨhicaunoco uguubumoro. 9 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaaco nuubo: Uco miyamɨnaa ijene eñeñejeruujiruneguiiha momeenegaco mihimibaicɨnɨ, nooboro. 10 Jaabo Jesu miyamɨnaaco ubuheesuhicaunegui sihidɨ iguihuvanoma iicadɨmo diiboco idudɨɨcɨqui ijene ñeñejeruhicauhi. 11 Jaabadɨro bu ɨjɨmɨ diiboco aatyɨmemere diibo ɨmega baavɨ aquetehicauhi. Jaamoro gaihivehicaumo: Ɨɨjoho Moocaani Achi, noomoro.

12 Jaarumoco faguehicaubo: Uco satohoco magaajasudino, nooboro.

Jesu Ɨcɨhi Minɨsumɨnaatɨ Fahuseecɨ Motɨhaitɨ Miimɨsiicɨ Ɨdɨɨno.

(Mt 10.1-4; Lc 6.12-16)

13 Jaanobuunatɨ Jesu ifabaɨvɨ fuuhi. Jahɨgo iimuguudɨmoco coovaubo. Jaanegui diibojaa saaumo. 14 Jaamoco fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmoco ɨcɨubo diiboma iicaqui, bu diitoco igalluuqui jɨɨbogoco ijɨɨbeguequi icano. 15 Jaamoco iijɨco acɨubo ɨjɨmɨco igañɨɨhicaqui.* 16 Jaamo jinoodɨmou fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmo iicaumo; Simon icaruuboco Pedrotɨ omomonɨubo. 17 Jacoobo Zebedeo achi, bu Jua Jacoobo nahabo icano. Jaamɨsico momonɨubo Boaneegemɨsitɨ, sisiseememɨsi eneejirunoco. 18 Andre, Felipe, Bartolome, Mateo, Tomas, bu Alfeo achi Jacoobo, Tadeo, Simon cananista, bu 19 Juda Iscariote diiboco aacɨujiibo igaicaauqui icamoma saaubo jaahe.

Blasfemia.

(Mt 12.22-32; Lc 11.14-23; 12.10)

20 Jaanaa siino sihidɨ miyamɨnaa diibojaa igaivehicauhi. Jaaneri Jesu ijɨɨbogomɨnaama ajashuno jinejebaco machuhicacutɨhi. 21 Jaanoco Jesu yoto uguubuumoro saauhi diiboco ɨɨcɨvamo, jillɨ jeegavoobo eneehicauneguiiha.

22 Jaabadɨro bu caatɨnɨmɨnaa Jerusaletɨ asaaumo neehicauhi: Beelzebuma icaabo ɨjɨmɨ aivojɨɨboma. Jaamaño diibo mitya iijɨri ɨjɨmɨco buhɨ gavaracuhicaabo, noomoro.

23 Jaanegui Jesu diitoco ocoovauboro siinovɨ oovɨcɨɨboro neehicauhi: ¿Mɨllɨ jaabo Satanas bu ifiicoro buhɨ gañɨɨjirahi? 24 Mɨɨro saafi aivojɨfaño minoocɨ udugaavonoro sanomɨro imoonɨcasiruva sanomɨro finɨsucasijirahi. Jaamaño tohaivojɨ gueenene icajitɨrahi. 25 Jaabadɨro bu sajaotoro sanomɨro imoonɨcasiruva gueenene icajitɨrumo. 26 Jaabadɨro Satanas iinoro ifiimaryo imoonɨcasiruva, ¿mɨllɨ bu gueenene icajiruubo? Iinoro ifiico finɨsujiruubo.

27 Jaabadɨro ¿mɨɨjoho esefaabo iijafaño ofoomoro inehejeque ɨcɨjitɨrahi abajaaboco sisɨtɨmoro? Jarihiicanaa abajaaboco isisɨdɨ ɨcɨjirumo.

28 Miyanotɨro jino amɨɨhaico neehi: Miyamɨnaaco paryɨɨcɨno imitɨno ihiimaaruno buusucafeteji. 29 Jaanotɨ Moocaani Gaijatɨ imitɨno ihiimaaboco toono aivo buusuracujitɨhi ufucuro. Jillɨ tohimitɨnoma iicacujiibo, nooboro.

30 Jillɨ diitoco nuubo, diiboco ɨjɨma icaabo, eneehicaunoma iicaubo.

Jesu Nahabomɨ, Seejɨ Icamo.

(Mt 12.46-50; Lc 8.19-21)

31 Jaanobuunatɨ Jesujaa seejɨ, inahabomɨ icamo asaaumoro jahisitɨro diiboco cuuhuvasuuhi. 32 Jaanegui Jesuhallɨdɨ emecucɨnɨumo diiboco nuuhi: Diiseejɨ, dinahabomɨ icamo ɨco jahisitɨ cuuhuvahi, noomoro.

33 Jaanegui Jesu nuuhi: ¿Mɨɨjoho gaharubi? ¿Mɨɨjoho tañahabomɨ? nooboro 34 ihallɨdɨ emecucɨnɨumoco emeecɨuboro diitoco nuuhi: Jino tacojɨri iicamo gaharubimɨ, tañahabomɨ icano. 35 Jarihiicanaha jino Moocaani iijɨco omoonɨmo tañahabomɨ, gaharubimɨ, tañagomɨ icano iicajimo, nooboro.

4

Basumɨnaafivɨ Ohoovɨcɨno.

(Mt 13.1-23; Lc 8.4-15)

1 Jaadɨ siino Jesu miyamɨnaaco jɨɨbeguehicauhi muuaijɨnivɨ. Jaabojaago sihidɨ miyamɨnaa igaivuuhi. Jaanoma iicaubo meenegafaño ɨjɨcafutuuboro diitotɨ tehesijɨsuno ufuuboro casɨɨvutuuhi. Jaanotɨ diito ijɨnivɨ jiinɨgaibaahohallɨvɨro icauhi. 2 Jaaboro diitoco sihidɨ siinovɨ oovɨcɨɨboro jɨɨbeguehicauhi 3 jillɨ nooboro: Jinoco muguubu: Basumɨnaafi fuuhi abasutuubo. 4 Jaabo abasuuno samañoono jɨɨhaifaño acutuuhi. Jaanoco joomɨ asaaumoro machujeuhi. 5 Jaanotɨ samañoono acutuuhi guiisihallɨvɨ miyaadɨ jiinɨ achahaumañovɨ. Jaanoro goovano iinucuuno ijiinɨje miyaadɨ efeemeutɨmaño. 6 Jaaruno nɨhɨba aachɨcɨuneri aryɨvucuuno, chuumucuuno icano abacocoovautɨmaño. 7 Jaanotɨ samañoogahaije aifuuhi jarɨɨmɨhoonofeenevɨ. Jaano toono ihallɨvɨ ujusiuno toono ihiinuurunoco macanɨsuuhi. Jaamaño noovautɨno. 8 Jaanotɨ samañoono acutuuhi imino jiinɨjevɨ. Jaano ihiinuunoro jusicuuno. Jaanoro imino noovacuuno saheeje treintadɨgaiva noovacuuhi, bu saheeje sesentadɨgaiva noovacuuhi, bu saheeje ciendɨgaiva noovacuuhi icano.

9 Jaaboro neehicaubo dinohojɨma idiicaabo jinoco guubu, nooboro. 10 Jaanobuunatɨ iinoro iicacuudɨ ijɨɨbogomɨnaama iicaumo diiboco dilluuhi: ¿Mɨllɨ toono eneejiruno? noomoro.

11 Jaanegui nuubo: Amɨɨhaico naha uujoho imino gaajasuhicahi Moocaani aivojɨ agaajaratɨnoco. Jaanotɨ buhɨ iicamoco jillɨ siinovɨ oovɨcɨɨboro neehicahi. 12 Jaamo emeecɨrumo atyɨmetɨmo iicaqui, bu guubucurumo guubutɨmo iicaqui. Mɨɨro uguubumoro iimitɨco jeevesujirumo. Jaamoco bu iimitɨ buusucafetejirahi, nooboro.

13 Jaadɨ bu ijɨɨbogomɨnaaco nuubo: ¿Nacu amɨɨhai magaajatɨhi jino jillɨ ohoovɨcɨnoco? ¿Jaana mɨllɨ magaajaji paryɨ toonoco? 14 Mɨɨro basumɨnaafi, oono Moocaani iijɨco ɨjɨɨbogoobo abasuubo. 15 Mɨɨro jino jɨɨhaifaño aacotono onoono; mɨɨro saatoho jeebɨɨfa abasucuurunoco ɨjɨɨbugucuurunoco Satanas asaaboro ijeebɨɨfañotɨ dumɨtɨɨcɨcuuhi. 16 Jaabadɨro bu oono guiisihallɨvɨ abasuuno onoono; mɨɨro saatoho uguubusumiro imo imo gaayɨcɨfimo. 17 Jaaruno imino abacocoovatɨmaño gueenene icatatɨno nɨsuhifiivɨ agasesumi uhuuchuvomoro toonoco jeevesufimo. 18 Jaanotɨ sano jarɨɨmɨhoonofeenevɨ aacutuuno tobogoco gaayɨcɨcuurumo 19 jiije busumije jaagovɨro ijeebɨɨno nɨjɨ nɨjɨ iicamaño, bu iimitɨnocoro iimogomaño icano sanooro toono diito jeebɨɨfaño agahafonoguiinodɨ toono miyaajɨ iicarujɨco fiivusutɨmo. Jaamaño noovasutɨmo. 20 Jaanotɨ jino imino jiinɨjevɨ abasuuno onoono; oono miyanotɨro agaayɨcɨmoro imino omoonɨmofaño fiivono jaanoro noovacuuno saatohofaño treintadɨno, saatohofaño sesentadɨno, bu saatohofaño ciendɨno icano.

Cɨɨjɨgaimecuvɨ Ohoovɨcɨno; Toovono Icaruno Buhugaaveji.

(Lc 8.16-18)

21 Jaadɨ bu nuubo: Cɨɨjɨgaimecuco mɨnɨfutusumoro baavɨ guirihilluguiino, bu cɨgaiijeguiino icano mificutatɨhi. ¿Ɨvɨnaaca mɨnɨfutusumoro caamovɨ mificutahi foovono ihɨfuvusuqui, etɨ? 22 Jaabadɨ mɨɨro chahano afatanɨcɨnɨno atyɨmeratɨno iicajino. Bu tollɨro chahano agaajaratɨno gaajacafototɨno iicajino. 23 Jaanegui jinooco amɨɨhai nohojɨma mihicaamo muguubu, nooboro.

24 Jaadɨ bu diitoco neehicaubo: Imino magaaja jino muguubunoco. Mɨɨro oono amɨɨhai mohoovɨcɨhicaneriro ufucu amɨɨhaico Moocaani oovɨcɨji. Jaaboro oono uguubumoco janaanɨcɨ acɨjiibo. 25 Tollɨro bu iicanoma iicaaboco siino janaanɨcɨvɨ acɨjiibo. Jaanotɨ chahanoma iicaaboco mɨɨdɨno iicarunoco dumɨtɨɨcɨjiibo, nooboro.

Basutagai Ujusinovɨ Ohoovɨcɨno.

26 Jaadɨ bu tollɨro neehicaubo: Jiibadɨ Moocaani aivojɨ jeevahi; miyamɨnaafi jiinɨjefaño siino toogaico abasuuboro cɨgatoobo, 27 bu seseevedɨ agañiivooboro icaabo cuujehachuta, fucuhachuta icano sifucu, sifucu icano fatyehi. Jaanaa toogai mɨllɨ acho ihiinogairo jusihi diibo gaajacɨtɨnaaca. 28 Jiinɨje toohoco fiivusuhi itɨconɨ ifahooco. Jaadɨ ideecanoco. Bu jaadɨ ifagaiño ifallahifaño gahafonɨcɨhi. 29 Jaano ifagaiño ujusicuudɨ ɨcɨnɨcɨcuumo niisugari ihɨcɨfucu agasecusumi.

Mostaza Tooɨvɨ Ohoovɨcɨno.

(Mt 13.31-32, 34; Lc 13.18-19)

30 Jaadɨ bu neehicaubo: ¿Jinejebadɨ Moocaani aivojɨ jeevahi? ¿Jinejevɨ fɨne mohoovɨcɨji? 31 Fɨne mostaza noovata tooɨco jiinɨjefaño mabasunɨcɨyɨbadɨ jeevano. Mɨɨro tooyɨ aivo jiinɨjehallɨri iicano noovata ajashuyɨgaiyɨ. 32 Jaaruho abasucafutucuudɨ jusifihi guiraaho tyɨgaba. Jaahoro coohafeene lliicuvafihi. Jaaho aafeneguiino joomɨ iicuvajirahi. 33 Jillɨ nooboro Jesu jɨɨbeguehicauhi miyabogoco siinovɨ oovɨcɨɨboro diito agaajajidɨnoro. 34 Tɨcovono nootɨɨbo, jillɨ siinovɨ oovɨcɨɨboro neehicaubo. Jaanotɨ naha ijɨɨbogomɨnaaco ijeevadɨ paryɨ imino jɨɨbeguehicaubo. 35 Jaanaa mihiijɨcuudɨ ijɨɨbogomɨnaaco nuubo: Masɨɨ onago muuaivɨ mafatyequi, nooboro.✡

36 Jaadɨ imiyamɨnaaco agalluudɨ Jesumaryo fuumo meenegari. Jaamoma bu sagaaje diito dojɨcutɨ fuuhi. 37 Jaanaa sefano guibuhuba diitoco feene muuaivɨ ɨcɨuhi. Jaano sihidɨ tyuucai iicauneri diito meenegafaño nɨfaihu gahafehicauhi. 38 Jaanaa Jesu dojɨcuogavɨ iinigaɨ jeebutahaallɨvɨ cɨgahicauhi. Jaaboco aaicusuumoro nuuhi: Mojɨɨbogomɨnaafi, ¿naa diimeguehi miguijeveneque? noomoro.

39 Jaanegui Jesu aaicuuboro guibuhubaco ɨbauhi. Jaadɨ bu muuaico nuubo: ¡Llɨɨvɨcu toonovɨro sɨɨcuto! nuubo. Jaanegui iguibuhuba llɨɨvɨcuuhi. Jaanoro paryɨ imino sɨɨcutucuuno. 40 Jaadɨ ijɨɨbogomɨnaaco nuubo: ¿Collɨhi sihidɨ mihiguetehi? ¿Nacu Moocaanico mimiyaavogotɨhi? nooboro.

41 Jaaneri sihidɨ diito igutuumoro noocasihicauhi: ¿Mɨɨjoho fɨne jaanɨ jino guibuhubamaryo, muuaimaryo icano diiboco: Jii, onoono? noomoro.

5

Gadarenomɨoobo.

(Mt 8.28-34; Lc 8.26-39)

1 Jaadɨ fuumo onagoo muuaivɨ Gadarenomɨ jiinɨjejaago. 2 Jaabo Jesu imeenegafañotɨ iinuubaacaro cɨɨhojɨnojaa iicahicauhɨgotɨ emeimɨvatuubo diibojaa saauhi. 3 Jaabo cɨɨhojɨno iicahɨgo iicaaboro feehicauhi. Jaaboco mɨɨhaiñooba jɨgaiñehineri duujenɨcutɨhi. 4 Fiiva foova ihuseneque, itɨhaiñoco icano jɨgaiñehineri sisɨcuurumo. Jaarunoco ihusenehonoco dubaicɨubo, bu itɨhaiñonoco ɨdɨdaheje moonɨubo icano. Jaaboco mɨɨhaiñooba guiinonɨcutɨhi. 5 Jaabo cuujehachuta, fucuhachuta icano ifagajɨneri cɨɨhojɨnohallɨdɨ coovadiicɨnɨɨboro feehicauhi. Jaabo inoro ihallɨco guiisibaneri tujaacuuboro feehicauhi. 6 Jaabo Jesuco tehesinotɨro aatyɨmeuboro diibojaago ijinafatyuuboro iguiino memuɨɨvutuuhi. 7 Jaaboro sefano nuuhi: ¿Jinejeque diimeguehi ɨɨjoho Jesu caamovohɨgo iicaabo Moocaani Achi? Moocaanifañodɨ ɨco neehi: Ɨdaasuno uco moonɨdino, nooboro.

8 Jillɨ nuubo ɨmegavɨro Jesu diiboco: Diinucu idiimitɨno ɨjɨ, eneehicauneguiiha.

9 Jaanegui Jesu diiboco dilluuhi: ¿Jineje dimomo? nuubo.

Jaanegui iimusuubo: Cuumi tamomo miguiraaneguiiha, nooboro.

10 Jaaboro Jesuco jenaauhicauhi: Mɨɨhaico jiicuumitɨ buhɨ galluudino, nooboro. 11 Jaanaa ifagajɨ fiitɨno sihidɨ faafaimɨ amachumo icauhi. 12 Jaanegui paryɨ famooro ihɨjɨmɨ Jesuco nuuhi: Mɨɨhaico jaatyo faafaimɨjaa gallu diitofaño mefeequi, noomoro.

13 Jaanegui Jesu nuuhi: Jii, tahɨ mofoo, nooboro. Jaanegui tohɨdicu ɨjɨmɨ diibo Gadarenomɨnaafitɨ ihiinoomoro ifaafaimɨfaño fuuhi dos mildɨmofaño. Jaamo ifagajɨtɨ imuuaifaño aaifuumoro macanɨuhi.

14 Jaanotɨ diitoco eteemehicamo agaaumoro ifaacuumifaño, bu buhɨgueeje iicajaajefaño icano jɨɨbogomoro fuuhi. Jaanegui asaaumoro meecɨvaumo jineje fɨne onoomaño. 15 Jaamo Jesujaa asaaumo atyɨmeuhi meimɨ cuumima iicaubo gɨcɨnɨɨbo gaachehufaño jɨɨcɨnɨɨboco, bu imino iicacuuboco icano. Jaaboco aatyɨmeumoro sihidɨ iguiumo. 16 Jaamoco toonoco aatyɨmeumo jɨɨbuguuhi ihɨjɨmɨma iicauboco omoonɨunoco, bu ifaafaimɨco omoonɨunoco icano. 17 Jaanegui Jesuco ijiinɨjetɨ galluumo: Fuucu, noomoro.

18 Jaanoma iicaubo Jesu meenegafaño ifeequi jɨcafutuuboco ihɨjɨmɨma iicaubo neehicauhi: Ɨɨma saahi, nooboro.

19 Jaarunaa Jesu diiboco nuuhi: Chahano diijajaagoro fuucu. Jaaboro diyotoco dɨɨbogo guiraano Aivojɨɨbo Moocaani ɨco ɨɨdaasugooboro ubuheesunoco, nooboro.

20 Jaanegui ufuuboro paryɨ Decapoli cuumineri jɨɨbogooboro feehicauhi Jesu diiboco ubuheesuunoco. Jaaneri paryɨ miyamɨnaa jabafiitehicauhi.

21 Jaadɨ siino Jesu meenegari onagoo muuaivɨ fatyuuhi. Jahɨgo sihidɨ miyamɨnaa iicojɨvɨ igaivuuhi muuaijɨniri icaubo cojɨvɨ.✡ 22 Jaanaa sinagogaja aivojɨɨbo Jairo onoobo, diibojaa saauhi. Jaabo Jesuco aatyɨmeuboro iguiino ememuɨɨvutuuboro nuuhi: 23 Aicɨgai aivo niinovacuuhi goova foobo diigoco dudɨɨcɨto ubuheeteguere iicaqui, nooboro.

24 Jaanegui diiboma ufuuboco miyamɨnaa sihidɨ ubucasiumo ijene ñeñejeruhicauhi. 25 Jaamofeenedɨ saafigo gaigo tɨɨjeheri fahuseecɨ motɨhaitɨ mificabacɨ ɨdɨɨno iicaucuugo. 26 Jaago fiivaamo taabumɨnaa ataaburunofaño buheetɨgofañovɨro feehicaugo. Paryɨ inɨhɨbamɨco ajaaduhicauhɨgo finɨsucuugo. 27 Jaago Jesutɨ ɨjɨɨbocasinoco uguubuugoro miyamɨnaafeenedɨ asaaugoro ibujɨnaagotɨ igaachehuco dudɨɨcɨvauhi. 28 Jillɨ igaachehuco ududɨɨcɨneriro buheeji, noogoro esamaaihicaumaño. 29 Jaasumiro itɨɨjoho diigoco fiigatyuuhi. Jaanotɨ gaajacɨugo ubuheetecuunoco. 30 Jaasumiro Jesu gaajacɨuhi ififañotɨ imitya mihiinobadɨ iicaunoco.

Jaanegui imiyamɨnaajaagovɨ ɨɨmeveuboro diitoco nuuhi: ¿Mɨɨjoho tagaachehuco dudɨɨcɨhi? nooboro.

31 Jaarunaa ijɨɨbogomɨnaa diiboco nuuhi: Miyamɨnaa oono ɨco ɨjɨmatajerunoco daatyɨmehi. Jaanegui ¿mɨllɨ: ¿Mɨɨjoho uco dudɨɨcɨhi? neehi? noomoro.

32 Jaarunaa Jesu fahɨgovaco ɨɨfɨnɨcɨhicauhi ihatyɨmequi: ¿Mɨɨjoho fɨne dudɨɨcɨhi? onoomaño. 33 Jaanegui diigo sihidɨ vɨvɨ vɨvɨ iigutuugoro ubuheeteunoco agaajacɨugoro diibojaa saauhi. Jaagoro iguiino ememuɨɨvuugoro paryɨ imino jɨɨbuguugo.

34 Jaanegui diigoco nuubo: Ñɨba ɨco dimiyaavogo buheesuhi. Jaaneguiiha sajeebɨɨ fuucu, diguihuvatɨ buheetecuuhi, nooboro.

35 Jillɨ iimaaubaacaro sinagogaja aivojɨɨbo iijatɨ saatoho jillɨ noomoro saauhi: Daicɨgai guijevecuuhi. Fɨne Mojɨɨbogomɨnaafico acasivusuno, noomoro.

36 Jaanoco Jesu uguubuuboro isinagogaja aivojɨɨboco nuuhi: Diguetejirahana, jillɨ miyaavogo, nooboro fuubo.

37 Jaaboro mɨɨhaiñooba diiboma ufuunoco imuguutɨɨbo ɨdɨɨmomaryo Pedro, Jacoobo, Jua Jacoobo nahabo icamomaryo fuubo. 38 Jaamo isinagogaja aivojɨɨbo iijavɨ ɨɨfutuuhɨ atyɨmeuhi gañuhusuno omoonɨunoco, miyamɨnaa ataacasiunoco, agaibacasiunoco icano. 39 Jaanegui Jesu ɨjɨcafutuuboro diitoco nuuhi: ¿Jinejeri guiraacani gañuhusuno mɨsɨramaaihi? ¿Collɨhi mataacasihi? Guijevetɨgo. Jillɨ cɨgago bagocaja, nooboro.

40 Jaarunaa diiboco dejecuhicaumo. Jaaneguiiha Jesu paryɨɨcɨno famoocoro jahisivɨ ihiinusuuboro caani, seejɨ iicamɨsicoro satyuubo, bu diiboma asaaumo iicamomaryo fuubo tobagocaja iicauhɨgo. 41 Jaaboro diigoco ihusetɨ agaayɨcɨuboro hebreo iijɨri nuuhi: Talita, cumi. nooboro. Jillɨ, bagocaja, ɨco neehi: Gañiivo, eneejiruno.

42 Jaasumiro tobagocaja agañiivuugoro ɨgucuuhi. Jaago tusumi fahuseecɨ motɨhaitɨ mificabacɨ ɨdɨɨno ficabava icacuuhi. Jaaneri miyamɨnaa sihidɨ igutuuhi. 43 Jaamoco Jesu imino faguuhi: Mɨɨco mɨjɨɨbeguedino, nooboro. Jaaboro tajɨɨbaubo: Tobagocajaco mamachusu, nooboro.

6

Jesu Nazarevɨ Icahi.

(Mt 13.53-58; Lc 4.16-30)

1 Jaadɨ Jesu toonotɨ ufuuboro ijiinɨjejaagovɨ siino uumiubo. Jaaboma ijɨɨbogomɨnaa fuuhi. 2 Jaadɨ judiomɨ jaguisɨfucu iicacuudɨ tɨcovaubo ɨjɨɨbogoobo sinagogajafaño. Jaanoco sihidɨ miyamɨnaa uguubumo sihidɨ ajabafiituumoro neehicauhi: ¿Cuucatɨ fɨne gaajaabo paryɨ jinehejeque? ¿Mɨllɨ fɨne diibo igaajaco gaayɨcɨuhi? Mee jino agaajaratɨnehejeque moonɨɨbo, noomoro. 3 Mɨɨro du jaanɨ ɨmohobujene dudɨcamaajemɨnaafi Maria achi, Jacoobo, Jose, Juda, Simon icamo nahabo, tollɨro bu jino inagomɨ mɨɨhaifeeneri icahi, noomoro diibotɨ sɨfiiratehicaumo.

4 Jaaneguiiha Jesu diitoco nuuhi: Moocaani iimaamɨnaafico fahɨgovaoto bocɨguefihi. Jaanotɨ ijiinɨjeoto, iyoto, iijaoto icano bocɨgotatɨhi, nooboro.

5 Jaanoma iicaubo imityaco eetavuutɨɨbo, mɨɨdɨmocoro iguihuvaumotɨ buheesuubo ihuseque ihallɨ ificuuneri. 6 Jaamo imiyaavuguutɨneri sihidɨ eetyehicaubo. Jaanobuunatɨ Jesu ifiitɨ cuumijeri feehicauhi jɨɨbogooboro. 7 Jaadɨ coovaubo ijɨɨbogomɨnaaco fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmoco.✡ Jaaboro diitoco galluubo miimɨsiicɨsaajeri. Jaaboro iimitɨno ɨjɨmɨco buhɨ igavaracuqui mityaco aacɨuboro 8 diitoco nuubo: Jinejebaco masatyedino. Jɨɨhaivɨ ɨdɨɨnocoro queseico masatyo. Jaanotɨ lleegucubaco, duviricubaco, nɨhɨbamɨbaco icano masatyedino amɨɨhai niivɨgai meehevɨ. 9 Bu saapaajequere tɨhaipaajeque mɨjɨcafoto, bu michehucɨ mɨjɨcafetedino saachehumaryo mofoo. 10 Jaamo coojaavɨhacho mɨhɨfotojafañoro mihica, siijafaño, bu siijafaño icatɨno. Jari tomañotɨ mofoodɨ toojatɨ mihiino. 11 Jaanotɨ comañovɨ acho amɨɨhaico agaayɨcɨtɨhachiijɨ, uguubutɨhachiijɨ icano toonotɨ mihiinomoro amɨɨhai tɨhaipaajeguiino jiinɨco toonovɨ matatacu jei diito iimitɨco ijɨɨbeguequi, nooboro.

12 Jaanegui ufuumoro miyamɨnaaco jɨɨbogomoro feehicauhi iimitɨco ijeevesuqui. 13 Bu tollɨro sihidɨ buhɨ gañɨɨhicaumo iimitɨno ɨjɨmɨco, bu iguihuvamoco dɨɨrɨbari ejeesumoro buheesuhicaumo icano. 14 Jaanaaca toojiinɨjeo aivojɨɨbo Herode* guubuuhi Jesuditɨ fahɨgovadɨ ɨjɨɨbocasihunoco. Jaanoco saatoho neehicauhi: Diiboro Jua Nitɨmɨnaafi siino ubuheeteebe. Jaamaño sihidɨ mityama icaabo, noomoro.

15 Jaanotɨ saatoho neehicauhi: Jaanɨ Moocaani iimaamɨnaafi Elia, noomoro.

Jaanotɨ saatoho neehicauhi: Jaanɨ sɨɨcɨje Moocaani iimaamɨnaa iicaubadɨ iicaabo, noomoro.

16 Jaanoco Herode uguubuuboro nuuhi: Diiboro Jua, uujoho iinigaɨco iquitɨcɨsuubo dojɨcuvɨro siino ubuheeteebe, nooboro.

17 Mɨɨro Herodia noojɨri Herode atajɨɨbauneguiiha Juaco isisɨmoro cɨvojanɨumo. Herode inahabo Felipe taaba Herodiaco ɨcɨubo. 18 Jaanegui Jua Herodeque: Imitɨno dinahabo taabama idiicano, neehicauhi.

19 Jaanoma iicago Herodia Juaco ɨjɨɨhegueguere gaicaausuhicaujirahi. 20 Jaarunaa Herode Jua jeebɨɨ ɨtɨcovonoco, iiminoco icano gaajahicauhi. Jaanotɨ iigotooboro diiboco mɨllɨ moonɨhicautɨhi. Diibo onoonoco gaajatɨruubo jillɨ imino guubunɨcɨhicaubo. 21 Jaana Herodia diiboco agaicaausuujifucuvɨ ɨfutuuhi. Mɨɨro Herode ifiivu ficabavɨ ɨɨfutufucu iicauneguiiha jɨɨbaimoco eetavuuhi. Jaaboro imiyamɨnaaco cuuhuvaubo ihamocasimɨnaa aivojɨtoco, bu Galilea jiinɨje bocɨfimoco, bu tajɨɨbamɨnaaco icano diitoma imachuqui. 22 Jaanaa Herodia aicɨgai ufuugoro diito ɨmefeenevɨ gaaseteuhi. Jaanoco Herode, bu diiboma iicaumo icano imuguuhi. Jaaneguiiha ihaivojɨɨbo Herode tobagocajaco nuuhi: Idiimogonoco uco dillu ɨco acɨqui. 23 Miyanotɨro Moocaani momofeenedɨ ɨco neehi: Paryɨ uco idillunoco ɨco acɨji, paryɨ tabusumije icarunotɨfeenedɨ, nooboro.

24 Jaanegui ufuugoro seejɨco nuutugo: ¿Jinejeque dilluji? noogoro.

Jaanegui seejɨ nuuhi: Jua Nitɨmɨnaafi nigaɨco dillu, noogoro.

25 Jaanegui tobagocaja ihaivojɨɨbojaa goovanogayɨ ufuugoro diiboco nuutuhi: Jisumiro imeguehi butajefaño Jua Nitɨmɨnaafi nigaɨco uco adaacɨnoco, noogoro.

26 Jaaneri Herode sihidɨ ɨdaasuvuhi. Jaarunaa diigoco Moocaani momofeenedɨ unuucuneguiiha, bu diiboma iicaumo uguubuucuneguiiha icano diigoco unuunoco bañɨsugutɨɨbo. 27 Jaanegui Iherode tusumiro amocasimɨnaafico atajɨɨbauboro galluuhi Jua Nitɨmɨnaafi nigaɨco isɨvaqui. 28 Jaanegui ihamocasimɨnaafi ufuuboro cɨvojafaño icaubo nigaɨco iquitɨcɨuboro butajefa sɨvaaubo. Jaayɨco tobagocajaco acɨubo, bu jaayɨco diigo seejɨco acɨtuuhi icano.

29 Jaanoco Jua jɨɨbogomɨnaa uguubuumoro saauhi. Jaamoro diibo ifiico ɨɨcɨjeumoro cɨɨhojɨfaño ficuuhi.

Jesu Machusuhi Sahuse Mildɨmoco, Aivo Ajashutɨmoco.

(Mt 14.13-21; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)

30 Jaadɨ Jesujaa iminɨsumɨnaa iigaivuumoro diiboco jɨɨbeguehicauhi paryɨ omoonɨuno ɨjɨɨbuguno iicanoco. 31 Jaarunaa Jesu diitoco nuuhi: Masɨɨ majaguisɨtequi sihɨgo sɨcaihɨgovɨ, nooboro. Mɨɨro diitojaa sihidɨ miyamɨnaa asaamo, ofoomo icano feehicauhi. Jaaneri amachujiru situba chahahicauhi. 32 Jaanegui Jesu ijɨɨbogomɨnaamaryo meenegari sihɨgo sɨcaihɨgovɨ fuuhi. 33 Jaarunaa guiraamo ufuunoco atyɨmeuhi. Jaamoro Jesumɨ iicaunoco agaajacɨumoro faacuumivaoto isidɨ diito dojɨcutɨ jinoocɨnɨuhi. Jaamo ihɨmegaro tomañovɨ ɨfutuumo. 34 Jaanaa Jesu imeenegafañotɨ iinuubo sihidɨ miyamɨnaaco atyɨmeuhi. Jaanoma iicaubo diitoco sihidɨ ɨdaasuguuhi ovejamɨ itoomomɨnaafima achahamobadɨ iicauneguiiha. Jaaboro fanoovaco sihidɨ diitoco jɨɨbeguehicauhi. 35 Jaanaa iijɨcuunegui ijɨɨbogomɨnaa asaaumoro diiboco nuuhi: Mihiijɨcuuhi. Jaanomaryo bu jimañovɨ mɨɨhaiñooba iijano chahahi. 36 Jaaneguiiha gallucu miyamɨnaaco ifiitɨcuumijaago, bu ifiitɨjajejaago icano ofoomoro machutatɨ inaajequi. Mɨɨro imachutama chahamo, noomoro.

37 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhairyo diitoco mamachusu, nooboro.

Jaanegui dilluumo: ¿Jaamo jino dosciento denarioriro maahunoco manaajeteji paryɨ diitoco mamachusuqui? noomoro.

38 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: ¿Mɨnoodɨno nacu amɨɨhaima maahuno icahi? Ene, memeecɨto, nooboro.

Jaanegui emeecɨjeumoro nuumo: Sahuse ɨcava, bu miimɨsiicɨ taavaabomɨsi icano, noomoro.

39 Jaanegui famoocoro tajɨɨbaubo saatoho simañovɨ, saatoho simañovɨ icano icasɨcamaaiqui ñaavahuhallɨvɨ. 40 Jaanegui casɨɨcamaaiumo ciendɨmova saaje, cincuentadɨmova saaje icano. 41 Jaadɨ Jesu gaayɨuhi ihusefaño sahusedɨno imaahuno iicaunoco, bu itaavaabomɨsico icano. Jaaboro niquejeque emeecɨɨboro toonohallɨvɨ Moocaanima iimaaubo. Jaadɨ tohɨcajeque iibacuuboro ijɨɨbogomɨnaaco acɨubo miyamɨnaama ihɨfequi. Jaadɨ bu itaavaabomɨsico tollɨro ɨɨfuumo paryɨ famoomaryo. 42 Jaanoco amachuumoro paryɨ tuvaumo. 43 Jaano atyuuvoco ananɨumo jɨiibaiñoco gahafusuuhi fahuseecɨ motɨhaitɨ miibaicɨ ɨdɨɨno, bu itaavaabomɨsi atyuuvo icanoco. 44 Jaanoco amachuumo cinco mildɨmou gaifiimɨ.

Muuaihallɨdɨ Jesu Ɨɨgono.

(Mt 14.22-33; Jn 6.15-21)

45 Jaadɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaaco galluuhi ihɨmega imeenegari onagoo muuaivɨ Betsaida cuumijaagovɨ ifatyequi miyamɨnaaco diibo ifitacuunohachuta. 46 Jaadɨ diitoco ifitacuuboro ifagajɨjaago fuubo Moocaanima ihiimaaqui. 47 Jaanaa cɨvucuhɨ ijɨɨbogomɨnaa imeenegari ufuumo feene muuairi icacuuhi. Jaanotɨ diibo inoro tahɨ isi icauhi. 48 Jaabo atyɨmeuhi diitoco sefano buhudurumoco guibuhuba sihɨgovɨro ebecasuhicaunoco. Jaanaa diibo jari cuujetavɨ diitojaago saauhi nɨfaihuhallɨdɨ ɨgooboro. Jaabo diitoco fatyuujirahi. 49-50 Jaabo nɨfaihuhallɨdɨ asaaunoco paryɨ famooro aatyɨmeumoro gaibacasiuhi: Fɨne ɨjɨ, noomoro igutuuhi.

Jaarunaa diitoco nuubo: ¡Mequehecu! ¡Mihiguetejirahana! Uujoho, nooboro diitojaa jɨcafutuubo imeenegafaño.

51 Jaasumiro iguibuhuba sɨɨcutuuhi. Jaaneri diito sihidɨro eetyeuhi. 52 Jillɨ bu gaajacurumo esɨcɨnɨutɨhi maahunoco iguiraatusuunoco, jillɨ diitoco ijeebɨɨno ucuhufunuutumaño.

Genesarevɨ Iguihuvamoco Jesu Buheesuhi.

(Mt 14.34-36)

53 Jaamo imuuaico oonegueehivɨ afatyuudɨ ɨɨfutuumoro cañavutuuhi Genesare cuumi nagueehivɨ. 54 Jaamo imeenegafañotɨ iinuumaacaro Jesuco miyamɨnaa gaajacɨuhi. 55 Jaamoro faacuumivariro jinoocɨnɨumo. Jaamoro tɨcovaumo iguihuvamoco cɨgaiijeneri acañɨmo Jesu tahɨ icahi onoohɨgo. 56 Jaabo fahɨgovadɨ ofoohɨgo imɨɨdɨcuumijeri, iguiraacuumijeri, bu buhɨ iicajajeri icano ofoohɨgo goohasinofaño iguihuvamoco ificuumoro Jesuco neehicauhi: Jillɨ digaachehujɨnibaco dudɨɨcɨsu, noomoro. Jaamo paryɨ diibo gaachehujɨnibaco ududɨɨcɨmo buheetehicauhi.

7

Miyamɨnaaco Ɨmɨhɨninɨno.

(Mt 15.1-9)

1 Jaanaa Jerusaletɨ asaaumo fariseomɨ, bu caatɨnɨmɨnaaoto icamo Jesujaa igaivuuhi. 2 Jaamo atyɨmeuhi Jesu jɨɨbogomɨnaa mɨhɨniva usejeri nitamaaitɨmo amachuunoco. 3 Mɨɨro jaamo fariseomɨ, bu paryɨ judiomɨ icamo sɨɨcɨjemɨnaa jeevamaajequere ɨsɨvamoro itɨconɨ iminehihiica initamaaitɨsumi machutatɨmo. 4 Jaamo bu naajete asijaagotɨ asaamo itɨconɨ initamaaitɨsumihiica machutatɨmo. Mɨɨro jillɨ sɨɨcɨjemɨnaa jeevamaajequere sɨvamo, oono adutahilluno, bu guirihilluno, bu aarɨcuhilluneje icano nitɨnejequere moonɨmo. 5 Jaamaño fariseomɨ, bu caatɨnɨmɨnaa icamo Jesuco dilluuhi: ¿Collɨhi dijɨɨbogomɨnaa amiyato jeevamaajebadɨ moonɨtɨmo mɨhɨniva usejeri machuhi? noomoro.

6 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Miyaanoco jahi amɨɨhaitɨ Isaia caatɨnɨuhi amɨɨhai bañɨsumɨnaa mihicamoco. Jillɨ caatɨnɨubo:

Jiicuumi uco jillɨ tɨcovono iijɨriro bocɨguehicahi. Jaarumo jeebɨɨno uuditɨ tehesino icahi. 7 Jillɨ iigaivomoro uco imehicarahi. Jaarunaa uuri bañɨsuquimaaimo. Jillɨ amɨɨhai jɨɨbogono, tɨcovo miyamɨnaa jɨɨbogonoro. Jaarunoco Moocaani tajɨɨbajɨ, meneehicahi, nooboro.

8 Mɨɨro amɨɨhai Moocaani tajɨɨbajɨco mejeevesumoro miyamɨnaa iijɨcoro magaayɨcɨhi. Oono guirihilluno, adutahilluno icano nitɨnehejequere aivo guiraano meheetavehicahi, nuubo Jesu.

9 Jaaboro bu nuubo: Jillɨ toono amɨɨhai jeevamaajequere mɨsɨvamoro Moocaani tajɨɨbaco uufocovɨ mejeevesuhi. 10 Mɨɨro Moise nuuhi: Gaijɨ diicaanico, diiseejɨco icano. Jaanotɨ caanico, seejɨco icano imitɨno onooboco miyanotɨro guijevesu, nooboro. 11 Jaanotɨ amɨɨhai monoonɨcɨhi miyamɨnaaco: Amɨɨhai caanimɨco monootahi: Ɨco amusujitɨhi, paryɨ uuma iicano Corban, noomoro Moocaanico ɨjɨbaicuuno eneejiruno. 12 Jillɨ amɨɨhai monoomaño caanico, seejɨco icano mahamususuhicatɨhi. 13 Jaamaño amɨɨhai Moocaani iijɨco majabatusuhi amɨɨhai jeevamaajequere sifiitɨ, sifiitɨ icano mafatyusumaño. Jaamo jiibadɨje iicanehejequere guiraano aivo meheetavehicahi, nooboro.

14 Jaaboro siino Jesu miyamɨnaaco ocoovauboro nuuhi: Famooro uco muguubunɨcɨ. Jaamoro magaaja:✡ 15 Chahano aivo isitɨ miyamɨnaafaño ofoonoro diitoco ɨmɨhɨninɨjiruno. Jaanotɨ naha ijeebɨɨfañotɨ asaano miyamɨnaaco mɨhɨninɨhi. 16 Jinoco amɨɨhai nohojɨma mihicamo muguubu, nooboro.*

17 Jaadɨ imiyamɨnaaco ejeevesuuboro jaahe fuubo. Jaaboco ijɨɨbogomɨnaa toonotɨ dilluhi. 18 Jaanegui diitoco nuubo: ¿Nacu bu tollɨro amɨɨhai, amɨɨhai esɨcɨnɨbama machahahi? ¿Nacu magaajatɨhi? Mɨɨro oono paryɨ isitɨ miyamɨnaafaño ofoono diitoco mɨhɨninɨtɨhi 19 ihesamaajefaño ofootɨmaño. Mɨɨro jillɨ iibafañodɨ ofoonoro miyamɨnaafañotɨ iinonɨcɨhi. Jillɨ neehicaubo, paryɨ machuta mɨhɨnivatɨhi eneejirunoco. 20 Jaanotɨ naha: Miyamɨnaa jeebɨɨfañotɨ ihiinono miyamɨnaaco mɨhɨninɨhi. 21 Mɨɨro miyamɨnaa jeebɨɨfañotɨ saanɨcɨno iimitɨnoono esamaajene, ajevaneheje, nanivaneheje, gaicaauneje, 22 sifi taabama, bu sifigo tajema icaneheje, sitanoco imogoneheje, paryɨ imitɨneheje, bañɨfiirano, fanoova imitɨ imoyɨɨcɨneheje, sɨcamaño jɨɨbocasineheje, iino allɨtɨro jɨɨheveneheje, quehe quehe icaneheje, ihesɨcɨnɨbama achahaneheje icano. 23 Jaano paryɨ jino imitɨ ijeebɨɨfañotɨ asaano miyamɨnaaco mɨhɨninɨcɨhi, nooboro.

24 Jaadɨ toonotɨ Jesu fuuhi Tiro cuumijevɨ.† Jahɨ saja iijafaño jɨcafutuubo: Mɨɨhaiñooba uco gaajacɨdino, nooboro. Jaarunaa tahɨ diibo iicaunoco gaajacɨumo. 25 Bu tollɨro saafigo gaigo ille emeimɨvovatuugo Jesutɨ guubuuhi. Jaanegui diibojaa ufuugoro diiboguiino memuɨɨvutuugo. 26 Jaago siicuumiogo griegomɨogou, sirofenicia icano jiinɨjemɨnaagou. Jaago Jesujaa asaaugoro diiboco dilluvauhi illefañotɨ ihɨjɨco iinusuqui. 27 Jaarunaa Jesu diigoco nuuhi: Jaafahiica iseeme itɨconɨ amachumoro tuvahi imijitɨruno iseeme machutaaco mudumɨtɨɨcɨmoro jɨcumɨco mahacɨno, nooboro.

28 Jaanegui diigo nuuhi: Jɨɨhɨ, miyaano tollɨ Aivojɨɨbo. Jaarunaaca iseeme suuvɨco guiinotɨ jɨcumɨ machufihi, noogoro.

29 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Jɨɨ, miyaanoco neehi. Fuucu, daicɨgaitɨ ihɨjɨ iinucuuhi, nooboro.

30 Jaanegui ufuugo iijavɨ ɨɨfutuudɨ atyɨmeteugo illeque icɨgaiijefaño icagoco diigotɨ ihɨjɨ ihiinucunobuuna.

Jesu Buheesuhi Ihiimaatɨɨboco.

31 Jaadɨ siino Jesu Tiro cuumijetɨ uhuumiubo Sidon jiinɨjefeenedɨ fatyuuhi, bu Decapoli cuuminofeenedɨ icano. Jaabo asaaubo gaseuhi Galilea muuaijɨnivɨ. 32 Jahɨ diibojaa sɨvaumo inohojɨno uguubutɨɨbo llaallabano ihiimaauboco. Jaamoro Jesuco dilluumo ihuseque diibohallɨ ificuqui. 33 Jaanegui Jesu ijeevadɨ diiboco asatyuuboro inohojɨnoco ihusegaiñeri guryiinɨuhi. Jaadɨ ɨjɨɨrebamaaiuboro inejebaco dudɨɨcɨuhi. 34 Jaaboro niquejeque emeecɨuboro sefano ajaguisɨuboro hebreo iijɨri: Efeta, nuuhi: Faayacafoto, eneejiruno.

35 Jaasumiro diiboco inohojɨno faayacafutuuhi, bu inejeba ɨmɨtauno sinafutuuhi icano. Jaaneri imino iimaacuubo. 36 Jaaboro Jesu diitoco faguuhi: Mɨɨhaiñoobaco mɨjɨɨbeguedino, nooboro. Jaarunaaca afaguurunofaño janaanɨcɨvɨro jɨɨbogomoro feehicaumo. 37 Jaaneri sihidɨ ajabafiituumoro neehicaumo: Paryɨ fanoovaco imino moonɨɨbo, uguubutɨmejeque guubusuubo, ihiimaatɨmejeque iimaasuubo icano, noomoro.

8

Jesu Siino Sihidɨ Miyamɨnaaco Machusuhi.

(Mt 15.32-39)

1 Jaasumi sihidɨ miyamɨnaa siino igaivuuhi. Jaarumo imachutama chahauhi. Jaanegui Jesu ijɨɨbogomɨnaaco ocoovauboro nuuhi: 2 Ɨdaasuguehi jito miyamɨnaaco mifucucɨ, safucu ɨdɨɨno jino uuma icacuumo. Jaamaño amachujiruno imachuta chahacuhi. 3 Jaamo machutɨmoco ijaanojaago galluuruva jɨɨhaivɨ ajebari nacatejirumo. Mɨɨro diitotɨ saatoho tehesinotɨ saahinɨhi, nooboro.

4 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa diiboco nuuhi: ¿Mɨllɨ bu mamachusujirahi jino mɨɨhaiñooba iijano achahɨgo mihicamo? noomoro.

5 Jaanegui Jesu diitoco dilluuhi: ¿Nacu mɨnoodɨno amɨɨhai maahuno icahi? nooboro.

Jaanegui diito nuuhi: Sahuse juugahusetɨ mihɨcacɨ ɨdɨɨno, noomoro.

6 Jaanegui tajɨɨbaubo miyamɨnaa baavɨ icasɨɨcamaaiqui. Jaaboro imaahunoco ihusefaño agaayɨcɨuboro Moocaanima tohɨcajehallɨvɨ iimaaubo. Jaadɨ tohɨcajeque iquisicuuboro ijɨɨbogomɨnaaco acɨubo. Jaanoco diito imiyamɨnaama ɨfuuhi. 7 Jaabadɨro bu mɨɨdɨno taavatɨ iicaumoco Jesu tollɨro Moocaanima ihiimaauboro diitoco acɨuhi imiyamɨnaama ihɨfequi. 8 Jaanoco famooro amachuumo sihidɨ tuvauhi. Jaadɨ ihatyuuvoco nanɨumo gahafusuuhi sahuse juugahusetɨ miibaicɨ ɨdɨɨno. 9 Jaanoco amachuumo cuatro mildɨmo janaanɨcɨ iicaumo. Jaadɨ jari diitoco Jesu galluuhi. 10 Jaadɨ ijɨɨbogomɨnaama meenegafaño ɨjɨcafutuumoro fuuhi Damanuta jiinɨjevɨ.

Fariseomɨ Niquejeo Jɨɨbogoco Dilluhi.

(Mt 16.1-4)

11 Jaana fariseomɨ asaaumoro Jesuma iimaacasihicauhi. Jaamoro jillɨ ɨfurumo ɨnɨsumo diiboco dilluuhi: Eneecata niquejeo mityaco mɨɨhaico dɨhɨfusu, noomoro.

12 Jaanegui Jesu ijeebɨɨfañodɨ sefano ajaguisɨuboro nuuhi: ¿Collɨhi jisumio miyamɨnaa niquejeo mityaco dilluhi? Miyanotɨro, amɨɨhaico neehi: Jimiyamɨnaaco niquejeo mitya ɨɨfusurajitɨhi, nooboro 13 diito ifariseomɨco ejeevesuuboro siino meenegafa ɨjɨcafutuuboro onagoo muuaivɨ ijɨɨbogomɨnaama fatyuubo.

Fariseomɨ Juurisutaguiijɨ.

(Mt 16.5-12)

14 Jaamo jabajeeveuhi machutaaco satyuutɨmo. Sahɨcagayɨro imaahuhɨca diitoma imeenegafaño icauhi. 15 Jahɨ diitoco Jesu nuuhi: Magaihuɨnɨ icɨgusuno mihica fariseomɨ, Herode icamo juurisutaguiijɨnotɨ, nooboro.

16 Jaaneri ijɨɨbogomɨnaa sanomɨro noocasihicauhi: Fɨne añɨmɨnaa maahunoco mɨsɨvatɨneguiiha ollɨ noobo, noomoro.

17 Onoocasinoco Jesu agaajacɨuboro diitoco nuuhi: ¿Collɨhi maahunoma machahanoco monoocasihi? ¿Nacu aivo magaajatɨhi, mehesɨcɨnɨcuutɨhi? Cuhufocani amɨɨhai jeebɨɨno fɨne. 18 Amɨɨhai aallɨɨnoma mihicarumo mahatyɨmetɨhi, monohojɨvarumo muguubutɨhi. Jaana mehesɨcɨnɨtɨhi sahusedɨno maahunoco cinco mildɨmoma ɨɨfuusumi. 19 ¿Nacu mɨnoodɨɨbaiva ihatyuuvoco mananɨuhi? nooboro.

Jaanegui diito nuuhi: Fahuseecɨ motɨhaitɨ miibaicɨ ɨdɨɨno, noomoro.

20 Jaadɨ bu nuubo: Jaana sahuse juugahusetɨ miibaicɨco cuatro mildɨmoma ɨɨfuusumi. ¿Nacu mɨnoodɨɨbaivaco mananɨumo magahafusuuhi? nooboro.

Jaanegui iimusuumo: Sahuse juugahusetɨ miibaicɨ ɨdɨɨno, noomoro.

21 Jaanegui diitoco nuubo: Jaanoco jaana mehesɨcɨnɨtɨhi, nooboro.

Jesu Betsaidavɨ Aatyɨmetɨɨboco Buheesuhi.

22 Jaanobuunatɨ Betsaidavɨ ɨɨfutuumo. Jahɨ Jesujaa aatyɨmetɨɨboco sɨvaumo: Diiboco dudɨɨcɨ, noomoro.

23 Jaanegui Jesu diiboco ihusetɨ agaayɨcɨuboro tuucuumigayɨtɨ buhɨgovɨ satyuuhi. Jaaboro ihaallɨɨcɨco ijɨɨreri amaisuuboro ihuseque ihallɨvɨ ficuuhi. Jaaboro diiboco dilluuhi: ¿Naa, mɨɨvɨgayɨ daatyɨmehi? nooboro.

24 Jaanegui diibo emeecɨuboro nuuhi: Miyamɨnaaco ɨmohonobadɨ jeevamoco atyɨmehi. Jaarumo ɨguehi, nooboro.

25 Jaanegui Jesu siino ihuseque ihaallɨɨhallɨvɨ ficuuhi. Jaadɨ siino emeecɨuhɨgo ɨvɨ diiboco ihaallɨɨ imitucuuhi. Foovono paryɨ imino atyɨmecuubo. 26 Jaadɨ Jesu diiboco iijajaa agalluuboro imino faguuhi: Cuumijaa feedino, nooboro.

Pedro Jɨɨbeguehi: Diibo Cristo Asaaujiibo Jesu Iicanoco.

(Mt 16.13-20; Lc 9.18-21)

27 Jaanobuunatɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaama fuuhi Cesarea de Filipo cuuminojaago jahɨ jɨɨhaivɨ dilluubo ijɨɨbogomɨnaaco: ¿Nacu uuditɨ, mɨllɨ miyamɨnaa neehicamo? nooboro.

28 Jaanegui nuumo: Jua Nitɨmɨnaafi, saatoho neehicahi. Jaanotɨ saatoho: Elia, neehicahi. Jaanotɨ saatoho: Cajaanɨhacho fɨne sɨɨcɨjeototɨ Moocaani iimaamɨnaafi iicaabo, neehicahi, noomoro.

29 Jaanegui diitoco dilluubo: ¿Jaana amɨɨhai, mɨɨjoho uujoho iicanoco meneehicahi? nooboro.

Jaanegui diiboco Pedro iimusuhi: Ɨɨjoho Cristo, nooboro.

30 Jaarunaa Jesu diitoco faguuhi: Mɨɨhaiñoobaco mɨjɨɨbeguedino, nooboro.

Jesu Iguijevejinoco Jɨɨbeguehi.

(Mt 16.21-28; Lc 9.22-27)

31 Jaadɨ tɨconɨubo diitoco ɨjɨɨbuguubo. Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo guiraajino ɨdaasuno iicano. Quillahuto iijɨtɨ sacerdotemɨ aivojɨtotɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo guiraano uco jɨɨheveji. Jaamoro uco gaicaausujimo. Jaaruubo uujoho mifucucɨ, safucu icanotɨ siino buheeteji, nooboro. 32 Jillɨ diitoco foovono nuubo. Jaanegui Pedro buhɨgovɨ ijeevadɨ Jesuco asatyuuboro tɨconɨurahi ɨɨbaabo. 33 Jaarunaa Jesu acajebeveuboro ijɨɨbogomɨnaaco emeecɨuboro Pedroco ɨɨbauhi: ¡Uutɨ buhɨgovɨ minifoto ɨɨjoho Satanas idiicaabo! Jillɨ dihesamaaje Moocaani esamaajebadɨ jeevatɨhi. Jillɨ miyamɨnaa esamaajebadɨro jeevahi, nooboro. 34 Jesu ijɨɨbogomɨnaa, bu miyamɨnaa icamoco ocoovauboro nuuhi: Cajaanɨhacho tadyojɨcutɨ asaanoco idiimogoobo difiico guiinodɨ ficu. Jaaboro ifiico ɨdaasuno omoonɨsujinoco iguitɨɨbo tadyojɨcutɨ disaa.* 35 Mɨɨro ifiico agaijɨɨbo ifiico mɨtasuji. Jaanotɨ taajɨguiinodɨ, bu tajɨɨbogo iijɨguiinodɨ icano ifiico imɨtasuubo, ifiico taajasuji. 36 ¿Nacu mɨllɨtɨ imijiruno miyamɨnaafi paryɨ jiinɨje busumijeque gaayɨcɨruubo ijeebɨɨco imɨtasuruva? 37 ¿Nacu mɨnoodɨno fɨne jaadujiruubo ijeebɨɨco itaajasuqui? 38 Jaabadɨ cajaanɨhacho uutɨ, tajɨɨbogojɨtɨ icano jisumio miyamɨnaa jino Moocaani jeevesumɨnaafeenevɨ unucufeveebetɨ, bu tollɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo nucufeveji johono Guihirubi aivojɨri itoomomɨnaama asaadɨ, nooboro neehicauhi.

9

1 Jaadɨ bu neehicaubo: Miyanotɨro, amɨɨhaico neehi: Jineeri jino iicamotɨ saatoho guijevejitɨhi Moocaani aivojɨ imityama asaanoco aatyɨmetɨnohachuta, nooboro.

Jesu Siibadɨ Iminifotooboro Moocaani Aivojɨco Ɨɨfusuno.

(Mt 17.1-13; Lc 9.28-36)

2 Jaanobuunatɨ sajaguisɨ nijequetɨ Pedro, Jacoobo, Jua iicamomaryo Jesu fuuhi caamovo baɨ nijequevɨ. Jahɨ diito ɨmefeene siibadɨ minifutuubo. 3 Igaachehu arɨcuno minifutuuhi seseene nitɨmɨnaatɨ cajaatyoba aivo tollɨ eseseetesujitɨrubadɨ. 4 Jaabovɨ Elia, Moise icamɨsi jafeveuhi. Jaamɨsi diiboma iimaahicauhi. 5 Jaanegui Pedro Jesuco nuuhi: Mojɨɨbogomɨnaafi, Imicani jineeri mihicano. Masɨɨ migaacɨ, saga icano nɨjeganoco mɨnɨjeganɨqui ɨɨdi saga, Moisedi saga, Eliadi saga icano, nooboro. 6 Jaaneri diito ijɨɨbogomɨnaa sihidɨ igutuumoro mɨllɨ eneejiruno achahauneguiiha Pedro tollɨ nuuhi.

7 Jaasumiro aimuufai ihallɨvɨ iniituuno diitoco fabaacuuhi. Jaanaa ihaimuufaifañotɨ guubuvusuuno: Jaanɨ taseemene agaijɨɨbo. Jaabo onoonoco imino muguubunɨcɨ, unuuno.

8 Jaanegui emeecɨurumo mɨɨhaiñoobaco atyɨmecuutɨhi ɨdɨɨbocoro Jesuco atyɨmeumo.

9 Jaadɨ tobaɨ nijequetɨ iniituudɨ Jesu diitoco nuuhi: Mɨɨhaiñoobaco mɨjɨɨbeguedino mahatyɨmeneque jari uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo iguijeveebe siino ubuheetenehachutahiica, nooboro.

10 Jaanegui mɨɨco jɨɨbuguutɨmo, jillɨ sanomɨro dillucasihicauhi: ¿Jineje fɨne oono guijevefeenetɨ siino ubuheetejino onoono? noomoro. 11 Jaamoro Jesuco dilluumo: ¿Mɨllɨtɨ jaana caatɨnɨmɨnaa: Elia itɨconɨ saaji, neehicahi? noomoro.

12 Jaanegui Jesu nuuhi: Jɨɨhɨ, miyaano Elia itɨconɨ saaji. Jaaboro paryɨ fanoovaaco imibachujiibo. ¿Mɨllɨ nacu Caatɨnɨhaamefaño uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubeditɨ noono? Mɨɨro ɨdaasuno icajiibo, jɨɨhevecafetejiibo icano noono. 13 Mɨɨro jino amɨɨhaico neehi: Miyaano Elia saahinɨcuuhi. Jaaruuboco iimogobadɨ moonɨumo diibotɨ Caatɨnɨhaamefaño: Jillɨ icajiibo unuucuubadɨ, nooboro.

Jesu Buheesuuhi Sɨcafefi Ɨjɨma Iicauboco.

(Mt 17.14-21; Lc 9.37-43)

14 Jaadɨ ɨfutuumo saatoho ijɨɨbogomɨnaa iicauhɨgo. Jaamo atyɨmeuhi sihidɨ miyamɨnaa diito uufequeri iicaunoco, tollɨro bu caatɨnɨmɨnaa icauhi diitoma ejenaaucasimo. 15 Jaanaa Jesuco miyamɨnaa aatyɨmeumoro sihidɨ jabafiituuhi. Jaamoro diibojaa jinoocɨnɨuhi idillutuumo. 16 Jaamoco dilluubo: ¿Jinejeque diitoma mejenaaucasihi? nooboro.

17 Jaanegui diitofeenetɨ saafi iimusuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, dijaa taseemeneque sɨvahi iimitɨno ɨjɨma iicaabo, diiboco iimaasuhicatɨhi. 18 Jillɨ fahiijɨvaro diiboco agaayɨcɨɨboro baavɨ gañɨɨhicahi. Jaaboro diiboco iijɨtɨ jɨvaasecuco iinusuuboro igaiñooco ojɨsusuhicaabo. Jaadɨ diiboco sifañɨsuhicaabo. Jaanegui dijɨɨbogomɨnaaco tajɨɨbacurahi ihɨjɨco diibotɨ buhɨ igañɨɨqui. Jaarumo fiivototɨhi agañɨɨnoco, nooboro.

19 Jaanegui Jesu nuuhi: Ɨɨ, jeedɨ fɨne amɨɨhai miyaavogoma machahano miyamɨnaa mihicamo. ¿Mɨhachuta fɨne, amɨɨhaima icaji? ¿Mɨhachuta fɨne, amɨɨhaico jaabɨcɨji? Ene juugavɨ sɨva tosɨcafefico, nooboro.

20 Jaanegui diibojaa sɨvaumo. Jaarunaa ihɨjɨ Jesuco aatyɨmeuboro tosɨcafefico vɨvɨ vɨvɨ miniiyɨubo. Jaaneri baavɨ cavirinamaaiboro acutuubo iijɨtɨ jɨvaasecunoco gañɨɨboro. 21 Jaanegui Jesu caanico dilluuhi: ¿Mɨhachuta jillɨ icacuubo? nooboro.

Jaanegui caani nuuhi: Seemenetɨro. 22 Fiiva foova ihɨjɨ diiboco cɨɨjɨgaifaño, nɨfaihufaño icano gañɨɨsuhicahi, ɨfuruubo diiboco igaicaauqui. Jaanegui mɨɨhaico dɨdaasugoobo mɨllɨhacho mɨɨhaidi moonɨ, nooboro.

23 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Etɨ naha imiyaavogohachiijɨ. Imiyaavogobedi fanoova sihidɨ jeevatɨhi, nooboro.

24 Jaanegui diibo gaihivuuhi: ¡Jɨɨhɨ, miyaaveguehi! Uco daamusu janaanɨcɨ miyaaveguequi, nooboro.

25 Jaanaa Jesu miyamɨnaa sihidɨ iigaivuunoco aatyɨmeuboro tohimitɨ ɨjɨco ɨbauhi jillɨ nooboro: Idiimaasutɨno ɨjɨ, uguubusutɨno ɨjɨ, ɨco uujoho tajɨɨbahi dihiino diibotɨ. Jaaboro siino diibofaño dɨcafutucuudino, nooboro.

26 Jaanegui ihɨjɨ agaihivuuboro diiboco siino vɨvɨ vɨvɨ miniiyɨuhi. Jaadɨ diibotɨ iinuubo miguijevecubadɨ diiboco omoonɨhinɨuboro. Jaanoco guiraamo saatoho: Guijevecuubo, neehicauhi. 27 Jaarunaa Jesu ihusetɨ agaayɨcɨuboro diiboco gañiiyɨcɨuhi. Jaaneri diibo julleeveuhi.

28 Jaadɨ Jesu iijafa ɨjɨcafutuuhɨgo ijɨɨbogomɨnaa ijeevadɨ diiboco dilluuhi: ¿Mɨllɨtɨ jana mɨɨhai magañɨɨtɨhi tohimitɨ ɨjɨco? noomoro.

29 Jaanegui diitoco nuubo: Toyomo ɨjɨmɨ tɨcovono iinotatɨhi. Jillɨ Moocaanima mihiimaaneriro iinefimo, nooboro.*

Siino Jesu Iguijevejinoco Jɨɨbeguehi.

(Mt 17.22-23; Lc 9.43-45)

30 Jaadɨ toonotɨ ufuumo Galileafañodɨ fatyuuhi. Jaamoco mɨɨhaiñooba agaajacɨnoco Jesu imuguutɨhi, 31 ijɨɨbogomɨnaaco ɨjɨɨbuguumaño. Jaabo neehicauhi: Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo miyamɨnaa usefaño acɨcafeteji. Jaaboco uco guijenɨjimo. Jaaruuboco uco iguijenɨcuruubo mifucucɨ, safucu icano nijequetɨ siino buheeteji, nooboro. 32 Jillɨ diitoco ɨjɨɨbugurunoco gaajahicautɨmo, bu idilluqui omoonɨrumo iguihicauhi.

¿Cajaanɨ Fɨne Imiyaabo?

(Mt 18.1-5; Lc 9.46-48)

33 Jaadɨ Capernau cuumivɨ ɨɨfutuuhɨ jaahe iicacudɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaaco dilluuhi: ¿Jinejeque jana jɨɨhaivɨ amɨɨhai ihiimaacasimoro masaahicahi? nooboro.

34 Jaarunaa diito iimusutɨhi: ¿Cajaanɨji fɨne aivo mɨɨhaitɨ imiyaabo? noomoro jɨɨhaivɨ ihiimaacasiumaño.

35 Jaanegui Jesu acasɨɨvuuboro fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno iicaumoco ocoovaaboro nuuhi: Cajaanɨhacho amɨɨhaitɨ imiyaabotɨ iicagoobo, famooguiinovɨ iminifotooboro famoocoro ijeecɨvequi, 36 nooboro seemeneque ɨɨcɨuboro diitofeenevɨ ficuuhi. Jaaboro tooseeque ihiibɨcɨuboro diitoco nuuhi: 37 Cajaanɨhacho tamomoco imiyaavogomaño jiibadɨ seemeneque agaayɨcɨmo uco gaayɨcɨhi. Jaamo bu uco agalluuboco tollɨro gaayɨcɨhi, nuubo ijɨɨbogomɨnaaco.

Momɨnaafi Iicatɨɨbo Mojaagodɨ Iicaabo.

(Lc 9.49-50)

38 Jaanaa diiboco Jua nuuhi: Mojɨɨbogomɨnaafi, meecɨ, saafiico mɨɨhai mahatyɨmehi dimemeri iimitɨno ɨjɨmɨco buhɨ agavaracuuboco. Jaaruuboco mɨɨhai mɨhɨɨbahi, mɨɨhaima ɨɨgotɨneguiiha, nooboro.

39 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Mɨhɨɨbajirahana. Mɨɨro saafi tamomofañodɨ niquejeo mityaco eheetavoobo goovano uuditɨ imitɨno iimaajitɨɨbehiica. 40 Mɨɨro mojaagodɨ iicaabo momɨnaafi iicatɨɨbo. 41 Jaanotɨ cajaatyohacho amɨɨhaico Cristooto mihicaneguiiha nɨfaihuco aacɨmo miyanotɨro toono jaadaco gaayɨcɨji.

Imitɨfaño Agañɨɨsujiruno Ñɨhicu.

(Mt 18.6-9; Lc 12.1-2)

42 Jaanotɨ cajaatyohacho jito seeme uco jino imino imiyaavogomotɨ saseeque imitɨfaño agañɨɨsumoco aivo imijiruno guiisibatyɨgabari icodaahetɨ mudujenɨmoro muuaifaño magañɨɨno. 43 Jaanegui dihuse ɨco imitɨfaño agañɨɨsuhachi quitɨcɨɨbo buhɨ gañɨɨ. Mɨɨro imijiruno sahusemaryo diicaabo niquejefaño ofoono. Jaanotɨ imijitɨrumo fahuseecɨma diicaabo cɨɨjɨgaifaño ofoono tahɨ ufucuro icɨɨjɨgai ajabaavejitɨhɨgo, 44 bu jɨɨjoho icarumo echeemejitɨhɨgo icano. 45 Jaanotɨ bu ditɨhai ɨco imitɨfaño agañɨɨsuhachi quitɨcɨɨbo gañɨɨ. Mɨɨro imijiruno satɨhaimaryo diicaabo niquejefaño ofoono. Jaanotɨ fatɨhaicɨma idiicaabo cɨɨjɨgaifaño gañɨɨcafetejirahi. 46 Tahɨgo jɨɨjoho icarumo echeemejitɨhɨgo, icɨɨjɨgai ufucuro ajabaavejitɨhɨgo icano. 47 Jaanotɨ bu dihaallɨɨ ɨco imitɨfaño agañɨɨsuhachi buhudaruubo gañɨɨ.† Imijiruno Moocaani aivojɨfaño sahɨɨmaryo diicaabo ofoono. Jaanotɨ faayɨcɨmaryo diicaabo cɨɨjɨgaifaño gañɨɨcafetejirahi. 48 Tahɨ jɨɨjoho icarumo echeemejitɨhɨgo, icɨɨjɨgai ufucuro ajabaavejitɨhɨgo icano.

49 Jaabadɨ mɨɨro paryɨ famooro cɨɨjɨgairi ɨmuhunɨcafetejimo.‡ 50 Imiruno ɨmuhu jaaruno iimo afatyucuudɨ, ¿jinejeri dojɨcuvɨro mihimutusujirahi? Jaanegui amɨɨhai imoma mihica. Jaamoro fahɨgova sabadɨro sajeebɨɨ mihicacasi, nooboro.

10

Jesu Judea Jiinɨjeri, Bu Perea Jiinɨjeri Icano Ɨguehi.

(Mt 19.1-12; Lc 16.18)

1 Jaadɨ Jesu Capernautɨ ihiinuudɨ fuubo Judea jiinɨjevɨ Jorda onegueehi iicano jiinɨjevɨ. Jahɨ siino miyamɨnaa diibojaa igaivuuhi. Jaamoco jɨɨbeguehicaubo iicahicaubadɨ.

Jesu Jɨɨbeguehi Gaigoomɨco Ejeevesufinoditɨ.

(Rm 7.1-3; 1 Co 7.10-16)

2 Jaanaa fariseomɨtɨ saatoho Jesujaa asaaumoro diiboco dilluvauhi ɨɨfurumo diiboco igaayɨcɨqui: ¿Naa fɨne imijiruno aijɨ mogaico ejeevesuno? noomoro.

3 Jaaneguiiha diitoco nuubo: ¿Mɨllɨ nacu Moise amɨɨhaico tajɨɨbauhi? nooboro.

4 Jaanegui nuumo: Mɨɨro Moise tajɨɨbauhi jeevesuhaameque mahacɨmoro amɨɨhai taabaco mejeevesuhica, nooboro, nuumo.

5 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Mɨɨro amɨɨhaico Moise tollɨ tajɨɨbauhi amɨɨhai cuhufojeebɨɨco aatyɨmeuboro. 6 Jaanotɨ itɨconɨ Moocaani paryɨ fanoovaco ifiivusuusumi gaifi, gaigo icano fiivusuubo. 7 Jillɨ iicamaño gaifi caanico, seejɨco icano jeevesunɨcɨhi mogaima iminifetequi. 8 Jaamɨsi saafiibadɨro icanɨcɨcuuhi. Jaamaño miimɨsiicɨ icacuutɨno saafiirucu. 9 Jillɨ iicamaño Moocaani agataacucuunoco miyamɨnaa mudugaacucuudino, nooboro.

10 Jaadɨ jaahe iicacuudɨ ijɨɨbogomɨnaa siino diiboco toonoditɨ dilluuhi. 11 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Mogaico ejeevesuuboro sifigoco ɨɨcɨɨbo itɨconɨogohallɨvɨ ajeva imitɨco ɨcɨhi. 12 Jaabadɨro bu gaigo aijɨco ejeevesugoro sifiico atajevago tollɨro ajeva imitɨco ɨcɨhi, nooboro.

Jesu Seemeque Imino Onoono.

(Mt 19.13-15; Lc 18.15-17)

13 Jaanaa seemeque sɨvaumo Jesujaago diitoco idudɨɨcɨqui. Jaarunaaca ijɨɨbogomɨnaa toseejeque ɨsɨvaumoco ɨɨbahicauhi. 14 Jaanoco Jesu aatyɨmeuboro sɨfiiratuuhi. Jaaboro diitoco nuubo: Jaafa tajaa seeme saahi fɨne mɨhɨɨbano. Mɨɨro Moocaani aivojɨ diito seemebadɨ iicamono. 15 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Jino seemene iicabadɨ Moocaani aivojɨco agaayɨcɨtɨɨbo ufucu feejitɨhi Moocaani aivojɨfaño, nooboro.

16 Jaaboro toseejeque ihiibɨcɨɨboro ihallɨvɨ ihuseque ficuhicaubo. Jaaboro diitoco imino nooboro Moocaanima iimaauhi.

Sihidɨ Inɨhɨbamɨma Iicaabo Jesuma Iimaahi.

(Mt 19.16-30; Lc 18.18-30)

17 Jaamañotɨ Jesu fuuhi. Jaanaa saafi miyamɨnaafi itɨcovodɨ ijinafatyuuboro iguiino ememuɨɨvuuboro diiboco dilluuhi: Idiimiibo Jɨɨbogomɨnaafi, ¿jinejeque fɨne, uujoho moonɨjirahi ifinɨjitɨno fiivoma icaqui? nooboro.

18 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: ¿Mɨllɨtɨ uco idiimiibo neehi? ¿Mɨɨjoho, nacu, iimiibo? Ɨdɨɨboro saafiiro Moocaani iimiibo. 19 ¿Nacu gaajahi Moocaani tajɨɨbajɨco? Sifigotɨ taabavadino, guijenɨdino, nanivadino, sitaaditɨ sɨcamañooco dɨɨbeguedino, bañɨsudino, diicaanimɨsico gaijɨ, nooboro.

20 Jaanegui diibo nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, seemenetɨro paryɨ toonoco uujoho imino moonɨnɨcɨhi, nooboro.

21 Jaanegui Jesu emeecɨuboro diiboco gaijɨuhi. Jaaboro nuubo: Sanurucu aivo dihɨmega iicano; paryɨ dinehejeque naajete. Jaaboro ɨɨdaasumoco daacɨ. Jaadɨ jari niquejefaño sihidɨ nɨhɨbamɨvaji. Jaaboro tadyojɨcutɨ disaa, nooboro.*

22 Jillɨ diiboco unuuneri sihidɨ ɨdaasuvuuboro, ɨdaasuno fuubo sihidɨ inɨhɨbamɨma iicaubo. Jaabo inɨhɨbamɨco gaijɨuhi.

23 Jaanegui Jesu ihuufococo emeecɨuboro ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: ¡Aivo sihidɨ jeevano inɨhɨbamɨma iicamo Moocaani aivojɨfaño ofoono! nooboro.

24 Jaaneri ijɨɨbogomɨnaa sihidɨro jabafiituuhi. Jaarunaa Jesu siino diitoco nuuhi: ¡Taseeme, tɨhɨɨcani Moocaani aivojɨfaño ofoono!† 25 Mɨɨro sihidɨ jeevajitɨruno camello januutupaajeri afatyono. Jaano janaanɨcɨ aivo sihidɨ jeevano inɨhɨbamɨma iicamo Moocaani aivojɨfaño ofoono, nooboro.

26 Jaaneri imi janaanɨcɨ ajabafiituumoro dillucasihicaumo: ¿Jana cajaatyo fɨne taajajirahi? noomoro.

27 Jaanegui Jesu diitoco emeecɨuboro nuuhi: Miyamɨnaadi aivo sihidɨ jeevano. Jaanotɨ Moocaanidi sihidɨ jeevatɨno. Mɨɨro diibedi jineje ɨtɨhɨɨnoba chahahi, nooboro.

28 Jaanegui Pedro diiboco nuuhi: Mɨɨro mɨɨhai paryɨ mubusumijeque mejeevesuhinɨmoro ɨɨma mɨhɨguehi, nooboro.

29-30 Jaanegui Jesu iimusuuhi: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi, cajaatyohacho iijaco, inahabomɨco, inagomɨco, seejɨco, caanico, iseemeque, ijiinɨjeque icano taguiinodɨ, bu tahallɨtɨ taajasujɨɨbogoguiinodɨ icano ejeevesumo gaayɨcɨji jino jiijiinɨjehallɨvɨ ciendɨfova janaanɨcɨ iijanoco, inahabomɨhaico, inagomɨhaico, seejɨco, seemeque, jiinɨjeque icano ɨdaasuno omoonɨnofeenetɨ, bu jaadɨ ufucu asaajino niquejevɨ ifinɨjitɨno fiivoma icajimo icano. 31 Jaanotɨ guiraamo jisumi sihidɨ ejeevamo iicarumo guiinovɨ minifeteji. Jaanotɨ guiraamo jisumi guiinovɨ iicarumo tusumi sihidɨ ejeevamotɨ minifeteji, nooboro.‡

Jesu Iguijevejinoco Siino Jɨɨbeguehi.

(Mt 20.17-19; Lc 18.31-34)

32 Jaanaa jɨɨhairi icacuumo Jerusalejaagovɨ ufuumo. Jaanaaca Jesu ijɨɨbogomɨnaaco ɨmegavɨ sɨɨguehicauhi. Jaamo diito sihidɨ jabafiituumo. Jaarunaa saatoho diibo dojɨcutɨ ofoomo igutuumo. Jaanoma iicaubo Jesu siino diitoco fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno iicaumoco ijeevadɨ ocoovauboro tɨcovauhi ɨjɨɨbuguubo diibo ɨdaasuno iicaujinoco. 33 Jillɨ nooboro: Memeecɨ, jino Jerusalejaago mefeehi. Jahɨgo uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo sacerdotemɨ aivojɨto usefaño, caatɨnɨmɨnaa usefaño icano acɨcafeteji. Jaamo uco guijevefaño ohoovɨcɨmoro sihɨgootoco acɨjimo. 34 Jaaboco uco diito dejecumoro aamɨjimo, jɨɨrebamaaijimo icano. Jaadɨ uco guijenɨjimo. Jaaruubo uujoho mifucucɨ, safucu icanobuunatɨ guijevefañotɨ siino buheeteji, nooboro.

35 Jaanaa Zebedeo achimɨsi Jacoobo, Jua icamɨsi Jesujaa asaaumɨsiro diiboco nuuhi: Mojɨɨbogomɨnaafi, mihimeguehi ɨco midillunoco mɨsico adaacɨnoco, noomɨsiro.✡

36 Jaanegui Jesu diitɨsico nuuhi: ¿Mɨllɨ amɨɨsico uujoho omoonɨnoco mihimeguehi? nooboro.

37 Jaanegui nuumɨsi: Mihimeguehi mɨsico dihaivojɨfaño acasɨɨacunoco saafiico dinaninaagonovɨ, saafiico dimiyanaagonovɨ icano, noomɨsiro.

38 Jaanegui Jesu diitɨsico nuuhi: Jillɨ aivo amɨɨsi toono magaajatɨnoco midilluhi. ¿Nacu amɨɨhai uujoho ɨdaasuno iicajihillutɨ mahadujirahi? ¿Bu ɨdaasuno iicajifaihuri uujoho initɨcafotofaihuri minitɨcafetejirahi? nooboro.§

39 Jaanegui: Jɨɨhɨ, nuumɨsi.

Jaarunaa Jesu diitɨsico nuuhi: Miyaano fɨne uujoho aaduhilluonotɨ mahaduji, bu uujoho initɨcafetejibadɨ minitɨcafeteji icano. 40 Jaanotɨ naha oono tañaninaagonovɨ, bu tamiyanaagonovɨ icano macasɨɨvejinoco uujoho acɨjitɨrahi. Jaanotɨ jaatyo ɨdɨɨmeguiiharo iimibachucɨnɨnoco diito gaayɨcɨji, nooboro.

41 Jaanoco saatoho ijɨɨbogomɨnaa uguubumoro Jacoobomɨsijaago sɨfiiratuuhi. 42 Jaanegui Jesu diitoco ocoovauboro nuuhi: Amɨɨhairyo magaajacuuhi jiinɨjemɨnaa aivojɨto ijiinɨjeque atajɨɨbafinoco. Jaamofeeneri, bu iicamo imityafimo imityari miyamɨnaaco guiinonɨfihi. 43 Jaabadɨ amɨɨhaifaño tollɨ icajitɨno. Jaanotɨ amɨɨhaifañotɨ sihidɨ ejeevaabotɨ iicaqui, jillɨ saatoho jeecɨbomɨnaafitɨ miminifoto. 44 Jaanotɨ bu cajaanɨhacho amɨɨhaifañotɨ imiyaabotɨ iicagoobo paryɨ amɨɨhai jeecɨvomɨnaafitɨ minifeteji. 45 Jaabadɨ mɨɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo, uco ijeecɨvequi saautɨhi. Jillɨ uujoho ejeecɨvooboro miyamɨnaahallɨvɨ tafiico aacɨnofeenedɨ guiraamoco taajasuqui saauhi, nooboro.

Jesu Bartimeoco Atyɨmesuhi.

(Mt 20.29-34; Lc 18.35-43)

46 Jaanobuunatɨ ɨɨfutuumo Jerico cuumivɨ. Jaacuumitɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaa, bu sihidɨ miyamɨnaa icamoma tuucuumitɨ fuunaaca Bartimeo onoobo ajashuno aatyɨmeutɨɨbo Timeo achi jɨɨhaijɨniri gɨcɨnɨuhi nɨhɨbamɨco idilluubo. 47 Jaanaa Jesu Nazareoobo asaaunoco agaajacɨuboro tɨcovaubo sefano ocoovadiicuubo: ¡Jesu David Iyaachi, uco dɨdaasugo! nooboro.

48 Jaanoma iicamo saatoho diiboco: Illɨɨvequi, noomoro ɨɨbauhi.

Jaarunofaño janaanɨcɨvɨro coovadiivehicaubo: ¡David Iyaachi, uco jeedɨ dɨdaasugo! nooboro.

49 Jaanegui Jesu ugucɨɨvuuboro: Diiboco mocoova, nuuhi.

Jaanegui diiboco ocoovaumo nuuhi: Imo imo diica. Jaaboro goova gañiivo ɨco coovaabo, noomoro.

50 Jaanegui ijeebutachehuco aganicaruuboro sefano ujulleeveuboro Jesujaago fuuhi. 51 Jaaboco Jesu dilluuhi: ¿Mɨllɨ ɨco omoonɨnoco diimeguehi? nooboro.

Jaanegui aatyɨmeutɨɨbo diiboco nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, aatyɨmeneque imeguehi, nooboro.

52 Jaanegui Jesu nuuhi: Jii, fuucu taca buheetecuuhi imiyaavogomaño, nooboro. Jaasumiro diibo imino atyɨmecuuhi. Jaaboro Jesu dojɨcutɨ jɨɨhairi fuubo.

11

Jesu Jerusale Cuumifaño Jɨcafetehi.

(Mt 21.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)

1-2 Jaadɨ Jerusale fiitɨno ɨɨfutuumo Betfaje cuumi, bu Betania cuumi icano jɨnivɨ Olivohono iicagajɨ tɨcovovɨ. Jaamañotɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaatɨsitɨ miimɨsiicɨco galluuhi: Mofoo, oono motɨcovo iicacuumijaago. Jahɨ mahatyɨmeji burrogayɨ duujecɨnɨɨboco mɨɨhaiñooba diiberihi ɨɨgotɨɨboco. Jaaboco misinaayumɨsiro juu mɨsɨva. 3 Jaanotɨ mɨɨhaiñooba amɨɨsico: ¿Collɨhi misinɨɨhi? onoohachi, monoo: Mohaivojɨɨbo eneeneguiiha. Jaaruuboco goovajino uhuumisuno monoo, nooboro.

4 Jaanegui ufuumɨsi atyɨmeteuhi burrogayɨco guhugajɨnivɨ jahisivɨ jɨɨhaifaño duujecɨnɨɨboco. Jaamɨsiro diiboco sinaayumɨsi. 5 Jaarunaa saatoho tooneri iicaumo diitɨsico nuuhi: ¿Jinejeque toono momoonɨhi? ¿Collɨhi muburroco misinɨɨhi? noomoro.

6 Jaanegui diitɨsi diitoco Jesu unuubadɨ nuuhi. Jaanoma iicamo satyusuumo. 7 Jaaboco Jesujaa ɨɨfutusuudɨ igaachehunoco diibohallɨvɨ ificuudɨ Jesu ihallɨ casɨɨvuuhi. 8 Jaanaaca bu sihidɨ saatoho igaachehuneri jɨɨhaico jeebuhicauhi. Jaanotɨ saatohosa ɨmoho jaaɨnoco iquitɨmoro jɨɨhaifa tafusuhicauhi.

9 Jaanaaca ɨmegavɨ ofoomo, bu dojɨcutɨ asaamo icamo sahaguehicauhi: ¡Hosana! Imicani Mohaivojɨɨbo memeri asaabo. 10 Imicani aivojɨ asaano; mootadi sɨɨcɨjeobo David aivojɨbadɨ asaano. ¡Tollɨro niquejefa Hosana Moocaanico masahago! noomoro.

11 Jaabo Jesu tuucuumifaño ufuuboro Moocaani iijafaño jɨcafutuubo. Jaadɨ fanoovaco fahɨgovavɨ emeecɨhicaudɨ fuucuubo paryɨ ijɨɨbogomɨnaama Betaniavɨ mihiijɨcuneguiiha.

12 Jaano seseevedɨ Betaniatɨ ufuuhɨ Jesuco ajeba aivuuhi.✡ 13 Jaanaa tehesinotɨ atyɨmeubo higueraho sihidɨ aamevahoco. Jaanegui meecɨtuubo: Fɨne inoovatama icano, onoomaño. Jaarunaa chahauno, jillɨ botɨ aamenereu noovautɨho onoovafisumi iicautɨmaño. 14 Jaanoma iicaubo Jesu toohoco nuuhi: Mɨɨhaiñooba jee dinoovataco ufucuro gueenejitɨhi, nooboro. Jaanoco ijɨɨbogomɨnaa guubuuhi.

Jesu Templojaco Imibachuuhi.

(Mt 21.12-16; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)

15 Jaanotɨ ufuumo Jerusalevɨ ɨfutuuhi. Jaadɨ Jesu Moocaani iijafaño ufuuboro toojafaño naajeteque eheetavuumo isivɨ gavaracuubo. Jaabadɨro bu nɨhɨbamɨco uhuumisuhicaumo mesanoco baavɨ gavaracuubo, bu tollɨro nimɨihumɨco anaajehicaumo icaganoco moonɨubo icano. 16 Jaaboro imuguutɨɨbo mɨɨhaiñooba siinoco toojafañodɨ acañɨunoco. 17 Jaadɨ jillɨ nooboro diitoco jɨɨbeguehicauhi: Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Taaja Moocaanima iimaajareji paryɨ faacuumivadiro, noonoro. Jaarujaco amɨɨhai nanivamɨnaa iijatɨro miminiiyuhi, nooboro.

18 Jaanoco sacerdotemɨ aivojɨto, bu caatɨnɨmɨnaa icamo uguubumoro diiboco toonohallɨtɨ igaicaauqui ituma ɨfehicauhi: ¿Naa fɨne, mɨllɨtɨ momoonɨji? noomoro. Jaarumo diiboco iguihicauhi paryɨ miyamɨnaa diibo ɨjɨɨbegueneri ajabafiitehicaunoma iicaumo. 19 Jaadɨ mihiijɨcuneguiiha Jesu tuucuumitɨ fuucuuhi.

Higueraho Ochoomono.

(Mt 21.20-22)

20 Jaano seseevedɨ siino fucuro tomañodɨ afatyumo atyɨmeuhi tohigueraho ibacoconomaryo uchuumucunoco. 21 Jaanoco Pedro esafutuuboro Jesuco nuuhi: Meecɨ mojɨɨbogomɨnaafi, mee oono higuerahoco ɨɨjoho afaijahinɨho chuumucuhi, nooboro.

22 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Moocaanico mimiyaavogo. 23 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Cajaatyohacho jigajɨco: Jinootɨ eedeenenere muuaifaño difoo, onoomoro agalluhachiijɨ tollɨ icajino. Jaamo ijeebɨɨfañodɨ guucɨbatɨmo jino onoobadɨ iicajinoco imiyaavogohachiijɨ onoobadɨ icajino. 24 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Paryɨ Moocaanico midillunoco, magaayɨcɨji, noomoro midilluhachiijɨ amɨɨhaidi tollɨ icajino. 25 Jaamo bu Moocaanima mihiimaasumi cajaatyomahacho imitɨno mihicahachiijɨ diitoma mihimibachucasihachiijɨ niquejefaño iicaabo amɨɨhai Caani amɨɨhai imitɨco buusuji. 26 Jaanotɨ mihimibachucasitɨhachiijɨ amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo amɨɨhai imitɨco buusujitɨhi, nooboro.*

27 Jaadɨ uumiumo Jerusalevɨ ɨfutuuhi.✡ Jaadɨ Jesu templojafañodɨ ɨgooboro feehicaunaaca sacerdotemɨ aivojɨto, bu caatɨnɨmɨnaa, bu tomaño quillahuto icamo diibojaa asaaumoro 28 diiboco dilluvauhi: ¿Jineje mitya iijɨri ɨɨjoho jinehejeque jillɨ moonɨhicahi? ¿Mɨɨjoho ɨco tomityaco jillɨ moonɨqui aacɨneri? noomoro.

29 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: Uujoho bu tollɨro amɨɨhaico dilluji. Jaanoco uco mihiimusuhachiijɨ, amɨɨhaico neeji comityari uujoho jino omoonɨnoco. 30 ¿Nacu Jua nitɨhiijɨ cuucatɨojɨu? ¿Niquejejaagotɨojɨ, nacu miyamɨnaajaagotɨojɨ? mihiimusu, nooboro.

31 Jaanegui sanomɨro noocasihicauhi: Niquejeojɨ munuuruva du mɨɨhaico: ¿Jaanoco bu collɨhi mimiyaavogotɨhi? neejiruubo. 32 Jaanotɨ bu miyamɨnaajaagotɨojɨ munuuruva, imijitɨruno noomoro, noocasiumo miyamɨnaaco iguiumoro. Mɨɨro paryɨ famooro miyamɨnaa Juaco miyaano Moocaani iimaamɨnaafi iicaunoco agaajauneguiiha. 33 Jaamoro: Magaajatɨhi, nuumo Jesuco.

Jaanoma iicaabo bu Jesu diitoco iimusuhi: Jaano jeevari bu uujoho amɨɨhaico jillɨtɨ moonɨhi eneejiruno, nooboro.

12

Iimitɨno Dudɨcamaajemɨnaavɨ Ohoovɨcɨno.

(Mt 21.33-46; Lc 20.9-19)

1 Jaadɨ Jesu tɨconɨuhi siinovɨ oovɨcɨɨboro ɨjɨɨbuguubo: Saafi miyamɨnaafi baacuco ifaguifaño abasuuboro toonocohallɨdɨ mecunɨuhi, bu ifafaihuco ɨɨcɨjinoco eetavuubo, bu tollɨro tofaguifeenetɨ torrehacɨco eetavuubo tohacɨ nijequetɨ toonoco iteemequi icano. Jaaboro dudɨcamaajemɨnaaco tofaguico utuumusuhinɨuboro sihɨ tehesino fuubo.

2 Jaano ibaacu onoovacudɨ iicojɨmɨnaafico galluubo diito tofagui dudɨcamaajemɨnaajaago: Tamañoco dɨɨcɨto, nooboro. 3 Jaaruuboco diito agaayɨcɨumoro ahaamɨhicaudɨ botɨɨboco dojɨcuvɨro galluumo. 4 Jaaneguiiha bu sifiico galluubo. Jaaruuboco tollɨro iinigaɨtɨ agafucuhicaumoro diiboco aivonoono eneehicaumoro botɨɨboco galluuhi. 5 Jaaneguiiha bu sifiico galluubo. Jaaruuboco gaicaaumo. Jaaneguiiha bu guiraamo saatohoco galluubo. Jaarumotɨ saatohoco aamɨumo, jaanotɨ saatohoco gaisiraicɨumo icano.

6 Jaanobuuna saafiirucu illi aatyuvuuno guiraano agaijɨubo. Jaaboco niinoonoro galluubo achico: Fɨne bocɨguejimo, nooboro.

7-8 Jaarunaa diito noocasiuhi: Jaanɨ duhu imi toonoco agaayɨcɨjiibo. Masɨɨ miguijenɨqui. Jaadɨji mɨɨhai toono abajatotɨ mihicaji, noomoro diiboco agaayɨcɨumoro guijenɨumo. Jaamoro diiboco toonotɨ buhɨgovɨ gañɨɨumo, nooboro 9 diitoco Jesu dilluuhi: ¿Fɨne mɨllɨ tofagui abajaabo diitoco moonɨjirahi? Mɨɨro asaaboro diito dudɨcamaajemɨnaaco ifinɨsuuboro ifaguico sidudɨcamaajemɨnaaco acɨjirahi. 10 ¿Nacu memeecɨtɨhiica Caatɨnɨhaamefaño jillɨ onoonoco?

Guiisiri iijanoco eetavonɨcɨmo imi guiisibaco ɨtɨhɨsumoro gañɨɨhi. Jaarunofaño saafi agaajaabo tobaco dojɨcuvɨro ɨcɨhi toba iminoco agaajamaño. Jaaboro aivo imimaño ficuubo. 11 Jinooco Aivojɨɨbo Moocaani eetavehi. Jaano aivo mɨɨhaidi sihidɨ jeevahi, noono Caatɨnɨhaamefaño, nooboro.

12 Jaanoma iicamo Jesuco igaayɨcɨqui moonɨumo diitoco eneejirunoco siinovɨ oovɨcɨɨboro onoonoco agaajacɨumoro. Jaarumo miyamɨnaaco iiguiumoro diiboco ejeevesuumoro fuucuumo.

13 Jaanobuunatɨ Jesujaa galluumo fariseomɨoto, Herodianomɨoto iicamoco ɨɨfurumo diiboco mɨllɨhacho onoonotɨ igaayɨcɨqui.✡ 14 Jaamo asaaumoro diiboco nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, ɨɨjoho miyamɨnaa onoonoco jeecɨvotɨɨbo miyaabo idiicanoco mɨɨhai magaajahi, bu paryɨ miyamɨnaa sabadɨro desɨcɨnɨfinoco magaajahi icano. Jaamaño Moocaani jɨɨhaico miyanotɨro dɨɨbeguehicahi. ¿Naa ɨɨdi imino Cesar ajaadusunoco majaaduno? ¿Nacu majaadujitɨhi? noomoro.

15 Jaarunaa ibañɨfiira jeebɨɨco agaajacɨuboro diitoco nuubo: ¿Collɨhi uco mɨnɨsuhi? Ene sajeetɨ nɨhɨbajetɨ mɨsɨva meecɨqui, nooboro.

16 Jaanegui diibojaa sɨvaumo. Jaajeque emeecɨuboro diitoco nuuhi: ¿Nacu mɨɨjoho ɨmene jino, bu jino imomono icano? nooboro.

Jaanegui diito: Cesarno, nuuhi.

17 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Cesarnoco Cesarco mahacɨ. Jaanotɨ Moocaaninoco Moocaanico mahacɨ, nooboro. Jaaneri sihidɨro eetyehicaumo.

18 Jaanaaca diibojaa saatoho saduceomɨ iguijevecumo siino buheetejitɨhi onoonɨcɨmo asaaumoro diiboco dilluvauhi:✡ 19 Jɨɨbogomɨnaafi, Moise mɨɨhaidi jillɨ caatɨnɨuhi: Saafi nahabo mogai seemevatɨgo cojɨtɨ iguijevehachiijɨ inahabo ifibaijɨgoco ɨɨcɨɨboro inahabobuuna eseemevase caani momofaño icaji, nooboro Moise. 20 Mɨɨro saatohotɨ sano nahabomɨro icauhi sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmo. Jaamotɨ saafi taabavauhi. Jaaruubo seemevatɨɨboro guijeveuhi. 21 Jaanegui saafi inahabo ifibaijɨgoco ɨcɨuhi. Jaaruubo tollɨro seemevatɨɨboro guijeveuhi. Jaaneguiiha bu allɨvɨoobo. Jaaruubo bu tollɨro icauhi. 22 Jaamo famooro tollɨ diigoma icauhi. Jaarumotɨ saafiiba seemevautɨhi. Jaano nijequetɨ bu tollɨro diigo guijeveuhi. 23 Jaamo buheetesumi siino ubuheetedɨ, ¿cajaanɨ taabaji? fɨne famooro diigoco ataabavacuumaño, noomoro.

24 Jaaneguiiha Jesu diitoco iimusuuhi: Jillɨ amɨɨhai mɨtɨhɨɨvehi Caatɨnɨhaamefaño onoonoco, bu Moocaani gaaja iicanoco magaajatɨmaño. 25 Mɨɨro guijevetɨ siino ubuheetedɨ gaifiimɨ, gaigoomɨ icamo taabavacasicujitɨhi niquejefaño iicamo toomomɨnaabadɨro icacuujimo. 26 ¿Nacu toono guijevemɨnaa ubuheetejinotɨ Moise aamefaño, onoonoco amɨɨhai memeecɨtɨhiica? ¿Mɨllɨ nacu Moocaani diiboma iimaauhi ɨmoho ɨjɨgaunofeenetɨ? Mɨɨro nuubo: Uujoho Abraham, Isaac, Jacob icamo Aivojɨɨbo, nooboro. 27 Jaamaño Moocaani guijeve aivojɨɨbo icatɨno. Moocaani ubuheeme Aivojɨɨboro. Jaamaño aivo amɨɨhai jillɨro guiraano mɨtɨhɨɨvehi, nooboro.

Aivo Imiya Tajɨɨba.

(Mt 22.34-40; Lc 10.25-28)

28 Jaanaaca saafi caatɨnɨmɨnaafi gaseuhi diitoma ihiimaacasinoco uguubuuboro. Jaabo Jesu imino diitoco iimusuunoma iicaubo diiboco dilluubo: ¿Cono aivo tajɨɨbatɨ aivo obocɨno? nooboro.

29 Jaanegui Jesu diiboco iimusuhi: Imiya tajɨɨba jino; muguubu Israel ɨdɨɨboro saafiiro Mohaivojɨɨbo Moocaani. 30 Jaabo Moocaani Dihaivojɨɨboco gaijɨ paryɨ dijeebɨɨmaryo, paryɨ difiimaryo, paryɨ dihesamaajemaryo, bu paryɨ disefamaryo icano. Jino aivo imiya tajɨɨbajɨ. 31 Jaano allɨvɨono bu aivo tobadɨro jeevahi jino; sitaaco gaijɨ difiico agaijɨbadɨro, onoono. Chahano satajɨɨba aivo jino janaanɨcɨ iicano, nooboro.

32 Jaanoma iicaubo icaatɨnɨmɨnaafi diiboco iimusuhi: Jɨɨhɨ jɨɨbogomɨnaafi, miyaanoco aivono neehi, saafiiro Moocaani iicanoco, chahaabo sifi diibo janaanɨcɨ iicaabo. 33 Jaaboco magaijɨno paryɨ mojeebɨɨmaryo, mohesamaajemaryo, mosefamaryo, mofibadɨro sitaaco magaijɨno icano aivo imino. Jaabadɨro asimɨco agaicaaumoro jeecɨvonoco ifajɨcɨcɨvɨ ificuunɨcɨno tollɨ imino. Jaarunaa Moocaanico, bu sitaaco icano magaijɨno imino fanoo janaanɨcɨvɨ, nooboro.

34 Jaanegui imino iimusuunoco Jesu aatyɨmeuboro diiboco nuuhi: Jɨɨ, tehesitɨhi ɨɨjoho Moocaani aivojɨtɨ, nooboro. Jaanotɨro mɨɨhaiñooba siino diiboma dillamaaicuutɨhi igutumaño.

¿Mɨɨjoho Iyaachi Fɨne Cristo?

(Mt 22.41-46; Lc 20.41-44)

35 Jaanaa Jesu Moocaani iijafaño ɨjɨɨbogoobo neehicauhi: ¿Mɨllɨ jaamo caatɨnɨmɨnaa Cristoco David iyaachi neehicahi? 36 Mɨɨro David icaruubo Moocaani Gaijafeenedɨ ihiimaausumi nuuhi:

Mohaivojɨɨbo Moocaani Tahaivojɨɨbo Cristoco nuuhi: Tamiyanaagonovɨ casɨɨvo, dimɨnaaco ditɨhaiguiino uujoho ificuunohachuta, nooboro.

37 ¿Mɨllɨ jaabo Cristo David iyaachi icajirahi, David bu icaruubo diiboco: Aivojɨɨbo, unuuno icanaaca? nooboro.

Jaanoco sihidɨ miyamɨnaa iicaumo imono guubunɨcɨhicauhi.

38 Jaabo Jesu diitoco ijɨɨbogoobo neehicauhi: Icɨgusuno mihica caatɨnɨmɨnaatɨ, oono caamovonoono gaachehunoma ɨɨgomoco, goohasinofeenevɨ aivo imino idillunoco iimoyɨɨcɨfimotɨ.✡ 39 Bu jaamo sinagogajafa ufuusumi aivo iimiya icaganocoro ujuvicamaaifimotɨ, bu machusumi iimimañejevɨro iicafimotɨ. 40 Bu fibaijɨto gaigoomɨ iijanoco udumɨtɨɨcɨmoro ɨfurumo, toonoco utuvuusumo caamovono Moocaanima iimaanɨcɨmo sitaaco ibañɨqui. Jaamaño guiraajino aivo cɨɨjɨgaifaño ijaadaco agaayɨcɨno, nooboro.

41 Jaanobuunatɨ safoono Jesu Moocaani iijafaño nɨhɨbamɨco ɨjɨcuhicauno ɨmega ɨgɨcɨnɨmañotɨ ɨɨfɨnɨcɨhicauhi miyamɨnaa tobafa nɨhɨbamɨco ɨjɨcumoco. Jaamo saatoho sihidɨ inɨhɨbamɨma iicameheje guiraano jɨcuhicauhi. 42 Jaanaa saafigo ɨdaasuno fibaijɨgo agaseugoro tobafa mijeegayɨɨcɨco jɨɨhacuvauhi mɨɨdɨno ijaada iicajecɨco. 43 Jaanoco Jesu aatyɨmeuboro ijɨɨbogomɨnaaco ocoovauboro nuuhi: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Ajaamo ɨdaasuno fibaijɨgo paryɨ famoova nɨhɨbamɨco tobafa ɨjɨcumo janaanɨcɨvɨ aivo ficuuhi. 44 Mɨɨro paryɨ aacɨmo diitoma ucuujɨvaachutɨnotɨ acɨhi. Jaanotɨ diigo ihɨdaasutɨ paryɨ acɨgo tooneri amachujirunoco, nooboro.

13

Jesu Neehi Temploja Ifinɨsucafetejinoco.

(Mt 24.1-28; Lc 21.5-24)

1 Jaabo Jesu Moocaani iija templo onoojafañotɨ inuuboco saafi ijɨɨbogomɨnaafi nuuhi: Meecɨ mojɨɨbogomɨnaafi, bañɨfiira guiisibano bañɨfiira iijanotyɨgaba, nooboro.

2 Jaarunaa Jesu diiboco iimusuuhi: Mahatyɨmehi jino iijanotyɨgabajeque. Jaaruno toonovɨ iguiisibano siibahallɨvɨ, siibahallɨvɨ icano atyuuvotɨno paryɨ sahɨ callajaavejino, nooboro.

3-4 Jaadɨ fuumo Olivohono iicagajɨjaago tooja Moocaani iija oonegueehivɨ. Jaanaaca Jesu gɨcɨnɨuboco Jacoobo, Jua, Andre icamo toovono dilluuhi: Mihimeguehi mɨɨhaico ɨdɨɨbogonoco cusu ɨɨjoho onoono iicaji. ¿Mɨllɨtɨ magaajacɨji paryɨ toneheje ɨtɨcovanoco? noomoro.

5 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Esɨcɨnɨno mihica mɨɨhaiñooba amɨɨhaico bañɨdino. 6 Guiraajimo tamemeri asaano: Uujoho Cristo, noomoro.

7 Jaabadɨro bu mɨnaano jɨɨbogonotɨ muguubusumi, ɨmucugai ñɨhicunejetɨ muguubusumi icano mihiguetejirahana, tollɨ icajino. Jaaruno toono inijequeevacuujino icatɨno. 8 Mɨɨro siijiinɨjeoto siijiinɨjeotoma moonɨcasiji, sihaivojɨ sihaivojɨma moonɨcasiji. Jaasumi fahɨgovavɨ jiinɨje maryɨbaji, ajebano iicaji icano. Jino ɨdaasu iicajino ɨtɨcovano.

9 Jaasumi amɨɨhai ifiico magaihuɨnɨ amɨɨhaico aivojɨto iigaivomoco acɨjimo. Jaamo amɨɨhai uco mimiyaavogomo tajɨɨbamɨnaa aivojɨteje ɨmefeenevɨ masatyocafeteji. Jaamo uutɨ diitoco mɨjɨɨbeguehi. 10 Mɨɨro jiinɨje ifinɨcuujino ɨmegavɨ taajasujɨɨbogo paryɨ faajiinɨjeriro jɨɨbogocafeteji. 11 Jaasumi amɨɨhaico aivojɨtoco ihacɨqui diitojaa asatyusumi: ¿Mɨllɨ fɨne meneeji? noomoro mehesamaaijirahana. Tollɨ iicacuudɨ Moocaani amɨɨhai jeebɨɨfaño ificuunocoro monoo. Amɨɨhairyo mihiimaano icajitɨno jillɨ Moocaani Gaija amɨɨhaifañotɨ iimaaji. 12 Jaasu inahaboro inahaboco igaicaauqui acɨji. Jaabadɨro bu caaniro iseemenequeji iseemere caanijaagovɨ iminifotomoro caanico acɨjimo sita igaicaauqui icano. 13 Jaasumi faaboho amɨɨhaico jɨɨheveji tamomohallɨtɨ. Jaarunaa tollɨ icarunofa ejenaaubo taajaji.

14 Mɨɨro Moocaani iimaajɨɨbogomɨnaafi caatɨnɨuhi: Johono imitɨno ɨɨdicunoco omoonɨɨboro ifinɨsufinotɨ jaano templojafaño iicamaño iimimañeri iicacuutɨnoco mahatyɨmecuudɨ, aameque mɨhɨɨfɨnɨcɨhicamo magaaja. Jaadɨ Judeao jiinɨjeri mihicamo ifagajɨnojaa magaacɨnɨ.

15 Jaanotɨ bu tusumi saatoho iija niibahucuri mihicahachiijɨ miniitomoro fañovɨ mɨjɨcafetedino siinobaco mɨhɨcɨqui. 16 Jaanotɨ bu buhɨ faguifaño mihicamo amɨɨhai gaachehuco mɨhɨcɨqui jaahevɨ muhuumidino. 17 Jaanotɨ, ayɨ, fɨne ɨdaasucani icajimo gaigoomɨ tusumi oovato iicamo, bu imɨfañotɨ aduseejema iicamo icano. ¿Mɨllɨ bu gaajirumo? 18 Jaanegui Moocaanico midillu jaamo iimitɨfucuje sɨɨcurasumi gaatɨmo mihicahi. 19 Tusumiji sihidɨ aivo ɨdaasuno mihicaji fucuje icaji jiinɨjeque Moocaani ifiivusuunotɨro aatyɨmeratɨfucuje. Jaarunobuunatɨ siino ufucu atyɨmeracuujitɨhi. 20 Jaafucujeque Mohaivojɨɨbo ibaaresutɨruva tusumi iicajimotɨ mɨɨhaiñooba taajajitɨrahi. Jaaruubo tufucujeque baaretesujiibo itaadɨmo diibo ɨɨcɨumo toono ɨdaasunotɨ itaajaqui.

21 Jaanotɨ amɨɨhaico saatoho: Memeecɨ jaanɨ Cristo, memeecɨ jaadi Cristo, onoohachiijɨ: Miyaano meneedino. 22 Jillɨ jihovoto saaji Cristo ifibadɨ iminifotomoro, bu Moocaani iimaajɨɨbogomɨnaabadɨ icamo. Jaamo sihidɨ ejeevanoonoco eetavejimo niqueje mitya iijɨnobadɨ iicanehejeque ɨɨfurumo miyamɨnaaco ibañɨqui, bu Moocaanita iicacuurumoco ijishɨtɨhachiijɨ bañɨjimo. 23 Jaanegui amɨɨhai mityano mihimibaicɨnɨcu amɨɨhaico jino uujoho ɨmegavɨro jɨɨbugucuuhi, nooboro.

Jesu Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo Siino Asaajino.

(Mt 24.29-44; Lc 21.25-33)

24-25 Jaasumi toono ɨɨdaasufucujebuunatɨ nɨhɨba jabaaveji, bu fucuo nɨhɨba achɨcɨcujitɨhi, bu meecɨrɨ niquejefañotɨ aifeji, paryɨ niquejefaño iicano mitya maryɨbaji icano. 26 Jaadɨ jarihiica mahatyɨmeji uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo aimuufaifeenedɨ sihidɨ mityama, tahaivojɨma icano asaanoco. 27 Jaaboro uujoho tatyoomomɨnaaco atajɨɨbamo tañanɨtamoco igaiyɨɨcɨjimo fahɨgovatɨ jiinɨjejɨnibaacɨtɨ, niquejejɨnibaacɨtɨ icano.

28 Jaanegui oono higuerahotɨro magaaja mɨɨro igacano afaivunusumiro ihaamene ruutunɨcɨhi. Jaanotɨ ficaba ifiitɨcunoco magaajanɨcɨhi. 29 Jaabadɨ amɨɨhai magaaja paryɨ fanooro jino uujoho onoono iicanoco mahatyɨmecudɨ mehesɨcɨnɨcu jiinɨje ifinɨjino ifiitɨcunoco. 30 Miyanotɨro jino amɨɨhaico neehi, paryɨ jineheje icaji miyamɨnaa toonoco aatyɨmejimo guijevetɨmaacaro. 31 Niqueje, bu jiinɨje icano fatyeji. Jaanotɨ jino uujoho onoono sɨcamañovɨ fatyejitɨhi.

32 Jaaruno tufucu ihoovo iicanoco mɨɨhaiñooba gaajatɨhi. Moocaani toomomɨnaa niquejefa iicarumo, bu uujoho Moocaani Seemene icaruubo gaajatɨhi icano ɨdɨɨboro Moocaani tufucuco gaajahi, nooboro.

33 Jaanegui amɨɨhai mihimibaicɨnɨcu toomomoro magaajatɨhi ihoovofucu cusumihacho iicajinoco. 34 Saafi tehesino ifeequi iicojɨmɨnaaco idudɨcamaajeque aacɨɨboro iguhugaco ofoonobuuna saafiico utuumusuuboro, diibo iicanɨcɨbadɨ uujoho feejihiica. 35 Jaanegui mihimibaicɨnɨcu magaajatɨhi aivojɨɨbo cusumihacho agasejinoco ijɨcuuvɨbahacho, fucufeenevɨbahacho, catava ojɨɨberibachacho, fucurobahacho. 36 Jaanegui mihimocɨsu amɨɨhaico imimañobatɨ asaaboro mɨcɨgamoco atyɨmevadiibo. 37 Jino amɨɨhaico onoonoco famoocoro neehi mihimibaicɨnɨcu, nooboro.

14

(Mt 26.1-5; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)

1 Jaanaaca mifucucɨrucu Pascuaco eheetavuujino iicauno, bu ijɨcutaama achahano maahuno jɨɨbaimoco eheetavuujino icano. Jaanaa sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa icamo guiinehicauhi mɨllɨhacho ɨɨfurumo sɨcamañooco abañɨmoro toonohallɨtɨ Jesuco igaicaauqui. 2 Jaarumo neehicauhi: Jɨɨbaimofa momoonɨjitɨhi miyamɨnaa ñaaɨvotɨmo iicaqui, noomoro.

Betaniavɨ Jesuco Facɨcɨfaihuri Jeesuugo.

(Mt 26.6-13; Jn 12.1-8)

3 Jaanaaca Jesu Betaniari foojohoma Simon iicaubo iijafa icauhi. Jaabo imachuqui acasɨɨvuubo icaunaaca saafigo gaigo gaseuhi alabastro eetavotapaajefaño facɨcɨfaihu nardo onoofaihu gatyuucɨ sihidɨ ijaada icanoma. Jaagoro toopaajeque agasucuugoro ifacɨcɨfaihuco Jesu nigaɨhallɨvɨ tucaruugo. 4 Jaaneri saatoho tomañeri iicaumo ɨsɨfiiratuumoro noocasiuhi: ¿Collɨhi oono facɨcɨfaihu bañamaaiquifetehi? 5 Tofaihuco trescientos denario janaanɨcɨvɨ manaajemere ɨɨdaasufiimoco mahacɨtanoco, noomoro diigojaa sɨfiiratuumo.

6 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Jaafa icago. ¿Collɨhi macasivusuhi? Imino uudi moonɨgo. 7 Ɨdaasufiimo fahiijɨvaro amɨɨhaima icaji. Jaamoco mihimugusumi imino momoonɨ. Jaanotɨ uujoho amɨɨhaima fahiijɨvaro icajitɨhi. 8 Ajaamo ɨdɨɨgoro imino uco moonɨhi tafiico afacɨcɨsugo cɨɨhojɨfaño ɨcɨɨcafetejino ɨmegavɨ. 9 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Cuucahacho fahɨgova jino taajasujɨɨbogoco faajiinɨjeri ɨjɨɨbogohɨgo tollɨro jino diigo omoonɨno jɨɨbogocafeteji, toonotɨ diigoco ihesafetehicaqui, nooboro.

Juda Jesuco Naajeguehi.

(Mt 26.14-16; Lc 22.3-6)

10 Jaanaaca Juda Iscariote onoobo, ijɨɨbogomɨnaa fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmoobo fuuhi sacerdotemɨ aivojɨtoco emeecɨtoobo diitoma ihiimaaboro Jesuco diito usefaño ihacɨqui. 11 Jaanoco diito uguubuumoro sihidɨ imo imo minifutuuhi. Jaamoro nɨhɨbamɨco diiboco acɨguumo. Jaanoma iicaabo aivo Ijuda Jesuco diito usefaño ihacɨqui moonɨhicauhi.

Aivojɨɨbo Niinoono Amachuuno.

(Mt 26.17-30; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1 Co 11.23-25)

12 Jaanaaca ijuurisutama achahano maahuno jɨɨbaimo tɨcovacuuhi, bu Pascua ovejaco agaicaauhicausumi icano. Jaanegui Jesuco ijɨɨbogomɨnaa dilluuhi: ¿Conoovɨ diimeguehi Pascua machutaaco meheetavonoco. Jaabo machuhi? noomoro.

13 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaatɨ miimɨsiicɨco agalluuboro nuubo: Cuumifaño mofoo. Jahɨ mahatyɨmeji gaifi ɨcɨñuuri nɨfaihuco asatyooboco. Diiboma mofoo. 14 Jaabo ɨjɨcafotojaoboco monoo: Mohaivojɨɨbo jillɨ neehi: ¿Comecufaño tajɨɨbogomɨnaama Pascua machutaaco machuji? noobo, monoo. 15 Jaadɨ amɨɨhaico ɨɨfusujiibo guiraamecu caamovohɨ iicamecu imibachucɨnɨcumecuco. Jahɨ Pascua machutaaco meheetavo mɨɨhaidi, nooboro.

16 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaatɨsi ufuumɨsi tuucuumivɨ ɨfutuuhi. Jaamɨsi atyɨmeteuhi Jesu unuubadɨ iicanoco. Jaamɨsiro tomañovɨ Ipascua machutaaco eetavucuumɨsi.

17 Jaadɨ jarihiica iijɨcuuvɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaama fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmoma gasevauhi. 18 Jaamo amachumo gɨcɨnɨumaaca Jesu diitoco nuuhi: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Jino amɨɨhai uuma mamachumootɨ saafi uco acɨji igaicaauqui, nooboro.

19 Jaaneri sihidɨ ɨɨdaasuvuumoro diiboco saafiiri dilluhicahicaumo: ¿Uujoho icatɨno, etɨ? noomoro.

20 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: Jino amɨɨhai fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno mihicamotɨ saafi uuma butajefaño maahuco efeeyacuubo diibeji. 21 Jaaruno jillɨ Caatɨnɨhaamefaño uutɨ onoobadɨ uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo feehi. Jaarunofaño ɨdaasucani iicajiibo uco aacɨɨbo. Aivo iimijiruno diibedi fiivuutɨɨbo iicauruva, nooboro.

22 Jaamo machuumaaca Jesu imaahuco agaayɨcɨuboro Moocaanico graciaco acɨuhi. Jaadɨ iquisicɨuboro diitoco acɨubo: Ɨfaaji, mamachu. Jino tafi, taahucu icanoco, nooboro.

23 Jaadɨ adutahilluco gaayɨcɨubo. Jaanoco tollɨro graciaco aacɨuboro ɨfuuhi. 24 Jaanoco famooro aaduudɨ nuubo: Jino tatyɨɨjoho, jino bohono iimaaco imiyacarunoro ajashutɨnohallɨvɨ agañɨɨcafotono. 25 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Siino aducujitɨhi jino vinofaihutɨ jari bofaihutɨ Moocaani aivojɨ iicadɨhivɨ aduji, nooboro.

Jesu Neehi Pedro Diiboco Utuunamaaijinoco.

(Mt 26.31-35; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)

26 Jaadɨ Moocaani masinoco amasivaumoro fuucuumo Olivohono iicagajɨ onoohɨgo. 27 Jaanaa Jesu diitoco nuuhi: Paryɨ amɨɨhai uco mejeevesuji.* Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Itoomomɨnaafico gaicaaujimo. Jaaneri ihovejamɨ fahɨgova gavaranamaaiji, noonoro. 28 Jaaruubo siino ubuheetenebuunatɨ amɨɨhai ɨmega Galileavɨ feeji, nuubo Jesu.

29 Jaanegui diiboco Pedro nuuhi: Famooro ɨco jeevesurumaaca uujoho ɨco jeevesujitɨhi, nooboro.

30 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Miyanotɨro ɨco neehi: Jaafañiino fucu mifoocɨ catava ojɨtɨɨbaacaro mifoocɨ, safo icano uco agaajaruubo uco tuunamaaiji, nooboro.†

31 Jaarunaa jenaauhicaubo: Jaafa ɨɨma iguijevehachiijɨ guijeveji. Jaaruubo ɨco tuunamaaijitɨhi, nooboro.

Jaabadɨro bu famooro neehicauhi.

Jesu Getsemani Onoomañovɨ Moocaanima Iimaahi.

(Mt 26.36-46; Lc 22.39-46; Heb 5.7-8)

32 Jaadɨ gaseumo Getsemani onoomañovɨ. Jahɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: Jinovɨ mɨgɨcɨnɨ uujoho Moocaanima ihiimaatonohachutahica, nooboro.

33 Jaabo Pedro, Jacoobo, Jua icamocoro satyuubo. Jaadɨ tɨcovaubo sihidɨ ɨɨdaasuvuuboro ataafiraruhifico. 34-35 Jaaboro diitoco nuubo: Tajeebɨɨ sihidɨ uco ɨdaasuhi miguijevejibadɨ esɨcɨnɨhi. Jinoovɨro mifitafotomoro mihica cɨgatɨmo mubuhee, nooboro Jesu janaanɨcɨvɨ ufuuboro jiinɨjehallɨvɨ ajavuvuuboro Moocaanico dilluubo toono ɨdaasuno iicaujineri ɨdaasuno icatɨɨbo iicaqui. 36 Jaabo Moocaanima iimaabo jillɨ neehicauhi: Guihi, fanoova ɨɨdi sihidɨ jeevatɨhi. Jaanegui jino ɨdaasuno iicajinotɨ uco taajasu.‡ Jaaruno uujoho iimogobadɨ icatɨno, jaafa ɨɨjoho idiimogobadɨ icano, nooboro.

37 Jaadɨ ijɨɨbogomɨnaajaa asaaubo cɨgaumoco aatyɨmevauboro Pedroco nuuhi: ¿Simon, nacu cɨgahi? ¿Jillɨ sano nɨhɨba oovo tɨcovovɨ aivo buheetɨhi? 38 Moocaanima mihiimaamoro mubuhee Satanas amɨɨhaico ɨnɨsunofaño jaamo aacototɨmo mihicahi. Miyaano amɨɨhai jeebɨɨ imino iicanoco imogorahi. Jaarunofaño amɨɨhai allɨo ifi niinovahi, nooboro.

39 Jaadɨ siino fuubo dojɨcuvɨro Moocaanima iimaatuubo siino tollɨro nooboro. 40 Jaadɨ siino asaaubo tollɨro cɨgaumoco atyɨmevauhi, sano cɨgararo ihaallɨɨno iicacuumaño. Jaanoco iimusujirumo esɨcɨnɨhicautɨmo. 41 Jaadɨ siino asaauboro diitoco nuubo: Ɨvɨ jisumi mɨcɨgacu, majaguisɨcu. Jino gasecuuno uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo imitɨmɨnaa usefaño aacɨcafetejino. 42 Jaaneguiiha magañiivomoro masɨɨgucu, mee oono uco aacɨvaabo fiitɨcuuhi, nooboro.

Jesuco Isisɨmoro Satyomo.

(Mt 26.47-56; Lc 22.47-53; Jn 18.3-12)

43 Jesu iimaaubaacaro Juda gaseuhi diito fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ icamo iicahicaurumoobo iicaabo. Jaaboma sihidɨ saaumo miyamɨnaa niisuganoma, cudaahenema icano. Jaamo sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa, quillahuto icamo diitoco agalluumo. 44 Jaabo diibo acɨmɨnaafi iicaabo Juda diitoco imino jɨɨbuguuhi diito igaajaqui: Oono uujoho diibo iicaaboco ɨnɨnɨɨcɨɨboro dilluji. Jaaboco cuhufono misisɨmoro masatyo, nooboro.

45 Jaadɨ agaseuboro: ¿Naa diicahi, Jɨɨbogomɨnaafi? nooboro Jesuco nɨnɨɨcɨuhi. 46 Jaasumiro Jesuco gaayɨcɨumo isatyequi.

47 Jaanegui tomañeri iicaumotɨ saafi iniisugaco iguiiyɨcɨuboro sacerdotemɨ aivojɨɨbo jeecɨvomɨnaafi nɨjɨmeehuco buiyaacuuhi. 48 Jaanaa Jesu diitoco nuuhi: ¿Mɨllɨ jaamo amɨɨhai tatyɨcovodɨ masaahi niisuganoma, cudaahenema icano nanivamɨnaafico magaayɨcɨqui mihicanɨcɨbadɨ? 49 Mɨɨro fafucuvaacɨvɨro amɨɨhaifeenevɨ Moocaani iijafaño icahicahi jɨɨbogooboro. Jaaruuboco du magaayɨcɨhicatɨhi. Jaarunofaño jaafa tollɨ icano johono Caatɨnɨhaamefaño onoono inijequeevaqui, nooboro.

50 Jaasumiro ijɨɨbogomɨnaa diiboco ejeevesuumoro famooro gaacɨnɨuhi.

Sɨcafefi Agaaubo.

51 Jaanaaca saafi sɨcafefi Jesu dojɨcutɨ fuuhi gaachehubaryuriro minɨcɨnɨɨbo. Jaaboco gaayɨcɨurumo. 52 Jaarunaaca igaachehuco ejeevesuhinɨuboro sɨcaibo gaaubo.

Jesu Fagomɨnaa Ɨmegavɨ Icauhi.

(Mt 26.57-68; Lc 22.54-55, 63-71; Jn 18.13-14, 19-24)

53 Jaamoro Jesuco satyuumo sacerdotemɨ aivojɨɨbo imiyaabo ɨmegavɨ. Jahɨ paryɨ sacerdotemɨ aivojɨto, quillahuto, caatɨnɨmɨnaa icamo igaicamaaiuhi. 54 Jaanaaca Pedro tehesinotɨ ɨɨfɨnɨcɨuboro ufuubo sacerdotemɨ miya aivojɨɨbo goohasifeeneri casɨɨvuuhi sacerdote toomomɨnaama cɨɨjɨgaitɨ efeemeubo.

55 Jaanaa sacerdotemɨ aivojɨto, paryɨ fagomɨnaa icamo guiinehicaurahi sɨcamañooco Jesuhallɨvɨ ibañɨqui diiboco toonohallɨtɨ iguijenɨsuqui. Jaarumo atyɨmehicautɨhi. 56 Fiivaamo sɨcamañooco diibohallɨvɨ neehicaurumo. Jaarumo sabadɨro neehicautɨhi. 57 Jaanaaca saatoho agañiivuumoro diibohallɨvɨ sɨcamañooco bañɨuhi: 58 Mɨɨhai muguubuhi jillɨ diibo onoonoco: Uujoho jiija temploja gaifiimɨ usetɨo eetavotajaco acallajanɨɨboro mifucucɨ, safucu ɨdɨɨnotɨro boojatɨ boobanɨji useri eheetavoratɨjaco onoonoco, noomoro.

59 Jaarunofaño diito jɨɨbogo sabadɨro iicatɨmaño miyaavehicautɨhi.

60 Jaanegui isacerdotemɨ aivojɨɨbo famoofeenetɨ agañiivuuboro Jesuco dilluuhi: ¿Ajashuno aivo diimusutɨhi? ¿Jinejeque nacu jino ɨɨtɨ dihallɨvɨ ijɨɨbocasimo? nooboro.

61 Jaarunofa Jesu iimusutɨɨbo. Jillɨ llɨɨvɨ moonɨcɨnɨhicauhi.

Jaanegui bu siino isacerdotemɨ aivojɨɨbo dilluuhi: ¿Naa miyaano ɨɨjoho Cristo Moocaani Momiyaabo Achi idiicaabo? nooboro.

62 Jaaneguiiha Jesu diiboco nuuhi: Jɨɨhɨ, uujoho diibo. Eneecau bu jaamo jinootɨ mohɨmegavɨ mahatyɨmeji uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo sihidɨ ejeevaabo Moocaani miyanaagueneri gɨcɨnɨɨboco, bu ufucu niqueje aimuufaifeenedɨ asaaboco icano, nooboro.

63 Jaanoma iicaabo isacerdotemɨ aivojɨɨbo igaachehuco gallicuuhi sihidɨ ɨsɨfiiratuuboro. Jaaboro nuubo: ¿Collɨhiica bu sita diibohallɨ onoonoco mihimoyɨɨcɨcuujirahi? 64 Mee, amɨɨhairyo muguubucuuhi Moocaaniditɨ aivo imitɨno ihiimaanoco; ¿Naa mɨllɨ amɨɨhaidi? nooboro.

Jaanegui famooro: Diiboco guijevejiibo, noomoro fañusuuhi.

65 Jaasumiro saatoho tɨcovauhi diiboco ɨjɨɨrebamaaimoro ihɨmeque afabaacumoro ganɨɨcɨhicaumo. Eneecata miya ɨɨjoho Moocaani jɨɨbogomɨnaafi idiicahachiijɨ gaajacɨ: ¿Naa mɨɨjoho ɨco ganɨɨcɨhi? noomoro. Jaabadɨro bu toomomɨnaa diiboco aamɨhicauhi.

Pedro Jesuco Tuunamaaiuhi.

(Mt 26.69-75; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18, 25-27)

66 Jaanaa Pedro guiino goohasiri icahicaunaa isacerdotemɨ aivojɨɨbo jeecɨvomɨnaago agaseugoro 67 cɨɨjɨgaijɨniri efeemeebe iicauboco aatyɨmeugoro diiboco gueenene ɨhɨɨfɨnɨcɨhicaugoro nuugo: Ɨɨjoho bu tollɨro Jesu Nazareooboma ɨdɨguehicaabo, noogoro.

68 Jaarunaa Pedro tuunamaaiuhi: Diiboco uujoho gaajatɨhi, bu ¿jinejetɨhacho fɨne toono uco neehi? nooboro iinehinɨubo jahisitɨ ɨjɨcafetefi uuga ɨmegavɨ. Jaanaacaro catava ojɨcuuhi. 69 Jaanobuunatɨ bu siino diigo diiboco emeecɨugoro tomañeri iicaumoco neehicauhi: Jaanɨ diitoobo, noogoro.

70 Jaarunaa bu diibo siino tuunamaaiuhi.

Jaanobuunatɨro bu tomañeri iicaumo siino Pedroco nuuhi: Miyaano ɨɨjoho diitotɨobo Galileaoobo idiicamaño, noomoro.§

71 Jaanegui Pedro tɨcovauhi ɨɨbacasiiboro ihiimaaubo Moocaani momofañodɨ oovɨcɨɨboro: Gaajatɨhi uujoho diiboco diibotɨ toono mihiimaaboco, nooboro.

72 Jaasumiro catava allɨnɨuhi mifoocɨ ojɨubo. Jaanotɨ jari Pedro Jesu diiboco catava mifoocɨ ojɨtɨɨbaacaro siino mifoocɨ, safo ɨdɨɨno uco tuunamaaiji unuunoco esafutuuboro taacuubo tusumiro.

15

Jesu Pilato Ɨmega

(Mt 27.1-2, 11-14; Lc 23.1-5; Jn 18.28-38)

1 Jaanaaca eseseeveudɨ siino sacerdotemɨ aivojɨto, quillahuto, caatɨnɨmɨnaa icamo igaivuuhi paryɨ fagomɨnaama iimaacasiqui. Jaamoro Jesuco sisɨcɨnɨɨboco asatyumoro Pilatoco acɨtuumo. 2 Jaaboco Pilato dilluhi: ¿Naa ɨɨjoho judiomɨ Aivojɨɨbo? nooboro.

Jaanegui Jesu diiboco iimusuuhi: Jɨɨhɨ, ɨɨjoho toono onoobadɨ, nooboro.

3 Jaanaa sacerdotemɨ aivojɨto sihidɨ diibohallɨvɨ iimitɨnoono jɨɨbeguehicauhi. 4 Jaanegui siino Pilato diiboco dilluuhi: ¿Ajashuno aivo diimusutɨhi? Eneecau, meecɨ mɨnoodɨno jino dihallɨvɨ ɨjɨɨbocasinoco, nooboro.

5 Jaarunofaño Jesu ajashuno iimusutɨneri Pilato sihidɨro eetyehicauhi.

Jesuco Guijevefaño Ificuuno.

(Mt 27.15-31; Lc 23.13-25; Jn 18.39–19.16)

6 Jaabo Pilato jɨɨbaimosumi cɨvojamɨnaatɨ saafiico miyamɨnaa idilluuboco sinaayuhicauhi. 7 Jaanaa Barraba onoobo cɨvojafa icauhi sano ihaivojɨtohallɨtɨ saatohoma omoonɨcasiuhɨgo miyamɨnaaco agaicaaunohallɨtɨ ɨcɨvojanɨubo. 8 Jaanaa imiyamɨnaa asaaumoro Pilatoco dilluvauhi fafoova jɨɨbaimosumi omoonɨhicaubadɨ imoonɨqui. 9 Jaanegui Pilato diitoco iimusuuhi: ¿Naa mihimeguehi judiomɨ Aivojɨɨboco amɨɨhaidi isinaayunoco? nooboro.

10 Jillɨ sacerdotemɨ aivojɨto diiboco ataaquivomoro aacɨunoco Pilato agaajauboro diitoco tollɨ nuubo. 11 Jaarunaa isacerdotemɨ aivojɨto miyamɨnaaco fajɨɨnɨuhi: Barrabacoro midillu diibocoro isinaayuqui, noomoro.

12 Jaanegui Pilato diitoco siino dilluuhi: ¿Jana mɨllɨ judiomɨ Aivojɨɨbo amɨɨhai meneehicaaboco moonɨji? nooboro.

13 Jaanegui diito ocoovadiivuumoro Pilatoco iimusuuhi: ¡Guijeve ɨmohobujehallɨvɨ tetecu! noomoro.

14 Jaanegui Pilato nuuhi: ¿Nacu jineje iimitɨnoco moonɨɨbo? nooboro.

Jaarunaa diito siino janaanɨcɨvɨro coovadiivuuhi: ¡Guijeve ɨmohobujehallɨvɨ tetecu! noomoro.

15 Jaanoma iicaubo Pilato miyamɨnaama imino iicanoco iimuguuboro Barrabaco sinaayusuubo. Jaaboro Jesuco niivɨgai meeheri ahaamɨsuhicaudɨ ihamocasimɨnaaco acɨubo diiboco itetecuqui.

16 Jaasumiro diiboco ihamocasimɨnaa satyuuhi aivojɨɨbo iijafa poetorio onoonofañovɨ. Jaamoro paryɨ ihamocasimɨnaaco iigaiyɨɨcɨumoro gachicohai deecano tɨfaibadɨ itɨfai iicachehuco jɨɨhacuumo. 17 Jaamoro ijanuutunoma iicanoco aafeneque chaahimɨgatɨ eheetavumoro diiboco javucaruumo. 18 Jaamoro tɨcovaumo sahagomoro: ¡Imino diica judiomɨ Aivojɨɨbo! 19 noomoro diiboco ɨmeiri iinigaɨtɨ gafucuhicaumo jɨɨrebamaaimoro iguiino ememuɨɨvomoro diiboco mihimobadɨ dejecujicaumo. 20 Jaamoro jillɨ diiboco edejecuhicaunobuunatɨ diiboco ɨjɨɨhacuuchehuco ujujuyaacuumoro jari imiya gaachehuco ɨjɨɨhacuumoro diiboco satyucuumo itetecuqui.

Jesuco Etetecuubo Guijevehi.

(Mt 27.32-56; Lc 23.26-49; Jn 19.17-30)

21 Jaanaa Simon Cirene cuumioobo Alejandro, bu Rufo icamɨsi caani buhɨgotɨ isitɨ asaaubo tomañodɨ fatyuuboco ocoovaumoro Jesu guijeve ɨmohobujeque satyusuumo.

22 Jaamoro Jesuco satyuumo Golgota onoomañovɨ, nigaɨpaajebaɨ eneejiruno. 23 Jahɨgo diiboco isuurumo facɨcɨfaihuma vinoco ificuumoro. Jaarunoco Jesu adutɨuhi. 24 Jaadɨ diiboco etetecucuudɨ ihamocasimɨnaa diibo gaachehunoco sanomɨro itɨcovoocɨvɨ ɨfocasiuhi suerteque abañamaaiumoro: ¿Naa cajaanɨ cochehuco satyeji? noomoro.

25 Jaasu baagotɨrehiica nɨhɨba icauberi diiboco tetecuumo iguijeve ɨmohovɨ. 26 Jaamoro toonohallɨtɨ diiboco omoonɨunoco iguijeve ɨmohovɨ inigaɨhallɨtɨ acaatɨnɨumoro ficuumo: JAANƗ JUDIOMƗ AIVOJƗƗBO, onoonoco. 27 Jaabo uufocovɨ bu tollɨro miimɨsiicɨ nanivamɨnaatɨsico tetecuumo saafiico imiyanaagonovɨ, sifiico inaninaagonovɨ icano. 28 Jillɨ Caatɨnɨhaamefaño onoocɨnɨno nijequevauhi; iimitɨfimofeenedɨ oovocafutuubo, onoocɨnɨno.*

29 Jaanaa tomañodɨ afatyumo Jesuco ɨhɨɨbamoro ihuseneque gavaracumoro ɨɨbajirubadɨ iicano inigaɨnocoro garya, garya omoonɨhicaumoro neehicauhi: Ajaanɨvahaduhu oono templojaco acallajaruuboro siino dojɨcuvɨro mifucucɨ, safucu ɨdɨɨnotɨ boojatɨ edeetavejiruubo. 30 Eneecata ɨɨro difiico taajasu, toono diguijeve ɨmohotɨ iniitoobo, noomoro.

31-32 Jaabadɨro bu sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa icamo edejecumo noocasihicauhi: Sitaaco naha ataajasuhicaabo, ¿cono bu jaabo jisumi ifiicoro taajasunoova. Miyaano ɨɨjoho Cristo Israel Aivojɨɨbo idiicahachiijɨ jisu diguijeve ɨmohotɨ niito, maatyɨmemere ɨco mimiyaaveguequi, noomoro. Jaabadɨro bu diiboma etetecucɨnɨmɨsi diiboco gubuubusuhicauhi.

33 Jaanaa gadɨcɨɨba paryɨ jiinɨje cɨvono iijɨuhi. Jaano jari sano iijɨcuuvɨ ɨmohonohallɨtɨ nɨhɨba icaabovɨ seseeveuhi. 34 Jaasumi toonotɨ nɨhɨba icauberi Jesu hebreo iijɨri gaihivuuhi: Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? nooboro. Moocaani, Moocaani, ¿collɨhi uco deevesuhi? eneejiruno.

35 Jaanoco tomañeri saatoho iicaumo uguubumoro nuuhi: Muguubu, oono Eliaco cuuhuvaabo, noomoro.

36 Jaanegui diitotɨ saafi ijinafatyuuboro ɨcɨjeuhi faasɨhi iicanoco iimitɨno aivofaihufaño ichimayaacuuboro ɨmei nijequevɨ ificuuboro Jesu iijɨfaño cateejeruuhi. Ene, jaafa Elia saahi diiboco iniitusuvaabo mahatyɨmequi, nooboro.

37 Jaarunaa Jesu sefanotyɨgaba agaihivuuboro chuumucuuhi. 38 Jaasumiro Moocaani iija temploja ofoboocɨnɨu chehu gaachehujetuno feemene iicano gallivuuhi sanoodɨnoocɨro nijequetɨ sano baavɨ. 39 Jaanaa ihamocasimɨnaa aivojɨɨbo Jesu ɨmega julleecɨnɨunaa uchuumuunoco aatyɨmeuboro: Miyanotɨro jahi jaanɨ Moocaani Achi, nuubo.

40 Jaabadɨro bu tomañeri gaigoomɨ iicaumo tehesinotɨro ɨɨfɨnɨcɨhicauhi. Jaamofeeneri icaumo Maria Magdalena onoogo, bu Salome, bu saafigo Maria icamo. Jaago Maria Jose bu iguihoobo Jacoobo icamɨsi seejɨ. 41 Jaamo igaigoomɨ Galileari iicahicausumi Jesuco jeecɨvomoro diibo dojɨcutɨ efeehicaumo. Jaabadɨro bu sihidɨ tomañeri saafigova icauhi Jerusalevɨ diiboma sano ufuumo.

Jesuco Ɨcɨɨuno.

(Mt 27.57-61; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42)

42-43 Jaanaa mihiijɨcuunaa imibaivofucusumi judiomɨ jaguisɨfucu ɨmegavɨ iicaunegui Jose Arimatea cuumioobo fagomɨnaatɨ imiyaabo iicaubo Moocaani aivojɨco tollɨro eteemehicaubo asaauboro iguitɨɨbo Pilatojaa ufuuboro Jesu ifiico dillutuuhi. 44 Jaaneri Pilato sihidɨ Jesu uchuumucuneri eetyeuboro amocasimɨnaa aivojɨɨboco coovauhi idilluqui: ¿Naa miya chuumucuubo? onoomaño.

45 Jaanoco diibo ihaivojɨɨbo ɨjɨɨbuguunegui jari Joseque Jesu ifiico Pilato acɨsuuhi. 46 Jaanaa Jose imino gaachehuco anaajeuboro Jesu ifiico iniitusuuboro tochehuri mibocɨuhi. Jaaboro guiisigajɨfaño seedicɨnɨhojɨfaño ɨcɨuboro iguhugaco guiisibatyɨgabari fabaacuuhi. 47 Jaanoco Maria Magdalena onoogo, bu Maria Jose seejɨ icamɨfe atyɨmeuhi ɨcɨunoco.

16

Jesu Siino Ubuheeteuno.

(Mt 28.1-8; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)

1 Jaano judiomɨ jaguisɨfucu sabado iicafucu afatyuno seseevedɨ Maria Magdalena onoogo, bu Salome, bu Maria Jacoobo seejɨ icamo facɨcɨfaihunoco anaajeumoro fuuhi Jesu ifiico ijeesutequi. 2 Jaamoro fucugayɨro jaguisɨ afatyuno seseevedɨ tohojɨvɨ ɨfutuumo nɨhɨba iinucuuberi. 3 ¿Mɨɨjoho mɨɨhaima iguiisibaco tohojɨ ɨmegatɨ faayɨcɨji? noocasimoro.

4 Meecɨrumaaca tobatyɨgaba iicahicaumañeri icacutɨhi. 5 Jaadɨ tohojɨfa ɨjɨcafutuumo atyɨmeuhi sɨcafefi seseechehu caamovochehufa jɨɨcɨnɨɨbo imiyanaagueneri gɨcɨnɨɨboco. Jaaneri sihidɨ igutuumo. 6 Jaarunaa diitoco nuubo: Mihiguetejirahana, amɨɨhai Jesu Nazareoobo etetecucafetehinɨɨboco miguiinehi. Buheetecuubo chahacuubo jineeri. Eneecau, memeecɨ jino diiboco ificuhinɨmañooco. 7 Jaanegui mofoomoro ijɨɨbogomɨnaa, Pedro iicamoco mɨjɨɨbogoto amɨɨhai ɨmegavɨ Galileavɨ fuucuubo tahɨ diiboco mahatyɨmeji amɨɨhaico unuubadɨ, nooboro.

8 Jaaneri sihidɨ iigutuumoro tohojɨtɨ gaaumo jiterere. Jaamoro ajashuno mɨɨhaiñoobaco jɨɨbuguutɨmo sihidɨ iiguiumaño.

Jesu Maria Magdalena Onoogovɨ Jafevehi.*

(Mt 28.9-10; Jn 20.11-18)

9 Jaanaa fucuro mɨɨhai jaguisɨfucu iicauno seseevedɨ ubuheeteubo tɨconɨuhi Maria Magdalena onoogovɨ ajafeveubo diigotɨ sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmoco ɨjɨmɨco agavaracuugovɨ. 10 Jaago ufuugoro diiboma iicahicaumo ihɨdaasuri taajeheri iicamoco jɨɨbugutuuhi. 11 Jaano Jesu ubuheeuno diiboco diigo aatyɨmeuno iicanoco guubucuurumo miyaavuguutɨhi.

Jesu Jafeveuhi Ijɨɨbogomɨnaatɨ Miimɨsiicɨvɨ.

(Lc 24.13-35)

12 Jaanobuunatɨ bu siino Jesu siibadɨ jafeveuhi diitotɨ miimɨsiicɨ sihɨ buhɨgo ufuumɨsivɨ. 13 Jaanegui uhuumiumɨsiro saatoho ijɨɨbogomɨnaaco jɨɨbugutuumɨsi. Jaarumɨsico tollɨro miyaavuguutɨmo.

Jesu Ijɨɨbogomɨnaaco Minɨsuhi.

(Mt 28.16-20; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23; Hch 1.8)

14 Jaanobuunatɨ Jesu siino jafeveuhi ijɨɨbogomɨnaa fahuseecɨ motɨhaitɨ saafi icamo machumovɨ. Jaabo diitoco icuhufojeebɨɨhallɨtɨ buheetecuuboco aatyɨmeumo ɨjɨɨbuguunoco imiyaavuguutɨnohallɨtɨ ɨɨbaubo. 15 Jaaboro diitoco nuubo: Faajiinɨjeriro mofoo. Jaamoro jino taajasubogoco fanoo miyamɨnaaco mɨjɨɨbogo. 16 Jaanoco imiyaavogooboro initɨsuquimaaibo taajaji. Jaanotɨ imiyaavogotɨɨbo taajajitɨhi. 17 Jaamo uco imiyaavogomoma jino toono gaajatabadɨ iicano icaji; tamemeri buhɨ ɨjɨmɨco gavaracujimo, bojɨɨjeri iimaajimo, 18 ihusenefa jiinimomɨco gaayɨcɨjimo, namitaco aadurumo mɨllɨ icajitɨhi. Jaabadɨro iguihuvamohallɨvɨ ihuseque ificuuneri buheehicajimo icano, nooboro.

Jesu Niquejefaño Feehi.

(Lc 24.50-53; Hch 1.9-11)

19 Aivojɨɨbo Jesu jillɨ ijɨɨbogomɨnaama ihiimaahicauno nijequetɨ gañiivuubo niquejefaño. Jaaboro Moocaani miyanaagonovɨ casɨɨvutuubo. 20 Jaanegui diito ufuumoro taajasubogoco faajiinɨjeri jɨɨbogomoro fuuhi. Jaamoco diiboro Ihaivojɨɨbo ahaamusuuboro tobogoco miyacaruhicauhi niqueje mitya iijɨ sihidɨ ejeevanoco omoonɨhicaunofeenedɨ.

* 2:22 Jillɨ Jesu nuuhi eedeejɨɨbogoco mejeevesumoro bohono jɨɨbogocoro meheetavequi.

* 3:15 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: bu iguihuvamoco ibusuuhicaqui, onoonoco.

✡ 4:35 Mt 8.23-27; Lc 8.22-25

✡ 5:21 Mt 9.18-26; Lc 8.40-56

✡ 6:7 Mt 12.5-15; Lc 9.1-6

* 6:14 (Mt 12.1-12; Lc 9.7-9) Herode Imityaabo onoobo Jesu ifiivuusumi iicaubo chuumucuuhi. Tusumi diibo seemene Herode Antipa onoobo icauhi.

✡ 7:14 Mt 12.10-20

* 7:16 Sahaamefaño ficuutɨmo: Jinoco amɨɨhai nohojɨma mihicamo muguubu, onoonoco.

† 7:24 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Tiro, Sidon cuumijenevɨ, onoonoco.

* 8:34 Sahaamefaño noono: Jaaboro diguijeve ɨmohobujeque dɨcɨɨbo tadyojɨcutɨ disaa.

* 9:29 Sahaamefaño noono: Jillɨ machutɨmo mahaigomoro Moocaanima mihiimaaneriro iinefimo, nooboro.

† 9:47 Jino jillɨ imitɨco deetavedino eneejiruno.

‡ 9:49 Sahaamefaño noono: Jaabadɨ mɨɨro paryɨ famooro cɨɨjɨgairi imibachucafetefihi.

* 10:21 Sahaamefaño noono: Diguijeve ɨmohobujeque dɨɨcɨɨbo tadyojɨcutɨ disaa.

† 10:24 Sahaamefaño noono: ¡Tɨhɨɨcani sihidɨ inɨhɨbamɨma iicamo Moocaani aivojɨfaño ofoono!

‡ 10:31 Griego iijɨri noono: Jisumi oono ajashutɨno ɨmegavɨ iicamo ufucu dojɨcuvɨ minifeteji. Jaanotɨ jisumi dojɨcuvɨ iicamo tusumi ɨmegavɨ icaji.

✡ 10:35 Mt 22.20-28

§ 10:38 Jillɨ eneejiruno: ¿Nacu amɨɨsi uujoho ɨdaasuno iicajibadɨ mihicajirahi?

✡ 11:12 Mt 22.18-19

* 11:26 Sahaamefaño toversiculoco ficuutɨmo.

✡ 11:27 Mt 22.23-27; Lc 22.1-8

✡ 12:13 Mt 22.15-22; Lc 22.20-26

✡ 12:18 Mt 22.23-33; Lc 22.27-40

✡ 12:38 Mt 22.1-36; Lc 22.45-47

* 14:27 Sahaamefaño janaanɨcɨvɨ jillɨ ficuumo; Jifucu, onoonoco.

† 14:30 Sahaamefaño ficuutɨmo: mifoocɨ ojɨtɨɨbaacaro, onoonoco.

‡ 14:36 Griego iijɨri: Jihɨdaasuhilluco uutɨ buhɨgovɨ denesu, noono.

§ 14:70 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Diitobadɨ idiimaaño, onoonoco.

* 15:28 Sahaamefaño toversiculoco ficuutɨmo.

* 16:8 Sahaamefaño 9-20 versiculonoco ficucuutɨmo. Jimañovɨro ɨfotono.

SAN LUCAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

SAN LUCAS

1

Luca Teofilodi Caatɨnɨhi.

1 Fiivaamo miyamɨnaa caatɨnɨujirahi tanootɨ nijequevɨ, mofeenevɨ iicauno jɨɨbogoco. 2 Jaanoco imino aatyɨmeumo mɨɨhaico jɨɨbuguuhi tanootɨ nijequevɨ. Jaamo bu tollɨro tobogotɨ ijɨɨbugumoco amusuuhi. 3 Jaanoco uujoho imino dilluuhicahi. Jaano uudi iiminegui imino caatɨnɨhi tanootɨ nijequevɨ ɨɨdi agaijɨɨbo Teofilodi. 4 Jaabo imino gaajahi, ɨco miyabogotɨ ɨjɨɨbeguehicanoco.

Moocaani Toomomɨnaafi Jɨɨbeguehi Jua Nitɨmɨnaafi Ifiivejinoco.

5 Jaanaa Herode* Judeavɨ aivojɨɨbotɨ icauhi. Jaasumi tollɨro icaubo sacerdote Zacaria onoobo, Abia onoobojaagodɨ iicaubo. Jaabo taaba Elizabe onoogo Aaron iyaachimɨhai cuumimɨnaago. 6 Jaamɨsi sabadɨro Moocaani ɨmefeenevɨ imihusene icahicaumɨsi. Jaamɨsi imino icahicaumɨsi Moocaani atajɨɨbauboro unuubadɨ. Jaamaño mɨɨhaiñooba diitɨsico mɨllɨ neehicautɨhi. 7 Jaarumɨsi iseemema chahauhi mogai Elizabe achiba iicaumaño, aivo bu famɨsicɨro amiyatɨsi iicacuumaño icano.

8 Safoono icacuuno Moocaani sacerdotemɨ Zacariamɨoto Moocaanico ejeecɨvefifucu iicauno. 9 Moocaani jeecɨvomɨnaa jeevamaaje iicanɨcɨbadɨ omoonɨjifucu Zacariavɨ ɨfutucuuhi templojafa ofooboro Aivojɨɨbo Moocaani ɨmefeenevɨ aimoguiijɨco ijɨgasuqui. 10 Jaanoco ɨjɨgasunohachuta paryɨ miyamɨnaa jahisi icauhi Moocaanima ihiimaaumo. 11 Jaanaa Moocaani toomomɨnaafi Zacariavɨ jafeveuhi fañoojavɨ aimoguiijɨnoco ɨjɨgasufino cojɨvɨ momiyanaagonovɨ. 12 Jaaboco Zacaria aatyɨmeuboro guucɨbauhi sihidɨ iigutuuboro. 13 Jaaboco Moocaani toomomɨnaafi nuuhi: Zacaria, diiguetedino, Moocaani guubucuhi diiboma idiimaahicanoco. Tollɨro diitaaba Elizabe seemeneque ɨcɨji. Jaaseeque Juatɨ momonɨji. 14 Jaaneri sihidɨ imo imo diicaji. Tollɨro bu saatoho sihidɨ imo imo icaji diibo ifiiveneri. 15 Jaabo diseemene Moocaani ɨmefeene sihidɨro jeevajiibo. Jaabo fanoova aivofaihunoco adujitɨɨbo. Jaabofa Moocaani Gaija gahafɨcɨnɨji seejɨ jeebɨɨfaño icaabomaryo. 16 Jaabo Israel cuumimɨnaaco sihidɨ uumisujiibo dojɨcuvɨro Ihaivojɨɨbo Moocaanijaagovɨ. 17 Jaabo Jua feeji Mohaivojɨɨbo Jesu asaajino ɨmegavɨ. Jaabo icaji Moocaani iimaamɨnaafi Elia imityama icaubadɨ. Jaaneri caanimɨco iseemema sajeebɨɨ ificuqui, bu tollɨro iicajɨɨsufiimoco: Jii, onoonoco igaajasuqui. Jillɨ imibachujiibo miyamɨnaaco Mohaivojɨɨboco igaayɨcɨqui, nooboro.

18 Jaanegui Zacaria diiboco dilluuhi: ¿Mɨllɨ jaanoco uujoho imino gaajaji? Uujoho amiyaaburucu, atyaba amiyagurucu icano, nooboro.

19 Jaanegui diiboco Moocaani toomomɨnaafi nuuhi: Uujoho Gabriel Moocaani atajɨɨbanoco omoonɨfiibo. Jaabo uco galluuhi ɨco jɨɨbeguequi jino imino jɨɨbogoco. 20 Jaabo jino ɨco onoonoco miyaavogotɨɨbo idiicamaño dihiimaa ɨco buuji. Jaaneri iimaatɨɨbo diicaji gueenene toosee ifiivotɨnohachuta. Jillɨ nijequeevajino tusumi, nooboro.

21 Jaanohachuta miyamɨnaa iicaahicauhi jahisi Zacariaco otoomomo, esamaaihicauhi toojafañotɨ diibo goovano iinutɨneguiiha. 22 Jaaruubo tahɨgotɨ ihiinuudɨ iimaacuutɨɨbo. Jaanotɨ gaajacɨumo toojafaño Zacaria gaijaco aatyɨmeunoco. Jaabo ihiimaajirubadɨ iicano ihuseriro jɨɨbeguehicaubo ihiimaacuutɨmaño.

23 Jaadɨ templojafaño Zacaria Moocaanico ejeecɨvuujifucu afatyunobuunatɨ fuucuubo iijafaño. 24 Jaanobuunatɨ mogai Elizabe oovago iicacunegui sihɨ iijatɨ fuucuutɨgo sahuse nɨhɨbavahachuta toono esamaajeriro iicacuugo: 25 Jisumi fɨ miyamɨnaa uco achiba nuucutɨhi Aivojɨɨbo Moocaani jillɨ uudi omoonɨmaño, noogoro.

Moocaani Toomomɨnaafi Jɨɨbeguehi Jesu Ifiivejinoco.

26 Jaano Zacariama ihiimaaunobuunatɨ sahuse juugahusetɨ sanɨhɨba icano nigacɨtɨ Moocaani siino galluuhi itoomomɨnaafi Gabrielque Galilea jiinɨje cuumi Nazare onoocuumivɨ, 27 gaifiiquehi agaajatɨgo bagocaja Maria onoogoco imeecɨtequi. Jaago Jose onoobo David iyaachimɨhai cuumimɨnaafico itajevaqui icacuugo. 28 Jaagojaagovɨ Moocaani toomomɨnaafi ɨjɨcafutuuboro diigoco nuuhi: ¿Naa diicahi ɨco Moocaani agaijɨgo? Jaabo Aivojɨɨbo Moocaani ɨɨma icahi. Moocaani famoogaigoomɨ allɨnoocɨvɨ ɨco imino moonɨhi, nooboro.

29 Jaaboco Maria aatyɨmeugoro sihidɨ eetyeugo diibo unuuneri. Jaagoro iinoro neehicaugo: ¿Collɨhi fɨne ollɨ uco idilluuboro noobo? noogoro.

30 Jaanegui Moocaani toomomɨnaafi diigoco nuuhi: Maria, diiguetejirahana, Moocaani ɨco agaijɨnoco daatyɨmecuhi. 31 Jisumi doovaji. Jaago gaifiico seemevaji. Jaaboco Jesutɨ momonɨji. 32 Jaabo sihidɨ jeevaji. Jaabo caamovohɨ iicaabo Moocaani Achi noocɨnɨji. Jaaboco Moocaani ficuji aivojɨɨbotɨ iheedeebe Davidco iicaubadɨ. 33 Jaabo israelmɨ cuumico tajɨɨbaji. Jaano ufucuro finɨjitɨhi, nooboro.

34 Jaaneguiiha diiboco Maria dilluuhi: ¿Mɨllɨ jaano icajirahi uujehehiicaduhu tajevatɨhi? noogoro.

35 Jaanegui Moocaani toomomɨnaafi diigoco iimusuuhi: Moocaani Gaija dihallɨvɨ niiteji. Jaaneri caamovohɨ iicaabo Moocaani mitya ɨco mibaacuji aimuufaibadɨ. Jaamaño ɨɨtɨ seemene ifiivosee ijeevadɨ Moocaanidi ficucafeteji. Jaamaño Moocaani Seemene, diiboco neejimo. 36 Jaabadɨro bu ditehesino nago Elizabe gaifiico seemevaji amiyago icacuurugo. Jaagoco achiba eneehicarugo sahuse juugahusetɨ sanɨhɨba ɨdɨɨno icacuuhi oovago. 37 Moocaanidi chahano jineje ɨtɨhɨɨno, nooboro.

38 Jaanegui Maria nuuhi: Uujoho Mohaivojɨɨbo Moocaani jɨjovogo. Uco onoobadɨ jaafa Moocaani uco moonɨhi, noogoro.

Jaanotɨro Moocaani toomomɨnaafi fuucuuhi.

Maria Elizabeque Baatehi.

39 Jaanobuunatɨ Maria fuuhi goovano Judea gajɨhallɨ iicaucuumijaago. 40 Jaago Maria Zacaria iijafa ɨjɨcafutuugoro Elizabeque dillutuuhi. 41 Jaanoco Elizabe uguubuusumiro ijeebɨɨfaño iseemene maryɨbauhi. Jaasumiro diigo ififaño Moocaani Gaija gahafuuhi. 42 Jaanegui sefano nuugo: Moocaani ɨco guiraano imino moonɨhi, famoova gaigoomɨhallɨnoocɨvɨ tollɨro diseemeneque imino moonɨɨbo. 43 ¿Mɨllɨ jaago sihidɨ ejeevatɨgoco Tahaivojɨɨbo seejɨ uco baavahi? 44 Uco idillunoco uguubusumiro taseemene iimooboro tajeebɨɨfaño maryɨbahi. 45 Imicani ɨɨjoho diicahi imiyaavogomaño. Jaamaño Aivojɨɨbo eneehinɨbadɨ ɨɨma icajino, noogoro.

46 Jaanegui Maria nuuhi: Tajeebɨɨma Moocaanico imehi. 47 Tollɨro imo imo icahi Moocaani Tatyaajasumɨnaafivɨ, 48 Moocaani uujoho ɨɨdaasugo ijɨjovogoco agaajacuuneri; Jaamaño jisumitɨro paryɨɨcɨno miyamɨnaa fahiijɨvaro iicamo uco: Imino iicago, neeji, 49 Moocaani sihidɨ ejeevaabo uudi sihidɨ jeevanoco omoonɨmaño. Jaabo Moocaani momo iimiibo. 50 Jaaboco famooro agaijɨmoco fahiijɨvaro ɨdaasugoobo. 51 Sihidɨ jeevanoco moonɨɨbo. Guiinonɨɨbo ifiicoro: Mityahi, noomoro iicamoco. 52 Imityafiirumoco guiinovɨ niitusuubo. Jaaboro ijeebɨɨno sɨɨcuno iicamoco sihidɨ ejeevamotɨ ficuubo. 53 Machuta achahaneri ajebari iicahicamoco sihidɨ sinehejeri gahafusuubo. Jaanotɨ sihidɨ ɨnɨhɨbamɨvamoco sɨcaihusejema galluubo. 54 Ijeecɨvomɨnaafi Israel cuumico amusuubo. Jabajeevetɨɨbo diitoco ɨɨdaasugonoco. 55 Mootadi Abrahamco iseemema fahiijɨvareji unuucuubadɨ, noogoro.

56 Jaadɨ Maria gueenene icauhi Elizabema minɨhɨbacɨ, sanɨhɨba icano. Jaanobuunatɨ jari uumiugo iijajaago.

Jua Nitɨmɨnaafi Fiivuuhi.

57 Jaanobuunatɨ icacuuno Elizabe eseemevaujino. Jaago gaifiico seemevauhi. 58 Jaanegui ifiitɨno iicaumo, itehesino nagomɨ icamo fuuhi diigoma imo imo iicaqui Moocaani diigoco agaijɨunoma iicaumo. 59 Jaanobuunatɨ fuumo sahuse juugahusetɨ mifucucɨ, safucu icano nigacɨtɨ toosee meehe nigacɨco iquitɨcɨqui. Jaamoro iquitɨcɨnobuunatɨ momonɨujirahi caani Zacaria momoco. 60 Jaarunaa seejɨ nuuhi: Chahano, jaafa Jua imomo, noogoro.

61 Jaanegui diigoco nuumo: ¿Collɨhiica? Diyototɨ chahamo saatoho tollɨ imomo iicamo, noomoro.

62 Jaanegui caanico dilluumo uguubutɨneguiihahica ihuseneri caani omomonɨnoco igaajaqui. 63 Jaanegui caani ɨmohobujeque idilluuboro caatɨnɨuhi: Jua imomo, onoonoco. Jaaneri famooro eetyeuhi. 64 Jaasumiro ɨvɨ Zacariaco jari siino iijɨ jafeveuhi. Jaaneri ihiimaauboro tɨcovaubo Moocaanico iimuubo. 65 Jaaneri paryɨ icojɨneri iicaumo sihidɨ jabafiituuhi. Jaanoco paryɨ Judea jiinɨje gajɨneri jɨɨbocasiumo. 66 Jaanoco paryɨ uguubuumo esamaaihicauhi. Jaamoro sanomɨro dillucasihicauhi: ¿Mɨllɨ fɨne jusijisee? noomoro Aivojɨɨbo Moocaani miyanotɨro tooseeque imino omoonɨuneri.

Zacaria Masi.

67 Caani Zacaria Moocaani Gaija ififaño gahafɨcɨnɨɨbo iimaauhi Moocaani diibo jeebɨɨfaño ificuunoco nuuhi:

68 Jaafa imocɨnɨɨbo israelmɨ Aivojɨɨbo Moocaani. Mɨɨhai diibo cuumimɨnaa mihicamojaa asaaboro mɨɨhaico taajasuubo. 69 Mɨɨhaico acɨɨbo sihidɨ jeevaabo Motaajasumɨnaafico ijeecɨvomɨnaafi David iyaachimɨhaifañotɨ. 70 Tollɨ nuubo iimimo ihiimaamɨnaafeenedɨ sɨɨcɨjetɨro: 71 Mɨɨhaico momɨnaafañotɨ, ataajasujinoco, bu paryɨ mɨɨhaico ɨjɨɨheguemetɨ icano, 72 tollɨrovaha bu moheedetemɨhaihɨvɨco: Ɨɨdaasugueji, nooboro imino unuunoco ajabajeevetɨnoco. 73 Jillɨ mootadi Abrahamco miyanotɨro Moocaani nuuhi: 74 Mɨɨhaico momɨnaatɨ ataajasujinoco, diiboco mejeecɨvequi ñɨhicugotɨmo, 75 imino ijeevadɨ mofiino diibedi icaqui jiijehallɨvɨ mihicanohachuta. 76 Jaanotɨ ɨɨjoho, taseemene, Moocaani caamovohɨgo iicaabo iimaamɨnaafi, noocɨnɨji. Jaamaño feeji Mohaivojɨɨbo ɨmega ijɨɨhaico iimibachuuboro, 77 iicuumimɨnaa igaajaqui mataajajinoco, mohimitɨco ubuusujinoco icano. 78 Jaabo Moocaani igaijɨfañodɨ ɨɨdaasugooboro mɨɨhaico acɨhi Cristoco. Diibo asaajifucuco meteemehi, imitɨfucu niija iicafucu nɨhɨbaco motoomonɨcɨbadɨ. 79 Jaabo seseeque sɨvaji cɨvohɨgo iicamedi, guijeve cɨvoguiino iicamedi icano. Tollɨro bu mohɨgoco sɨɨgueji sajeebɨɨ iicano jɨɨhairi, nooboro.

80 Jaanaa iseemene jusihicauhi. Jaabadɨro bu Moocaani iimogobadɨ ijeebɨɨ sefatonoro feehicauhi. Jaanobuunatɨ sɨcaihɨgovɨ icahicaubo. Jaadɨ jari Israel cuumimɨnaavɨ ifiico jafenɨubo.

2

Jesu Fiivuuhi.

(Mt 1.18-25)

1 Tusumi aivojɨɨbo Augusto onoobo tajɨɨbauhi paryɨ jiinɨje miyamɨnaaco iheevequi. 2 Jillɨ ohoovonoco tɨconɨumo, itɨconɨ Cirenio onoobo Siria aivojɨɨbotɨ icaunaaca. 3 Jaanegui famooro fuuhi iicuumijejaago tahɨ imomonoco icaatɨnɨqui. 4 Jaanegui Jose fuuhi Galilea jiinɨjetɨ Nazare cuumiri iicaumañotɨ Judea jiinɨjevɨ Belen cuumijaagovɨ, tuucuumivɨ David ifiivuuhɨgo, Jose diibo iyaachimɨhai cuumioobo iicaumaño. 5 Jaanegui fuubo Belen cuumijaago imomoco acaatɨnɨsutuumɨsi Mariama, diigoco ataabavaujigo oovago icacuugoma. 6 Jaamɨsi Belen cuumiri icaumaaca Maria iseemevaqui aivucuuhi. 7 Jaago itɨconɨoseeque seemevauhi. Jaagoro gaachehubaryuneri iimibocɨugoro faijɨ iibañeri ejeebunohallɨvɨ tooseeque sɨucaruuhi miyamɨnaa ɨcɨgafija diitɨsivɨ ɨɨfutucutɨmaño.

Toomomɨnaa.

8 Jaanaa Belen cuumitɨ sihɨgovɨ icahicaumo fiitɨjɨɨsuno joomɨ toomomɨnaa fucuhachuta cɨgatɨmo icahicauhi ihovejamɨco otoomomo. 9 Jaamovɨ imimañobatɨ Moocaani toomomɨnaafi jafeveuhi. Jaasumiro Aivojɨɨbo Moocaani imi diitohallɨdɨ arɨcuno achɨcɨuhi. Jaaneri sihidɨ iguiumo. 10 Jaarunaa Moocaani toomomɨnaafi diitoco nuuhi: Mihiguidino, amɨɨhaidi imibogoco sɨvahi. Jaaneri famooro imo imo icaji. 11 Jaachiijɨ fiivoobo amɨɨhaidi David cuumivɨ Taajasumɨnaafi Aivojɨɨbo Cristo. 12 Jaano gaajabadɨ iicanoco mahatyɨmeji seemeneque gaachehubaryuneri minɨcɨnɨsee faijɨ iibañeri ejeebunohallɨri sɨucɨnɨseeque, nooboro.

13 Jaasumiro sihidɨ saatoho Moocaani toomomɨnaa niquejeoto diibo cojɨvɨ jafeveuhi. Jaamo Moocaanico iimomo neehicauhi:

14 ¡Imicani Moocaani caamovohɨgo iicaaboco mihimo! Jaanotɨ jiinɨjehallɨvɨ gaifiimɨ diibo onoobadɨ imino iicamo sajeebɨɨ iicajino, noomoro.

15 Jaamoro niquejefaño ufuucuunobuunatɨ ijoomɨ toomomɨnaa sanomɨro noocasiuhi: Masɨɨgo Belenjaago jino iicanoco memeecɨtequi Aivojɨɨbo itoomomɨnaafeenedɨ mɨɨhaico ɨjɨɨbogonoco, 16 noomoro goovano ufuumo atyɨmeteuhi Jose, Maria, bu seemene faijɨɨhuri ejeebunohallɨvɨ sɨucɨnɨseema icamɨsico. 17 Jaanoco aatyɨmeumoro jɨɨbuguumo Moocaani toomomɨnaafi diitoco tooseetɨ ɨjɨɨbuguunoco. 18 Jaanoco paryɨ uguubuumo diito eneeneri eetyehicauhi. 19 Jaarunoco llɨɨvɨ Maria ijeebɨɨfañodɨ guubunɨcɨhicauhi toonoco esamaaigoro. 20 Jaanotɨ ijoomɨ toomomɨnaa dojɨcuvɨro uumicuuhi. Moocaanico agaijɨmoro, imehicauhi uguubuunotɨ aatyɨmeunoma iicamo, diitoco ɨjɨɨbuguubadɨ icauneguiiha.

Jesuco Templojafaño Ɨɨfusumɨsi.

21 Jaanobuunatɨ sahuse juugahusetɨ mifucucɨ, safucu icanotɨ toosee meehe nigacɨco quitɨcɨsuumɨsi. Jaamɨsiro tooseeque momonɨumɨsi Jesutɨ Moocaani toomomɨnaafi Maria oovautɨgocoro unuumomoco.

22 Jaanobuunatɨ Moise tajɨɨba onoobadɨ ifiico iimibachufucuva iifinɨudɨ tooseeque satyuumɨsi Jerusale cuumijaago Aivojɨɨbo Moocaanidiro ificuuqui. 23 Jillɨ moonɨumɨsi Moocaani tajɨɨba jillɨ noonoro acaatɨnɨcɨnɨneguiiha: Paryɨ gaifiimɨ itɨconɨ ifiivomo Moocaanidi ijeevadɨ ficucafeteji, eneeneguiiha. 24 Jaaneguiiha fuumɨsi Moocaani tajɨɨba onoobadɨ, iicanoco jeecɨvo asimɨco ficutuumɨsi: Namuduucumɨsi iicahachiijɨ, nimɨihumɨsi iicahachiijɨ onoobadɨ iicanoco.

25 Jaasumivɨ icahicaubo Jerusalevɨ Simeon onoobo imihusene miyamɨnaafi. Jaabo Moocaanico ejeecɨvoobo teemehicauhi Israel cuumimɨnaa ataajajinoco. 26 Jaabo Simeonma Moocaani Gaija icahicauhi. Jaabo diiboco jɨɨbuguuhi: Moocaani agalluubo Cristo ifiivooboco aatyɨmetɨnohachuta iguijevejitɨnoco. 27 Jaabo templojafaño fuuhi Moocaani Gaija noojɨri. Jaanaa Jesuco caanimɨsi satyuuhi templojafaño tajɨɨba onoobadɨ imoonɨqui. 28 Jaaseeque Simeon ihiibɨcɨuboro Moocaanico imuuhi jillɨ nooboro:

29 Aivojɨɨbo, ɨvɨ sajeebɨɨ jaafa chuumucuuhi. Daatyɨmesucuuhi uujoho dijeecɨvomɨnaafico unuunoco: 30 tahaallɨɨri imino atyɨmecuuhi taajasumɨnaafico 31 paryɨɨcɨno miyamɨnaa ɨmefeenevɨ ificuuboco. 32 Diibo seseehachɨcɨ. Jaabo israelmɨ iicatɨrumoco achɨcɨjiibo, iicuumimɨnaa israelmɨco cahacɨsusujiibo, nooboro.

33 Jillɨ tooseetɨ eneeneri caanimɨsi Jose, Maria icamɨsi sihidɨ jabafiitehicauhi. 34 Jaadɨ Simeon caanimɨsico imino unuuboro, seejɨ Mariaco nuuhi: Meecɨ jiisee seemene icahi diibofeenedɨ Israel cuumimɨnaatɨ sanoodɨmo aaifomo finɨji. Jaanotɨ saatoho taajaji. Jaabo jɨɨbogobadɨ iicaabo. Jaaboco sihidɨ saatoho jɨɨheguejimo. 35 Jillɨ gaajacafetejino paryɨ famoova ijeebɨɨnofaño esamaaino. Jaanotɨji ɨɨdi paryɨ toono aamɨgari dijeebɨɨco miquitɨcɨbadɨ jeevajino, nooboro.

36 Jaanaa bu tollɨro tomañeri icaugo saafigo gaigo Moocaani onoonoco ihiimaahicaugo Ana onoogo; Famuel onoobo Aser cuumioobo aicɨgai. Jaago aivo amiyagurucuu aivo bobagocaja iicausumi atajevaugo sahuse juugahusetɨ mificabacɨ ɨdɨɨnoro aijɨma icaugo. 37 Jaanotɨ jisumi ochenta y cuatrodɨno ficabava icacuugo fibaijɨgotɨ. Jaago templojafañotɨ iinehicautɨgo cuujehachuta, fucuhachuta icano Moocaanico jeecɨvehicaugo machuco aaigagoro Moocaanima iimaahicaugo. 38 Jaago tahɨ iicaumojaagovɨ gataavugo. Jaagoro Moocaanico itɨconɨ iimuudɨ tɨcovaugo Jesuditɨ ɨjɨɨbuguugo paryɨ famooro Jerusale miyamɨnaa ataajajinoco eteemehicaumoco.

Josemɨ Nazarevɨ Dojɨcuvɨro Uhuumiuno.

39 Jaadɨ aivojɨɨbo Moocaani tajɨɨba onoobadɨ omoonɨhicaunoco iimivuuno nigacɨtɨ uumicuumo dojɨcuvɨro Galilea jiinɨjevɨ iicuumi Nazare cuumijaago. 40 Jaanaa toosee ujusisee quehecutosere feehicauhi janaanɨcɨ gaajaseere. Jaaseeque sihidɨ Moocaani imino moonɨhicauhi.

Jesu Templojafaño Icauhi.

41 Jaanobuunatɨ caanimɨsi fanooficaba tɨcovovɨ Jerusalejaa feehicauhi Pascua jɨɨbaimofiiri. 42 Jaanaa Jesu fahuseecɨ motɨhaitɨ mificabacɨ iicacuudɨ famooro Jerusalejaa fuuhi fahiijɨvaro tojɨɨbaimojaa ofoonɨcɨbadɨ. 43 Jaanaa tobaimo ifinɨcuunobuunatɨ uumicuumaaca Jesu Jerusalevɨro fitafutuuhi seejɨmɨsi gaajacɨutɨnaaca. 44 Fɨne miyamɨnaafeenedɨ saabo, noomɨsiro safucuhachuta saaumɨsi. Jaadɨ guiinuurumɨsi iyotofañodɨ, agaajamehejefañodɨ icano. 45 Jaaruumɨsi aatyɨmeutɨneguiiha dojɨcuvɨro Jerusalejaa uumiumɨsi, tahɨ diiboco iguiinutuumɨsi.

46 Jaamɨsi mifucucɨ, safucu icano nijequetɨ jari atyɨmeumɨsi templojafaño, Moise tajɨɨba gaajamɨnaafeeneri gɨcɨnɨba icauboco. Jaaboco diitoco uguubunɨcɨɨboro dilluhicaubo. 47 Bu diito diiboco idillunoco gaajano iimusuhicauneri sihidɨro jabafiitehicauhi, sihidɨ diibo agaajaneguiiha. 48 Jaaboco caanimɨsi aatyɨmeumɨsiro sihidɨ guucɨbauhi. Jaanegui seejɨ nuuhi: Besha, ¿collɨhi mɨsico jillɨ moonɨhi? Diicaani, uujoho icano gaihuɨnɨmɨsiro ɨco miguiinehicahi.

49 Jaanegui Jesu diitɨsico nuuhi: ¿Collɨhi uco miguiinehi? ¿Nacu magaajatɨhi Guihirubi iijafaño iicajinoco? nooboro.

50 Jaarunoco gaajautɨmɨsi diitɨsico diibo unuunoco.

51 Jaadɨ diitɨsima fuubo Nazare cuumijaago. Jaabo diitɨsima imino icahicauhi. Jaarunoco seejɨ llɨɨvɨ ijeebɨɨfaño ficuhicauhi. 52 Jaanaa Jesu jusiiboro feehicauhi ifiitɨ, ihesamaajetɨ icano. Jaaboco Moocaani, tollɨro bu paryɨ miyamɨnaa icano gaijɨhicauhi.

3

Jua Nitɨmɨnaafi Jɨɨbeguehi Sɨcaihɨgotɨ.

(Mt 3.1-12; Mr 1.1-8; Jn 1.19-28)

1 Jaanaa Tiberio onoobo fahuseecɨ satɨhai icano ficabava aivojɨɨbotɨ icacuunaaca, Poncio Pilato Judea aivojɨɨbotɨ icauhi. Jaanotɨ Herode onoobo* Galilea aivojɨɨbotɨ icauhi. Tollɨro inahabo Felipe Iturea, Traconite onoojiinɨje aivojɨɨbotɨ icauhi. Jaanotɨ Lisania onoobo Abilinia jiinɨje aivojɨɨbotɨ icauhi. 2 Jaanotɨ Anas onoobo, Caifas onoobo icamɨsi sacerdotemɨ aivojɨtɨsi aivo imiyamɨsi icauhi. Jaasumi Zacaria achi Juaco Moocaani ijɨɨbogoco acɨuhi sɨcaihɨgovɨ. 3 Jaabo Jua fahɨgovadɨ fuuhi Jordan onoohijɨnidɨ miyamɨnaaco: Minitɨsuquimaje. Jaamoro amɨɨhai eedeehifiico mejeevesucu amɨɨhai imitɨco ibuusuqui, nooboro. 4 Jillɨ icauno Moocaani iimaamɨnaafi Isaia tollɨ nooboro acaatɨnɨuno:

Saafi miyamɨnaafi ico guubuvusuhi sɨcaihɨgojaagotɨ: Mihimibachu Aivojɨɨbo jɨɨhaico; tɨcovojɨ meheetavo. 5 Ifagajɨnoco sanotɨcovoro magahafusu. Paryɨ ifabaɨno, ifagajɨno icano sanotɨcovoro moonɨcafeteji. Jɨɨhaiño cɨryu cɨryu iicajɨɨje tɨcuvusucafeteji. Iimitɨjɨje imibachucafeteji. 6 Jaanoco paryɨ jiinɨjemɨnaa atyɨmeji taajasuco Moocaani aacɨnoco, noonoro.

7 Jaabo Jua, miyamɨnaa diibojaa ifiico initɨsuqui asaamoco neehicauhi: ¡Amɨɨhai jiinimomɨbadɨ mihicano miyamɨnaa! ¿Mɨɨjoho amɨɨhaico jɨɨbeguehi ɨñɨhicuno ifiitɨvonotɨ magaaqui? 8 Jaanegui imino mihica, amɨɨhaitɨ, amɨɨhai eedeehifiico mejeevesuno, foovono ihɨfuvusuqui. Jaamoro monoocasidino: Mɨɨhai Abraham iyaachimɨhai, noomoro. Amɨɨhaico neehi: Jiba guiisiba icarubatɨ Moocaani fiivusujirahi Abraham iyaachimɨtɨ. 9 Jɨgaaje imibaicɨnɨcuuhi ɨmohonoco iquitɨqui. Jaamaño iimitɨnoco onoovaho quitɨcafeteji cɨɨjɨgaifaño ijɨgasucafetequi. Jaabadɨro iimitɨmo cɨɨjɨgaifaño jɨgasucafeteji, nooboro.

10 Jaanegui miyamɨnaa diiboco dilluuhi: ¿Mɨllɨ jana momoonɨjirahi? noomoro.

11 Jaanegui Jua diitoco iimusuuhi: Gaachehunoma miijaacɨ caamoojama mihicaabo sajaatɨ mahacɨ icaamoojama achahaaboco. Jaabadɨro machutaama mihicamo iinoma achahaaboma mɨhɨfocasi, nooboro.

12 Jaabadɨro Impuesto jaadusumɨnaatɨ saatoho saauhi initɨsuquimaaivaumo. Jaamo Juaco dilluuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, ¿mɨllɨ jana mɨɨhai momoonɨji? noomoro.

13 Jaanegui Jua diitoco nuuhi: Tajɨɨbafaño onoonobadɨ majaadusu. Jaanotɨ toono janaanɨcɨ miyamɨnaaco majaadusudino, nooboro.

14 Jaabadɨro saatoho amocasimɨnaa diiboco dilluuhi: ¿Jaanaa mɨɨhai mɨllɨ momoonɨji? noomoro.

Jaanegui diitoco iimusuubo: Imitɨno momoonɨmoro, sɨcamañohallɨtɨ saatohohallɨvɨ mihiimaamoro icano. Sitaanoco ajashuno mudumɨtɨɨcɨdino. Jillɨ amɨɨhai dudɨcamaaje jaadamaryo imo imo mihica, nooboro.

15 Jaanaa miyamɨnaa esamaaihicauhi sɨɨcujeebɨɨje teemehicauhi: Fɨne Jua diiburucu Cristo, noomoro. 16 Jaarunaa Jua famoocoro nuuhi: Uujoho miyaano amɨɨhaico nɨfaihuri nitɨhi. Jaanotɨ saajiibo saafi Moocaani Gaijari, cɨɨjɨgairi icano initɨjiibo. Diibo tajanaanɨcɨ sihidɨ mityahi diibobadɨ uujoho jeevatɨhi. Jaamaño conovaha bu diibo tɨhaipaaje duujeque sinaayujirunova. 17 Ihusefaño ibusuba icacuuhi trigo ñaava toogaiño meehunoco ibusuqui ijeevadɨ itoogaiñotɨ. Jaano ifagaañooco ficujiibo iijafaño. Jaanotɨ iimeehunoco ifinɨjitɨno cɨɨjɨgaifaño jɨgasujiibo, nooboro.

18 Jiibadɨ, bu siibadɨje icano fajɨɨnɨɨboro Jua miyamɨnaaco jɨɨbeguehicauhi iimino jɨɨbogoco. 19 Tollɨro aivojɨɨbo Herode onooboco ɨɨbaubo Herodia onoogo inahabo Felipe taabaco udumɨtɨɨcɨunohallɨtɨ, tollɨro sihidɨ iminootɨno omoonɨhicaunohallɨtɨ icano. 20 Jaarunoco Herode guubutɨɨbo janaanɨcɨ imitɨno moonɨubo. Juaco cɨvojafaño ficuubo.

Jesuco Initɨuno.

(Mt 3.13-17; Mr 1.9-11)

21 Jaano ɨmega paryɨ miyamɨnaaco Jua initɨhicausumi, tollɨro bu Jesu nitɨsuquimaaiuhi. Jaabo iteehifañotɨ ihiinuuboro Moocaanima ihiimaaunaaca niqueje faayacafutuuhi. 22 Jaanofeenedɨ Moocaani Gaija foovono niituuhi diibohallɨvɨ nimɨihubadɨ jeevaabo. Jaanaa guubuvusuuno niquejefañotɨ unuuno: Ɨɨjoho Agaijɨɨbo Taseemene, Ɨɨri sihidɨ imo imo icahi, unuuno.

Jesu Eedeetemɨhaitɨ Ɨjɨɨbogono.

(Mt 1.1-17)

23 Jaadɨ Jesu saafi, siino fahuseecɨ icano ficabava iicacuudɨ idudɨcamaajeque tɨconɨubo. Jaabo Jose seemeneu tollɨ esɨcɨnɨhicaurumo. Jaabo Jose Eli seemeneu. 24 Jaabo caani Matat onoobo Levi seemeneu. Jaabo Levi caaniu Melqui. Jaabo caaniu Janai. Jaabo caaniu Jose. 25 Jaabo caaniu Matatias. Jaabo caaniu Amos. Jaabo caaniu Nahum. Jaabo caaniu Esli. Jaabo caaniu Nagai. 26 Jaabo caaniu Maat. Jaabo caaniu Matatias. Jaabo caaniu Semei. Jaabo caaniu Jose. Jaabo caaniu Juda. 27 Jaabo caaniu Joana. Jaabo caaniu Resa. Jaabo caaniu Zorobabel. Jaabo caaniu Salatiel. Jaabo caaniu Neri. 28 Jaabo caaniu Melqui. Jaabo caaniu Adi. Jaabo caaniu Cosam. Jaabo caaniu Elmodam. Jaabo caaniu Er. 29 Jaabo caaniu Josue. Jaabo caaniu Eliezer. Jaabo caaniu Jorim. Jaabo caaniu Matat. 30 Jaabo caaniu Levi. Jaabo caaniu Simeon. Jaabo caaniu Juda. Jaabo caaniu Jose. Jaabo caaniu Jonan. Jaabo caaniu Eliaquim. 31 Jaabo caaniu Melea. Jaabo caaniu Mainan. Jaabo caaniu Matata. Jaabo caaniu Natan. 32 Jaabo caaniu David. Jaabo caaniu Isai. Jaabo caaniu Obed. Jaabo caaniu Boos. Jaabo caaniu Salmon. Jaabo caaniu Naaso. 33 Jaabo caaniu Aminadab. Jaabo caaniu Aram. Jaabo caaniu Esrom. Jaabo caaniu Fares. Jaabo caaniu Juda. 34 Jaabo caaniu Jacob. Jaabo caaniu Isaac. Jaabo caaniu Abraham. Jaabo caaniu Tare. Jaabo caaniu Nacor. 35 Jaabo caaniu Serug. Jaabo caaniu Ragau. Jaabo caaniu Peleg. Jaabo caaniu Heber. Jaabo caaniu Salo. 36 Jaabo caaniu Cainan. Jaabo caaniu Arfaxad. Jaabo caaniu Sem. Jaabo caaniu Noe. Jaabo caaniu Lamec. 37 Jaabo caaniu Matusale. Jaabo caaniu Enoc. Jaabo caaniu Jared. Jaabo caaniu Mahalaleel. Jaabo caaniu Cainan. 38 Jaabo caaniu Enos. Jaabo caaniu Set. Jaabo caaniu Adan. Jaabo Adan Moocaani seemeneu, diiboco Moocaani eheetavumaño.

4

Jesuco Ɨjɨ Ɨnɨsuuno.

(Mt 4.1-11; Mr 1.12-13)

1 Jaadɨ Moocaani Gaija Jesu ififaño gahafɨcɨnɨɨbo Jordan onoohifañotɨ uumiuhi. Jaaboco Moocaani Gaija sɨcaihɨgovɨ satyuuhi. 2 Jahɨ icaubo sanɨhɨba, siino fahuseecɨ icano fucuva, jinejebaco amachutɨɨboco ɨjɨ nɨsuuhi. Jaadɨ jari diiboco ajeba aivuuhi. 3 Jaanegui ihɨjɨ diiboco nuuhi: Miyaano Moocaani Achi idiicahachiijɨ jiba guiisibaco dinoo, maahutɨ ifiivetequi, nooboro.

4 Jaanegui Jesu diiboco iimusuuhi: Caatɨnɨhaamefaño noono: Miyamɨnaafi sano maahu sefariro icajitɨhi, tollɨro bu Moocaani iijɨ sefari icajiibo, noono, nooboro.

5 Jaadɨ ihɨjɨ diiboco satyuuhi caamovogajɨ nijequevɨ. Jaaboro diiboco ɨɨfusuubo goovanogayɨ paryɨ jiinɨje miyamɨnaa cuuminoco. 6 Jaaboro diiboco ihɨjɨ nuuhi: Ɨco uujoho acɨji paryɨ jino mityaco. Jaabo tuucuumijeque tajɨɨbahi uujoho gaayɨcɨuhi paryɨ jinoco. Jaanoco uujoho acɨji uujoho iimogomoco. 7 Jaanegui taaguiino ememuɨɨvooboro uco idiimooboro edeecɨvohachiijɨ paryɨ diinejeji, nooboro.

8 Jaarunaa Jesu diiboco iimusuuhi: Uutɨ buhɨgovɨ diica Satanas, Caatɨnɨhaamefaño jillɨ noono: Aivojɨɨbo Moocaanicoro diimo. Jaaboro saafiicoro diiboco deecɨvo, noono, nooboro.

9 Jaadɨ siino ihɨjɨ diiboco satyuuhi Jerusale cuumijaago. Jaaboro temploja niibahucuvɨ caamo diiboco asatyuuboro nuuhi: Miyaano Moocaani Seemene idiicahachiijɨ juugatɨ daacoto baavɨ, 10 mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono:

Moocaani itoomomɨnaaco tajɨɨbaji ɨco iteemequi. 11 Ɨco ihusenehallɨvɨ gañiiyɨcɨjimo. Jaabo guiisiba sefavɨ nanigaivatɨɨbo diicahi, nooboro.

12 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Tollɨro bu Caatɨnɨhaame neehi: Dihaivojɨɨbo Moocaanico nɨsujirahana, noono, nooboro.

13 Jaarunaa ihɨjɨ diiboco siino ɨnɨsujiruno achahacuunegui diibotɨ buhɨgovɨ minifutuubo gueenenehachuta.

Jesu Idudɨcamaajeque Tɨconɨhi Galileavɨ.

(Mt 4.12-17; Mr 1.14-15)

14 Jaadɨ Jesu uumiuhi Galileavɨ Moocaani Gaija mitya ififaño gatyuucɨ icaabo. Jaabotɨ paryɨ toojiinɨjemɨnaa jɨɨbocasihicauhi. 15 Jaabo paryɨ tuucuumije sinagogajanofaño jɨɨbogooboro feehicauhi. Jaaboco famooro imehicauhi.

Jesu Nazarevɨ Icahi.

(Mt 13.53-58; Mr 6.1-6)

16 Jaanegui Jesu Nazare cuumijaa fuuhi tuucuumivɨ ifiivuuhɨgo. Jaaboro judiomɨ jaguisɨfucu sinagogajafaño jɨcafutuubo, ijeevamaje iicanɨcɨbadɨ. Jaaboro julleeveubo Caatɨnɨhaameque ihiimaasuqui. 17 Jaaboco Moocaani iimaamɨnaafi Isaia aameque acɨumo. Jaahaameque faayɨcɨubo jillɨ noonoco atyɨmeuhi:

18 Aivojɨɨbo Gaija tahallɨvɨ icahi. Uco ijeevadɨ ficuuhi iimino jɨɨbogoco ɨɨdaasufiimoco acɨqui. Uco galluubo ijeebɨɨno ɨɨdaasufiimoco buheesuqui, cɨvojafa iicamoco taajasubogoco jɨɨbeguequi, aatyɨmetɨmo aallɨɨnoco faayɨqui, ɨɨdaasuno omoonɨmoco taajasuqui, 19 Aivojɨɨbo imino omoonɨjisumico jɨɨbeguequi, onoonoco.

20 Jaaboro Jesu toohaameque afabaacuuboro sinagogaja amusumɨnaafico aacɨuboro casɨɨvuuhi. Paryɨ toojafaño iicaumo imino diiboco ɨɨfɨnɨcɨhicauhi. 21 Jaadɨ tɨconɨubo onoobo: Jifucu icacuuno amɨɨhai ɨmefeenevɨ Caatɨnɨhaamefaño jillɨ onoono, nooboro.

22 Jaanaa paryɨ famooro Jesuditɨ iimino iimaahicauhi. Jaamoro jabafiituuhi ovosɨɨno iimaaco diitoco eneehicauneri. Jaamoro noocasihicauhi: ¿Nacu jaanɨ Jose achi icatɨno? noomoro.

23 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Fɨne amɨɨhai uco meneeji onoonɨcɨbadɨ: Taabumɨnaafi idiicaabo tahɨ ɨɨro difiico buheesu, noomoro. Jaamoro uco meneeji: Capernauvɨ omoonɨunoco muguubuubadɨ jino dimiya jiinɨjevɨ moonɨ, meneeji, 24 nooboro cuhubacafutuubo ihiimaaubo: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi, chahaabo aivo Moocaani iimaamɨnaafi ijiinɨjevɨ imino agaayɨcɨcafotoobo. 25 Miyaano, aivo sihidɨ fibaijɨto gaigoomɨ icaurahi Israel cuumivɨ; Moocaani iimaamɨnaafi Elia onoobo iicausumi aiguutɨno mificabacɨ, saficaba, sificabatɨfeenedɨ icano tɨcovovɨ. Jaaneri toojiinɨjevɨ sihidɨ ajeba icauhi. 26 Jaarumo Israel cuumi fibaijɨtojaa Moocaani Eliaco galluutɨhi, saafigoro Sarepta cuumi Sidon cuumi fiitɨno iicaucuumiri iicaugojaa galluubo. 27 Jaabadɨro bu sihidɨ icaumo Israel jiinɨjevɨ foojohori iguihuvaumo Moocaani iimaamɨnaafi Eliseo iicausumi. Jaarumotɨ saafiiba buheesurautɨhi ɨdɨɨboro Naaman onoobo Siria jiinɨjeoobo buheesucafutuuhi, nooboro.

28 Jillɨ unuunoco uguubuumoro paryɨ sinagogajafaño iicaumo sihidɨ sɨfiiratuuhi. 29 Jaamo agañiivuumoro Jesuco tuucuumitɨ buhɨgovɨ gañɨɨuhi. Jaamoro diiboco satyuumo ifagajɨ nijequevɨ togajɨ nijequetɨ diiboco igañɨɨqui togajɨhallɨvɨ tuucuumi iicaugajɨfaño. 30 Jaarunaa Jesu diitofeenedɨ afatyuuboro fuucuuhi.

Saafi Iimitɨno Ɨjɨma Iicaubo.

(Mr 1.21-28)

31 Jaaboro Jesu fuuhi Capernauvɨ Galilea jiinɨje cuumivɨ. Jahɨ jɨɨbeguehicaubo miyamɨnaaco jaguisɨfucusumi. 32 Jaaneri eetyehicaumo diitoco mityano aivojɨɨbo iijɨbadɨ icaneri ɨjɨɨbeguehicauneri.

33 Jaanaa sinagogajafaño icaubo saafi iimitɨno ɨjɨma iicaubo. Jaabo gaihivuuhi: 34 Mɨɨhaico suufenɨ. ¿Collɨhi mɨɨhaijaa saahi ɨɨjoho Jesu Nazareoobo? ¿Jaabo saahi mɨɨhaico finɨsuqui? Ɨco uujoho gaajahi. Ɨɨjoho idiimiibo Moocaani, nooboro.

35 Jaanegui diiboco Jesu ɨɨbauhi: ¡Llɨɨvɨ diica! ¡Jaaboro diiboco deevesu! nooboro.

Jaanegui ihɨjɨ imiyamɨnaafico baavɨ gañɨɨuhi diito ɨmefeenevɨ. Jaaruubo diiboco mɨllɨ moonɨtɨɨbo diibotɨ iinuuhi.

36 Jaaneri famooro iigutuumoro fahɨgova noocasihicauhi: ¿Coyomo iimaajɨno? Jaanɨ aivo mityano aivojɨɨbo iijɨri tajɨɨbahi ɨjɨmɨco. Jaaneri diito iinehicahi, noomoro.

37 Jaanoco Jesuditɨ jɨɨbocasicuumo fahɨgovadɨhallɨdɨ iicaucuumijeri.

Jesu Buheesuhi Simon Pedro Baaboco.

(Mt 8.14-15; Mr 1.29-31)

38 Jaadɨ Jesu sinagogajafañotɨ ihiinuudɨ fuubo Simon Pedro iijafaño. Jaanaa Simon Pedro baabo sihidɨ guihuvauhi sinafeteri. Jaaneguiiha Jesuma iimaaumo diigohallɨvɨ. 39 Jaanegui Jesu diigojaagovɨ ɨdɨjɨɨvuuboro iguihuvaco ɨɨbaubo. Jaaneri iguihuva diigotɨ bucuuhi. Jaasumiro agañiivuugoro diitoco jeecɨvehicaugo.

Jesu Ajashutɨmo Iguihuvamoco Buheesuhi.

(Mt 8.16-17; Mr 1.32-34)

40 Jaanaa mihiijɨcuudɨ fanoova guihuvari iguihuvamoco Jesujaa sɨvahicaumo. Jaamohallɨvɨ ihuseque ificuuneri buheehicaumo. 41 Jaamo paryɨ iguihuvamotɨ, tollɨro saatohofañotɨ imitɨno ɨjɨmɨ ihiinomoro gaibacɨnɨmoro neehicauhi: Ɨɨjoho Moocaani Achi, noomoro.

Jaarumoco Jesu ɨhɨɨbauboro iimaasuhicautɨhi, diibo Cristo iicanoco diito ihɨjɨmɨ agaajahicauneguiiha.

Jesu Galileavɨ Jɨɨbeguehi.

(Mr 1.35-39)

42 Jaanaa meseseevecuudɨ Jesu fuuhi tuucuumitɨ buhɨgovɨ. Jaaruuboco miyamɨnaa iguiinuumo diibovɨ ɨfutuuhi. Jaamoro diiboco gaijɨurumo footɨɨbo iicaqui. 43 Jaarunaa Jesu diitoco nuuhi: Tollɨro bu siicuumijeque acɨji Moocaani aivojɨ jɨɨbogoco, toonegui uco galluubo, nooboro.

44 Jillɨ ɨguehicaubo Jesu Galilea sinagogajanofaño jɨɨbogooboro.

5

Sihidɨ Ejeevano Fiicɨ.

(Mt 4.18-22; Mr 1.16-20)

1 Safoono Jesu icahicauhi Genesare muuaijɨniri. Jaanaa miyamɨnaa sihidɨ gaseuhi. Jaamo diiboco ijene jɨmatajeruhicauhi Moocaani jɨɨbogoco uguubunoco iimugumaño. 2 Jaanaa Jesu atyɨmeuhi migaacɨ meenegaacɨco jiinɨgaibaahojɨniri icanoco. Jaanaa togaje abajato fiicɨmɨnaa ihiinuumoro isinɨcuuhunoco nitɨhicauhi. 3 Jaanegui Jesu sagafa jɨcafutuuhi Simon meenega iicaugafaño. Jaaboro tajɨɨbaubo tehesijɨsuno imeenegaco ijɨnitɨ iminiiyuqui. Jaadɨ Jesu ifagafaño acasɨɨvuudɨ tɨconɨubo ɨjɨɨbuguubo tahɨgotɨ. 4 Jaabo ihiimaanoco iimivuudɨ Simonco nuubo: Dimeenegaco satyo janaanɨcɨ amachimañovɨ. Jaaboro disinɨcuhunoco gañɨɨ. Jaabo taavaco dɨɨcɨhi, nooboro.

5 Jaanegui Simon nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, mɨɨhai fucuhachuta dudɨcamaaimoro mihicacuurumo ajashuno mɨhɨcɨtɨhi. Jaarunaa ɨɨjoho eneenegui gañɨɨji tasinɨcuhunoco, nooboro saatohoma 6 gañɨɨumo. Jaabo sihidɨ taavaco baasuuhi. Jaaneri isinɨcuuhu gallicamaaiuhi. 7 Jaanegui saatoho igataavomɨnaa sigafaño iicaumoco coovaumo diitoco ihamusuvaqui. Jaanegui asaaumoro fagaacɨcoro gahafusuuhi taavari. Jaaneri togaacɨ niituurahi. 8 Jaanoco Simon Pedro aatyɨmeuboro Jesuguiino memuɨɨvuuhi. Jaaboro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, uutɨ buhɨ difoo, uujoho imitɨmɨnaafi, nooboro 9 sihidɨ taavaco ɨɨcɨuneri sihidɨ ajabafiivutuumaño. Bu tollɨro famooro igutuuhi. 10 Tollɨro bu Zebedeo seeme igutuuhi Jacoobo onoobo, bu Jua icamɨsi Simon gataavomɨnaatɨsi.

Jaarunaa Jesu Simonco nuuhi: Diiguetejirahana. Jisumitɨro miyamɨnaa fiicɨmɨnaafitɨ diicaji, nooboro.

11 Jaadɨ imeeneneque isi asatyuudɨ fanoocoro ejeevesuumoro fuucuumo Jesu dojɨcutɨ.

Jesu Foojohoma Iicaaboco Buheesuhi.

(Mt 8.1-4; Mr 1.40-45)

12 Jaanaa Jesu tuucuumijeri icaunaaca saafi gaseuhi foojohoma iicaubo. Jaabo Jesuco aatyɨmeuboro memuɨɨvuubo, jiinɨjejaagovɨro dɨjɨɨcɨnɨɨboro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, idiimogohachiijɨ uco buheesu, nooboro.

13 Jaanegui Jesu ihuseri diiboco ududɨɨcɨuboro nuuhi: Imeguehi. Buheetecu, nooboro.

Jillɨ unuusumiro ifoojoho diibotɨ buuhi. 14 Jaaboro Jesu tajɨɨbauhi mɨɨhaiñoobaco jɨɨbogotɨɨbo iicaqui. Jaaboco nuubo: Difoo. Jaaboro sacerdotejaa difiico dɨhɨfusuto. Jaaboro toono ɨco iimibachuno jaadabadɨ iicano asigayɨtɨ satyoobo Moocaanico deecɨvoto Moise atajɨɨbaunobadɨ iicanoco. Jaanoco miyamɨnaa aatyɨmemere igaajaqui ubuheecunoco, nooboro.

15 Jaanaa Jesutɨ ɨjɨɨbocasiuno janaanɨcɨvɨro feehicauhi. Jaabojaa sihidɨ miyamɨnaa igaivehicauhi diiboco uguubunɨcɨvamoco iguihuvanotɨ ibuheesuqui. 16 Jaarunaa Jesu miyamɨnaa achahahɨ ofooboro Moocaanima iimaahicauhi.

Jesu Buheesuhi Idɨɨno Isifañɨɨboco.

(Mt 9.1-8; Mr 2.1-12)

17 Safoono Jesu miyamɨnaaco jɨɨbeguehicauhi. Jaanaa diibo fiitɨno gɨcɨnɨumo saatoho fariseomɨoto, caatɨnɨmɨnaa icamo Galilea, Judea, Jerusale icacuumijetɨ asaacɨnɨumo. Jaamofeenevɨ Moocaani mitya ɨfusucafetehicauhi iguihuvamoco ubuheesunofeenedɨ. 18 Jaanaa gaseumo saatoho gaifiimɨ idɨɨno isifañɨɨuboco cɨgaiijeri ihiibɨmoro fañoojavɨ ɨjɨɨhacumoro Jesu ɨmefeene ifaduqui moonɨhicaurumo. 19 Jaarumo ijɨcafetequi imoonɨcuuruhɨ sihidɨ miyamɨnaama etetecɨnɨunegui caamo ufuumoro iniibahucuco afaayɨcɨumoro iguihuvauboco icɨgaiijema caamotɨ niitusuumo miyamɨnaa uufocodɨ. Jaamoro Jesu ɨmefeenevɨ faduumo. 20 Jaano diito miyaavogoco Jesu aatyɨmeuboro iguihuvauboco nuubo: Miyamɨnaafi, dihimitɨ ɨco buusucafutucuuhi, nooboro.

21 Jaanoco uguubuumoro fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo tɨcovauhi esamaaiumo: ¿Mɨɨjoho jaanɨ jillɨ onooboro Moocaanico ihiimaari imitɨno omoonɨɨbo? ¿Mɨɨjoho imitɨco buusujitɨrahi? Saafiiro Moocaani imitɨco buusujirahi, noomoro.

22 Jillɨ noomoro esamaaiunoco Jesu agaajacɨuboro nuuhi: ¿Collɨhi amɨɨhai tollɨ mehesamaaihi? 23 Fameediro ɨtɨhɨɨrunoco dihimitɨ imibachucafutucuuhi neehi, tollɨro bu gañiivoobo, dɨɨgo onoono. 24 Jaaneguiiha amɨɨhaico gaajasuji uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo jiinɨjehallɨvɨ imitɨ imibachu mityama iicanoco, nooboro.

Jaadɨ nuubo idɨɨno isifañɨɨuboco: Ɨco neehi, gañiivo. Jaaboro dicɨgaiijeque dɨɨcɨɨbo, fuucu diijajaago, nooboro.

25 Jaasumiro idɨɨno isifañɨɨubo gañiivuuhi diito ɨmefeenevɨ. Jaaboro icɨgaiijeque toonohallɨvɨ ɨsɨucɨnɨhicaunoco ɨɨcɨuboro fuucuubo iijajaago Moocaanico imooboro. 26 Jaaneri famooro ajabafiituumoro Moocaanico imehicaumo. Jaamoro sihidɨ iigutuumoro nuumo: Jaachiijɨ mahatyɨmehi aivo ajabafiiranoco, noomoro.

Jesu Levico Coovahi.

(Mt 9.9-13; Mr 2.13-17)

27 Jaanobuunatɨ Jesu fuuhi impuesto jaadusumɨnaafi Levi onoobojaago, ajaadusuhicaumañeri gɨcɨnɨba icauboco nuutuubo: Tadyojɨcutɨ disaa, nooboro.

28 Jaanegui Levi fuuhi Jesuma paryɨ fanoocoro toonovɨ ejeevesuuboro.

29 Jaanegui toonobuunatɨ Levi Jesudi eetavuuhi iijafaño guiraajɨɨbaimoco. Jaanaa sihidɨ saatoho impuesto jaadusumɨnaa imachuqui gɨcɨnɨnɨcɨnɨuhi diitoma, bu sihidɨ saatoho miyamɨnaa icano. 30 Jaanoma iicamo fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo Jesu jɨɨbogomɨnaaditɨ imitɨno iimaauhi: ¿Collɨhi amɨɨhai mamachuhi, mahaduhi icano impuesto jaadusumɨnaama, bu saatoho imitɨ miyamɨnaa icamoma? noomoro.

31 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: Imimo iguihuvatɨmo taabumɨnaafico imogotatɨhi. Jaanotɨ iguihuvamoro imoyɨɨcɨfihi taabumɨnaafico. 32 Jaabadɨro uujoho imino icahi onoomoco cuuhuvaqui saahinɨtɨhi. Iimifiitɨmegui saahi iimitɨ ifiico ijeevesuqui, nooboro.

Jesuco Dilluumo Machutɨmo Aigafinohallɨvɨ.

(Mt 9.14-17; Mr 2.18-22)

33 Jaanegui diito Jesuco dilluuhi: ¿Collɨhi jana Jua jɨɨbogomɨnaa, fariseomɨ jɨɨbogomɨnaa icamo machutɨmo aaigamoro sihidɨ Moocaanima iimaahicamo? ¿Jana mɨllɨtɨ dita machuhicahi, aduhicahi icano? noomoro.

34 Jaanegui Jesu oovɨcɨuboro iimusuuhi: Taabava jɨɨbaimovɨ oovɨcɨhi. ¿Nacu amɨɨhai taabava jɨɨbaimojaa mucuuhuvamoco machusutɨmo mahaigasujirahi tojaabo icanaaca? Tobadɨ tajɨɨbogomɨnaama icahi. 35 Jaanotɨ icajinehiica diiteditɨ uco udumɨtɨɨcɨjino. Jaadɨ jari ɨɨdaasuno iicaneri aigajimo, nooboro.

36 Jaaboro diitoco bohono Moocaani jɨɨbogoco ijɨɨbeguequi jillɨ ohoovɨcɨuboro nuubo: Mɨɨhaiñooba aivo bochehu gaachehutɨ quitɨcɨtatɨhi eedeechehuco imaahunɨqui. Jaanotɨ tollɨ imoonɨruva bochehu icaruno eedeechehubadɨ icacujiruno. Jaanomaryo bobaryu eedeechehufañotɨ imijitɨrahi. 37 Jaabadɨro bofaihu aivofaihuco asimɨ meehe eetavota eedeejutafaño mificutatɨhi. Jaanotɨ tollɨ momoonɨruva tofaihu tujutaco ejerucaruneri fatyejirahi. Jaaneri tofaihu, tujuta icano gañɨɨcafetejirahi. 38 anegui bofaihuco bojutafaño mificutahi. Jaano fanoocɨro imino ficucafetefihi.* 39 Siino nuubehiica: Eedeefaihuco aivofaihuco aadumo, bofaihuco imogotatɨhi: Eedeefaihu aivofaihu imihi, noomoro.†

6

Jɨɨbogomɨnaa Ɨcɨhi Arrozbadɨ Ejeevano Trigo Onoonoco Jaguisɨfucusumi.

(Mt 12.1-8; Mr 2.23-28)

1 Safoono Jesu jaguisɨfucusumi basutaanofeenedɨ ɨgooboro feehicauhi. Jaanaa ijɨɨbogomɨnaa trigo noovataco ɨcɨmoro feehicauhi. Jaamoro ifagaañooco ihuseneri iquichecɨmoro ifagaañooco machuhicauhi. 2 Jaanegui saatoho fariseomɨoto diitoco dilluuhi: ¿Collɨhi amɨɨhai mududɨcamaaihi jaguisɨfucusumi momoonɨtatɨnoco? noomoro.

3 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: ¿Jana amɨɨhai magaajatɨhiica aamefa onoonoco, safoono David diiboma iicaumo ajebama icamoma omoonɨunoco? 4 Mɨɨro Moocaani iijafaño ufuuboro jeecɨvo maahunoco ɨɨcɨuboro machuubo, jaaboro bu tollɨro acɨubo diiboma iicaumoco icano. Toono Moocaanico ejeecɨvucuuno maahunoco ɨdɨɨmoro sacerdotemɨ machujirahi, nooboro.

5 Jaadɨ bu tollɨro nuubo: Jaguisɨfucuco mityano mehesɨcɨnɨhi. Miyaano tollɨru. Jaaruno janaanɨcɨ uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo mityahi, nooboro.

Ihuse Ifiigatyuubo.

(Mt 12.9-14; Mr 3.1-6)

6 Jaadɨ sifoo jaguisɨfucusumi Jesu sinagogajafaño ufuuboro tɨcovauhi miyamɨnaaco ɨjɨɨbogoobo. Jaanaa icaubo saafi miyamɨnaafi imiyanaagohuse ifiigatyuubo. 7 Jaanaa caatɨnɨmɨnaa, fariseomɨ icamo ɨɨfɨnɨcɨhicauhi Jesuco: ¿Naa jaguisɨfucusumi buheesujiibo? noomoro siibadɨ iicanohallɨtɨ diibohallɨvɨ ihiimaaqui.

8 Jaamo tollɨ eesamaaiunoco agaajacɨuboro ihuse ifiigatyuuboco nuubo: Gañiivoobo joono diitofeenevɨ dulleeve, nooboro. Jaanegui diibo agañiivuuboro feenevɨ julleeveuhi. 9 Jaadɨ Jesu diitoco nuuhi: Ene amɨɨhaico dilluji: ¿Jinejeque Moise tajɨɨbauhi jaguisɨfucusumi momoonɨqui iiminoco, nacu iimitɨnoco? ¿Mubuheesunoco, nacu miguijenɨnoco? nooboro.

10 Jesu ihuufocori iicaumoco fahɨgovaco emeecɨuboro nuubo ihuse ifiigatyuuboco: Dihuseque fallirihicaru, nooboro.

Jaanegui diibo afallirihicaruuneri diibo use imituuhi. 11 Jaaneri saatoho sihidɨ sɨfiiratuuhi. Jaamoro sanomɨro dillucasihicauhi: ¿Mɨllɨ fɨne momoonɨjirahi? noomoro Jesuditɨ.

Jesu Ɨcɨhi Minɨsumɨnaatɨ Fahuseecɨ Motɨhaitɨ Miimɨsiicɨ Ɨdɨɨno.

(Mt 10.1-4; Mr 3.13-19)

12 Jaasumi Jesu fuuhi ifabaɨjaago Moocaanima ihiimaaqui. Jaabo icauhi fucuhachuta cɨgatɨɨbo Moocaanima ihiimaaboro. 13 Jaanaa meseseeveudɨ coovaubo ijɨɨbogomɨnaaco. Jaamotɨ ɨcɨubo fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmoco. Jaamoco momonɨubo minɨsumɨnaatɨ. 14 Jaamo momono jino Simon icaruuboco Pedrotɨ omomonɨubo, Andre onoobo Simon nahabo, Jacoobo, Jua, Felipe, Bartolome, 15 Mateo, Tomas, bu Jacoobo Alfeo onoobo achi, bu Simon onoobo cananistamɨoobo, 16 Jacoobo achi Juda, bu sajuda Iscariote onoobo Jesuco aacɨujiibo icamo.

Jesu Sihidɨ Miyamɨnaaco Jɨɨbeguehi.

(Mt 4.23-25)

17 Jaamoma Jesu togajɨ nigacɨtɨ iniituuboro nametɨje iicaumaño ijɨɨbogomɨnaama fitafutuumo, tollɨro bu sihidɨ fahɨgovao miyamɨnaa icauhi, Judea jiinɨjeo miyamɨnaa, Jerusale miyamɨnaa, Tiro, Sidon icano muuaijɨnioto icamo. Jinoodɨmo gaseuhi Jesu iijɨco uguubunɨcɨvaumo, bu diitoco iguihuvanotɨ ibuheesuqui icano asaaumo. 18 Iimitɨno ɨjɨma iicaumo tollɨro buheesucafetehicauhi. 19 Jillɨ famoova Jesuco idudɨɨcɨqui moonɨhicauhi famoovaaco imityari ubuheesuhicauneguiiha.

Imo Imo Mihicano, Ɨdaasuno Mihicano Icano.

(Mt 5.1-12)

20 Jaanoma iicaabo Jesu ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: Imicani amɨɨhai Moocaanico mihimogomo mɨhɨdaasufimaño. Jaamaño amɨɨhai Moocaani aivojɨfaño mihicaji.

21 Imicani amɨɨhai jisumi Moocaanico magaajanoco aivo mihimogomo. Jaanegui ufucu imo imo mihicaji.

Imicani amɨɨhai jisumi mataacasimo. Jaarumo ufucu imo imo mihicaneri mejejebacasiji.

22 Imicani amɨɨhai mihicahi miyamɨnaa amɨɨhaico ɨjɨɨhevesumi, buhɨ amɨɨhaico agañɨɨsumi, amɨɨhaiditɨ imitɨno ihiimaasumi, amɨɨhai momoco iimitɨnobadɨ ɨjɨɨhevesumi uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo momoco imiyaavogonohallɨtɨ. 23 Jaasumi mihimibaivomoro imo imo mihicacu guiraano amɨɨhai jaadama niquejefaño mihicajineguiiha. Tollɨro tuucuumijeo eedeetemɨhai Moocaani iimaamɨnaaco ɨdaasuno moonɨhicauhi.

24 Jaanotɨ ɨdaasucani amɨɨhai mihicaji sihidɨ mɨnɨhɨbamɨvamo, amɨɨhai imino imo imo jisumiro mihicacuumo.

25 Ɨdaasucani amɨɨhai jisumi mutuvacɨnɨmo, ufucu sihidɨ mahajebavajimo.

Ɨdaasucani amɨɨhai jisumi mejejebacasimo, ufucu ɨdaasuri mataacasijimo.

26 Ɨdaasucani amɨɨhaiji, amɨɨhaitɨ famooro miyamɨnaa iminoono ihiimaasumi. Bu tollɨro diito eedeetemɨhai imitɨ jɨɨbogomɨnaaditɨ: Imimo, noomoro iimaahicauhi.

Momɨnaaco Magaijɨno.

(Mt 5.38-48; 7.12)

27 Jaanotɨ amɨɨhai uco muguubunɨcɨmoco neehi: Amɨɨhai mɨnaaco magaijɨ. Imino momoonɨ amɨɨhaico ɨjɨɨheguemeque. 28 Imino monoo amɨɨhaico imitɨno onoomoco. Moocaanima mihiimaa amɨɨhaico imitɨno onoomohallɨvɨ. 29 Jaanotɨ saatoho amɨɨhaico, amɨɨhai ɨme saanaago ɨmetɨ agabavacuhachiijɨ tollɨro saanaago ɨmeque mahacɨ tollɨro bu igabacuqui. Jaanotɨ saatoho amɨɨhai caamoojaco udumɨtɨɨcɨhachiijɨ, bu tollɨro amɨɨhai sacoco mahacɨ isatyequi. 30 Jillɨ daacɨ cajaatyohacho ɨco siinoco idillumoco. Jaanotɨ bu sita diinoco ɨɨcɨcuunoco dihiimaasucuudino. 31 Amɨɨhaico sita imino omoonɨnoco mihimogobadɨ, sitaaco imino momoonɨ.

32 Jaanotɨ amɨɨhaico agaijɨmocoro bu magaijɨhachiijɨ, ¿coyomo imi fɨne toono? Jillɨ famoova tollɨ moonɨfiihi, iimifiitɨmo bu tollɨro moonɨfiihi icano. 33 Jaanotɨ bu amɨɨhaico imino omoonɨmocoro, imino momoonɨhachiijɨ, ¿coyomo imi fɨne toono? Tollɨro bu iimifiitɨmo tollɨ moonɨfiihi. 34 Jaanotɨ: Diitotɨ siinoco ɨcɨqui, noomoro siinoco mahacɨhachiijɨ, ¿coyomo imi fɨne toono? Tollɨro bu iimifiitɨmo iimitɨmoco siinoco acɨfihi; Diitotɨ siinoco mɨhɨcɨqui, noomoro. 35 Jaanotɨ amɨɨhai, amɨɨhai mɨnaaco magaijɨ, sinehejeque diitoco mahacɨ: Diitotɨ siinoco toono jaada mɨhɨcɨqui, nootɨmo. Jaachiijɨji guiraajino amɨɨhaico niquejefaño ajaaduno. Jaamo Moocaani caamovohɨ iicaabo seemetɨ mihicahi. Jaabo diibo tollɨro imino moonɨɨbo famoocoro, bu aacɨnohallɨvɨ cahacɨsutɨmo iicahicarumoco, iimitɨmeheje iicarumoco icano. 36 Jaanegui amɨɨhai sitaaco mɨhɨdaasugo amɨɨhai tahe Moocaani iicabadɨ.

Amɨɨhai Sitaaditɨ Imitɨno Mehesɨcɨnɨmoro Mihiimaadino.

(Mt 7.1-5)

37 Sitaaditɨ imitɨno mehesɨcɨnɨmoro mihiimaadino, jaachiijɨ Moocaani amɨɨhaico tollɨro neejitɨhi. Sitaaco iimitɨco meneedino, jaachiijɨ Moocaani amɨɨhai imitɨco neejitɨhi. Sifiima mɨhɨɨbacasinoco imino mihimibachucasi amɨɨhai imitɨco Moocaani ibuusuqui. 38 Sitaaco siinoco mahacɨ. Jaaneguiiha amɨɨhaico bu Moocaani tollɨ acɨji; illeegucufaño imino oovɨcɨɨboro, imino gatyuucɨ cuhufono cabɨɨcɨɨboro tetecuuboro. Jaanotɨ amɨɨhai sitaaco mohoovobadɨro Moocaani amɨɨhaico eeveji, 39 nooboro Jesu jillɨ oovɨcɨuhi: ¿Nacu ihaallɨɨma achahaaboco bu sifi ihaallɨɨma achahaabo sɨɨguejirahi? ¿Nacu famɨsicɨro ifapaajefaño aquetetejitɨrahi? 40 Jaabadɨro cajaatyo miyamɨnaa ijɨɨbogomɨnaafi janaanɨcɨ jeevatatɨhi. Jari ɨjɨɨbogonoco iimivucuudɨ ijɨɨbogomɨnaafibadɨ jeevajirahi.

41 ¿Mɨllɨ jaabo dinahabo aallɨɨfaño iicano beevagayɨcoro adaatyɨmeebe, dihaallɨɨfaño cutuucɨdɨno iicanoco daatyɨmetɨhi? 42 ¿Mɨllɨ jaabo dinahaboco neejirahi: Tañahabo, ene ɨco dihaallɨɨfaño iicano beevagayɨco ɨcɨqui, neejirahi dihaallɨɨfaño cutuucɨdɨno iicanoco daatyɨmetɨɨbo? Tajeebɨɨ imihi, nooboro sitaaco abañɨfiibo, itɨconɨ dihaallɨɨfaño iicatuucɨco dɨɨcɨ. Jaadɨ jari imino daatyɨmeji dinahabo aallɨɨfaño iicano beevagayɨco. Jaadɨ diiboco adaamusuubo gañɨɨji.

Ɨmohoco Inoovatatɨro Magaajatahi.

(Mt 7.17-20; 12.34-35)

43 Chahaho ɨmoho iimiho iimitɨnoco onoovaho. Jaabadɨro chahaho iimitɨho iiminoco onoovaho. 44 Jaamaño inoovatatɨro siyomo ɨmohonoco magaajatahi. Jarɨɨmɨho añaajebaco noovajitɨrahi. Tollɨro sisimɨcoohai baacuhico noovajitɨrahi. 45 Jaabadɨ iimihuseebe iiminocoro neefihi miyaano ijeebɨɨfaño iicamaño. Jaabadɨro iimitɨɨbo imitɨno iimaanɨcɨhi, ijeebɨɨfaño iimitɨno iicamaño. Jaamaño iijɨri ihiimaano ijeebɨɨfaño agahafɨcɨnɨnotɨ saahi.

Iija Tano Eetavovɨ Oovɨcɨno.

(Mt 7.24-27)

46 ¿Collɨhi amɨɨhai uco: Aivojɨɨbo, Aivojɨɨbo, monoomoro uujoho onoonoco meheetavehicatɨhi? 47 Amɨɨhaico neeji: ¿Jinejebadɨ fɨne jeevaabo tajaago asaaboro uco uguubuuboro uujoho atajɨɨbanoco eheetavoobo? 48 Fɨne saafi miyamɨnaafi iijaco eheetavuubobadɨ itɨconɨ seediubo faicuvano. Jaadɨ tanooco nicuubo guiisibanohallɨvɨ. Jaanobuunatɨ teehi amachituuno inɨfaihu sefano toojaco ɨcɨhinɨurahi. Jaaruno toojaco maryɨbasuutɨhi, guiisibanohallɨvɨ cuhufono tano inicucɨnɨumaño. 49 Jaanotɨ uco guubucuruubo uujoho atajɨɨbarunoco omoonɨtɨɨbo jillɨ jeevahi; tɨcovono iijaco jiinɨgaibaahohallɨvɨ cahajɨno ificuubobadɨ jeevahi. Jaaja teehi amachituuneri inɨfaihu toojaco sefano ɨɨcɨhinɨuneri tooja acutuuhi. Jaaneri tooja paryɨ imivocafutuuhi ifinɨja.

7

Jesu Buheesuhi Romanomɨ Amocasimɨnaa Aivojɨɨbo Cojɨmɨnaafico.

(Mt 8.5-13)

1 Jaadɨ Jesu miyamɨnaama ihiimaahicaunobuunatɨ fuucuubo Capernau cuumivɨ. 2 Jahɨ icaubo aivojɨɨbo romanomɨoobo. Jaabo icojɨmɨnaafico sihidɨ agaijɨubo guihuvauhi. Jaabo niinovacuuhi. 3 Jaabo ihaivojɨɨbo Jesutɨ ihiimaaunoco uguubuuboro judiomɨfeenetɨ iquillahutoco galluubo Jesuco ijɨɨbeguetequi asaaboro diibo jeecɨvomɨnaafico ibuheesuvaqui. 4 Jaamo Jesujaa ufuumoro tɨcovauhi diiboco onoomo: Romano aivojɨɨboco daamusu, aivo imihuseebe 5 muucuumico aivo gaijɨɨbo. Jaaboro mɨɨhaidi sinagogajaco eetavusuhinɨɨbo, noomoro.

6 Jaanegui Jesu diitoma fuuhi. Jaamo fiitɨvucunaa romano aivojɨɨbo saatoho inahabonɨmɨnaaco galluuhi Jesuco ineetequi: Ɨɨjoho Aivojɨɨbo, jaafa icacuuno sihidɨ jeevahi jaabo iijafaño asaajiruno. 7 Cono bu uuro dijaago ɨco ɨɨcɨtoobo foonova. Jaaneguiiha saatɨɨboro tahɨgotɨro dinoo. Jaaneri tacojɨmɨnaafi buheeji. 8 Uujoho bu icaruubo aivojɨto tajɨɨbaguiino icahi. Jaabadɨro bu amocasimɨnaahallɨvɨ uujoho aivojɨɨbotɨ icahi. Jaamotɨ saatohoco: Difoo, unuusumi foonɨcɨmo. Jaamotɨ saatohoco: Disaa, unuusumi saanɨcɨmo, tollɨro tacojɨmɨnaafico: Siinoco deetavo, unuusumi eetavonɨcɨɨbo, nooboro.

9 Jaanoco Jesu uguubuuboro sihidɨ jabafiituuhi. Jaaboro diibo dojɨcutɨ sihidɨ asaaumoco emeecɨuboro nuubo: Miyanotɨro aivo Israel cuumimɨnaa icarumofaño atyɨmetɨhi jaanɨ janaanɨcɨ miyaavogoco, nooboro.

10 Jaamo ihaivojɨɨbo agalluumo iijajaa dojɨcuvɨro uhuumiumo atyɨmeuhi icojɨmɨnaafi ubuheetecuunoco.

Jesu Buheesuhi Fibaijɨgo Achico.

11 Jaanobuunatɨ Jesu fuuhi Nain onoocuumijaago. Jaaboma feehicaumo ijɨɨbogomɨnaa, sihidɨ miyamɨnaa icamo. 12 Jaabo tuucuumitɨ ifiitɨvuubo atyɨmeuhi chuumuhuco icɨɨtequi asatyumoco fibaijɨgo seemene ɨdɨɨboro iicaubo iguijeveuboco. Jaagoma sihidɨ tuucuumio miyamɨnaa fuuhi. 13 Jaagoco Jesu aatyɨmeuboro ɨdaasuguuhi. Jaaboro diigoco nuubo: 14 Taajirahana, nooboro ichuumuhujaa ufuuboro tuuhuco dudɨɨcɨtuubo. Jaasumiro tuuhuco ihiibɨumo julleecamaaiuhi. Jaanegui Jesu ichuumuhuco nuuhi: Sɨcafefi, ɨco neehi: ¡Gañiivo! nooboro.

15 Jaasumiro uchuumucuubo agañiivuuboro casɨɨvuuhi. Jaaboro iimaacuubo. Jaaboco Jesu siino seejɨco acɨuhi. 16 Jaanoco aatyɨmeumo sihidɨro iguiumoro Moocaanico imehicauhi: Sihidɨ jeevaabo aivo Moocaani iimaamɨnaafi mɨɨhaivɨ jafevehi, noomoro. Bu neehicauhi: Moocaani saahi iicuumico itaajasuqui, noomoro.

17 Jaanoco guubuumo paryɨ Judea jiinɨjeri ihallɨdɨ iicaucuumineri Jesu omoonɨunoco.

Jua Nitɨmɨnaafi Agalluumo.

(Mt 11.2-19)

18 Jaamo Juama iicahicaumo diiboco paryɨ jɨɨbugucuuhi Jesuditɨ. Jaanegui diitotɨ miimɨsiicɨtɨ ocoovauboro, 19 Jesujaa galluubo idillutequi: ¿Naa miyaano ɨɨjoho oono Cristo asaajiibo? ¿Jaanotɨ diibo iicatɨhachiijɨ sifiico iteemequi? 20 Jaanegui Jua agalluumo Jesujaa ufuumoro nuuhi: Jua Nitɨmɨnaafi mɨɨhaico galluuhi ɨco midilluqui: ¿Naa miyaano ɨɨjoho oono Cristo asaajiibo? ¿Nacu sifiico meteemeji? noomoro.

21 Jaamo diito diibovɨ ɨɨfutuunaaca Jesu buheesuuhi sihidɨ miyamɨnaaco iguihuvanotɨ, iimitɨno ɨjɨmɨtɨ icano, tollɨro aatyɨmetɨmehejeque ihaallɨɨnoco imitusuhicaubo. 22 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: Mofoo. Jaamoro Jua Nitɨmɨnaafico mɨjɨɨbogo mahatyɨmeneque, muguubunoco icano. Mɨjɨɨbogo mɨllɨ aatyɨmetɨmo atyɨmeneque, ɨɨgotɨmo ɨguehi, ifoojohoma iicamo buheesucafetehi, inohojɨno uguubutɨmo guubucuuhi, iguijeveme siino buheesucafetehi. Jaanotɨ ɨɨdaasufiimoco taajasujɨɨbogoco jɨɨbeguehi. 23 Imicani icajiibo uuvɨ iimitɨnoco aatyɨmetɨɨboro imiyaavogoobo, nooboro.

24 Jaadɨ Jua Nitɨmɨnaafi agalluumo ufuunobuunatɨ Jesu miyamɨnaaco Jua Nitɨmɨnaafiditɨ nuuhi: ¿Jinejeque amɨɨhai memeecɨjeuhi sɨcaihɨgovɨ? ¿Saafi noofaijɨcuco guibuhuba ejebehinɨnobadɨ iicatɨɨboco, etɨ? 25 ¿Nacu, jinejeque memeecɨjeuhi? ¿Saafi miyamɨnaafi iminoono gaachehunofaño jɨɨcɨnɨuboco? Jillɨ icautɨno. Amɨɨhairyo magaajahi iminoonofaño ɨjɨɨcɨnɨmo aivojɨto iijanofaño icanɨcɨhi sinehejeri imo imo iicamo. 26 Jaanotɨ ¿jinejeque nacu memeecɨjeuhi? ¿Nacu Moocaani iimaamɨnaafico? Jɨɨhɨ, miyaano, saafi janaanɨcɨ Moocaani iimaamɨnaa janaanɨcɨ ejeevaabo. 27 Diibo Jua, diiboco tahɨmega agalluujinoco Caatɨnɨhaamefaño jillɨ onoobo:

Uujoho tajɨɨbogomɨnaafico, dihɨmegavɨ galluuhi, dihɨmega jɨɨhaico iimibachuqui.

28 Amɨɨhaico neehi: Paryɨɨcɨno miyamɨnaafeenetɨ chahamo Moocaani iimaamɨnaa Jua Nitɨmɨnaafi janaanɨcɨ iicamo: Jaarunofaño jisumitɨ sihidɨ ejeevatɨɨbo Moocaani aivojɨfaño Jua janaanɨcɨ sihidɨ jeevahi, nooboro.

29 Jaanoco paryɨ miyamɨnaa impuesto jaadusumɨnaa icamo Jua nitɨco agaayɨcɨumo miyaavuguuhi Moocaani tajɨɨba miyaano iicaunoco. 30 Jaarunaa fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo Jua nitɨco agaayɨcɨutɨmo tɨhɨsuuhi Moocaani iimuguuboro diitedi omoonɨujirunoco. 31 Jaanoma iicaubo Aivojɨɨbo Jesu nuuhi: ¿Jinejevɨ fɨne jisumio miyamɨnaaco oovɨcɨji? ¿Jinejebadɨ fɨne jeevamo? 32 Jɨɨhɨ, jillɨ fɨne oovɨcɨji oono seeme goohasinovɨ acasɨɨvomo abañamaaimoro igataavomɨnaaco ocoovadiinamaainɨcɨmobadɨ jeevamo: Amɨɨhaidi siruuco miguisɨcuurahi. Jaarunaa mihimogotɨhi magaaseneque, noomo. Jaanegui ɨɨdaasujɨɨjeque taca mamasivaqui, noomo. Jaarunaa mihimogotɨhi, noomo. 33 Jaabadɨ iicano Jua Nitɨmɨnaafi saauhi machutɨɨboro aigafiibo, aivofaihuco adutɨɨbo icano. Jaaboco amɨɨhai iimitɨno ɨjɨma iicaabo meneehicauhi. 34 Jaanobuunatɨ saahi uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo amachuubo, aaduubo icano. Jaaboco amɨɨhai uco meneehicahi machufifiibo, adufifiibo impuesto jaadusumɨnaa, imitɨmɨnaa icamo gataavomɨnaafi uco meneehicahi. 35 Jaarunaa Moocaani gaaja miyaano iicano gaajacɨcafetehi diiboco agaajamofañodɨ, nuubo.

Jesu Icahi Fariseomɨoobo Simon Iijafaño.

36 Jaanaa saafi fariseomɨoobo Jesuco coovauhi diiboma imachuqui. Jaanegui Jesu jaahe ufuuboro imachuqui casɨɨvuuhi. 37 Jaanaa saafigo gaigo tuucuumiogo imitɨno iicahicaugo Jesu Simon fariseomɨoobo iijajaa amachutuunoco agaajacɨugoro saaugo, alabastro paaje gatyuucɨ dɨɨrɨba imono facɨcɨsucɨnɨfaihuma. 38 Jaago taagoro Jesu tɨhai cojɨvɨ iminifutuugoro tɨconɨugo Jesu tɨhaiñoco ihaallɨɨ tofaihuneri ejeesugo. Jaagoro imeebaiguiri ifilluugoro totɨhaijeque nɨnɨɨcɨhicaugo. Jaadɨ ifacɨcɨfaihuco toonohallɨvɨ tucaruugo. 39 Jaanoco, Jesuco ucuuhuvaubo ifariseomɨoobo aatyɨmeuboro esamaaiuhi: Jaanɨ miya, Moocaani iimaamɨnaafi iicaruva gaajajiruubo mɨɨjoho diiboco coyomo miyamɨnaago ududɨɨcɨnoco mɨɨro diigo imitɨno iicafino gaigo, nooboro ijeebɨɨfañodɨ.

40 Jaanegui Jesu ifariseomɨooboco nuuhi: Simon eneecau ɨco siinoco neequi, nooboro.

Jaanegui ifariseomɨoobo iimusuuhi: Dinoo, jɨɨbogomɨnaafi, nooboro.

41 Jaanegui Jesu nuuhi: Miimɨsiicɨco saafi nɨhɨbamɨco aacɨunoco debehicauhi. Saafi debeuhi sahuse boogava tɨcovovɨ. Jaanotɨ saafi debeuhi cincuentadɨ aameva iicano. 42 Jaarunoco diiboco ajaaduutɨnoma iicaubo famɨsicɨcoro ideudaco jeevesucuuhi. Ene uco dinoo; ¿Naa cajaanɨ fɨne diitɨsitɨ janaanɨcɨ diiboco gaijɨhi? nooboro.

43 Jaanegui Simon diiboco iimusuuhi: Fɨne janaanɨcɨ guiraano edebeuruubo, nooboro.

Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Jɨɨhɨ, jahi, 44 nooboro diigoco emeecɨuboro Simonco nuuhi: ¿Naa daatyɨmehi jaamoco? Uujoho diijafa saarahi. Jaaruuboco nɨfaihutɨ daacɨtɨhi tatyɨhaico nitɨqui. Jaanotɨ jaamo gaigo uco tatyɨhaico ihaallɨɨ tofaihuri nitɨhi. Jaagoro imeebaiguiri filluugo. 45 Uco nɨnɨɨcɨtɨhi. Jaanotɨ diigo agasenetɨro suufenɨtɨhi tatyɨhaico ɨnɨnɨɨcɨgo. 46 Uco deesutɨhi facɨcɨfaihuri taañigaɨco. Jaanotɨ diigo dɨɨrɨba facɨcɨnoco tatyɨhaico jeesuhi. 47 Jaanegui ɨco neehi: Sihidɨ iimitɨco ubuusucuuneguiiha uco sihidɨ agaijɨnofeenedɨ gaajacafotono. Jaanotɨ saafiico ajashunoco uujoho ubuusuubo ajashuno uco gaijɨhi, nooboro.

48 Jaadɨ diigoco nuubo: Dihimitɨco ɨco buusucuuhi, nooboro.

49 Jaanaa saatohoco diiboma ucuuhuvaumo ɨgɨcɨnɨumañotɨ tɨcovauhi onoocasiumo: ¿Mɨɨjoho fɨne jaanɨ imitɨ icarunoco ubuusuubo? noomoro.

50 Jaarunaa Jesu diigoco nuuhi: Taajasucafutucuuhi imiyaavogomaño, sajeebɨɨ fuucu, nooboro.

8

Jesuco Aamusuhicaumo Gaigoomɨ.

1 Jaanobuunatɨ Jesu faacuumivari feehicauhi jɨɨbogooboro acɨhicauhi Moocaani aivojɨ iijɨco. Jaaboma icahicaumo motɨhaitɨ miimɨsiicɨdɨmo iminɨsumɨnaa. 2 Tollɨro bu saatoho gaigoomɨ diiboma gataavehicauhi diibo, diitoco iimitɨno ɨjɨmɨtɨ, iguihuvatɨ icano ubuheesuhicaumo. Jaamofeeneri icaugo Maria Magdalena onoogo. Jaagotɨ sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ icano iimitɨno ɨjɨmɨ ihiinuugo; 3 tollɨro Chuzo Herode cojɨmɨnaafi taaba Juana onoogo, bu Susana onoogo icano, bu sihidɨ saatoho diitoco amusuhicaumo inehejema iicaumeheje.

Basumɨnaafivɨ Ohoovɨcɨno.

(Mt 13.1-9; Mr 4.1-9)

4 Jaasumi sihidɨ miyamɨnaa faacuumivatɨ saahicauhi Jesuco emeecɨvamo. Jaamo sihidɨ iigaivuumoma iimaahicaubo siinovɨ oovɨcɨɨboro nuuhi: 5 Saafi basumɨnaafi fuuhi abasutuubo itoogaiñoco. Jaabo basuuboro ufuuno samañoono acutuuhi jɨɨhaifaño. Jaanoco quicuhicaumo, bu jaanoco joomɨ asaaumoro machuuhi. 6 Jaanotɨ samañoono acutuuhi guiisihallɨvɨ. Jaano ihiinuuruno chuumuuhi amaiutɨmaño. 7 Jaanotɨ samañoono aifuuhi jarɨɨmɨhoonofeenevɨ. Jaaruno toonoma sano ihiinurunoco ijarɨɨmɨ macanɨsuuhi toonohallɨvɨ ujusiuneri. 8 Jaanotɨ samañoono aifuuhi iimino jiinɨjevɨ. Jaano ifiivuuno sihidɨ noovauhi ciendɨgaiva tɨcovovɨ.

Jillɨ nooboro Jesu sefano nuuhi: Amɨɨhai nohojɨma mihicahachiijɨ muguubu, nooboro.

Jesu Jɨɨbuguuhi Mɨllɨtɨ Tollɨ Ohoovɨcɨunoco.

(Mt 13.10-17; Mr 4.10-12)

9 Jaanegui diiboco ijɨɨbogomɨnaa dilluuhi: ¿Mɨllɨ eneejirunoco tollɨ dohoovɨcɨhi? noomoro.

10 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhaico imino Moocaani aivojɨ agaajaratɨnoco gaajasuhicahi. Jaanotɨ sitaaco siinovɨ oovɨcɨɨboro uujoho neehicahi. Jaamo emeecɨrumo aatyɨmetɨmobadɨ iicaqui. Bu oovɨcɨhi jaamo uguubucuurumo guubutɨmobadɨ iicaqui.

Jesu Jɨɨbuguuhi Jillɨ Eneejirunoco Ohoovɨcɨunoco.

(Mt 13.18-23; Mr 4.13-20)

11 Jillɨ eneejiruno toono: Itoogaiño Moocaani iijɨ, eneejiruno. 12 Jɨɨhaifaño ahaacotono onoono: Saatoho uguubucuurunoco Satanas asaaboro ijeebɨɨfañotɨ ɨcɨhi imiyaavogomoro ataajajiruneguiiha, eneejiruno. 13 Jaanotɨ guiisihallɨvɨ aacutuuno onoono: Saatoho imo imo gaayɨcɨrumo imino abacocoovatɨmaño jihachutaro imiyaavogomo. Jaamoco ɨjɨ ɨnɨsusumi ejeevesumoro dojɨcuvɨro minifotomo, eneejiruno. 14 Jaanotɨ jarɨɨmɨhoonofeenevɨ aacutuuno onoono guubucuurumo gueenene icatɨno toonoco macanɨsuno sinehejejaagoro ijeebɨɨ iicamaño nɨhɨbamɨ imiguiiharo, jiinɨjemɨnaa iimogono jaagovɨro ijeebɨɨ iicamaño noovasutɨmo, eneejiruno. 15 Jaanotɨ iimino jiinɨjevɨ aacutuuno onoono imino jeebɨɨma iicamo imino uguubunɨcɨmoro miyaaveguehi Moocaani iijɨco. Jaamo imino ofoomo imino noovasuhi, eneejiruno.

Cɨɨjɨgai Mecuvɨ Ohoovɨcɨno.

(Mr 4.21-25)

16 ¿Mɨɨjoho cɨɨjɨgai mecuco ɨnɨfutusumoro siineri fabaacutatɨhi, cɨgaiijeguiino ficutatɨhi icano? Caamo mificutahi toojaco aachɨcɨnofaño ɨjɨcafotomo ihatyɨmequi. 17 Jaabadɨ chahano otoovono ɨɨfuvusutɨno iicano, jisumi agaajaratɨno ufucu paryɨ fanooro foovono gaajacafeteji.

18 Jaanegui imino muguubu: Diito Moocaani iijɨco agaayɨcɨmoco siino janaanɨcɨ acɨji. Jaanotɨ toonoco imiyaavogotɨɨbotɨ dumɨtɨɨcɨji: Uuma icano, unuurunoco.

Jesu Nahabomɨ, Seejɨ Icamo.

(Mt 12.46-50; Mr 3.31-35)

19 Jaanaaca saaumo Jesu nahabomɨ, seejɨ icamo diibo iicauhɨgo ifeequi. Jaarumo diibovɨ ɨfutuutɨhi sihidɨ miyamɨnaa iicaumaño. 20 Jaanegui saatoho Jesuco jɨɨbuguuhi: Diiseejɨ, dinahabomɨ icamo jahisi icahi. Jaamo dijaa saajirahi, noomoro.

21 Jaanegui diitoco nuubo: Moocaani iijɨco uguubumoro omoonɨmo, diito naha gaharubi, tañahabomɨ icano, nooboro.

Jesu Llɨɨcaruhi Guibuhuba, Tyuucai Icanoco.

(Mt 8.23-27; Mr 4.35-41)

22 Safoono Jesu ijɨɨbogomɨnaama jɨcafutuuhi muuaifaño iicauga meenegafaño. Jaaboro diitoco nuubo: Masɨɨgo onagoojɨnivɨ, nooboro.

23 Jaanegui fuumaaca Jesu imeenegafaño cɨgauhi. Jaanaa fuumoco guibuhuba sefano ɨcɨuhi. Jaaneri imeenegafa sihidɨ nɨfaihu gahafuuhi. Jaaneri imeenega niituurahi. 24 Jaanegui Jesuco aaicusuumoro nuumo: ¡Mojɨɨbogomɨnaafi, Mojɨɨbogomɨnaafi, miniituucuuhi! noomoro.

Jaanegui Jesu aaicuuboro guibuhuba, tyuucai icanoco ɨɨbauhi. Jaasumiro ɨllɨɨvuunoro paryɨ sɨɨcutuuno. 25 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: ¿Mɨllɨ jana amɨɨhai miyaavogo icahi? nuubo Jesu.

Jaarunaa diito iigutuumoro jabafiituuhi. Jaamoro dillucasiuhi sanomɨro: ¿Mɨɨjoho fɨne jaanɨ? Guibuhuba, nɨfaihu icarunoco atajɨɨbano diiboco: Jii, neehi, noomoro.

Gadarenomɨoobo Ɨjɨmɨma Iicaubo.

(Mt 8.28-34; Mr 5.1-20)

26 Jaanofeenevɨ ɨɨfutuumo gadarenomɨ jiinɨjevɨ Galilea jiinɨje cojɨvɨ. 27 Jaabo Jesu imeenegatɨ isi iinuubaaca diibojaa saaubo tuucuumioobo, sɨɨcɨjetɨro ififaño ɨjɨmɨma iicaubo. Jaabo gaachehufaño icacuutɨɨbo, jaahe icacuutɨɨbo cɨɨhojɨno iicahɨgo iicaaboro feehicaubo. 28 Jaabo Jesuco aatyɨmeuboro diiboguiino memuɨɨvuubo gaibacɨnɨɨboro, sefano nuuhi: ¿Collɨhi tajaa saahi, ɨɨjoho Jesu Moocaani caamovohɨ iicaabo Achi? Ɨco Moocaanifañodɨ neehi: Ɨdaasuno uco moonɨdino, nooboro.

29 Jillɨ nuubo Jesu ihɨjɨco: Diibotɨ dihiino, nooboro, atajɨɨbahicauneguiiha. Fiiva foova ihɨjɨ diiboco gaayɨcɨhicauhi. Jaaneguiiha miyamɨnaa diiboco agaayɨcɨmoro jɨgaiñehiri sisɨuhi ihusene, itɨhaiño icanoco sama iicaqui. Jaarunoco udubaicɨuboro ihɨjɨ diiboco gaasuhicauhi sihɨguehejevɨ. 30 Jaaboco Jesu dilluuhi: ¿Mɨɨjoho dimomo? nooboro.

Jaanegui iimusuubo: Cuumi tamomo, nooboro.

Jillɨ nuubo diibofaño sihidɨ iimitɨno ɨjɨmɨ ɨjɨcafutuumaño. Jaamo ihɨjɨmɨ Jesuco dilluuhi; 31 Moocaani eheetavuuhojɨ ɨjɨmɨco igañɨɨqui iguiraahojɨfaño diitoco gañɨɨtɨɨbo iicaqui. 32 Jaanaa sihidɨ faafaimɨ icauhi ifagajɨvɨ amachuumo. Jaanegui ihɨjɨmɨ Jesuco dilluuhi ifaafaimɨfaño ijɨcafetequi. Jaanegui: Jii, nuubo. 33 Jaasumiro diibotɨ ihiinuumoro ifaafaimɨfaño jɨcafutuumo. Jaaneri paryɨ ifaafaimɨ ifagajɨtɨ imuuaifaño aaifuumoro paryɨ macanɨumo.

34 Jaanoco ifaafaimɨ toomomɨnaa aatyɨmeumoro iigutuumoro goovano fuumo ifaacuumifaño buhɨ iicameheje icamoco jɨɨbogomoro. 35 Jaanegui miyamɨnaa fuuhi: ¿Mɨllɨ iicano? noomoro emeecɨtuumo. Jaamo Jesu iicauhɨgo ɨɨfutuumo ɨjɨmɨma iicauboco atyɨmeuhi ihɨjɨmɨma chahacuuboco. Jaabo Jesu cojɨvɨ gɨcɨnɨubo imichehufaño jɨɨcɨnɨɨbo imino icacuuboco. Jaaneri sihidɨ miyamɨnaa iguiuhi. 36 Jaanoco aatyɨmeumo diitoco jɨɨbuguuhi, mɨllɨ ɨjɨmɨma iicauboco ubuheesuunoco. 37 Jaanoma iicaumo gadarenomɨnaa tɨcovauhi Jesuco agalluumo ijiinɨjetɨ ifeequi diibo tollɨ omoonɨunotɨ sihidɨ iiguiumoro. Jaanegui Jesu meenegafaño jɨcafutuuhi ifeequi. 38 Jaarunaa ihɨjɨmɨ diibotɨ ihiinuubo Jesuco dilluuhi diiboma ifeequi. Jaarunaa Jesu diiboco tajɨɨbauhi ifitafetequi. 39 Jaaboro nuubo: Diijajaa duhuumi. Jaaboro paryɨ dɨɨbogo Moocaani ɨco omoonɨnoco, nooboro.

Jaanegui paryɨ tuucuumiri jɨɨbogooboro fuuhi Jesu diiboco omoonɨunoco.

Jairo Aicɨgai, Bu Saafigo Jesu Gaachehuco Ududɨɨcɨugo Icano.

(Mt 9.18-26; Mr 5.21-43)

40 Jaanaa Jesu onagoo muuaivɨ ɨɨfutuuboco miyamɨnaa imo imo gaayɨcɨuhi, paryɨ diiboco eteemehicaumaño. 41 Jaanaa gaseubo Jairo onoobo sinagogaja aivojɨɨbo. Jaabo Jesuguiino ajavuvuuboro imino diiboco nuuhi Jesu diibo iijajaa ifeequi. 42 Ɨdɨɨgoro ille fahuseecɨ motɨhaitɨ mificabacɨ ɨdɨɨno icacuurugo iguijevecuujineguiiha. Jaanegui Jesu ufuuboma sihidɨ miyamɨnaa ufuumo diiboco ijene jɨmatajeruhicauhi.

43 Jaamofeenevɨ icaugo saafigo fahuseecɨ motɨhaitɨ mificabacɨ tɨcovovɨ icacuugo tɨɨjeheri.* Jaarugo buheehicautɨhi. 44 Jaago Jesu bujɨnagotɨ asaaugoro igaachehujɨnibaco dudɨɨcɨugo. Jaasumiro diigoco itɨɨjoho llɨɨvɨuhi.

45 Jaanegui Jesu nuuhi: ¿Mɨɨjoho uco dudɨɨcɨhi? nooboro.

Jaarunoco famooro: Chahano, eneehicauneguiiha, Pedro inahabomɨ icamo nuuhi: Mojɨɨbogomɨnaafi, miyamɨnaa ɨco fahɨgovatɨ ɨjɨmatajerunoco; ¿mɨllɨ jaabo dilluhi: ¿Mɨɨjoho uco dudɨɨcɨhi? nooboro.

46 Jaarunaa Jesu nuuhi: Saatoho uco dudɨɨcɨhi gaajacɨhi tamityari saatoho ubuheeteneque, nooboro.

47 Diigo omoonɨunoco agaajacɨuneguiiha sihidɨ vɨvɨvɨvɨ iigutuugoro saauhi. Jaagoro iguiino ememuɨɨvuugoro miyamɨnaa ɨmefeenevɨ jɨɨbuguugo mɨllɨtɨ ududɨɨcɨunoco, jaasumiro ubuheeunoco icano. 48 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Gaha, buheesucafutucuuhi imiyaavogomaño. Sajeebɨɨ fuucu, nooboro.

49 Jesu ihiimaaunaaca Jairo sinagogaja aivojɨɨbo iijatɨ saafi asaauboro Jairoco noovauhi: Daicɨgai guijevecuuhi; Jɨɨbogomɨnaafico dihiimaasucuudino, nooboro.

50 Jaanoco Jesu uguubuuboro Jairoco nuuhi: Diiguetedino. Jillɨ miyaavogo, daicɨgai buheeji, nooboro.

51 Toojavɨ ɨɨfutuudɨ mɨɨhaiñoobaco faño satyuutɨɨbo ɨdɨɨmoro Pedro, Jacoobo, Jua, diigo caanimɨsi icamomaryo faño fuubo. 52 Jaanaa fañoojavɨ saatoho taacasimoro iimaafivehicauhi diigo iguijeveuneri. Jaarunaa Jesu diitoco nuuhi: Mataajirahana, guijevetɨgo. Jillɨ cɨgago, nooboro.

53 Jaarunaa diiboco dejecuumo iguijevecuunoco agaajaumoro. 54 Jaanegui Jesu diigoco ihusetɨ agaayɨcɨuboro sefano nuuhi: Bagocaja, gañiivo, nooboro.

55 Jaasumiro diigo ubuheeteugoro gañiivuuhi. Jaanegui Jesu tajɨɨbauhi diigoco ihobajaaqui. 56 Jaaneri caanimɨsi sihidɨ jabafiituuhi. Jaarunaa Jesu nuuhi: Mɨɨhaiñoobaco mahatyɨmeneque mɨjɨɨbeguedino, nooboro.

9

Jesu Galluuhi Fahuseecɨ Motɨhaitɨ Miimɨsiicɨ Ɨdɨɨmo Ijɨɨbogomɨnaaco.

(Mt 10.5-15; Mr 6.7-13)

1 Jaanobuunatɨ Jesu fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmo ijɨɨbogomɨnaaco igaiyɨɨcɨuhi. Jaaboro imitya, bu iijɨ icanoco acɨubo fanoohimitɨ ɨjɨmɨhallɨvɨ diitoco buhɨ igavaracuqui, tollɨro guihuvaco ibuheesuqui icano. 2 Galluubo diitoco Moocaani aivojɨ jɨɨbogoco ijɨɨbeguequi, iguihuvamoco ibuheesuqui icano. 3 Jaaboro diitoco nuubo: Jinehejebaco masatyedino mofoomo queseibaco, lleegucubaco, duviricubaco, nɨhɨbamɨbaco icano. Caamoojaco miijaacɨ masatyedino. Sajaamaryo mofoo. 4 Coojaavɨhacho mɨhɨfotojafañoro mihica, siijafaño, bu siijafaño icatɨno. Jari tomañotɨ mofoodɨ toojatɨ mihiino. 5 Jaanotɨ amɨɨhaico agaayɨcɨtɨmañotɨ mihiinomoro amɨɨhai tɨhaipaajeguiino jiinɨco diitojaa matatacu diitohallɨvɨ toono jɨɨbogobadɨ iicaqui, nooboro.

6 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa fuuhi fahɨgovadɨ taajasujɨɨbogoco jɨɨbogomoro, iguihuvamoco buheesumoro icano.

Herode Esamaaje Mɨtauhi.

7 Jaasumi aivojɨɨbo Herode guubuuhi Jesu omoonɨhicaunoco. Jaaneri sihidɨ eesamaaihicauhɨgo iinigaɨ mɨtauhi. Saatoho neehicauhi: Jua Nitɨmɨnaafi siino buheetehi, noomoro. 8 Jaanotɨ saatoho neehicauhi: Moocaani iimaamɨnaafi Elia jafevehi, noomoro. Jaanotɨ saatoho neehicauhi: Sɨɨcɨjeototɨ Moocaani iimaamɨnaafi buheetehi, noomoro. 9 Jaarunaa Herode nuuhi: Uujoho du quitɨcɨsuuhi Jua nigaɨco. Jaanegui jana, ¿mɨɨjoho jaanɨ diibeditɨ ɨjɨɨbocasinoco uguubuubo? nooboro Herode atyɨmeguehicauhi Jesuco.

Jesu Machusuhi Cinco Mildɨmoco.

(Mt 14.13-21; Mr 6.30-44; Jn 6.1-14)

10 Jaamo iminɨsumɨnaa uhuumiumo Jesuco jɨɨbuguuhi imino moonɨmoro efeehicaunoco. Jaanegui diitoco satyuubo buhɨgovɨ Betsaida cuumi fiitɨno. 11 Jaanoco miyamɨnaa agaajacɨumoro diito dojɨcutɨ fuuhi. Jaamoco Jesu agaayɨcɨuboro Moocaani aivojɨ iijɨco jɨɨbeguehicauhi, tollɨro iguihuvamoco buheesuhicaubo.

12 Jaanaa mihiijɨcuudɨ Jesujaago saaumo fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨdɨmo iminɨsumɨnaa. Jaamoro diiboco nuumo: Miyamɨnaaco galluucu ijaguisɨtequi, jaamoro imachuqui iijano iicahɨgo jimañovɨ jinejeba chahahi, noomoro.

13 Jaarunaa Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhairyo diitoco mamachusu, nooboro.

Jaanegui diito nuuhi: Mɨɨhaima chahano, ɨdɨɨnoro sahuse maahugayɨno, bu miimɨsiicɨ taavaabomɨsigayɨɨcɨ, ¿mɨllɨ fɨne mofoomoro machutaatɨ manaajeteji paryɨ jito miyamɨnaadi? noomoro.

14 Jaamo igaifiimɨrou cinco mildɨmo icauhi. Jaanotɨ gaigoomɨ, bu seeme icano oovarautɨhi. Jaanegui Jesu ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: Monoo icasɨɨcamaaiqui cincuentadɨmova saaje, nooboro.

15 Jaanegui tollɨ omoonɨuneri famooro casɨɨcamaaiuhi. 16 Jaadɨ Jesu sahuse imaahugayɨno, itaavaabomɨsi icanoco agaayɨcɨuboro niquejejaagoco emeecɨuboro toonohallɨvɨ Moocaanima iimaaubo. Jaadɨ iquisicuuboro ijɨɨbogomɨnaaco acɨubo miyamɨnaaco diito ihacɨqui. 17 Jaanoco paryɨ famooro amachuumo utuvaumoro imono icauhi. Jaadɨ ihatyuuvoco ananɨumo gahafusuuhi jɨiibaiñoco fahuseecɨ motɨhaitɨ miibaicɨ ɨdɨɨnoco.

Pedro Neehi Jesu Diibo Cristo Asaaujiibo Iicanoco.

(Mt 16.13-19; Mr 8.27-29)

18 Safoono Jesu Moocaanima iinoro ihiimaahicaudɨ ijɨɨbogomɨnaaco dilluubo: ¿Nacu mɨɨjohova uujoho iicanoco neehicamo miyamɨnaa? nooboro.

19 Jaanegui iimusuumo: Saatoho neehicahi: Jua Nitɨmɨnaafi. Jaanotɨ saatoho: Elia neehicahi. Jaanotɨ saatoho: Cajaanɨhacho fɨne sɨɨcɨjeototɨ Moocaani iimaamɨnaafi ubuheeteebe, neehicahi, noomoro.

20 Jaarunaa siino dilluubo: Jaana amɨɨhai, ¿mɨɨjoho uujoho iicanoco meneehicahi? nooboro.

Jaanegui Pedro diiboco nuuhi: Ɨɨjoho Cristo Moocaani agalluubo, nooboro.

Jesu Iguijevejinoco Jɨɨbeguehi.

(Mt 16.20-28; Mr 8.30–9.1)

21 Jaarunaa Jesu diitoco imino faguuhi mɨɨhaiñoobaco jɨɨbogotɨmo iicaqui, nuubo. 22 Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo sihidɨ ɨdaasuno icaji quillahuto, sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa icamo uco jɨɨheveji. Jaamoro gaicaausujimo. Jaaruubo mifucucɨ, safucu icanotɨ siino buheeteji, nooboro.

23 Jaanobuunatɨ famoocoro nuubo: Cajaanɨhacho tadyojɨcutɨ asaagoobo difi gaijɨco ajabajeveebere tadyojɨcutɨ fafucuvaacɨvɨro isaaqui ifiico ɨdaasuno omoonɨsujinoco iguitɨɨbo. 24 Jaanotɨ ifiico agaijɨɨbo, ifiico mɨtasuji. Jaanotɨ taaguiinodɨ ifiico ɨmɨtasuubo ifiico taajasuji. 25 Mɨɨro saafi miyamɨnaafi paryɨ jiinɨje busumijeque gaayɨcɨruubo. Jaaruubo ijeebɨɨco ɨmɨtasuuboro ifinɨsuruva, ¿nacu mɨllɨtɨ imijiruno? 26 Jaabadɨ cajaatyohacho uutɨ, tajɨɨbogojɨtɨ icano unucufeveebetɨ, tollɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo nucufeveji guihirubi aivojɨri, itoomomɨnaama aivojɨɨbobadɨ asaadɨ. 27 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Jino mihicamotɨ icamo saatoho Moocaani aivojɨco aatyɨmetɨnohachuta guijevetɨmo iicano, nooboro.

Jesu Moocaani Aivojɨco Ɨɨfusuno.

(Mt 17.1-8; Mr 9.2-8)

28 Jaanobuunatɨ sajaguisɨ nijequetɨ Jesu fuuhi ifagajɨjaago Moocaanima ihiimaaqui Pedro, bu Jacoobo, bu Jua icamoma. 29 Jaabo Jesu Moocaanima iimaaunaaca ihɨme siibadɨ minifutuuhi igaachehu sisesee minifutuuhi arɨcuno. 30 Jaabovɨ jafeveumɨsi miimɨsiicɨ gaifiimɨsi Moise, Elia icamɨsi diiboma iimaamɨsiro. 31 Jaamɨsi icauhi imino arɨcunofeeneri. Jaamɨsi iimaahicauhi Jesu Jerusalevɨ iguijeveujinoco. 32 Jaanaa Pedro inahabomɨsima sihidɨ cɨgara aivuurunaa cɨgatɨmo icahicauhi. Jaamo atyɨmeuhi Jesu, bu icojɨri iicaumɨsi icamo imico. 33 Jaamɨsi diitɨsi Jesutɨ fuucuunaaca Pedro diiboco nuuhi: Mojɨɨbogomɨnaafi, Imicani jimaño mihicano. Masɨɨ mɨnɨjeganɨqui migaacɨ, saga icano nɨjeganotɨ; ɨɨdi saga, Moisedi saga, Eliadi saga icano, nuubo Pedro. Jillɨ onoonoco esɨcɨnɨtɨɨbo iimaauhi.

34 Jaabo ihiimaaunaaca diitoco aimuufai mibaacuuhi. Jaaneri sihidɨ igutuumo ihaimuufaifaño iicauneri. 35 Jaanaa guubuumo ihaimuufaifañotɨ unuunoco: Jaanɨ taseemene agaijɨɨbo. Diibo onoonoco muguubunɨcɨ.

36 Tollɨ unuunobuunatɨ Jesu iinoro icacuuboco atyɨmeumo. Jaarunoco diito mɨɨco jɨɨbogotɨmo llɨɨvɨ icaumo.

Jesu Buheesuuhi Sɨcafefi Ɨjɨma Iicauboco.

(Mt 17.14-21; Mr 9.14-29)

37 Jaano seseevedɨ Jesu Pedromɨma togajɨtɨ niituunaaca sihidɨ miyamɨnaa Jesujaa saauhi. 38 Jaamofeenetɨ saafi Jesuco sefano nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, taseemeneque meecɨ, ɨdɨɨboro uudi iicaaboco. 39 Jaaboco ɨjɨ agaayɨcɨɨboro gaibasuhicahi, chuumusuhicahi, iijɨri jɨvaasecuco iinusuhicahi ɨdaasuno omoonɨɨboro suufenɨhicatɨɨbo. 40 Dijɨɨbogomɨnaaco nuucuurahi buhɨ igañɨɨqui. Jaaruuboco ɨnɨsurunofaño iinotɨɨbo, nooboro.

41 Jaanegui Jesu nuuhi: Ɨɨ jeedɨ fɨne imiyaavogotɨno miyamɨnaa jito iimitɨmo, ¿mɨhachuta fɨne amɨɨhaico jaabɨcɨɨboro icaji? nooboro diiboco: Juugavɨ daachico sɨva, nuuhi.

42 Jaanegui ɨsɨvaabo Jesuvɨ fiitɨvuunaaca ihɨjɨ diiboco jiinɨjehallɨvɨ agañɨɨuboro diiboco chuumusuubo. Jaarunaa Jesu ihɨjɨco ɨɨbauhi. Jaaboro isɨcafefico ubuheesuuboro caanico acɨubo. 43 Jaaneri famooro jabafiituuhi Moocaani sihidɨ ejeevauneri.

Siino Jesu Iguijevejinoco Jɨɨbeguehi.

(Mt 17.22-23; Mr 9.30-32)

Jaanaa famooro Jesu omoonɨuneri eetyeunaaca nuubo ijɨɨbogomɨnaaco: 44 Jinooco imino muguubu. Jaamoro majabajeevedino: Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo miyamɨnaa usefaño acɨcafeteji, nooboro.

45 Jaarunoco ijɨɨbogomɨnaa gaajahicautɨhi diitoco unuurunoco diitedi toovono iicaumaño. Jaanoco diitoco ijɨɨbeguequi idillujirumo ñɨhicuguehicauhi.

¿Cajaanɨ Fɨne Imiyaabeji? Onoocasino.

(Mt 18.1-5; Mr 9.33-37)

46 Jaamoro ijɨɨbogomɨnaa jenaaucasihicauhi cajaanɨ fɨne diitotɨ imiyaabotɨ iicaqui. 47 Jaanoco Jesu gaajacɨuhi diito tollɨ eesamaaiunoco. Jaaboro seemeneque ɨɨcɨuboro iicojɨvɨ ficuubo. 48 Jaaboro diitoco nuubo: Taafeenedɨ jiisee seemeneque agaayɨcɨmo, uco gaayɨcɨhi. Jaamo uco agaayɨcɨmo, tollɨro gaayɨcɨhi uco agalluuboco. Jaanotɨ paryɨ amɨɨhaifeenetɨ sihidɨ ejeevatɨɨbo, diibo janaanɨcɨ jeevahi.

Momɨnaafi Iicatɨɨbo Mojaagodɨ Iicaabo.

(Mr 9.38-40)

49 Jaanegui Jua Jesuco nuuhi: Mojɨɨbogomɨnaafi, mɨɨhai mahatyɨmehi saafiico dimomofañodɨ ɨjɨco agañɨɨboco. Jaaruuboco mɨhɨɨbahi mɨɨhaima ɨɨgotɨneguiiha, nooboro.

50 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Mɨhɨɨbajirahana. Momɨnaafi iicatɨɨbo mojaagodɨ iicaabo, nooboro.

Jesu Ɨɨbahi Jacoobo, Bu Jua Icamɨsico.

51 Jesu niquejefaño ufuucuujino ifiitɨcuudɨ quehecuno iminifutuuboro Jerusalejaagovɨ fuubo. 52 Jaaboro ihɨmega jɨɨbogomɨnaaco galluubo. Jaamo fuuhi Samaria jiinɨjeo cuumijaago diibo ɨmega ɨɨfetejimañoco iimibachuqui. 53 Jaarunaa samaritanomɨ imuguutɨhi diiboco toonovɨ agaayɨcɨuno Jerusalevɨ ufuunoco agaajaumoro. 54 Jaanoco Jacoobo, bu Jua icamɨsi aatyɨmeumɨsiro Jesuco nuuhi: Aivojɨɨbo, ¿diimeguehi niquejefañotɨ diitohallɨvɨ cɨɨjɨgaico magalluunoco diitoco ifinɨsuqui? noomɨsiro.*

55 Jaarunaa Jesu diitɨsico emeecɨuboro diitɨsico ɨɨbauhi.†

56 Jaadɨ fuumo siicuumijaago.

Jesuma Ufuujirumo.

(Mt 8.19-22)

57 Jaamo jɨɨhairi fuunaa saafi Jesuco nuuhi: Aivojɨɨbo, ɨɨma feejirahi fahɨgova ɨɨjoho ofoohɨgo, nooboro.

58 Jaanegui Jesu diiboco iimusuuhi: Bajɨhimɨ ihojɨnoma icahi, tollɨro joomɨ ihiicunoma icahi. Jaanotɨ uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo tañigaɨco conoovɨ ɨsɨucarujirumaño chahahi, nooboro.

59 Jaadɨ Jesu saafiico nuuhi: Tadyojɨcutɨ disaa, nooboro.

Jaarunaa diibo nuuhi: Jaafahiica itɨconɨ guihirubi iguijevedɨhivɨ ɨcɨɨdɨhiica, nooboro.

60 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Jaafa tahɨ diito ifinɨjitɨno fiivoma iicatɨmo iguijevemeque cɨɨji. Jaanotɨ ɨɨjoho difoo. Jaaboro Moocaani aivojɨ jɨɨbogoco dɨɨbogo, nooboro.

61 Jaanaa bu sifi nuuhi: Aivojɨɨbo, ɨɨma feejirahi. Jaafahi itɨconɨ taajamɨnaaco fitacuvahi, nooboro.

62 Jaarunaa Jesu diiboco nuuhi: Mɨɨjoho siinojaa ofoomo dojɨcujaagoco esamaaitatɨhi imijitɨruno Moocaani aivojɨdi, nooboro.

10

Jesu Galluuhi Setentadɨmoco.

1 Jaanobuunatɨ tollɨro siino Aivojɨɨbo Jesu ɨcɨuhi setentadɨmoco. Jaaboro ihɨmega galluubo miimɨsiicɨ saaje faacuumivari diibo ufuujihɨguehejedɨ. 2 Jillɨ nooboro: Miyaano sihidɨro basuta onoovano naamucuuhi. Jaarunaa toono dudɨcamaajemɨnaa ajashuhi. Jaabadɨro sihidɨ miyamɨnaa teemehi Moocaanico agaayɨcɨjinoco. Jaanegui Moocaanico midillu, dudɨcamaajemɨnaaco igalluuqui diitojaago. 3 Jaanegui amɨɨhai mofoo; Mehesɨcɨnɨ, amɨɨhaico galluuhi oveja seeme jɨcumɨfeenedɨ ofoonɨcɨbadɨ. 4 Lleegucubaco masatyedino. Nɨhɨbamɨbaco, tɨhaipaaje siipaajebaco masatyedino. Mɨɨhaiñoobaco jɨɨhaivɨ midillumo mehecafetedino. 5 Itɨconɨ majaahevejaotoco midillu, jillɨ: Sajeebɨɨ mihica jiijaaoto, noomoro. 6 Jaajaoto sajeebɨɨma iicafimo iicahachiijɨ: Amɨɨhai sajeebɨɨ, noomoro midilluno diitoma icaji. Jaanotɨ achahahachiijɨ amɨɨhaijaagovɨro uumijino. 7 Saajafañoro mihicamoro mamachu, mahadu icano diito amɨɨhaico aacɨnehejeque. Jillɨ dudɨcamaajemɨnaafi ijaadaco gaayɨcɨfihi. Iijaneri siijatɨ, siijatɨ icano mefeedino. 8 Cuucuumivɨhacho amɨɨhaico imino agaayɨcɨmañovɨ mihicamoro mamachu amɨɨhaico aacɨnehejeque. 9 Jaamañeri iicamo iguihuvamoco mubuheesu. Jaamoro monoo: Moocaani aivojɨ amɨɨhaitɨ fiitɨcuuhi, noomoro. 10 Jaanotɨ cuucuumivɨhacho mɨhɨfotomoco agaayɨcɨtɨmañovɨ jahisi mihiinomoro monoo: 11 Amɨɨhai cuumio jiinɨ motɨhaipaajeguiino ɨjɨvonoco matatacuhi amɨɨhai mihimitɨmo jɨɨbogobadɨ icano. Jaarunaa magaaja Moocaani aivojɨ amɨɨhaitɨ ifiitɨcurunoco. 12 Amɨɨhaico neehi: Moocaani niinoono ajaadufucu iicasumi, tuucuumi janaanɨcɨ ɨdaasuno iicaji Sodoma cuumioto iicajino janaanɨcɨ.

Uguubutɨno Miyamɨnaa.

(Mt 11.20-24)

13 ¡Ɨdaasucaniji ɨɨjoho Corazin cuumi! ¡Ɨdaasucaniji ɨɨjoho Betsaida cuumi! icano. Ɨɨvɨ iicabadɨ aatyɨmeratatɨnoco Tiro cuumivɨ, Sidon cuumivɨ icano moonɨruva sɨɨcɨje iimitɨ ifiico ejeevesumoro, ɨɨfusujirumo ɨdaasuvono gaachehuco ɨjɨcamaaimoro, baiguiijɨri ejeemere icano. 14 Jaanotɨ amɨɨhai, Moocaani niinoono ajaadufucu, janaanɨcɨ ɨdaasuno iimitɨnoco magaayɨcɨji Tiro, Sidon icaucuumijeoto janaanɨcɨvɨ. 15 Jaanotɨ ɨɨjoho Capernau cuumi: Fɨne uujoho niquejefaño gañiiyɨcɨcafeteji, neehi. Jaarunaa guiinovɨro gañɨɨcafeteji guijevemɨnaa iicahɨgo, nooboro ijɨɨbogomɨnaaco nuubo: 16 Amɨɨhaico uguubumo, uco guubuhi. Jaanotɨ amɨɨhaico agaayɨcɨtɨmo, uco gaayɨcɨtɨhi. Uco agaayɨcɨtɨmo tollɨro uco agalluuboco gaayɨcɨtɨhi.

Jɨɨbogomɨnaa Setentadɨmo Uhuumiuno.

17 Jaamo setentadɨmo ufuumo imo imo uumiuhi noomoro: Aivojɨɨbo iimitɨno ɨjɨmɨ icarumomaryo mɨɨhaico mityagomo dimomofeenedɨ, noomoro.

18 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Jɨɨhɨ, ɨɨfɨnɨcɨnaaca Satanas niquejefañotɨ aquetehi sisi anamebanɨcɨbadɨ. 19 Uujoho amɨɨhaico mityaco acɨhi jiinimomɨ, juuvemɨ icamohallɨvɨ miquicuqui. Tollɨro paryɨ ɨjɨ mityaco miguiinonɨqui jaarumo mɨllɨ icatɨmo mihicaqui. 20 Jaaruneri imo imo mihicadino. Ɨdɨɨnoro amɨɨhai momo niquejefaño iicacuuneri imo imo mihica, nooboro.

Jesu Imo Imo Icahi.

(Mt 11.25-27; 13.16-17)

21 Jaasumiro Jesu sihidɨ imo imo minifutuuhi Moocaani Gaijari. Jaaboro Moocaanico nuubo: Guihi, imino ɨɨjoho niqueje Aivojɨɨbo, jiinɨjeo Aivojɨɨbo idiicaabo. Jinooco agaajafiimotɨ, eesɨcɨnɨmotɨ icano afatanɨɨboro seemebadɨ iicamoco dɨhɨfusuhi. Jɨɨhɨ Guihi, ɨɨjoho tollɨ idiimogobadɨ.

22 Guihirubi uco paryɨ fanoovaco acɨhi. Mɨɨjoho gaajatɨhi Illico. Ɨdɨɨboro Caani gaajahi. Jaabadɨro mɨɨjoho gaajatɨhi Caanico. Ɨdɨɨboro Illi gaajahi. Jaaboco Illi miyamɨnaaco gaajasujirahi, 23 nooboro ijɨɨbogomɨnaaco emeecɨuboro diitocoro nuubo: Imicani icamo amɨɨhai mahatyɨmeneque aatyɨmeme. 24 Amɨɨhaico neehi: Ajashutɨmo Moocaani iimaamɨnaa, bu aivojɨto icamo atyɨmeguehicauhi jino amɨɨhai mahatyɨmeneque. Jaarumo atyɨmeutɨhi. Guubuguehicaumo jino amɨɨhai muguubunoco. Jaarunoco guubuutɨmo.

Iimihuseebe Samaritanoobovɨ Ohoovɨcɨno.

25 Jaanaaca saafi Moise tajɨɨba jɨɨbogomɨnaafi agañiivuuboro fuuhi Jesuma ihiimaatuubo. Jaabo ɨɨfuruubo diiboco ɨnɨsuubo dilluuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, ¿mɨllɨ fɨne moonɨjirahi ifinɨjitɨno fiivoma icaqui? nooboro.

26 Jaanaaca Jesu nuuhi: ¿Mɨllɨ naa nacu Moise tajɨɨbaco caatɨnɨuhi? ¿Mɨllɨ nacu meecɨhicahi? nooboro.

27 Jaanegui diibo iimusuuhi: Aivojɨɨbo Moocaanico gaijɨ paryɨ diifiima, dijeebɨɨma, disefama, dihesamaajema icano: Tollɨro gaijɨ difiitɨno iicamoco difibadɨro, nooboro.

28 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Jɨɨhɨ, imino neehi tollɨ omoonɨhachiijɨ ifinɨjitɨno fiivoma diicaji, nuubo.

29 Jaarunaa diibo, Jesuco idilluunoco agaihuɨɨnɨuboro siino nuubo: ¿Mɨɨjoho nacu tafiitɨno iicamo? nooboro.

30 Jaanegui Jesu oovɨcɨɨboro nuuhi: Safoono saafi miyamɨnaafi fuuhi Jerusaletɨ Jericojaago ofoocɨnɨjɨri. Jaaboco nanivamɨnaa ahaamɨumoro inehejeque ɨcɨumo paryɨ igaachehunoma. Jaamoro niinovacuuboco ejeevesuumoro fuumo. 31 Jaanaaca saafi sacerdotemɨoobo toojɨri saauhi. Jaaruubo tehesinotɨro emeecɨuboro fatyuuhi. 32 Jaanobuunatɨ tollɨro levimɨoobo toojɨri saauhi. Jaaboco tollɨro tehesinotɨro emeecɨuboro fatyuubo. 33 Jaanaa tollɨro Samaria jiinɨjeoobo toojɨri ufuubo diiboco emeecɨuboro ɨdaasuvuuhi. 34 Jaaboro diibojaa ufuuboro itujaavonoco taabuubo dɨɨrɨbari, vinofaihuri icano. Jaaboro toonoco isisɨuboro iburrohallɨvɨ ificuuboro satyuubo ɨcɨgatonɨcɨjafaño. Jaaboro diiboco toojafaño tuumuubo. 35 Jaano seseevedɨ isamaritano ufuucuudɨ toojaooboco acɨubo mijeecɨ nɨhɨbajeecɨco. Jaaboro diiboco nuubo: Imino jaanɨco toomo. Janaanɨcɨ dinɨhɨbamɨco diibohallɨvɨ agañɨɨhachiijɨ uujoho ɨco jaaduji siino asaadɨ, nooboro. 36 Jillɨ oovɨcɨɨboro Jesu Moise tajɨɨba jɨɨbogomɨnaafico dilluuhi: ¿Nanivamɨnaafi ahaamɨuboco diitotɨ cajaanɨ fɨne ɨɨdi ifiitɨnomɨnaafi iicanɨcɨbadɨ aamusuubo? nooboro.

37 Jaanegui nuubo: Etɨ bu diiboco ɨɨdaasuguubo, nooboro.

Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Foobo ɨɨjoho tollɨro dɨdaasugo, nooboro.

Jesu Icahi Martamɨ Iijafaño.

38 Jaabo Jesu efeehicaubo saacuumivɨ ɨfutuuhi. Jaaboco Marta onoogo iijafaño gaayɨcɨuhi. 39 Jaago Marta inagoma icauhi Maria onoogoma. Jaago Maria Jesuguiino acasɨɨvuugoro guubunɨcɨhicaugo Jesu onoonoco. 40 Jaarunaa Marta sihidɨ sinehejeque omoonɨnehejeriro icahicauhi. Jaagoro Jesujaago asaaugoro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, ¿nacu daatyɨmetɨhi uuro dudɨcamaainaaca tañago tɨcovono iicanoco? Tajɨɨba diigoco uco ihamusuqui, noogoro.

41 Jaarunaa Jesu diigoco nuuhi: Marta, Marta, sineheje dudɨcamaajejaagovɨro idiicamaño dijeebɨɨ ɨco mɨtahi. 42 Jaarunaa icano sanooro imiyaano. Jaanoco Maria imiyaanoco gaayɨcɨhi mɨɨjoho diigotɨ udumɨtɨɨcɨjitɨnoco, nooboro.

11

Jesu Jillɨ Jɨɨbuguuhi Moocaanima Mihiimaaqui.

(Mt 6.9-15; 7.7-11)

1 Safoono Jesu Moocaanima iimaauhi samañovɨ. Jaanoco iimivuudɨ saafi ijɨɨbogomɨnaafi nuuhi: Aivojɨɨbo, mɨɨhaico dɨɨbogo Moocaanima mihiimaaqui Jua ijɨɨbogomɨnaaco ɨjɨɨbuguubadɨ, nooboro.

2 Jaanegui Jesu nuuhi:

Moocaanima mihiimaajisumi jillɨ meneehica: Moocaani niquejefaño idiicaabo, jaafa dimomo imino ijeevadɨ ficucafetehi. Jaafa dihaivojɨ saahi.* 3 Mɨɨhaico daacɨ machutaatɨ fafucuvaacɨvɨro. 4 Jaaboro mɨɨhaico mohimitɨco buusu, oono bu mɨɨhai, mɨɨhaico imitɨno omoonɨmoco toonoco mihimibachubadɨ. Jaaboro mɨɨhaico ɨjɨ ɨnɨsunofaño gañɨɨsudino, nooboro.†

5 Jaaboro ijɨɨbogomɨnaaco nuubo: Jillɨ mohoovɨcɨqui; Amɨɨhaitɨ saafi inahabonɨmɨnaafima icahi: Jaabo fucufeenevɨ iijajaa ofooboro neetehi: Tañahabo uco daacɨ mihɨcacɨ, sahɨca icano maahunotɨ. 6 Saafi tañahabo sihɨgotɨ gasehi taajajaago. Jaaruuboco aacɨjiruno achahaneguiiha, nooboro. 7 Jaanoco diibova jillɨ iimusuuhi fañoojatɨ: Llɨɨvɨ diica; cuhufono guhuga fabaacɨnɨhi, taseemema mɨcɨgacuuhi. ¿Mɨllɨ bu ɨco agañiivooboro acɨjirahi? nooboro. 8 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Inahabo iicaneguiiha agañiivonoco imogotɨruubo. Jaaruubo jillɨ agañiivooboro paryɨ idilluunoco diiboco acɨjiibo siino dillutɨɨbo iicaqui. 9 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Midilluhachiijɨ amɨɨhaico Moocaani acɨji. Bu tollɨro miguiinohachiijɨ mahatyɨmeji. Bu iguhugatɨ mocoova amɨɨhaico ifaayɨcɨqui. 10 Idilluubo gaayɨcɨfihi. Bu tollɨro iguiinoobo atyɨmefihi. Jaabadɨro guhugatɨ ocoovaaboco faayɨcɨfiimo.

11 ¿Nacu cajaatyo, caani iseemene maahuco idillusumi fɨne guiisibaco acɨjirahi? ¿Nacu bu taavaaboco idillusumi fɨne jiinimoco acɨjirahi? 12 ¿Nacu bu iiyɨnoco idillusumi fɨne juuvehuco acɨjiruubo? 13 Jaamo amɨɨhai mihimitɨrumo, iiminoco amɨɨhai seemeque mahacɨjirahi. Jaanegui Moocaani niquejefaño iicaabo Igaijaco acɨji diiboco idillumoco, nooboro.

Jesuco Ɨjɨma Iicaabo Noomo.

(Mt 12.22-30; Mr 3.19-27)

14 Safoono Jesu iimitɨno ɨjɨco gañɨɨuhi saafi miyamɨnaafico iimaasutɨɨbo iicauboco. Jaabo ihɨjɨ ihiinuunobuunatɨ imiyamɨnaafi iimaacuuhi. Jaaneri sihidɨ miyamɨnaa jabafiituuhi. 15 Jaarunaa saatoho nuuhi: Jaanɨ iimitɨno ɨjɨmɨco gavaracuhicahi, ɨjɨmɨ aivojɨɨbo Beelzebu onoobo mityari, noomoro.

16 Jaanotɨ saatoho Jesuco ɨnɨsumo dilluhicauhi sihidɨ ejeevano niquejeonoco. 17 Jaarunaa diito esamaajeque agaajacɨuboro diitoco nuuhi: Saafi aivojɨɨbo miyamɨnaa ijeevadɨ saaje udugaacamaaimoro sanomɨro imonɨcasiruva diibo aivojɨ finɨjirahi. Tollɨro saajaaoto sanomɨro igaicaaucasiruva finɨjirumo. 18 Sabadɨro Satanas iyotomaryo imoonɨcasiruva, ¿mɨllɨ bu imitya gueenene icajirahi? Jillɨ neehi, ɨjɨmɨ aivojɨɨbo Beelzebu mityari buhɨ uujoho ɨjɨmɨco agañɨɨno uco meneeneguiiha. 19 Jaanegui uujoho Beelzebu mityari agañɨɨhachiijɨ, ¿nacu mɨɨjoho mityari amɨɨhai jɨɨbogomɨnaa ɨjɨmɨco buhɨ gañɨɨhicahi? Jaamaño diito amɨɨhaico gaajasuhi amɨɨhai sɨcamañooco mihiimaanoco. 20 Uujoho ɨdɨɨboro Moocaani mityari ɨjɨmɨco buhɨ gañɨɨhicahi. Jaanotɨ magaaja amɨɨhaivɨ Moocaani aivojɨ agasecuunoco.

21 Saafi miyamɨnaa sefano añɨjɨnoma iijaco otoomoobo iicasumi ineheje imino icahi. 22 Jaarunaa sifi janaanɨcɨ esefaabo asaaboro diiboco iguiinonɨɨboro ihañɨjɨɨnoco dumɨtɨɨcɨhi toonovɨ equehecutehicanoco. Jaadɨ inehejeque ɨɨcɨɨboro sitaama ɨfehi.

23 Jaabadɨ tajaagodɨ iicatɨɨbo tamɨnaafi, bu tajaagovɨ iigaiyɨɨcɨtɨɨbo jillɨro fahɨgovavɨ gavaracusuhi.

Iimitɨno Ɨjɨ Dojɨcuvɨro Siino Uhuuminɨcɨno.

(Mt 12.43-45)

24 Iimitɨno ɨjɨ miyamɨnaafitɨ ihiinoobo foonɨcɨhi, ifiigaimañehejedɨ ijaguisɨqui guiinooboro. Jaaruubo aatyɨmecuutɨsumi esamaaihinɨcɨɨbo: Dojɨcuvɨro uumiji taajajaago toojatɨ asaahinɨhɨgovɨ, noobo. 25 Jaabo siino uhuumiibo atyɨmehi miyamɨnaafi jeebɨɨco iija imino imibachucɨnɨja imino iguijaacɨnɨbadɨ icaaboco. 26 Jaanegui ofoobo siino ɨcɨtefiibo sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno aivo diibo janaanɨcɨ iimitɨno ɨjɨmɨco. Jaamo paryɨ imiyamɨnaafi jeebɨɨfaño ɨjɨcafotomoro icafihi. Jaaneri imiyamɨnaafi itɨconɨ imitɨno iicauno janaanɨcɨ aivo imitɨno minifetefihi.

Miyanotɨro Imo Imo Mihicano.

27 Jillɨ Jesu nuunaaca saafigo gaigo miyamɨnaafeenetɨ sefano nuuhi: ¡Imicani icago ɨco eseemevaugoro ɨco ifiivusuugo! noogoro.

28 Jaaneguiiha Jesu nuuhi: ¡Imi janaanɨcɨ imino Moocaani onoonoco uguubumoro omoonɨmo! nooboro.

Iimitɨno Miyamɨnaa Sihidɨ Ejeevano Ɨɨfusuco Dilluhi.

(Mt 12.38-42; Mr 8.12)

29 Jaanaa sihidɨ Jesujaago miyamɨnaa igaivomoro saahicauhi. Jaanegui tɨconɨubo ihiimaabo. Jisumio miyamɨnaa aivo imitɨhi. Jaamoro dillumo sihidɨ ejeevano ɨɨfusuco. Jaaruno ɨɨfusurajitɨhi; ɨdɨɨnoro Moocaani iimaamɨnaafi Jonas ɨɨfusuta iicaubadɨreji. 30 Jaabo Jonas Ninive cuumi miyamɨnaadi ɨɨfusubadɨ iicaubadɨ tollɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo jisumio miyamɨnaadi ɨɨfusubadɨ icaji. 31 Ufucu Moocaani, niinoono ajaadufucu jisumio miyamɨnaaco Saba onoocuumi jiinɨjeo aivojɨgo agañiivogoro diitoco janaanɨcɨ guiinonɨji, diigo aivo tehesirunotɨ Salomon gaajaco iguubuqui asaaumaño. Jaarunaa jino amɨɨhaifeeneri Salomon janaanɨcɨ uujoho iicaabo icahi. 32 Jaabadɨro Ninive cuumimɨnaa niino jaadufucu agañiivomoro jisumio miyamɨnaaco guiinonɨji. Mɨɨro Ninive cuumimɨnaa imitɨco jeevesuuhi Jonas diitoco Moocaani unuunoco ɨjɨɨbuguusumi. Jaabadɨro jino Jonas janaanɨcɨ uujoho iicaabo jino amɨɨhaifeeneri icahi, nooboro.

Mofi Imitɨno, Bu Imino Icano.

(Mt 5.15; 6.22-23)

33 ¿Mɨɨjoho cɨɨjɨgai mecuco ɨnɨfutusumoro otoovohɨgo ficutatɨhi, guirihilluguiino? Caamo mificutahi fañoojavɨ ɨjɨcafotomo iseseeque ihatyɨmequi. 34 Mɨɨro saafi ihaallɨɨ iimitɨɨbo imino icajitɨrahi. Jaabadɨro saafi ijeebɨɨ iimitɨɨbo imihusetɨhi. Jaabo imitɨnoguiino icaji. Jaanotɨ Moocaani ijeebɨɨco iimibachuhachiijɨ imihusetejiibo. Moocaani iimogobadɨ icacujiibo. 35 Jaanegui deesɨcɨnɨ: Uujoho imihuseebe, unuuruno dijeebɨɨfaño iimitɨno icadino. 36 Jaanotɨ paryɨ dififaño imino, imitɨno aivo achahahachiijɨ, paryɨ difi imino ɨɨfuvusujino cɨɨjɨgaimecu ɨco ifoovori aachɨcɨnɨbadɨ, nooboro.

Jesu Fariseomɨ, Caatɨnɨmɨnaa Icamoco Ɨɨbauhi.

(Mt 23.1-36; Mr 12.38-40; Lc 20.45-47)

37 Jaabo Jesu ihiimaaunoco iimivuudɨ, saafi fariseomɨoobo Jesuco coovauhi iijajaago imachutequi. Jaanegui Jesu ufuuboro casɨɨvuuhi imachuqui. 38 Jaarunaa ifariseomɨoobo jabafiituuhi Jesu diito tajɨɨba onoobadɨ ihuseque nitamaaitɨɨbo amachuunotɨ. 39 Jaarunaa Aivojɨɨbo Jesu nuuhi: Amɨɨhai fariseomɨ minitɨhi guirihilluno, butajene icano allɨcoro. Jaanotɨ amɨɨhai, amɨɨhai jeebɨɨfaño gahafɨcɨnɨhi imitɨno momoonɨmoro mananivahicanehejeri. 40 ¡Gaajatɨcanimo! ¿Jana nacu magaajatɨhi allɨonoco eheetavuubo tollɨro fañoonoco eheetavuunoco? 41 Jaanegui amɨɨhai jeebɨɨfaño iicanotɨ ɨɨdaasufiimedi mahacɨ. Jaadɨ jari paryɨ amɨɨhai ifi imiteji.

42 ¡Ɨdaasucaniji amɨɨhai fariseomɨ mihicano! Amɨɨhai Moocaanidi fahuseecɨtɨ sahaame mahacɨhi menta aametɨ, ruda aametɨ, paryɨ basuta mamachufinehejetɨ icano. Jaarumo sitaaco imino momoonɨtɨhi Moocaanico magaijɨtɨhi. Jinooco jeevesutɨmo fanoocɨcoro momoonɨjirahi.

43 ¡Ɨdaasucaniji amɨɨhai fariseomɨ mihicano! Sinagogajafaño mufuusumi imiyaano icaganocoro mihimoyɨɨcɨfihi. Tollɨro jɨɨhaiñofaño imino amɨɨhaico idillunoco mihimoyɨɨcɨfimo.

44 ¡Ɨdaasucaniji amɨɨhai caatɨnɨmɨnaa, fariseomɨ icamo: Mojeebɨɨ imihi, noomoro sitaaco mabañɨfiimo! Cɨɨhojɨ toovono iicahojɨbadɨ mihicamo. Jaahojɨhallɨdɨ miyamɨnaa toojɨco gaajatɨmo toojɨhallɨdɨ ɨɨgonɨcɨbadɨ mihicamo, nooboro.

45 Jaanegui caatɨnɨmɨnaatɨ saafi iimusuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, mɨɨhaico eneejiruno tollɨ neehi, nooboro.

46 Jaaneguiiha Jesu nuuhi: ¡Ɨdaasucani amɨɨhai caatɨnɨmɨnaa mihicaji! Amɨɨhai sitaaco bocɨnoco mifiisesuhicahi mɨɨhaiñooba ajaabɨcɨtɨnoco. Jaamoro amɨɨhai jillɨ usegai sagaibari mududɨɨcɨhicatɨhi.

47 ¡Ɨdaasucaniji amɨɨhai mihicaji! Moocaani iimaamɨnaa cɨɨhojɨnohallɨco mɨsumesumoro mihimibachunoco meheetavehicahi amɨɨhai eedeetemɨhairyo agaicaaumo cɨɨhojɨnoco. 48 Jaamo tollɨ momoonɨmo amɨɨhaihallɨvɨro mɨjɨɨbeguehi amɨɨhai eedeetemɨhai omoonɨunofañodɨ mihicanoco; Mɨɨro diito gaicaauhi. Jaamo cɨɨhojɨnoco amɨɨhai meheetavehicahi.

49 Jaanegui Moocaani igaajafeenedɨ neehi: Galluuji Moocaani iimaamɨnaa, Moocaani minɨsumɨnaa icamoco. Jaamotɨ saatohoco gaicaaujimo, saatohoco ɨdaasuno moonɨjimo.

50 Jaamo jisumio miyamɨnaaco Moocaani ihiimaamɨnaa tɨɨjoho jaadaco ɨcɨji jiinɨje ifiivuunotɨ jisumivɨ iicaumoco diito agaisiraicɨumo tɨɨjoho jaadaco, 51 Abel tɨɨjohotɨ itɨconɨɨbo Zacariaco Moocaani iijafaño, Moocaanico ijeecɨvequi asimɨco agaicaaufimañotɨ iimimecu situvɨ agaicaaubo tɨɨjohovɨ nijequeenɨjiibo. Jaanegui amɨɨhaico neehi: Jisumio miyamɨnaaco Moocaani ihiimaamɨnaaco agaisiraicɨumo jaadaco ɨcɨji.

52 ¡Ɨdaasucani amɨɨhai mihicaji caatɨnɨmɨnaa! Tuhugari ofoomoro agaajajiruno llaveque mafaatanɨmoro mɨjɨcafototɨhi, bu ɨjɨcafetejirumoco mɨjɨcafutusutɨhi, nooboro.

53 Jillɨ Jesu diitoco unuunoma iicamo fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo sihidɨ diibojaa ɨsɨfiiratuumoro tɨcovauhi fanoovaco idillumo. 54 Ɨɨfurumo diiboco siibadɨ onoonohallɨtɨ aivojɨto ɨmega diibohallɨvɨ imitɨno ijɨɨbeguequi.

12

Uujoho Imihusehi, Noomoro Abañɨfimohallɨvɨ Ɨjɨɨbogono.

1 Jaanaaca aivo sihidɨ miyamɨnaa iigaivuumo ijene quicucasihicauhi. Jaanaa Jesu itɨconɨ ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: Mehesɨcɨnɨ fariseomɨ juurisutaguiijɨ: Imihusehi, noomoro abañɨfinotɨ. 2 Aivo chahano afatanɨcɨnɨno, atyɨmeratɨno iicano. Jaabadɨro chahano otoovono, gaajaratɨno iicano. 3 Jaamaño amɨɨhai fucu cɨvohɨ munuuruno cuuje seseehɨgo guubuvusuji. Jaabadɨro toovono mecufaño guhugaco mafabaacumoro jaabañogayɨ mihiimaaruno, coovano noocafeteji iija nijequetɨ.

¿Mɨɨco Fɨne Mihiguijirahi?

(Mt 10.28-31)

4 Tañahabomɨ, amɨɨhaico neehi: Mihiguijirahana oono miyamɨnaa ifiico agaicaaufimoco. Jaarunobuunatɨ mɨllɨ mɨɨnoco moonɨcujitɨrumo. 5 Jaanotɨ naha ɨdɨɨbocoro mihigui iguijenɨnobuunatɨ tollɨro ijeebɨɨco cɨɨjɨgaifaño agañɨɨjiruubo mityama iicaaboco. Diibocoro mihigui.

6 Mɨɨro sahusedɨmo joomɨco mijeegayɨɨcɨriro manaajenɨcɨhi. Diito iicarumotɨ Moocaani jabajeevetɨhi. 7 Mɨɨro paryɨ amɨɨhai nigaɨ ijeene paryɨ oovocɨnɨcuuhi sajehesari. Jaanegui mihiguijirahana, mɨɨro amɨɨhai sihidɨ joomɨ guiraarumo janaanɨcɨ magaijɨcafetehi.

Miyamɨnaafeenevɨ Jesucristoco: Miyaabo, Onoomo.

(Mt 10.32-33; 12.32; 10.19-20)

8 Amɨɨhaico neehi: Miyamɨnaa ɨmefeenevɨ uco: Miyaabo, onoomoco, uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo tollɨro Moocaani toomomɨnaa ɨmefeenevɨ: Miyaabo, neeji. 9 Jaanotɨ uco utuunamaaimoco tollɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo tuunamaaiji Moocaani toomomɨnaa ɨmefeenevɨ.

10 Tollɨro cajaatyohacho uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubeditɨ imitɨno ihiimaaruno diitoco buusucafetejirahi. Jaanotɨ Moocaani Gaijaditɨ imitɨno ihiimaamoco toono aivo buusurajitɨhi jiijehallɨvɨ, bu ufucu niquejevɨ icano.

11 Amɨɨhaico sinagogajafaño fagomɨnaa aivojɨto icanojaago asatyusumi; ¿Mɨllɨ fɨne iimusuji? ¿Mɨllɨ fɨne neeji? noomoro gaihuɨba mihicadino. 12 Tollɨ mihicasumi Moocaani Gaija jɨɨbegueji mɨllɨ mihiimusujinoco, nooboro.

Sihidɨ Nɨhɨbamɨma Iicaubo.

13 Jaanaa saafi miyamɨnaafeenetɨ Jesuco nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, tañahaboco dinoo guihirubihɨɨvɨ nehejetɨ uco feenedɨ ihacɨqui, nooboro.

14 Jaarunaa Jesu diiboco nuuhi: ¿Nacu mɨɨjoho uco amɨɨhaihallɨvɨ ficuuhi fagomɨnaatɨ nɨhɨbamɨ dugaacumɨnaafitɨ? nooboro.

15 Siino nuubo: Amɨɨhai ifiico magaihuɨnɨ. Jaamoro sihidɨ sinehejeque mihimoyɨɨcɨdino; Miyamɨnaafi ifi sihidɨ sinehejema iicanotɨ saatɨhi, nooboro. 16 Diitoco jillɨ oovɨcɨubo: Icaubo saafi sihidɨ sinehejema iicaubo. Jaabo ijiinɨjeque abasuuno sihidɨ noovauhi. 17 Jaanoco aatyɨmeuboro esamaaiubo: ¿Mɨllɨ fɨne moonɨji? Chahano aivo tabasuta noovaco ificujiruno, 18 nooboro esamaaihicaubo. Jaadɨ nuubo: Gaajacuuhi omoonɨjinoco. Tamachutanoco ificuhicajaanoco agavaracuuboro siino coojano eetaveji. Jaaboro tojaajefaño paryɨ tabasuta noovataco ficuji paryɨ tañeheje icanoco. 19 Jaaboro tajeebɨɨco neeji: Tajeebɨɨ, sihidɨ sinehejema diicahi ajashutɨno ficabano tɨcovovɨ. Jaanegui daguisɨ, machu, daadu. Jaanoro imo imo diica, nooboro. 20 Jaarunaa diiboco Moocaani nuuhi: Ɨɨjoho agaajatɨno miyamɨnaafi, jaachiijɨo fucuro guijeveji. Jaanobuuna, ¿mɨɨdiji fɨne toono paryɨ ificuuno? nuubo Moocaani. 21 Jillɨ icafiibo miyamɨnaafi sihidɨ sinehejeque ifiguiiharo ititibanɨɨbo. Jaaruubo Moocaani ɨmefeenevɨ ɨdaasuubo.

Moocaani Iseemeque Teemefiihi.

(Mt 6.25-34)

22 Jaadɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: Amɨɨhaico neehi, gaihuɨba mihicadino: ¿Jinejeque mamachuji, guijevetɨmo mihicaqui? ¿Jinejeque mɨjɨcafeteji? noomoro gaachehutɨ mehesamaaidino. 23 Mofi machuta, gaachehu icano janaanɨcɨ jaaducafetehi. 24 Memeecɨ uuhimɨco abasumoro ɨcɨtatɨrumo imachuta iijanoma chaharumo. Jaarumoco Moocaani machutaaco acɨfihi. Jaamo diito joomɨ janaanɨcɨvɨ amɨɨhai majaaducafetehi. 25 ¿Nacu cajaatyo fɨne gaihuɨba iicaneri ifiico janaanɨcɨ medio metro tɨcovovɨ caamuvutusujirahi? 26 Jino tɨhɨɨtɨruunoco momoonɨjitɨrumo. ¿Collɨhi sinehejeque mehesamaaimoro gaihuɨba mihicahicahi?

27 Eneecau oono deecanoco mɨhɨɨfɨnɨcɨ, dudɨcamaaitɨruno jaadihunoco eetavotɨruno imino ujusinoco. Jaanotɨ aivojɨɨbo Salomon aivo sihidɨ jeevano iminoonoma icauruubo toono deecanobadɨ jeevautɨhi. 28 Jaabo Moocaani ñaavahu icarunoco imino gaachehuco mɨjɨɨhacubadɨ omoonɨɨbo safucu jahisi icano sifucu cɨɨjɨgaifaño mɨjɨgasufirunoco. Jaanegui amɨɨhai miyamɨnaa ajashuno mimiyaavogomo, ¿collɨhi mimiyaavogotɨhɨ? Jaabo ñaavahu janaanɨcɨ amɨɨhaico imino jɨcujiibo? 29 Jaanegui ¿jinejeque mamachuji? ¿Jinejeque mahaduji? noomoro gaihuɨba mihicadino. 30 Mɨɨro imiyaavogotɨmo ɨdɨɨnoro jiinɨjeonehejequere guiinefiihi. Jaanotɨ amɨɨhai Caani niquejefaño iicaabo.* Jaabo gaajacuuhi amɨɨhai paryɨ tonehejeri mucuujɨvaachunoco. 31 Jaanegui itɨconɨ Moocaani aivojɨco miguiino. Jaadɨ jari paryɨ tonehejeque bu magaayɨcɨji.

Mubusumijema Niquejefaño Mihicano.

(Mt 6.19-21)

32 Mihiguijirahana amɨɨhai agaijɨmo amɨɨhai mahajashurahi. Jaarumoco Moocaani ihaivojɨco aacɨnoco imeguehi. 33 Amɨɨhai nehejeque manaajemere ɨɨdaasumoco mahacɨ; jillɨ meheetavo unuucujitɨno lleegucuco niquejefaño ifinɨjitɨnonehejeque mificu tahɨ nanivamɨnaa achahahɨgo amɨɨhai nehejeque deeɨra ifinɨsutɨhɨgo. 34 Mɨɨro amɨɨhai busumijeene iicahɨgovɨ tollɨro amɨɨhai jeebɨɨ icajirahi.

Mihimibaivomoro Mihicacu.

35 Mihimibaivomoro mihica amɨɨhai cɨɨjɨgai mecunoco mɨnɨfutusumoro. 36 Ihaivojɨɨbo ataabatoobo agaseebeque iguhugatɨ ocoovasumiro ifaayɨcɨqui iicojɨmɨnaafi otoomonɨcɨbadɨ. 37 Imicani icajimo ihaivojɨɨbo jeecɨvomɨnaa diiboco toomomovɨ agasesumi. Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Ihaivojɨɨboro iimibaivooboro diitoco casɨɨhacuji, jaaboro imachutaaco diitoma ɨɨfejiibo imachuqui. 38 Jaamovɨ diibo fucufeenevɨ, cuujetavɨ icano toomomovɨ agasehachiijɨ imicani icajimo tollɨ iicano jeecɨvomɨnaa. 39 Jinooco magaaja iija abajaabo tusumi nanivamɨnaafi asaanoco igaajaruva cɨgatɨɨbo teemejiruubo. Jaaboro iijaco faayɨcɨsujitɨruubo diibo nehejeque nanitɨɨbo iicaqui. 40 Jaaneguiiha amɨɨhai mihimibaivomoro motoomo mehesɨcɨnɨtɨnaaca uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo siino saaji, nooboro.

Imino Jeecɨvomɨnaafi, Iimitɨno Jeecɨvomɨnaafi Icano.

(Mt 24.45-51)

41 Jaanegui diiboco Pedro dilluuhi: ¿Aivojɨɨbo, jino odoovɨcɨno mɨɨhaidiro nacu fameediro? nooboro.

42 Jaanegui Aivojɨɨbo nuuhi: Cajaanɨhacho ihaivojɨɨbo cojɨmɨnaafi imino iicaabo agaajaaboco iijamɨnaaco otoomooboro machutaaco ihacɨqui ificuubo. 43 Imicani icajiibo ihaivojɨɨbo agasesumi imino moonɨɨboco aatyɨmevasumi. 44 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Diiboco ihaivojɨɨbo paryɨ inehejehallɨvɨ aivojɨɨbotɨ ficuji. 45 Jaanotɨ imitɨno ijeebɨɨfaño esamaaiboro: Fɨne tahaivojɨɨbo goovajitɨno agasene, nooboro saatoho ihaivojɨɨbo jeecɨvomɨnaaco ɨdaasuno omoonɨɨboro, tɨcovono amachuuboro, aaduuboro iguiriicavoobo. 46 Jaanaa diibo gaajatɨnaaca cufucuhacho ihaivojɨɨbo gaseji. Jaaboro diiboco sihidɨro ahaamɨɨboro ficujiibo saatoho iimitɨmoco omoonɨbadɨ iicaqui. 47 Jaanotɨ ihaivojɨɨbo atajɨɨbanoco gaajacuruubo iimibaivooboro omoonɨtɨɨbo sihidɨro aamɨcafeteji guiraano. 48 Jaanotɨ saafi gaajatɨɨbo imitɨnoco omoonɨhachiijɨ mɨɨdɨno aamɨcafeteji. Mɨɨro Moocaanitɨ guiraano agaayɨcɨhinɨɨboco, bu guiraajino idilluno. Jaabadɨro guiraano ificusuuboco, bu guiraajino idilluno.

Jesu Dugaacusumɨnaafi.

(Mt 10.34-36)

49 Uujoho saauhi jiinɨjehallɨvɨ cɨɨjɨgaico ɨnɨfutusuvaabo; ¡Imeguehi jisumiro ɨjɨgacuunoco! 50 Nitɨsubadɨ ɨdaasufañodɨhiica nɨsucafeteji. ¡Guiraacani ɨdaasuno icahi toono afatyotɨnohachuta! 51 ¿Nacu fɨne amɨɨhai uco: Jiinɨjehallɨvɨ sajeebɨɨ icaco sɨvaabo, noomoro mehesɨcɨnɨhi? Jaarunaa amɨɨhaico: Chahano, neehi. Jillɨ uujoho miyamɨnaaco dugaacusuhi. 52 Jaamaño jisumitɨro sahusedɨmo sajaaoto iicamo dugaaveji miimɨsiicɨ, saafi icamo miimɨsiicɨhallɨvɨ; bu miimɨsiicɨ, dugaaveji miimɨsiicɨ, saafi icamohallɨvɨ. 53 Caani illima moonɨcasiji, bu illi caanima moonɨcasiji icano. Tollɨro seejɨ illehallɨvɨ, bu ille seejɨhallɨvɨ icano, tollɨro iiyaaja ibaabohallɨvɨ, bu ibaabohallɨvɨ iiyaaja dugaaveji icano, nooboro.

Ificabavanoco Magaajacɨno.

(Mt 16.1-4; Mr 8.11-13)

54 Tollɨro bu Jesu miyamɨnaaco nuuhi: Jimañovɨ Jerusalevɨ oestejaagotɨ niijaba asaasumi mahaigueji meneefihi. Jaabadɨ icafiino. 55 Jaanotɨ surjaagotɨ guibuhuba asaasumi ficabavajino monoonɨcɨhi. Jaabadɨ icafiino. 56 ¡Bañɨfiiramɨnaa! Niquejeguiino iicanoco, jiinɨjehallɨvɨ iicanoco icano magaajarumo. ¿Collɨhiica magaajatɨhi amɨɨhai mihicanoco?

Dimɨnaafima Sajeebɨɨ Minifoto.

(Mt 5.25-26)

57 ¿Collɨhiica amɨɨhairyo mihimibachutɨhi? 58 Saafi ɨɨjoho ɨdɨɨhegueebe dihallɨvɨ aivojɨtoco ɨjɨɨbogotooboma ufuusumi jɨɨhaivɨ diiboma imino diimaa. Jaamɨsiro siino mihimitocasi ɨco dugaacumɨnaafijaa satyediibo. Jaabo dugaacumɨnaafi ɨco sisɨmɨnaafico acɨjirahi. Jaabo isisɨmɨnaafi ɨco cɨvojafaño jɨɨhacujirahi. 59 Jaanegui ɨco neehi: Tahɨgotɨ dihiinejitɨrahi niinojegayɨco adaadutɨnohachuta.

13

Amɨɨhai Imitɨco Mejeevesutɨhachiijɨ Famooro Mifinɨji.

1 Tusumi saatoho Jesujaa asaaumoro diiboco jɨɨbuguumo Pilato Galilea gaifiimɨco agaisiraicɨuboro Moocaanico ijeecɨvequi asimɨco agaisiraicɨumo tɨɨjohoma diito tɨɨjohoco acahɨɨsenɨunoco. 2 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: ¿Jito Galilea gaifiimɨ famoova janaanɨcɨ fɨne iimitɨmaño jillɨ icamo, noomoro fɨne mehesamaaihi? 3 Amɨɨhaico chahano neehi: Tollɨro amɨɨhai, amɨɨhai imitɨco mejeevesutɨhachiijɨ paryɨ mifinɨji. 4 ¿Nacu fɨne amɨɨhai joono Siloe torrehacɨ dieciochodɨmohallɨvɨ Jerusalevɨ aacutuuneri iguijeveumotɨ: Fɨne tahɨ iicamo janaanɨcɨ imitɨmo, noomoro mehesamaaihi? 5 Amɨɨhaico chahano neehi: Tollɨro amɨɨhai, amɨɨhai imitɨco mejeevesutɨhachiijɨ paryɨ mifinɨji, nooboro.

Higuera Onooho Ɨmohovɨ Ohoovɨcɨno.

6 Jaaboro Jesu jillɨ ohoovɨcɨuboro nuuhi: Saafi miyamɨnaafi ibasutaho Higuerahoma icauhi. Jaahoco meecɨtuubo fɨne noovacuuho nooboro. Jaarunaa noovautɨho. 7 Jaanegui ibasuta toomomɨnaafico nuubo: Meecɨ mificabacɨ, saficaba icano sanohallɨvɨ meecɨvahicarahi. Jaaruubo inoovaco atyɨmetatɨhi. Jaanegui, diillucu; ¿Collɨhi bu toonovɨ onoovatɨho icajirahi? nooboro. 8 Jaarunaa toono toomomɨnaafi diiboco iimusuuhi: Aivojɨɨbo, jaafahi jificaba icaho; ijiinɨjeque seediibo tanusuji. 9 Jaadɨ fɨne jari noovajiho. Jaanotɨ onoovacutɨhachiijɨ jei diillu, nooboro.

Jesu Jaguisɨsumi Iyoobai Iimitɨgoco Buheesuhi.

10 Safoono jaguisɨfucu Jesu sinagogajafaño jɨɨbeguehicauhi. 11 Jaanaa tahɨ icaugo saafigo gaigo dieciocho ficabano tɨcovovɨ iguihuvaugo, iimitɨno ɨjɨ omoonɨuneri iyoobai fañovɨro tejeeveuhi. Jaaneri sanotɨcovoro julleevecutɨgo. 12 Jaagoco Jesu aatyɨmeuboro ocoovauboro nuuhi: Gaigo, diguihuvatɨ buheetecu, nooboro 13 ihuseneque diigohallɨvɨ ficuubo. Jaasumiro diigo sanotɨcovoro ujulleeveugoro tɨcovauhi Moocaanico iimogo.

14 Jaarunaaca sinagogaja aivojɨɨbo Jesu jaguisɨsumi diigoco ubuheesuunoma iicaubo sihidɨ ɨsɨfiiratuuboro miyamɨnaaco nuuhi: Sahuse juugahusetɨ safucu icano icahi mududɨcamaaiqui. Jaasumi masaa amɨɨhaico ibuheesuqui jaguisɨsumi icatɨno, nooboro.

15 Jaanegui Aivojɨɨbo Jesu diiboco iimusuuhi: Bañɨfiiramɨnaa, jaguisɨsumi icarunaaca amɨɨhai joomɨco misinɨɨmoro masatyefihi nɨfaihutɨ mihisuutomo. 16 ¿Jaanegui jaamo Abraham iyaaicɨgaico Satanas guihuvari dieciochodɨno ficabava tɨcovovɨ isisɨhinɨgoco, jaguisɨfucuvɨ iicanegui nacu misinaayujitɨrahi? nooboro.

17 Jillɨ Jesu unuuneri, paryɨ diiboco ɨjɨɨheveumo nucufeveuhi. Jaarunaa saatoho miyamɨnaa imo imo icauhi, Jesu sihidɨ jeevanoco omoonɨnoco aatyɨmeumoro.

Mostaza Tooɨvɨ Ohoovɨcɨno.

(Mt 13.31-32; Mr 4.30-32)

18 Jaaboro Jesu nuuhi: ¿Jinejebadɨ fɨne jeevano Moocaani aivojɨ? ¿Jinejevɨ fɨne oovɨcɨji? 19 Fɨne mostaza noovatabadɨ jeevano. Jaano tooɨco miyamɨnaafi abasuno ujusinoro guiraaho ɨmohotɨ minifetehi. Jaahohaafenevɨ joomɨ agahafomo ihiicunoco eetavehi.

Juurisutaguiijɨvɨ* Ohoovɨcɨno.

(Mt 13.33)

20 Jaadɨ nuubo Jesu: ¿Jinejevɨ oovɨcɨjirahi fɨne Moocaani aivojɨco? 21 Fɨne juurisutaguiijɨco gaigo itacufaño minoocɨ, sano icano ohoovogoro ificuuno paryɨ iitacuco adɨcɨhi, nooboro.

Ijene Jɨɨhai Aamɨjɨ.

(Mt 7.13-14, 21-23)

22 Jaabo Jesu Jerusale cuumijaago ofoobo jɨɨhaivɨ afatyocuumijevɨ jɨɨbogooboro feehicauhi. 23 Jaanaa saafi diiboco dilluuhi: Aivojɨɨbo, ¿naa mɨɨdɨmoro taajaji? nooboro.

Jaanegui nuubo: 24 Miguiino jaamo ijene jɨɨhai aamɨjɨriro† mɨjɨcafetehi. Jaanegui amɨɨhaico neehi: Sihidɨ miyamɨnaa imegueji ɨjɨcafotonoco. Jaarumo jɨcafetejitɨhi. 25 Iija abajaabo agañiivooboro iguhugaco afabaacunobuuna amɨɨhai jahisi mihicamo, mocoovaji: Aivojɨɨbo, mɨɨhaico faayɨcɨ, noomoro. Jaarunaa diibo amɨɨhaico iimusuji: ¿Mɨɨjoho amɨɨhai? Amɨɨhaico uujoho gaajatɨhi, nooboro. 26 Jaanegui amɨɨhai mɨtɨcovaji diiboco monoomo: Ɨɨma mɨɨhai mamachuhicauhi, mahaduhicauhi icano tollɨro ɨɨjoho muucuumijefaño dɨɨbeguehicauhi, noomoro. 27 Jaarunaa amɨɨhaico neejiibo: Amɨɨhaico nuucuuhi, amɨɨhaico uujoho gaajatɨhi uuditɨ buhɨgovɨ miminifoto amɨɨhai iimitɨnoco momoonɨfino miyamɨnaa. 28 Jaamo tahɨgo mataacasimoro amɨɨhai igaiñooco mohojɨsuji. Abraham, Isaac, Jacob, paryɨ Moocaani iimaamɨnaa icamo Moocaani aivojɨfaño icamoco maatyɨmemere amɨɨhaico diitotɨ buhɨgovɨ agañɨɨcuumo mihicajimo. 29 Jaanaa tollɨro fahɨgovatɨ miyamɨnaa saaji Moocaani aivojɨfaño acasɨɨvomoro imachuqui. 30 Jaasumi miyamɨnaa jisumi guiinovɨ iicarumotɨ tusumi saatoho sihidɨ ejeevamotɨ minifeteji. Jaanotɨ jisumi sihidɨ jeevano iicarumotɨ saatoho tusumi guiinovɨ minifeteji, nooboro.‡

Jesu Jerusale Cuumihallɨvɨ Taahi.

(Mt 23.37-39)

31 Jaafucu fariseomɨ asaaumoro Jesuco nuuhi: Jinootɨ sihɨ fuucu Herode imeguehi ɨco agaicaaunoco, noomoro.

32 Jaanegui Jesu iimusuuhi: Mofoo, jaamoro toonaamuhuco monoo: Jaachiijɨ, cɨvohogo icano imitɨno ɨjɨmɨco buhɨ gavaracuji, iguihuvamoco buheesuji icano. Jaabo cɨvohogo seseevedɨ imiveji. 33 Jaaruubo ofoohɨgo feeji jaachiijɨ, bu cɨvohogo, bu seseevedɨ icano. Mɨllɨtɨ bu Moocaani iimaamɨnaafi Jerusaletɨ buhɨgovɨ guijevejirahi.

34 Jerusale cuumi, Jerusale cuumi, amɨɨhai Moocaani iimaamɨnaaco magaisiraicɨfiihi, tollɨro Moocaani amɨɨhaijaago jɨɨbogomɨnaaco agalluumoco guiisibaneri mahaamɨfiihicahi. Jaanotɨ uujoho imeguehicahi fahiijɨvaro tuucuumi seemeque tajaagovɨ iigaiyɨɨcɨnoco oono catava iseemeque ijɨjecuguiino ificuunɨcɨbadɨ. Jaarunoco amɨɨhai mihimeguehicatɨhi. 35 Eneecau bu magaaja amɨɨhai iijano jihovonodi fiiveteji. Jino amɨɨhaico neehi: Uco siino mahatyɨmecuujitɨhi jari johono uco: Imicani Aivojɨɨbo momofeenedɨ asaabo, meneejifucu agasetɨnohachuta, nooboro.

14

Jesu Icɨɨdɨɨhallɨvɨ Nɨfaihu Agahafuuboco Buheesuuhi.

1 Safoono jaguisɨsumi Jesu fariseomɨ aivojɨɨbo iijafaño fuuhi imachuqui. Jaaboco saatoho fariseomɨ ɨɨfɨnɨcɨhicauhi. 2 Jaanaa Jesu ɨmega icɨɨdɨɨhallɨvɨ nɨfaihu agahafuuneri iguihuvaubo icauhi. 3 Jaanegui Jesu fariseomɨ, Moise tajɨɨba jɨɨbogomɨnaa icamoco dilluuhi: ¿Fɨne jaguisɨsumi mubuheesujirahi iguihuvaaboco, nacu mubuheesujitɨrahi? nooboro.

4 Jaarunaa diito iimusuutɨhi. Jaanegui iguihuvauboco ɨɨcɨuboro buheesuuhi. Jaaboro diiboco agalluuboro 5 ifariseomɨco nuuhi: ¿Cajaatyo fɨne amɨɨhaitɨ amɨɨhai jooɨ ifapaajefaño aacotooboco mɨhɨcɨjitɨrahi jaguisɨfucu iicaneguiiha? nooboro.

6 Jaarunoco mɨllɨ iimusuutɨmo.

Taabava Jɨɨbaimojaago Ucuuhuvamo.

7 Jaanaa Jesu ɨɨfɨnɨcɨnaaca ucuuhuvaumo asaaumo imiyamañejevɨro casɨɨcamaaihicauhi.

Jaanegui Jesu oovɨcɨfeenedɨ diitoco faguuhi: 8 Saafi ɨco taabava jɨɨbaimojaago ucuuhuvasumi imiyamañovɨ casɨɨvedino, fɨne gasejiruubo sifi dijanaanɨcɨ iicaabo. 9 Jaanegui amɨɨsico ucuuhuvaabo asaaboro ɨco neejirahi: Jahɨgovɨ diica tomañovɨ jaanɨ icasɨɨvequi, nooboro. Jaanegui ɨɨjoho unucufeveebere diito allɨbavɨ feejirahi. 10 Tollɨ icatɨno, ɨco ucuuhuvasumi ofoobo allɨbavɨ casɨɨvo. Jaachiijɨ fañoojaoobo asaaboro ɨco neeji: Tañahabo, jahɨ imiyagahallɨvɨ casɨɨvoto, nooboro. Jillɨtɨ jari imiyaamo amachumofeeneri diicaji, nooboro. 11 Jaabadɨ uujoho mityahi onoobo guiinovɨ ficucafeteji. Jaanotɨ miyaabo icaruubo mityahi onootɨɨbo miyaabotɨ ficucafeteji, nooboro.

12 Jaadɨ bu fañoojaooboco nuubo: Jɨɨbaimofaño machutaaco edeetavusumi digataavomɨnaacoro, dinahabomɨco, diyotoco, difiitɨno iica ɨnɨhɨbamɨvamoco icano cuuhuvadino, tollɨro bu diito ɨco coovajirahi. Jaamaño diitoco ocoovano jaadaco dɨɨcɨcuujirahi. 13 Tollɨ icatɨno; jɨɨbaimoco edeetavusumi ɨɨdaasufiimoco, ifiino imitɨmehejeque, ɨɨgotɨmehejeque, aatyɨmetɨmehejeque icamocoro cuuhuva. 14 Jaadɨ jari imo imo diicaji ɨco diito jaadujitɨrahi. Jaaruno jaadaco gaayɨcɨji ufucu jari iimifiimo siino ubuheetesumi, nooboro.

Iguiraano Jɨɨbaimovɨ Ohoovɨcɨno.

15 Jillɨ Jesu unuunoco saafi ɨgɨcɨnɨumañotɨ Jesuco nuuhi: Imicani icajiibo Moocaani aivojɨfaño machutaaco amachuubo, nooboro.

16 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Safoono saafi eetavuuhi machuta jɨɨbaimoco. Jaaboro tajɨɨbauhi sihidɨ miyamɨnaaco icuuhuvaqui. 17 Jaanaa amachucuujino iicacuunegui iicojɨmɨnaafico galluubo, ucuuhuvaumoco ijɨɨbeguetequi: Masaacu paryɨ fanooro icacuuhi mamachuqui, nooboro. 18 Jaarunaa famooro tɨcovauhi onoomo; saafi nuuhi: Jaachiijɨro jiinɨjeque naajejehi. Jaanoco meecɨteji. Jaanegui ɨco neehi: Feejitɨhi, nooboro. 19 Jaanotɨ bu saafi nuuhi: Jaachiijɨro fahuseecɨdɨmo bueymɨco naajejehi. Jaamoco nɨsuteji. Jaanegui ɨco neehi: Feejitɨhi, nooboro. 20 Jaanotɨ bu saafi nuuhi: Jaachiijɨro atyabaco ɨcɨjehi. Jaanegui ɨco neehi: Feejitɨhi, nooboro. 21 Jaanegui ijeecɨvomɨnaafi uhuumiuboro ihaivojɨɨboco jɨɨbogovauhi paryɨɨcɨno. Jaaneri ihaivojɨɨbo ɨsɨfiiratuuboro, ijeecɨvomɨnaafico nuubo: Goovano difoo cuumi jɨɨhaiñeri. Jaaboro sɨva ɨɨdaasufiimoco, ifiino iimitɨmehejeque, ɨɨgotɨmehejeque, aatyɨmetɨmehejeque icano, nooboro. 22 Jaanobuunatɨ ijeecɨvomɨnaafi nuuhi: Aivojɨɨbo, onoobadɨ moonɨcuuhi. Jaarunofaño icanehiica saatoho iicajirumañeje, nooboro. 23 Jaanegui ihaivojɨɨbo diiboco nuuhi: Siino difoo. Jaaboro buhɨgueeje jɨɨhaiñofaño iicamehejeque dɨɨcɨto taaja igahafequi. 24 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Itɨconɨ ucuuhuvarumo tamachutaatɨ ajashuno itɨɨvejitɨhi, nooboro.

Cristo Dojɨcutɨ Ofoomo Jillɨ Icaji.

25 Jaanaa Jesu dojɨcutɨ sihidɨ miyamɨnaa feehicauhi. Jaanegui dojɨcuvɨro diitojaa ɨɨmeveuboro nuuhi: 26 Saafi tadyojɨcutɨ asaanoco iimogoobo caanico, seejɨco, mogaico, iseemeque, inahabomɨco, inagomɨco, bu ifi icarunoco icano ɨjɨɨhevetɨɨbo tadyojɨcutɨ saajitɨhi. 27 Tollɨro tamomohallɨtɨ ifiico iguijenɨsunoco iimogotɨɨbo tadyojɨcutɨ saajitɨhi. 28 ¿Nacu amɨɨhaitɨ saafi torrehacɨco eetavonoco iimogoobo itɨconɨ tohacɨ ajaaducafotonoco gaajajiruubo? Diiboma imino ɨɨfetejidɨno iicaruva eetavejiruubo. 29 Jaanotɨ ihɨmahacɨnocoro ɨtɨconɨɨbo inɨhɨbamɨ achahaneguiiha ijeevesuruva tohacɨjeque aatyɨmeme diiboco dejecujirahi: 30 Diibo jino tɨconɨhinɨrahi eetavonoco. Jaaruubo imivehinɨtɨhi, noomoro. 31 Jaabadɨro saafi aivojɨɨbo siijiinɨjeo aivojɨɨboma omoonɨcasijisumi imiyamɨnaa diez mildɨmoma iicaabo. ¿Nacu fɨne veinte mildɨmoma diibojaa asaaboco guiinonɨjirahi? 32 Jaarunaa diiboco sahɨgotɨro iguiinonɨjirunoco agaajaaboro tehesiibaacaro diibojaa jɨɨbogoco galluujiruubo iimitocasiqui. 33 Jaabadɨ cajaanɨhacho amɨɨhaitɨ paryɨ iinoco ejeevesutɨɨbo tadyojɨcutɨ saajitɨhi.

Ɨmuhu Iimo Afatyusumi.

(Mt 5.13; Mr 9.50)

34 Ɨmuhu imihi. Jaarunaa iimo afatyusumi, ¿mɨllɨ bu siino imitejiruno? 35 Jillɨ magañɨɨtacuuhi jiinɨjeguiiha imitɨno, bu abonoguiiha imitɨno icano. Amɨɨhai nohojɨma mihicamo muguubu, nooboro.

15

Oveja Ɨmɨtanovɨ Ohoovɨcɨno.

(Mt 18.10-14)

1 Jaanaaca paryɨ impuesto jaadusumɨnaa, paryɨ imitɨmɨnaa icamo saahicauhi diiboco iguubunɨcɨqui. 2 Jaanoma iicamo fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo diibeditɨ imitɨno neehicauhi: Jaanɨ iimitɨmehejequere agaayɨcɨɨboro diitoma machuubo, noomoro.

3 Jaanegui Jesu diitoco jillɨ oovɨcɨuhi: 4 ¿Nacu mɨɨjoho fɨne amɨɨhaitɨ ciendɨno ovejamɨma iicaabo saafi diitotɨ imɨtaruva noventa y nuevedɨmoco sihɨgo iimimañovɨ ificuhinɨɨboro feejitɨrahi iguiinotoobo aatyɨmetɨnohachuta? 5 Jaaboco aatyɨmeebere imo imo ijɨjebaɨhallɨvɨ ficuunɨcɨhi. 6 Jaabo iijajaago agaseebere inahabomɨco, ifiitɨnomɨnaaco icano ocoovaaboro neehi: Uuma imo imo mihica tahoveja ɨmɨtahinɨɨboco atyɨmecuuhi, nooboro. 7 Amɨɨhaico neehi: Tobadɨro niquejefaño iicamo aivo imo imo icanɨcɨhi saafi iimitɨɨbo iimitɨco ejeevesuuboro iicasumi. Jaanotɨ noventa y nuevedɨmo iimitɨma achahamo iicamaño jinejeque bu jeevesujirumo. Jaanegui diito janaanɨcɨvɨ imo imo iicano saafi iimitɨco ejeevesucusumi.

Nɨhɨbajevɨ Ɨmɨtajevɨ Ohoovɨcɨno.

8 ¿Nacu cajaamo gaigo fahuseecɨjeva inɨhɨbamɨ iicanotɨ saje imɨtaruva cuugahuco ɨnɨɨgoro guijaagoro, iminogayɨ guiinejitɨrahi aatyɨmetɨnohachuta? 9 Jaajeque aatyɨmecuudɨ inagomɨ, ifiitɨnomɨnaa icamoco ocoovagoro neehi: Uuma imo imo mihica; atyɨmecuuhi tañɨhɨbaje ɨmɨtahinɨjeque, noogoro. 10 Amɨɨhaico neehi: Tollɨro Moocaani toomomɨnaa sihidɨ imo imo icanɨcɨhi, saafi iimitɨɨbo iimitɨco ejeevesusumi, nooboro.

Inɨhɨbamɨco Sɨcamañovɨ Agañɨɨfifiibovɨ Ohoovɨcɨno.

11 Tollɨro bu Jesu nuuhi: Saafi miimɨsiicɨ iseemene mɨsima icauhi. 12 Jaanaa iguihoobo caanico nuuhi: Guihi, jisumiro uco daacɨ dinehejetɨ ufucu uudi iicajirunoco, nooboro. Jaanegui caani diitɨsima inehejeque diitɨsima dugaacuuhi. 13 Jaanobuunatɨ iguihoobo inehejeque anaajeuboro inɨhɨbamɨco allacaruuhi. Jaaboro toonoma tehesino siijiinɨjevɨ fuuhi. Jahɨgo paryɨ inɨhɨbamɨco iimitɨnovɨ gañɨɨubo. 14 Jaanaaca diibo inɨhɨbamɨco agañɨɨcuunobuunatɨ toojiinɨjevɨ sihidɨ ajeba icauhi. Jaaneri diibo tɨcovauhi sihidɨ ajebari iicaabo. 15 Jaanoma iicaabo dudɨcamaajeque guiinutuubo toojiinɨjeomɨnaafijaago. Jaabo diibo ifaafaimɨco tuumusuuhi. 16 Jaabo ifaafaimɨ machuta imitɨnotɨ imachuqui moonɨhicaurahi. Jaarunaa mɨɨhaiñooba diiboco toonotɨ acɨhicautɨhi. 17 Jaanotɨ esafutuubo: Guihirubi iijafaño sihidɨ idudɨcamaajemɨnaa machuta sihidɨ atyuuvonɨcɨnaaca, uujoho jimañovɨ ajebari nacatehi. 18 Dojɨcuvɨro uumiji guihirubi iijajaago. Jaaboro diiboco neeji: Guihi, Moocaanihallɨvɨ, dihallɨvɨ icano imitɨno moonɨhicahi. 19 Jaanegui uujoho iimitɨmaño diseemenebadɨ icacuutɨhi. Jillɨ didudɨcamaajeebebadɨro uco deesɨcɨnɨcu, nooboro 20 dojɨcuvɨro uumicuubo caani iijajaago.

Jaaboco tehesinotɨro caani aatyɨmeuboro ɨdaasuvuuhi. Jaaboro diibojaago ijinafatyuuboro diiboco ihiibɨcɨtuuboro nɨnɨɨcɨubo. 21 Jaanegui diibo caanico nuuhi: Guihi, Moocaanihallɨvɨ, dihallɨvɨ icano imitɨno moonɨhi. Uujoho iimitɨmaño uco diseemenebadɨ icacuutɨhi, nooboro. 22 Jaarunaa caani nuuhi ijeecɨvomɨnaaco: Goovano iimichehuco mɨhɨcɨmoro diiboco mɨjɨɨhacu. Jaamoro usegaiviicutɨ ihusefa mificu, tɨhaipaajetɨ diiboco mɨjɨɨhacu icano. 23 Jaamoro niivɨgai ɨɨcavaaboco mɨhɨcɨtomoro magaicaau, muduumoro jɨɨbaimoco meheetavequi. 24 Jaanɨ taseemene uchuumucuubo siino ubuheetejirubadɨ iicaneguiiha, ɨmɨtahinɨɨboco siino mahatyɨmeneguiiha, nooboro jɨɨbaimoco eetavuumo.

25 Jaanaaca ihamiyaabo sihɨ ifaguifaño icauhi. Jaabo jaahe asaaubo guubuuhi agaaseme amasivanoco. 26 Jaanegui saafiitɨ icojɨmɨnaafico ocoovauboro dilluubo: ¿Mɨllɨ iicano oono? nooboro. 27 Jaanegui iimusuubo: Dinahabo gasehi. Jaanegui diicaani iniivɨgai ɨɨcavaaboco gaicaausuhi mɨllɨ icatɨɨbo imino agaseneguiiha, nooboro. 28 Jaarunaa diibo ihamiyaabo sihidɨ ɨsɨfiiratuuboro jaahe fuuguutɨɨbo. Jaanegui caani asaauboro diiboco noovauhi jaahe isaaqui. 29 Jaaboro caanico nuubo: Ɨɨro gaajahi sihidɨ ficabano ɨɨma dudɨcamaaihicahi diijɨco gañɨɨtɨɨbo. Jaaruuboco safooba diniivɨmɨtɨ saafiigayɨɨba daacɨtatɨhi, tagataavomɨnaama jɨɨbaimoobaco eheetavejirunaaca. 30 Jaanotɨ jaanɨ daachi dinɨhɨbamɨco iimitɨno gaigoomɨma agañɨɨboro agaseebedi naha diniivɨgai ɨɨcavaaboco gaicaauhi, nooboro. 31 Jaanegui caani nuuhi: Besha, ɨɨjoho fahiijɨvaro uuma diicanɨcɨhi. Jaamaño paryɨ tañeheje diino. 32 Jaanotɨ imino jisumi jɨɨbaimoco meheetavomoro imo imo mihicano, dinahabo uchuumucuubo siino ubuheetejirubadɨ iicaneguiiha, ɨmɨtahinɨɨboco mahatyɨmeneguiiha, nooboro.

16

Iija Toomomɨnaafi Iimitɨɨbovɨ Ohoovɨcɨno.

1 Jaadɨ tollɨro Jesu nuuhi ijɨɨbogomɨnaaco: Icaubo saafi sihidɨ nɨhɨbamɨma iicaubo, guubuuhi iija toomomɨnaafi diibo nehejeque sɨcamañovɨ agañɨɨhicaunoco. 2 Jaanegui ihaivojɨɨbo ocoovauboro diiboco nuuhi: ¿Mɨllɨ iicanoco ɨɨditɨ guubuhi? nooboro didudɨcamaajetɨ paryɨ uco dɨɨbogo. Jisu tadyudɨcamaajemɨnaafitɨ diicacuujitɨhi, nooboro. 3 Jaanegui iija toomomɨnaafi esamaaihicauhi: ¿Mɨllɨ fɨne icaji jisumi tahaivojɨɨbo tadyudɨcamaajetɨ uco agañɨɨdɨ? Sefatɨhi jiinɨjeque eseedijiruubo nucufeguehi sitaaco nɨhɨbamɨco idillunoco. 4 Jaaruubo gaajacuuhi jillɨ saatohoco aamusunotɨ diito uco iijafaño tadyudɨcamaajema achahasumi agaayɨcɨjinoco, nooboro 5 coovaubo saafiiri paryɨ saatoho ihaivojɨɨboco edebeumoco. Jaaboro saafiico dilluubo: ¿Mɨnoodɨno ɨɨjoho tahaivojɨɨboco debehi? nooboro. 6 Jaanegui diibo iimusuuhi: Debehi ciendɨno illuva tyɨgabaje dɨɨrɨbanoco, nooboro. Jaanegui iija toomomɨnaafi nuuhi: Jino didebehaamene, goovano casɨɨvoobo bohonotɨ deetavo cincuentadɨnoro oono aametɨ, nooboro. 7 Jaabadɨro sifiico dilluubo: ¿Jana mɨnoodɨno ɨɨjoho tahaivojɨɨboco debehi? nooboro. Jaanegui diibo nuuhi: Trigoco ciendɨno tɨcovo tiyɨva, nooboro. Jaanegui nuubo: Jino didebehaame, bohaametɨ deetavo ochentadɨno tɨcovo tiyɨvaro, nooboro. 8 Jaanoco ihaivojɨɨbo agaajacɨudɨ nuuhi: Taaja toomomɨnaafi gaajaabo aivono ɨfuuruubo, sitaama imino iicaqui omoonɨnoco. Jiinɨjeo miyamɨnaa gaajahi jiinɨjeonehejeque, miyaavogomɨnaa janaanɨcɨ.

9 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Jino iimitɨno jiinɨjeonehejeri gataavomɨnaatɨ mɨhɨcɨ jiinɨjeoneheje ifinɨɨdɨ amɨɨhaico diito ufucu niquejefaño ifinɨjitɨno iijanofaño igaayɨcɨqui.

10 Mɨɨdɨrunoma imino omoonɨɨbo, tollɨro iguiraanoma imino moonɨhi. Jaanotɨ ajashurunoma imitɨno omoonɨɨbo, iguiraanoma tollɨro imitɨno moonɨhi. 11 Jaamaño jino iimitɨno jiinɨjeonehejeri imitɨno momoonɨmoco, ¿mɨɨjoho bu amɨɨhaico imiyaanehejeque acɨjirahi? 12 Jaanotɨ sitaano icarunoco imitɨno momoonɨhicamoco, ¿mɨɨjoho bu amɨɨhaico acɨjirahi amɨɨhaiñotɨro iicaqui?

13 Chahaabo jeecɨvomɨnaafi miimɨsiicɨ aivojɨtɨsico ejeecɨvoobo, saafiico ɨjɨɨhegueebere, saafiicoro gaijɨjiruubo. Saafiima imino iicaaboro saafiiditɨ imitɨno esamaaijiruubo. Jaabadɨro Moocaani, bu nɨhɨbamɨ icanoco sano mejeecɨvejitɨrahi, nooboro.

14 Jaanoco fariseomɨ nɨhɨbamɨma imoyɨɨcɨmɨnaa iicamaño jillɨ unuunoco paryɨ uguubuumoro Jesuco dejecuumo.

15 Jaanegui Jesu diito nuuhi: Amɨɨhai miyamɨnaa ɨmefeenevɨ iminobadɨ mihicahi. Jaarunaa Moocaani amɨɨhai jeebɨɨco gaajahi; miyamɨnaa sihidɨ jeevahibadɨ eesɨcɨnɨnoco Moocaani jɨɨheguehi.

Moise Tajɨɨba, Moocaani Aivojɨ Icano.

16 Sɨɨcɨjetɨ Moise tajɨɨba, Moocaani iimaamɨnaa icano icahicauhi, Jua ifiivutɨnohachuta. Toonotɨro iimi Moocaani aivojɨ iijɨ jɨɨbogocafetehi. Jaamofeenedɨ famooro sefacɨnɨhi ijɨcafetequi.

17 Tɨhɨɨno niqueje, bu jiinɨje icano ifinɨno. Jaano janaanɨcɨ jeevano tajɨɨbatɨ sasitugayɨ afatyejiruno.

Jesu Jɨɨbeguehi Gaigooco Ejeevesunoditɨ.

(Mt 19.1-12; Mr 10.1-12; Tollɨro meecɨ Rm 7.1-3; 1Co 7.10-16)

18 Saafi miyamɨnaafi mogaico ejeevesuuboro sifigoco ɨɨcɨɨbo iimitɨnoco eetavehi. Jaabadɨro ejeevesucɨnɨgoco ɨɨcɨɨbo iimitɨnoco eetavehi.

Sihidɨ Nɨhɨbamɨma Iicaabo, Lazaro Icano.

19 Safoono icaubo saafi sihidɨ inɨhɨbamɨma iicaubo. Jaabo iminoono gaachehunofaño jɨcamaaihicauhi ovosɨɨnoono. Jaaboro fafucuvaacɨvɨro jɨɨbaimoco sihidɨ ovosɨɨnoono. Jaanaa tollɨro icaubo saafi 20 ɨɨdaasuubo sihidɨ icɨɨnisinoma icaabo baavɨ gɨcɨnɨhicaubo inɨhɨbamɨma iicaabo guhugavɨ. 21 Jaabomaje tuvaveguehicaurahi inɨhɨbamɨma iicaabo machuta usuuvɨneri. Jaaboco jɨcumɨ asaamoro itujaavonoco nejeecuhicauhi. 22 Jaanofeene iguijeveubomajeque cɨɨumo. Jaaboco Moocaani toomomɨnaa satyuuhi icojɨvɨ. Jaanaa tollɨro bu inɨhɨbamɨma iicaubo guijeveuhi. Jaaboco cɨɨumo. 23 Jaabo inɨhɨbamɨma iicaubo ɨdaasuno icahicauhi iguijeveme iicafihɨgo. Jaabo tahɨgotɨ caamoco emeecɨubo atyɨmeuhi Abrahamco Lazaro iicojɨri icaaboma. 24 Jaanegui coovadiivuubo: Guihi Abraham, uco dɨdaasugo. Jaaboro Lazaroco tajɨɨba ofooboro ihusegai nijequeque nɨfaihufaño amatyusuuboro tañejeba nijequeque isɨɨcusuvaqui. Jino cɨɨjɨgaifaño sihidɨ ɨdaasuno icahi, nooboro. 25 Jaarunaa diiboco Abraham nuuhi: Taseemene, desafoto jiinɨjehallɨri idiicahinɨsumi imino diicahinɨhi. Jaanotɨ Lazaro ɨdaasuno icauhi. Jaaruubo jisumi juuga jacusucɨnɨhi. Jaanotɨ ɨɨjoho ɨdaasuno diicahi. 26 Jaanomaryo bu amɨɨhai mɨɨhaitɨ sɨcaisitu oonaagonovɨ mihicahi. Jaamaño juugatɨ tahɨ efeejirumo. ¿Mɨllɨ bu feejirahi tahɨgotɨoto? ¿Mɨllɨ bu juugavɨ fatyejirahi? nooboro. 27 Jaanegui inɨhɨbamɨma iicaubo nuuhi: Jaaneguiiha taca Guihi Abraham, ɨco neehi: Jaabo Lazaroco galluuhi guihirubi iijajaago, 28 ofooboro sahusedɨmo tañahabomɨco ijɨɨbeguetequi. Jaanotɨ juuga jino ɨɨdaasumañovɨ tollɨro saadimo, nooboro. 29 Jaaruuboco Abraham nuuhi: Diitoma icano Moise acaatɨnɨuhaamene, Moocaani iimaamɨnaa acaatɨnɨuhaamene. Jaanoco iguubuqui, nooboro. 30 Jaanegui inɨhɨbamɨma iicaubo nuuhi: Jɨɨhɨ, guihi Abraham, jaarunaa saatoho iguijevecuumotɨ diitoco ijɨɨbogoturuva iimitɨco jeevesujirumo, nooboro. 31 Jaarunaa Abraham diiboco nuuhi: Moise, Moocaani iimaamɨnaa icamoco uguubutɨhachiijɨ, tollɨro bu saatoho iguijevecuumotɨ ifuuruva guubujitɨrumo, nooboro.

17

Iimitɨnofaño Agañɨɨsujiruno Ñɨhicu.

(Mt 18.6-7, 21-22; Mr 9.42)

1 Jaadɨ Jesu nuuhi ijɨɨbogomɨnaaco: Icamo iimitɨno, miyamɨnaaco imitɨnofaño agañɨɨsuno. Jaarunaa ɨdaasucani icajiibo sitaaco imitɨnofaño agañɨɨsuubo. 2 Imijiruno diiboco guiisibatyɨgabari icodaahetɨ muduujenɨmoro muuaifaño magañɨɨno. Jaano janaanɨcɨ ɨdaasuno icajiruubo seemeneque imitɨnofaño agañɨɨsuubo.

3 Mehesɨcɨnɨ amɨɨhai nahabo amɨɨhaico imitɨno omoonɨhachiijɨ diiboco mɨhɨɨba. Jaabo iimitɨco ejeevesuhachiijɨ diiboma mihimibachucasi. 4 Safucuro sahuse juugahusetɨ mifoocɨ icano imitɨno omoonɨɨboro, bu tonoodɨfovaro dijaa asaaboro siino tollɨ icacuujitɨhi onoohachiijɨ, imino diiboma mihimibachucasi, nooboro.

Miyaavogo Mitya.

5 Jaanegui iminɨsumɨnaa Aivojɨɨbo Jesuco nuuhi: Mɨɨhaico daamusu janaanɨcɨ mimiyaaveguequi, noomoro.

6 Jaanegui Aivojɨɨbo Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhai miyaavogo mostaza noovata toogaidɨno iicahachiijɨ jiho sicomor onoohoco meneejirahi: Jinootɨ gaijuuvoho muuaifeenevɨ dulleevete munuuruva, amɨɨhaico tooho: Jii, neejirahi.

Jeecɨvomɨnaafi Omoonɨfino.

7 Amɨɨhaitɨ cajaanɨhacho ijeecɨvomɨnaafima iicaruva ududɨcamaaihicaabo faguifañotɨ agaseebeque: ¿Nacu saacu, casɨɨvoobo, machucu, meneejirahi? 8 Cha, tollɨ icatɨno. Fɨne meneejirahi: Tamachutaaco deetavoobo uco dihaivojɨɨboco deecɨvo machuqui, aduqui icano. Jaadɨ jari ɨɨjoho machuji, daaduji icano, meneejirahi. 9 ¿Nacu dijeecɨvomɨnaafico atajɨɨbanoco eetavonohallɨvɨ graciaco daacɨjirahi? Tollɨ icatɨno. 10 Tollɨro amɨɨhai Moocaani atajɨɨbanoco mihimivucuudɨ monoo: Jillɨ mɨɨhai mɨhɨɨfono jeecɨvomɨnaa jillɨ atajɨɨbanocoro meheetavomaño, nooboro.

Jesu Buheesuhi Fahuseecɨdɨmoco Foojohoma Iicamoco.

11 Jesu Jerusalejaago ufuubo fatyuuhi Samaria jiinɨje, Galilea jiinɨje icanofeenedɨ. 12 Jaabo toojiinɨjeocuumi saacuumivɨ ɨɨfutuubojaago saaumo fahuseecɨ gaifiimɨ foojohoma iicaumo. Jaarumo diibotɨ tehesino ujulleecamaaivaumoro sefano nuumo: 13 Jesu jɨɨbogomɨnaafi, mɨɨhaico dɨdaasugo, noomoro.

14 Jaamoco Jesu aatyɨmeuboro nuubo: Mofoomoro sacerdotemɨco mɨhɨfusuto, nooboro.

Jaanegui ufuumotɨ jɨɨhaivɨ ifoojoho buuhi. 15 Jaanegui saafi ubuheecuunoma iicaubo dojɨcuvɨro uumiubo Moocaanico imooboro sefano. 16 Jaaboro Jesuguiino ememuɨɨvuuboro jiinɨjehallɨvɨ javuvuubo graciaco ihacɨqui. Jaabou Samaria jiinɨjeoobo.

17 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: ¿Nacu famooro fahuseecɨdɨmo mubuheetɨhi? ¿Cuuca nacu saatoho nuevedɨmo? 18 ¿Jaanɨ ɨdɨɨboro siicuumioobo uumihi Moocaanico iimequi? nooboro. 19 Ifoojohoma iicauboco nuubo: Gañiivoobo, fuucu; imiyaavogomaño buheetecuuhi, nooboro.

Mɨllɨ Fɨne Moocaani Aivojɨ Gaseji.

(Mt 24.23-28, 36-41)

20 Jaanaa fariseomɨ Jesuco dilluuhi: ¿Cusumi Moocaani aivojɨ gaseji? noomoro.

Jaanegui diibo iimusuuhi: Moocaani aivojɨ agasene siinoco mahatyɨmenɨcɨnobadɨ jeevatɨno. 21 Juu icacuuno, jahɨ icacuuno noorajitɨno, Moocaani aivojɨ amɨɨhaifeeneri icacuuhi, nooboro. 22 Ijɨɨbogomɨnaaco nuubo: Ufucu amɨɨhai mihimegueji mahatyɨmeneque Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo fucutɨ. Jaarumo mahatyɨmejitɨhi. 23 Jaasumi amɨɨhaico saatoho neeji: Juu icacuuno, jahɨ icacuuno, noomoro. Diito dojɨcutɨ mefeedino. 24 Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo asaajino jillɨ jeevaji: Oono sisi niquejeguiinodɨ saanaagojetɨ siinaagojevɨ anamebanɨcɨbadɨ. 25 Jaaruubo itɨconɨ sihidɨ ɨdaasuno icaji, jisumiomiyamɨnaa uco jɨɨheveji icano. 26 Mɨɨro johono Noe iicausumi iicaubadɨ icajino uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo asaajino ɨmega. 27 Mɨɨro miyamɨnaa machuhicaumo, aduhicaumo, taabavahicaumo, iseemeque tajenɨhicaumo icano. Jaanaaca Noemɨ imeenegafaño jɨcafutuuhi. Jaanaaca sihidɨ niija aaiguuneri paryɨ saatoho guijeveuhi. 28 Jaabadɨro bu Lot onoobo iicausumi icauno machuhicaumo, aduhicaumo, naajecasihicaumo, basuhicaumo, iijanoco eetavehicaumo icano. 29 Jaanaaca Lot Sodoma cuumitɨ ufuunobuunatɨ niquejefañotɨ aifuuno cɨɨjɨgaima guiisibano ɨjɨgauno. Jaaneri paryɨ tuucuumi miyamɨnaa guijeveuhi. 30 Tollɨreji uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo ajafeveedɨ.

31 Tusumi saatoho iijahallɨri mihicahachiijɨ miniitomoro iijafañotɨ amɨɨhai nehejeque mɨhɨcɨtedino. Jaanotɨ saatoho buhɨgo mihicahachiijɨ amɨɨhai iijajaago muhuumidino. 32 Lot taabatɨ mehesafoto. 33 Mɨɨro ifiico ɨdaasuno omoonɨnotɨ ataajasugoobo ifiico mɨtasuji. Jaanotɨ ifiico Moocaanijaagodɨ ɨmɨtasuubo ifiico taajasuji.

34 Amɨɨhaico neehi: Tufucu miitoocɨ saabafaño cɨgaji. Jaamɨsitɨ saafi imiyaavogotɨɨbo satyocafeteji diiboco sihidɨ jeevano ɨdaasuno imoonɨqui. Jaanotɨ saafi imiyaavogoobo coovovacafeteji. 35 Bu miimɨfeecɨ gaigoomɨfe sano garyɨɨhañɨji. Jaamɨfetɨ saafigo imiyaaveguehicatɨgo ɨcɨcafeteji diigoco sihidɨ jeevano ɨdaasuno imoonɨqui. Jaanotɨ saafigo imiyaaveguehicago jeevesucafeteji. 36 Bu miimɨsiicɨ buhɨgo icaji. Jaamɨsitɨ saafi ɨcɨcafeteji. Jaanotɨ saafi jeevesucafeteji, nooboro.*

37 Jaanoco uguubuumoro diiboco dilluumo: ¿Aivojɨɨbo, conoovɨ fɨne tollɨ icajino? noomoro.

Jaanegui diibo nuuhi: Tuucɨta iicahɨgo añɨmɨ igaivefihi, nooboro. Jaabadɨ niino jaadusufucusumi imiyaavogotɨmoco ɨdaasuno ɨfeteji.

18

Iimitɨno Fagomɨnaafivɨ Ohoovɨcɨno.

1 Jesu oovɨcɨuhi Moocaanima ihiimaamo quehecuno iicaqui. 2 Diitoco nuubo: Saacuumivɨ icaubo saafi fagomɨnaafi Moocaanico ɨñɨhicuguutɨɨbo. Tollɨro mɨɨhaiñoobaco gaijɨhicautɨɨbo. 3 Jaacuumivɨ tollɨro fibaijɨgo icauhi. Jaago saicɨno diibojaa feehicauhi imɨnaafima imitɨno iicahicaunoco diigoma iimibachuqui. 4 Saicɨno diibo diigo unuurunoco: Jii, neehicautɨɨbo. Jaanofeene esafutuuboro nuubo: Moocaanico ñɨhicugotɨhi, mɨɨhaiñoobaco gaijɨtɨhi icano. 5 Jaarunaa jaamo fibaijɨgo asaagoro gañuhusuno uco moonɨhicahi. Jaanegui diigohallɨtɨ icaji siino saicɨno saacuutɨgo iicaqui tajeebɨɨco uco nɨjɨ nɨjɨ moonɨdigo, nooboro.

6 Jaanoco Aivojɨɨbo Jesu nuuhi: Jillɨ nuubo iimitɨno fagomɨnaafi. 7 ¿Nacu jaabadɨ Moocaani ɨɨcɨmo diibovɨ ɨɨdaasuvomo fucuhachuta, cuujehachuta icano idilluruva diitohallɨtɨ Moocaani icajitɨruubo? ¿Nacu fɨne diitoco tuumusujiruubo? 8 Amɨɨhaico neehi: Tuumusutɨɨbo diitoco goovano amusujiruubo ¿Nacu fɨne uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo siino jiinɨjevɨ asaadɨ fɨne miyaavogoco atyɨmeji? nooboro.

Fariseomɨoobo, Impuesto Jaadusumɨnaafi Icanovɨ Ohoovɨcɨno.

9 Saatoho: Mɨɨhai aivo miyaamo, noomoro sitaaco ɨtɨɨsuhicaunoma iicaubo jillɨ ohoovɨcɨuboro nuubo: 10 Safoono miimɨsiicɨ gaifiimɨsi templojafaño fuuhi Moocaanima iimaaqui. Saafiu fariseomɨoobo. Jaanotɨu saafi impuesto jaadusumɨnaafi. 11 Jaanaaca ifariseomɨoobo julleecɨnɨɨboro Moocaanima ihiimaaubo jillɨ neehicauhi: Moocaani ɨco imehi saatoho iicabadɨ uujoho nanivamɨnaafi icatɨhi, sitaaco imitɨno moonɨtatɨhi, gaigoomɨma icatatɨhi, jaanɨ impuesto jaadusumɨnaafibadɨ icatɨhi, 12 sajaguisɨvɨ mifoocɨ machutɨɨbo icafihi, uujoho paryɨ agaananotɨ fahuseecɨtɨ sano ɨco acɨfihi, nuuruubo, nooboro.

13 Jaanotɨ jillɨ impuesto jaadusumɨnaafi tehesino icahicauhi caamo niquejejaagoco meecɨtɨɨbo, jillɨ icɨɨdɨɨ tɨcovoco aamɨhicaubo nooboro: Moocaani uujoho imitɨmɨnaafi uco dɨdaasugo, nooboro.

14 Jaanotɨ amɨɨhaico neehi: Jaanɨ impuesto jaadusumɨnaafi iijajaa fuuhi ijeebɨɨ imicuubo. Jaanotɨ fariseomɨooboco Moocaani gaayɨcɨutɨhi. Jillɨ iicamaño: Uujoho sihidɨ jeevahi, onoono guiinovɨ ficucafeteji. Jaanotɨ: Sihidɨ jeevahi, onootɨɨboco sihidɨ jeevasujiibo, nooboro.

Jesu Seemeque Imino Onoono.

(Mt 19.13-15; Mr 10.13-16)

15 Tollɨro bu seemegayɨmɨco Jesujaa sɨvahicaumo diitoco idudɨɨcɨqui. Jaanoco ijɨɨbogomɨnaa aatyɨmeumoro ɨsɨvaumoco ɨɨbahicaumo. 16 Jaanegui Jesu diitoco ocoovauboro nuuhi: Jaafa tajaa seeme saahi: Mefeedino, meneejirahana. Diitobadɨ iicamedi Moocaani aivojɨ icahi. 17 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Moocaani aivojɨco seemene iicabadɨ agaayɨcɨtɨɨbo, tahɨ ufucu feejitɨhi, nooboro.

Sihidɨ Inɨhɨbamɨma Iicaabo Jesuma Iimaahi.

(Mt 19.16-30; Mr 10.17-31)

18 Jaanaa saafi aivojɨɨbo Jesuco dilluuhi: Idiimiibo Jɨɨbogomɨnaafi, ¿mɨllɨ fɨne moonɨji ifinɨjitɨno fiivoma icaqui? nooboro.

19 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: ¿Mɨllɨtɨ: Jaabo uco iimiibo, neehi? Ɨdɨɨboro saafiiro iimiibo Moocaani. 20 ¿Nacu gaajahi Moocaani tajɨɨbaco? Sifigotɨ taabavadino, guijenɨdino, nanivadino, sitaaditɨ sɨcamañooco dɨɨbeguedino, diicaani, diiseejɨ icamɨsico gaijɨ, nooboro.

21 Jaanegui diibo nuuhi: Seemenetɨro uujoho paryɨ tollɨ moonɨfihi, nooboro.

22 Jaanoco uguubuuboro diiboco Jesu nuuhi: Icanehiica sano dihɨmega; Foobo dinehejeque paryɨ naajete. Jaaboro inɨhɨbamɨco ɨdaasumoco daacɨ. Jaadɨ jari niquejefaño sihidɨ dinehejema diicaji. Jaaboro tadyojɨcutɨ disaa, nooboro.

23 Jillɨ diiboco unuuneri sihidɨ ɨdaasuvuubo sihidɨ inɨhɨbamɨma iicaumaño. 24 Diibo ɨɨdaasuvuunoco Jesu aatyɨmeuboro nuuhi: Aivo jeedɨ tɨhɨɨno sihidɨ inɨhɨbamɨma iicamo Moocaani aivojɨfaño ofoono. 25 Tɨhɨɨjitɨruno camello januutu ojɨri afatyono. Jaanotɨ sihidɨ jeevano sihidɨ inɨhɨbamɨma iicaabo Moocaani aivojɨfaño ofoono.

26 Jaanoco uguubuumo nuuhi: ¿Jaanegui cajaatyo fɨne taajajirahi? noomoro.

27 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Miyamɨnaadi ɨtɨhɨɨno Moocaanidi tɨhɨɨtɨhi, nooboro.

28 Jaanegui Pedro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo mɨɨhai paryɨ monehejeque mejeevesumoro ɨɨma mɨhɨguehi, nooboro.

29 Jaanegui Jesu nuuhi: Miyanotɨ amɨɨhaico neehi: Cajaatyohacho iijaco, caanimɨco, inahabomɨco, mogaico, iseemeque icano 30 Moocaani aivojɨguiinodɨ ejeevesumo jiijehallɨvɨ janaanɨcɨ gaayɨcɨji. Tollɨro ufucu niquejefaño ifinɨjitɨno fiivoma icajimo, nooboro.

Siino Jesu Iguijevejinoco Jɨɨbeguehi.

(Mt 20.17-19; Mr 10.32-34)

31 Jaadɨ Jesu fahuseecɨ siino miimɨsiicɨ icano icamoco ijɨɨbogomɨnaaco ijeevadɨ ocoovauboro nuuhi: Jisumi Jerusalejaago mefeehi paryɨ Moocaani iimaamɨnaa uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubeditɨ acaatɨnɨunobadɨ iicaqui. 32 Jaaboco uco sihɨgo miyamɨnaaco acɨjimo. Jaamoro uco dejecujimo imitɨno onoomoro jɨɨrebamaaijimo, 33 ahaamɨmoro, guijenɨjimo. Jaaruubo mifucucɨ, safucu icanobuunatɨ guijevefeenetɨ siino buheeteji, nooboro.

34 Jaarunoco diito ajashuno gaajautɨhi jinejetɨ unuunoco diitedi toovono iicaumaño.

Jesu Jerico Cuumiri Iicaubo Aatyɨmetɨɨboco Buheesuhi.

(Mt 20.29-34; Mr 10.46-52)

35 Jaanaa Jesu Jerico cuumitɨ fiitɨcuunaa saafi aatyɨmetɨɨbo jɨɨhaijɨniri gɨcɨnɨuhi nɨhɨbamɨco idilluubo. 36 Jaanaa sihidɨ miyamɨnaa ofoomoco uguubuuboro dilluubo: ¿Mɨllɨ iicano? nooboro. 37 Jaanegui nuumo: Jesu Nazareoobo feehi, noomoro. 38 Jaanegui sefano coovadiivuubo: ¡David Iyaachi, Jesu, uco dɨdaasugo! nooboro.

39 Jaarunaa ɨmegavɨ ufuumo diiboco ɨɨbauhi illɨɨvequi, noomoro. Jaarunaa janaanɨcɨvɨro coovadiivuubo: ¡David Iyaachi, uco dɨdaasugo! nooboro.

40 Jaanegui Jesu ujulleeveuboro tajɨɨbauhi diiboco ihɨcɨtequi. Jaanegui ɨɨcɨjeuboco Jesu nuuhi: 41 ¿Mɨllɨ ɨco omoonɨnoco diimeguehi? nooboro.

Jaanegui aatyɨmeutɨɨbo nuuhi: Aivojɨɨbo, aatyɨmeneque imeguehi, nooboro.

42 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: ¡Jii, daatyɨme! Imiyaavogomaño buheesucafetehi, nooboro.

43 Jaasumiro diibo atyɨmeuhi. Jaaboro Jesu dojɨcutɨ fuubo Moocaanico imooboro. Jaanoco aatyɨmeumo paryɨ miyamɨnaa Moocaanico imehicauhi.

19

Zaqueo.

1 Jaadɨ Jesu Jerico cuumifeenedɨ fuuhi. 2 Jaacuumifaño icaubo Zaqueo onoobo impuesto jaadusumɨnaa aivojɨɨbo. 3 Jaabo Zaqueo Jesuco imuguuhi aatyɨmeneque. Jaaruubo atyɨmehicautɨhi baareebegayɨ iicamaño, sihidɨ miyamɨnaa iicauneri icano. 4 Jaanoma iicaubo ɨmegavɨ ijinafatyuuboro ɨmoho sicomor onoohori caamo fuubo Jesu afatyujino fiitɨno iicauheri toohotɨ diiboco ihatyɨmequi. 5 Jaanaa Jesu toonodɨ afatyuubo caamoco emeecɨuboro diiboco nuuhi: Zaqueo, goovano tahɨgotɨ niito jaachiijɨ diijafaño ɨfeteji, nooboro.

6 Jaanegui Zaqueo goovano iniituuboro imo imo Jesuco gaayɨcɨubo. 7 Jaanoco paryɨ aatyɨmeumoro imitɨno neehicaumo: Imitɨmɨnaafi iijafaño Jesu ɨfetehi, noomoro. 8 Jaanegui Zaqueo ujulleeveuboro Jesuco nuuhi: Meecɨ Aivojɨɨbo, tañehejetɨ feenedɨ ɨɨdaasufiimoco acɨji. Jaanotɨ saateheditɨ abañɨɨboro ananihicahachiijɨ, igueenemehejedɨno tɨcovovɨ janaanɨcɨ acɨji, nooboro.

9 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Jiijaavɨ jaachiijɨ taajasu gasehi jaanɨ tollɨro Abraham iyaachi iicamaño. 10 Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo saahi imɨtahinɨmoco iguiinooboro taajasuqui, nooboro.

Fahuseecɨdɨno Nɨhɨbajenevɨ Ohoovɨcɨno.

11 Jaamo miyamɨnaa Jesu jillɨ onoonoco guubunɨcɨhicaumo. Jaanegui jillɨ oovɨcɨubo Jerusaletɨ ifiitɨcuuneguiiha. Jaanaa diito esamaaihicauhi: Fɨne jisumiro Moocaani aivojɨ gaseji, noomoro. 12 Jaanegui diitoco nuubo: Safoono icaubo saafi gaifi iyotobadɨ obocɨfiibo. Jaabo fuuhi tehesino siijiinɨjevɨ tahɨ diiboco aivojɨɨbotɨ ificuudɨ dojɨcuvɨro ihuumiqui, aivojɨɨbotɨ iicaqui. 13 Jaabo ifuucuquiro fahuseecɨdɨmoco ijeecɨvomɨnaaco coovaubo. Jaaboro diitoco acɨubo nɨhɨbajene sihidɨ ijaada iicanoco. Jaamoco nuubo: Naajeteque meheetavo jino nɨhɨbamɨri ofoobo agasenehachuta, nooboro. 14 Jaaruuboco ijiinɨje miyamɨnaa jɨɨheguehicauhi. Jaamoro diibo dojɨcutɨ saatohoma jɨɨbogoco galluumo: Mihimogotɨhi diibo mohaivojɨɨbotɨ iicanoco, noomoro. 15 Jaarunaaca diiboco aivojɨɨbotɨ ficuumo. Jaadɨ diibo siino ijiinɨjevɨ uumiubo. Jaadɨ cuuhuvaubo ijeecɨvomɨnaaco nɨhɨbamɨco aacɨumoco mɨnoodɨno agaanacuunoco igaajaqui. 16 Jaanegui itɨconɨoobo asaauboro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, dinɨhɨbamɨ fahuseecɨdɨno janaanɨcɨ gaanacuuhi, nooboro. 17 Jaanegui ihaivojɨɨbo diiboco nuuhi: Aivo imino, ɨɨjoho aivo iimino jeecɨvomɨnaafi ajashurunohallɨvɨ imino omoonɨmaño ɨco fahuseecɨ cuumivahallɨvɨ aivojɨɨbotɨ ficuji, nooboro. 18 Jaanaa saafi asaauboro nuuhi: Aivojɨɨbo, dinɨhɨbamɨ sahusedɨno janaanɨcɨ gaanahi, nooboro. 19 Jaaboco tollɨro iimusuubo: Ɨɨjoho sahuse cuumivahallɨvɨ aivojɨɨbotɨ diicaji, nooboro. 20 Jaanaa sifi asaauboro nuuhi: Aivojɨɨbo, jino dinɨhɨbamɨ filluchehufaño ificuhinɨno; 21 Ɨco ñɨhicuguehi sihidɨ edeevaneguiiha. Jaabo ɨɨjoho ificutɨmañotɨ dɨɨcɨhi abasutɨrumañotɨ inoovataco dɨɨcɨhi, nooboro. 22 Jaanegui ihaivojɨɨbo diiboco nuuhi: Imitɨno jeecɨvomɨnaafi dihiimaatɨro ɨco moonɨji, ɨɨro gaajacuuhi uujoho sihidɨ ejeevaaboro ificuutɨmañotɨ ɨɨcɨnoco abasutɨmañotɨ onoovasunoco. 23 Jaanegui, ¿collɨhi jana tañɨhɨbamɨco bancojafaño ficuuhinɨtɨhi uujoho uhuumiibo tañɨhɨbamɨ agaananoco fanooro agaayɨcɨjirunaaca? nooboro. 24 Iicojɨri iicaumoco nuubo: Diibeditɨ inɨhɨbamɨco mudumɨtɨɨcɨ. Jaamoro fahuseecɨdɨnoma iicaaboco mahacɨ, nooboro. 25 Jaarunaa diito diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, diiboma fahuseecɨdɨno icacuuno, noomoro. 26 Jaarunaaca ihaivojɨɨbo diitoco nuuhi: Amɨɨhaico neehi: Iicanoma iicaaboco siino janaanɨcɨ acɨji. Jaanotɨ iinoma achahaabotɨ paryɨ iicarunogayɨco dumɨtɨɨcɨji. 27 Jaanotɨ uujoho aivojɨɨbotɨ iicanoco iimeguehinɨtɨmo tamɨnaaco juuga mɨsɨvamoro tahɨmefeenevɨ magaisiraicɨ, nooboro.

Jesu Jerusale Cuumifaño Jɨcafetehi.

(Mt 21.1-11; Mr 11.1-11; Jn 12.12-19)

28 Jillɨ unuunobuunatɨ Jesu fuuhi Jerusale cuumijaago. 29 Jaabo Betfaje, Betania icano cuuminotɨ fiitɨcuunaaca tollɨro Olivohono iicagajɨ fiitɨno iicacuudɨ miimɨsiicɨ ijɨɨbogomɨnaatɨsitɨ agalluuboro nuuhi: 30 Mofoo joono ifiitɨcuumijaago. Jaamɨsi tuucuumivɨ mɨhɨfotomɨsi mahatyɨmeji burrogayɨ duujecɨnɨɨboco mɨɨhaiñooba diiberi ɨɨgotɨɨboco. Jaaboco misinaayumɨsiro mɨsɨva. 31 Amɨɨsico cajaatyohacho: ¿Collɨhi momoonɨhi? onoohachiijɨ, monoo: Mohaivojɨɨbo eneeneguiiha, noomɨsiro.

32 Jaanegui diitɨsi ufuumɨsi atyɨmeteuhi paryɨ Jesu unuubadɨ. 33 Jaamɨsi iburrogayɨco sinɨumɨsico abajato nuuhi: ¿Collɨhi moburroco misinɨɨhi? noomoro.

34 Jaanegui diitɨsi nuuhi: Mohaivojɨɨbo eneeneguiiha, noomɨsiro.

35 Jaadɨ diiboco Jesujaago asatyuudɨ igaachehunoco iburrohallɨvɨ ificuumoro Jesuco diibohallɨvɨ casɨɨhacuumo. 36 Jesu diiberi ofoobo ɨmega igaachehunoco jeebumoro feehicaumo jɨɨhaifaño. 37 Jaabo Olivohono iicagajɨri guiino niituunaaca, paryɨɨcɨno miyaavogomɨnaa diibo dojɨcutɨ ufuumo tɨcovauhi sefano onoomo Moocaanico iimomo sihidɨ ejeevanoco aatyɨmeunoma iicamo 38 neehicaumo: ¡Imicani Aivojɨɨbo, Mohaivojɨɨbo memeri asaabo! ¡Niquejefaño sajeebɨɨ! ¡Moocaanico mihimo! noomoro.

39 Jaanegui saatoho fariseomɨ diitofaño iicaumo nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, didojɨcutɨ asaamoco dɨɨba, noomoro.

40 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhaico neehi diito illɨɨvuruva guiisibano coovadiinamaaijirahi, nooboro.

41 Jaabo Jerusale ifiitɨcuunoco aatyɨmeuboro tuucuumihallɨvɨ taaubo: 42 Ɨɨjoho jaachiijɨ difucuvɨ ɨco sajeebɨɨco aacɨjirunoco gaajaruva sajeebɨɨ diicajirahi. Jaaruno ɨɨdi otoovomaño daatyɨmetɨhi. 43 Safucu ɨɨdi ɨdaasufucu gaseji dimɨnaa dihallɨdɨ emecuvejifucu dihallɨdɨ emecuvomoro fahɨgovatɨ ɨco moonɨji, 44 ɨco jiinɨjehallɨvɨ agañɨɨmoro dimiyamɨnaaco gaisiraicɨjimo. Jaamoro sababa dihallɨvɨ guiisibaco jeevesujitɨmo, Moocaani ɨco abaavafucuco agaajacɨtɨmaño, nooboro.

Jesu Templojaco Imibachuuhi.

(Mt 21.12-17; Mr 11.15-19; Jn 2.13-22)

45 Jaaboro Jesu templojafaño ufuuboro tɨcovaubo toojafaño anaajemeque isivɨ agañɨɨubo. 46 Jaaboro diitoco nuubo: Caatɨnɨhaamefaño jillɨ noono: Taaja Moocaanima iimaajareji, noono. Jaarujaco amɨɨhai nanivamɨnaa iijatɨro miminiiyuhi, nooboro.

47 Jaabo Jesu fafucuvaacɨvɨro miyamɨnaaco templojafaño jɨɨbogooboro icahicauhi. Jaarunaa sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa, tuucuumi aivojɨto icamo diiboco iguijenɨqui ituma ɨfehicauhi. 48 Jaarumo toonohallɨtɨ omoonɨjirunoco atyɨmehicautɨmo paryɨ miyamɨnaa diibo onoonoco uguubunɨcɨmo iicaumaño.

20

Jesu Mitya Iijɨ.

(Mt 21.23-27; Mr 11.27-33)

1 Safoono Jesu templojafaño icaubo miyamɨnaaco taajasubogoco ɨjɨɨbogoobo. Jaanaa gaseumo sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa, quillahuto icamo. 2 Jaamoro diiboco dilluumo: Mɨɨhaico dɨɨbogo, ¿mɨɨjoho iijɨtɨ jillɨ moonɨhi; mɨɨjoho ɨco eneeneguiiha? noomoro.

3 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Uujoho tollɨro amɨɨhaico dilluji, uco mihiimusu: 4 ¿Nacu, mɨɨjoho Juaco tajɨɨbauhi miyamɨnaaco initɨqui? ¿Moocaani, nacu miyamɨnaa? nooboro.

5 Jaarunaa diito sanomɨro noocasihicauhi: ¿Mɨllɨ fɨne meneeji? Moocaani tajɨɨbari munuuruva du: ¿Collɨhi jaanoco mimiyaavogotɨhi? mɨɨhaico neejiruubo. 6 Jaanotɨ miyamɨnaa tajɨɨbari munuuruva, mɨɨhaico paryɨ miyamɨnaa guiisibaneri gaicaaujirahi, miyanotɨro Jua Moocaanifañodɨ ihiimaahicaunoco imiyaavogomoro.

7 Jaamoro nuumo: Magaajatɨhi. ¿Mɨɨjohohacho fɨne Juaco miyamɨnaaco initɨjinoco tajɨɨbauhi? noomoro.

8 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Jɨɨ, tollɨro amɨɨhaico uujoho neejitɨhi mɨɨjoho tajɨɨbari omoonɨnoco, nooboro.

Iimitɨno Dudɨcamaajemɨnaavɨ Ohoovɨcɨno.

(Mt 21.33-44; Mr 12.1-11)

9 Jaadɨ Jesu miyamɨnaama ihiimaauboro jillɨ oovɨcɨuhi: Saafi miyamɨnaafi baacuco sihidɨ basuuhi. Jaaboro dudɨcamaajemɨnaaco toonoco utuumusuuboro. Sihɨ tehesino fuubo tahɨ gueenene iicaqui. 10 Jaano ibaacu onoovacuudɨ iicojɨmɨnaafico galluubo diitojaago imañoonotɨ diibojaago diito igalluuqui. Jaaruuboco diito ahaamɨhicaumoro botɨɨboco dojɨcuvɨro diibojaa galluumo. 11 Jaanegui toono abajaabo sifiico galluuhi. Jaaboco tollɨro ɨdicuno, unuumoro aamɨumo. Jaamoro botɨɨboco dojɨcuvɨro galluumo. 12 Jaanegui siino bu sifiitɨ galluubo. Jaaruuboco ɨtɨhɨvasuumoro buhɨgovɨ gañɨɨumo.

13 Jaanegui jari ihabajaabo nuuhi: ¿Mɨllɨ fɨne moonɨji? Agaijɨɨbo taseemeneque galluuji. Jaaboco aatyɨmemere fɨne bocɨguejimo, nooboro. 14 Jaaboco aatyɨmeumoro noocasiumo: Jaanɨ duhu imi toonoco agaayɨcɨjiibo. Masɨɨ miguijenɨqui. Jaadɨ jari mɨɨhai toono abajatotɨ mihicaji, noomoro. 15 Jaamoro tomañotɨ sihɨgovɨ asatyumoro diiboco guijenɨumo, nooboro Jesu diitoco dilluuhi: ¿Jaamoco mɨllɨ fɨne tofagui abajaabo diitoco fɨne moonɨji? 16 Asaaboro diito dudɨcamaajemɨnaaco ifinɨsuuboro toonoco sidudɨcamaajemɨnaaco acɨjiibo, nooboro.

Jaanoco uguubuumoro nuumo: ¡Chaha, Moocaani tollɨ moonɨdino! noomoro.

17 Jaanegui diitoco Jesu emeecɨuboro nuuhi: ¿Nacu, mɨllɨ eneejiruno jino Caatɨnɨhaamefaño icahi? Jillɨ du noono:

Guiisiri iijanoco eetavonɨcɨmo imiguiisibaco ɨtɨhɨsuumoro gañɨɨhi. Jaarunofaño saafi agaajaabo tobaco dojɨcuvɨro ɨcɨhi toba iminoco agaajamaño. Jaaboro aivo imimaño ficuubo, noono Caatɨnɨhaamefaño.

18 Jaabahallɨvɨ aacotomo gafaryunamaaiji ɨdɨdaaheje. Jaanotɨ cajaatyohallɨvɨ toba aacotohachiijɨ diitoco quicheyɨɨcɨjiiba, nooboro. Jillɨ nuubo Jesu diiboco imiyaavogotɨmoco ufucu omoonɨjinoco.

Impuestoditɨ Ihiimaano.

(Mt 22.45-46; 22.15-22; Mr 12.12-17)

19 Jaasumiro Jesuco sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa icamo gaayɨcɨujirahi diitotɨ onoobo siinovɨ ohoovɨcɨɨboro eneehicaunoco agaajaumoro. Jaarumo miyamɨnaatɨ iguiuhi. 20 Jaamoro saatohotɨ galluumo iimimobadɨ asaamoro diibo siibadɨ onoonoco uguubuumoro diiboco asatyomoro aivojɨɨbo usefaño ihacɨtequi. 21 Toonegui diito diiboco jillɨ dilluuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, mɨɨhai magaajahi ɨɨjoho miyaanoco imino onooboro, miyaanoco ɨdɨɨbeguehicanoco; paryɨ miyamɨnaaco sabadɨro edeesɨcɨnɨɨboro Moocaani jɨɨhaitɨ imino dɨɨbeguehi. 22 Mɨɨhaico dinoo: ¿Naa Cesar impuestoco ajaadusunoco majaaduji? ¿Nacu, majaadujitɨhi? noomoro.

23 Jaarunaa diito diibohallɨvɨ imitɨno ihiimaanoco agaajacɨuboro diitoco nuuhi: ¿Collɨhi uco mabañɨhi? 24 Eneecata uco saje nɨhɨbajetɨ mɨhɨfusu. ¿Nacu mɨɨjoho ɨme jana jino, jino imomo acaatɨnɨcɨnɨno icano?

Jaanegui diito nuuhi: Aivojɨɨbo Cesarno, noomoro.

25 Jaanegui diitoco nuubo: Cesarno iicanoco Cesarco mahacɨ. Jaanotɨ Moocaaninoco Moocaanico mahacɨ, nooboro.

26 Jaamaño diiboco ɨnɨsuurumo ɨcɨutɨmo mɨllɨ miyamɨnaafeenevɨ unuutɨmaño. Jaamoro sihidɨ jabafiituumo diitoco tollɨ iimusuuneri. Jaamoro llɨɨvɨ icacuumo.

Siino Mubuheetejinotɨ Idilluuno.

(Mt 22.23-33; Mr 12.18-27)

27 Jaanobuunatɨ saatoho saduceomɨ iguijevecuumo siino buheetejitɨhi onoonɨcɨmo Jesujaago asaaumoro diiboco nuumo: 28 Jɨɨbogomɨnaafi, Moise mɨɨhaidi caatɨnɨuhi: Saafi nahabo mogai seemevatɨgo cojɨtɨ iiguijevehachiijɨ, inahabo ifibaijɨgoco ɨɨcɨɨboro diigoma iseemevaqui inahaboco ibuunanɨqui, nooboro. 29 Safoono icaumo sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ icamo saafi seemere. Jaamotɨ ihamiyaabo itɨconɨ taabavauhi. Jaaruubo guijeveuhi seemevatɨɨboro. 30 Jaanegui saafi inahabo ifibaijɨgoco ɨcɨuhi. Jaaruubo tollɨro seemevatɨɨboro guijeveuhi. 31 Jaanegui jaano allɨvɨoobo diigoco ɨcɨurahi. Jaabadɨro famooro diigoma icauhi. Jaarumotɨ saafiiba seemevatɨmoro paryɨ guijeveumo. 32 Jaanobuunatɨ bu tollɨro diigo guijeveuhi. 33 Jaamotɨ buheetefucu, ¿cajaanɨ taabaji fɨne? Famooro diigoco ataabavacuumotɨ, noomoro.

34 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Jino jiinɨjehallɨvɨ miyamɨnaa taabavacasihi. 35 Jaanotɨ ufucu ubuheetemere siijiinɨjevɨ Moocaani eneeneri iimihusemaño ɨɨfotomo tahɨ taabavajitɨhi, iseemeque tajenɨjitɨmo icano. 36 Siino tahɨgo iguijevecuujitɨmaño Moocaani toomomɨnaabadɨro icacuujimo siino ubuheetecumaño Moocaani seemerucuuji iicamo. 37 Moise tollɨro mɨɨhaico gaajasuhi iguijevecuumo ubuheetejinoco Caatɨnɨhaamefaño ɨmohogayɨ ɨjɨgahicaumañovɨ. Jaamañovɨ noono: Aivojɨɨbo Moocaani Abraham, Isaac, Jacob icamo Aivojɨɨbo. 38 Jaabo Moocaani iguijevecuumo aivojɨɨbo icatɨno ubuheeme Aivojɨɨbo. Jaabo Moocaanidi paryɨ diito buheeme, nooboro.

39 Jaanegui saatoho caatɨnɨmɨnaatɨ diiboco nuumo: Imino neehi, jɨɨbogomɨnaafi, 40 noomoro siino diiboco dillucuutɨmo.

¿Mɨɨjoho Iyaachi Fɨne Cristo?

(Mt 22.41-46; Mr 12.35-37)

41 Jaadɨ Jesu diitoco nuuhi: ¿Mɨllɨ jaamo Cristoco David iyaachi neehicahi? 42 Mɨɨro David icaruubo Salmohaamefaño nuuhi:

Mohaivojɨɨbo Moocaani Tahaivojɨɨbo Cristoco nuuhi: Tamiyanaagonovɨ casɨɨvo, 43 dimɨnaaco ditɨhaiguiino uujoho ificuunohachuta, nuubo.

44 ¿Mɨllɨ jaabo Cristo David iyaachi icajirahi, David bu icaruubo diiboco: Aivojɨɨbo, unuuno icanaaca? nooboro.

Jesu Caatɨnɨmɨnaaditɨ Neehi.

(Mt 23.1-36; Mr 12.38-40; Lc 11.37-54)

45 Jaanaaca famooro miyamɨnaa guubunɨcɨunaaca Jesu ijɨɨbogomɨnaaco nuuhi: 46 Mehesɨcɨnɨ, caatɨnɨmɨnaatɨ caamovonoono gaachehunoma ɨɨgonoco iimoyɨɨcɨfiimotɨ. Bu tollɨro imoyɨɨcɨfimo naajetehasinovɨ diitoco iminoco sinagogajafaño ufuusumi imiya icaganocoro ujuvicamaaifimo machujafaño iimimañehejequere juvicamaaifimo. 47 Tollɨro fibaijɨto iijanoco udumɨtɨɨcɨfiimo. Jaamo ɨɨfurumo gueenene Moocaanima iimaafimo utuvuusumo sitaaco ibañɨqui. Jaamo guiraajino cɨɨjɨgaifaño ijaadaco agaayɨcɨno, nooboro.

21

Fibaijɨgo Aacɨno.

(Mr 12.41-44)

1 Jaanaa Jesu templojafaño atyɨmeuhi sihidɨ inɨhɨbamɨma iicameheje Moocaanico aacɨmo ificufiinofaño ificuhicaunoco. 2 Jaabo atyɨmeuhi tollɨro ɨdaasuno fibaijɨgo mijeegayɨɨcɨco ificuunoco. 3 Jaanegui Jesu nuuhi: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Jaamo ɨdaasuno fibaijɨgo paryɨ famoova janaanɨcɨ acɨhi. 4 Jaanotɨ paryɨ diito, diitedi sihidɨ aatyuuvucuunotɨ acɨhi. Jaanotɨ diigo ihɨdaasutɨ iicanoco paryɨ acɨgo tooneri amachujirunoco, nooboro.

Jesu Temploja Finɨsucafeteji, Neehi.

(Mt 24.1-2; Mr 13.1-2)

5 Jaanaa saatoho templojatɨ iimaahicauhi iminoono guiisibano eheetavocɨnɨnotɨ, tollɨro fañoojaco Moocaanico ejeecɨvomo iminoono iimibachuhicaunotɨ icano. Jaanegui Jesu nuuhi: 6 Ufucu icajino paryɨ jino amɨɨhai mɨhɨɨfɨnɨcɨnoco ifinɨsujino, sababa guiisiba siibahallɨvɨ covovacafetejitɨno, nooboro.

Ifinɨjino Jɨɨbogo.

(Mt 24.3-28; Mr 13.3-23)

7 Jaanegui diiboco dilluumo: Jɨɨbogomɨnaafi, ¿cusumi fɨne tollɨ icajino? ¿Mɨllɨtɨ fɨne magaajaji toono ɨtɨcovacuunoco? noomoro.

8 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Mehesɨcɨnɨ, amɨɨhaico sita bañɨdino, guiraajimo tamemeri asaano: Uujoho Cristo, tusumi mihicacuuhi, noomoro. Jaarumo dojɨcutɨ mefeedino. 9 Jaamo mɨnaatɨ, sanomɨro omoonɨcasinotɨ icano muguubusumi mihiguetejirahana; itɨconɨ jillɨ icajino. Jaaruno ifinɨcuujino icatɨno, 10 nooboro cuhubacafutuubo ihiimaaubo: Siijiinɨjeoto, siijiinɨjeotoma moonɨcasiji. Siijiinɨjeo aivojɨ, siijiinɨje aivojɨma moonɨcasiji. 11 Jaasumi sihidɨ sefano jiinɨje maryɨbaji, ajeba icaji, sihidɨ fahɨgovavɨ guihuvano icaji, niquejefaño ñɨhicunoonoco mahatyɨmeji sihidɨ jeevanoonoco.

12 Jaano jillɨ iicajino ɨmega itɨconɨ amɨɨhaico agaayɨcɨmoro ɨdaasuno moonɨjimo amɨɨhaico satyejimo sinagogajanofaño imitɨno imoonɨqui amɨɨhaico ɨcɨvojaanɨmoro aivojɨto ɨmegavɨ satyejimo tamomohallɨtɨ. 13 Jaamo ɨmefeenevɨ tamomoco mɨjɨɨbegueji. 14 Jaanegui jillɨ momoonɨ, ɨmegavɨro: ¿Mɨllɨ fɨne iimusuji? noomoro mehesamaaidino. 15 Tusumi jari amɨɨhaico uujoho gaaja iimaaco acɨji. Jaaneri amɨɨhai mɨnaa amɨɨhai iijɨco jenaaujitɨhi amɨɨhaico guiinonɨjitɨmo. 16 Jaarunaa amɨɨhaico, amɨɨhai caanimɨ, amɨɨhai nahabomɨ, amɨɨhai yoto, amɨɨhai gataavomɨnaa icamo amɨɨhaico aivojɨtojaago satyeji. Jaamoco amɨɨhaitɨ saatohoco gaisiraicɨsujimo. 17 Paryɨ jiinɨjemɨnaa amɨɨhaico jɨɨheveji tamomohallɨtɨ. 18 Jaarumo mɨllɨ mihicajitɨhi. 19 Tollɨ icarunofa quehecuno mihicahachiijɨ ifinɨjitɨno fiivoma mihicaji.

20 Jerusale cuumihallɨdɨ mɨnaa emecucɨnɨnoco mahatyɨmecuudɨ magaajacu tuucuumi ifinɨcuujinoco. 21 Jaasumi Judea jiinɨjeri mihicamo ifagajɨnojaa magaa. Jaanotɨ Jerusale cuumiri mihicamo tuucuumitɨ buhɨgovɨ mofoo. Jaanotɨ tuucuumitɨ buhɨgovɨ mihicamo tuucuumijaa masaadino, 22 Caatɨnɨhaamefaño ɨdaasujino onoobadɨ tusumi icajino ɨdaasufucuno. 23 Ɨdaasucani icajimo tusumi gaigoomɨ oovato iicamo, mɨfañotɨoseejema iicamo icano jiinɨjehallɨvɨ sihidɨ ɨdaasu iicajimaño jiinɨje miyamɨnaaco ñɨhicuno ahaamɨjineri. 24 Jaanotɨ saatoho amocasifaño guijeveji. Jaanotɨ saatohoco fahɨgova jiinɨjenevɨ ɨcɨvojaanɨmoro satyejimo, tollɨro Jerusale cuumico siijiinɨje miyamɨnaa jiinɨjehallɨdɨ quicu quicu icaji diitoco Moocaani ejeevesunohachutahiica.

Jesu Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo Siino Asaajino.

(Mt 24.29-35, 42-44; Mr 13.24-37)

25 Jaadɨ niquejeguiinodɨ jɨɨbogo icaji cuujeo nɨhɨbavɨ, fucuo nɨhɨbavɨ, meecɨrɨvɨ icano; jiinɨjehallɨvɨ paryɨ jiinɨjemɨnaaco ihesamaaje mɨtaji sihidɨ igotocɨnɨjimo muuai ñɨhicuno ojɨneri, ityuucai ñɨhicuno ojɨneri icano. 26 Jaamo miyamɨnaa jiinɨjehallɨvɨ iicajinoco eesamaaimoro iñɨhicuri choomocɨnɨjimo, niquejeomitya icaruno maryɨbaji. 27 Jaadɨ jari mahatyɨmeji uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo aimuufaifeenedɨ mityama, aivojɨma icano asaanoco. 28 Jineheje jillɨ iicacuudɨ caamoco memeecɨcu mataajasucafutucuujineguiiha, 29 nooboro jillɨ oovɨcɨubo: Memeecɨ higuerahoco tollɨro paryɨ ɨmohonoco; 30 bohono ahaamevanoco mahatyɨmesumi, amɨɨhairyo magaajafihi ficaba ifiitɨcunoco. 31 Jaabadɨro jino onoonoco mahatyɨmecuudɨ magaajacu Moocaani aivojɨ ifiitɨcunoco.

32 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Paryɨ jino iicanoco tusumioto aatyɨmeme guijevejitɨhiica, 33 niqueje, jiinɨje icano finɨjirahi. Jaanotɨ taajɨ sɨcamañovɨ fatyejitɨhi.

34 Jaanegui mehesɨcɨnɨ, iimitɨnofeenedɨ amɨɨhai jeebɨɨ cuhufetedino, guirihicavono jiinɨje busumije imoyɨɨcɨ icano guiinodɨ tufucu amɨɨhaivɨ mehesɨcɨnɨtɨnaaca gasedino, 35 amɨɨhaihallɨvɨ tacuraba gaajacɨratɨno aacotonɨcɨbadɨ. Jillɨ tufucu gaseji fahɨgova jiinɨjehallɨri iicamohallɨvɨ. 36 Jaanegui mihimibaicɨnɨcu. Jaamoro fahiijɨvaro Moocaanima mihiimaa, paryɨ jino iicajinotɨ mataajaji. Jaamo uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo ɨmefeenevɨ mɨhɨfeteji, nooboro.

37 Jaabo Jesu cuuje templojafaño jɨɨbeguehicaubo. Jaanotɨ mihiijɨcuudɨ Olivohono iicagajɨjaago ofooboro tahɨ icahicaubo. 38 Jaanaa miyamɨnaa fucugayɨro templojafaño gasehicauhi diiboco iguubunɨcɨqui.

22

Jesuco Iguijenɨqui Omoonɨno.

(Mt 26.1-5, 14-16; Mr 14.1-2, 10-11; Jn 11.45-53)

1 Jaanaaca ijɨcutama achahano maahunoco amachufino Pascua jɨɨbaimo fiitɨcuunaaca, 2 sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa icamo moonɨhicauhi: ¿Mɨllɨtɨ fɨne magaicaauji? noomoro Jesuco igaicaauqui. Jaarumo miyamɨnaaco iguihicauhi.

3 Jaanaa Satanas jɨcafutuuhi Juda Iscariote jeebɨɨfaño Jesu minɨsumɨnaa fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ icamoobofaño. 4 Jaaboro sacerdotemɨ aivojɨto, temploja aivojɨto icamojaago ufuuboro diitoma iimaatuubo Jesuco diitoco ihacɨqui. 5 Jaaneri imo imo iicaumoro diibo Judaco nɨhɨbamɨco acɨguumo. 6 Jaanegui: Jii, unuuboro tɨcovaubo iguiinuubo, ¿mɨllɨ fɨne diiboco diitoco acɨji, miyamɨnaa chahanaaca? nooboro.

Aivojɨɨbo Niinoono Amachuuno.

(Mt 26.17-29; Mr 14.12-25; Jn 13.21-30; 1 Co 11.23-26)

7 Jaanaa ijuurisutama achahano maahunoco amachufino jɨɨbaimo icacuuhi Pascua ovejaco agaicaaujifucu. 8 Jaanaa Jesu galluuhi Pedro, Jua icamɨsico: Pascua machutaaco mohɨme mihimibachuto, nooboro.

9 Jaanegui diitɨsi dilluuhi: ¿Conoovɨ diimeguehi mihimibachunoco? noomɨsiro.

10 Jaanegui Jesu iimusuuhi: Cuumivɨ mɨhɨfotoodɨ saafiico mahatyɨmeji ɨcɨñuuri nɨfaihuco asatyooboco. Jaabo dojɨcutɨ mofoo iijafaño. 11 Jaamɨsiro toojao aivojɨɨboco monoo: Mohaivojɨɨbo jillɨ neehi: ¿Comecufaño tajɨɨbogomɨnaama Pascua machutaaco machuji? noobo, noomɨsiro. 12 Jaadɨ amɨɨsico ɨɨfusujiibo iguiraamecu, caamovohɨ iicamecu, imibachucɨnɨcumecuco. Jaamecufaño meheetavo mamachuqui, nooboro.

13 Jaanegui ufuumɨsi paryɨ Jesu unuubadɨ icanoco aatyɨmeumɨsiro toonovɨ Pascua machutaaco eetavuuhi.

14 Jaanaa amachucuujidɨ Jesu iminɨsumɨnaama casɨɨvuuhi imachuqui. 15 Jaanaa Jesu diitoco nuuhi: Guiraacani imeguehi, amɨɨhaima Pascua machutaaco amachunoco iguijevecuujino ɨmega. 16 Amɨɨhaico neehi: Siino Pascua jɨɨbaimo machuco machucuujitɨhi. Jari siino Moocaani aivojɨfaño meheetavoodɨ, 17 nooboro ihadutahilluco agaayɨcɨuboro Moocaanima iimaaubo. Jaadɨ nuubo: Jinooco mɨhɨcɨmoro mɨhɨfocasi 18 amɨɨhaico neehi: Jisumitɨro siino aducujitɨhi baacufaihuco Moocaani aivojɨ agasetɨnohachuta, nooboro.

19 Jaadɨ imaahuco agaayɨcɨuboro Moocaanima iimaaubo. Jaadɨ iquisicuuboro diitoco acɨubo jillɨ nooboro: Jino tafi amɨɨhaihallɨvɨ aacɨcafetejino jillɨ momoonɨ. Jaamo uco jabajeevetɨmo mihicahi, nooboro.

20 Jaanaa amachuunobuunatɨ tollɨro ihadutahilluco agaayɨcɨuboro nuuhi: Jihillu bohono iijɨ iicajinoco tatyɨɨjeheri eetavono tatyɨɨjoho amɨɨhaihallɨvɨ agañɨɨcafotono.*

21 Jaarunaa jino amɨɨhaitɨ uco aacɨjiibo igaicaauqui tacojɨri icahi. 22 Jaarunaa uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo uuditɨ unuucuubadɨ feehi. Jaarunaa ɨdaasucani iicajiibo uco aacɨɨbo, nooboro.

23 Jaanegui tɨcovaumo idillucasiumo: ¿Cajaanɨ fɨne aacɨjiibo? noomoro.

¿Cajaanɨji Fɨne Imiyaabo? Noocasiumo.

24 Jaanaa ijɨɨbogomɨnaa noocasihicauhi: ¿Cajaanɨji mɨɨhaitɨ imiyaabo? noomoro. 25 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Siicuumijeoto judiomɨ iicatɨmo aivojɨto ɨdaasugotɨmo sefano tajɨɨbanɨcɨhi. Jaamo diito aivojɨtoco imihusefiimo, noonɨcɨmo. 26 Jaanotɨ amɨɨhai tollɨ mihicajitɨhi. Jaanotɨ siibadɨro amɨɨhai mihicaji, amɨɨhaifañotɨ imiyaabotɨ iicaqui jillɨ saatoho jeecɨvomɨnaafitɨ miminifeteji. Jaabadɨro atajɨɨbaabo jeecɨvomɨnaafitɨ minifeteji. 27 ¿Nacu, mɨɨjoho imiyaabo, acasɨɨvooboro amachufiibo, nacu ejeecɨvefiibo? ¿Etɨ acasɨɨvefiibo? Jaarunaa uujoho amɨɨhaifeeneri icahi jeecɨvomɨnaafibadɨ.

28 Amɨɨhai uuma mihicafihi uco ɨnɨsunehejefañodɨ. 29 Jaanegui uujoho amɨɨhaico aivojɨco acɨji uco guihirubi aacɨhinɨbadɨ. 30 Jaamo mamachuhi, mahaduhi icano uuma jahɨgo tahaivojɨfaño. Jaamoro aivojɨɨbo icagafaño macasɨɨvomoro matajɨɨbahi Israel cuumino fahuseecɨ motɨhaitɨ miicuumiicɨ icanohallɨvɨ, nooboro.

Jesu Neehi Pedro Diiboco Utuunamaaijinoco.

(Mt 26.31-35; Mr 14.27-31; Jn 13.36-38)

31 Jaaboro nuubo Aivojɨɨbo: Simon, Simon, mehesɨcɨnɨ jino Satanas amɨɨhaico idillunoco siinoco agañunɨcɨbadɨ ɨdaasuno amɨɨhaico igañucuqui. 32 Jaarunofaño uujoho Moocaanima dihallɨvɨ iimaahi dimiyaavogo ɨɨtɨ finɨtɨno iicaqui. Jaabo ɨɨjoho siino imiyaavogodɨ dinahabomɨco quehecutusu, nooboro.

33 Jaanegui Simon diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo imibaicɨnɨcuuhi ɨɨma cɨvojafaño feequi, ɨɨma guijevequi icano, nooboro.

34 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Pedro ɨco neehi: Jisumiro catava ojɨtɨɨbaacaro mifoocɨ, safo icano uco tuunamaaiji; uco gaajaruubo, nooboro.

Ɨdaasuno Iicajino.

35 Jaadɨ Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhaico dureecuma, nɨhɨbamɨma, lleegucuma, tɨhaipaajema icano masatyedino, nooboro agalluusumi: ¿Nacu fanoova amɨɨhaidi cuujɨvaachuuhi? nooboro.

Jaanegui diito: Chahano, nuuhi.

36 Jaanegui diitoco nuubo: Jaanotɨ jisumi tollɨ icatɨno dureecuma, nɨhɨbamɨ lleegucuma icano mihicaabo masatyo. Jaanotɨ aamɨgama machahaabo amɨɨhai caamoojaco manaajemere aamɨgatɨ mɨhɨcɨ. 37 Amɨɨhaico neehi: Uutɨ Caatɨnɨhaamefaño jillɨ onoono icaji: Iimitɨmofeenevɨ ficucafetejiibo, onoono, paryɨ uuditɨ onoono tollɨ icaji, nooboro.

38 Jaanegui diito nuuhi: Aivojɨɨbo, miigaacɨma mihicahi, noomoro.

Jaanegui diibo nuuhi: Toonovɨrucu, nooboro.

Getsemani Onoomañovɨ Jesu Moocaanima Iimaahi.

(Mt 26.36-46; Mr 14.32-42; Tollɨro meecɨ Heb 5.7-8)

39 Jaadɨ Jesu toonotɨ fuuhi Olivohono iicagajɨjaago iicanɨcɨbadɨ. Jaaboma ijɨɨbogomɨnaa fuuhi. 40 Jaamo tomañovɨ ɨɨfutuudɨ diitoco nuubo: Moocaanima mihiimaa, ɨjɨ ɨnɨsunofaño mahaquetedino, nooboro.

41 Jaadɨ Jesu diitotɨ sihɨgovɨ fuuhi guiisibaco maganicarunohachuta. Jaaboro memuɨɨvuubo Moocaanima ihiimaaqui. 42 Jillɨ nooboro: Guihi, idiimogohachiijɨ jino ɨdaasuno iicajinotɨ uco taajasu.† Jaaruno uujoho iimogobadɨ icatɨno, jaafa ɨɨjoho idiimogobadɨro icano, nooboro.

43 Jaanaaca diibojaago Moocaani toomomɨnaafi niquejefañotɨ saauhi diiboco isefatusuqui.‡ 44 Jaabo sihidɨro ɨɨdaasuvooboro Moocaanima quehecuno iimaahicaubo. Jaanaaca ituga jiinɨjehallɨvɨ aquetehicauhi tɨɨjoho ocooyɨnobadɨ.

45 Jaabo Moocaanima ihiimaaunotɨ agañiivuuboro ijɨɨbogomɨnaajaago fuuhi. Jaamo ihɨdaasuri cɨgacuumoco atyɨmeteubo. 46 Jaanegui diitoco nuubo: ¿Collɨhi mɨcɨgahi? Magañiivomoro Moocaanima mihiimaa ɨjɨ ɨnɨsunofaño mahaquetedino, nooboro.

Jesuco Isisɨmoro Satyomo.

(Mt 26.47-56; Mr 14.43-50; Jn 18.2-11)

47 Jesu ihiimaaunaacaro sihidɨ miyamɨnaa gaseuhi. Jaamoco sɨɨguubo Juda onoobo Jesu jɨɨbogomɨnaatɨ fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨdɨmo iicahicaurumoobo. Jaabo Jesujaago fiitɨvuuhi diiboco inɨnɨɨcɨqui. 48 Jaaboco Jesu nuuhi: ¿Juda, tollɨ ɨnɨnɨɨcɨɨboro Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuuboco daacɨhi? nooboro.

49 Jaabo Jesuma iicaumo tollɨ iicanoco aatyɨmeumoro Jesuco dilluuhi: ¿Aivojɨɨbo, aamɨganeri diitoco momoonɨji? noomoro.

50 Jaamotɨ saafi sacerdotemɨ jeecɨvomɨnaafico omoonɨubo buiyaacuuhi imiyanaago nɨjɨmeehuco. 51 Jaarunaa Jesu diitoco nuuhi: Musuufenɨcu jaafa icacuumo, nooboro sacerdote jeecɨvomɨnaafi nɨjɨmeehuco ududɨɨcɨuneri buheesuubo. 52 Jaaboro sacerdotemɨ aivojɨto, temploja aivojɨto, quillahuto icamo igaiyɨɨcɨqui asaaumoco nuubo: Tatyɨcovodɨ amɨɨhai masaahi aamɨganoma, cudaahenema icano nanivamɨnaafico mihicanɨcɨbadɨ. 53 Amɨɨhaifeeneri fahiijɨvaro templojafaño icahicarahi. Jaaruuboco uco magaayɨcɨhicatɨhi. Jaarunaa jisumi amɨɨhai imitɨmɨnaa tollɨ momoonɨnɨcɨhi jino ɨcɨvono mityaguiino, nooboro.

Pedro Jesuco Tuunamaaiuhi.

(Mt 26.57-58, 69-75; Mr 14.53-54, 66-72; Jn 18.12-18, 25-27)

54 Jaasumiro Jesuco agaayɨcɨumoro satyuumo sacerdotemɨ aivojɨɨbo iijajaago. Jaabo dojɨcutɨ Pedro tehesinotɨ ɨɨfɨnɨcɨɨboro feehicauhi. 55 Jaamoro ihaivojɨɨbo iija goohasifeenevɨ cɨɨjɨgaico eebasuumoro casɨɨcamaaiumo. Jaamofeenevɨ tollɨro Pedro casɨɨvuuhi. 56 Jaaboco jeecɨvomɨnaago cɨɨjɨgaijɨnivɨ gɨcɨnɨɨboco gueenene ɨhɨɨfɨnɨcɨugoro nuuhi: Jaanɨ tollɨro diiboma iicahicaabo, noogoro.

57 Jaarunaa Pedro utuunamaaibo nuuhi: Gaigo, uujoho diiboco gaajatɨhi, nooboro.

58 Jaanobuunatɨ tollɨro saafi diiboco aatyɨmeuboro diiboco nuuhi: Ɨɨjoho tollɨro diitoobo, nooboro.

Jaarunaa Pedro diiboco nuuhi: Chahano, uujoho diitoobo icatɨhi, nooboro.

59 Jaadɨ sano nɨhɨba oovobuunatɨ saafi diiboco jenaauhi jillɨ nooboro: Jaanɨ miyaano diiboma iicahicahinɨɨbo Galileaoobo iicamaño, nooboro.

60 Jaanegui Pedro nuuhi: Chahano, uujoho gaajatɨhi ɨɨjoho toono onoonoco, nooboro.

Jaasumiro Pedro ihiimaaunaaca catava ojɨuhi. 61 Jaanegui Aivojɨɨbo Jesu Pedrojaagovɨ iminifutuuboro diiboco meecɨubo. Jaaneri Pedro esafutuuhi Aivojɨɨbo Jesu diiboco: Jaachiijɨ catava ojɨtɨnaacaro mifoocɨ, safo icano uco tuunamaaiji, nooboro unuunoco. 62 Jaaboro Pedro ufuuboro sihidɨ aivono taauhi.

Jesuco Edejecuno.

(Mt 26.67-68; Mr 14.65)

63 Jaanaa Jesuco utuumuumo diiboco edejecuumoro aamɨuhi. 64 Ihaallɨɨnoco gaachehubaryuri isiyaacuumoro ihɨmeque gabacuhicauhi: Gaajacɨ. ¿Naa mɨɨjoho ɨco aamɨhi? noomoro 65 famañovaje diiboco ɨɨbahicaumo.

Jesu Fagomɨnaa Ɨmegavɨ Icauhi.

(Mt 26.59-66; Mr 14.55-64; Jn 18.19-24)

66 Jaanaa eseseeveudɨ igaivuumo judiomɨ quillahuto, sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa icamo. Jaamoro Jesuco satyuumo fagomɨnaa ɨmegavɨ. Jaamoro Jesuco dilluumo: 67 Mɨɨhaico dinoo, ¿naa miya ɨɨjoho Cristo? noomoro.

Jaanegui diitoco iimusuubo: ¿Amɨɨhaico jɨɨhɨ, nuuruva nacu mimiyaaveguejitɨrahi? 68 ¿Jaanotɨ amɨɨhaico nuuruva nacu uuma mihiimaanoco mihimeguejitɨrahi, uco misinaayujitɨrahi icano?§ 69 Jisumitɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo gɨcɨnɨji Moocaani imityaabo miyanaagonovɨ, nooboro.

70 Jaanegui diiboco famooro dilluumo: Jaanegui, ¿ɨɨjoho Moocaani Seemene? noomoro.

Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Jɨɨhɨ, amɨɨhai monoobadɨ, nooboro.

71 Jaanegui diito nuuhi: ¿Collɨhi bu sita onoonoco mihimeguejirahi? Mɨɨhairyo muguubucuuhi iijɨri onoonoco, noomoro.

23

Jesu Pilato Ɨmega.

(Mt 27.1-2, 11-14; Mr 15.1-5; Jn 18.28-38)

1 Jaamo famooro agañiivuumoro Jesuco satyuumo Pilato ɨmegavɨ. 2 Jaamoro tɨcovaumo diibohallɨvɨ ihiimaamo: Jaanɨco mɨɨhai mahatyɨmehi, muucuumico ñaaɨsuuboco. Jaaboro neehicaabo: Cesarco impuestoco majaadudino uujoho Aivojɨɨbo Cristo icahi, neehicaabo, noomoro neehicaumo.

3 Jaanegui Pilato diiboco dilluuhi: ¿Naava ɨɨjoho judiomɨ Aivojɨɨbo? nooboro.

Jaanegui Jesu diiboco iimusuuhi: Jɨɨhɨ, ɨɨjoho toono onoobadɨ, nooboro.

4 Jaanegui sacerdotemɨ aivojɨto, miyamɨnaa icamoco Pilato nuuhi: Jaanɨvɨ iimitɨnoco aivo atyɨmetɨhi, nooboro.

5 Jaarunaa diito janaanɨcɨ nuuhi: Paryɨ Judea jiinɨje miyamɨnaaco ñaaɨsuhicaabo ijɨɨbegueri Galileavɨ itɨconɨhinɨɨbo, juu icacuuhi, noomoro.

Jesu Herode Ɨmega.*

6 Jaanoco Pilato uguubuuboro dilluuhi: ¿Nacu diibo Galileaoobo? nooboro. 7 Jaanegui diiboco: Jɨɨhɨ, unuunegui Jesuco galluubo Galilea aivojɨɨbo Herodejaago tusumi Jerusale cuumivɨ agaseubojaago. 8 Jaabo Herode Jesuco aatyɨmeuboro imo imo minifutuuhi sɨɨcɨjetɨro Jesuditɨ ihiimaanoco guubuhicaubo. Jaaboro diiboco imeguehicaubo aatyɨmeneque sihidɨ ejeevanoco Jesu omoonɨnoco ihatyɨmequi. 9 Jaaboro Jesuco sihidɨ dilluhicaubo. Jaarunaa Jesu diiboco iimusuutɨhi. 10 Tollɨro tomañeri icaumo sacerdotemɨ aivojɨto, caatɨnɨmɨnaa icamo diiboco iguijenɨsuqui mityano iimaahicauhi. 11 Jaanegui Herode ihamocasimɨnaama diiboco: Jillɨ mɨhɨɨfoobo, noomoro imitɨno moonɨumo. Jaamoro diiboco edejecumo aivojɨɨbo gaachehubadɨ iimichehufaño jɨɨhacuumo. Jaaboco dojɨcuvɨro Herode Pilatojaago galluuhi. Jaasumitɨ jari Herode Pilatoma imitocasiuhi. 12 Jaanotɨ itɨconɨ jɨɨhevecasihicaumɨsi.

Jesuco Igaicaauqui Unuucuuno.

(Mt 27.15-26; Mr 15.6-15; Jn 18.39–19.16)

13 Jaanegui sacerdotemɨ aivojɨto, tuucuumi aivojɨto, miyamɨnaa icamoco Pilato igaiyɨɨcɨuhi. 14 Jaaboro diitoco nuuhi: Amɨɨhai jaanɨco tajaa mɨsɨvahinɨhi: Miyamɨnaaco ñaaɨsuubo, noomoro. Jaaboco imino dillucuurahi amɨɨhai ɨmefeenevɨ. Amɨɨhairyo magaajacuuhi diibeditɨ: Imitɨɨbo, noomoro monoonoco aatyɨmetɨnoco. 15 Jaabadɨro bu Herode iimitɨnobaaco aatyɨmetɨɨbo siino tajaa sɨvasuuhi magaaja mɨllɨtɨ bu miguijenɨjirahi. 16 Jillɨ ahaamɨɨboro diiboco sinaayuji, nooboro.

17 Jaabo Pilato jɨɨbaimosumi saafi cɨvojamɨnaafitɨ sinaayuujirahi miyamɨnaaco imono iicasuqui.† 18 Jaarunaa famooro sano sefano neehicauhi: ¡Diiboco guijenɨ! ¡Barrabacoro sinaayu! noomoro.

19 Jaabo Barrabaco cɨvojaanɨumo tuucuumi miyamɨnaaco aivojɨtohallɨvɨ añaaɨsuuneguiiha, tollɨro bu saatohoco agaicaauneguiiha icano. 20 Jaarunaa Pilato Jesuco isinaayunoco iimuguuboro siino miyamɨnaama iimaauruubo. 21 Jaarunaa diito janaanɨcɨ sefano nuumo: ¡Ɨmohobujehallɨvɨ tetecu! ¡Tetecu! noomoro.

22 Jaarunaa siino Pilato diitoco nuuhi: ¿Nacu, jineje iimitɨnoco moonɨɨbo? Diibovɨ atyɨmetɨhi iimitɨnoco toonohallɨtɨ agaicaaujirunoco. Jillɨ ahaamɨɨboro diiboco sinaayuji, nooboro.

23 Jaarunaaca diito jenaauhi idillumo sefano noomoro: Ɨmohobujehallɨvɨ itetecuqui diito sacerdotemɨ aivojɨto iicamo sihidɨ ocoovadiinamaaiumaño diito iijɨ diibohallɨvɨ fatyuumo. 24 Jaanegui Pilato nuuhi: Diito onoobadɨ imoonɨqui. 25 Jaaboro sinaayusuubo cɨvojamɨnaafico diito idilluuboco añaaɨsuunotɨ, agaicaaunotɨ icano ɨcɨvojaanɨuboco. Jaaboro Jesuco diito usefaño jeevesuubo diito iimuguubadɨ imoonɨqui.

Jesuco Etetecuuno.

(Mt 27.32-44; Mr 15.21-32; Jn 19.17-27)

26 Jaamoro Jesuco itetecuqui satyuumo. Jaanaaca saafi Cirene cuumioobo Simon onoobo buhɨgotɨ asaauboco agaayɨcɨumoro iguijeve ɨmohobujeque iibɨsuumo Jesu dojɨcutɨ isatyequi.

27 Jaabo dojɨcutɨ sihidɨ miyamɨnaa feehicauhi. Jaamofeenedɨ sihidɨ gaigoomɨ taamoro gaibacasimoro feehicauhi diibo ɨdaasuri. 28 Jaamoco Jesu emeecɨuboro diitoco nuuhi: Jerusale gaigoomɨ, uuri mataajirahana. Amɨɨhaihallɨvɨro mataa, amɨɨhai seemehallɨvɨ icano 29 ufucu gasejifucu: Imicani icamo achibamɨ, eseemevatatɨno jeebɨɨno, iisutɨno mɨfañoono icano, meneejifucu. 30 Jaasumi miyamɨnaa tɨcovaji onoomo: Ifagajɨno mohallɨvɨ daacoto, ifabaɨno mohallɨvɨ fabaavo, noomoro. 31 Jaamo imihuseemeque jillɨ omoonɨno ɨdaasurahi. Jaarunofaño fɨne imitɨnoco eheetavomoco janaanɨcɨ ɨdaasuno moonɨji, nooboro‡

32 Jaamo bu, tollɨro satyuumo miimɨsiicɨ nanivamɨnaatɨsico Jesuma sano igaicaauqui. 33 Jaamo ɨfutuuhi nigaɨpaajebaɨ onoomañovɨ. Jaamoro tomañovɨ Jesuco tetecuumo. Tollɨro nanivamɨnaatɨsico imiyanaagonovɨ saafi, inaninaagonovɨ saafi icano tetecuumo. 34 Jaanaa Jesu nuuhi: Guihi, diitohallɨvɨ jino omoonɨno jaadabadɨ iicanoco ficuudino, jillɨ gaajatɨmo omoonɨmaño, nooboro.

Jaanaaca amocasimɨnaa Jesu gaachehuhallɨvɨ suerteque eetavuumo: ¿Naa mɨɨjoho ɨcɨji? onoomaño. Jaadɨ ɨfocasiumo. 35 Jaanaa miyamɨnaa diiboco ihaivojɨtoma ɨhɨɨfɨnɨcɨmoro dejecuhicauhi: Sitaaco taajasuubo; Eneecata jisumi jaafa iinoro taajaabo miyaano Cristo Moocaani ɨɨcɨubo iicahachiijɨ, noomoro.

36 Tollɨro amocasimɨnaa edejecumoro diibovɨ ifiitɨvomoro ɨdicuno vinoco diiboco isuurahi. 37 Jaamoro diiboco neehicaumo: Miyaano ɨɨjoho judiomɨ Aivojɨɨbo idiicahachiijɨ, ɨɨro difiico taajasu, noomoro.

38 Jaabo nigaɨhallɨvɨ ficuumo acaatɨnɨumoro§ JAANƗ JUDIOMƗ AIVOJƗƗBO, onoonoco.

39 Jaanaa saafi nanivamɨnaafi saanaagonovɨ etetecucɨnɨubo Jesuco ɨɨbahicauhi: Miyaano ɨɨjoho Cristo idiicahachiijɨ ɨɨro difiico taajasu, tollɨro bu mɨsico taajasu, nooboro.

40 Jaarunaa saafi diiboco ɨɨbauhi: ¿Aivo ɨɨjoho Moocaanico ñɨhicugotɨhi, tobadɨro ɨco omoonɨnoco gaajatɨɨbo? 41 Mɨsico naha jino miyaanohallɨtɨ jillɨ moonɨmo, miyaano imitɨno momoonɨuno jaadaco mɨhɨcɨhi. Jaanotɨ diibo aivo imitɨno moonɨtɨruubo, nooboro.

42 Jaadɨ Jesuco nuubo: Jesu, dihaivojɨvɨ ɨdɨɨfotoodɨ uco desafoto, nooboro.

43 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Miyanotɨro ɨco neehi: Jaachiijɨro ɨɨjoho uuma diicaji imimañovɨ Moocaanico imiyaavogomo ofoomañovɨ, nooboro.

Jesu Iguijeveuno.

(Mt 27.45-56; Mr 15.33-41; Jn 19.28-30)

44 Jaanaaca gadɨcɨɨba mihicacuuhi. Jaarunaa paryɨ jiinɨje cɨvono minifutuuhi; jaano jari ɨmohonohallɨtɨ nɨhɨba icaaberi seseeteuhi. 45 Jaano ɨcɨvutuusumi nɨhɨba jabaavuuhi. Jaanaaca temploja ofoboocɨnɨuchehu gaachehubaryu tyɨgaba feenedɨ gallivuuhi. 46 Jaanaaca Jesu gaihivuuhi: Guihi, dihusefaño tagaijaco gaayɨcɨ, nooboro chuumucuubo.

47 Jaanoco romanomɨ amocasimɨnaa aivojɨɨbo tonehejeque aatyɨmeuboro Moocaanico imuubo: Miyaano jahi jaanɨ imihuseebe, nooboro.

48 Jaanoco bu tollɨro miyamɨnaa aatyɨmeumoro fuuhi icɨɨdɨgameehuco aamɨmoro, sihidɨ ɨdaasuneguiiha. 49 Jaanotɨ paryɨ Jesu gataavomɨnaa, tollɨro gaigoomɨ Galileatɨ diibo dojɨcutɨ asaaumo icamo icauhi tehesinotɨ tonehejeque ɨhɨɨfɨnɨcɨumo.

Jesuco Ɨcɨɨuno.

(Mt 27.57-61; Mr 15.42-47; Jn 19.38-42)

50 Jaanaa icaubo saafi iimihuseebe imitɨno iicatatɨɨbo Jose Arimatea cuumioobo onoobo Judea jiinɨjeri iicacuumi. Jaabo judiomɨ fagomɨnaatɨoobou. 51 Jaabo Jose Moocaani aivojɨ asaaujinoco teemehicaubo. Jaamaño paryɨ fagomɨnaa omoonɨunofaño icautɨɨbo. 52 Jaaboro Pilatojaago ufuuboro diiboco Jesu ifiico dilluubo. 53 Jaadɨ Jesu ifiico ihɨmohotɨ iniitusuuboro gaachehuri iimibocɨuboro cɨɨhojɨ guiisigajɨfaño eseediuhojɨfaño cɨɨubo bohojɨ mɨɨhaiñooba ɨcɨɨrautɨhojɨfaño. 54 Jaano sifucutɨ jaguisɨ iicacuujineguiiha tufucuri imibaivucuumo.

55 Jaanaaca Jesuma Galileatɨ asaaumo ufuumoro Jesuco ɨcɨɨunoco meecɨtuuhi. Jaamo imino atyɨmeuhi diibo ifi aacaumañoco. 56 Jaamo iijanojaa ufuumoro facɨcɨfaihuno, bu facɨcɨ dɨɨrɨbano icanoco iimibaivuumo.

Jaamoro jaguisɨfucu jaguisɨumo Moise tajɨɨba onoobadɨ.

24

Jesu Siino Ubuheeteuno.

(Mt 28.1-10; Mr 16.1-8; Jn 20.1-10)

1 Jaanaa ajaguisɨuno sifucutɨ gaigoomɨ cɨvonotɨro fuuhi Jesu cɨɨhojɨjaago ifacɨcɨnoco iimibachuunoma* 2 Jaamo ɨɨfutuumo atyɨmeuhi toojɨco afabaacuuba iguiisiba sihɨgovɨ icacuubaco. 3 Jaamoro toojɨfaño ufuumo Aivojɨɨbo Jesu ifiico atyɨmecuutɨhi. 4 Jaaneri iigutuumoro: ¿Mɨllɨ momoonɨji? noocasiumo. Jaamo atyɨmeuhi miimɨsiicɨ gaifiimɨsi diito cojɨvɨ julleecɨnɨmɨsico arɨcunoono gaachehunofaño jɨcucuucɨnɨmɨsico. 5 Jaamɨsitɨ iigutuumoro guiinovɨ jiinɨjehallɨvɨ javucamaaiumo. Jaamoco diitɨsi nuuhi: ¿Collɨhi amɨɨhai ubuheetecuuboco iguijeveme iicamañoco miguiinehi? 6 Jineeri chahacuubo, buheetecuubo. Mehesafoto Galileari iicausumi amɨɨhaico unuunoco: 7 Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo acɨcafeteji imitɨ miyamɨnaa usefaño. Jaaboco ɨmohovɨ tetecujimo. Jaaruubo mifucucɨ, safucu icanotɨ siino buheeteji, unuunoco, noomɨsiro.

8 Jaanegui tofigueje esafutuuhi Jesu unuunoco. 9 Jaamo icɨɨhojɨjaagotɨ uhuumiumoro paryɨ toonotɨ jɨɨbogovauhi Jesu minɨsumɨnaaco fahuseecɨ motɨhaitɨ saafi ɨdɨɨmoco, tollɨro paryɨ saatohoco icano. 10 Jaanoco Jesu minɨsumɨnaaco jɨɨbuguumo Maria Magdalena onoogo, bu Juana, bu Maria Jacoobo seejɨ, bu saafigueje icamo. 11 Jaarunoco Jesu minɨsumɨnaa: Jillɨ fɨne jeegavomo, noomoro miyaavuguutɨmo.

12 Jaarunaa Pedro fuuhi ijinafatyuuboro Jesu cɨɨhojɨjaago. Jaaboro ɨdɨjɨɨvuuboro toojɨfañoco emeecɨubo atyɨmeuhi tochehuri iminɨuchehu uufocori acaunoco. Jaaneri ajabafiituuboro uumiubo dojɨcuvɨro iijajaago.

Emaus Onoocuumi Jɨɨhaijaago.

(Mr 16.12-13)

13 Jaanaa tufucu diitotɨ miimɨsiicɨ fuuhi Emaus onoocuumijaago; Jerusaletɨ once kilometrohachuta iicacuumijaago. 14 Jaamɨsi ufuumɨsi paryɨ tooneri iimaamɨsiro feehicauhi. 15 Jaamɨsiro ihiimaamɨsiro dillucasihicauhi. Jaanaaca diiboro Jesu diitɨsijaa asaauboro diitɨsima fuuhi. 16 Jaaboco atyɨmecuurumɨsi gaajahicautɨhi Jesu iicanoco. 17 Jaanegui Jesu diitɨsico dilluuhi: ¿Jinejeque midillucasihicahi jɨɨhairi mofoomɨsi? ¿Collɨhi ɨdaasuno mihicahi? nooboro.

18 Jaanegui diitɨsitɨ Cleofas onoobo iimusuuhi: Paryɨ miyamɨnaa gaajahi Jerusalevɨ jisumiro iicahinɨnoco. Jaanotɨ ɨɨjoho ɨdɨɨboro tuucuumiri diicaruubo gaajatɨhi.

19 Jaanegui diitɨsico nuubo: ¿Nacu mɨllɨ icahinɨno? nooboro.

Jaanegui diiboco nuumɨsi: Etɨ bu Jesu Nazareooboco omoonɨhinɨnoco; Jaabuu Moocaani iimaamɨnaafi, paryɨ miyamɨnaa ɨmefeenevɨ, bu Moocaani ɨmefeenevɨ ihiimaanotɨ, bu paryɨ omoonɨhicahinɨnotɨ icano sihidɨ ejeevahinɨɨboco. 20 Jaaboco sacerdotemɨ aivojɨto, mohaivojɨto icamo diiboco agaayɨcɨhinɨmoro acɨhinɨhi: Imino diibo iguijevene, noomoro tetecusuumo. 21 Jaanotɨ mɨɨhai meteemehicaurahi Israel jiinɨjemɨnaaco itaajasuqui. Jaarunaa paryɨ tollɨ omoonɨnobuunatɨ jino mifucucɨ, safucu icano mihicacuuhi. 22 Jaarunaaca mɨɨhaitɨ saatoho gaigoomɨ fucuro diibo cɨɨhojɨco emeecɨjeme mɨɨhaico igutusuhi, 23 toojɨfaño diibo ifiico aatyɨmetɨneguiiha mɨɨhaico jɨɨbogovahi Moocaani toomomɨnaaco aatyɨmeme diitoco: Jesu buheehi, onoonoco mɨɨhaico ɨjɨɨbegueneri. 24 Jaaneguiiha mɨɨhaitɨ saatoho toojɨco emeecɨjeme gaigoomɨ onoobadɨ icanoco atyɨmehi. Jaarumo Jesuco atyɨmetɨhi, noomɨsiro.

25 Jaanegui Jesu diitɨsico nuuhi: ¡Gaajatɨcanimɨsi, fɨne amɨɨsi goovatɨcani mimiyaaveguehi Moocaani iimaamɨnaa unuunoco! 26 ¿Nacu itɨconɨ jinehejeri ɨdaasuno icajitɨruubo Cristo ihaivojɨfaño efeejino ɨmega? nooboro. 27 Tɨconɨubo paryɨ Caatɨnɨhaamefaño diibeditɨ onoonehejeque diitɨsico ɨjɨɨbogoobo Moise aamenetɨ ɨtɨconɨubo paryɨ Moocaani iimaamɨnaa aamenevɨ imivusuubo.

28 Jaamo tuucuumivɨ ɨɨfutucuuneguiiha Jesu sanotɨcovoro fatyuujirahi. 29 Jaarunaa diitɨsi diiboco fiitɨhicauhi: Mɨsima jinoovɨro fitafoto mihiijɨcuuhi cɨvucuuno, noomɨsiro.

Jaaneguiiha Jesu fitafutuuhi diitɨsima iicaqui. 30 Jaadɨ imachuqui diitɨsima acasɨɨvuuboro imaahuco agaayɨcɨuboro toonohallɨvɨ Moocaanima iimaaubo. Jaadɨ iquisicuuboro diitɨsico acɨubo. 31 Jaasumi jari diitɨsico ihaallɨɨno imino faayacafutuuhi. Jaadɨ jari diiboco gaajacɨumɨsi. Jaarunaa diitɨsi ɨmefeenevɨ cuucahacho minifutuubo. 32 Jaanegui diitɨsi noocasiuhi: ¿Etɨ miyaano mojeebɨɨno imono icahicahinɨhi jɨɨhairi masaasumi Caatɨnɨhaamefaño onoonehejeque mɨsico jɨɨbogooboro asaahicasumi? noomɨsiro. 33 Siino gueenene icatɨmɨsiro uumicuumɨsi Jerusalejaago. Jaamɨsi atyɨmeuhi Jesu minɨsumɨnaa fahuseecɨ, siino saafi icamo saatoho igataavomɨnaama igaicɨnɨmoco. 34 Jaamo diitɨsico nuuhi: Miyaano Aivojɨɨbo siino buheetecuuhi. Jaaboco Simon atyɨmecuuhi, noomoro.

35 Jaanegui diitɨsi diitoco jɨɨbuguuhi jɨɨhaivɨ diitɨsima iicaunoco, diitɨsima maahunoco iquisicuhinɨsumi diiboco agaajacɨhinɨnoco icano.

Jesu Ijɨɨbogomɨnaavɨ Jafeveuhi.

(Mt 28.16-20; Mr 16.14-18; Jn 20.19-23; Hch 1.6-9)

36 Jaamo tonehejeri ihiimaahicaunaaca Jesu diitofeenevɨ ujulleeveuboro diitoco dilluuhi: Sajeebɨɨ mihica, nooboro.

37 Jaaneri sihidɨ iigutuumoro esamaaiuhi: Fɨne ɨjɨco mahatyɨmehi, noomoro. 38 Jaarunaa Jesu diitoco nuuhi: ¿Collɨhi mihiguetehi? ¿Collɨhi uco amɨɨhai jeebɨɨfañotɨ mimiyaavogotɨhi? 39 Eneecau tahuseneque, tatyɨhaiñooco icano memeecɨ, uujoho diiboro. Uco mududɨɨcɨmoro, memeecɨ; ɨjɨ ihuucuma, ibacɨma icano chahahi jino uujoho iicaaboco mahatyɨmebadɨ, nooboro 40 diitoco ihusene, itɨhaiño icanoco ɨɨfusuubo. 41 Jaarunaa diito imo imo iicaumoro ajabafiituumoro imiyaavuguutɨmoco Jesu nuuhi: ¿Naa machutaama mihicahi? nooboro.

42 Jaanegui diiboco taavaabo gaaruhaico acɨumo† 43 Jaanoco agaayɨcɨuboro diito ɨmefeenevɨ duubo. 44 Jaaboro diitoco nuubo: Jillɨ iicajinoco amɨɨhaima iicausumi amɨɨhaico nuuhi: Uuditɨ Moise aamefaño, Moocaani iimaamɨnaa aamenefaño, Salmo aamefaño icano onoono icaji, nuuhi.

45 Jaaboro diitoco Caatɨnɨhaamefaño onoonoco gaajasuubo. 46 Jaaboro diitoco nuubo: Jillɨ noonoro caatɨnɨcɨnɨno, Cristo guijeveji. Jaaruubo mifucucɨ, safucu icanotɨ siino buheetejiibo. 47 Jaabo momofeenedɨ fahɨgova jiinɨje miyamɨnaaco mɨjɨɨbegueji Jerusaletɨ mɨtɨconɨmo amɨɨhai eedeehimitɨhifiico mejeevesucu amɨɨhai imitɨco ibuusuqui. 48 Jaamo amɨɨhai maatyɨmemere jinooco mɨjɨɨbeguejimo. 49 Jaamo magaaja, uujoho amɨɨhaihallɨvɨ galluuji Guihirubi unuunoco. Jaanegui jiicuumitɨ buhɨgovɨ mefeedino niquejefañotɨ mitya asaanoco magaayɨcɨtɨnohachuta, nooboro.

Jesu Niquejefaño Ofoono.

(Mr 16.19-20; Hch 1.9-11)

50 Jaaboro Jesu diitoco tuucuumitɨ sihɨgovɨ satyuubo Betania cuumi fiitɨno. Jaaboro diitohallɨvɨ ihuseque agañiiyɨcɨubo diitoco imino nuubo. 51 Jaasumiro diitotɨ caamovɨ diiboco satyuumo niquejefaño. 52 Jaaboco diito iimuumoro Jerusale cuumijaago imo imo uumiumo. 53 Jaamoro templojafaño icahicaumo Moocaanico imomoro. Fɨne.

* 1:5 Jaabo Herode Imityaabo onoobo.

* 3:1 Herode Imityaabo onoobo Jesu ifiivuusumi iicaubo chuumucuuhi. Jaaneguiiha tusumi diibo seemene Herode Antipa onoobo icauhi.

* 5:38 Jillɨ Jesu nuuhi eedeejɨɨbogoco mejeevesumoro bohono jɨɨbogocoro meheetaveji.

† 5:39 Jillɨ nuubo eedeehifiico mihimogomoro bohono ifiico mihimeguejitɨnoco.

* 8:43 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Jaanegui taabumɨnaaco paryɨ inehejeri jaaduhicaurugo, onoonoco.

* 9:54 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Elia Moocaani iimaamɨnaafi omoonɨubadɨ, onoonoco.

† 9:55 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Amɨɨhai magaajatɨhi coyomo gaijama amɨɨhai mihicanoco. Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo saautɨhi miyamɨnaa ifiinoco finɨsuqui. Diitoco taajasuqui saauhi, nooboro, onoonoco.

* 11:2 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Jaafa dijeebɨɨ onoobadɨ eetavocafetehi, jiinɨjehallɨvɨ, oono niquejefaño iicabadɨ, onoonoco.

† 11:4 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: paryɨ iimitɨnotɨ mɨɨhaico taajasu, onoonoco.

* 12:30 Moocaani

* 13:19 Levaduraguiijɨvɨ Ohoovɨcɨno.

† 13:24 Griego iijɨri: aajashuno guhuga, noono.

‡ 13:30 Griego iijɨri noono: jisumi dojɨcuvɨ iicarumotɨ tusumi saatoho ɨmegavɨ minifeteji. Jaanotɨ jisumi ɨmegavɨ iicarumotɨ saatoho tusumi dojɨcuvɨ minifeteji.

* 17:36 Sahaamefaño toversiculoco ficuutɨmo.

* 22:20 Sahaamefaño samañovɨro ficuumo. Versiculo 19 nijeque, bu versiculo 20 iicanoco ficuutɨmo.

† 22:42 Griego iijɨri: jihɨdaasuhilluco uutɨ buhɨgovɨ denesu, noono.

‡ 22:43 Sahaamefaño toversiculonoco ficuutɨmo.

§ 22:68 Sahaamefaño: uco misinaayujitɨrahi, onooco ficuutɨmo.

* 23:5 Herode Antipa onoobo. Meecɨ Lc 3.1

† 23:17 Sahaamefaño toversiculoco ficuutɨmo.

‡ 23:31 Griego iijɨri: ɨmoho buheeruhoco jillɨ omoonɨno. Jaanegui fɨne mɨllɨjiru uchuumucuuhoco, noono.

§ 23:38 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: griego iijɨri, latin iijɨri, hebreo iijɨri icano, onoonoco.

* 24:1 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Jaamoma tollɨro saatoho gaigoomɨ fuuhi, onoonoco.

† 24:42 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: iimɨhu gaami icanoco, onoonoco.

SAN JUAN

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

SAN JUAN

1

Moocaani Iimaa Cristo. Jaabofeenedɨ Miyamɨnaaco Fiivusuuhi.

1 Itɨconɨ paryɨ fanoova fiivuutɨnaaca Moocaani Iimaa icacuuhi. Jaabo toono Iimaa Moocaanima icauhi Cristo. Jaabo bu diibo Moocaani. 2 Mɨɨro itɨconɨ diibo Moocaanima icauhi. 3 Diibofeenedɨ Moocaani paryɨ fanoovaaco eetavuuhi; mɨɨro chahano aivo diibofeenedɨ eheetavuutɨno iicano✡ 4 Diiboma icano fiivo. Jaano toono fiivo miyamɨnaadi aachɨcɨnɨno iicauno. 5 Jaano cɨvonofañotɨ achɨcɨhi. Jaanoco icɨvo jabacarutɨhi.

6 Mɨɨro icaubo saafi Moocaani agalluubo Jua onoobo. 7 Jaabo saauhi diibo aachɨcɨɨbo iicaubeditɨ ijɨɨbeguequi. Jaabo ɨjɨɨbogonofeenedɨ miyamɨnaa imiyaaveguequi. 8 Jaabo diibo Jua aachɨcɨɨbo icatɨno. Jillɨ aachɨcɨɨbo iicaabo jɨɨbogomɨnaafitɨ iicaqui agalluubo. 9 Jaanotɨ jino imiya achɨcɨ, miyamɨnaaco aachɨcɨnɨɨbo, jino jiinɨjehallɨvɨ gasefivucuuhi.

10 Mɨɨro jaabo johono Iimaa iicaabo jino jiinɨjehallɨri icacuuhi. Jaabofeenedɨ Moocaani jiinɨjeque eheetavehinɨrunofaño jiinɨjemɨnaa diiboco gaajautɨhi. 11 Mɨɨro ijiinɨjevɨ saauruubo. Jaaruuboco miyamɨnaa diiboco gaayɨcɨutɨhi. 12 Jaarunofaño saatoho diiboco agaayɨcɨmoro miyaaveguehi. Jaamoco ficuubo Moocaani seemetɨ iicaqui. 13 Jaano miyamɨnaatɨ saatɨhi miyamɨnaatɨ ifiivomo icatɨno, bu gaifi iimoyɨɨcɨnotɨ icatɨno jillɨ Moocaanitɨro diibo seemetɨro minifutucuumo.

14 Jaabo johono Iimaa iicahinɨɨbo miyamɨnaafi ifiitɨ iminiiyuuboro mofeeneri icauhi, miyaanoma, igaijɨma icano. Jaabo imico mɨɨhai mahatyɨmeuhi, diibo ɨdɨɨboro Moocaani Seemene iicaabo imico. 15 Mɨɨro diibeditɨ Jua ɨjɨɨbuguubo nuuhi: Jaanɨ diibo diibotɨ uujoho unuubo taabuunatɨ asaabo tajanaanɨcɨ iicaabo, uujoho chahaunaacaro iicacuumaño, nooboro. 16 Mɨɨro jaabotɨ paryɨ mɨɨhai diiboma sihidɨ iicanotɨ magaayɨcɨhi diibo imino aacɨnoco siino dojɨcutɨ, siino dojɨcutɨ icano. 17 Mɨɨro Moisefeenedɨ Moocaani tajɨɨba saauhi. Jaanotɨ gaijɨ, miyaano icano Jesucristofeenedɨ saahi. 18 Mɨɨro mɨɨhaiñooba Moocaanico atyɨmetɨhi, ɨdɨɨboro Illi Caanifaño iicaabo, diibo mɨɨhaico Caanico gaajasuhi.

Jua Nitɨmɨnaafi Jesucristotɨ Jɨɨbeguehi.

(Mt 3.11-12; Mr 1.7-8; Lc 3.15-17)

19 Jaanaa Jerusale cuumiri iicaumo judiomɨ sacerdotemɨco, levitamɨco icano galluuhi Juajaago diiboco: ¿Mɨɨjoho ɨɨjoho? noomoro idilluqui. 20 Jaamoco diibo imino jɨɨbuguuhi: Uujoho Cristo icatɨhi, nooboro.

21 Jaanegui siino diiboco dilluumo: ¿Jaanaa mɨɨjoho ɨɨjoho? ¿Nacu Moocaani iimaamɨnaafi, Elia? noomoro.

Jaanegui Jua nuuhi: Chahano uujoho diibo icatɨhi, nooboro.

Jaanegui diiboco nuumo: ¿Nacu ɨɨjoho oono Moocaani iimaamɨnaafi asaajiibo? noomoro.

Jaanegui nuubo: Chahano, nooboro.

22 Jaanegui diiboco nuumo: Jaanaa mɨɨjoho ɨɨjoho mɨɨhaico dɨɨbogo, oono mɨɨhaico agalluumoco mɨjɨɨbeguequi mɨllɨ difiitɨ ɨɨjoho neehi, noomoro.

23 Jaanegui Jua diitoco nuuhi: Uujoho sɨcaihɨgovɨ ocoovadiicɨnɨɨbo: Aivojɨɨbedi jɨɨhaico sanotɨcovoro mihimibachu, onoobo Moocaani iimaamɨnaafi Isaia unuubadɨ, nooboro.

24 Jaamo diito Juama ihiimaatuumou fariseomɨ agalluumo. 25 Jaamo diiboco nuuhi: Jaabogahabu Cristo idiicatɨɨbo, bu Elia idiicatɨɨbo, bu johono Moocaani iimaamɨnaafi idiicatɨɨbo icano, ¿collɨhi jana nitɨhicahi? noomoro.

26 Jaanegui Jua diitoco nuuhi: Uujoho nɨfaihuriro nitɨhi. Jaanotɨ amɨɨhaifeeneri iicaabo saafi amɨɨhai magaajatɨɨbo. 27 Jaabo taabuunatɨ asaabo tajanaanɨcɨvɨ iicaabo, diibovɨ uujoho ɨfototɨhi. Jaamaño diibo tɨhaipaaje duujeque sinaayujitɨrahi, nooboro.

28 Paryɨ jino jillɨ icauhi Betabara onoomañovɨ, Jordan onoohi onegueehivɨ Jua initɨhicauhɨgo.

Jesu Guijevefeenedɨ Mohimitɨ Buusucafetehi.

29 Jaano sifucutɨ Jua, Jesu diibojaa asaauboco aatyɨmeuboro nuuhi: Memeecɨ jaanɨ Moocaani Cordero, iguijevefeenedɨ jiinɨjemɨnaa imitɨco ubuusujiibo. 30 Johono uujoho diibotɨ ihiimaaubo: Taabuunatɨ saajiibo tajanaanɨcɨvɨ iicaabo uujoho chahaunaacaro iicacuumaño. 31 Uujoho icaruubo diiboco gaajahinɨtɨhi. Jaanotɨ naha uujoho nɨfaihuri nitɨɨboro saahi Israel cuumimɨnaa diiboco igaajaqui, nooboro.

32 Jaadɨ bu siino nuubo: Uujoho atyɨmehi Moocaani Gaijaco nimɨihubadɨ jeevaabo diibohallɨvɨ niquejefañotɨ iniitooboro iicanoco. 33 Jaaruuboco uujoho gaajahicatɨhi mɨɨjoho diibo iicanoco; jillɨ naha uco nɨfaihuri nitɨqui agalluubo nuuhi: Tagaija cajaanɨhallɨvɨhacho iniitooboro iicaabo diibo tagaijari initɨjiibo, nooboro nuuhi. 34 Jaaboco atyɨmecuuhi. Jaamaño uujoho jɨɨbeguehi diibo miyaano Moocaani Achi iicanoco, nooboro.

Itɨconɨoto Jesu Jɨɨbogomɨnaa.

35 Jaano seseevedɨ siino Jua tomañeri icauhi miimɨsiicɨ ijɨɨbogomɨnaatɨsima. 36 Jaabo Jesu afatyunoco aatyɨmeuboro nuuhi: Memeecɨ ajaanɨ Moocaani Cordero, nooboro.

37 Jaanoco Jua jɨɨbogomɨnaatɨsi uguubuumɨsiro Jesu dojɨcutɨ fuuhi. 38 Jaanegui Jesu dojɨcuco emeecɨuboro, diibo dojɨcutɨ ufuunoco aatyɨmeuboro diitɨsico nuuhi: ¿Jinejeque miguiinehi? nooboro.

Jaanegui nuumɨsi: ¿Jɨɨbogomɨnaafi, cuuca diicafihi? noomɨsiro.

39 Jaanegui Jesu diitɨsico nuuhi: Juu masaa. Jaamɨsiro memeecɨva, nooboro.

Jaanegui ufuumɨsi atyɨmeuhi diibo iicahicauhɨgoco. Jaamɨsiro mihiijɨcuuneguiiha tufucu diiboma icaumɨsi.

40 Jaamɨsi diitɨsi Juatɨ uguubuumɨsiro Jesuma ufuumɨsitɨ saafi momo Andre, Simon Pedro nahabo. 41 Jaabo Andre jinejeque moonɨtɨɨboro inahabo Simonco iguiinutuuboro diiboco nuuhi: Meecɨ mahatyɨmecuuhi Mesia Cristo onooboco, nooboro. Mesia, Moocaanitɨ asaabo ihaivojɨɨsucuqui, eneejiruno.

42 Jaaboro Andre Simonco satyuuhi Jesu iicauhɨgo. Jaaboco Jesu aatyɨmeuboro nuuhi: Ɨɨjoho Simon Jona achi, jaaruubo jisumitɨro dimemeji Cefa, nooboro. Jaarunaa Cefa onoono jillɨ momoro, Pedro eneejiruno.

Jesu Coovahi Felipe Natanae Icamɨsico.

43 Jaano seseevedɨ Jesu imuguuhi Galilea jiinɨjevɨ ufuunoco. Jaabo Felipeque aatyɨmeuboro diiboco nuuhi: Tadyojɨcutɨ disaa, nooboro.

44 Jaabo Felipe Betsaida cuumioobou. Jaacuumiri tollɨro Andre, Pedro icamɨsi icahicauhi. 45 Jaabo Felipe Natanaeque ɨɨcɨjeuboro nuuhi: Mɨɨhai mahatyɨmecuuhi, diibeditɨ Moise itajɨɨba aamefaño acaatɨnɨuboco. Tollɨro Moocaani iimaamɨnaa diibeditɨ acaatɨnɨɨboco. Jaabo Jesu, Jose Nazareoobo achi, nooboro.

46 Jaanegui Natanae nuuhi: ¿Nacu Nazare cuumitɨ iimino saajirahi? nooboro.

Jaanegui Felipe diiboco nuuhi: Eneecau maha memeecɨtequi, nooboro.

47 Jaanaa Jesu Natanae asaaunoco aatyɨmeuboro nuuhi: Jaadi juuga saabo miya israelmɨnaafi abañɨfitatɨɨbo, nooboro.

48 Jaanegui Natanae diiboco dilluuhi: ¿Mɨllɨtɨ uco gaajahi? nooboro.

Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Mɨɨro ɨco uujoho atyɨmehi Felipe ɨco coovatɨnaacaro higuerahoguiino diicaaboco, nooboro.

49 Jaanegui Natanae diiboco nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi ɨɨjoho Moocaani Achi, ɨɨjoho israelmɨ aivojɨɨbo, nooboro.

50 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: ¿Jillɨ ɨɨjoho uco miyaaveguehi, ɨco higuerahoguiino diicaaboco atyɨmehi eneeneguiiharo? Imi jino janaanɨcɨ icanehejeque daatyɨmeji, nooboro.

51 Tollɨro bu Jesu nuuhi: Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Mahatyɨmeji niqueje faayɨcɨnɨnotɨ Moocaani toomomɨnaa uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubohallɨvɨ iniitocɨnɨmoro bu caamovɨ foocɨnɨmoco, nooboro.

2

Cana Onoocuumi Jɨɨbaimo.

1 Jaanobuunatɨ mifucucɨ, safucu icano taabava jɨɨbaimo icauhi Cana cuumivɨ Galilea jiinɨjevɨ. Jahɨ Jesu seejɨ diitofaño icauhi. 2 Jahɨ tollɨro Jesuco ijɨɨbogomɨnaama cuuhuvaumo tobaimovɨ. 3 Jaanaa diito aduta vino ifinɨcuunegui Jesuco seejɨ nuuhi: Vino finɨcuuhi, noogoro.

4 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: ¿Gaha, collɨhi jaanoco uco neehi? Toonovɨhi ɨfototɨhi, nooboro.

5 Jaarunaa diigo nuuhi diito jeecɨvomɨnaaco: Paryɨ diibo amɨɨhaico onoonoco momoonɨ, noogoro.

6 Jaanaa tomañeri icauno sahuse juugahusetɨ sañu icano ɨcɨñuuno. Tuñuujefaño judiomɨ iicanɨcɨbadɨ ifiinoco iimibachuqui nɨfaihunoco ificuhicauñuuje. Jaano sañufaño fɨne ɨɨfetehicauno ochenta o cien litrodɨno nɨfaihu. 7 Jaanaa Jesu diitoco nuuhi: Paryɨ jino ɨcɨñuunoco nɨfaihuneri magahafusu, nooboro. Jaanegui diito tuñuujeque jɨti jɨti gahafusuuhi. 8 Jaadɨ Jesu diitoco nuuhi: Fɨne ɨvɨ jisumi mɨɨdɨno mɨhɨcɨmoro mahacɨto ijɨɨbaimo toomomɨnaafico, nooboro.

Jaanegui tollɨ moonɨumo. 9 Jaafaihuco ijɨɨbaimo toomomɨnaafi nɨsuuhi vinotɨ minifutucufaihuco. Jaanoco gaajautɨɨbo cuucatɨ ɨɨcɨunoco; ɨdɨɨmoro diito ijeecɨvomɨnaa toonoco gaajauhi diito inɨfaihuco ɨɨcɨumaño. Jaanegui ijɨɨbaimo toomomɨnaafi tobaimo abajaaboco ocoovauboro nuuhi: 10 Itɨconɨ famoova iimi vinoco ɨfefihi. Jaanoco ijɨɨbaimo guiraano aaducuunobuunatɨ iimijɨɨsutɨnoco ɨɨfefimo. Jaanotɨ ɨɨjoho aivo iiminoco ficuuhi jihachuta, nooboro.

11 Jino aivo itɨconɨ Jesu sihidɨ ejeevanoco omoonɨuno Cana cuumivɨ Galilea jiinɨjevɨ, imityaco ɨɨfusuubo. Jaaneri ijɨɨbogomɨnaa diiboco miyaavuguuhi.

12 Jaanobuunatɨ seejɨ, inahabomɨ, ijɨɨbogomɨnaa icamoma fuubo Capernau cuumijaagovɨ jahɨ icaumo fiiva fucuva.

Jesu Templojaco Imibachuuhi.

(Mt 21.12-13; Mr 11.15-18; Lc 19.45-46)

13 Jaanaaca judiomɨ jɨɨbaimo Pascua ifiitɨcuuneguiiha Jesu Jerusale cuumijaagovɨ fuuhi. 14 Jahɨ atyɨmeubo templojafaño bueymɨco, ovejamɨco, nimɨihumɨco icano anaajemeque. Tollɨro miyamɨnaama nɨhɨbamɨco acafaryuuacumo gɨcɨnɨmoco atyɨmeubo. 15 Jaanoco aatyɨmeuboro Jesu gaaibaɨco gaicɨɨtatɨ eheetavuuboro tooneri diitoco isi gañɨɨubo, ihovejamɨ, ibueymɨ icamoma. Tollɨro nɨhɨbamɨco acafaryuuacuhicaumo nɨhɨbamɨco baavɨ fufucuubo, jaaboro imesanoco gavaracuubo icano. 16 Jaaboro bu nimɨihumɨco anaajeumoco nuubo: ¡Toonoco jinotɨ buhɨgovɨ mɨɨcɨ! ¡Guihirubi iijaco naajetajatɨ meheetavedino! nooboro.

17 Jaanotɨ ijɨɨbogomɨnaa esafutuuhi Caatɨnɨhaamefaño: Diijaco agaijɨno uco finɨsuhi, onoonoco.

18 Jaanegui judiomɨ diiboco dilluuhi: Eneecata mɨɨhaico siibadɨ iicanoco dɨhɨfusu toonotɨ magaajaqui: Jɨɨ, ollɨ iicaneguiiha jahi ollɨ moonɨɨbo meneequi, noomoro.

19 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Jiija templojaco paryɨ magavaracu, jaajaco siino uujoho mifucucɨ, safucu icanotɨ siino boobanɨji, nooboro.

20 Jaanegui judiomɨ diiboco nuuhi: Cuarenta y seisdɨno ficabava nijequetɨ jiijaaco eetavuumo. ¿Jaajaco mɨllɨ ɨɨjoho mifucucɨ, safucu icanotɨ deetavejirahi? noomoro.

21 Jaarunaa Jesu ifiicoro unuuruubo: Temploja, nuuhi. 22 Jaamaño Jesu iguijeveunofeenetɨ ubuheeteusumi ijɨɨbogomɨnaa tollɨ diibo unuunoco esafutuuhi. Jaamoro Caatɨnɨhaame onoonoco, bu Jesu iijɨco icano diitoco ɨjɨɨbuguunoco miyaavuguumo.

Jesu Famoovaaco Gaajahi.

23 Pascua jɨɨbaimosumi Jesu Jerusaleri iicausumi, sihidɨ miyamɨnaa diiboco miyaaveguehicauhi sihidɨ ejeevanoco omoonɨnoco aatyɨmemere. 24 Jaarumovɨ Jesu jeevamaaihicautɨhi famoovaaco agaajahicaumaño. 25 Mɨɨhaiñooba diiboco jɨɨbeguehicautɨhi: Diito jillɨ jeevahi, noomoro miyamɨnaaco diiboro agaajahicaumaño ijeebɨɨfaño iicanoco icano.

3

Nicodemo Onoobo.

1 Icaubo saafi fariseomɨoobo Nicodemo onoobo judiomɨ aivojɨtoobo. 2 Jaabo Jesujaago fucu asaauboro diiboco nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, mɨɨhai magaajahi ɨco Moocaani mɨɨhaico dɨɨbeguequi agalluunoco. Chahamo mɨɨjoho sihidɨ ejeevanoco ɨɨjoho omoonɨbadɨ iicanoco omoonɨmo Moocaani diiboma iicatɨruva, nooboro.

3 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Miyanotɨro ɨco neehi, siino dojɨcuvɨro ifiivotɨɨbo Moocaani aivojɨfaño feejitɨhi, nooboro.

4 Jaanegui diiboco Nicodemo dilluuhi: ¿Mɨllɨ jaabo miyamɨnaafi ujusicuubo siino dojɨcuvɨro fiivejirahi? ¿Mɨllɨ jaabo siino seejɨ jeebɨɨfaño ɨjɨcafotooboro siino fiivejirahi? nooboro.

5 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Miyanotɨro ɨco neehi; nɨfaihuri, Moocaani Gaijari icano ifiivotɨɨbo Moocaani aivojɨfaño feejitɨhi. 6 Miyamɨnaafiditɨ ifiivoobo miyamɨnaafi. Jaanotɨ Moocaani Gaijatɨ ifiivomo Moocaani Gaijama icahi. Toono eneejiruno Moocaani seemetɨ iicamo. 7 Daabafiitedino siino fiivo ɨco onoonotɨ. 8 Mɨɨro guibuhuba iimogohɨgotɨ asaanoco ɨɨjoho guubufihi. Jaaruubo gaajatɨhi conootɨ asaanoro conoovɨ ɨɨfotonoco. Jaabadɨ jeevamo paryɨ Moocaani Gaijari ifiivomo, mɨllɨ ifiivonoco mɨllɨ miyamɨnaa gaajajirahi, nooboro.

9 Jaanegui Nicodemo siino dilluuhi: ¿Mɨllɨ fɨne jino? nooboro.

10 Jaanegui Jesu nuuhi: ¿Ɨɨjoho aivo sihidɨ edeevaabo israelmɨnaa jɨɨbogomɨnaafi idiicaruubo, nacu jinoco gaajatɨhi? 11 Miyanotɨro ɨco neehi: Mɨɨhai mihiimaahi magaajanoco. Jaamo mɨɨhai mɨjɨɨbeguehi mahatyɨmeneque. Jaarunoco amɨɨhai mimiyaaveguehicatɨhi mɨɨhai monoonoco. 12 Jiinɨjeono icarunoco onoonoco uco mimiyaaveguehicatɨhi. Jaanequi: ¿Fɨne mɨllɨjiru niquejeonoco jɨɨbuguruva?

13 Mɨɨhaiñooba niquejefaño footɨhi ɨdɨɨboro tahɨgotɨ iniitehinɨɨbo: Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo niquejefaño iicaabo. 14 Mɨɨro Moise sɨcaihɨgovɨ jiinimoco caamovɨ agañiiyɨcɨubadɨ; tollɨro uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo caamovɨ guijeve ɨmohobujehallɨvɨ gañiiyɨcɨcafeteji. 15 Jaaboco paryɨ imiyaavogomo ifinɨjitɨno fiivoma icacuuhi*

Moocaani Jiinɨje Miyamɨnaaco Agaijɨno.

16 Mɨɨro Moocaani sihidɨ jiinɨje miyamɨnaaco agaijɨɨboro ɨdɨɨboro iicaabo Illico acɨuhi. Jaaboco paryɨ imiyaavogomo mɨtajitɨhi. Jaamo ifinɨjitɨno fiivoma icaji. 17 Mɨɨro Moocaani jiijehallɨvɨ Illico galluutɨhi jiinɨje miyamɨnaaco cɨɨjɨgaifaño igañɨɨsuqui. Jillɨ galluubo diibofeenedɨ jiinɨje miyamɨnaa itaajaqui. 18 Jaabo Moocaani Achico imiyaavogomo cɨɨjɨgaifaño ɨfetejitɨhi. Jaanotɨ imiyaavogotɨmo cɨɨjɨgaifaño ifeequi icacuuhi ɨdɨɨboro Moocaani Achi iicaaboco imiyaavogotɨmaño. 19 Jaamo imiyaavogotɨmo cɨɨjɨgaifaño ifeequi icacuuhi. Mɨɨro jiinɨjehallɨvɨ aachɨcɨnɨɨbo asaauboco imogotɨmo ɨcɨvonocoro imuguumo imitɨcoro omoonɨhicaumaño. 20 Mɨɨro famooro iimitɨnoco omoonɨmo aachɨcɨnoco jɨɨheguehi. Jaamaño aachɨcɨnɨnojaagovɨ fiitɨvotɨmo, iimitɨnoco omoonɨno foovoɨɨvotɨno iicaqui. 21 Jaanotɨ miyaanoco iimogomo aachɨcɨnɨjaagovɨ fiitɨvehi diito omoonɨnofaño Moocaani iicano igaajacafetequi.

Jua Siino Jesuditɨ Onoono.

22 Jaanobuunatɨ Jesu fuuhi ijɨɨbogomɨnaama Judea jiinɨjevɨ. Jaabo toonovɨ gueenene icaubo miyamɨnaaco initɨubo. 23 Jaabadɨro Jua nitɨhicauhi Enonvɨ Salim cuumi fiitɨno, tomañovɨ sihidɨ nɨfaihu iicaumaño. Jaabojaa miyamɨnaa ofoomoco nitɨhicaubo. 24 Jillɨ icaumo Jua ɨcɨvojaanɨrautɨsumi.

25 Jaanaaca Jua jɨɨbogomɨnaa jenaaucasiuhi judiomɨma ifiino imibachuhallɨvɨ. 26 Jaamoro Juaco nuutuumo: Mojɨɨbogomɨnaafi, meecɨ ɨɨma oono Jorda oonegueehi iicaubo icahi diibotɨ mɨɨhaico ɨdɨɨbuguubo. Jaabojaago sihidɨ miyamɨnaa ofoomoco nitɨhicaabo, noomoro.

27 Jaanegui Jua diitoco nuuhi: Cajaatyobama chahajiruno gaaja Moocaani diitoco ihacɨtɨruva. 28 Mɨɨro amɨɨhairyo uco muguubuhinɨcuuhi: Uujoho Cristo icatɨhi jillɨ diibo ɨmega uco agalluubo, nooboro eneehinɨnoco. 29 Mɨɨro taabava jɨɨbaimofaño mogaima iicaabo aijɨ. Jaabo cojɨri iicaabo jillɨ igataavomɨnaafi. Jaabo diibo ihiimaanoco uguubuuboro imo imo icanɨcɨɨbo. Jaabadɨ jisumi uujoho sihidɨ imo imo icahi. 30 Jaabo diibo jisumitɨro janaanɨcɨvɨ bocɨtoobaaca uujoho jillɨ guiinovɨro minifeteji, nooboro.

Caamotɨ Asaabo.

31 Caamotɨ asaabo fanoohallɨvɨro icahi. Jaanotɨ jiinɨjeoobo jillɨ jiinɨjemɨnaafi. Jaabo jiinɨjenehejequere iimaanɨcɨhi. Jaanotɨ niquejefañotɨ asaabo famoohallɨvɨro icahi. 32 Jaabo aatyɨmenetɨ, uguubunotɨ icano iimaahi. Jaaruubo onoonoco mɨɨhaiñooba miyaaveguehicatɨhi. 33 Jaanotɨ saatoho diibo onoonoco imiyaavogomo: Moocaani Miyaabo iicanoco jɨɨbeguehi. 34 Moocaani agalluubo Moocaani iijɨco jɨɨbeguehi. Jaaboco Moocaani Igaijaco finɨtɨno acɨhi. 35 Moocaani Illico gaijɨhi. Jaabo usefaño Moocaani paryɨ fanooco ficuuhi. 36 Jaamaño Moocaani Achico imiyaavogomo ifinɨjitɨno fiivoma icacuuhi. Jaanotɨ Moocaani Achico imiyaavogotɨmo fiivoma chahaji. Jillɨ ñɨhicuno Moocaani omoonɨjinofañoro icacuuhi.

4

Jesu Samariaogoma Iimaahi.

1 Jaanaa fariseomɨ guubuuhi Jua janaanɨcɨ Jesu ijɨɨbogomɨnaama iicaabo initɨhicaunoco. 2 Jaarunofaño Jesu nitɨhicautɨhi ɨdɨɨmoro ijɨɨbogomɨnaa nitɨhicauhi. 3 Jaanoco Jesu uguubuuboro Judeatɨ fuuhi Galileajaago siino ihuumiqui.

4 Jaabo imuguuhi Samaria jiinɨjefeenedɨ ufuunoco. 5 Jaabo ufuubo ɨfutuuhi Sicar onoocuumi Samaria jiinɨje cuumivɨ Jacob illi Joseque ijiinɨjeque aacɨumaño fiitɨno. 6 Jaamañeri icauno nɨfaihuhojɨ Jacob ojɨ onoohojɨ. Jaanaa Jesu asaaubo, iniinovatucuunegui tohojɨ cojɨvɨ casɨɨvuubo, fɨne gadɨcɨɨba nɨhɨba icacuuberi. 7-8 Jaanaa ijɨɨbogomɨnaa tuucuumijaago fuuhi machutaaco anaajeteumo. Jaanaa tuucuumitɨ saafigo gaigo saauhi toojɨtɨ ɨnɨfaihuvavaugo. Jaagoco Jesu nuuhi: Uco nɨfaihutɨ daacɨ, nooboro. 9 Jaanegui diiboco samariaogo nuuhi: ¿Mɨllɨ jaabo ɨɨjoho judio idiicaabo, uujoho samariaogo iicagoco nɨfaihuco dilluuhi? noogoro. Jillɨ nuugo judiomɨ samaritanomɨma iimogocasihicautɨmaño.

10 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Ɨɨjoho Moocaani aacɨnoco gaajaruva, bu mɨɨjoho jino ɨco nɨfaihuco idillunoco gaajaruva; ɨɨjoho uco dilluruva ɨco uujoho buheenɨfaihuco acɨjirahi, nooboro.

11 Jaanegui diigo nuuhi: ¿Aivojɨɨbo, nacu jinejeri jaabo inɨfaihuco dɨɨcɨjirahi aivo faicuvahojɨ? ¿Conootɨ jaabo toono buheenɨfaihuco dɨɨcɨjirahi? 12 Mɨɨro jino moheedeebe Jacob mɨɨhaidi jihojɨco ficuuhi, diibo iseeme, paryɨ ijoomɨ icano toojɨtɨ aaduhicauhojɨco. ¿Nacu jaabo ɨɨjoho diibo janaanɨcɨ deevahi? noogoro.

13 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Paryɨ jihojɨ nɨfaihutɨ aadumoco siino adufira aiveji. 14 Jaanotɨ uujoho aacɨno nɨfaihuco aadumoco siino ufucuro adufira aivucuujitɨhi. Uujoho aacɨno nɨfaihu diitofañotɨ finɨtɨno niivaji ifinɨjitɨno fiivoco ihacɨqui, nooboro.

15 Jaanegui diigo diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, uco tofaihutɨ daacɨ uco adufira aivotɨno iicaqui, bu siino jihojɨjaago nɨfaihufiiri saatɨgo icaqui, noogoro.

16 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Difo jaagoro ditajeque coovato. Jaadɨ siino disaa, nooboro.

17 Jaanegui diiboco iimusuugo: Uujoho tajevatɨhi, noogoro.

Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Miyaanoco neehi, tajevatɨhi onoogo. 18 Mɨɨro sahusedɨmoma diicacuuhi, jisumi bu diiboma idiicaabo ditaje icatɨɨbo. Jaanoco miyaanoco neehi, nooboro.

19 Jaanoco uguubuugoro diiboco nuugo: Aivojɨɨbo ɨɨjoho baacho Moocaani iimaamɨnaafi. 20 Mɨɨro moheedeete samaritanomɨ Moocaanico jigajɨhallɨvɨ imejiibuuhi. Jaarunaa amɨɨhai judiomɨ Jerusalevɨ Moocaani imomaño meneehicahi, noogoro.

21 Jaanegui Jesu nuuhi: Gaigo, uco miyaavogo, safucu icajino amɨɨhai Moocaanico mihimono. Tusumi jigajɨjaago footɨmo, bu Jerusale cuumijaago footɨmo icano. 22 Mɨɨro amɨɨhai samaritanomɨ magaajatɨɨboco mihimehi. Jaanotɨ mɨɨhai magaajaaboco mihimefihi; Mɨɨro judiomɨtɨ taajasu saahi. 23 Jaanotɨ safucu iicajino, jaano jino tusumi mihicacuuhi, miyanotɨro Moocaanico iimomo imeji igaijari, miyaaneri icano. Mɨɨro tollɨ iimomoco Moocaani imeguehi. 24 Moocaani Gaija jaamaño diiboco iimomo igaijari, miyaaneri icano iimequi, nooboro.

25 Jaanegui diigo nuuhi: Uuro gaajahi Mesia, Cristo onoobo, asaajinoco. Jaabo asaadɨ mɨɨhaico paryɨ fanoocoro jɨɨbeguejiibo, noogoro.

26 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Uujoho diibo ɨɨma ihiimaabo, nooboro.

27 Jaanaa ijɨɨbogomɨnaa gaseuhi. Jaamo jabafiituuhi. Jesu gaigooma ihiimaauneri. Jaarumo diiboco dilluutɨhi. ¿Jinejeque dilluhi? ¿Jinejeque mihiimaacasihi? nuutɨmo. 28 Jaanegui diigo ihɨcɨñuco ejeevesuhinɨugoro fuuhi ifaacuumijaago. Jaagoro miyamɨnaaco jɨɨbugutuuhi.

29 Eneecauhu masaamoro memeecɨva saafi gaifi, paryɨ omoonɨhicanoco uco onooboco. ¿Naa fɨne diibo Cristo icatɨɨbo? noogoro.

30 Jaanegui diito tuucuumitɨ asaaumoro fuuhi diibojaago. 31 Jaanaaca ijɨɨbogomɨnaa diiboco neehicauhi: Mojɨɨbogomɨnaafi, machu, noomoro.

32 Jaarunaa diitoco nuubo: Tamachuta icahi uujoho amachujino amɨɨhaima magaajatɨno, nooboro.

33 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa dillucasiuhi sanomɨro: ¿Fɨne mɨɨjoho diibedi machutaaco sɨvahi? noomoro.

34 Jaarunaa Jesu diitoco nuuhi: Uudi tamachutabadɨ oono uco agalluubo onoobadɨ eetavono, idudɨcamaajeque iimivono. 35 Mɨɨro amɨɨhai meneehi: Icanehiica minɨhɨbacɨ, minɨhɨbacɨ ɨdɨɨno basuta ujusijino, noomoro. Jaarunofaño amɨɨhaico uujoho neehi: Memeecɨ basutaaco, oono paryɨ tɨfaicuuhi ihɨcɨcafetequi. 36 Mɨɨro basutaaco ududɨcamaaibo ijaadaco gaayɨcɨfihi. Jaabo basuta noovaco ananɨnɨcɨbadɨ miyamɨnaaco nanɨhi ifinɨjitɨno fiivoma iicaqui. Jaaneri abasuubo, bu toonoco ɨɨcɨɨbo icano sano imo imo iicaqui. 37 Jinoovɨ aivo miyaano, jillɨ onoonɨcɨno: Saafi abasunoco sifi ɨcɨnɨcɨhi, onoono. 38 Jaanegui uujoho amɨɨhaico tajɨɨbahi mɨhɨcɨqui amɨɨhai mabasuhinɨtɨnoco; sita abasuhinɨnoco amɨɨhai mequeheevehi idudɨcamaajeque, nooboro.

39 Jaaboco sihidɨ Samaria jiinɨje cuumimɨnaa miyaavuguuhi diigo ɨjɨɨbuguunotɨ paryɨ uujoho omoonɨhicano uco noobo unuunotɨ. 40 Jaanegui samaritanomɨ diibojaa asaaumoro diiboco fiitɨuhi diitoma iicaqui. Jaanegui Jesu mifucucɨ toonovɨ diitoma icauhi. 41 Jaamoro diiboco sihidɨ miyaavuguumo ihiimaaco uguubuumoro. 42 Jaamoro diigoco nuumo: Jisumi ɨɨjoho eneeneriro mimiyaavogocuutɨhi: Mɨɨhairyo muguubucuuhi. Jaamoro magaajacuuhi miyaanoro diibo Cristo jiinɨjemɨnaa taajasumɨnaafi icanoco, noomoro.

Jesu Buheesuhi Aivojɨɨbo Seemeneque.

43 Toonotɨ mifucucɨ iicaunotɨ fuubo Galilea jiinɨjejaagovɨ. 44 Jaabo Jesu iinoro nuuhi: Moocaani iimaamɨnaafi ijiinɨjevɨ bocɨgoratɨhi, nooboro. 45 Jaadɨ Galileavɨ agaseuboco tomañoto imino gaayɨcɨuhi. Diito tollɨro bu fuumo Jerusalevɨ Pascua jɨɨbaimojaago. Jaamo atyɨmeuhi tahɨ tobaimovɨ Jesu fanoovaco omoonɨunoco.

46 Jaadɨ Jesu siino saauhi Cana cuumijaagovɨ Galilea jiinɨjevɨ toonovɨ nɨfaihuco aivofaihutɨ iminiiyumañovɨ. Jaanaa Capernauvɨ icaubo saafi aivojɨɨbo. Jaabo seemene guihuvauhi. 47 Jaabo guubuuhi Jesu Judeatɨ Galileavɨ agaseunoco. Jaanegui diibojaa ufuuboro diiboco nuubo iijajaa ofooboro iseemeneque ibuheesuqui aivo iniinovacuuneguiiha. 48 Jaanegui Jesu nuuhi: Botɨ siibadɨ iicanehejeque omoonɨnoco mahatyɨmetɨhachiijɨ mimiyaaveguejitɨhi, nooboro.

49 Jaarunofaño diibo Jesuco nuuhi: Aivojɨɨbo goovano masɨɨgo taseemene guijevetɨnaacaro, nooboro.

50 Jaanegui Jesu nuuhi: Fuucu, diseemene buheecuhi, nooboro. Jaanegui diibo Jesu unuunoco imiyaavuguuboro fuucuuhi. 51 Jaabo iijatɨ fiitɨcuuboco idudɨcamaajemɨnaa asaaumoro jɨɨbogovauhi: Diseemene buheecuuhi, noomoro. 52 Jaanegui diitoco dilluubo: ¿Conootɨ nɨhɨba iicaaberi buheehinɨɨbo? nooboro. Jaanegui diiboco nuumo: Iijɨ dɨjɨɨveeberi iguihuva diiboco buuhinɨhi, noomoro. 53 Jaanotɨ caani gaajauhi toonotɨ nɨhɨba iicaaberi Jesu diiboco: Diseemene buheehi, eneehinɨnoco. Jaanoma iicaubo paryɨ iyotoma Jesuco miyaavuguuhi.

54 Jino Jesu sihidɨ ejeevanoco Galileavɨ itɨconɨ omoonɨunoco allɨnɨuhi Judeatɨ Galileavɨ siino uhuumiusumi.

5

Jesu Buheesuhi Ɨɨgotɨɨboco.

1 Toonobuunatɨ judiomɨ eetavuuhi jɨɨbaimoco. Jaanegui Jesu fuuhi Jerusalevɨ. 2 Jahɨgo Jerusalevɨ ovejamɨ guhuga onoohuga fiitɨno icano jɨcooba nicutaaba hebreomɨ iijɨri Betesda onooba. Jaabaatɨ icano sahusedɨno iguhugano. 3 Jaahugaje goohasinovɨ sihidɨ iguihuvafiimo icahicauhi aatyɨmetɨmo, idɨɨno iimitɨmo, ifiino isifañɨɨneri ɨɨgotɨmeheje icamo. Jaamo teemehicauhi toba nɨfaihu amaryɨbanoco. 4 Mɨɨro tobajaago Moocaani toomomɨnaafi niitehicauhi safohosa jaaboro inɨfaihuco maryɨcuvahicauhi. Jaasumiro tobafaño ɨmegavɨro aacotoobo buheehicauhi, jillɨ fanoova guihuva* 5 Jaamañeri icaubo saafi treinta y ochodɨno ficabano tɨcovovɨ iguihuvacuubo. 6 Jaabo sɨucɨnɨuboco Jesu aatyɨmeuboro gaajacɨuhi aivo gueenene iicacuunoco. Jaaboro diiboco nuubo: ¿Diimeguehi ubuheeneque? nooboro.

7 Jaanegui diibo iimusuuhi: Aivojɨɨbo, mɨɨjoho bu uco tobafaño jɨɨhacujirahi toba amaryɨbasumi fahiijɨvaro tobafaño feequi moonɨnaacaro sita tahɨmegaro feehicahi, nooboro.

8 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Gañiivo jaaboro dicɨgaiijeque dɨɨcɨɨbo fuucu, nooboro.

9 Jaasumiro diibo buheeteuhi. Jaaboro icɨgaiijeque ɨɨcɨuboro ɨgucuubo. Jaafucuu judiomɨ jaguisɨfucuu. 10 Jaanegui judiomɨ Jesu ubuheesuuboco nuuhi: Jaachiijɨ jino jaguisɨfucu. Jaanegui dicɨgaiijeque satyejitɨhi, noomoro.

11 Jaanegui diibo iimusuuhi: Mɨɨro uco ubuheesuubo diiboro uco neehi: Dicɨgaiijeque dɨɨcɨɨbo fuucu, nooboro.

12 Jaanegui dilluumo: ¿Mɨɨjoho diibo ɨco dicɨgaiijeque dɨɨcɨɨbo dɨɨgo onoobo? noomoro.

13 Jaarunofaño diibo gaajautɨhi diiboco ubuheesuuboco. Tomañeri sihidɨ miyamɨnaa iicaumo cojɨtɨ Jesu sihɨgovɨ ufucuumaño. 14 Jaanobuunatɨ Jesu diiboco siino templojafaño aatyɨmeuboro nuuhi: Meecɨ, jisumi jino ɨɨjoho ubuheecunoco; siino imitɨno diicacuujirahana janaanɨcɨ iicano siino dijaa saadino, nooboro.

15 Jaanegui diibo ufuuboro judiomɨco jɨɨbugutuubo Jesujaahi diiboco ubuheesuunoco. 16 Jaanoma iicaumo judiomɨ Jesuco imitɨno moonɨhicauhi, diibo jaguisɨfucuvɨ tollɨ omoonɨhicaumaño. 17 Jaanegui Jesu nuuhi: Guihirubi, jisumihachuta dudɨcamaaihi. Jaano tɨcovovɨ bu uujoho dudɨcamaaihi, nooboro.

18 Jaanoma iicamo judiomɨ janaanɨcɨ imeguehicauhi diiboco agaicaaunoco. Mɨɨro toono jaguisɨfucucoro diitobadɨ teemehicautɨɨbo, tollɨro bu Moocaanico: Guihirubi, onooboro ifiico Moocaanibadɨ moonɨhicaubo icano.

Moocaani Achi Mitya Iijɨ.

19 Jaanegui diitoco nuubo: Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Uujoho Moocaani Seemene iinoro ijeebɨɨtɨro moonɨtɨhi. Mɨɨro Caani omoonɨnoco aatyɨmeebere, bu tollɨro Illi moonɨhi. 20 Mɨɨro Moocaani Illico agaijɨmaño fanoova moonɨnoco diiboco ɨfusuhi. Mɨɨro imi janaanɨcɨ ejeevanoco ɨɨfusujiibehiica. Jaaneri amɨɨhai majabafiiteji. 21 Moocaani uchuumucuumoco ubuheetesuuboro fiivoco aacɨbadɨro bu Illi iimogomoco fiivoco acɨji. 22 Mɨɨro Moocaani mɨɨhaiñoobaco iimitɨco nootɨhi. Jaaruubo paryɨ toono imibachu mityaco Illi usefaño jeevesuubo, imitɨco iimibachuqui; 23 Toonotɨ famooro Illico ibocɨguequi Caanico iicabadɨro. Jaanotɨ Illico obocɨgotɨmo, tollɨro bu Caanico bocɨgotɨhi diiboco agalluuboco.

24 Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Uco agalluhinɨɨboco imiyaavogomoro uujoho onoonoco uguubuumo ifinɨjitɨno fiivoma icacuuhi. Jaamo cɨɨjɨgaifaño fuucuujitɨhi; Jillɨro guijevetɨ fiivofañovɨ fatyucuubo. 25 Miyanotɨro, miyanotɨro neehi: Ufucu icajino, jaano jino tusumi mihicacuuhi; iimitɨfaño miguijevecubadɨhiica iicamo Moocaani Achi iijɨco uguubujino. Jaanoco uguubumo fiivoma icaji. 26 Moocaanima mitya icahi fiivoco aacɨjino. Jaabo Illico mityaco acɨɨbo tollɨro Illi sitaaco fiivoco ihacɨqui. 27 Tollɨro bu mitya iijɨco acɨɨbo miyamɨnaafañotɨ iimitɨno, iimino icanoco idugaacuqui, uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo iicamaño. 28 Jinotɨ meheetyedino: Ufucu icajinehiica tusumi paryɨɨcɨno cɨɨhojɨnofaño iicamo ihiimaaco uguubujino. 29 Jaamo iiminoco omoonɨumo siino buheeteji fiivoma iicaqui. Jaanotɨ iimitɨnoco omoonɨumo buheeteji cɨɨjɨgaifaño ifeequi.

Cristotɨ Ɨjɨɨbogono.

30 Mɨɨro uujoho aivo, uuro tajeebɨɨtɨro moonɨjitɨrahi. Jaamaño uujoho iimitɨnoco dugaacuhi uco atajɨɨbabadɨ. Jaano uujoho udugaacuno miyaano tajeebɨɨtɨ uuro iimogonoco omoonɨtɨmaño. Jillɨ Guihirubi uco agalluhinɨɨbo iimogonocoro moonɨhi. 31 Uujoho uuro tafiitɨro jɨɨbuguruva tajɨɨbogo saatehedi ibocɨma chahajirahi. 32 Jaanotɨ sifi uuditɨ jɨɨbeguehi. Jaamaño uujoho gaajahi uuditɨ diibo onoono miyaano iicanoco. 33 Mɨɨro amɨɨhai saatohoco magalluuhi Juajaago diiboco idillutequi. Jaanoco diibo miyaanoco nuuhi. 34 Jaarunofaño uujoho gaayɨcɨtɨhi miyamɨnaafi ɨjɨɨbogonoco. Jaarunoco uujoho jillɨ Juatɨ amɨɨhaico neehi. Jaamo uco mimiyaavogomoro mataajaji. 35 Mɨɨro Jua cɨɨjɨgaimecu ɨjɨganoro aachɨcɨbadɨ jeevauhi. Jaabo aachɨcɨnɨunofaño amɨɨhai jihachutagayɨro imo imo mihicauhi. 36 Jaaruno toono Jua ɨjɨɨbuguuno janaanɨcɨvɨ uujoho onoono jeevahi. Mɨɨro Moocaani uco agalluubo atajɨɨbaunoco omoonɨno. Toonoro tahallɨvɨ jɨɨbeguehi miyaano uco Moocaani agalluunoco. 37 Tollɨro bu Guihirubi uco agalluubo uutɨ jɨɨbeguehi. Jaaruuboco amɨɨhai safooba mahatyɨmetatɨhi, bu ihiimaaco safooba muguubutatɨhi icano. 38 Tollɨro bu diibo iijɨ amɨɨhaifaño chahahi; Diibo agalluuhinɨɨboco amɨɨhai mimiyaavogotɨmaño. 39 Mɨɨro Caatɨnɨhaameque imino amɨɨhai mɨhɨɨfɨnɨcɨhicahi fiivo ifiico toohaamefaño mahatyɨmeneque mihimogomoro. Jaano mɨɨro toohaame uuditɨ ɨjɨɨbuguruhaame. 40 Jaarumo tajaa masaanoco mihimogotɨhi fiivoma mihicajiruneguiiha.

41 Uujoho miyamɨnaa cahacɨsuco gaayɨcɨtɨhi. 42 Jaabadɨro uujoho gaajahi amɨɨhai Moocaanico magaijɨtɨnoco. 43 Mɨɨro uujoho Guihirubi memeri saahinɨhi; Jaaruuboco uco magaayɨcɨtɨhi. Jaanotɨ sifi jillɨ ijeebɨɨtɨro asaaboco naha amɨɨhai magaayɨcɨjirahi. 44 ¿Mɨllɨ jaamo mimiyaaveguejirahi sanomɨro fahɨgovavɨ miyamɨnaa imihicacoro magaayɨcɨcasimo? Jaamaño toonoguiinodɨ ɨdɨɨboro iicaabo Moocaanitɨ asaano imihicaco miguiinotɨhi. 45 Jaanegui uuditɨ mehesamaaidino: Caani ɨmefeenevɨ mɨɨhaico imitɨno neejiibo, noomoro. Icaabo amɨɨhai imitɨco eneejiibo Moise. Jaabo tajɨɨbafeenedɨ mataajibadɨ mehesɨcɨnɨrahi. 46 Mɨɨro Moiseque mimiyaavuguruva uco tollɨro mimiyaaveguejirahi. Mɨɨro diibo uutɨ caatɨnɨuhi. 47 Jaabo acaatɨnɨunoco mimiyaavogotɨmo, ¿mɨllɨ bu taajɨco mimiyaaveguejirahi?

6

Cinco Mildɨmoco Amachusuno.

(Mt 14.13-21; Mr 6.30-44; Lc 9.10-17)

1 Toonobuunatɨ Jesu fuuhi Galilea muuai onegueehivɨ. Jaaba momoro bu Tiberia onoomuuai. 2 Jaabo dojɨcutɨ sihidɨ miyamɨnaa feehicauhi sihidɨ ejeevanoco omoonɨɨboro iguihuvamoco ubuheesunoco aatyɨmehicauneguiiha. 3 Jaanegui Jesu ifabaɨhallɨvɨ ufuuboro ijɨɨbogomɨnaama casɨɨvuubo. 4 Jaasumi fiitɨcuuno judiomɨ jɨɨbaimo Pascua iicaujino. 5 Jaanaa Jesu emeecɨubo atyɨmeuhi sihidɨ miyamɨnaa idojɨcutɨ asaaunoco. Jaanegui Felipeque nuubo: ¿Cuucatɨ fɨne machutaaco manaajejirahi jito imachuqui? nooboro.

6 Jillɨ Felipeque nuubo jillɨ diiboco ɨnɨsuubo, ¿mɨllɨ fɨne neejiibo? onoomaño jillɨ omoonɨjinoco imino agaajacuuboro. 7 Jaanegui Felipe nuuhi: Fɨne doscientos denario tɨcovovɨ manaajejirahi, machutaaco. Jaaruno famoovɨro ajashuno ɨɨfetejitɨrahi, nooboro.

8 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaatɨ saafi Andre Simon Pedro nahabo Jesuco nuuhi: 9 Jineeri icase sase sahusedɨno sebada maahuno, bu miimɨsiicɨ tavaabomɨsi icanoma iicase. ¿Mɨllɨ jaano tonoodɨno jinoodɨmo miyamɨnaavɨ ɨfetejirahi? nooboro.

10 Jaanegui Jesu nuuhi: Diitoco monoo icasɨɨcamaaiqui, nooboro. Jaamañeri sihidɨ ñaavahu icauhi. Jaanohallɨvɨ casɨɨcamaaiumo cinco mildɨno gaifiimɨ. 11 Jaadɨ Jesu imaahunoco ɨɨcɨuboro Moocaanico graciaco aacɨuboro, toonoco ijɨɨbogomɨnaaco acɨubo. Jaanoco diito imiyamɨnaama ɨfuuhi gɨcɨnɨumoma. Tollɨro bu itaavaco ɨɨfuumo iimuguudɨneheje. 12 Jaanoco amachuumo utuvacuudɨ Jesu nuuhi, ijɨɨbogomɨnaaco: Paryɨ manaanɨ ihatyuuvoco gañɨɨcafototɨno iicaqui, nooboro.

13 Jaanoco ananɨumo gahafusuuhi, jɨiibaiñoco fahuseecɨ, siino miibaicɨ icanoco sahusedɨno sebada maahuno iicaunotɨ aatyuvuunoco. 14 Jaano Jesu sihidɨ ejeevano ɨɨfusuco eheetavuunoco aatyɨmeumoro diito nuuhi: Miyaanoro jahi jaanɨ Moocaani iimaamɨnaafi jiinɨjehallɨvɨ asaaujiibo, noomoro.

15 Jaamoro Jesuco ɨɨcɨumoro satyuujirumo aivojɨɨbotɨ iheetavequi. Jaanoco agaajacɨuboro iinoro fuubo siino ifabaɨjaagovɨ.

Jesu Nɨfaihuhallɨdɨ Ɨguehi.

(Mt 14.22-27; Mr 6.45-52)

16 Jaanaa mihiijɨcuudɨ ijɨɨbogomɨnaa muuaijaago fuuhi. 17 Jaamoro meenegafaño ɨjɨcamaaiumoro fuumo onegueehi Capernaujaagovɨ. Jaanaa cɨvucuuno. Jaarunaa Jesu diitojaa gaseutɨhi. 18 Jaanaa imuuaifa tɨcovauno sihidɨ guibuhuba asaauno. 19 Jaamo ufuumo sahuse juugahusetɨ sano ɨdɨɨno kilometronohachuta icacuumaaca Jesu saauhi nɨfaihuhallɨdɨ ɨgooboro. Jaaboco aatyɨmeumoro sihidɨ igutuumo. 20 Jaarunaa diitoco nuubo: Uujoho; mihiguetejirahana, nooboro.

21 Jaanegui diito diiboco imo imo imeenegafaño gaayɨcɨuhi. Jaadɨ goovano ɨɨfutuumo ufuuhɨgo.

Miyamɨnaa Jesuco Guiinehi.

22 Jaano seseevedɨ toonegueehivɨ miyamɨnaa ifitafutuumo gaajauhi sagaaro meenega iicaunoco. Jaagafaño Jesu ijɨɨbogomɨnaama footɨnaaca diito iinoro fuumo. 23 Jaanaa bu sagahaje gaseuhi Tiberia cuumitɨ asaauno, jaagahaje cañavuuhi Jesu graciaco aacɨunobuunatɨ maahunoco amachuuno fiitɨno. 24 Jaamañovɨ Jesu, ijɨɨbogomɨnaa icano achahaunoco miyamɨnaa aatyɨmeumoro toono imeenenefaño ɨjɨcamaaiumoro fuumo Capernaujaago Jesuco guiinomoro.

Jesu Fiivoco Aacɨneguiiha Diiboco Fiivo Maahutɨ Momonɨmo.

25 Jaaboco onogoo muuaivɨ aatyɨmeumoro nuumo: Jɨɨbogomɨnaafi, ¿cusumi gasehinɨhi? noomoro.

26 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Jillɨ mamachuhinɨmo mutuvahinɨneguiiha uco miguiinehi. Jillɨ sihidɨ ejeevanoco eheetavehinɨnoco mimiyaaveneguiiha icatɨno. 27 Jaanegui ifinɨno machutaguiiha mududɨcamaaidino, ifinɨjitɨno fiivoco aacɨno machutaguiiharo mududɨcamaaje. Toonoco uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo amɨɨhaico aacɨjino. Toonotɨ uujoho Moocaanitɨ asaanoco miyamɨnaa igaajaqui, bu uuvɨ Moocaani igaajataco ificucuuno icano, nooboro.

28 Jaanegui diiboco dilluumo: ¿Mɨllɨ jaanegui momoonɨji Moocaani iijɨco meheetavequi? noomoro.

29 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Moocaani imeguehi, diibo uco agalluuboco amɨɨhai mimiyaavogonoco, nooboro.

30 Jaanegui diiboco nuumo: ¿Eneecata sihidɨ ejeevanoco mɨɨhaico dɨhɨfusu maatyɨmemere ɨco mimiyaaveguequi? 31 Mɨɨro moheedeetemɨhai machuuhi mana onoonoco sɨcaihɨgovɨ iicausumi, oono Caatɨnɨhaamefaño: Niquejeo maahunoco machusuubo, onoobadɨ, noomoro.

32 Jaanegui Jesu iimusuuhi: Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Moise amɨɨhaico niqueje maahuco acɨtɨhi, Guihirubi amɨɨhaico jino miya maahu niqueje maahuco acɨhi. 33 Jaano jino Moocaani maahu diibo niquejefañotɨ iniitoobo jiinɨjemɨnaaco fiivoco aacɨɨbo, nooboro.

34 Jaanegui nuumo: Aivojɨɨbo, fahiijɨvaro mɨɨhaico toono maahuco daacɨhiica, noomoro.

35 Jaanegui Jesu nuuhi: Uujoho fiivo maahu; tajaa asaamo ajebavacuujitɨhi, uco imiyaavogomoco ufucuro adufira aivucuujitɨhi icano. 36 Mɨɨro amɨɨhaico uujoho eneehinɨcuubadɨ: Uco mahatyɨmecuurumo uco mimiyaaveguehicatɨhi. 37 Mɨɨro paryɨ fanooro Guihirubi uco aacɨno tajaa saaji, tollɨro bu tajaa asaamoco uujoho buhɨ gañɨɨjitɨhi. 38 Uujoho niquejefañotɨ niitehinɨtɨhi uuro iimogonoco moonɨqui icatɨno, jillɨ uco agalluuhinɨɨbo iimogobadɨ moonɨqui saahinɨhi. 39 Jaano jino Guihirubi uco agalluuhinɨɨbo iimogono; Paryɨ diibo uco aacɨmoco saatohobaco jeevesutɨɨbo paryɨ famoocoro ufucu niinofucusumi buheetesuji. 40 Jaano jino uco agalluuhinɨɨbo iimogono; Paryɨ famooro miyamɨnaa Moocaani Seemeneque aatyɨmemere imiyaavogomo ifinɨjitɨno fiivoma iicaqui. Jaamoco uujoho niinofucusumi buheetesuji, nooboro.

41 Jaanegui judiomɨ tɨcovauhi diiboco edejecuumo. Uujoho fiivo maahu niquejefañotɨ iniituubo, unuuneguiiha 42 neehicauhi: ¿Nacu jaanɨ Jesu Jose achi icatɨɨbo? ¿Mɨɨro caani, seejɨ icamoco mɨɨhai magaajahi? ¿Mɨllɨ jaabo: Uujoho niquejefañotɨ niitehi, neehicahi? noomoro.

43 Jaanegui Jesu nuuhi: Musuufenɨ toono amɨɨhai dejecufiraco. 44 Mɨɨhaiñooba tajaa saajitɨrahi Guihirubi uco agalluhinɨɨbo tajaa isɨvatɨruva. Jaamoco uujoho buheetesuji ufucu niinofucu. 45 Mɨɨro, Moocaani iimaamɨnaa aamefaño jillɨ noono: Moocaani famoocoro jɨɨbegueji, noonoro. Jaabadɨ famooro Moocaanico uguubuumoro diibotɨ agaajamo tajaa saahi.

46 Mɨɨhaiñooba Moocaanico atyɨmetɨhi ɨdɨɨboro uujoho Moocaanitɨ asaaubo Moocaanico atyɨmehi. 47 Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Uco imiyaavogomo ifinɨjitɨno fiivoma icaji. 48 Uujoho fiivo maahu. 49 Mɨɨro amɨɨhai eedeete manaaco sɨcaihɨgovɨ amachuurumo chuumuuhi. 50 Jaanotɨ naha jino niquejefañotɨ iniitono maahu. Jaanotɨ amachumo guijevetɨmo iicaqui. 51 Uujoho diiburucu jino fiivo maahu iicaabo niquejefañotɨ iniitehinɨɨbo. Jaamo uco agaayɨcɨmo ifinɨjitɨno fiivoma icaji. Jaano maahuco uujoho aacɨno taahucu. Jaanoco uujoho jiinɨjemɨnaahallɨvɨ aacɨjino, nooboro.

52 Jaanegui judiomɨ tɨcovauhi sanomɨro iimaacasiumo: ¿Mɨllɨ jaabo jaanɨ mɨɨhaico duusujirahi ihuucuco? noomoro.

53 Jaanegui Jesu nuuhi: Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo uucuco muduutɨhachiijɨ, bu itɨɨjohoco mahadutɨhachiijɨ icano fiivoma mihicajitɨhi. 54 Jaanotɨ taahucuco amachuubo, tatyɨɨjohoco aaduubo icano ifinɨjitɨno fiivoma icaji. Jaaboco uujoho niinofucu buheetesuji. 55 Jaano tafi miya machuta, tatyɨɨjoho miya adufaihu icano. 56 Jaamo tafiico amachumo, tatyɨɨjohoco aadumo icano uuma icahi. Jaamoma bu uujoho tollɨro icahi. 57 Mɨɨro Moocaani uco agalluubo ifiima icahi, jaaberi uujoho icahi icano. Jaabadɨro uco amachuubo uuri icaji. 58 Jino niquejetɨ iniituuno maahu; amɨɨhai caanimɨhai manaaco amachuumo iguijeveubadɨ iicano icatɨno. Jaanotɨ jihɨcatɨ amachumo ifinɨjitɨno fiivoma icaji, nooboro.

59 Jillɨ nuubo Jesu Capernau cuumi sinagogajafaño ɨjɨɨbuguubo.

Jesu Iimaa Fiivoco Acɨhi.

60 Jaanoco sihidɨ saatoho ijɨɨbogomɨnaa uguubuumoro nuuhi: Aivo jihiimaa sihidɨ jeevahi. ¿Mɨɨjoho fɨne gaayɨcɨjirahi? noomoro.

61 Jaanoco Jesu ijɨɨbogomɨnaa onoocasiunoco agaajacɨuboro nuubo: ¿Jaano nacu amɨɨhaico imitɨno moonɨhi? 62 ¿Mɨllɨjiru fɨne imi, uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuuboco caamo itɨconɨ iicauhɨgo ofooboco mahatyɨmeruva? 63 Mɨɨro Moocaani Gaija mɨɨnoco fiivoco acɨhi. Jaanotɨ muuhucu jillɨ jihovono. Jaanotɨ naha jino uujoho ihiimaano amɨɨhai jeebɨɨco ifinɨjitɨno fiivoco aacɨjino.

64 Jaarunofaño icamo amɨɨhaitɨ saatoho imiyaavogotɨmo, nooboro. Mɨɨro Jesu ɨmegavɨro gaajacuuhi imiyaaveguejitɨmoco, bu diiboco igaicaauqui aacɨujiiboco icano. 65 Jaamaño nuubo: Toonegui amɨɨhaico neehinɨhi: Mɨɨhaiñooba tajaa saajitɨrahi Guihirubi tajaa isɨvatɨruva, nooboro.

66 Jaasumitɨro sihidɨ saatoho diibo dojɨcutɨ efeehicaumo diibeditɨ udugaavuumoro diiboma fuucuutɨmo. 67 Jaanegui Jesu saatoho ijɨɨbogomɨnaa fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨ icano iicaumoco nuubo: ¿Nacu bu amɨɨhai tollɨro diitobadɨro mefeeji? nooboro.

68 Jaanegui Simon Pedro diiboco iimusuuhi: ¿Aivojɨɨbo, mɨɨjaago bu mɨɨhai mefeejirahi? Mɨɨro ɨɨma icano ifinɨjitɨno fiivo iimaa. 69 Mɨɨro mɨɨhai mimiyaaveguehinɨcuuhi. Jaamoro magaajahi ɨɨjoho Cristo Moocaani iicaabo Seemene idiicanoco, nooboro.

70 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhai docedɨmoco uujoho ɨcɨhinɨhi. Jaamo amɨɨhaifañotɨ iicaabo saafi ɨjɨ iicaabo, nooboro.

71 Jillɨ nuubo Juda Iscariote Simon achiditɨ. Jaabo Juda docedɨmoobo iicaubo Jesucristoco iguijenɨqui aacɨujiibo.

7

Jesuco Inahabomɨ Miyaaveguehicautɨhi.

1 Jaanobuunatɨ Jesu Galilea jiinɨjeri ɨgooboro feehicauhi. Jaaboro Judea jiinɨjevɨ ofoonoco imeguehicautɨɨbo judiomɨ diiboco tahɨ agaicaauguuneguiiha. 2 Jaanaa fiitɨcuuno tabernaculojano jɨɨbaimo iicaujino; tusumi judiomɨ nɨjeganofañoro icanɨcɨmo. 3 Jaaneguiiha Jesuco inahabomɨ nuuhi: Jinootɨ difo Judeavɨ. Tahɨ iicamo didojɨcutɨ ofoonɨcɨmo edeetavonoco ihatyɨmequi. 4 Mɨɨro mɨɨhaiñooba miyamɨnaaco ifiico igaajasuqui omoonɨmo toovono moonɨtatɨhi, tollɨ bu omoonɨɨbo famoo ɨmefeenevɨro moonɨhica, noomoro.

5 Jillɨ nuumo inahabomɨ icarumo diiboco imiyaaveguehicautɨmaño. 6 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Tufucuvɨhiica uujoho ɨɨfototɨhiica. Jaanotɨ amɨɨhaidi naha fafucuvaro imihi. 7 Mɨɨro amɨɨhaico jiinɨjemɨnaa jɨɨheguetɨhi. Jaanotɨ uco jɨɨhegueme diito imitɨco onoonohallɨtɨ. 8 Amɨɨhairyo tobaimojaago mofoo. Jaanotɨ uujoho tobaimovɨ footɨhiica tahoovofucuvɨhiica uujoho ɨfototɨhi, nooboro. 9 Diitoco tollɨ unuuboro fitafutuubo Galileavɨ.

Jesu Fuuhi Nɨjegano Jɨɨbaimovɨ.

10 Jaadɨ inahabomɨ tobaimojaa ufuunobuunatɨ, Jesu tollɨro bu fuuhi. Jaaruubo foovono fuutɨɨbo, toovonoro fuubo saatohoba diiboco aatyɨmeujiruneguiiha. 11 Jaaboco judiomɨ tobaimoguiino iguiinomoro neehicauhi: ¿Cuuca fɨne iicaabo? noomoro.

12 Jaabeditɨ sihidɨ miyamɨnaa mɨrɨbacasihicauhi. Saatoho neehicauhi: Aivo imihuseebe, noomoro. Jaanotɨ saatoho neehicauhi: Imitɨɨbo miyamɨnaaco bañɨhicaabo, noomoro.

13 Jaarumo mɨɨhaiñooba foovono diibeditɨ iimaahicautɨhi judiomɨ ñɨhicutɨ.

14 Jaanaa ijɨɨbaimo feeneveunaaca Jesu templojafaño jɨcafutuuhi. Jaaboro tɨcovaubo ɨjɨɨbuguubo. 15 Jaaneri judiomɨ sihidɨ eheetyemere neehicauhi: ¿Mɨllɨ jaabo sihidɨ fanoovaco gaajahi aamenefaño icautɨruubo? noomoro.

16 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: Uujoho tajeebɨɨtɨro jɨɨbogotɨhi uco agalluuhinɨɨbo jɨɨbogoco uujoho jɨɨbeguehi. 17 Cajaatyohacho Moocaani iimogonocoro omoonɨgomo, gaajaji Moocaani jɨɨbogoco ɨjɨɨbogonoco nacu tajeebɨɨtɨro uujoho onoono iicanoco. 18 Jaanotɨ ijeebɨɨtɨro ihiimaabo diiboco miyamɨnaa obocɨgonoco imeguefihi. Jaanotɨ diiboco agalluhinɨɨboco obocɨgoobo, miyaanoco iimaahi. Jaabofaño bañɨfiira chahahi.

19 Mɨɨro amɨɨhaico Moise tajɨɨbaco acɨuhi. Jaarunoco amɨɨhaitɨ saatohoba imino moonɨtɨhi. ¿Collɨhi jaamo uco magaicaaujirahi? nooboro.

20 Jaanegui miyamɨnaa iimusuuhi: Ɨɨjoho ɨjɨma diicahi. ¿Mɨɨjoho nacu ɨco gaicaaujirahi? noomoro.

21 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Sanoocoro jaguisɨfucusumi omoonɨhinɨneri famooro meheetyehinɨhi. 22 Mɨɨro Moise amɨɨhaico tajɨɨbauhi amɨɨhai meehe nigacɨ quitɨcɨco. Jaarunoco diibo tɨconɨutɨhi omoonɨubo, amɨɨhai eedeetemɨhai toonoco tɨconɨuhi eheetavuumo. Jaanoco amɨɨhai jaguisɨfucusumi meheetavonɨcɨhi. 23 Jaano Moise tajɨɨba gañɨɨcafototɨno iicaqui momoonɨmoro jaguisɨfucusumi gaifi seemene meeheque miquitɨcɨnɨcɨhi. ¿Jaamo collɨhi tajaa mɨsɨfiiratehi jaguisɨfucusumi saafi miyamɨnaafico faabohocoro ubuheesuhinɨnohallɨtɨ? 24 Imino meecɨtɨmoro saatohoditɨ mihiimaadino. Jari imino magaajaadɨ mihiimaa, nooboro.

¿Naa Fɨne Jaanɨ Cristo?

25 Jaanaa saatoho Jerusaleri iicahicaumo nuuhi: ¿Nacu jaanɨco iguijenɨqui iguiinehicaabo icatɨɨbo? 26 Memeecɨ ono famoofeenevɨro iimaaruuboco mɨɨhaiñooba mɨllɨ moonɨtɨhi: ¿Naa fɨne jisumi aivojɨto gaajacuuhi diibo Cristo iicanoco? 27 Jaanotɨ mɨɨhai magaajahi tahɨgotɨ diibo asaahɨgoco. Jaanotɨ Cristo asaadɨ mɨɨhaiñooba gaajajitɨhi cuucatɨ diibo asaanoco, noomoro.

28 Jaanegui Jesu templojafaño ɨjɨɨbuguumañotɨ sefano nuubo: Uco naha amɨɨhai magaajahi tahɨgotɨ asaahɨgoco. Jaaruubo uujoho tajeebɨɨtɨro saatɨhi. Jaabo uco agalluuhinɨɨbo miyaabo iicaaboco amɨɨhai magaajatɨhi. 29 Jaanotɨ uujoho diiboco gaajahi diibotɨ asaahinɨmaño. Mɨɨro diibo uco galluuhinɨhi, nooboro.

30 Jaanegui diito diiboco gaayɨcɨujirahi diiboco icɨvojaanɨqui. Jaarunofaño mɨɨhaiñooba diiboco gaayɨcɨutɨhi ihoovofucuvɨ ɨɨfutuutɨmaño. 31 Jaarunofaño sihidɨ diitotɨ saatoho diiboco miyaavuguuhi. Jaamoro nuuhi: ¿Nacu Cristo asaadɨ jaanɨ sihidɨ ejeevanoco eheetavehicano janaanɨcɨ eetavejiruubo fɨne? noomoro.

Fariseomɨ Sisɨmɨnaaco Galluuhi Jesuco Igaayɨcɨqui.

32 Jaanoco fariseomɨ guubuuhi miyamɨnaa toonotɨ ɨmɨrɨbacasiunoco. Jaaneguiiha sacerdotemɨ aivojɨto, fariseomɨ icamo sisɨmɨnaaco galluuhi Jesuco igaayɨcɨqui. 33 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Gueenenehiica amɨɨhaima icaji. Jaadɨ dojɨcuvɨro feeji uco agalluubojaago. 34 Jaaboco miguiinejirahi. Jaarumo uco mahatyɨmejitɨhi uujoho iicahɨgo amɨɨhai mɨhɨfetejitɨmaño uco mahatyɨmejitɨhi.

35 Jaanegui judiomɨ sanomɨro noocasiuhi: ¿Cuuca fɨne jaabo ofooboco mahatyɨmejitɨhi? ¿Nacu fɨne griegomɨfeenevɨ judiomɨ agavaracɨnɨmojaago feejiibo griegomɨco ijɨɨbeguequi? 36 ¿Mɨllɨ fɨne eneejirunoco oono mɨɨhaico noobo: Uco miguiinejirahi. Jaarumo uco mahatyɨmejitɨhi uujoho iicahɨgo mɨhɨfetejitɨmaño, noobo? noomoro.

Moocaani Gaija Fiivo Muuai Nɨfaihubadɨ Icaabo.

37 Jaanaa niinofucu imiya jɨɨbaimofucu Jesu agañiivuuboro sefano nuuhi: Saatoho adufirari mihicahachiijɨ tajaa masaamoro, mahaduva. 38 Uco imiyaavogoobo, Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ: Dijeebɨɨfañotɨ fiivo muuai nɨfaihu cuuji, nooboro.

39 Jillɨ Jesu nuuhi: Diiboco imiyaavogomo Igaijaco agaayɨcɨjinoco. Tusumihiica Moocaani Gaija niituutɨhiica Jesu niquejefaño ufuutɨmañehiica.

Miyamɨnaa Dugaavocasiuhi.

40 Jillɨ Jesu unuunoco diitofeenetɨ saatoho uguubuumoro nuuhi: Miyaanoro jahi jaanɨ Moocaani iimaamɨnaafi asaajiibo, noomoro.

41 Jaanotɨ saatoho neehicauhi: Jaanɨ Cristo, noomoro. Jaanotɨ saatoho neehicauhi: ¿Nacu Galileatɨ Cristo saajirahi? 42 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Cristo saaji, Aivojɨɨbo David yotofañotɨ tollɨro Belen allɨo cuumijefañotɨ David iicauhɨgotɨ saajiibo, noono, noomoro.

43 Jaamoro miyamɨnaa fahɨgova dugaavocasiuhi Jesuhallɨtɨ. 44 Jaanegui diitotɨ saatoho diiboco igaayɨcɨqui moonɨurahi. Jaarumo saatohoba mɨllɨ diiboco moonɨutɨhi.

Aivojɨto Jesuco Miyaavogotɨhi.

45 Jaanaa isisɨmɨnaa tahɨgotɨ siino saauhi. Jaamoco sacerdotemɨ aivojɨto fariseomɨ icamo nuuhi: ¿Collɨhi jana jaaboco mɨsɨvatɨhi? noomoro.

46 Jaanegui isisɨmɨnaa iimusuuhi: ¡Aivo chahamo saatohoba diibobadɨ ihiimaamo! noomoro.

47 Jaanegui fariseomɨ diitoco nuuhi: ¿Tollɨro bu nacu amɨɨhai diibo abañɨnoco mimiyaaveguehi? 48 ¿Nacu amɨɨhaidi saatoho aivojɨtotɨ, fariseomɨtɨ icano miyaaveguehi? Imiyaavogotɨmo duhu. 49 Jaanotɨ jito miyamɨnaa tajɨɨbaco agaajatɨmo jillɨ cɨɨjɨgaifaño efeejimo, noomoro.

50 Jaanegui diitoobo saafi Nicodemo onoobo safoono Jesuco fucu emeecɨjeubo, nuuhi: 51 ¿Nacu mɨɨhai tajɨɨba saafi miyamɨnaafico: Iimitɨ, neejirahi, itɨconɨ diibo omoonɨnoco gaajacɨtɨmoro? nooboro.

52 Jaanegui diiboco nuumo: ¿Nacu bu ɨɨjoho Galileaoobo? Eneecau, imino Caatɨnɨhaameque dɨhɨɨfɨnɨcɨ Galileatɨ Moocaani iimaamɨnaa saatatɨhi, noomoro 53 ijeevadɨ sahaje iijanojaa foocɨnɨumo.

8

Gaifiimɨma Iicafifigo.

1 Jaanotɨ Jesu fuuhi Olivohono iicagajɨjaago. 2 Jaano seseevedɨ fucuro Jesu siino templojafaño saauhi. Jaabojaago sihidɨ miyamɨnaa saauhi. Jaamoco acasɨɨvuuboro tɨcovaubo ɨjɨɨbuguubo. 3 Jaanaa fariseomɨ, caatɨnɨmɨnaa icamo diibojaa sɨvauhi gaigooco gaifiimɨma iicafifihicaugoco. Jaagoco diitofeenevɨ ificuumoro 4 nuumo: Aivojɨɨbo Jesu, jaamo aijɨ icanaaca, sifiima faguifaño icagoco mahatyɨmehi. 5 Mɨɨro Moise itajɨɨbafaño jillɨ mɨɨhaico neehi: Tollɨ iicagoco guiisiri mahaamɨmoro magaicaau, nooboro. ¿Jana ɨɨjoho mɨllɨ neehi? noomoro.

6 Jillɨ nuumo diiboco ɨnɨsuumo, ɨɨfurumo toonohallɨtɨ diiboco icɨvojaanɨqui. Jaanegui Jesu jiinɨjehallɨvɨ ɨdɨjɨɨvuuboro tɨcovaubo ihusegairi jiinɨjeque acaatɨnɨubo. 7 Jaarunaa suufenɨtɨmo diiboco idilluhicaunegui, agañiivuuboro diitoco nuuhi: Eneecata amɨɨhaitɨ saatoho imitɨma machahamo mɨtɨconɨ diigoco guiisibari mahaamɨmo, 8 nooboro siino ɨdɨjɨɨvuuboro ijiinɨjeque caatɨnɨhicauhi. 9 Jillɨ unuunoco uguubuumoro tollɨro diito iimitɨma iicaunoco ijeebɨɨfañodɨ agaajaumoro ihamiyatotɨ tɨcovaumo safiisari ofoocɨnɨumo. Jaanaa Jesu diigo icanoro covovacafutuuhi tomañovɨ. 10 Jaadɨ Jesu agañiivuudɨ mɨɨhaiñoobaco atyɨmecuutɨɨbo, ɨdɨɨgoro diigo toonovɨ ifitafutuugoco aatyɨmeuboro nuubo: Gaigo, ¿cuuca icamo dihallɨvɨ imitɨno ihiimaahicamo? ¿Mɨɨro saatohoba ɨco mɨllɨ moonɨtɨhi? nooboro.

11 Jaanegui nuugo: Aivojɨɨbo, saatohoba mɨllɨ uco moonɨtɨhi, noogoro.

Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Uujoho bu icaruubo mɨllɨ ɨco moonɨtɨhi. Fuucu. Jaagoro siino imitɨno diicacuujirahana, nooboro.

Jesu Miyamɨnaa Jeebɨɨnoco Aachɨcɨnɨɨbo.

12 Jaadɨ siino Jesu ihiimaauboro miyamɨnaaco nuubo: Uujoho jiinɨjemɨnaa jeebɨɨco aachɨcɨnɨɨbo, tadyojɨcutɨ asaabo cɨvohɨ icajitɨhi. Jaano ifinɨjitɨno fiivoco aacɨno foovoma icajiibo.

13 Jaanegui fariseomɨ diiboco nuuhi: Ɨɨjoho difiitɨro dɨɨbeguehicahi. Jaano dijɨɨbogo ibocɨma chahahi, noomoro.

14 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: Jaaruno uujoho tahallɨvɨro ɨjɨɨbuguruno tajɨɨbogo ibocɨma icahi, uujoho asaahinɨhɨgoco, ofoohɨgoco icano agaajamaño. Jaanotɨ amɨɨhai magaajatɨhi uujoho tahɨgotɨ asaahinɨhɨgoco, ofoohɨgoco icano. 15 Jaamo amɨɨhai miyamɨnaa imitɨco meneehi jiinɨjemɨnaa tajɨɨbafeenedɨ. Jaanotɨ uujoho mɨɨhaiñoobaco dugaacutɨhi. 16 Jaanotɨ dugaacuruva, uujoho udugaacuno miyaanejiru, saafiiro uujoho icatɨhi, Guihirubi uco agalluuhinɨɨboma mihicamaño. 17 Mɨɨro amɨɨhai tajɨɨba aamefaño noocɨnɨno: Miimɨsiicɨ ɨjɨɨbogono ibocɨma icahi, noonoro. 18 Mɨɨro uujoho tafiitɨro jɨɨbeguehi, tollɨro bu Guihirubi uco agalluuhinɨɨbo uutɨ jɨɨbeguehi icano, nooboro.

19 Jaanegui diiboco nuumo: ¿Cuuca nacu diicaani icahicahi? noomoro.

Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Uco amɨɨhai magaajatɨhi, bu tollɨro Guihirubico magaajatɨhi icano. Jaanotɨ uco magaajaruva tollɨro Guihirubico magaajajirahi, nooboro.

20 Jillɨ Jesu nuuhi templojafaño ɨjɨɨbuguubo nɨhɨbamɨco ɨjɨcuhicauno cojɨvɨ. Jaaruuboco mɨɨhaiñooba gaayɨcɨutɨhi, ihoovovɨ ɨɨfutuutɨmaño.

21 Uujoho feeji. Jaaboco miguiinurumo uco aatyɨmetɨmoro amɨɨhai imitɨmaryo miguijeveji. Uujoho ofoohɨgo amɨɨhai mefeejitɨhi, nuubo.

22 Jaanegui judiomɨ nuuhi: ¿Nacu fɨne iinoro ifiico guijenɨjiibo. Jaamaño: Uujoho ofoohɨ mefeejitɨhi, noobo, noomoro.

23 Jaanegui Jesu nuuhi: Amɨɨhai baaoto. Jaanotɨ uujoho caamoobo. Amɨɨhai jiijemɨnaa. Jaanotɨ uujoho jiijemɨnaafi icatɨhi. 24 Jaamaño amɨɨhaico: Amɨɨhai imitɨmaryo miguijeveji, neehi. Mɨɨro uco mimiyaavogotɨhachiijɨ amɨɨhai imitɨmaryo miguijeveji, nooboro.

25 Jaanegui dilluumo: ¿Mɨɨjoho nacu ɨɨjoho? noomoro.

Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Sɨɨcɨjetɨro amɨɨhaico neehicacuuhi. 26 Sihidɨ icano amɨɨhaico eneejino, amɨɨhaitɨ udugaacujino icano. Jaarunofaño uco agalluubo miyaanocoro neefihi. Jaabo uujoho diibotɨ uguubuunoco jiinɨjemɨnaaco jɨɨbeguehicahi, nooboro.

27 Jaarunoco diito gaajahicautɨhi Moocaaniditɨ ihiimaahicaunoco. 28 Jaadɨ nuubo: Jari caamovɨ Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuuboco guijeve ɨmohobujehallɨvɨ magañiiyɨcɨdɨ magaajaji, uujoho diiboro iicanoco. Tollɨro bu tajeebɨɨtɨro uujoho omoonɨhicatɨnoco magaajaji, bu tollɨro Guihirubi uco ɨjɨɨbeguehicanocoro omoonɨhicanoco icano. 29 Uco agalluuhinɨɨbo uuma icahi. Jaabo Guihirubi uco jeevesutɨhi, diibo iimogonocoro omoonɨhicamaño, nooboro.

30 Jillɨ Jesu unuunotɨ saatoho sihidɨ diiboco miyaavuguuhi.

Moocaani Seeme, Bu Imitɨno Jɨjovoto Icamohallɨvɨ Jesu Iimaano.

31 Jaanegui judiomɨ diiboco imiyaavuguudɨmoco Jesu nuuhi: Taajɨco jeevesutɨmo mihicahachiijɨ miyaano tajɨɨbogomɨnaa mihicaji. 32 Jaachiijɨ magaajaji miyaanoco. Jaano miyaano amɨɨhaico imitɨfañotɨ sinaayuji, nooboro.

33 Jaanegui diito nuuhi: Mɨɨhai Abraham iyaachimɨhai mihicamo sita jɨjovoto mihicatatɨhi. ¿Mɨllɨtɨ jaabo mɨɨhaico ɨɨjoho misinaayucafeteji neehi? noomoro.

34 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Paryɨ famooro imitɨco omoonɨmo, imitɨ jɨjovoto. 35 Jaamaño jɨjovoobotɨ iicaabo ihaivojɨɨbo seemefañodɨ icatatɨhi. Jaanotɨ iseemene diitofañodɨ icanɨcɨhi. 36 Jaamaño uujoho Moocaani Seemene amɨɨhaico isinaayuhachiijɨ miyanotɨro jɨjovoto mihicacuujitɨhi. 37 Uujoho gaajarahi amɨɨhai Abraham iyaachimɨhai mihicanoco. Jaarumo uco magaicaauguehicahi, uujoho onoonoco muguubutɨmoro. 38 Uujoho iimaahicahi Guihirubi uco ɨjɨɨbogobadɨ. Jaanotɨ amɨɨhai momoonɨhicahi amɨɨhaico amɨɨhai caani ɨjɨɨbogobadɨ, nooboro.

Diito Caani, Ɨjɨ.

39 Jaanegui diito nuuhi: Mɨɨhai caani Abraham, noomoro.

Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Miyaano amɨɨhai caani Abraham iicaruva diibo omoonɨubadɨ momoonɨjirahi. 40 ¿Collɨhi jaamo uco magaicaaujirahi? Tollɨ iicanoco Abraham safooba moonɨutɨhi. Mɨɨro amɨɨhaico miyaanoco jɨɨbeguehicahi Moocaani uco unuubadɨ. 41 Jaanotɨ amɨɨhai, amɨɨhai caani omoonɨnɨcɨbadɨ momoonɨhicahi, nooboro.

Jaanegui nuumo: Mɨɨhai ajeva seeme mihicatɨhi, saafiiro mɨɨhai caani Moocaani, noomoro.

42 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhai caani Moocaani iicaruva uco magaijɨjirahi. Uujoho diibojaagotɨ saahinɨhi, tajeebɨɨtɨro uujoho saahinɨtɨhi diibo uco agalluuhinɨnegui saahinɨhi. 43 ¿Collɨhi jaamo taajɨco muguubuhicatɨhi? ¿Collɨhi tajɨɨbogoco mihimeguehicatɨhi muguubunoco? 44 Amɨɨhai caani Ɨjɨ. Jaabo onoobadɨ momoonɨnoco mihimeguehicahi. Mɨɨro diibo sɨɨcɨjetɨro imoyɨɨcɨɨbo miyamɨnaaco agaicaaunoco, imoyɨɨcɨtatɨɨbo miyaanofaño iicanoco. Jaaboma miyaano chahahi, jihovoobo iicamaño sɨcamañooco iimaabo, bañɨfiira caani iicamaño bañɨfifiibo. 45 Jaanotɨ uujoho miyaanoco unuurunoco uco mimiyaaveguehicatɨhi. 46 ¿Nacu mɨɨjoho amɨɨhaitɨ saatoho ɨfusujirahi tafifa sanogayɨba imitɨ iicanoco? Jaabo miyaanoco onoonoco; ¿Collɨhi uco mimiyaaveguehicatɨhi? 47 Moocaanitahe iicaabo, Moocaani iijɨco guubunɨcɨhi. Jaanotɨ amɨɨhai Moocaanita mihicatɨmaño Moocaani iijɨco muguubugotɨhi, nooboro.

Cristo Sahiijɨtɨro Iicacuubo.

48 Jaanegui judiomɨ iimusuuhi: Aivo miyaano ɨɨjoho samariaoobo idiicanoco ɨco monoono. Jaabo ɨjɨma diicahi, noomoro.

49 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Uujoho ɨjɨma icatɨhi, uujoho Guihirubico bocɨguehi. Jaaruuboco uco amɨɨhai mobocɨgotɨhi. 50 Jaaruubo uujoho tafi bocɨgoco guiinotɨhi, iicaabo saafi uco obocɨgonoco iguiinooboro udugaacuubo. 51 Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Taajɨco imimiyaavogomo ifinɨjitɨno guijevefaño feejitɨhi, nooboro.

52 Jaanegui diiboco judiomɨ iimusuuhi: Jisu aivo imino magaajacuuhi ɨjɨma idiicanoco. Mɨɨro Abraham, bu paryɨ Moocaani iimaamɨnaa icamo paryɨ guijeveuhi. ¿Mɨllɨ jaabo ɨɨjoho neehi: Taajɨco uguubumo guijevetɨmo icaji? nooboro. 53 ¿Nacu ɨɨjoho mootadi Abraham janaanɨcɨ deevahi? Jaaruubo du guijeveuhi, bu paryɨ Moocaani iimaamɨnaa icaurumo guijeveuhi. ¿Jaanotɨ mɨɨjoho ɨɨjoho idiicaabo guijevetɨɨbo diicaji? noomoro.

54 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Uujoho tafiicoro bocɨgoruva, uuro obocɨgono jaaducafetejitɨrahi. Guihirubi uco bocɨguehi diiboco amɨɨhai Moocaani monoobo. 55 Jaaruuboco amɨɨhai magaajatɨhi. Jaanotɨ uujoho naha gaajahi. Jaanotɨ: Uujoho diiboco gaajatɨhi, nuuruva amɨɨhaibadɨ bañɨfifijirahi. Miyanotɨro uujoho diiboco agaajamaño diibo iijɨco moonɨhi. 56 Mɨɨro Abraham amɨɨhai tyadi imo imo icauhi uco aatyɨmegueuboro. Jaabo uujoho asaajinoco agaajacuuboro imo imo icaubo, nooboro.

57 Jaanegui judiomɨ diiboco nuuhi: ¿Mɨllɨ jaabo cincuentadɨno ficabano diicatɨɨbo, Abrahamco daatyɨmeuhi? noomoro.

58 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Abraham chahaunaacaro uujoho icacuuhi, nooboro.

59 Jaanegui guiisibanoco ɨcɨumo diiboco ihaamɨqui. Jaarunaa Jesu templojafaño afataniivuuboro diitofeenedɨ ihiinehinɨuboro fuuhi.

9

Jesu Buheesuhi Ifiivuunotɨro Ihaallɨɨno Isicautɨɨboco.

1 Jaanaa Jesu afatyuubo atyɨmeuhi ifiivuunotɨro aatyɨmeutɨɨboco. 2 Jaabeditɨ ijɨɨbogomɨnaa Jesuco dilluuhi: ¿Mojɨɨbogomɨnaafi, mɨɨjoho imitɨco omoonɨumaño, jaanɨ atyɨmetɨɨbo fiivuuhi, caanimɨsi nacu diibo? noomoro.

3 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Caanimɨsi, diibo icano imitɨco omoonɨumaño icatɨno. Jillɨ Moocaani mitya diibovɨ ihɨfusucafetequi ifiivuuno. 4 Mɨɨro cuuje iicanohachuta uco agalluuhinɨɨbo dudɨcamaajeque eetavehi. Jaanotɨ mihiijɨcuudɨ mɨɨhaiñooba dudɨcamaaitacuutatɨhi. 5 Mɨɨro jino jiinɨjehallɨri iicanohachuta uujoho jiinɨjemɨnaaco achɨcɨnɨhi, 6 nooboro jiinɨjehallɨvɨ ɨjɨɨreuboro toonoco jiinɨma illiheenɨuboro ijiinɨri aatyɨmeutɨɨbo aallɨɨnoco nicuubo. 7 Jaaboro diiboco nuubo: Foobo Galluuba jɨcooba nɨfaihuri nitɨto, nooboro. Jaaba jɨcooba momo hebreo iijɨri Siloe. Jaanegui initamaaijeuboro tahɨgotɨ atyɨmecuubo saauhi. 8 Jaanegui ifiitɨnomɨnaa itɨconɨ atyɨmetɨɨbo iicahicaunoco agaajaumo nuuhi: ¿Nacu jaanɨ oono acasɨɨvooboro nɨhɨbamɨco idilluhicaubo icatɨɨbo? noomoro.

9 Jaanotɨ saatoho: Jɨɨhɨ, diibo, neehicauhi. Jaanotɨ saatoho: Sifi diibobadɨ ejeevaabo, neehicauhi. Jaarunofaño diibo neehicauhi: Uujoho diiboro, nooboro.

10 Jaanegui diiboco nuumo: ¿Mɨllɨ jaano ɨco dihaallɨɨno faayacafetehi? noomoro.

11 Jaanegui diitoco iimusuubo: Jesu onoobo jiinɨco ijɨɨrema eetavooboro uco tahaallɨɨnoco nicuhi. Jaaboro uco noobo: Foobo Siloe jɨcoobafaño nitɨto, eneenegui ofooboro nitɨjehinɨhi. Jaaneri tahaallɨɨno uco faayacafetehinɨhi, nooboro.

12 Jaanegui nuumo: ¿Cuuca jaabo icahi? noomoro.

Jaarunaa diibo: Coo, gaajatɨhi, nuuhi.

Fariseomɨ Dilluuhi Diiboco.

13 Jaadɨ diibo aatyɨmehicautɨɨboco satyuumo fariseomɨ ɨmegavɨ. 14 Jaanaaca diiboco Jesu jiinɨbari ihaallɨɨnoco ataabuuboro ubuheetesuufucuu jaguisɨfucuu. 15 Jaaboco siino fariseomɨ dilluuhi: ¿Mɨllɨ ɨco dihaallɨɨno faayacafetehinɨhi? noomoro.

Jaanegui nuubo: Jiinɨbari uco tahaallɨɨnoco nicuhinɨɨbo. Jaanoco initamaainɨneri atyɨmehi, nooboro.

16 Jaanegui fariseomɨtɨ saatoho nuuhi: Diibo Moocaanitɨ saatɨhi. Jaamaño jaguisɨfucuco imino toomotɨɨbo, noomoro.

Jaanotɨ saatoho neehicauhi: Imitɨmɨnaafi iicaruva jino sihidɨ ejeevano mityaco eetavejitɨruubo, noomoro. Jaamaño diito sanoodɨmo dugaacamaaiuhi.

17 Jaamoro siino aallɨɨvautɨɨboco nuumo: Jaanotɨ ɨɨjoho, ¿mɨllɨ neehi dihaallɨɨnoco afaayɨcɨhinɨɨbeditɨ? noomoro.

Jaanegui nuubo: Etɨ, Moocaani iimaamɨnaafi, nooboro.

18 Jaarunaa judiomɨ miyaavuguutɨhi diibo ihaallɨɨnoco afaayɨcɨunoco icano. Jaamoro caanimɨsico cuuhuvaumo igaajaqui. 19 Jaadɨ diitɨsico dilluumo: ¿Naa jaanɨ amɨɨsi seemene aallɨɨvatɨɨbo ifiivuubo meneehicaabo? ¿Mɨllɨ bu jaabo oono ihaallɨɨnoma icahi? noomoro.

20 Jaanegui caanimɨsi nuuhi: Jɨɨhɨ, magaajahi diibo moseemene aallɨɨvatɨɨbo ifiivuunoco. 21 Jaaruno magaajatɨhi fɨne mɨllɨhacho tahɨ atyɨmeebe, bu tollɨro magaajatɨhi mɨɨjohohacho fɨne diiboco ubuheesuhinɨnoco. Tahɨ diiboco midillu, diibo amiyaaburucu; tahɨ mɨllɨhacho amɨɨhaico jɨɨbeguejiibo, noomɨsiro.

22 Jillɨ caanimɨsi nuuhi, judiomɨco iiguiumɨsiro, judiomɨ cajaatyohacho, Jesuco: Cristo, onoomoco sinagogajafañotɨ magañɨɨji, noomoro ifitacucasiuno ñɨhicutɨ. 23 Jillɨtɨ caanimɨsi: Amiyaaburucu tahɨ diiboco midillu, nuuhi.

24 Jaanegui siino coovaumo ihaallɨɨnoma achahauboco. Jaamoro diiboco nuumo: Moocaanicoro dihimo. Jaanotɨ diibo imitɨmɨnaafi iicanoco mɨɨhai magaajahi, noomoro.

25 Jaanegui diibo iimusuhi: Coo, tahɨ fɨne imitɨmɨnaafi uujoho gaajatɨhi. Ɨdɨɨnocoro gaajahi uujoho aatyɨmeutɨruubo jisumi aatyɨmeneque, nooboro.

26 Jaanegui siino diiboco dilluumo: ¿Mɨllɨ dihaallɨɨnoco omoonɨhinɨneri daatyɨmehi? noomoro.

27 Jaanegui nuubo: Amɨɨhaico jɨɨbugucuurahi. Jaarunoco mimiyaavogotɨmoro bu ¿collɨhi siino muguubujirahi? ¿Nacu bu amɨɨhai tollɨro diibo jɨɨbogomɨnaatɨ mihicajirahi? nooboro.

28 Jaanegui diiboco ɨɨbaumoro nuumo: Ɨɨjohonaa diibo jɨɨbogomɨnaafi. Jaanotɨ mɨɨhai Moise jɨɨbogomɨnaa. 29 Mɨɨhai magaajahi Moocaani Moisema ihiimaaunoco. Jaanotɨ magaajatɨhi diibo cuucatɨobo iicanoco, noomoro.

30 Jaanegui diibo iimusuuhi: Toono aivo uudi sihidɨ jeevahi, cuucatɨobohacho diibo iicanoco magaajatɨno. Jaabo uco tahaallɨɨnoco atyɨmesuubo. 31 Mɨɨro mɨɨhairyo magaajahi imitɨmɨnaaco Moocaani uguubunɨcɨtɨnoco. Jaanotɨ diibojaagodɨ iicamoro, diibo iimogobadɨ omoonɨmoco icano guubunɨcɨɨbo. 32 Sɨɨcɨjetɨro guuburatatɨno saatohoba ifiivonotɨro aatyɨmetɨɨboco atyɨmesumo onoonoco. 33 Jaanɨ Moocaanitɨ isaatɨruva mɨllɨba moonɨjitɨruubo, nooboro.

34 Jaanegui diiboco nuumo: ¿Ɨɨjoho aivo sihidɨ imitɨma ifiivuubo, mɨɨhaico dɨɨbeguejira? noomoro diiboco gañɨɨumo sinagogajatɨ.

Jesuco Imiyaavogotɨmo Aatyɨmetɨɨbobadɨ Jeevahi.

35 Jaanoco Jesu guubuhi diiboco agañɨɨunoco. Jaaboco atyɨmeuboro nuubo: ¿Ɨɨjoho miyaaveguehi Moocaani Achico? nooboro.

36 Jaanegui diibo iimusuuhi: Aivojɨɨbo, uco dɨɨbogo mɨɨjoho diibo miyaaveguequi, nooboro.

37 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Ɨɨro daatyɨmecuuhi. Jino uujoho diibo ɨɨma ihiimaabo, nooboro.

38 Jaanegui diibo Jesu ɨmega ememuɨɨvuuboro nuuhi: Miyaaveguehi, aivojɨɨbo, nooboro.

39 Jaanegui Jesu nuuhi: Uujoho jiijehallɨvɨ saahinɨhi dugaacuguiiha, atyɨmetɨmo ihatyɨmequi. Jaanotɨ atyɨmeme, atyɨmecuutɨmo iicaqui, nooboro.

40 Jaanegui saatoho fariseomɨ diiboma iicaumo jillɨ diibo unuunoco uguubuumoro diiboco dilluumo: ¿Nacu bu mɨɨhai tollɨro mahatyɨmetɨmo? noomoro.

41 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: Amɨɨhai aallɨɨno ihɨfuvusutɨruva amɨɨhai imitɨma machahajirahi. Jaanotɨ: Mahatyɨmehi, monoomaño amɨɨhai imitɨma mihicahi, nooboro.

10

Ovejamɨ Mecuvɨ Ohoovɨcɨno.

(Heb 12.20; 1 Pe 5.4)

1 Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Ovejamɨ mecufaño iguhugari jɨcafototɨɨboro sinaagonodɨro ofoobo nanivamɨnaafi. 2 Jaanotɨ tomecufaño iguhugari ɨjɨcafotoobo naha diito toomomɨnaafi. 3 Jaabedi iguhuga toomomɨnaafi iguhugaco faayɨcɨfihi. Jaahugari ɨjɨcafotooboco ihovejamɨ ihiimaatɨro gaajacɨfihi. Jaamoco itɨcovocɨvɨ imomono icahi. Jaabo diitoco imemeri ocoovaaboro jahisivɨ iinusufiibo. 4 Jaadɨ jahisivɨ famoocoro ihiinusuuboro ihɨme foonɨcɨɨbo. Jaabo dojɨcutɨ ihovejamɨ foonɨcɨhi diibo iimaaco agaajamoro. 5 Jaanotɨ agaajatɨɨbo dojɨcutɨ footatɨmo. Jillɨro gaafimo diibeditɨ diibo iimaaco agaajatɨmaño, nooboro.

6 Jillɨ Jesu oovɨcɨuboro diitoco nuuhi. Jaarunoco diito gaajacɨutɨhi mɨllɨ eneejirunoco unuunoco.

Jesu Iimino Toomomɨnaafi.

7 Jaadɨ bu Jesu siino diitoco nuuhi: Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Uujoho ovejamɨ guhuga. 8 Itɨconɨ tahɨmegavɨ asaaumo paryɨ nanivamɨnaa. Jaamo iimaaco ovejamɨ gaajautɨhi. 9 Uujoho guhuga, tafañodɨ ɨjɨcafotoobo taajaji. Jaabo oveja iicanɨcɨbadɨ tomecufaño ɨjɨcafotooboro siino ihiinoobo ñaavahuco aatyɨmenɨcɨbadɨ icaji.

10 Jaanotɨ nanivamɨnaafi saanɨcɨhi inaniquiro, igaicaauquiro, ifinɨsuquiro icano. Jaanotɨ uujoho saahinɨhi fiivoma mihicaqui, sihidɨ janaanɨcɨ toonoma mihicaqui. 11 Uujoho miya toomomɨnaafi; Mɨɨro miya toomomɨnaafi iicaabo ihovejamɨhallɨvɨ ifiico acɨnɨcɨhi. 12 Jaanotɨ ijaadaguiiharo otoomoobo jɨcu diitojaago asaanoco aatyɨmeebere ihovejamɨco ejeevesuhinɨɨboro iicojɨtɨ gaanɨcɨhi ita iicatɨmaño. Jaanobuuna ijɨcu asaaboro diitoco buhɨgovɨ gavaracunɨcɨhi. 13 Jaabo diibo diitoco jeevesunɨcɨhi jillɨ ijaadaguiiharo ududɨcamaaimaño. Jaamaño diitoco jeecɨvotatɨɨbo.

14 Jaanotɨ uujoho iimino toomomɨnaafi. Jaamaño taatyaco gaajahi. Jaabadɨro bu diito uco gaajahi taatya iicamaño. 15 Uco bu oono Guihirubi agaajabadɨ, jaaboco bu uujoho gaajahi icano. Jaamaño tahovejamɨhallɨvɨ uujoho tafiico acɨhi. 16 Tollɨro bu saatoho tahovejamɨ icahi jimecuoto iicatɨmo. Jaamoco tollɨro sɨvaji. Jaamo tahiimaaco guubuji. Jaamo samooro icaji. Jaamo toomomɨnaafi saafiiro icaqui, 17 uco Guihirubi gaijɨhi, tafiico diitohallɨvɨ aacɨɨboro, siino ubuheetejimaño. 18 Mɨɨjoho uco guijenɨjitɨrahi, jillɨ uuro iimogobabadɨ tafiico acɨji. Jaabo iguijeveruubo siino dojɨcuvɨro buheeteji mityama iicamaño. Jillɨ moonɨqui Guihirubi uco tajɨɨbauhi, nooboro.

19 Jillɨ unuuneri judiomɨ siino dugaavocasiuhi. 20 Jaabotɨ sihidɨ saatoho neehicauhi: Ɨjɨma icaabo jillɨ jeegavucuubo. ¿Collɨhi jaaboco muguubunɨcɨhi? noomoro.

21 Jaarunaa saatoho neehicauhi: Ɨjɨma iicaabo jillɨ iimaatatɨhi. ¿Nacu ɨjɨ ihaallɨɨno aatyɨmetɨmoco atyɨmesujirahi? noomoro.

Jesuco Judiomɨ Gaayɨcɨgotɨhi.

22 Jaanaa Jerusalevɨ eetavuumo jɨɨbaimoco templojaco Moocaanicoro ijeecɨvehicaqui ificuuno jɨɨbaimoco jɨɨnijadɨɨhivɨ. 23 Jaasumi Jesu templojahallɨdɨ, Salomon goohasino onoohasijeri ɨgooboro feehicauhi. 24 Jaabohallɨdɨ judiomɨ emecuvovaumoro diiboco nuuhi: ¿Mɨhachuta jaabo mɨɨhaico, esamaaisuuboro diicaji? Miyaano ɨɨjoho Cristo idiicahachiijɨ mɨɨhaico foovono dɨɨbugucu, noomoro.

25 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhaico neehicacuurahi. Jaarunoco mimiyaaveguehicatɨhi; Mɨɨro Guihirubi atajɨɨbabadɨ uujoho omoonɨno toono foovono uutɨ jɨɨbeguehi. 26 Jaarunoco amɨɨhai mimiyaavogotɨhi, tahovejamɨoto mihicatɨmaño, amɨɨhaico eneehinɨcubadɨ. 27 Mɨɨro tahovejamɨ uco tahiimaatɨ gaajahi. Jaabadɨro bu diitoco uujoho gaajahi. Jaamaño tadyojɨcutɨ foonɨcɨmo. 28 Jaamoco uujoho ifinɨjitɨno fiivoco acɨhi. Jaamo ufucuro guijevejitɨhi. Jaamoco mɨɨhaiñooba tahusefañotɨ dumɨtɨɨcɨjitɨhi. 29 Guihirubi uco diitoco acɨubo famoohallɨnoocɨvɨro sihidɨ ejeevamaño. Jaamoco bu cajaatyooba Guihirubi usefañotɨ dumɨtɨɨcɨjitɨrahi. 30 Jaamɨsi uujoho, Guihirubi icano mihicahi. Jaarumɨsi saafiiro mihicahi, nooboro.

31 Jaanegui judiomɨ siino guiisibanoco ɨcɨuhi diiboco ihaamɨqui. 32 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Mɨɨro sihidɨ iminehejeque amɨɨhai ɨmefeenevɨ eetavehicahi Guihirubi mityari. Jaamo, ¿conohallɨtɨ uco magaicaaujirahi? nooboro.

33 Jaanegui judiomɨ diiboco iimusuuhi: Imino omoonɨhicanohallɨtɨ ɨco momoonɨgotɨhi; Moocaaniditɨ imitɨno diimaahi miyamɨnaafi idiicaabo: Uujoho Moocaanibadɨ jeevahi, onoonohallɨtɨ, noomoro.

34 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Caatɨnɨhaamefaño Moocaani jillɨ neehi: Amɨɨhai Moocaanibadɨ mejeevamo, nooboro. 35 Mɨɨro jaanoco famooro amɨɨhai magaajahi, Caatɨnɨhaamefaño onoono gañɨɨcafototɨno iicafinoco. Jaamaño mɨɨro Moocaani iijɨco agaayɨcɨumoco Moocaani nuuhi: Amɨɨhai Moocaanibadɨ mejeevamo, nooboro. 36 Jaabadɨ Moocaani ijeevadɨ ɨɨcɨuboro agalluubeditɨ: ¿Mɨllɨ Moocaaniditɨ imitɨno iimaabo, meneejirahi, Moocaani Seemene uujoho, onoonoditɨ? 37 Jaabo Moocaani omoonɨnoco uujoho omoonɨtɨhachiijɨ uco mimiyaaveguedino. 38 Jaanotɨ omoonɨhachiijɨ uco mimiyaavogotɨrumo toonoco mimiyaavogo. Jaanoco magaajamoro mimiyaavogo mɨsi Moocaanima saafiiro mihicanoco, nooboro.

39 Jaanoma iicaumo diiboco siino gaayɨcɨujirumo. Jaarunofaño diito usefañotɨ Jesu taajauhi.

40 Jaaboro siino fuubo Jordan oonegueehivɨ itɨconɨ Jua tomañovɨ initɨhicauhɨgo. Jaaboro tahɨ icahicaubo. 41 Jaabojaa sihidɨ miyamɨnaa asaamoro, neerumo toonoco mimiyaavogo. Jaanoco magaajamoro mimiyaavogo mɨsi Moocaanima saafihicauhi: Miyaano Jua sihidɨ ejeevanoco moonɨhicautɨhi. Jaanotɨ diibeditɨ Jua eneehicaubadɨ paryɨ aivo miyaano, noomoro 42 sihidɨ saatoho tomañoto Jesuco miyaavuguuhi.

11

Lazaro Iguijeveuno.

1 Jaanaa saafi Betania cuumioobo guihuvauhi, Lazaro onoobo. Jaacuumiri icahicaumɨfe Maria, bu inago Marta icamɨfe. 2 Jaanaaca diigo Maria nahabo Lazaro onoobo guihuvauhi. Jaago diigo Maria Aivojɨɨbo Jesuco facɨcɨfaihuri ejeesuugoro itɨhaiñoco imeebaiguiri ifilluhicaugo. 3 Jaamɨfe Jesujaago jɨɨbogoco galluuhi: Aivojɨɨbo, ɨɨjoho agaijɨhicaabo guihuvahi, noomɨfere.

4 Jaanoco Jesu uguubuuboro nuuhi: Toono guihuva guijeve icatɨno; jillɨ Moocaani mitya toonofeenedɨ ihɨfusucafetequi iicano, bu uujoho Moocaani Seemene toonofeenedɨ imityaco igaajasuqui icano, nooboro. 5 Jaabo Jesu Lazaromɨco gaijɨhicauhi. 6 Jaano Lazaro iguihuvaunoco Jesu guubucuuruubo, mifucucɨ siino tomañovɨro icauhi. 7 Jaanobuunatɨ ijɨɨbogomɨnaaco nuubo: Masɨɨgo siino Judea jiinɨjejaagovɨ, nooboro.

8 Jaanegui diiboco diito nuuhi: Jɨɨbogomɨnaafi, tahɨgo du ɨco judiomɨ gaicaauhinɨrahi. ¿Jahɨgo bu siino feeji? noomoro.

9 Jaanegui diitoco Jesu nuuhi: ¿Nacu safucu, nɨhɨba oovo fahuseecɨ motɨhaitɨ minoocɨ icano icatɨhi? Cuuje mɨhɨgomo mananigaivatatɨhi nɨhɨba foovono aachɨcɨnɨmaño. 10 Jaanotɨ fucu ɨɨgoobo nanigaivafihi, fucu eseseetɨmaño, nooboro.

11 Jaanobuunatɨ diitoco nuubo: Mogataavomɨnaafi Lazaro ɨcɨgaabo aaicotɨhiica. Jaanegui feeji aicusutequi, nooboro.

12 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, ɨcɨgahicadɨ bu jei aiquejiibo, noomoro.

13 Tollɨ Jesu diitoco nuuhi: Lazaro guijevecuuhi unuujirunoco tollɨ nuubo. Jaanoco diito esɨcɨnɨuhi: Miya cɨgacoro fɨne noobo, noomoro. 14 Jaadɨ jari Jesu diitoco foovono nuuhi: Lazaro guijevecuuhi. 15 Jaano amɨɨhaidi aivo imino uujoho tahɨ iicatɨno. Jaaneguiiha masɨɨgo diibojaago. Jaamo amɨɨhai mimiyaaveguehi. Jaaneri uujoho imo imo icahi, nooboro.

16 Jaanegui Tomas onooboco, gaatyaba eneehicaubo, inahabomɨ Jesu jɨɨbogomɨnaaco nuuhi: Masɨɨgo, tollɨro bu mɨɨhai Jesuma miguijevequi, nooboro.

Jesu Buheeteebe, Fiivoobo Icano.

17 Jaanaa Jesu gaseuhi Lazaroco ɨcɨɨuno mifucucɨ, mifucucɨ icanobuunatɨ. 18 Jaano Betania cuumi icauhi Jerusaletɨ minoocɨ, siinotɨfeenedɨ icano kilometronohachuta. 19 Jahɨgo sihidɨ judiomɨ Martamɨfejaago fuuhi inahabo iguijeveunotɨ diitɨfeque ijacusuqui. 20 Jaanaa Marta Jesu asaaunoco uguubuugoro fuuhi diiboco acabacutuugo. Jaanotɨ Maria jaahere fitafutuuhi. 21 Jaagoro Marta diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, jineeri diicahinɨruva tagaifiibo guijevehinɨjitɨrahi. 22 Jaarugo uujoho gaajahi Moocaanico paryɨ idillunoco ɨco aacɨjinoco, noogoro.

23 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Dinahabo siino buheeteji, nooboro.

24 Jaanegui Marta nuuhi: Jɨɨhɨ, uuro gaajahi ufucu siino buheetefucuvɨ siino ubuheetejinoco, noogoro.

25 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Uujoho buheetesuubo, uujoho fiivoobo; uco imiyaavogomo chuumucuurumo buheeji. 26 Jino paryɨ iicamo uco imiyaavogomo, ifinɨjitɨno guijevefaño icajitɨhi, nooboro diigoco nuubo: ¿Naa miyaaveguehi jinooco? nooboro.

27 Jaanegui nuugo: Jɨɨhɨ, Aivojɨɨbo, uujoho miyaaveguehi ɨɨjoho Cristo Moocaani Achi jiinɨjehallɨvɨ asaaguubo idiicanoco, noogoro.

Jesu Lazaro Cɨɨhojɨhallɨvɨ Taauhi.

28 Jillɨ unuugoro Marta fuuhi Maria inagoco toovono unuutuugo: Jɨɨbogomɨnaafi gasecuuhi. Jaabo ɨco coovahi, noogoro.

29 Jaanoco Maria uguubuugoro goovano agañiivuugoro Jesujaago fuuhi. 30 Jaanaa Jesu tuucuumifañehi ɨɨfutuutɨhiica Marta diiboco aatyɨmeumañovɨro fitafutuubo. 31 Jaanoco judiomɨ diitɨfeque ijacusuqui asaaumo iijafaño iicaumo atyɨmeuhi Maria goovano agañiivuugoro ufuunoco. Jaamoro nuumo: Icɨɨhojɨjaago foogo tahɨ itaatequi, noomoro idojɨcutɨ fuuhi.

32 Jaanaa Maria Jesuvɨ ɨɨfutuugoro diiboguiino ememuɨɨvuugoro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, jineeri diicahinɨruva tagaifiibo guijevejitɨrahi, noogoro.

33 Jaanoco Jesu diigo taagoro asaaunoco, bu tollɨro judiomɨ diigoco anahabonɨumo taamoro asaaunoco icano aatyɨmeuboro sihidɨ ɨdaasuvuubo. Jaaneri diiboco ijeebɨɨ nɨjɨ nɨjɨ isinafutuuneguiiha, 34 diitoco dilluubo: ¿Conoovɨ mɨcɨɨhinɨhi? nooboro.

Jaanegui nuumo: Aivojɨɨbo, saabo juuga meecɨva, noomoro.

35 Jaaneri Jesu taauhi. 36 Jaanoco aatyɨmeumoro judiomɨ nuuhi: Memeecɨ sihidɨ fɨne diiboco gaijɨhicaubo, noomoro.

37 Jaanotɨ saatoho nuuhi: ¿Jaanɨ aatyɨmeutɨɨboco atyɨmesuubo, jineeri iicahinɨruva Lazaroco iguijevetɨ fɨne buheesuhinɨjitɨruubo? noomoro.

Lazaroco Ubuheetesuuno.

38 Jaanaa Jesu siino aivo ɨɨdaasuvuuboro icɨɨhojɨ ɨmegavɨ fiitɨvuuhi. Jahojɨ ifaagajɨguiinojaagovɨ eseediumoro guiisibari ihɨmegaco afabaacɨhɨgo. 39 Jaaboro Jesu nuuhi: Iguiisibaco buhɨgovɨ magañɨɨ, nooboro.

Jaarunaa Marta diiboɨvɨ nago nuuhi: Aivojɨɨbo, aivo fɨne usucuuno mifucucɨ, mifucucɨ icano icacuuno, noogoro.

40 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: ¿Nacu ɨco nootɨhi: Imiyaavogohachiijɨ Moocaani mityaco daatyɨmeji ɨco duhu neehi? nooboro.

41 Jaanegui icɨɨhojɨ ɨmegatɨ iguiisibaco gañɨɨumo. Jaadɨ Jesu niquejeque emeecɨuboro nuuhi: Guihi, ɨco graciaco acɨhi uco uguubuneguiiha. 42 Jaarunofaño gaajacuuhi fahiijɨvaro uco uguubuhicanoco. Jaarunofaño jito miyamɨnaa iicamedi neehi; uco ɨɨjoho agalluuhinɨnoco imiyaaveguequi, nooboro sefano nuubo: 43 ¡Lazaro, isivɨ dihiino! nooboro.

44 Jaasumiro ichuumuhu iinuuhi, itɨhaiño, ihusene icano minɨcɨnɨɨbo. Tollɨro bu ihɨme ijeevadɨobaryuri minɨcɨnɨɨbo. Jaadɨ Jesu diitoco nuuhi: Diiboco misinaayu ifeequi, nooboro.

Jesuco Iguijenɨqui Iimaacasiuno.

(Mt 26.1-5; Mr 14.1-2; Lc 22.1-2)

45 Jaanoco judiomɨ Mariamɨfema asaaumo aatyɨmeumoro diiboco sihidɨ miyaavuguumo. 46 Jaarunaa sanoodɨmo fariseomɨjaago ufuumoro diitoco jɨɨbuguumo Jesu omoonɨunoco. 47 Jaanegui fariseomɨ, sacerdotemɨ aivojɨto icamo fagomɨnaaco iigaiyɨɨcɨumoro nuuhi: ¿Mɨllɨ fɨne momoonɨjirahi? Aivo sihidɨ ejeevanoonoco moonɨhicaabo. 48 Mɨɨro diiboco mɨllɨ momoonɨtɨhachiijɨ famooro diiboco miyaavegueji. Jaachiijɨ romanomɨ asaamoro Moocaani iijaco finɨsuvajimo, bu tollɨro moojiinɨje miyamɨnaaco finɨsujimo icano, noomoro.

49 Jaanegui Caifas diitoobo tusumi sacerdotemɨ aivojɨɨbotɨ iicaubo diitoco nuuhi: Amɨɨhai aivo magaajatɨhi. 50 ¿Nacu mehesɨcɨnɨtɨhi saafiiro famoohallɨvɨro iguijevejirunoco faacuumimɨnaaro mifinɨjirumohallɨvɨ? nooboro.

51 Ijeebɨɨtɨro tollɨ nuutɨɨbo; tusumi sacerdotemɨ aivojɨɨbotɨ iicaumaño Moocaani diibo jeebɨɨfaño eesaayunoco nuubo. Jesu tuucuumimɨnaahallɨvɨ iguijeveujinoco ɨmegavɨro jɨɨbuguubo. 52 Jillɨ tuucuumimɨnaahallɨvɨro icautɨno, tollɨro bu Moocaani seeme fahɨgova iicamoco iigaiyɨɨcɨqui. 53 Jaamaño tusumitɨro esafutuumo Jesuco iguijenɨujinoco.

54 Jillɨtɨ Jesu foovono ɨgucuutɨhi judiomɨfeenedɨ jillɨro toonotɨ fuucuubo sɨcaihɨgovɨ toonotɨ fiitɨno iicaucuumi Efrain onoocuumijaagovɨ. Jahɨ ijɨɨbogomɨnaama fitafutuubo.

55 Jaanaa fiitɨcuuno Pascua judiomɨ jɨɨbaimo iicaujino. Jaacuumitɨ sihidɨ saatoho Jerusalevɨ fuuhi ɨmegavɨro ijeevamaje iicanɨcɨbadɨ ifiinoco iimibachuqui. 56 Jaanaa Jesuco guiinehicaumo. Jaamoro templojafaño icamo noocasihicauhi: ¿Mɨllɨ mehesɨcɨnɨhi, fɨne saajiibo? ¿Nacu fɨne jino jɨɨbaimovɨ saajitɨɨbo? noomoro.

57 Jaanaa fariseomɨ, sacerdotemɨ aivojɨto icamo miyamɨnaaco tajɨɨbauhi. Saatohotɨ Jesuco mahatyɨmehachiijɨ mɨɨhaico mɨjɨɨbogo, magaayɨcɨmoro diiboco mɨcɨvojaanɨcɨqui, noomoro.

12

Betaniavɨ Jesuco Facɨcɨfaihuri Jeesuugo.

(Mt 26.6-13; Mr 14.3-9)

1 Jaanaaca Pascua jɨɨbaimoco eheetavuujino sahuse juugahusetɨ safucu icano icaunaaca Jesu fuuhi Betaniavɨ tuucuumivɨ Lazaro iguijeveuboco ubuheesuubo iicauhɨgo. 2 Jahɨ diibedi eetavuumo machutaaco. Jaanoco Marta ɨfehicauhi. Jaanotɨ Lazaro amachumofeeneri icahicauhi Jesuma. 3 Jaanaaca Maria sɨvauhi sano libra tɨcovovɨ nardo onoono facɨcɨfaihuco aivo iimino guiraano ijaada iicanoco. Jaagoro tofaihuri Jesu tɨhaiñoco ejeesuugoro imeebaiguiri filluhicauhi. Jaaneri tooja gahafuuhi ifacɨcɨfaihu usuri. 4 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaatɨ saafi nuuhi Juda Iscariote Simon achi Jesuco aacɨujiibo: 5 ¿Collɨhi jana jino facɨcɨfaihuco trescientos denariori anaajemere ɨɨdaasufiimoco acɨtɨmo bañamaaihi? nooboro.

6 Jillɨ nuubo ɨɨdaasufiimoco agaijɨumaño icatɨno. Jillɨ nanivamɨnaafi iicaumaño. Jaaboco diito inɨhɨbamɨ lleegucuco utuumusuunotɨ nanihicaubo. 7 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Jaafa tollɨ moonɨgo, tacɨɨhojɨ ɨmegavɨ uco jillɨ moonɨgo. 8 Mɨɨro amɨɨhaifeenevɨ fahiijɨvaro ɨɨdaasufiimo icaji. Jaanotɨ uujoho amɨɨhaima fahiijɨvaro icajitɨhi, nooboro.

Lazaroco Iguijenɨqui Ihiimaauno.

9 Jaanaa ajashutɨmo judiomɨ guubuuhi Jesu Betaniari iicaunoco. Jaamoro tahɨ fuumo. Jaaruno Jesuguiiharo icatɨno, tollɨro bu Lazaroco Jesu ubuheetesuuboco ihatyɨmequi. 10 Jaamoro sacerdotemɨ aivojɨto Lazarohallɨvɨ iimaacasiuhi, tollɨro bu diiboco igaicaauqui. 11 Diibotɨ sihidɨ saatoho judiomɨ Jesuco imiyaavuguumoro udugaacamaaiunoma iicaumo.

Jerusale Cuumifaño Jesu Ɨjɨcafotono.

(Mt 21.1-11; Mr 11.1-11; Lc 19.28-40)

12 Jaanaa sihidɨ miyamɨnaa Pascua jɨɨbaimovɨ Jerusalevɨ fuuhi. Jaamo, jaano seseevedɨ guubuumo Jesu tuucuumivɨ agaseujinoco. 13 Jaamoro ɨmohono jaaɨnoco iquitɨumoro diiboco cabaacutuumo sahagomoro: ¡Hosana! ¡Jaafa imocafotoobo! Imicani Moocaani memeri asaabo; Israel miyamɨnaa aivojɨɨbo, noomoro. 14 Jaanaa Jesu burroco aatyɨmeuboro diibohallɨvɨ casɨɨvuubo. Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ: 15 Diiguetejirahana Sion cuumi; Meecɨ oono dihaivojɨɨbo burrogayɨhallɨri gɨcɨnɨɨboro saahi, noonoro onoobadɨ. 16 Jaarunoco ijɨɨbogomɨnaa gaajautɨhi; jari Jesu niquejefaño ufuunobuunatɨ gaajacɨumo Caatɨnɨhaamefaño onoocɨnɨubadɨ omoonɨunotɨ. 17 Jaanaa Jesu Lazaroco ubuheetesunoco atyɨmeumo jɨɨbeguehicauhi Jesu omoonɨuboro ubuheetesunoco. 18 Jaanoma icamo miyamɨnaa Jesu asaauboco cabaacutuuhi sihidɨ ejeevano mityaco omoonɨunoco uguubuumoro. 19 Jaanoma iicamo fariseomɨ noocasiuhi: Mahatyɨmecuhi fɨne jino mɨɨhairyo mɨllɨba momoonɨtɨnoco. Memeecɨ paryɨ miyamɨnaa diibo dojɨcutɨ ofoonoco, noomoro.

Griegomɨ Jesuco Guiinehi.

20 Jaanaaca Jerusalevɨ Pascua jɨɨbaimovɨ Moocaanico iimequi ufuumofeeneri, bu icaumo saatoho griegomɨoto. 21 Jaamo Felipejaago asaaumoro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, mɨɨhai mihimeguehi Jesuco mahatyɨmeneque, noomoro. Jaabo Felipeu Betsaida cuumioobo Galilea jiinɨjeri iicaucuumioobo.

22 Jaanegui Felipe ufuuboro Andreque jɨɨbugutuuhi. Jaadɨ famɨsicɨro ufuumɨsiro Jesuco jɨɨbugutuuhi. 23 Jaanegui Jesu nuuhi: Tufucu mihicacuuhi, uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo sihidɨ jeevanofaño iicajifucu. 24 Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Trigo noovatayɨ jiinɨjehallɨvɨ aacotoyɨro jiinɨjefaño ofooyɨ chuumucuyɨbadɨ icahi. Jaaruyɨ ihiinoyɨro janaanɨcɨ guiraano noovafihi. Jaanotɨ abasuratɨyɨ sayɨɨro icafihi. ¿Mɨllɨ bu guiraatejiruyɨ? 25 Jaabadɨ ifiico agaijɨɨbo ifiico mɨtasuji. Jaanotɨ jiijehallɨvɨ ifiico agaijɨtɨɨbo ifinɨjitɨno fiivoguiiha ficuuhi. 26 Cajaatyohacho tadyojɨcutɨ asaagomo uco ijeecɨvequi. Jaamo uco ejeecɨvomo uujoho icahɨgo tollɨro icajimo, bu jaamo cajaatyohacho uco ejeecɨvomoco Guihirubi bocɨgusuji.

Jesu Iguijevejinoco Jɨɨbeguehi.

27 Jisumi uco tajeebɨɨ gaihuɨba icahi. ¿Jaanoco mɨllɨ fɨne uujoho neeji? ¿Fɨne Guihi uco jillɨ iicajinotɨ taajasu, neeji? Etɨ du, tooneguiiha uujoho saahinɨhi. 28 Jaanegui Guihi dimomoco cahacɨsu, nuubo. Jaasumiro niquejefañotɨ guubuvusuuno: Cahacɨsucuuhi, bu siino cahacɨsujihica, unuuno.

29 Jaanaa iicojɨri miyamɨnaa iicaumo niquejefañotɨ unuunoco uguubuumoro: Sisi iimaahi, neehicauhi. Jaanotɨ saatoho: Moocaani toomomɨnaafi iimaahi, neehicauhi.

30 Jaanegui Jesu nuuhi: Uuguiiha jino niquejefañotɨ Moocaani iimaatɨhi, amɨɨhaiguiiha ihiimaano. 31 Jisumi jino jiinɨjehallɨvɨ imitɨ jaadaco acɨcafeteji, bu jisumi jino Ɨjɨ jiije aivojɨɨbo icahicaabo buhɨ gañɨɨcafeteji. 32 Jaabo uujoho guijeve ɨmohobujehallɨvɨ jiinɨjehallɨtɨ agañiivoodɨ, paryɨ famoocoro tajaagovɨ sɨvaji, nooboro.

33 Jillɨ neehicaubo coguijeveri fɨne iguijevejinoco diitoco agaajasuubo. 34 Jaanegui imiyamɨnaa iimusuuhi: Mɨɨro mɨɨhai muguubuhicahi tajɨɨbahaamefaño: Cristo asaadɨ guijevetɨɨbo icaji, onoonoco. Jaano icanaaca, ¿mɨllɨ jaabo ɨɨjoho neehicahi: Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo guijeve ɨmohobujehallɨvɨ gañiiyɨcɨsucafeteji, neehicahi? ¿Nacu, mɨɨjoho diibo Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo? noomoro.

35 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhai feenerihiica gueenejɨsuno icajino seseene aachɨcɨnɨno. Jaanegui mɨhɨgo amɨɨhaifeeneri jino seseene aachɨcɨnɨno iicanohachuta, amɨɨhaihallɨvɨ cɨvono iijɨtɨnaacaro. Jaanotɨ cɨvohɨ ɨɨgomo gaajatɨhi ihɨmega ofoohɨgoco. 36 Jaanegui amɨɨhaifeeneri sesee iicanohachuta seseeque mimiyaavogo. Jaamo seseene aachɨcɨnɨno miyamɨnaa mihicahi, nooboro. Jillɨ Jesu ihiimaahicaudɨ ufuuboro diiteditɨ fataniivutuuhi.

Judiomɨ Imiyaavogotɨno.

37 Diitofeenevɨ Jesu ajashutɨno sihidɨ ejeevanehejeque eetavehicacuurunaaca diiboco miyaaveguehicautɨmo. 38 Moocaani iimaamɨnaafi Isaia unuuno imiyaavequi iicaumaño. Mɨɨro noono:

Aivojɨɨbo, ¿mɨɨjoho nacu mojɨɨbogoco miyaaveguehi? ¿Mɨɨco fɨne Moocaani imityaco ɨfusuhi? noonoro.

39 Jillɨtɨ miyaaveguehicautɨmo. Jaaboro bu Isaia caatɨnɨuhi:

40 Diito aallɨɨnoco Moocaani jabaiyɨɨtusuuhi; tollɨro ijeebɨɨnoco cuhufutusuubo ihaallɨɨneri atyɨmetɨmo iicaqui, tollɨro bu ijeebɨɨri esɨcɨnɨtɨmo iicaqui. Jaamoro tajaa asaamoco uujoho buheesudino.

41 Jillɨ nooboro Isaia Jesuditɨ iimaauhi Jesu aivojɨco aatyɨmeuboro.

42 Jaarunofaño sanoodɨmo ihaivojɨto Jesuco miyaavuguuhi. Jaarumo foovono neehicautɨhi fariseomɨ ñɨhicutɨ diitoco sinagogajatɨ gañɨɨtɨmo iicaqui. 43 Miyamɨnaa diitoco obocɨgomocoro imuguumo Moocaani obocɨgonoco imogotɨmo iicaumaño.

Jesu Iijɨ Miyamɨnaaco Dugaacusuji.

44 Jaanaa Jesu sefano nuuhi: Uco imiyaavogomo, ucoro miyaavogotɨhi tollɨro uco agalluuboco miyaaveguehi. 45 Tollɨro bu uco atyɨmeme uco agalluuboco atyɨmehi. 46 Uujoho seseene aachɨcɨnɨɨbo jiinɨjehallɨvɨ saahinɨhi uco imiyaavogomo cɨvohɨ icatɨmo iicaqui. 47 Jaanotɨ taajɨco guubucuurumo imiyaavogotɨmoco uujoho: Diito imitɨco, neejitɨhi. Uujoho jiinɨjehallɨvɨ saahinɨtɨhi jiinɨje miyamɨnaaco cɨɨjɨgaifaño gañɨɨsuqui, jillɨ taajasuqui saahinɨhi. 48 Jaanotɨ uco iimogotɨmoro taajɨco imiyaavogotɨmoco uujoho eneehicano, diitoco ufucu niinofucu cɨɨjɨgaifaño gañɨɨsuji. 49 Uujoho tajeebɨɨtɨro iimaahicatɨhi Guihirubi uco agalluhinɨɨbo atajɨɨbahinɨbadɨ iimaahicahi, jɨɨbeguehicahi icano. 50 Jaabo uujoho gaajahi Guihirubi tajɨɨba ifinɨjitɨno fiivoco aacɨno. Jaamaño uujoho iimaahicahi Guihirubi unuubadɨ, nooboro.

13

Jesu Ijɨɨbogomɨnaa Tɨhaiñoco Nitɨhi.

1 Jaanaa safucurucu icauno ihɨmega Pascua jɨɨbaimo iicaujino. Jaanaa Jesu gaajacuuhi, jiijehallɨtɨ Caanijaagovɨ ufuujino oovovɨ ɨɨfutucuunoco. Jaabo ita jiinɨjehallɨri iicamoco gaijɨhicaubo. Jaaboro ɨɨfusuubo diitoco sihidɨ agaijɨno finɨtɨno iicajinoco.

2 Jaamo niinoono amachuumo icaunaaca ɨjɨ Juda Iscariote Simon achi eesamaajefaño jɨɨhacucuuhi Jesuco aacɨujinoco. 3 Jaanaa Jesu Caani diiboco fanoovaco ihusefaño aacɨunoco agaajauboro, bu tollɨro Moocaanitɨ asaaunoco, bu siino diibojaago ufuujinoco icano agaajauboro. 4 Amachuumañotɨ agañiivuuboro igaachehuco jujuuvuubo. Jaaboro ifillubaryuri ifeeneebeque isiyaavuuboro 5 nɨfaihuco butajefaño ificuuboro ijɨɨbogomɨnaa tɨhaiñoco nitɨhicaubo. Jaaboro ifillubaryuri isiyɨcɨnɨuneri filluhicaubo.

6 Jaanaa Simon Pedrovɨ ɨɨfutuubo. Jaanegui Pedro diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, ¿mɨllɨ jaabo ɨɨjoho uco tatyɨhaiñoco nitɨji? nooboro.

7 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Jino uujoho omoonɨnoco jisumihiica ɨɨjoho gaajatɨhi. Jaaruubehi ufucu gaajaji, nooboro.

8 Jaarunaa Pedro diiboco nuuhi: Chahano, ufucuro tatyɨhaiñoco ɨɨjoho uco nitɨjitɨhi, nooboro.

Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Ɨco initɨtɨhachiijɨ tajaagodɨ diicajitɨhi, nooboro.

9 Jaanegui Simon Pedro nuuhi: Aivojɨɨbo, tatyɨhaiñocorota nitɨdino, tollɨrota bu tahusene, tañigaɨ icanoco nitɨ, nooboro.

10 Jaanegui diiboco Jesu nuuhi: Ejeecuubo siino faabohoro jetatɨhi itɨhaiñocoro nitɨfihi ɨmɨhɨnivatɨmaño. Jaabadɨ amɨɨhai mɨmɨhɨnivatɨhi. Jaarumo famooro icatɨno, nooboro.

11 Tollɨ nuubo diiboco aacɨujiiboco agaajaumaño, famooro mɨmɨhɨnivatɨhi, nuubo.

12 Jaadɨ diito tɨhaiñoco Jesu initɨhicaudɨ siino igaachehuco ɨjɨcafutuuboro casɨɨvuubo. Jaaboro diitoco nuubo: ¿Magaajahi jino uujoho amɨɨhaico omoonɨnoco? 13 Mɨɨro amɨɨhai uco meneehicahi jɨɨbogomɨnaafi, aivojɨɨbo icano. Etɨ, miyaanoco meneehicahi, uujoho diibo iicamaño. 14 Jaaruubo amɨɨhai tɨhaiñoco initɨbadɨ, bu amɨɨhai sanoomɨro amɨɨhai tɨhaiñoco fahɨgovavɨ minitɨcasihicaji. 15 Mɨɨro amɨɨhaico jɨɨbeguehicacuuhi. Jaamo uujoho omoonɨhicabadɨ momoonɨhicahi. 16 Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Chahaabo saafi jeecɨvomɨnaafi ihaivojɨɨbo janaanɨcɨvɨ iicaabo. Tollɨro bu chahaabo siinojaa agalluubo diiboco agalluubo janaanɨcɨ iicaabo. 17 Jinoco magaajamoro jillɨ momoonɨhachiijɨ miyanotɨro imino mihicaji.

18 Fameeditɨro amɨɨhaiditɨ iimaatɨhi. Uuro gaajahi amɨɨhaico uujoho ɨɨcɨhinɨmoco. Jaarunofaño, jaafa tollɨ icano, Caatɨnɨhaamefaño onoono imiyaavequi. Uuma sano amachuhicaruubo: Tamɨnaafitɨ minifetehi, onoono. 19 Jaanegui amɨɨhaico ɨmegavɨro jino neehi. Jaamo tollɨ iicacuudɨ magaajamoro mimiyaaveguehi uujoho diiboro iicaabo, iicanoco. 20 Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Uujoho agalluuboco agaayɨcɨmo, uco bu tollɨro gaayɨcɨhi. Jaamo uco agaayɨcɨmo, tollɨro bu uco agalluuhinɨɨboco gaayɨcɨhi, nooboro.

Jesu Jɨɨbeguehi Juda Diiboco Aacɨjinoco.

(Mt 26.20-25; Mr 14.17-21; Lc 22.21-23)

21 Jillɨ Jesu unuuboro gaajacɨuhi ifi ijeebɨɨfaño gaihuɨba iicaunoco. Jaaboro foovono nuubo: Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Amɨɨhaitɨ saafi uco acɨji, nooboro.

22 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa fahɨgova meecɨcasiuhi: ¿Cajaanɨtɨ fɨne noobo? noomoro. 23 Jaanaa saafiico ijɨɨbogomɨnaatɨ Jesu agaijɨhicaubo diibovɨ fitocɨnɨuhi. 24 Jaaboco Simon Pedro ihaallɨɨri tajɨɨbauhi Jesuco idilluqui cajaanɨditɨ Jesu tollɨ unuunoco igaajaqui. 25 Jaanegui diibo Jesuvɨ fañogayɨ ifiitɨvuuboro diiboco dilluubo: ¿Aivojɨɨbo, cajaanɨ diibo? nooboro.

26 Jaanegui nuubo: Toovotɨno uujoho diiboco maahuco amatyusuuboro acɨji, nooboro imaahuco amatyusuuboro acɨubo Juda Iscariote Simon achico. 27 Jaanoco Juda amachuusumiro Satanas ɨjɨ diibo jeebɨɨfaño jɨcafutuuhi. Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Omoonɨjinoco jisumiro moonɨcu, nooboro.

28 Jaarunoco diito amachuumo gaajacɨutɨhi mɨllɨtɨ diibo tollɨ unuunoco. 29 Jaanotɨ saatoho esamaaihicauhi. Juda inɨhɨbamɨ lleegucuma iicaunegui diiboco baacho, noobo: Naajecu jisumiro jɨɨbaimovɨ mucuujɨvaachujirunoco. Jaanotɨ ɨɨdaasufiimoco siinotɨ ihacɨqui noobo baacho, noomoro. 30 Jaabo Juda amachuuboro tahɨgotɨ iinuuruubaaca mihiijɨcuuhi.

Bohono Tajɨɨba.

31 Jaabo Juda ufuunobuunatɨ Jesu nuuhi: Jisumi jari uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo cahacɨsucafeteji. Jaabofeenedɨ Moocaani bocɨ cahacɨsucafeteji. 32 Jaabo uujoho Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo Moocaani bocɨco ɨɨfusumaño Moocaani, bu ɨfusuji Illi bocɨco. Jaanoco jisumiro ɨɨfusucuujiibo. 33 Taseeme amɨɨhaima uujoho gueenene icacuujitɨhi: Uco miguiinejirahi. Judiomɨco eneehinɨbadɨ. Tollɨro bu amɨɨhaico neehi: Uujoho ofoohɨgo amɨɨhai mefeejitɨhi. 34 Jaanegui amɨɨhaico bohono tajɨɨbaco uujoho acɨhi. Fahɨgova magaijɨcasi. Amɨɨhaico uujoho agaijɨbadɨ fahɨgova magaijɨcasi. 35 Jaamo fahɨgova magaijɨcasihachiijɨ miyamɨnaa gaajaji miyaano amɨɨhai tajɨɨbogomɨnaa mihicanoco, nooboro.

Jesu Neehi Pedro Diiboco Utuunamaaijinoco.

(Mt 26.31-35; Mr 14.27-31; Lc 22.31-34)

36 Jaanegui Simon Pedro diiboco nuuhi: ¿Aivojɨɨbo, cuuca feeji? nooboro.

Jaanegui Jesu diiboco iimusuuhi: Uujoho jisu ofoobo dojɨcutɨ ɨɨjoho feejitɨhi, ufucu jari tadyojɨcutɨ feeji, nooboro.

37 Jaanegui diiboco Pedro nuuhi: ¿Aivojɨɨbo, mɨllɨtɨ jaabo jisumi didojɨcutɨ feejitɨrahi? Dihallɨvɨ uujoho tafiico aacɨnoco imeguehi, nooboro.

38 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: ¿Nacu difiico ɨɨjoho tahallɨvɨ daacɨjirahi? Miyanotɨro ɨco neehi: Jaafañiino catava ojɨtɨnaacaro, uco agaajaruubo uco ɨɨjoho tuunamaaiji mifoocɨ, safo ɨdɨɨno, nooboro.

14

Jesu Moocaanijaa Ofoono Jɨɨhai.

1 Amɨɨhai jeebɨɨfañodɨ mihiguetedino. Moocaanicoro mimiyaavogo, bu tollɨro uco mimiyaavogo. 2 Guihirubi iijafaño mihicajimañeheje sihidɨ icahi; tollɨ iicatɨruva amɨɨhaico uujoho neejitɨrahi. Jaanegui feehi amɨɨhai ɨmega amɨɨhai mihicajimañehejeque imibachuqui. 3 Jaabo jino ofoobo amɨɨhai mihicajimañehejeque iimibachuudɨ siino saaji; amɨɨhaico ɨɨcɨvaabo. Jaamo uujoho iicahɨgo amɨɨhai tollɨro mihicaji. 4 Amɨɨhairyo magaajacuuhi uujoho ofoohɨgoco, tollɨro bu tahɨ ofoono jɨɨhaico magaajahi icano, nooboro.

5 Jaanegui diiboco Tomas nuuhi: Aivojɨɨbo, magaajatɨhi ɨɨjoho efeejihɨgoco; ¿Mɨllɨ fɨne magaajajirahi toono jɨɨhaico? nooboro.

6 Jaanegui Jesu nuuhi: Uujoho toono Jɨɨhai, bu uujoho Miyaano, bu uujoho Fiivo icano. Ɨdɨɨnoro tafeenedɨ Moocaanivɨ mɨhɨfetejirahi. 7 Uco magaajahachiijɨ bu tollɨro Guihirubico magaajahi. Jaaboco jisumitɨro magaajacuuhi mahatyɨmecumaño.

8 Jaanegui Felipe diiboco nuuhi: Aivojɨɨbo, mɨɨhaicota dɨhɨfusu: Moocaanico maatyɨmemere siino dillucuutɨmo mihicaqui, nooboro.

9 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Sɨɨcɨjetɨro amɨɨhaima icahicacuuhi. ¿Jaaruuboco nacu ɨɨjoho Felipe uco gaajatɨhiica? Mɨɨro uco aatyɨmeme bu Guihirubico atyɨmehi. ¿Mɨllɨ jaabo uco: Moocaanico dɨhɨfusu, neehi? 10 ¿Nacu mimiyaavogotɨhi uujoho Guihirubifaño iicanoco, bu Guihirubi tafaño iicanoco icano? Mɨɨro amɨɨhaico uujoho eneehicano, jillɨ tajeebɨɨtɨro eneehicano icatɨno. Guihirubi tafaño iicaabo dudɨcamaajeque moonɨhicahi. 11 Uco mimiyaavogo, uujoho Guihirubifaño, diibo tafaño icano iicanoco. Jaabadɨro bu siibadɨ omoonɨhicanotɨ uco mimiyaavogo. 12 Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Uco imiyaavogoobo bu tollɨro moonɨji uujoho omoonɨhicanoco. Jaabo imi janaanɨcɨ moonɨjiibo uujoho jimaño icacutɨɨbo Guihirubijaago efeejimaño. 13 Jaamo amɨɨhai paryɨ tamemeri Moocaanico midillunoco uujoho acɨji uujoho Illifañodɨ Moocaani sihidɨ ejeevanoco miyamɨnaa igaajaqui. 14 Jaamo siinoco tamemeri midillunoco uujoho acɨji, nooboro.

Jesu Moocaani Gaijaco Agalluujinoco Jɨɨbeguehi.

15 Uco magaijɨhachiijɨ tatyajɨɨbaco imino momoonɨ. 16 Jaadɨ uujoho Guihirubico dilluji amɨɨhaijaago Igaija, miya Gaija iicaaboco igalluuqui, amɨɨhaico ijacusuqui. Jaabo amɨɨhaima fahiijɨvaro icaji. 17 Jaaruuboco jiinɨjemɨnaa gaayɨcɨjitɨrahi diiboco aatyɨmetɨmoro agaajatɨmaño. Jaanotɨ amɨɨhai diiboco magaajacuuhi amɨɨhaima diibo iicamaño. Jaabo amɨɨhaifaño fahiijɨvaro icajiibo. 18 Amɨɨhaico jeevesujitɨhi jɨjovonotɨ mihicaqui; siino saaji amɨɨhaijaago. 19 Fiitɨcuuno miyamɨnaa uco aatyɨmecuujitɨno: Jaanotɨ amɨɨhai uco mahatyɨmeji. Uujoho ubuheemaño, jaabadɨro bu amɨɨhai mihicaji. 20 Jaasumi amɨɨhai magaajaji uujoho Guihirubifaño iicanoco. Jaabadɨro bu amɨɨhai tafaño mihicaji bu, uujoho amɨɨhaifaño icaji icano. 21 Jaanotɨ tatyajɨɨbaco imiyaavogooboro imino omoonɨɨbo, uco agaijɨɨbo. Jaabo uco agaijɨɨboco Guihirubi gaijɨji, tollɨro bu uujoho gaijɨji icano, uujoho diitoma iicanoco igaajaqui.

22 Jaanegui saafi Juda onoobo, jaarunaa Juda Iscariote iicatɨɨbo nuuhi: ¿Aivojɨɨbo, mɨllɨ jaabo mɨɨhaicoro difiico agaajasuuboro jiinɨjemɨnaaco difiico gaajasujitɨhi? nooboro.

23 Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Uco agaijɨɨbo taajɨco moonɨhi. Jaaboco Guihirubi gaijɨhi. Jaabojaago masaamɨsiro diiboma sano mihicaji. 24 Jaanotɨ uco agaijɨtɨɨbo, taajɨco moonɨtɨhi. Jaano jino uujoho amɨɨhaico ɨjɨɨbeguehicabogo tabogoro icatɨno Guihirubi uco agalluuhinɨɨbobogo.

25 Jaanoco jillɨ amɨɨhaico jɨɨbeguehicahi, jino amɨɨhaima iicanohachuta. 26 Jaarunaa tafañodɨ Moocaani Igaijaco agalluubo amɨɨhaico fanoovaco jɨɨbegueji, tollɨro paryɨ amɨɨhaico uujoho eneehicanoco esaayujiibo icano.

27 Mɨɨro jino amɨɨhaico fitacuhi sajeebɨɨ mihicaqui. Tasajeebɨɨ ifiico amɨɨhaico acɨhi. Jaaruno jiinɨjemɨnaa isajeebɨɨco aacɨbadɨ uujoho acɨjitɨhi. Amɨɨhai jeebɨɨfañodɨ gaihuɨba mihicadino, bu mihiguidino icano. 28 Amɨɨhairyo magaajacuuhi amɨɨhaico eneehinɨnoco: Uujoho feeji. Jaaboro amɨɨhaijaago siino saaji, nooboro eneehinɨnoco. Miyaano uco magaijɨruva imo imo mihicajirahi Guihirubijaa ofoonoco magaajamoro. Mɨɨro Guihirubi tajanaanɨcɨvɨ sihidɨ jeevahi. 29 Jaanoco amɨɨhaico ɨmegavɨro neehi, tollɨ iicacuudɨ jaamo mimiyaaveguehi.

30 Gueenene amɨɨhaima iimaacuujitɨhi, jiije aivojɨɨbo ɨjɨ asaacumaño. Jaaruubo tahallɨvɨ mityama chahahi. 31 Uco Guihirubi atajɨɨbaubadɨ jino uujoho moonɨhi, jiinɨjemɨnaa igaajaqui uujoho Guihirubico agaijɨnoco, nooboro diitoco: Magañiivucu, jinootɨ mufuucuqui, nuubo.

15

Ifahaafe Ifahoovɨ Icanɨcɨbadɨ Mɨɨhai Mihicahi Jesufañodɨ.

1 Uujoho imiyacoohai, añɨmɨnaa baacu coohaibadɨ iicaabo. Jaacoohai abajaabobadɨ iicaabo Guihirubi. 2 Mɨɨro baacu coohai aafene iimitɨhaafejeque iquitɨmoro agavaracunɨcɨbadɨ, tollɨro uco gaayɨcɨcurumo imitɨno iicamoro taajɨco iguiraatusutɨmoco Guihirubi gavaracuji. Jaanotɨ iguiraatusumoco tooco aafene onoova aafejeque imibachunɨcɨbadɨ Guihirubi imibachuji janaanɨcɨ siino iguiraatusuqui. 3 Jaanotɨ amɨɨhai mɨmɨhɨnivaficuutɨhi amɨɨhaico ɨjɨɨbeguehicacuunofañodɨ. 4 Jaanegui uuvɨro mihica uujoho amɨɨhaivɨ icaqui icano. Mɨɨro oono basuta aafe ifahootɨ ihiinocɨnɨtɨhaafe iinoro noovajitɨrahi. Jaabadɨro bu amɨɨhai mihicaji uutɨ mihicatɨhachiijɨ.

5 Mɨɨro uujoho ifacoohai. Jaanotɨ amɨɨhai ifahaafene; uuma iicaabo, bu uujoho diiboma iicaabo icano sihidɨ noovasuhi. Jaanotɨ uutɨ ijeevadɨ mihicahachiijɨ aivo mɨllɨba momoonɨjitɨrahi. 6 Jaabo uutɨ icatɨɨbo buhɨ gañɨɨcafeteji iimitɨhaafeque iquitɨcɨmoro buhɨ agañɨɨnɨcɨbadɨ. Jaano ifiigatyonoco ananɨmoro cɨɨjɨgaifaño agañɨɨno nɨfetefihi.

7 Jaanotɨ uutɨ mihicahachiijɨ taajɨ amɨɨhaima icaji. Jaachiijɨ paryɨ mihimogonoco midillu amɨɨhaico acɨqui. 8 Mɨɨro amɨɨhai sihidɨ monoovasuhachiijɨ Moocaani cahacɨsucafeteji. Jaachiijɨ amɨɨhai miyaanoro tajɨɨbogomɨnaa mihicahi. 9 Guihirubi uco agaijɨbadɨro, bu amɨɨhaico uujoho gaijɨhi. Jaanegui amɨɨhaico agaijɨnofañoro mihica. 10 Tatyajɨɨbaco imino momoonɨhachiijɨ amɨɨhaico agaijɨnofañoro mihicaji; Uujoho Guihirubi tajɨɨbaco imino omoonɨmaño diibo uco agaijɨnofaño iicabadɨ.

11 Jillɨ amɨɨhaico neehi, tahimohica amɨɨhaima iicaqui. Jaaneri jaamo imo imo mihicahi. 12 Jaano jino amɨɨhaico uujoho atajɨɨbano: Fahɨgova magaijɨcasi, amɨɨhaico uujoho agaijɨbadɨ. 13 Janaanɨcɨ aivo gaijɨma mihicano; mɨɨno gataavomɨnaafihallɨvɨ mofiico mahacɨno. 14 Jaabadɨ amɨɨhai tañahabomɨ mihicaji, uujoho amɨɨhaico atajɨɨbanoco momoonɨhachiijɨ. 15 Amɨɨhaico tajeecɨvomɨnaa nuucuujitɨhi, mɨɨro jeecɨvomɨnaafi gaajatatɨhi ihaivojɨɨbo omoonɨnoco. Jaaneguiiha jino amɨɨhaico tañahabomɨ neehi; paryɨ Guihirubitɨ agaajahinɨnoco amɨɨhaico agaajasumaño. 16 Amɨɨhai uco mɨhɨcɨutɨhi. Jaanotɨ uujoho amɨɨhaico ɨcɨuhi. Jaaboro amɨɨhaico ficuuhi, toonoco mofoomoro sihidɨ miguiraatusuqui. Jaanoco suufenɨtɨmo mihica; Jaamo tamomofeenedɨ Moocaanico siinoco midillunoco amɨɨhaico ihacɨqui. 17 Jino amɨɨhaico atajɨɨbano: Fahɨgova magaijɨcasi.

Jiinɨjemɨnaa Amɨɨhaico Jɨɨheveji.

18 Jiinɨjemɨnaa amɨɨhaico ɨjɨɨhevehachiijɨ magaaja, amɨɨhai ɨmegaro uco ɨjɨɨheveneque. 19 Amɨɨhai jiinɨjemɨnaa mihicaruva amɨɨhaico jiinɨjemɨnaa gaijɨjirahi. Jaanotɨ uujoho jiinɨjemɨnaafeenetɨ amɨɨhaico ɨcɨuhi. Jaamaño jiinɨjemɨnaa amɨɨhaico jɨɨhevehi, jiinɨjemɨnaa mihicacuutɨmaño. 20 Mehesafoto amɨɨhaico eneehinɨnoco, mɨɨro jeecɨvomɨnaafi ihaivojɨɨbo janaanɨcɨvɨ jeevatatɨhi. Uco icaruno ɨjɨɨheveme, imi amɨɨhaico jɨɨheveji. Amɨɨhaico ɨjɨɨbeguehicanoco imino momoonɨhachiijɨ, tollɨro bu amɨɨhaiño ficucafeteji. 21 Jillɨ tahallɨtɨ amɨɨhaico moonɨjimo, uco agalluuboco agaajatɨmaño.

22 Uujoho saahinɨtɨruva, bu diitoco jɨɨbeguehicatɨruva icano iimitɨco gaajajitɨrumo. Jaanotɨ jisumi mɨllɨba eneejiruno chahacuhi iimitɨco agaajasucumaño. 23 Mɨɨro uco ɨjɨɨhegueme, bu tollɨro Guihirubico jɨɨheguehi. 24 Uujoho diitofeenevɨ mɨɨhaiñooba eheetavotɨnoco sihidɨ ejeevanoco eetavehicatɨruva iimitɨma chahajirumo. Jaanotɨ toono sihidɨ ejeevanoco atyɨmehicacuurumo uco jɨɨhevehi, bu Guihirubico jɨɨheveme icano. 25 Jaaruno tɨcovono icatɨno jillɨ diito tajɨɨba aamefaño onoono imiyaavequi iicano: Sɨcamañohallɨtɨ uco jɨɨheveme, onoono.

26 Jaarunaa Jacusumɨnaafico uujoho Guihirubifañodɨ agalluubo miyaano Gaija asaadɨ, diibo uutɨ iimaaji. 27 Jaasumi tollɨro amɨɨhai uuditɨ mɨjɨɨbegueji, itɨconɨtɨro uuma mihicahicamaño.

16

1 Jillɨ amɨɨhaico neehi jinejeba amɨɨhaico dugaacusutɨno iicaqui. 2 Amɨɨhaico gañɨɨjimo sinagogajanofañotɨ. Tollɨro bu icajino cajaatyohacho amɨɨhaitɨ iguijenɨmo esamaaiji: Jillɨ omoonɨneri Moocaanidi fɨne imino moonɨhi, noomoro omoonɨmo. 3 Jillɨ moonɨjimo Guihirubico agaajatɨmaño, uco agaajatɨmaño icano. 4 Jaanoco jillɨ amɨɨhaico neehi. Jaamo tollɨ iicacuudɨ magaajahi uujoho toonoco amɨɨhaico eneehinɨcuunoco.

Moocaani Gaija Eheetavono.

Jillɨ itɨconɨ amɨɨhaico nuutɨhi, amɨɨhaima icaumaño. 5 Jaaruubo jisumi fuucuji uco agalluubojaago. Jaaboco amɨɨhaitɨ saatohoba midillujitɨhi: ¿Cuuca feeji? noomoro. 6 Jaarunaa itɨconɨ tollɨ amɨɨhaico unuuneri mɨhɨdaasuvuuhi. 7 Jaarunaa miyaanoco amɨɨhaico neehi: Aivo amɨɨhaidi imino uujoho ofoono. Jaanotɨ footɨruva Jacusumɨnaafi amɨɨhaijaa saajitɨrahi. Jaanotɨ ofooboro amɨɨhaijaa galluuji. 8 Jaadɨ diibo asaadɨ jiinɨjemɨnaaco gaajasujiibo imitɨmɨnaa iicanoco, bu tollɨro ɨtɨcovono jɨɨhai iicanoco, bu diitoco Moocaani udugaacujinoco icano. 9 Jaabo: Diito imitɨmɨnaa iicanoco, neeji uco diito imiyaavogotɨmaño. 10 Tollɨro bu gaajasujiibo ɨtɨcovono jɨɨhai iicanoco, uujoho Guihirubi iicahɨgo ofoomaño. Jaaboco amɨɨhai siino uco mahatyɨmecujitɨhi. 11 Tollɨro bu gaajasujiibo Moocaani udugaacujinoco, diibo jiije aivojɨɨbo iicaabo ɨjɨco cɨɨjɨgaifaño igañɨɨqui ificucuumaño icano.

12 Sihidɨ amɨɨhaico eneejiruno icarahi. Jaarunoco jisumi amɨɨhai magaajajitɨrahi. 13 Jaanotɨ miyaano Gaija asaadɨ amɨɨhaico miyanotɨro jɨɨbeguejiibo. Jaaruno ijeebɨɨtɨro jɨɨbeguejitɨɨbo Moocaani onoonoco jɨɨbeguejiibo, tollɨro bu amɨɨhaico gaajasujiibo ufucu iicajinehejeque icano. 14 Diibo uco bocɨgusuji taaño iicanotɨ agaayɨcɨɨboro amɨɨhaico gaajasujiibo. 15 Guihirubima iicano paryɨ taaño. Jaamaño uujoho neehi: Moocaani Gaija taaño iicanotɨ agaayɨcɨɨboro amɨɨhaico gaajasujiibo, nooboro.

Ɨdaasuno Mihicarumo Imo Imo Miminifeteji.

16 Goovacujino amɨɨhai uco siino atyɨmecutɨmo mihicano. Jaarunobuunatɨ goovajɨɨsutɨnotɨ siino uco mahatyɨmeji Guihirubijaago efeejimaño, nooboro.

17 Jaaneguiiha ijɨɨbogomɨnaatɨ saatoho noocasiuhi: ¿Mɨllɨ fɨne eneejirunoco mɨɨhaico noobo: Goovacujino uco atyɨmecutɨmo mihicano, siino bu goovajɨɨsutɨnotɨ siino uco mahatyɨmeji Guihirubijaa efeejimaño? onoono 18 neehicaumo: ¿Mɨllɨ eneejiruno goovajɨɨsujitɨno, bu goovajɨɨsujino onoono? Magaajatɨhi ihiimaanoco, noomoro.

19 Jaanoco Jesu diiboco diito idillujirunoco agaajacɨuboro diitoco nuubo: Sanomɨro midillucasihi, uujoho goovajɨɨsujino uco atyɨmecuutɨmo mihicano, bu toonobuunatɨ goovajɨɨsutɨnotɨ siino uco mahatyɨmeji onoonotɨ. 20 Miyanotɨro, miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Mataacasimoro ɨdaasuno mihicaji. Jaaneri jiije miyamɨnaa imo imo icaji. Jaaruno amɨɨhai ɨdaasu imo icatɨ minifeteji. 21 Mɨɨro gaigo eseemevajisumi ɨdaasuno minifotogo ihaivofucuvɨ ɨɨfotomaño. Jaarugo eseemevacuunobuunatɨ ihaivoco esɨcɨnɨcuutatɨgo jiinɨjehallɨvɨ sisee seemene ifiiveneri imo imo iicamaño. 22 Jaabadɨ amɨɨhai jisumi mɨhɨdaasuvehi. Jaarunaaca amɨɨhai siino uco mahatyɨmeneri amɨɨhai jeebɨɨno sihidɨ imo imo minifeteji. Jaano imo icaco mɨɨhaiñooba amɨɨhaiditɨ udumɨtɨɨcɨjitɨno.

23 Jaasumi uco siino midillucujitɨhi. Miyanotɨro amɨɨhaico neehi: Guihirubi amɨɨhaico acɨji fanoovaco tamomofeenedɨ midillunoco. 24 Jisumihiica amɨɨhai jinejebaco midillutɨhiica tamomofeenedɨ: Midillu. Jaamo magaayɨcɨhi. Jaamo sihidɨ imo imo mihicahi.

Jesu Jiinɨjeque Guiinonɨuhi.

25 Jillɨ amɨɨhaico neehi siinovɨ oovɨcɨɨboro. Jaarunofaño tufucu gaseji siino amɨɨhaico siinovɨ oovɨcɨɨboro ɨjɨɨbugucuujitɨno. Jillɨ foovonoro amɨɨhaico Guihirubitɨ ɨjɨɨbugucujino. 26 Jaasumi amɨɨhaihallɨvɨ Moocaanico uujoho dilluji amɨɨhaico nootɨhi: 27 Guihirubiro amɨɨhaico gaijɨhi, uco amɨɨhai magaijɨmaño, tollɨro bu uujoho Moocaanitɨ asaahinɨnoco mimiyaavogomaño icano. 28 Uujoho Guihirubitɨ ihiinehinɨɨboro jiijehallɨvɨ saahinɨhi. Jaaruubo siino jiinɨjeque ejeevesuuboro dojɨcuvɨro Guihirubijaago fuucuuji, nooboro.

29 Jaanegui ijɨɨbogomɨnaa diiboco nuuhi: Jisumi naha foovono diimaahi siinovɨ oovɨcɨtɨɨbo. 30 Jisumi naha jari magaajacuuhi ɨɨjoho fanoovaco agaajanoco. Jaamaño mɨɨhaiñooba ɨco dillucujitɨrahi, bu mɨɨhai imino magaajacuuhi ɨɨjoho Moocaanitɨ asaahinɨnoco, noomoro.

31 Jaanegui Jesu diitoco iimusuuhi: ¿Jaanegui nacu jari jisu mimiyaaveguehi? 32 Tufucu jino gasecuji; fɨne tusu mihicacuuhi, jino amɨɨhai fahɨgovavɨ safiisa amɨɨhai naagonovɨ magavaranamaaijino tacojɨtɨ uco mejeevesumoro. Jaaruubo uujoho uuro icajitɨhi Guihirubi uuma icaji. 33 Jillɨ amɨɨhaico neehicahi. Jaamo uuvɨ sajeebɨɨ mihicahi. Jiinɨjehallɨvɨ sihidɨ ɨdaasuma mihicaji. Jaarunofaño ucoro mehesɨcɨnɨ, uujoho jiinɨjeque guiinonɨcuuhi, nooboro.

17

Jesu Ijɨɨbogomɨnaahallɨvɨ Moocaanima Iimaahi.

1 Jillɨ Jesu unuunobuunatɨ, niquejeque emeecɨuboro, nuuhi: Guihihi, tusumi mihicacuuhi; Daachico cahacɨsu, tollɨro bu Daachi ɨco icahacɨsuqui. 2 Ɨɨjoho Daachico diijɨco daacɨhi paryɨ miyamɨnaahallɨvɨ. Jaamo paryɨ ɨɨjoho uco adaacɨmoco ifinɨjitɨno fiivoco acɨqui. 3 Jaano jino ifinɨjitɨno fiivo, ɨdɨɨboro ɨɨjoho miyaabo Moocaani idiicanoco agaajano, bu tollɨro Jesucristoco ɨɨjoho agalluuhinɨɨboco agaajano icano.

4 Uujoho ɨco jiinɨjehallɨvɨ bocɨgusuhi; imivucuuhi uco atajɨɨbahinɨnoco omoonɨhicaabo. 5 Jaaneguiiha, Guihi, uco dicojɨvɨ bocɨgusu jiinɨje fiivuutɨnaacaro dicojɨvɨ uco obocɨgusuubadɨ.

6 Jiinɨjemɨnaatɨ ɨdɨɨcɨɨboro uco adacɨmoco dimomoco gaajasucuuhi. Dita iicahinɨmoco uco daacɨhinɨhi. Jaamo imino diijɨco ficuhi. 7 Jisumi gaajacuumo paryɨ uco adaacɨhinɨno ɨɨtɨ asaanoco. 8 Diijɨco uco adaacɨhinɨnoco diitoco acɨhicacuuhi. Jaanoco agaayɨcɨmoro gaajacuumo miyaanoro uujoho ɨɨtɨ asaahinɨnoco. Jaamoro miyaavogomo miyaanoro ɨɨjoho uco agalluuhinɨnoco.

9 Jaamohallɨvɨ ɨco dilluhi, Famoohallɨvɨro jiinɨjemɨnaahallɨvɨ ɨco dillutɨhi, dita iicamoco uco adaacɨhinɨmohallɨvɨro dilluhi. 10 Mɨɨro paryɨ taaño iicano diino, tollɨro bu diino iicano taaño icano. Jaamofañodɨ uujoho cahacɨsucafetehi.

11 Jaaruubo uujoho jiinɨjehallɨvɨ icacuujitɨhi. Jaanotɨ diito jiinɨjehallɨri icaji. Jaanotɨ uujoho dijaa feeji. Jaanegui, Guihi, ɨɨjoho idiimiibo, uco adaacɨhinɨmoco dimityari toomo, saafiibadɨro diito iicaqui ɨɨma mɨsi saafiiro mihicabadɨ. 12 Uujoho jiinɨjehallɨri iicahinɨsumi diitoco teemehicahinɨhi dimityari uco adaacɨhinɨmoco imino teemehinɨhi. Jaamaño saafiiba diitotɨ mɨtatɨhi; ɨdɨɨboro johono ɨmɨtacuubo Caatɨnɨhaamefaño onoono imiyaavequi.

13 Jaaruubo jisumi dijaago fuucuuji. Jillɨ neehi jino jiinɨjehallɨri iicanohachutahiica tahimohicari diito tollɨro imo imo iicaqui. 14 Mɨɨro diijɨco uujoho diitoco acɨcuuhi. Jaarumoco jiinɨjemɨnaa diitoco gaayɨcɨtɨhi jiinɨjeoto iicatɨmaño, uujoho bu jiinɨjemɨnaafi iicatɨmaño icano. 15 Jaanegui diitoco jiinɨjehallɨtɨ dɨɨcɨqui ɨco dillutɨhi. Diitoco ɨjɨtɨ dɨhɨɨfɨnɨcɨquiro ɨco dilluhi. 16 Jaamo diito jiinɨjemɨnaa icacuutɨmo uujoho jiinɨjemɨnaafi iicatɨbadɨro. 17 Jaamoco ɨɨguiiharo ijeevadɨ ficu miyaanofeenedɨ, dijɨɨbogo aivo miyaano. 18 Ɨɨjoho uco jiinɨjemɨnaafeenevɨ agalluuhinɨbadɨro, bu uujoho diitoco jiinɨjemɨnaafeenevɨ galluuhi. 19 Jaamaño uujoho diitofañodɨ uuro tafiico ɨɨdiro ijeevadɨ ficuuhi. Tollɨro bu diito ɨɨdiro ijeevadɨ ificucafetequi miyaanofeenedɨ.

20 Diitohallɨvɨro ɨco dillutɨhi, tollɨro bu diito jɨɨbogofeenedɨ uco imiyaaveguejimohallɨvɨ ɨco dilluhi, 21 sano famooro saafiibadɨro mɨsima iicaqui; Guihi, ɨɨjoho uuma, bu uujoho ɨɨma icano mihicabadɨ iicaqui, jiinɨjemɨnaa imiyaaveguequi ɨɨjoho uco agalluuhinɨnoco. 22 Diitoco acɨcuuhi, uco adaacɨhinɨno bocɨyomonoco, sanobadɨro iicaqui ɨɨma mɨsi sanooro mihicabadɨ icano. 23 Uujoho diitofaño, ɨɨjoho tafaño icano mihicaqui diito sanobadɨro iminifetequi. Jaanofañodɨ jiinɨjemɨnaa igaajaqui ɨɨjoho uco agalluuhinɨnoco, bu diitoco agaijɨnoco, bu uco agaijɨnoco icano igaajaqui.

24 Guihi, imeguehi uco adaacɨhinɨmo uujoho iicahɨgo tollɨro iicano uco bocɨco adaacɨhinɨnoco ihatyɨmequi, jiinɨje fiivuutɨnaacaro uco ɨɨjoho agaijɨumaño. 25 Guihi, miyaano, ɨco jiinɨjemɨnaa agaajatɨmo. Jaanotɨ uujoho ɨco gaajahi, tollɨro bu jito gaajacuuhi ɨɨjoho uco agalluuhinɨnoco. 26 Jaamoco gaajasuhicacuuhi dimomoco. Jaarunoco janaanɨcɨhiica gaajasuji ɨɨjoho uco agaijɨno diitofaño iicaqui, bu uujoho diitoma icaqui icano.

18

Jesuco Agaayɨcɨno.

(Mt 26.47-56; Mr 14.43-50; Lc 22.47-53)

1 Jillɨ unuuboro Jesu ijɨɨbogomɨnaama fuuhi Cedro onoohigayɨ onegueehi iicaubajɨgayɨ tuhiguiino diitoma fuubo. 2 Tollɨro bu Juda diiboco aacɨujiibo tomañoco gaajauhi fahiijɨvaro Jesu tobajɨjaago ijɨɨbogomɨnaama efeehicaumaño. 3 Jaanegui amocasimɨnaa, temploja toomomɨnaa icamoco fariseomɨ, sacerdotemɨ aivojɨto icamo agalluumoco Juda ɨɨcɨuboro satyuuhi. Jaamo fuuhi ihaamɨganoma, iniisuganoma, cuugahuneri, cɨɨjɨgaimecuneri icano. 4 Jaanoco Jesu paryɨ gaajacuuhi diiboco omoonɨujinoco. Jaaboro ɨmegavɨro diitoco nuubo: ¿Mɨɨco amɨɨhai miguiinehi? nooboro.

5 Jaanegui diiboco iimusuumo: Jesu Nazareooboco, noomoro.

Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Etɨ du uujoho diibo, nooboro. Jaamofaño icaubo Juda Jesuco igaayɨcɨqui diitoco ɨsɨɨguubo. 6 Jaamoco Jesu: Uujoho diibo, unuuneri diito ibujɨnaagovɨro aifuumo jiinɨjehallɨvɨ. 7 Jaadɨ Jesu siino diitoco dilluuhi: ¿Mɨɨco miguiinehi? nooboro.

Jaanegui diito nuuhi: Jesu Nazareooboco, noomoro.

8 Jaanegui Jesu nuuhi: Amɨɨhaico duhu: Uujoho diibo, nuucuuhi. Uco miguiinohachiijɨ taca jitoco mejeecɨvedino, nooboro. 9 Jillɨ nuubo: Uco adaacɨhinɨmotɨ saafiiba mɨtatɨhi, unuuno imiyaavequi. 10 Jaasumiro Pedro iniisugaco ifajutafañotɨ iguiiyɨcɨuboro saafiico buiyaacuuhi, jahɨ saafi Malco onoobo sacerdotemɨ aivojɨɨbo jeecɨvomɨnaafi nɨjɨmeehuco quitɨcɨsuuhi imiyanaagomeehuco. 11 Jaanegui Jesu Pedroco nuuhi: Diniisugaco dojɨcuvɨro dɨɨhacu. ¿Nacu ɨɨjoho gaajatɨhi ɨdaasuno iicaqui uco Guihirubi atajɨɨbanoco? Jaanoco bu, ¿mɨllɨ jaabo uujoho: Chahano, neejirahi? nooboro.

Jesuco Sacerdotemɨ Aivojɨɨbo Ɨmegavɨ Asatyuno.

(Mt 26.57-58; Mr 14.53-54; Lc 22.54)

12 Jaasumiro ihamocasimɨnaa, diito aivojɨɨboma, bu judiomɨ sisɨmɨnaa icamo Jesuco agaayɨcɨumoro sisɨuhi. 13 Jaamoro tɨconɨumo Jesuco Anas onoobo Caifas baabojaago asatyumo tusumi Caifas sacerdotemɨ aivojɨɨbotɨ iicaumaño. 14 Jaabo diibo Caifas judiomɨco afajɨɨnɨubo: Imino saafiiro faacuumihallɨvɨro iguijevene, nooboro unuubo.

Pedro Anas Goohasifaño Icauhi.

(Mt 26.69-70; Mr 14.66-68; Lc 22.55-57)

15 Jaabo dojɨcutɨ fuumɨsi ijɨɨbogomɨnaatɨsi, Simon Pedro, bu saafi icano. Jaabo saafiu sacerdotemɨ aivojɨɨboco agaajacuubo. Jaamaño diibo Jesuma jɨcafutuuhi sacerdotemɨ aivojɨɨbo goohasifaño. 16 Jaarunaa Pedro iguhugavɨro fitafutuuhi. Jaanegui diibo sacerdotemɨ aivojɨɨboco agaajaubo ufuuboro iguhuga toomomɨnaagoma ihiimaauboro Pedroco fañovɨ jɨɨhacuuhi. 17 Jaanegui diigo Pedroco nuuhi: ¿Nacu ɨɨjoho tollɨro diibo jɨɨbogomɨnaafi idiicaabo? noogoro.

Jaanegui diibo nuuhi: Chahano uujoho diibo icatɨhi, nooboro.

18 Jaanaa ɨsɨɨcuneguiiha cɨɨjɨgaico eebasuumoro feemehicaumo jeecɨvomɨnaa, sisɨmɨnaa icano. Jaamofeeneri tollɨro bu Pedro icauhi efeemeubo.

Anas Jesuco Dilluhicauhi.

(Mt 26.59-66; Mr 14.55-64; Lc 22.66-71)

19 Jaanaa sacerdotemɨ aivojɨɨbo Jesuco dilluhicauhi ijɨɨbogomɨnaaditɨ, ijɨɨbogotɨ icano.

20 Jaanegui Jesu diiboco iimusuuhi: Uujoho foovono iimaahicahi. Fahiijɨvaro miyamɨnaa ɨmefeenevɨ sinagogajanofaño, templojafaño icano. Fahiijɨvaro jɨɨbeguehicahi famooro judiomɨ iigaivonɨcɨjahajefaño uujoho toovono iimaahicatɨhi. 21 ¿Collɨhi jaanoco uco dilluhi? Diitoco dillu, uujoho ihiimaahicanoco uguubuhicamoco. Diito gaajahi uujoho eneehicanoco, nooboro.

22 Jesu jillɨ diiboco unuunegui, saafi sisɨmɨnaafi Jesuco ihɨmetɨ gabacuuhi: ¿Nacu tollɨ ɨɨjoho aivo diimusuhi sacerdotemɨ aivojɨɨboco? nooboro.

23 Jaanegui Jesu diiboco iimusuuhi: Imitɨno ihiimaahachiijɨ, eneecata dinoo. ¿Cono nacu imitɨno onoono? ¿Collɨhi jaabo uco daamɨhi? nooboro.

24 Jaanegui Anas Jesuco sisɨcɨnɨuboco sacerdotemɨ aivojɨɨbo Caifasjaago galluuhi.

Pedro Jesuco Siino Tuunamaaiuhi.

(Mt 26.71-75; Mr 14.69-72; Lc 22.58-62)

25 Jaanaa Pedro julleecɨnɨɨboro feemehicauhiica diitoma. Jaaboco nuumo: ¿Nacu ɨɨjoho diibo jɨɨbogomɨnaaobo diicatɨhi? noomoro.

Jaanegui Pedro tuunamaaiuhi: Chahano uujoho diitoobo icatɨhi, nooboro.

26 Jaanegui sacerdotemɨ aivojɨɨbo jeecɨvomɨnaafi nuuhi: ¿Jaaruno du Olivohono iicagajɨguiino ɨco uujoho diiboma atyɨmehinɨhi? nooboro. Mɨɨro Pedro diibo yoobo nɨjɨmeehuco Olivohono iicagajɨguiino iquitɨcɨubo. 27 Jaarunaa Pedro siino tuunamaaiuhi. Jaasumiro ɨvɨ catava ojɨcuuhi.

Pilato Ɨmefeenevɨ Jesuco Satyehi.

(Mt 27.1-2, 11-31; Mr 15.1-20; Lc 23.1-25)

28 Jaamoro Jesuco satyuumo Caifas iijatɨ tomañohaivojɨɨbo iijajaago. Jaanaa seseevecuuno. Jaanegui judiomɨ toojafaño jɨcafutuutɨmo ijeevamaje onoobadɨ imitɨri ijeebɨɨco ɨmɨhɨninɨumoro Pascua machuco amachuujitɨruneguiiha. 29 Jaanegui aivojɨɨbo Pilato ihiinuuboro diitoco nuuhi: ¿Jinejehallɨtɨ diiboco mɨsɨvahi? nooboro.

30 Jaanegui iimusuumo: Gaicaaumɨnaafi iicatɨruva ɨco mahacɨjitɨrahi, noomoro.

31 Jaanegui diitoco nuubo: Amɨɨhairyo masatyomoro amɨɨhai tajɨɨba onoobadɨ momoonɨ, nooboro.

Jaanegui judiomɨ diiboco iimusuuhi: Mɨɨhai judiomɨ, mɨɨhaiñoobaco mɨllɨtɨ magaicaaujitɨrahi, noomoro.

32 Jillɨ miyaavuuno, Jesu jillɨ guijeveji, nooboro eneehicauno. 33 Jaadɨ siino Pilato fañoojavɨ ɨjɨcafutuuboro tahɨ Jesuco ocoovauboro dilluubo: ¿Ɨɨjoho naa judiomɨ Aivojɨɨbo? nooboro.

34 Jaanegui Jesu iimusuuhi: ¿Dijeebɨɨtɨro nacu tollɨ uco dilluhi? ¿Nacu sita uuditɨ ɨco tollɨ neehi? nooboro.

35 Jaanegui Pilato diiboco nuuhi: ¿Nacu uujoho judiomɨoobo? Chaha, siicuumioobo. Mɨɨro diijiinɨjemɨnaaro, sacerdotemɨ aivojɨtoma ɨco uco acɨhi. ¿Jinejeque jana moonɨhi? nooboro.

36 Jaanegui Jesu diiboco iimusuuhi: Jijeono tahaivojɨ icatɨhi. Jijeono tahaivojɨ iicaruva tajeecɨvomɨnaa tahallɨtɨ icajirahi judiomɨ usefaño uco acɨtɨmo iicaqui. Jaanotɨ tahaivojɨ jijeono icatɨhi, nooboro.

37 Jaanegui Pilato diiboco nuuhi: ¿Jaaneguiihacuva ɨɨjoho aivojɨɨbo? nooboro.

Jaaneguiiha Jesu diiboco iimusuhi: ¿Ɨɨjoho du etɨ, uco aivojɨɨbo, neehi? Tooneguiiha uujoho ifiivehinɨɨbo jiijehallɨvɨ saahinɨhi miyaanocoro neequi. Jaano miyaano iicanoco paryɨ agaajamo uujoho onoonoco guubunɨcɨhi, nooboro.

38 Jaanegui Pilato diiboco nuuhi: ¿Jineje nacu miyaano? unuuboro siino Pilato judiomɨjaago saauhi diitoma ihiimaavaubo. Jaaboro diitoco nuubo: Diibovɨ uujoho iimitɨnobaco atyɨmetɨhi, nooboro. 39 Mɨɨro amɨɨhai amɨɨhai jeevamaajefi uujoho Pascua jɨɨbaimosumi saafiitɨ cɨvojamɨnaafitɨ isinaayuno. Jaaneguiiha, ¿naa mihimeguehi judiomɨ Aivojɨɨboco isinaayunoco? nooboro.

40 Jaanegui famooro sefano coovadiivuuhi: Diiboco sinaayujitɨhi, Barrabacoro sinaayu, noomoro. Jaabo Barraba nanivamɨnaafiu.

19

1 Jaanegui Pilato Jesuco ɨɨcɨuboro aamɨsuuhi. 2 Jaadɨ amocasimɨnaa januutuno coohaiñooco minɨhaitɨ eheetavuumoro iinigaɨvɨ diiboco javucaruumo. Jaamoro bu diiboco jɨɨhacuumo aivojɨɨbo gaachehubadɨ gachicohai deecano tɨfaibadɨ itɨfai iicachehuco. 3 Jaamoro diiboco sahaguehicaumo: ¡Judiomɨ Aivojɨɨbo Diica! noomoro, diiboco ihɨmefaño ganɨɨcɨhicaumo.

4 Jaanegui Pilato siino asaauboro diitoco nuuhi: Memeecɨ, eneecau diiboco isivɨ sɨvaqui, jaamo magaajahi diibovɨ iimitɨnobaco uujoho aatyɨmetɨnoco, nooboro.

5 Jaanaa Jesu iinovauhi ijanuutuno minɨhaima, igaachehu tɨfaihɨba iicachehuma icano. Jaanegui Pilato nuuhi: ¡Jaanɨ diibo! nooboro.

6 Jaaboco sacerdotemɨ aivojɨto, bu isisɨmɨnaa icamo aatyɨmeumoro sefano coovadiivuumo: ¡Diiboco ɨmohobujehallɨvɨ metetecu! ¡Metetecu! noomoro.

Jaanegui Pilato diitoco nuuhi: Etɨ tahɨ masatyomoro metetecu. Jaanotɨ uujoho diibovɨ iimitɨco atyɨmetɨhi, nooboro.

7 Jaarunofaño judiomɨ diiboco iimusuuhi: Mɨɨhaima icano tajɨɨba jaano onoobadɨ guijevejiibo imoonɨqui ijeebɨɨtɨro: Uujoho Moocaani Seemene, neehicaabo, noomoro.

8 Jillɨ diito unuunoco Pilato uguubuuboro janaanɨcɨ aivo iguiubo. 9 Jaaboro siino iijafaño ɨjɨcafutuuboro Jesuco dilluubo: ¿Cuucatɨobo ɨɨjoho? nooboro. Jaarunoco Jesu iimusucuutɨhi.

10 Jaanegui diiboco Pilato nuuhi: ¿Uco diimusujitɨrahi? ¿Nacu gaajatɨhi ɨco etetecusujiruno, isinaayujiruno icano mityama iicanoco? nooboro.

11 Jaanegui diiboco Jesu iimusuuhi: Tahallɨvɨ mityabama chahajirahi ɨco Moocaani ihacɨtɨruva. Jaamaño ɨco uco aacɨɨbo aivo dijanaanɨcɨ imitɨma icahi, nooboro.

12 Tollɨ unuunoma iicaabo Pilato diiboco isinaayuqui moonɨhicauhi. Jaarunaa judiomɨ sefano neehicauhi: ¡Diiboco isinaayuhachiijɨ aivojɨɨbo Cesar nahabonɨmɨnaafi diicatɨhi! Mɨɨro: Uujoho aivojɨɨbo, onoomo Cesarmɨnaafitɨ minifetehi, noomoro.

13 Jaanegui Pilato diito tollɨ unuunoco uguubuuboro Jesuco isivɨ ɨsɨvauboro casɨɨvuubo ihaivojɨ icagahallɨvɨ. Jaano hebreomɨ iijɨri Gabata, onoono guiisibano nicuta eneejiruno. 14 Jaasumi Pascua jɨɨbaimo iicaujino fiitɨcuuhi gadɨcɨɨbarucuu iicauno. Jaaboro Pilato judiomɨco nuuhi: ¡Jaanɨ amɨɨhai Aivojɨɨbo! nooboro.

15 Jaarunofaño diito sefano coovadiivuuhi: ¡Jaafa guijeveebe! ¡Jaafa guijeveebe! ¡Tetecu! noomoro.

Jaanegui Pilato nuuhi: ¿Amɨɨhai Aivojɨɨboco jaabo tetecuji? nooboro.

Jaarunofaño sacerdotemɨ aivojɨto iimusuuhi: Mohaivojɨɨbo Cesar uufocovɨ sifi mohaivojɨɨbo chahahi, noomoro.

16 Jaanegui diito usefaño diiboco jeevesuubo itetecuqui. Jaaboco ɨɨcɨumoro satyuumo.

Jesuco Etetecuuno.

(Mt 27.32-44; Mr 15.21-32; Lc 23.26-43)

17 Jaadɨ Jesu fuucuuhi icubujeque agafaiyɨɨcɨhinɨɨboro nigaɨpaajebaɨ onoomañovɨ. Jaanotɨ hebreomɨ iijɨri Golgota onoobaɨvɨ. 18 Jaamañovɨ diiboco tetecuumo, tollɨro bu miimɨsiicɨco tetecuumo icano. Jaamɨsifeenevɨ Jesuco ficuumo. 19 Jaabo Pilato imomoco acaatɨnɨuboro Jesu guijeve ɨmohobujevɨ ficusuuhi: JESU NAZAREOOBO JUDIOMƗ AIVOJƗƗBO onoonoco. 20 Jaanoco guiraamo saatoho judiomɨ toonoco meecɨuhi. Jesuco etetecuumaño tuucuumitɨ ifiitɨumaño. Jaano toono imomo caatɨnɨcɨnɨuhi hebreo iijɨri, griego iijɨri, latin onoojɨri icano. 21 Jaanegui judiomɨ sacerdotemɨ aivojɨto Pilatoco nuuhi: Judiomɨ Aivojɨɨbo nooboro, caatɨnɨdino. Jillɨ: Judiomɨ Aivojɨɨbo uujoho, eneehicaabo nooboro, caatɨnɨ, noomoro.

22 Jaarunofaño diitoco Pilato iimusuuhi: Acaatɨnɨbadɨro icacuujino, nooboro.

23 Jaamo ihamocasimɨnaa Jesuco etetecuunobuunatɨ Jesu gaachehuco dugaacuumo sano nahabovacasidɨno. Jaamoro sanohosa itɨcovovɨ ɨfocasiumo. Tollɨro bu icamooja falluuratɨno sadaahere caamotɨ guiinovɨ nɨɨcɨnɨujaco ɨɨcɨumoro 24 noocasiumo: Jichehuco masɨɨ ɨfocasitɨmoro tochehuhallɨvɨ suerteque meheetavequi: ¿Naa cajaanɨ tochehuco ɨcɨji, noomoro. Jillɨ moonɨumo Caatɨnɨhaamefaño onoono imiyaavequi: Tagaachehuco ɨfocasiumo. Jaamoro tacamoojahallɨvɨ suerteque eetavuumo, onoono. Jaabadɨ jillɨ ihamocasimɨ moonɨuhi.

25 Jaanaa Jesuco etetecuuboguiino icahicaugo seejɨ, bu diigo nago Maria onoogo Cleofa taaba, bu Maria Magdalena onoogo icano. 26 Jaanaa Jesu seejɨco aatyɨmeuboro, bu tollɨro aivo agaijɨhicaubo ijɨɨbogomɨnaafico ihuufocori icauboco aatyɨmeuboro seejɨco nuubo: Gaha, diiburucuji daachibadɨ ɨɨma iicajiibo, nooboro.

27 Jaadɨ bu tollɨro ijɨɨbogomɨnaafico nuubo: Diigurucuji diiseejɨbadɨ ɨɨma iicajigo, nooboro. Jaasumitɨro diigoco ijɨɨbogomɨnaafi iijafaño satyuuhi.

Jesu Iguijeveuno.

(Mt 27.45-56; Mr 15.33-41; Lc 23.44-49)

28 Toonobuunatɨ Jesu idudɨcamaajeque iimivucuunoco agaajacɨuboro nuuhi: Adujirahi, nooboro Caatɨnɨhaamefaño onoono imiyaavequi. 29 Jaamañeri guirihillufaño icaufaihu iquigaño aivofaihu ɨɨdicufaihu. Jaafaihufaño faatata icanoco amatyusuumoro hisopo onooho usuho. Jaaho aafeque ɨɨcɨumoro tootaataco toohaafe nijequevɨ ificuumoro diibo iijɨfaño cabuyaacuumo. 30 Jaanoco Jesu aaduuboro nuuhi: Ɨvɨ paryɨ imivocafutucuuno, nooboro. Jaadɨ acanuvuuboro guijevecuubo.

Jesu Mecuhuco Ahaamɨuno.

31 Jaanaa Pascua jɨɨbaimo seseevedɨ iicacuujineguiiha. Tufucu jaguisɨfucu iicauneguiiha judiomɨ imuguutɨhi diito ifiino tubujejevɨro iicaunoco. Mɨɨro diito jaguisɨfucuvɨ jinejeba aivo eheetavorahicautɨmaño. Jaanegui Pilatoco dilluumo saatohoco itajɨɨbaqui idɨɨnoco agafaryucumoro diitoco toonotɨ sihɨgovɨ ificuuqui. 32 Jaanegui amocasimɨ asaaumoro saafiico idɨɨnoco gafaryucuumo. Jaadɨ bu tollɨro saafiico moonɨumo Jesu cojɨvɨ etetecucɨnɨumɨsico. 33 Jaadɨ Jesuvɨ ɨɨfutuurumaaca chuumucuubo. Jaanoma iicaumo diibo idɨɨnoco gafaryucuutɨmo.

34 Jaarunaaca diitotɨ saafi Jesu mecuhuco ihaamɨgari cafatyɨcaruuhi. Jaasumiro diibofañotɨ iinuuno tɨɨjoho, nɨfaihu icano. 35 Jaanoco aatyɨmeubo miyaanocoro jɨɨbeguehi. Jaabo gaajahi toono miyaano iicanoco. Jaamo amɨɨhai tollɨro bu mimiyaaveguehi. 36 Jillɨ icauno Caatɨnɨhaamefaño: Dibacɨno quisicurajitɨhi, onoono imiyaavequi. 37 Jaabadɨro bu samañoohaamefaño noono: Cafatyɨcarucɨnɨɨboco mahatyɨmeji, noonoro.

Jesuco Ɨcɨɨuno.

(Mt 27.57-61; Mr 15.42-47; Lc 23.50-56)

38 Toonobuunatɨ Jose Arimatea cuumioobo Jesuma efeehicauruubo judiomɨ ñɨhicutɨ toovono ufuuboro Pilatoco dilluubo Jesu ifiico ihɨcɨqui. Jaaneguiiha Pilato: Jii, nuuhi. Jaaneguiiha ufuuboro Jesu ifiico ɨcɨjeubo. 39 Tollɨro bu Nicodemo fuuhi itɨconɨ Jesuma fucu ihiimaajeubo. Jaabo guiraano facɨcɨfaihuco sɨvauhi treinta kilo tɨcovovɨ. Tofaihuco mirra, aloe iicaneri eetavuuhi. 40 Jaamɨsiro gaachehubaanoco tooneri afacɨcɨsumɨsiro Jesu ifiico minɨuhi, judiomɨ jeevamaaje tollɨ ɨcɨɨnɨcɨbadɨ. 41 Jaano diiboco etetecuumañeri icauno bajɨgayɨ. Jaamañeri bohojɨ cɨɨhojɨ icauhi mɨɨhaiñoobaco tohojɨfaño ɨcɨɨutɨhojɨ. 42 Jaahojɨfaño Jesu ifiico cɨɨumɨsi tohojɨ tomañotɨ ifiitɨumaño judiomɨ jaguisɨfucu ɨtɨcovacuuneguiiha.

20

Jesu Siino Ubuheeteuno.

(Mt 28.1-10; Mr 16.1-8; Lc 24.1-12)

1 Jaanaa judiomɨ jaguisɨ iicauno seseevedɨ Maria Magdalena onoogo Jesu cɨɨhojɨjaa fuuhi fucugayɨro cɨvonaacaro. Jaago atyɨmeuhi icɨɨhojɨco afabaacuuba iguiisiba sihɨgovɨ aacaubaco. 2 Jaanegui Simon Pedro, bu saafi Jesu agaijɨhicaubo ijɨɨbogomɨnaafi icamɨsijaa ijinafatyuugoro diitɨsico nuuhi: Aivojɨɨboco icɨɨhojɨfañotɨ cuucahacho satyucuumo. Jaanoco magaajatɨhi, ¿cuucahacho fɨne ficuumo? noogoro.

3 Jaaneguiiha Pedromɨsi icɨɨhojɨjaago 4 jinoomɨsiro fuuhi. Jaanaa saafi Pedro ɨmegaro icɨɨhojɨvɨ ɨfutuuhi. 5 Jaaboro tohojɨfañoco ɨdɨjɨɨvuuboro emeecɨubo atyɨmeuhi iminɨtaacoro. Jaaruubo tohojɨfaño fuutɨhi. 6 Jaanobuunatɨ jari Simon Pedro gaseuhi diibo dojɨcutɨ. Jaabo tohojɨfaño ɨjɨcafutuubo atyɨmeuhi iminɨta tomañeriro acaacɨnɨunoco. 7 Tollɨro bu Jesu ɨmeque iminɨubaryu imino minɨcɨnɨubaryu ijeevadɨ acaaubaryuco atyɨmeubo. 8 Jaanegui bu tollɨro saafi jɨcafutuuhi tohojɨfaño, itɨconɨ tohojɨvɨ agaseubo. Jaabo toonoco aatyɨmeuboro miyaavuguuhi. 9 Jaarumɨsi gaajautɨmɨsihiica Caatɨnɨhaamefaño: Jesu iguijeveebe siino buheeteji, onoonoco. 10 Jaadɨ Pedromɨsi siino dojɨcuvɨro iijajaago uumicuuhi.

Jesu Maria Magdalena Onoogovɨ Jafeveuhi.

(Mr 16.9-11)

11 Jaanaa Maria iinoro fitafutuuhi tohojɨ ɨmega taagoro. Jaago taagoro dɨjɨɨvuugo tohojɨfañoco emeecɨugo. 12 Jaago atyɨmeuhi miimɨsiicɨ Moocaani toomomɨnaatɨsico seseechehunofaño icamɨsi gɨcɨnɨuhi saafi Jesu nigaɨ iicaunaagonovɨ, jaanotɨ saafi itɨhai iicaunaagonovɨ icano icaumɨsico.

13 Jaamɨsi diigoco nuuhi: ¿Jinejeri jaago ɨɨjoho taahi? noomɨsiro.

Jaanegui diigo nuuhi: ¿Cuucahacho tahaivojɨɨboco asatyomoro ificuuneri? noogoro 14 ibujɨnaagoco emeecɨugo Jesuco atyɨmeuhi. Jaarugo diibo Jesu iicaunoco gaajautɨhi.

15 Jaagoco Jesu nuuhi: ¿Jinejeri jaago taahicahi? ¿Mɨɨco guiinehi? nooboro.

Jaanegui diigo tobajɨgayɨ toomomɨnaaficoro eesɨcɨnɨumaño nuugo: Aivojɨɨbo, ɨɨjoho baacho asatyooboro, ¿cuucahacho ficuuhi? Uco dɨɨbogo ɨɨcɨɨtogoro satyequi, noogoro.

16 Jaanegui Jesu diigoco dilluuhi: Maria, nooboro.

Jaanegui diigo diiboco emeecɨugoro hebreomɨ iijɨri nuuhi: Raboni, noogoro; Jɨɨbogomɨnaafi, eneejiruno.

17 Jaanegui Jesu diigoco nuuhi: Uco dudɨɨcɨdino; uujoho caamo Guihirubijaago footɨhiica. Jillɨro foogo tañahabomɨco dɨɨbogoto: Guihirubi, bu tollɨro amɨɨhaitɨ amɨɨhai Caani iicaabojaago feehi. Taacaani Moocaani iicaabojaago feehi. Jillɨ noogoro dɨɨbogoto, nooboro.

18 Jaanegui Maria Magdalena onoogo fuuhi ijɨɨbogomɨnaajaago Jesuco aatyɨmeunoco, bu diibo unuunoco icano diitoco ɨjɨɨbugutuugo.

Jesu Ijɨɨbogomɨnaavɨ Jafeveuhi.

(Mt 28.16-20; Mr 16.14-18; Lc 24.36-49; Hch 1.8)

19 Jaafucuro iijɨcuuvɨ ijɨɨbogomɨnaa igaicɨnɨuhi samecufañoro judiomɨ ñɨhicutɨ iguhuganoco cuhufono ofoboocɨumoro icauhi. Jahɨ Jesu ɨjɨcafutuuboro diitofeenevɨ ujulleeveuboro diitoco dilluubo: Sajeebɨɨ mihica, nooboro.

20 Tollɨ unuuboro diitoco ɨɨfusuubo ihuseneque etetecuunopaajeneque, bu imecuhutɨ ahaamɨupaajeque icano. Jaaneri ijɨɨbogomɨnaa imo imo minifutuuhi Ihaivojɨɨboco aatyɨmeumoro. 21 Jaadɨ siino Jesu diitoco nuuhi: Sajeebɨɨma mihica; Guihirubi uco agalluubadɨro bu uujoho amɨɨhaico galluuhi, 22 nooboro diitohallɨvɨ fuunaruubo. Jaaboro nuubo: Magaayɨcɨ Moocaani Gaijaco, nooboro. 23 Jaamo cajaatyocohacho iimitɨco mubuusumo iimitɨma chahacuji. Jaanotɨ mubuusutɨmo imitɨ buusuracujitɨhi, nooboro.

Tomas Miyaavogotɨ.

24 Jaarunaa Tomasco Gaatyaba eneehicaubo diitoma chahauhi Jesu diitovɨ ajafeveusumi. 25 Jaaboco saatoho ijɨɨbogomɨnaa jɨɨbuguuhi: Aivojɨɨboco mahatyɨmehi, noomoro.

Jaarunofaño Tomas diitoco nuuhi: Ihusenefaño diiboco etetecuunopaajeneque aatyɨmeebere toopaajejefaño tahusegaiñoco ɨjɨɨhacutɨnohachuta, bu tollɨro imecuhutɨ diiboco ahaamɨupaajefaño ɨjɨɨhacutɨnohachuta miyaaveguejitɨhi, nooboro.

26 Jaanobuunatɨ sahuse juugahusetɨ mifucucɨ, safucu icano nigacɨtɨ siino ijɨɨbogomɨnaa igaivuuhi toojafaño. Jaasumi Tomas diitoma icauhi. Jaanaa iguhugano cuhufono foboocɨnɨrunaa Jesu ɨjɨcafutuuboro diitofeenevɨ ujulleeveuboro diitoco dilluubo: Sajeebɨɨma amɨɨhai mihica, nooboro.

27 Jaaboro Tomasco nuubo: Ɨfaaji ɨvɨ jisumi dihusegaico jinofaño dɨɨhacu. Jaaboro jino tahuseneque meecɨ, bu juugavɨ saabo jino tamecuhufaño dihuseque dɨɨhacu. Jaaboro mabañɨhi nootɨɨbo, miyaavogo, nooboro.

28 Jaanegui Tomas diiboco iimusuuhi: ¡Tahaivojɨɨbo Moocaani! nooboro.

29 Jaaboco Jesu nuuhi: Tomas jari uco adaatyɨmeebere miyaaveguehi. Imino icajino atyɨmetɨrumo imiyaavogomo, nooboro.

30 Tollɨro bu Jesu sihidɨ ejeevanoonoco ijɨɨbogomɨnaa ɨmefeenevɨ guiraano eetavehicauhi. Jaaruno jihaamefaño paryɨ caatɨnɨcɨnɨtɨno. 31 Jaanotɨ jinoocoro caatɨnɨumo amɨɨhai mimiyaaveguequi Jesu diiburucu Cristo Moocaani Seemene iicanoco. Jaaboco mimiyaavogonofañodɨ diibovɨ ifinɨjitɨno fiivoma mihicahi.

21

Jesu Jafeveuhi Sietedɨmo Ijɨɨbogomɨnaavɨ.

1 Jaanobuunatɨ siino Jesu ijɨɨbogomɨnaavɨ jafeveuhi Tiberia muuaijɨnivɨ. Jillɨ diitovɨ jafeveubo. 2 Jaamo samañeriro icaumo Simon Pedro, bu Tomasco Gaatyaba eneehicaubo, bu Natanae Cana de Galilea onoocuumioobo, bu Sevedeo seemenetɨsi, bu tollɨro sitɨsi diitootɨsi icamoco 3 Simon Pedro nuuhi: Uujoho fiicɨteji, nooboro.

Jaanegui diito nuuhi: Tollɨro mɨɨhai ɨɨma masaaji, noomoro fuumo meenegari. Jaarumo tufucu saafiiba ɨcɨutɨmo. 4 Jaanaa seseevecuunaaca Jesu diitovɨ jafeveuhi jiinɨgaibaahovɨ. Jaaruuboco ijɨɨbogomɨnaa gaajacɨutɨhi diibo iicaunoco.

5 Jaabo diitoco nuuhi: ¿Sɨcafe, naa saafiiba mɨhɨcɨtɨhi? nooboro.

Jaanegui: Chahano, nuumo.

6 Jaanegui Jesu diitoco nuuhi: Amɨɨhai sinɨcuuhuco amɨɨhai meenegatɨ momiyanaagonovɨ magañɨɨ. Jaamo mɨhɨcɨhi, nooboro. Jaanegui tahɨgovɨ agañɨɨumo isinɨcuuhuco guiiyɨcɨcuutɨhi itaava bocɨri sihidɨ ɨjɨvusuumaño. 7 Jaanegui Jesu ijɨɨbogomɨnaafico agaijɨhicaubo, Pedroco nuuhi: ¡Mohaivojɨɨbo jahi! nooboro.

Jaanegui Pedro Jesu jahi iicaunoco uguubuuboro igaachehuco siyaavuubo, igaachehuco ujujuuvuumaño. Jaaboro muuaifaño acutuubo. 8 Jaanaa sanoodɨmo ijɨɨbogomɨnaa isinɨcuuhuco meenegari guicɨmoro ijɨnijaagovɨ sɨvaumo ijɨnitɨ cien metrohachutaro iicaumaño. 9 Jaamo isivɨ ihiinuumo atyɨmeuhi cɨɨjɨgaihallɨri taavaabo gaarucɨnɨɨbo aacaaboco maahuma.

10 Jaamoco Jesu nuuhi: Toono taavaco mɨhɨcɨmotɨ juu mɨsɨva, nooboro.

11 Jaanegui Pedro imeenegafaño ufuuboro isinɨcuuhuco isivɨ guiiyɨcɨubo sihidɨ queefimo taavaco ciento cincuenta y tresdɨmo icaurumoma isinɨcuuhu gallivuutɨhi. 12 Jaamoco Jesu nuuhi: Masaamoro mamachuva, nooboro.

Jaaruuboco ijɨɨbogomɨnaatɨ saafiiba dilluutɨhi: ¿Mɨɨjoho ɨɨjoho? noomoro Ihaivojɨɨbo iicaunoco agaajaumaño. 13 Jaadɨ Jesu asaauboro itaavaaboco ɨɨcɨuboro diitoco acɨubo, bu tollɨro imaahuco acɨubo icano.

14 Toonoma mifoocɨ, safo icano icacuuno Jesu ijɨɨbogomɨnaavɨ ajafeveuno iguijeveubo siino ubuheeteunobuunatɨ.

Jesu Simon Pedroco Atajɨɨbauno.

15 Jaamo amachuunobuunatɨ Jesu Simon Pedroco nuuhi: ¿Simon, Jona achi, uco gaijɨhi jino janaanɨcɨvɨ? nooboro.

Jaanegui Simon Pedro iimusuuhi: Jɨɨhɨ, Aivojɨɨbo, ɨɨro gaajacuuhi ɨco agaijɨnoco, nooboro.

Jaanegui Jesu diiboco nuuhi: Jaaneguiiha taca oono toomomɨnaafi ihoveja seemeque ojoobɨnɨcɨbadɨ oono uco imiyaavogomoco dɨɨbeguehica, nooboro.

16 Jaadɨ bu siino diiboco dilluubo: ¿Simon, Jona achi, uco gaijɨhi? nooboro.

Jaanegui Pedro iimusuuhi: Jɨɨhɨ, Aivojɨɨbo, ɨɨro gaajacuuhi ɨco agaijɨnoco, nooboro.

Jaanegui diiboco nuubo: Taañocota toomo ovejamɨco otoomonɨcɨbadɨ, nooboro.

17 Jaadɨ bu siino diiboco dilluubo: ¿Simon, Jona achi, uco gaijɨhi? nooboro.

Jaaneri Pedro ɨdaasuvuuhi diiboco mifoocɨ, safo icano: ¿Uco gaijɨhi? nooboro idillucuuneguiiha. Jaaboro nuubo: Aivojɨɨbo, ɨɨro paryɨ gaajacuuhi ɨco agaijɨnoco, nooboro.

Jaanegui Jesu nuuhi: Taañocota dɨɨbeguehica ovejamɨco ojoobɨnɨcɨbadɨ. 18 Miyanotɨro, miyanotɨro ɨco neehi: Sɨcafefi idiicausumi digaachehuco ɨdɨcafotooboro idiimogohɨgovɨ feehicauhi. Jaanotɨ amiyaabo idiicacuudɨ dihuseque gañiiyɨcɨɨboco ɨco sita digaachehuco jɨɨhacuji. Jaamoro ɨco satyejimo idiimogotɨruhɨgovɨ, nooboro.

19 Jillɨ nuubo Jesu Pedro coyomo guijeveri iguijeveujinoco agaajasuubo neehicauhi. Tooneri Moocaani bocɨco agaajasuujinoco. Jaadɨ diiboco nuubo: ¡Tadyojɨcutɨ disaa! nooboro.

Ijɨɨbogomɨnaafico Agaijɨhicaubo.

20 Jaanaaca Pedro idojɨcuco emeecɨubo atyɨmeuhi Jesu agaijɨhicaubo ijɨɨbogomɨnaafi idojɨcutɨ ufuunoco niinoono amachuusumi diibovɨ ifituuvuuboro: ¿Aivojɨɨbo, cajaanɨ ɨco aacɨjiibo? nooboro idilluubo. 21 Jaaboco Pedro aatyɨmeuboro Jesuco nuuhi: ¿Aivojɨɨbo, jana jaanɨji mɨllɨ? nooboro.

22 Jaanegui Jesu nuuhi: Iimogohachiijɨ icajiibo uujoho siino uhuuminohachuta. ¿Jaaruno ɨɨdi mɨllɨ icatɨhi? Jaanotɨ ɨɨjoho tadyojɨcutɨ disaa, nooboro.

23 Jillɨ diiboco unuunoco inahabomɨ jɨɨbocasiuhi: Diibo jɨɨbogomɨnaafi fɨne guijevejitɨhi, noomoro. Jaarunofaño Jesu guijevejitɨɨbo nuutɨhi. Iimogohachiijɨ siino uhuuminohachuta icajiibo. ¿Jaaruno ɨɨdi mɨllɨ icatɨhi? nuubo.

24 Jaabo diibo jɨɨbogomɨnaafi jinooco jɨɨbeguehicahi. Jaaboro caatɨnɨubo. Jaanoco mɨɨhai magaajahi diibo ɨjɨɨbogono miyaano iicanoco.

25 Tollɨro bu sihidɨ saneheje Jesu omoonɨhicauno icarahi. Jaanehejeque sanohosari paryɨ icaatɨnɨruva uujoho onoono fɨne paryɨ jiinɨjehallɨri iicano aamenevɨ ɨɨfetejitɨruno.

✡ 1:3 Heb 1.2; Col 1.16-17

* 3:15 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: finɨtɨmo icaji, onoonoco.

* 5:4 Sahaamefaño toonoono versiculonoco ficuutɨmo.

HECHOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

HECHOS

1

Jillɨ Jesu Jɨɨbogomɨnaa Omoonɨhicauhaame

Moocaani Gaija Asaajino.

1 Agaijɨɨbo Teofilo, itɨconɨ acaatɨnɨuhaamefa caatɨnɨuhi Jesu jiinɨjehallɨvɨ iicaunohachuta omoonɨuboro ɨjɨɨbeguehicaunoco. 2 Mɨɨro niquejefa ufuucujino ɨmega, iminɨsumɨnaaco ocoovauboro Igaijafañodɨ diitoco imino jɨɨbeguehicaubo. 3 Jaabo Jesu iguijeveunobuunatɨ diitovɨ siino jafevehicaubo cuarentadɨ fucuva tɨcovovɨ diitoco imino igaajasuqui diibo ubuheeneque. Jaabo diitoco jɨɨbeguehicauhi Moocaani aivojɨtɨ.

4 Jerusaletɨ mefeedino. Moocaani Gaija asaajinoco motoomo, diibo eneehinɨnoco amɨɨhaico ɨjɨɨbeguehinɨbadɨ. 5 Miyaano naha Jua nɨfaihuri nitɨhicauhi. Jaanotɨ amɨɨhai goovajino Moocaani Gaijari minitɨcafotono, nooboro.

6 Jaamo toono Jesuma iicausumi diiboco dilluumo: Mohaivojɨɨbo, ¿jaanegui jisumi Israel aivojɨco siino dojɨcuvɨro gasesuji? noomoro.

7 Jaanegui Jesu diitoco iimusuhi: ¿Collɨhi magaajajirahi tusumico ɨdɨɨboro Moocaani tufucuco omoonɨjiibo gaajahi? 8 Jaanotɨ Moocaani Gaija amɨɨhaihallɨvɨ iniitoodɨ mityaco magaayɨcɨji. Jaadɨ uutɨ mɨjɨɨbegueji Jerusalevɨ mihicabadɨro Judea jiinɨjevɨ, Samariavɨ, paryɨ jiinɨjejɨnibaacɨdɨ icano, nooboro.

Jesu Niquejefaño Ofoono.

(Lc 24.49-53)

9 Jillɨ nooboro diito ɨɨfɨnɨcɨnaaca caamovɨ fuucuubo aimuufaifeenedɨ niquejefaño. Jaaboco atyɨmecuutɨmo. 10 Jaanegui imino ɨɨfɨnɨcɨumo atyɨmeuhi miimɨsiicɨ gaifiimɨsi seseechehunofa jɨɨcɨnɨumɨsico. 11 Jaamɨsi diitoco nuuhi: Galilea gaifiimɨ, ¿collɨhi niquejeque mɨhɨɨfɨnɨcɨhi? Diiboro jaanɨ Jesu jino niquejefa mɨhɨɨfɨnɨcɨnaaca ofoobo siino saaji jiinɨjehallɨtɨ jino ofoobadɨro, noomɨsiro.

Judabuunavɨ Matiaco Boobanɨmo.

12 Jaanegui dojɨcuvɨro Jerusalejaa uumiumo Olivohono iicagajɨtɨ fiitɨno jaguisɨfucuvɨ judiomɨ ɨɨgonɨcɨnohachuta. 13 Jaamo ijɨɨbogomɨnaa dojɨcuvɨro tuucuumivɨ agaseudɨ fuumo caamovɨ iicamecufaño iicahicauhɨgo. Jaamofeeneri icaumo Pedro, Jacoobo, Jua, Andre, Felipe, Tomas, Bartolome, Mateo, Jacoobo Alfeo achi, Simon cananistamɨoobo, Juda Jacoobo nahabo icamo. 14 Jaamo diito famooro igaivehicauhi Moocaanima ihiimaaqui Jesu nahabomɨ, seejɨ Maria, bu sihidɨ saatoho gaigoomɨ icamo.

15 Jaasumi Pedro diito ciento veintedɨmofeenetɨ ujulleeveuboro nuuhi:

16 Tañahabomɨ, Moocaani Gaija Caatɨnɨhaamefañodɨ unuucuuno miyaavucuuhi Davidfeenedɨ Judaditɨ ihiimaauno: Jesuco miyamɨnaa usefaño aacɨjiibo, unuuno.✡ 17 Jaabo Juda mɨɨhaiobou jino dudɨcamaajefa iicauruubo. 18 Jaaboco iimitɨhallɨvɨ ajaaduuruuno nɨhɨbamɨri jiinɨjeque naajeumo. Jaaruubo Juda ufuuboro iinoro caamotɨ iinigaɨjaagotɨ acutuubo. Jaaneri paryɨ iiba isi aifuuhi. 19 Jaanoco Jerusale cuumiri iicaumo guubuuhi toono Juda nɨhɨbamɨri anaajeumañoco Alcedamatɨ momoonɨumo tɨɨjohojɨcɨcɨ eneejirunoco. 20 Jaamaño Salmohaamefaño jillɨ noono: Jaafa iija sɨcaijarucu mɨɨhaiñooba toojafa iicacuutɨqui. Jaabadɨro simañovɨ noono: Sifiirucu idudɨcamaajeque gaayɨcɨji, noonoro. 21 Jaabadɨro mofeeneri icamo saatoho gaifiimɨ Mohaivojɨɨbo Jesu mɨɨhaima iicausumi, 22 Jua diiboco initɨunotɨ niquejefa ufuunohachuta iicaumotɨ. Jaanegui cajaanɨhacho saafi diitotɨ mɨɨhaijaa iminifetequi Mohaivojɨɨbo ubuheeteunoco ijɨɨbeguequi, nooboro.

23 Jaanegui miimɨsiicɨtɨ diitotɨ coovaumo Jose Barsaba Justo onoobo, Matia icamɨsico. 24 Jaamoro diitɨsihallɨvɨ Moocaanima iimaaumo, jillɨ noomoro: Moocaani ɨɨjoho famoojeebɨɨco agaajaabo. Mɨɨhaico gaajasu, ¿naa diitɨsitɨ cajaanɨco dɨɨcɨhi 25 Judabuunavɨ iicaqui? Jaabo Juda imitɨnoco omoonɨubo inaagonovɨ fuuhi, noomoro.

26 Jaamoro suerteque agañɨɨuno Matiavɨ ɨfutuuhi. Jaabo tusumiro diito fahuseecɨ motɨhaitɨ saafi iicaumofa minifutuuhi.

2

Moocaani Gaija Asaano.

(Jn 7.37-39)

1 Jaanobuunatɨ Pentecostefucu agaseusumi famooro samañovɨro igaicɨnɨuhi. 2 Jaanaa sefano guibuhubabadɨ niquejefañotɨ guubuvusuuno ifajafañovɨ diito ɨcɨnɨuhɨgo. 3 Jaasumiro famoovahallɨvɨ niituuno cɨɨjɨgaiguiihunobadɨ jeevano. 4 Jaamo Moocaani Gaijari paryɨ gahafuuhi. Jaamoro sijɨɨjeri iimaaumo Moocaani Gaija ihiimaasubadɨ.

5 Jaasumi Jerusalevɨ icaumo judio gaifiimɨ. Jaamo judio iijɨco imino imiyaaveguehicaumo fahɨgova jiinɨjetɨ agaseumo 6 toonoco uguubuumoro sihidɨ miyamɨnaa igaivuuhi. Jaamo sihidɨro eetyeuhi faaboho iijɨneri ihiimaaunoco saafi sifi iijɨri, bu saafi sifi iijɨri icano ihiimaaunoco uguubuumoro. 7 Jaaneri eheetyeumoro dillucasihicaumo: 8 ¿Mɨllɨ jaamo galileamɨnaa iicarumo moojɨneri iimaamoco muguubuuhi muucuumi iijɨri ihiimaanoco? 9 Jimañovɨ icamo Partia miyamɨnaa, Media jiinɨjeo miyamɨnaa, Elam jiinɨjeo miyamɨnaa, Mesopotamia jiinɨjemɨnaa, judeamɨnaa, capadociamɨnaa, Ponto jiinɨjemɨnaa, Asia jiinɨjemɨnaa, 10 frigiamɨnaa, panfiliamɨnaa, Egipto jiinɨjemɨnaa, Africa cuumino Cirene janaanɨcɨ iicacuumijemɨnaa, bu tollɨro romamɨnaa icahi, saatoho judiomɨ, jaanotɨ saatoho judiomɨ jɨɨbogoco agaayɨcɨcuumo. 11 Tollɨro bu icamo Creta miyamɨnaa, Arabia miyamɨnaa icano. Jaarumo paryɨ faajɨvari iimaanoco muguubuhi Moocaani mityatɨ ihiimaanoco, noomoro.

12 Famooro jaaneri ajabafiituumoro sihidɨ esamaaimoro dillucasihicauhi: ¿Mɨllɨ fɨne jino iicano? noomoro.

13 Jaarunaa saatoho dejecuhicauhi: Jillɨ guiriicavomo, noomoro.

Pedro Ihiimaauno.

14 Jaanegui Pedro paryɨ fahuseecɨ motɨhaitɨ saafi icamoma ujulleeveeboro sefano nuuhi: Judea miyamɨnaa, Jerusale cuumiri mihicamo icano imino uco muguubu. Jaamoro magaaja, nooboro. 15 Jito miyamɨnaa guiriicavotɨmo amɨɨhai monoobadɨ mɨɨhaiñooba fucuro guiriicavotatɨhi. 16 Jino Moocaani iimaamɨnaafi Joel, jillɨ unuucuuno:

17 Moocaani neehi: Niinosumi paryɨ miyamɨnaahallɨvɨ Tagaijaco niitusuji. Moseeme ufucu jillɨ iicajinoco jɨɨbegueji. Sɨcafe atyɨmeji Moocaani Gaija ɨɨfusunoco. Quillahuto tɨgaji. 18 Tagaijaco niitusuji tusumi tajeecɨvomɨnaahallɨvɨ ufucu iicajinoco ijɨɨbeguequi. 19 Caamo niquejefaño ɨfusuji jabafiiranoco, baavɨ jiinɨjehallɨvɨ ɨfusuji toono jɨɨbogoco, tɨɨjoho, cɨɨjɨgai, aimuufaiguiihu icano. 20 Cuujeo nɨhɨba cɨveteji, fucuo nɨhɨba tɨɨjohobadɨ minifeteji, Moocaani fucu ɨñɨhicufucu ɨmegavɨ. 21 Jaasumi paryɨ Moocaanico idillumo taajaji.

22 Muguubu jino onoonoco amɨɨhai Israel gaifiimɨ: Moocaani Jesu Nazareooboco miyaabotɨ ɨfusuhinɨcuhi amɨɨhai ɨmefeenevɨ jabafiirano mityanoco eetavonofeenedɨ amɨɨhaico ɨɨfusucuunoco magaajacubadɨ. 23 Jaarunofaño diiboco magaayɨcɨumoro mahacɨuhi Moocaani sɨɨcɨjetɨro unuucuubadɨ masatyuumoro magaicaauhi. Jaamoro ɨmoho bujevɨ metetecuusuhi iimitɨno gaifiimɨ useri. 24 Jaaruuboco Moocaani buheetesuhi guijeve aivotɨ ataajasuubo. Jaamaño diiboco guijeve gaayɨcɨutɨhi. 25 Mɨɨro aivojɨɨbo David Jesutɨ iimaaubo nuuhi:

Aivojɨɨboco uujoho fahiijɨvaro atyɨmehicauhi tahɨmefeene icaaboco. Jaabo tamiyahusenaagonovɨ icahi jineje uco maryɨbasutɨno iicaqui. 26 Jaaneri uco tajeebɨɨ imo imo minifetehi. Taajɨri imo imo iimaahi. Jaabadɨro tafi sajeebɨɨ jaguisɨji. 27 Jaabo ɨɨjoho tajeebɨɨco iguijevehicamo iicahɨ deevesujitɨhi. Dihimi jeecɨvomɨnaafi agaijɨɨbo ifiico tuucɨsusujitɨhi. 28 Uco dɨɨbeguehi fiivojaa asatyono jɨɨhaico. Jaaboro uco dihɨme ificuuneri imo imo miniiyuji, nooboro.

29 Fañɨ, jaanegui jino amɨɨhaico foovono neehi: Moheedeebe David iguijeveubo cɨɨhojɨ jino mofeeneri icahi. 30 Jaabo David Moocaani iimaamɨnaafiu. Jaabo gaajacuuhi Moocaani diiboco miyanotɨro ufucu saafi Cristo diiyaachi mɨɨhaitɨ dihaivojɨfaño acasɨɨvejiibo unuucuunoco. 31 Jaabo sɨɨcɨjetɨro mahatyɨmecubadɨ gaajacuubo Jesucristo ubuheeteujinoco. Jaamaño nuubo Cristotɨ: Tajeebɨɨco deevesujitɨhi iguijevehicamo iicahɨgo tafiico tuucɨsusujitɨhi, nuubo. 32 Jaabo jaanɨ Jesuco Moocaani guijevefañotɨ buheetesuuhi. Jaanoco paryɨ mɨɨhai magaajahi. 33 Jaaboco Moocaani agañiiyɨcɨuboro imiyanaagonovɨ ficuuhi. Jaabo Caanitɨ Igaijaco gaayɨcɨuhi Caani unuubadɨ. Jaabotɨ jino jisumi muguubuno, mahatyɨmene icano saahi. 34 Jaabo David niquejefa eguejeutɨhi. Jaaruubo jillɨ nuuhi:

Moocaani Mohaivojɨɨbo Cristoco nuuhi: Tamiyanaagonovɨ casɨɨvo, 35 dimɨnaaco ditɨhaiguiino ificuunohachuta, nooboro.

36 Jaanoco paryɨ Israel cuumimɨnaa imino magaaja, jaanɨ diibo Cristoco amɨɨhai metetecuuboco Moocaani Aivojɨɨbotɨ ificuunoco, nooboro.

37 Jillɨ onoonoco uguubuumoro ɨdaasuvuumo ijeebɨɨfaño. Jaamoro dilluumo Pedroco, bu sajɨɨbogomɨnaaco icano: Fañɨ, ¿mɨllɨ jaanegui mihicaji? noomoro.

38 Jaanegui Pedro iimusuuhi: Moocaani ɨmefeenevɨ amɨɨhai imitɨco mejeevesucu. Jaamoro Aivojɨɨbo Jesucristo momofeenedɨ minitɨsuquimaaje amɨɨhai imitɨco ibusuqui. Jaasumiro Moocaani amɨɨhaico Igaijaco acɨji. 39 Jaano jino iimaa amɨɨhaidi, ufucu icaji amɨɨhai seemedi icano, tollɨro bu fahɨgova tehesino iicamedi, paryɨɨcɨno Aivojɨɨbo Moocaani ocoovagomedi icano, nooboro.

40 Jillɨ sihidɨ nooboro Pedro diitoco fajɨɨnɨuhi: Mataaja jino miyamɨnaa iimitɨmofañotɨ, nooboro.

Jillɨ Moocaani Iija Fiivuuhi.

41 Jaamo diibo jɨɨbogoco imiyaavuguumo nitɨsuquimaaiuhi. Jaasumiro tresmildɨmo Cristojaagovɨ minifutuuhi. 42 Jaamoco minɨsumɨnaa ɨjɨɨbogobadɨ imino icahicaumo. Jaamoro sahɨ igaivehicaumo Moocaanima ihiimaamoro panco iquisicuqui.

Cristota Itɨconɨ Jillɨ Icahicauhi.

43 Jaaneri famooro jabafiitehicauhi minɨsumɨnaa mityanehejeque omoonɨhicauneri. 44 Jaamo famooro imiyaavuguudɨmo sahɨ icahicauhi. Jaamoro inehejeque ɨfocasihicauhi. 45 Inehejeque anaajemere inɨhɨbamɨco ucuujɨvaachudɨno saje ɨfocasihicaumo. 46 Fafucuvaacɨvɨro templojafa igaivehicaumo. Jaadɨ iijanofaño panco iquisicumoro machuhicaumo, sabadɨro imo imo ijeebɨɨno iicamoro. 47 Moocaanico imehicaumo. Jaamoco miyamɨnaa gaijɨhicauhi. Jaamojaagovɨ Moocaani gataacuhicaubo bohono imiyaavogomoco.

3

Ɨgotɨɨboco Ɨɨgusuno.

1 Jaanaaca safoono Pedro, Jua icamɨsi fuuhi templojajaago ɨmohonohallɨtɨ nɨhɨba icaaberi Moocaanima ihiimaahicausumi. 2 Jaanaa ifiivuunotɨro ɨɨgotɨɨboco asatyumoro fafucuvaacɨvɨro temploja guhuga ɨmegavɨ diiboco ficuhicaumo imomo ovosɨɨhuga iicahuga ɨmegavɨ toojafaño ofoomoco nɨhɨbamɨco idilluqui. 3 Jaabo Pedromɨsi toojafaño ofoomɨsico aatyɨmeuboro diitɨsico nɨhɨbamɨco dilluubo. 4 Jaaboco diitɨsi emeecɨudɨ Pedro diiboco nuuhi: Mɨsicoro dɨhɨɨfɨnɨcɨ, nooboro.

5 Jaanegui diibo diitɨsicoro imino ɨɨfɨnɨcɨuhi: Fɨne uco nɨhɨbamɨco acɨjimɨsi, nooboro.

6 Jaarunaa Pedro diiboco nuuhi: Nɨhɨbamɨma chahahi, oroma chahahi. Jaarunaa uuma iicanoco ɨco acɨji Nazareoobo Jesucristo momofeenedɨ gañiivoobo, dɨɨgo, 7 nooboro diiboco Pedro imiyahusetɨ agaayɨcɨuboro caamo gañiiyɨcɨuhi. Jaasumiro irubuɨno, itɨhaiño icano diiboco imituuhi. 8 Jaasumiro acasiniivuuboro ujulleeveuboro ɨgucuubo. Jaaboro diitɨsima toojafa fuubo casiniinamaaiboro Moocaanico imehicaubo. 9 Jaaboco famooro miyamɨnaa atyɨmeuhi ɨgooboro Moocaanico iimehicauboco. 10 Jaaneri sihidɨ ajabafiitomoro sihidɨ eetyehicaumo famooro diiboco agaajacuumaño ovosɨɨhuga imomo iicahuga ɨmega acasɨɨvooboro nɨhɨbamɨco idilluhicaubo iicaumaño.

Pedro Iimaahi Salomon Portal Onoomañovɨ.

11 Jaabo Pedromɨsico jeevesutɨɨbo diitɨsima feehicauhi. Jaaneri sihidɨ miyamɨnaa eheetyeumoro goovano sihidɨ gahafuumo Salomon Portalmañovɨ. 12 Jaanoco Pedro aatyɨmeuboro miyamɨnaaco nuuhi: Israel gaifiimɨ, ¿collɨhi mɨsico majabafiihi mɨsiro jaanɨco momityari mubuheesumɨsiro mɨhɨgusu ɨvɨbadɨ mohiimihiijɨri mihica ɨvɨbadɨ? 13 Tollɨ icatɨno diiboro Moocaani, sɨɨcɨje moheedeebe Abraham, Isaac, Jacob icamo imiyaavuguubo Moocaani Illi Jesuco janaanɨcɨ miyaabotɨ miniiyuubo amɨɨhai magaayɨcɨumoro amɨɨhai aivojɨtoco mahacɨuboco. Jaaboco Pilato sinaayuujirunaa amɨɨhai mihimugutɨhi. 14 Jaabo iimitɨma iicatɨɨbo Iimiiboco mɨjɨɨheguemere iimitɨɨbocoro gaicaaumɨnaafico misinaayusuumoro, 15 fiivoco aacɨɨboco magaicaausuhi. Jaaruuboco Moocaani guijevefañotɨ buheetesuhi. Jaanoco mɨɨhai imino magaajahi. 16 Jino ɨɨgoobo Jesu momoco imiyaavegueneri buheeteebe amɨɨhai mahatyɨmehicacuubo magaajacuubo Jesuco imiyaavogono diiboco buheesuhi jino amɨɨhai mahatyɨmebadɨ.

17 Jaarunoco fañɨ, uujoho gaajacuuhi famooro amɨɨhai aivojɨtoma magaicaauhi esɨcɨnɨtɨmo. 18 Moocaani jillɨ sɨɨcɨje paryɨ iimaamɨnaafañodɨ unuucuuno miyaavucuuhi Cristo ɨdaasuno iicaujinoco. 19 Jaanegui amɨɨhai imitɨco mejeevesucu. Jaamoro Moocaanijaagovɨ masaa amɨɨhai imitɨ ibuuqui. Jaadɨ Aivojɨɨbo amɨɨhaidi galluji buheefucuco 20 Jesuco agalluunofeenedɨ sahiijɨtɨro amɨɨhaidi Cristo unuucuuboco. 21 Jaarunaa Jesucristo gueenene niquejefaño icajiibo Moocaani paryɨ fanoovaco iimibachunohachuta ihiimaamɨnaa sɨɨcɨje iicaumofeenedɨ unuucuubadɨ. 22 Mɨɨro Moise nuuhi: Aivojɨɨbo Moocaani galluuji ihiimaamɨnaafiico uubadɨ iicaabotɨ amɨɨhai nahabomɨfañotɨ. Jaabo Moocaani agalluujiibo amɨɨhaico paryɨ onoonoco muguubu. 23 Jaaboco uguubutɨdɨmoco Israel cuumitɨ udugaacumoro paryɨ finɨsuji, nooboro.

24 Mɨɨro famooro Moocaani iimaamɨnaa Samuel iicaunotɨ jisumivɨ iicamo paryɨ jillɨ iicajinoco jɨɨbuguuhi. 25 Amɨɨhai jaamo Moocaani iimaamɨnaa iyaachimɨhai mihicamo. Jaamaño mootadi Abrahamco Moocaani unuunofaño amɨɨhai mihicahi. Mɨɨro Moocaani Abrahamco nuuhi: Abraham, paryɨ jiinɨjemɨnaa diiyaachimɨhaifeenedɨ imino icaji, nooboro. 26 Mɨɨro jaabo Moocaani Illi Cristoco ubuheetesuuboro itɨconɨ amɨɨhaijaa galluubo amɨɨhaico imino imoonɨqui. Jaamo amɨɨhai, amɨɨhai imitɨco mejeevesuhi, nooboro.

4

Pedromɨsico Cɨvojaanɨmo.

1 Pedromɨsi jillɨ miyamɨnaaco jɨɨbeguehicaunaacaro saaumo sacerdotemɨ temploja toomomɨnaafi aivojɨɨboma, saduceomɨma icano. 2 Jaamoro sihidɨ sɨfiiratuumo Pedro, Jua icamɨsi miyamɨnaaco: Jesu ubuheeteunotɨ ufucu siino mubuheetejinoco magaajacuuhi, noomɨsiro ɨjɨɨbeguehicaunotɨ. 3 Jaamoro diitɨsico agaayɨcɨumoro cɨvojafa ficuumo seseevedɨ iinusuqui mihiijɨcuuneguiiha. 4 Jaamɨsico uguubuumotɨ sihidɨ saatoho miyaavuguuhi. Jaamo imiyaavoguunoco sano gaifiimɨcoro ihoovo fɨne cinco mildɨmo ɨfutuuhi.

5 Jaano sifucu Jerusalevɨ igaivuumo judiomɨ aivojɨto, iquillahuto, caatɨnɨmɨnaa icamo. 6 Jaamoma bu tollɨro icaubo Anas sacerdotemɨ aivojɨɨbo, tollɨro bu Caifas, Jua, Alejandro icamo, bu paryɨ saatoho diibo yoto icano. 7 Jaamoro Pedromɨsico ucuuhuvaumoro ifeenevɨ ificuumoro diitɨsico dilluumo: ¿Mɨɨjoho iijɨtɨ, mɨɨjoho momofeenedɨ icano jillɨ amɨɨsi momoonɨhi? noomoro.

8 Jaanegui Pedro Moocaani Gaija ijeebɨɨfaño iicaabo diitoco nuuhi: Israel cuumimɨnaa aivojɨto, quillahuto icamo 9 ɨɨgotɨɨboco fɨne mubuheesuhinɨnoco mɨsico midilluhi diibo ubuheehinɨnoco magaajaqui. 10 Jaanoco amɨɨhai ɨmefeenevɨ mɨjɨɨbegueji paryɨ Israel miyamɨnaa igaajaqui. Mɨɨro jaanɨ amɨɨhaifeeneri ujulleecɨnɨɨbo buheeteuhi Cristo Jesu Nazareoobo momofeenedɨ amɨɨhai metetecuuboco Moocaani guijevefañotɨ ubuheetesuubofeenedɨ. 11 Jaabo diibo Jesu guiisibaco amɨɨhai iijano eetavomɨnaa mɨtɨhɨsumoro magañɨɨubo aivo iimimañovɨ iminifutucuubo. 12 Jaamaño sififeenedɨ taaja chahahi; niquejeguiinovɨ simomo miyamɨnaafeenevɨ chahahi tomomofeenedɨ mataajajimomo, noomɨsiro.

13 Jaamɨsi igototɨmɨsi Moocaanitɨ ihiimaaunoco uguubuumoro, bu aamenefaño icautɨrumɨsi sihidɨ agaajaunoco iicaneri aivojɨto eheetyeumoro gaajauhi Jesuma iicaunoco. 14 Jaanomaryo ɨɨgotɨɨboco ubuheesuubo diitɨsifeeneri julleecɨnɨuhi. Jaamaño mɨllɨ nuutɨmo. 15 Jaamoro Pedromɨsico ifeenetɨ galluumo diitɨsi ofoonobuuna iinoro toonotɨ iimaacasiqui.

16 Jaamoro noocasihicaumo: ¿Mɨllɨ jaamɨsico momoonɨji? Famooro Jerusale miyamɨnaa gaajacuhi sihidɨ ejeevano mityaco diitɨsi omoonɨnoco. Jaanoco ¿mɨllɨ bu mutuunamaaijirahi? 17 Jaarunofaño paryɨ miyamɨnaafaño tobogo ɨfetedino masɨɨ diitɨsico mɨhɨɨbaqui. Jisumitɨro diibo Jesu momofañodɨ miyamɨnaaco mɨjɨɨbeguedino. Musuufenɨtɨhachiijɨ amɨɨsico momoonɨji, noomoro, noocasiumo.

18 Jaamoro diitɨsico ocoovaumoro nuumo: Jisumitɨro saatohobaco mɨjɨɨbugucudino miyamɨnaaco diibo Jesu momofañodɨ, noomoro. 19 Jaarunaa Pedromɨsi diitoco iimusuuhi: Eneecata mehesamaaimoro monoo; ¿Naa imijiruno miyamɨnaa iijɨco: Jii, monoomoro, Moocaani iijɨco magañɨɨno? 20 ¿Mɨllɨ bu jɨɨbogotɨmɨsi mihicajirahi mahatyɨmeumɨsiro muguubuunoco? noomɨsiro.

21 Jaanegui aivojɨto diitɨsico sihidɨ ɨhɨɨbaumoro tɨcovono suufenɨuhi mɨllɨtɨ bu diitɨsico moonɨjirumo paryɨ miyamɨnaa Moocaanico imehicauhi diitɨsi omoonɨhicaunotɨ. 22 Jaabo diitɨsi ubuheesuubo ficabano icauhi miimɨsiicɨ tɨcovovɨ.

Miyaavogomɨnaa Moocaanico Mityaco Dilluhi.

23 Pedromɨsico isinaayuumɨsi fuuhi inahabonɨmɨnaajaago. Jaamɨsiro diitoco jɨɨbuguumɨsi sacerdotemɨ aivojɨto, quillahuto icamo diitɨsico unuunoco. 24 Jaanoco uguubuumoro sabadɨro famooro Moocaanico nuuhi: Moocaani Mohaivojɨɨbo, ɨɨjoho paryɨ niquejeque, jiinɨjeque, muuaico icano fanooco ifiivusuubo. 25 Ɨɨjoho Digaijafeenedɨ mootadi dijeecɨvomɨnaafi Davidfeenedɨ nuuhi:

¿Collɨhi cuumimɨnaa Moocaanijaa cajuruuvehi? ¿Jaamoro miyamɨnaa sɨcamañooco esamaaihi? 26 Jiinɨjemɨnaa aivojɨto gañiivehi, bu cuumimɨnaa aivojɨto sahɨ igaivehi Moocaanihallɨvɨ, bu Cristohallɨvɨ icano, nuubo David.

27 Jaano miyaano. Mɨɨro Herode,* Poncio Pilato icamɨsi jiicuumivɨ igaivuuhi siicuumijeotoma, israelmɨma icano iimiibo daachi Jesuco ɨɨjoho Moocaani ijeevadɨ ificuubohallɨvɨ. 28 Jaamo tollɨ moonɨumo ɨɨjoho Moocaani edeesamaaiuboro: Jillɨ icajiibo, nooboro unuucuubadɨ diiboco moonɨumo. 29 Jaaneguiiha ɨɨjoho Moocaani idiicaabo, jino dijeecɨvomɨnaaco omoonɨgonoco meecɨ. Jaaboro mɨɨhaico daamusu igototɨmo diijɨco miyamɨnaaco mɨjɨɨbeguequi, bu 30 jaamoro dihuse mityari iguihuvamoco mubuheesuqui, bu ɨɨfusuco ajabafiiranehejeque momoonɨqui iimiibo daachi Jesu momofeenedɨ, noomoro.

31 Jillɨ iimaaumoro llɨɨvɨmaacaro tomaño diito iigaicɨnɨumaño sefano maryɨbauhi. Jaasumiro paryɨ famoojeebɨɨfañoro Moocaani Gaija gahafuuhi. Jaamoro nucufeguetɨmo Moocaani jɨɨbogoco jɨɨbeguehicaumo.

Itɨconɨ Jillɨ Cristota Icauhi.

32 Jaasumi sihidɨ Cristoco imiyaavuguumo jeebɨɨno sabadɨro icahicauhi, bu sabadɨro ihesamaajene jeevahicauhi icano, bu saatohoneheje iino icaruno fameedirehicau. 33 Jaanaa minɨsumɨnaa sihidɨ Moocaani mityari Jesu ubuheeteunoco jɨɨbeguehicauhi. Jaamo Moocaani imihuseri jinejetɨ cuujɨvaachutɨmo icahicauhi. 34 Diitofeene siinotɨ ucuujɨvaachuboba chahahicauhi. Iijanoma ijiinɨjenema iicadɨmo anaajemere nɨhɨbamɨco ɨsɨvamoro minɨsumɨnaaco acɨvahicauhi. 35 Jaanoco ɨfocasihicaumo ucuujɨvaachudɨneheje. 36 Jaanaaca bu Jose icaruuboco minɨsumɨnaa Bernabetɨ omomonɨubo jacusumɨnaafi eneejiruno Levitamɨnaafi Chipre onoochugaivɨ ifiivuubo. 37 Jaabo ijiinɨjeque anaajeuno nɨhɨbamɨco ɨsɨvauboro minɨsumɨnaaco acɨvauhi.

5

Ananiamɨsi Imitɨ.

1 Jaanaa saafi Anania onoobo, Safira onoogo mogaima ijiinɨjeque anaajeumɨsiro 2 samañooco ɨɨcɨumɨsiro samañoonoco minɨsumɨnaajaago satyuuhi fanooro iicahɨvɨbadɨ. Jaanoco mogai gaajauhi.

3 Jaanegui Pedro diiboco nuuhi: Anania, ¿collɨhi Satanas dijeebɨɨfaño jɨcafetehi Moocaani Gaijaco ibañɨsuqui? ¿Jaaboro diijiinɨjeque anaajene nɨhɨbamɨco samañoonoco dɨɨcɨqui? 4 ¿Nacu diije jiinɨje icahinɨtɨhi? Bu jaajeque anaajecuuno, diino inɨhɨbamɨ. ¿Collɨhi dijeebɨɨfaño deesamaaihi tollɨ omoonɨnoco? Miyamɨnaaco bañɨsutɨhi. Moocaanico bañɨsuhi, nooboro.

5 Unuunoco Anania uguubuuboro baavɨ aacutuuboro chuumuubo. Jaanoco paryɨ miyamɨnaa agaajaumoro sihidɨ iguiumo. 6 Jaaboco sɨcafe iminɨumoro satyuuhi icɨɨqui.

7 Jaanobuunatɨ minoocɨ, sano ɨdɨɨno nɨhɨba oovobuunatɨ mogai fuuhi aijɨ tollɨ iicaunoco gaajatɨgo. 8 Jaagoco Pedro nuuhi: Uco dɨɨbogo, ¿naa miya tonoodɨneri amɨɨsi jiinɨjeque manaajehinɨhi? nooboro.

Jaanegui diigo: Jɨɨhɨ, tonoodɨneri, nuuhi.

9 Jaanegui Pedro nuuhi: ¿Collɨhi sabadɨro mihicamɨsiro Moocaani Gaijaco mɨnɨsujirahi? Oono jahisi gasecuumo ditajeque ɨɨcɨɨjeme. Jaamo tollɨro ɨco cɨɨteji, nooboro.

10 Jaasumiro diigo acutuugoro chuumucuuhi Pedroguiino. Jaamo sɨcafe faño agaseumo atyɨmeuhi diigo chuumucuugoco. Jaagoco asatyumoro itaje cojɨvɨ cɨɨjeumo. 11 Jaanoco Moocaani iijamɨnaa, bu sihidɨ miyamɨnaa icano agaajaumoro sihidɨ iguiumo.

Mityaco Omoonɨno.

12 Jaamo minɨsumɨnaafeenedɨ sihidɨ ejeevano ɨɨfusu ajabafiirano moonɨcafetehicauhi miyamɨnaafeenevɨ. Jaamoro igaivehicaumo Salomon Portal onoomañovɨ. 13 Jaarunaa saatohoba minɨsumɨnaavɨ fiitɨvehicautɨhi. Jaarumo famooro miyamɨnaa diitoco gaijɨhicauhi. 14 Jaamo sihidɨ miyamɨnaa Moocaanico miyaaveguehicauhi gaifiimɨ, gaigoomɨ icano. 15 Jaamoro iguihuvamehejeque jɨɨhaiñojɨninovɨ ficuhicaumo cɨgaiijenefaño, sɨucɨnɨtajefaño icano Pedro tomañodɨ afatyoobo ɨjɨ ihallɨdɨ afatyeneri ibuheequi. 16 Jaabadɨro uufocoo cuuminooto Jerusalejaa saahicauhi iguihuvamehejeque, emeimɨvatomehejeque icano ɨsɨvaumo. Jaamoco paryɨ buheesuhicaumo.

Pedroco Sacerdotemɨ Aivojɨto Jɨɨhevehi.

17 Jaanoma iicamo sacerdotemɨ aivojɨɨboma saduceomɨoto iicamo diitoco sihidɨ jɨɨheveuhi. 18 Jaamoro minɨsumɨnaaco agaayɨcɨumoro cɨvojafaño ficuumo. 19 Jaarumoco Moocaani toomomɨnaafi fucu iguhuganoco afaayɨuboro diitoco iinusuuhi.

20 Jaaboro diitoco nuubo: Mofoo. Jaamoro Moocaani iijafaño mujulleevetemere miyamɨnaaco mɨjɨɨbogo Cristo fiivoco aacɨnoco, nooboro.

21 Jaanegui seseevedɨ fucuro templojafaño ufuumoro miyamɨnaaco jɨɨbeguehicaumo.

Jaanohachuta sacerdotemɨ aivojɨɨbo diiboma iicaumoma, igaiyɨɨcɨumo fagomɨnaaco, paryɨ Israel cuumimɨnaa quillahutoco icamoco. Jaamoro jɨɨbogomɨnaaco cuuhuvaumo cɨvojafañotɨ isɨvaqui. 22 Jaanegui sisɨmɨnaa ufuurumo sɨcaijaco emeecɨjeumoro ijɨɨbogoma saauhi. 23 Cɨvoja cuhufono fabaacɨnɨjaco memeecɨjehi ɨmegari paryɨ itoomomɨnaa icarahi icano. Jaadɨ mafaayɨcɨmoro fañoco memeecɨrumo mɨɨhaiñoobaco mahatyɨmetɨhi, noomoro.

24 Jaanoco sacerdotemɨ aivojɨɨbo, temploja toomomɨnaa aivojɨɨbo, paryɨɨcɨno sacerdotemɨ icamo uguubumoro igutuuhi. Jaamoro noocasiumo: ¿Mɨhachuta fɨne jino jillɨ feeji? noomoro.

25 Jaanaaca saafi agaseuboro diitoco noovauhi: Amɨɨhai cɨvojafaño mificuhinɨmo Moocaani iijafaño icahi miyamɨnaaco jɨɨbogomo, nooboro.

26 Jaanegui toomomɨnaa aivojɨɨbo isisɨmɨnaama ufuuboro diitoco sɨvauhi, mɨllɨ moonɨtɨɨbo, miyamɨnaaco iiguimoro diitohallɨtɨ guiisiri diitoco ahaamɨujiruneguiiha. 27 Jaamoco ɨsɨvaumoro gasesuumo fagomɨnaa ɨmefeenevɨ. Jaanoco sacerdotemɨ aivojɨɨbo nuuhi: 28 Amɨɨhaico du aivo imino mafaguuhi tomomotɨ mɨjɨɨbeguedino, noomoro. Jaano icanaaca aivo magahafusucuuhi paryɨ Jerusale cuumico amɨɨhai jɨɨbegueri. Jaamoro mohallɨvɨ majavucarujirahi diibo Jesu tɨɨjohoco agañɨɨumoro agaicaaunoco, nooboro.

29 Jaanegui Pedroma famooro iimusuuhi: ¿Mɨllɨ bu Moocaani iijɨco magañɨɨmoro miyamɨnaa iijɨco: Jii, meneejirahi? noomoro. 30 Mɨɨro mootadi imiyaavuguubo Moocaani buheetesuuhi Jesuco amɨɨhai magaicaaumoro ɨmohobujevɨ metetecuuboco. 31 Jaaboco Moocaani caamo imiyanaagonovɨ ficuuhi Aivojɨɨbotɨ Taajasumɨnaafitɨ Israel cuumimɨnaa diibofeenedɨ iimitɨco ijeevesuqui. Jaabo diito imitɨco ibuusuqui. 32 Jaano gaajamɨnaa mɨɨhai tollɨro Moocaani Gaija gaajamɨnaafi. Jaaboco Moocaani acɨhi diiboco imiyaavogomoco.

33 Unuunoco fagomɨnaa, quillahuto icamo uguubuumoro sihidɨ diitojaa sɨfiiratuumo. Jaamoro diitoco gaicaaujirumo. 34 Jaarunaa diito aivojɨtofeene icaubo saafi fariseoobo Gamaliel onoobo Moise tajɨɨba jɨɨbogomɨnaa aivojɨɨbo paryɨ miyamɨnaa agaijɨhicaubo. Jaabo diitofeenetɨ ujulleeveuboro iminɨsumɨnaaco diitofeenetɨ buhɨgovɨ galluubo jihachutagayɨ. 35 Jaaboro ihaivojɨtoco nuubo: Israel gaifiimɨ, mehesɨcɨnɨ jito gaifiimɨco momoonɨjinoco. 36 Eneecau bu mehesafoto amɨɨhai, mɨɨro safoono Teuda onoobo agañiivuuboro nuuhi: Uujoho aivo sihidɨ jeevahi, nooboro. Jaaboma minifutuumo cuatro cientodɨmova. Jaarumo paryɨ finɨuhi diiboco agaicaaunobuunatɨ imiyamɨnaa paryɨ gavaranamaaiuhi. 37 Jaanobuunatɨ miyamɨnaa momonoco acaatɨnɨusumi bu gañiivuubo Juda galileaoobo. Jaaboma sihidɨ minifutuumo. Jaaboco agaicaaunobuunatɨ tollɨro diibo dojɨcutɨ efeehicaumo gavaranamaaiuhi. 38 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Diitoco mejeevesu. Jaamoro mɨllɨ momoonɨdino. Jino miyamɨnaa iijɨcoro omoonɨno iicahachiijɨ finɨjino. 39 Jaanotɨ Moocaani iijɨ iicahachiijɨ amɨɨhai mifinɨsujitɨhi. Mehesɨcɨnɨ, Moocaanimaryo momoonɨcasidino, nooboro.

40 Jaanoco famooro miyaavuguuhi. Jaamoro minɨsumɨnaaco ucuuhuvaumoro jillɨ diitoco aamɨuhi. Jaamoro siino Jesu momofeenedɨ mɨjɨɨbeguedino, noomoro diitoco suufenɨuhi. 41 Jaamo minɨsumɨnaa aivojɨtofeenetɨ imo imo iinuuhi Moocaani diitoco agaijɨɨboro imitɨno covamomovaumo Cristo momohallɨtɨ. 42 Jaamoro fafucuvaacɨvɨro suufenɨtɨmo jɨɨbogomoro iimaahicaumo Jesucristotɨ Moocaani iijafaño, bu iijanofaño icano.

6

Diaconomɨtɨ Ficuumo.

(1 Ti 3.8-13)

1 Jaasumi imiyaavogomo sihidɨ guiraatomoro feehicauhi. Jaamotɨ saatoho griegomɨ iijɨri ihiimaamo judiomɨ iijɨri iimaamoditɨ ɨsɨfiiratuumoro noocasiuhi: Mofibaijɨtoco imino moonɨhicatɨmo amachusumi, noomoro.

2 Jaanegui motɨhaitɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmo minɨsumɨnaa iicaumo, paryɨ miyaavogomɨnaaco iigaiyɨɨcɨumoro nuuhi: Imijitɨruno mɨɨhai Moocaani iijɨco mɨjɨɨbogonoco mejeevesumoro machutaaco mahacɨno. 3 Jaaneguiiha fañɨ, amɨɨhaifeenetɨ iimihusemetɨ mɨhɨcɨ sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno Moocaani Gaija ijeebɨɨfaño agahafɨcɨnɨmotɨ. Jaamoro toonofa mificu ijeecɨvequi. 4 Jaanotɨ mɨɨhai Moocaanima iimaamoro mɨjɨɨbegueji Moocaani iijɨco, noomoro.

5 Jaanoco paryɨ iimuguumoro ɨcɨumo Esteba onooboco ijeebɨɨfaño miyaavogo, Moocaani Gaija icano agahafɨcɨnɨɨboco, bu Felipeque, Procoroco, Nicanoroco, Tiomooco, Parmenaco, Nicolo antioquiaobo, judiomɨ iijɨco agaayɨcɨuboco icano. 6 Jaamoco sɨvaumo minɨsumɨnaajaago. Jaamohallɨvɨ ihuseneque ificuumoro Moocaanima iimaaumo.

7 Jaanaa Moocaani iijɨ janaanɨcɨvɨro jusinoro feehicauhi. Jaaneri Jerusalevɨ sihidɨ guiraatehicaumo miyaavogomɨnaa tollɨro sihidɨ judiomɨtɨ sacerdotemɨ Cristoco gaayɨcɨhicauhi.

Esteba Onooboco Cɨvojanɨmo.

8 Estebafaño sihidɨ Moocaani mitya icahicauhi sihidɨ imiyaavogomaño Moocaani noojɨri sihidɨ mityanoco miyamɨnaafeenevɨ moonɨhicaubo. 9 Jaanaa sinagogaja momo Taajamɨnaaja onooja. Taajaoto cirenemɨnaa, bu alejandriamɨnaa, Cilicia jiinɨjemɨnaa, Asia jiinɨjemɨnaa icamo tɨcovauhi Estebama ejenaaucasiumo. 10 Jaarumo diibovɨ ɨfetehicautɨhi Moocaani Gaija diiboco sihidɨ gaajaco aacɨneri ihiimaahicaumaño. 11 Jaanoma iicamo iimitɨmoco tajɨɨbaumo ibañɨqui: Mɨɨhai muguubuuhi Moisetɨ, Moocaanitɨ icano imitɨno ihiimaaboco, noomoro ineequi. 12 Jillɨtɨ Estebahallɨvɨ miyamɨnaaco sɨfiiratusumo quillahutoco, caatɨnɨmɨnaaco icano. Jaamoro asaaumoro diiboco agaayɨcɨumoro satyuumo fagomɨnaa ɨmega. 13 Jaamoro diibohallɨvɨ saatohoco ficuuhi sɨcamañooco ibañɨqui: Jaanɨ aivo suufenɨhicatɨhi Moocaani iija templojatɨ, Moise tajɨɨbatɨ icano iminootɨno ihiimaabo. 14 Jaabadɨrova diibo Jesu Nazareoobo toojaco ifinɨsuuboro mɨɨhaico Moise atajɨɨbauno mojeevamaajequeva buunanɨjiibo onoonoco muguubuhi, noomoro.

15 Jaanegui paryɨ fagomɨnaa Estebaco emeecɨumo atyɨmeuhi ihɨmeque Moocaani toomomɨnaafi ɨmebadɨ jeevahɨmeque.

7

Esteba Onoobo Fagomɨnaa Ɨmefeene Iimaahi.

1 Jaanegui sacerdotemɨ aivojɨɨbo Estebaco dilluuhi: ¿Naava miyaano paryɨ jino diito onoono? nooboro.

2 Jaanegui diibo iimusuuhi: Amɨɨhai agaijɨno nahabomɨ, bu amɨɨhai caanimɨhai icamo, uco muguubu. Mɨɨro Moocaani ihaivojɨma buhugaavuuhi Mootadi Abrahamvɨ Mesopotamia jiinɨjeri iicausumi Haran jiinɨjevɨ fuutɨbaacaro. 3 Jaabo diiboco nuuhi: Diijiinɨjeque deevesu paryɨ diyotoma. Jaaboro difo ɨco uujoho ɨjɨɨbeguejino jiinɨjejaagovɨ, nooboro. 4 Jaaneguiiha Abraham fuuhi Caldea jiinɨjetɨ. Jaaboro icatuubo Haran jiinɨjevɨ jahɨ caani chuumuuhi. Jaadɨ Moocaani Abrahamco sɨvauhi jino jiinɨjevɨ jino amɨɨhai jisu mihicajevɨ. 5 Jaaruuboco jinejebatɨ acɨutɨɨbo jiinɨjebaco itɨhaico ificujirumañobaco. Jaaruubo diiboco acɨguuhi iguijevenebuuna diseemedi iicaqui, nooboro. Jaarunaa tusumi Abraham iseemenebama chahaunaaca 6 Moocaani diiboco nuuhi: Diiyaachimɨhai sita jiinɨjehallɨvɨ icaji sitafeenevɨ. Jaamoco jɨjuvusujimo. Jaamoro imitɨno moonɨjimo cuatro cientodɨ ficabava tɨcovovɨ, nooboro. 7 Jaaboro bu nuubo Moocaani: Jaaru jiinɨjemɨnaaco uujoho moonɨji diitoco ɨjɨjuvusu jiinɨjeque. Jaadɨ tahɨgotɨ asaamoro uco jeecɨvejimo jimañovɨ, nooboro. 8 Moocaani iijɨco acɨuhi Abrahamco iimeeheque iquitɨcɨqui Moocaani unuubadɨ. Jaaneguiiha Abraham Isaaco eseemevausumi iimeeheque quitɨcɨubo juugahusetɨ mifucucɨ, safucu icanotɨ. Jaabadɨro bu Isaac moonɨuhi Jacobco eseemevausumi. Jaabadɨro Jacob moonɨuhi iseemeque Israel cuumiva motɨhaitɨ miicuumicɨdɨmo iicajimo caanimɨhaico.

9 Jaamo diito Jacob seeme moheedete iicamo inahabo Joseque jɨɨheveuhi. Jaamoro sitaaco naajeumo. Jaaboco Egipto jiinɨjevɨ satyuumo. Jaaruuboma Moocaani icauhi. 10 Jaaboro diiboco ihɨdaasutɨ ataajasuuboro sihidɨ diiboco gaajatɨ acɨuhi. Jaanoma iicaubo Egipto aivojɨɨbo diiboco sihidɨ agaijɨuboro Egipto aivojɨɨbotɨ ficuuhi, tollɨro bu iija aivojɨɨbotɨ ficuuhi icano.

11 Jaanobuunatɨ paryɨ ajeba icauhi Egipto jiinɨjevɨ, Canaan jiinɨjevɨ icano. Jaaneri moheedetemɨhai ɨdaasuno machutabama chahauhi. 12 Jaanaa Jacob guubuuhi Egiptovɨ machutaaco ucuuhunɨuno iicaunoco. Jaaboro iseemeque tahɨ galluubo moheedetemɨhai iicaumoco jillɨtɨ fuumo tahɨgo aivo itɨconɨ. 13 Jaanohallɨvɨ ufuumovɨ Jose inahabomɨvɨ ihɨmeque imino jafenɨuhi. Jaanotɨ jari Egipto aivojɨɨbo gaajauhi Jose yotoco. 14 Jaanobuunatɨ Jose caanico cuuhuvauhi paryɨ famooro iyotoma setenta y cincodɨmoma. 15 Jillɨtɨ Jacob icatuuhi Egipto jiinɨjevɨ jahɨgo guijeveubo. Jahɨ tollɨro moheedete paryɨ guijeveuhi. 16 Jaamo bacɨnoco buunatɨ asatyumoro cɨɨtuumo Siquem onoomañovɨ Abraham Hamor seemetɨ nɨhɨbamɨri anaajeucɨɨhojɨfaño.

17 Jaanaa Moocaani Abrahamco unuuno ifiitɨvucuudɨ Egiptovɨ Israel cuumi sihidɨro ifiivuumo guiraatucuuhi. 18 Jaasumi Egiptovɨ bohaivojɨɨbo icauhi Joseque agaajautɨɨbo. 19 Jaabo muucuumiotoco abañɨuboro ɨdaasuno moonɨuhi moheedeteque atajɨɨbaubo iseemeque ijeevesuqui bohono ifiivomo iguijevequi, nooboro. 20 Jaasumi Moise fiivuuhi. Jaabo Moocaanidi ovosɨɨuhi. Jaaboco caanimɨ jaahe tuumuuhi minɨhɨbacɨ, sanɨhɨba icanohachuta. 21 Jaasumi ejeevesuuboco Egipto aivojɨɨbo aicɨgai aatyɨmeugoro ɨɨcɨuboco fiivusuuhi iseemenebadɨ. 22 Jaamaño Moiseque egiptomɨnaa paryɨ agaajanoco jɨɨbuguumo. Jaamaño mityano ihiimaaboro icahicaubo.

23 Jaabo cuarentadɨ ficabava iicacuudɨ imogooboro fuubo iyoto israelmɨnaaco emeecɨtoobo. 24 Jahɨ jaabo atyɨmeuhi saafi egiptomɨnaafi Israel cuumiooboco ɨdaasuno omoonɨunoco. Jaabohallɨtɨ Moise ijaadaco ihɨcɨqui diiboco gaicaauhi. 25 Jaabo esamaaihicauhi: Tayoto israelmɨnaa fɨne gaajacuumo uujohofeenedɨ Moocaani diitoco ataajasujinoco, nooboro. Jaarunoco iyoto gaajacɨutɨhi. 26 Jaano seseevedɨ Moise atyɨmeuhi samɨsi Israel cuumiotɨsi omoonɨcasiunoco. Jaamɨsico faguubo: ¿Collɨhi jaamɨsi samɨsiro mahamocasihi musuufenɨcasi? nooboro. 27 Jaanegui inahaboco ahaamɨubo Moiseque ichimucaruuboro nuuhi: ¿Mɨɨjoho ɨco mohallɨvɨ aivojɨɨbotɨ, fagomɨnaafitɨ icano ficuuhi? 28 ¿Nacu uco gaicaaujirahi iijɨ egipcioco agaicaauhinɨbadɨ? nooboro. 29 Jillɨ diiboco onoonoco uguubuuboro Moise gaauhi. Jaaboro fuubo Madia jiinɨjevɨ. Jahɨ miseecɨco gaifiimɨsico seemevaubo siicuumifeenevɨ.

30 Jaabovɨ cuarentadɨ ficabavabuunatɨ sɨcaihɨgovɨ Sinai gajɨ fiitɨno Moocaani toomomɨnaafi jafeveuhi cɨɨjɨgaiguiihu ɨmohogayɨhallɨdɨ jɨganofeenedɨ. 31 Jaanoco aatyɨmeuboro Moise jabafiituuhi. Jaaboro faño imino ihatyɨmequi ifiitɨvuubo guubuuhi Moocaani icooco: 32 Uujoho Moocaani, dihedeete Abraham, Isaac, Jacob icamo uco ejeecɨvuubo onoonoco. Jaaneri Moise sihidɨ veveveve igutuuboro meecɨutɨhi. 33 Jaaboco Moocaani nuuhi: Ditɨhaipaajeque dujuuvo jino uujoho Moocaani iicamaño imino jiinɨje. 34 Uujoho atyɨmecuuhi taacuumimɨnaa ɨdaasuno Egiptovɨ iicanoco ɨdaasuno acanɨfonoco guubuucuuhi. Jaanegui niitehi diitoco taajasuqui. Jaanegui difo ɨco Egiptovɨ galluuhi, nooboro.

35 Moiseque diito ɨtɨhɨsuumoro: ¿Mɨɨjoho ɨco aivojɨɨbotɨ, fagomɨnaafitɨ icano mohallɨvɨ ficuuhi? unuuboco Moocaani galluuhi aivojɨɨbotɨ, taajasumɨnaafitɨ, Moocaani toomomɨnaafi ɨmohogayɨhallɨdɨ cɨɨjɨgaiguiihu jɨganoco aatyɨmeunofeenedɨ. 36 Jaabo Moise Egiptotɨ moheedeteque iinusuuhi sihidɨ ejeevano mityaco Egipto jiinɨjevɨ Tɨfai Muuaifeenevɨ omoonɨuboro. Tollɨro sɨcaihɨgofeenevɨ cuarentadɨ ficabava tɨcovovɨ moonɨubo. 37 Jaabo diiboro Moise israelmɨco nuuhi: Moocaani galluuji amɨɨhaidi iimaamɨnaafico amɨɨhai nahabomɨfeenetɨ uco iicabadɨ. Jaaboco: Jii, meneeji, nooboro. 38 Jaabo Moise sɨcaihɨgofeenevɨ igaiyɨɨcɨumofeeneri iicaubo. Sinai gajɨvɨ Moocaani toomomɨnaafi diiboma ihiimaaubo moheedetefeeneri iicaubo. Jaabo fiivo iimaaco mɨɨhaidi agaayɨcɨubo.

39 Jaaruuboco moheedete: Miyaano, nootɨmo Moocaanico imuguutɨmo. Jaamoro ijeebɨɨnofañodɨ imuguumo Egiptovɨ dojɨcuvɨro uuminoco. 40 Jaamoro Aaronco nuumo: Mihimeguehi mɨɨhaidi diosmɨco edeetavonoco mohɨmega isɨɨguequi. Magaajatɨhi mɨllɨhacho Moise mɨɨhaico Egipto jiinɨjetɨ ɨsɨvahinɨɨbo icahi, 41 noomoro oroco ɨɨcɨumoro niivɨgai seemenetɨ eheetavuumoro asimɨco gaisiraicɨumo ihɨjɨnɨta jeecɨvotɨ. Jaamoro diibohallɨvɨ imo imo icaumo ihuse eetavotahallɨvɨ. 42 Jaanoma iicaubo Moocaani diitotɨ buhɨgovɨ minifutuuhi. Jaaboro diitoco niquejeo meecɨrɨcoro jeecɨvusuubo. Jillɨ Moocaani iimaamɨnaa aamefaño noocɨnɨno:

¿Nacu amɨɨhai Israel miyamɨnaa uco mejeecɨvequi asimɨco magaisiraicɨuhi cuarentadɨ ficabava tɨcovovɨ sɨcaihɨgovɨ? 43 Tollɨ icatɨno. Jillɨ Moloc onooboco dios noomoro, magaayɨcɨuhi. Tollɨro Refan onoobo meecɨrɨgaico magaayɨcɨuhi amɨɨhairyo mɨhɨjɨnɨnehejeque mejeecɨvehicauhi. Jaanoma iicaabo uujoho amɨɨhaico amɨɨhai jiinɨjetɨ sihɨ tehesino gañɨɨji Babilonia janaanɨcɨvɨ, nooboro.

44 Mɨɨro moheedete Egipto jiinɨjetɨ agaaumo Moocaani unuuneguiiha ijiinɨjejaagovɨ ɨmevaurumo sɨcaisituvɨro icahicaumo ɨɨgomoro.* Jaamañeri Moocaani iijama iicaumo toojafaño tajɨɨba guiisiba bujeque ificuhicauja. Jaaja eetavocɨnɨuhi Moocaani Moiseque ɨɨfusuuboro: Jillɨ jei deetavo, unuubadɨ. 45 Jaajaco moheedete gaayɨcɨuhi. Jaamoro Josuema ufuusumi satyuumo sita jiinɨjeneque udumɨtɨɨcɨtuusumi juvivuumo. Moocaani diito ɨmegatɨ agaasuumo jiinɨjeque. Jillɨ iicaunaa David fiivuuhi. 46 Jaabo David Moocaani ɨmefeenevɨ imihusene icauhi. Jaabo eedeebe Jacob Moocaanico miyaavuguuhi. Jaaneguiiha David Moocaani iijaco eetavuujiruubo Moocaani toojafaño iicaqui. 47 Jaajaco Salomon eetavuuhi Moocaani iijaco. 48 Jaarunaa Moocaani caamovono iicaabo miyamɨnaa userio eetavotajafaño icatɨhi. Ihiimaamɨnaafi unuubadɨ:

49 Niqueje tagɨcɨnɨta jiinɨje tatyɨhai jaguisɨsuta. ¿Jineje iijaco uudi meheetaveji? noobo Moocaani. ¿Nacu comañovɨ uujoho jaguisɨji? 50 ¿Nacu uujoho tahuseri paryɨ fanoovaco eetavehinɨtɨhi? nooboro.

51 Jaano icanaaca amɨɨhai aivo jihovoto, amɨɨhai Moocaanico agaajatɨmobadɨ, cuhufono aivo amɨɨhai jeebɨɨ, amɨɨhai nohojɨno, amɨɨhai aivo Moocaani Gaijaco mejenaauhicahi. Amɨɨhai caanimɨhai iicaubadɨro amɨɨhai momoonɨhicahi. 52 ¿Cojɨɨbogomɨnaafico nacu amɨɨhai edeete ɨdaasuno moonɨutɨhi? Diito gaisiraicɨuhi sɨɨcɨjetɨro diibo Iimiibo asaaujinoco ɨjɨɨbuguumoco. Jaabo jino diibo asaaboco amɨɨhai mahacɨmoro magaicaausuhi. 53 Amɨɨhai Moocaani toomomɨnaafeenedɨ tajɨɨbaco magaayɨcɨhinɨrumo miyaano meneehicatɨhi, nooboro.

Esteba Onooboco Guijenɨumo.

54 Jillɨ diibo unuunoco uguubuumoro sihidɨ ɨsɨfiiratumoro igaiñooco ojɨsuumo Estebajaago. 55 Jaarunaa Estebafaño Moocaani Gaija gahafɨcɨnɨɨbo caamo niquejeque emeecɨubo Moocaani imi arɨcuco atyɨmeuhi Jesu Moocaani miyanaagueneri julleecɨnɨɨboma.

56 Jaaboro nuuhi: ¡Memeecɨ! Niqueje afaayacafotonoco atyɨmehi Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo Moocaani miyanaagonovɨ icaaboma, nooboro.

57 Jaarunaa diito inohojɨnoco cuhufono afabaacuumoro sefano coovadiivuuhi. 58 Jaamoro diiboco ɨtɨgabaacuumoro tuucuumitɨ buhɨgovɨ satyuumo. Jaamoro saafi sɨcafefi Saulo onooboco igaachehunoco utuumusumoro diiboco guiisibaneri aamɨumo. 59 Jaabo diiboco aamɨmaaca Moocaanima iimaaubo Esteba: Aivojɨɨbo Jesu, tagaijaco gaayɨcɨ, nooboro.

60 Jaadɨ ememuɨɨvuuboro sefano gaihivuubo: Aivojɨɨbo, jino imitɨco diitohallɨvɨ ficuudino, nooboro guijevecuubo.

8

Saulo Miyaavogomɨnaaco Bucasihi.

(Ga 1.13-14)

1 Jaamo diiboco agaicaaumofañodɨ Saulo icauhi. Jaamo tufucuro tɨcovacuumo Cristoco imiyaavogomoco ɨdaasuno omoonɨumo Jerusalevɨ.

Jaanotɨ gaacɨnɨumo fahɨgovavɨ Judea cuumineri, Samaria cuumineri icano ɨdɨɨmoro minɨsumɨnaa fitafutuuhi. 2 Jaanaa Estebaco saatoho iimihusene gaifiimɨ ɨcɨumoro sihidɨ taaumo. 3 Jaano tɨcovo Saulo Cristoco imiyaavogomoco bucasiiboro feehicauhi iijanofañodɨ feehicaubo gaifiimɨ, gaigoomɨ icamoco ɨɨcɨɨboro cɨvojafaño isatyequi.

Moocaani Iijɨco Samariavɨ Jɨɨbogomo.

4 Jaanaa Jerusaletɨ ofoocɨnɨumo Moocaani iijɨco jɨɨbogomoro fahɨgovadɨ feehicauhi. 5 Felipe Samaria jiinɨjeri iicacuumivɨ ufuuboro tuucuumivɨ Cristotɨ jɨɨbeguehicaubo. 6 Jaanoco sihidɨ miyamɨnaa igaivomoro guubunɨcɨhicaumo Felipe ɨjɨɨbogonoco, sihidɨ ejeevano mityaco omoonɨnoco atyɨmemere icano. 7 Bu sihidɨ ɨjɨmɨma iicamoco buheetesuhicaubo. Jaamo ihɨjɨmɨ diitotɨ iinehicauhi gaibacɨnɨmoro, bu ifiino isifañɨɨneri ɨɨgotɨmehejeque buheesuhicaubo, itɨhaiño ifilluumoco buheesuhicaubo icano. 8 Jillɨtɨ tuucuumio miyamɨnaa imo imo icahicauhi.

9 Jaanaa tollɨro tuucuumiri icaubo Simon onoobo apichumɨnaafi itɨconɨ ihapichuco omoonɨɨboro Samaria miyamɨnaaco abañɨhicaubo: Aivo uujoho miyaabo, nooboro. 10 Jillɨtɨ famooro diiboco guubunɨcɨhicauhi ihaivojɨtejemaryo. Jaamoro neehicaumo: Jaanɨ aivo miyaano Moocaani mitya, noomoro.

11 Jaabo onoonoco miyaano neehicaumo sɨɨcɨjetɨro ihapichuri diitoco abañɨhicaumaño. 12 Jaarunaa Moocaani jɨɨbogoco Cristotɨ Felipe diitoco ɨjɨɨbuguunegui gaifiimɨ, gaigoomɨ icamo imiyaavuguumoro nitɨsuquimaaiuhi. 13 Jaanoma iicaubo Simon imiyaavuguuboro nitɨsuquimaaiuhi. Jaaboro Felipema gataavuubo sihidɨ ejeevano mityaco, bu ɨɨfusunoco icano omoonɨhicauneri ajabafiituuboro.

14 Jaanoco minɨsumɨnaa Jerusaleri iicaumo guubuuhi samariamɨnaa Moocaani jɨɨbogoco agaayɨcɨunoco. Jaanegui tahɨ Pedro, Jua icamɨsico galluumo. 15 Jaamɨsi tahɨ ɨɨfutuudɨ Moocaanima iimaaumɨsi Samaria miyamɨnaa Moocaani iijɨco imiyaavuguumohallɨvɨ, Moocaani Gaijaco diito igaayɨcɨqui. 16 Tusumihiica saatohoba diitotɨ Moocaani Gaijaco gaayɨcɨutɨhiica; jillɨro nitɨsuquimaaiumo Aivojɨɨbo Jesu momofeenedɨ. 17 Jaadɨ Pedromɨsi diitohallɨvɨ ihuseneque ificuuneri jari Moocaani Gaijaco gaayɨcɨumo.

18 Jaanoco Simon apichumɨnaafi minɨsumɨnaa miyamɨnaahallɨvɨ ihuseque ificuuneri Moocaani Gaija iniitehicaunoco aatyɨmeuboro nɨhɨbamɨco acɨguubo: 19 Uco mahacɨ toono mityaco, tollɨro uujoho tahuseque saatohohallɨvɨ ificuumo Moocaani Gaijaco igaayɨcɨhicaqui, nooboro.

20 Jaanegui Pedro diiboco nuuhi: Paryɨ dinɨhɨbamɨma ɨɨjoho finɨ; Moocaani aacɨnoco nɨhɨbamɨri magaayɨcɨhi, neehi fɨne. 21 Ɨɨdi jino icatɨno jinofaño ɨɨjoho diicatɨhi. Moocaani ɨmefeene dijeebɨɨ tɨcovotɨhi. 22 Toono dihimitɨco deevesu. Jaaboro Moocaanico dillu toono dijeebɨɨfaño edeesamañoco ɨco buusujirubeheje. 23 Mɨɨro uujoho ɨco ɨɨfɨnɨcɨhi aivo sihidɨ dihimitɨ faafañofaño idiicanoco, aivo imitɨfaño cuhufono isisɨcɨnɨcuunoco, nooboro.

24 Jaanegui Simon apichumɨnaafi iimusuuhi: Moocaanima tahallɨvɨ mihiimaa. Toono uco monoonofaño ɨdaasuno icadino, nooboro.

25 Jaadɨ Pedromɨsi Jesutɨ, Moocaani iijɨtɨ icano ihiimaahicaudɨ jɨɨbeguehicaumɨsi taajasuhiijɨco Samaria jiinɨje cuuminovɨ. Jaadɨ dojɨcuvɨro uumiumɨsi Jerusalejaago.

Felipe Etiopia Jiinɨjemɨnaafima.

26 Jaanobuunatɨ Felipeque Moocaani toomomɨnaafi nuuhi: Gañiivoobo, difo gadɨcɨɨbahachuta Jerusaletɨ sɨcaihɨgo Gasa onoomañodɨ ofoocɨnɨjɨri, nooboro. 27 Jaanegui Felipe agañiivooboro ufuubo atyɨmeuhi gaigooco agaajatɨɨbo etiopiaoboco; aivojɨgo tajɨɨbamɨnaafi Candace onoogo, etiopiamɨnaa aivojɨgo, nɨhɨbamɨ ficumɨnaafi Jerusalevɨ Moocaanima ihiimaaqui ufuubovɨ. 28 Jaabo dojɨcuvɨro ijiinɨjejaago uhuumiubo ijeejɨmɨ meenegafaño gɨcɨnɨɨboro ɨɨfɨnɨcɨhicauhi Moocaani iimaamɨnaafi Isaia aameque. 29 Jaanaa Moocaani Gaija Felipeque nuuhi: Fiitɨvo diibovɨ, nooboro.

30 Jaanegui Felipe diibovɨ ifiitɨvuubo Isaia aameque ihiimaasunoco guubuuhi. Jaanegui diiboco dilluubo: ¿Naa gaajahi toono idiimaasunoco? nooboro.

31 Jaanegui diiboco iimusuubo: ¿Mɨɨjoho bu uco ɨjɨɨbegueneri gaajajirahi? nooboro Felipeque iicojɨvɨ coovaubo.

32 Jaano jillɨ toohaamefaño onoonoco ɨɨfɨnɨcɨɨboro feehicaubo, jillɨ noonoco:

Ovejaco igaicaauqui iicanɨcɨbadɨ satyuumo; ajashu ovejaco ijeeneque iquitɨmoguiino iimaatɨɨbo iicanɨcɨbadɨ diibo iimaautɨhi. 33 Diiboco guiinonɨumo, miyaano iicatɨneri. Ifiico agaicaaumoro jiinɨjehallɨtɨ gañɨɨumo. ¿Jaabo iyaachimɨhaitɨ mɨɨjoho jɨɨbeguejirahi? onoonoco.

34 Jaaboro diibo ihetiopiaobo Felipeque dilluuhi: Uco dɨɨbogo. ¿Mɨɨditɨ jillɨ iimaaubo Moocaani iimaamɨnaafi, ifiitɨro nacu sifiitɨ? nooboro.

35 Jaanegui diibo ihiimaasumañotɨ Felipe tɨconɨuhi Jesutɨ diiboco ɨjɨɨbuguubo. 36 Jaamɨsi nɨfaihu iicaumañodɨ afatyuhɨ ihetiopiaobo Felipeque nuuhi: Jimaño nɨfaihu icahi fɨne uco nitɨjitɨrahi, nooboro.

37 Jaanegui Felipe diiboco nuuhi: Paryɨ dijeebɨɨmaryo imiyaavogohachiijɨ, nooboro.

Jaanegui diibo iimusuuhi: Miyaaveguehi Jesucristo Moocaani Achi iicanoco, nooboro.*

38 Jaanegui imeenegaco jullehacusuubo. Jaadɨ samɨsi teehifa iniituudɨ Felipe diiboco nitɨuhi. 39 Jaanaa iteehifañotɨ ihiinuudɨ Moocaani Gaija Felipeque satyuuhi. Jaaboco ihetiopiaobo siino atyɨmecuutɨhi jillɨ imo imo fuucuubo ijɨɨhairi. 40 Jaanaa Felipeque Azoto onoomañovɨ atyɨmeumo. Jaabo fuuhi tuucuumijeri taajasubogoco jɨɨbogooboro Cesareavɨ ɨɨfutuubo.

9

Jillɨ Saulo Moocaani Gaijari Fiivutuuhi.

(Hch 22.6-16; 26.9-18)

1 Jaanohachuta Saulo suufenɨtɨɨbo Jesuco imiyaavogomoco gaicaaugooboro feehicauhi. Jaaboro fuubo sacerdotemɨ aivojɨɨbojaago. 2 Diiboco aameneque acaatɨnɨɨboro ihacɨqui Damasca sinagogajamɨnaafico ihacɨteque. Jaaboro Jesu jɨɨbogo iijɨfañodɨ iicamoco gaigoomɨ, gaifiimɨ icamoco isisɨɨboro Jerusalevɨ cɨvojafaño isatyequi. 3 Jaabo ufuubo Damascatɨ fiitɨcuuruubaaca imimañobatɨ niquejefañotɨ diiboco achɨcɨuno. 4 Jaaneri Saulo baavɨ aacutuubo guubuuhi niquejefañotɨ diiboco unuunoco: Saulo, Saulo, ¿collɨhi uco bucasihi? unuunoco.

5 Jaanegui Saulo iimusuuhi: ¿Mɨɨjoho nacu ɨɨjoho aivojɨɨbo? nooboro.

Jaanegui diiboco iimusuuno: Uujoho diiboro Jesu ɨɨjoho uco ubucasiibo.*

6 Jaanegui Saulo iimusuuhi: Aivojɨɨbo, ¿nacu mɨllɨ iicanoco diimeguehi? nooboro.

Jaanegui diiboco nuuno: Gañiivoobo difo tuucuumijaago tahɨ ɨco ijɨɨbeguequi omoonɨjinoco, noonoro.

7 Jaaneri Sauloma ufuumo sihidɨ igutuuhi. Tollɨ onoonoco uguubuumoro jaarumo mɨɨhaiñoobaco atyɨmeutɨhi. 8 Jaadɨ Saulo baatɨ agañiivuudɨ emeecɨuruubo atyɨmecuutɨhi. Jaanegui diiboco ihusetɨ agaayɨcɨumoro Damascajaa satyuumo. 9 Jahɨ icaubo mifucucɨ, safucu ɨdɨɨno jinejebaco machutɨɨbo, adutɨɨbo, atyɨmetɨɨbo icano.

10 Jaanaa Damascavɨ icaubo saafi Anania onoobo Cristoco imiyaaveguehicaubo. Jaabovɨ Jesu buhugaavuhi. ¡Anania! nooboro.

Jaanegui diibo iimusuuhi: Juu icahi Aivojɨɨbo, nooboro.

11 Jaanegui Aivojɨɨbo diiboco nuuhi: Gañiivoobo difo jɨɨhai tɨcovojɨ onoojɨri. Jaaboro Juda iijafa foobo dillu Saulo tarsoobo Moocaanima ihiimaaboco. 12 Jaabo gaijafaño Anania onooboco atyɨmehi asaaboro ihuseque ifihallɨvɨ ificuuneri siino aatyɨmeneque, nooboro.

13 Jaanegui Anania nuuhi: Aivojɨɨbo, famoova uco diibotɨ jɨɨbeguehicahi paryɨ Jerusalevɨ ɨco imiyaavogomoco imitɨno omoonɨhicanoco. 14 Toonegui saabo juuga sacerdotemɨ aivojɨto iijɨma paryɨ dimomoco imiyaavogomoco isisɨqui, nooboro.

15 Jaarunaa Jesu diiboco nuuhi: Difo, diiboco uujoho ɨɨcɨcuubo siijiinɨjemɨnaaco ihaivojɨtoco tollɨro israelmɨ icamoco taajɨco ijɨɨbeguequi. 16 Jaaboco uujoho gaajasuji tahallɨtɨ sihidɨ ɨdaasuno iicajinoco, nooboro.

17 Jaanegui Anania ufuuboro Saulo iicauhɨgo jɨcafutuubo. Jaaboro ihuseque ihallɨvɨ ificuuboro diiboco nuubo: Nahabo Saulo, Aivojɨɨbo Jesu ɨɨvɨ jɨɨhaivɨ asaahinɨsu ajafevehinɨɨbo uco dijaa galluuhi, jaabo siino daatyɨmehi, jaabo Moocaani Gaijaco gaayɨcɨhi icano, nooboro.

18 Jaasumiro Saulo aallɨɨfañotɨ aifuuno taavaabo meehebadɨ jeevano. Jaasumiro Saulo agañiivuuboro nitɨsuquimaaiubo. 19 Jaadɨ jari siino amachuudɨ sefatuubo. Jaadɨ gueenejɨsuno icaubo Damascavɨ Cristoco imiyaavogomoma.

Damascavɨ Saulo Jɨɨbeguehi.

20 Jaasumitɨro Saulo jɨcafutuhi sinagogajanofaño ɨjɨɨbogoobo: Jesu Moocaani Achi, nooboro. 21 Jaanoco paryɨ uguubuumo ajabafiitomoro neehicauhi: ¿Nacu jaanɨ icatɨɨbo Jerusalevɨ Jesu momoco imiyaavogomoco ɨdaasuno omoonɨhicaubo icatɨno? Mɨɨro tooneguiiha juu saahinɨɨbo jimañootoco isisɨɨboro sacerdotemɨ aivojɨtojaago isatyequi. noomoro.

22 Jaarunaa Saulo gaajano jɨɨbeguehicauhi Jesucristo iicanoco. Jaabo Damascavɨ iicamo judiomɨco ihiimaari mɨtasuhicaubo.

Saulo Judiomɨtɨ Taajahi.

23 Jaanobuunatɨ goovacuutɨnotɨ sanoomɨro judiomɨ iimaacasiuhi Sauloco igaicaauqui. 24 Jaamoro fucuhachuta, cuujehachuta icano tuucuumi guhugaco casicuhicaumo diiboco igaicaauqui. Jaanoco Saulo gaajacɨuhi. 25 Jaanegui miyaavogomɨnaa jɨiibaifaño diiboco ɨjɨɨhacuumoro fucu tuucuumi mecuhallɨdɨ baavɨ iniitusuneri taajaubo.

26 Jaadɨ Saulo Jerusalevɨ ɨɨfutuudɨ tomaño miyaavogomɨnaama igataavequi moonɨuruubo. Jaarunaaca diiboco ñɨhicuguumo: Fɨne miyaavogomɨnaafi icatɨɨbehiica, noomoro. 27 Jaarunaa Bernabe diiboco minɨsumɨnaajaa saatuuhi. Jaaboro diitoco jɨɨbuguubo Saulo jɨɨhaivɨ Cristoco aatyɨmeuboro uguubuunoco, Damascavɨ Cristotɨ ñɨhicugotɨɨbo ɨjɨɨbeguehicaunoco icano.

28 Jaadɨ jari Saulo Jerusalevɨ ifitafutuudɨ diitoma gataavuubo. 29 Jaabo ñɨhicugotɨɨbo Jesucristotɨ iimaahicaubo. Judiomɨ, griego iijɨri ihiimaahicaumoma jenaaucasiiboro feehicaubo. Jaanoma iicamo diiboco gaicaauguumo. 30 Jaanoco inahabomɨ agaajacɨumoro Sauloco satyuumo Cesareavɨ. Jaamañotɨ diiboco Tarsovɨ galluumo.

31 Jaamaño faacuumivavɨ miyaavogomɨnaa famooro imino icacuuhi, judeaoto, galileaoto, samariaoto icamo quehecutomoro feehicauhi Moocaani ñɨhicufaño icamoro, Moocaani Gaija aamusuneri guiraatomoro feehicaumo.

Enea Onooboco Buheetesuhi.

32 Jaasumi Pedro inahabomɨco meecɨɨboro efeehicaubo ɨfutuuhi Lidavɨ, tomañeri iicamoco emeecɨtuubo. 33 Jahɨ atyɨmeubo Enea onooboco ifi iniinovaneri sahuse juugahusetɨ mificabacɨ, saficaba icano tɨcovovɨ ɨgotɨɨbo iicahicauboco. Jaabo icɨgaiijefañoro sɨucɨnɨɨboco. 34 Jaaboco Pedro nuuhi: Enea Jesucristo ɨco buheesuhi, gañiivoobo dicɨgaiijeque dimibachu, nooboro.

Jaasumiro Enea gañiivuuhi. 35 Jaanoco paryɨ lidamɨnaa, saromɨnaa icamo aatyɨmeumoro iheedehiijɨco ejeevesuumoro Cristoco miyaavuguumo.

Dorca Iguijevegueque Buheetesuhi.

36 Jaasumi Jope cuumivɨ icaugo Cristo miyaavogomɨnaago Tabita imomo iicagoco griegomɨ iijɨri Dorca eneehicaugo. Jaago imino miyamɨnaaco moonɨhicauhi ɨɨdaasumehejeque sinehejeque acɨhicaugo. 37 Jaasumi Dorca iguihuvaugo guijeveuhi. Jaagoco imino ejeesuumoro caamo iicamecufaño ficuumo. 38 Jaanaa Jope cuumi, Lida cuumitɨ fiitɨuhi. Jaacuumiri Pedro iicaunoco miyaavogomɨnaa uguubuumoro miimɨsiicɨco galluumo diibojaago ijɨɨbeguetequi: Jopevɨ goovano disaa, noomoro.

39 Jaanegui Pedro diitɨsima fuuhi. Jaabo ɨɨfutuudɨ Dorca ifi icahɨgovɨ diiboco satyumo. Jaabohallɨdɨ paryɨ fibaijɨto gaigoomɨ meecɨguuhi taamoro igaachehunoco Dorca ubuheeusumi diitedi eheetavehicaunoco ɨfusuhicaumo. 40 Jaanegui Pedro paryɨ famoocoro jahisi iinusuhi. Jaadɨ ememuɨɨvuuboro Moocaanima iimaaubo. Jaaboro diigo chuumuhuco emeecɨuboro nuuhi: Tabita gañiivo, nooboro.

Jaasumiro emeecɨugo Pedroco aatyɨmeugoro casɨɨvuuhi. 41 Jaanegui ihusetɨ diigoco agaayɨcɨuboro gañiiyɨcɨubo. Jaaboro inahabomɨ, bu fibaijɨto icamoco ocoovauboro ɨɨfusuubo buheecuugoco. 42 Jaanoco paryɨ Jope cuumimɨnaa uguubumoro saatoho sihidɨ Cristoco miyaavuguuhi. 43 Jaadɨ Pedro tuucuumivɨ gueenene icauhi asimɨmeehene imibachumɨnaafi Simon onoobo iijafaño.

10

Cornelio Onoobo Pedroco Cuuhuvahi.

1 Jaanaa Cesarea cuumiri icaubo Cornelio onoobo italianomɨ Amocasimɨnaa onoomo aivojɨɨbo. 2 Jaabo paryɨ iijamɨnaama Moocaani ñɨhicufaño icahicauhi. Jaabo sihidɨ nɨhɨbamɨco acɨhicaubo judiomɨguiiha ɨɨdaasumoco ihamusuqui. Jaabo saicɨno Moocaanima iimaahicaubo. 3 Jaanaa safucu ɨmohonohallɨtɨ nɨhɨba iicaaberi gaijafaño imino atyɨmeubo Moocaani toomomɨnaafi diibojaa asaaunoco. Jaabo diiboco: ¡Cornelio! noovaubo.

4 Jaaneri Cornelio sihidɨ iigutuuboro diiboco ɨhɨɨfɨnɨcɨuboro dilluuhi: ¿Mɨllɨ Aivojɨɨbo? nooboro.

Jaanegui itoomomɨnaafi diiboco nuuhi: Moocaanima idiimaahicanoco guubuucuubo, judiomɨ ɨɨdaasumoco adaamusuhicanoco gaajacuubo icano. 5 Jaanegui gallu Jope cuumivɨ saatohotɨ Simon Pedroco ihɨcɨtequi. 6 Oono Simon onoobo asimɨmeehene imibachumɨnaafi iija muuaijɨniri iicajafaño iicaaboco. Jaabo ɨco jɨɨbegueji omoonɨjinoco, nooboro.

7 Jaanegui itoomomɨnaafi diiboma ihiimaauboro ufuunobuunatɨ Cornelio coovauhi saafi soldaomɨoboco Moocaani iijɨmɨnaafi inahabonɨmɨnaafico, bu miimɨsiicɨ iicojɨmɨnaatɨsima. 8 Jaaboro diitoco imino ɨjɨɨbuguuboro Jopevɨ galluubo.

9 Jaano seseevedɨ diito Jopetɨ fiitɨcuunaaca Pedro caamovɨ fuuhi iijahallɨvɨ gadɨcɨɨba Moocaanima ihiimaaqui. 10 Jaaboco sihidɨ ajeba aivuuneguiiha imachuqui diibedi eheetavuumaaca gaijaco atyɨmeubo, 11 niqueje afaayacafotonofañotɨ niituuno baavɨ gaachehubaryutyɨgababadɨ jeevano fahɨgovatɨ duujecɨnɨno. 12 Jaanofaño faaboho asimɨ icauhi igueenemeheje itɨhaiño iicameheje, faaboho joomɨ, faaboho jiinimomɨ icano. 13 Jaanaa Pedro guubuuhi niquejefañotɨ diiboco unuunoco: Pedro, gañiivohɨ diitotɨ gaicaaubo diidu, onoonoco.

14 Jaanegui Pedro iimusuuhi: Chahano Aivojɨɨbo, uujoho duutatɨhi jihovonoco ɨɨdicunoco, nooboro.

15 Jaanegui siino diiboco nuuno: Moocaani: Imino, onoonoco ɨɨjoho: Ɨdicuno, needino, noonoro.

16 Mifoocɨ, safo icano iniituunoro caamo niquejefaño fuucuuno. 17 Jaano esamaajeri Pedro: ¿Mɨllɨ fɨne eneejiruno? nooboro icaunaaca Cornelio agalluumo Simon iijaco dilluumoro ufuumo iguhugavɨ ɨfutuuhi. 18 Jaamoro sefano dilluumo: ¿Naa jiijafaño Simon Pedro onoobo icahi? noomoro. 19 Jaanaa Pedro gaijaco aatyɨmeuno esamaajeri icauboco Moocaani Gaija nuuhi: Meecɨ johono miimɨsiicɨ, saafi icamo ɨco guiinehi. 20 Gañiivo. Jaaboro niitoobo bañɨmo nootɨɨbo diitoma difo. Uujoho diitoco agalluumo, nooboro.

21 Jaanegui Pedro niituuhi baavɨ Cornelio agalluumojaago. Jaaboro diitoco nuubo: Uco amɨɨhai miguiinehi. ¿Jaamo jinejefiri masaahi? nooboro.

22 Jaanegui diiboco nuumo: Aivojɨɨbo Cornelio agalluuneguiiha. Imihuseebe Moocaani ñɨhicufa iicaabo. Jaaboco famooro judiomɨ agaijɨɨbo. Jaaboco Moocaani toomomɨnaafi nuuhi: Pedroco cuuhuva. Jaabo iijɨco guubuuhi, eneeneguiiha masaahi, noomoro.

23 Jaanegui Pedro diitoco jaahevesuuhi. Jaamo tufucu toono diiboma cɨgaumo. Jaano seseevedɨ Pedro diitoma fuuhi. Jaaboma saatoho inahabomɨ gataavuuhi Joperi iicaumo.

24 Jaano seseevedɨ ɨɨfutuumo Cesareavɨ Cornelio iyotoma igataavomɨnaaco iigaiyɨɨcɨumoma diitoco utuumuuhɨgo. 25 Jaanaa Pedro Cornelio iijavɨ ɨɨfutuuhi. Jaaboco Cornelio idilluuboro iguiino memuɨɨvuubo Pedroco iimequi. 26 Jaarunaa Pedro diiboco gañiiyɨcɨuhi: Dulleeve, uujoho tollɨro ɨɨbadɨro miyamɨnaafi, nooboro.

27 Jaaboma ihiimaaboro fañoojavɨ ufuubo atyɨmeuhi sihidɨ miyamɨnaa igaicɨnɨmoco. 28 Jaanegui Pedro nuuhi: Amɨɨhairyo magaajahi sacerdotemɨ neefihi imijitɨruno judiomɨoobo siicuuornelio iijavɨ ɨɨfutuuhi. Jaaboco Cornelio idilluuboro iguiino memuɨɨvuubo miooboma agataavooboro diibo iijafa ofoono onoonɨcɨnoco. Jaarunofaño uco Moocaani jɨɨbeguehi sitaaco ɨdicumo mɨhɨnivamo needino, nooboro. 29 Jaaneguiiha amɨɨhai uco mucuuhuvanoco mɨllɨ nootɨɨbo saahi. ¿Jaamo jinejeguiiha uco mucuuhuvahi? nooboro.

30 Jaanegui Cornelio iimusuuhi: Igueenemeheje fucuva mihicacuuhi jisumi nɨhɨba icaaberi jaahe machutɨɨbo iijɨcuuvɨ Moocaanima iimaanaaca uuvɨ jafevehinɨɨbo gaifi arɨcuchehufa jɨɨcɨnɨɨbo. 31 Jaabo uco neehinɨhi: Cornelio, Moocaani guubuuhi idiimaanoco gaajacuubo ɨɨdaasumoco adaamusuhicanoco. 32 Jaanegui gallu Jope cuumivɨ saatohotɨ Simon Pedroco ihɨcɨtequi asimeehene imibachumɨnaafi tollɨro Simon onoobo iija muuaijɨniri iicajafa icaaboco. Jaabo asaadɨ ɨɨma iimaajiibo, nooboro. 33 Jaanegui galluuhi tusumiro ɨco ihɨcɨtequi. Jaabo imino saahi. Jaanegui jino famooro Moocaani ɨmefeene mihicahi. Moocaani ɨco atajɨɨbanoco mihimeguehi muguubunoco, nooboro.

Cornelio Iijafaño Pedro Jɨɨbeguehi.

34 Jaanegui Pedro tɨconɨuhi nooboro: Jari jisu gaajahi Moocaani sabadɨro miyamɨnaaco agaijɨnoco. 35 Sabadɨro agaayɨcɨnoco fahɨgova miyamɨnaatɨ diiboco ɨñɨhicugomoro imino iicamoco. 36 Mɨɨro Moocaani iimaauhi Israel cuumimɨnaaco sajeebɨɨ icano jɨɨbogoco ɨjɨɨbuguubo Jesucristofeenedɨ. Jaabo diibo famoo Aivojɨɨbo. 37 Amɨɨhairyo imino magaajacuuhi paryɨ judiomɨ jiinɨjevɨ iicaunoco. Mɨɨro Jua jɨɨbogooboro initɨhicaunobuunatɨ. 38 Galileavɨ jillɨ tɨcovauno Moocaani Jesu Nazareooboco Gaijaco imityama acɨubo. Jaaneri feehicaubo imino moonɨɨboro iimitɨno ɨjɨma iicamoco taajasuuboro feehicaubo. Jillɨ moonɨɨboro feehicaubo Moocaani diiboma iicaumaño. 39 Jaanoco mɨɨhai magaajahi Jesu Jerusale cuumifaño, paryɨ Judea jiinɨjevɨ icano omoonɨhicaunoco. Jaaboco agaicaaumoro ɨmohobujevɨ tetecuumo. 40 Jaaruuboco Moocaani buheetesuuhi mifucucɨ, safucu icanotɨ. Jaabo mɨɨhaivɨ jafeveuhi. 41 Jaaruno famoovɨro jafevetɨɨbo mɨɨhaivɨro jafeveubo mɨɨhaico itɨconɨtɨro Moocaani toono gaajamɨnaatɨ ɨɨcɨumovɨ. Jaaboma mɨɨhai mamachumoro mahaduhicauhi iguijeveubo ubuheeteunobuunatɨ. 42 Jaabo mɨɨhaico galluuhi miyamɨnaaco mɨjɨɨbeguequi Moocaani diiboco iguijevemehallɨvɨ, ubuheemehallɨvɨ icano Aivojɨɨbotɨ ificuunoco mɨjɨɨbeguequi icano. 43 Tollɨro famooro sɨɨcɨjetɨro Moocaani iimaamɨnaa Jesutɨ iimaauhi: Paryɨ diiboco imiyaavogomo diibofeenedɨ taajaji, noomoro. Jaanoco Pedro nuuhi.

Judiomɨ Icatɨrumo Moocaani Gaijaco Gaayɨcɨhi.

44 Pedro ihiimaaunaacaro Moocaani Gaija niituuhi paryɨ diibo jɨɨbogoco uguubunɨcɨumohallɨvɨ. 45 Jaaneri sihidɨ jabafiituumo judio miyaavogomɨnaa Pedroma asaaumo, tollɨro judiomɨ icatɨrumoco, Moocaani Igaijaco aacɨuneri, 46 bu tollɨro sijɨɨjeri ihiimaamoro Moocaanico imehicaumo icanoco uguubuumoro. 47 Jaanegui Pedro nuuhi: Jaanegui, ¿mɨɨjoho bu collɨhi neejirahi nɨfaihuri nitɨratɨmo iicaqui mɨɨhaibadɨro bu Moocaani Gaijaco agaayɨcɨcuumo? nooboro.

48 Jaanegui tajɨɨbaubo diito initɨsuquimaaiqui Jesucristo momofeenedɨ. Jaadɨ Pedroco ifiitɨunegui diitoma gueenejɨsuno icaubo.

11

1 Jaanaa saatoho minɨsumɨnaa, inahabomɨ icamo Judeari iicaumo guubuuhi tollɨro siicuumioto icarumo Moocaani jɨɨbogoco agaayɨcɨunoco. 2 Jaanaa Pedro Jerusalevɨ agaseuboco saatoho judiomɨ miyaavogomɨnaa ɨtɨhɨɨsuumoro, nuuhi: 3 ¿Collɨhi judiomɨ icatɨmojaago edeeguejeebere diitoma machuhi? noomoro.

4 Jaanegui Pedro diitoco jɨɨbuguuhi fanootɨro nijequevɨ tahɨ iicaunoco.

5 Jillɨ nooboro: Uujoho Jope cuumivɨ iicahinɨsumi Moocaanima ihiimaahinɨɨbo atyɨmehinɨhi gaijafaño gaachehubaryutyɨgababadɨ jeevanoco fahɨgovatɨ duujecɨnɨno niquejefañotɨ tajaa iniitonoco. 6 Jaanegui imino atyɨmequi emeecɨɨbo atyɨmehinɨhi fanoo asimɨ igueenemeheje itɨhaiño iicamehejeque, ɨñɨhicufiimoco, jiinimomɨco, agahafomehejeque icano. 7 Jaanaa niquejefañotɨ uco onoonoco guubuuhi: Pedro gañiivo. Jaaboro diitotɨ gaisiraicɨɨbo diidu, onoonoco. 8 Jaarunaa uujoho neehinɨhi: Chahano, Aivojɨɨbo, uujoho duutatɨhi jihovono ɨɨdicunoco, nooboro. 9 Jaanegui niquejefañotɨ siino uco noono: Moocaani iimibachucuunoco ɨɨjoho: Ɨdicuno, needino, noonoro. 10 Jaanoro mifoocɨ, safo icano niituuhi. Jaanoro niquejefa siino fuucuuno. 11 Jaanaaca miimɨsiicɨ, saafi icamo ɨfutuuhi uujoho iicaujavɨ uco ɨɨcɨvamo Cesarea cuumitɨ agalluumo. 12 Jaanegui Moocaani Gaija uco diitoma galluuhi bañɨgotɨɨbo difo, nooboro. Jaanegui sahuse juugahusetɨ saafi icamo uuma fuuhi. Jaamoma saafi iijafa majaaheveuhi. 13 Jaabo mɨɨhaico jɨɨbeguehi Moocaani toomomɨnaafico aatyɨmehinɨɨbo ujulleeveebere diiboco eneehinɨnoco: Saatohotɨ Jope cuumivɨ gallu Simon Pedro onooboco ihɨcɨtequi. 14 Jaabo ɨco jɨɨbegueji diijamɨnaama ataajajinoco, nooboro eneehinɨnoco. 15 Jaanegui uujoho ihiimaabo tɨcovahinɨnaacaro Moocaani Gaija diitohallɨvɨ niitehinɨhi itɨconɨ mɨɨhaihallɨvɨ iicaubadɨ. 16 Jaanotɨ uujoho esafetehinɨhi Jesu unuunoco: Miyaano Jua nɨfaihuri nitɨuhi. Jaanotɨ amɨɨhai minitɨcafeteji Moocaani Gaijari, unuunoco. 17 Mɨɨhai Aivojɨɨbo Jesucristoco mimiyaavuguusumi aacɨcuubadɨro diitoco aacɨcuunoco. Jaanegui uujoho miyamɨnaafiro, ¿mɨllɨ Moocaanico jenaaujirahi? nooboro.

18 Jaanoco Jerusaleri iicaumo inahabomɨ uguubuumoro llɨɨvɨuhi. Jaamoro Moocaanico imuumo: Jaanegui tollɨro Moocaani siicuumioto icarumo iheedehifiico ejeevesumoco acɨhi ifinɨjitɨno ifiico, noomoro.

Antioquia Cuumivɨ Moocaani Iija Iicano.

19 Esteba onooboco agaicaaunotɨro saatoho miyaavogomɨnaaco ɨdaasuno omoonɨunotɨ sanoodɨmo gaacɨnɨuhi Feniciavɨ, Chiprevɨ, Antioquiavɨ icano. Jahɨ jaamo Moocaani iijɨco jɨɨbeguehicauhi saatohocoro judiomɨco sitaaco jɨɨbogotɨmo. 20 Jaarunaa saatoho Chipre, Cirene icano miyaavogomɨnaa Antioquia cuumivɨ ɨɨfutuumo judiomɨ icatɨrumoco jɨɨbuguuhi Jesucristo Moocaani Achi jɨɨbogoco. 21 Jaamoma Moocaani mitya icahicauhi. Jaamaño sihidɨ saatoho iheedehiijɨco ejeevesuumoro Aivojɨɨbo Jesuco miyaavuguumo.

22 Jaanoco Jerusaleri iicaja Moocaani iijamɨnaa uguubuumoro Bernabeque galluumo Antioquiavɨ. 23 Jaabo Bernabe ɨɨfutuubo atyɨmeuhi Moocaani imihuseri diito imino iicanoco. Jaaneri imo imo iminifutuuboro diitoco fajɨɨnɨubo sefano ijeebɨɨco omoonɨmoro Aivojɨɨbo Jesucristo iijɨfañoro iicaqui. 24 Jaabo Bernabe imihuseebe Moocaani Gaija ijeebɨɨfa icaabo sihidɨ miyaavogoobo. Jaamaño sihidɨ miyamɨnaaco Jesucristodi ɨcɨhicaubo.

25 Jaanobuunatɨ Bernabe fuuhi Tarso cuumivɨ Sauloco ɨɨcɨtuubo. Jaaboro Antioquiavɨ satyuubo. 26 Jahɨ Cristoco imiyaavuguumoma icaumɨsi saficaba Antioquiavɨ sihidɨ miyamɨnaaco jɨɨbogomɨsiro. Jaamañovɨ itɨconɨ Antioquiavɨ momonɨumo miyaavogomɨnaaco Cristotatɨ.

27 Jaasumi Moocaani iimaamɨnaa Jerusaletɨ fuumo Antioquiavɨ. 28 Jaanaa diitotɨ saafi Agabo onoobo inahabomɨfeenetɨ ujulleeveuboro Moocaani Gaija diiboco unuunoco nuubo: Fanoo jiinɨjevɨro aivo sihidɨ ajeba icaji, nooboro. Jaano icauhi aivojɨɨbo Claudio onoobo atajɨɨbausumi. 29 Jaanegui Antioquiari iicau miyaavogomɨnaa esamaaiumoro inahabomɨ Judeari iicaumoja nɨhɨbamɨco galluumo inehejema iicaudɨmo aacɨunehejeque icano. 30 Tollɨro bu Moocaani iija quillahutojaago galluumo nɨhɨbamɨco Bernabe, Saulo icamɨsima.

12

Cristotaco Ɨdaasuno Moonɨmo.

1 Jaasumi aivojɨɨbo Herode* tɨconɨuhi Cristotaco ɨdaasuno omoonɨubo. 2 Jua nahabo Jacooboco aamɨgari gaicaausuubo. 3 Jaano judiomɨdi iimiunegui Herode Pedroco sisɨsuubo Pascua jɨɨbaimosumi. 4 Jaaboco isisɨsuuboro cɨvojafaño ficusuubo. Jaaboco igueenemehejedɨhaiva icamo toomomɨnaa teemehicauhi ifahaiva tɨcovovɨ igueenemehejedɨmova icamo. Jaaboco Pascuabuunatɨ miyamɨnaa ɨmefeenevɨ iinusuguubo. 5 Jaabo Pedro cɨvojafa icaaboco imino teemehicaumo. Jaarunaa Cristota diibohallɨvɨ suufenɨtɨmo Moocaanico dilluhicauhi.

Moocaani Pedroco Cɨvojafañotɨ Iinusuhi.

6 Jaanaa Herode Pedroco miyamɨnaa ɨmega ihiinusuujino iijɨcuuvɨofucu Pedro miimɨsiicɨ soldaomɨsifeene cɨgahicauhi mihicɨ jɨgaiñehiicɨri sisɨcɨnɨɨbo tollɨro saatoho icɨvoja guhuga ɨmegaco teemehicauhi. 7 Jaanaa Moocaani toomomɨnaafi icɨvojafaño jafevevauhi. Jaaneri paryɨ icɨvojafaño achɨcɨuhi. Jaadɨ Moocaani toomomɨnaafi Pedroco imecuhutɨ ganɨɨcɨuhi ihaiquequi. Goovano gañiivo, nooboro.

Jaasumiro Pedrotɨ ijɨgaiñehi ihusetɨ acutuuhi.

8 Jaaboco Moocaani toomomɨnaafi nuuhi: Diniivɨgai meeheque cuhufono siyaavoobo ditɨhaipaajeneque dɨcamaje, eneenegui Pedro jɨcamaaiuhi.

Jaadɨ siino Pedroco nuubo: Simon, diijeebutachehuco gafaivoobo tadyojɨcutɨ disaa, nooboro.

9 Jaanegui Pedro idojɨcutɨ saauhi: Fɨne jillɨ tɨgahi, nooboro itoomomɨnaafi omoonɨunoco. 10 Jaamɨsi tɨconɨuhi afatyumɨsi ɨmegari iicautoomomɨnaaco. Jaanohallɨvɨ iicaumoco icano afatyuudɨ ɨɨfutuumɨsi jɨgaiño guhuga jahisivɨ ɨɨfotocɨnɨhugavɨ jaahuga iinoro faayacafutuuhi. Jaaneri ihiinuumɨsiro jɨɨhairi fuumɨsi. Jaanaa itoomomɨnaafi diibotɨ imimañobatɨ sihɨ minifutuuhi.

11 Jaadɨ jari Pedro imino eesafutuuboro nuuhi: Jari gaajacɨhi miyaano iicanoco. Moocaani jahi itoomomɨnaafico galluuhi uco Herode usetɨ, judiomɨ omoonɨjirunotɨ icano itaajasuqui, nooboro.

12 Jaanoco esamaaiboro Pedro fuuhi Maria, Jua Marco onoobo seejɨ iijajaago. Jahɨ sihidɨ miyamɨnaa igaicɨnɨuhi Moocaanima ihiimaaumo. 13 Jaabo ɨɨfutuuboro jahisio guhugaco tutucutuubo. Jaanegui bagocaja Rode onoogo iinuuhi: ¿Mɨɨjoho fɨne? noogoro emeecɨtogo. 14 Jaago Pedro ico iicanoco uguubuugoro imo imo iminifutuugoro iguhugaco faayɨcɨutɨgoro jinafatyuugo ɨjɨɨbogotogo Pedro iguhuga ɨmegavɨ iicaunoco. 15 Jaanegui diigoco nuumo: Jillɨ fɨne degavehi, noomoro.

Jaarunaa diigo: Miyaano, noogoro jenaauhicauhi.

Jaanegui nuumo: Diibo icatɨno fɨne jillɨ diibo gaija, noomoro.

16 Jaarunaa Pedro suufenɨtɨɨbo iguhugaco tutucuhicauhi. Jaanegui iguhugaco afaayɨcɨumo diiboco aatyɨmeumoro jabafiituuhi. 17 Jaanegui Pedro diitoco ihuseri faguuhi llɨɨvɨ iicaqui. Jaaboro diitoco jɨɨbuguubo Moocaani diiboco cɨvojafañotɨ ihiinusuunoco. Jaaboro jillɨ Jacooboco, saatoho monahabomɨco icano mɨjɨɨbogo, nooboro sihɨgovɨ fuubo.

18 Jaanaa meseseeveudɨ icɨvoja toomomɨnaa ñaaɨvocasiuhi: ¿Mɨllɨ Pedro cuuca icahi? noomoro. 19 Jaamoco Herode guiinusuuhi. Jaarumo aatyɨmeutɨnegui diitoco: ¿Mɨllɨ jana taajaabo? nooboro itoomomɨnaaco gaisiraicɨsuubo. Jaaboro Herode Judeatɨ ufuuboro Cesarea cuumivɨ icatuubo.

Herode Guijevehi.

20 Jaabo Herode sɨfiiratuuhi Tiro, Sidon icamo miyamɨnaajaago. Jaanegui diito sabadɨro ihiimaacasiumoro saaumo Herodejaago. Itɨconɨ Herode iija aivojɨɨbo Blasto onooboco nɨhɨbamɨco jaaduumo diitohallɨvɨ ihiimaaqui. Jaabofeenedɨ Iherodeque dilluumo sajeebɨɨ iicaqui diibo jiinɨjetɨ machutaaco agaayɨcɨhicauneguiiha. 21 Jaanegui Herode diitoco tufucu jei masaa unuufucu, ihaivojɨ gaachehuco ɨjɨcafutuuboro ihaivojɨ gɨcɨnɨtafa casɨɨvuubo. Jaaboro diito ɨmefeenevɨ iimaaubo. 22 Jaaneri miyamɨnaa coovadiinamaaiuhi: ¡Jino ihiimaabo miyamɨnaafi icatɨɨbo Moocaaniro! noomoro.

23 Jaasumiro Moocaani toomomɨnaafi diiboco chuumusuuhi Moocaanico iimuunoco diiboro agaayɨcɨumaño. Jaasumiro guijeveubo jɨɨjoho uduuneri.

24 Jaano tɨcovo Moocaani iijɨ guiraatonoro feehicauhi fahɨgovadɨ ɨjɨɨbegueneri.

25 Jaadɨ Bernabemɨsi idudɨcamaajeque imivuudɨ Jerusaletɨ dojɨcuvɨro uhuumiumɨsi Jua Marco onooboco satyuumɨsi.

13

Bernabe, Saulo Icamɨsi Tɨconɨhi Siicuumijaa Ofoomɨsi.

1 Jaanaa Moocaani iimaamɨnaa icauhi Antioquiari iicaja Moocaani iijafaño. Jaamou diito jɨɨbogomɨnaa Bernabe, Simon Cɨvucu onoobo, Lucio cireneobo, Manae onoobo Galilea aivojɨɨbo Herode* cojɨvɨ ifiivuubo, Saulo icamo. 2 Jaamo safucu igaivuumo Moocaanima machutɨmo iimaaqui. Jaamo machutɨmo Moocaanima ihiimaaumaaca Moocaani Gaija nuuhi: Bernabe, Saulo icamɨsico ijeevadɨ uudi mudugaacu diitɨsico toono dudɨcamaajejaa ucuuhuvaunojaago, noonoro.

3 Jaanegui saatoho jɨɨbogomɨnaa machutɨmo Moocaanima ihiimaaunobuunatɨ ihuseneque diitɨsihallɨvɨ ificuumoro diitɨsico galluumo.

Jɨɨbogomɨnaa Chipre Chugaivɨ Jɨɨbeguehi.

4 Jaamɨsico Moocaani Gaija agallunegui Bernabe, Sauloma icamɨsi fuuhi Seleucia cuumivɨ. Jaamañotɨ muuairi fuumɨsi Chipre chugaivɨ. 5 Jaamɨsi Salamina cuumivɨ ɨɨfutuudɨ judiomɨ sinagogajanofaño Moocaani iijɨco jɨɨbeguehicaumɨsi. Jaamɨsima Jua Marco onoobo fuuhi diitɨsico ihamusuqui. 6 Jaamo tuchugairiro efeehicamo Pafo cuumivɨ ɨfutuuhi. Jahɨ atyɨmeumo judiomɨoobo BarJesu onoobo maaimoco. Jaabo bañɨhicauhi: Uujoho Moocaani iimaamɨnaafi, nooboro. 7 Jaamaaimo Sergio Paulo onoobo aivojɨɨbo fanoovaco gaajaabo cojɨri icahicauhi. Jaabo ihaivojɨɨbo cuuhuvauhi Bernabe, Saulo icamɨsico Moocaani iijɨco iguubuqui. 8 Jaarunaa tomaaimo griego iijɨri Elimas onoobo diitɨsico jenaauhicauhi ihaivojɨɨbo imiyaavugujiruneguiiha. 9 Jaanegui Saulo icaruubo Pablo onoobo Moocaani Gaija ijeebɨɨfaño gahafɨcɨnɨɨbo diiboco imino ɨhɨɨfɨnɨcɨuboro nuuhi: 10 ¡Bañɨfiiramɨnaafi ɨjɨ seemene idiicaabo, idiimitɨɨbo miyaano jɨɨhevemɨnaafi idiicaabo! Ɨtɨcovojɨ Moocaani jɨɨhaico, ¿collɨhi suufenɨtɨɨbo cɨryu cɨryu moonɨɨboro diicahicahi? 11 Jisu ɨco Moocaani use aamɨji dihaallɨɨ ɨco ijaabavequi. Jaabo nɨhɨba seseeque atyɨmetɨɨbo diicahi gueenene, nooboro.

Jaasumiro cɨvono diibedi minifutuuno aimuufaibadɨ. Jaaneri dudɨɨvɨ icaubo. Jaanegui saatohoco guiinuubo ihusetɨ agaayɨcɨmoro diiboco isatyequi. 12 Jaanoco ihaivojɨɨbo aatyɨmeuboro miyaavuguhi. Jaaboro Moocaani iijɨco ɨjɨɨbogonoco uguubuuboro eetyehicauhi.

Pablomɨ Pisidia Jiinɨjeri Iicano Antioquiavɨ Ɨfetehi.

13 Jaadɨ Pablomɨ ɨjɨcamaaimoro Pafo cuumitɨ ufuumo ɨfutuuhi Pergevɨ Panfilia jiinɨjevɨ. Jaamañovɨ Jua Marco onoobo diitɨsico ejeevesuuboro uumiuhi dojɨcuvɨro Jerusalevɨ. 14 Jaanobuunatɨ diitɨsi Pergetɨ fatyuuhi Antioquiavɨ Pisidia jiinɨjevɨ. Jahɨ judiomɨ jaguisɨsumi sinagogajafaño ufuumɨsiro casɨɨvutuumɨsi. 15 Jaadɨ Moise tajɨɨba aameneque, bu Moocaani iimaamɨnaa aameneque icano emeecɨudɨ sinagogaja aivojɨto atajɨɨbaunegui dilluumo: Fañɨ, fagojɨɨbogoma mihicahachiijɨ miyamɨnaadi jisu mihiimaa, noomoro.

16 Jaanegui Pablo agañiivuuboro ihuseri faguubo llɨɨvɨ iicaqui. Jaaboro nuubo: Israel miyamɨnaa muguubu; amɨɨhai tollɨro Moocaani jeecɨvomɨnaa. 17 Moocaanico amɨɨhai Israel cuumimɨnaa mimiyaavogoobo moheedeeteque ɨcɨuhi. Jaaboro diitotɨ ajashutɨ cuumi eetavuubo siicuumifeenevɨ Egiptori iicausumi. Jaadɨ toojiinɨjetɨ imityari diitoco iinusuubo. 18 Jaadɨ Moocaani miimɨsiicɨ tɨcovovɨ ficabano sɨcaihɨgo diitoco jaabɨcɨuhi. 19 Jaaboro sahuse juugahusetɨ miicuumiicɨ icano jiinɨje miyamɨnaaco Canaan jiinɨjevɨ ifinɨsuuboro moheedeeteque ijiinɨjeneque acɨubo. 20 Jaadɨ cuatro ciento cincuentadɨ ficabavabuunatɨ diitoco fagomɨnaafeenedɨ tajɨɨbahicaubo. Jaanobuunatɨ Moocaani iimaamɨnaafi Samuel iicausumi 21 Moocaanico dilluumo aivojɨɨbotɨ diitoco ihacɨqui diitoco itajɨɨbahicaqui. Jaanegui Moocaani diitoco acɨuhi miimɨsiicɨ ficabanohachuta tɨcovovɨ aivojɨɨbotɨ Saul onooboco Sis onoobo achico, Benjamin cuumiooboco. 22 Jaadɨ Moocaani Saulco ihaivojɨtɨ gañɨɨuhi. Jaaboro aivojɨɨbotɨ Davidco ficuubo. Jaabotɨ Moocaani nuuhi: Isai achi Davidco atyɨmehi: Tajeebɨɨ onoobadɨ iicaaboco uujoho iimogobadɨ iicajiiboco, nooboro. 23 Jaabo David iyaachimɨhaioobou Jesu, Moocaani Israel cuumimɨnaaco itaajasuqui ificuubo diibo unuubadɨ. 24 Jaabo Jua Jesu saautɨnaacaro jɨɨbeguehicauhi paryɨ Israel cuumimɨnaaco: Minitɨsuquimaaje amɨɨhai eedeehifiico mejeevesumoro, nooboro. 25 Jaabo Jua ijɨɨbogoco imivucuujino fiitɨno nuubo: Amɨɨhai uco diiborucu, noomoro mehesɨcɨnɨɨbo icatɨhi. Tabuunatɨ saajiibo tajanaanɨcɨvɨ iicaabo. Jaabovɨ ɨfototɨhi diibobadɨ sihidɨ jeevahi. Jaabou, diibo tɨhaipaaje duujeque isinaayujiruunova, nooboro.

26 Jaamo amɨɨhai tañahabomɨ Abraham yoto seeme mihicamo, tollɨro amɨɨhaifeene siicuumioto Moocaanico mejeecɨvomo icano. Amɨɨhaidi iicano jino taajasujɨɨbogo. 27 Mɨɨro Jerusaleri iicamo paryɨ ihaivojɨtoma Jesuco gaajautɨhi, Moocaani iimaamɨnaa aameque fahiijɨvaro jaguisɨsumi ɨɨfɨnɨcɨrumo gaajahicautɨmo. Jaamoro diitoro Jesuco iguijenɨguusumi toohaamefaño onoonoco miyaavusuumo. 28 Toonohallɨtɨ agaicaaujirunoco diibovɨ aatyɨmeutɨnegui Pilatoco dillumo diiboco igaicaauqui. 29 Jaamoro diibotɨ aamefaño onoobadɨ iicacuusumi ihɨmohobujetɨ iniitusuumoro cɨɨumo. 30 Jaaruuboco Moocaani guijevefañotɨ buheetesuuhi. 31 Jaabo gueenene fucuva jafevehicaubo diiboma Galilea jiinɨjetɨ Jerusale cuumivɨ ufuumovɨ. Jaamo diito jisumi diibotɨ miyamɨnaaco jɨɨbeguehicahi.

32 Jaamo mɨɨhai amɨɨhaico mɨjɨɨbeguehicahi iimino jɨɨbogoco Moocaani moheedeeteque unuunoco. 33 Mɨɨhai diito iyaachimɨhai mihicamedi diibo unuuno miyaavehi Jesuco ubuheetesuubo Salmo onoohaamefaño capitulo dos onoobadɨ: Ɨɨjoho taseemene jifucu uubadɨro idiicaabo, noonoro. 34 Moocaani diiboco ifi tuucɨtɨno iicaqui ubuheetesuujinoco jillɨ nuubo. Jaabo ɨco uujoho acɨji Davidco unuunoco, nooboro. 35 Jaabadɨro bu Sisalmovɨ noono: Agaijɨɨbo dijeecɨvomɨnaafi ifiico deevesujitɨhi tuucɨtɨno iicaqui, noonoro. 36 Jaabo David isumiotoco imino moonɨubo Moocaani onoobadɨ: Jaabo iguijeveuboco iheedete cojɨvɨ cɨɨumo. Jaabo tuucɨuhi. 37 Jaanotɨ Moocaani ubuheetesuubo tuucɨutɨhi. 38 Jaanegui fañɨ, magaaja diibo Jesufeenedɨ imitɨ buusuco amɨɨhaico mɨjɨɨbogonoco. 39 Mɨɨro Moise tajɨɨbaco omoonɨrumo taajatɨmo iicahicamo paryɨ Jesuco imiyaavogomo diibofañodɨ taajaji. 40 Jaanegui imino mehesɨcɨnɨ; Moocaani iimaamɨnaa jillɨ unuuno amɨɨhaihallɨvɨ icadino:

41 Memeecɨ amɨɨhai dejecumɨnaa, majabafiitomoro mifinɨcɨnɨ uujoho Moocaani iicaabo amɨɨhai mihicasumi sihidɨ ejeevanoco eetaveji. Jaarunoco saatoho amɨɨhaico ɨjɨɨbogorunoco miyaano meneejitɨrahi, onoono.

42 Jaadɨ Pablomɨsi inahabonɨmɨnaama judiomɨ sinagogajatɨ ihiinuumoco judiomɨ iicatɨmo nuuhi: Sijaguisɨvɨ jei mɨɨhaico siino mɨjɨɨbogo, noomoro. 43 Jaadɨ Pablomɨsi jahisivɨ iinuucuumɨsi dojɨcutɨ fuumo sihidɨ judiomɨoto, siicuumio miyaavogomɨnaa icamo. Jaamoco diitɨsi fajɨɨnɨhicauhi: Moocaani imihiijɨguiinoro mihica, sefano noomɨsiro.

44 Jaadɨ sifoo jaguisɨvɨ fiitɨcuujiruno faacuumiro ufuuno Moocaani iijɨco iguubuqui. 45 Jaanegui judiomɨ sihidɨ miyamɨnaa ufuunoco aatyɨmeumoro diitohallɨtɨ Pabloco jɨɨheveuhi. Jaamoro Pabloco ejenaaumoro dejecuhicaumo. 46 Jaarunaa Pablomɨsi igototɨmɨsi nuuhi: Itɨconɨ amɨɨhai judiomɨco Moocaani iijɨco mɨjɨɨbeguejirahi. Jaarunoco magaayɨcɨtɨmoro ifinɨjitɨno ifiima mihicagotɨhi. Jaanegui amɨɨhai cojɨtɨ siicuumiotojaagovɨro mefeeji, noomɨsiro. 47 Jillɨ nooboro Moocaani mɨɨhaico tajɨɨbauhi:

Ɨco ficuuhi faajiinɨjemɨnaahallɨvɨ judiomɨ icatɨrumoco gaajasuqui. Amɨɨhaifeenedɨ taajasujɨɨbogoco jiinɨjejɨnibaacɨvɨ galluuji, nooboro.

48 Jaanoco siicuumioto uguubuumoro imo imo minifutuuhi. Jaamoro: Moocaani iijɨ aivo imihi, noomoro miyaavuguumo, paryɨ fiivo ifiima iicaqui ɨɨcɨcuudɨmo. 49 Jillɨ paryɨ toojiinɨjevɨ Moocaani iijɨ jɨɨbogocafutuuhi. 50 Jaarunaa judiomɨ iimaacasiuhi Moocaani iija gaigoomɨ obocɨfimoma, tuucuumio gaifiimɨ obocɨfimo icamoma. Jaamoro tɨconɨuhi Pablomɨsico ɨjɨɨhevemere ɨdaasuno omoonɨumo. Jaamoro diitɨsico toojiinɨjetɨ gañɨɨumo. 51 Jaanoma iicaumɨsi diitohallɨvɨ itɨhaipaaje jiinɨco tatacuumɨsi toono jɨɨbogobadɨ iicano. Jaamɨsiro Iconio cuumijaa fuumɨsi. 52 Jaarunaa Cristotaco ejeevesuumo imo imo icauhi Moocaani Gaija ijeebɨɨnofaño iicaumaño.

14

Pablomɨsi Iconio Cuumivɨ.

1 Jaadɨ Iconiovɨ Pablo, Bernabe icamɨsi judiomɨ sinagogajafaño fuuhi. Jaamɨsiro jɨɨbeguehicauhi. Jaanoco sihidɨ miyaavuguumo judiomɨ griegomɨoto icamo. 2 Jaarunaa saatoho judiomɨ imiyaavuguutɨmo siicuumiotoco esaayusuuhi inahabomɨco ijɨɨhevequi. 3 Jaarunoco igototɨmɨsi tuucuumivɨ gueenene icaumɨsi Moocaanitɨ jɨɨbogomɨsiro. Jaabo Moocaani iimihusetɨ ihiimaanoco miyaavugusuhicauhi ɨɨfusunoco, sihidɨ ejeevanehejeque icano omoonɨhicanofeenedɨ. 4 Jaarunaa tuucuumio miyamɨnaa dugaacɨnɨuhi saatoho judiomɨjaagodɨ, saatoho minɨsumɨnaajaagodɨ icano. 5 Jaanoma iicamo judiomɨ, siicuumioto icano aivojɨtoma jɨcucasiuhi diitoco ɨdaasuno omoonɨmoro guiisibaneri ihaamɨqui. 6 Jaanoco Pablomɨsi agaajacɨumɨsiro gaauhi Listra, Derbe icanovɨ, Licaonia jiinɨje uufocono cuuminovɨ icano. 7 Jahɨ tollɨro taajasubogoco jɨɨbeguehicaumɨsi.

Listra Cuumivɨ Pabloco Guiisibaneri Aamɨmo.

8 Listra cuumivɨ icaubo saafi ifiivuunotɨro ɨgotɨɨbo iicaubo. Jaabo gɨcɨnɨuhi ɨgotɨɨbo itɨhai iimiutɨneri. 9 Jaabo Pablo iimaanoco imino guubunɨcɨhicauhi. Jaanegui Pablo diiboco imino emeecɨubo gaajacɨuhi: Uujoho buheeji, nooboro imiyaavuguunoco. 10 Jaanegui Pablo sefano nuuhi: ¡Sano tɨcovoro ditɨhaihallɨvɨ dulleeve! nooboro. Jaanegui sefano casiniivuubo.

Jaaboro ɨgooboro fuubo. 11 Jaano Pablo omoonɨunoco miyamɨnaa aatyɨmeumoro sefano coovadiivuumo Licaonia iijɨri: ¡Diosmɨ, miyamɨnaa ifibadɨ ifiivotomoro mojaago niitehi! noomoro.

12 Jaamoro Bernabeque Jupiter neehicaumo. Jaanotɨ Pabloco Mercurio neehicaumo, diibo ɨjɨɨbeguehicauneguiiha. 13 Jaanegui Jupiter sacerdote Jupiterque iimehicauja cuumi ɨmegari iicaja abajaabo sɨvauhi niivɨmɨco deecaneri imino iimibachuhicauboro. Jaamɨsico sihidɨ miyamɨnaa diitɨsico iimomoro jeecɨvuujirumo iniivɨmɨco agaisiraicɨumoro. 14 Jaanoco iminɨsumɨnaatɨsi Bernabemɨsi agaajacɨudɨ igaachehunoco agallicumɨsiro jɨcafutuuhi miyamɨnaafeenedɨ coovadiicɨnɨmɨsiro: 15 Amɨɨhai, ¿collɨhi tollɨ momoonɨhi? Amɨɨhaibadɨro mɨsi miyamɨnaatɨsi, tooneguiiha mɨsi masaahi. Tollɨ iicaneheje jihovonehejeque mejeevesuqui. Jaamo ɨdɨɨboro Moocaani iicaabojaago miminifetequi, niquejeque, jiinɨjeque, muuaiñoco icano paryɨ faabohoco ifiivusuubojaago. 16 Sɨɨcɨjenaha Moocaani paryɨ cuumimɨnaaco ficuuhi iimogobadɨ iicaqui. 17 Jaaruubo fahiijɨvaro: Uujoho iicanoco igaajaqui, nooboro imino moonɨɨbo, niijabaco aigusuubo, basutaaco noovasuubo, mamachujidɨnoco acɨɨbo imo imo mihicaqui. 18 Jillɨ noomɨsiro diitoco faguumɨsi. Jaarunofaño suufenɨutɨrumo iniivɨmɨco agaisiraicɨmo diitɨsico ijeecɨvequi.

19 Jaanaa gaseumo judiomɨ Antioquia, Iconio icanotɨ. Jaamo tomaño miyamɨnaaco diitɨsihallɨvɨ abañɨumo miyaavugusuuhi. Jaamoro Pabloco guiisibaneri aamɨuhi. Jaaboco: Fɨne guijevecuubo, noomoro tuucuumitɨ buhɨgovɨ iguiiyɨcɨumoro gañɨɨjeuhi. 20 Jaabohallɨvɨ Cristota igaivuuhi. Jaanaa Pablo agañiivuuboro siino tuucuumifaño fuuhi. Jaano seseevedɨ Bernabema Derbe cuumivɨ fuumɨsi.

21 Jaacuumivɨ taajasujɨɨbogoco jɨɨbeguehicaumɨsi. Jaadɨ sihidɨ Cristota iicacuudɨ dojɨcuvɨro uumiumɨsi Listra, Iconio, Antioquia icanovɨ. 22 Jaacuumijevɨ Cristota iicaumoco quehecutusuumɨsi. Jaamɨsiro fajɨɨnɨhicaumɨsi quehecuno miyaavogofaño iicaqui. Moocaani aivojɨfaño mefeejimoco ɨdaasuno moonɨjimo, noomɨsiro. 23 Jaamɨsiro Moocaani iijanohallɨvɨ iquillahutotɨ ficuumɨsi. Jaadɨ machutɨmo Moocaanima iimaahicaumo Moocaanico imiyaavuguudɨmohallɨvɨ Moocaani iteemequi.

Pablomɨsi Siino Uumihi Siria Jiinɨjeri Iicano Antioquiavɨ.

24 Jaanobuunatɨ fatyuumɨsi Pisidia jiinɨjefeenedɨ. Jaamɨsi ɨfutuuhi Panfilia jiinɨjevɨ. 25 Jaamɨsiro Perge cuumivɨ jɨɨbeguehicaumɨsi. Jaadɨ fuumɨsi Atalia cuumivɨ. 26 Toonotɨ ɨjɨcafutuumɨsiro muuairi fuumɨsi Antioquiavɨ itɨconɨ diitɨsico Moocaani imihiijɨfañodɨ idudɨcamaaiqui ificucuumivɨ. Jaanoco toono imivucuumɨsi. 27 Jaamɨsi Antioquiavɨ agaseudɨ igaiyɨɨcɨumɨsi paryɨ Cristotaco. Jaamɨsiro jɨɨbeguehicaumɨsi paryɨ Moocaani diitɨsima omoonɨhicaunoco judiomɨ icatɨrumedi Moocaani iguhugaco faayɨcɨuhi diito imiyaaveguequi. 28 Jaamañovɨ Pablomɨsi gueenene icauhi Cristotama.

15

Jerusalevɨ Igaivuumo.

1 Jaasumi saatoho Judeatɨ Antioquiavɨ ufuumo inahabomɨco ɨjɨɨbogomo tɨconɨuhi: Mataajaqui itɨconɨ amɨɨhai meeheque miquitɨcɨji Moise atajɨɨbaubadɨ, noomoro. 2 Jaamoma Pablomɨsi sihidɨro idillucasiumɨsiro jenaaucasihicauhi. Jaanofeenevɨ Pablomɨsico ficuumo saatoho icano Jerusalevɨ ifeequi minɨsumɨnaama, Jerusaleri iicaja Moocaani iija quillahutoma tobogoco ihiimaatequi.

3 Jaamoco Antioquiari iicamo Cristota agalluumo fuuhi. Jaamo fatyuuhi Fenicia jiinɨje, Samaria jiinɨje icanofeenedɨ. Jaamo inahabomɨco jɨɨbogomoro feehicauhi siicuumioto icarumo iheedehiijɨco ejeevesuumoro Moocaanico agaayɨcɨumoco. Jaabogoco uguubuumoro sihidɨ imo imo icaumo.

4 Jaanaa Pablomɨsi Jerusalevɨ ɨɨfutuumɨsico paryɨ Cristota, minɨsumɨnaa, iquillahuto icamo imo imo diitɨsico gaayɨcɨuhi. Jaamoco diitɨsi jɨɨbeguehicauhi Moocaani diitoma omoonɨhicaunoco. 5 Jaarunaa saatoho fariseomɨototɨ imiyaavuguumo ujulleeveumoro nuuhi: Imijiruno tollɨro judiomɨ iicatɨrumo imiyaavogomo meeheneque miquitɨcɨno. Jaamoro mataajɨɨbano Moise atajɨɨbaubadɨ iicaqui, noomoro.

6 Jaanegui igaivuumo paryɨ minɨsumɨnaa, iquillahuto icamo toonoco ihiimaaqui. 7 Jaanoco sihidɨ ejenaaucasihicaunobuunatɨ Pedro agañiivuuboro diitoco nuuhi: Tañahabomɨ, amɨɨhairyo magaajacuuhi itɨconɨ uco Moocaani ɨcɨuhi amɨɨhaifeenetɨ, taajasujɨɨbogoco judiomɨ iicatɨrumoco jɨɨbeguequi jaamo imiyaaveguequi. 8 Jaabo Moocaani famoo jeebɨɨnocoro agaajaabo ɨfusuuhi tollɨro diito agaayɨcɨunoco Igaijaco aacɨunofeenedɨ mɨɨhaico iicaubadɨro. 9 Moocaani diitoco mɨɨhaifañotɨ guiinovɨ ficuutɨhi. Jaamo jeebɨɨnoco nitɨcuubo diiboco imiyaavuguumaño. 10 Jaamo ¿collɨhi amɨɨhai mimiyaavogotɨhi Moocaani omoonɨnoco? Jaamoro jito imiyaavogomohallɨvɨ obocɨtajɨɨbaco mificuuhi, moheedeete, mɨɨhai icarumo meheetavejitɨrunoco. 11 Jaanoco diitobadɨro mɨɨhai mataajajinoco magaajahi Jesucristo imihiijɨfeenedɨ.

12 Jaanegui famooro ɨllɨɨvuumoro Bernabemɨsi ɨjɨɨbogonoco guubunɨcɨumo gaajataco, ajabafiiranehejeque icano diitɨsifeenedɨ Moocaani omoonɨhicaunoco siicuumiotofeenevɨ. 13 Jaanoco ihiimaaunobuunatɨ Jacoobo nuuhi: Tañahabomɨ, uco muguubunɨcɨ, nooboro. 14 Simon Pedro mɨɨhaico jɨɨbeguehi, ɨtɨconɨɨbo Moocaani judiomɨ iicatɨrumotɨ iyototɨ ɨɨcɨnoco. 15 Mɨɨro jillɨ noono Moocaani iimaamɨnaa acaatɨnɨuno:

16 Jinobuunatɨ uumiji. Jaaboro siino gañiiyɨcɨji aacutuuja David iijaco. Aacutuunoco siino iimibachuuboro eetaveji. 17 Jaano coovooto paryɨ Moocaanico iguiinequi paryɨ jiinɨjemɨnaa tamomoco ijeecɨvequi icano. 18 Jillɨ noobo Moocaani jinooco agaajasuubo sɨɨcɨjetɨro.

19 Jaanegui uujoho amɨɨhaico neehi: Judiomɨ iicatɨmoco gañuhusuno momoonɨdino iheedehiijɨco ejeevesucuumoro Moocaanijaagovɨro iicacuumoco. 20 Imicuujino aameque macaatɨnɨhaamefaño jillɨ meneeji: Ɨjɨnɨta jeecɨvoco deetavucuudino, saatohoba ataabavatɨmo buhɨgueejedɨ gaigoomɨma icadino, bu asimɨco udusuucɨneri amacanɨsumehejeque duucuudimo, tɨɨjohoco aducuudimo. Jillɨ noomoro 21 faacuumivariro icamo sɨɨcɨjetɨro Moise tajɨɨbaco ɨjɨɨbeguehicamo sinagogajanofaño fahiijɨvaro jaguisɨfucuva tɨcovoocɨvɨ, nuubo Jacoobo.

22 Jaanegui minɨsumɨnaa, quillahutomɨhai, paryɨ Moocaani iijamɨnaama ihiimaacasiumoro saatohotɨ ifeenetɨ ɨcɨuhi. Juda icaruuboco Barsaba eneehicaubo, Sila onoobo aivo diitofeenetɨ imiyaamɨsi iicamɨsico ɨcɨumo Pablo, Bernabe icamɨsima Antioquiavɨ igalluuqui. 23 Jaamoma aameque galluumo: Mɨɨhai minɨsumɨnaa, quillahuto, paryɨ monahabomɨ icamo moojɨco magalluuhi, monahabomɨ judiomɨ iicatɨrumo Antioquiari, Siria, Cilicia icano jiinɨjeri iicamojaago. 24 Mɨɨhai muguubuhi jimañotɨ saatoho ofoomovaha amɨɨhaico ihiimaari gañuhusuno moonɨhicahi mɨɨhai matajɨɨbatɨmo. Jaamo amɨɨhaico mɨtasuhicahi: Amɨɨhai meeheque miquitɨcɨ. Jaamoro Moise atajɨɨbabadɨ mihica, eneehicamo. 25 Jaanoma mihicamo sabadɨro monoomoro moofeenetɨ saatohotɨ mɨhɨcɨhi amɨɨhaijaa magalluuqui magaijɨno nahabomɨsi Bernabe, Pablo icamɨsima. 26 Jaamɨsi ñɨhicunofeenedɨ ifiico ficuuhi Jesucristo momohallɨtɨ. 27 Jaanegui amɨɨhaijaago magalluuhi Juda, Sila icamɨsico. Jaamɨsi amɨɨhaima ihiimaamɨsiro imino amɨɨhaico jɨɨbeguejimɨsi. 28 Jillɨ Moocaani Gaijadi imino, mɨɨhaidi imino icano janaanɨcɨ siinoco amɨɨhaico matajɨɨbatɨhi. Jino ɨdɨɨnocoro amɨɨhaico meneehi: 29 Ɨjɨnɨtaco ejeecɨvucuunoco meheetavucuudino. Jaabadɨro udusuucɨneri amacanɨsumehejeque muduudino, tɨɨjohoco mahaduudino, saatohoba ataabavatɨmo jahisihijedɨ gaigoomɨma icadino. Jillɨ mihicahachiijɨ imino momoonɨji. Tahɨ imino mihica, noomoro.

30 Jaamoco agalluumo fuuhi Antioquiavɨ. Jaamañootoco iigaiyɨɨcɨumoro toohaameque acɨuhi. 31 Jaahaameque inahabomɨ emeecɨumoro sihidɨ imo imo minifutuuhi toohaamefaño diito ajacusunoco aatyɨmeumoro. 32 Jaamɨsi Juda, Sila icamɨsi Moocaani iimaamɨnaatɨsi icauhi. Jaamaño inahabomɨco sihidɨ iijɨri afajɨɨnɨmɨsiro diitoco quehecutusuuhi. 33 Jaanobuunatɨ gueenene iicauno nijequetɨ inahabomɨ diitoco galluuhi: Sajeebɨɨma mofoo, noomoro dojɨcuvɨro diitoco agalluumojaago. 34 Jaarunaa Sila toonovɨro fitafutuuhi.* 35 Tollɨro Pablo, Bernabe icamɨsi Antioquiavɨ fitafutuuhi. Jaamo sihidɨ saatohoma jɨɨbogomoro icahicauhi Jesucristo jɨɨbogoco.

Pablo Siino Allɨnɨhi Ɨjɨɨbogotoobo.

36 Jaanobuunatɨ goovacuutɨnotɨ Pablo Bernabeque nuuhi: Maha siino faacuumivavɨ monahabomɨco memeecɨtequi, ¿naa mɨllɨ iicamo? nooboro.

37 Jaanegui Bernabe satyujirahi Jua Marco onooboco. 38 Jaarunaa diibo diitɨsico Panfiliavɨ ejeevesuuboro uumiuhi diitɨsico idudɨcamaajeque amusutɨɨbo. Jaaneguiiha, Pablo diiboco imuguutɨhi asatyunoco. 39 Jaanoco sihidɨ ejenaaucasiunoma iicaumɨsi dugaavocasiuhi. Bernabe Marcoma ɨjɨcafutuumɨsiro Chipre chugaivɨ fuuhi. 40 Jaanotɨ Pablo Silaco ɨɨcɨuboma fuuhi Moocaani imihiijɨfañodɨ inahabomɨ agalluudɨ. 41 Jaamɨsi fatyuuhi Siria jiinɨje, Cilicia jiinɨje icanofeenedɨ inahabomɨco quehecutusumɨsiro Cristotaco.

16

Pablomɨsima Timoteo Gataavehi.

1 Pablo, Sila icamɨsi ɨfutuuhi Derbe, Listra icano cuuminovɨ. Jahɨ atyɨmeumɨsi miyaavogomɨnaafi Timoteo onooboco miyaavogomɨnaago judiomɨogo griegooboma iicaugo achico. 2 Jaabotɨ inahabomɨ Listrari, Iconiori icano iicaumo imino iimaahicauhi. 3 Jaaboco Pablo imuguuhi diitɨsima igataavequi. Jaaboro iimeeheque quitɨcɨsuhi tahɨ iicaumo judiomɨ iimuguujitɨruneguiiha famooro diibo caani griegoobo iicaunoco agaajaumaño. 4 Jaamɨsi faacuumivafañodɨ ufuumɨsi inahabomɨco jɨɨbogomɨsiro feehicauhi Jerusaleri iicaumo minɨsumɨnaa, iquillahuto icamo diitɨsico unuubadɨ. 5 Jaaneri paryɨ Cristota quehecumo minifutuuhi miyaavogofaño. Jaaneri Cristota fafucuvaacɨvɨro guiraatomoro feehicauhi.

Pablo Macedonia Jiinɨjeomɨnaafi Gaijaco Atyɨmehi.

6 Jaanaa Moocaani Gaija jɨɨbugusuutɨhi Moocaani iijɨco Asia jiinɨjevɨ. Jaanegui fatyuumo Frigia, Galacia icano jiinɨjefeenedɨ. 7 Jaamo ɨfutuuhi Misia jiinɨjejɨnivɨ. Jaamañotɨ esamaaiumo Bitinia jiinɨjevɨ ifeequi. Jaarunaa Jesu Gaija imuguutɨhi. 8 Jaanegui Misia jiinɨjefeenedɨ sanotɨcovoro afatyumo ɨfutuuhi Troa mɨcuvɨ. 9 Jaamañovɨ Pablo fucu gaijafaño atyɨmeuhi macedoniamɨnaafi julleecɨnɨɨboco. Jaabo diiboco neehicauhi: Macedonia jiinɨjevɨ disaa. Jaaboro mɨɨhaico daamusu, nooboro. 10 Jaanoco Pablo aatyɨmeunegui mihimibaivo Macedoniavɨ mefeequi: Fɨne Moocaani mɨɨhaico coovahi tahɨ taajasubogoco mɨjɨɨbeguequi, munuuhi.

Pablo Filipo Cuumivɨ.

11 Jaadɨ Troa mɨcutɨ mɨjɨcafutuumoro sanotɨcovoro mufuumo mɨhɨfutuuhi Samotracia chugaivɨ. Jaano seseevedɨ mɨhɨfutuuhi Neapolis mɨcuvɨ. 12 Toonotɨ mufuuhi Filipovɨ Roma cuumi Macedonia jiinɨjeri iicacuumi imiyacuumivɨ. Jaamañovɨ gueenejɨsuno mihicauhi. 13 Jaamo jaguisɨfucusumi tuucuumitɨ jahisivɨ mufuuhi muuaijɨnivɨ tomañovɨ Moocaanima ihiimaanɨcɨmañovɨ macasɨɨvuumoro Moocaani iijɨco mɨjɨɨbuguuhi gaigoomɨ igaivuumoco. 14 Jaamotɨu saafigo Lidia onoogo Tiatira cuumiogo. Jaago iiminoono gaachehunoco tɨfaihɨba iicacheunoco naajehicaugo. Jaago Moocaanico ejeecɨvehicaugo mɨjɨɨbogonoco guubunɨcɨhicauhi. Jaago jeebɨɨco Moocaani faayɨcɨuhi Pablo ɨjɨɨbogonoco imino iguubunɨcɨqui. 15 Jaago paryɨ iijamɨnaama nitɨsuquimaaiugo. Jaagoro mɨɨhaico neehicauhi: Miyaano uujoho Cristotahe iicahachiijɨ taajafa masaamoro mihicava, noogoro mɨɨhaico iijavɨ fiitɨuhi.

16 Jaanaa safoono Moocaanima ihiimaahicaumañovɨ mufuumo mahatyɨmeuhi saafigo bagocajaco. Jaagofañotɨ gaajacɨ ɨjɨ gaajacɨhicauhi. Jaaneri diigo abajato sihidɨ nɨhɨbamɨco gaayɨcɨhicauhi diigo agaajacɨnohallɨvɨ. 17 Jaago mɨɨhai Pabloma mufuumo dojɨcutɨ fuugo coovadiicɨnɨgoro: Jito Moocaani caamovohɨ iicaabo jeecɨvomɨnaa. Jaamo amɨɨhaico taajasu jɨɨhaico jɨɨbeguehi, noogoro feehicaugo fahiijɨvaro.

18 Jaanofeene Pablo agañuhusuvuuboro dojɨcuvɨro diigojaa acafesaavuuboro igaajacɨ ɨjɨco nuubo: Jesucristo momofeenedɨ ɨco tajɨɨbahi. Diigofañotɨ diino, nooboro.

Jaasumiro diigotɨ ihɨjɨ iinuuhi.

19 Jaanoco diigo abajato atyɨmeuhi diigofeenedɨ nɨhɨbamɨco ɨɨcɨhicaurumo ɨɨcɨcuujitɨnoma iicamo Pablomɨsico agaayɨcɨumoro satyuumo aivojɨtojaago naajetehasifeenevɨ. 20 Jaamɨsico fagomɨnaa ɨmega ɨɨfutusuumoro nuumo: Jitɨsi judiomɨsi iicamɨsi muucuumico gañuhusuno ñaaɨsuvahi ijɨɨbegueneri. 21 Jaanoco mɨɨhai magaayɨcɨmoro mɨnɨsugotɨhi romanomɨ mihicamaño, noomoro.

22 Jaanoma iicamo sihidɨ miyamɨnaa Pablomɨsijaa sɨfiiratuuhi. Jaanegui ifagomɨnaa tajɨɨbauhi igaachehunoco ujujuucumoro diitɨsico ɨmeiñeri ihaamɨqui. 23 Jaamɨsico sihidɨ ahaamɨhicaumoro cɨvojafaño ficuumo. Jaamoro itoomomɨnaafico tajɨɨbaumo imino iteemequi. 24 Jaanegui itoomomɨnaafi diitɨsico aivo fañoomecufa iicauhɨmonobafaño cuhufono jɨɨhacuuhi.

25 Jaafucu fucufeene Pablomɨsi Moocaanima ihiimaamɨsiro Cristo masinoco masivahicauhi. Jaanoco sacɨvojamɨnaa guubunɨcɨhicauhi. 26 Jaanaa imimañobatɨ sefano icɨvoja nicuta maryɨbauhi. Jaaneri paryɨ icɨvoja guhugano faayanamaaiuhi, bu icɨvojamɨnaa sisɨta ijɨgaiñehino sinanamaaiuhi icano. 27 Jaanaa itoomomɨnaafi aaicuuboro meecɨurunaaca paryɨ icɨvoja guhugano faayɨcɨnɨuhi. Jaanoco itoomomɨnaafi aatyɨmeuboro ihaamɨgaco guiiyɨcɨuhi ifiico iinoro igaicaauqui: Paryɨ fɨne icɨvojamɨnaa gaacuuhi, nooboro.

28 Jaarunaa Pablo diiboco sefano nuuhi: Mɨllɨ difiico moonɨdino. Famooro mihicahi, nooboro.

29 Jaanegui itoomomɨnaafi cuugahuco dilluuhi. Jaaboro goovano jɨcafutuubo icɨvojafaño sihidɨ vɨvɨvɨ iigutuuboro Pablomɨsiguiino memuɨɨvutuubo. 30 Jaanegui fañoomecutɨ diitɨsico ihiinusuuboro nuubo: Aivojɨtɨsi, ¿mɨllɨ uujoho moonɨji niquejefaño taajaqui? nooboro.

31 Jaanegui diitɨsi iimusuuhi: Aivojɨɨbo Jesucristoco miyaavogo. Jaabo taajahi paryɨ diijaotoma, noomɨsiro.

32 Jaamɨsiro diiboco paryɨ iijaotoma jɨɨbuguumɨsi Moocaani iijɨco. 33 Jaafucuro itoomomɨnaafi diitɨsico ahaamɨhicauno tujaavonoco nitɨubo. Jaadɨ paryɨ iijamɨnaama nitɨsuquimaaiumo. 34 Jaadɨ diitɨsico iijajaago asatyuuboro machusuubo. Jaabo paryɨ iijamɨnaama imo imo icauhi Moocaanico imiyaavuguuneri.

35 Jaanaa fucuro ifagomɨnaa sisɨmɨnaaco galluuhi icɨvoja toomomɨnaafijaago diitɨsico isinaayuqui. 36 Jaanegui itoomomɨnaafi Pablomɨsico nuuhi: Fagomɨnaa uco tajɨɨbahi amɨɨsico sinaayuqui. Jaanegui sajeebɨɨ mihiinucu, nooboro.

37 Jaarunaa Pablo isisɨmɨnaaco nuuhi: Mɨsi romanomɨotɨsi mihicamɨsico miyamɨnaafeenevɨ ahaamɨhicamoro. ¿Mɨsivɨ iimitɨnoco aatyɨmetɨmoro mɨsico toovono sinaayujirahi? Jaafa iinoro asaamoro mɨsico iinusuvamo, nooboro.

38 Jaanoco isisɨmɨnaa ufuumoro ifagomɨnaaco jɨɨbugutuuhi. Jaanoco romanomɨotɨsi diitɨsi iicaunoco uguubumoro sihidɨ iguutumo. 39 Jaanegui ufuumoro diitɨsima toonoco iimibachujeumoro diitɨsico iinusuumo. Jaamoro diitɨsico: ¿Jiicuumitɨ collɨhi mufuucuutɨhi? nuumo. 40 Jaadɨ icɨvojafañotɨ ihiinuudɨ Lidia onoogo iijajaa fuumɨsi. Jaamɨsiro inahabomɨco emeecɨjeudɨ diitoco equehecutusumɨsiro tuucuumitɨ fuumɨsi.

17

Tesalonica Cuumivɨ Ñaaɨvomo.

1 Jaanaa Pablomɨsi Silama ufuumɨsi Anfipoli, Apolonia icano cuuminofeenedɨ afatyumɨsi Tesalonica cuumivɨ ɨfutuuhi judiomɨ sinagogaja icamañovɨ. 2 Jaajafaño Pablo ijeevamaje iicanɨcɨbadɨ sinagogajafaño feehicauhi mijaguisɨcɨ, sajaguisɨ ɨdɨɨno fucuva diitoma iimaahicaubo. 3 Jaabo Caatɨnɨhaamefañodɨ diitoco jɨɨbeguehicaubo Cristo ɨdaasuno iicauboro iguijeveebe ubuheeteunoco. Jaaboro diitoco neehicaubo: Diibo jaanɨ Jesuco uujoho amɨɨhaico jɨɨbeguehicahi. Jaabo diibo Cristo, nooboro.

4 Jaanoco saatoho judiomɨtɨ imiyaavuguumoro Pablo, Sila icamɨsijaa minifutuuhi, tollɨro sihidɨ griegomɨ Moocaanico ejeecɨvehicaumo miyaavuguuhi, bu sihidɨ ajashutɨno obocɨfino gaigoomɨ miyaavuguuhi icano. 5 Jaanoma iicamo judiomɨ imiyaavuguutɨmo ataaquivuumoro iimitɨno gaifiimɨco iigaiyɨɨcɨumoro tuucuumico gañuhusuno ñaaɨsumo. Jaamoro Jason onoobo iijaco cabocɨumo Pablo, Sila icamɨsico agaayɨcɨmoro miyamɨnaaco ihacɨqui. 6 Jaarumo Pablomɨsico aatyɨmeutɨnegui toojao abajaabo Jason onooboco satyuumo saatoho inahabomɨma tuucuumi aivojɨtojaago. Jaamoro sefano coovadiivuumo Pablomɨsiditɨ: Jito faajiinɨjequere rugueenɨmoro efeehicamo juu gasecuuhi. 7 Jaamoco Jason iijafaño ficuuhi. Jaamo famooro romano aivojɨɨbo* tajɨɨbaco imino moonɨtɨmo: Sifi aivojɨɨbo icahi Jesu neehicamo, noomoro.

8 Jaanoco paryɨ miyamɨnaa aivojɨto icamo uguubuumoro sihidɨ ñaaɨvuumo. 9 Jaanegui Jason, bu saatoho icamo fagomɨjaago inɨhɨbamɨco ificuumoro iinuuhi.

Pablomɨsi Silama Berea Cuumivɨ.

10 Jaasumiro inahabomɨ Pablomɨsico fucu Berea cuumivɨ galluuhi. Jaadɨ tahɨ ɨɨfutuumɨsiro judiomɨ sinagogajafaño fuuhi. 11 Jaamo tomaño judiomɨ Tesalonica cuumiri iicaumo janaanɨcɨ imihuseuhi. Jaamaño Moocaani iijɨco imino agaayɨcɨumoro fafucuvaacɨvɨro Caatɨnɨhaamefaño onoonoco ɨɨfɨnɨcɨhicauhi: ¿Naa miyaanoco mɨɨhaico noomɨsi? noomoro. 12 Jaamoro sihidɨ saatoho diitotɨ miyaavuguuhi. Tollɨro griegomɨtɨ sihidɨ gaigoomɨ obocɨfimo miyaavuguuhi, bu sihidɨ gaifiimɨ icano. 13 Jaanoco Tesalonicao judiomɨ Pablo tollɨro Bereavɨ Moocaani iijɨco ɨjɨɨbogonoco uguubuumoro tahɨ fuuhi. Jaamoro tomaño miyamɨnaaco ñaaɨsutuuhi. 14 Jaarunaa Bereari iicaumo inahabomɨ Pabloco goovano galluuhi muuaijɨnivɨ ifeequi. Jaanotɨ Sila, Timoteo icamɨsi Bereavɨ fitafutuuhi. 15 Jaamo Pabloma ufuumo diiboco satyuuhi Atena cuumivɨ. Jaamo uhuumiumoco Pablo nuuhi: Sila, Timoteo icamɨsico mɨjɨɨbogo goovano tajaa isaaqui, nooboro.

Pablo Atena Cuumivɨ Icahi.

16 Jaabo Pablo Timoteo, Sila icamɨsico Atenatɨ otoomoobo atyɨmehicauhi faacuumifañoro ɨjɨnɨta iicanoco. Jaaneri sihidɨ ɨdaasuvehicaubo. 17 Jaanoma iicaabo judiomɨ siicuumioto Moocaanico ejeecɨvehicaumoma sinagogajafaño iimaahicaubo. Jaabadɨro fafucuvaacɨvɨro goohasinofaño iicamoma ihiimaaboro feehicaubo. 18 Jaanotɨ saatoho gaifiimɨ epicureo onoono jɨɨbogoco nɨsuquimaaihicaumo. Jaanotɨ saatoho estoico onoono jɨɨbogoco nɨsuquimaaihicauhi. Jaamo tɨconɨuhi Pabloma ihiimaamo. Jaamoro saatoho neehicauhi: ¿Mɨllɨ fɨne mɨɨhaico neejiruubo, jaanɨ ihiimaafifiibo? noomoro. Jaanotɨ saatoho neehicauhi: Fɨne siomo diosmɨ jɨɨbogomɨnaafi, neehicauhi Pablo Jesu ubuheeteunoco ɨjɨɨbeguehicauneguiiha. 19 Jaanoma iicaumo diiboco satyuumo Areopago onoobaɨvɨ: Mɨɨhaico dɨɨbogo jino bojɨɨbogoco ɨsɨvanoco. 20 Magaajatɨnehejeque mɨɨhaico dɨɨbeguehicahi, ¿mɨllɨ iicanehejeque neehicahi? noomoro.

21 Jaamo atenamɨnaa, siicuumijeoto icamo jinejebaco moonɨtɨmo toono iimaariro icahicaumo bohonoco uguubuuneriro.

22 Jaanegui Pablo Aeropagobaɨvɨ diitofeenetɨ ujulleeveuboro nuuhi: Amɨɨhai atenamɨnaa diosmɨ jeecɨvomɨnaa mihicamo. 23 Mɨɨro amɨɨhai diosmɨco mejeecɨvehicamañehejedɨ afatyoobo samañovɨ atyɨmehi, jillɨ noonoro acaatɨnɨcɨnɨnoco: Dios Agaajaratɨɨboco, onoonoco. Mɨɨro diiboco gaajatɨmo mejeecɨvehicaabotɨ jino uujoho iimaahicahi.

24 Jaabo diibo Moocaani jiinɨjeque paryɨ fanoova icanoco eetavuubo. Jaabo jiinɨje, niqueje icano abajaabo. Jaabo miyamɨnaa eetavotajafaño icatɨɨbo, miyamɨnaa jeecɨvo sefari icatɨɨbo, 25 jinejetɨ cuujɨvaachutɨɨbo icano. Jaabo mɨɨhai famoocoro fiivoco acɨɨbo, guibuhubaco majaguisɨqui acɨɨbo, fanoovaco acɨɨbo icano.

26 Jaabo miyamɨnaaco saafi tɨɨjotɨro faacuumiva miyamɨnaaco fiivusuubo fanoojiinɨjehallɨvɨro iicaqui. Jaaboro jino paryɨ mihicajisumije, mihicajimañeje icanoco ohoovooboro ficucuubo. 27 Jaamo Moocaanico miguiinehi dudɨɨvɨ mahatyɨmequi famoova cojɨtɨ tehesijitɨruuboco. 28 Jaabo Moocaanifeenedɨ mɨhɨguehi, mihicahi. Tollɨro amɨɨhai poeta caatɨnɨmɨnaafi: Mɨɨhai Moocaani yoto, nooboro, unuubadɨ. 29 ¿Mɨllɨ bu Moocaani yoto mihicamo mehesamaaijirahi, Moocaani oro eetavota, nɨhɨbamɨ eetavota, guiisi eetavota icano iicanoco? Jillɨ gaifiimɨ: Jillɨ fɨne jeevaabo, noomoro ijeebɨɨfañodɨ esɨcɨnɨmoro eheetavonoco. 30 Sɨɨcɨjenaha miyamɨnaa gaajatɨmo iicaunoco Moocaani aatyɨmetɨɨbobadɨ icauhi. Jaanotɨ jisumi Moocaani paryɨ fahɨgova miyamɨnaaco tajɨɨbahi iimitɨco ijeevesuqui. 31 Jaabo Moocaani oovɨcɨcuuhi miyamɨnaaco ijaadaco aacɨjifucuco. Jaafucugui saafiico ificuubofeenedɨ miyamɨnaaco miyaajɨri jaadusujiibo. Jaanoco diibo guijevefeenetɨ ubuheeteunofañodɨ Moocaani gaajasucuhi, nooboro.

32 Jaanoco diito miguijevenebuunatɨ siino mubuheetejinoco uguubuumoro saatoho diiboco dejecuuhi. Jaanotɨ saatoho nuuhi: Jei cusumihacho siino toonotɨ muguubuji, noomoro.

33 Jaanoma iicaabo Pablo diitoco jeevesuhinɨuhi. 34 Jaarunaa saatoho imiyaavuguumo diibo dojɨcutɨ fuuhi. Jaamofaño icaubo Dionisio Aeropagobaɨvɨ efeefimo bocɨɨbo iicaubo, bu tollɨro saafigo gaigo Damari onoogo, bu saatoho icamo.

18

1 Jaanobuunatɨ Pablo Atena cuumitɨ fuuhi Corinto cuumijaago. 2 Jahɨ atyɨmeubo saafi judiomɨoobo Aquila onoobo, Ponto jiinɨjeooboco, bohonoro mogaima Pricila onoogoma Italia jiinɨjetɨ asaaumɨsi gaseuhi. Tahɨgo aivojɨɨbo Claudio onoobo iinusuuhi paryɨ judiomɨco Roma jiinɨjetɨ ifeequi. Jaamɨsico Pablo baatuuhi. 3 Jaabo diitɨsi ududɨcamaaiño yomonocoro bu dudɨcamaaihicauhi carpa iijano eetavoco. Jaanegui diitɨsima fitafutuubo sano idudɨcamaaiqui. 4 Jaabo Pablo fajaguisɨvavɨro sinagogajafaño feehicaubo. Jaabo diitoma ihiimaaboro judiomɨ, griegomɨ icamoco miyaavugusuhicaubo.

5 Jaanaa Sila, Timoteo icamɨsi Macedonia jiinɨjetɨ asaaumɨsi gaseunaa Pablo judiomɨco ɨjɨɨbogohɨgovɨro icacuuhi diitoco foovono neehicaubo: Diiburucu Jesucristo amɨɨhai meteemehicaabo, nooboro. 6 Jaarunaa diito tɨcovauhi diiboco ɨjɨɨhevemere ɨdicunoono onoomo. Jaanoma iicaabo Pablo diitojaago igaachehuco gaivɨrɨsuubo diitoco ejeevesuno jɨɨbogobadɨ iicano. Jaaboro diitoco nuubo: Amɨɨhai tɨɨjoho amɨɨhaihallɨvɨro icaji, tahallɨvɨ icajitɨno. Jisumitɨro judiomɨ iicatɨmojaagovɨro fuucuuji, nooboro sinagogajatɨ iinuubo.

7 Jaaboro Justo onoobo Moocaanico ejeecɨvehicaubo iijajaa fuubo sinagogaja uufequeriro iicaujajaago. 8 Jaarunaa Crispo onoobo sinagogaja aivojɨɨbo Jesuco miyaavuguuhi paryɨ iijari iicaumo iyotoma. Tollɨro bu sihidɨ Corinto cuumimɨnaa uguubuumoro miyaavuguumo. Jaamoro nitɨsuquimaaiuhi. 9 Jaanobuunatɨ Jesu, fucu gaijafeenedɨ Pabloco nuuhi: Diiguetejirahana, suufenɨtɨɨbo dɨɨbogo. 10 Ɨɨma uujoho icahi, mɨɨhaiñooba ɨco mɨllɨ moonɨjitɨhi, jiicuumiri sihidɨ tamiyamɨnaa iicamaño, nooboro.

11 Jaanoma iicaabo Pablo fitafutuuhi Corintovɨ saficaba, sificabatɨfeenedɨ icano Moocaani iijɨco diitofeenevɨ jɨɨbogooboro.

12 Jaarunaa Galion onoobo Acaya jiinɨjevɨ aivojɨɨbotɨ iicaudɨhivɨ. Judiomɨ ɨjɨcucasiumoro Pabloco satyuumo ihaivojɨɨbo itajɨɨba icagahallɨri gɨcɨnɨubojaago. 13 Jaamoro diiboco nuumo: Jaanɨ miyamɨnaaco miyaano nuusuuboro feehicahi Moocaanico siibadɨro ijeecɨvequi tajɨɨbafa onootɨbadɨ, noomoro.

14 Jaanegui Pablo iimaacuujirunaa ihaivojɨɨbo Galion onoobo judiomɨco nuuhi: Jaanɨ imitɨno iicaaboro sitaaco imoonɨruva amɨɨhai judiomɨ monoonoco miyaano uujoho guubunɨcɨjirahi. 15 Jillɨ tɨcovo iimaano, bu tɨcovo momonoro, bu jillɨ amɨɨhai tajɨɨbaro icano iimaanoco: ¿Mɨllɨ bu uujoho moonɨjirahi? Tahɨ amɨɨhairyo mihimibachucasi imogotɨhi uujoho tonehejeri ihiimaanoco, 16 nooboro diitoco tomañotɨ galluubo. 17 Jaanoma iicamo paryɨ griegomɨ, sinagogaja aivojɨɨbo Sostene onooboco agaayɨcɨumoro aamɨumo Galion ɨmefeene. Jaarunoco Galion mɨllɨ nuutɨhi.

Pablo Siino Uumihi Antioquiavɨ.

18 Jaanobuunatɨ Pablo toonovɨ gueenene icauhi. Jaadɨ inahabomɨco ifitacuuboro Pricila, Aquila icamɨsima fuumo Cencrea cuumivɨ. Jahɨgo iinigaɨco cɨɨdaubo Moocaani unuunoco ihɨfutusuqui. Jaadɨ ɨjɨcafutuumoro Siria jiinɨjevɨ muuairi fuumo. 19 Jaamo Efeso cuumivɨ ɨɨfutuudɨ Aquilamɨsico ificuhinɨuboro sinagogajajaago fuubo. Jaaboro judiomɨma iimaahicaubo. 20 Jaaboco inahabomɨ fiitɨuhi. Jaarunaa diibo imuguutɨhi. 21 Jaaboro diitoco ifitacuubo nuuhi: Moocaani iimogohachiijɨ siino uumiji, nooboro fuucuubo Efesotɨ. 22 Jaabo Cesarea mɨcuvɨ ɨɨfutuudɨ Jerusalejaa fuubo Moocaani iijamɨnaaco idillutuubo. Jaadɨ Antioquiavɨ fuubo. 23 Jaanobuunatɨ gueenene nijequetɨ tuucuumitɨ fuubo siino dojɨcuvɨro. Jaabo Galacia, Frigia icano jiinɨje cuumineri iicamo Cristotaco quehecutusuuboro feehicauhi.

Apolo Onoobo Efeso Cuumivɨ Jɨɨbeguehi.

24 Jaasumi Efeso cuumivɨ gaseubo Apolo onoobo judiomɨoobo Alejandria cuumioobo iicaubo. Jaabo Caatɨnɨhaamefaño onoonoco imino agaajauboro jɨɨbeguehicauhi. 25 Jaabo imino jɨɨbogocɨnɨuhi Moocaani jɨɨhaitɨ. Jaabo imo imo foovono Jesutɨ jɨɨbeguehicauhi Jua nitɨcoro gaajauruubo. 26 Jaabo Apolo sinagogajafaño quehecuno jɨɨbeguehicauhi. Jaanoco Pricilamɨsi uguubuumɨsiro iijajaago diiboco asatyumɨsiro imino jɨɨbuguuhi Moocaani jɨɨhaitɨ. 27 Jaabo Apolo Acaya jiinɨjevɨ uufuujinegui inahabomɨ aamusuumoro diibedi aameque caatɨnɨuhi. Tahɨ iicaumo Cristotaco ihacɨqui diiboco imino igaayɨcɨqui. Jaabo Acayavɨ ɨɨfutuudɨ sihidɨ amusuhicaubo Moocaani imihiijɨri imiyaavuguumoco. 28 Jaabo mityano judiomɨco miyamɨnaafeenevɨ taajahicaubo, Caatɨnɨhaamefeenedɨ diiburucu Jesu, Cristo iicanoco diitoco ɨjɨɨbogoobo.

19

Pablo Efeso Cuumivɨ.

1 Apolo Corinto cuumivɨ iicaunaaca Pablo ifagajɨnofeenedɨ ofoocɨnɨjɨri fuubo Efesovɨ. Jahɨ atyɨmeubo fiivaamova Cristotaco. 2 Jaamoco dilluubo: ¿Amɨɨhai Moocaani Gaijaco magaayɨcɨuhi mimiyaavuguusumi? nooboro.

Jaanegui diito iimusuuhi: Mɨɨhai magaajatɨhi Moocaani Gaijaco magaayɨcɨnoco, noomoro.

3 Jaanegui siino Pablo diitoco dilluuhi: ¿Coyomo nitɨco jana amɨɨhai magaayɨcɨuhi? nooboro.

Jaanegui iimusuumo: Etɨ bu Jua initɨunoco, noomoro.

4 Jaanegui Pablo nuuhi: Jua miyamɨnaaco nitɨhicauhi iheedehifiico ejeevesuno jɨɨbogobadɨ iicanoco. Jaabo tollɨro bu neehicauhi tabuunatɨ asaaboco mimiyaavegueji neehicauhi Jesuditɨ.

5 Jaanoco uguubuumoro nitɨsuquimaaiuhi Jesucristo momofeenedɨ. 6 Jaadɨ Pablo ihuseque diitohallɨvɨ ificuuneri Moocaani Gaija diitohallɨvɨ niituuhi. Jaaneri diito sijɨɨjeri iimaaumo. Jaamoro Moocaani iijɨco jɨɨbeguehicaumo. 7 Jaamo paryɨ fahuseecɨ motɨhaitɨ miimɨsiicɨdɨmou.

8 Jaabo Pablo toonovɨ minɨhɨbacɨ, sanɨhɨba icanohachuta sinagogajafaño feehicauhi ñɨhicugotɨɨbo miyamɨnaaco ijɨɨbeguequi. Jaabo ihiimaaboro miyamɨnaaco miyaavugusuhicauhi Moocaani aivojɨ iijɨco. 9 Jaarunaa saatoho mityano ifiico eesɨcɨnɨumoro miyaavuguutɨhi. Jaamoro Jesu jɨɨbogotɨ miyamɨnaafeenevɨ imitɨno iimaahicauhi. Jaanoma iicaubo diitotɨ sihɨgovɨ fuubo. Jaaboro Cristotaco ɨɨcɨuboro satyuubo Tiraano onoobo aameneque ɨjɨɨbequehicajafaño. Jaamoma fafucuvaacɨvɨro iimaahicaubo mificabacɨ tɨcovovɨ. 10 Jaamaño paryɨ Asia jiinɨjeri iicaumo Moocaani iijɨco guubuuhi Jesutɨ ɨjɨɨbeguehicaunoco judiomɨ, bu judiomɨ iicatɨmeheje icano. 11 Jaabo Pablofeenedɨ Moocaani sihidɨ ejeevano mityaco moonɨhicauhi. 12 Jaamaño filluchehuno, bu gaachehuno icaruno diibo ifiivɨ ɨjɨvonehejeque asatyeneri iguihuvameheje buheehicauhi, bu iimitɨno ɨjɨmɨ diitotɨ iinehicauhi icano.

13 Jaarunaa saatoho judiomɨ gaifiimɨ ɨɨguefifimo: Mɨɨhai ɨjɨmɨco magañɨɨfihi, noomoro feehicauhi. Jaamoro Aivojɨɨbo Jesu momoco nɨsuumo iimitɨno ɨjɨmɨco igañɨɨqui.

14 Jillɨ moonɨhicaumo sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmo icamo saafi Esceva onoobo seeme. Jaabo judioobo, sacerdotemɨ aivojɨɨbou. Jaanofeene safoono ɨjɨco nuumo: Ɨco matajɨɨbahi Pablo ɨjɨɨbeguehicaabo Jesu momofeenedɨ saafiitɨ dihiinequi, noomoro.

15 Jaarunaa diitoco ihɨjɨ iimusuuhi: Jesuco uujoho gaajahi, tollɨro Pabloco gaajacuuhi icano. ¿Jaanotɨ nacu mɨɨjoho amɨɨhai? nooboro.

16 Jaasumiro ihɨjɨma iicaubo diitohallɨvɨ tɨgaifiivuuhi. Jaaboro diitoco guiinonɨubo sefano diitoco ahaamɨɨboro iijatɨ gaasuubo diitoco utujaacuuboro sɨcaimehejeque. 17 Jaanoco paryɨ Efeso cuumiri iicaumo judiomɨ, bu judiomɨ icatɨmo icano agaajaumoro sihidɨ iguiuhi. Jaamoro Jesu momoco sihidɨ imehicaumo.

18 Tollɨro bu sihidɨ imiyaavuguumeheje itɨconɨ imitɨno iicahicaunehejeque jɨɨbogomoro saahicauhi. 19 Jaabadɨro bu sihidɨ apichuco ihiimaahicaumo ihapichuno aameneque ɨsɨvaumoro miyamɨnaafeenevɨ jɨgasuhicauhi ijaada cincuenta mildɨno tɨcovovɨ nɨhɨbamɨ icanoco. 20 Jillɨ Moocaani iijɨ guiraatonoro feehicauhi imityafeenedɨ.

21 Jaanobuunatɨ Pablo fuuguuhi siino Macedonia, Acaya icano jiinɨjejaago. Jaamañotɨ Jerusalevɨ fatyuguubo. Jaanobuunatɨ tollɨro Roma cuumivɨ feeji, nuubo. 22 Jaaboro Macedoniavɨ galluubo Timoteo, Erasto icamɨsi ihamusumɨnaatɨsico. Jaanobuuna diibo Asia jiinɨjevɨ ifitafutuubo tomañovɨ gueenene icauhi.

Efeso Cuumivɨ Ñaaɨsumo.

23 Tusumi sihidɨ ñaaɨumo Jesu jɨɨbogotɨ. 24 Saafi Demetrio onoobo Jesuco iimogotɨɨboro miyamɨnaaco fajɨɨnɨubo Jesujaagodɨ iicatɨmo iicaqui. Jaabo nɨhɨbamɨri eetavehicauhi diosa Diana onoogo* iija ɨjɨnɨtagayɨɨnoco. Jaaneri sahomonocoro diibobadɨ ududɨcamaaimo sihidɨ nɨhɨbamɨco gaayɨcɨhicauhi. 25 Jaamoco paryɨ sano iigaiyɨɨcɨuboro nuubo: Amɨɨhairyo magaajahi jidudɨcamaajehallɨvɨ sihidɨ mɨɨhai nɨhɨbamɨco magaayɨcɨhicanoco. 26 Jaano icanaaca amɨɨhairyo maatyɨmemere muguubuhicacuuhi diibo Pablo: Miyamɨnaa eetavomo diosmɨ icatɨmo, nooboro efeehicanoco. Jaamaño miyamɨnaaco: Miyaano, nuusuuboro feehicaabo. Jaano jiicuumivɨro icatɨno fahɨgovavɨro jino Asia jiinɨjevɨ. 27 Jaamaño mududɨcamaaje gañɨɨcafeteji. Jaabadɨro bu sihidɨ ejeevago diosa Diana jeecɨvo iija ibocɨma chahacuuji. Jaadɨ jillɨtɨ diigoco bocɨgucuujitɨrumo paryɨ Asia jiinɨjemɨnaa, bu paryɨ jiinɨjemɨnaa icamo ejeecɨvehicarugoco, nooboro.

28 Jaanoco uguubuumoro, sihidɨ sɨfiiratuuhi. Jaamoro sefano coovadiivuumo: ¡Imino diica Diana efesiomɨ aivojɨgo idiicago! noomoro.

29 Jaaneri faacuumiro añaaɨvumoro Gayo onoobo, Aristaco onoobo icamɨsi macedoniaotɨsi Pablo gataavomɨnaatɨsico agaayɨcɨumoro satyuumo sinehejeque ihiimaaqui iigaivojafaño. 30 Jaanegui Pablo diitojaa fuujirahi miyamɨnaama iimaaqui. Jaarunaa Cristota diiboco galluutɨhi. 31 Jaabadɨro bu saatoho Pablo nahabovamɨnaa Asia jiinɨje aivojɨto iicaumo saatohoma jɨɨbogoco galluuhi: Diitofaño feediibo, noomoro. 32 Jaanohachuta iigaivuumo coovadiicɨnɨhicauhi saatoho siibadɨ onoono, saatoho siibadɨ onoono icano ñaaɨcɨnɨhicaumo. Jaanoco sihidɨ samañooto gaajautɨmo jinejefiri fɨne iigaivuunoco. Jaamoro sɨcamañehejeque coovadiinamaaihicaumo. 33 Jaanegui diitofeeneri iicaumo Alejandro onooboco toonotɨ imino jɨɨbuguumo. Jaamoro judiomɨ diiboco chimucumoro satyuuhi miyamɨnaama diitohallɨvɨ ihiimaaqui. Jaanegui imiyamɨnaaco ihuseri faguuruubo illɨɨvequi. 34 Jaarunaa Ihalejandro judiomɨyoobo iicaunoco agaajacɨumoro sefatuumo janaanɨcɨvɨro famooro ocoovadiinamaaiumo, siino minoocɨ nɨhɨba oovo tɨcovoocɨvɨ: ¡Imino diica Diana efesiomɨ aivojɨgo idiicago! noomoro.

35 Jaamo ɨllɨɨvuudɨ tuucuumio aivojɨto nahabonɨmɨnaafi miyamɨnaaco nuuhi: Efeso miyamɨnaa, mɨɨro famooro miyamɨnaa gaajahi jiicuumivɨ sihidɨ ejeevago diosa Diana caamotɨ Mercurio onoobo† iicahɨgotɨ ihɨjɨ iniituugoco. Jaago iija abajacuumi Efeso. 36 Jaanoco bu ¿mɨɨjoho tuunamaaijirahi? Jaanegui mɨllɨvucu. Jaamoro imino esamaaitɨmoro siibadɨ momoonɨdino. 37 Mɨɨro jiitɨsi gaifiimɨsico amɨɨhai mɨsɨvahi amɨɨhai diosa Dianatɨ imitɨno omoonɨmɨsiro ɨdicuno ihiimaatɨmɨsico. 38 Jaanotɨ Demetrio, bu diiboma ududɨcamaaihicamo icano sitahallɨvɨ ihiimaajihachiijɨ jaafa fagomɨnaama toneheje imibachujafaño toonoco iimaamo iimibachucasiqui. 39 Jaanotɨ sinehejeque mihigaivomoro mihiimaajihachiijɨ aivojɨto atajɨɨbanɨcɨbadɨ iminoro mihigaivomoro mihiimaa. 40 Jillɨ ñaaɨmoro mihicamaño jimañoo jiinɨje aivojɨɨbo mɨɨhaiditɨ imitɨno neejirahi. ¿Jaanoco mɨllɨ mɨɨhai mihiimusujirahi jino mañaaɨnotɨ? nooboro.

41 Jillɨ nooboro diitoco llɨɨcaruubo.

20

Pablo Macedonia Jiinɨje, Bu Grecia Jiinɨje Icanoco Meecɨɨboro Fuuhi.

1 Jaamo ɨllɨɨvuudɨ Pablo Cristotaco coovaubo ijɨɨbeguequi. Jaaboro diitoco ifitacuuboro fuucuubo Macedonia jiinɨjevɨ. 2 Jaabo paryɨ Macedonia jiinɨjeotoco emeecɨɨboro, equehecutusuuboro icano fuuhi. Jaadɨ ɨɨfutuubo Grecia jiinɨjevɨ. 3 Jahɨgo icaubo minɨhɨbacɨ, sanɨhɨba icano. Jaadɨ meenegari fuujiruubo Siria jiinɨjevɨ. Jahɨgo judiomɨ diiboco agaicaauguunoco agaajacɨuboro dojɨcuvɨro Macedoniavɨ uumiubo siino. 4 Jaaboma gataavuumo Sopater onoobo Berea cuumioobo, bu Aristacu, Segundo icamɨsi Tesalonica cuumiotɨsi, bu Gayo, Timoteo onoomɨsi Derbe cuumiotɨsi, tollɨro bu Tiquico, Trofimo onoomɨsi Asia jiinɨjeotɨsi icano. 5 Jaamo ɨmegavɨ ufuumoro ɨɨfutuumo Troa mɨcuvɨ mɨɨhai Pablomɨma mihicaumoco iteemetequi. 6 Jaadɨ jari mɨɨhai ijɨcutaama achahano maahuno, jɨɨbaimobuunatɨ, Filipo cuumitɨ meenegari mufuuhi. Jaamo sahuse fucuvatɨ Troa mɨcuvɨ mɨhɨfutuuhi. Jahɨgo sajaguisɨ toono mihicauhi.

Pablo Troa Mɨcuco Meecɨtuubo.

7 Jaanaa jaguisɨbuunatɨ Cristota igaivuumo panco iquisicuqui. Jaanaa Pablo ufuucujinegui jɨɨbogooboro fucuvuubo. 8 Jaamo igaicɨnɨuhi caamo mecufaño sihidɨ cuugahuno aachɨcɨnɨhɨgo. 9 Jaanaa saafi sɨcafefi Eutico onoobo gɨcɨnɨuhi iventanavɨ. Jaanaa Pablo gueenene ɨjɨɨbugumaño sihidɨ diiboco cɨgara aivuuhi. Jaaneri ɨcɨgaubo tercer pisotɨ caamotɨ acutuuhi. Jaaboco gañiiyɨcɨmo chuumucuuboco. 10 Jaanegui Pablo iniituuboro diiboco ihiibɨcɨuhi. Jaaboro nuubo inahabonɨmɨnaaco: Mihiguetedino. Jaanɨ buheebe, nooboro.

11 Jaadɨ Pablo caamo ufuuboro ipanco iquisicuuboro ɨɨfunoco machumo. Jaanobuunatɨ siino ihiimaaboro seseeveubo. Jaadɨ fuubo. 12 Jaanaa isɨcafefico satyuumo buheecuuboco. Jaaneri famooro sihidɨ imo imo icauhi.

Pablo Troa Mɨcutɨ Mileto Cuumivɨ Fuuhi.

13 Jaanaa mɨɨhai ɨmegavɨ mufuuhi meenegari Ason cuumivɨ toonotɨ Pabloco meteemequi, diibo jɨɨhairi asaajiiboco. 14 Jahɨ diiboco mahatyɨmedɨ Asontɨ meenegari saano mufuucuhi. Jaamo Mitilene cuumivɨ mɨhɨfutuuhi. 15 Jaano seseevedɨ Quio cuumi cojɨdɨ mafatyuuhi. Jaano sifucutɨ Samo mɨcuvɨ mɨhɨfutuumo majaguisɨhi Trogilio cuumivɨ. Jaano sifucutɨ mɨhɨfutuuhi Mileto cuumivɨ. 16 Jillɨ momoonɨuhi Pablo gueenene Asia jiinɨjevɨ icanoco iimuguutɨmaño Efeso cuumivɨ footɨɨbo iicaqui goovano Jerusalevɨ ihɨfetequi, tahɨ Pascua jɨɨbaimoco ifatyequi.

Efesovɨ Pablo Moocaani Iija Quillahutoco Jɨɨbeguehi.

17 Jaabo Mileto cuumitɨ Pablo cuuhuvauhi Efesojaagovɨ Moocaani iija quillahutoco. 18 Jaamo asaaumoco Pablo nuuhi: Amɨɨhairyo magaajahi Asia jiinɨjevɨ icausumi iicahicaunoco. 19 Mɨɨro fahiijɨvaro amɨɨhaifeenevɨ icahicauhi Aivojɨɨbo Jesuco jeecɨvooboro: Uujoho sihidɨ gaajahi, nootɨɨbo. Jillɨ icahicauhi sihidɨ ɨdaasuno icahicauhi judiomɨ uco aamɨgueneri tahaallɨɨ tofaihuco filluuboro. 20 Jaarunaa suufenɨtɨɨbo jɨɨbeguehicauhi amɨɨhaidi iiminoco miyamɨnaafeenevɨ, bu tollɨro iijanofaño icano. 21 Judiomɨco, bu tollɨro judiomɨ icatɨmoco icano ɨjɨɨbogooboro neehicauhi: ¡Amɨɨhai eedeehifiico mejeevesu Moocaani ɨmefeenevɨ! ¡Jaamoro Aivojɨɨbo Jesucristoco mimiyaavogo! nooboro. 22 Jaabo jisumi uujoho Jerusalevɨ feeji Moocaani Gaija tajɨɨbari, tahɨgo uco omoonɨjinoco gaajatɨɨboro. 23 Jaarunaa Moocaani Gaija uco faacuumivavɨ ɨjɨɨbogooboro neehicahi: Ɨɨjoho Jerusalejaago ɨdaasuno cɨvojafaño diicaji, nooboro. 24 Jaarunoco uujoho esamaaitɨhi. Tafiico gaijɨtɨhi, ɨdɨɨnocoro imeguehi tajɨɨhai niquejevɨ ɨɨfotonoco, bu tollɨro uco Aivojɨɨbo Jesu imino jɨɨbogoco atajɨɨbahinɨno Moocaani imihusetɨ ɨjɨɨbogonoco imivequi icano.

25 Jisumi gaajacuuhi uujoho saatohobatɨ amɨɨhaifeenevɨ Moocaani aivojɨ iijɨco ɨjɨɨbogomotɨ siino uco mahatyɨmecujitɨnoco. 26 Jaanegui jisumi uujoho amɨɨhaico neehi: Amɨɨhai imitɨ jaadaco jisu amɨɨhaihallɨvɨro icacujino, tahallɨvɨ icacujitɨno. 27 Jillɨ amɨɨhaico jɨɨbeguehicahi paryɨ Moocaani iijɨco tuunamaaitɨɨbo. 28 Jaanegui amɨɨhairyo mehesɨcɨnɨ. Tollɨro imino motoomo igaivomɨnaaco Moocaani Gaija amɨɨhaico tajɨɨbauhi diitoco meteemequi atajɨɨbaunoco. Aivojɨɨbo Jesu imiyatɨɨjeheri diitoco ajaaducumoco. 29 Jaanotɨ bu gaajahi uujoho, ofoonobuunatɨ saatoho amɨɨhaifeenevɨ gaseji amɨɨhaico ifinɨsuqui jɨcu ovejamɨco ifinɨsunɨcɨbadɨ. 30 Mɨɨro amɨɨhaifañotɨ saatoho agañiivomoro jɨɨbeguejimo sɨcamañehejeque miyaanobadɨ, toonoguiinodɨ amɨɨhai mimiyaavogonoco mejeevesuqui. Jaanegui mehesɨcɨnɨ, 31 majabajeevedino mificabacɨ, saficaba icano tɨcovovɨ paryɨ amɨɨhaico fafucuvaacɨvɨro tahaallɨɨ tofaihuco gañɨɨboro ɨjɨɨbeguehicaunoco.

32 Jaanegui jisumi tañahabomɨ Moocaanima mihica. Diibo imihiijɨ jɨɨbogoco mehesɨcɨnɨ. Jaano toonofeenedɨ sefano mihicahi, jaano amɨɨhaico Moocaanico ejeecɨvehicamofeenevɨ ificuqui. 33 Uujoho saatoho nɨhɨbamɨco, gaachehuco icano imeguehinɨtɨhi. 34 Amɨɨhairyo magaajahi tahuseri ududɨcamaaiboro ucuujɨvaachunoco ɨɨcɨhicanoco, tollɨro bu uuma iicamedi ɨɨcɨhicanoco icano. 35 Mɨɨro saicɨno amɨɨhaico jɨɨbeguehicahi jillɨ mududɨcamaaiqui. Jaamoro ucuujɨvaachuuboco tooneri mahamusuqui Aivojɨɨbo Jesu unuubadɨ: Imicani icaabo sitaaco aacɨɨbo, toonoco agaayɨcɨɨbo janaanɨcɨvɨ, unuubadɨ. Jaanoco mehesɨcɨnɨ, nooboro.

36 Jaaboro ememuɨɨvuuboro diitoma Moocaanima iimaaubo. 37 Jaadɨ famooro Pabloma ihiibɨcɨcasiumoro taaumo, 38 sihidɨ ɨɨdaasuvumoro Pablo diitoco: Ofoodɨ uco mahatyɨmecujitɨhi siino, unuuneri. Jaamoro diiboco ficujeumo meenegafaño.

21

Pablo Fuuhi Jerusale Cuumivɨ.

1 Jaamo monahabomɨco mejeevesuumoro meenegari sanotɨcovoro mufuuhi Cos onoochugaivɨ. Jaano sifucutɨ Roda cuumivɨ. Jaamañotɨ Patara cuumivɨ mɨhɨfutuuhi. 2 Pataratɨ Fenicia cuumijaa ufuugaco mahatyɨmeugari mufuuhi. 3 Jaamo mafatyuumo mahatyɨmeuhi Chipre onoochugaico monaninaagonovɨ iicachugaico. Jaamo mufuuhi Siria jiinɨjevɨ Tiro cuumijaago sinehejeque ificutuugari. 4 Jaamo tahɨ Cristotaco mahatyɨmeuhi. Jaamoma toonovɨ mihicauhi sajaguisɨ tɨcovovɨ. Jaamo diito Pabloco jɨɨbuguuhi Moocaani Gaijari: Jerusalevɨ feejirahana, noomoro. 5 Jaadɨ tojaguisɨ ifinɨudɨ mufuumo famooro mogaimɨma, iseemema icano mɨɨhaico ficutuumo. Jaamo mɨhɨfutuhi tuucuumijɨnivɨ. Jaamoro jiinɨgaibaahohallɨvɨ mememuɨɨnamaaiumoro Moocaanima mihiimaauhi. 6 Jaamoco mifitacumoro mɨjɨcafutuhi meenegafaño. Jaanotɨ diito dojɨcuvɨro uumiumo iijanojaago.

7 Jaamo Tiro cuumitɨ mufuumo mɨhɨfutuuhi Tolemaida cuumivɨ. Jahɨ monahabomɨ Cristotaco midilluhi. Jaamo diitoma mihicauhi safucu tɨcovovɨ. 8 Jaano sifucutɨ mɨɨhai Pabloma mufuumoro Cesarea cuumivɨ, Felipe Cristo iijɨ jɨɨbogomɨnaafi iijafaño mɨjɨcafutuuhi, sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨnomoobo diaconomɨobo iijafaño. 9 Jaabo Felipe igueenemehejedɨmo iseemema icauhi sano gaigoomɨro ataajevatɨmo. Jaafigueje Moocaani diitoco onoonoco iimaahicauhi. 10 Jaamo mɨɨhai toono fiiva fucuva mihicaunaaca, Moocaani iimaamɨnaafi Agabo onoobo Judea jiinɨjetɨ gaseuhi. 11 Jaabo mɨɨhaico emeecɨɨboro Pablo niivɨgai meeheque ɨcɨuhi. Jaaboro toomeeheri ifiico itɨhaiño, ihusene icanoco isisɨuboro nuuhi: Moocaani Gaija jillɨ neehi: Jerusalevɨ judiomɨ jimeehe abajaabo ofooboco jillɨ sisɨji. Jaamoro siicuumiotoco acɨjimo, nooboro. 12 Jaanoco muguubumoro Pabloco munuuhi, Jerusalevɨ ifootɨqui. 13 Jaarunaa Pablo iimusuuhi: ¿Collɨhi uuri mataahi, uco mɨhɨdaasuvusuqui? Jaarunoco uujoho iguitɨhi uco isisɨmoro agaicaaujinoco Aivojɨɨbo Jesu momohallɨtɨ, nooboro.

14 Jaanoco gaajacuruubo imuguuhi ofoonoco. Jaanegui mɨllɨ munuucuutɨhi. Jillɨro: Jɨɨ, munuuhi tahɨ Moocaani Aivojɨɨbo jeebɨɨ onoobadɨ diica, noomoro.

15 Jaanobuunatɨ mihimibaivumoro Jerusalevɨ mufuuhi. 16 Jaamoma saatoho Cesarea cuumiri iicaumo Cristota gataavuuhi. Jaamofaño bu saafi icauhi Chipre onoochugaiobo Mnason onoobo. Jaabo iijafaño mɨhɨfutuumoro gueenene mihicahicauhi sɨɨcɨjetɨro Cristoco imiyaavuguubo iicaubo iijafaño.

Pablo Jacooboco Meecɨtuuhi.

17 Jaamo Jerusalevɨ mɨhɨfutuudɨ monahabomɨ imo imo mɨɨhaico gaayɨcɨuhi. 18 Jaano sifucutɨ mɨɨhaima Pablo fuuhi Jacooboco memeecɨtequi. Jahɨgo tollɨro icaumo famooro quillahuto. 19 Jaamoco Pablo idilluuboro jɨɨbuguhi, paryɨ Moocaani diibo jɨɨbogofeenedɨ judiomɨ iicatɨrumofeenevɨ omoonɨunoco. 20 Jaanoco uguubumoro Moocaanico imuumo. Jaamoro Pabloco nuumo: Fañɨ, imiruno aivono. Jaarunaaca ɨɨro gaajacuuhi judiomɨtɨ sihidɨ ajashutɨmo, imiyaavugucuumo famooro Moise atajɨɨbaubadɨ iicaqui ejenaauhicanoco. 21 Jaamoro neehicahi ɨɨjohova dɨɨbeguehicahi paryɨ judiomɨ siicuumijejaa iicamoco, Moise atajɨɨbaunoco mimiyaaveguedino. Tollɨro bu seeme meeheque miquitɨcujitɨhi, siino mojeevamaajebadɨ momoonɨcujitɨhi, ɨɨjohova neehicahi, noomoro. 22 ¿Mɨllɨ jaanoco momoonɨji? Ɨɨjoho jinovɨ agasecuunoco agaajacumoro ñaaɨvejimo. 23 Jaanegui jillɨ moonɨ: Mɨɨhaifaño icamo igueenemehejedɨmo gaifiimɨ Moocaanico unuucuunoco omoonɨjimo. 24 Jaanegui diitoma ofooboro sacerdotemɨ unuubadɨ amɨɨhai ifiinoco mihimibachu. Jaaboro toonoco diitedi daadu. Jaanobuunatɨ inigaɨnoco cɨɨdasujimo. Jaanotɨ famooro gaajajimo ɨɨditɨ miyaano iicatɨnoco ihiimaahicanoco. Jillɨ ɨɨjoho imihusene Moise tajɨɨbajɨco edeetavehicanoco gaajajimo. 25 Jaanotɨ saatoho judiomɨ iicatɨmo imiyaaveguemedi, aameneque magalluumoro matajɨɨbahi: Ɨjɨnɨtaco ejeecɨvucuunoco meheetavucuudino. Jaabadɨro tɨɨjohoco mahaduudino, bu udusuucɨmoro amacanɨsumehejeque muduudino, bu saatohoba ataabavatɨmo jahisihijedɨ gaigoomɨma icadino icano, noomoro.

Pabloco Templojafaño Agaayɨcɨmoro Cɨvojaanɨmo.

26 Jaanegui Pablo diito igueenemehejedɨmo iicamoco ɨɨcɨuboro satyuuhi. Jaano sifucutɨ diitoma ifiinoco iimibachumoro fuumo templojafaño ijɨɨbeguequi, ifiinoco iimibachuno imivocafutuujinoco. Jaadɨ ijeecɨvonoco ificujinoco.

27 Jaamo sajaguisɨco imivusutɨmaacaro judiomɨ Asia jiinɨjetɨ agaseumo atyɨmeuhi Pablo templojafa icaaboco. Jaamoro tuucuumio miyamɨnaaco añaaɨsumoro Pabloco gaayɨcɨumo. 28 Jaamo agaibacasimoro nuuhi: Israel miyamɨnaa, mɨɨhaico mahamusu. Jaanɨ fahɨgovadɨ feehicahi imitɨno jɨɨbogooboro israelmɨnaahallɨvɨ, bu Moise tajɨɨbajɨhallɨvɨ icano. Jaaboro jino saatoho griegomɨco jiija templojafaño sɨvaabo toojaco imɨhɨninɨqui, noomoro.

29 Jillɨ neehicaumo Efeso cuumioobo Trofimo onooboco Pabloma tuucuumivɨ aatyɨmeumoro: Fɨne diiboma templojafaño foobo, noomoro.

30 Jaanoco famooro tuucuumioto imiyaavuguumoro Pablojaa saaumo jinoomoro. Jaadɨ diiboco agaayɨcɨmoro templojatɨ sihɨgovɨ sefano satyuumo. Jaamoro goovano foboocɨumo temploja guhuganoco. 31 Jaamoro diiboco gaicaaujirumo. Jaarunaa jɨɨbogo gaseuhi amocasimɨnaa aivojɨɨbojaago, famooro Jerusale cuumioto añaaɨunojɨɨbogo. 32 Jaanegui ihaivojɨɨbo, ihamocasimɨnaama, saatoho ihaivojɨtoco icano igaiyɨɨcɨubo. Jaamo jinoomoro fuuhi imiyamɨnaa iicauhɨgo. Jaamo miyamɨnaa imiya aivojɨɨboco, bu amocasimɨnaaco icano aatyɨmeumoro Pabloco aamɨcuutɨmo. 33 Jaanegui imiya aivojɨɨbo ifiitɨvuuboro tajɨɨbaubo Pabloco cɨvojamɨnaafitɨ isisɨqui mihicɨri jɨgaiñohicɨri. Jaadɨ dilluubo: ¿Mɨɨjoho diibo? ¿Jinejeque moonɨɨbo? nooboro. 34 Jaanegui coovadiinamaaihicaumo saatoho siibadɨ onoono, bu saatoho siibadɨ onoono icano. Jaanoco imiya aivojɨɨbo guubutɨɨbo diito iimaauno toovodɨ. Jaanegui diibo galluubo esefano cɨvojano iicauhɨgo. 35 Jaadɨ toojafaño ɨɨfutuudɨ goovano cuuhuri, isoldaomɨ Pabloco ihiibɨmoro satyuhi miyamɨnaa diiboco agaicaaujiruneguiiha. 36 Jaamo sihidɨ miyamɨnaa idojɨcutɨ bucasiuhi: ¡Magaicaau! noomoro sefano.

Pablo Miyamɨnaa Ɨmefeenevɨ Iimaauhi.

37 Jaabo Pabloco toojafaño ɨjɨɨhacucuuneguiiha nuubo ihaivojɨɨboco: Imeguehi ɨɨma ihiimaanoco, nooboro.

Jaanegui iimusuubo: ¿Nacu ɨɨjoho gaajahi griego iijɨco? 38 ¿Nacu ɨɨjoho egipciobo diicatɨhi? ¿Johono safoono aivojɨtojaago ɨsɨfiiratuuboro cuatro mildɨmo gaicaaumɨnaaco sɨcaihɨgovɨ asatyuubo diicatɨhi? nooboro.

39 Jaanegui Pablo nuuhi: Uujoho judiomɨnaafi Tarso cuumi, Cilicia jiinɨjeocuumi obocɨcuumiobo. Jaanegui uco musuufenɨ miyamɨnaama iimaaqui, nooboro.

40 Jaanegui ihaivojɨɨbo Pabloco iimaasuuhi. Jaabo cuuhutɨ ujulleeveuboro ihuseri faguubo miyamɨnaa illɨɨvequi. Jaadɨ ɨllɨɨvɨudɨ iimaaubo hebreo iijɨri:

22

1 Caanimɨ, bu tañahabomɨ icamo muguubunɨcɨ amɨɨhaifeenevɨ jino ihiimaanoco, nooboro.

2 Jaanoco uguubumoro hebreo iijɨri ihiimaaunegui llɨɨvɨumo.

Jaanegui Pablo janaanɨcɨvɨ ihiimaauboro nuuhi: 3 Uujoho judiomɨoobo Tarso cuumi Cilicia jiinɨjevɨ ifiivoobo. Jaaruubo jusihi jino Jerusale cuumivɨ. Jaabo uco Gamaliel jɨɨbeguehicauhi imino sɨɨcɨjemɨnaa tajɨɨbajɨco. Jisumi amɨɨhai Moocaanico sefano imino mejeecɨvobadɨro uujoho jeecɨvehicahi. 4 Jaabo uujoho safoono Cristotaco ubucasiuboro gaicaauhicauhi, bu isisɨɨboro satyehicauhi gaifiimɨ, gaigoomɨ icamoco cɨvojafaño diitoco ijɨɨhacuqui. 5 Jaanoco sacerdotemɨ aivojɨɨbo, famooro quillahuto iicamo miyaano iicanoco gaajahi. Jaamo aameneque uuma galluuhi monahabomɨ judiomɨdi. Jaanegui uujoho Damasca cuumivɨ ufuuboro Cristotaco sɨvaujirahi Jerusalevɨ ɨdaasuno imoonɨqui.

Pablo Imiyaavuguunoco Jɨɨbeguehi.

(Hch 9.1-18; 26.9-18)

6 Jaabo uujoho jɨɨhairi fuunaaca gadɨcɨɨba Damascatɨ fiitɨcuurunaaca imimañobatɨ niquejefañotɨ uco sefano achɨcɨuno. 7 Jaaneri uujoho baavɨ aacutuubo guubuuhi, niquejefañotɨ uco unuunoco: Saulo, Saulo, ¿collɨhi uco bucasihi? noonoro. 8 Jaanegui iimusuuhi: ¿Mɨɨjoho ɨɨjoho, aivojɨɨbo? nooboro. Jaanegui uco iimusuuno: Uujoho Jesu Nazareoobo iicaaboco, ɨɨjoho bucasihi, noonoro. 9 Jaaneri uuma ufuumo sihidɨ igutuuhi, tollɨ onoonoco uguubuumoro. Jaarumo mɨɨhaiñoobaco atyɨmeutɨhi. 10 Jaanegui uujoho nuuhi: Aivojɨɨbo, ¿jaanegui mɨllɨ iicanoco diimeguehi? nooboro. Jaanegui Jesu uco nuuhi: Gañiivo. Jaaboro difo Damasca cuumijaago tahɨ ɨco idiicajinoco ijɨɨbeguequi, nooboro. 11 Jaabo uco aachɨcɨuneri tahaallɨɨ jaabatuuhi. Jaanegui tañahabonɨmɨnaa uco tahusetɨ agaayɨcɨumoro feetuucumoro satyuuhi Damascavɨ ihɨfutusuqui.

12 Jaanaa tahɨ icaubo saafi Anania onoobo sihidɨ imiyaaveguehicaubo Moise tajɨɨbajɨco. Jaabeditɨ judiomɨ Damascavɨ iicamo famooro imino iimaahicaumo. 13 Jaabo Anania uco emeecɨvaubo tajaago ujulleeveuboro uco nuuhi: Tañahabo Saulo, imino siino daatyɨme, nooboro. Jaasumiro uujoho diiboco atyɨmecuuhi. 14 Jaanegui Anania uco nuuhi: Motadimɨ Dios ɨco ficuhi diibo jeebɨɨ iimogobadɨ iicanoco gaajaqui, bu Iimiiboco ihatyɨmequi, bu diibo iimaaco guubuqui icano. 15 Jaabo ɨɨjoho faabohoco dɨɨbegueji paryɨ adaatyɨmeebere uguubunoco. 16 Jaanegui jisu, ¿collɨhi gañiivoobo nitɨsuquimaaitɨhi? Imino miyaavogoobo, Aivojɨɨbo Jesu memeri dihimitɨ initɨcafetequi, nooboro Anania uco nuuhi.

Pablo Judiomɨ Iicatɨmoco Ɨjɨɨbugunoco Jɨɨbeguehi.

17 Jaadɨ Jerusalevɨ dojɨcuvɨro uhuumiudɨ fuuhi templojafaño Moocaanima iimaaqui. Jaabo iimaanaaca gaijafañodɨ Aivojɨɨboco atyɨmeuhi. 18 Jaabo uco nuuhi: Goova difo Jerusaletɨ. Uutɨ ɨɨjoho onoonoco miyaaveguejitɨmo, nooboro. 19 Jaanegui Ihaivojɨɨboco nuuhi: Diito paryɨ gaajahi uujoho sinagogajafaño ofooboro ɨco imiyaavogomoco cɨvojafaño asatyooboro ahaamɨhicaunoco. 20 Jaabadɨro Esteba dihiimaamɨnaafi tɨɨjohoco agañɨɨusumi uujoho ujulleecɨnɨɨboro diiboco agaicaaumofañodɨ icauhi, diito gaachehunoco utuumuubo. 21 Jaaruuboco Aivojɨɨbo Jesu uco nuuhi: Difo. Ɨco galluuji tehesino judiomɨ iicatɨmojaagovɨ, nooboro.

Pabloco Amocasimɨnaa Aivojɨɨbo Cɨvojanɨji.

22 Jaanoco jihachutaro uguubunɨcɨumoro sefano nuumo: Diiboco magaicaau. Mihimogotɨhi diibo iicanoco, noomoro.

23 Jaamoro sihidɨ ocoovadiivumoro igaachehunoco sefano caamovɨ gavaracuumo, bu baiguiijɨnoco ɨɨcɨmoro gaifificɨhicaumo caamovɨ icano. 24 Jaanegui ihamocasimɨnaa aivojɨɨbo tajɨɨbauhi Pabloco cɨvojafaño isatyequi. Jaaboro saatohoco tajɨɨbaubo Pabloco niivɨgai meeheri ihaamɨqui. Jaaneri ijɨɨbeguequi collɨhi diibotɨ sihidɨ miyamɨnaa añaaɨnoco. 25 Jaaboco ihaamɨqui sisɨumo. Jaanegui Pablo sahaivojɨɨbo ifiitɨno iicauboco nuuhi: ¿Nacu ɨɨjoho niivɨgai meeheri dahaamɨjirahi romanomɨooboco, itɨconɨ mɨllɨ iicanoco gaajatɨɨboro? nooboro.

26 Jaanoco diibo uguubuuboro imiya aivojɨɨboco jɨɨbugutuubo. Deesɨcɨnɨ omoonɨjinoco. Jaanɨ romanoobo, nooboro.

27 Jaanegui ihaivojɨɨbo Pablovɨ ifiitɨvuuboro dilluuhi: ¿Naava miyaano ɨɨjoho romanoobo? nooboro.

Jaanegui Pablo: Jɨɨhɨ, nuuhi.

28 Jaanegui ihaivojɨɨbo nuuhi: Uujoho sihidɨ jaaduhinɨcuuhi romanoobo icaqui, nooboro.

Jaanegui Pablo nuuhi: Jaanotɨ uujoho romanoobo sahiijɨtɨro fiivuuhi, nooboro.

29 Jaanegui aamɨtɨmoro diibeditɨ sihɨgovɨ minifutuumo. Jaanoco ihaivojɨɨbo romanooboco isisɨnoco agaajauboro ñɨhicugucuuhi.

Pablo Judiomɨ Fagomɨnaa Ɨmefeenevɨ Icaaubo.

30 Jaanoco sifucutɨ ihamocasimɨnaa aivojɨɨbo imuguuhi agaajanoco; mɨllɨtɨ Pabloditɨ judiomɨ ihiimaahicanoco. Jaanegui sacerdotemɨ aivojɨtoco, famooro fagomɨnaaco icano tajɨɨbaubo iigaivequi. Jaadɨ Pabloco ijɨgaiñohinoco isinaayuuboro satyuhi diito ɨmefeenevɨ.

23

1 Jaabo Pablo diito judiomɨ fagomɨnaaco aatyɨmeuboro nuuhi: Amɨɨhai tayoto, uujoho imino icafihi imino tajeebɨɨco esɨcɨnɨmañovɨ sajeebɨɨ Moocaani ɨmefeenevɨ icahi jisumihachuta, nooboro.

2 Jaanegui Anania onoobo sacerdotemɨ aivojɨɨbo tajɨɨbauhi Pablo cojɨri iicaaboco Pabloco ihaamɨqui iijɨtɨ. 3 Jaarunaa Pablo iimusuhi: Moocaani ɨco aamɨji. Ɨɨjoho miyamɨnaa ɨmefeenevɨ imiibobadɨ difiico omoonɨhicaaboco. ¿Jaabo nacu toono gɨcɨnɨhi Moocaani tajɨɨbafañodɨ tahimitɨco daatyɨmequi? Jaamoro bu uco mahaamɨsuhi Moocaani tajɨɨba onootɨbadɨ, nooboro.

4 Jaanegui saatoho nuuhi: ¿Tollɨ aivo ɨɨjoho neehi obocɨɨbo Moocaani sacerdoteditɨ? noomoro.

5 Jaanegui Pablo nuuhi: Tayoto, uujoho gaajatɨhi diibo jahi obocɨno sacerdote iicanoco. Mɨɨro Moocaani Caatɨnɨhaamefaño noono: Diicuumi aivojɨɨbotɨ imitɨno diimaajirahana, noonoro, nooboro.

6 Jaabo Pablo, diito fagomɨnaatɨ saatoho saduceomɨ iicaumoco, bu saatoho fariseomɨ iicaumoco icano agaajauboro sefano nuuhi: Tayoto, uujoho fariseomɨoobo guihirubimɨ fariseomɨ iicaumaño. Jaaruubo uujoho uchuumuumo siino ubuheetejinoco miyaaveguehi. Jaanegui fɨne uco mocoovahi toonoco uco midilluqui, nooboro.

7 Jaanoco uguubuumoro fariseomɨ, saduceomɨ iicamo jenaaucasiuhi sanoomɨro. Jaamoro ijeevadɨ dugaavocasiumo ifariseomɨ isaduceomɨtɨ. 8 Mɨɨro saduceomɨ noonɨcɨhi uchuumucuumo buheetecuujitɨhi, bu Moocaani toomomɨnaa chahahi, bu gaijamɨ chahahi, noonɨcɨhi. Jaanotɨ fariseomɨ fanoocoro miyaavogonɨcɨhi. 9 Jaadɨ famooro sefano ocoovadiivuunobuunatɨ saatoho caatɨnɨmɨnaa gañiivuuhi fariseomɨjaagodɨ iicaumo. Jaamoro nuuhi: Jaanɨ imitɨno moonɨtɨhi. Jaabofañodɨ baacho gaija iimaahi, Moocaani toomomɨnaafi baacho iimaahi. Jaanegui Moocaanimaryo momoonɨcasidino, noomoro 10 sefano jenaaucasihicaumo. Jaaneri ihamocasimɨnaa aivojɨɨbo ñɨhicuguuhi Pabloco fahɨgovatɨ agallicujirunotɨ. Jaaboro ihamocasimɨnaaco tajɨɨbaubo diitofeenetɨ Pabloco ɨɨcɨmoro cɨvojafaño siino isatyequi.

11 Jaano sifucutɨ Pablojaa Aivojɨɨbo Jesu asaauboro nuuhi: Quehecuto Pablo. Uuditɨ jino Jerusalefaño idiimaabadɨ tollɨro Roma cuumijaago diimaateji, nooboro.

Pabloco Igaicaauqui Afajɨɨnɨcasiuno.

12 Jaanaa sifucutɨ sanoodɨmo judiomɨ iimaacasiuhi Pabloco igaicaauqui. Jaamoro imitɨno unuunofañodɨ nuumo: Mamachujitɨhi, mahadujitɨhi icano diiboco magaicaautɨnohachuta, noomoro. 13 Jaamou tollɨ unuumo cuarentadɨmou tollɨ esamaaiumo. 14 Jaanobuunatɨ sacerdotemɨ aivojɨɨbojaago, judiomɨ quillahuto icamojaago ufuumoro diitoco nuumo: Mɨɨhai munuucuuhi iimitɨnofañodɨ Pabloco magaicaautɨnohachuta mamachujitɨhi, noomoro. 15 Jaanegui amɨɨhai fagomɨnaama mofoomoro amocasimɨnaa aivojɨɨboco cɨvohogo midilluto diiboco isɨvaqui amɨɨhai ɨmefeenevɨ, siino imino diiboco midilluqui, noomoro. Jaabo Pablo gasetɨɨbo ɨmegaro mɨɨhai mihimibaivucuuji diiboco magaicaauqui, noomoro.

16 Jaanoco Pablo nago achi uguubuuboro icɨvojafa fuubo Pabloco ijɨɨbeguequi. 17 Jaanegui Pablo saatohotɨ aivojɨtoco ocoovauboro nuuhi: Jaanɨco sɨcafefico masatyo imiya aivojɨɨbojaago siinoco diiboco ijɨɨbeguequi, nooboro.

18 Jaanegui tosɨcafefico ihaivojɨɨbojaa asatyuuboro nuuhi: Pablo cɨvojafañotɨ uco galluhi jaanɨ sɨcafefico dijaago sɨvaqui ɨcova siinoco ijɨɨbeguequi, nooboro.

19 Jaanegui ihaivojɨɨbo tosɨcafefico ihusetɨ agaayɨcɨuboro sihɨgovɨ diiboco asatyuuboro dilluuhi: ¿Mɨllɨ uco neejirahi? nooboro.

20 Jaanegui isɨcafefi nuuhi: Judiomɨ esamaaihi ɨco idilluqui cɨvohogo Pabloco satyequi fagomɨnaa ɨmefeenevɨ. Jaamo jillɨ ɨco neeji: Siino mihimeguehi imino diiboco midillunoco, noomoro. 21 Jaarumoco miyaaveguejirahana, sihidɨ cuarenta janaanɨcɨvɨ icamo teemeji Pabloco. Jaamo imitɨno onoonofañodɨva machujitɨmo, adujitɨmo icano Pabloco agaicaautɨnohachuta. Jaamo imibaicɨnɨcuumo ɨɨjohova: Jɨɨhɨ, Pabloco galluji, eneejinoco otoomomo, nooboro.

22 Jaanegui ihaivojɨɨbo isɨcafefico ifitacuuboro nuuhi: Dɨɨbeguedino mɨɨhaiñoobaco jino uco ɨdɨɨbogonoco, nooboro.

Pabloco Galluumo Felix Onoobojaago.

23 Jaadɨ ihaivojɨɨbo coovauhi saatɨsi aivojɨtɨsico. Jaaboro diitɨsico nuuhi: Mihimibaivusu doscientodɨmo amocasimɨnaa baadɨ efeejimoco, bu setentadɨmo jeejɨmɨri efeejimoco, bu doscientodɨmo aamɨganoma efeejimoco icano Cesarea cuumivɨ tufucuro ifeequi, nooboro. 24 Jaamoma ihaivojɨɨbo galluhi Pabloco jeejɨri ifeequi. Imino Pablo tahɨ ihɨfetequi aivojɨɨbo Felix onoobojaago. 25 Jaaboro diitoma galluubo aameque jillɨ onoohaameque:

26 Uujoho Claudio Lisio, imino iijɨco galluuhi ɨɨjoho idiimihusene aivojɨɨbo idiicaabo Felixjaago. 27 Jaanɨ Pabloco judiomɨ ɨcɨvojanɨmoro diiboco gaicaaujirahi. Jaarunaa romanoobo iicanoco uguubuuboro, soldaomɨma ofooboro diiboco taajasuhi judiomɨ usetɨ. 28 Jaadɨ diiboco judiomɨ fagomɨnaa ɨmegavɨ satyehinɨhi jinejeque diibeditɨ ihiimaanoco gaajaqui. 29 Jaarunaa judiomɨ tajɨɨbajɨhallɨtɨ idilluhicaunoco agaajauboro mɨllɨ nuutɨhi: Toonohallɨtɨ magaicaaujirunoco, mɨcɨvojaanɨjirunoco icano uujoho atyɨmetɨhi. 30 Jaarunaa diiboco agaicaaujinoco uguubuuboro jino galluuhi dijaago. Tollɨro bu jito diibeditɨ ihiimaahicamoco dijaa galluuhi tahɨ dihɨmefeenevɨ diibeditɨ ihiimaaqui. Tahɨ imino diica, nooboro.

31 Jaanegui ihamocasimɨnaaco ihaivojɨɨbo unuubadɨ fucu satyumo Pabloco Antipatri cuumivɨ. 32 Jaano sifucutɨ ihamocasimɨnaa baadɨ ufuumo uumiumo dojɨcuvɨro icɨvojajaago. Jaanotɨ jeejɨmɨri ufuumo Pabloma fuuhi. 33 Jaamo Cesarea cuumivɨ ɨɨfutuudɨ aivojɨɨbo Felix onooboco acɨumo Pabloco toohaamema. 34 Jaahaameque emeecɨuboro ihaivojɨɨbo dilluuhi Pabloco: ¿Cuucaoobo ɨɨjoho? nooboro. Jaadɨ gaajaubo Cilicia jiinɨjeoobo iicanoco. 35 Jaanegui nuubo: Jisumi uco ɨdɨɨbogonoco guubunɨcɨtɨhi. Jaanotɨ jarihiica ɨɨditɨ ihiimaamo asaadɨ ɨɨjoho onoonoco bu guubunɨcɨji, nooboro Pabloco ficusuubo Herode palaciojafaño, toomomɨnaa diiboco iteemequi.

24

Pablo Aivojɨɨbo Felix Ɨmefeenevɨ Iimaahi.

1 Jaadɨ sahuse fucuvabuunatɨ Anania onoobo sacerdotemɨ aivojɨɨbo ɨfutuuhi sanoodɨmo quillahutoma Cesarea cuumivɨ. Jaamoma saafi iimaamɨnaafi Tertulo onoobo saauhi. Jaamo agaseudɨ aivojɨɨbo ɨmefeenevɨ ujulleecamaaiumoro Pablohallɨvɨ imitɨno iimaaumo. 2 Jaanaa Pabloco agasesuudɨ Tertulo onoobo tɨcovauhi ihiimaaubo jillɨ nooboro: Aivojɨɨbo Felixco, imino aivo ɨɨjoho aivojɨɨbo mɨɨhaico teemehi. Jaamaño aivo sajeebɨɨ mihicahi imino mɨɨhaico atajɨɨbamaño. 3 Jaanoco fanooro aivo imino magaayɨcɨhi fahɨgova ɨɨjoho aivojɨɨbo Felix idiimihuseebe idiicanoco. 4 Jaabo uuchuvotɨɨbo diicatɨqui imeguehi ajashuno ɨɨma ihiimaanoco. 5 Mɨɨhai jaanɨ Pabloco magaajacuhi gañuhusuno ɨsɨramaaihicanoco. Jaabo fahɨgovavɨ judiomɨco dugaacusuuboro feehicahi, nazarenomɨ dugaavomɨnaa aivojɨɨbo iicamaño. 6 Jaamaño templojaco mɨhɨninɨjiruubo. Jaarunaa mɨɨhai diiboco magaayɨcɨuhi diiboco midilluqui motajɨɨbajɨ onoobadɨ. 7 Jaarunaa amocasimɨnaa aivojɨɨbo Lisio onoobo asaauboro sefano dumɨtɨɨcɨuhi mɨɨhaitɨ. 8 Jaabo ihamocasimɨnaa aivojɨɨbo galluuhi, Pabloditɨ ihiimaamoco, dihɨmefeenevɨ diibeditɨ ihiimaaqui. Jaabo eneecau ɨɨro diiboco dillu. Jaabo ɨɨro gaajahi mɨɨhai monoono miyaano icanoco, nooboro.

9 Jaanoco paryɨ judiomɨ: Aivo miyaano, neehicauhi. 10 Jaanegui ihaivojɨɨbo Felix Pabloco tajɨɨbauhi ihiimaaqui.

Jaanegui Pablo nuuhi: Aivo imeguehi dihɨmefeenevɨ ihiimaanoco. Ɨco uujoho gaajahi sɨɨcɨjetɨro jiicuumi aivojɨɨbo idiicanoco. 11 Jaabo eneecahicau bu ɨɨro dilluubo gaaja uujoho Jerusalevɨ Moocaanico imequi asaahinɨɨbo agasehinɨnotɨ fahuseecɨ motɨhaitɨ mifucucɨ ɨdɨɨno fucuvaro iicanoco. 12 Jaaruubo uujoho ejenaaubo templojafaño, sinagogajafaño, tuucuumifeenevɨ buhɨgueeje icano ñaaɨsuuboro ofoonoco atyɨmetɨmo. 13 Jaamo jino uuditɨ iimaano miyaano icatɨno. 14 Jaanotɨ naha miyaano uujoho tadimɨhai Caani Moocaani iicaaboco jeecɨvehicahi bohono jɨɨhai onoobadɨ. Jaanoco oono diito dugaacumɨnaa neehicahi. Jaarunaa jillɨ uujoho Moocaani iimaamɨnaa aamenefaño, bu Moocaani tajɨɨbano aamenefaño iicanoco miyaaveguehi. 15 Jaabo uujoho tollɨro Moocaanico miyaaveguehi diitobadɨro. Jaabo teemehi paryɨ uchuumucumo iimifiimo, bu iimitɨfimo icano ubuheetejinoco. 16 Jaamaño uujoho quehecuno tajeebɨɨco ficuhicahi Moocaani ɨmefeenevɨ, bu miyamɨnaa ɨmefeenevɨ icano imino icaqui.

17 Jaabo uujoho siicuumijeri ɨgooboro efeehicadɨ taacuumijaago saahinɨhi judiomɨco nɨhɨbamɨco acɨqui, Moocaanidi jeecɨvoco ficuqui icano. 18 Jaanoco uujoho eheetavuubo templojafaño icaunaaca judiomɨ Asia jiinɨjetɨ asaaumo uco templojafaño atyɨmeuhi tafiico iimibachuuboco. Jaaruubo miyamɨnaama sihidɨ igaivuutɨhi, ñaaɨsuuboro icautɨhi icano. 19 ¿Jaamo judiomɨ Asia jiinɨjeoto collɨhi saatɨhi jinoovɨ dihɨmefeenevɨ ihiimaavamo uuditɨ imitɨno iicanoco eesɨcɨnɨhachiijɨ? 20 Jaanotɨ jito asaamoco dillu ¿Naa mɨllɨ judiomɨ fagomɨnaa ɨmefeenevɨ iicahinɨsumi uco gaajacɨhinɨmo imitɨno iicanoco? 21 Ɨvɨ ɨdɨɨnoro uujoho diito ɨmefeenevɨ iicahinɨsumi sefano nuuhi: Uujoho uchuumucumo ubuheetejinoco imiyaavogonoco fɨne magaajaqui uco midilluhi jaachiijɨ, ɨvɨ uujoho nuuhi diito ɨmefeenevɨ iicasumi, nooboro.

22 Jaanoco Felix uguubuuboro mɨllɨ nuutɨɨbo. Cristota imiyaavogonoco agaajauboro nuubo: Jari amocasimɨnaa aivojɨɨbo Lisio asaadɨ toonotɨ imino uujoho gaajaji, nooboro.

23 Jaaboro Felix saafi aivojɨɨboco galluuhi Pabloco palaciojafaño ijɨɨhacuqui. Jaaruubo cɨvojamɨnaafibadɨ icautɨhi. Jaabo toojafa icaunohachuta igataavomɨnaa diiboco meecɨtehicauhi diiboco siinoco ihacɨqui.

24 Jaadɨ goovacutɨnotɨ Felix mogai judiomɨogo Drusila onoogoma saauhi. Jaaboro Pabloco cuuhuvauhi diibojaa asaaboro Jesucristoco mimiyaavogonotɨ diiboco ɨjɨɨbogonoco iguubuuqui. 25 Jaabo Pablo ɨtɨcovono ifiitɨ, bu mofiicoro miguiinonɨnotɨ, bu ufucu Moocaani mohimitɨ jaadufucu icajinotɨ icano Pablo ɨjɨɨbuguunotɨ Felix ihigutuuboro nuuhi: Difo. Ufucu jei, ¿cusumihacho ɨco siino cuuhuvaji? nuubo.

26 Jaadɨ Felix esamaaihicauhi: Fɨne Pablo uco nɨhɨbamɨco acɨjiibo diiboco sinaayuqui, nooboro Pabloco fiiva foova cuuhuvahicaubo diiboma ihiimaaqui. 27 Jaadɨ mificabacɨ afatyuudɨ Felixco bohobavaubo saafi aivojɨɨbo Porcio Festo onoobo. Jaanegui Felix judiomɨma imino iicaqui Pabloco cɨvojafañoro ficuubo iinusutɨɨboro.

25

Festo Onoobo Ɨmefeenevɨ Pablo Icauhi.

1 Jaabo Festo mifucucɨ, safucu ɨdɨɨno aivojɨɨbotɨ icacuudɨ fuubo Cesareatɨ Jerusalevɨ. 2 Jahɨgo sacerdotemɨ aivojɨto judiomɨ obocɨfimo iicamo, Pablohallɨvɨ imitɨno iimaaumo. 3 Jaamoro Festoco dillumo Pabloco Jerusalejaagovɨ ihɨcɨtequi, ɨɨfurumo Pabloco jɨɨhaivɨ igaicaausuqui. 4 Jaarunaa Festo iimusuhi: Pablo Cesareavɨ cɨvojafaño icahi. Tollɨro uujoho goovano feeji tahɨgo. 5 Jaanegui amɨɨhai aivojɨto uuma Cesareavɨ feeji diibeditɨ imitɨno iicahicanoco ihiimaaqui. Miyaano diibo imitɨno iicahicahachiijɨ, nooboro.

6 Jaabo Festo Jerusalevɨ fahuseecɨ fucuva tɨcovovɨro fɨne icacuuhi. Jaadɨ siino Cesareavɨ uumiubo. Jaano sifucutɨ ihaivojɨ icagahallɨvɨ acasɨɨvuuboro Pabloco cuuhuvaubo. 7 Jaabo Pablo agaseudɨ, Jerusaletɨ asaaumo judiomɨ diibojaa igaivuhi. Jaamo iimaacasiuhi siibadɨjere aivo imitɨno Pabloditɨ. Jaarunoco ɨnɨsuurunofaño miyaano icautɨno. 8 Jaanegui Pablo ihallɨvɨ iimaauhi: Uujoho judiomɨditɨ, templojaditɨ, bu romanomɨ aivojɨɨbo Cesarditɨ icano imitɨno iimaatatɨhi, nooboro.

9 Jaanegui Festo Pabloco dilluhi judiomɨma imino iicanoco iimuguuboro: ¿Naa dimeguehi Jerusalevɨ ofoonoco ɨco uujoho tahɨ dilluqui? nooboro.

10 Jaanegui Pablo iimusuhi: Uujoho jinoovɨ aivojɨɨbo Cesar onoobo tajɨɨbamañeri icahi imino uco idilluqui ɨɨro imino gaajacuhi imitɨno judiomɨtɨ ihiimaatɨnoco. 11 Jaanotɨ miyaano imitɨno omoonɨhachiijɨ jaafa uco magaicaau. Jaanotɨ sɨcamañooco ihiimaahicahachiijɨ diito usefaño mɨɨhaiñooba uco acɨjitɨhi. Jaanegui imeguehi romanomɨ aivojɨɨbo Cesar onoobo uco idillunoco, nooboro.

12 Jaanegui toonobuunatɨ Festo ifajɨɨnɨmɨnaama ihiimaauboro Pabloco nuuhi: Ɨco romanomɨ aivojɨɨbo ɨmefeenevɨ idillunoco dimeguehi. Jaanegui romanomɨ aivojɨɨbojaago ɨɨjoho feeji, nooboro.

Pablo Aivojɨɨbo Agripa Onoobo Ɨmefeenevɨ Icauhi.

13 Jaanobuunatɨ aivojɨɨbo Agripa onoobo Berenice onoogoma ɨɨfutuhi Cesareavɨ Festoco abaatuumɨsi. 14 Jaamɨsi tahɨ gueene fucuva icauhi. Jaabo Agripa onooboco Festo Pabloditɨ ɨjɨɨbuguuboro nuuhi: Jineeri icaabo saafi Felix cɨvojafaño ificuhinɨɨbo. 15 Jaabohallɨvɨ sacerdotemɨ aivojɨto, quillahuto icamo dilluuhi diiboco imitɨno imoonɨqui Jerusalevɨ uujoho iicahinɨsumi. Jaamo imuguuhi uujoho diiboco agaicaausujinoco. 16 Jaanegui uujoho nuuhi: Mɨɨhai romanomɨ mejeevamaaitɨhi tɨcovono miyamɨnaafico magaicaaunoco. Itɨconɨ diiboco diibohallɨvɨ imitɨno ihiimaano ɨmefeene ifihallɨvɨ ihiimaaqui, mificuutɨnohachuta, nooboro. 17 Jaanegui diito jimañovɨ asaahinɨsumi uujoho gueenene icatɨɨbo sifucutɨ tatyajɨɨbamañotɨ cuuhuvauhi diibo Pabloco. 18 Jaabeditɨ diito iimaauno aivo iimitɨnoco nuutɨhi uujoho esamaaiubadɨ icautɨno. 19 Ɨdɨɨnocoro diibeditɨ neehicaumo jillɨ diito iimaa iijɨtɨro, bu tollɨro Jesu uchuumuuboco Pablo buheebe eneehicaunotɨro icano. 20 Jaanoco, uujoho mɨllɨ fɨne moonɨji, onoomaño Pabloco dilluhi: ¿Naa Jerusalevɨ diimeguehi ofoonoco, tahɨ ɨco idilluqui? nooboro. 21 Jaarunaa Pablo imuguuhi aivojɨɨbo Cesar Augusto onoobo diiboco idillunoco. Jaanegui uujoho diiboco cɨvojafañoro ficuuhi. ¿Cusumihacho diibo Cesar Augustojaago galluuqui? nooboro.

22 Jaanegui Agripa onoobo Festoco nuuhi: Uujoho tollɨro diiboco uguubuunɨcɨnoco imeguehi, nooboro.

Jaanegui Festo ihiimusuuboro nuuhi: Cɨvohogo diiboco jei guubuunɨcɨ, nooboro.

23 Jaano sifucutɨ Agripa, Berenice icamɨsi atajɨɨbafimañovɨ aivo sihidɨ jeevano ɨɨfutumɨsi miyamɨnaa diitɨsico iimuunofeenedɨ. Jaamɨsima saaumo amocasimɨnaa aivojɨto, bu tuucuumio bocɨfimo icano. Jaanobuunatɨ Festo Pabloco cuuhuvauhi. 24 Jaaboro Festo nuuhi: Aivojɨɨbo Agripa, famooro jino mɨɨhaima mihicamo, memeecɨ jaanɨco. Jaanɨditɨ sihidɨ judiomɨ Jerusalevɨ, bu Cesareavɨ icano uuma iimaahinɨhi. Jaafa guijeveebe, sefano noomoro. 25 Jaarunaa uudi jinejebaco imitɨno moonɨhicatɨɨbo. ¿Mɨllɨtɨ bu jaaboco magaicaaujirahi? Jaabo inoro imeguehinɨɨbo aivojɨɨbo Augusto diiboco idillunoco. Jaanegui diiboco diibojaago galluuji. 26 Jaarunaa chahano diibo aivojɨɨbojaago acaatɨnɨjiruno diibohallɨvɨ. Jaanegui tahaivojɨɨbo, Agripa, dihɨmefeenevɨ diiboco sɨvahi. Jaabo ɨɨjoho diiboco idilluudɨ fɨne diibohallɨvɨ iicanoco caatɨnɨji. 27 Mɨɨro uudi imitɨno cɨvojamɨnaafico agalluuno aivojɨɨbojaago mɨllɨ diibeditɨ icanoco jɨɨbogotɨɨbo, nooboro.

26

Pablo Aivojɨɨbo Agripa Ɨmefeenevɨ Iimaauhi.

1 Jaanegui Agripa Pabloco nuuhi: Ɨɨro diimaa, nooboro.

Jaanegui Pablo ihuseque agañiiyɨcɨuboro tɨcovauhi jillɨ iimaaubo: 2 Aivojɨɨbo Agripa aivo imo imo icahi dihɨmefeenevɨ tafihallɨvɨ ihiimaaboro jɨɨbeguequi famooro judiomɨ uuditɨ ihiimaahicanoco. 3 Fanoocoro ɨɨjoho imino gaajahi paryɨ judiomɨ jeevamaajeque, tollɨro fanooro mihiimaanɨcɨnoco icano. Jaanegui ɨco dilluhi uco guubunɨcɨqui sɨɨcuno.

4 Mɨɨro famooro judiomɨ uco seemenetɨro gaajauhi. Itɨconɨ taacuumivɨ iicahicaunoco, bu Jerusalevɨ iicahicaunoco icano. 5 Jaanoco bu diito gaajahi jaafa jaanoco iimogohachiijɨ ɨmɨɨdɨusumi fariseobadɨ iicaunoco jɨɨbogomo. Jaamo mɨɨhai fariseomɨ mihicamo Moocaanico saatoho janaanɨcɨ aivo imino mejeecɨvonɨcɨhi. 6 Jaanegui uujoho miyaaveguehi Moocaani uchuumucumoco siino ubuheetesujinoco. Mohɨmegaotoco Moocaani unuubadɨ. Jinohallɨtɨ jino uco sɨvamo ihaamɨqui. 7 Jaamaño mɨɨro Israel cuumino fahuseecɨ motɨhaitɨ miicuumiicɨ icano iicamo. Toono imiyaavejinoco otoomomo Moocaanico jeecɨvehicahi cuujehachuta, fucuhachuta icano. Jaanoco uujoho imiyaavogonohallɨtɨ uuditɨ judiomɨ jisumi imitɨno iimaahi. 8 Ɨɨjoho aivojɨɨbo Agripa, ¿nacu amɨɨhai judiomɨ mimiyaavogotɨhi Moocaani uchuumucumoco ubuheetesujinoco?

Pablo Cristotaco Ɨdaasuno Omoonɨhicaunoco Jɨɨbuguhi.

9 Mɨɨro uujoho itɨconɨ imino moonɨhi nooboro Jesu Nazareoobo momohallɨtɨ sihidɨ imitɨno miyamɨnaaco moonɨhicauhi. 10 Jillɨ uujoho moonɨhicauhi Jerusalevɨ, sacerdotemɨ aivojɨto iijɨtɨ cɨvojafaño ficuhicauhi sihidɨ Cristoco imiyaavogomoco. Jaamoco agaicaaumofañodɨ uujoho icahicauhi. 11 Jaaboro Cristotaco sihidɨ aamɨhicauhi paryɨ sinagogajanofaño, imiyaavogoco jeevesusuqui, nooboro. Bu uujoho aivo sihidɨ ɨsɨfiiratooboro diitoco bucasihicauhi fahɨgova jiinɨjenedɨ.

Pablo Siino Jɨɨbeguehi Cristoco Agaayɨcɨunoco.

(Hch 9.1-19; 22.6-16)

12 Jaabo tooneguiiharo fuuhi Damascavɨ sacerdotemɨ aivojɨto iijɨco uco aacɨumoro agalluuneguiiha. 13 Jaabo aivojɨɨbo Agripa, uujoho jɨɨhairi fuunaaca gadɨcɨɨba niquejefañotɨ uco sefano achɨcɨuno sano uuma ufuumoma, nɨhɨba aachɨcɨno janaanɨcɨ icano sefano namecuno. 14 Jaaneri famooro baavɨ mahaifuuhi. Jaanobuunatɨ niquejefañotɨ guubuuhi uco hebreo iijɨri unuunoco: Saulo, Saulo, ¿collɨhi uco bucasihi? Ɨɨro difiico daivuvusuhi oono Buey ihabajaabo iimogobadɨ iicanoco imogotɨɨboro iinoro fegaɨ nijequeque ɨtɨvadiivooboro iicanɨcɨbadɨ, unuunoco. 15 Jaanegui uujoho nuuhi: ¿Mɨɨjoho ɨɨjoho, aivojɨɨbo? nooboro. Jaanegui Aivojɨɨbo uco nuuhi: Uujoho Jesu. Jaaboco ɨɨjoho uco bucasihi. 16 Jisumiro gañiivo. Toonegui ɨɨvɨ uujoho buhugaavehi uco deecɨvequi fanoocoro uuditɨ adaatyɨmecunoco, tollɨro adaatyɨmejinoco icano dɨɨbeguequi. 17 Jaabo ɨco uujoho taajasuji judiomɨ usetɨ, bu judiomɨ iicatɨmo usetɨ icano. Jaamojaago ɨco galluhi jisumi diito aallɨɨnoco faayɨcɨsuqui. 18 Jaamo imitɨno icacutɨmo iicaqui cɨvonoguiinodɨ ɨgotɨmo seseehɨ iicacuuqui Satanasco ejeevesumoro Moocaanima iicaqui. Jaamo uco imiyaavogomoro agaayɨcɨmo imitɨco buusuji Moocaani ɨcɨumofeenevɨ iicaqui, nooboro.

Pablo Gaijafaño Unuunoco Miyaavuguuhi.

19 Jaanegui, aivojɨɨbo Agripa, uujoho niquejetɨ gaijafaño aatyɨmeunoco miyaavuguuhi. 20 Jaaboro jɨɨbeguehicauhi itɨconɨ Damasca cuumivɨ. Jaadɨ jɨɨbeguehicauhi Jerusale cuumivɨ, bu fahɨgova Judea jiinɨjevɨ icano, bu tollɨro judiomɨ iicatɨmoco icano. Jaamo famoocoro jɨɨbeguehicauhi iimitɨco ejeevesumoro Moocaanijaagovɨro iicaqui. Jaamoro imino iicanoco toonofañodɨ ihɨfusuqui. 21 Jinohallɨtɨ judiomɨ uco templojafaño agaayɨcɨumoro gaicaaujirahi. 22 Jaarunaa Moocaani uco aamusuneri jisu imino jɨɨbeguehi paryɨ miyamɨnaaco obocɨfitɨmoco, obocɨfimoco icano. Jaanoco tollɨro fahiijɨvaro jɨɨbeguehicahi siibadɨ jɨɨbogotɨɨbo Moocaani iimaamɨnaa, bu Moise icamo jillɨ iicajino unuubadɨ. 23 Cristoditɨ nuumo Cristo asaadɨ ɨdaasuno icajiibo. Jaadɨ chuumucuruubo buheetejiibo, uchuumucumo ubuheetejinoco ɨtɨconɨɨbo. Jaanoco jillɨ jɨɨbuguubo mataajajinoco judiomɨdi, bu tollɨro judiomɨ iicatɨmedi icano, nooboro.

Pablo Imuguuhi Agripa Onoobo Cristoco Agaayɨcɨnoco.

24 Jillɨ Pablo unuunegui Festo sefano nuuhi: Pablo fɨne ɨɨjoho jillɨ deegavehi. Toono sihidɨ agaajano ɨco jeegavusuhi, nooboro.

25 Jaanegui Pablo nuuhi: Idiimihuseebe Festo, uujoho jeegavotɨhi. Imino eesamaaiboro miyaanoco neehi. 26 Jaanɨ jino aivojɨɨbo Agripa iicaabo toonoco imino gaajahi. Jaanegui jino diibo ɨmefeenevɨ ñɨhicugotɨɨboro iimaahi. Jaanoco diibo tollɨro gaajahi fanooro toovono iicatɨnoco. 27 Jaanegui aivojɨɨbo Agripa ɨco dilluuhi: ¿Naa Moocaani iimaamɨnaa unuunoco miyaaveguehi? Fɨne miyaaveguehi, nuubo.

28 Jaanegui Agripa Pabloco nuuhi: ¿Mɨllɨ nacu ajashuno idiimaaneri uco fɨne miyaavugusuji? nooboro.

29 Jaanegui Pablo nuuhi: Uujoho Moocaanico dilluhi, sihidɨ ihiimaaneri, ajashuno ihiimaaneri icano mimiyaaveguequi. Jaabo ɨɨro icatɨno, paryɨ jaachiijɨ jino uco uguubuunɨcɨmo, bu tollɨro uubadɨ iicaqui. Jaarumo jillɨ uubadɨ jɨgaiñehiri sisɨcɨnɨtɨmo iicaqui, nooboro.

30 Jillɨ Pablo unuunobuunatɨ aivojɨɨbo Agripa, bu aivojɨɨbo Festo, bu Berenice, bu famooro toono iicaumo icano agañiivuumoro 31 fuumo sihɨgovɨ. Jaamoro toonotɨ sanoomɨro ihiimaacasimoro noocasihicaumo: Jaanɨ imitɨno moonɨhicatɨɨbo. ¿Mɨllɨtɨ bu jaaboco magaicaaujirahi? ¿Mɨllɨtɨ bu mɨcɨvojanɨjirahi? noomoro.

32 Jaanegui Agripa nuuhi Festoco: Fɨne misinaayujirahi jaanɨco inoro romano aivojɨɨbo Cesar uco idillunoco imeguehi, inuutɨruva, nooboro.

27

Pabloco Galluumo Roma Cuumijaago.

1 Jaadɨ mɨɨhaico Italia jiinɨjevɨ igalluuqui acɨumo Pablo saatoho cɨvojamɨnaa iicamoco saafi aivojɨɨbo Julio onooboco. Jaabou Julio ijeevadɨo amocasimɨnaa Augusto onoomo amocasimɨnaa aivojɨɨbo iicaubo. 2 Jaamo Adramitio cuumi meenegari mufuuhi, Asia cuuminoco muuaijɨniri iicamɨcujeque emeecɨtuugari. Tollɨro Aristacu onoobo Tesalonica cuumioobo, Macedonia jiinɨjeoobo mɨɨhaima fuuhi. 3 Jaano seseevedɨ Sidon onoomɨcuvɨ mɨhɨfutuhi. Jaamañovɨ Julio Pabloco imino omoonɨuboro galluuhi inahabonɨmɨnaaco imeecɨtequi diiboco sinehejetɨ ihacɨqui. 4 Jaadɨ tomɨcutɨ mufuumo Chipre onoochugaico mafatyuhi monaninaagueneri iicachugaico sihidɨ guibuhuba mɨɨhaico sihɨgovɨro asatyuneri. 5 Jaadɨ Cilicia jiinɨjeque, bu Panfilia jiinɨjeque icano mafatyumoro mɨhɨfutuuhi Mira unuucuumivɨ, Licia jiinɨjevɨ.

6 Jahɨgo amocasimɨnaa aivojɨɨbo Alejandria meenegaco atyɨmeuhi Italia jiinɨjevɨ ufuugaco. Jaaboro mɨɨhaico togafaño jɨcafutusuubo mefeequi. 7 Jaadɨ guiraafucuva mɨhɨguunobuunatɨ sihidɨ jeevanotɨ mɨhɨfutuuhi Gnido cuumi onegueehivɨ. Jaanaa guibuhuba sihidɨ iicaunegui sihɨgodɨ mufuumo Salmon onoocuumi onegueehidɨ, Creta onoochugaihallɨdɨ mafatyuhi. 8 Jaarunaa sihidɨ jeevaneri mufuumo mɨhɨfutuuhi Imimɨcu onoomɨcuvɨ Lasea cuumi fiitɨno.

9 Jaamo gueenene tahɨ mihicaumaño ñɨhicucuuno muuairi mufuujino jɨɨnija guibuhubama iicacuujino ifiitɨcuumaño. Jaanegui Pablo diitoco afajɨɨnɨuboro nuuhi: 10 Amɨɨhaico gaifiimɨco neehi: Ñɨhicuno aivo sihidɨ jeevaneri mefeeji. Jaaneri meenega ifiimaaveneri sihidɨ sineheje gañɨɨcafeteji, jaabadɨro saatoho miyamɨnaa ifiino gañɨɨcafeteji icano, nooboro.

11 Jaarunoco Pabloco ihamocasimɨnaa aivojɨɨbo miyaavugutɨhi. Jaaboro imeenega abajaabo, toga tɨcuvusumɨnaafi icano unuunocoro miyaavuguuhi. 12 Jaanaa guiraamo nuuhi: Imitatɨmɨcu jɨɨnijadɨɨhivɨ. Jaanegui masɨɨgo mufuucuqui jinootɨ Creta jiinɨjevɨ Fenice mɨcuvɨ mɨhɨfetequi, noomoro. Tomañotɨ noreste, sureste icahɨgo ɨɨfuvusuhicauneguiiha, tomɨcuvɨ jɨɨnijaco mafatyequi.

Sihidɨ Guibuhuba Muuaifeenevɨ.

13 Jaadɨ guibuhuba sɨɨcuɨba surjaagotɨ iguibunegui: Imino fɨne mefeeji, noomoro mufuuhi Creta chugai fiitɨnodɨ. 14 Jaanobuunatɨ gueenejɨsunotɨ momeenegahallɨvɨ sefano guibuhuba saauhi, aivo esefano guibuhuba Noreste onooguibuhuba. 15 Jaano sefano guibuhuba mɨɨhaico agaayɨcɨnoro ɨɨgusuutɨnegui mejeevesucuuhi. Jaaneri mɨɨhaico iguibuhuba sihɨgovɨro satyucuuhi. 16 Jaamo mafatyuhi ajashuchugai Clauda onoochugai bujɨnaagodɨ iguibuhuba sefano achahauhɨgodɨ. Jaamoro sihidɨ jeevanotɨ imɨɨdɨ meenegaco imino mudujenɨuhi iguiraagatɨ. 17 Jaadɨ ihajashugaco caamo iguiraagajɨnibaavɨ duujenɨumo. Jaamoro iguiraagaco sisɨumo gaibaɨneri ifaaga agallivujiruneguiiha. Jaamoro muuaifaño jiinɨgaibaaho Sirte onoobaahohallɨvɨ ifiigatyujirunoco ɨñɨhicugumoro imeenega gaachehuco niitusuumo guibuhuba sihɨgovɨro diitoco isatyequi. 18 Jaano sifucutɨ guibuhuba icauhiica sefano. Jaanegui imeenegafañoonoco gaifificɨumo muuaifaño. 19 Jaano sifucutɨ bu famooro siino magaifificɨuhi togaonehejeque muuaifaño. 20 Jaamo fiiva fucuva mahatyɨmehicautɨhi nɨhɨbaco meecɨrɨ icanoco sihidɨ guibuhuba iicaumaño. Jaamoro: Mataajajitɨhi fɨne, munuuhi.

21 Jaamo gueenene amachucutɨnegui Pablo diitofeenevɨ ujulleeveuboro nuuhi: Imino uujoho eneehinɨnoco muguubuhinɨruva Creta chugaivɨ masaajitɨrahi. Jaarunaa masaamaño ɨdaasuno mihicahi monehejeque magaifificɨhi. 22 Jaarunaa ñɨhicugotɨmo quehecuno mihica. Saatohobatɨ miguijevejitɨhi ɨdɨgaaro meenega fiimaveji. 23 Jaanoco uujoho gaajacɨhi Moocaanico ejeecɨvehicaabofañodɨ uujoho icamaño. Jaabo itoomomɨnaafico tajaago agalluubo fucu uco neehi: 24 Pablo diguetejirahana, romano aivojɨɨbo ɨmefeenevɨ dɨhɨfeteji. Tollɨro difañodɨ ɨɨri Moocaani taajasuji famooro ɨɨma meenegafaño iicamoco, nooboro. 25 Jaanegui quehecuno mihica ñɨhicugotɨmo. Uco Moocaani itoomomɨnaafifañodɨ onoobadɨ iicajinoco miyaaveguehi. 26 Jaarunaa mɨɨhaico sachugaivɨ gañɨɨjino guibuhuba, nooboro.

27 Jaadɨ mijaguisɨcɨhachuta mɨhɨgucuudɨ Adria muuaivɨ mɨhɨfutuuhi. Jaamañovɨ sihɨgovɨ agañɨɨno, sihɨgovɨ agañɨɨno fuuhi. Jaanaa toga dudɨcamaajemɨnaa fucufeenevɨ gaajacuuhi jiinɨjetɨ ifiitɨvuunoco. 28 Jaamoro uuvumo imuuai faicuvaco. Jaarunaa treinta y seis metrohachuta inɨfaihu faicuva icauhi. Jaano janaanɨcɨ siino uuvumo. Jaarunaa veintisiete metrohachuta inɨfaihu faicuva icauhi. 29 Jaanegui guiisihallɨvɨ imeenegaco agañɨɨjirunoco iiguiumoro igueenemehejedɨno obocɨnoonoco toga dojɨcuogatɨ udujenɨumoro imuuaifaño gañɨɨumo sihɨ footɨga iicaqui. Jaamoro tuumuumo iseseevequi. 30 Jaamoro toga dudɨcamaajemɨnaa togatɨ itaajaqui moonɨuhi ihajashugaco togatɨ imuuaifaño iiniitusuumoro isivɨ ifeequi. Jaamoro ibocɨsutaco niitusumobadɨ nijequeogatɨ moonɨumo abañɨsumo. 31 Jaanegui Pablo ihamocasimɨnaa aivojɨɨboco nuuhi: Diito meenegatɨ ofoohachiijɨ amɨɨhai mataajajitɨhi, nooboro.

32 Jaanegui ihamocasimɨnaa ihajashuga sisɨtaaco iquitɨumoro togaco muuaifaño gañɨɨuhi.

33 Jaadɨ Pablo cuujetavɨ diitoco nuuhi: Aivo gueenene mijaguisɨcɨ mɨcɨgacutɨhi, bu mamachucutɨhi icano. 34 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Mamachuqui. Jaamo mamachumoro mataajahi. Mɨɨro saatohoba mɨllɨ icacujitɨhi, nooboro 35 Pablo maahuco agaayɨcɨuboro Moocaanima iimaauhi diito ɨmefeenevɨ. Jaadɨ toonoco iquisicuuboro machuubo, 36 bu tollɨro famooro amachumoro imo imo minifutuuhi. 37 Jaamo mɨɨhai meenegafaño mihicauhi doscientas setenta y seisdɨmo miyamɨnaa. 38 Jaadɨ machuta iicaunoco muuaifaño gañɨɨumo imeenega ijadijetequi.

Meenega Niituhi Muuaifaño.

39 Jaanaa eseseeveudɨ toga dudɨcamaajemɨnaa gaajautɨmo comañoo jiinɨjerihacho mihicaunoco. Jaadɨ ifadɨcaico atyɨmeumo. Jaamañovɨ jiinɨgaibaaho icauhi. Jaanegui: Tomaño macañaveji, nuumo. 40 Jaadɨ imeenega duujeneque quitɨumo. Jaaneri ibocɨsutano muuaifañoro fitanamaaiuhi. Jaasumiro sinaayumo ibuhuduganoco imeenegaco itɨcɨvusuqui. Jaamoro ɨmegaogaachehuco guibuhuba naagonovɨ miniiyuumo. Jaaneri fiitɨvuga jiinɨgaibaahojaagovɨ. 41 Jaadɨ ɨɨfutumo samaño fahɨgovacɨtɨ sefano cucuumañovɨ. Jaaneri jiinɨgaibaahohallɨvɨ nijequeoga fiigatyuhi cuhufono. Jaaneri dojɨcuoga gatahunamaaiuhi sefano tyuucai icauneri. 42 Jaanegui ihamocasimɨnaa gaisiraicɨujirahi icɨvojamɨnaaco isimoro ataajaujiruneguiiha. 43 Jaarunaa diito aivojɨɨbo Pabloco itaajasuqui mɨllɨ moonɨsuutɨhi. Jaaboro iisico agaajamoco itɨconɨ tajɨɨbaubo muuaifaño acasiniivomoro ijɨɨnija iisiqui. 44 Jaadɨ saatoho agaajatɨmoco tajɨɨbaubo cubujeneri, bu imeenega udujavanamaaiubujeneri ifeequi. Jaaneri famooro ataajaumoro jiinɨjevɨ ɨɨfutumo.

28

Pablo Malta Onoochugaivɨ Icauhi.

1 Jaamo famooro mataajacuudɨ tuchugai Malta onoochugai iicanoco magaajacɨuhi. 2 Jaamo toojiinɨjeoto imino mɨɨhaico gaayɨcɨuhi. Jaamoro sihidɨ niija sɨɨcura icaneri mihicahicauneguiiha cɨɨjɨgaico mɨɨhaidi ebasumo. Jaamoro mɨɨhaico famoocoro feemesuumo. 3 Jaanaa Pablo ɨcɨuhi cuuhafene ifiigañoco. Jaaboro cɨɨjɨgaifaño cabicuubo. Jaanaaca toono aiguucuri toonotɨ jiinimo iinuuhi. Jaaboro Pabloco ihusetɨ eheedumañovɨro gueenene feetucɨnɨubo. 4 Jaanoco tuchugai miyamɨnaa atyɨmeuhi ijiinimo Pablo usetɨ efeetucɨnɨunoco. Jaamoro ihiimaacasiumoro nuumo: Miyaano jahi jaanɨ gaicaaumɨnaafi. Jaamaño muuaifaño ifiimaavonotɨ ataajacuruuboco Moocaani ɨmucugai icasujitɨhi, noomoro.

5 Jaaboco Pablo cɨɨjɨgaifaño ijiinimoco efeefaiquiyuuboro mɨllɨ icautɨhi. 6 Jaarunaa famooro esɨcɨnɨumo: Fɨne ujuurineri cheemejiibo, noomoro. Jaarumo gueenene ihesɨcɨnɨcuuruhɨ mɨllɨ iicacutɨnegui boobanɨumo ihesamaajeque. Jaamoro Pablotɨ nuumo: Fɨne diibo saafi dios, noomoro.

7 Jaano fiitɨno tuchugai aivojɨɨbo Publio onoobo faguino icauhi. Jaabo mɨɨhaico imino gaayɨcɨuhi mifucucɨ, safucu icano tɨcovovɨ imino mɨɨhaico ficuubo. 8 Jaabo Publio caani iguihuvaubo icɨgaiijefaño icauhi. Jaabo sihidɨ guihuvari, fatiicɨri icano icauhi. Jaanegui Pablo diiboco meecɨtuuhi. Jaaboro Moocaanima ihiimaauboro diibohallɨvɨ ihuseque ficuubo. Jaaneri tusumiro buheeteubo. 9 Jaanobuunatɨ tollɨro tuchugairi iicaumo iguihuvamo Pablojaago saauhi diitoco ibuheesuqui. 10 Jaamoco ubuheesuunoma iicaumo mɨɨhaico imino jeecɨvuuhi. Jaadɨ bohoga meenegafaño mɨjɨcafutuudɨ acɨumo mɨɨhaico sihidɨ duvirucuco.

Pablo Ɨfetehi Roma Cuumivɨ.

11 Jaanobuunatɨ minɨhɨbacɨ, sanɨhɨba icanotɨ tuchugaitɨ meenegari mufuuhi jɨɨnijaco tuchugaivɨ afatyugari. Jaagau Alejandria jiinɨje meenega. Jaagahallɨvɨ eetavocɨnɨumo jihovo diosmɨ Casto onoobo, Polu onoobo icamɨsi ɨjɨmɨ. 12 Jaagari mufuumo mɨhɨfutuuhi Siracusa onoomɨcuvɨ. Jaamañovɨ mifucucɨ, safucu ɨdɨɨno mihicauhi. 13 Toonotɨ mufuuhi Italiajɨni fiitɨno. Jaadɨ mɨhɨfutuhi Regio cuumivɨ. Jaano sifucutɨ guibuhuba saauhi surjaagotɨ. Jaano sifucutɨ mɨhɨfutuhi Puteoli cuumivɨ. 14 Jaamañovɨ mahatyɨmeuhi Cristotaco. Jaamo mɨɨhaico gaijɨuhi diitoma mihicaqui sajaguisɨ tɨcovovɨ. Jaadɨ mufuuhi Roma cuumivɨ. 15 Jaanoco Romari iicaumo Cristota gaajacuuhi mɨɨhai tahɨ mufuunoco. Jaamoro saaumo mɨɨhaico otoomovaumo. Jaamovɨ macabɨvuuhi jɨɨhaivɨ, Apio naajehasi Tres Tabernas onoomañovɨ. Jaamoco Pablo aatyɨmeuboro Moocaanico imuuhi. Jaaboro quehecutuubo. 16 Jaadɨ Romavɨ mɨhɨfutuudɨ ihamocasimɨnaa aivojɨɨbo icɨvojamɨnaaco acɨuhi Roma cɨvojamɨnaa toomomɨnaa aivojɨɨboco. Jaanotɨ Pabloco ijeevadɨ ficuumo saafi amocasimɨnaafima diiboco iteemequi.

Pablo Romavɨ Ɨjɨɨbogono.

17 Jaabo Pablo mifucucɨ, safucu ɨdɨɨno iicauno nijequetɨ cuuhuvaubo Romari iicaumo judiomɨ aivojɨtoco. Jaamo igaivuumoco Pablo nuuhi: Tañahabomɨ, uujoho judiomɨditɨ mɨllɨ iimaatɨhi, tollɨro motadimɨ jeevamaajeditɨ mɨllɨ iimaatɨrahi icano. Jaarunaaca Jerusalevɨ uco romano cɨvojafaño ficuumo. 18 Jaadɨ uco idilluumo uuvɨ imitɨco atyɨmeutɨhi: Jaamoro ¿mɨllɨtɨ bu magaicaaujirahi? onoomoro uco sinaayujiruumo. 19 Jaarunaa judiomɨ sihidɨ uuditɨ imitɨno ihiimaauneguiiha uujoho imuguuhi Roma aivojɨɨbo uco idillunoco. Jaaruubo uujoho taacuumimɨnaahallɨvɨ, ¿mɨllɨ nootɨhi? 20 Jaanegui amɨɨhaico cuuhuvahi amɨɨhaico aatyɨmeebere iimaaqui. Jaano israelmɨ imiyaavogobadɨ uujoho imiyaavogomaño uco jino mahatyɨmehi jɨgaiñeri sisɨcɨnɨɨboco, nooboro.

21 Jaanegui nuumo: Mɨɨhai aamebaco magaayɨcɨtɨhi Judea jiinɨjetɨ ɨɨditɨ iimaanoco. Tollɨro saatohoba monahabomɨ judiomɨ tahɨgotɨ agaserumo imitɨno idiicanoco mɨɨhaico jɨɨbogotɨhi. 22 Jaanegui mihimeguehi ɨɨjoho edeesamaaiñoco magaajanoco. Toono bohono iijɨtɨ fahɨgovavɨ imitɨno ihiimaahicanotɨ muguubuhicanotɨ, noomoro.

23 Jaanegui safucuco uuvumo. Jaafucu sihidɨ miyamɨnaa gaseuhi Pablo iicaujafaño. Jaamoco fucurotɨro Moocaani aivojɨ iijɨtɨ ɨjɨɨbogoobo suufenɨuhi iijɨcuuvɨ. Jaabo Moise tajɨɨbafañodɨ, bu Moocaani iimaamɨnaa aamenefañodɨ Jesuditɨ jɨɨbeguehicaubo diitoco imiyaavugusuqui. 24 Jaanoco saatoho miyaavuguhi, jaarunaa saatoho miyaavugutɨhi icano. 25 Jaamaño sabadɨro ihesamaaje iicautɨmaño Pabloditɨ fuumo. Jaanegui diitoco Pablo nuuhi: Imino jahi motadimɨco Moocaani Gaija nuuhi ihiimaamɨnaafi Isaiafeenedɨ. Jillɨ nooboro:

26 Foobo tomiyamɨnaaco dinoo: Amɨɨhai fɨne muguubuji. Jaarunoco magaajajitɨhi. Fɨne bu mahatyɨmeji. Jaarunoco mehesɨcɨnɨjitɨhi. 27 Amɨɨhai jeebɨɨ cuhufono iminifotomaño, imitɨno muguubumo. Amɨɨhai aallɨɨno mihicɨcɨnɨhi. Jaaneri amɨɨhai aallɨɨneri aatyɨmetɨmo mihicaji. Bu amɨɨhai nohojɨri guubutɨmo mihicaqui. Bu jaamo amɨɨhai jeebɨɨri gaajatɨmo mihicaqui. Jaamo tajaago masaamoco uujoho ubuheesujiruneguiiha, nooboro. nuubo.

28 Jaanegui amɨɨhai magaaja, jisumitɨro Moocaani taajasu jɨɨbogoco judiomɨ iicatɨmediro iicacuujinoco. Jaanoco diito imino guubuji, nooboro.

29 Jillɨ Pablo unuunoco uguubumoro toonotɨ fuumo sanoomɨro jenaaucasimoro.*

30 Jaanobuuna Pablo icauhi mificabacɨ tɨcovovɨ sita iijaco iicanohachuta jaaduuboro. Jahɨ diiboco imeecɨtomoco imino gaayɨcɨhicaubo toojafaño. 31 Jaaboro ñɨhicugotɨɨbo jɨɨbeguehicaubo Moocaani aivojɨ iijɨco. Tollɨro Aivojɨɨbo Jesucristoditɨ jɨɨbeguehicaubo. Jaaruuboco mɨɨhaiñooba Pabloco mɨllɨ neehicautɨhi.

✡ 1:16 Mt 22.3-10

* 4:27 Herode Antipa onoobo. Meecɨ Mc 6.14; Lc 3.1; 23 6.

* 7:44 Toono jɨɨbogogayɨ Exodohaamefaño iicabogocoro jimañovɨ ficuuhi imino igaajaqui.

* 8:37 Sahaamefaño toversiculoco ficuutɨmo.

* 9:5 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Ɨɨro difiico daivuvusuhi oono Buey ihabajaabo imogobadɨ iicanoco imogotɨɨboro iinoro fegaɨ nijequeque ɨtɨvadiivooboro icanɨcɨbadɨ, nooboro, onoonoco.

* 12:1 Herode Agripa onoobo. Jaabo Herode Imityaabo onoobo iyaachi.

* 13:1 Herode Antipa onoobo. Mc 6.14; Lc 3.1; Hch 4 22.

* 15:34 Sahaamefaño toversiculoco ficuutɨmo.

* 17:7 Cesar onoobo.

* 19:24 Griego iijɨri, Artemis onoogo.

† 19:35 Sahaamefaño ficuumo Jupiter. Jaanotɨ sihaamefaño imomoco ficuutɨmo.

* 28:29 Sahaamefaño toversiculoco ficuutɨmo.

ROMANOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

ROMANOS

1

Pablo Romanomɨdi Acaatɨnɨuhaame.

Pablo Caatɨnɨuhi Romari Iicaja.

Moocaani Iijamɨnaadi.

1 Uujoho Pablo Jesucristo jeecɨvomɨnaafi, Moocaani uco ucuuhuvaubo diibo minɨsumɨnaafitɨ icaqui, Moocaani iijɨco jɨɨbeguequi uco ɨɨcɨubo.

2 Jibogoco Moocaani sɨɨcɨjetɨro ihiimaamɨnaafeenedɨ Caatɨnɨhaamefaño unuucuuno. 3 Moocaani Achi Aivojɨɨbo Jesucristoditɨ ihiimaano jɨɨbogo diibo miyamɨnaa ifiitɨ iicausumi ɨjɨɨbogono, Jesucristou aivojɨɨbo David iyaachimɨhaioobotɨ icaubo. 4 Jaarunaa iimino Gaija imityari jafenɨuhi, diibo Moocaani Achi iicanoco. Jaamaño iguijevemefeenetɨ ubuheeteubo. 5 Jesucristofañodɨ Moocaani mɨɨhaico iminoco acɨhi diibo momofañodɨ mɨɨhaico igalluqui, jaamofeenedɨ fahɨgova jiinɨjemɨnaa uguubumoro imiyaavogomo iicaqui. 6 Jaamofeeneri tollɨro amɨɨhai mihicahi Jesucristota miicaqui Moocaani amɨɨhaico ucuuhuvamo.

7 Jino aameque amɨɨhaidi caatɨnɨhi paryɨ Roma cuumiri mihicamedi. Jaamoco Moocaani agaijɨɨboro ucuuhuvamo iimino ifiima diibedi iicaqui. Moocaani, bu Mohaivojɨɨbo Jesucristo iicamɨsi imihuse, sajeebɨɨ icanoma mihica.

Pablo Roma Jiinɨjemɨnaaco Abaatonoco Imeguehi.

8 Ɨmegavɨro tɨconɨji Jesucristofeenedɨ paryɨ amɨɨhaihallɨvɨ Moocaanico iimehicanoco aacɨɨbo amɨɨhai miyaavogotɨ fahɨgova jiinɨjemɨnaa ijɨɨbogocasimaño. 9 Moocaani uujoho diiboco tajeebɨɨmaryo ejeecɨvehicaabo Illi jɨɨbogoco jɨɨbogooboro iicahicaabo gaajahi diiboma ihiimaahicasumi amɨɨhaiditɨ esafetehicanoco. 10 Moocaanico dilluhicahi diibo imogohachiijɨ mɨllɨtɨhacho tahɨ jisumi amɨɨhaico baateji. 11 Imeguehi amɨɨhaico aatyɨmeebere amɨɨhai jeebɨɨnoco Moocaani Gaijari sefatusuqui. Jaamo janaanɨcɨ sefano mihicahi. 12 Tollɨ imeguehi uujoho fahɨgovavɨ mahamusucasinoco jino momiyaavogofañodɨ mihicamo.

13 Tañahabomɨ, imeguehi amɨɨhaico fahiijɨvaro abaateguehicanoco magaajanoco. Jaarunofaño fanoova uco tɨhɨɨtusuhicahi. Imeguehicahi ofoonoco amɨɨhaifeenedɨ saatohoco miyaavugusuqui fahɨgova jiinɨjevɨ omoonɨhicabadɨ moonɨqui. 14 Uco Moocaani tajɨɨbahi famoovahallɨvɨro jɨɨbogooboro feequi añɨmɨnaa iijɨco agaajamoco, bu agaajatɨmoco icano. Tollɨro bu fanoovaaco agaajamoco, agaajatɨmoco icano jɨɨbogooboro feequi. 15 Jaamaño uujoho imeguehi taajasubogoco amɨɨhaico ɨjɨɨbogonoco paryɨɨcɨno amɨɨhai Romari mihicamoco.

Jesucristo Jɨɨbogo Mitya.

16 Uujoho nucufevetɨhi Jesucristo jɨɨbogo iiminotɨ Moocaani mitya iicamaño paryɨɨcɨno toonoco imiyaavogomoco ataajasuno iicamaño itɨconɨ judiomɨco, bu tollɨro judiomɨ iicatɨmoco icano. 17 Jibogo mɨɨhaico jɨɨbeguehi Moocaani mɨɨhaico gaayɨcɨhi momiyaavogotɨ, Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ: Jaamaño Moocaani agaayɨcɨɨbo imiyaavogofeenedɨ icaji.

18 Jaamaño Moocaani sɨfiira paryɨ iimitɨmo miyamɨnaahallɨvɨ ñɨhicuno niquejefañotɨ saahi. Jaamaño diito iimitɨ diitoco miyaanoco gaajasutɨhi. 19 Iimuguruva imino gaajajirumo Moocaanitɨ magaajajirunoco. Jaanoco diiboro ɨɨfusucuhi, 20 Moocaanitɨ aatyɨmeratɨno gaajacafetejirahi diibo fanoovaaco eheetavuunofeenedɨ. Foovono mahatyɨmejirahi jiinɨjeque ifiivusuusumitɨ, diibo Moocaani imityaabo fahiijɨvaro iicanoco. Jaamaño diito siinohallɨvɨ agatyavequimaajirunoma chahahi. 21 Jillɨ Moocaanico gaajacurumo imino diiboco jeecɨvotɨhi bu tollɨro diiboco imotɨmo. Jillɨro ajaaducafototɨno esamaajeneriro ijeebɨɨno mɨtahi. Jaamaño iguubutɨjeebɨɨ diitoco cɨvono minifetehi. 22 Magaajahi, unuurumo gaajatɨhi. 23 Jillɨro Moocaani sihidɨ ejeevaabo ufucuro ifinɨjitɨɨboco ejeecɨvotɨmoro cafaryuhacumo, miyamɨnaafi ifinɨfiibo ɨjɨmɨriro, bu tollɨro joomɨ ɨjɨmɨri, jiinimomɨ ɨjɨmɨri, paryɨɨcɨno faaboho asimɨ* ɨjɨmɨri icano.

24 Jillɨtɨ Moocaani diitoco iimitɨ iimogovɨro jeevesuhi toonocoro imegueneguiiha. Jaamaño nucufesunoonoco fahɨgova moonɨmo. 25 Moocaani miya iijɨco iimiyaavogotɨmoro sɨcamañehejequere miyaavogomo. Jaamoro Moocaani ifiivusuunocoro ejeecɨvomoro imehicamo, Moocaanico imotɨmoro ɨdɨɨbocoro naha diiboco fahiijɨvaro mihimejiruubo. Fɨne.

26 Jillɨtɨ Moocaani diitoco jeevesuhi unucufesuneheje imogovɨro; aivo gaigoomɨtɨ mɨɨhaiñomaryo gaifiimɨma iicanɨcɨnoco ejeevesumoro sano gaigoomɨro fahɨgovavɨ icacasihicahi. 27 Jaabadɨro buunajɨ gaifiimɨ gaigoomɨma iicanɨcɨnoco ejeevesumoro aivo sihidɨ imogomo sifiima sano gaifiimɨro iicacasinoco. Sano gaifiimɨro nucufesunoonoco moonɨhicahi fahɨgovavɨ. Jaamaño toono iimitɨ jaada ifihallɨvɨro guihuvanehejeque ɨcɨmo Moocaani afaijaneri.

28 Moocaanico eesafototɨmaño; diitoco iimitɨ esamaajefañovɨro jeevesuubo momoonɨtatɨnehejeque imoonɨqui. 29 Fanoova imitɨma icamo ifiico ɨdicunonoomonɨneheje, imitɨneheje, sitaanoco imoyɨɨcɨneheje, sitaaco imitɨno omoonɨneheje icano. Siinohallɨtɨ sitaaco jɨɨheveme, gaicaaufifimo, ɨbacasififimo, bañɨfifimo, sitaaco jɨɨhevefifimo, sɨcamañehejeque jɨɨbocasififimo. 30 Sitaaditɨ iminotɨno iimaamo, Moocaanico jɨɨheveme, sitaaco gaijɨtɨmo, uujoho sihidɨ jeevahi noomoro ifiico cahacɨsumo, imitɨno omoonɨjinehejequere esamaaimo, caanimɨco: Jii, nootɨmo. 31 Aivo esɨcɨnɨtɨmo, unuucuunoco eheetavotatɨmo, gaijɨtɨmo, sitaaco imitɨno omoonɨnoco iimibachunoco gaajatɨmo, sitaaco ɨdaasugotɨmo. 32 Moocaani atajɨɨbanoco imino gaajacurumo. Tollɨ omoonɨfimo ifinɨjitɨno guijeveque gaajacurumo. Jaarumo suufenɨtɨmo moonɨhicahi, tollɨro sita omoonɨnoco atyɨmemere imo imo icahicahi.

2

Moocaani Imino Dugaacufihi.

1 Jillɨ iicamaño agatyavequimaajirunoma chahahi, ɨɨjoho sitaaco imitɨco udugaacuubo. Ɨɨjoho cajaanɨhacho idiicaruubo, sita: Imitɨco, onooboro udugaacuubo, ɨɨro bu difiicoro toonofaño gañɨɨsuhi sita: Imitɨco, onooboro bu ɨɨjoho tobadɨro moonɨhicahi. 2 Magaajacuhi Moocaani imino udugaacuuboro tollɨ omoonɨmoco ijaadaco acɨfinoco. 3 ¿Nacu ɨɨjoho fɨne deesɨcɨnɨhi: Moocaani ɨdaasuno omoonɨnotɨ taajaji, onoobo? Jaaboro ɨɨjoho sitaaco iimitɨhallɨtɨ ɨdaasuno omoonɨhicaabo, bu diito omoonɨbadɨro moonɨhicahi. 4 ¿Nacu ɨɨjoho diimogotɨhi Moocaani imihuseque, bu ijaabɨcɨfifihicanoco; ɨɨjoho gaajatɨhi diibo imihuse ɨco dihimitɨco ejeevesusujirunoco? 5 Dijeebɨɨ aivo ɨco ucuhufomaño dihimitɨco deevesugotɨhi. Jaamaño dihallɨvɨro sihidɨ titibanɨhi Moocaani ɨco ɨdaasuno omoonɨjinoco ufucu atyɨmecafetejino Moocaani imino udugaacuuboro ijaadaco acɨjifucuvɨ. 6 Tusumi jari jaadujiibo famoovaaco itɨcovoocɨvɨ iiminoco omoonɨɨboco iimineri, bu iimitɨnoco omoonɨɨboco iimitɨneri icano. 7 Jaamoco Moocaani imico, bu bocɨco icano iguiinomoco, ifinɨjitɨno fiivofeenedɨ iminoco suufenɨtɨmo omoonɨmoco ifinɨjitɨno fiivoco acɨjiibo. 8 Jaanotɨ sefano ɨdaasuno moonɨjiibo: Uujoho sihidɨ jeevahi, onoomoco, jaamoro miyaanoco ɨjɨɨvotɨmoro iimitɨnocoro eheetavomoco 9 sihidɨ aivoma ɨdaasuno icaji paryɨɨcɨno imitɨnoco omoonɨhicamedi, ɨmegavɨ judiomɨdi, tollɨro bu judiomɨ iicatɨmedi. 10 Jaanotɨ Moocaani acɨjiibo imico, bocɨco, sajeebɨɨco icano paryɨɨcɨno imino iicahicamoco, ɨmegavɨ judiomɨco, bu jaabadɨro judiomɨ iicatɨmoco icano.

11 Moocaanidi miyamɨnaa sabadɨro iicamaño. 12 Paryɨɨcɨno Moise tajɨɨbama achahamo imitɨco omoonɨmo finɨji totajɨɨbama chahamo. Jaanotɨ Moise tajɨɨbama iicacuurumo imitɨco omoonɨmo totajɨɨbafeenedɨ dugaacucafetejimo ifinɨqui. 13 Moocaani gaayɨcɨtɨhi totajɨɨbaco jillɨ tɨcovono uguubumoco. Jaanotɨ imino uguubumocoro imino iicamoco gaayɨcɨɨbo. 14 Jaanotɨ siicuumioto Moise tajɨɨbama chaharumo ijeebɨɨtɨro Moise tajɨɨba onoobadɨ moonɨmo. Jaamo Moise tajɨɨbama chaharumo, tollɨ ijeebɨɨ onoobadɨ omoonɨno. Toono diitedi tajɨɨbabadɨ jeevahi. 15 Iimihiicafeenedɨ gaajasumo ijeebɨɨfaño Moocaani tajɨɨbama iicanoco ijeebɨɨ diitoco jɨɨbeguehi miyaano icanoco. Jaamoco ihesamaajere ufucu jɨɨbegueji iminoco, bu imitɨnoco icano omoonɨhicanoco. 16 Ufucu Moocaani paryɨɨcɨno miyamɨnaa toovono omoonɨhicanoco emeecɨɨboro jaaduji Jesucristofeenedɨ taajasujɨɨbogoco uujoho ɨjɨɨbogooboro eneehicabadɨ.

Judiomɨ Moise Tajɨɨbaguiino Icahi.

17 Jaanotɨ cajaatyohacho: Uujoho judiomɨoobo, onooboro Moise tajɨɨbafañodɨ icahi, bu Moocaani uco gaijɨhi, neehicahi. 18 Jaabo ɨɨjoho Moocaani jeebɨɨ onoobadɨ iicanoco gaajahi. Jaaboco ɨco Moise tajɨɨba gaajasuhi iimino ifiico dɨɨcɨqui. 19 Jaabo: Uujoho aivo gaajahi, onoomaño diito Moocaanico agaajatɨmoco jɨɨbeguejirahi, bu imitɨfaño iicamoco gaajasujirahibadɨ deesɨcɨnɨhi. 20 Agaajatɨmoco jɨɨbeguejirahi, bu uguubutɨmoco fajɨɨnɨjirahi, nooboro deesɨcɨnɨhi, tajɨɨbafaño miyaanoco, bu agaajanoco icano agaajamaño. 21 Jaarunofaño ɨɨjoho sitaaco ɨdɨɨbeguehicaabo, ¿collɨhi jaabo difiicoro dɨɨbeguehicatɨhi? Ɨɨjoho sitaaco: Mananidino, nooboro ɨdɨɨbeguehicaruubo, ¿collɨhi jaabo nanivahicahi? 22 Ɨɨjoho sitaaco: Sifigoma diicajirahana, eneehicaruubo, ¿collɨhi jaabo ɨɨjoho sifigoma diicahicahi? Ɨɨjoho sitaaco: Ɨjɨnɨtaco jɨɨheguehi, eneehicaruubo, ¿collɨhi jaabo jihovono caanimɨ iijano busumijeque nanihicahi? 23 Tajɨɨbafañodɨ quehe quehe diicarahi. Jaaruubo Moocaanico nucufevesuhicahi diibo tajɨɨba onoobadɨ omoonɨtɨmaño. 24 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Amɨɨhai tollɨ mihicamaño judiomɨ iicatɨmo Moocaaniditɨ imitɨno iimaahicahi, noonoro.

25 Moise tajɨɨbaco imino moonɨruva dimeehe nijequeque iquitɨcɨno ɨɨdi imijirahi. Jaanotɨ Moise tajɨɨbaco imino omoonɨtɨhachiijɨ Moocaanita iicatɨmobadɨ diicahi. ¿Jaanegui imeehe nijeque iquitɨcɨnotɨ jinehejebaco mɨhɨcɨjitɨrahi? 26 Jaanotɨ iquitɨcɨratɨruubo tajɨɨba onoobadɨ omoonɨɨbo imeehe nijeque iquitɨcɨnɨɨbobadɨ gaayɨcɨcafetehi quitɨcɨratɨruubo. 27 Imeehe nijeque quitɨcɨratɨruubo tajɨɨba onoobadɨ omoonɨhicaabo ɨco dihimitɨco atyɨmesuji, ɨɨjoho tajɨɨbaco: Jii, eneehicatɨmaño toohaamema diicaruubo, dimeehe nijeque quitɨcɨnɨruubo icano. 28 Jaabo judioru jaaruubo Moocaani iimogobadɨ omoonɨtɨmaño miya judiobadɨ jeevatɨɨbo. Jaano tollɨro quitɨcɨnɨrumo ijeebɨɨfañodɨ imino imiyaavogotɨmo miya quitɨcɨma icatɨno. 29 Jaanotɨ naha miya judio iicaabo Moocaani iimogobadɨ ijeebɨɨfañodɨ omoonɨɨbo miya quitɨcɨma iicaabo. Jillɨ aamefaño acaatɨnɨbadɨro iicaqui icatɨno, bu mojeebɨɨfaño Moocaani Gaija onoobadɨ miicaqui. Jillɨ omoonɨɨboco miyamɨnaa imotɨhi, ɨdɨɨboro Moocaani imehi.

3

1 ¿Jaanegui collɨhi judiotɨ mihicajirahi? ¿Collɨhi bu miquitɨcɨjirahi? neejirumo. 2 Jaarunofaño aivo sihidɨ imino judiomɨtɨ mihicano judiomɨco Moocaani ijɨɨbogoco aacɨumaño. 3 ¿Jaanaa mɨllɨjiru, diitotɨ saatoho imino imoonɨtɨruva? ¿Nacu jillɨ diito iicanotɨ Moocaani diitoco aacɨguunoco dumɨtɨɨcɨjirahi? 4 ¡Cha, tollɨ icatɨno! Tollɨ icarunehejehaca Moocaani iimihuseque jeevesutɨhi. Jillɨ Moocaani imino paryɨ miyaanoco onoobadɨ eetavehi, paryɨɨcɨno miyamɨnaafi bañɨfifirunaaca. Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono:

Iimiibotɨ diicaji dihimi icafeenedɨ, bu ɨco ɨnɨsumoro emeecɨrunotɨ imino dihiineji, onoonoro.

5 Jaanotɨ mohimitɨfeenedɨ Moocaani iiminoco saatoho gaajahi. Jaanoco jillɨ: Moocaani imitɨhi, monoonɨcɨhi mɨɨhaico ɨdaasuno diibo omoonɨmaño. Jillɨ miyamɨnaa esamaaje ɨmɨtacɨnɨmo noonɨcɨhi. 6 ¡Jaarunaa tollɨ icatɨno! Moocaani imitɨmɨnaafi iicaruva, ¿mɨllɨ bu jaabo miyamɨnaaco iimitɨhallɨtɨ ɨdaasuno moonɨjirahi?

7 Jaanotɨ saatoho esamaaje ɨmɨtacɨnɨɨbo neejirahi: Uujoho abañɨfifiibotɨ saatoho Moocaani miya iijɨco onoonoco agaajamoro janaanɨcɨ diiboco acahacɨsuhachiijɨ, ¿collɨhi jana uco imitɨmɨnaafibadɨ ɨdaasuno moonɨjiibo? 8 Jaaneguiiha iimitɨnoco momoonɨqui iiminoono isaaqui, nooboro. Jillɨ saatoho imitɨno esamaaimoro neehicahi mɨɨhaiva iminotɨno mɨjɨɨbeguehicanoco. Jaarumo tollɨ eneehicamo ɨdaasuno moonɨcafeteji toonovɨ ɨɨfotomo.

Famooro Mihimifitɨhi.

9 ¿Mɨllɨ jaanoco meneejirahi? ¿Nacu mɨɨhai judiomɨ diito janaanɨcɨ mihimifihi? ¡Cha, tollɨ icatɨno! Mɨɨro: Judiomɨ imitɨco, munuucuhi, bu famoovaaco monoobadɨro, imitɨguiino paryɨ famoovaro mihicahi. 10 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono:

Iimimo chahahi, aivo saafiiba iiminoco omoonɨɨbo chahahi. 11 Mɨɨjoho agaajamo chahahi. Mɨɨjoho chahahi Moocaanico iguiinomo. 12 Famooro mɨtacuhi, iimitɨjɨri famooro iimitɨhɨgovɨro fuucuuhi. Mɨɨhaiñooba iiminoco omoonɨmo chahahi, aivo saafiiba chahahi. 13 Oono iijɨ cɨɨhojɨco mafaayɨcɨjirubadɨ jeevahi aivo ɨdicuno ihiimaamaño. Jaamo bañɨfifihicamo, ihiimaa jiinimo namitabadɨ jeevano imitɨno moonɨsumo. 14 Sano iminotɨnocoro iimaamo aivonoonocoro. 15 Sitaaco iguijenɨjinojaagovɨro goovano foomo. 16 Ɨdaasuno moonɨmoro finɨsumoro ɨgomo. 17 Jaamo sajeebɨɨ icaco gaajatɨmo. 18 Moocaanico ɨñɨhicugonoco esamaaitɨmo, noono Caatɨnɨhaamefaño.

19 Jaanoco magaajacuhi paryɨɨcɨno Moise tajɨɨbafaño iicano totajɨɨbaguiino iicamedi noono. Jaanotɨ famooro ɨllɨɨvomoro Moocaani aivojɨguiino iminifetequi. 20 Mɨɨhaiñooba Moocaani ɨmefeene gaayɨcɨcafetejitɨhi tajɨɨba onoonoco omoonɨnofeenedɨ. Jillɨ tajɨɨba mɨɨhaico mohimitɨco gaajasuhi.

Miyaavogofañodɨro Mataajatahi.

21 Jaanotɨ jisumi tajɨɨba uufocodɨ magaajahi mɨllɨtɨ Moocaani mɨɨhaico agaayɨcɨnoco. Jaarunofaño tajɨɨba aamefaño, bu Moocaani iimaamɨnaa aamefaño icano toono mataajajinohallɨtɨ ihiimaacuno. 22 Jaanotɨ jino naha Moocaani mɨɨhaico agaayɨcɨno Jesucristoco mimiyaavogonofeenedɨ. Chahamo saatoho sita janaanɨcɨvɨ iicamo icano. 23 Famooro imitɨco momoonɨuhi. Jaamaño Moocaani imi iijɨtɨ tehesino mihicahi. 24 Jaarunaa Moocaani famoocoro jillɨ iimihuseri tɨcovono gaayɨcɨhi, Cristo Jesufañodɨ ataajasucumaño. 25 Moocaani Cristoco miyamɨnaa imitɨhallɨvɨ guijenɨsuhi. Jaamaño diito imiyaavuguusumi diitoco taajasuubo. Jillɨ moonɨubo iimihuseque igaajasuqui sɨɨcɨjeo imitɨ icarunoco ajaabɨcɨuboro jeecɨvotɨɨbo fatyuubo. 26 Jillɨ moonɨubo diibo Moocaani jisumihachuta iimihuseneque igaajasuqui. Jaabo Jesuco imiyaavogomoco agaayɨcɨcunofeenedɨ gaajasuubo jisumihachuta iimihuseneque.

27 ¿Jaamaño mɨllɨ bu mofiicoro quehe quehe mehesɨcɨnɨjirahi? Tollɨ mihicahicano chahacuuhi. ¿Collɨhi jaano tollɨ icatɨno? Cha, tajɨɨba onoonoco momoonɨnotɨ icatɨno jillɨ Jesucristoco mimiyaavogonotɨ. 28 Jaamaño magaajahi miyaavogofeenedɨro Moocaani mɨɨnoco agaayɨcɨnoco. Jillɨ tajɨɨba onoonoco momoonɨmaño icatɨno.

29 ¿Nacu Moocaani saatohoro judiomɨtahere? ¿Nacu bu tollɨro judiomɨ iicatɨmotahe icatɨno? ¡Janabuu! Tollɨro bu diitotahe. 30 Ɨdɨɨboro Moocaani saafiiro iicamaño miyaavogofeenedɨ gaayɨcɨɨbo judiomɨco, bu judiomɨ iicatɨmoco icano.* 31 ¿Jillɨ miyaavogofañodɨ mataajahi, monoomaño jaanegui nacu Moise tajɨɨbaco imitɨno meneehi? ¡Cha, tollɨ icatɨno! Jillɨro janaanɨcɨvɨ tajɨɨba miyaano iicanoco meneehi.

4

Abrahamtɨ Magaajano.

1 Masɨɨ Abraham mɨɨhai judiomɨ eedeebeditɨ mehesamaaiqui. ¿Nacu jinejeque fɨne gaayɨcɨubo? 2 Siinoco omoonɨunofeenedɨ Moocaani diiboco igaayɨcɨuruva quehe quehe icaujiruubo. Jaaruubo Moocaani ɨmefeenevɨ icatɨno. 3 ¿Naa mɨllɨ noono Caatɨnɨhaamefaño? Abraham Moocaanico miyaavuguuhi. Jaamaño diiboco Moocaani gaayɨcɨuhi, noonoro. 4 Jaanotɨ saatoho idudɨcamaaje jaadaco agaayɨcɨno tɨcovono diiboco aacɨno icatɨno. Jillɨ idudɨcamaajeque ajaaduno. 5 Jaanotɨ saatoho jinejeque moonɨtɨrumo Moocaanico miyaaveguehi. Jaabo Moocaani iimitɨrumoco agaayɨcɨɨboco miyaavogomo. Jaamoco Moocaani gaayɨcɨhi jillɨ tɨcovono diiboco imiyaavogomaño. 6 Tollɨro bu David nuuhi: Imo imo icaabo saafiico Moocaani agaayɨcɨɨbo. Jaaruno iimihusetɨ agaayɨcɨno icatɨno. 7 Jillɨ David nuuhi:

Imicani icamo jaatyo diito imitɨco Moocaani ubuusumo; diito imitɨco esafototɨɨbo ejeecɨvucuutɨno. 8 Imicani icaabo diibo imitɨco Moocaani ejeevesucuubo, nuubo.

9 ¿Nacu fɨne jino imo imo ica saatohoro imeehe nijeque iquitɨcɨnɨmedi? ¿Nacu bu fɨne tollɨro iquitɨcɨnɨratɨmedi? Mɨɨro munuucuuhi, Abraham imiyaavuguumaño Moocaani diiboco agaayɨcɨunoco. 10 Jaaboco, ¿cusumi gaayɨcɨubo iimeeheque iquitɨcɨunobuunatɨ? ¿Nacu ɨmegavɨro? Toonobuunatɨ icatɨno, ɨmegavɨro. 11 Buunatɨ Abraham meehe quitɨcɨco gaayɨcɨuhi imiyaavuguunofeenedɨ diiboco Moocaani agaayɨcɨuno jɨɨbogobadɨ iicano. Jillɨtɨ Abraham paryɨɨcɨno imiyaavogomo caanitɨ icahi. Jaamo imeehe quitɨcɨratɨrumoco Moocaani tollɨro gaayɨcɨhi. 12 Miyaano Abraham imeehe iquitɨcɨnɨmo caanitɨ icahi. Moheedeebe Abraham iquitɨcɨrautɨsumi imiyaavuguubadɨ, imiyaavogomo caani eneejiruno. Jaamaño diito caani icatɨɨbo, iimeehequere iquitɨcɨumaño.

Moocaani Unuunoco Magaayɨcɨhi Miyaavogofeenedɨ.

13 Mɨɨro Moocaani: Amɨɨhaico jiinɨjeque acɨji, nuuhi Abrahamco, iyaachimɨhaico icano; atajɨɨbaco omoonɨumaño acɨguutɨɨbo. Jillɨ imiyaavuguumaño Moocaani diiboco agaayɨcɨuboro: Jiinɨjeque acɨji, nuuhi. 14 Jaaneguiiha Moise tajɨɨbaco omoonɨmo ɨdɨɨmoro Moocaani aacɨguunoco igaayɨcɨruva. Jaaneguiiha jahi miyaavogo miyaano icacuutɨhi, tollɨro bu Moocaani aacɨguuno miyaano icacuutɨhi jahi. 15 Mɨɨro tajɨɨba mɨɨhaico gaajasuhi Moocaani mohimitɨhallɨtɨ mɨɨnoco ɨdaasuno omoonɨjinoco. Jaanotɨ tajɨɨba achahahɨgo magaajatɨhi imitɨno mihicanoco.

16 Jaamaño miyamɨnaa imiyaavegueneguiiha Moocaani unuunoco acɨguubo tɨcovono, paryɨɨcɨno Abraham iyaachimɨhaidi aivo miyaano iicaqui. Jino Moocaani aacɨguuno ɨdɨɨmoro Moise tajɨɨbaco omoonɨmediro icatɨno, tollɨro buunajɨ Abraham imiyaavuguubadɨ paryɨ imiyaaveguemedi. Jaamaño diibo Abraham paryɨɨcɨno imiyaavogomo caanitɨ icahi 17 Moocaani ɨmefeenevɨ, diiboco Abraham imiyaavuguubo ɨmefeenevɨ. Jillɨ Moocaani Abrahamco Caatɨnɨhaamefaño neehi: Ɨco ficuuhi ajashutɨmo miyamɨnaa caanitɨ, nooboro. Jaabo Moocaani iguijevecuurumoco fiivoco acɨhi. Jaabadɨro bu ifiivejitɨrunehejeque fiivusuubo.

18 Abrahamco Moocaani unuunoco aatyɨmeratɨrunoco eesɨcɨnɨuboro miyaavuguubo. Imiyaavogoma iicaumaño ajashutɨmo miyamɨnaa caanitɨ icaabo. Moocaani diibo iseemema iicautɨruuboco: Tonoodɨmeji diiyaachimɨhai, unuunoco imiyaavuguumaño. 19 Jaasumi Abraham icauhi ciendɨno ficabavano tɨcovoocɨvɨ. Jaaruubo jeevesuutɨhi imiyaavogoco, diibo mogai Sara icano aivo amiyatɨsi iicacuumaño eseemevacuujitɨrunoco 20 guucɨbautɨɨbo. Bu tollɨro bañɨguutɨɨbo Moocaani unuunoco. Jillɨro imiyaavuguuboro esɨcɨnɨubo. Jaaboro Moocaanico imuuboro 21 esɨcɨnɨubo Moocaani imityari aacɨguuno imiyacarujinoco iyaachimɨhaiditɨ. 22 Jillɨtɨ diibo imiyaavogoco agaajauboro Moocaani diiboco gaayɨcɨuhi.

23 Tollɨ diibo miyaavogoco Moocaani gaayɨcɨuhi, toono diibo Abrahamditɨro caatɨnɨrautɨhi, 24 tollɨro bu mɨɨhaidi caatɨnɨumo. Mɨɨhai miyaavogoco tollɨro Moocaani gaayɨcɨhi mɨɨhai Jesu Mohaivojɨɨboco guijevefañotɨ ubuheetesuuboco mimiyaavogomaño. 25 Jaabo Jesu mohimitɨhallɨvɨ acɨcafutuuhi iguijevequi. Jaaruubo siino buheeteuhi diibofeenedɨ mɨɨhaico Moocaani igaayɨcɨqui.

5

Mohimitɨco Jesu Jaaducuuhi.

1 Jaamaño Moocaani mɨɨhaico momiyaavogofeenedɨ mohimitɨco ubuusuuboro agaayɨcɨcuumo, sajeebɨɨ Moocaanima mihicacuuhi, Mohaivojɨɨbo Jesucristofeenedɨ. 2 Diiboco mimiyaavogonofeenedɨ Moocaanivɨ mifiitɨvehi, diibo imihuseque magaayɨcɨqui. Jaanofeenedɨ quehecuno mihicahi. Jaamoro imo imo mihicahi ufucu Moocaani imifaño mihicajinoco magaajamaño. 3 Toonotɨro imo imo mihicatɨhi, tollɨro bu ɨdaasuno mihicarunofeenedɨ imo imo mihicahi, toono fanoovaaco majaabɨcɨnoco mɨɨhaico agaajasumaño. 4 Jaano majaabɨcɨnofeenedɨ Moocaani ɨmefeenevɨ imino mihiinehi. Jaamo imino mihiinomaño mehesɨcɨnɨhi Moocaani mɨɨhaico imino omoonɨjinoco. 5 Jaanoco mehesɨcɨnɨno mɨɨhaico jeevesutɨhi Moocaani mojeebɨɨnoco igaijɨri gahafusucuuhi Igaijaco aacɨnofeenedɨ.

6 Mɨɨhairyo mofiico mataajasujitɨrahi. Jaaneguiiha Cristo guijeveuhi paryɨɨcɨno imitɨmɨnaahallɨvɨ. 7 ¿Cajaanɨ fɨne guijevejirahi sifi Moise tajɨɨba onoobadɨ omoonɨɨbohallɨvɨ, nacahajiru? Jaarunaa fɨne tahɨ icaabo saafi iimihuseebehallɨvɨ iguijevejiruubo. 8 Jaanotɨ naha Moocaani mɨɨhaico agaijɨnoco ɨfusuuhi, mihiimifiitɨrumohallɨvɨ Cristo iguijeveunofeenedɨ. 9 Jaamaño jisumi Cristo iguijeveunofeenedɨ mɨɨhaico Moocaani agaayɨcɨcuumaño, diibofeenedɨ mataajacuuhi ɨdaasuno mɨɨhaico Moocaani omoonɨjirunotɨ. 10 Itɨconɨ imɨnaatɨ mihicaurumo Moocaanima sajeebɨɨ miminifutuuhi Illi mohallɨvɨ iguijeveunofeenedɨ. Jaamo sajeebɨɨ mihicacuumaño magaajahi mataajajinoco diibo ubuheeteubofeenedɨ. 11 Jaano toonoro icatɨno. Tollɨro bu Moocaanifaño imo imo mihicahi Mohaivojɨɨbo Jesucristofeenedɨ. Mɨɨro diibofeenedɨ Moocaanima sajeebɨɨ mihicacuuhi.

Adan, Cristo Iicamɨsiditɨ Pablo Iimaano.

12 Jaamaño saafi Adan onoobofeenedɨro jiinɨjehallɨvɨ imitɨ jɨcafutuuhi. Jaano imitɨfeenedɨ, bu tollɨro guijeve jɨcafutuuhi. Jaano guijeve paryɨ miyamɨnaavɨ fatyuuhi famooro imitɨco eheetavuumaño. 13 Tajɨɨba chahaunaaca ɨmegavɨro imitɨ jiinɨjehallɨvɨ icacuuhi. Jaasumi tajɨɨba achahaumaño imitɨco omoonɨuno gaajaveechurautɨhi. 14 Jaanotɨ tusumi Adan iicaudɨhitɨ Moise iicaunohachuta guijeve imityama icacuuhi imitɨco omoonɨumohallɨvɨ. Moocaani tajɨɨbaco Adan ɨjɨɨhɨvuutɨmaño imitɨco omoonɨubadɨ diito miyamɨnaa imitɨ icatɨhi. Jaabo Adan jaadi Cristo asaaujiibo jɨɨbogobadɨ iicaubo.

15 Jaaruno Adan imitɨ oovɨcɨcafotono ɨfototɨhi mɨɨhaico Moocaani aacɨnovɨ. Mɨɨro saafi Adan imitɨfeenedɨ famooro guijeveuhi. Jaanotɨ Moocaani mɨɨhaico tɨcovono taajasuco acɨhi, saafiiro Jesucristofeenedɨ. Jino aivo allɨnoocɨvɨ guiraahi, ajashutɨmoco imino omoonɨjino. 16 Saafi imitɨro ɨfototɨhi Moocaani mɨɨhaico taajasuco aacɨnovɨ. Saafiiro imitɨco omoonɨuno famoohallɨvɨro javuvehi. Jaabadɨro bu miyamɨnaa sihidɨ imitɨco moonɨrumoco Moocaani tɨcovono taajasuco acɨhi. 17 Mɨɨro saafi imitɨfeenedɨro guijeve mityatehi famoohallɨvɨro. Jaano janaanɨcɨ imi tɨcovono Moocaani agaayɨcɨmo mityano icaji bohofifaño saafiiro Jesucristofeenedɨ.

18 Jaamaño saafiiro Adan imitɨfeenedɨ famooro ɨdaasufaño icahi. Jaanotɨ Jesucristofeenedɨ famoocoro Moocaani agaayɨcɨɨboro bohofico acɨhi, diiboro Cristo omoonɨuno Moocaanidi iimiumaño. 19 Mɨɨro saafi guubutɨɨfeenedɨ ajashutɨmohallɨvɨ imitɨ javuvuuhi. Jaanotɨ bu saafi guubufeenedɨ ajashutɨmoco Moocaani gaayɨcɨji.

20 Jaamaño tajɨɨba saauhi imitɨco omoonɨno ihatyɨmecafetequi. Imitɨ ajashutɨrunaaca, Moocaani mɨɨhaico agaijɨno aivo allɨnoocɨvɨ. 21 Jaabadɨ imitɨ imityari guijeveque ɨsɨvaubadɨro bu Moocaani imi iijɨ mitya iguiraatono mɨɨhaico diibovɨ ifiitɨvusuqui. Jaano mɨɨhaico ifinɨjitɨno fiivoco ihacɨqui Mohaivojɨɨbo Jesucristofeenedɨ.

6

Mohimitɨ Ifiico Mifinɨsucuuhi, Cristodiro Mihicacuuhi.

1 ¿Jaanoco mɨllɨ meneeji? ¿Imitɨco moonɨmoro mihicaji toonotɨ mɨɨhaima Moocaani gaijɨ iguiraatequi? 2 ¡Tollɨ icatɨno! Mɨɨhai mohimitɨ ifiico miguijenɨcuumo, ¿mɨllɨ bu jaamo imitɨfaño icamoro mihicajirahi? 3 ¿Nacu amɨɨhai magaajatɨhi nitɨ Cristo Jesujaago mɨɨhaico iminiiyuno eneejirunoco? Jaabadɨro diibo guijevefaño mɨɨhaico iminiiyuno eneejiruno. 4 Jaamaño nitɨsumi Cristoma sano miguijevemere mɨcɨɨcafotonobadɨ jeevahi. Jillɨ mohimitɨ ifiico mejeevesucuunoco, eneejiruno. Bu tollɨro mubuheetemere bohono ifiima mihicano siino imitɨco momoonɨjitɨno eneejiruno oono Cristo Caani mitya imiri guijevefañotɨ ubuheeteubadɨ.

5 Cristofaño mihicacuuhi. Jaanegui mihicacujitɨhi mohimitɨ ifi onoobadɨ. Jaanotɨ bohono ifi onoobadɨro mihicacuhi, oono Cristo iguijeveunotɨ ubuheeteubadɨ. 6 Mɨɨhai imino magaajacuuhi itɨconɨ mihicauno ifi Cristoma etetecucafutucuunoco, mɨɨhai ifi iimitɨnoco iimeguehicano ifinɨcuuqui. Jaamoro siino imitɨ jɨjovoto icacuutɨmo miicaqui, mɨɨno aivojɨɨbo atajɨɨbanoco momoonɨnɨcɨbadɨ moonɨcuutɨmo miicaqui. 7 Mɨɨro iguijevecuumo imitɨ mityatɨ sihɨgovɨ icacuuhi. 8 Mɨɨhai mohimitɨ ifiico mejeevesusumi Cristoma sano miguijevecuumobadɨ jeevahi. Jaanotɨ mehesɨcɨnɨhi diiboma sano mihicajinoco. 9 Jaamaño magaajahi safooro Cristo guijevefañotɨ ubuheeteubo siino uchuumucuujitɨnoco. Guijeve diibohallɨvɨ janaanɨcɨ imityama chahacuuhi. 10 Mɨɨro Cristo sano paryɨɨcɨno imitɨhallɨvɨ safooro guijevecuuhi. Jaabo ubuheeteubo Moocaanidiro icacuuhi. 11 Jaabadɨro bu amɨɨhai imitɨco momoonɨcudino. Jaarumo Moocaani iimogobadɨro mihicaji Cristo Jesufaño mihicamaño.

12 Jaaneguiiha amɨɨhai ifi iguijeveji ifihallɨvɨ imitɨco mimityacarusucuudino, amɨɨhai ifi iimoyɨɨcɨnehejeque momoonɨnofañodɨ. 13 Amɨɨhai ifiico imitɨguiinovɨ mificuudino. Jillɨro Moocaanijaagovɨro miminifoto iguijevecuumo siino ubuheeteme iicanɨcɨbadɨ. Amɨɨhai ifiico Moocaanidi mificu iiminocoro momoonɨqui. 14 Mɨɨro imitɨ amɨɨhaihallɨvɨ mityacuujitɨhi. Amɨɨhai tajɨɨbaguiino mihicacuutɨhi Moocaani gaijɨfaño mihicacuumaño.

Jeecɨvomɨnaavɨ Oovɨcɨno.

15 ¿Jaaneguiiha mɨllɨ meneeji? ¿Imitɨco momoonɨji tajɨɨbaguiino icatɨmo Moocaani imihusefañoro mihicacumaño? ¡Cha, tollɨ meneejitɨrahi! 16 Amɨɨhairyo imino magaajacuuhi sifiguiino jɨjovonotɨ miminifutusumi diibo atajɨɨbanocoro: Jii, meneehi. Jaabadɨ mihicatahi ifinɨjitɨno guijeveque aacɨnoguiino. Jaanotɨ Moocaani atajɨɨbanoco: Jii, monoohachiijɨ ɨtɨcovono ifiima mihicaji. 17 Jaamaño uujoho Moocaanico imehi; itɨconɨ amɨɨhai imitɨ jɨjovoto mihicaurumo, amɨɨhai jeebɨɨfañodɨ magaayɨcɨcuuhi toono jɨɨbogojaagovɨ miminifutucumaño. 18 Imitɨtɨ mataajacuumo imino jeecɨvomɨnaatɨro mihicacuuhi. 19 Miyamɨnaa ihiimaanɨcɨbadɨ iimaahi amɨɨhai jeebɨɨtɨro magaajajitɨrahi jinooco. Jaabadɨ amɨɨhai itɨconɨ amɨɨhai ifiinoco, fanoova ɨɨdicunoono iimitɨnoco icano momoonɨqui mificuubadɨro, bu jisumi amɨɨhai ifiinoco mificu ɨtɨcovono ifi eetavoguiiharo ijeevadɨ Moocaanidiro iicaqui.

20 Amɨɨhai imitɨ jɨjovototɨ mihicausumi ɨtɨcovono ifi ica eetaveguiiha mihicautɨhi. 21 ¿Jinejeque nacu mɨhɨcɨuhi tonehejetɨ toono amɨɨhai jisumi munucufeguenetɨ? Mɨɨro toono guijevejaagovɨro mɨɨnoco asatyono. 22 Jaanotɨ jisumi imitɨ mɨɨnoco ɨjɨjuvusunotɨ mataajacuumo Moocaaniguiiharo mihicacuuhi. Jino naha ɨdɨɨnocoro amɨɨhaidi iimino. Mɨɨro amɨɨhaico Moocaaniguiiharo ficuuno. Jaanoro ifinɨjitɨno fiivojaago satyono. 23 Mɨɨro imitɨ jaada ifinɨjitɨno guijeve. Jaanotɨ Moocaani aacɨno ifinɨjitɨno fiivo Cristo Jesu Mohaivojɨɨbofeenedɨ.

7

Taabavavɨ Oovɨcɨno.

1 Tañahabomɨ, amɨɨhai tajɨɨbaco magaajacuumo, magaajahi tajɨɨba mityaguiino mihicafinoco mochoomotɨnohachuta. Jaanotɨ miguijevenebuunatɨ toojiinɨje tajɨɨbatɨ mataajacuumo. 2 Mɨɨro gaigo atajevacuugo aijɨvɨ gataacɨnɨhi tajɨɨba onoobadɨ aijɨ iguijevetɨnohachuta. Jaanotɨ aijɨ iguijevecuudɨ toono tajɨɨba, diigoco diibovɨ agataacɨnɨsuhicanotɨ taajacuugo. 3 Jillɨ iicamaño aijɨ icanaaca sifiima iicago ajeva imitɨco eetavehi. Jaanotɨ aijɨ iguijevecuudɨ tɨcovono minifutucuugo. Jaadɨ ɨvɨ sifiico atajevaruno, toono ajeva icatɨno.

4 Jaabadɨro bu amɨɨhai tañahabomɨ, jisumi Cristotaro mihicacuuhi, uchuumucuumo tajɨɨbaguiino iicacuutɨbadɨ mihicacumaño, Cristojaagovɨro miminifutucuuhi. Jaamo jisumi Cristo guijevefañotɨ ubuheeteubotaro mihicacuuhi Moocaanidiro imino momoonɨmoro mihicacuqui. 5 Jaanotɨ mɨɨhai moheedehifi iimogobadɨ momoonɨhicausumi tajɨɨba nuuhi: Momoonɨdino, unuurunoco janaanɨcɨvɨro momoonɨhicauhi. Jaano mɨɨhaico guijevefaño satyuuhi. 6 Jaarumo jisumi uchuumucuumo tajɨɨba mityaguiino iicacuutɨbadɨ, mihicacuuhi. Jaamaño toonotɨ mataajacumaño Moocaanicoro mejeecɨvucuuji bohofiri Moocaani Gaijafeenedɨ eedeetajɨɨba acaatɨnɨcɨnɨnofañodɨ mihicacuutɨmo.

Imitɨ Mɨɨno Ififaño Iicano.

7 ¿Jaanoco, mɨllɨ meneeji? ¿Tajɨɨba nacu imitɨhi? ¡Tollɨ icatɨno! Uujoho imitɨco gaajajitɨrahi tajɨɨba: Imitɨ, inootɨruva. Mɨɨro uujoho gaajajitɨrahi sitaanoco mihimogono imitɨ iicanoco, tajɨɨba: Sitaanoco diimeguejirahana, inootɨruva. 8 Toonofeenedɨ imitɨco gaajacuruubo mejeevesutano janaanɨcɨ imeguehicauhi imitɨnocoro. Jaanotɨ tajɨɨba achahahɨgo gaajaratɨno imitɨno mihicaruno. 9 Safoono uujoho tajɨɨbaco agaajautɨsumi imono icaurahi. Jaanotɨ tajɨɨba agasecuudɨ uco imitɨco esaayuvauhi. Jaanotɨ uujoho gaajacuuhi iguijeveujinoco. 10 Jillɨ moonɨuno tajɨɨba fiivoco aacɨvauruno. Jaaruno aacɨtɨnoro jillɨro uco ifinɨjitɨno guijevefaño ficuuhi. 11 Tajɨɨbaco imino omoonɨɨboro ifinɨjitɨno fiivoma fɨne iicaji, nuurunaaca tahimitɨco gaajasuuno. Jaaneri cɨɨjɨgaifaño efeejinoco gaajacuuhi. Jillɨ tahimitɨ toono tajɨɨbafeenedɨ uco bañɨuhi.

12 Jaaruno toono Moise atajɨɨbauno imitɨno icatɨno. Jillɨro aivo imino paryɨ Moocaani unuuno imino tɨcovono. 13 ¿Jaaneguiiha nacu fɨne jino imi tajɨɨba uco guijenɨuhi? ¡Cha, tollɨ icatɨno! Imitɨ uco guijenɨuhi. Jaanotɨ tajɨɨbafeenedɨ magaajahi toono imitɨ aivo iimitɨnoco.

14 Magaajacuuhi tajɨɨba Moocaani Gaijatɨ asaanoco. Jaanotɨ tafi jillɨ tɨcovo miyamɨnaa ifi imitɨ jɨjovonotɨ iicano. 15 Uujoho gaajatɨhi mɨllɨtɨhacho fɨne tollɨ iicanoco. Iimogonoco omoonɨtɨɨboro, iimogotɨnocoro ɨjɨɨhegueneque moonɨhicahi. 16 Uujoho: Imitɨno, onoobadɨ bu tajɨɨba: Imitɨno, onoomaño tajɨɨba miyaano. 17 Jaamaño uujoho toono omoonɨnoco imogotɨrahi. Jaarunaa imitɨ tafaño iicano moonɨsuhicahi. 18 Uuro gaajahi tafifaño iimino aivo achahanoco. Iiminocoro omoonɨnoco imogorahi. Jaaruubo moonɨhicatɨhi. 19 Iiminoco iimugurunoco moonɨhicatɨhi, iimitɨnoco iimogotɨrunocoro moonɨhicahi. 20 Jaabo iimogotɨnocoro omoonɨɨbo, uujoho moonɨhicatɨhi imitɨ tafifaño iicano moonɨsuhicahi.

21 Jaamaño jillɨ uudi icahicano; iiminoco omoonɨjirusumi iimitɨnocoro moonɨhicahi tafifaño sano imitɨro iicamaño. 22 Tajeebɨɨfañodɨ Moocaani tajɨɨbaco imogorahi. 23 Jaarunaaca tafifaño iicano tajeebɨɨfañodɨ iimugurunoco tɨhɨɨsuhicahi; imitɨ tafiico isisɨnoro atajɨɨbacumaño.

24-25 Mɨɨro tajeebɨɨ tajɨɨbahicahi Moocaani onoobadɨ moonɨqui. Jaarunaaca tafi uco imitɨjaagovɨro satyehicahi. Ɨdaasucaniji fɨne uujoho. ¿Mɨɨjoho fɨne uco taajasuji jino ifinɨjitɨno guijevefaño asatyono ifiitɨ? Ɨdɨɨboro Moocaani uco taajasujirahi, Mohaivojɨɨbo Jesucristofeenedɨ. Jaamaño ¡Moocaanicoro mihimehi!

8

Moocaani Gaijafañodɨ Iicano Ifi.

1 Jaanotɨ jisumi Cristo Jesufañodɨ iicacuumo ɨdaasuno moonɨracuujitɨhi. 2 Mɨɨro Moocaani Gaija fiivoco Cristo Jesufeenedɨ aacɨɨbo tajɨɨba uco taajasuhi imitɨ jɨjovoobotɨ, ifinɨjitɨno guijeve mityatɨ icano. 3 Mɨɨro Moise tajɨɨbafeenedɨ mɨɨhaiñooba taajajitɨrahi. Tajɨɨbaco saatohoba miyamɨnaa imino moonɨjitɨrahi iniinovamaño. Jaanotɨ naha Moocaani ɨdɨɨbocoro Illico galluuhi miyamɨnaafi ifiitɨ iminiiyuuboro. Jaabo iguijeveunofeenedɨ imitɨco guiinonɨubo, mɨɨhaico imitɨ guiinonɨcuutɨno iicaqui. 4 Jillɨ moonɨubo Moise tajɨɨba onoobadɨ meheetavehicautɨneguiiha, jillɨro tajɨɨba onoobadɨ imino miicaqui. Mɨɨro mofi onoobadɨ mihicacuutɨhi, Moocaani Gaija onoobadɨro mihicacuuhi.

5 Mɨɨro ifi onoobadɨro iicamo ifi onoonehejequere moonɨfihi. Jaanotɨ Moocaani Gaija onoobadɨ iicamo toonojaagovɨro ijeebɨɨ icahi. 6 Mofi onoonocoro momoonɨno guijevejaagovɨro mɨɨnoco satyehi. Jaanotɨ Moocaani Gaija onoonoco momoonɨno mɨɨnoco satyehi sajeebɨɨ, bu fiivo icanojaago. 7 Jaanotɨ ifi onoonocoro omoonɨhicamo Moocaanimɨnaatɨ icahi. Jaamo iimogotɨmo, bu imityama chahamo diibo tajɨɨbaco omoonɨjirumo. 8 Jaamaño ifi onoobadɨro iicahicamo Moocaanico imo imo moonɨtɨhi.

9 Jaanotɨ amɨɨhai, amɨɨhai ifiguiiharo mihicatɨhi, Moocaani Gaijadiro mihicahi diibo Gaija amɨɨhaifaño iicacuumaño. Jaamaño Cristo Gaijama iicatɨmo Cristota icatɨmo. 10 Jaanotɨ Cristo amɨɨhaifaño iicahachiijɨ amɨɨhai ifi imitɨri guijeveji. Jaarunaaca amɨɨhai jeebɨɨ buheehi, Moocaani agaayɨcɨcumaño. 11 Cristoco guijevefañotɨ ubuheetesuubo Gaija amɨɨhaifaño iicahachiijɨ, diiboro Moocaani amɨɨhai ifi echeemejirunoco bohofitɨ acɨjiibo diibo Moocaani Gaija amɨɨhaifaño iicanofeenedɨ.

12 Jaamaño tañahabomɨ, mɨɨhai Moocaaniguiiharo mihicacuuhi. 13 Jaanotɨ amɨɨhai, amɨɨhai ifi onoobadɨro mihicahachiijɨ miguijeveji. Jaanotɨ Moocaani Gaijafeenedɨ amɨɨhai ifi imitɨnoco atajɨɨbahicanoco mejeevesuhachiijɨ mihicaji.

14 Paryɨ famooro Moocaani Gaija onoobadɨ iicamo Moocaani seemetɨ icahi. 15 Mɨɨro amɨɨhai mɨɨnoco ɨjɨjuvusuno gaijaco magaayɨcɨhinɨtɨhi, siino toonofañodɨ mɨñɨhicuguequi icatɨno, mɨɨnoco Moocaani seemetɨ eheetavono Gaijaco magaayɨcɨuhi. Jaamo Togaijafeenedɨ Moocaanico meneehi: Ɨɨjoho Guihirubi, monoonɨcɨhi. 16 Jaabo diiboro Moocaani Gaija jɨɨbeguehi mojeebɨɨfaño mɨɨhai Moocaani seeme mihicanoco. 17 Jaamo mɨɨhai diibo seeme mihicamaño magaayɨcɨji Moocaani aacɨgonoco. Jaamo toonoco magaayɨcɨji sano Cristoma. Jisumi diibo ɨdaasuno iicaubadɨ mihicamo tollɨro ufucu diiboma ihaivojɨfaño sano imo imo mihicaji.

18 Jisumi ɨdaasuno mihicaruno sihidɨ jeevatɨhi ɨɨfototɨno aivo ufucu imino mihicajinovɨ. 19 Paryɨ fanoova Moocaani ifiivusuudɨno, Moocaani seeme ihɨfusucafetejifucuco ihatyɨmequi sihidɨ iimogonoro teemehicahi miyamɨnaa icatɨruneheje. 20 Jaaruno paryɨ fanoovaaco Moocaani ifiivusuuruno Adan imitɨnoco omoonɨusumi Moocaani afaijacuuno imicuutɨhi. Jaarunofaño esɨcɨnɨno, 21 toonoco unucusuhicanotɨ, ifinɨsuhicanotɨ icano ufucu ataajasucafetejinoco. Jaano Moocaani seeme ufucu imino ataajasucafotonofeenedɨ, bu tollɨro fanoova taajasucafetejino. 22 Magaajacuuhi paryɨ fanoovaaco Moocaani eheetavuuno jisumihachuta, acanɨfehicanoco gaigo iseemevaqui aivogo acanɨfonɨcɨbadɨ. 23 Jaano ɨdɨɨnoro toono ɨdaasuno icatɨhi. Tollɨro bu mɨɨhai, ufucu sinehejeque sihidɨ magaayɨcɨji. Jaanotɨ jisumi Moocaani Gaijamaryehiica mihicahi. Mojeebɨɨfañodɨ mahaivovomoro meteemehi Moocaani ufucu iseemetɨ mɨɨhaico agaayɨcɨjifucuco. Jaaneri mofi ataajacafetejinoco. 24 Mɨɨro Moocaani Jesufeenedɨ mataajaji, eneehicanoco mehesɨcɨnɨhicanofeenedɨ mataajahinɨcuuhi. Jaanotɨ mahatyɨmecuunoco mehesɨcɨnɨno toono esɨcɨnɨ icatɨno. ¿Mahatyɨmecuunoco collɨhi bu mehesɨcɨnɨjirahi? 25 Jaanotɨ mahatyɨmetɨnoco mehesɨcɨnɨmo tollɨ icarunofaño majaabɨcɨmoro meteemehi.

26 Jaamaño Moocaani Gaija mɨɨhaico miniinovarumoco amusuhicahi, Moocaanima imino mihiimaanoco magaajatɨmaño. Jaabo Moocaani Gaija mohallɨvɨ dilluhicahi Moocaanico siijɨri magaajatɨrujɨri. 27 Jaabo Moocaani famoo jeebɨɨnofañooco agaajaabo gaajahi mɨllɨ Igaija eneejirunoco. Jaabo Igaija diiboco ijeebɨɨ onoobadɨ dilluhicahi diibota iicamohallɨvɨ.

Fanoohallɨvɨ Mimityano.

28 Magaajacuuhi Moocaani diiboco agaijɨmedi fanoovaaco imino omoonɨnoco, jaamo diitoco cuuhuvaubo ijeebɨɨ onoobadɨ. 29 Sɨɨcɨjetɨro Moocaani agaajacuumoco ɨmegavɨro ijeevadɨ dugaacucuubo, Illibadɨro iicaqui. Jaamo ajashutɨmofeenetɨ, Illi diito amiyaabotɨ iicaqui. 30 Jaamoco Moocaani sɨɨcɨjetɨro udugaacucuumoco bu tollɨro coovaubo. Jaamo ocoovaumoco gaayɨcɨubo. Jaamo agaayɨcɨumoco, bu tollɨro ihaivojɨco acɨubo.

31 ¿Jaanoco bu mɨllɨ meneejirahi? Moocaani bu mojaagodɨ iicacuunofaño, momɨnaa mɨɨhaico guiinonɨcujitɨrahi. 32 Mɨɨro Moocaani Illi icaruuboco mɨɨhaiditɨ gaijɨtɨɨbo paryɨ mohallɨvɨ acɨubo iguijevequi. ¿Mɨllɨ bu jaabo mɨɨhaico sano Illima fanoovaaco acɨtɨɨbo icajirahi? 33 ¿Mɨɨjoho bu Moocaani ananɨcuumoco: Iimitɨ, neejirahi? Ɨdɨɨboro Moocaani agaayɨcɨɨbo iimimo unuucuumoco. 34 ¿Mɨɨjoho bu jaamoco iimitɨ neejirahi? Ɨdɨɨboro Cristo mohallɨvɨ iguijeveubo ubuheeteubo. Jaabo Moocaani miyanaagonovɨ jisumi iicaabo mohallɨvɨ Moocaanima ihiimaaqui. 35 ¿Mɨɨjoho nacu mɨɨhaico Cristo gaijɨtɨ dugaacujirahi? ¿Nacu fɨne ɨdaasuno mɨɨnoco omoonɨneheje? ¿Nacu fɨne mɨɨnoco ɨtɨhɨɨsuhicaneheje? ¿Nacu fɨne Moocaani iijɨhallɨtɨ mɨɨnoco ijɨɨheveneheje? ¿Nacu fɨne ajeba? ¿Nacu fɨne gaachehutɨ mucuujɨvaachuneheje? ¿Nacu fɨne mutujaavoneheje? ¿Nacu fɨne guijeve? Cha, chahano. 36 Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ mihicahi. Jillɨ Caatɨnɨhaamefaño noono:

Moocaanihallɨtɨ mɨɨhaico fahiijɨvaro guijenɨguehicamo. Ovejamɨco iguijenɨqui asatyonɨcɨbadɨ mɨɨhaico moonɨhicamo, noonoro.

37 Jaarunehejefañotɨ mityano mihicahi, jaadi Jesu mɨɨhaico agaijɨubofeenedɨ. 38 Jaamaño uujoho gaajahi chahano jineje mɨɨhaico Moocaani agaijɨnotɨ udugaacujiruno guijeve icaruno, bu fiivo icaruno, bu Moocaani toomomɨnaa icarumo, mityano icaruno, bu iimitɨno gaijano icaruno, jisumi iicaneheje, bu ufucu iicajineheje icaruno, 39 bu caamo iicaruneheje, jiinɨje dojɨbavɨ iicaruneheje icaruno, chahano aivo sanooba Moocaani ifiivusuuno mɨɨhaico udugaacujiruno Moocaani Cristo Jesu Mohaivojɨɨbofeenedɨ mɨɨhaico agaijɨnoco ɨɨfusuunotɨ.

9

Moocaani Israel Cuumico Ɨɨcɨumo.

1 Miyaanoco neehi, Cristoco imiyaavugucuumaño bañɨtɨhi. Mɨɨro tahesamaajeque Moocaani Gaija ɨtɨcuvusuubo uco jɨɨbeguehi miyaano iicanoco. 2 Aivo ɨdaasuno icahi tajeebɨɨfaño fahiijɨvaro ɨdaasuno aivo icahicahi. 3 Jaaneguiiha uuro taacuumiotohallɨvɨ Cristotɨ sihɨgovɨ, bu Moocaani ɨmucugaiguiino icajirahi toono tollɨ iicano tayotoco itaajasujiruva. 4 Mɨɨro diito Israel iyaachimɨhai. Jaamoco Moocaani iseemetɨ agaayɨcɨcuumo. Mɨɨro diitofeenevɨ Moocaani icauhi ihaivojɨ ifiima. Jaaboro diitoco unuunoco acɨubo, Moise tajɨɨbaco, Moocaanico iijafaño iimejinehejeque, imino moonɨji unuunehejeque icano acɨubo. 5 Jaamo motadimɨhai iyaachimɨhai diito iicamofañotɨ Cristo imiyamɨnaafivuuboro saauhi. Jaabo Moocaani fanoohallɨdɨ iicaabo. Jaaboco fahiijɨvaro mihimo. Fɨne.

6 Jaabo Moocaani iijɨ imiyaavotɨno icatɨno. Paryɨ Israel cuumifaño ifiivurumo miya israelmɨbadɨ icatɨhi. 7 Jaabadɨro Abraham seeme paryɨ imiya seeme icautɨhi. Mɨɨro Moocaani diiboco nuuhi: Isaacfeenedɨro diiyaachimɨhaima diicaji, nuubo. 8 Jillɨtɨ magaajahi tuucuumitɨ ifiivomo paryɨ Moocaani seeme iicatɨnoco. Jillɨ ɨdɨɨmoro Moocaani unuubotɨ ifiivomo Abrahamtɨ imiya iyaachimɨhai iicamo. 9 Mɨɨro jino Abrahamco Moocaani unuuno: Ɨco unuufucu gaseji. Jaasumi diitaaba Sara gaifiico seemevaji, nuubo.

10 Jaano toonoro icatɨno, Rebeca achimɨsiu saafi seemenetɨsiruu moheedeebe Isaac seemenetɨsi. 11-13 Jaamɨsi fiivuutɨnaaca bu iimino, iimitɨnoco icano moonɨutɨmɨsihaaca Moocaani Rebecaco nuuhi: Diitɨsitɨ ihamiyaabo iguihooboco jeecɨveji, nooboro. Jaano jino bu tollɨro Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨro neehi: Jacobco gaijɨhi. Jaanotɨ Esauco jɨɨheguehi, nooboro. Jillɨtɨ magaajahi Moocaani miyamɨnaaco omoonɨrunehejeque jeecɨvotɨɨboro iimogobadɨ ɨɨcɨnoco.

14 ¿Jaanoco bu mɨllɨ: Moocaani imitɨhi, meneejirahi? ¡Tollɨ icatɨno! 15 Mɨɨro Moiseque nuubo: Iimogomoco gaijɨji bu diitocoro ɨɨdaasugueji, nooboro. 16 Jaamaño miyamɨnaa mihimogonotɨ, bu toonegui mesefaquimaaiñotɨ icatɨno. Jillɨ Moocaani ɨɨdaasugomaño. 17 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño Moocaani Faraoco nuuhi: Ɨco aivojɨɨbotɨ ficuuhi, tamityaco ɨɨvɨ ɨɨfusuqui. Jaanofañodɨ tamomoco gaajasuqui fanoojiinɨjeri, nooboro. 18 Jaamaño iimogomoco ɨdaasugoobo. Jaabadɨro bu saatoho jeebɨɨco Moocaani iimogobadɨ cuhufutusuubo.

19 Jaano bu tollɨ icanaaca, ¿mɨllɨtɨ jaabo Moocaani miyamɨnaa imitɨco neejirahi? ¿Nacu mɨɨjoho diibo onoonoco: Chahano, neejirahi? Jillɨ fɨne uco saatoho noonɨcɨhi. 20 ¿Nacu mɨɨjoho ɨɨjoho, Moocaanima denaauqui? ¿Nacu nɨfaquihillu tohilluco eheetavooboco: ¿Collɨhi uco jillɨ deetavehi? neejirahi? 21 Mɨɨro guirihilluno nicumɨnaafi sabaatɨro siibadɨje iimogobadɨ eetavejirahi; sabaatɨro eetavejiruubo sahilluco iimihilluco, bu tobatɨro sihilluco eetavejiruubo oovosɨɨtɨhillu fanoova eetavoguiiha.

22 ¿Jaanoco bu mɨllɨ Moocaaniditɨ meneejirahi? Jaabo imitɨno iicahicamo ufucu ifinɨsujimoco ɨdaasuno moonɨjiruubo. Jaaruubo jaabɨcɨhicahi imityaco igaajasuqui. 23 Jillɨ moonɨɨbo ihaivojɨ sihidɨ ejeevanoco igaajasuqui. Mɨɨro mɨɨhaico ɨɨdaasugooboro sɨɨcɨjetɨro ificucuumo ihaivojɨfaño miicaqui. 24 Mɨɨro mɨɨhaico Moocaani judiomɨfañotɨ ɨcɨhi, bu tollɨro saatohoco judiomɨ iicatɨmofañotɨ ɨcɨɨbo icano. 25 Oseas onoobo aamefaño jillɨ caatɨnɨcɨnɨno:

Ufucu: Taacuumi, Moocaani neeji diibo cuumi iicautɨrucuumijeque. Jaacuumijequere agaijɨutɨrucuumijeque: Amɨɨhaico gaijɨhi, neejiibo. 26 Amɨɨhai taacuumi mihicatɨhi, unuurumañovɨro mihicarumoco: Moocaani uujoho iicaabo seeme, monoocafeteji, noono.

27 Jaanotɨ Isaia israelmɨditɨ nuuhi: Israel iyaachimɨhai ajashutɨno muuaijɨnio jiinɨgaiyɨhaidɨmo icarumotɨ mɨɨdɨmoro taajasucafeteji. 28 Mɨɨro Aivojɨɨbo jiinɨjehallɨvɨ paryɨ unuunoco goovano moonɨjiibo, nooboro. 29 Mɨɨro itɨconɨ tollɨro diiboro bu Isaia nuuhi:

Niqueje Aivojɨɨbo sihidɨ ejeevaabo mɨɨhaico ihatyucaruutɨruva, Sodoma, Gomorra icano iicaubadɨ mihicajirahi, nooboro.

Miyaavogofeenedɨ Imino Omoonɨno.

30 ¿Mɨllɨ bu jaanoco meneejirahi? Judiomɨ iicatɨmo tajɨɨbafeenedɨ Moocaani diitoco igaayɨcɨqui guiinotɨrumo gaayɨcɨcafetehi miyaavogofeenedɨ. 31 Jaanotɨ israelmɨ moonɨhicauhi diitoco Moocaanivɨ ɨɨfutusujiruno tajɨɨbaco. Jaarumo toonovɨ ɨfutuutɨhi. 32 ¿Jaamo mɨllɨtɨ ɨɨfutuutɨmo? Etɨ bu diitoco agaayɨcɨsuujiruno miyaavogojaagovɨ ijeebɨɨ iicautɨmaño jillɨ iinoro omoonɨnojaagovɨro ijeebɨɨno iicaumaño. Jaamaño nanigaiva guiisibavɨ ananigaivaumoro ɨɨfutucuutɨmo, 33 Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ:

Uujoho Sion cuumivɨ ficuuhi saafiico nanigaiva guiisibatɨ, aacoto guiisibatɨ icano. Jaaboco imiyaavogomo jeevevetɨmo taajajimo Moocaanivɨ ɨfeteji, noono.

10

1 Tañahabomɨ, imeguehicahi israelmɨ ataajanoco. Jaamaño uujoho Moocaanima diitohallɨvɨ iimaahicahi. 2 Uujoho neehi diito Moocaanijaagodɨ aivo iicanoco. Jaarumo imino moonɨtɨhi agaajatɨmaño. 3 Mɨɨro gaajatɨmehiica mɨllɨtɨ miyamɨnaafico Moocaani agaayɨcɨnoco, jillɨ iinoro: Jillɨtɨ magaayɨcɨcafeteji, onoomaño tollɨ moonɨmo. Moocaani miyaano toonofañodɨ agaayɨcɨjirunoco imiyaavogotɨmoro. 4 Mɨɨro Moise tajɨɨbaco saafiiro Cristo imino moonɨuhi. Jaaboco imiyaavogomocoro Moocaani gaayɨcɨhi.

5 Jaanotɨ tajɨɨbafeenedɨ Moocaani agaayɨcɨnoco iimogomoco Moise jillɨ caatɨnɨuhi: Tajɨɨbaco aivo imino omoonɨɨbo toonofañodɨ taajajirahi, nooboro. 6 Jaanotɨ miyaavogofañodɨ Moocaani agaayɨcɨnotɨ jillɨ noono: Cristo ɨɨtɨ tehesino iicaaboco deesamaaiboro dijeebɨɨfañodɨ needino: ¿Mɨɨjoho caamo niquejefaño feeji Cristoco iniitusuqui? nooboro. 7 Bu ¿mɨɨjoho jiinɨje dojɨbavɨ feejirahi Cristoco guijevefañotɨ siino isɨvaqui? Jillɨ meneedino. 8 ¿Jaabo fɨne jinejeque neehi? Jillɨ du Caatɨnɨhaamefaño neehi: Uujoho Moocaani taajasu iimaa ɨɨtɨ fiitɨcuuhi diijɨfañotɨ, bu dijeebɨɨfañotɨ icano, nooboro. Jino iimaa miyaavogojɨɨbogoco mɨɨhai mɨjɨɨbogono. 9 Jaamaño Jesu Aivojɨɨbo iicanoco diijɨri ɨdɨɨbogooboro diiboco Moocaani guijevefañotɨ ubuheetesuunoco dijeebɨɨfañodɨ imiyaavogohachiijɨ taajaji. 10 Mɨɨro mojeebɨɨfañodɨ mimiyaavogomaño mɨɨnoco Moocaani gaayɨcɨhi. Jaabadɨro bu moojɨri monootahi Jesucristo miyaabo iicanoco mataajaqui.

11 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Diiboco imiyaavogomo jeevevejitɨhi, noono. 12 Judiomɨ icarumo bu saatohobadɨro jeevahi. Jaabadɨro bu Aivojɨɨbo Jesucristo famoo Aivojɨɨboro. Jaaboco ejeecɨvomoco guiraano imino moonɨɨbo. 13 Jillɨ Caatɨnɨhaamefaño noono: Paryɨ famooro diiboco ejeecɨvomo taajaji, noono. 14 Jaaboco bu ¿mɨllɨ jeecɨvejirumo imiyaavogotɨɨboco? ¿Mɨllɨ jaaboco miyaaveguejirumo diibotɨ ɨjɨɨbogonoco agaajatɨɨboco? ¿Mɨllɨ jaanoco gaajajimo mɨɨjoho diitoco ɨjɨɨbogotɨnoco? 15 ¿Mɨllɨ jaanoco jɨɨbeguejirumo, mɨɨjoho diitoco: Mɨjɨɨbogoto, noomoro agalluutɨnoco? Caatɨnɨhaamefaño jillɨ noono: Ovosɨɨcani sajeebɨɨco aacɨno jɨɨbogoma asaamo, bu iimino jɨɨbogoco ɨsɨvamo icano agasesumi, noono.

16 Jaaruno toono taajasubogoco famoovaro miyaaveguehicatɨhi. Jaamaño Isaia jillɨ nuuhi: Aivojɨɨbo, chahamo aivo mojɨɨbogoco imiyaavogomo, nuubo. 17 Jillɨ iicamaño muguubunofañodɨ miyaavogo saahi. Jaano toono muguubuno Cristo jɨɨbogo.

18 Jaanoco uujoho dilluhi: ¿Nacu fɨne guubuutɨmo tobogoco? Cha, imino du guubucuurumo. Mɨɨro toonotɨ Caatɨnɨhaame jillɨ neehi:

Diito ɨjɨɨbogono fanoojiinɨjeri guubuvusurahi, diito iimaa jiinɨjejɨnibacɨvɨ ɨfutucuurahi, noono.

19 Jaarunaaca siino bu dilluhi: ¿Nacu fɨne Israel cuumimɨnaa jaanoco gaajatɨhi? Cha, Moise unuunotɨ diito gaajacuurumo. Jaabo Moise jillɨ nuuhi:

Moocaani neehi: Uujoho amɨɨhaico cɨgueguesuji siicuumi taacuumi icatɨcuumihallɨtɨ. Bu tollɨro amɨɨhaico sɨfiiratusuji igaajatɨ munuurucuumiditɨ, nooboro.

20 Jaabadɨro bu Isaia guucɨbatɨɨbo nuuhi:

Jillɨ Moocaani neehi: Uco iguiinuutɨrumo, jisumi uco iguiinomoro atyɨmehi, uutɨ idillutɨrumo, jisumi idillumovɨ jafevehi, nooboro.

21 Jaanotɨ israelmɨditɨ Isaia ihiimaaubo nuuhi: Fahiijɨvaro coovaaboro icahicahi uguubutɨno, iicajɨɨsuno miyamɨnaaco, Moocaani noobo, nooboro.

11

Israelmɨtɨ Ataajacuumo.

1 Jaanegui jisumi dilluhi: ¿Nacu fɨne Moocaani icuumi Israel cuumico jeevesucuuhi? ¡Tollɨ icatɨno! Mɨɨro uujoho Pablo israelmɨoobo, Abraham iyaachimɨoobo, Benjamimɨo cuumioobo. 2 Sɨɨcɨjetɨro Moocaani israelmɨ ita iicanoco gaajacuuhi. Jaamaño jisumi diitoco jeevesutɨɨbo. ¿Nacu amɨɨhai magaajatɨhi Moocaani iimaamɨnaafi Eliaditɨ ɨjɨɨbogohaame Caatɨnɨhaamefaño jillɨ onoonoco? Diibo Elia Moocaanima ihiimaaunofañodɨ israelmɨ imitɨco nuubo: 3 Aivojɨɨbo, dihiimaamɨnaaco guijenɨcuumo, bu jaabadɨro dijeecɨvomañehejeque finɨsucuumo. Jaanotɨ uujoho saafiiro atyuuvooboco guijenɨgomo, nooboro. 4 Jaanegui Moocaani diiboco iimusuuhi: Cha, ɨɨro diicatɨhi. Ajashutɨmo siete mildɨmoco uujoho ijeevadɨ dugaacuhi Baal onoobo jihovo caani ɨjɨnɨtaguiino ememuɨɨvotɨmoco, nooboro. 5 Jaabadɨro bu jisumi mɨɨdɨmoco Moocaani ɨɨdaasugooboro gaayɨcɨhi. 6 Jaano Moocaani ɨɨdaasugomaño agaayɨcɨno. Jaaneguiiha mɨɨhai imino momoonɨmaño mɨɨhaico agaayɨcɨno icatɨno. Jaanotɨ mɨɨhaico mohimihusetɨ igaayɨcɨruva, toono Moocaani ɨɨdaasugono icajitɨrahi.

7 ¿Nacu mɨllɨ? Mɨɨro israelmɨ iguiinuurunovɨ ɨɨfutuutɨhi. Jaanotɨ sanoodɨmoco Moocaani ɨɨcɨumo toonovɨ ɨfutuuhi. Jaanotɨ sanoodɨmo ijeebɨɨno ucuhufomoco nuubo: Jillɨ mihimogobadɨ mihica, nooboro. 8 Jillɨ Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ:

Moocaani diito jeebɨɨnoco cuhufutusuhi ihaallɨɨnoco jabacaruubo atyɨmetɨmobadɨ iicaqui, inohojɨnoco jabacaruubo guubutɨmobadɨ iicaqui. Jaamaño jisumihachuta tollɨ iicamoro Moocaani jɨɨbogoco gaajatɨmo, noonoro.

9 Jaabadɨro bu David nuuhi:

Jaafa diito jɨɨbaimono jegañɨbadɨ, sinɨcuuhunobadɨ icano minifeteji toonotɨ ananigaivamoco ɨdaasuno imoonɨqui. 10 Jaafa ihaallɨɨno ajabayɨɨtobadɨ Moocaani iimaanoco gaajatɨmo iicaqui, tollɨro bu iyoobaiño diitoco iimitɨbocɨri ijebeiivequi ufucuro gañiivucuutɨmo iicaqui, nooboro.

Judiomɨ Iicatɨmo Ataajano.

11 Jaaneguiiha dilluuhi: ¿Nacu fɨne judiomɨ ananigaivaumoco Moocaani siino gaayɨcɨcuujitɨhi? ¡Cha, tollɨ icatɨno! Diito tollɨ guubutɨmo iicamaño judiomɨ iicatɨmo itaajaqui diitofeenedɨ Israel cuumimɨnaa eesafotomoro diito iicabadɨ iicaqui. 12 Jaanegui judiomɨ imitɨno iicauno jiinɨjemɨnaadi imino minifutuuhi, bu diito Moocaani iimugunotɨ aacutuuno judiomɨ iicatɨmedi aivo imino iminifutuuno. Imi fɨne janaanɨcɨ imijino paryɨ judiomɨ siino iimitoodɨ.

13 Jaanegui amɨɨhai judiomɨ mihicatɨmoco neehi, judiomɨ iicatɨmojaago Moocaani uco agalluumaño: Uuro tadyudɨcamaajeque cahacɨsuhi. 14 Jaaneguiiha imeguehi saatoho tayototɨ amɨɨhaibadɨ iicanoco imogomoro ataajanoco. 15 Diitoco Moocaani ejeevesuunofeenedɨ jiinɨjemɨnaaco sajeebɨɨ Moocaanima iminiiyuuno. Jaanegui fɨne imi diitoco Moocaani siino agaayɨcɨdɨ guijevefañotɨ siino ubuheetemebadɨ icajimo. 16 Moocaani judiomɨ eedeetemɨhaico ɨɨcɨuneguiiha, jisu bu paryɨ judiomɨ ɨɨcɨcafotomo icano. Mɨɨro itɨconɨ meheetavohɨca maahu Moocaani jeecɨvoguiiha iimibadɨro bu iisɨhi faasɨhiro Moocaanidi imihi. Jaabadɨro bu ɨmohohife Moocaanidi iimibadɨro bu ihaafenema imihi.

17 Jaabadɨ judiomɨtɨ saatoho miya olivohohaafeneque iquitɨnɨcɨbadɨ quitɨcafutuuhi. Jaanobuuna ɨɨjoho siicuumioobo jihoro olivohohaafe diicaruubo tooho aafeneque iquitɨunobuuna camayaacucafetehi. Jaabo tohifefañodɨ idiicamaño toohotɨ diicahi. Toono jillɨ eneejiruno: Moocaani judiomɨco uufocovɨ ificuuboro judiomɨ iicatɨmoco igaayɨcɨqui, onoono. 18 Jaarunaa: Toohohaafe imiyahaafe janaanɨcɨvɨ sihidɨ sihidɨ jeevahi, needino. Jaanotɨ tollɨ onoohachiijɨ imino deesɨcɨnɨ, disefari tohife icatɨhi, ɨɨjoho tohife sefari diicahi.

19 Jaanoco fɨne: Jɨɨhɨ, neejirahi: Jaarunaa ihaafene quitɨcafutuuhi iibuuna uujoho toohovɨ camayaacucafetequi, nooboro. 20 Jɨɨhɨ; mɨɨro toohaafeje quitɨcafutuuhi imiyaavuguutɨmaño. Jaanotɨ ɨɨjoho tohotɨ diicahi imiyaavogomaño. Jaaruubo difiico: Uujoho aivo sihidɨ jeevahi, needino. Imino deesɨcɨnɨ. 21 Buhɨcaga imiyahaafe icaurunoco Moocaani gaijɨutɨhi. Jaabadɨro imi ɨco gaijɨjitɨruubo. 22 Magaaja Moocaani iimihuseneque. Jaaruubo bu iimitɨmoco gaijɨjitɨruubo. Jaamaño aacutuumoco ɨdaasuno moonɨubo. Jaaruubo amɨɨhaima imihuseebe. Jaanegui iimihusefaño imino diiboma diica. Jaanotɨ imino mihicatɨhachiijɨ, tollɨro bu amɨɨhaico iquitɨcɨɨboro gañɨɨjiibo. 23 Jaanotɨ bu judiomɨ siino imiyaavogohachiijɨ diitoco siino toohovɨ camayaacujiibo, Moocaani sihidɨ imityamaño diitoco siino dojɨcuvɨro camayaacujiruubo diito siino diibota iicamo iicaqui. 24 Jaabadɨ ɨɨjoho judio diicatɨruuboco jihovo olivohohaafetɨ iquitɨcɨuboro imiya olivohovɨ ɨco camayaacuubo. Jaanegui judiomɨ imiya olivoho aafe iicamo siino dojɨcuvɨro camayaacucafeteji.

Israel Cuumico Ufucu Ataajasujino.

25 Tañahabomɨ, imeguehi amɨɨhai jino agaajarautɨnoco magaajanoco: Jaamo amɨɨhai: Aivo sihidɨ mɨɨhai magaajahi, nootɨmo mihicahi. Mɨɨro israelmɨtɨ sanoodɨmo cuhufutusucafetehi, israelmɨ iicatɨmo Moocaanijaagovɨ paryɨ ɨjɨcamañohachuta. 26 Jaanobuunatɨ jari paryɨ famooro israelmɨ taajasucafeteji, Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ:

Taajasumɨnaafi saaji Sion cuumitɨ. Jaabo israelmɨ* imitɨco buusuji. 27 Jinoco diitoma uujoho ihiimaano icaji, diitoco imitɨco ubuusuudɨ, nooboro.

28 Taajasujɨɨbogoco agaayɨcɨtɨmaño judiomɨ Moocaanimɨnaabadɨ icahi, amɨɨhai Moocaanijaagovɨ miminifetequi. Jaamoco Moocaani gaijɨhi diito eedeeteque diibo ɨɨcɨumaño. 29 Mɨɨro Moocaani aacɨcuunoco dumɨtɨɨcɨtatɨɨbo, bu tollɨro diito ucuuhuvacuumoco sihɨgovɨ siino jeenesutatɨɨbo. 30 Amɨɨhai itɨconɨ Moocaanico muguubutɨhi. Jaarumoco jisumi Moocaani ɨdaasuguehi judiomɨ diiboco uguubutɨmaño. 31 Jaamaño jisumi diito Moocaanico guubutɨhi, tollɨtɨ Moocaani diitoco ihɨdaasuguequi amɨɨhaico iicabadɨro. 32 Mɨɨro famoovaro guubutɨhi. Jaamoco Moocaani: Muguubuhicatɨhi, nuuhi diito famoovaacoro sabadɨro ihɨdaasuguequi.

33 Guiraacani icano Moocaani esamaaje, igaaja, ihaivojɨ icano icahi, aivo diibo esamaaje jɨɨbogoratɨno, aivo diibo jɨɨhai gaajaratɨno. 34 ¿Nacu mɨɨjoho Moocaani esamaajeque gaajajirahi? ¿Mɨɨjoho nacu diiboco jɨɨbeguejirahi? 35 ¿Cajaanɨ nacu Moocaani Aivojɨɨboco jinejeque acɨjirahi toono jaadaco igaayɨcɨqui? 36 Mɨɨro paryɨ fanoova Moocaanitɨ saahi diibo usetɨ fanoova eetavocafutuuhi. Jaano paryɨɨcɨno diibonoro. Imicani Moocaani fahiijɨvaro. Fɨne.

12

Moocaanidiro Iicano Ifi.

1 Jaaneguiiha tañahabomɨ, amɨɨhaico aivo neehi Moocaani ɨdaasugofeenedɨ: Amɨɨhairyo amɨɨhai ifi ubuheeneque Moocaanico mahacɨ jeecɨvobadɨ diibediro iicaqui diiboco imo imo imoonɨqui. Tollɨ aivo Moocaanico imino mejeecɨvotahi mojeebɨɨfañodɨ. 2 Jaanegui Moocaanico agaajatɨmo onoobadɨ* siino mihicacuudino. Jillɨro amɨɨhai esamaajeneque paryɨ siibadɨ mubuunanɨ tollɨtɨ amɨɨhai ifiino paryɨ ibuunanɨcafetequi. Jaadɨ jari magaajaji conoocohacho Moocaani iimogonoco, bu paryɨ iiminoco, bu diiboco imo imo omoonɨnoco, bu aivo iimicuunoco icano.

3 Uco Moocaani iimihusefeenedɨ atajɨɨbanegui famoocoro amɨɨhaico neehi: Amɨɨhaitɨ saatohoba amɨɨhai ifiitɨro janaanɨcɨ mehesamaaidino. Jillɨro imino mehesamaaje amɨɨhaico Moocaani dudɨcamaajeque aacɨno tɨcovovɨro. Jino dudɨcamaajeque miyaavogofeenedɨro meheetavejirahi. 4 Mɨɨro mofiivɨ oovɨcɨnɨno; mofi saafiiro mihicaruubotɨ fiivaano icano. Sano mohaallɨɨ, bu sano motɨhai, bu janaanɨcɨ sihidɨ icano. Jaaruno saneguiiharo icatɨno. 5 Jaabadɨro paryɨ mɨɨhai miyaavogomɨnaa saafiibadɨro mihicahi Cristofaño. Jaamo famooro sahɨ magataacɨnɨhi saafi ififañoro.

6 Jaanotɨ Moocaani mɨɨhaico dudɨcamaajeque acɨhi saatohoco siibadɨ, saatohoco siibadɨ icano, diibo iimihusefeenedɨ aacɨbadɨ. Jaano diibo aacɨnoco imino momoonɨ. Moocaani iimaaco mɨjɨɨbeguejinoco magaayɨcɨɨbo mimiyaavogono tɨcovovɨ momoonɨ. 7 Jaabadɨro sitaaco mejeecɨvejinoco magaayɨcɨɨbo imino mejeecɨvo, mɨjɨɨbogonoco magaajamo toonojaagovɨro miminifoto. 8 Sitaaco mequehecutusunoco magaajamo, toonojaagovɨro mihica. Jaanotɨ saatohoco mahacɨmo, amɨɨhaiguiiharo gaijɨtɨmo mahacɨ. Sitahallɨvɨ aivojɨɨbotɨ mihicamo, esɨcɨnɨmoro momoonɨ. Jaanotɨ sitaaco mahamusumo, imo imo mahamusu.

Cristota Jillɨ Iicano.

9 Miyaanoro imino fahɨgova magaijɨcasi, iimitɨnoco mɨjɨɨhegue, jaamoro iiminocoro momoonɨ. 10 Fahɨgova magaijɨcasi momiyanahaboco magaijɨɨboma mihicanɨcɨbadɨ, goovano mobocɨgocasi.

11 Mequehecu. Majaparyadino. Jaamo Aivojɨɨbo Moocaanico quehecuno jeebɨɨri mejeecɨvehi.

12 Imo imo mihica mataajajinoco mehesɨcɨnɨneri, majaabɨcɨhica ɨdaasuno mihicarunoco, Moocaanima mihiimaanoco mejeevesudino.

13 Miyaavogomɨnaaco ucuujɨvaachunehejetɨ mahamusuhica, amɨɨhaico abaamoco imino magaayɨcɨhica.

14 Amɨɨhaico ɨdaasuno omoonɨrumoco imino momoonɨ diitohallɨvɨ Moocaanico iimitɨnoco dillutɨmoro iiminocoro midillu.

15 Imono iicamoma imo imo mihica. Jaanotɨ ataacasimoma bu mataacasi.

16 Fahɨgovavɨ sabadɨro mihicacasi. Aivo mɨɨhai sihidɨ mejeevahi, meneedino. Amɨɨhai jeebɨɨco sɨɨcuno miminiiyu. Aivo magaajafihi, meneedino.

17 Sita amɨɨhaico imitɨno omoonɨmoco bu iimitɨneri macabɨɨacudino, iiminocoro momoonɨ famoova ɨmegavɨ. 18 Fanoovavɨro imimo mihica. Jaamo famoovama sajeebɨɨ mihicahi. 19 Agaijɨmo tañahabomɨ, amɨɨhairyo, amɨɨhaiño jaadaco mɨhɨcɨdino. Jillɨro Moocaani usefaño mejeevesu diibo toonoco ijaadaco ihɨcɨqui. Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Uujoho toono jaadaco ɨcɨji. Uujoho toonoco jaaduji, noobo Moocaani.† 20 Jaabadɨro bu noono: Dimɨnaafi ajebavahachiijɨ machusu. Jaanotɨ bu adufirari iicahachiijɨ diisu; tollɨ momoonɨno diiboco inucufevesuqui, noono. 21 Jaaneguiiha iiminotɨno amɨɨhaico sahɨgotɨro guiinonɨdino, sahɨgotɨro iimineri iimitɨnoco miguiinonɨ.

13

1 Famooro aivojɨto tajɨɨbaguiino miminifoto, chahano aivojɨto mitya Moocaanijaagotɨ asaatɨno, paryɨɨcɨno aivojɨto mitya iicamo Moocaani ificuumo. 2 Jaamaño aivojɨtoco ejenaauumo Moocaani atajɨɨbaanoco jenaauuhi. Jaamo ejenaauumoco ɨdaasuno moonɨmo. 3 Mɨɨro aivojɨto, imino omoonɨmoco iigutusuqui icatɨmo. Jaanotɨ imitɨno iicamocoro iigutusuqui iicamo. ¿Nacu diimeguehi aivojɨtotɨ iguitɨɨbo idiicanoco? Imino diica ɨco aivojɨto icahacɨsuqui. 4 Diito Moocaani atajɨɨbanoco omoonɨmo, ɨɨjoho imino diicaqui. Jaanotɨ imitɨno idiicahachiijɨ ɨvɨ diigui. Sɨcamañotɨ iicajitɨno ɨco aivojɨto ɨdaasuno omoonɨjino, Moocaani dudɨcamaajemɨnaa iicamaño miyaanohallɨtɨ imitɨno iicamoco ɨdaasuno moonɨjimo. 5 Jaaneguiiha aivojɨto onoobadɨ mihicatahi, mɨɨnoco ɨdaasuno omoonɨjirunotɨ mihiguimoro icatɨno, jillɨ diito atajɨɨbanoco: Jii, monoono imino momoonɨnoco magaajamaño. 6 Jaamaño amɨɨhai impuestoco majaaduhicahi aivojɨto Moocaani dudɨcamaajemɨnaa iicamaño tonehejeque tajɨɨbamo.

7 Majaadu paryɨ medebemeque siomo impuesto nɨhɨbamɨco aivojɨto idillunoco mahacɨ, impuestoco medebeneque majaadu. Jaanotɨ mobocɨgomoco mobocɨgo, magaijɨjimoco magaijɨ. 8 Sitaaco medebedino ɨdɨɨnoro sitaaco magaijɨjinehejequere miguiino. Mɨɨro sitaaco agaijɨmo Moocaani Moisefeenedɨ atajɨɨbanoco imino moonɨcuuhi. 9 Mɨɨro Moise tajɨɨba jillɨ neehi: Sifigoma diicadino, gaicaaudino, nanivadino, sitaaditɨ sɨcamañooco dɨɨbeguedino, sitaanoco diimeguedino, noono. Jaano paryɨ tajɨɨbano icaruno sanoovɨro jinoovɨ ɨfetehi: Sitaaco gaijɨ difiico agaijɨbadɨro, onoonovɨ. 10 Gaijɨma iicaabo sitaaco imitɨno moonɨtɨhi. Jaamaño sitaaco magaijɨnovɨ tajɨɨba onoobadɨ paryɨ momoonɨcuuhi.

11 Jaanegui paryɨ tonehejetɨ mehesɨcɨnɨcu jino mihicasumico cɨgaabobadɨ iicatɨmoro jillɨro aaicucuubobadɨ Cristodiro mududɨcamaaje. Mɨɨro mataajacuujino jisumi mɨɨhaitɨ aivo fiitɨvucuuhi. Itɨconɨ taajasujɨɨbogoco mimiyaavuguunotɨ aivo jisumi fiitɨcuuno. 12 Toojiinɨjehallɨvɨ gueenene mihicacuuhi. Motaajasumɨnaafi Jesucristo asaajino fiitɨvucuuhi. Jaamaño mejeevesucu cɨvohɨgo imitɨco momoonɨfinehejeque. Jaamoro seseehɨ momoonɨfinehejeque mɨjɨcamaaicuuqui amocasimɨnaa moonɨcasi gaachehunoco ɨjɨcamaainɨcɨbadɨ. 13 Iminoro mɨhɨguequi cuuje mɨhɨgonɨcɨbadɨ guiriicavofaño icacuutɨmo miicaqui, bu jɨɨbaimono agañuhusunofaño icacuutɨmo miicaqui, bu gaigoomɨma imitɨno icanehejefaño icacuutɨmo miicaqui, bu iiminotɨno imoyɨɨcɨco, bu amocasinehejefaño, bu sitaaco iinohallɨtɨro mɨjɨɨheguenehejefaño icano icacuutɨmo miicaqui. 14 Jillɨro Aivojɨɨbo Jesucristocoro amɨɨhaihallɨvɨ mificu amocasigaachehuco mohallɨdɨ mɨjɨcafotonɨcɨbadɨ. Jaamoro amɨɨhai ifi imitɨ atajɨɨbanoco momoonɨqui mehesamaaicuudino.

14

Dinahabeditɨ Imitɨno Diimaadino.

(1 Co 8.1-13; 10.23-33)

1 Saatoho imiyaavogo equehecutɨmoco magaayɨcɨ. Jaarumo diiboma mejenaaucasidino diibo imino agaajatɨnohallɨvɨ. 2 Mɨɨro saatoho imiyaavogomo icahi fanoovaaco uduujirumo. Jaanotɨ saatoho icahi asimɨco duutɨmo botɨ basutaacoro amachumo imiyaavogo ajashumaño. 3 Jaamo fanoovaaco uduumo, fanoovaaco uduutɨmoco dejecujitɨrahi. Jaabadɨro fanoovaaco uduutɨmo uduumoco medejecudino Moocaani diitoco agaayɨcɨcumaño. 4 ¿Nacu mɨɨjoho ɨɨjoho sita jeecɨvomɨnaafico dejecuqui? Ɨdɨɨboro diiboco ihaivojɨɨbo: Jino imino, jaanotɨ jino imitɨhi, neejirahi. Jaamo imijirahi. Jaaboco ɨdɨɨboro Aivojɨɨbo imityari imitusujirahi.

5 Jaanotɨ bu saatoho safucuco sifucu sihidɨ jeevahibadɨ esɨcɨnɨmo. Jaanotɨ saatoho miyaaveguehi fafucuva sabadɨro iicanoco. Jaanegui tonoocɨtɨ sanoocoro mimiyaavogonojaagovɨro mihicacuqui. 6 Jaabo safucuco ificuubo Aivojɨɨbo Moocaanicoro iimequi ficuuhi. Jaanotɨ bu safucu sihidɨ jeevahibadɨ ificuutɨɨbo, bu: Aivojɨɨbo Moocaani jillɨ bachu imogoobo, noobo. Jaabadɨro bu fanoovaaco uduubo: Aivojɨɨbo Moocaani jillɨ bachu imogoobo, nooboro duuhi, toonohallɨvɨ Moocaanico iimomaño. Jaabadɨro bu fanoovaaco uduutɨɨbo: Aivojɨɨbo Moocaani jillɨ bachu imogoobo, nooboro duutɨhi, amachujinohallɨvɨro Moocaanico iimooboro.

7 Mɨɨro mɨɨhaitɨ saatoho ifiguiiharo icatɨhi, bu jaamo ifiguiiharo guijevetɨhi icano. 8 Jaamaño mihicasumi Aivojɨɨbo Cristoguiiharo mihicahi. Jaanotɨ bu miguijevecuudɨ Aivojɨɨbo Cristojaagovɨ mefeeji. Jaamaño mubuheerumo, bu miguijevecuurumo icano Aivojɨɨbo Cristotaro mihicaji. 9 Mɨɨro Cristo iguijevecuubo siino buheeteuhi, ubuheeme, bu uchuumucuumo icamo Aivojɨɨbotɨ iicaqui.

10 ¿Jaabo ɨɨjoho, collɨhi: Dinahabo imitɨco, neehi? ¿Collɨhi jaaboco dɨɨheguehi? Mɨɨro famooro ufucu Cristo ɨmefeenevɨ mihigaiveji mɨɨhaico diibo imeecɨqui. 11 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono:

Uujoho iicaabo noobo Aivojɨɨbo, Moocaani tahɨmefeenevɨ paryɨ miyamɨnaa memuɨɨveji. Jaadɨ paryɨ famooro uujoho Moocaani iicanoco neeji.

12 Jaamaño paryɨ mɨɨhai Moocaanico jiijehallɨvɨ mihicahicadɨnoco mɨjɨɨbegueji.

Dinahaboco Gañɨɨsudino.

13 Jaaneguiiha fahɨgova tɨhɨɨsucasicuutɨmo mihica. Jaamo amɨɨhai nahaboco nanigaañɨsutɨmo mihicahi, bu imitɨfaño gañɨɨsutɨmo mihicahi icano. 14 Uujoho Aivojɨɨbo Jesuco imiyaavogomaño gaajahi, chahano jinejeba iinoro iimitɨno. Jaanotɨ saatoho toono iimitɨno iicanoco eesamaaimedi bu imicutɨno. 15 Jaanotɨ ɨɨjoho uduunoco dinahabo aatyɨmeebere iimitɨnobadɨ eesɨcɨnɨɨboro ɨdaasuvohachiijɨ diiboco imino gaijɨtɨhi. Jaaneguiiha dinahaboco mɨtasudino fanoovaaco uduunofeenedɨ diibohallɨvɨ Cristo iguijevecuuboco. 16 Jaanegui toono amɨɨhaidi iiminoco momoonɨdino, sita amɨɨhaiditɨ: Imitɨnoco moonɨɨbo, eneejiruneguiiha. 17 Mɨɨro Moocaani aivojɨ mamachujiruno, mahadujiruno icanohallɨvɨ mejenaaucasiqui icatɨno. Jillɨ ɨtɨcovono ifi ica, sajeebɨɨ ica, imo imo ica icano Moocaani Gaijafeenedɨ mihicahi. 18 Jillɨ Cristoco ejeecɨvoobo Moocaanico imo imo moonɨhi. Jaabo miyamɨnaa ɨmega imino iinehi.

19 Jaaneguiiha masɨɨ guiinomoro mefeequi sajeebɨɨ icaco aacɨnoco. Jaaneri fahɨgova mahamusucasiqui mɨɨhai miyaavogo jeebɨɨ ijusiqui. 20 Jaaneguiiha Moocaani sita jeebɨɨfaño omoonɨnoco ɨɨjoho fanoovaaco amachunoco aatyɨmenefeenedɨ mɨtasudino. Mɨɨro paryɨ machutaano ɨdicunootɨhi. Jaarunofaño mamachunofañodɨ sifiico imitɨfaño magañɨɨsuno imitɨhi. 21 Imijiruno asimɨco duutɨɨbo idiicano, bu vino aivofaihuco adutɨɨbo idiicano icano, bu saneheje toonofañodɨ dinahaboco imitɨfaño agañɨɨsujirunoco icano. 22 Ɨɨro dimiyaavogoma diica ijeevadɨ Moocaani ɨmegavɨ. Imicani icajiibo ijeebɨɨfañodɨ imino iicanoco eesɨcɨnɨɨbo. 23 Jaanotɨ siinoco ñɨhicugooboro uduubo imitɨco ɨcɨhi miyaavogooboro uduutɨmaño. Jaamaño imiyaavogotɨmoro esamaaimoro omoonɨno imitɨ.

15

Sitaguiiharo Moonɨ Imo Imo Iicaqui.

1 Mɨɨhai momiyaavogo mequehecumo saatoho imiyaavogo iniinovamoco mahamusuji mɨɨhaiguiiharo moonɨtɨmo. 2 Jaanegui paryɨ mɨɨhai sitaaco imo imo momoonɨsu diitedi imino momoonɨnofeenedɨ imiyaavogo iquehecutequi. 3 Mɨɨro Cristo icauruubo ifiguiiharo icautɨhi. Jillɨro Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ icaubo: Ɨco Moocaanico imitɨno eneehicano tahallɨvɨ jɨfaifetehi, nuubo Cristo. 4 Mɨɨro sɨɨcɨjetɨro Caatɨnɨhaamefaño paryɨ unuunoco caatɨnɨumo toonotɨ mɨɨhaico ijɨɨbeguequi toonofeenedɨ Moocaani mɨɨhaico aamusunoco mehesɨcɨnɨmofeenedɨ fanoovaaco majaabɨcɨhi. Jaanofañodɨ majacusucafetehi. 5 Moocaani mɨɨnoco fanoova jaabɨcɨco, jacusuco icano aacɨɨbo, jaafa amɨɨhaico amusuhi. Jaamo imo imo sajeebɨɨ fahɨgova mihicacasihi Cristo Jesu onoobadɨ. 6 Jaamo sano mihimehi Moocaanico Mohaivojɨɨbo Jesucristo Caanico.

Judiomɨ Iicatɨmoco Taajasujɨɨbogoco Acɨmo.

7 Jaaneguiiha Moocaani imiguiiha fahɨgova sitaama magaayɨcɨcasi, mɨɨhaico Cristo agaayɨcɨbadɨ. 8 Mɨɨro uujoho amɨɨhaico neehi: Cristo saauhi judiomɨco ejeecɨvovaubo, moheedetemɨhaico unuuno imiyaavequi. Jaanoco Cristo igaajasuqui Moocaani onoonoco abañɨtatɨnoco. 9 Tollɨro bu saaubo judiomɨ iicatɨmo Moocaanico iimequi miyamɨnaaco ɨɨdaasugueneguiiha, Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ:

Jaamaño Moocaanico imeji judiomɨ iicatɨrucuumimɨnaafeenevɨ, bu diibeditɨ imino masivaji, noono.

10 Jaabadɨro bu simañoohaamefañovɨ noono:

Judiomɨ iicatɨrucuumimɨnaa imo imo mihica, Moocaani cuumimɨnaama.

11 Jaabadɨro bu simañovɨ noono:

Aivojɨɨbo Moocaanico mihimo, paryɨ cuumimɨnaa diibo mityaco famooro miyamɨnaa macahacɨsu, noono.

12 Jaabadɨro bu Isaia caatɨnɨuhi:

Isai onoobo iyaachimɨhaioobo agañiivooboro cuumimɨnaa Aivojɨɨbotɨ icaji.* Jaabo diitoco ataajasujinoco esɨcɨnɨjimo, nooboro.

13 Moocaani mɨɨhaico taajasu, esɨcɨnɨ icanoco aacɨɨbo. Jaafa Moocaani amɨɨhaico imo imo omoonɨɨboro sajeebɨɨ icaco acɨhi diiboco mimiyaavogonofeenedɨ, amɨɨhai sihidɨ janaanɨcɨvɨ mimiyaaveguehi Moocaani Gaija mityari.

14 Tañahabomɨ, uujoho imino gaajacuuhi amɨɨhai mihimihuseneque, sihidɨ magaajanoco, bu fahɨgova mafagocasinoco magaajanoco icano. 15 Jaaneguiiha jihaamefaño amɨɨhaidi caatɨnɨhi nucufeguetɨɨbo ɨjɨɨbogonotɨ. Jaanoco jaamo jabajeevetɨmo mihicahi Moocaani uco iimihusefañodɨ atajɨɨbaaboro acɨhi moonɨqui, 16 Jesucristoco jeecɨvequi judiomɨ iicatɨmofeenevɨ. Diiboco ejeecɨvoobo uujoho jɨɨbeguehicahi Moocaani jɨɨbogoco taajasuguiiha judiomɨ iicatɨmoco Moocaanijaagovɨ satyequi, ijeecɨvobadɨ igaayɨcɨqui Igaijafeenedɨ ijeevadɨ iiguiiharo ificucuumoco.

17 Cristo Jesuco imiyaavogonofeenedɨ imo imo icahi Moocaani dudɨcamaajeque omoonɨmaño. 18 Uujoho jinejetɨ iimaatɨhi ɨdɨɨnoro Jesucristo tafañodɨ omoonɨnotɨ. Judiomɨ iicatɨmoco Moocaani onoonoco: Jii, nuusuqui. Jaanoco uujoho moonɨhi tafañodɨ Jesucristo ihiimaaneri, bu iiminoco omoonɨneri, 19 bu gaajasu mityafeenedɨ, bu aatyɨmeratɨno eetavofeenedɨ, bu Moocaani Gaija mityafeenedɨ icano. Jiibadɨ Cristo taajasujɨɨbogoco jɨɨbuguucuuhi Jerusaletɨ fahɨgovadɨ ɨfutusucuuhi Iliricu jiinɨjevɨ. 20 Jaanoco iimogooboro jillɨ jɨɨbeguehi taajasujɨɨbogoco johono Cristo momo agaajaratɨcuumijefaño sita itɨconɨ ɨjɨɨbogonohallɨvɨ ɨjɨɨbogonoco iimogotɨmaño. 21 Jillɨro moonɨhi Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ:

Jaatyo diibotɨ agaajatɨmo atyɨmeji, bu diibotɨ uguubutatɨmo gaajaji, noono.

Pablo Roma Cuumijaagovɨ Feeguehi.

22 Jillɨtɨ jimañovɨ sihidɨ dudɨcamaaje iicamaño uujoho feehicatɨhi fahiijɨva amɨɨhaico abaateguehicaruubo. 23 Jaarunaa jisumi jiicuumijefaño tadyudɨcamaajeque iimivucumaño, bu sɨɨcɨjetɨro amɨɨhaico abaatonoco iimeguehicamaño, 24 España jiinɨjejaago ofoodɨ amɨɨhaico baahinɨji. Jaadɨ imino mahatyɨmecasinobuunatɨ uco mahamusu Españavɨ feequi. 25 Jaanotɨ jisumihiica feehi Jerusalejaago, tahɨ iicamo monahabomɨco mahamusunoco asatyoobo. 26 Mɨɨro Macedoniari, Acayari icano iicamo allacaruhi nɨhɨbamɨco Jerusaleri monahabomɨ ɨɨdaasumoco ihamusuqui. 27 Tollɨ moonɨmo judiomɨoto imiyaavogomo Cristo jɨɨbogoco diitojaagovɨ asatyuneguiiha. Jaaneguiiha diito judiomɨtɨ imiyaavogomoco inehejetɨ acɨmo. 28 Jaaneguiiha jinehejeque paryɨ iimivooboro toono nɨhɨbamɨco diitoco aacɨdɨ Españajaago ofoobo amɨɨhaico meecɨhinɨji. 29 Imino uujoho esɨcɨnɨhi, tahɨgo ɨɨfotoodɨ Cristo iimihuseri imino uco moonɨji.

30 Tañahabomɨ, Mohaivojɨɨbo Jesucristofeenedɨ amɨɨhaico neehi, bu Moocaani Gaija gaijɨco aacɨnofeenedɨ: Tajaagovɨ miminifoto. Jaamoro mesefaquifoto Moocaanima tahallɨvɨ mihiimaamo. 31 Tahallɨvɨ Moocaanico midillu Judeari iicamo Cristoco imiyaaveguehicatɨmeditɨ uco itaajasuqui. Jaabadɨro jino monahabomɨ Jerusaleri iicamedi asatyonoco imino igaayɨcɨqui. 32 Jaabadɨro bu Moocaani iimogohachiijɨ uujoho imo imo amɨɨhaico atyɨmequi, bu jaabo amɨɨhaico abaatonofeenedɨ jaguisɨqui icano. 33 Jaafa sajeebɨɨco aacɨɨbo Moocaani amɨɨhaima icahi. Fɨne.

16

Iijɨco Agalluuno.

1 Amɨɨhaico neehi, monago Febe onoogohallɨvɨ sɨɨcɨjetɨro Cencrea cuumiri iicaja Moocaani iijafaño ejeecɨvehicagotɨ: 2 Jaagoco imino magaayɨcɨ Mohaivojɨɨbo momofeenedɨ miyaavogonahabomɨma mihicanɨcɨbadɨ. Diigoco mahamusu ucuujɨvaachunehejetɨ, mɨɨro diigo sihidɨ saatohoco amusuhicahi, bu uco tollɨro amusuhicago.

3 Tollɨro bu Aquila, itaaba Pricila icamɨsi taajɨco mahacɨ Cristo Jesu dudɨcamaajetɨ uco anahabonɨhicamɨsico. 4 Diitɨsi ifiico ñɨhicunofaño tahallɨvɨ ficuuhi uco agaicaaujirunotɨ itaajasuqui. Jaamɨsico uujoho toonohallɨvɨ imehi. Jaabo uuro icatɨno, tollɨro bu famooro monahabomɨ Moocaani iijamɨnaa judiomɨ iicatɨmo icano. 5 Tollɨro bu paryɨ monahabomɨco taajɨco mahacɨ Aquilamɨsi iijafaño iigaivehicamoco. Tollɨro bu tagataavomɨnaafi Epeneto onooboco taajɨco mahacɨ diibo aivo itɨconɨ Acaya jiinɨjevɨ Cristoco imiyaavuguubo. 6 Tollɨro bu Mariaco taajɨco mahacɨ amɨɨhaifeenevɨ sihidɨ ududɨcamaaihicagoco. 7 Tollɨro bu tajaagoobo Andronicu, Junias icamɨsico taajɨco mahacɨ, cɨvojafaño iicausumi uco anahabonɨumɨsico, Jesucristo minɨsumɨnaafeenevɨ aivo obocɨmɨsi, diitɨsi Cristoco itɨconɨ tahɨmegaro imiyaavuguumɨsi.

8 Tollɨro Ampliatu onooboco Aivojɨɨbofañodɨ agaijɨɨbo tagataavomɨnaafico taajɨco mahacɨ. 9 Jaabadɨro bu Urbano Cristo Jesu dudɨcamaajeque mɨɨhaico aamusuhicaaboco taajɨco mahacɨ, tollɨro bu agaijɨɨbo Estaqui onooboco. 10 Tollɨro bu taajɨco mahacɨ Apele onooboco sihidɨ Cristoco imiyaavogonoco ɨɨfusuhicaaboco. Jaabadɨro bu Aristobulo yotoco. 11 Tollɨro bu tayoobo Herodio onooboco taajɨco mahacɨ, tollɨro bu Aivojɨɨboco imiyaavuguumo Narciso yotoco taajɨco mahacɨ. 12 Tollɨro bu taajɨco mahacɨ Trifena, Trifosa icamɨfeque Aivojɨɨbo dudɨcamaajefaño ududɨcamaaimɨfeque. Tollɨro bu magaijɨgo monago Persidaco sihidɨ Aivojɨɨbo dudɨcamaajefaño ududɨcamaaihicagoco. 13 Tollɨro bu Rufo onoobo miyaavogofaño obocɨɨboco taajɨco mahacɨ. Tollɨro bu seejɨco tamiya seejɨbadɨ uco omoonɨugoco. 14 Tollɨro bu taajɨco mahacɨ Asincritoco, bu Flegonte onooboco, bu Hermas onooboco, bu Patroobo onooboco, bu Herme onooboco, bu paryɨ monahabomɨ diitoma iicamoco icano. 15 Tollɨro bu Filoloobo onooboco, bu Julia onoogoco, bu Nereo onoobo, inago icamɨsico. Tollɨro bu Olimpo onooboco, bu famooro miyaavogofeenedɨ monahabomɨ iicamoco taajɨco mahacɨ icano.

16 Fahɨgova mihibɨcɨcasimoro midillucasi Moocaani sajeebɨɨco ihɨfusuqui. Paryɨɨcɨno Cristo iijamɨnaa amɨɨhaijaago iijɨco galluuhi.

17 Tañahabomɨ, amɨɨhaico neehi: Imino mehesɨcɨnɨ miyaavogomɨnaaco udugaacumoro agañɨɨsuhicamotɨ. Diito omoonɨno amɨɨhaico mɨɨhai mɨjɨɨbeguehicabadɨ icatɨhi. Jaamotɨ buhɨgovɨ mihica. 18 Tollɨ omoonɨɨbo Mohaivojɨɨbo Jesucristoco jeecɨvotɨhi ifi onoobadɨro omoonɨmoro bañɨhicamo cɨvojeebɨɨba iicamehejeque imo imo ihiimaanehejefeenedɨ bañɨhicamo. 19 Famooro gaajacuuhi amɨɨhai mimiyaavogonoco. Jaamaño uujoho imo imo icahi. Imeguehi amɨɨhai iiminocoro momoonɨqui mihimibaicɨnɨnoco imitɨnocoro momoonɨqui icatɨno. 20 Jaanofañodɨ sajeebɨɨco aacɨɨbo Moocaani saajiibo ɨjɨ Satanasco ifinɨsuvaqui* amɨɨhaiguiino. Jaabo Mohaivojɨɨbo Jesucristo jaafa amɨɨhaico imino moonɨhi.

21 Tollɨro buunajɨ Timoteo tadyudɨcamaaje nahabonɨmɨnaafi amɨɨhaijaago iijɨco galluuhi. Tollɨro bu Lucio, bu Jason, bu tollɨro Sosipatu onoobo icamo tayoto.

22 Uujoho Tercio jihaamefaño Pablo uco onoonoco acaatɨnɨɨbo amɨɨhaijaa taajɨco galluuhi Mohaivojɨɨbofeenedɨ.

23-24 Tollɨro bu Gayo onoobo amɨɨhaijaago iijɨco galluuhi jino diibo iijafaño uujoho iicaabo, tollɨro toojaco acɨfiibo Moocaani iijamɨnaaco. Tollɨro bu Erasto onoobo jiicuumi nɨhɨbamɨ ficumɨnaafi, bu tollɨro monahabo Cuarto icamɨsi.†

Moocaanico Iimono.

25 Jaanegui masɨɨ Moocaanico mihimequi. Diibo amɨɨhai miyaavogoco equehecutusujiruubo uujoho ɨjɨɨbeguehicaabogo onoobadɨ, bu Jesucristoditɨ ɨjɨɨbeguehicabadɨ, bu sɨɨcɨjetɨro jiinɨje ifiivuusumi iicauno agaajaratɨnoco ificuunoco Moocaani agaajasuuno onoobadɨ icano. 26 Jaaruno jisumi gaajacafutucuuno Moocaani ifinɨtɨɨbo tajɨɨba onoobadɨ, Moocaani iimaamɨnaa Acaatɨnɨuhaamefeenedɨ. Jaano toono agaajarautɨruno jisumi gaajacafutucuuhi paryɨ faacuumivariro. Jaanoco uguubumoro imiyaaveguequi.

27 Jaanegui jaafa ɨdɨɨboro Moocaani sihidɨ gaajama iicaabo, Jesucristofeenedɨ diiboco mihimono ufucuro finɨjitɨhi. Fɨne.

* 1:23 Griego iijɨri: faaboho asimɨ igueenemeheje itɨhaiño iicamo, noono.

* 3:30 Griego iijɨri: miyaavogofeenedɨ gaayɨcɨɨbo iimeehe nijeque iquitɨcɨnɨmoco, bu iquitɨcɨnɨratɨmoco icano, noono.

* 11:26 Griego iijɨri: Jacob iyaachimɨhai, noono.

* 12:2 Griego iijɨri: Jaanegui jiinɨje onoobadɨ, noono.

† 12:19 Griego iijɨri: Aivojɨɨbo, noono.

* 15:12 Griego iijɨri: Isaia onoobo caacamɨtɨ ruutuji. Jaabo agañiivooboro cuumimɨnaa Aivojɨɨbotɨ icaji, noono.

* 16:20 Griego iijɨri: ijɨmatajeruqui, noono.

† 16:23-24 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Jaafa Mohaivojɨɨbo Jesucristo amɨɨhaico imino moonɨhi, onoonoco.

1 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

1 CORINTIOS

1

Pablo Caatɨnɨuhi Corintomɨnaadi.

1 Uujoho Pablo Jesucristo minɨsumɨnaafitɨ icahi, Moocaani onoobadɨ, bu nahabo Sostene onoobo icano 2 Moocaani iija Corintori iicajamɨnaadi caatɨnɨhi. Jaamo Cristo Jesufeenedɨ Moocaanita iicacuumo diibediro iicaqui ucuuhuvamo, bu paryɨ fahɨgova jiinɨjevɨ Mohaivojɨɨbo Jesucristo, bu diito Aivojɨɨbo icaabo momoco mihiimaahicamo icano. 3 Jaamo imino sajeebɨɨma mihica Moocaani Diosfañodɨ, bu Aivojɨɨbo Jesucristofeenedɨ icano.

Cristofeenedɨ Moocaani Imino Omoonɨno.

4 Fahiijɨvaro amɨɨhaihallɨvɨ Moocaanico imehicahi; Cristo Jesufeenedɨ Moocaani amɨɨhaico imino omoonɨnohallɨvɨ. 5 Mɨɨro Cristofañodɨ mihicamaño Moocaani amɨɨhaico acɨuhi mojeebɨɨ gaijadi fanoova busumijebadɨ fanoohiijɨco, bu fanoogaajaco icano. 6 Oono amɨɨhaivɨ Cristotɨ jɨɨbogo miyaano iicano imino agaajacafotobadɨ. 7 Jaamaño amɨɨhaiditɨ jinehejeba cuujɨvaachutɨhi Moocaani aacɨnehejeonotɨ Mohaivojɨɨbo Jesucristo asaajinoco motoomonohachuta. 8 Jaabo amɨɨhaico imino teemejiibo niinofucuvɨ. Jaamo imino mɨhɨnivatɨmo mihicahi Mohaivojɨɨbo Jesucristo agasejifucu. 9 Bañɨtatɨɨbo Moocaani. Jaabo amɨɨhaico cuuhuvahinɨhi Illi Jesucristo Mohaivojɨɨbojaagodɨ miicaqui.

Moocaani Iijamɨnaa Udugaacamaaiuno.

10 Jaanegui jino amɨɨhaico neehi; Tañahabomɨ, Mohaivojɨɨbo Jesucristo momofeenedɨ, famooro sabadɨro sayomonocoro mihiimaa, bu amɨɨhaifeenevɨ dugaavocasineheje icadino. Jillɨ iminoro sahɨgovɨro miminifoto sano eesamaajejaagovɨro sabadɨro miminifoto. 11 Tañahabomɨ, mɨɨro amɨɨhaiditɨ uco jɨɨbogomo Cloe onoobo yoto, amɨɨhaifeenevɨva ɨɨbacasi iicanoco. 12 Toonotɨ jillɨ amɨɨhaico neejirahi: Amɨɨhaiva jillɨ meneehicahi: Saatohova uujoho Pabloobo, meneehicahi. Jaanotɨvaha bu saatoho uujoho Apoloobo, bu saatoho uujoho Pedroobo, bu jaanotɨ saatoho uujoho Cristoobo, meneehicahivaha. 13 ¿Nacu Cristo dugaacɨnɨhi? ¿Nacu uujoho Pablo amɨɨhaihallɨvɨ tetecucafutuuhi? ¿Nacu amɨɨhai uujoho Pablo memeri minitɨcafutuuhi? 14 Mɨɨro uujoho, amɨɨhaitɨ mɨɨhaiñoobaco nitɨhinɨtɨhi, ɨvɨ ɨdɨɨmɨsiicoro nitɨuhi, Crispo onooboco, Gayo onooboco icanoro. Jaaneguiiha toonohallɨvɨ uujoho Moocaanico imehi. 15 Jaamo mɨɨhaiñooba: Uujoho Pablo memeri nitɨcafetehinɨhi, nootɨmo mihicahi, 16 bu tollɨro nitɨuhi Estefanoco iijamɨnaama. Jaanotɨ saatohobaco gaajacuutɨhi tahɨ fɨne cajaatyocohacho nitɨuhi. 17 Mɨɨro uco Cristo nitɨfiiri galluutɨhi, iimino jɨɨbogocoro jɨɨbeguequi uco galluubo. Jaaruno bu sihidɨ gaaja iijɨri jɨɨbeguequi icatɨno jillɨ Cristo ɨmoholliigavɨ iguijeveuno sɨcamañovɨ minifototɨno iicaqui.

Cristo Moocaani Mitya, Gaaja Icano.

18 Jaamaño mɨɨro Cristo ɨmohohallɨvɨ iguijeveuno jɨɨbogo jillɨ jihovonobadɨ jeevahi cɨɨjɨgaifaño efeejimedi. Jaanotɨ ataajajimedi, jino mɨɨhaidi, Moocaani mitya icahi. 19 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono:

Finɨsuji gaajamɨnaa gaajaco, bu tɨhɨɨsuji gaajacɨmɨnaa esɨcɨnɨco, noono.

20 ¿Nacu cuuca icaabo gaajamɨnaafi? ¿Cuuca icaabo jɨɨbogomɨnaafi? ¿Cuuca nacu icaabo jisumio jenaaumɨnaafi? Mɨɨro Moocaani jeegavusucuhi jiinɨjemɨnaa gaajaco. 21 Imoonɨqui jiinɨjemɨnaa, Moocaani gaajafeenedɨ, Moocaanico gaajacɨhinɨtɨhi. Jaabo Moocaani igaajafeenedɨ diibedi imineguiiha taajasuubo miyaavogomɨnaaco iimino jɨɨbogofeenedɨ saatehedi tobogo jihovonobadɨ iicarunofañodɨ.

22 Mɨɨro judiomɨ dilluhicahi sihidɨ ejeevano gaajataco. Bu tollɨro griegomɨ jiije gaajacoro guiinehicahi. 23 Jaarunaaca mɨɨhai mɨjɨɨbeguehicahi Cristo etetecucɨnɨɨboco. Jaanoco judiomɨ unucufeguemere tɨɨmejetasuhicamo. Tollɨro judiomɨ iicatɨmedi jillɨ jihovono. 24 Jaanotɨ naha ucuuhuvacɨnɨmedi, judiomɨtɨ, bu judiomɨ iicatɨmedi icano, Cristo Moocaani mitya iicaabo, bu Moocaani gaaja iicaabo icano. 25 Mɨɨro Moocaani gaajatɨ iicarunovaha miyamɨnaa gaajahallɨnohocɨvɨ sihidɨ jeevahi, bu Moocaani niinova iicaruno miyamɨnaa sefa janaanɨcɨ sihidɨ jeevahi. 26 Eneecau magaaja, tañahabomɨ, Moocaani amɨɨhaico ucuuhuvaumotɨ bu mɨɨdɨmo jijeogaajamɨnaaotou. Jaabadɨro bu mɨɨdɨmo aivojɨma iicamootou miyaamo iyaachimɨhaiototɨ. 27 Jaanotɨ naha Moocaani ɨcɨuhi jiinɨjemɨnaadi mɨhɨɨfomo iicamoco agaajafiimoco inucufevesuqui, tollɨro bu Moocaani jiinɨjemɨnaadi iniinovafimoco ɨcɨuhi esefafiimoco inucufevesuqui, 28 tollɨro bu ɨcɨubo jiinɨjehallɨvɨ jihovono iicanoco, mɨhɨɨfomo iicamoco icano jiijehallɨvɨ miyaamo iicamoco inucufevesuqui. 29 Jillɨtɨ diibo ɨmefeenevɨ mɨɨhaiñooba: Uujoho aivo sihidɨ jeevahi, nootɨmo iicaqui. 30 Mɨɨro Moocaani amɨɨhaico Cristo Jesujaagovɨ miniiyuhi, tollɨro bu moonɨubo Cristo mɨɨhai gaaja iicaaboco. Diibofañodɨ Moocaanima sajeebɨɨ miicaqui, mataajacuumoro diibediro miicaqui. 31 Jaanegui Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ: Difiico iidiimuuruubo; Aivojɨɨbocoro diimo.

2

Cristo Etetecucɨnɨɨboco Mɨjɨɨbogono.

1 Tañahabomɨ, mɨɨro Moocaanitɨ jɨɨbeguequi amɨɨhaijaago eeguejeusumi iimino ihiimaajinoma, bu gaaja iimaama icano fuutɨhi. 2 Jillɨro amɨɨhaifeenevɨ jinejebaco gaajatɨɨbobadɨ minifutuuhi ɨdɨɨbocoro Jesucristoco jaanɨ etetecucɨnɨɨboco gaajauhi. 3 Jaabo uujoho amɨɨhaifeenevɨ niinovano icauhi. ¿Mɨllɨ fɨne diitoco jɨɨbegueji? nooboro sihidɨ iguiiboro veveveve. 4 Jaabadɨro bu tahiimaa, tojɨɨbogo icano miyamɨnaa gaajasuri icautɨno. Jillɨro Moocaani Gaijari, mityari icano ɨfusuhinɨhi. 5 Jillɨtɨ amɨɨhai miyaavogo miyamɨnaa gaajafañodɨro icatɨno Moocaani mityafañodɨro iicaqui.

Moocaani Gaijafeenedɨ Magaajacɨno.

6 Jaarunofaño mihiimaahi gaajaco miyaavogofaño ujusicuumofeenevɨ. Jaaruno jijeo gaajari icatɨno, bu jidɨhijeo aivojɨto iimitɨmo gaaja goovano ifinɨfineri icatɨno. 7 Jillɨ Moocaani gaajaco mihiimaahi agaajaratɨno ɨtɨhɨɨnoco toovonono iicano gaajaco. Jaanoco Moocaani sɨɨcɨjetɨro ficucuuhi mɨɨhai taajasuco. 8 Jaanoco cajaatyoba saatohotɨ jijeo aivojɨto gaajacɨutɨhi. Mɨɨro igaajacɨuruva tetecujitɨrumo niquejeo imi Aivojɨɨboco. 9 Jillɨro jillɨ, Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ:

Miyamɨnaa aatyɨmeutɨnehejeque, bu uguubutɨnehejeque, bu miyamɨnaa jeebɨɨfaño ɨjɨcafetehinɨtɨnoco icano, Moocaani imibachucuuhi diiboco agaijɨmeguiiha, noonoro.

10 Jaarunoco Moocaani mɨɨhaico gaajasuhi Igaijafeenedɨ. Mɨɨro Igaija paryɨ fanoocoro gaajahi, bu Moocaani jeebɨɨ faicuvahɨ iicarunoco.

11 ¿Nacu, cajaanɨ gaajahi sifi esamaajeque? Ɨdɨɨboro igaija diibofaño iicaabo gaajahi. Jaabadɨro buunajɨ mɨɨjoho gaajatɨhi Moocaani esamaajeque, ɨdɨɨboro diibo Gaija gaajahi. 12 Jaabadɨ mɨɨhai magaayɨcɨhinɨtɨhi jiinɨjeo gaijaco, ɨdɨɨboro Moocaanitɨ asaano Gaijaco magaayɨcɨhinɨhi, toonotɨ magaajaqui Moocaani mɨɨhaico iimihuseri aacɨhinɨnoco. 13 Jaanehejeque mɨɨhai mihiimaahi Moocaani Gaija mɨɨhaico ɨjɨɨbogobadɨ. Jaano mɨɨhai gaajariro magaajanoco icatɨno. Jillɨ mɨjɨɨbeguehi Moocaani jɨɨbogoco miyaavogomɨnaaco.

14 Jaanotɨ Moocaani Gaijama achahaabo gaayɨcɨtɨhi Moocaani Gaijaonehejeque, diibedi jillɨ jihovonobadɨ icano, agaajatɨmaño. Jaanoco Moocaani Gaijariro magaajacɨtahi miyaano iicanoco. 15 Jaanotɨ naha Moocaani Gaijama iicaabo paryɨ fanoovaaco agaajaaboro dugaacuhi. Jaabo imitɨco, mɨɨjoho neejitɨrahi. 16 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: ¿Nacu, mɨɨjoho gaajacɨuhi Moocaani esamaajeque? ¿Nacu, Moocaanico mɨɨjoho conooco jɨɨbeguejirahi? Jaanotɨ naha mɨɨhai Cristo esamaajema mihicahi.

3

Moocaani Amusumɨnaa.

1 Jaamaño tañahabomɨ, uujoho amɨɨhaima Moocaani Gaijama iicamoma mihicanɨcɨbadɨ iimaatɨhi, jillɨ Moocaani Gaijama achahamoma mihicanɨcɨbadɨ iimaahi, Cristojaagodɨ seemehiica iicamoma mihicanɨcɨbadɨ iimaahi. 2 Amɨɨhaico ɨtɨhɨɨtɨnocoro jɨɨbeguehinɨhi oono seemeneque machuco acɨtɨmoro mɨfañocoro ihiisunɨcɨbadɨ. Ɨtɨhɨɨtɨnocoro jɨɨbeguehinɨhi magaayɨcɨujitɨruneguiiha, bu jisumihiica magaayɨcɨtɨhiica icano. 3 Jillɨ amɨɨhaihiica tɨcovomiyamɨnaarehiica. Mɨɨro amɨɨhaifeeneri icanehejehiica siinohallɨtɨ sitaaco mɨjɨɨheveneheje, ɨɨbacasineheje, dugaacamaajeneheje icano. Jillɨ tɨcovomiyamɨnaarehiica mihicahi. Jaamaño paryɨ miyamɨnaa omoonɨnɨcɨbadɨro momoonɨhicahi. 4 Mɨɨro saafi: Uujoho naha miyaano Pabloobo, meneehicahi. Jaanotɨ bu saafi: Uujoho naha Apoloobo, meneehicahi. Jillɨ meneehicamaño tɨcovomiyamɨnaarehiica mihicahi.

5 ¿Nacu mɨɨjoho Pablo? ¿Nacu mɨɨjoho Apolo? Jillɨ mɨɨhai Moocaani amusumɨnaa toonofeenedɨ amɨɨhai mimiyaaveguehinɨno. Jaano toonoco meheetavehi motɨcovohocɨvɨ mɨɨhaico Aivojɨɨbo aacɨdɨneheje. 6 Mɨɨro uujoho basuuhi. Jaanoco Apolo maaisuuhi. Jaanoco Moocaani jusisuhi. 7 Jaamaño abasuubo sihidɨ ejeevano icatɨno, bu amaaisuubo sihidɨ ejeevano icatɨno. Jaanotɨ naha Moocaani fanooco omoonɨɨbo toohoco ujusisuubo. 8 Mɨɨro jaamaño abasuubo, amaaisuubo icano sabadɨro jeevahi. Jaarunaaca ijeevadɨsahaje idudɨcamaajedɨno ijaadaco Moocaanitɨ gaayɨcɨji. 9 Mɨɨro mɨɨhai Moocaani nahabonɨmɨnaa. Jaanotɨ amɨɨhai Moocaani dudɨcamaaje faguibadɨ mihicahi. Jaanotɨ bu tollɨro Moocaani iijaco eheetavojabadɨ mihicahi.

10 Jaamaño Moocaani imihusetɨ uco aacɨdɨno, uujoho aivo iijano eetavoco agaajaabobadɨ ihɨmahacɨnoco cuhufono basuhi. Jaanohallɨvɨ sita ifajaaco majaanɨjihachiijɨ imino esɨcɨnɨmoro majaanɨ. 11 Mɨɨro siino sita ihɨmahacɨtɨ ficuucuujitɨrahi ihɨmahacɨ Jesucristo iicacuumaño. 12 Jaanotɨ diibo iicacuunohallɨvɨ saatoho orori, nɨhɨbajeneri, sihidɨ ijaadama icano guiisiyɨneri icano iijaco eetavoobo. Jaanotɨ saatoho ɨmohoneri, jaaɨneri, jɨɨhuneri icano ajaanɨhachiijɨ 13 eheetavodɨɨbo dudɨcamaaje gaajacafeteji foovono, ufucu dugaacufucusumi; mɨɨro cɨɨjɨgairi nɨsucafetejino. Jaadɨ gaajacafetejino naa cajaanɨ miyaanoco eheetavuunoco. 14 Jaanotɨ cajaanɨ dudɨcamaajehacho Moocaani nɨsufañodɨ afatyoobo ijaadaco gaayɨcɨji. 15 Jaanotɨ cajaanɨnocohacho finɨsujino diibo dudɨcamaaje gañɨɨcafeteji. Jaarunofaño diiboro taajaji oono cɨɨjɨgai iijaco ɨjɨgasunotɨ ataajanɨcɨbadɨ.

16 ¿Nacu magaajatɨhi amɨɨhai Moocaani iija mihicanoco? ¿Bu Moocaani Gaija amɨɨhaifaño iicanoco? 17 Jaanotɨ bu cajaanɨhacho Moocaani iijaco ifinɨsuuboco, bu Moocaani diiboco finɨsuji. Mɨɨro amɨɨhai Moocaani iija. Jaaja mɨhɨnivatɨja.

18 Jaanegui cajaanɨ amɨɨhai ifiico jillɨ mabañɨsudino. Cajaanɨhacho amɨɨhaifañotɨ: Jidɨhivɨ uujoho gaajamɨnaafi, monoobo gaajatɨɨbobadɨ miminifoto. Jaabo miya gaajamɨnaafitɨ minifetehi. 19 Mɨɨro jijeo gaaja Moocaanidi jillɨ jihovono. Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noocɨnɨno: Moocaani gañɨɨsuhi agaajamoco abañɨficamañovɨ, noonoro. 20 Tollɨro bu noono: Aivojɨɨbo gaajahi gaajamɨnaa esamaaje jillɨ sɨcamaño iicanoco, onoono. 21 Jaanegui mɨɨhaiñooba miyamɨnaafi jɨɨbegueri amɨɨhai ifiico mitya mitya momoonɨdino. Mɨɨro paryɨ sabadɨro amɨɨhaiñeheje. 22 Mɨɨro uujoho Pablo icaruubo, Apolo icaruubo, Pedro icaruubo icano amɨɨhaico mɨjɨɨbeguequi fanooro Moocaani amɨɨhaico aacɨno jiinɨjehallɨvɨ mihicanohachuta, jisumi iicaneheje, bu ufucu iicajineheje icano paryɨ amɨɨhaiguiiha. Tollɨro guijevefeenedɨ Moocaanijaago mɨhɨfetejineguiiha icano. 23 Jaanotɨ amɨɨhai Cristota, bu Cristo Moocaanitahe icano.

4

Minɨsumɨnaa Dudɨcamaaje.

1 Jaaneguiiha amɨɨhai mɨɨhaico Cristo jeecɨvomɨnaatɨ mehesɨcɨnɨ, bu Moocaani jɨɨbeguejɨ ɨtɨhɨɨno jɨɨbogomɨnaatɨ icano. 2 Jaamo paryɨ diito toono tajɨɨbama iicamo imino omoonɨfimotɨ mihica. 3 Jaanotɨ naha uudi mɨllɨ icatɨno miyamɨnaa tahimitɨ unuuruno, bu miyamɨnaa aivojɨ icagavɨ tahimitɨco unuuruno icano, bu uuro tahimitɨco neejitɨrahi. 4 Jinejetɨ uujoho tahesamaaje imitɨno icatɨrahi. Jaaruno toonotɨ uujoho imitusucafototɨhi. Jaanotɨ naha ɨdɨɨboro Aivojɨɨbo Moocaani uco tahimitɨco neejirahi. 5 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Ɨmegavɨro sifi imitɨco, meneedino Aivojɨɨbo Jesu asaatɨnohachuta. Jaabo diibo jari foovoɨɨcaruji, bu tollɨro cɨvoguiino toovono iicarunehejeque. Bu tollɨro jaabo jɨɨbeguejiibo miyamɨnaa jeebɨɨno eesamaaiñehejeque. Jaadɨ naha jari itɨcovoocɨvɨ Moocaanitɨ gaayɨcɨjimo diitoco acahacɨsunoco.

6 Tañahabomɨ, jillɨ amɨɨhaico neehi amɨɨhai imiguiiha Apolotɨ, uutɨ icano, jaamo magaajahi. Jaanoco mɨsitɨ magaaja. Jaamoro oono Caatɨnɨhaamefaño onoono janaanɨcɨvɨ esamaaicuutɨmo mihicahi. Jaamo saafiiditɨ mitya mitya mihicamoro sifiico tɨhɨɨsutɨmo mihica. 7 ¿Nacu mɨɨjoho ɨco miyaabotɨ ficuuhi? ¿Nacu cono ɨɨma chahahi agaayɨcɨtɨno? Jaano bu agaayɨcɨcunoco, ¿collɨhi sifiitɨ agaayɨcɨtɨɨbobadɨ: Aivo uujoho mityahi, neehi?

8 Mɨɨro paryɨɨcɨno toonoma mihicacuuhi. Mɨɨro sihidɨ mubusumijevacuuhi. Mɨɨhai aivo aivojɨtorucu, monoomoro mɨɨhaico uufocovɨ miminiiyuhi. Jaanova miyaano mahaivojɨɨvejirahi, mɨɨhai amɨɨhaima bu sano mahaivojɨɨvequi. 9 Mɨɨro jillɨ tahesɨcɨnɨ neehi: Moocaani mɨɨhai minɨsumɨnaaco famooguiinovɨro ficuuhi iguijenɨguucuumoco iicanɨcɨbadɨ. Mɨɨro mɨɨhaico miyamɨnaa iimogotɨmoro ajabafiinovɨ mɨhɨfutucuuhi, Moocaani toomomɨnaa ihatyɨmequi, miyamɨnaa ihatyɨmequi icano. 10 Mɨɨhaico naha jihovotobadɨ esɨcɨnɨumo Cristohallɨtɨ. Jaanotɨ naha amɨɨhaico Cristotɨ: Aivo gaajafiimo, neehicamo. Mɨɨhai miniinovafihi. Jaanotɨ amɨɨhai mequehecufihi. Amɨɨhaico: Miyaamo, noomo. Jaanotɨ mɨɨhaico jillɨ: Mɨhɨɨfomo, noomo. 11 Jisumihachuta ajebanoco jaabɨcɨmoro mihicahi, adufirari mihicahi, gaachehuma machahahi, maganɨɨcɨcafetehi, moojanoma machahahi, 12 miniinovatehicahi, muhuseneri mududɨcamaaimo. Mɨɨhaico iminootɨno noomo. Jaarumoco imineeriro meneehi. Mɨɨhaico ɨdaasuno omoonɨnehejeque majaabɨcɨhicahi. 13 Mɨɨhaitɨ aivonoono neehicamo. Jaarumoco sɨɨcuno mihiimusuhicahi. Jiinɨje beevabadɨ mɨɨhaico moonɨhicamo beemeubadɨ jisumihachuta mihicahi.

14 Jino amɨɨhaico nucufevesuqui jillɨ caatɨnɨtɨhi. Jillɨ amɨɨhaico fajɨɨnɨqui agaijɨmo taseemeque icabadɨ. 15 Mɨɨro diez mildɨmo amɨɨhai jɨɨbogomɨnaa Cristotɨ amɨɨhaico ɨjɨɨbogomo icarunaaca, diito amɨɨhai caanimɨbadɨ icatɨhi. Mɨɨro uuro amɨɨhaico seemevahinɨhi Cristo Jesufañodɨ iimino jɨɨbogofeenedɨ. 16 Jaanegui amɨɨhaico neehi: Uujoho jino iicabadɨro mihica.

17 Tooneguiiharo bu amɨɨhaijaago Timoteoco galluuhi taseemenebadɨ agaijɨɨbo Aivojɨɨbofañodɨ imino iicaabo. Jaabo diibo amɨɨhaico imino esaayuji Cristofañodɨ uujoho omoonɨnoco, fahɨgova iicajahaje Moocaani iijanofaño jɨɨbogooboro efeehicabadɨ. 18 Saatohovaha amɨɨhaitɨ mitya mitya icahicahi uujoho amɨɨhaijaago ufucuro ufuucujitɨɨvɨbadɨ. 19 Jaanegui amɨɨhaijaago goovajino ofoono Aivojɨɨbo iimogohachiijɨ. Jaadɨ jari gaajaji diito mitya mitya iicahicamo ihiimaarunoco, omoonɨtɨnoco icano. 20 Mɨɨro Moocaani aivojɨ jillɨ tɨcovo iimaa icatɨno, mityaono. 21 Jaanegui ¿jinejeque mihimeguehi? ¿Amɨɨhaijaa feeji ɨmeima, nacu gaijɨma, sɨɨcu ifi gaijama?

5

Ajevatɨ Onoono.

1 Miyaano amɨɨhaifeenevɨva ajeva iicano guubuvusuhicahi. Jaano toono ajevaco ajashuno muguubusudino Moocaanico agaajatɨmofeenevɨ. Mɨɨro saafivaha caanimɨ taabamɨma icahi. 2 Jaamo amɨɨhai mitya mitya mihicahicahi. Jillɨ toonotɨ munucufevemere ɨdaasuno mihicatano. Tollɨ omoonɨɨboco amɨɨhaifeenetɨ buhɨgovɨ magañɨɨ. 3 Mɨɨro uujoho, tafi sihɨgo icarunaaca tajeebɨɨ amɨɨhaifeeneri icahi. Jaamaño: Tollɨ iicaabo imitɨco, nuucuuhi amɨɨhaifeeneri iicaabobadɨ. 4 Mohaivojɨɨbo Jesucristo momofañodɨ amɨɨhai mihigaicɨnɨmoma sano tajeebɨɨ icahi, bu tollɨro Mohaivojɨɨbo Jesucristo imityama amɨɨhaima icaji icano. 5 Jaabo diibo iimitɨɨboco Satanasco mahacɨ ifi iimogonoco ifinɨsuqui oomoonɨruubo, ɨdaasuno iicaneguiiha dojɨcuvɨro Moocaanijaago asaaboro ufucu Mohaivojɨɨbo Jesu asaajifucu iicasumi ijeebɨɨ itaajaqui.

6 Aivo imitɨno toono momoonɨnotɨ mitya mitya mihicano. ¿Nacu magaajatɨhi ajashuruno levaduraguiijɨ paryɨ ifaasɨhifaño acaɨsecafetefinoco. 7 Jaanegui toono eedeelevaduraguiijɨco magañɨɨnɨcɨbadɨ toonoco amɨɨhaifeenetɨ magañɨɨ. Jaamo boosɨhi toguiijɨma achahasɨɨhibadɨ mihicahi, toono amɨɨhai mihicabadɨ. Mɨɨro sɨɨcɨjemɨnaa oveja seemeneque gaicaaujibuumo Pascua jɨɨbaimo iicajisumi. Jaanotɨ jisumi Cristo Jesuco guijenɨumo safooro mɨɨhai imitɨhallɨvɨ. 8 Jaanegui masɨɨ Pascua jɨɨbaimoco meheetavequi tohimitɨco magañɨɨmoro, oono eedeelevaduraguiijɨ iimitɨguiijɨco mihicanɨcɨbadɨ. Jaamoro ɨvɨ toguiijɨma achahano maahuneriro meheetavequi abañɨtɨno jeebɨɨri, miyaaneri icano.

9 Mɨɨro amɨɨhaico juufaijɨ acaatɨnɨuhaamefañodɨ nuucuuhi: Aajevafiimoma magataavedino, nooboro. 10 Jaaruno tollɨ onoobo paryɨ jiinɨjehallɨri iicamo aajevafiimotɨ, ifiguiiharo fanoovaaco imeguefimotɨ, bu ananivafifimotɨ, oono bu tollɨro ɨjɨnɨtaco ejeecɨvefimotɨ icano nootɨhi. Mɨɨro tollɨ diitoma iimaatɨmo mihicaruva toojiinɨjetɨ siijiinɨjevɨ mefeejirahi. 11 Jaanotɨ cajaanɨhacho: Miyaavogomɨnaafi uujoho, unuuruubo ajevaco imoyɨɨcɨɨbo, ifiguiiharo fanoovaaco imeguififiibo, ɨjɨnɨtaco ejeecɨvefifiibo, sɨcamañooco ɨjɨɨbocasififiibo, bu iguiriicavefifiibo, bu ananigaififiibo icano, icaaboma magataavedino eneejirunoco, jillɨ neehi. Tollɨ iicaaboma ajashuno safooba mamachudino. 12-13 ¿Mɨllɨtɨ bu uujoho imiyaavogotɨmo: Iimitɨco, neejirahi? Ɨdɨɨboro Moocaani diito: Imitɨco, neeji. Jaanotɨ naha amɨɨhai miyaavogomɨnaa mihicacuumo: Imitɨco, meneejirahi. Jaaneguiiha diibo iimitɨɨboco amɨɨhaifeenetɨ buhɨ magañɨɨ.

6

Dugaacumɨnaa Ɨmefeenevɨ Dinahaboco Satyedino.

1 Amɨɨhaitɨ saatoho amɨɨhai nahaboma imitɨno mihicasumi toonoco mihimibachuqui miyaavogomɨnaajaagovɨ footɨmoro, ¿collɨhi miyaavogomɨnaa iicatɨmo dugaacumɨnaajaagovɨ mofoonɨcɨhi? 2 ¿Nacu amɨɨhai magaajatɨhi miyaavogomɨnaa jiinɨjemɨnaaco udugaacujinoco? Jaano bu jiinɨje amɨɨhairi udugaacucafetejino icanaaca, ¿collɨhi toono sihidɨ ejeevatɨnoco amɨɨhaifeenevɨro mihimibachutɨhi? 3 ¿Nacu magaajatɨhi Moocaani toomomɨnaaco mɨɨhai mudugaacujinoco? Jaano bu icanaaca? ¿Mɨllɨtɨ jijeonoco dugaacutɨmo mihicajirahi? 4 Jaamo bu amɨɨhai jijeonehejehallɨtɨ mɨhɨɨbacasinoma mihicamo bu, ¿collɨhi jaamo miyaavogomɨnaa iicatɨmojaagovɨ tonehejeque mihimibachuqui mefeehicahi? 5 Jino amɨɨhaico nucufevesuqui neehi: ¿Nacu amɨɨhaifeenevɨ gaajamɨnaafi saafiiba chahahi inahabomɨfeenevɨ udugaacujiruubo? 6 Jaano icanaaca, ¿collɨhi masatyehicahi amɨɨhai nahabomɨco miyaavogomɨnaa iicatɨmo dugaacumɨnaa ɨmefeenevɨ?

7 Amɨɨhaifeenevɨ ɨɨbacasima mihicamaño aivo imitɨno mihicacuuhi. ¿Collɨhi jillɨ tollɨ icarunoco majaabɨcɨtɨhi? Jaafa jillɨ amɨɨhaico nanimo. 8 Jaarunaa amɨɨhai sahɨgotɨro imitɨno momoonɨhicahi, mananihicahi amɨɨhai nahabomɨcoro.

9 ¿Nacu amɨɨhai magaajatɨhi iimifiitɨmo Moocaani aivojɨco agaayɨcɨjitɨnoco? Amɨɨhai ifiico mabañɨsudino, ajevamɨnaa, jihovo caanimɨco ejeecɨvefimo, sifigoma iicafifimo, bu sano gaifiimɨmaryo iicafimo, 10 ananivafifimo, fanoovaaco iiguiiharo iimoyɨɨcɨfifimo, bu iguiriicavefifimo, bu sitaaco imitɨno eneefifimo, bu sitaaco imitɨno omoonɨfifimo icano Moocaani aivojɨfaño feejitɨhi. 11 Jillɨ icauno amɨɨhaitɨ itɨconɨ saatoho. Jaarumo jisumi imibachucafutucuhi, Moocaanidiro iicacuqui diiboma sajeebɨɨ icacuumo Aivojɨɨbo Jesu momofeenedɨ, bu Moocaani Gaijafeenedɨ icano.

Mofiico Moocaanidiro Mificuno.

12 Paryɨ fanoovaaco uujoho moonɨjirahi. Jaarunaa paryɨ fanoovaro tamiyaavogoco uco amusutɨno. Uujoho paryɨ fanoovaaco moonɨjirahi. Jaarunotɨ conooba uco guiinonɨjitɨhi. 13 Miyaanoco noonɨcɨmo: Machuta mɨɨno jeebɨɨguiiha, mojeebɨɨ machutaguiiha icano. Jaarunohocɨco sabadɨro Moocaani finɨsuji. Jaanotɨ mofi ajevaguiiha icatɨhi Aivojɨɨbo Cristoguiiharo icano. Jaabadɨro bu diibo mofiguiiha iicaabo. 14 Jaabo Moocaani Cristoco siino ubuheetesubadɨro bu mɨɨhaico imityari tollɨro buheetesujiibo.

15 ¿Nacu amɨɨhai magaajatɨhi amɨɨhai ifiino Cristo ifiioneheje iicanoco? ¿Nacu Cristo ifiitɨ ɨɨcɨɨboro ajevamɨnaago ifiivɨ ficuji? Cha, tollɨ icatɨno. 16 ¿Nacu bu amɨɨhai magaajatɨhi ajevamɨnaagoma ɨɨcɨcasiibo diigoma saafi ifibadɨro iminifetefinoco? Jaano toono imitɨ ifi. Mɨɨro Caatɨnɨhaame neehi: Famɨsicɨro sahucurucuuji, noonoro. 17 Jaabadɨro Aivojɨɨbojaa iminifotoobo sagaijarucuji diiboma.

18 Jaanegui ajevatɨ magaa. Paryɨ oono cohimitɨhacho iicanoco miyamɨnaafi moonɨfihi mofifañodɨ iicatɨnoco. Jaanotɨ ajevaco omoonɨɨbo ifiicoro imitɨno moonɨhi. 19 ¿Nacu magaajatɨhi amɨɨhai ifiino Moocaani Gaija iijano iicanoco? Jaabo amɨɨhaifaño iicaabo, Moocaani amɨɨhaico aacɨɨbo. Jaamo amɨɨhai, amɨɨhai ifi abajatoro mihicatɨhi. 20 Mɨɨro amɨɨhaico ajashutɨno jaadari Cristo guijeveri Moocaani jaaducuuhi. Jaanegui Moocaanico amɨɨhai ifiiri macahacɨsu.*

7

Taabavaditɨ Onoono.

1 Jaanotɨ oono uco aamefaño meneehinɨneditɨ amɨɨhaico neehi: Aivo imijiruno gaifi gaigooco dudɨɨcɨtɨɨbo iicano. 2 Jaarunofaño ajevahaño iicamaño amɨɨhai tɨcovohocɨvɨ amɨɨhai taabamɨma mihica. Jaabadɨro bu gaigoomɨ amɨɨhai tɨcovohocɨvɨ amɨɨhai tajemɨma mihica. 3 Amɨɨhai tajemɨ amɨɨhaico iimugusumi imino: Jii, monoo. Jaabadɨro bu amɨɨhai taabamɨ amɨɨhaico iimugusumi imino: Jii, monoo. 4 Mɨɨro mogai ifi abajagoro icatɨhi, ɨdɨɨboro aijɨ abajaabo. Jaabadɨro bu aijɨ ifi abajaaboro icatɨhi, ɨdɨɨgoro mogai abajago. 5 Jaanegui: Chahano, meneedino mihimogocasisumi ɨvɨ ɨdɨsumiro famɨsicɨro sabadɨro mihiimaacasimɨsiro: Jillɨ tɨcovono miicaqui Moocaanima mihiimaanohachuta, munuusumi ɨvɨ tɨcovono mihicaji. Jaanobuunatɨ siino dojɨcuvɨro mihicacasi ɨjɨ Satanas onoobo amɨɨhaico abañɨneri sitama imitɨco momoonɨdino.

6 Jillɨ, jillɨ amɨɨhaico uujoho neehi, tajɨɨba icatɨno. 7 Aivo imeguejirahi famooro gaifiimɨ jino uujoho iicabadɨ iicanoco. Jaarunofaño itɨcovoocɨvɨ Moocaani aacɨhinɨbadɨ icamo. Saatohoco siibadɨ, bu saatohoco siibadɨ icano.

8 Jaanegui neehi: Ataabavatɨmehejeque, fibaijɨgomɨhaico icano imicanijiru aivo jino uujoho uuro iicabadɨro mihicano. 9 Jaanotɨ saatoho tɨcovono mihicajitɨruumo siino matajeva. Jillɨ imicanijiru siino atajevacuuno mihicano, majaabɨcɨjitɨruneri ɨdaasuno mihicatɨqui.

10 Jaanotɨ bu mogaimɨma iicacuumoco tajɨɨbahi. Jaaruno uujoho icatɨno Aivojɨɨbo tajɨɨbahi, mogai aijɨco jeevesutɨgo iicaqui. 11 Jaanotɨ mejeevesuhachiijɨ siino tajevacuutɨno mihica. Jaanotɨ jillɨro siino ditajema dojɨcuvɨro dimijɨɨvo. Jaabadɨro aijɨmɨ mogaimɨco mejeevesudino.

12 Jaanotɨ bu jino uujoho onoono, Aivojɨɨbo onoono icatɨno: Miyaavogomɨnaatɨ saafi taaba miyaavogomɨnaago icatɨrugo diiboma imino iicagogoco mejeevesudino. 13 Jaabadɨro bu saafigo miyaavogomɨnaago taje miyaavogomɨnaafi icatɨruubo diigoma imino iicagohachiijɨ mejeevesudino. 14 Mɨɨro aijɨ imiyaavogotɨruubo mogaifañodɨ Moocaanidi imicuubobadɨ icahi. Jaabadɨro bu imiyaavogotɨgo gaigo aijɨfañodɨ Moocaanidi imicugobadɨ icahi. Jaanotɨ tollɨ mihicaova amɨɨhai seeme imifijitɨrahi imiyaavogotɨmo seemebadɨ icajirahi. Jaanotɨ saafi imiyaavogomaño toseeheje Moocaanidiro icacuuhi. 15 Jaanotɨ oono imiyaaveguehicatɨmo ejeevesugohachiijɨ, jaafa jeevesumo. Jillɨtɨ tollɨ iicaabo ejeevesugo, bu tollɨ iicago ejeevesuubo icano sajeebɨɨ icacuuhi. Mɨɨro Moocaani mɨɨhaico sajeebɨɨguiiharo cuuhuvauhi. 16 ¿Nacu fɨne ɨɨjoho gaigo ditajeque miyaavugusujirahi itaajaqui? Jaabadɨro bu, ¿ɨɨjoho gaifi diitaabaco fɨne miyaavugusujirahi itaajaqui?

17 Oono amɨɨhai tɨcovohocɨvɨ amɨɨhaico Aivojɨɨbo aacɨuno iicabadɨ, bu Moocaani amɨɨhaico ucuuhuvausumi mihicaubadɨro icano mihica. Jillɨ tajɨɨbahi paryɨɨcɨno Moocaani iijanofaño. 18 Saatoho mucuuhuvacafutuuhi amɨɨhai meehe quitɨcɨnɨmo mihicamo, tobadɨro quitɨcɨcɨnɨmo mihica. Jaabadɨro bu saatoho quitɨcɨratɨmo mihicamo mucuuhuvacafutuuhi tobadɨro quitɨcɨratɨmo mihica. 19 Miquitɨcɨnɨno sihidɨ jeevatɨhi. Jaabadɨro bu miquitɨcɨratɨno sihidɨ jeevatɨhi. Ɨdɨɨnoro Moocaani tajɨɨbaco meheetavano naha sihidɨ jeevahi. 20 Jaanegui famoovaro mucuuhuvacafutusumi mihicaubadɨro mihica. 21 ¿Sifi jɨjovono diicaabo cuuhuvacafutuuhi? Jaarunoco deesɨcɨnɨdino. Jaanotɨ bu toonotɨ ataajajino iicahachiijɨ, tollɨ moonɨ. 22 Mɨɨro sifi jɨjovono iicauboco ucuuhuvaubo jisumi Aivojɨɨbo ataajasucuuborucu. Jaabo jillɨ sajeebɨɨ diiboco jeecɨvucuji. Jaabadɨro bu sajeebɨɨ iicauboco ucuuhuvaubo jisumi Cristo jɨjovonurucu. 23 Mɨɨro ajashutɨno jaadari Cristo guijeveri majaaducafutuuhi. Jaanegui miyamɨnaa jɨjovototɨ amɨɨhai ifiico meheetavedino. 24 Jaanegui tañahabomɨ, oono amɨɨhai mucuuhuvacafutusumi mihicaubadɨro, bu jisumi Moocaanima mihica.

25 Jaanotɨ ɨvɨ bagocajamɨhallɨvɨ Aivojɨɨbo tajɨɨbama chahahi. Jaarunaa jino eesɨcɨnɨnoco neehi, uco Aivojɨɨbo ɨdaasugonofeenedɨ imihuseebe iicamaño, jillɨ amɨɨhaico neehi: 26 Uudi imino gaifi oono iicabadɨro iicano jisumihije jino ɨdaasuno mihicaneheje iicamaño. 27 Gaigooma idiicacuubo, diigotɨ dugaavedino. Gaigooma achahaabo, ataabavanoco diimeguedino. 28 Jaaruubo bu ataabavahachiijɨ, imitɨco dɨɨcɨjitɨhi. Jaabadɨro bu bagocaja atajevago imitɨco ɨcɨtɨhi. Jaarumo ɨdaasuno icaji. Jaanoco jeedɨ uujoho amɨɨhaitɨ buhɨgovɨ miniiyujirahi.

29 Tañahabomɨ, jillɨ uujoho eneejiruno: Jiijehallɨvɨ gueenene mihicajitɨhi. Jaanegui amɨɨhai taabamɨma mihicamo mataabavatɨmobadɨ mihica. 30 Jaanotɨ bu mataamo mataatɨmobadɨ mihica, bu imono mihicamo imono mihicatɨmobadɨ mihica. Jaanotɨ bu manaajeme siinoma mihicatɨmobadɨ mihica. 31 Jaanotɨ bu jijeonehejeque anaajeme tooneri mutuvavotɨmobadɨ mihica. Mɨɨro jijeononeheje jillɨ ihɨfuvusuro icaruno finɨfihi.

32 Uujoho imogotɨhi sineheje esamaajeri mihicanoco. Ataabavatɨɨbo Aivojɨɨbo Cristo nehejeque imino teemehi, Aivojɨɨboco imo imo imoonɨqui. 33 Jaanotɨ ataabavacuubo jiinɨjeonehejejaagovɨro icahi mogaico imo imo imoonɨqui. 34 Jaabadɨro bu atajevacuugotɨ atajevatɨmo siibadɨro diitotɨ icahi. Atajevatɨgo Aivojɨɨbo nehejeque imino moonɨhi; ijeebɨɨ, ifi icano imino Moocaanidiro iicaqui. Jaanotɨ bu atajevacuugo jiinɨjeonocoro imino moonɨfihi aijɨco imo imo imoonɨqui.

35 Jaanoco jillɨ neehi amɨɨhaidi iimiqui, amɨɨhai ɨmega jegaiteereque ficuuqui icatɨno, jillɨ iminoro miicaqui neehi. Jaamo Aivojɨɨboco miyaano fanoovari jeecɨvomoro mihicahi.

36 Ɨvɨ jaanotɨ saatehedi ille bagocaja ujusicugo, tajevatɨgo iicano imitɨhachiijɨ, matajenɨ. Matajenɨno imitɨ icatɨno. 37 Jaanotɨ ijeebɨɨfañodɨ quehecuno eesɨcɨnɨɨbo: Jinejetɨ ucuujɨvaachutɨɨbo ifi, onoobadɨro iicaabo ijeebɨɨfañodɨ ille bagocajaco imino ificugoobo aivo imino moonɨhi. 38 Jaanotɨ bu atajenɨɨbo imino moonɨhi. Jaanotɨ bu atajenɨtɨɨbo aivo sihimi moonɨhi.

39 Gaigo atajevacuugo tajɨɨbari aijɨmaryo icaji diibo iicanohachuta. Jaanotɨ aijɨ iguijevehachiijɨ, toonotɨ taajacuugo. Jaadɨ iimogooboco tajevajirugo ɨvɨ miyaavogomɨnaafi iicaabocoro. 40 Jaanotɨ ɨvɨ uudi, aivo imijiruno iinoro iicano. Mɨɨro uujoho tafiico esɨcɨnɨhi, tollɨro bu fɨne Moocaani Gaijama iicanoco.

8

Jihovocaanimɨco Ejeecɨvono.

(Rm 14.1-23)

1 Jaanotɨ ɨvɨ jisumi jihovo caanimɨco ejeecɨvehicanotɨ amɨɨhaico neehi: Miyaano famoovaro aivo toonoco magaajacuuhi. Jaaruno togaaja mɨɨhaico mofiicoro mitya mitya momoonɨnovɨro jusisuhi. Jaanotɨ naha saatohoco magaijɨmo diito miyaavogoco mujusisuhi. 2 Jaanotɨ bu saatoho: Uujoho aivo gaajahi, unuurumo miya gaajaquehiica gaajatɨmo. 3 Jaanotɨ saatoho Moocaanico agaijɨɨboco, bu Moocaani diiboco gaayɨcɨhi.

4 Jaabadɨ ɨjɨnɨtaco machutari ejeecɨvucuunoco mamachunotɨ neehi: Miyaano ɨjɨnɨta jiinɨjehallɨvɨ sihidɨ jeevatɨhi ɨvɨ ɨdɨɨboro saafiiro Moocaani. 5 Jaarunaa niquejefaño, bu jiinɨjehallɨvɨ icano bu sihidɨ jaatyo diosmɨ onoomo icahi, tollɨ eneehicamedi icamo sihidɨ diosmɨ onoomo, bu sihidɨ aivojɨto onoomo icano. 6 Jaanotɨ naha mɨɨhaidi icaabo saafiiro Dios Moocaani. Jaabo Moocaani paryɨ fanoovaaco eetavuuhi. Jaabeguiiha mɨɨhai mihicahi. Tollɨro bu icaabo saafiiro Aivojɨɨbo, Jesucristo, diibofeenedɨ paryɨ fanoova icahi, bu mɨɨhai mihicahi icano.

7 Jaaruno jinooco paryɨ famoovaro gaajatɨhi. Jaanotɨ saatoho ɨjɨnɨtaco ejeecɨvejibuumaño, ɨjɨnɨtaco ejeecɨvucuunoco amachusumi, ihesamaaje iniinovamaño, toonotɨ ijeebɨɨco mɨmɨhɨninɨbadɨ esɨcɨnɨmo. 8 Mɨɨro mamachunotɨ Moocaani mɨɨnoco gaayɨcɨtɨhi. Mɨɨro mamachunotɨ mojeebɨɨ imitejitɨhi, bu mɨhɨnivatejitɨhi icano. 9 Jaarunoco mehesɨcɨnɨ, amɨɨhai siibadɨ esɨcɨnɨtɨmo mamachunofañodɨ, sifi imiyaavogo iniinovaaboco imitɨfaño magañɨɨsudino. 10 Eneecau bu amɨɨhaico neequi: Ɨɨjoho tonehejeque agaajacuubo ɨjɨnɨtaco ejeecɨvehicamañovɨ acasɨɨvooboro amachuuboco, saafi miyaavogomɨnaafi miyaadɨ imiyaavogo equehecutɨɨbo aatyɨmeebere, bu machujiruubo ɨjɨnɨtaco ejeecɨvucuunoco. 11 Jaamaño jillɨtɨ ɨɨjoho agaajacuubo saafi dinahabo imiyaavogo equehecutɨɨboco mɨtasujirahi diibohallɨvɨ, bu tollɨro Cristo iguijevecuuboco. 12 Jaamaño jillɨtɨ amɨɨhai nahabomɨ miyaavogo iniinovamo jeebɨɨco mɨmɨtasumaño amɨɨhairyo Cristoco imitɨno momoonɨhicahi. 13 Jaaneguiiha uduunofañodɨ tañahaboco imitɨfaño igañɨɨsujiruva uujoho ufucuro asimɨco duujitɨhi.

9

Minɨsumɨnaafi Dudɨcamaaje.

(Ga 1.11–2.10)

1 Mɨɨro uujoho sifi jɨjovono icatɨhi, uujoho minɨsumɨnaafi. Uujoho Aivojɨɨbo Jesuco atyɨmehinɨcuuhi. Jaamo amɨɨhai Aivojɨɨbedi ududɨcamaaiñofañotɨ mihicamo. 2 Saatehedi uujoho minɨsumɨnaafi icatɨhi. Jaanotɨ naha amɨɨhaidi uujoho minɨsumɨnaafi. Amɨɨhai Aivojɨɨboco magaayɨcɨmaño uujoho miyaano minɨsumɨnaafi iicanoco magaajasuhi.

3 Jillɨ uujoho neehi imitɨno uuditɨ eneehicamoco: 4 Mɨɨro famoovadiro imino. Jaanoco mɨsi paryɨ magaayɨcɨhi machuqui aacɨnoco, aduqui aacɨnoco icano. 5 Tollɨro bu imuguruva imijiruno miyaavogomɨnaagoco ataabavano uuma ihɨguequi. Tollɨro bu Bernabe ihɨcɨruva diiboma ihɨguequi, oono saatoho minɨsumɨnaa iicabadɨ, oono bu Aivojɨɨbo Jesu nahabomɨ iicabadɨ, bu oono Pedro iicabadɨ icano. 6 Jaanegui fɨne amɨɨhai mehesɨcɨnɨhi ɨdɨɨmɨsiro mɨsi Bernabe, uujoho icano dudɨcamaajeque jeevesutɨmɨsiro, bu jɨɨbegueriro mihicanoco. 7 ¿Nacu cajaanɨ amocasimɨnaafitɨ iicaabo iinoro inehejeque naajenɨcɨhi? Jaabadɨro bu, ¿cajaanɨ nacu baacuco abasuubo inoovatɨ gueenetɨɨbo icanɨcɨhi? Jaabadɨro bu, ¿cajaanɨ nacu ihovejamɨco imɨfañoco amaamɨɨbo toonotɨ adutɨɨbo icanɨcɨhi? 8 Jillɨ onoonoco miyamɨnaaro onoono noomoro mehesɨcɨnɨdino. Mɨɨro bu tajɨɨbafaño tollɨro noono. 9 Moise tajɨɨbahaame jillɨ neehi: Buey itrigohallɨdɨ ɨɨgoneri jehetɨɨbo. Jaabo iijɨco siyaacudino. Jaafa machuubo ududɨcamaaimaño, noonoro. Jaaruno jillɨ bueymɨcoro agaijɨumaño nuutɨɨbo. 10 Mɨɨhaiditɨ unuunoco jillɨ nuubo. Mɨɨhai imiguiiha totajɨɨbaco eetavuubo. Mɨɨro jiinɨjeque acaajaabo, bu itoogaiñoco ejehetɨɨbo icano ufucu inoovataco ɨɨcɨjinoco esɨcɨnɨɨboro moonɨfihi. 11 Jaaneguiiha amɨɨhaifeenevɨ Moocaani dudɨcamaajeque meheetavomo. ¿Mɨllɨ bu jaamo busumijeque gaayɨcɨtɨmo mihicajirahi? 12 Buhɨcaga sita icarumo amɨɨhaitɨ ijaadaco gaayɨcɨhicahi. Jaanegui imi mɨɨhai.

Jaarumo mɨɨhai toonoco midillutɨhi. Jillɨro paryɨ jaabɨcɨmoro mihicahicahi Cristo iijɨ jɨɨbogoco jeevesutɨmo miicaqui. 13 Mɨɨro amɨɨhairyo magaajahi temploja jeecɨvomɨnaa tooja jeecɨvo sefari iicafinoco. Jillɨ eneejirunoco jillɨ neehi: Tooja jeecɨvo asimɨco agaicaaumoro ejeecɨvefimo toonotɨ duufihi. 14 Jaabadɨro bu Aivojɨɨbo nuuhi: Cristo jɨɨbogoco ɨjɨɨbogomo Moocaanico ajaaduno sefari iicaqui. 15 Jaarunoco uujoho safooba dillutɨhi, bu jillɨ nooboro caatɨnɨtɨhi uco siinotɨ mahacɨqui. Imeguehi aivo mɨɨhaiñooba uutɨ: Mɨɨhaico dilluhicaabo, nootɨmaacaro iguijeveneque.

16 Uujoho Cristo jɨɨbogoco ɨjɨɨbogonotɨ tafiico sihidɨ mityano esɨcɨnɨtɨhi. Mɨɨro toono dudɨcamaajeque Moocaani uco tajɨɨbauhi. Jaamaño ɨdaasucanijiru uudi toonoco jɨɨbogotɨɨbo icaruva. 17 Jaamaño jillɨ uuro iimogooboro toonoco moonɨruva ijaadaco gaayɨcɨjirahi. Jaanotɨ tajɨɨbari omoonɨmaño jino toono tadyudɨcamaaje Moocaani uco atajɨɨbauno. 18 ¿Cono nacu ijaadaco uujoho agaayɨcɨno? Ijaada uudi Cristo jɨɨbogoco ɨjɨɨbogono sitaaco toono jaada busumijeque dillutɨɨbo iicano.

19 Mɨɨro uujoho sifi jɨjovono icatɨruubo famoojɨjovonotɨ minifetehi Cristodi sihidɨ miyamɨnaaco ɨcɨqui. 20 Judiomɨfaño iicasumi judiomɨbadɨ minifetefihi diitoco Cristodi ɨcɨqui. Oono judiomɨ Moise tajɨɨba onoobadɨ iicamo iicabadɨ icafihi, diitoco ɨcɨqui; miyaano totajɨɨbaguiino icatɨruubo. 21 Jaabadɨro bu Moise tajɨɨbaguiino iicatɨmofaño iicasumi diitobadɨro minifetefihi miyaano Moocaani tajɨɨbaguiino icaruubo, Cristo tajɨɨbaguiinodɨ iicamaño. 22 Jaanotɨ bu iimiyaavogo iniinovamofaño iicasumi diitobadɨ minifetefihi diitoco Cristodi ɨcɨqui. Jillɨ oono famoova iicabadɨro minifetehicahi tollɨtɨ diitotɨ saatohobaco taajasuqui. 23 Paryɨ jillɨ moonɨhicahi taajasujɨɨbogoguiiha, tobogo iminoco ɨsɨvanofañodɨ icaqui.

24 Amɨɨhairyo magaajacuuhi jinafatyofaño iicamo paryɨ famooro jineefihi. Jaarumotɨ saafiiro ijaadaco gaayɨcɨfihi. Jaaneguiiha tollɨro amɨɨhai Cristo iimogobadɨ imino momoonɨ. Jaamo ijaadaco magaayɨcɨhi. 25 Mɨɨro paryɨ bañamaajefaño iicamo diitoco iniinovatusujirunoco moonɨtatɨhi. Jaamo tollɨ moonɨfihi ijaada minɨhaico igaayɨcɨqui, jillɨ gueenene iicajitɨrunoco. Jaanotɨ naha mɨɨhai momoonɨhi ufucuro ifinɨjitɨno jaadaco magaayɨcɨqui. 26 Jaanotɨ naha uujoho mihicɨcɨnɨɨboro ijiinoobobadɨ icatɨhi. Jaabadɨro bu sɨcamañehejeque aganɨhɨcɨɨbobadɨ amocasitɨhi. 27 Jillɨro ɨvɨ tafiico uuro tajɨɨbafihi uujoho imogobadɨ iicaqui, uujoho saatohoco ɨjɨɨbogonobuunatɨ uujoho imitɨno ihiinejiruneguiiha.

10

Ɨjɨnɨtaditɨ Afajɨɨnɨno.

1 Tañahabomɨ imeguehi amɨɨhai magaajanoco moheedete paryɨ famooro Moocaani aimuufaihacɨguiinodɨ efeehicaunoco. Jaamaño famooro Tɨfai Muuai oono muuaico fatyuuhi. 2 Moise dojɨcutɨ Moocaani aimuufaihacɨguiinodɨ, Tɨfai Muuaifeenedɨ icano ufuunofeenedɨ Moise nitɨmɨnaabadɨ minifutuuhi. 3 Jaabadɨro bu famooro sabadɨro machuumo Moocaani aacɨuno machutaaco, 4 bu paryɨ famooro aduumo Moocaanitɨ asaanonɨfaihuco. Mɨɨro diito Cristotɨ sefaco agaayɨcɨnotɨ quehecutehicaumo, nɨfaihutɨ, mahadunotɨ mequehecutonɨcɨbadɨ. Jaabehicau Cristo diitoma ofoobo. 5 Jaarumotɨ ajashutɨno sanoodɨmo Moocaani ɨmefeenevɨ imitɨno icauhi. Jaamaño jɨɨhaifeenevɨro sɨcaisituvɨ finɨumo ofoohɨgovɨ ɨɨfototɨmoro ijiinɨjevɨ.

6 Jillɨ icauno toonotɨ mɨɨhai magaajaqui. Jaamoro iimitɨnoco mihimogomoro moonɨtɨmo miicaqui diito omoonɨubadɨ. 7 Jaaneguiiha amɨɨhai ɨjɨnɨtaco mejeecɨvedino diitotɨ saatoho ejeecɨvuubadɨ. Mɨɨro Caatɨnɨhaame neehi: Jaamoro machuumo, aduumo icano. Jaadɨ jɨɨbaimɨnɨcuumo, noonoro. 8 Ajevaco momoonɨdino, diitotɨ saatoho ajevaco omoonɨubadɨ. Jaamoco safucuro finɨsuubo sano ajashutɨno veintitres mildɨmoco. 9 Bu Moocaanico mɨnɨsudino, diitotɨ saatoho ɨnɨsuubadɨ. Jaamoco jiinimomɨri eheedusuneri finɨumo. 10 Bu imitɨno Moocaaniditɨ mihiimaadino, diitotɨ saatoho iimaaubadɨ. Jaamoco guijeve abajaabo, Moocaani toomomɨnaafi, finɨsuuhi.

11 Jillɨ icauno moheedetemɨhaima. Jaanoco Caatɨnɨhaamefaño ficuumo toonotɨ mɨɨhai mihiguicɨvomoro magaajaqui. Jino niinosituvɨ mihicamo. 12 Jaaneguiiha: Uujoho imino aivo sefano icahi onoobo, deesɨcɨnɨ daaquetedino. 13 Amɨɨhaico ɨjɨ ɨnɨsunɨcɨbadɨro bu paryɨ famoovaaco nɨsufiibo. Jaasumi Moocaanicoro mehesɨcɨnɨ, diibo amɨɨhaico teemeji ɨjɨ janaanɨcɨ amɨɨhaico ɨnɨsunofaño gañɨɨsutɨɨbo iicaqui. Jaano toono nɨsu amɨɨhaivɨ agasesumi toonotɨ mataajajino icahi. Jinooco Moocaani amɨɨhaico acɨji. Jaamo majaabɨcɨhi.

14 Tañahabomɨ, jaaneguiiha ɨjɨnɨtanoco mejeecɨvedino. 15 Jillɨ amɨɨhaico neehi, gaajamɨnaa mihicacuuneguiiha. Jaanoco jino amɨɨhaico afajɨɨnɨnoco amɨɨhairyo mehesamaaje. Jaamoro magaajacɨ. 16 Jesu guijeveque mehesafotomoro imi adutahilluco mahadumoro Moocaanico mihimonɨcɨhi, Cristo itɨɨjohoco etetecucafutusumi agañɨɨunofañodɨ, famooro sahɨgovɨro saafiibadɨro mihicanoco eneejirunoco. Jaamoro bu imaahuco miquisicarunɨcɨhi Cristo ifiico itetecucafetequi aacɨunofañodɨ saafiibadɨro mihicahi eneejirunoco. 17 Mɨɨro mɨɨhai Mohaivojɨɨbo Jesucristo Machuta onoonoco meheetavusumi mahajashutɨrumo tomaahutɨ famooro mamachuhi. Jaahɨca tohɨca ɨdɨɨhɨcaro sahɨcaro. Jaamaño saafiibadɨro mɨɨhai Jesucristoco mimiyaavogonɨcɨhi.

18 Eneecau oono Israel cuumimɨnaatɨ magaaja, oono jeecɨvo asimɨtɨ uduumo imitɨno gaijamɨma saafiibadɨro icamo toonoco uduunofañodɨ. 19 Jillɨ onoobo: Ɨjɨnɨta miyaamo iicanoco, nootɨhi. Jaabadɨro bu: Diitoco ejeecɨvonɨcɨmaño asimɨco ificunɨcɨmaño sihidɨ jeevano, nootɨhi. 20 Jaanotɨ naha jillɨ neehi: Saatoho Moocaanico agaajatɨmo jeecɨvoco eheetavomo jihovo gaijamɨcoro jeecɨvefihi Moocaanico jeecɨvotɨmoro. Jaaneguiiha uujoho imogotɨhi amɨɨhai imitɨno gaijamɨfañodɨ mihicanoco. 21 Jaamaño imijitɨruno Moocaani imi adutahillutɨ mahadumoro, bu ɨjɨmɨ adutahillutɨ mahaduno. Jaabadɨro bu imijitɨruno Aivojɨɨbo imi machutatɨ mamachumoro, bu ɨjɨmɨ machutatɨ mamachuno. 22 Mohaivojɨɨboco mɨsɨfiiratusudino. Mɨɨhai diibo janaanɨcɨvɨ sihidɨ mejeevatɨhi.

Jillɨ Cristotaco Magaijɨneri Imino Mihicano.

(Rm 11.1-23)

23 Miyaanoco noonɨcɨmo: Jillɨ mihimogonoco paryɨ fanoovaaco momoonɨjirahi, onoomo. Jaaruno paryɨ fanoovaro mɨɨnedi imitatɨhi. Jɨɨhɨ, miyaano fanoovaaco momoonɨjirahi. Jaaruno momiyaavogoco ujusisunoco amusutɨhi. 24 Ɨvɨnaaca naha mofiicoro imino moonɨtɨmoro sitaacoro imino momoonɨjirahi.

25 Jaabadɨro bu paryɨ fanoovano machuta naajehasivɨ anaajenehejeque mamachujirahi. Jaarumo dillutɨmo: ¿Naha tohasimɨ jihovocaanidi ejeecɨvugucuuno asimɨ iicanoco? magaajaruva amɨɨhai esamaajedi iimijitɨruneguiiha. 26 Mɨɨro paryɨ jiinɨjehallɨri iicano Aivojɨɨbo Moocaanino.

27 Jaanotɨ bu saafi miyaavogomɨnaafi iicatɨɨbo amɨɨhaico diiboma mamachuqui ucuuhuvasumi, mamachu paryɨ fanoovaaco amɨɨhaico aacɨnehejeque dillutɨmo, amɨɨhai esamaajedi imijitɨruneguiiha. 28 Jaanotɨ saatoho amɨɨhaico: Jino asimɨ ɨjɨnɨta jeecɨvo, noomoro ɨjɨɨbogohachiijɨ muduudino, diibo amɨɨhaico ɨjɨɨbegueebedi imijitɨruneguiiha, bu ihesamaajedi imijitɨruneguiiha.

29 Jaanoco saatoho dillujirahi: ¿Collɨhi sifi esamaajedi imitɨrunoco, uudi iminoco uujoho moonɨtɨɨbo icajirahi? 30 Uujoho bu amachunohallɨvɨ Moocaanico graciaco aacɨcunoco, bu ¿collɨhi sita uujoho amachunotɨ: Imitɨno, neejirahi? noomoro. 31 Jɨɨ, mamachusumi, mahadusumi, bu fanoovaaco momoonɨsumi icano paryɨ Moocaani imiguiiharo momoonɨ. 32 Mɨɨhaiñoobaco toonofañodɨ imitɨfañovɨ magañɨɨsudino judiomɨco, bu judiomɨ iicatɨmoco, bu Moocaani iijanomɨnaaco icano. 33 Jaanotɨ naha uujoho paryɨ famoovaaco fanoovavɨ imino moonɨɨboro icaji. Tafiiguiiharo imino omoonɨnoco imogotɨhi, sitaaco imino omoonɨnoco imeguehi, Moocaani diitoco itaajasuqui.

11

1 Jaaneguiiha jino uujoho iicabadɨro mihica, jino bu uujoho Cristo iicabadɨ iicanotɨ.

Jillɨ Gaigoomɨ Cultofaño Mihica.

2 Tañahabomɨ, amɨɨhaico sihidɨ imehi, fahiijɨvaro uutɨ mehesafotomoro, amɨɨhaico ɨjɨɨbeguehinɨbadɨ mihicahicaneguiiha. 3 Jinooco bu imeguehi magaajanoco Cristo gaifiimɨ abajaabo. Jaabadɨro bu mogai abajaabo gaifi. Jaabadɨro bu Cristo abajaabo Moocaani. 4 Jaamaño gaifi iinigaɨco afabaacuuboro Moocaanima cultofaño ihiimaajisumi, bu diibo iimaaco ɨjɨɨbeguejisumi icano imoonɨruva Cristo ihabajaabo iicaabedi nucufesujiruno. 5 Jaabadɨro bu gaigo iinigaɨco fabaacutɨgo Moocaanima cultofaño ihiimaasumi, bu diibo iimaaco ɨjɨɨbugusumi icano imoonɨruva ihabajaabo iicaabo aijɨdi nucufesujiruno diibo omoonɨbadɨro iicano. Oono iinigaɨco icɨɨdaruva iicajirubadɨ. 6 Jaamaño gaigo iinigaɨco afabaacugotɨhachiijɨ jillɨro paryɨ iinigaɨco icɨɨdacuqui. Jaanotɨ gaiguedi iinigaɨco iquitɨcɨno, bu icɨɨdano icano unucufesuhachiijɨ, jillɨro ifoboocɨqui. 7 Jaanotɨ gaifi foboocɨjitɨrahi, diiboco Moocaani ifibadɨro ifiivusumaño, bu diibo iminehejequere omoonɨnofañodɨ Moocaani imi ɨɨfuvusucafotomaño icano. Jaanotɨ naha gaigo iminehejequere omoonɨnofañodɨ gaifi imi ɨfuvusucafetehi. 8 Mɨɨro Moocaani gaifiico eheetavusumi gaigo bacɨtɨ diiboco eetavutɨɨbo. Jaanotɨ naha gaigooco gaifi bacɨtɨ eetavuubo. 9 Jaago gaigo gaifiiguiiha eetavocafutuuhi. Jaanotɨ gaifi gaigooguiiha eetavocafututɨhi. 10 Jaamaño jillɨtɨ gaigo iinigaɨco fabaacunɨcɨhi aijɨ mityaguiino iicanoco Moocaani toomomɨnaaco ihɨfusuqui. 11 Jaarunaaca Cristofañodɨ mihicamaño magaajahi gaigo ichaharuva gaifi chahajirahi, bu gaifi ichaharuva gaigo chahajirahi icano iicanoco. 12 Jaamaño miyaano gaigo gaifiitɨ eetavocafutuhi. Jaabadɨro bu gaifi gaigootɨ fiivehi. Jaaruno paryɨ Moocaanitɨ saahi.

13 Eneecata amɨɨhairyo monoo: ¿Naa imino gaigo iinigaɨco fabaacutɨgo Moocaanima iimaano? 14 Mifiivucubadɨro mihicanotɨ magaajahi gaifi imeebaiguima iicano unucufesunoco. 15 Jaanotɨ naha gaiguedi imino imeebaiguima iicano iinigaɨco tooneri ifabaacuqui aacɨumaño. 16 Jaanotɨ saatoho toonotɨ ejenaauhachiijɨ igaajaqui mɨɨhai, bu Moocaani iijanomɨnaa iicamo magaajatɨhi uufocovɨ siinoco.

Aivojɨɨbo Imi Machu Onoonovɨ Miyamɨnaa Imitɨno Omoonɨno.

17 Jaanotɨ naha jinooco amɨɨhaico onoonovɨ amɨɨhaico imotɨhi. Mɨɨro amɨɨhaivaha mihigaivusumi imino moonɨtɨmoro imitɨno momoonɨhicahi. 18 Mɨɨro uco jɨɨbogomo cultocovaha meheetavequi mihigaivusumi sabadɨro icatɨmo mefeehicahi. Jaano fɨne miyaano. 19 Jaano miya tollɨ iicahachiijɨ ijeevadɨ diitotɨ mudugaavo miya miyaavogomɨnaa iicamo igaajacafetequi. 20 Jaamaño tollɨ mudugaacɨnɨmaño Aivojɨɨbo Imi Machuco meheetavono miyaano Aivojɨɨbo Imi Machu icacutɨno. 21 Mɨɨro mamachucujisumi saatohova ijeevadɨsahaje ɨmegavɨro mamachuhicahi. Jaamaño saatoho ajebama icanaaca saatoho mutuvamoro miguiriicavocɨnɨhicahi. 22 ¿Nacu amɨɨhai iijano chahahi mahadujiruhɨgo, mamachujiruhɨgo icano? Jaamaño jillɨtɨ Moocaani iijaco jihovonobadɨ momoonɨhicahi, bu imachutama achahamoco munucufevesuhicahi icano. Jaanoco ¿mɨllɨ fɨne uujoho amɨɨhaico neeji? ¿Nacu toonotɨ amɨɨhaico imeji? Chaha, imotɨhi.

Aivojɨɨbo Imi Machu.

(Mt 26.26-29; Mr 14.22-25; Lc 22.14-20)

23 Jillɨ uco Aivojɨɨbo ɨjɨɨbugunoco amɨɨhaico jɨɨbuguhi: Mɨɨro Aivojɨɨbo Jesuco aacɨjifucu ihusefaño maahuco gaayɨcɨubo. 24 Jaaboro Moocaanico toonohallɨvɨ iimuudɨ iquisicuuboro nuuhi: Ɨfaaji, mamachu. Jino taahucu amɨɨhaihallɨvɨ iquisicucafotono. Jillɨ momoonɨhica. Jaamo uco mehesafetehicahi, nooboro. 25 Jaabadɨro bu toonoco amachunobuunatɨ ihusefaño ihadutahilluco agaayɨcɨuboro nuubo: Jihillu bohono iimaaco miyanotɨro eheetavono tatyɨɨjohofañodɨ. Jaanoco fahiijɨvaro mahaduno tɨcovovɨ uco mehesafetehica, nooboro. 26 Jaaneguiiha amɨɨhai fahiijɨvaro tohɨcaco mamachusumi, tohilluco mahadusumi icano toonofañodɨ magaajasuhicahi Aivojɨɨbo Jesucristo iguijeveunoco, diibo siino asaajinohachuta.

Jillɨ Mamachu Aivojɨɨbo Imi Machuco.

27 Jaamaño Aivojɨɨbo Jesucristo Imi Machu onoonoco meheetavusumi cajaatyohacho Aivojɨɨbo maahuco imitɨno amachumo, bu ihaduhillutɨ imitɨno aadumo icano imitɨno moonɨhi Aivojɨɨbo ifiico, itɨɨjohoco icano. 28 Jaaneguiiha itɨconɨ paryɨ amɨɨhai imitɨco mehesamaaimoro Moocaanico mɨjɨɨbogo. Jaadɨ jari tohɨcatɨ mamachu, bu tohillutɨ mahadu icano. 29 Jaanegui toono Aivojɨɨbo ifi eneejirunoco gaajatɨmo toonoco amachumo, aadumo icano ifihallɨvɨro imitɨno iicajinoco ɨcɨhi. 30 Jaamaño amɨɨhaitɨ ajashutɨmo saatoho guihuvahi, bu saatoho niinovahi, bu saatoho guijevecɨnɨcuhi icano. 31 Jaaneguiiha imino mɨɨhai mofiico mehesamaaimoro Moocaanico mɨjɨɨbogomoro momoonɨruva Moocaani mɨɨhaico tollɨ moonɨtɨɨbo iicaqui. 32 Jaamaño Moocaani mɨɨhaico mohimitɨhallɨtɨ jillɨ moonɨfihi mɨɨhaico ahaamɨɨbo sano Moocaanico imiyaavogotɨmoma mɨɨhaico cɨɨjɨgaifaño igañɨɨjiruneguiiha.

33 Jaaneguiiha tañahabomɨ, Aivojɨɨbo Imi Machuco mamachuqui mihigaivusumi motoomocasimoro sano mamachu. 34 Jaanotɨ saatoho sihidɨ mahajebavahachiijɨ itɨconɨ amɨɨhai iijafañerehiica mamachu, amɨɨhaico Moocaani imitɨno mihigaivomoro momoonɨnohallɨtɨ aamɨdiibo. Jaanotɨ sanehejeque ufucu amɨɨhaico uujoho Pablo abaatodɨ imibachuji.

12

Moocaani Gaija Aacɨno.

1 Tañahabomɨ, imeguehi jinooco magaajanoco Moocaani Gaija mɨɨhaico aacɨfinehejeque.

2 Amɨɨhairyo magaajacuhi Moocaanico mimiyaavugutɨsumi jillɨ jihovoto ɨjɨnɨta ihiimaatɨmoco mejeecɨvehicaunoco. 3 Jaaneguiiha imeguehi jisumi magaajanoco: Cajaatyohacho Jesuco afaijamo Moocaani Gaijari toono ihiimaano icatɨno. Jaanotɨ naha saatoho: Jesu Aivojɨɨbo, onoomo naha jino Moocaani Gaija mityariro ihiimaamo.

4 Mɨɨro icano siibadɨhɨje Moocaani Gaija aacɨnoco miyamɨnaafi agaayɨcɨno. Jaaruubo saafiiro Moocaani Gaija toonoco aacɨɨbo. 5 Jaamaño siibadɨhɨje omoonɨno dudɨcamaajeri Aivojɨɨboco jeecɨvefimo. Jaaruno saafiiro iicaaboco Aivojɨɨboco mejeecɨvehi. 6 Jaabadɨro bu Moocaani dudɨcamaajeque momoonɨmo fanoovaaco siibadɨhɨje momoonɨnɨcɨhi. Jaarunoco saafiiro Moocaani famoovafeenedɨ tollɨ moonɨhi. 7 Moocaani famoovaaco siibadɨhɨje aacɨnoco momoonɨhi Igaija diitoma iicanoco igaajasuqui famoova imiguiiharo. 8 Moocaani Igaijafañodɨro saatohoco acɨɨbo gaaja iimaaco. Jaabofeenedɨro bu saatohoco acɨɨbo sihidɨ gaajari ihiimaanoco. 9 Jaabofeenedɨro bu saatoho gaayɨcɨhi miyaavogoco. Jaabofeenedɨro bu saatoho gaayɨcɨhi iguihuvamoco ubuheesuno mityaco. 10 Jaanotɨ bu saatoho gaayɨcɨhi sihidɨ ejeevano mityaco omoonɨjinoco. Jaanotɨ bu saatoho gaayɨcɨhi Moocaani iimaaco ɨjɨɨbogonoco. Jaanotɨ bu saatohoco Moocaani acɨhi agaajacɨjino mityaco jihovo gaijaco, miya Gaijaco icano, cono miya Gaija iicanoco. Jaanotɨ saatoho gaayɨcɨhi agaajaratɨjɨri ihiimaano mityaco. Jaanotɨ bu saatoho gaayɨcɨhi toojɨri ihiimaanoco agaajacɨɨboro ɨjɨɨbogono mityaco. 11 Jaano paryɨ jinehejeque omoonɨnoco ɨdɨɨboro Moocaani Gaija acɨhi. Diibo famoovaaco ijeevadɨsahaje omoonɨno mityaco acɨhi diibo imogobadɨ.*

Saafi Ifiihotoro Mɨɨhai.

12 Mɨɨro mofi sanooro icaruno fiivaano mɨɨno ifiitɨ sihidɨ dugaacacɨnɨneheje iicanobadɨ, bu Cristota famañova jeecɨvomañehejeque meheetavorahi. Jaarumo saafiitaro mihicahi. 13 Jaabadɨro mɨɨhai judiomɨ mihicarumo, griegomɨ mihicarumo, sifi jɨjovoto mihicarumo, bu sifi jɨjovoto mihicatɨrumo icano, sagaijariro minitɨcafotonofeenedɨ saafi ifibadɨro miminifutucuuhi bu sagaijacoro paryɨ mɨɨhai magaayɨcɨcuumaño.

14 Mɨɨro mofiitɨ fiivaano inonohocɨnɨhi sanooro icatɨno. 15 Jaamaño tɨhai: Uujoho use iicatɨmaño ifiiono icatɨhi, neejiruno. Jaaruno bu toofiionoro. 16 Jaabadɨro bu nohojɨ: Uujoho aallɨɨ iicatɨmaño ifiiono icatɨhi, neejiruno. Jaaruno bu toofiionoro. 17 Jaamaño paryɨ mofi sano aallɨɨro iicaruva, ¿mɨllɨ bu muguubujirahi? Jaabadɨro bu mofi paryɨ sano nohojɨro iicaruva, ¿mɨllɨ mɨnɨnɨhɨcɨjirahi? 18 Jaamaño Moocaani mofiionehejeque iimogomañehejevɨ ficuubo. 19 Jaanotɨ sanooro muhusere iicaruva, ¿cuuca mofi icajirahi? 20 Mɨɨro mofiioneheje fiivaahi. Jaaruno mofi sanooro.

21 Jaamaño mohaallɨɨ muhuseque: Ɨco imogotɨhi, neejitɨrahi. Jaabadɨro bu monigaɨ motɨhaico: Ɨco imogotɨhi, neejitɨrahi. 22 Tollɨ icatɨno. Mofiiono ajaaparyanehejeque janaanɨcɨ magaijɨhi. 23 Jaabadɨro bu mofiitɨ mɨɨvɨro magaijɨnehejeque imino gaachehuri mɨjɨcunɨcɨhi. Jaabadɨro bu oovosɨɨtɨmañehejeque imino mofoboocɨhi gaachehuri. 24 Jaanotɨ naha oovosɨɨmañehejeque mofoboocɨtɨhi oovosɨɨmaño. Jillɨ Moocaani mofiico eetavuuhi, mofi oovosɨɨtɨmañehejeque janaanɨcɨ magaijɨqui. 25 Toonotɨ mofiioneheje ijeevadɨ dugaacamaaitɨno iicaqui. Jillɨro fanoovaro sabadɨro igaijɨcasiqui. 26 Jaaneguiiha samaño aaivuvusumi, bu paryɨ faabohoro aivevehi. Jaabadɨro bu samañooco imino momoonɨsumi paryɨ faabohoro imo imo icahi.

27 Jaamaño jaabadɨ amɨɨhai Cristo ifi mihicamo. Jaamo famooro diibo ifiioneheje mihicamo. 28 Jaamaño Moocaani famooco saafiisari itɨcovoocɨvɨ acɨhi Moocaani iijafaño dudɨcamaajeque: Itɨconɨ minɨsumɨnaaco, jaanohallɨvɨ Moocaani iimaaco agaayɨcɨnoco ɨjɨɨbeguefimoco, jaanohallɨvɨ jɨɨbogomɨnaaco, jaanohallɨvɨ sihidɨ ejeevanehejeque omoonɨfimoco, jaanohallɨvɨ iguihuvamoco ubuheetesufimoco, bu aamusumɨnaaco, bu aivojɨtoco, bu agaajaratɨno iijɨneri ihiimaafimoco icano. 29 ¿Nacu jaamo famooro minɨsumɨnaa? ¿Nacu famooro Moocaani iimaamɨnaa? ¿Nacu bu famooro jɨɨbogomɨnaa? ¿Nacu famooro sihidɨ ejeevano eetavomɨnaa? 30 ¿Nacu bu famooro iguihuvamoco ubuheesuno mityama icahi? ¿Nacu famooro iimaafihi agaajaratɨno iijɨneri? ¿Nacu bu famooro jɨɨbeguefihi toojɨri ihiimaanoco? Chaa, tollɨ icatɨno. 31 Jaaneguiiha janaanɨcɨ iiminoco Moocaanitɨ magaayɨcɨjinoco miguiino. Jaarunaaca uujoho amɨɨhaico jɨɨbegueji aivo janaanɨcɨ jino imino esamaajeque.

13

Gaijɨma Mihica.

1 Mɨɨro uujoho miyamɨnaa iijɨneri, bu Moocaani toomomɨnaa iijɨneri icano iimaaruubo, gaijɨma chaharuva, jillɨ cɨɨmɨbaco ahaamɨno tɨcovono ojɨbadɨ jeevajirahi, bu jɨgaiño meehuco mohojɨsuno ɨdicuno iicabadɨ jeevajirahi. 2 Jaabadɨro bu Moocaani iijɨco jɨɨbuguruubo, bu fanoova ɨtɨhɨɨnehejeque gaajaruubo, bu fanoova gaajama icaruubo, bu sihidɨ miyaavogoma iicanofeenedɨ ifabaɨnoco sihɨgovɨ afatyusunoma icaruubo, gaijɨma chaharuva, jillɨ uujoho mɨhɨfoobejiru. 3 Jaabadɨro bu paryɨ tabusumijeque sitaaco ɨɨfehicaruubo, bu tollɨro tafiico gaijɨtɨɨbo acɨjirahi Moocaanico imogobadɨ ijɨgasuhachiijɨ, jaarunaa gaijɨma chaharuva, ¿jillɨ tollɨ omoonɨruno uudi jinehejeguiiha imijitɨrahi?

4 Jaanotɨ naha gaijɨma iicaabo, bu fanoova jaabɨcɨma icahi. Jaabo bu imihusehi, sitaaco inohallɨtɨro jɨɨhevetatɨɨbo, uujoho sihidɨ jeevahi nootatɨɨbo, tafiico mitya mitya moonɨtatɨɨbo icano. 5 Bu tollɨro ɨdicunoono moonɨtatɨɨbo, gaijɨfifitatɨɨbo icano. Tollɨro bu sɨfiiratotatɨɨbo, bu imitɨno omoonɨmoco gueenene jɨɨhevetatɨɨbo. 6 Bu tollɨro sita imitɨco omoonɨneri imo imo icatatɨɨbo miyaaneriro imo imo iicafiibo, 7 fanoovaaco miyaavogooboro jaabɨcɨfiibo toomooboro sɨɨcujeebɨɨri.

8 Gaijɨ ufucuro finɨjitɨhi. Jaanotɨ naha ufucu iicajinoco jɨɨbogoneheje finɨji. Jaabadɨro bu agaajaratɨno iijɨneri ihiimaa llɨɨveji. Jaabadɨro bu gaajahaño finɨji. 9 Mɨɨro Moocaani iijɨtɨ sasitusacohoro magaajahi. Jaasitusacoro mɨjɨɨbeguehicahi. 10 Jaanotɨ fanoocoro imino magaajacuudɨ toono mɨɨdɨmañehejequere magaajahicano finɨji.

11 Uujoho seemene iicausumi seemene iicanɨcɨbadɨ iimaahicauhi, esamaaihicauhi, esɨcɨnɨhicauhi icano. Jaaruubo amiyaabo iicacuudɨ seemenebadɨ iicahicaunoco jeevesucuhi. 12 Jaabadɨro jisumi mɨɨhai jaabaɨba mahatyɨmehi oono meecɨmefaño jaabaɨba mahatyɨmenɨcɨbadɨ. Jaarumo ufucu imino foovono mahatyɨmeji. Jaabadɨ jisumi uujoho paryɨɨcɨno gaajatɨhi. Jaaruubo ufucu paryɨɨcɨno gaajaji, uco Moocaani imino agaajabadɨ. 13 Jaamaño ɨdɨɨnoro Moocaani miyaavogo, bu diibo onoono miyaavogo, bu gaijɨ icano ufucuro finɨjitɨhi. Jaarunehejetɨ aivo gaijɨ janaanɨcɨ jeevahi.

14

Agaajaratɨno Iijɨneri Iimaanoco Onoono.

1 Jaaneguiiha gaijɨma miicaqui imino miguiino. Tollɨro bu Moocaani Gaija aacɨnoco miguiino. Jaano janaanɨcɨ miguiino Moocaani iijɨco mɨjɨɨbeguejinoco amɨɨhaico ihacɨqui. 2 Jaanotɨ agaajaratɨno iijɨri ihiimaabo Moocaanidiro iimaahi miyamɨnaaguiiha iimaatɨɨbo, mɨɨhaiñooba toonoco uguubutɨmaño. Jillɨ Moocaani Gaijariro iimaabo toovono iicaruno iiminuru iicanoco. 3 Jaanotɨ naha Moocaani iijɨco ɨjɨɨbogoobo sitaaco jɨɨbeguehi. Jaanofeenedɨ diito miyaavogoco jusisuubo, bu quehecutusuubo, jacusuubo icano. 4 Jaanotɨ agaajaratɨno iijɨri ihiimaabo ifiguiiharo iimaahi. Jaaneri diibo miyaavogoro jusihi. Jaanotɨ Moocaani iijɨco ɨjɨɨbogoobo paryɨ Moocaani iijamɨnaa miyaavogoco jusisuhi.

5 Uujoho imogorahi paryɨɨcɨno amɨɨhai agaajaratɨno iijɨri mihiimaanoco. Jaano janaanɨcɨvɨ imeguehi Moocaani iijɨco mɨjɨɨbogonoco. Mɨɨro Moocaani iijɨ jɨɨbogo aivo janaanɨcɨvɨ imihi. Jaanotɨ agaajaratɨno iijɨri iimaano miyaadɨ jeevatɨhi. Toojɨri onoonoco saatoho ɨjɨɨbogotɨruva aivo sihidɨ jeevajitɨruno. ¿Mɨllɨ bu Moocaani iijamɨnaa uguubuneri imiyaavogo jusijirahi? 6 Jaabadɨ tañahabomɨ amɨɨhaico abaatoobo agaajaratɨno iijɨri amɨɨhaima iimaaruva, ¿jinejeque toonotɨ magaayɨcɨjirahi? Jaanotɨ naha mɨɨhaico Moocaani agaajasunotɨ, bu amɨɨhaico miyaanotɨ jɨɨbuguruva, Moocaani iijɨco jɨɨbuguruva icano naha amɨɨhaidi imijirahi.

7 Eneecau bu masɨɨ oono ifiima achahano siruubavɨ, arpavɨ icano mohoovɨcɨqui. Jaanoco jillɨ tɨcovono mohojɨsuruva, ¿mɨllɨ bu magaajajirahi imasijɨco?, ¿cojɨɨco ojɨsunoco? 8 Jaabadɨro bu corneta jillɨ tɨcovono ihojɨruva, ¿mɨɨjoho bu imibaivejira imoonɨcasiqui? 9 Jaabadɨro bu amɨɨhaidi magaajatɨjɨri onoonoco, ¿mɨllɨ bu muguubujirahi? Jillɨ sɨcamañoma ihiimaamobadɨ jeevajiruno. 10 Fɨne jiinɨjehallɨvɨ ajashutɨno iijɨno icahi. Jaaruno paryɨ fanooro gaajaveechuhi. 11 Jaanotɨ uujoho agaajatɨno iijɨri saatoho uuma ihiimaamedi diitedi uujoho siijiinɨjeoobobadɨ jeevajirahi, uutɨ bu diibo siijiinɨjeoobobadɨ jeevajirahi. 12 Jaamaño amɨɨhai Moocaani Gaija aacɨnoco mihimogomaño, miguiinomoro magaayɨcɨ oono Moocaani iijamɨnaa miyaavogoco ujusisunoco.

13 Jaanotɨ bu agaajaratɨno iijɨri ihiimaabo toono iimaahallɨvɨ Moocaanico idilluqui. Jaanoco agaajaaboro ɨjɨɨbeguejino mityaco Moocaani diiboco ihacɨqui. 14 Jaanotɨ uujoho agaajaratɨno iijɨri Moocaanima iimaaruva miyaano tagaijafañodɨro iimaahi. Jaaruno imino eesɨcɨnɨno icatɨno. 15 Jaaneguiiha fɨne, ¿mɨllɨ moonɨjirahi? Jillɨ fɨne Moocaanima ihiimaasumi tagaijari, bu tahesɨcɨnɨma icano sano iimaajirahi. Jaabadɨro bu Moocaani masinoco amasivasumi tagaijari, bu tagaajama icano sano masivajirahi. 16 Jaamaño ɨɨjoho Moocaanico digaijariro diimuruva, saafi jillɨ tɨcovono iicaabo, ¿mɨllɨ bu ɨco nahabonɨjirahi? Mɨɨro ɨɨjoho onoonoco gaajatɨɨbo. 17 Jaano toono ɨɨjoho Moocaanico idiimono aivo imijirahi. Jaarunofeenedɨ diibo miyaavogo jusijitɨrahi. 18 Jaaneguiiha Moocaanico uujoho imehi, paryɨ amɨɨhai janaanɨcɨvɨ agaajaratɨno iijɨri iimaanohallɨvɨ. 19 Jaaruubo Moocaani iijafaño imeguehi ajashunogayɨ ihiimaarunoco imino muguubunoco, toonotɨ sitaaco gaajasuqui. Aivo jino sihidɨ imihi, agaajaratɨno iijɨri diez mildɨno munuuruno janaanɨcɨvɨ.

20 Jaaneguiiha tañahabomɨ, fɨne seemebadɨ mehesamaaiño. Jaanotɨ iimitɨnojaagodɨro seeme agaajatɨsejebadɨ mihica. Jaarumo amiyatobadɨro mehesamaaje iiminojaagodɨro. 21 Mɨɨro Moise tajɨɨba Caatɨnɨhaamefaño jillɨ neehi: Jiicuumimɨnaaco siicuumimɨnaa iijɨri neeji siicuumiotofeenedɨ. Jaarunaaca uco: Miyaano neejitɨmo, noobo Moocaani, noonoro. 22 Jaamaño agaajaratɨno iijɨri iimaano imiyaavogotɨmocoro igaajasuqui iicano; imiyaavugucumoco igaajasuqui iicatɨno. Jaanotɨ bu Moocaani iijɨ jɨɨbogo mitya imiyaavugucumoco agaajasuno. Jaanotɨ imiyaavogotɨmoco agaajasuno icatɨno. 23 Jaabadɨro bu paryɨ Moocaani iijamɨnaa sahɨgovɨro iigaivomoro sabadɨro agaajaratɨno iijɨneri ihiimaamofeenevɨ saafi agaajatɨɨbo, bu imiyaavogotɨɨbo icano ijɨcafuturuva: Jillɨ fɨne jito jeegavehi, neejiruubo. 24 Jaanotɨ famooro Moocaani iijɨco mɨjɨɨbogomofeenevɨ imiyaavogotɨɨbo, bu agaajatɨɨbo icano ijɨcafuturuva, diibo imitɨno iicahicanoco gaajacujiruubo, toono paryɨ amɨɨhai monoonoco uguubunofeenedɨ. 25 Jillɨtɨ jari diibo jeebɨɨfaño iicano agaajarahicatɨno foovoɨɨveji. Jaadɨ jari ememuɨɨvooboro Moocaanico imeji: Miyaano jahi amɨɨhaifeenevɨ Moocaani icahi, nooboro.

Moocaani Iijafaño Mufuusumi Imino Meheetavo.

26 Jaaneguiiha tañahabomɨ, jillɨ amɨɨhaico neejirahi: Mihigaivusumi amɨɨhaitɨ saatoho masima iicahachiijɨ, bu ɨjɨɨbeguejinoma iicahachiijɨ, bu Moocaani agaajasunoco ɨjɨɨbeguejinoma iicahachiijɨ, bu agaajaratɨno iijɨri ihiimaanoma iicahachiijɨ, bu toojɨri ihiimaanoco ɨjɨɨbeguejinoma iicahachiijɨ icano, imino momoonɨ Moocaani iijamɨnaa miyaavogoco ujusisujino iicahachiijɨ. 27 Jaamo bu agaajaratɨno iijɨneri ihiimaajisumi miimɨsiicɨro mihiimaa; sihidɨ iicasumi miimɨsiicɨ, saafi ɨdɨɨnoro mihiimaa. Jaarumo sano icatɨno, saafiisariro mihiimaa. Jaanoco bu saatoho ijɨɨbequi diito onoonoco. 28 Jaanotɨ toonoco ɨjɨɨbeguejirumo achahahachiijɨ sijɨɨjeri mihiimaadino mihigaivusumi. Jillɨro amɨɨhaifañodɨro mihiimaa Moocaanimaryo. 29 Jaabadɨro bu Moocaani iijɨco mɨjɨɨbeguejino iicahachiijɨ miimɨsiicɨro mihiimaa. Jaanotɨ iguiraasumi miimɨsiicɨ, saafi ɨdɨɨnoro mihiimaa. Jaanoco saatoho muguubunɨcɨmoro mehesamaaje: ¿Naa miyaanoco? noomo, noomoro. 30 Jaanotɨ bu ɨgɨcɨnɨɨboco sabogoco Moocaani igaajasuruva ɨmegavɨ ihiimaabo illɨɨvequi. 31 Jillɨtɨ paryɨ amɨɨhai Moocaani iijɨco magaayɨcɨhicamo saafiisari mɨjɨɨbogo, famooro imino uguubumoro iquehecucafetequi. 32 Jaaneguiiha Moocaani iijɨco ɨjɨɨbogomo ihesamaajeque iguiinonɨqui saafi ihiimaanohachutahiica. 33 Mɨɨro Moocaani sajeebɨɨ icaco aacɨɨbo ɨmɨtasuubo icatɨno.

Oono fahɨgova iicamo miyaavogomɨnaa Moocaani iijanofaño iicanɨcɨbadɨ. 34 Jaabadɨro bu gaigoomɨ cultofaño llɨɨvɨ iimaatɨmo iicaqui, Moise tajɨɨbafaño onoobadɨ iicaqui. 35 Jaanotɨ agaajanoco iimogohachiijɨ jari iijafaño ofoodɨ aijɨco idilluqui. Imijitɨruno gaigo cultofaño ihiimaano.

36 Jaabadɨro bu magaaja Moocaani iijɨ amɨɨhaitɨ tɨcovahinɨtɨhi, bu ɨdɨɨmoro amɨɨhai toonoco magaayɨcɨhinɨmo mihicatɨhi. 37 Amɨɨhaitɨ saatoho: Moocaani iijɨco ɨjɨɨbogonoco aivo gaajahi, monoomo, bu Moocaani Gaijafeenedɨ gaajahi, noomoro mehesɨcɨnɨmo iicano. Jinooco magaaja jihaamefañodɨ jillɨ amɨɨhaico onoono jino Aivojɨɨbo Moocaani tajɨɨba iicanoco. 38 Jaanotɨ jinooco imiyaavogotɨɨbo onoonoco: Miyaano, meneedino.

39 Jaaneguiiha tañahabomɨ, Moocaani iijɨco mɨjɨɨbeguejinocoro aivo miguiino. Jaamoro bu agaajaratɨno iijɨneri iimaaco mafaguedino. 40 Jaanoco ɨvɨ iminoro meheetavo mɨtasutɨmo.

15

Cristo Siino Ubuheeteunotɨ Ɨjɨɨbogono.

(Mt 26.1-10; Mr 16.1-8; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)

1 Jaaneguiiha tañahabomɨ, imeguehi taajasujɨɨbogoco amɨɨhaico uujoho ɨjɨɨbeguehinɨnoco mehesafotonoco. Tobogoco amɨɨhai magaayɨcɨhinɨbogofaño quehecuno mihicabogo. 2 Jaabogofeenedɨro bu amɨɨhai mataajacuhi amɨɨhaico ɨjɨɨbeguehinɨbadɨro mihicahachiijɨ miyaano mimiyaaveguehinɨhachiijɨ.

3 Mɨɨro amɨɨhaico itɨconɨ jɨɨbeguehinɨhi Moocaanitɨ agaayɨcɨhinɨbogoco: Cristo mohimitɨhallɨvɨ iguijeveunoco, oono Caatɨnɨhaamefaño unuubadɨ. 4 Jaaboco ɨcɨɨcuruubo siino mifucucɨ, safucu icanotɨ buheeteubo, oono bu Caatɨnɨhaamefaño unuubadɨ. 5 Jaabo Pedrovɨ jafeveuhi. Jaadɨ bu tollɨro saatoho paryɨ famooro iminɨsumɨnaavɨ icano. 6 Jaabadɨro bu tollɨro safoono saatoho miyaavogomɨnaavɨ jafeveubo ajashutɨmo quinientodɨmo janaanɨcɨvɨ icaumovɨ. Jaamehiica icacɨnɨhi, Pablo unuusumi. Jaanotɨ saatoho diitotɨ choomocɨnɨcuhi. 7 Jaanobuunatɨ bu Jacoobovɨ jafeveubo. Jaadɨ bu paryɨ iminɨsumɨnaavɨ icano.

8 Jaanobuunatɨ bu niinoonoro uuvɨ jafeveubo. Jaabo uco sisituvɨro minɨsumɨnaafitɨ ɨcɨuhi, oono oovago iseemeneque sisituvɨro agañɨɨnɨcɨbadɨ iicauboco. 9 Mɨɨro uujoho minɨsumɨnaatɨ sihidɨ ejeevatɨɨbo uco minɨsumɨnaafi monootatɨruubo Moocaani iijamɨnaaco imitɨno omoonɨhinɨmaño. 10 Jaaruubo jino uujoho diibotɨ icahi Moocaani uco agaijɨmaño. Jaamaño diibo uco imino omoonɨuno sɨcamañovɨ footɨhi. Mɨɨro paryɨ diito janaanɨcɨvɨ dudɨcamaaihi. Jaaruno uujoho omoonɨno icatɨno, jillɨ Moocaani iimihuseri tafañodɨ omoonɨno. 11 Jaanoco uujoho, diito icano sabogocoro mɨjɨɨbeguehi. Jaabogoco amɨɨhai mimiyaavuguuhi.

Uchuumucuumo Siino Ubuheetejino.

12 Jaano bu mojɨɨbogo Cristo uchuumucumofeenetɨ siino buheeteuhi onoono bu iicanaaca, bu ¿mɨllɨ amɨɨhaitɨ saatoho siino mubuheetejino chahahi, neehicahi? 13 Jaano bu tollɨ iicaruva, ¿jaana mɨllɨtɨ bu Cristo siino buheeteuhi? 14 Jaanotɨ miyaano Cristo siino ubuheeteutɨhachiijɨ jino mojɨɨbogo jillɨ sɨcamañovɨ, bu oono amɨɨhai miyaavogo jillɨ sɨcamañovɨ icano. 15 Jaaneguiiha jahi bu mɨɨhai Moocaanitɨ sɨcamañooco mɨjɨɨbeguehicahi, Moocaani Cristoco guijevefañotɨ buheetesuuhi, monoomo. Jaanotɨ miyaano uchuumucuumo siino buheetesuracutɨmo iicajiruva, jaanaa ¿mɨllɨtɨ bu siino Cristo buheeteuhi? 16 Jaaneguiiha uchuumucuumo siino buheetesuracutɨmo iicajiruva, Cristo siino buheetesurautɨhi. 17 Jaanotɨ bu Cristo siino ubuheetesurautɨhachiijɨ, amɨɨhai miyaavogo jillɨ sɨcamaño. Jaaneguiiha jahi amɨɨhai imitɨfañerehiica mihicahi. 18 Jaaneguiiha jahi bu Cristoco imiyaavogomo iguijevecumo taajacujitɨhi. 19 Jaaneguiihacu Cristoco mehesɨcɨnɨno jillɨ jiijehallɨvɨro mihicaquiguiiharo iicahachiijɨ mɨɨhai famoo janaanɨcɨvɨ ɨdaasuno mihicahi.

20 Chaha, tollɨ icatɨno miyaano aivo Cristo uchuumucuuboco siino Moocaani ubuheetesuuno. Jaamaño Cristo ɨmegaoobo ufucu siino ubuheetejimotɨ ubuheetecuubo. 21 Mɨɨro oono saafi Adan onoobofañodɨro guijeve asaaubadɨro, bu saafi Cristofañodɨro iguijevecumo siino ubuheetejino saahi. 22 Oono paryɨ Adanoto iicamaño iguijevenɨcɨbadɨro, bu oono paryɨ Cristooto iicamaño fiivoma icaji. 23 Jaarumo sano diiboma icajitɨno; itɨconɨ diibo buheetehinɨcuuhi. Jaadɨ jari diito, diibota iicamo, buheeteji diibo asaadɨ. 24 Jaadɨ jari jiinɨje ifinɨjino icaji. Jaasumi Cristo finɨsuji paryɨ jihovo tajɨɨbaco, bu fanooro paryɨ aivojɨco, bu paryɨ mityaco icano. Jaadɨ Moocaanico ihaivojɨco acɨjiibo. 25 Mɨɨro Cristo aivojɨɨveji jari paryɨɨcɨno Moocaani imɨnaaco iguiinomɨcudɨ. 26 Jaadɨ bu guijeveque niinoono finɨsujiibo. 27 Mɨɨro Moocaani paryɨɨcɨno Cristoguiinovɨ ficucuuhi. Jaaruno Caatɨnɨhaamefaño paryɨ diiboguiino ficucafotono nuurunaaca ɨdɨɨboro Moocaani diiboguiino ficucafototɨhi. Mɨɨro diibo paryɨ fanoovaaco Cristoguiinovɨ ficuuhi. 28 Jaadɨ paryɨɨcɨno Cristoguiinovɨ ificuucafutucuudɨ, Cristo Illi iicaabo Moocaaniguiinovɨ ficuucafeteji; mɨɨro diibo Cristoguiinovɨ fanoovaaco ificuubo. Jaamaño jillɨtɨ Moocaani fanoovahallɨvɨ icaji.

29 Jaanotɨ bu saatoho ochoomocɨnɨhicaumeguiiha ifiinoco nitɨhicahi. ¿Collɨhi bu jaamo tollɨ moonɨhicahi? Mɨɨro diito siino ubuheetejinoco imiyaavogotɨruva tollɨ moonɨhicajitɨrumo.

30 ¿Nacu mɨllɨtɨ mɨɨhai fahiijɨvaro ñɨhicunofaño mihicahicahi? 31 Mɨɨro uujoho fahiijɨvaro guijevefaño icahicahi. Jaano aivo miyaano, tañahabomɨ, oono amɨɨhai Cristoco mimiyaavogomaño uujoho imo imo icahicano miyaano iicabadɨ. 32 Uujoho jillɨ onoomaño Efeso cuumivɨ jɨcumɨbadɨ iicahinɨmo miyamɨnaama moonɨcasihinɨhi. Jaaneguiiha, ¿toonotɨ jinejeque ɨcɨjirahi, miyaano uchuumucuumo siino buheetecuutɨmo icajiruva? Jaaneguiiha saatoho eneehicabadɨ imijiruno mihicano: Mamachuqui, bu mahaduqui icano cɨvohogo miguijevecujimaño, noomoro.

33 Amɨɨhaico sita bañɨdino. Mɨɨro noonɨcɨmo: Imitɨno gataavomɨnaa imino iicafiruuboco imitɨno jeevamaaisufihi, noomoro. 34 Jaaneguiiha amɨɨhai iminoro mihica ɨtɨcovono ifiima. Jaamoro imitɨco momoonɨdino. Mɨɨro oono amɨɨhaitɨ saatehehiica Moocaanico gaajatɨhi. Jillɨ amɨɨhaico neehi, jaanotɨ jaamo munucufevehi.

Jillɨ Uchuumucuumo Siino Buheeteji.

(1 Ts 4.14-17)

35 Fɨne saatoho dillujirahi: ¿Mɨllɨ fɨne uchuumucuumo siino buheeteji? ¿Mɨllɨ jeevano ifiinoma fɨne icajimo? noomoro. 36 Jeedɨ fɨne aivo agaajatɨmo. Mɨɨro siino toogaico mabasuno ochoomonobuunatɨ ifaho iinefihi. 37 Mɨɨro trigoco, bu tobadɨ iicanoco mabasujisumi, ifahooco mabasuno ihiinotatɨhi itoogaico mabasuno iinefihi. 38 Jaano mabasunoco Moocaani iimogobadɨ fiivusufihi siyomono toogaico siibadɨ, bu siyomono toogaico siibadɨ icano. 39 Mɨɨro sabadɨro ifiino icatɨhi: Siibadɨro miyamɨnaa ifi, bu siibadɨro asimɨ ifi, bu siibadɨro joomɨ ifi, bu siibadɨro taava ifi icano. 40 Jaabadɨro bu icano niquejemɨnaa ifi, bu jiinɨjemɨnaa ifi icano. Jaarunaa niquejemɨnaa ifi ovosɨɨ siibadɨro, bu jiinɨjemɨnaa ifi ovosɨɨ siibadɨro icano. 41 Jaabadɨro bu cuujeo nɨhɨba sesee siibadɨro, bu fucuo nɨhɨba sesee siibadɨro icano. Jaabo sesee bu meecɨrɨ seseetɨ siibadɨro. Jaabadɨro bu meecɨrɨ sesee saafi sesee siibadɨ, bu sifi sesee siibadɨ icano. 42 Jaabadɨ bu jeevano uchuumucuumo siino ubuheetejimo. Jaamo utuucɨfino ifiico mɨcɨɨnɨcɨhi. Jaanobuunatɨ siino mubuheeteedɨ utuucɨcujitɨno ifiima mihicaji. 43 Ɨɨdicunoco mɨcɨɨnɨcɨhi. Jaaruno siino ubuheetecudɨ ovosɨɨcɨnɨcuhi. Bu niinovanoco mɨcɨɨnɨcɨhi. Jaaruno siino ubuheetecudɨ sefacuno. 44 Miyamɨnaafi ifiico mɨcɨɨnɨcɨhi. Jaaruno siino ubuheetecudɨ gaija ifiirucu iicano. Jaamaño miyamɨnaa ifi iicabadɨro, bu gaija ifi icahi.

45 Mɨɨro jillɨ Caatɨnɨhaamefaño noono: Itɨconɨo miyamɨnaafi Adan onoobo fiivo ifiima eetavocafutuhi. Jaanobuunatɨ Cristoco: Niinoo Adan, neehicaumo jillɨ Gaijafeenedɨ fiivoco aacɨneguiiha. 46 Jaaruno Gaija ifi itɨconɨ mihicatɨhi. Jillɨ miyamɨnaa ifiitɨ itɨconɨ mihicahi. Jaadɨ jari Gaija ifiitɨ mihicatahi. 47 Itɨconɨo miyamɨnaafico jiinɨjetɨ eheetavuubo jiinɨjemɨnaafiu. Jaano allɨvɨoobo iicaabo Aivojɨɨbo Jesucristo niquejeoobo. 48 Jaamaño jiinɨjemɨnaa ifiino johono jiinɨjetɨ eheetavuubo ifibadɨ jeevahi. Jaanotɨ niquejeoto igaijano johono niquejeoobo igaijabadɨ jeevahi. 49 Jaabadɨro mɨɨhai oono jiinɨjetɨ eheetavuubo ifibadɨ mejeevamaño, bu ufucu oono niquejeoobo ifibadɨ mejeevaji.

50 Tañahabomɨ, jillɨ amɨɨhaico eneejirunoco neehi: Oono ihuucuma, itɨɨjohoma icano iicamo Moocaani aivojɨfaño feejitɨhi. Mɨɨro oono gueenene iicatɨno ufucuro ifinɨjitɨnofaño icajitɨhi, eneejiruno. 51 Imeguehi bu jino agaajaratɨnoco magaajanoco: Famooro miguijevejitɨhi. Sano famooro siibadɨ mifiiveteji. 52 Jillɨ goovanogayɨ oono mɨɨno aallɨɨco mimichɨhɨyaacuno iicanɨcɨbadɨ, niinoono trompetaco ojɨsucudɨ. Jaasumi toono trompeta ojɨdɨ uchuumucuumo siino buheeteji ufucuro chuumucuutɨmo iicaqui. Jaanotɨ mɨɨhai sifiitɨ miminifeteji. 53 Oono mofi gueenene icatɨno ifi, ufucuro mɨllɨ iicajitɨno ifiitɨ fiiveteji. Jaabadɨro bu mofi iguijevefino ifi iguijevefitɨno ifiitɨ fiiveteji. 54 Jaano oono mofi gueenene iicatɨno ifi, ufucuro mɨllɨ iicajitɨno ifiitɨ ifiivutucuudɨ, bu oono mofi iguijevefino ifi iguijevefitɨno ifiitɨ ifiivutucuudɨ icano, Caatɨnɨhaamefaño onoono miyaaveji:

Guijeveque Moocaani mitya guiinonɨji. 55 Guijeve, ¿cuuca icano dimitya mɨɨhaico iguijenɨhicano? Guijeve, ¿cuuca icano dimitya guiinonɨji eneehicano? Caatɨnɨhaamefaño onoono.

56 Mɨɨro imitɨ, guijeveque mityaco acɨhicahi, mɨɨhaico iguijenɨqui. Jaabadɨro bu Moise sɨɨcɨjeo tajɨɨba imitɨco mityaco acɨhicahi. 57 Jaanotɨ naha jisumi mɨɨhai Moocaanico mihimehi, Mohaivojɨɨbo Jesucristofeenedɨ mɨɨhai guijevecuutɨmo mihicajino mityaco aacɨnohallɨvɨ.

58 Jaaneguiiha agaijɨmo tañahabomɨ, quehecuno sefano mihica, fahiijɨvaro janaanɨcɨvɨro Mohaivojɨɨbo dudɨcamaajeque eetavomoro mihica. Mɨɨro amɨɨhairyo magaajacuuhi Mohaivojɨɨbedi mududɨcamaaiño sɨcamañovɨ iicatɨnoco.

16

Cristofañodɨ Monahabomɨ Iicamedi Nɨhɨbamɨco Mahallacaruno.

1 Jaanotɨ bu amɨɨhaico neehi Cristofañodɨ monahabomɨ iicamedi nɨhɨbamɨco mahallacarunotɨ: Johono Galacia jiinɨjeri iicajano Moocaani iijanomɨnaaco ɨjɨɨbuguubo unuubadɨ momoonɨ. 2 Fajaguisɨvavɨro famooro amɨɨhai magaayɨcɨnotɨ ijeevadɨ mudugaacumoro mificuhica magaayɨcɨdɨnotɨ gaajacɨmoro. Jaamo uujoho ɨɨfotodɨ toonoco eheetavotɨmo mihicahi. 3 Jaabo uujoho ɨɨfotodɨ amɨɨhai monoomoco galluji Jerusalevɨ aamenema, diito isatyequi monahabomɨ tahɨgo iicamedi amɨɨhai mahallacaruno nɨhɨbamɨco. 4 Jaanotɨ bu uuro ofoono uudi iimihachiijɨ, uuma feejimo.

Pablo Efeejinoco Ifitacamaaño.

5 Jaabo amɨɨhaijaago ofoodɨ, itɨconɨ fatyeji Macedonia jiinɨjefañodɨ. Jaadɨ jari amɨɨhaivɨ Corinto cuumivɨ ɨfeteji. 6 Jaabo amɨɨhaima gueenejɨsuno iicahachiijɨ. Jaanotɨ bu paryɨɨcɨno jɨɨnijaco toonovɨro afatyohachiijɨ. Jaachiijɨ uco mahamusu efeejihɨgovɨ ofooboco. 7 Imogotɨhi amɨɨhaijaago ofoobo jillɨ ifatyodɨ ofoonoco. Imeguehi amɨɨhaima gueenene iicanoco Mohaivojɨɨbo Jesucristo iimogohachiijɨ. 8 Jaaruubo jino Efeso cuumivɨ icajihiica Pentecoste jɨɨbaimo afatyonohachuta. 9 Jisumi jimañovɨ aivo imino Moocaani dudɨcamaaje eetavo, aivo imino ofoomaño, bu sihidɨ saatoho imogotɨmo uco ɨjɨɨhegueme iicamaño icano.

10 Jaanotɨ Timoteo amɨɨhaivɨ ɨɨfotohachiijɨ imino diiboco magaayɨcɨ sajeebɨɨ iicaqui. Diibo bu uubadɨro Mohaivojɨɨbedi ududɨcamaaibo. 11 Jaaneguiiha amɨɨhaitɨ saatohoba diiboco mɨtɨhɨmejetasudino. Jillɨro diiboco mahamusu sajeebɨɨ ofooboro uco imeecɨvaqui. Jinotɨ diiboco teemehi, bu saatoho monahabomɨ asaajimoco icano.

12 Jaanotɨ Apolo onoobotɨ amɨɨhaico jɨɨbeguehi: Monahabomɨma diiboco galluucuurahi amɨɨhaico ibaatequi. Jaaruubo foogotɨhi. Jaaruubo iimugusumi feejiibo.

Niinoono Afajɨɨnɨno.

13 Jaaneguiiha allɨvano mihica, bu quehecuno mihica miyaavogofaño, gaifiimɨ mihica, sefano mihica. 14 Paryɨ fanoovaaco meheetavonoco sitaaco magaijɨnofañodɨro meheetavo.

15 Tañahabomɨ, amɨɨhairyo magaajacuuhi Estefano iijamɨnaama itɨconɨ Acaya jiinɨjevɨ Jesu jɨɨbogoco agaayɨcɨmoco, bu tollɨro miyaavogomɨnaaco ejeecɨvehicamoco icano. 16 Jaaneguiiha uujoho imeguehi diito onoobadɨ momoonɨnoco, bu saatoho diitobadɨ iicamo onoobadɨ, bu jaamoco aamusumo ududɨcamaaimo onoobadɨ icano momoonɨnoco. 17 Aivo imo imo icahi diibo Estefano onoobo, bu Fortunato onoobo, bu Acaico onoobo icamo tajaago asaaneri. Jaamo uco amusuhi amɨɨhai uco mahamusutɨnoco, juuga machahamaño. 18 Jaaneri uujoho aivo imo imo icahi, oono amɨɨhaico abaahinɨsumi amɨɨhai mihicahinɨbadɨro. Jaaneguiiha diitobadɨ iicamoco mobocɨgo.

19 Moocaani iijano Asia jiinɨjeri iicajahajemɨnaa amɨɨhaijaa iijɨco galluuhi. Jaabadɨro bu Aquila onoobo, bu mogai Pricila onoogo iicamɨsi, bu diitɨsi iijafaño iigaivehicamo icano, amɨɨhaijaago Aivojɨɨbo momofañodɨ iijɨco galluuhi. 20 Bu paryɨ monahabomɨ jino uuma iicamo iijɨco agalluunoco magaayɨcɨ fahɨgovavɨ midillucasi ihiibɨcɨcasimoro.

21 Jaanoco uujoho Pablo onoonoco saafi caatɨnɨhicauhi. Jaanotɨ jari jinootɨ uujoho caatɨnɨhi tahuseri. Amɨɨhaijaago taajɨco galluhi.

22 Jaanotɨ cajaatyohacho Mohaivojɨɨbo Jesucristoco agaijɨtɨmo imitɨno iicaqui.

Jaanotɨ Mohaivojɨɨbo, mojaa disaa.

23 Jaafa amɨɨhaico Mohaivojɨɨbo Jesucristo imino moonɨhi. 24 Paryɨ amɨɨhaijaago galluuhi Cristo Jesufañodɨ tagaijɨ iicanoco. Fɨne.

* 6:20 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Moocaanico amɨɨhai ifiiri, amɨɨhai gaijari icano macahacɨsu. Jaano toonocɨ fanoocɨro Moocaaninohocɨ, onoonoco.

* 12:11 Meecɨ Col 4.7-16.

2 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

2 CORINTIOS

1

Pablo Caatɨnɨuhi Corintori Iicaja Moocaani Iijamɨnaadi.

1 Uujoho Pablo Jesucristo minɨsumɨnaafi Moocaani jeebɨɨ onoobadɨ. Jaabo uujoho onoonoco nahabo Timoteo caatɨnɨhi jihaameque monahabomɨ Moocaani iijamɨnaa Corintori iicamedi, jaabadɨro bu paryɨ Acaya jiinɨjeri iicamo, paryɨ Moocaanita iicamedi icano. 2 Jaamo amɨɨhai magaayɨcɨqui imi icaco, sajeebɨɨ icaco icano Moocaanitɨ, bu Mohaivojɨɨbo Jesucristotɨ icano.

Pablo Ɨdaasuno Iicano.

3 Masɨɨ Moocaani, Mohaivojɨɨbo Jesucristo Caanico mihimequi. Mɨɨro diibo Moocaani mɨɨhaico ɨɨdaasugoobo, bu jaabo diibo Dios mɨɨhaico fahiijɨvaro ajacusuhicaabo. 4 Mɨɨro Moocaani mɨɨnoco jacusufihi paryɨ fanoovari ɨdaasuno mihicamoco. Jaabadɨro bu mɨɨhai ɨdaasuno iicamoco majacusuqui, oono mɨɨhaico Moocaani ajacusubadɨro. 5 Mɨɨro mɨɨhai Cristo ɨdaasufañodɨ mihicamaño, bu diibo Cristofañodɨro ajashutɨno majacusucafetehi. 6 Jaamo mɨɨhai amɨɨhaico taajasujɨɨbogoco mɨjɨɨbogonotɨ ɨdaasuno mihicahi. Jaanotɨ amɨɨhai majacusucafetequi, mataajaqui icano. Jaabadɨro bu mɨɨhaico Moocaani ajacusuneri amɨɨhai bu majacusucafetequi. Jaamo bu tollɨro amɨɨhai sɨɨcujeebɨɨri majaabɨcɨhi jino mɨɨhai ɨdaasuno mihicanehejeque majaabɨcɨhicabadɨ. 7 Jaamaño amɨɨhaico mɨɨhai imino mehesɨcɨnɨhi. Oono mɨɨhai ɨdaasuno mihicanofañodɨ tollɨro amɨɨhai mihicamaño, bu tollɨro Moocaani ajacusunofañodɨ mihicajinoco icano.

8 Monahabomɨ, mihimeguehi amɨɨhai magaajanoco sihidɨro imitɨneri Asia jiinɨjevɨ mɨɨhai mihicahicahinɨnoco, sihidɨ jeevano ɨdaasuno mihicahicaunoco. Jaaneri mosefama machahacuuhi majaabɨcɨcujitɨhi: Fɨne aivo muchuumucuuji, munuurahi. 9 Iguijenɨcuujimo iicanɨcɨbadɨ mihicahicauhi. Jaaruno fɨne jillɨ mofiivɨro esɨcɨnɨtɨmo Moocaani uchuumucuumoco ubuheetesufiibocoro mehesɨcɨnɨqui iicauno. 10 Jaabo Moocaani mɨɨhaico toonotɨ taajasuuhi, bu jisu mɨɨhaico taajasuuboro icahi, toono sihidɨ ejeevano mɨɨhaico iguijenɨjirunotɨ. Diibovɨro mɨɨhai mohesɨcɨnɨco mificuuhi mɨɨhaico taajasuuboro iicajinoco. 11 Amɨɨhai mɨɨhaico mahamusu, mohallɨvɨ Moocaanima mihiimaa. Jaaneguiiha ajashutɨmo mohallɨvɨ Moocaanima ihiimaahachiijɨ, diibo mɨɨhaico imino moonɨji. Jaanoco aatyɨmemere ajashutɨmo Moocaanico imeji, mɨɨhaico Moocaani imino omoonɨnohallɨvɨ.

Jillɨtɨ Pablo Corintovɨ Fuutɨhi.

12 Mɨɨro icano sano mɨɨhaico imo imo omoonɨno; jiijehallɨvɨ mɨɨhai miyanotɨro Moocaani imogobadɨ imino mihicanoco magaajaneri imo imo mihicahi. Jaamo aivo amɨɨhaifeenevɨ imino mihicahicahi. Moocaani mɨɨhaico iimihuseri amusuhicahi tollɨ imino miicaqui. Jaaruno mɨɨhai gaajariro tollɨ mihicano icatɨno. 13 Mɨɨro amɨɨhaidi paryɨ aameneque macaatɨnɨhaamenefaño meneehicahi amɨɨhai memeecɨmoro magaajajidɨnoco. Jaanoco imeguehi imino magaajanoco. 14 Oono samañosacoro magaajacuubadɨ, jaamo ufucu, Mohaivojɨɨbo Jesucristo asaajifucu, mɨɨhaitɨ imo imo mihicahi, bu mɨɨhai amɨɨhaitɨ mihicajibadɨ icano. 15 Jino miyaanoco eesɨcɨnɨɨboro itɨconɨ esamaaihinɨrahi amɨɨhaico mifoocɨ abaahinɨjinoco, amɨɨhaico imo imo moonɨqui. 16 Uujoho esamaaihinɨhi Macedoniajaago ofoobo amɨɨhaico abaahinɨjinoco, bu siino tahɨgotɨ uhuumiibo amɨɨhaico abaahinɨjinoco icano. Jaamo amɨɨhai uco mahamusuhi imino Judeavɨ feequi. 17 Jillɨ nooboro uujoho esamaaihurunoco, ¿fɨne uco bañɨɨbobadɨ mehesɨcɨnɨhi? ¿Nacu fɨne uco amɨɨhai mehesɨcɨnɨhi oono imiyaavogotɨmo saatohoco: Jɨɨhɨ, onoomoro, bu saatohoco: Chahano, onoonɨcɨmobadɨ? 18 Mɨɨro Moocaani gaajahi mɨɨhai amɨɨhaico: Jɨɨhɨ, monoomoro, bu siino: Chahano, monootatɨnoco. 19 Mɨɨro mɨɨhai Silvano, Timoteo, uujoho, icamo Cristo Jesu Moocaani Achi jɨɨbogoco mɨjɨɨbeguehicaabo: Jɨɨhɨ, onooboro, bu siino: Chahano, neejibuutɨhi. Mɨɨro Cristofañodɨ paryɨɨcɨno miyaano mɨɨhaiñoobaco bañɨtatɨɨbo. 20 Mɨɨro diibovɨ paryɨ miyaavono Moocaani unuuno. Jaamaño Moocaanico mihiimusumi: Aivo Miyaabo idiicaabo, monoonɨcɨhi Cristo Jesuco magaajacuunofeenedɨ. 21 Jaabo diibo Moocaani mɨɨhaico, bu amɨɨhaico icano Cristofaño quehecuno ificuuboro itaatɨ miicaqui ijeevadɨ ficuuhi. 22 Jaaboro mɨɨhaico igaajataco ificuuboro Igaijaco mojeebɨɨnofaño ficuubo, toonotɨ magaajaqui ufucu niquejefaño magaayɨcɨjinoco.

23 Jaanotɨ eesamaahinɨbadɨ Corintovɨhiica footɨhi amɨɨhaico agaijɨmaño. Jaano miyaano iicanoco Moocaani gaajahi. Jaanotɨ miyaano iicatɨhachiijɨ imijiruno uudi uco Moocaani agaicaauno, uujoho iguijevene icano. 24 Jaarumo mɨɨhai mihimogotɨhi amɨɨhaico: Jillɨ mimiyaavogo, noomoro amɨɨhaico matajɨɨbanoco. Mɨɨro amɨɨhairyo, miyaavogofaño quehecuno mihicacuuhi. Ɨvɨ jillɨro mihimeguehi amɨɨhaico janaanɨcɨ imo imo momoonɨsunoco.

2

1 Jillɨtɨ imeguehinɨtɨhi amɨɨhaico siino abaatonoco siino ɨdaasuno amɨɨhaico omoonɨjiruneguiiha. 2 Jaabo uujoho amɨɨhaico ɨdaasuno moonɨruva, ¿mɨɨjoho bu uco imo imo moonɨjirahi? Amɨɨhaico bu uujoho ɨdaasuno omoonɨnobuuna. 3 Jillɨtɨ amɨɨhaidi jino uujoho aameque jillɨ caatɨnɨuhi amɨɨhaijaago ofooboco, uco amɨɨhai imo imo momoonɨjirumo, jillɨro ɨdaasuno momoonɨjirunoco iimogotɨmaño. Jaamaño amɨɨhai imitɨco mejeevesuhachiijɨ uujoho imo imo icaji. Jaaneri tollɨro amɨɨhai imo imo mihicaji. 4 Mɨɨro toohaameque amɨɨhaidi acaatɨnɨusumi ɨdaasuno iicaneri tafi uco nɨjɨ nɨjɨ iicahicauneri taahicauhi. Jaaruubo toohaameque caatɨnɨutɨhi amɨɨhaico ɨdaasuvusuqui icatɨno, jillɨ amɨɨhaico gaajasuqui sihidɨ amɨɨhaico agaijɨnoco.

Imitɨno Omoonɨuboco Iimibachuno.

5 Jaanotɨ oono saafi ɨdaasuno omoonɨubo saafiicoro uco ɨdaasuno moonɨutɨhi. Tollɨro bu paryɨ amɨɨhaico moonɨubo. Jillɨro mɨɨvɨro neehi. Imogotɨhi janaanɨcɨ sefano ɨhɨɨbanoco. 6 Mɨɨro amɨɨhai Moocaanico mihiimuusumi diiboco amɨɨhaifañotɨ mihiinusucuuhi. Jaanotɨ eesafotooboro gaajacuubo. 7 Jaaneguiiha jillɨro ɨvɨ jisumi diiboma mihimibachumoro diiboco majacusucu, sihidɨ ɨdaasuno iicaneri janaanɨcɨvɨro imitɨno icaadiibo. 8 Jaaneguiiha amɨɨhaico neehi: Siino diiboco magaajasu diiboco magaijɨnoco. 9 Mɨɨro itɨconɨo aamefañodɨ toonotɨ amɨɨhaico nooboro caatɨnɨuhi, amɨɨhaico gaajasuqui ¿naa uujoho onoobadɨ moonɨjimo? onoomaño. 10 Jaanegui jisumi amɨɨhai oono iimiutɨɨboco mihimibachucuuhachiijɨ, bu uujoho tollɨro diiboco imibachucuuhi. Mɨɨro uujoho iimibachuuboco imibachuhi Cristo ɨmefeenevɨ amɨɨhaico agaijɨɨboro. 11 Toonotɨ mɨɨhaico Satanas quehevediino iguiinonɨɨboro, mɨɨro diibo omoonɨgonoco mɨɨhai imino magaajahi.

Troa Cuumivɨ Pablo Jeebɨɨ Nɨjɨ Nɨjɨ Icauhi.

12 Jaanotɨ Troa mɨcuvɨ Cristo jɨɨbogoco jɨɨbeguequi ufuubo ɨɨfutusumi, aivo uudi imiuno Aivojɨɨbo dudɨcamaajeque toonovɨ eetavuujino. 13 Jaarunofaño tajeebɨɨ uco sajeebɨɨ icautɨhi, monahabo Titoco toonovɨ aatyɨmeutɨmaño. Jaaneguiiha diitoco ifitacuuboro toonotɨ fuuhi Macedonia jiinɨjejaago.

14 Jaanegui uujoho Moocaanico imehi, diibo mɨɨhaico Cristo Jesuta ɨjɨmɨtaco iguiinonɨmoro miyamɨnaa mitya mitya agaimuaivomofaño mɨɨhaico asatyefinohallɨvɨ. Bu jaaboro mɨɨhaifeenedɨ ijɨɨbogoco jɨɨbugusuhicaabo. Oono facɨcɨ uusuno fahɨgovadɨ ofoonɨcɨbadɨ icaqui. 15 Mɨɨro mɨɨhai oono aimoguiijɨco, Cristo Moocaanico ejeecɨvoobo, ɨjɨgasuno uusu fahɨgovadɨ ataajajimofañodɨ, bu ataajajitɨmofañodɨ icano ofoonɨcɨbadɨ mɨɨhai paryɨ miyamɨnaa iicadɨmoco mɨjɨɨbeguehicahi. 16 Jaano ataajajitɨmedi namita uusunɨcɨbadɨ jeevahi. Jaanotɨ ataajajimedi facɨcɨno uusuno, fiivoco aacɨno uusubadɨ jeevahi. ¿Jaanoco mɨɨjoho fɨne iinoro eetavejirahi? 17 Mɨɨro mɨɨhai nɨhɨbamɨguiiharo Moocaani iijɨco mɨjɨɨbogotɨhi, saatoho iicabadɨ simañehejedɨro iinoro ubuunanɨmoro ɨjɨɨbeguehicabadɨ. Miyanotɨro naha mɨɨhai mɨjɨɨbeguehicahi Moocaani ɨmefeenevɨ, diibo Moocaani mɨɨhaico agalluumo mihicamaño, bu Cristo jeecɨvomɨnaa mihicamaño icano.

3

Bohono Iijɨ Jɨɨbogo.

1 ¿Nacu mɨɨhai jillɨ munuusumi fɨne amɨɨhaidi, mɨɨhai mofiitɨro imino mihiimaamo meneehicahi? Cha, ¿collɨhi jaamo mihimeguehi mɨɨhaiditɨ sita aameri: Diito aivo iimihuseme, onoonoco? Amɨɨhairyo imino mɨɨhaico magaajacuuhi. Jaabadɨro mɨɨhai magaajagotɨhi sita aameri amɨɨhaiditɨ ɨjɨɨbogonoco. Jaamaño uujoho ¿collɨhiica aamema icajirahi uuditɨ sita: Imiibo, noomoro acaatɨnɨhaamema? 2 Mɨɨro uujoho amɨɨhaico ɨjɨɨbugusumi, amɨɨhai jeebɨɨfaño mimiyaavuguumoro imino miminifutucuumoco aatyɨmemere tadyudɨcamaaje imino iicanotɨ gaajajirumo. 3 Mɨɨro amɨɨhai toohaamebadɨ mihicahi, Cristo acaatɨnɨuhaamebadɨ mihicacuuhi. Mɨɨro mɨɨhai mɨjɨɨbogomo amɨɨhai jeebɨɨfaño macaatɨnɨcuunobadɨ mificuhicacuuhi. Jaanotɨ caatɨnɨiri macaatɨnɨcɨnɨtɨhi. Jillɨ Moocaani iicaabo Gaijariro macaatɨnɨcɨnɨhi. Guiisibabujehallɨvɨ Moise tajɨɨbano acaatɨnɨcɨnobadɨ icatɨno. Jillɨ miyamɨnaa jeebɨɨfañoro acaatɨnɨcɨnɨcuuno.

4 Jaano mɨɨhaidi toono miyaano iicanoco mɨɨhai magaajahi Moocaanifañodɨ, bu Cristofañodɨ icano. 5 Jaamaño mɨɨhai momityariro siinoco momoonɨno icatɨno. Paryɨɨcɨno fanoovaaco momoonɨno Moocaanitɨ saahi. 6 Mɨɨro diibo mɨɨhaico mityaco aacɨneri bohono iijɨ onoobadɨ diibedi mududɨcamaaihi. Jaano toono bohono iijɨ oono eedeetajɨɨbano acaatɨnɨcɨnɨno iicabadɨ icatɨhi. Jillɨ Moocaani Gaijatɨ magaayɨcɨnotɨonoro iicamaño. Mɨɨro oono acaatɨnɨcɨnɨno tajɨɨba Moise tajɨɨba, guijevefaño satyefihi. Jaanotɨ naha Moocaani Gaija mɨɨnoco fiivoco acɨhi.

7 Jaano toono Moise tajɨɨba guiisibabujehallɨvɨ acaatɨnɨcɨnɨno arɨcuno saauhi. Jaamaño israelmɨ Moise ɨmeque meecɨhicautɨhi ihɨme sihidɨ arɨcuno ɨɨfuvusuhicaumaño. Jaaruno toono iharɨcu jaabavonoro fuuhi jaano totajɨɨba guijevefaño asatyefiruno sihidɨ iimima saauhi. 8 Jaanegui fɨne, aivo sihimi icano oono Moocaani Gaija ijɨɨbogoco mojaago ɨsɨvano. 9 Buhɨcagaha oono mɨɨnoco guijevefaño asatyefiruno tajɨɨba iimima icauhi. Jaanegui fɨne aivo sihimi icano, oono Moocaani jɨɨbogo mɨɨhaico: Amɨɨhai imitɨma machahacuuhi, onoobogo. 10 Mɨɨro totajɨɨba itɨconɨ iimima iicaruno jisumi miyaadɨ jeevacuutɨhi, jino sihidɨ iimima iicanoguiinodɨ. 11 Jaano toono gueenene iicaujitɨruno iimima icauhi. Jaano janaanɨcɨ aivo imijino ufucuro ifinɨjitɨno iimima icahi.

12 Jaamaño mɨɨhai toonoco imino magaajamaño, nucufeguetɨmo mɨjɨɨbeguehicahi. 13 Jaamo mɨɨhai Moise omoonɨubadɨ momoonɨtɨhi diibo naha ihɨmeque gaachehubaryuri fabaacuuhi israelmɨ toono gueenene iicajitɨno arɨcu ajaabavonoco atyɨmetɨmo iicaqui. 14 Jaarunoco diito gaajatɨhi. Jaabadɨro bu jisumi toono eedeetajɨɨbaco emeecɨsumi tobaryuro diito esamaajeque afabaacucɨnɨno iicabadɨ jeevamo gaajatɨmo. Mɨɨro tobaryu diitotɨ gañɨɨcafototɨhiica ɨdɨɨboro naha Cristofañodɨ tobaryu gañɨɨcafetejirahi. 15 Mɨɨro jisumihachuta Moise tajɨɨba aameneque emeecɨsumi tobaryubadɨ diitoco ihesamaajeque fabaacuhicahi gaajatɨmo iicaqui. 16 Jaano naha jari gañɨɨcafetefihi Aivojɨɨbojaagovɨ iminifutusumi. 17 Jaabo Moocaani Gaija iicano, bu Moocaani iicaabo. Jaaneguiiha diibo Moocaani Gaija iicahɨgo sajeebɨɨ icahicahi. 18 Jaamaño paryɨ mɨɨhai tobaryuri mohɨmeque mafabaacucɨnɨcuutɨmo. Mofiivɨ Mohaivojɨɨbo imi ɨfuvusuhi, oono meecɨmefaño mofi ɨɨfuvusunɨcɨbadɨ. Jaamaño mɨɨhai janaanɨcɨvɨro diibobadɨ minifotomoro mefeehi fahiijɨvaro janaanɨcɨvɨro diibo imibadɨ minifotomoro mofoomaño. Jaano toono Aivojɨɨbo Gaija iicaabo eheetavono.

4

1 Jaanegui masɨɨ suufenɨtɨmo momoonɨqui, Moocaani mɨɨhaico ɨɨdaasugooboro idudɨcamaajeque atajɨɨbaunoco. 2 Mɨɨro mɨɨhai toovono omoonɨfinehejeque, bu unucufesunehejeque icano mihimugucuutɨhi. Bu tollɨro sitaaco bañɨmoro mofootɨhi, bu Moocaani iijɨco simañehejedɨro buunanɨmoro mofootɨhi icano. Jillɨ miyaanocoro meneehicahi. Jaamaño jillɨtɨ Moocaani ɨmefeenevɨ saatohoco magaajasuhi, mɨɨhai Moocaani ɨmefeenevɨ imino mihicanoco. 3 Jaanotɨ jino Moocaani taajasujɨɨbogoco mɨjɨɨbogono toovono iicahachiijɨ, oono cɨɨjɨgaifaño ufuucuujimediro toovono. 4 Mɨɨro diito imiyaavogotɨmo, jiije caani ɨjɨ ijeebɨɨnoco mɨtasucuuhi. Jaaneri gaajacuutɨmo Cristo jɨɨbogo imico. Jaabo bu Cristo Moocaani iicaabo. 5 Jaamo mɨɨhai Moocaani jɨɨbogoco mɨjɨɨbugusumi, mofiiditɨro mɨjɨɨbeguehicatɨhi, ɨdɨɨboro Jesucristo amɨɨhai Aivojɨɨbo iicaabeditɨ mɨjɨɨbeguehicahi. Jaanotɨ naha mɨɨhai jillɨ amɨɨhai jeecɨvomɨnaa mihicamo Cristoco magaijɨmaño. 6 Mɨɨro diiboro Moocaani: Ɨcɨvuuneguiiha daachɨcɨsu, nuubo. Jaaboro jisumi bu diiboro mojeebɨɨnofaño achɨcɨsuhi. Tooneri Moocaani imico magaajaqui Jesucristo ɨmefañotɨ ɨɨfuvusunoco.

Miyaavogofeenedɨ Mihicano.

(1 Co 2.1-5)

7 Jaano toono Moocaani Gaija mofifaño icahi, oono aivo iiminoco nɨfaqui eetavotahillu guirihillufaño mificujirubadɨ jeevano. Toonotɨ igaajaqui toono sihidɨ ejeevano mitya mɨɨhaitɨ saatɨnoro Moocaanitɨ asaanoco. 8 Jaamaño fanoovari imitɨno mihicarumo, toonotɨ mataajanɨcɨhi, bu fanoovari gaihuɨbaro mihicarumo, aivo tooneri ɨdaasuno mihicatatɨhi, 9 bu mɨɨhaico sihidɨ ɨjɨɨheverumo, Moocaani mɨɨhaico jeevesutatɨhi, bu mɨɨhaico iguiinonɨrumo, miguijevetatɨhi icano. 10 Jaamaño fahɨgovadɨ mofoomoco gaicaaujirumo Jesuco agaicaaumaño. Jaaneguiiha mofifañodɨ bohono ifiico Jesu aacɨnoco mɨhɨfusuhicahi. 11 Mɨɨro mɨɨhai jino mihicanohachuta fafucuvaacɨvɨro ñɨhicunofaño mihicahi mɨɨhaico agaicaaujirunofaño Jesuco magaijɨmaño. Toonofeenedɨ bohono ifiico Jesu aacɨno ihɨfusucafetequi. 12 Mɨɨro taajasujɨɨbogoco mɨjɨɨbeguehicanohallɨtɨ mɨɨhaico sita gaicaaujirahi. Jaanofeenedɨ amɨɨhai mataajajino ifiico magaajaqui.

13 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Miyaaveguehi, jaamaño iimaahi, noonoro. Jaabadɨro bu mɨɨhai tomiyaavogofañodɨro, mimiyaavogomoro mihiimaahi. 14 Jaamaño mɨɨhai magaajahi Moocaani Mohaivojɨɨbo Jesuco ubuheetesuubo, bu mɨɨhaico sano amɨɨhaima buheetesujiibo, Jesuma miicaqui. 15 Jaaneguiiha jillɨ fanooñɨhicufaño mihicahi amɨɨhai iiminofaño miicaqui. Jaamo sihidɨ Moocaani imino omoonɨnoco agaayɨcɨmo, toonohallɨvɨ ajashutɨmo Moocaanico sihidɨ ihiimequi.

16 Jaamaño mɨɨhai suufenɨtɨmo momoonɨhicahi. Jaamo mɨɨhaico mofiino niinovatonoro fuurunaaca, mogaija jillɨro fafucuvaacɨvɨro buheetenere feehi. 17 Mɨɨro jino jiijehallɨvɨ ɨdaasuno mihicaruno goovano fatyonoro feehi. Jaanofañotɨ magaayɨcɨji ifinɨjitɨno imi, aivo aajashutɨnoco. 18 Jaamo mɨɨhai mahatyɨmenehejequere mehesamaaitɨhi. Jillɨ jisumi mahatyɨmetɨnehejequere mehesamaaihi. Mɨɨro mahatyɨmeneheje gueenene icatatɨhi. Jaanotɨ jisumi mahatyɨmetɨneheje ufucuro finɨtɨno iicajino.

5

1 Mɨɨro mɨɨhairyo magaajahi oono mofi iija goovano unucufijabadɨ ejeevanoco. Jaarumo ufucu mihicaji, Moocaani mɨɨhaidi niquejefaño ifinɨjitɨno ifiico aacɨnoma. Toonoco miyamɨnaatɨ saafiiba acɨjitɨrahi. 2 Mɨɨro miyaano jino mofiima mihicanohachuta macanɨfehicahi, niquejefaño ifinɨjitɨno fiivoma mihicacujirunotɨ. 3 Jaanofaño mɨjɨcafeteji mofi gaachehufaño iicanɨcɨbadɨ. Jaanegui mojeebɨɨ sɨcaimobadɨ iicatɨqui. 4 Mɨɨro jino mofifaño mihicanohachuta macanɨfehicahi, ɨdaasuno mihicaneri. Jaaruno moheedehifiico mujujuuvequi icatɨno. Jillɨ bohono ififaño mɨjɨcafetejinoco mihimeguehicahi. Jino jijeo ifi echeemefino ifi bohofitɨ iminifetequi. 5 Jineguiiha Moocaani mɨɨhaico iimibachuuboro Igaijaco acɨuhi ufucu magaayɨcɨjino gaajatabadɨ iicano.

6 Jaamaño mɨɨhai imino magaajamoro mehesɨcɨnɨhi jino jiijehallɨri muuhucuma mihicanohachuta toofiitɨ buhɨgovɨ mihicanoco. Aivojɨɨboma niquejefaño mihicatɨnequehiica. 7 Jaamaño miyaavogofañodɨro mihicahi. Jijeonoco mahatyɨmenejaagodɨ mihicatɨhi. 8 Jaamaño mɨɨhai mesefaquifotomoro mihimeguehi jijeo ififaño mihicanoco mejeevesumoro Aivojɨɨboma mihicatonoco. 9 Tooneguiiha mihimeguehi fahiijɨvaro Mohaivojɨɨboco imo imo momoonɨnoco, jifiima mihicanohachuta, bu bohono ifiima mihicacuudɨ icano. 10 Mɨɨro paryɨ famooro Cristo aivojɨ icaga ɨmegavɨ mihigaiveji paryɨɨcɨno motɨcovoocɨvɨ momoonɨhicano jaadaco magaayɨcɨqui, jiijehallɨri mihicausumi imino momoonɨuno jaadaco, bu imitɨno momoonɨuno jaadaco icano.

Sajeebɨɨco Aacɨno Jɨɨbogo.

11 Jaamaño mɨɨhai Aivojɨɨbo ñɨhicuno omoonɨjinoco magaajamaño paryɨɨcɨno miyamɨnaaco mimiyaavugusuqui momoonɨhicahi. Mɨɨro Moocaani mɨɨhaico gaajacuuhi. Jaabadɨro bu mihimeguehi amɨɨhai mɨɨhaico magaajanoco. 12 Jillɨ monoomo, mɨɨhaiditɨro siino imino mihiimaano icatɨno. Jillɨ amɨɨhaico meneehi. Jaamo mɨɨhai imino momoonɨnoco amɨɨhai magaajamoro quehe quehe miicaqui. Jaamo saatoho ijeebɨɨfañoonoco esɨcɨnɨtɨmo ifiicoro: Aivo mɨɨhai sihidɨ mejeevahi, onoomoco mejenaaujirahi mɨɨhaihallɨtɨ. 13 Jaamo mɨɨhai mejeegavomo mihicahachiijɨ, jaafa Moocaaniguiiharo mejeegavehi. Jaanotɨ jeegavotɨmo mihicahachiijɨ jaafa amɨɨhaidi mihimimo. 14 Mɨɨro Cristo mɨɨhaico agaijɨnoguiino mihicahi, saafiiro famoohallɨvɨro iguijeveunoco magaajamaño. Jaaneri bu famooro iguijevecuunoco. 15 Jaabo Cristo famoohallɨvɨro guijeveuhi ubuheeme diito ifiguiiharo icacuutɨmo iicaqui, diibo uchuumuuboro diitedi siino ubuheeteubeguiiharo iicaqui. 16 Jaamaño mɨɨhai saatohoco jijeo miyamɨnaa eesɨcɨnɨbadɨ mehesɨcɨcuutɨhi, itɨconɨ naha mɨɨhai Cristoco jijeo miyamɨnaa iicabadɨ mehesɨcɨnɨhicauhi. Jaarumo jisu tollɨ mehesɨcɨnɨcuutɨhi. 17 Mɨɨro Cristoma iicacuubo bomiyamɨnaafirucu eedeeneheje finɨcuuhi, jisu paryɨ bonehejerucu.

18 Jinehejeque paryɨ Moocaani eetavehi Cristofañodɨ mɨɨhai diiboma sajeebɨɨ miicaqui. Jaaboro mɨɨhaico tajɨɨbaubo famoovaaco diiboma sajeebɨɨ miminiiyuhicaqui. 19 Oono Moocaani Cristofañodɨ jiinɨjemɨnaaco ifiivɨ sajeebɨɨ iminiiyuhicaabo diito imitɨco jeecɨvotɨɨbo. Jaabo mɨɨhaico tajɨɨbauhi toono sajeebɨɨ ica jɨɨbogoco miyamɨnaaco magaajasuqui. 20 Jaamaño mɨɨhai Cristo gallumɨnaa mihicamo. Jaamo mɨɨhaifeenedɨ Moocaani amɨɨhaico cuuhuvahi. Jaaneguiiha amɨɨhaico mɨɨhai meneehi Cristo mɨɨhaico atajɨɨbaneguiiha: ¡Moocaanima sajeebɨɨ miminifoto! meneehi. 21 Jaabo Cristo imitɨco ajashuno moonɨutɨhi. Jaaruuboco mohallɨtɨ Moocaani iimitɨɨboco mihicanɨcɨbadɨ moonɨuhi, diibojaagovɨ mɨɨhai miminifotomoro ɨtɨcovono ifiima mihicaqui Moocaani imogobadɨ.

6

1 Jaaneguiiha mɨɨhai Moocaani dudɨcamaaje nahabonɨmɨnaa mihicamaño amɨɨhaico meneehi: Sɨcamañovɨ magañɨɨsudino Moocaani imihuseque aacɨnoco. 2 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño jillɨ Moocaani noobo: Jino iimihusesumi ɨco guubuhi. Jino taajasufucu iicasumi ɨco amusuhi, nooboro. Jaaneguiiha mɨɨhaidi jisumi jino Moocaani imihusefucu, taajasufucu icano.

3 Jaamaño mɨɨco mɨɨhai mihiijevesutɨhi, mɨɨhai dudɨcamaajeditɨ mɨɨhaiñooba imitɨno iimaatɨmo iicaqui. 4 Jillɨro ɨvɨ fanoovavɨ Moocaani jeecɨvomɨnaa mihicanoco mɨhɨfusunoco mihimeguehi: fanoovari ɨdaasuno mihicanoco, fanootɨ mucuujɨvaachunoco, fanoovari iminotɨno mihicaneri icano, sɨɨcuno jeebɨɨri fanoovaaco majaabɨcɨnofeenedɨ. 5 Mɨɨro mɨɨhaico aamɨhicamo, mɨɨhaico cɨvojaanɨhicamo, mɨɨhaiditɨ ñaaɨhicamo, bu sihidɨ jeevano dudɨcamaajeneri mihicahicahi, bu cɨgaraco jaabɨcɨmoro mihicahicahi, bu sihidɨ ajebaco jaabɨcɨmoro mihicahicahi icano. 6 Jaanoco mɨɨhai mɨhɨfusuhicahi mohimi icafañodɨ, miyaanoco magaajanofañodɨ, bu mosɨɨcujeebɨɨri majaabɨcɨhicahi, mohimihusefañodɨ, bu mofifaño Moocaani Gaija iicanoco mɨhɨfusunofañodɨ, bu mɨɨhai miya gaijɨma mihicanofañodɨ, 7 bu miyaavogoco mɨjɨɨbogonofeendɨ, bu mɨɨhaifaño Moocaani mitya iicanofeenedɨ icano. Jaamo toono ɨtɨcovono icaco magaayɨcɨnɨhi, mahamocasiqui niisugaco magaayɨcɨnɨcɨbadɨ. Jaamoro tooneri mofiico magaihuɨnɨmoro mefeehi imitɨmehejeditɨ, bu mahamocasihi imitɨnehejema icano. 8 Jaamo safo mɨɨhaico imino obocɨgomoco iicanɨcɨbadɨ magaayɨcɨhi. Jaanotɨ safo mɨɨhaico aatajagomoco iicanɨcɨbadɨ magaayɨcɨhi. Safo mɨɨhaitɨ imino iimaamo. Jaanotɨ safo mɨɨhaiditɨ imitɨno iimaamo. Safo mɨɨhaico abañɨfifimoco iicabadɨ moonɨmo. Jaarunofaño mɨɨhai abañɨfifimo mihicatɨhi. 9 Jaamoco mɨɨhaico agaajaratɨmoco iicabadɨ moonɨmo. Jaarunofaño mɨɨhai imino agaajacumo mihicahi. Safo iguijevecuumoco iicanɨcɨbadɨ mɨɨhaico moonɨrumo. Jaarumo ¿mɨllɨ mihicatɨhi? Safo mɨɨhaico aamɨmo. Jaarumo miguijenɨcafototɨhi. 10 Ɨdaasuno mihicarahi. Jaarumo fahiijɨvaro Cristofañodɨ imo imo mihicahicahi. Siinotɨ mucuujɨvaachurumo, ajashutɨmoco mubusumijenɨhi niquejeo busumijeri. Jinehejebama machaharumo, fanoova iminonoma mihicahi icano.

11 Monahabomɨ, corintomɨnaa, aivo amɨɨhaico imino miyaanoco meneehi, paryɨ mojeebɨɨfaño iicanoco. 12 Chahacuuno mojeebɨɨfaño amɨɨhaico meneejiruno. Jaanotɨ naha amɨɨhai jeebɨɨfaño icano mɨɨhaico amɨɨhai meneejiruno. 13 Jaaneguiiha amɨɨhaico neehi. Oono caani iseemeque paryɨ miyaanoco onoonɨcɨbadɨ, paryɨ amɨɨhai jeebɨɨfaño iicanoco uco monoo, oono amɨɨhaico uujoho iicabadɨ.

Mɨɨhai Moocaani Iijatɨ Mihicahi Mojeebɨɨfaño Diibo Iicamaño.

14 Amɨɨhaico neehi: Imiyaavogotɨmehejema magataavocasidino. Tollɨ mihicaruva sabadɨro mihicajitɨrahi. ¿Mɨllɨ bu iimino iimitɨnoma gataavejirahi? Jaabadɨro bu, ¿mɨllɨ cuuje fucuma gataavejirahi? 15 Jaabadɨro bu ¿mɨllɨ Cristo ɨjɨma gataavejirahi? Jaamaño ¿mɨllɨ imiyaavogoobo imiyaavogotɨɨboma gataavejirahi? 16 Mɨɨro Moocaani jeecɨvo iijafaño ɨjɨnɨtama sano diibo jeecɨvotatɨmo. Mɨɨro mɨɨhai Moocaani iicaabo iija mihicamo, diiboro jillɨ unuubadɨ:

Diitofaño iicaaboro diitoma ɨgueji. Uujeheji diito Caani, bu diiteji taacuumimɨnaa icano, nooboro.

17 Jaadɨ bu jillɨ noobo Aivojɨɨbo:

¡Diito iimitɨmofeenetɨ mihiinomoro sihɨgovɨ mudugaavo! ¡Jaamoro ɨɨdicunoco mududɨɨcɨcuudino! Jaachiijɨ amɨɨhaico gaayɨcɨji. 18 Jaaboro amɨɨhai caanitɨ icaji. Jaanotɨ amɨɨhai taseemetɨ mihicaji, noobo Aivojɨɨbo sihidɨ ejeevaabo.

7

1 Jaaneguiiha agaijɨmo tañahabomɨ, jillɨ Moocaani nuuhi. Jaaneguiiha mɨɨhaico mofiico, mojeebɨɨco icano ɨmɨhɨninɨjirunoco moonɨtɨmo miicaqui, bu Moocaanico mihiguimoro diibeguiiharo ijeevadɨ mofiico mificuuqui icano.

Corintio Cuumimɨnaa Iimitono.

2 Jaanegui mɨɨhaima imino mihica. Mɨɨro mɨɨhaiñoobaco mɨɨhai imitɨno momoonɨtɨhi, bu mɨɨhaiñoobaco imitɨno mejeevamaaisutɨhi, bu mɨɨhaiñoobaco mabañɨhicatɨhi icano. 3 Jaaruubo jillɨ onoobo amɨɨhai imitɨco onoono icatɨno. Mɨɨro itɨconɨ amɨɨhaico unuucubadɨ: Amɨɨhaico uujoho sihidɨ gaijɨhi. Tacɨɨdɨɨtɨ muduujecɨnɨhi sano mihicamoro, bu sano mecheemequi. 4 Amɨɨhaico imino eesɨcɨnɨɨboro aivo amɨɨhairi imo imo icahi. Jaamaño jino sihidɨ ɨdaasuno mihicarunofaño aivo imo imo iicaaboro, quehecuno icahi.

5 Jino Macedonia jiinɨjevɨ magasehinɨnotɨro aivo mojaguisɨbama machahahi. Jillɨ fahɨgovavɨ mofoohɨgo ɨdaasuno mihicahicahi, saatoho mɨɨhaico aamɨneri, bu mojeebɨɨfañotɨ mihiguinehejeri icano. 6 Jaarunaaca Moocaani iniinovafimoco equehecutusufiibo, mɨɨhaico imo imo miniiyuhi Tito agaseneri. 7 Jillɨ agaseneriro icatɨno, bu diibo Tito amɨɨhaitɨ imo imo iicaneri icano. Jaabo mɨɨhaico jɨɨbeguehi amɨɨhai mɨɨhaico mahatyɨmegueneque sihidɨ mihimogonoco, bu tollɨro jɨɨbogoobo ɨdaasuno mihicanotɨ, bu tahallɨtɨ mihicagonotɨ icano. Jaaneri sihidɨ janaanɨcɨ aivo imo imo icahi.

8 Amɨɨhaijaago agalluhinɨhaame amɨɨhaico ɨdaasuvusuhinɨrunaaca jaaruneri uujoho ɨdaasuvotɨhi. Itɨconɨ naha ɨdaasuvehinɨrahi amɨɨhaico toohaame ɨdaasuno omoonɨhinɨneri. Jaaruno jillɨ jihachutarehinɨ. 9 Jaamaño jisumi imo imo icahi. Jaaruno oono amɨɨhai ɨdaasuno mihicaneri imo imo icatɨhi, jillɨ toono ɨdaasuno mihicahinɨneri amɨɨhai imitɨco mejeevesumaño. Jaanoco amɨɨhai majaabɨcɨuhi Moocaani iimogonɨcɨbadɨ. Jaamaño mɨɨhai amɨɨhaico imitɨno momoonɨno icatɨno. 10 Mɨɨro oono mɨɨno imitɨco mehesafotomoro mɨhɨdaasuvonoco Moocaani imeguehi. Jaaneri mɨɨno imitɨco mejeevesuhi. Jaano jino taajasuco mɨtɨconɨno. Jaaneri mɨhɨdaasuvotatɨhi. Jaanotɨ naha ɨdaasuvurumo Moocaanico agaayɨcɨtɨmo ifinɨjitɨno guijevefaño feeji. 11 Mɨɨro amɨɨhai imitɨco mehesafotomoro mɨhɨdaasuvehinɨhi Moocaani iimogonɨcɨbadɨ. Jaamaño amɨɨhai miyaanocoro mehesamaaiuhi. Jaamaño magaajacuuhi iimitɨɨboco. Bu amɨɨhai jaabojaago mɨsɨfiiratucuuhi. Bu jaamoro amɨɨhai mihigutuuhi. Jaamaño uco mahatyɨmeneque mihimeguehi. Bu jaamoro tohimitɨco omoonɨɨboco toonohallɨtɨ mɨhɨɨbaumoro Moocaani iijatɨ magañɨɨuhi. Jaamaño mɨɨhai magaacuuhi amɨɨhai diibo omoonɨhinɨbadɨ momoonɨhinɨtɨnoco. 12 Mɨɨro uujoho toohaameque acaatɨnɨhinɨsumi toono imitɨco eheetavuubotɨ eesamaaiumaño icatɨno, bu saafiico imitɨno omoonɨuboco eesamaaiumaño icatɨno. Jillɨ mɨɨhaico sihidɨ aivo amɨɨhai magaijɨnoco, Moocaani ɨmefeenevɨ magaajasuqui. 13 Jaanoco mɨɨhai muguubumoro imo imo miminifetehi.

Jaano bu iicanaaca aivo janaanɨcɨ imo imo mihicahi Tito aivo imo imo iicanoco mahatyɨmeneri. Mɨɨro amɨɨhai diiboco mahamusuhinɨhi sajeebɨɨ iicaqui. 14 Jaamaño amɨɨhaitɨ uujoho: Imihuseme, diiboco unuunotɨ nucufevetɨhi. Mɨɨro paryɨ amɨɨhaico meneehicano miyaano. Jaabadɨro bu amɨɨhaitɨ Titoco: Imimo, munuuno miyaanotɨ icahi. 15 Jaamaño amɨɨhaico sihidɨ gaijɨɨbo, paryɨ amɨɨhaico onoonoco meheetavehicaunoco eesafotooboro, bu diiboco mobocɨgumoro imihusene magaayɨcɨumaño icano. 16 Jaamaño amɨɨhaico imino imiyaavogooboro aivo imo imo icahi.

8

Miyaavogomɨnaa Gaijɨtɨmo Aacɨno.

1 Tañahabomɨ, mihimeguehi amɨɨhaico mɨjɨɨbogonoco Macedonia jiinɨjeri iicajaje Moocaani iijamɨnaavɨ Moocaani imihuse ɨɨfusucafotonoco. 2 Mɨɨro ɨdaasuno iicaneri nɨsucafuturumo aivo imo imo icauhi, bu aivo ɨdaasufiirumo gaijɨtɨmo acɨuhi sihidɨ inɨhɨbamɨma iicamobadɨ. 3 Jaanoco uujoho imino gaajahi aivo gaijɨtɨmo iicadɨnoco aacɨunoco. Jaarunofaño bu aivo janaanɨcɨvɨ acɨumo. 4 Jaamoro bu imogomoro dilluumo monahabomɨ Cristofeenedɨ Judeari iicamojaa uujoho nɨhɨbamɨco asaatyonoco inahabonɨqui. 5 Jaamo aivo mɨɨhai imino mehesɨcɨnɨuno janaanɨcɨvɨ moonɨumo. Mɨɨro iinoro Mohaivojɨɨbojaagovɨ minifutuumo. Jaadɨ mojaagovɨ minifutuumo, Moocaani imuguubadɨ. 6 Jaaneguiiha Titoco sihidɨ munuuhi toono amɨɨhai mihimihusemaño mahacɨnoco igaayɨcɨqui, bu toono nɨhɨbamɨco tɨconɨhinɨcuubo ɨɨcɨnoco tahɨmega ificuqui. 7 Mɨɨro amɨɨhai sihidɨ janaanɨcɨ fanoovama mihicahi; sihidɨ miyaavogoma mihicahi, bu mɨjɨɨbogonoco imino magaajahi, bu sihidɨ gaajama mihicahi, bu sihidɨ imogoma mihicahi, bu mɨɨhaico magaijɨnoma mihicahi icano. Jaabadɨro bu toono sitaaco magaijɨmoro mahamusunovɨ janaanɨcɨvɨ mihica.

8 Jillɨ uujoho onoobo toonohallɨvɨ amɨɨhaico atajɨɨbano icatɨno. Jillɨ imeguehi amɨɨhai imino momoonɨnoco, toonotɨ amɨɨhai miyaano sitaaco magaijɨno igaajacafetequi. 9 Mɨɨro amɨɨhairyo magaajacuuhi Mohaivojɨɨbo Jesucristo imihuseeque. Mɨɨro diibo sihidɨ busumijeevauruubo amɨɨhaico agaijɨmaño ɨɨdaasuubotɨ minifutuhi. Jaamo amɨɨhai diibo ɨdaasufañodɨ sihidɨ mubusumijeevahi.

10 Jaaneguiiha amɨɨhaidi iimiqui toonotɨ jino eesɨcɨnɨnoco neehi: Mɨɨro amɨɨhairyo juufaijɨo ficabatɨro mɨtɨcovaumo imino momoonɨhicahi. Jaaruno tɨcovono momoonɨhicautɨhi. Jillɨ mihimogomoro momoonɨhicauhi. 11 Jaaneguiiha jisumi tollɨ momoonɨnoco mihimivusu, oono itɨconɨ mihimugumoro momoonɨubadɨro, amɨɨhaima iicadɨnotɨ acɨmoro. 12 Mɨɨro saafi sitaaco imogooboro diiboma iicadɨnoco aacɨno Moocaanidi aivo imino. Jaaruubo Moocaani mɨɨnoma achahano janaanɨcɨvɨ mɨɨnoco dillutatɨɨbo.

13 Jaamaño uujoho nootɨhi: Saatohoco mahacɨmoro amɨɨhai ɨdaasuno miicaqui. 14 Jillɨ sabadɨro miicaqui neehi. Jisumi amɨɨhaima sihidɨ icano. Jaaneguiiha diitoma achahanoco mahacɨ. Jaabadɨro bu safo amɨɨhai mucuujɨvaachusumi diito amɨɨhaico acɨji. Jillɨtɨ jaamo sabadɨro mihicahi. 15 Oono Caatɨnɨhaame onoobadɨ iicaqui: Sihidɨ ɨɨcɨubedi atyuuvuutɨno. Jaabadɨro bu mɨɨdɨno ɨɨcɨuruubedi, cuujɨvaachutɨno, onoobadɨ.

Tito Inahabonɨmɨnaa Iicano.

16 Aivo uujoho Moocaanico imehi, diibo Tito jeebɨɨfaño amɨɨhaico agaijɨɨboro amusunoco ificuunohallɨvɨ jino uco iicabadɨro. 17 Jaabo uujoho diiboco onoonoco imino guubuhi, bu diiboro imeguehi amɨɨhaico aamusunoco. Jaabo iinoro imogooboro feejiibo amɨɨhaico emeecɨtoobo.

18 Jaaboma magalluhi saafi monahaboco. Jaabo diibotɨ fahɨgova iicajaaje Moocaani iijamɨnaa imino ihiimaahicaaboco, taajasujɨɨbogotɨ aamusuhicamaño. 19 Bu tollɨro diiboco Moocaani iijamɨnaa ɨɨcɨmoro galluuhi mɨɨhaima ɨɨgooboro mɨɨhaico ihamusuhicaqui, jino sitaaco magaijɨno dudɨcamaajeque meheetavomoco ihamusuhicaqui. Jaanoco jino meheetavehicahi Mohaivojɨɨboco mihimequi, bu amɨɨhai mihimogomoro momoonɨhicanoco magaajasuqui icano. 20 Jillɨtɨ mɨɨhaiditɨ mɨɨhaiñooba jino nɨhɨbamɨco mahallacarunotɨ imitɨno iimaatɨmo iicaqui. 21 Mɨɨro mɨɨhai mihimeguehi imino momoonɨnoco Mohaivojɨɨbo ɨmefeenevɨro imino momoonɨno icatɨno. Tollɨro bu paryɨ miyamɨnaa ɨmefeenevɨ imino momoonɨhicahi.

22 Jaamɨsima bu tollɨro monahabomɨtɨ saafiico magalluhi. Jaabo fanoovaaco momoonɨnoco iimogooboro mɨɨhaico amusuhicahi. Jaabo bu jisumi amɨɨhaico imino eesɨcɨnɨcumaño aivo imeguehi amɨɨhaico aamusunoco. 23 Jaanotɨ saatoho amɨɨhaico Titoditɨ idilluhachiijɨ diitoco monoo: Pablo gataavomɨnaafirucu diiboma dudɨcamaaibo amɨɨhaico ihamusuqui, noomoro. Jaabadɨro bu oono saatoho monahabomɨsitɨ idilluhachiijɨ monoo: Moocaani iijamɨnaa agalluumɨsi, Mohaivojɨɨbo Cristoco iimehicamɨsi, noomoro. 24 Jaaneguiiha diitoco magaayɨcɨ amɨɨhai gaijɨma mihicanoco fahɨgova Moocaani iijafaño iicadɨmo igaajaqui, bu amɨɨhaitɨ mɨɨhai imo imo mihicahicano miyaano iicaqui.

9

Moocaani Iijamɨnaadi Nɨhɨbamɨco Mahallacaruno.

1 Jaanotɨ miyaavogofeenedɨ monahabomɨ Judeari iicamedi nɨhɨbamɨco mahallacarunotɨ siino amɨɨhaidi caatɨnɨcujitɨhi. 2 Mɨɨro amɨɨhai imihuseque uujoho imino gaajacuhi. Fahiijɨvaro amɨɨhaiditɨ imo imo iicaaboro Macedonia jiinɨjemɨnaaco neehicahi: Amɨɨhai Acaya jiinɨjemɨnaa juufaijɨo ficabatɨro mehesɨcɨnɨhicauhi monahabomɨ Judeari iicamoco mahamusuqui. Toonotɨ saatoho sihidɨ Macedonia jiinɨjemɨnaa agaajamoro imeguehi tollɨro diitoco aamusunoco. 3 Jaaneguiiha jito monahabomɨco amɨɨhaijaago galluuhi, amɨɨhaiditɨ toonotɨ imino eneehicano sɨcamaño iicajiruneguiiha. Jaamo onoobadɨ tollɨ momoonɨqui mihimibaicɨnɨcuuhi. 4 Jillɨ amɨɨhaico neehi saatoho Macedonia jiinɨjemɨnaa uuma ofoomo amɨɨhaico atyɨmedino mihimibaivotɨmoco. Jaaneri mɨɨhai munucufevejirahi sihidɨ amɨɨhaiditɨ imino mihiimaahicarumo. ¿Mɨllɨ bu amɨɨhai nucufesuco neejirahi? 5 Tooneguiiha jito monahabomɨco ɨmegavɨ galluuhi amɨɨhaico ibaatequi. Jaamo amɨɨhai mahallacaruji, munuunoco ihamusuqui. Jillɨtɨ amɨɨhai mahallacaruno imitucuuno. Tollɨtɨ amɨɨhai imihuse igaajacafetequi, mɨɨhai amɨɨhaico midilluneguiiharo mahacɨno iicatɨqui.

Jaaneguiiha amɨɨhai 6 ollɨ onoonoco mehesafoto: Mɨɨdɨno abasuubo, bu mɨɨdɨno ɨcɨji. Jaanotɨ bu guiraano abasuubo guiraano ɨcɨji. 7 Jaaneguiiha famooro mahacɨ amɨɨhai jeebɨɨ onoodɨno, gaijɨmoro icatɨno, bu sita idilluneguiiharo icatɨno. Mɨɨro Moocaani gaijɨhi gaijɨtɨɨbo imo imo aacɨfiiboco. 8 Mɨɨro Moocaani amɨɨhaico fanoovaaco sihidɨ acɨjirahi. Jaamo jinehejebatɨ cuujɨvaachutɨmo mihicahi. Jaamoco bu janaanɨcɨvɨ acɨjiibo, tooneri iminoono dudɨcamaaje eheetavomoco mahacɨqui. 9 Mɨɨro Caatɨnɨhaame jillɨ neehi:

Jaabo imihuseebe gaijɨtɨɨbo ɨɨdaasumoco acɨfihi. Jaanɨ iimihuse ufucuro finɨjitɨhi, noonoro.

10 Jaabo Moocaani fanoova toogaiñoco mabasuqui aacɨfiibo, bu amɨɨhaico machutaaco acɨji. Jaaboro bu amɨɨhaico acɨji paryɨ diibo dudɨcamaajeque meheetavejinoco. Jaaboro bu toonoco ujusisuuboro guiraatusujiibo ajashutɨno iiminoono dudɨcamaajeenetɨ. 11 Jaamo tollɨtɨ amɨɨhai fanoova imima mihicaji. Jaamo gaijɨtɨmo mahacɨhicahi. Jaano toono nɨhɨbamɨco mahallacarunoco mofeenedɨ magalluunohallɨvɨ monahabomɨ Moocaanico imeji. 12 Jaano toono nɨhɨbamɨco monahabomɨco mahacɨno ucuujɨvaachuneguiiharo mahacɨno icatɨno, bu tollɨro toonohallɨvɨ Moocaanico sihidɨ iimequi icano. 13 Mɨɨro diito Moocaanico imeji. Jaamoro toonofeenedɨ gaajajimo, amɨɨhai Cristo jɨɨbogo onoobadɨ momoonɨhicanoco. Jaanohallɨvɨ bu Moocaanico bocɨguejimo amɨɨhai gaijɨtɨmo diitedi, fameeguiiharo icano mahacɨnohallɨvɨ. 14 Jaamoro amɨɨhaico sihidɨ agaijɨmoro amɨɨhaihallɨvɨ Moocaanima iimaajimo amɨɨhaifeenedɨ Moocaani iimihuseque ɨɨfusumaño. 15 Jaaneguiiha Moocaanico mihimo Illi sihidɨ ejeevaaboco mɨɨhaico aacɨnohallɨvɨ.

10

Pablo Idudɨcamaajehallɨtɨ Iimaahi.

1 Uujoho Pablo amɨɨhaico dilluhi Cristo sɨɨcujeebɨɨri, imihuseri icano. Mɨɨro uco neehicamo, amɨɨhaima iicasumivaha, uujoho sɨɨcuno iimaahicahi. Jaanotɨvaha sihɨgo iicasumi mityaabobadɨ amɨɨhaima iimaahicahi icano. 2 Jɨɨ, jaaneguiiha amɨɨhaico neehi: Uujoho amɨɨhaico emeecɨtodɨ, uco mɨsɨfiiratusudino, oono amɨɨhaitɨ saatoho mɨɨhaico: Jillɨ tɨcovo jiinɨje miyamɨnaa iicahicabadɨro moonɨhicamo, eneehicamohallɨvɨ. Mɨɨro diitoma ɨɨbacasijinoco imibaicɨnɨcuuhi. 3 Jɨɨ, miyaanoco, noomo mɨɨhai miyamɨnaa mihicanoco. Jaarumo mɨɨhai jillɨ tɨcovo jiinɨjemɨnaa aamocasinɨcɨbadɨ mahamocasitɨhi. 4 Mɨɨro mɨɨhai jiinɨjemɨnaa ɨɨbacasinɨneri, abañɨneri, bu fanoovari omoonɨcasinɨcɨbadɨ momoonɨcasitɨhi. Jillɨ Moocaani mityariro miyamɨnaa sefa eesamaaiñehejeque mifinɨsuhi. 5 Jaabadɨ mifinɨsuhi mɨɨhaiditɨ iminootɨno eneehicanehejeque, bu comityanehejehacho icano Moocaanico agaajasujitɨrunehejeque icano. Jaamoro paryɨ miyamɨnaa esamaajeque Cristoguiinovɨ mificuuhi, diiboco imityaguequi. 6 Jaamo amɨɨhai imino muguubucuudɨ, saatoho uguubutɨnehejeque mɨɨhai mahaamɨji.

7 Mɨɨro amɨɨhai allɨonocoro magaajahi. Jaanotɨ saatoho Cristotahe icanoco imino agaajamo, bu igaajaqui tobadɨro mɨɨhai Cristota mihicanoco. 8 Jaabo uujoho Cristo mɨɨhaico aacɨno mityama mihicanotɨ sihidɨ ihiimaaruubo, uujoho toonotɨ nucufevetɨhi. Mɨɨro Mohaivojɨɨbo mɨɨhaico jino mityaco acɨuhi amɨɨhai miyaavogoco mujusisuqui, jillɨ mifinɨsuqui icatɨno. 9 Jaanegui uujoho amɨɨhaico aamenefañodɨ jillɨ iigutusuuno, noomoro saatoho eesamaaiñoco imogotɨhi. 10 Mɨɨro neehicamo: Tahaamenefañodɨvaha sefano, mityano iimaahicahi. Jaanotɨ amɨɨhaimavaha iicasumi niinovano icahicahi, sɨɨcuno iimaahicahi icano, noomoro. 11 Jaamo tollɨ meneehicamo magaaja, mɨɨhai sihɨgotɨ aameneque magalluhaamejefaño mihiimaahicabadɨro, bu amɨɨhaifeenevɨ mihicadɨ momoonɨjinoco.

12 Mɨɨro mɨɨhai mofiico momoonɨtɨhi, oono saatoho ifiiditɨro imino ihiimaahicamo tɨcovovɨ mɨhɨfetequi icatɨno, bu diitobadɨ mejeevaqui icatɨno icano. Diito jillɨ mɨhɨɨfomo icamo, ifiivɨro ifiico ohoovɨcɨmaño, bu samɨnaaro fahɨgova ohoovɨcɨcasimaño icano. 13 Jaanotɨ naha mɨɨhai mofiico mitya mitya momoonɨtɨhi mɨɨhaiño iicatɨneri. Jaanotɨ naha ɨdɨɨboro Moocaani mɨɨhaico onoodɨnoro meheetavehi. Jaabo bu onoobadɨ amɨɨhaijaago mɨhɨfetehi Corintovɨ. 14 Jaamaño mɨɨhaico Moocaani atajɨɨbano janaanɨcɨvɨ mafatyotɨhi. Jaanotɨ naha amɨɨhaivɨ mɨhɨfututɨruva naha, Moocaani unuuno janaanɨcɨvɨ mafatyejirahi mɨɨro mɨɨhai itɨconɨ amɨɨhaijaago Cristo jɨɨbogoco masatyuuhi. 15 Jaamaño mɨɨhai sita dudɨcamaajeriro quehe quehe mihicatɨhi. Ɨvɨ jillɨro mihimeguehi amɨɨhai miyaavogo iguiraatonoco. Bu tollɨro mihimeguehi amɨɨhaifeenevɨ janaanɨcɨ mududɨcamaaiñoco. Jaarumo Moocaani mɨɨhaico uhuuvuunoco mafatyejitɨhi. 16 Jaadɨ bu janaanɨcɨvɨ mafatyeji amɨɨhai janaanɨcɨ iicamojaago, diitoco taajasujɨɨbogoco mɨjɨɨbeguequi icano. Jaamaño uujoho sita dudɨcamaajeriro quehe quehe icatɨhi.

17 Jaanotɨ cajaatyohacho ifiico quehe quehe omoonɨhachiijɨ, Aivojɨɨboditɨro quehe quehe iicaqui. 18 Mɨɨro ifiicoro: Uujoho aivo imino icahi, onoobo diibo iimiibo icatɨno. Jaanotɨ naha ɨdɨɨboro Aivojɨɨbo diiboco: Imino icaabo, onoobo naha iimiibo.

11

Pablo Jihovo Minɨsumɨnaaditɨ Ijɨɨbogono.

1 Jaanovaha uco majaabɨcɨjirahi sɨcamañotɨ mihiimaabadɨ ihiimaaboco. Jillɨ tollɨ icarunofaño uco majaabɨcɨ. 2 Mɨɨro amɨɨhaico uujoho cɨgueguehi Moocaanitɨ asaano cɨgueegueri. Mɨɨro amɨɨhaico uujoho Cristodi ficucuuhi. Jaamaño diiboco amɨɨhaico acɨguehi, oono bagocaja imino iicago saafiicoro atajevago iicanɨcɨbadɨ. Jaamo mihicahi. 3 Jaarunofaño oono jiinimo ibañɨfiirari Evaco abañɨubadɨ, bu amɨɨhaico mabañɨcafetejirunoco iguihi. Jaaneri imino miyanotɨro Cristoco mejeecɨvehicanoco mejeevesujirahi. 4 Mɨɨro sita asaamoro mɨɨhai mɨjɨɨbogoyomoobo iicatɨɨbo siyomo Jesutɨ ɨjɨɨbogonoco muguubunɨcɨhicahi. Jaamoro bu magaayɨcɨhinɨcuubo iicanaaca siyomo gaijaco imo imo magaayɨcɨhicahi. Bu tollɨro magaayɨcɨhinɨcuubogo iicanaaca, bu siyomo jɨɨbogoco imo imo magaayɨcɨhicahi. 5 Bu oono diito ifiicoro: Sihidɨ mejeevano minɨsumɨnaa, eneehicamo onoonoco: Jii, meneehicahi. Jaarunaa uujoho diitoguiinovɨ icatɨhi. 6 Tahiimaajaagotɨ naha sɨɨcuno iimaarahi. Jaaruubo tahesamaajejaagotɨ sihidɨ gaajahi. Mɨɨro jaanoco amɨɨhaico magaajasuhicahi fahiijɨvaro fanoovaaco momoonɨhicanofeenedɨ.

7 ¿Nacu fɨne imitɨno moonɨuhi, oono taajasujɨɨbogoco amɨɨhaico ɨjɨɨbuguusumi jaadusutɨɨbo iicaumaño, bu amɨɨhaico bocɨgusuqui tafiico guiinovɨ ificuumaño icano? 8 Mɨɨro fahɨgova iicajahaje Moocaani iijamɨnaa nɨhɨbamɨco tajaa agallunoco mudumɨtɨɨcɨnɨcɨbadɨ gaayɨcɨhicauhi, toono sefatɨ amɨɨhaico amusuqui. 9 Jaabo amɨɨhaima iicausumi siinotɨ cuujɨvaachuuruubo mɨɨhaiñoobaco dilluutɨhi. Mɨɨro monahabomɨ Macedonia jiinɨjetɨ agaseumo uco acɨuhi ucuujɨvaachuunoco. Tollɨ iicauboro idilluutɨbadɨro, bu icaji. 10 Mɨɨro Cristo miyaanoco imino agaajano tajeebɨɨfaño iicabadɨro, bu toono idilluutɨneri imo imo iicanoco mɨɨhaiñooba paryɨɨcɨno Acaya jiinɨjeri iicamo dumɨtɨɨcɨjitɨhi. 11 ¿Jaanoco mɨllɨtɨ fɨne jillɨ uujoho neehi? ¿Nacu fɨne amɨɨhaico agaijɨtɨmaño? Chaa, tollɨ icatɨno. Mɨɨro uujoho amɨɨhaico guiraano agaijɨnoco, Moocaani gaajahi

12 Jaabo jino uujoho iicahicabadɨro moonɨhicaji. Jaaneri: Diitobadɨ mududɨcamaaihi, eneehicarumo abañɨno gaajacafeteji. 13 Mɨɨro jaamo diito jillɨ jihovo minɨsumɨnaa, jillɨ bañɨsumɨnaa iicamo, Cristo minɨsumɨnaabadɨ minifetehicahi. 14 Jaano jillɨ agaajaratɨno icatɨno. Mɨɨro ɨjɨ Satanas Moocaani toomomɨnaafibadɨ iminifotooboro saajirahi. 15 Jaabadɨro bu tɨhɨɨtɨno diiboco ejeecɨvomo iminoco omoonɨmobadɨ minifetejirahi. Jaamo oono omoonɨno jaadaco ɨɨcɨneri finɨji.

Pablo Moocaani Minɨsumɨnaafi Ɨdaasuno Iicano.

16 Jaaneguiiha siino amɨɨhaico neehi: Mɨɨhaiñooba uco jillɨ jeegavoobo needino. Jaanotɨ tollɨ uco mehesɨcɨnɨhachiijɨ, muguubunɨcɨhica amɨɨhaima iimaanoco, toonofañodɨ uujoho mitya mitya iicanoco magaajaqui. 17 Jaaruno uco Aivojɨɨbo atajɨɨbaneguiiha tollɨ nootɨhi. Jillɨ ejeegavoobobadɨ neehi mitya mitya iicanoco. 18 Mɨɨro sihidɨ saatoho mitya mitya icahicahi jijeo nehejeditɨro. Jaabadɨro bu uujoho tooneri mitya mitya icajirahi. 19 Mɨɨro amɨɨhai: Sihidɨ magaajahi, munuurumo. Jaarunaa paryɨ ejeegavomoco imino muguubunɨcɨfihi. 20 Mɨɨro amɨɨhai imino muguubunɨcɨfihi, oono: Mɨɨhaico mejeecɨvo, noomoro amɨɨhaico atajɨɨbahicamoco, bu amɨɨhaico ananihicamoco, bu amɨɨhaico iguiinonɨhicamoco, bu amɨɨhaico jihovotobadɨ omoonɨhicamoco, oono bu amɨɨhai ɨmefaño amɨɨhaico agabacuhicamoco icano. 21 Jaanotɨ naha mɨɨhai tollɨ momoonɨutɨhi mesefautɨmaño. Jaano nucufesurunoco jino neehi.

Jaanotɨ saatoho nucufeguetɨmo ihiimaabadɨro bu uujoho iimaahi; jino jillɨ ejeegavoobo iicanɨcɨbadɨ. 22 ¿Nacu jaamo hebreomɨ diito? Jaabadɨro bu uujoho hebreomɨoobo. ¿Nacu Israel jiinɨjeoto diito? Jaabadɨro bu uujoho? ¿Nacu bu Abraham iyaachimɨhai diito? Jaabadɨro bu uujoho icahi. 23 ¿Nacu diito Cristo jeecɨvomɨnaa? Mɨɨro diito janaanɨcɨvɨ uujoho icahi. Jino ihiimaano ejeegavoobo onoonɨcɨbadɨ neehi. Mɨɨro diito janaanɨcɨvɨ uujoho dudɨcamaaihi, bu diito janaanɨcɨvɨ uujoho gaicɨcafetehi, bu diito janaanɨcɨvɨ uujoho cɨvojanɨcafetehi, bu fiiva foova uujoho guijevetɨ fatyehicahi, 24 bu sahusefoova uco judiomɨ aamɨuhi treinta y nuevedɨfoova gaicɨhicaumo. 25 Bu mifoocɨ, safo icano aamɨcafutuhi ɨmeiri. Jaanotɨ safooro uco guiisibaneri aamɨumo. Bu tollɨro mifoocɨ, safo icano ufuuboma cɨɨjɨgaimeenene fiimacamaaiuhi. Jaabo safoono imuuaifaño icauhi fucu, cuuje icano fatyuuhi nɨfaihufaño. 26 Bu ajashutɨno ɨgooboro feehicahi teehino ñɨhicunofañodɨ, bu tollɨro nanivamɨnaa ñɨhicumehejefañodɨ, bu tollɨro taajiinɨjemɨnaa, bu siijiinɨjemɨnaa icamo ñɨhicumehejefañodɨ feehicahi. Bu tollɨro cuumino ñɨhicunehejefañodɨ feehicahi. Tollɨro buhɨgueeje muuaiño icano ñɨhicunehejefañodɨ feehicahi. Bu tollɨro miya gataavomɨnaa iicatɨmo, ñɨhicumehejefañodɨ feehicahi. 27 Tollɨro bu sihidɨ dudɨcamaaiboro feehicahi, bu fanoova uco ɨɨdaasuvusunofañodɨ feehicahi. Fiiva foova cɨgaraco jaabɨcɨɨboro feehicahi. Ajebanoco, adufiraco icano jaabɨcɨɨboro feehicahi. Guiraafoova machutɨɨbo icauhi. Bu sɨɨcuraco jaabɨcɨhicauhi, gaachehubama chahahicauhi icano.

28 Jaana janaanɨcɨvɨ bu iicarunehejeque nootɨhi. Mɨɨro fafucuvaacɨvɨ paryɨ Moocaani iijamɨnaatɨ eesamaaiñeri tajeebɨɨ nɨjɨ nɨjɨ icahicahi. 29 Mɨɨro saatoho iniinovasumi, uujoho bu niinovano icahicahi. Bu saatohoco sita imitɨnofaño agañɨɨsusumi, uujoho sɨfiirari ɨdaasuno icahicahi. 30 Jaanocoro toneheje tañiinovaco ɨɨfusunocoro uujoho iimaajirahi. 31 Mɨɨro Moocaani Mohaivojɨɨbo Jesucristo Caanico fahiijɨvaro iimono ufucuro finɨtɨno icaji. Jaabo gaajahi uujoho jino miyaanoco onoonoco. 32 Mɨɨro Damasca cuumiri iicausumi, tuucuumi aivojɨɨbotɨ, imiya aivojɨɨbo Aretas onoobo ificuubo itoomomɨnaaco tuucuumi guhuganovɨ ficuuhi, uco agaayɨcɨmoro cɨvojafaño isatyequi. 33 Jaarunaaca uco jɨiibaifaño ɨjɨɨhacuumoro tuucuumi mecuhallɨdɨ jahisivɨ niitusuumo. Jaamaño jillɨtɨ taajauhi diibo usetɨ.

12

Gaijanoco Pablo Aatyɨmeuno.

1 Mɨɨnoditɨro imino mihiimaano jillɨ mɨhɨɨfono. Jaarunofaño iimaaji Aivojɨɨbo uco gaijaco ɨɨfusuhicanoco, bu agaajasuhicanoco icano. 2 Mɨɨro uujoho gaajahi saafiico Cristoco imiyaavogooboco. Jaabo satyocafutuuhi niquejefaño, aivo janaanɨcɨ iicajefaño, sɨɨcɨje toonotɨ fahuseecɨ siino mificabacɨ, mificabacɨ ɨdɨɨno ficabanoco mafatyucuuhi. Jaanoco gaajatɨhi fɨne ifiima baacho fuubo, igaijaro baacho fuuhi. Jaanoco ɨɨdɨɨboro Moocaani gaajahi. 3 Jaarunoco uujoho gaajahi diibo ufuunoco; ifiima baacho, igaijaro baacho ɨdɨɨboro Moocaani toonoco gaajahi. 4 Mɨɨro Moocaani iicahɨgo niquejefaño satyocafutuubo. Jahɨgo guubuubo agaajaratɨno iimaaco aivo mɨɨhaiñooba ɨjɨɨbeguejitɨrunoco. 5 Jaabeditɨ uujoho: Aivo mityaabo, neejirahi. Jaanotɨ tafiiditɨro: Aivo mityahi, nootɨhi; ɨdɨɨnoro naha tañiinovatɨ iimaajirahi. 6 Jaanotɨ naha tafiiditɨro imino jɨɨbuguruva, bu sɨcamaño icajitɨruno, miyaanehejequere ɨjɨɨbogomaño. Jaaneguiiha tafiiditɨro imino jɨɨbogotɨhi, saatoho uuditɨ janaanɨcɨ eesamaajiruneguiiha. Jillɨ uco aatyɨmenetɨro, bu tahiimaaco uguubunotɨro icano igaajaqui.

7 Jaano toono Moocaani uco ɨɨfusuno, aivo uudi sihidɨ ejeevauno. Jaaneri uujoho sihidɨ tafiico mitya mitya omoonɨjiruneguiiha tafifaño aivoco Moocaani ficuuhi. Jaano taahucufaño icahi januutu macafatyɨcɨnɨbadɨ. Jaanoco ɨjɨro juvivehi, tooneri uco ɨdaasuno imoonɨqui. 8 Jaano toonohallɨvɨ mifoocɨ, safo ɨdɨɨno Aivojɨɨboco dillucuurahi toono aivoco uutɨ ibuusuqui. 9 Jaarunofaño Aivojɨɨbo uco neehi: Ɨco agaijɨnofañodɨ fanoovari diica. Mɨɨro ifi iniinovamofañodɨ tamitya aivo janaanɨcɨ ɨfusucafetehi, nooboro. Jaamaño jino iniinovaneri imo imo icahi tafifeenedɨ Cristo mitya ihɨfusucafetequi. 10 Jaamaño tañiinovaneri imo imo icahi, bu tollɨro uco imitɨno onoonehejeri, bu fanoovatɨ ucuujɨvaachunehejeri, bu uco ɨjɨɨheguenehejeri icano. Mɨɨro uujoho niinovaabobadɨ iicasumi aivo janaanɨcɨ Cristo sefama icahi.

Pablo Corintomɨnaaco Agaijɨɨboro Esamaaihi.

11 Amɨɨhai uuditɨ imino mihiimaaujirahi. Jaaruno iicanaaca uuro tafiiditɨro ihiimaamaño jeegavomɨnaafibadɨrucu. Mɨɨro uujoho sihidɨ jeevatɨruubo, oono amɨɨhai: Sihidɨ ejeevano minɨsumɨnaa, noomoro diito dojɨcutɨ mefeehicamo guiinovɨ icatɨhi. 12 Mɨɨro oono amɨɨhaifeenevɨ sihidɨ fanoovaaco jaabɨcɨɨboro ududɨcamaaihicauno imino gaajacafutuuhi ɨɨfusuneri, aatyɨmeratatɨnehejeri, ajabafiiranehejeri icano. Jaanotɨ magaajahi uujoho miya minɨsumɨnaafi iicanoco. 13 Mɨɨro sijahaje Moocaani iijanomɨnaaguiinovɨ amɨɨhaico moonɨtɨrahi ɨdɨɨnoro naha tafiiguiiha nɨhɨbamɨco amɨɨhaico dilluutɨhi. Jaaneri fɨne amɨɨhaico imitɨno omoonɨunoco mihimibachucasiqui sajeebɨɨ miicaqui.

14 Mɨɨro amɨɨhaico mifoocɨ baajecuuhi. Jaabo siino bu amɨɨhaico baatequi imibaivucuuhi. Jaabo amɨɨhaico uujoho jinejebaco dillujitɨhi. Mɨɨro amɨɨhai nehejeguiiha feejitɨhi, jillɨ amɨɨhaiguiiharo feeji. Mɨɨro caanimɨ iseemeguiiha nɨhɨbamɨco allacarufihi, iseeme caanimɨguiiha allacarutatɨhi. 15 Jaabadɨ uujoho paryɨ tañehejeque amɨɨhaihallɨvɨ gañɨɨjirahi imo imo. Jaabadɨro bu tafiico uujoho finɨsujirahi amɨɨhai jeebɨɨnohallɨvɨ. Mɨɨro uujoho amɨɨhaico sihidɨ agaijɨtonaaca, amɨɨhai uco guiinovɨro mɨɨdɨno magaijɨhi.

16 Mɨɨro amɨɨhaitɨ saatoho, uujoho amɨɨhaico jinejebaco idilluutɨnoco, imino gaajarumo neehicahi: Amɨɨhaico abañɨuborovaha tacuraihufaño gañɨɨsuuhi, noomoro. 17 ¿Nacu amɨɨhaico bañɨuhi amɨɨhaijaago oono saatohoco agalluumofeenedɨ? 18 Mɨɨro Titoco uujoho tajɨɨbauhi amɨɨhaico ibaatequi. Jaaboma bu saafi monahaboco galluuhi. ¿Nacu Tito amɨɨhaico bañɨuhi? Mɨɨro mɨsi sabadɨro mihicafihi, bu sagaijafeenedɨro.

19 Fɨne amɨɨhai mehesɨcɨnɨhi; jillɨ mofeenevɨ ifiguiiharo icamɨsi, noomoro. Jaaruno tollɨ icatɨno. Mɨɨro mɨsi Cristotaotɨsi Moocaani ɨmefeenevɨ mihiimaahi. Jaamo paryɨ agaijɨno nahabomɨ, amɨɨhai miyaavogoco amusuqui. 20 Mɨɨro uujoho ñɨhicuguehi amɨɨhaico emeecɨtodɨ, uujoho iimogobadɨ mihicatɨmoco aatyɨmeneque, jaabadɨro bu amɨɨhai mihimogobadɨ iicaaboco mahatyɨmejitɨnoco icano. Bu tollɨro ñɨhicuguehi amɨɨhaifeenevɨ ɨɨbacasino iicanoco, bu sitaaco inohallɨtɨro mɨjɨɨheveneheje, bu icajɨɨsuhaño, bu gaijɨraneheje, bu sɨcamaño jɨɨbogoneheje, bu dejecuneheje, bu mitya mitya icaneheje, bu igaivusumi imino momoonɨtɨneheje icano iicanoco. 21 Bu tollɨro ñɨhicuguehi jino siino amɨɨhaico abaatoobo, Moocaani amɨɨhai imitɨco aatyɨmeneri unucufeveneque. Bu jaabadɨro ajashutɨmo saatoho amɨɨhaitɨ sɨɨcɨjetɨro imitɨco omoonɨhicamo; toono iimitɨco jeevesutɨmo iicahicamoditɨ, bu oono ajevanehejeque, bu fanoova iimitɨno imogonehejeque icano omoonɨhicamoditɨ uujoho aivo ɨdaasuveji.

13

Afagoono, Niino Iimaa Icano.

1 Mɨɨro amɨɨhaico mifoocɨ baajecuuhi. Jaabo siino bu jino amɨɨhaico baateji. Jaamo saatoho imitɨco omoonɨmohallɨvɨ mɨjɨɨbogodɨ miimɨsiicɨ, saafi ɨdɨɨmo diibohallɨvɨ mɨjɨɨbogohachiijɨ miyaavegueji. 2 Jaamo sɨɨcɨjetɨro imitɨco omoonɨhicaumoco faguucuuhi siino eeguejeusumi. Bu paryɨ famoocoro jino siino tehesinotɨ neehi: Jino siino amɨɨhaico abaatodɨ amɨɨhaico ɨdaasugucujitɨhi. 3 Jaadɨ jari magaajaji, Cristo tafeenedɨ ihiimaanoco, magaajaguehicanoco. Jaabo Cristo amɨɨhaico omoonɨdɨ niinovajitɨɨbo mɨɨro amɨɨhaifeenevɨ isefaco gaajasujiibo. 4 Mɨɨro miyaano iniinovaaboco iicanɨcɨbadɨ tetecuumo. Jaaruubo oono icahi Moocaani mityari. Jaabadɨro bu mɨɨhai diibo niinovajaagodɨ mihicahi. Jaarumo diibofañodɨ mihicacumaño Moocaani mityari mihicaji, toonofeenedɨ amɨɨhaico mahamusuqui.

5 Jaaneguiiha amɨɨhairyo amɨɨhai ifiico magaajacɨ. ¿Naa imino miyaavogofaño mihicanoco? Amɨɨhai ifiico imino mɨnɨsu. Mɨɨro amɨɨhairyo magaajahi Jesucristo amɨɨhaifaño iicanoco, miya miyaavogomɨnaa mihicahachiijɨ. 6 Jaabadɨro bu uujoho imeguehi amɨɨhai magaajanoco, mɨɨhai miya miyaavogomɨnaa mihicanoco. 7 Jaamo mɨɨhai amɨɨhaihallɨvɨ Moocaanima mihiimaahicahi, imitɨco amɨɨhai moonɨtɨmo miicaqui. Jaaruno mɨɨhai imino mihicanoco magaajasuqui icatɨno, jillɨ amɨɨhai iminocoro momoonɨquiguiiha, jillɨ mɨɨhaiditɨ imitɨno mehesɨcɨnɨrunaaca. 8 Mɨɨro mɨɨhai miyaanoditɨ imitɨno momoonɨtatɨhi, miyajɨɨbogoguiiharo momoonɨhicahi. 9 Jaamaño mɨɨhai niinovano mihicarunaaca amɨɨhai sefano iicamaño mɨɨhai imo imo mihicahicahi. Jaamo mɨɨhai Moocaanima amɨɨhaihallɨvɨ iimaamoro mihicahi, aivo amɨɨhai imitɨbama ufucu chahamo miicaqui. 10 Jaaneguiiha jihaameque amɨɨhaidi caatɨnɨhi amɨɨhaico abaatejino ɨmegavɨro. Jaabo amɨɨhaijaago ufuusumi sefano amɨɨhaico moonɨtɨɨbo icaqui, jino tamitya Aivojɨɨbo uco aacɨhinɨno mityari. Tooneri amɨɨhaico jusisuqui aacɨhinɨno, jillɨ amɨɨhaico finɨsuqui icatɨno.

11 Jaaneguiiha tañahabomɨ, tahɨgo imino mihica, bu amɨɨhai jeebɨɨfaño iimitɨnobama chahamo mihicajinocoro miguiino, bu amɨɨhaico afajɨɨnɨnoco magaayɨcɨ, bu sabadɨro imo imo mihicamoro sajeebɨɨ mihica icano. Jaafa Moocaani gaijɨco, sajeebɨɨ icaco icano aacɨɨbo amɨɨhaima icahi. 12 Fahɨgovavɨ midilluucasi ihiibɨcɨcasimoro. 13 Jimañeri iicamo miyaavogofañodɨ monahabomɨ paryɨ iijɨco amɨɨhaijaago galluuhi.

14 Mohaivojɨɨbo Jesucristo imino omoonɨnoco magaayɨcɨ, bu Moocaani gaijɨco, bu Igaija amɨɨhaima iicajinoco icano.

GALATAS

1

2

3

4

5

6

GALATAS

1

Galacia Jiinɨjeri Iicamedi Pablo Acaatɨnɨuhaame.

1 Uujoho Pablo minɨsumɨnaafi, miyamɨnaa uco ɨɨcɨmoro agalluubo icatɨno. Jesucristoro uco agalluubo, bu diiboco guijevefeenetɨ ubuheetesuubo Moocaani uco agalluubo. 2 Jaamo mɨɨhai, uujoho, bu paryɨ monahabomɨ icamo jihaameque macaatɨnɨhi Galacia jiinɨjeri iicajano Moocaani iijanomɨnaadi. 3 Jaamo amɨɨhai Moocaani, bu Mohaivojɨɨbo Jesucristo icamɨsi aacɨno sajeebɨɨ imino omoonɨno icanoma mihica. 4 Jaabo ifiico mohallɨvɨ aacɨuboro guijeveuhi mohimitɨhallɨvɨ, mɨɨhaico itaajasuqui jihimitɨ jiinɨjetɨ; Dios Moocaani jeebɨɨ onoobadɨ. 5 Jaabo Moocaanico mihimo fahiijɨvaro. Fɨne.

Chahabogo Sibogo Taajasujɨɨbogo.

6 Uco aivo sihidɨ meheetyesuhi gueenene icatɨmoro Moocaanico mejeevesuneri Cristo mɨɨhaico agaijɨnofeenedɨ amɨɨhaico ucuuhuvahinɨɨboco. Jaamoro siibadɨ iicano jɨɨbogocoro magaayɨcɨhi. 7 Sibogo chahahi miya taajasujɨɨbogo. Jillɨ ɨɨfurumo sita amɨɨhaico casivusuhicahi. Jaamoro imogomo Cristo taajasujɨɨbogoco sibogotɨ ubuunanɨnoco. 8 Jaanotɨ amɨɨhaico taajasujɨɨbogoco mahacɨhinɨnobuunatɨ uujoho, bu niquejefañotɨ asaabo Moocaani toomomɨnaafi iicaruubo, bu saatoho sita iicaruva icano siibadɨ iicabogoco mɨjɨɨbogohachiijɨ, mɨɨhai Moocaani afaijanoguiino mihicajirahi. 9 Jaanoco uujoho fone nuucuuhi. Jaarunoco bu jino siino neehi: Amɨɨhai taajasubogoco magaayɨcɨhinɨcubogohallɨvɨ sita amɨɨhaico sibogoco ɨjɨɨbogohachiijɨ diito Moocaani faijaguiino icahi.

10 ¿Nacu jillɨ onoonotɨ miyamɨnaa uco cahacɨsuhi? Cha, tollɨ icatɨno Moocaani uco acahacɨsunoco imeguehi. Uujoho jaanotɨ imogotɨhi uco miyamɨnaa acahacɨsujirunoco omoonɨnoco. Jaanotɨ miyamɨnaaco cahacɨsuruva, uujoho Cristo jeecɨvomɨnaafi icajitɨrahi.

Jillɨ Pablo Minɨsumɨnaafitɨ Minifutuuhi.

(Hch 8.1-3)

11 Jaanegui magaaja jinooco tañahabomɨ: Uujoho taajasujɨɨbogoco ɨjɨɨbogono miyamɨnaafi esamaajere icatɨno. 12 Toonoco uujoho cajaanɨ miyamɨnaafitɨ gaayɨcɨhinɨtɨhi. Mɨɨhaiñooba uco jɨɨbeguehinɨtɨhi. Jesucristoro uco jinooco gaajasuhinɨhi.

13 Amɨɨhairyo magaajacuuhi itɨconɨ judiomɨ iijɨco omoonɨhicausumi imino omoonɨhicaunoco. Amɨɨhairyo magaajacuuhi uujoho Moocaani iijanomɨnaaco finɨsuqui ɨdaasuno omoonɨhicaunoco. 14 Jaabo uujoho judiomɨ iijɨco aivo tayoto tatyɨcovovɨro ificabano iicaurumo janaanɨcɨvɨ imino moonɨuhi. Uujoho aivo imino moonɨhicauhi moheedetemɨhai iijɨco. 15 Jaaruuboco uco Moocaani sahiijɨtɨro ɨcɨuhi fiivuutɨɨbocoro, sihidɨ agaijɨmaño uco ɨcɨubo. 16 Tollɨ iimuguuboro uco Illico gaajasuubo, uujoho diibo taajasujɨɨbogoco jɨɨbeguequi judiomɨ iicatɨmofeenevɨ. Jaabo jillɨ iicausumi mɨɨhaiñoobajaago fuutɨhi toonotɨ uco ijɨɨbeguequi. 17 Bu Jerusalevɨ fuutɨhi itɨconɨ tahɨmegavɨ minɨsumɨnaatɨ iicacuumoco toonotɨ idillutoobo. Jillɨro gueenene icatɨɨboro fuuhi Arabia jiinɨjevɨ. Jahɨgotɨ uhuumiubo gaseuhi Damasca cuumivɨ.

18 Jaabo mificabacɨ, saficaba icanobuunatɨ jari Jerusalevɨ fuuhi. Jahɨgo jari Pedroco gaajauhi. Jaaboma fahuseecɨ satɨhai ɨdɨɨno fucuvaro icauhi. 19 Jaaruubo bu saatohoba minɨsumɨnaaco atyɨmeutɨhi ɨdɨɨbocoro Jacoobo Aivojɨɨbo Jesu nahaboco atyɨmeuhi. 20 Moocaani ɨmefeenevɨ miyanotɨro jino neehi acaatɨnɨɨbo.

21 Jaanobuunatɨ fuuhi Siria, Cilicia icano jiinɨjevɨ. 22 Jaaboco uco monahabomɨ Cristota Judea jiinɨjeri iicamo imino atyɨmeutɨhi. 23 Jillɨro uguubuumoro uuditɨ neehicauhi: Itɨconɨ mɨɨhaico toonohallɨtɨ ɨdaasuno omoonɨhicaubo, jisumi taajasujɨɨbogoco jɨɨbogooboro feehicahi toonoco itɨconɨ ifinɨsuqui omoonɨhicaurunoco, noomoro. 24 Jillɨ noomoro uuditɨ Moocaanico imehicaumo.

2

Saatoho Minɨsumɨnaa Pabloco Gaayɨcɨhi.

(Hch 11.1-30)

1 Jaanobuunatɨ fahuseecɨ motɨhaitɨ igueenemeheje ɨdɨɨno ficabavabuunatɨ siino fuuhi Jerusalevɨ, Bernabe onooboma. Jaabo uujoho satyuuhi tahɨgo Tito onooboco. 2 Tahɨ fuuhi, Moocaani uco tahɨ difo unuuneguiiha. Jahɨ Jerusalevɨ Moocaani iijamɨnaa imiyaamoma ijeevadɨ mihigaivuuhɨ diitoco imino jɨɨbuguuhi taajasujɨɨbogotɨ judiomɨ iicatɨmofeenevɨ ɨjɨɨbeguehicaabotɨ. Jillɨ moonɨuhi ududɨcamaaihicauno jihovonobadɨ iicajiruneguiiha. 3 Jahɨgo uuma ufuubo Tito judiomɨoobo icautɨruuboco iimeeheque mɨɨhai miquitɨcɨsuutɨhi. 4 Jaarunaa miya nahabomɨ iicautɨmo mofañodɨ toovono ɨjɨcafutuumo imuguuhi diibo meeheque iquitɨcɨunoco. Jaamo diito mofeenevɨ jɨcafutuuhi gaajamɨnaatɨ ufuumo, Cristo Jesuma mihicacuunofeenedɨ judiomɨco atajɨɨbahicanotɨ mataajacuunoco agaajatuumo. Jaamoro mɨɨhaico siino Moise tajɨɨba jɨjovototɨ imoonɨsuqui ufuumo. 5 Jaarumoma sihidɨ mejenaaucasiuhi. Amɨɨhai taajasujɨɨbogoco miyaanoco magaayɨcɨcuunoco jeevesutɨmo toonofañoro miicaqui.

6 Jaarumo diito imiyaamo iicaurumo uco bohobogobadɨ iicanoco ajashuno jɨɨbuguutɨhi. Jaaruno diito tollɨ iicano uco mɨllɨ moonɨtɨhi, Moocaani miyamɨnaaco udugaacutɨmaño. 7 Jaamo uco bohonobatɨ jɨɨbogotɨmoro jillɨro gaajacɨumo uco Moocaani judiomɨ iicatɨmojaago taajasujɨɨbogoco satyequi aacɨuboro atajɨɨbaunoco, Pedroco diiboro tobogocoro judiomɨjaago isatyequi acɨubo. 8 Mɨɨro diiboro Moocaani Pedroco minɨsumɨnaafitɨ judiomɨfeenevɨ agalluubo, uco minɨsumɨnaafitɨ galluuhi judiomɨ iicatɨmofeenevɨ.

9 Jaamaño Jacoobo, Pedro, Jua iicamoco aivo imiyaamo eneehicaumo gaajacɨuhi Moocaani uco toono dudɨcamaajeque aacɨunoco. Jaamoro mɨsico ihuseneque acɨumo uco, Bernabeque icano. Jillɨ moonɨumo magaijɨcasimoro manahabovacasijinoco. Jaamoro bu imuguumo mɨsi judiomɨ iicatɨmofeene mududɨcamaaituujinoco. Jaanotɨ diito judiomɨguiiha toonovɨro fitafutuuhi diitofeenevɨ idudɨcamaaiqui. 10 Jaamo mɨsico ɨdɨɨnocoro tajɨɨbauhi ɨɨdaasumoco mehesafetehicajinoco. Jaanoco uujoho jabajeevetɨɨbo imino moonɨhicahi.

Pablo Ɨɨbahi Pedroco Antioquia Cuumivɨ.

(Hch 11.1, 2)

11 Jaanobuunatɨ Pedro Antioquia cuumivɨ ufuuboco ihɨmefeenevɨ uujoho ɨɨbauhi, imitɨno omoonɨunohallɨtɨ. 12 Itɨconɨ machuhicaubo sano judiomɨ iicatɨmehejema. Jaanaa Jacoobojaagodɨ iicaumo saatoho judiomɨ agasecuudɨ diito judiomɨ iicautɨmotɨ udugaavuuboro siino diitoma machucuutɨɨbo, diito ibaɨ meehe quitɨcɨ tajɨɨbamɨnaa iicaumaño diitoco iiguiuboro. 13 Jaabadɨro bu saatoho judiomɨtɨ Cristoco imiyaavugucuurumo Pedro abañɨsuubo omoonɨhicaubadɨro minifutuumo, bu Bernabe icauruubo diitobadɨro minifutuuhi. 14 Jaamo diito miyaano taajasujɨɨbogo onoobadɨ icatɨmo iicaunoco aatyɨmeuboro Pedroco famoohɨmefeenevɨ nuuhi: Ɨɨjoho judiomɨoobo diicaruubo judiomɨ iicanɨcɨbadɨ icatɨɨboro, judiomɨ iicatɨmo iicabadɨ diicahicahi. Bu, ¿mɨllɨ jaabo toono judiomɨ iicatɨmoco judiomɨbadɨ iicaqui tajɨɨbahicahi? nooboro nuuhi.

Judiomɨ, Saatohobadɨro Miyaavogofeenedɨ Taajahi.

15 Mɨɨhai naha mifiivuunotɨro judiomɨ. Jaamo mɨɨhai siijiinɨjeoto imitɨmɨnaa iicabadɨ mihicatɨhi. 16 Jaarunofaño magaajahi, Moise tajɨɨbaco omoonɨrumoco mɨɨhaiñoobaco Moocaani agaayɨcɨjitɨnoco. Jaanotɨ ɨdɨɨnotɨro mɨɨhaico gaayɨcɨjiibo Jesucristoco mimiyaavogonofeenedɨ. Jaamaño bu mɨɨhai Jesucristoco mimiyaavuguuhi mɨɨhaico toonofeenedɨ Moocaani igaayɨcɨqui. Jaamo mɨɨhai tajɨɨbaco momoonɨnotɨ magaayɨcɨcafototɨhi. Jaamaño mɨɨhaiñoobaco Moocaani gaayɨcɨjitɨhi tajɨɨba onoonoco omoonɨmoco.

17 Jaanotɨ Cristofeenedɨ mɨɨhaico Moocaani agaayɨcɨnoco momoonɨnaaca saatoho mɨɨhaico neehicahi: Imitɨmo, Moise tajɨɨba onoobadɨ moonɨtɨmo, noomoro. ¿Nacu fɨne Cristo mɨɨhaico imitɨmɨnaatɨ eetavehi? ¡Cha, tollɨ icatɨno! 18 Jaanotɨ naha ifinɨsucuuno tajɨɨbaco, bu siino dojɨcuvɨro eetavuruva uujoho imitɨmɨnaafitɨ icajirahi. 19 Mɨɨro uujoho tajɨɨbatɨ iguijevecuubobadɨ icacuuhi; toonoro tajɨɨba uco gaajasuuhi toonofeenedɨ taajatɨɨbo iguijevejinoco. Jaaneguiiha jisumi uujoho Moocaani imogobadɨ moonɨhicahi diibeguiiharo iicacumaño. 20 Jaabo Cristo ɨmohohallɨvɨ iguijevehinɨsumi uuma sano guijevehinɨcuubo. Jaaneguiiha uujoho iguijevecunobadɨ. Jaamaño uujoho diibo icacuutɨhi, Cristorucu jino tafifaño iicano. Jino uujoho iicano ifiima icahi, Moocaani Achico imiyaavogonofeenedɨ. Diibo uco agaijɨuboro tahallɨvɨ ifiico acɨubo guijevefaño. 21 Jaamaño Moocaani imihuseque uujoho tɨhɨɨsutɨhi. Jaanotɨ tajɨɨba onoonoco momoonɨnotɨ mɨɨnoco Moocaani igaayɨcɨruva, Cristo iguijeveuno jaaduveechujitɨrahi.

3

¿Tajɨɨba Nacu Imihi? ¿Nacu Miyaavogo Imihi?

(Rm 4.1-25)

1 ¡Ayɨ! Aivo jihovoto amɨɨhai Galata cuumioto. ¿Mɨɨjoho amɨɨhaico bañɨhi miyabogo taajasujɨɨbogoco miyaavogotɨmo miicaqui? Mɨɨro amɨɨhaico mɨjɨɨbogomoro imino amɨɨhaico mɨhɨfusucuuhi diiboro Jesucristo etetecucɨnɨɨboco foovono magaajaqui. 2 Eneecata jinotɨ uco mɨjɨɨbogo: ¿Mɨllɨtɨ amɨɨhai Moocaani Gaijaco magaayɨcɨhinɨhi? ¿Nacu Moise tajɨɨba onoonoco momoonɨhicaunotɨ? ¿Nacu muguubuhinɨnoco mimiyaaveguehinɨnotɨ? 3 Mɨllɨtɨ jaamo amɨɨhai jihovotobadɨ mejeevahi. ¿Nacu Moocaani Gaija sefari mɨtɨconɨhinɨnoco, jillɨ mosefariro mɨhɨfutusuji, noomoro mehesɨcɨnɨhi? 4 Sɨcamañobadɨro mafatyusudino toonohallɨtɨ ɨdaasuno mihicanoco. Tollɨ fɨne icajitɨno. 5 ¿Nacu mɨllɨtɨ amɨɨhaico Moocaani Igaijaco aacɨɨboro amɨɨhaifeenevɨ aatyɨmeratɨnehejeque moonɨhicahi? Tajɨɨba onoonoco momoonɨhicamaño icatɨno, muguubunoco mimiyaavuguumaño.

6 Mɨɨro Abraham Moocaanico imiyaavuguumaño diiboco Moocaani gaayɨcɨuhi. 7 Toonotɨ amɨɨhai magaaja, paryɨ imiyaavogomo miyaano Abraham iyaachimɨhai. 8 Mɨɨro Moocaani sɨɨcɨjetɨro judiomɨ iicatɨmoco imiyaavogofeenedɨ agaayɨcɨujinoco aatyɨmeuboro Abrahamco sɨɨcɨjetɨro jɨɨbugucuuhi jino iimino jɨɨbogoco Caatɨnɨhaamefaño: Difeenedɨ paryɨɨcɨno jiinɨje cuumimɨnaa imino moonɨcafeteji, nooboro. 9 Jaamaño paryɨ imiyaavogomo, Abraham imiyaavuguuboma sano imino moonɨcafotonɨcɨno.

10 Jaamaño paryɨ Moise tajɨɨba onoonocoro imiyaavogomo Moocaani afaijanoguiino icahi. Mɨɨro Caatɨnɨhaame neehi: Paryɨ tajɨɨba Caatɨnɨhaamefaño onoonoco imino ɨɨfutusutɨmo Moocaani afaijaunoguiino icahi, noonoro foovono aivo icano. 11 Jaamaño mɨɨhaiñoobaco Moocaani gaayɨcɨtɨhi tajɨɨba onoonoco omoonɨnotɨ. Mɨɨro Caatɨnɨhaame neehi: Moocaani agaayɨcɨmo, imiyaavogofeenedɨ icaji, noonoro. 12 Jaamaño Moise tajɨɨba miyaavogoyomono icatɨhi. Mɨɨro noono: Jinehejeque paryɨ imino omoonɨmo toonofeenedɨ icaji, noonoro.

13 Jaano toono tajɨɨba faijatɨ Cristo mɨɨhaico taajasucuuhi. Mɨɨro diibo mohallɨtɨ faijaguiino minifutuuhi. Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Afaijacɨnɨmo paryɨ ɨmohohallɨvɨ etetecucafotomo, noonoro. 14 Jillɨ icauno Abrahamco imino omoonɨguunoco Jesucristofeenedɨ judiomɨ iicatɨmo igaayɨcɨqui, bu famooro miyaavogofeenedɨ Moocaani Igaijaco aacɨguuboco magaayɨcɨqui icano.

Tajɨɨba, Bu Aacɨguuno Icano.

15 Tañahabomɨ, miyamɨnaa ifiivɨ oovɨcɨɨboro jino amɨɨhaico jɨɨbeguehi. Saafi miyamɨnaafi onoonoco eheetavoobo toonohallɨvɨ imomoco acaatɨnɨnoco mɨɨhaiñooba siino toonohallɨvɨ cuhubarutatɨhi, bu buusutatɨhi icano. 16 Jaabadɨ Moocaani Abrahamco, iiyaachico icano aacɨjinoco eetavuuhi. Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño: Ajashutɨmoco monoonɨcɨbadɨ, diiyaachimɨhaico, nootɨno. Mɨɨro: Diiyaachico, noono. Jaabo saafiiro diibo Cristo. 17 Jaanoco jino uujoho neehi: Moocaani Abrahaama ihiimaauboro diiboco aacɨguunoco eetavuubo miyanotɨro iicaqui. Jaamaño toonobuunatɨ Moise tajɨɨba cuatrocientos treintadɨ ficabavabuunatɨ agaseuno, toonoco finɨsuvajitɨrahi Moocaani acɨji unuunoco jaaduveechucuutɨnobadɨ moonɨjitɨrahi. 18 Jaano bu Moocaani aacɨguuno Moise tajɨɨbafeenedɨ isaacɨnɨruva, tɨcovono aacɨguuno icajitɨruno. Jaarunaa mɨɨro Abrahamco Moocaani acɨguuhi jillɨ tɨcovono.

19 Jaanegui, ¿nacu, collɨhiicaqui Moise tajɨɨba icahi? Jillɨro imitɨno mihicanoco igaajasuqui. Jaaruno Abrahamco: Diiyaachi, unuubo asaautɨnohachutaro Moise tajɨɨba iicaqui. Jaano tajɨɨbaco Moocaani itoomomɨnaafeenedɨ Moiseque jɨɨbuguuhi diibo miyamɨnaaco ijɨɨbeguequi. 20 Jaanotɨ saafiiro jillɨ tɨcovono aacɨguunoco aacɨmaño sififeenedɨ acɨtatɨɨbo. Jaabo Moocaani saafiiro ihacɨguunoco jillɨ tɨcovono acɨɨbo.

Tajɨɨba Onoono.

21 ¿Nacu jino Moise tajɨɨba Moocaani aacɨguunojaagodɨ icatɨhi, eneejiruno? Cha, icano. Mɨɨro fiivoco ihacɨqui tajɨɨbaco ihacɨruva Moocaani mɨɨnoco gaayɨcɨjirahi tajɨɨba onoonoco momoonɨnofeenedɨ. 22 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Paryɨ famooro miyamɨnaa imitɨ jɨjovoto, noonoro. Jaano tollɨ icamaño Jesucristoco imiyaavogomo imiyaavogofeenedɨ Moocaani aacɨguunoco gaayɨcɨji.

23 Itɨconɨ jino miyaavogo agaseutɨsumi tajɨɨba mɨɨhaico iiguiinovɨ jɨjovototɨ ficuhicauhi, miyaavogoco aacɨno agaajacafutuutɨnohachuta. 24 Jaamaño tajɨɨba, seeme toomomɨnaabadɨ jeevauhi. Seemeque mihicanɨcɨbadɨ mɨɨhaiotoco jɨɨbeguehicauno Cristo asaautɨnohachuta. Jaamo mɨɨhai diiboco mimiyaavogomoco Moocaani igaayɨcɨqui. 25 Jaamaño jisumi Cristoco mimiyaavogono agasecumaño tajɨɨba mɨɨhaico otoomonoguiino mihicacuutɨhi. 26 Mɨɨro miyaavogofeenedɨ paryɨ famooro amɨɨhai Moocaani seemetɨ mihicahi Cristo Jesuma mihicacumaño. 27 Paryɨɨcɨno famooro amɨɨhai Cristo Jesujaagovɨ miminifetequi minitɨcafutuumo diiberi mɨjɨɨcɨnɨhi gaachehuco mohallɨdɨ mɨjɨɨcɨnɨbadɨ. 28 Jaamaño judiomɨ, griegomɨ monoono chahacuuhi, bu jɨjovoto, bu jɨjovoto iicatɨmo, bu gaifiimɨ, bu gaigoomɨ oono icamo. Mɨɨro Cristo Jesujaagodɨ mihicacumaño paryɨ famooro saafiiro mihicacuuhi. 29 Jaamo Cristota mihicacumaño Abraham iyaachimɨhaitɨ mihicacuuhi. Jaamo magaayɨcɨji Moocaani aacɨguunoco.

4

1 Jaamaño uujoho neehi: Mɨɨro seemene caanimɨ busumijeque agaayɨcɨjiibo seemene iicasumi jɨjovoobobadɨ icafihi, paryɨ toneheje abajaabo icajiruubo. 2 Mɨɨno saatoho tonehejeque otoomomoro imino ficufihi caanimɨ: Jino dinoo, noomoro ohoovɨcɨjifucu agasenehachuta. 3 Jaabadɨ mɨɨhai mihicauhi momiyaavogo seemebadɨ ujusitɨnohachuta. Jillɨ miyamɨnaa esamaaje onoonoguiino mihicahicauhi. 4 Jaarunaa tufucu agasecuudɨ Moocaani Illi Cristoco galluuhi gaigootɨ ifiivuuboco. Jaabo jiijehallɨvɨ saauhi judiomɨ tajɨɨbaguiino iicaubo. 5 Jillɨ saaubo mɨɨhai toono tajɨɨbaguiino toono jɨjovototɨ mihicamoco itaajasuqui; Jaadɨ mɨɨhaico Moocaani iseemetɨ igaayɨcɨqui.

6 Jaamo amɨɨhai Moocaani seeme mihicacuunoco igaajasuqui Illifeenedɨ Igaijaco* amɨɨhai jeebɨɨfaño galluubo. Jaabo Igaijafeenedɨ meneehicahi: Moocaani, ɨɨjoho Taacaani, noomoro. 7 Jaamaño ɨɨjoho Moocaani seemenerucu, jɨjovono diicacuutɨhi. Jaabo ɨɨjoho iseemene idiicamaño ɨco Moocaani ibusumijeque aacɨguunoco acɨji Cristofeenedɨ.

Pablo Jeebɨɨ Miyaavogomɨnaajaagovɨro Icahi.

8 Itɨconɨ naha amɨɨhai Moocaanico magaajautɨsumi, jihovoto caanimɨ jɨjovototɨ mihicauhi. 9 Jaarumo jisumi Moocaanico magaajacuuhi. Cha, tollɨ icatɨno, imiga amɨɨhaico Moocaani agaajacuumo. ¿Collɨhi jaamo siino dojɨcuvɨro miminifetehi toono iniinovano esamaajefaño, bu ɨɨdaasunofaño icano siino toonoguiinovɨ jɨjovotobadɨ? 10 Amɨɨhaihiica suufenɨtɨmo mificuhicahi siibadɨ iicafucujeque, bu nɨhɨbanoco, bu ifafucuvaaco, bu ficabanoco icano Moise tajɨɨba unuubadɨrehiica. 11 Aivo ñɨhicuguehi tadyudɨcamaaje amɨɨhaifeenevɨ sɨcamañovɨ ofoomañovɨ.

12 Tañahabomɨ, amɨɨhaico neehi: Jaamo uubadɨ miminifetehi, uujoho amɨɨhaibadɨ iminifotobadɨro. Amɨɨhai uco imitɨno momoonɨuno icatɨno. 13 Amɨɨhairyo magaajacuuhi itɨconɨ amɨɨhaico taajasujɨɨbogoco iguihuvaumaño sihɨgo footɨɨbo amɨɨhaico ɨjɨɨbuguunoco. 14 Jaano toono iguihuvauno jillɨ amɨɨhaico ɨnɨsuuno. Jaaruuboco amɨɨhai uco mɨtɨhɨsuutɨhi, mɨjɨɨhegueutɨhi icano. Jillɨro Moocaani toomomɨnaafico, bu Cristo Jesuco icano mihicanɨcɨbadɨ uco magaayɨcɨuhi. 15 Tusumi imo imo mihicauno. ¿Cuuca jaano jisumi icahi? Amɨɨhaiditɨ neehi: Sihidɨ jeevatɨno iicauruva amɨɨhai aallɨɨnoco tusumi mɨhɨcɨumoro uco mahacɨjirahi sihidɨ uco magaijɨumaño. 16 ¿Nacu jaabo jisumi amɨɨhaimɨnaafitɨ minifutucuuhi, amɨɨhaico miyaanoco onoonohallɨtɨ?

17 Diito Moise tajɨɨba jɨɨbogomɨnaa amɨɨhaico imeguehicahi, jillɨ amɨɨhaico imino imoonɨqui icatɨno. Jillɨro amɨɨhaico mɨɨhaiditɨ sihɨgovɨ udugaacunoco imogomo. Jaamo amɨɨhai diito onoonocoro mihimeguequi. 18 Imijiruno saatoho amɨɨhaico agaijɨnoco mihimogono. Jaarunofaño amɨɨhaima iicasumiro icatɨno uujoho iicabadɨ fahiijɨvaro. 19 Taseemegayɨmɨ, siino bu uujoho aiveneri ɨdaasuno icahi amɨɨhaiditɨ, gaigo iseemevaqui aivogo iicanɨcɨbadɨ. Jaabo ɨdaasuno icaaboro icaji amɨɨhaifaño Cristo jɨɨbogo ujusitɨno, bu diibobadɨ mihicatɨnohachuta icano. 20 Jaachiijɨro amɨɨhaima iicacuujirahi, simañodɨ amɨɨhaima iimaaqui. ¿Jaaruubo mɨllɨ bu amɨɨhaico neejirahi tahɨ iicatɨmaño?

Sara, Agar Icamɨfevɨ Ohoovɨcɨno.

21 Amɨɨhai Moise tajɨɨbaguiino mihicanoco mihimogomo jinooco uco monoo: ¿Nacu amɨɨhai muguubutɨhi toono tajɨɨba onoonoco? 22 Mɨɨro Abraham miiseecɨɨco seemevauhi noono. Saseeque seemevaubo ijɨjovogo Agar onoogoma. Jaanotɨ saseeque seemevaubo imiyataaba Sara onoogoma jɨjovogo iicautɨgoma. 23 Ijɨjovogo seemene fiivuuhi paryɨ famoova seeme ifiivonɨcɨbadɨro. Jaanotɨ imiyaago seemene fiivuuhi diibofeenedɨ Moocaani aacɨguuno imiyaavequi. 24 Jaano jino jillɨ diitɨfevɨ oovɨcɨcafetehi minoocɨ unuuno. Agar oovɨcɨcafetehi Sinai onoogajɨvɨ unuunoco. Tusumivɨ unuuno seeme fiivehi tajɨɨba jɨjovototɨ iicaqui. 25 Jaago Agar oovɨcɨcafetehi Arabiari iicagajɨ Sinaigajɨvɨ, bu Jerusale cuumi jisumi iicacuumivɨ icano. Jaamaño tuucuumi paryɨ judiomɨma toono tajɨɨbaguiino jɨjovototɨ icahi. 26 Jaanotɨ niquejefaño iicano Jerusale sajeebɨɨma iicacuumi. Jaacuumi seeme mɨɨhai. 27 Mɨɨro Caatɨnɨhaame neehi:

Imo imo diica ɨɨjoho achiba idiicago, eseemevatɨgo. Imo imo idiicaneri janaanɨcɨvɨro coovadiinamaahicahi ɨɨjoho seemeva aivoco agaajatɨguehiica. Mɨɨro ɨɨjoho edeevesucafutuugo sihidɨ diseemema diicaji, aijɨma iicago janaanɨcɨvɨ, noonoro Moocaani aacɨguuno Moise tajɨɨba janaanɨcɨvɨ sihidɨ jeevahi, eneejiruno.

28 Tañahabomɨ, jaamaño mɨɨhai Isaac iicabadɨ mihicamo. Mɨɨhai Moocaani aacɨguuno seeme. 29 Jaamaño mɨɨro Agar achi Ismael onoobo johono jisumi famooseeme ifiivonɨcɨbadɨ fiivuubo. Jaanotɨ Sara achi Isaac onoobo, Moocaani Gaija Abrahamco unuubadɨ ifiivuuboco Ismael jɨɨheguehicauhi. Jaabadɨro bu jisumi Ismael yoto jɨɨheguehi Isaac yotoco. 30 ¿Nacu mɨllɨ Caatɨnɨhaame neehi? Mɨɨro noono: Buhɨ gallu dijɨjovogoco illima. Mɨɨro ijɨjovogo seemene ibusumijeque gaayɨcɨjitɨhi sano imiyaago seemenema, noono. 31 Tañahabomɨ, jaamaño mɨɨhai ijɨjovogo seemebadɨ mihicatɨhi. Imiyaago seemebadɨro mihicahi.

5

Sefano Mihica Mataajacuunofaño.

1 Mɨɨro mɨɨhaico Cristo taajasuhinɨcuuhi sajeebɨɨ mihicacuuqui. Jaanegui toonofaño sefano mihica. Jaamoro siino tajɨɨbaguiino jɨjovototɨ miminifutucuudino.

2 Uujoho Pablo jino amɨɨhaico onoonoco muguubu. Siino amɨɨhai meehe quitɨcɨ eetavoguiino miminifotohachiijɨ, Cristo amɨɨhaico taajasujitɨrahi. 3 Siino bu neehi: Cajaanɨhacho amɨɨhai meeheque miquitɨcɨɨbo matajɨɨbacafetehi paryɨ Moise tajɨɨba onoonoco imino momoonɨqui. 4 Tajɨɨbaco imino momoonɨmaño Moocaani mɨɨhaico gaayɨcɨji, noomoro mehesɨcɨnɨmo. Cristoditɨ sihɨgovɨ miminifutucuuhi, bu Moocaani gaijɨtɨ sihɨgovɨ miminifutucuuhi icano. 5 Jaanotɨ mɨɨhai Moocaani Gaijafeenedɨ, bu miyaavogofeenedɨ icano mehesɨcɨnɨhi Moocaani mɨɨhaico agaayɨcɨcuunoco. 6 Jaamo Cristo Jesufañodɨ mihicacumaño mɨɨhaidi sihidɨ jeevacuutɨno miquitɨcɨnɨno, bu miquitɨcɨratɨno icano. Jaanotɨ naha miyaano ijaadama iicano magaijɨmoro mimiyaavogono.

7 Itɨconɨ amɨɨhai imino mufuuhi. Jaarumoco, ¿mɨɨjoho amɨɨhaico miyaanoco jeevesusuhi? 8 Toono ejeevesusuno amɨɨhaico ucuuhuvaubo Moocaanitɨ asaano icatɨno. 9 Mehesɨcɨnɨ, ajashuruno levaduraguiijɨ sɨɨhifaño paryɨ adɨcɨfihi. 10 Uujoho aivojɨɨboco amɨɨhaiditɨ esɨcɨnɨhi. Jaamo amɨɨhai siino simañodɨ esamaaicuutɨmo mihicahi. Jaanotɨ amɨɨhaico nɨjɨ nɨjɨ omoonɨsuhicamoco Moocaani ɨdaasuno moonɨji, cajaanɨhacho icaruuboco.

11 Tañahabomɨ, mɨɨro uujoho quitɨcɨcoro jɨɨbuguruva judiomɨ uco jɨɨhevejitɨrahi. Jaanova bu Cristo guijeve ɨmoho jɨɨbogo diitoco taficugusujitɨruno. 12 Jaamaño oono amɨɨhaico quitɨcɨco jɨɨbogomoro efeehicamo. ¡Jaanova paryɨ jisumiro finɨcuujirumo fanuucu!

13 Tañahabomɨ, mɨɨro amɨɨhai mɨhɨcɨcafutuuhi tajɨɨba mityaguiinotɨ mataajaqui. Jaarumo: Mɨɨhai jisumi mihimogobadɨ momoonɨjirahi, meneedino. Jillɨro fahɨgovavɨ mejeecɨvocasi magaijɨcasinofañodɨ. 14 Mɨɨro paryɨɨcɨno tajɨɨba onoono jinoovɨ sano ɨfetehi: Sitaaco gaijɨ difiico agaijɨbadɨro, onoonovɨ. 15 Jaanotɨ amɨɨhai meheeducasimoro muduucasihachiijɨ, imino mehesɨcɨnɨ sanomɨro mifinɨsucasidino.

Moocaani Gaija Aacɨno.

(Rm 8.5)

16 Jino amɨɨhaico onoono: Moocaani Gaijafeenedɨro mihica. Jaachiijɨ amɨɨhai ifi iimogonoco momoonɨjitɨhi. 17 Mɨɨro mofi iimogono Moocaani Gaijajaagodɨ icatɨhi. Jaabadɨro bu Moocaani Gaija mofi iimogonojaagodɨ icatɨhi. Jaamaño amɨɨhai mihimugurunoco momoonɨjitɨhi. 18 Jaanotɨ Moocaani Gaija amɨɨhaico ɨsɨɨgohachiijɨ tajɨɨbaguiino mihicacuutɨhi.

19 Tɨhɨɨtɨno magaajacɨnɨcɨhi mofi atajɨɨbanocoro omoonɨmo omoonɨfinoco: Jahisihijedɨ mogaimɨ iicatɨmehejema icamo, ɨɨdicunehejeque moonɨmo, fanoova imogocoro, 20 jihovocaanimɨco iimomoro jeecɨvomo, gaibanɨcoro eetavomo, sitaaco jɨɨhegueme, ɨɨbacasififimo, cɨgueeguefifimo, chahanotɨ sɨfiiratefimo, dugaacufifimo, ijeevadɨ sitaama dugaavefimo, 21 sitaaco iinohallɨtɨro jɨɨhevefimo, sitaaco gaicaaufifimo, guiriicavefifimo, machufifimo jillɨ iicanehejequere moonɨfimo. Jaanoco jino amɨɨhaico nuucuuhi itɨconɨ eneehinɨcubadɨ: Paryɨ jinehejeque omoonɨhicamo Moocaani aivojɨfaño feejitɨhi.

22 Jaanotɨ naha Moocaani Gaija onoovasuno toono naha gaijɨ, imo ica, sajeebɨɨ ica, jaabɨcɨ, sitaaco magaijɨno, imihuse, miyaavogo icano, bu 23 sɨɨcujeebɨɨ mihicano, mofi esamaajeheneque miguiinonɨno icano. Jinehejehallɨvɨ chahano tajɨɨba tollɨ momoonɨjirahana onoono. 24 Jaamaño Cristota iicamo sano diito ifiinoma fanoova imitɨco iimeguehicanehejeque jeevesucuuhi iguijevecuunobadɨ. 25 Jino Moocaani Gaijafeenedɨ mihicabadɨro bu jaafa mɨɨhaico diiboro tɨcuvusuhi paryɨ meheetavonehejefaño.

26 Jaaneguiiha mofiicoro: Aivo mimityahi, noomoro sitaaco fiivusucuutɨmo miicaqui, bu iinohallɨtɨro sitaaco jɨɨhevecuutɨmo miicaqui icano.

6

Fahɨgovavɨ Mahamusucasi.

1 Tañahabomɨ, saafi imitɨfaño aacotooboco mahatyɨmesumi amɨɨhai miyaavogofaño imino mihicacumo tollɨ iicamoco mahamusu siino miyaavogofaño quehecuno miicaqui. Jaamo sɨɨcuno amɨɨhai jeebɨɨco miminiiyumoro momoonɨ. Amɨɨhai ifiico gaihuɨnɨmoro, tollɨro bu amɨɨhai toonofaño mahaquetedino. 2 Fahɨgovavɨ mahamusucasimoro sifi ɨdaasuno iicanoco mahamusu sifi bocɨnoma ofooboco mihicanɨcɨbadɨ. Tollɨtɨ jaamo imino Cristo tajɨɨbaco mɨhɨfutusuhi.

3 Jaanotɨ saatoho: Uujoho aivo sihidɨ gaajahi, noomoro ifiico esɨcɨnɨmo. Tollɨ iicamo ifiicoro bañɨhi. 4 Famoovaro amɨɨhai ifiinoco imino magaaja. Jaadɨ jari imo imo mihica, amɨɨhai ifiiditɨro sita ifiiditɨro icatɨno. 5 Mɨɨro famoova ijeevadɨsahaje itɨcovoocɨvɨ ibocɨco imitɨ jaadabadɨ iicano bocɨco satyeji.

6 Jaaneguiiha amɨɨhaico taajasujɨɨbogoco ɨjɨɨbogomo amɨɨhai jɨɨbogomɨnaa iicamoco amɨɨhai busumijetɨ fanoovatɨ mahacɨ.

7 Amɨɨhai ifiico mabañɨsudino: ¿Mɨɨjoho Moocaanico dejecutɨhi? Paryɨ miyamɨnaa abasuno, paryɨɨcɨno ɨcɨcafeteji. 8 Jaanotɨ saatoho ifiico imo imo omoonɨnocoro abasumoco toono ifiiro diitedi ifinɨjitɨno guijeveque noovasuji. Jaanotɨ Moocaani Gaijaco imo imo omoonɨnoco abasumoco Moocaani Gaija ifinɨjitɨno fiivoco onoovasuuboro acɨji. 9 Jaaneguiiha suufenɨtɨmo iiminoco momoonɨqui. Jaamo suufenɨtɨmo imino momoonɨhachiijɨ ufucu inoovaco mɨhɨcɨji. 10 Jaaneguiiha fahɨgovaro imino momoonɨjino iicanohachuta famoovaacoro imino momoonɨqui, imi janaanɨcɨ miyaavogofañodɨ iicamo monahabomɨco imino momoonɨqui.

Afagoono, Niinohiimaa Iicanoco Pablo Inoro Acaatɨnɨcuuno.

11 Memeecɨ cono noono tyɨgabaje jino amɨɨhaidi tahuseri caatɨnɨhi. 12 Amɨɨhaico meehe quitɨcɨguiinovɨ ificuunoco iimeguehicamo moonɨhicahi, jillɨ miyamɨnaa diitoco iimeguequiro, bu jaamoco mɨɨjoho Cristo guijeve ɨmohohallɨtɨ jɨɨhevetɨmo. 13 Jaarumo diito meehe quitɨcɨguiinovɨ icarumo tajɨɨba onoonoco imino moonɨhicatɨhi. Jaarumo imeguehicahi amɨɨhai tollɨro amɨɨhai meeheque miquitɨcɨnoco. Jaamoro toonotɨ ifiico quehe quehe imoonɨqui amɨɨhai ifi tollɨ iicanoco agaajacɨmoro. 14 Jaanotɨ naha uujoho jinehejetɨ tafiico quehe quehe omoonɨnoco imogotɨhi, ɨdɨɨnoro Mohaivojɨɨbo Jesucristo ɨmohovɨ iguijeveuneri imo imo icahi. Mɨɨro Cristo guijeve ɨmohofeenedɨ uudi paryɨ jiinɨjeoneheje finɨhinɨcuuhi. Jaabadɨro bu uudi toojiinɨje imitɨco iimeguehicauno finɨhinɨcuuhi. 15 Jaamaño Cristo Jesufañodɨ mihicacuumedi jaaducafutucuutɨno miquitɨcɨnɨno, miquitɨcɨnɨtɨno icano sabadɨro ɨdɨɨnoro naha ajaaducafotono bohono ifiima mihicano. 16 Jaanegui amɨɨhai sajeebɨɨma, Moocaani ɨdaasugonoma icano mihica. Amɨɨhai jiibadɨ iicanoco momoonɨmo, bu paryɨ famooro miyanotɨro Moocaani cuumimɨnaa mihicamo icano.

17 Jaaneguiiha jisumi imugucuutɨhi mɨɨhaiñooba uco siino ɨtɨhɨɨsunoco. Mɨɨro jino tahallɨri iicano tatyujaavono jɨɨbeguehi uujoho Aivojɨɨbo Jesu jeecɨvomɨnaafi iicanoco.

18 Tañahabomɨ, jaafa paryɨ amɨɨhaico Mohaivojɨɨbo Jesucristo imino moonɨhi. Fɨne.

* 4:6 Griego iijɨri: Illi Gaijaco, noono.

EFESIOS

1

2

3

4

5

6

EFESIOS

1

Efeso Cuumiri Iicamedi Pablo Agalluhaame.

1 Uujoho Pablo Moocaani iimogobadɨ Jesucristo minɨsumɨnaafitɨ icahi. Jaabo uujoho jihaameque caatɨnɨhi Moocaanita iicamo Jesucristoco imiyaavogomo Efeso cuumiri iicamedi. 2 Jaamo amɨɨhai magaayɨcɨ Dios Moocaani, Aivojɨɨbo Jesucristo icamɨsi imino omoonɨnoco, sajeebɨɨco aacɨnoco icano.

Moocaani Cristofeenedɨ Iiminoco Aacɨno.

3 Mihimo Dios Moocaanico Mohaivojɨɨbo Jesucristo Caanico, mɨɨro Cristofeenedɨ mɨɨhaico Moocaani niquejefañoonehejeri imino moonɨhi. 4 Mɨɨro mɨɨhaico Moocaani Cristofañodɨ ɨcɨcuuhi sɨɨcɨjetɨro jiinɨje fiivuutɨnaacaro, aivo imimo mɨhɨnivatɨmo diibo ɨmega miicaqui. 5 Igaijɨfeenedɨ sɨɨcɨjetɨro mɨɨhaico ficuubo, Jesucristofañodɨ mɨɨhaico iseemetɨ igaayɨcɨqui ijeebɨɨ unuubadɨ. 6 Jaamaño Moocaanico fahiijɨvaro mihimehicahi iimihuse ovosɨɨhallɨvɨ. Jaano iimihuseri mɨɨhaico imino omoonɨmaño agaijɨɨbo Illima sano mɨɨhai mihicahi. 7 Jaamaño ajashutɨno Moocaani gaijɨ iicanofeenedɨ Illi mɨɨhaico taajasuhi iguijeveunofeenedɨ mohimitɨco ubuusuuboro. 8 Jaabo Moocaani mɨɨhaico ajashutɨno igaijɨ iicanoco ɨfusuhi fanoovaaco magaajaqui gaajaco aacɨnofeenedɨ. 9 Jaamaño mɨɨhaico gaajasuubo diibo iimogono agaajarautɨnoco ijeebɨɨfañodɨ eesamaaiuboro iinoro omoonɨjinoco. 10 Jaano toono ufucu ficabano ifinɨjino oovovɨ ɨɨfotodɨ eetavocafetejino. Jaasumi Moocaani igaiyɨɨcɨjiibo Cristo tajɨɨbaguiino, paryɨ fanoovaaco niquejefaño iicanehejeque, paryɨ jiinɨjehallɨri iicanehejeque icano.

11 Jaamo Cristofaño mihicamaño sɨɨcɨjetɨro mɨɨhaico Moocaani ɨɨcɨuboro ficuuhi ufucu diibo aacɨjinotɨ magaayɨcɨqui, Moocaani ijeebɨɨ iimogobadɨ fanoovaaco omoonɨmaño. 12 Jillɨ moonɨubo mɨɨhai itɨconɨ Cristoco mimiyaavogomo Moocaanico mihimequi fanoova imihallɨvɨ. 13 Jaabadɨro bu amɨɨhai taajasujɨɨbogoco muguubuusumi Cristoco mimiyaavuguumo diibojaagovɨ miminifutucuuhi. Moocaanitaro miicaqui Igaijaco acɨji unuubofeenedɨ Moocaani amɨɨhaifaño igaajataco ficucuuhi. 14 Moocaani Gaija mofifaño iicacumaño ufucu Moocaani mɨɨhaico aacɨnoco magaayɨcɨji ufucu niquejefaño mufuucuudɨ. Jaabo Moocaanico sihidɨ ejeevanohallɨvɨ mihimequi.

Pablo Miyaavogomɨnaaguiiha Moocaanico Gaajaco Dilluhi.

15 Jaaneguiiha uujoho, Aivojɨɨbo Jesuco amɨɨhai mimiyaavogonotɨ, bu Moocaanita iicamoco magaijɨnotɨ icano uguubuuboro 16 suufenɨhicatɨhi amɨɨhaihallɨvɨ Moocaanico iimoobo, diiboma fahiijɨvaro ihiimaano tɨcovoocɨvɨ, 17 iimino Moocaanico dilluhicahi, Mohaivojɨɨbo Jesucristo Caanico, amɨɨhaico gaajaco ihacɨqui. Jaamo Moocaani ɨjɨɨbogonoco imino magaajahi. 18 Tollɨro bu Moocaanico dilluhi amɨɨhai esamaajeque foovono iminiiyuqui. Jaamo imino magaajahi toonoco meteemehicanoguiiha amɨɨhaico ucuuhuvanoco, tollɨro bu aivo sihidɨ iimino busumijeque Moocaani ita iicamoco aacɨjinoco magaajahi icano. 19 Guiraacanino imitya, aivo nijequebavɨ ɨɨfotoratɨno. Jaano toono mitya mɨɨhai diiboco mimiyaavogomofaño dudɨcamaaiño. Jaano tomityaco Moocaani ɨfusuuhi sihidɨ sefano 20 Cristoco guijevefañotɨ ubuheetesuuboro imiyanaagonovɨ casɨɨhacuubo niquejefaño. 21 Fanoo aivojɨ janaanɨcɨ, fanootajɨɨba iijɨ janaanɨcɨ, fanoomitya janaanɨcɨ, fanoovaro jiijehallɨvɨ iicano aivojɨ janaanɨcɨ icano, jisumi iicano janaanɨcɨ, ufucu iicajino janaanɨcɨ icano iicaqui. 22 Paryɨ fanoovaaco Cristoguiinovɨ ficuubo. Tollɨro bu Moocaani iijamɨnaaguiiha Cristoco acɨubo diito nigaɨbadɨ iicaqui. 23 Jaanotɨ mɨɨhai Moocaani iijamɨnaa Cristo ifibadɨ mihicahi. Jaamo mɨɨhai ifiinofaño Cristo gahafehi. Jaabo fanoovaaco eheetavooboro fahɨgovavɨ icaabo.

2

Moocaani Gaijɨri Mataajano.

1 Mɨɨro Moocaani Cristofeenedɨ amɨɨhaico fiivoco acɨhi amɨɨhai imitɨfaño muchuumucuurumoco. 2 Jaamo jijeonocoro momoonɨhicauhi niqueje feenesituo aivojɨɨbo iimitɨno gaija iimogonocoro. Jaabo diibo quehecutusuhicahi Moocaani onoonoco: Jii, nootɨmo iicahicamoco. 3 Jaabadɨro bu paryɨ mɨɨhai itɨconɨ tollɨro mihicahicauhi mofi iimogonocoro momoonɨhicauhi, toono onoobadɨ meheetavehicaumaño, bu mohesamaaje onoobadɨro momoonɨhicauhi icano. Jaamaño, saatoho iicabadɨro, ñɨhicuno ɨdaasuno Moocaani omoonɨjinofaño mihicauhi. 4 Jaarunofaño Moocaani mɨɨhaico ɨɨdaasugono aivo ajashutɨhi. Jaamaño mɨɨhaico sihidɨ agaijɨuboro, 5 Cristofeenedɨ mɨɨhaico fiivoco acɨubo, mohimitɨfaño muchuumucuurumoco. Jaabo Moocaani imihuseri amɨɨhaico taajasucuuhi. 6 Mɨɨro diibo Moocaani mɨɨhaico sano Cristo Jesuma buheetesucuuhi. Jaaboro mɨɨhaico sano diibo cojɨvɨ niquejefaño casɨɨhacujiibo. 7 Jillɨ moonɨɨbo ajashutɨno mɨɨhaico agaijɨnoco ufucu ihɨfusuqui Cristo Jesufañodɨ mɨɨhaico iimihuseque aacɨhicanoco. 8 Mɨɨro Moocaani gaijɨri amɨɨhai mataajacuuhi mimiyaavogonofeenedɨ. Jaano jino amɨɨhairyo meheetavono icatɨno. Jillɨ Moocaani amɨɨhaico aacɨno. 9 Mɨɨhairyo siinoco meheetavono jaadaco magaayɨcɨno icatɨno. Jaano jeevari mɨɨjoho toonotɨ ifiico quehe quehe eesɨcɨnɨjiruno. 10 Mɨɨro Moocaani fiivusutamo mɨɨhai Cristo Jesufeenedɨ mɨɨhaico fiivusuubo iiminoonocoro momoonɨqui sɨɨcɨjetɨro Moocaani eheetavucuunoco imino momoonɨqui.

Cristofañodɨ Sajeebɨɨ Mihicano.

11 Jaaneguiiha mehesafoto itɨconɨ mihicahicaunoco. Amɨɨhai judiomɨ cuumioto mihicautɨhi. Jaamaño judiomɨ gaifiico iimeeheque iquitɨcɨfimoro ifiicoro: Mɨɨhai miquitɨcɨnɨmo, neefihi. Jaamoro amɨɨhaico iquitɨcɨratɨmo, neehicahi. 12 Tusumi naha amɨɨhai Cristoma machahaumaño israelmɨ cuumitɨ buhɨgovɨ mihicauhi, Moocaani unuuboro aacɨguunoco gaajatɨmo, jiijehallɨri mihicahicauhi jinehejebaco esɨcɨnɨtɨmo, Moocaanibama chahamo icano. 13 Jaarumo jisumi Cristo Jesuma mihicacumaño itɨconɨ tehesino mihicaurumo fiitɨno mihicacuuhi Cristo iguijeveubo tɨɨjohofañodɨ. 14 Mɨɨro Cristo sajeebɨɨ mɨɨhaico omoonɨɨbo. Jaabo saacuumiro eetavehi judiomɨma judiomɨ iicatɨcuumico, fagajɨtyɨgaba iicano diitoco udugaacunoro ɨmɨnaanɨsuhicaunoco ifinɨsucuuboro. 15 Jaabo Cristo ifiivɨ finɨsucuuhi judiomɨ tajɨɨba eneehicanoco. Jaaboro tuucuumicɨco saacuumiro eetavucuubo diibofañoro iicaqui. Jillɨ sajeebɨɨ icaco eetavuubo. 16 Tuucuumicɨco ɨmɨnaanɨsuhicaunoco Cristo ɨmohohallɨvɨ iguijeveuneri finɨsucuuhi. Jaaboro tuucuumicɨco Moocaanima sajeebɨɨ ficuubo saacuumiro tuucuumicɨco eheetavuuboro.

17 Cristo asaauboro famoocoro imibogo sajeebɨɨco aacɨno jɨɨbogoco jɨɨbuguuhi, amɨɨhai tehesino mihicaurumoco, bu judiomɨ fiitɨno iicaurumoco icano. 18 Jaamaño Cristofeenedɨ Sagaijariro Moocaanijaagovɨ mifiitɨvehi judiomɨ mihicarumo, bu judiomɨ iicatɨrumo icano. 19 Jaamaño amɨɨhai jisumi siicuumiotobadɨ mihicacuutɨhi, icamɨnaatɨro mihicacuuhi, Moocaanita iicamo iicabadɨro mihicacuuhi, Moocaani yotorucu. 20 Miyamɨnaa iijaco imitoohacɨjehallɨvɨ eheetavonɨcɨbadɨ, Moocaani imitoonohallɨvɨ amɨɨhaico ficuuhi iminɨsumɨnaa, bu ihiimaamɨnaa icamo ɨjɨɨbugucuunohallɨvɨ. Jaabo Jesucristo tooja imiyahacɨbadɨ iicaabo. 21 Jaabohallɨvɨ momiyaavogo imino ifeequi. Jaamo mɨɨhai mimiyaavogomo Moocaani iijabadɨ mihicahi. Diibediro imino mihicahi Aivojɨɨbofañodɨ. 22 Jaabadɨro bu amɨɨhai Cristoma magataacɨnɨnofeenedɨ paryɨ saatohoma famoomaryo sano magataacɨnɨ. Jaamo sajaabadɨro Moocaani iijamɨnaatɨ miicaqui. Jaamofaño Moocaani Gaija iicaqui.

3

Pablo Judiomɨ Iicatɨmocoro Jɨɨbeguehi.

(Col 1.24-27)

1 Jillɨtɨ uujoho Pablo amɨɨhaico jɨɨbeguehi Cristo Jesu jɨɨbogoco amɨɨhai judiomɨ mihicatɨmoco. Jaanohallɨtɨ cɨvojafaño icahi. 2 Amɨɨhairyo magaajacuuhi uco iimihuseri Moocaani amɨɨhaiguiiha taajasujɨɨbogoco atajɨɨbahinɨnoco. 3 Jaabo Moocaani agaajarautɨnoco uco ɨɨfusuuboro gaajasuhi toonotɨ amɨɨhaidi jihaamefaño mɨɨdɨno unuucubadɨ. 4 Jaanoco memeecɨdɨ magaajaji uujoho Cristono agaajarautɨnoco agaajanoco. 5 Jino agaajarautɨnoco sɨɨcɨje cajaatyobaco agaajasuutɨnoco, jisumi Moocaani Igaijafeenedɨ gaajasuhi iminɨsumɨnaaco, ihiimaamɨnaaco icano. 6 Jino toono agaajarautɨno: Jesucristo taajasujɨɨbogofeenedɨ judiomɨ iicatɨrumo, bu gaayɨcɨji judiomɨco aacɨjinotɨ saafi ifiotoro mihicamaño magaayɨcɨji Moocaani Cristo Jesufañodɨ aacɨguunoco. 7 Toono jɨɨbegueguiiha uujoho ɨcɨcafutuuhi Moocaani mitya toonoco tɨcovono uco aacɨmaño. 8 Jaabo uujoho Moocaanita iicamotɨ aivo famooguiinovɨ iicaabo janaanɨcɨ guiinovɨ uujoho icaabo. Jaaruuboco uco acɨɨbo judiomɨ iicatɨmoco jɨɨbeguequi taajasujɨɨbogoco aivo ohoovoratɨno Cristo busumijetɨ. 9 Amɨɨhaico gaajasuqui Moocaani fanoova fiivusumɨnaafi esamaajeque sɨɨcɨjetɨro iicauno agaajarautɨnoco. 10 Jillɨ icano jaanoco jisumi Moocaanico imiyaavogomofeenedɨ paryɨ niquejefaño iicano aivojɨto, bu tajɨɨbamɨnaa icamo igaajaqui, paryɨ Moocaani sihidɨ agaajanoco. 11 Jillɨ Moocaani moonɨuhi sahiijɨtɨro eesamaaicuunoco Mohaivojɨɨbo Jesucristofeenedɨ. 12 Jaamaño Cristofañodɨ iguitɨmoro Moocaanijaagovɨ mifiitɨvehi nucufeguetɨmo diiboco mimiyaavogonofeenedɨ. 13 Jaaneguiiha amɨɨhaico neehi: Mejeevesudino, jillɨ uujoho ɨdaasuno amɨɨhaihallɨtɨ icarunaaca. Jillɨ uujoho iicano, amɨɨhai miyaamo mihicanoco nuusuhi.

Cristo Mɨɨhaico Agaijɨno.

14 Jaaneguiiha uujoho Mohaivojɨɨbo Jesucristo Caaniguiinovɨ memuɨɨvehicahi, 15 diibotɨ saamo paryɨ cuumimɨnaa jiinɨjehallɨri iicamo, paryɨ niquejefaño iicamo icano. 16 Jaaneguiiha Moocaanico uujoho amɨɨhaiguiiha dilluhi; iimi busumijetɨ mityaco, sefaco icano amɨɨhaico ihacɨqui Igaijari amɨɨhai jeebɨɨfaño, 17 bu Cristo amɨɨhai jeebɨɨfaño iicaqui diiboco mimiyaavogonofeenedɨ amɨɨhai gaijɨ sefano Moocaanifaño ibacocoovaqui. 18 Jaamo famooro miyaavogomɨnaama magaajahi, ajashutɨno Cristo gaijɨ iguiraanoco tehesino ofoocɨnɨnoco, afaicuvanoco, acaamovonoco icano. 19 Amɨɨhaico neehi: Jaamo toono Cristo gaijɨco magaajahi, amɨɨhai ifiinofaño gatyuucɨ Moocaani igahafequi. Jaarunofaño aivo ufucuro mɨhɨfetejitɨrahi fanoocoro Moocaani gaijɨco magaajamo.

20 Jaaneguiiha Moocaanico mihimo mɨɨhai midillunoco mehesɨcɨnɨno janaanɨcɨvɨ eetavoobo, imitya mofifaño iicanofeenedɨ. 21 Jaaboco mihimo diibo iijamɨnaa Cristo Jesufeenedɨ fahiijɨvaro ufucuro finɨtɨno. Fɨne.

4

Moocaani Gaijafeenedɨ Sano Magataacɨnɨhi.

1 Jaaneguiiha jino uujoho, Aivojɨɨbo Cristohallɨtɨ cɨvojafaño iicaabo, amɨɨhaico neehi: Iminoro mihica Moocaani amɨɨhaico ɨɨcɨcuumo. 2 Sɨɨcuno amɨɨhai jeebɨɨco momoonɨ, imihusene mihica, fanoovaaco fahɨgovavɨ majaabɨcɨcasi magaijɨcasimoro mequehecu. 3 Jaamo Moocaani Gaija amɨɨhaico aamusuneri sabadɨro mihicahi, sajeebɨɨ ica amɨɨhaico agataacunofañodɨ. 4 Saafiiro, Sagaijaro icano icahi. Jaabadɨro oono meteemehicano sanooro iicabadɨ tooneguiiha Moocaani amɨɨhaico ucuuhuvano. 5 Saafiiro Aivojɨɨbo, sanooro miyaavogo, sanooro nitɨ, 6 saafiiro Dios Moocaani famoocaaniro iicaabo icano. Jaabo famoohallɨvɨro icahi, famoofañodɨro icaabo, fahɨgova fanoovafaño icaabo icano.

7 Jaabotɨ mɨɨhaico iimihusetɨ acɨhi Cristo mɨɨhaico aacɨuno tɨcovovɨ. 8 Jaamaño Caatɨnɨhaamefaño jillɨ noono:

Caamo niquejefaño ufuubo satyuuhi ajashutɨmo cɨvojamɨnaaco. Jaaboro miyamɨnaaco acɨɨbo fanoovaaco, noonoro.

9 Jaano toono: Caamo niquejefaño fuubo, onoono, ¿mɨllɨ eneejiruno? Mɨɨro jillɨ eneejiruno: Itɨconɨ niituubo jiinɨje dojɨbavɨ aivo faicuvano 10 diiboro jiinɨje dojɨbavɨ eeguejeubo, bu caamo niquejefaño fuuhi, iimihifiiri paryɨ fanoovaaco igahafusuqui. 11 Jaabo fanoovaaco famoovaacoro acɨhi saatohoco acɨubo Moocaani minɨsumɨnaa iicajimoco. Jaanotɨ saatohoco acɨubo Moocaani iimaamɨnaatɨ iicajimoco. Jaanotɨ saatohoco acɨubo taajasujɨɨbogoco jɨɨbogomoro efeejimoco. Jaanotɨ saatohoco acɨubo Moocaani iijamɨnaa toomomɨnaatɨ iicajimoco. Jaanotɨ saatohoco acɨubo jɨɨbogomɨnaatɨ iicajimoco icano. 12 Jillɨ imibachuubo ita iicamoco, ijeecɨvomɨnaa idudɨcamaajeque eheetavejimoco, Cristo ifi ujusibadɨ diiboco imiyaavogomoco ijusisuqui 13 famooro mɨhɨfetequi sano miyaavogofaño, bu Moocaani Achi gaajafaño icano. Tollɨtɨ imino mujusiji miguiraateji Cristo ifiidɨno. 14 Jaadɨ seemebadɨ mihicacuujitɨhi sibogoguiinodɨ agaajacuunoco ejeevesunɨcɨmobadɨ, sita iimitɨmo mɨɨhaico abañɨmoro iimitɨno jɨɨhaijaagovɨ asatyonoco mimiyaavugucuujitɨhi. 15 Jillɨro miyaanocoro mihiimaamoro magaijɨcasi. Jaamo mujusihi Cristo mitya tɨcovovɨ, diibo Moocaani iijamɨnaa Aivojɨɨbo inigaɨbadɨ iicaabodɨmo miicaqui. 16 Jaanotɨ mɨɨhai Cristo ifibadɨ mihicamoco diibo imino igaiyɨɨcɨsuhi. Tollɨro bu paryɨ mɨɨhai imino Moocaani iimogobadɨ meheetavomoro fahɨgova mahamusucasihi. Jaaneri paryɨ Moocaani iijamɨnaa imino iicamoro ijusiqui gaijɨma guiraatonoro.

Cristofañodɨ Bohono Ifiima Mihicano.

17 Jaanegui jino amɨɨhaico miyaano iicanoco onooboro jɨɨbeguehi Mohaivojɨɨbo momofeenedɨ: Siino mihicacuujirahana Moocaanico agaajatɨmo iicanɨcɨbadɨ, diito imɨhɨɨfo esamaaje onoobadɨro icahicamo. 18 Jaamoco ihesamaaje cɨvono minifutucuuhi. Jaamo Moocaanitɨ asaano fiivoma chahahi aivo gaajatɨmo ucuhufojeebɨɨmaño. 19 Inucufeguema achahacumaño iimitɨnoono imogocoro ifiico acɨmo. Jaamoro fanoova imitɨco imo imo moonɨmo. 20 Jaanotɨ amɨɨhai tollɨ Cristotɨ magaajahinɨtɨhi. 21-22 Diibofaño miyaano iicabadɨ, miyaano diibotɨ muguubuhinɨhachiijɨ, bu miyaano diibotɨ magaajahinɨhachiijɨ icano, amɨɨhai eedeehifi imitɨri utuucɨcu ifiico mejeevesucu imitɨ abañɨhicahifiico. 23 Amɨɨhai jeebɨɨco, esamaajeque icano bohofitɨ miminiiyu 24 bohobotɨ siino miminifoto Moocaani iimogooboro eheetavobadɨ. Jaanofeenedɨ mɨhɨfusu miyaano ifiico, ɨtɨcovono ifiico, aivo iimino ifiico icano.

25 Jaamoro sɨcamañooco siino mihiimaacuudino. Famooro sitaama miyaanocoro mihiimaa mɨɨro famooro mɨɨhai saafi ifiiotoro.

26 Mɨsɨfiiraturumo janaanɨcɨ imitɨco mɨhɨcɨdino, bu amɨɨhai icajɨɨsuco gueenene mificuudino. 27 Toonofañodɨ ɨjɨco amɨɨhai ififaño mɨjɨɨhacusudino.

28 Ananivahicaubo siino nanivacuudino. Jillɨro dudɨcamaaje. Jaabo ududɨcamaajeebere ɨdɨɨcɨnotɨ ucuujɨvaachumoco daacɨhi.

29 Iimitɨno iimaaco mihiimaadino iiminocoro mihiimaa miyaavogoco ujusisuno iimaaco, jaanoco uguubumoco imino imoonɨqui. 30 Moocaani Gaijaco mɨhɨdaasuvusudino. Diiberi amɨɨhaico, Moocaanita miicaqui ihoovoco ificucuumaño amɨɨhaico ataajasujifucu iicadɨ, mɨhɨcɨcafetequi.

31 Fanoova ɨɨbacasitɨ buhɨgovɨ miminifoto, bu sɨfiiratotɨ, sitaaco mɨhɨɨbamo mocoovadiivonotɨ, sitaaco aivonoono monoonotɨ, fanoova imitɨtɨ icano buhɨgovɨ miminifoto. 32 Tollɨ icatɨmoro imino mihica fahɨgova mɨhɨdaasugocasi. Fahɨgovavɨ amɨɨhai ɨɨbacasico mihimibachucasi, amɨɨhaico Moocaani Cristofeenedɨ amɨɨhai imitɨco iimibachucubadɨ.

5

Jillɨ Moocaani Seeme Mihicamo Mihicahi.

1 Mɨɨro amɨɨhai Moocaani seeme agaijɨmo. Jaamo diibo iicabadɨro mihica. 2 Gaijɨma mihica, oono Cristo mɨɨhaico agaijɨɨboro mohallɨvɨ aacɨcafutuuboro guijeveubo asico agaicaaumoro Moocaanico ejeecɨvono imono usuhicaubadɨ Moocaanidi aivo imino.

3 Jaamaño amɨɨhai Moocaanitaro mihicacumaño ajashuno amɨɨhaifeenevɨ miguiiyɨcɨcuudino gaigoomɨma ica iimaaco, bu siomo imitɨbaco, bu fanoova imogo imitɨbaco icano. 4 Munuucuudino unucufesuno iimaaco, bu sɨcamañehejeque, bañɨfiiranehejeque icano, imino iicamo tollɨ icatatɨhi. Jillɨro Moocaanico mihimo fanoovahallɨvɨ. 5 Jaanotɨ saatoho fanoovaaco iimogomo jihovo caanimɨco ejeecɨvefimobadɨro jeevahi, saatoho jahisihijedɨ gaigoomɨma iicafimo, bu fanoova imitɨco omoonɨno icano Cristo Moocaani icamɨsi aivojɨfaño, efeejitɨnoco amɨɨhairyo magaajacuuhi. 6 Amɨɨhaico sita bañɨdino ibañɨfiira iimaari, toneheje imitɨhallɨtɨ Moocaani ñɨhicuneri ɨdaasuno moonɨji diiboco uguubuhicatɨmoco. 7 Jaaneguiiha amɨɨhai diitojaagodɨ toonofañodɨ mihicadino.

8 Itɨconɨ naha amɨɨhai cɨvonoguiino mihicabadɨ mihicahicauhi Moocaanico magaajautɨsumi. Jaarumo jisumi seseehɨ mihicacuuhi Aivojɨɨbo Cristoma mihicacumaño. Jaanegui seseehɨ iicamobadɨ mihica. 9 Mɨɨro seseehɨgo iicamo imihusehi, miyaanoco iimaamo, bu ɨtɨcovo ifiima icamo icano. 10 Magaaja cono Aivojɨɨboco imo imo omoonɨnoco. 11 Mɨhɨɨfono ifijaagodɨ mihicajirahana; cɨvonoguiino iicamo omoonɨfinoco. Jaanoco jillɨro eseseehɨgovɨro miminiiyu. 12 Aivo nucufesuno diito toovono eetavonehejetɨ mihiimaano. 13 Jaaruno paryɨ fanoovaaco seseene aachɨcɨcuuno foovohɨ icafihi, sesee fanoovaaco aatyɨmesufimaño. 14 Jaamaño jillɨ noono:

Ɨɨjoho Moocaanico uguubutɨɨbo cɨgarama iicaabobadɨ idiicaabo, deesɨcɨnɨ. Jaaboro Moocaanico agaajatɨmo uchuumucuumobadɨ iicamofeenetɨ sihɨgovɨ diica. Jaadɨ ɨco Cristo gaajasuji, noonoro.

15 Jaaneguiiha imino mehesɨcɨnɨ amɨɨhai icaco, agaajatɨmo iicabadɨro mihicadino, agaajamo iicabadɨro mihica. 16 Jifucuje iminootɨhi. Jaaneguiiha ifafucuvaaco sɨcamañovɨ mafatyusudino. 17 Jaanegui fɨne jihovotobadɨ mihicano, magaaja conooco Mohaivojɨɨbo Moocaani iimogonoco. 18 Guiriicabobaco meheetavedino toono mɨɨnoco ɨmɨtasuno. Jillɨro Moocaani Gaijari amɨɨhai jeebɨɨco magahafusu. 19 Fahɨgova imono midillucasi Moocaani masinoco mamasiva paryɨ amɨɨhai jeebɨɨnofañodɨ, Mohaivojɨɨboco mihimo, masivamoro. 20 Fahiijɨvaro Moocaanico fanoovahallɨvɨ mihimo Mohaivojɨɨbo Jesucristo momofeenedɨ.

21 Fahɨgovavɨ sifi guiinovɨ miminifotocasi Moocaanico mobocɨgomoro.

Jillɨ Miyaavogomɨnaa Iijamɨnaama Iicano.

22 Gaigoomɨ amɨɨhai tajemɨ iijɨguiinovɨ miminifoto Mohaivojɨɨbo iijɨguiinovɨ mihicabadɨ. 23 Mɨɨro aijɨ mogai aivojɨɨbo inigaɨbadɨ, oono Cristo Moocaani iijamɨnaa Aivojɨɨbo inigaɨ iicabadɨ iicaabo. Mɨɨro monigaɨ onoobadɨ meheetavonɨcɨhi. Jaabo bu Cristo, Moocaani iijamɨnaa Taajasumɨnaafi. 24 Jaanegui oono Cristo mityaguiino Moocaani iijamɨnaa iicabadɨro, gaigoomɨ amɨɨhai tajemɨ mityaguiinovɨ fanoovavɨ miminifoto.

25 Jaabadɨro bu amɨɨhai taabamɨco magaijɨ oono Cristo Moocaani iijamɨnaaco agaijɨuboro diitohallɨvɨ ifiico acɨubo. 26 Jaamaño jillɨ moonɨuhi diitoco iimibachuuboro ijeevadɨ ificuuqui, inɨfaihuri, itaajasujɨɨbegueri icano ifilluuboro, 27 iimino iijamɨnaatɨ ihɨmefeenevɨ ificuuqui, imɨhɨnibama ichahaqui, ajashunogayɨ añahiicɨnɨmañobama ichahaqui icano, ajashuno tobadɨ iicanobama chahamo iicaqui, jillɨ imimo ijeevadɨ diibedi ificucafetequi. 28 Jaabadɨ amɨɨhai taabamɨco magaijɨ amɨɨhai ifiico magaijɨbadɨro. Mogaico agaijɨɨbo ifiico gaijɨhi. 29 Mɨɨro cajaatyoba ifiico ɨjɨɨheguemeba chahahi. Jillɨro amachusumoro imino toomomo. Jaabadɨro Cristo moonɨhi Moocaani iijamɨnaaco, 30 mɨɨhai diibo ifibadɨ mihicamaño.* toofiioto diibo uucu, diibo bacɨ icano, onoonoco. 31 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Jillɨ iicamaño gaifi caanico, seejɨco icano jeevesuji mogaima sano igataavequi. Jaamɨsi saafiirucuji, noonoro. 32 Jino aivo sihidɨ ejeevanoco miyamɨnaa gaajatɨhiica. Jaanoco bu uujoho jɨɨbegueji jillɨ eneejiruno neeji: Jino miyaano gaifi mogaico ataabavasumi iicanɨcɨbadɨ mihica. Jaanoro bu Cristo Moocaani iijamɨnaaco ataabavaabobadɨ iicanotɨ noono.† 33 Jaaneguiiha famooro amɨɨhai, amɨɨhai taabamɨco magaijɨ mɨɨno ifiicoro magaijɨnɨcɨbadɨ, bu jaabadɨro gaigoomɨ amɨɨhai tajemɨco mobocɨgo icano.

6

1 Seeme amɨɨhai caanimɨco: Jii, monoo Cristofeenedɨ jino aivo iimino. 2 Jino aivo tajɨɨba aivo itɨconɨono aacɨgonoma iicano: Diicaani, diiseejɨ, icamɨsico bocɨgo. 3 Jaabo imino diicahi, bu jaabo gueenene jiinɨjehallɨri diicahi icano, noonoro.

4 Jaabadɨro bu amɨɨhai caanimɨ amɨɨhai seemeque mɨsɨfiiratusudino. Jillɨro fajɨɨnɨmoro mujusisu jɨɨbogomoro Aivojɨɨbo Cristoco imiyaaveguequi.

5 Jaabadɨro bu amɨɨhai jeecɨvomɨnaa, amɨɨhai aivojɨtoco: Jii, monoo jiijehallɨvɨ mihicanohachuta, bocɨgomoro, ñɨhicugomoro, miyanotɨro Cristoco mejeecɨvomo mihicabadɨ. 6 Imino mejeecɨvo, diito amɨɨhaico ɨhɨɨfɨnɨcɨsumiro diito ɨmefeenevɨ imimobadɨ mihicaquiro icatɨno. Jillɨ Cristo jeecɨvomɨnaabadɨro mihica, paryɨ amɨɨhai jeebɨɨfañodɨ imino meheetavo Moocaani iimogobadɨ. 7 Imo imo amɨɨhai dudɨcamaajeque meheetavo, miyamɨnaaco mihicabadɨ icatɨno. Jillɨ Mohaivojɨɨbo Moocaanico mejeecɨvono iicabadɨ. 8 Amɨɨhairyo magaajacuuhi famooro iiminoco meheetavono jaadaco, jaabadɨro Aivojɨɨbotɨ magaayɨcɨjinoco jɨjovoto icarumo, bu jɨjovoto icatɨrumo icano.

9 Jaabadɨro bu amɨɨhai diito aivojɨto, tobadɨro bu diitoma mihica, diitoco aamɨgotɨmo. Mehesafoto diitobadɨro bu amɨɨhai Aivojɨɨbo niquejefaño iicaaboguiinovɨ mihicahi. Jaabo miyamɨnaaco dugaacutɨhi.

Moocaani Moonɨcasi Gaachehuno.

10 Tañahabomɨ, jaaneguiiha quehecuno miminifoto Aivojɨɨbofañodɨ, diibo sefa mityari. 11 Mɨjɨcamaaje Moocaani moonɨcasi gaachehunofaño. Jaamo quehecuno mihicahi ɨjɨ amɨɨhaico abañɨjiruneguiiha. 12 Mɨɨro ihuucuma, itɨɨjohoma icano, miyamɨnaama mahamocasitɨhi, imitɨ gaijamɨ mityama momoonɨcasihi, caamo jisituo gaijama, ɨcɨvo jiinɨje aivojɨtoma, jisumi jiijehallɨvɨ atajɨɨbamoma icano. 13 Jaaneguiiha mɨjɨcamaaje paryɨ Moocaani moonɨcasi gaachehunoco. Jaamo majaabɨcɨhi iimitɨfucu iicasumi. Jaamo toono afatyoodɨ quehecuno mihicahi. 14 Amɨɨhaifeeneebetɨ miyaanoco misiyaavo niivɨgai meeheque mihicanɨcɨbadɨ, miya iijɨri amɨɨhai feeyɨjeque mafabaacu amocasimɨnaafi cuhufeneri ifeeyɨjehallɨdɨ ɨjɨcafetefibadɨ, 15 mihimibaivomo mɨjɨɨbeguehi sajeebɨɨco aacɨno jɨɨbogoco amocasimɨnaafi iimibaivoobo itɨhaipaajeque ɨjɨcafotonɨcɨbadɨ. 16 Aivo fanoohallɨvɨro miyaavogoma mihica. Jaamo toono tɨcovo mafataniivehi ɨjɨ ɨnɨsunotɨ oono amocasimɨnaa ijagabamaaje bujeque ihusevari cɨɨjɨgaima icaneri diitoco ɨtɨhɨbunoco ijagabamaaiqui asatyonɨcɨbadɨ. 17 Taajasuco amɨɨhai nigaɨhallɨvɨ majavuuvo amocasimɨnaafi jɨgaiño nɨjegaco ajavuvonɨcɨbadɨ. Jaamoro Moocaani iijɨco magaayɨcɨ aamɨgabadɨ iicanoco Moocaani Gaija amɨɨhaico aacɨnoco. 18 Paryɨ jinooco meheetavo Moocaanima iimaamoro suufenɨtɨmo midillu Moocaanico Igaijafeenedɨ. Jaamo paryɨ jinooco momoonɨhi mehesɨcɨnɨ. Jaamo niinovatotɨmo mihicahi. Moocaanima mihiimaa famooro miyaavogomɨnaahallɨvɨ. 19 Tahallɨvɨ bu tollɨro Moocaanima mihiimaa uco Moocaani iimaahiijɨco ihacɨqui, ihiimaasumi quehecuno iimaaboro gaajasuqui agaajaratɨno taajasujɨɨbogoco. 20 Mɨɨro uco Moocaani tobogoguiiha agalluubo tobogohallɨtɨ cɨvojamɨnaafitɨ jino icahi. Jaanegui Moocaanima tahallɨvɨ mihiimaa quehecuno jibogoco jɨɨbeguequi.

Niino Iimaa.

21 Magaijɨɨbo monahabo Tiquico onoobo Mohaivojɨɨbo dudɨcamaaje amusumɨnaafi amɨɨhaico uuditɨ paryɨ imino jɨɨbegueji, bu jisumi eetavonehejetɨ icano. 22 Tooneguiiha diiboco amɨɨhaijaago galluuhi, amɨɨhaico, jillɨ mɨɨhai mihicahi, ineequi. Jaamo toonofeenedɨ mequehecutehi.

23 Jaafa Moocaani, Mohaivojɨɨbo Jesucristo icamɨsi monahabomɨco acɨhi sajeebɨɨ icaco, gaijɨco miyaavogoma. 24 Bu jaafa Moocaani imino moonɨhi paryɨ famooro Mohaivojɨɨbo Jesucristoco agaijɨmoco, mɨllɨ iicajitɨno gaijɨri.

* 5:30 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Jaamo mɨɨhai

† 5:32 Griego iijɨri ficuumo: Jino aivo sihidɨ ejeevano agaajaratɨno. Jino uujoho Cristoditɨ, Moocaani iijamɨnaaditɨ icano, onoonocoro.

FILIPENSES

1

2

3

4

FILIPENSES

1

Filipomɨnaadi Acaatɨnɨuhaame Cɨvojafañotɨ Pablo Jihaameque Caatɨnɨuhi.

1 Uujoho Pablo, Timoteo icano Jesucristo jeecɨvomɨnaatɨsi jihaameque macaatɨnɨhi paryɨ monahabomɨguiiha, bu tollɨro Moocaani iija aivojɨtedi, bu tollɨro diito nahabonɨmɨnaa diaconomɨ onoomedi icano. Filipo cuumiri iicamo Moocaanita Jesucristofañodɨ iicamedi. 2 Moocaani Mohaivojɨɨbo Jesucristo icamɨsi iimihuse, isajeebɨɨ icanoma mihica.

Pablo Moocaanima Iimaahi Miyaavogomɨnaahallɨvɨ.

3 Amɨɨhaiditɨ fahiijɨvaro eesafutusumi Moocaanico imehicahi amɨɨhaihallɨvɨ. 4 Moocaanima fahiijɨvaro ihiimaasumi imo imo paryɨ amɨɨhaihallɨvɨ dilluhicahi. 5 Mɨɨro amɨɨhaima sano miyaavogofaño mihicamoro mɨjɨɨbeguehi mɨtɨconɨunotɨ jisumihachuta. 6 Uujoho imino gaajahi, Moocaani amɨɨhai jeebɨɨfaño iimihiijɨco ificuunoco. Jaabo suufenɨtɨɨbo eetavejiibo imino ujusisunohachuta Jesucristo siino jiijehallɨvɨ asaadɨ. 7 Imino aivo jillɨ uujoho amɨɨhaiditɨ eesamaaiño, amɨɨhaico agaijɨmaño, bu tollɨro tajaagotɨ uco Moocaani imino omoonɨnoma mihicamaño. Jaamaño uujoho cɨvojafaño icarunaaca, bu aivojɨto ɨmega uco asatyurunofaño jillɨ diitoco jɨɨbegueji taajasujɨɨbogoco, bu miyaano iicanoco neeji. 8 Moocaani gaajahi amɨɨhaico uujoho paryɨ sihidɨ agaijɨnoco Jesucristo gaijɨri. 9 Moocaanico amɨɨhaihallɨvɨ dilluhicahi amɨɨhai gaijɨ sihidɨ iguiraatequi sihidɨ gaajama mihicamoro paryɨ Moocaani agaijɨbadɨ sitaaco magaijɨqui. 10 Jaamo magaajahi aivo iiminoco mɨhɨcɨnoco. Jaamo mɨhɨnivatɨno ifiima mihicahi. Jaadɨ Cristo asaasumi iimitɨno amɨɨhaihallɨvɨ chahaji. 11 Jaachiijɨ Jesucristo amɨɨhai ifiinoco imino eetaveji. Jaamo iiminoonocoro miguiraatusuhi Moocaani sihidɨ ejeevaaboco magaajasuqui, mihimequi icano.

Pablo Neehi: Jiijehallɨri Iicanohachuta Cristo Iimogonocoro Moonɨhi, Noobo.

12 Tañahabomɨ, imeguehi magaajanoco uuma jillɨ iicanofañodɨ janaanɨcɨ taajasujɨɨbogo ɨjɨɨbogocafotonoco. 13 Jaamaño toomomɨnaa paryɨ tuucuumi aivojɨɨbo iijaco eteemehicamo, bu sitahaje icamo gaajacuuhi Cristotɨ ɨjɨɨbeguehicanohallɨtɨ uco ɨcɨvojaanɨnoco. 14 Cɨvojafaño iicaruubo imo imo iicanoco tañahabomɨ aatyɨmemere quehecutehi Moocaani jɨɨbogoco Aivojɨɨbofeenedɨ iguihitɨmo ijɨɨbeguequi.

15-16 Jaanotɨ saatoho Cristotɨ jɨɨbeguehicahi uco ɨjɨɨhevemere uuma ɨhɨɨbacasimaño. Jaamo Cristotɨ jɨɨbeguehicahi jillɨ imiyaavogomoro icatɨno. Jillɨ ɨɨfurumo cɨvojafaño iicaaboco uco janaanɨcɨ ɨdaasuno imoonɨsuqui. Jaanotɨ saatoho miyanotɨro jɨɨbeguehicahi. 17 Jaamo uco agaijɨmoro imino moonɨhicahi, gaajamo uujoho taajasujɨɨbogohallɨtɨ jineeri iicanoco. 18 Jaaruno uudi mɨllɨ icatɨno. Tollɨ icarunaaca saatoho miyanotɨro jɨɨbeguehicahi. Jaanotɨ saatoho jillɨ miyaavogotɨrumo jɨɨbeguehicahi. Paryɨ jaaruno uudi imino Cristoditɨ ɨjɨɨbogono. Jaano uco imo imo moonɨhi, imi janaanɨcɨ imo imo icaqui. 19 Uuro gaajahi paryɨ tollɨ fanoova icarunofañotɨ cɨvojafañotɨ ihiinejinoco amɨɨhai tahallɨvɨ Moocaanima mihiimaahicanofeenedɨ, bu Jesucristo Gaija uco aamusunofeenedɨ icano. 20 Uujoho sihidɨ iimogooboro esamaahicahi nucufeguetɨɨbo icaqui, iguitɨɨbo jɨɨbeguequi jisumi, fahiijɨva iicahicabadɨro janaanɨcɨ Cristo sihidɨ ejeevanoco fahiijɨvaro uuvɨ ihɨfuvusuqui uujoho iicaabovɨ, bu iguijevecuudɨ icano. 21 Uujoho jiijehallɨri iicanohachuta Cristo iimogonocoro moonɨhi. Jaabadɨro bu iguijevedɨ janaanɨcɨ iiminoco gaayɨcɨji. 22 Jaanegui guijevetɨɨbo icaruva Aivojɨɨbo Jesuguiiha dudɨcamaaijirahi. Jaamaño gaajatɨhi conooco uujoho iimogonoco. 23 Uudi tɨhɨɨno toonoocɨtɨ conoocohacho iimogono. Saanaagoobo imeguehicahi iguijeveneque Cristoma icacuuqui toono aivo uudi iimino. 24 Jaanotɨ saanaagoobo imeguehicahi iicanoco toono amɨɨhaiguiiha iimimaño. 25 Jaabo jinooco iimogonoco imino agaajacumaño, gaajahi jiijehallɨvɨ amɨɨhaima gueenene iicajinoco amɨɨhaico amusuqui. Jaamo janaanɨcɨ mefeehi, bu jaamo janaanɨcɨ imo imo mihicahi amɨɨhai miyaavogofaño. 26 Jillɨtɨ amɨɨhaima uujoho gueenene icaji imo imo miicaqui Cristo Jesufañodɨ.

27 Jaanegui amɨɨhai ifiico imino momoonɨ Cristo Jesu jɨɨbogo onoobadɨro miicaqui. Jaaneguiiha amɨɨhaico meecɨturunaaca, bu tollɨro amɨɨhaitɨ tehesino icarunaaca sabadɨro imeguehi amɨɨhai quehecuno sahɨgovɨro mihicanoco. Bu tollɨro imeguehi amɨɨhai miyaavogo taajasujɨɨbogofañotɨ asaanohallɨvɨ quehecuno mihicano jɨɨbogoco uguubunoco. 28 Amɨɨhaico amɨɨhai mɨnaa omoonɨnotɨ mihiguetedino. Toono diito omoonɨnotɨ foovono magaajajirahi diito ifinɨjihɨgo efeejinoco. Jaabadɨro bu diito amɨɨhaico omoonɨnotɨ foovono ɨɨfusumo amɨɨhai mataajacuudɨmoco. Jino amɨɨhai mataajacuuno Moocaanitɨ asaano. 29 Mɨɨro Cristo amɨɨhaico acɨhi diiboco mimiyaavogonocoro icatɨno, tollɨro bu amɨɨhaico diibohallɨtɨ sita ɨdaasuno omoonɨjinoco. 30 Amɨɨhai, bu uujoho icano sabadɨro ɨdaasunofaño miicaqui. Amɨɨhairyo mahatyɨmehinɨcuuhi toonohallɨvɨ equehecucafetehinɨnoco. Jisumi bu jaamo uuditɨ muguubuhicahi toonohallɨtɨ quehecuno iicaaboro iicanoco.

2

Cristo Iimogobadɨ Ifiico Iguiinonɨsuno, Bu Sihidɨ Ejeevasuno Icano.

1 Jaanegui Cristo amɨɨhaico equehecutusuhachiijɨ, diibo gaijɨ amɨɨhaico ajacusuhachiijɨ, diibo Gaija amɨɨhaima iicahachiijɨ, gaijɨco, ɨdaasugoco icano magaajahachiijɨ, 2 uco sihidɨ imo imo miminiiyu famooro sabadɨro mihicanofeenedɨ, gaijɨfaño sahɨgo mihicanofeenedɨ, bu sagaijafeenedɨro, bu sabadɨro momoonɨnofeenedɨ icano. 3 Amɨɨhaiguiiharo momoonɨdino, bu quehe quehe amɨɨhai ifiico mehesɨcɨnɨmoro momoonɨdino. Jillɨ sɨɨcuno amɨɨhai jeebɨɨco miminiiyumoro momoonɨ. Amɨɨhaitɨ famooro amɨɨhai janaanɨcɨvɨ diitoco mejeevasu. 4 Paryɨ amɨɨhai imino mihicajinocoro miguiinedino, sita imino iicajinocoro miguiino.

5 Amɨɨhaifaño mificu, Cristo Jesu esamaaje iicaubadɨ iicanoco. 6 Mɨɨro diibo Moocaani ifiima icauruubo Moocaanibadɨ iicanoco gaijɨutɨɨbo 7 uufocovɨ ficuubo iino iicaurunoco. Jaaboro jeecɨvomɨnaafi ifibadɨro ifiico miniiyuuhi ifiivovaunofeenedɨ. 8 Jaabo miyamɨnaafi ifibadɨ iicauboro ifiico guiinovɨ miniiyuubo ejenaautɨmaño guijevefaño fuubo. Jaamaño guijeve ɨmohobujehallɨvɨ guijeveubo. 9 Jaamaño Moocaani diiboco acɨuhi janaanɨcɨ allɨnoocɨvɨ bocɨco, bu fanoohallɨnoocɨvɨ sihidɨ ejeevano momoco acɨubo icano. 10 Jaamo ufucu Jesu momoco muguubumoro mememuɨɨvequi paryɨɨcɨno niquejefaño iicamo, jiinɨjehallɨri iicamo, bu jiinɨjeguiino iicamo icano. 11 Jaamo famooro Jesuco magaajamoro: Jesucristo Mohaivojɨɨbo, meneequi, Dios Moocaani obocɨcafetejineguiiha.*

Cristota Jiinɨjehallɨvɨ Aachɨcɨnɨnobadɨ Iicamo.

12 Jaaneguiiha agaijɨmo tañahabomɨ, amɨɨhaima iicasumi uco: Jii, meneehicabadɨro jisumi uco: Jii, monoo tehesino icaruuboco. Amɨɨhaico ataajasunofañoro mududɨcamaaje. Amɨɨhai jeebɨɨco sɨɨcuno miminiiyumoro ɨñɨhicunoguiinoro mihica. 13 Mɨɨro Moocaani amɨɨhaico acɨhicahi iimineheje imogoco. Jaaboro amɨɨhaico amusuhicaabo meheetavequi diibo jeebɨɨ iimogobadɨ.

14 Paryɨ fanoovaaco imino meheetavo gaiquirari canɨfobamaaitɨmo, bu jenaautɨmo icano. 15 Amɨɨhaivɨ mɨɨhaiñooba amɨɨhai imitɨco atyɨmejitɨhi. Jillɨro iimitɨno jihovotobadɨ iicano miyamɨnaafeenevɨ Moocaani seemetɨro mihica. Amɨɨhai diitofeenevɨ imino mihicaneri mahachɨcɨnɨ, meecɨrɨ ɨcɨvono jiinɨjehallɨvɨ aachɨcɨnɨcɨbadɨ. 16 Fiivo jɨɨbogoco masatyonofeenedɨ tollɨro uujoho Cristo asaasumi imo imo icaji amɨɨhaitɨ, sɨcamañovɨ ɨjɨɨbeguehicatɨmaño, bu sɨcamañovɨ tadyudɨcamaaje ofootɨmaño icano. 17 Bu tafiico guijenɨsujirahi amɨɨhai miyaavogofeenedɨ Moocaanico mejeecɨvonoco ɨfutusujirahi. Jaaneri uujoho imono icahi. Jaanoco paryɨ amɨɨhaima uujoho dugaacuhi. 18 Amɨɨhai bu tollɨro imo imo mihica. Jaamoro uujoho imo imo iicanofañodɨ mihica.

Timoteo, Epafrodito Icamɨsico Pablo Agalluuno.

19 Aivojɨɨbo Jesu iimogohachiijɨ Timoteoco goovano galluji amɨɨhaico imeecɨtequi. Jaabo amɨɨhaiditɨ uhuumiibo uco ɨjɨɨbogonoco uguubuuboro imo imo icaqui. 20 Uuma chahamo saatoho uujoho eesamaaibadɨ eesamaaimo, bu chahamo saatoho miyanotɨro amɨɨhai imino mihicajinoco aivo iimogomo. 21 Famooro imeguehicahi ifiicoro imino omoonɨnoco. Jaamo imogotɨmo Cristo Jesuguiiha imino omoonɨnoco. 22 Jaanotɨ amɨɨhairyo magaajacuuhi Timoteo iimihuseque ɨɨfusuhicanoco, jaabo caanico illi aamusunɨcɨbadɨ uco amusuhicaabo taajasujɨɨbogoco ɨjɨɨbeguehicaaboco. 23 Jaaneguiiha mɨllɨhacho uco omoonɨjinoco agaajacudɨ diiboco amɨɨhaijaago galluuji amɨɨhaico imeecɨtequi. 24 Jaabadɨro bu Aivojɨɨbo Jesufeenedɨ esɨcɨnɨhi uujoho bu amɨɨhaico goovano emeecɨtejinoco.

25 Tollɨro bu aivo uudi imino monahabo Epafrodito onooboco amɨɨhaijaago agalluuno, tadyudɨcamaajeque, tajɨɨbogoco icano uco anahabonɨhicaaboco amɨɨhairyo uco ihamusuqui magalluuhinɨɨboco. 26 Jaabo imogoobo amɨɨhaico aatyɨmeneque guiraano ɨdaasuvehinɨɨbo diibo iguihuvaunoco amɨɨhai muguubuhinɨnotɨ. 27 Miyaano guihuvahinɨɨbo guijevehinɨcuruubo. Jaaruuboco Moocaani ɨdaasuguehinɨhi, diibocoro icahinɨtɨno, tollɨrehinɨ bu uco. Jino ɨdaasuno iicano diibo iguijevehinɨneri janaanɨcɨ ɨdaasuno iicajiruneguiiha. 28 Jaaneguiiha imeguehi diiboco agalluunoco. Jaamo siino diiboco maatyɨmemere imo imo mihicahi, toonotɨ uujoho sihidɨ ɨdaasuno icatɨɨbo icaqui. 29 Jaanegui imo imo diiboco magaayɨcɨ Aivojɨɨboco mimiyaavogonofeenedɨ monahabo iicamaño. Jaanegui fahiijɨvaro mobocɨgusuhica diibobadɨ iicamehejeque. 30 Jaabo Cristoco ejeecɨvonofañodɨ iguijeveruubo miyamɨnaa agaicaaujirunotɨ iiguitɨmaño uco amusuubo amɨɨhai uco mahamusujitɨrunotɨ.

3

Miyaano Ɨtɨcovono Ica.

1 Jaaneguiiha tañahabomɨ Mohaivojɨɨboco mimiyaavogomo, imo imo mihica. Jaamaño uudi gaiquiveechutɨno sano ɨɨvɨcoro amɨɨhaidi acaatɨnɨno amɨɨhaico imino ificuuqui. 2 Mehesɨcɨnɨ jɨcumɨbadɨ iicamotɨ, iimitɨnocoro omoonɨhicamo iimeehequere iquitɨhicamo judiomɨditɨ. 3 Jaanotɨ mɨɨhai miyanotɨro mojeebɨɨfañodɨ Moocaanico mejeecɨvehicamo. Jaamaño imo imo mihicahi Cristo Jesuta mihicamaño. Jaamaño mofiicoro macahacɨsujitɨrahi. 4 Uujoho naa tafiico acahacɨsujiruubo, mɨɨhaiñooba tajanaanɨcɨ tonehejeque eetavejirumo chahahi. 5 Mɨɨro uco judiomɨooboco tameeheque quitɨcɨumo ifiivuunotɨ sahuse juugahusetɨ mifucucɨ, safucu ɨdɨɨno icauboco. Mɨɨro uujoho israelmɨoobo, Benjamin cuumioobo. Uujoho ifiivuunotɨro hebreomɨoobo, hebreomɨotɨsi seemene. Jaabo uujoho fariseo. Jaamaño judiomɨ tajɨɨbaco imino miyaavuguuhi. 6 Jaanohallɨtɨ iicaaboro Jesujaagodɨ iicamoco ɨdaasuno moonɨhicauhi, tajɨɨba onoobadɨ imino iicahicaumaño. Jaamaño mɨɨhaiñooba uutɨ mɨllɨ neehicautɨhi. 7 Jaano jino uudi itɨconɨ sihidɨ aivo miyaano iicahicauruno jisumi uudi sihidɨ jeevacutɨhi Cristomaryo icacuuqui. 8 Jaamaño paryɨɨcɨno fanoovaaco jeevesucuhi, toono janaanɨcɨ iicanoco Cristo Jesu Tahaivojɨɨboco agaajacumaño. Cristoguiinodɨ paryɨ fanoovaaco ejeevesucuunoco jihovonobadɨ esɨcɨnɨcuuhi Cristoco agaayɨcɨɨboro diibomaryo icacuuqui. 9 Moise tajɨɨbanofañodɨ ɨtɨcovono ifiima icacutɨɨbo icaqui. Jillɨ Moocaani uco igaayɨcɨqui Cristoco imiyaavogonofeenedɨ. Mɨɨro Moocaani imiyaavogomoco gaayɨcɨhi. 10 Uujoho imeguehi Cristoco agaajanoco, bu diibo ubuheeteuno mityama icaqui, tollɨro bu diibo ɨdaasuno iicaubadɨ icaqui, bu diibo iguitɨɨboro iguijeveubadɨ guijevequi, 11 diibo guijevefañotɨ siino ubuheeteubadɨ buheetequi icano.

Niquejefaño Efeejimo Jillɨ Jisumi Icahi.

12 Paryɨ tonehejevɨ ɨfutucuuhi, bu aivo imicuuhi onoonoco imogotɨhi. Jillɨ gaɨmicɨnɨhi ofoobo toonovɨ ɨɨfetequi Cristo Jesu itɨconɨ uco ɨɨcɨumaño. 13 Tañahabomɨ: Uujoho toonovɨ imino ɨfutucuuhi, nootɨhi. Dojɨcuvɨ iminifotonoco iimogotɨɨboro sefaquifetehi tahɨmega iicanovɨ ɨɨfetequi, 14 nijequevɨ ɨɨfetequi sefano moonɨhi ijaadaco gaayɨcɨqui. Tooneguiiha Moocaani mɨɨhaico niquejefaño cuuhuvahi Cristo Jesufañodɨ.

15 Paryɨ famooro imino mimiyaavugucuumo sabadɨro mehesɨcɨnɨcuuhi. Jaanotɨ siibadɨro mehesɨcɨnɨhachiijɨ, Moocaani amɨɨhaico tollɨro gaajasuji. 16 Jaanotɨ oono mɨhɨfutucuunofañoro masɨɨ sabadɨro quehecuno mihicacuuqui.

17 Tañahabomɨ, jino uujoho iicabadɨro mihica. Jaamo maatyɨmemere magaaja, ¿naa mɨɨjoho imino amɨɨhaico monoobadɨ icahi? 18 Fahiijɨvaro amɨɨhaico neehicacuuhi. Jaarunoco bu siino jino neehi taaboro. Ajashutɨmo icahi Cristo ɨmohohallɨvɨ iguijeveubo jɨɨbogoco jɨɨheguemere iicamo. Jaamo ufucu finɨji. 19 Jaamo Moocaanico caanivahicatɨhi. Jillɨ ifi iimogonocoro moonɨhicamo. Unucufeguejirunoco nucufeguetɨmoro: Aivo sihidɨ mimityahi, noomo. Jillɨ jiinɨjehallɨonocoro esamaaimo icano. 20 Jaanotɨ naha mɨɨhai niqueje cuumimɨnaa, tahɨgotɨ Motaajasumɨnaafi Aivojɨɨbo Jesucristo asaajiiboco meteemehicahi. 21 Diibo mɨɨhaico mohimitɨ ifinɨjino ifiico iimino ifiitɨ miniiyuji. Jaabo diibo ifi ovosɨɨbadɨ iicaqui, imityari tollɨ moonɨjiibo paryɨ jiinɨjeque iguiinonɨjino mityari.

4

Aivojɨɨbofaño Imo Imo Mihica.

1 Jaaneguiiha agaijɨmo tañahabomɨ, amɨɨhaico sihidɨ aivo aatyɨmeguehicamo, amɨɨhai tahimohica, tadyudɨcamaaje jaada mihicamo, agaijɨmo quehecuno Aivojɨɨbofaño mihica.

2 Evodia onoogo, Sintique onoogo icamɨfeque neehi: Sabadɨro miminifoto Aivojɨɨbofañodɨ. 3 Bu ɨɨjoho tadyudɨcamaaje nahabonɨmɨnaafico neehi: Diitɨfeque daamusu. Mɨɨro diitɨfe sihidɨ jenaauno dudɨcamaaiuhi uuma, taajasujɨɨbogoco ɨjɨɨbuguuboma, tollɨro Clemente onooboma, bu saatoho sano uuma ududɨcamaaiumoma icano. Jaamo momono niquejefaño fiivohaamefaño caatɨnɨcɨnɨcuuhi.

4 Jaaneguiiha Aivojɨɨbofaño imo imo mihica. Siino bu neehi: Imono mihica, 5 famoovaro amɨɨhai imihuseque igaajaqui. Jaanegui mehesɨcɨnɨ, Mohaivojɨɨbo fiitɨcuuhi.

6 Fanoovatɨ ɨdaasuvotɨmoro toonohallɨvɨ Moocaanima mihiimaa. Diibocoro midillu. Jaamoro toonohallɨvɨ diiboco mihimo. 7 Jaachiijɨ amɨɨhaico Moocaani isajeebɨɨco acɨji, miyamɨnaafi eesɨcɨnɨno janaanɨcɨvɨ afatyocɨnɨnoco. Jaano amɨɨhai jeebɨɨco, bu amɨɨhai esamaajeque icano imino teemeji Cristo Jesufañodɨ.

Iiminocoro Mehesamaaje.

8 Niinoono jino ɨjɨɨbogono: Tañahabomɨ, paryɨ miyaano iicanocoro mehesamaaje: Paryɨɨcɨno mɨɨnoco obocɨgusunehejeque, paryɨɨcɨno ɨtɨcovonehejeque, ɨɨdicutɨnehejeque, aivo oovosɨɨnehejeque, mɨɨnoditɨ imino unuusunehejeque, paryɨɨcɨno iiminehejequere mehesamaaje mɨɨnoco acahacɨsusunehejequere icano.

9 Amɨɨhaico ɨjɨɨbeguehicanoco momoonɨ ɨɨfusuhicanoco, uujoho eheetavonoco, mahatyɨmehicano muguubuhicanoco icano. Tollɨ momoonɨhachiijɨ Moocaani sajeebɨɨco aacɨɨbo amɨɨhaima icaji.

Filipomɨnaa Pabloco Aacɨno.

10 Jaanegui Aivojɨɨbofañodɨ imo imo icahi uco siino mehesafeteneguiiha: Uco majabajeevecuuhi, uujoho nootɨhi. Gaajacuuhi uco mahamusujiruno nɨhɨbamɨma machahanoco. 11 Ucuujɨvaachumaño, nootɨhi. Uuma iicadɨnomaryo imo imo iicanoco jeevamaaicuuhi. 12 Gaajacuuhi ɨdaasuno iicajirunoco, bu sihidɨ sinehejema iicajirunoco icano. Jeevamaaicuuhi fanoovavɨ iicanoco utuvanovɨ, bu ajebaco ajaabɨcɨnovɨ, sihidɨ iicanovɨ, achahanovɨ icano. 13 Fanoovavɨ jeevamaaicuuhi Cristo uco mityaco aacɨmaño. 14 Jaarunofaño amɨɨhai uco imino momoonɨhi tahɨdaasufañodɨ mihicamaño.

15 Mɨɨro amɨɨhai Filipo cuumimɨnaa magaajacuuhi taajasujɨɨbogoco ɨjɨɨbuguubo ɨtɨconɨunoco. Jaabo Macedoniatɨ ufuusumi ɨdɨɨmoro amɨɨhai Filipori iicaja Moocaani iijamɨnaa tajaa magalluuhi uco mahamusuno nɨhɨbamɨco tafeenedɨ Moocaani amɨɨhaico aamusunoco magaayɨcɨno jaada. 16 Mɨɨro uujoho Tesalonicarirehiica icaunaaca amɨɨhai tajaa nɨhɨbamɨco magalluhicauhi; 17 uuro gaayɨcɨqui icatɨno, tollɨro bu amɨɨhai ufucu toono jaadaco Moocaanitɨ magaayɨcɨqui. 18 Jaanotɨ uujoho iimogono janaanɨcɨvɨ gaayɨcɨcuuhi. Epafroditoma tajaa magalluuno uudi imino ɨfutucuuhi. Jaano uudi Moocaanico ejeecɨvobadɨ jeevano. Mɨɨro sɨɨcɨjemɨnaa Moocaanico afacɨcɨneri ejeecɨvuunoco Moocaani imo imo gaayɨcɨuhi. Jaabadɨ uco mejeecɨvonoco Moocaani imo imo gaayɨcɨhi. 19 Jaanegui amɨɨhai Cristo Jesuco imiyaavogomoco Moocaani jaafa acɨhi paryɨ mucuujɨvaachudɨnoco, diiboma niquejefaño fanoo ajashutɨno iicamaño. 20 Jaanegui Moocaanico mihimo fahiijɨvaro. Fɨne.

Niino Fitacu.

21 Jesucristofeenedɨ tajɨɨco paryɨ famoocoro mahacɨ Moocaanita iicamoco. Paryɨ monahabomɨ uuma iicamo amɨɨhaijaago iijɨco galluuhi. 22 Tollɨro bu iijɨco galluumo famooro jimañeri Moocaanita iicamo, bu tollɨro imi janaanɨcɨ Roma aivojɨɨbo Cesar onoobo iijamɨnaa amɨɨhaijaago iijɨco galluuhi.

23 Jaafa amɨɨhaico Mohaivojɨɨbo Jesucristo imino moonɨhi.

* 2:11 (Apocalipsis 5.13-14)

COLOSENSES

1

2

3

4

COLOSENSES

1

Colosa Jiinɨjeri Iicamedi Pablo Acaatɨnɨuhaame. Pablo Caatɨnɨuhi Colosa Cuumiri Iicaja Moocaani Iijamɨnaadi.

1 Uujoho Pablo Moocaani jeebɨɨ iimogobadɨ Cristo Jesu minɨsumɨnaafi, diibo agalluubo eneejiruno. Sano monahabo Timoteoma 2 jiihaameque macaatɨnɨhi Colosa cuumiri iicamo Cristoco imiyaavogomo Moocaanita iicamedi. Jaafa Dios Moocaani amɨɨhaico imino omoonɨɨboro isajeebɨɨco acɨhi.

Pablo Moocaanima Iimaahi Miyaavogomɨnaahallɨvɨ.

3 Fahiijɨvaro Moocaanico Mohaivojɨɨbo Jesucristo Caanico mihimehicahi diiboma amɨɨhaihallɨvɨ mihiimaamoro. 4 Mɨɨhai amɨɨhaitɨ muguubuhi Cristo Jesuco mimiyaavogonoco, tollɨro bu paryɨ Moocaanita iicamoco magaijɨnotɨ icano. 5 Jillɨ amɨɨhai momoonɨhicahi, amɨɨhaidi niquejefaño ificuucɨnɨnoco motoomoro. Jaamo amɨɨhai toono eesɨcɨnɨnoma mihicahi taajasujɨɨbogoco muguubuunofaño. 6 Tobogocoro amɨɨhaico ɨjɨɨbuguubogo jino guiraatobogoro ofoobogo fanoojiinɨjeriro guiraatobogoro feehi, oono amɨɨhai Moocaani gaijɨtɨ amɨɨhaifeenevɨ ihiimaaunoco muguubuuno iicaubadɨro. Jaanoco amɨɨhai magaajauhi toono gaijɨ miyaano iicaunoco. 7 Jaano toonoco amɨɨhaico magaijɨɨbo monahabo Epafra onoobo jɨɨbuguuhi. Diibo mɨɨhaima ududɨcamaaiubo. Jaaboma mɨɨhai mihicahi Cristoco jeevesutɨɨbo ejeecɨvehicaaboma. 8 Diibo mɨɨhaico jɨɨbeguehi amɨɨhaiditɨ, bu amɨɨhai Moocaani Gaija aamusunofeenedɨ magaijɨcasinoditɨ icano.

9 Jaamaño mɨɨhai toonoco amɨɨhaiditɨ muguubuhinɨnotɨro suufenɨtɨmo Moocaanima mihiimaahicahi amɨɨhaihallɨvɨ, dilluumoro amɨɨhaico Moocaani igaajasuqui imino iimogonoco. Jaaboro amɨɨhaico fanoovaaco igaajasuqui, bu fanooheedene Moocaanitɨ asaanoco igaajasuqui icano. 10 Tollɨro bu midilluhicahi jaamo imino mihicahi Aivojɨɨbota iicamo iicanɨcɨbadɨ fahiijɨvaro momoonɨ diiboco imo imo omoonɨnoco fanoova imico sihidɨ eetavomoro. Jaamo imino Moocaanico magaajahi. 11 Tollɨro bu midilluhicahi amɨɨhaico sefano imoonɨqui ihovosɨ mityari. Jaamo imo imo fanoova icarunoco majaabɨcɨhi. 12 Jaamoro Moocaanico mihimo mɨɨhaico iimibachuuboro ufucu ita iicamoco foovohɨ aacɨjinotɨ niquejefaño magaayɨcɨjinohallɨvɨ. 13 Jaabo Moocaani mɨɨhaico taajasucuuhi ɨcɨvono mityatɨ. Jaaboro mɨɨhaico agaijɨɨbo Illi aivojɨfaño ficuucuubo. 14 Diibo mɨɨhaico taajasuhinɨcuuhi mohallɨvɨ iguijeveunofañodɨ mohimitɨco ubuusuuboro.

Moocaanima Sajeebɨɨ Mihicacuuhi Cristo Iguijeveunofeenedɨ.

(Jn 1.3; Heb 1.2)

15 Moocaani otoovoobo foovono saauhi jiijehallɨvɨ Illi ifiiri. Jaabo diibo sahiijɨtɨro iicacuubo, fanoova chahaunaacaro iicacuubo. 16 Diibofeenedɨ Moocaani paryɨ fanoovaaco eetavuuhi niquejefaño iicanehejeque, jiinɨjehallɨri iicanehejeque icano; ɨɨfuvusunehejeque, bu ɨɨfuvusutɨnehejeque icano. Tollɨro bu paryɨ aivojɨnoco, paryɨ guiinonɨnehejeque, bu paryɨ tajɨɨbanehejeque, paryɨ gaijano mityanehejeque icano, paryɨ diibofeenedɨ eheetavocafutuuno diibeguiiharo. 17 Cristo fanoohɨmegavɨro icacuuhi. Jaabofeenedɨ paryɨ fanoova sahɨgo imino icahi. 18 Jaabadɨro buunajɨ mɨɨhai Moocaani iijamɨnaa mihicamo. Jaanotɨ Cristo Moocaani iijamɨnaa Aivojɨɨbo inigaɨbadɨ iicaabo. Jaabo sefari mɨɨhai mihicahi. Jaabo aivo itɨconɨ guijevefañotɨ buheeteuhi fanoova mityahallɨvɨ diibo iicaqui. 19 Mɨɨro Dios Moocaani Jaabo achi Jesucristo tollɨro bu Dios. Jaaneri Moocaani imo imo icahi iimogobadɨ iicamaño. 20 Tollɨro bu Moocaani imuguuhi Cristofañodɨ paryɨɨcɨno fanoovaaco sajeebɨɨ ificuunoco, paryɨɨcɨno jiinɨjehallɨri iicanehejeque, bu paryɨɨcɨno niquejefaño iicanehejeque icano. Paryɨɨcɨno sajeebɨɨ fanoovaaco Cristo ɨmohovɨ itɨɨjoho ucuunofañodɨ ificucuuboro.

21 Itɨconɨ naha amɨɨhai, amɨɨhai jeebɨɨfañodɨ Moocaanimɨnaatɨ mihicauhi, iiminotɨnoco momoonɨhicaumaño. Jaarumoco jisumi Moocaani ifiimaryo sajeebɨɨ ficucuuhi, 22 Cristo ɨdaasuno ifiiri iguijeveunofeenedɨ. Jillɨ moonɨubo diiboco amɨɨhaico diibo ɨmefeenevɨ ihɨfusuqui iimibachuuboro mɨhɨnivatɨmoco, imitɨbama chahamoco icano. 23 Jaaneguiiha quehecuno mihica miyaavogofaño faicuvano mabacoocovamoro taajasujɨɨbogoco mimiyaavuguunofeenedɨ mehesɨcɨnɨnotɨ buhɨgovɨ minifototɨmo. Jaabogo jɨɨbogocafetehi paryɨ fanoojiinɨjeri. Jaabogoco uujoho Pablo amusuhi ɨjɨɨbogoobo.

Pablo Moocaani Iijano Jeecɨvomɨnaafitɨ Ficucafetehi.

(Ef 3.1-11)

24 Jaabo jisumi amɨɨhaihallɨtɨ ɨdaasuno omoonɨruneri imo imo icahi. Jaamaño jillɨtɨ ɨɨfutusuuboro feehi tafiivɨ, oono Moocaani iijamɨnaaguiiha Cristo dudɨcamaajeque eheetavomaño ɨdaasuno iicanofeenedɨ. 25 Jaamaño uujoho Moocaani iija jeecɨvomɨnaafitɨ icahi amɨɨhaico imino moonɨqui Moocaani uco atajɨɨbaumaño, bu tollɨro paryɨ jiinɨjemɨnaaco imino Moocaani jɨɨbogoco jɨɨbeguequi icano. 26 Tollɨro bu aivo sɨɨcɨjetɨro agaajaratɨno, paryɨ sɨɨcɨjemɨnaadi toovono iicanoco gaajasuqui. Jaanoco bu Moocaani ita iicamoco gaajasucuuhi. 27 Diitoco naha Moocaani imeguehi agaajasunoco ihovosɨ busumijeque, toono agaajaratɨnofaño iicanoco judiomɨ iicatɨmedi. Jaano toono agaajaratɨno Cristo amɨɨhaifaño iicano. Jaabo diibo imino niquejefaño mihicajinoco mehesɨcɨnɨɨbo.

28 Jaamaño mɨɨhai Cristotɨ mɨjɨɨbeguehicahi, bu famoovaaco mafajɨɨnɨhicahi. Famoovaaco magaajasuhicahi imino igaajaqui. Jaamo famooro imino Cristofañodɨ ijusiqui. 29 Tooneguiiha uujoho sefano ejenaauuboro Cristo uco mityaco aacɨnofeenedɨ dudɨcamaaihicahi.

2

1 Jaanegui imeguehi magaajanoco sefano amɨɨhaihallɨtɨ omoonɨcasinoco, bu tollɨro Laodicea cuumiri iicamohallɨtɨ, bu paryɨ uco tahɨmeque aatyɨmetɨmohallɨtɨ icano. 2 Imeguehi amɨɨhai diito jeebɨɨnoco mequehecutusunoco sano gaijɨfaño iminifotomoro paryɨɨcɨno gaajaco igaayɨcɨqui. Jaamoro imino Cristoco igaajaqui diibo Moocaani iijɨ gaajaratɨno iicauboco. Jaarunofaño jisumi diiboco magaajacuuhi. 3 Mɨɨro diibofaño paryɨ gaaja, bu gaajacɨ icaneheje busumije paryɨ ficucɨnɨcuuhi. 4 Jillɨ amɨɨhaico neehi mɨɨjoho amɨɨhaico ihiimaari bañɨtɨmo iicaqui. 5 Amɨɨhaitɨ tehesino icaruubo tahesamaajeri amɨɨhaifeenevɨ iicajirubadɨ icahi. Jaaboro imo imo icahi amɨɨhai sabadɨro mihicamoro quehecuno Cristoco mimiyaavogonofaño mihicanoco agaajaaboro.

6 Jaanegui Jesucristoco amɨɨhai jeebɨɨ aivojɨɨbotɨ magaayɨcɨuhi. Jaaneguiiha jisumi sano diiboma mihica, 7 diibofañodɨ amɨɨhai ifiico quehecuno mabacooconɨmoro mificu, sefano amɨɨhai miyaavogoma oono amɨɨhaico ɨjɨɨbuguubadɨ, fahiijɨvaro Moocaanico imomoro.

Cristofañodɨ Bohono Ifiima Mihicano.

8 Jeedɨ mehesɨcɨnɨ. Amɨɨhaico sita sɨcamañehejeque onoomoro abañɨnoco miyaano meneedino diito Cristofañodɨ icatɨhi. Jillɨ miyamɨnaa jeevamaajequere sɨvamo, miyamɨnaa ejeecɨvefinocoro sɨvamo icano.

9 Jaanotɨ Moocaani Dios. Jaabo achi Cristo, tollɨro bu Dios. 10 Jaamaño amɨɨhai paryɨ fanoomaryo mihicahi diiboma mihicamaño. Diiboguiinovɨ icano paryɨ tajɨɨbaneheje, gaijano mityaneheje icano. 11 Jaabadɨro bu amɨɨhai miquitɨcɨcafutuuhi. Jaaruno ifiico iquitɨcɨfibadɨ icatɨno, jillɨ amɨɨhai ifi iimogonotɨ mataajacuuneri. Jino naha Cristotɨ asaano quitɨcɨ. 12 Mɨɨro minitɨcafotoneri amɨɨhai sano Cristoma mɨcɨhacafetehi. Jaamoro bu sano diiboma mubuheetesucafetehi, Moocaani mitya diibo guijevefañotɨ siino ubuheetesuunoco mimiyaavogomaño. 13 Itɨconɨ naha amɨɨhai muchuumucuuhi amɨɨhai jeebɨɨfañodɨ amɨɨhai imitɨri, bu miquitɨcɨnɨutɨmaño icano. Jaarumoco jisumi Moocaani fiivoco acɨcuuhi sano amɨɨhaico Cristoma, paryɨ amɨɨhai imitɨco ubuusuuboro. 14 Moocaani paryɨ mohallɨvɨ jaaducuuhi. Mɨɨhaico mohimitɨco eneehicaunoco finɨsucuubo ɨmohovɨ etetecuuneri. 15 Mɨɨro Cristo ɨmohovɨ iguijeveuneri paryɨ guiinonɨcuuhi tajɨɨbanoco, gaijano mityanoco icano miyamɨnaa ɨmefeenevɨ guiinonɨuhi. Jaanoco ɨcɨvojaanɨuboro satyuubo ɨmohovɨ iguijeveuneri toonoco iguiinonɨuboro.

Niquejeonehejequere Miguiino.

16 Jaaneguiiha mɨɨhaiñooba amɨɨhaico mamachunotɨ, mahadunotɨ icano amɨɨhaico dejecudimo, bu tollɨro bohono nɨhɨba iinuusumi jɨɨbaimonoco meheetavonoditɨ, bu jaguisɨfucujeditɨ icano amɨɨhaico dejecudimo. 17 Toneheje jillɨ asaaujino ɨjɨno iicauno. Jaanotɨ naha miyaabo iicaabo Cristo. 18 Jaanegui mehesɨcɨnɨ, oono saatoho sɨɨcujeebɨɨmobadɨ iicahicarumo Moocaani toomomɨnaacoro ejeecɨvehicamo, amɨɨhaico ufucu ajaadunoco magaayɨcɨjirunoco ɨcɨsutɨmo icadino. Diito jillɨ aatyɨmetɨnehejeque omoonɨmoro: Aivo sihidɨ mejeevahi, noomoro quehequimaaihicamo, jillɨ sɨcamañocoro ifiitɨro tollɨ jeevanobadɨ eesamaaimoro. 19 Jaamo diito, Cristo monigaɨbadɨ iicaaboma gataacɨnɨtɨhi. Jaanotɨ mɨɨhai Cristo ifibadɨ mihicamoco diibo aamusuuboro ujusisubadɨ ficuubo, Moocaani esamaaje onoobadɨ icano.

20 Jaanotɨ naha amɨɨhai sano Cristoma miguijevecuumoro sinehejequere miyamɨnaa esamaajeque momoonɨcuutɨhi. Jaamaño ¿collɨhi jaamo jiinɨjemɨnaa agaajatɨmobadɨ mihicahicahi, jiinɨjeoneheje atajɨɨbanoguiinovɨ miminifotomoro? 21 Oono:

Jinooco dudɨɨcɨdino, toonoco machudino, dihusefaño gaayɨcɨdino, onoonehejequere momoonɨmo.

22 Paryɨ toneheje jillɨ miyamɨnaa tajɨɨbanehejere. Jaano paryɨ finɨjino itajɨɨba omoonɨhicanehejema. 23 Jaaneheje aivo gaajama iicanehejebadɨ jeevajirahi, sihidɨ ejeevano iijɨcoro atajɨɨbamaño sɨɨcujeebɨɨ icanehejequere, sihidɨ jeevanehejeri ifiinoco omoonɨnehejequere. Jaaruneri mofi iimogonehejeque miguiinonɨjitɨrahi.

3

1 Jaanegui amɨɨhai Cristoma sano mubuheetehinɨcuumo miguiino niquejefañoonocoro, oono Cristo Moocaani miyanaagueneri ɨgɨcɨnɨohɨgonehejequere. 2 Jiinɨjeonehejequere esamaaitɨmo niquejeonehejequere mehesamaaje. 3 Mɨɨro amɨɨhaima sano Cristo miguijevehinɨcuuhi. Jaamaño jisumi amɨɨhai ifi diiboma sano Moocaanifaño fataniicɨnɨcuuhi. 4 Jaabo Cristoro jino mɨɨhai mihicano ifi. Jaamaño diibo ubuhugaavusumi amɨɨhai sano diiboma bu mubuhugaaveji. Jaamo diibo ovosɨɨhaivojɨfaño mihicaji.

Eedeehifi, Bohono Ifi Icano.

5 Jaaneguiiha jiinɨjeono amɨɨhai ififaño iicanehejeque miguijenɨ. Mɨɨhaiñooba buhɨgueejedɨ amɨɨhai taabamɨ iicatɨmehejema mihicadino, bu tollɨro ɨɨdicunehejeque momoonɨdino, fanoovaaco iimeguehicanehejeque, iimitɨno imogonehejeque icano momoonɨdino. Fanoovaaco saatohoro mujuvihicɨnɨdino toono jihovo caanimɨ jeecɨvobadɨro jeevahi. 6 Tonehejehallɨtɨ ñɨhicuneri ɨdaasuno Moocaani omoonɨno saahi, paryɨ diibo onoonoco: Jii, onootɨmohallɨvɨ. 7 Tonehejeque amɨɨhai paryɨ momoonɨhicauhi eedeehifiima mihicausumi. 8 Jaarumo paryɨ jinehejeque jisumi mejeevesucu. Sɨfiiratedino, icajɨɨsunehejeque mifinɨsu, bu imitɨnoco momoonɨdino, sitaaco aivono noojohoco, ɨɨdicuno iimaaneheje amɨɨhai iijɨtɨ ihiinejirunehejeque icano mifinɨsu. 9 Fahɨgovavɨ mabañɨcasidino. Amɨɨhai eedeehifiico, bu itɨconɨ momoonɨhicaunehejeque icano mejeevesucuunoco siino momoonɨcuudino. 10 Bohono ififaño mɨjɨcafutucuuno janaanɨcɨvɨ imitonoro ifeequi miyaabo Moocaani toonoco eheetavuubo ifi iicabadɨ. Jaamo imino diiboco magaajanovɨ mɨhɨfetehi. 11 Diibofaño chahano diito griegomɨ, diito judiomɨ, diito iquitɨcɨnɨmo, bu iquitɨcɨnɨtɨmo, siijiinɨjeoto, bajɨmɨnaa, jɨjovoto, bu sajeebɨɨ iicamo icano oononeheje. Jillɨ paryɨɨcɨno fanoovaro Cristo. Jaabo paryɨ famoovafañoro icahi.

12 Amɨɨhaico Moocaani gaijɨhi diibotaro miicaqui amɨɨhaico ɨɨcɨcuumo. Jaaneguiiha ɨdaasugo mityanofaño mihica, imihusema, famooguiinovɨro iicasunoma mihica, sɨɨcujeebɨɨba omoonɨnoma, bu fanoova jaabɨcɨma icano. 13 Jaamoro sabadɨro fahɨgovavɨ majaabɨcɨcasi, fahɨgovavɨ amɨɨhai ɨɨbacasico mihimibachucasi. Jaanotɨ bu saatoho sitaama imitɨno iicahachiijɨ oono Cristo amɨɨhai imitɨco iimibachucubadɨro mihimibachucasi. 14 Fanoohallɨvɨro aivo gaijɨma mihica. Toono paryɨ fanoovaaco sahɨ agataacunoro imino fanoovaaco ɨɨfutusuno. 15 Jaaneguiiha jaafa amɨɨhai jeebɨɨnoco Moocaani isajeebɨɨri tɨcuvusuhi. Tooneguiiha amɨɨhaico cuuhuvaubo saafi ifiitɨro miicaqui. Jaamo diiboco mihimehicamotɨ mihica.

16 Tollɨro bu jaafa Cristo jɨɨbogo amɨɨhai jeebɨɨnoco paryɨ imino gahafusuhi. Jaaneri fahɨgovavɨ mɨjɨɨbogocasi, bu fanoogaajari fahɨgovavɨ mequehecutusucasi. Tollɨro bu Moocaanico iimono masinoco mamasiva, bu Cristo masinoco mamasiva, fanoova Moocaaniguiiha iicano masinoco, diiboco amɨɨhai jeebɨɨfañodɨ imomoro mamasiva. 17 Paryɨ fanoovaaco monoonehejeque, meheetavonehejeque icano momoonɨ Aivojɨɨbo Jesu momofeenedɨ, diibofeenedɨ fanoovahallɨvɨ Moocaanico imomoro.

Cristota Jillɨ Iyotoma Iicano.

18 Gaigoomɨ amɨɨhai tajemɨ iijɨguiinovɨ miminifoto. Jillɨ moonɨ Aivojɨɨbo Cristoco imiyaavogomo tollɨ icafihi. 19 Jaabadɨro bu amɨɨhai gaifiimɨ amɨɨhai taabamɨco magaijɨ. Jaamoro diitoma mɨsɨfiiratedino. 20 Jaabadɨro bu amɨɨhai seeme amɨɨhai caanimɨ, seejɨmɨ icano atajɨɨbanoco: Jii, monoo. Toono mohaivojɨɨboco imo imo omoonɨno. 21 Caanimɨ amɨɨhai seemeque mɨsɨfiiratusudino, diito ifiico mejeevevesudino. 22 Jaabadɨro amɨɨhai jeecɨvomɨnaa amɨɨhai aivojɨtoco fanoovavɨ: Jii, monoo, jiijehallɨvɨ mihicanohachuta diitoma imino mihicaquiro. Diito ɨhɨɨfɨnɨcɨsumiro icatɨno, jillɨ miya jeebɨɨri Moocaanico mɨñɨhicugomoro. 23 Paryɨ fanoovaaco momoonɨnoco imo imo momoonɨ Aivojɨɨbo Jesuco mejeecɨvonɨcɨbadɨ, miyamɨnaaco mihicanɨcɨbadɨ icatɨno. 24 Amɨɨhairyo magaajacuuhi toono jaadabadɨ iicano Aivojɨɨbo ibusumijeque amɨɨhaico aacɨjinoco. Mɨɨro amɨɨhai Cristoco mejeecɨvehicahi amɨɨhai miya Aivojɨɨbo iicaaboco. 25 Jaabadɨro bu iimitɨnoco omoonɨhicaabo toono jaadaco gaayɨcɨji. Mɨɨro Moocaani miyamɨnaaco dugaacutɨhi ijeevadɨsahaje.

4

1 Jaabadɨro bu amɨɨhai aivojɨto, amɨɨhai jeecɨvomɨnaaco imihuseme omoonɨbadɨ, imino momoonɨ. Mehesafoto tollɨro bu amɨɨhai, amɨɨhai Aivojɨɨbo niquejefaño iicaaboma mihicahi. 2 Suufenɨtɨmo Moocaanima mihiimaa imino mehesɨcɨnɨmoro, bu Moocaanico fanoovahallɨvɨ imomoro mihica icano. 3 Tollɨro bu mɨɨhaihallɨvɨ Moocaanima mihiimaa, Aivojɨɨbo mɨɨhaico aamusunofeenedɨ taajasujɨɨbogoco mɨjɨɨbeguequi, Cristo jɨɨbogo agaajarautɨnotɨ mɨjɨɨbeguequi icano. Mɨɨro tobogohallɨtɨ jino uujoho cɨvojafaño icahi. 4 Jaanohallɨvɨ Moocaanima mihiimaa imino foovono uujoho toonoco gaajasuqui omoonɨjibadɨ. 5 Quehecuno mihica miyaavogomɨnaa iicatɨmoma sɨcamañovɨ ifafucuvaaco mafatyusudino. 6 Fahiijɨvaro imino mihiimaahica imo imo. Imino magaaja sitaaco mihiimusuhicajinoco.

Niino Iimaa.

7 Magaijɨɨbo monahabo Tiquico onoobo mɨɨhaico jeevesutɨɨbo aamusuhicaabo, bu uuma sano Aivojɨɨboco ejeecɨvehicaabo, amɨɨhaico paryɨ uutɨ imino jɨɨbegueji. 8 Tooneguiiha amɨɨhaijaago diiboco galluuhi amɨɨhaico jillɨ mihicahi ineequi, bu amɨɨhaico iquehecutusuqui icanouno mihica miyaavogomɨ. 9 Tollɨro bu diiboma foobo magaijɨɨbo mɨɨhaicoro ejeevesuhicatɨɨbo monahabo Onesimo diibo amɨɨhaitɨ saafi iicaabo. Diitɨsi amɨɨhaico jɨɨbegueji paryɨ juu iicanoco.

10 Tacɨvojatɨ uco anahabonɨɨbo Aristaco onoobo amɨɨhaijaago iijɨco galluuhi, tollɨro bu Marco Bernabe nahabo icoomoobo achi amɨɨhaijaa iijɨco galluuhi. Diibo amɨɨhaico ɨjɨɨbeguehicacuubo. Jaabo amɨɨhaico abaatohachiijɨ diiboco imino magaayɨcɨ. 11 Tollɨro bu Justo onooboco bu Jesu eneehicaabo iijɨco amɨɨhaijaago galluuhi. Jito ɨdɨɨmoro judiomɨtɨ imiyaavugucuumotɨ Moocaani aivojɨguiiha uuma sano ududɨcamaaimo. Jaamofeenedɨ uujoho tafiico jacusucafetehi. 12 Tollɨro bu Cristo jeecɨvomɨnaafi Epafra onoobo amɨɨhaijaago iijɨco galluuhi, diibo, bu saafi amɨɨhaioobo iicaabo. Diibo fahiijɨvaro sihidɨ amɨɨhaihallɨvɨ Moocaanico dilluhicahi diiboma ihiimaaboro. Jaamo amɨɨhai quehecuno mihicamoro aivo imino amɨɨhai jeebɨɨco miminiiyuhi Moocaani iimogonocoro meheetavejinojaagovɨro. 13 Uujoho imino gaajahi Epafra amɨɨhaiditɨ ifiico nɨjɨ nɨjɨ omoonɨhicanoco, bu tollɨro Laodicea cuumiri iicameditɨ, bu Hierapoli cuumiri iicameditɨ icano iicahicanoco. 14 Tollɨro bu magaijɨɨbo taabumɨnaafi Lucas iijɨco amɨɨhaijaa galluuhi, tollɨro bu Demas onoobo icano.

15 Tollɨro bu monahabomɨ Laodiceari iicamoco taajɨco mahacɨ. Tollɨro bu Ninfa onoogoco taajɨco mahacɨ, bu tollɨro diigo iijafaño iigaivehicamoco icano. 16 Jaamoro jihaameque amɨɨhaifeenevɨ memeecɨdɨ magallu, bu tollɨro Laodiceari iicaja Moocaani iijafaño imeecɨqui. Tollɨro bu amɨɨhai memeecɨ uujoho Laodicea iicamedi acaatɨnɨcuuhaameque. 17 Bu jinooco mɨjɨɨbogo Arquipo onooboco: Meecɨ, jaaboro imo dɨhɨfutusu Aivojɨɨbo ɨco diibo jeecɨvo dudɨcamaajeque aacɨhinɨnoco.

18 Uujoho Pablo jino ɨco idillunocoro, caatɨnɨhi jino tahuseri. Uco mehesafotomoro Moocaanima mihiimaa jino cɨvojamɨnaafitɨ iicanohallɨvɨ. Jaafa amɨɨhaico Moocaani imino moonɨhi.

1 TESALONICENSES

1

2

3

4

5

1 TESALONICENSES

1

Pablo Inahabonɨmɨnaama Caatɨnɨuhi Moocaani Iijamɨnaadi.

1 Uujoho Pablo, Silvano, Timoteo icamɨsima caatɨnɨhi jihaameque monahabomɨ Tesalonica cuumivɨ iicajahaje Moocaani iijamɨnaadi. Moocaani, Aivojɨɨbo Jesucristo icamɨsima sano agataacɨnɨmedi. Jaamo amɨɨhai Moocaani, Aivojɨɨbo Jesucristo icamɨsi iiminoco aacɨnoma, sajeebɨɨma icano mihica.

Tesalonicamɨnaa Miyaavogoco Agaajasuhicauno.

2 Fahiijɨvaro mɨɨhai Moocaanico graciaco mahacɨhicahi paryɨ amɨɨhaihallɨvɨ Moocaanima mihiimaasumi. 3 Mehesafetehicahi suufenɨtɨmo Moocaani ɨmefeenevɨ guiraano amɨɨhai miyaavogofeenedɨ mududɨcamaaihicano, sihidɨ amɨɨhai gaijɨfañodɨ mejeecɨvehicahi, amɨɨhai Aivojɨɨbo Jesucristoco mehesɨcɨnɨhicano quehecuno iicaneguiiha. 4 Tañahabomɨ, Moocaani amɨɨhaico gaijɨhi. Jaamaño diibo amɨɨhaico ɨɨcɨuboro ificuunoco mɨɨhai magaajahi, 5 amɨɨhaico taajasujɨɨbogoco mɨjɨɨbuguusumi tɨcovohiijɨri mɨjɨɨbuguutɨhi, Moocaani Gaija mityari. Tobogo miyaano iicanoco imino magaajamoro mɨjɨɨbuguuhi. Amɨɨhairyo magaajahi amɨɨhaifeenevɨ mɨɨhai imino mihicaunoco, amɨɨhai imino miicaqui.

6 Jaamo amɨɨhai, mɨɨhaitɨ, Aivojɨɨbo Jesucristotɨ icano magaajauhi. Jaamoro mɨɨhaibadɨro mihicahi. Jaamoro tobogoco magaayɨcɨuhi imo imo amɨɨhaico Moocaani Gaija aacɨuneri, ɨdaasuno sihidɨ mihicaurunofeenedɨ. 7 Amɨɨhaitɨ paryɨ imiyaavugucuumo Macedonia jiinɨjemɨnaa, Acaya jiinɨjemɨnaa icamo igaajaqui. 8 Jillɨtɨ amɨɨhai magaajasuhi Aivojɨɨbo Jesu jɨɨbogoco. Macedonia, Acaya icano jiinɨjevɨro icatɨno. Tollɨro fahɨgova jiinɨjemɨnaa gaajacuuhi, amɨɨhai Moocaanico mimiyaavogonoco. Jaamaño mɨɨhai diitoco mɨllɨ munuucujitɨrahi. 9 Diitoro mɨɨhaico sahɨgotɨro jɨɨbeguehicacuuhi, mɨɨhai amɨɨhaijaago mɨhɨgutuumoco imino magaayɨcɨunoco, bu tollɨro amɨɨhai ɨjɨnɨtaco mejeecɨvehicaunoco mejeevesuumoro Moocaani iicaabo miyaabocoro mejeecɨvequi diibojaagovɨ miminifutuumoco, 10 tollɨro bu jɨɨbeguehicamo amɨɨhai, Jesu niquejefañotɨ asaajiiboco motoomonoco. Jaabo Jesu Moocaani Achi. Jaaboco, Moocaani iguijevecuuboco siino buheetesuuhi. Jaabo diibo Jesu mɨɨhaico taajasuji ɨdaasuno mihicajirunotɨ.

2

Pablo Tesalonica Cuumivɨ Ududɨcamaaihinɨno.

1 Tañahabomɨ, amɨɨhairyo magaajahi, amɨɨhaico mabaajeunoco sɨcamañovɨ icautɨnoco. 2 Itɨconɨ Filipo cuumivɨ mɨɨhaico: Imitɨno, unuumoro ɨdaasuno moonɨurumo amɨɨhairyo magaajacuno. Jaarunofaño mɨɨhaico Moocaani amusuuhi itaajasujɨɨbogoco amɨɨhaico iguitɨmoro mɨjɨɨbeguequi sihidɨ jeevarunofeenedɨ. 3 Tobogoco sɨcamañodɨ mɨjɨɨbuguutɨhi imitɨno momoonɨqui icautɨno, bu mabañɨqui icautɨno. 4 Itɨconɨ Moocaani mɨɨhaico ɨnɨsuuboro acɨubo tajɨɨbaubo fiivo jɨɨbogoco. Jaabadɨ mɨɨhai mɨjɨɨbeguehicahi. Jillɨ miyamɨnaaco imo imo mihicasuqui icatɨno Moocaanicoro imo imo mihicasuqui mojeebɨɨnoco agaajacɨɨboco. 5 Amɨɨhairyo magaajacuuno mɨɨhai amɨɨhaico mabañamaaihicautɨhi oovosɨɨnoono ihiimaaneri. Jillɨ nɨhɨbamɨcoro amɨɨhaitɨ mɨhɨcɨqui icahicautɨno. Jaamoco Moocaani gaajahi. 6 Tollɨro bu miyamɨnaa mɨɨhaico obocɨgonoco miguiinotɨhi amɨɨhaiditɨ, bu sitaaditɨ icano. Mɨɨhaico Cristo agalluumoco amɨɨhai mobocɨguejiruno icarunaaca, 7 jillɨ amɨɨhaico mɨɨhairyo icɨgusuno momoonɨuhi gaigo iseemegayɨɨmɨco otoomonɨcɨbadɨ. 8 Sihidɨ amɨɨhaico magaijɨmaño Moocaani jɨɨbogocoro mahacɨtɨhi, tollɨro bu amɨɨhaihallɨvɨ mofiico mahacɨjirahi sita iguijenɨqui, amɨɨhaico sihidɨ magaijɨcumaño. 9 Tañahabomɨ, amɨɨhairyo magaajacuuhi mɨɨhai dudɨcamaajeque sihidɨ jeevarunofaño; fucu, bu cuuje icano mududɨcamaaihicauhi toono sefatɨ miicaqui, amɨɨhaiñoco mudumɨtɨɨcɨqui icatɨno Moocaani iijɨco amɨɨhaico mɨjɨɨbeguehicaunohachuta.

10 Jaanoco amɨɨhai magaajahi, bu tollɨro Moocaani gaajahi, amɨɨhai mimiyaavogomofeenevɨ mojeebɨɨ imino iicaunoco imino momoonɨhicauhi, mɨɨhaiñooba mɨɨhaitɨ: Imitɨno, nootɨmo iicaqui. 11 Tollɨro bu magaajahi amɨɨhaico saafiisari mafajɨɨnɨhicauhi, majacusuhicauhi icano caani iseemeque iicanɨcɨbadɨ. 12 Amɨɨhaico meneehicauhi imino miicaqui Moocaanita iicamo iicanɨcɨbadɨ. Jaabo amɨɨhaico cuuhuvahi diibo bocɨguiino ihaivojɨfaño miicaqui.

13 Jaamaño jillɨtɨ mɨɨhai fahiijɨvaro Moocaanico graciaco mahacɨhicahi amɨɨhai Moocaani iijɨco mɨɨhaiditɨ muguubuusumi magaayɨcɨuhi miyabogo Moocaani jɨɨbogoco; miyamɨnaatɨobogobadɨro icatɨno. Jaabogo amɨɨhai miyaavogomɨnaafeeneri sihidɨ ejeevanoco eetavehicauhi. 14 Monahabomɨ, amɨɨhai yotoro amɨɨhaico ɨdaasuno moonɨhi. Moocaani iijaomo Judeari iicajahajemɨnaa Cristota iicaubadɨ mihicahi. Diitoco tollɨro iyotoro judiomɨ ɨdaasuno moonɨuhi. 15 Diito judiomɨ, Mohaivojɨɨbo Jesuco guijenɨuhi. Tobadɨro bu itɨconɨ Moocaani iimaamɨnaa iicaurumoco guijenɨumo. Jaamoro mɨɨhaico buhɨgovɨ gañɨɨmo. Moocaanidi imino moonɨtɨmo. Jaamoro paryɨɨcɨno miyamɨnaaco jɨɨheveme. 16 Jaarumo bu judiomɨ iicatɨmoco itaajaqui mɨjɨɨbeguejirunaaca imeguehicatɨmo. Jillɨtɨ janaanɨcɨvɨro imitɨco guiraatusumo. Jaamaño jisumi imino Moocaani ñɨhicuno omoonɨjino gasecuhi diitohallɨvɨ.

Pablo Tesalonicamɨnaaco Abaatonoco Siino Imeguehi.

17 Tañahabomɨ, amɨɨhaitɨ sihɨgovɨ miminifutusumi, amɨɨhaico fafucuvaacɨvɨro mahatyɨmetɨrumo mojeebɨɨfañodɨ amɨɨhaico mehesɨcɨnɨhicahi. Tollɨro bu sihidɨ mihimeguehi amɨɨhaico mabaatonoco. 18 Jaamoro mefeeguehicarahi, fiiva foova uujoho Pablo, fiiva foova feequi moonɨhicaurahi. Jaarunofaño ɨjɨ mɨɨhaico casivusuhicahi. 19 ¿Nacu cono mɨɨhai esɨcɨnɨ, cono mɨɨhai imo ica? ¿Toono jinejetɨ nacu mɨɨhai imo imo mihicahi? Fɨne toono, Mohaivojɨɨbo Jesucristo asaabo ɨmefeenevɨ amɨɨhai mihicajineguiiha mɨɨhai imo imo mihicahi. 20 Amɨɨhaitɨ mɨɨhai macahacɨsucafeteji, imo imo mihicaji.

3

1 Jaamo amɨɨhai mihicanoco magaajagonoco majaabɨcɨcuutɨmoro Atenavɨro mifitafetehi. 2 Jaamoro monahabo Timoteocoro amɨɨhaijaago magalluuhi Moocaani jeecɨvomɨnaafi iicamaño, bu mohamusumɨnaafi Jesucristo jɨɨbogoco mɨjɨɨbogonoco meheetavehicamañovɨ. Jaabo amɨɨhaico afajɨɨnɨɨboro iquehecutusuqui amɨɨhai miyaavogoco. 3 Jillɨ iicanotɨ saatohoba Moocaani iijɨco jeevesutɨmo iicaqui, amɨɨhairyo magaajahi tollɨ iicanehejeri ɨdaasuno mihicanoco. 4 Jaanotɨ amɨɨhaima mihicausumi mɨjɨɨbugucuuhi ɨdaasuno mihicajinoco, jaabadɨ icauno magaajacuubadɨ. 5 Jaarunaaca jaabɨcɨcuutɨhi uujoho galluuhi amɨɨhaico idilluqui, amɨɨhai miyaavogotɨ gaajaqui, ɨjɨ amɨɨhaico iimitɨnofaño agañɨɨsujirunoco iiguiiboro. Jaanotɨ mɨɨhai dudɨcamaaje sɨcamañovɨ iicajiruneguiiha. 6 Jaarunaaca Timoteo amɨɨhaijaagotɨ uhuumiubo mɨɨhaico imino amɨɨhai miyaavogo iicaunotɨ mɨɨhaico jɨɨbuguuhi, tollɨro bu amɨɨhai gaijɨtɨ icano. Tollɨro bu mɨɨhaico magaijɨmoro mehesafetehicano mahatyɨmeguehicanoco icanotɨ. Tollɨro bu mɨɨhai amɨɨhaico mihicabadɨro. 7 Tañahabomɨ, tobogotɨ mɨɨhai, iminootɨno ɨdaasuno mihicahicaurumo imo imo miminifutuuhi amɨɨhai miyaavogo imino iicanotɨ. 8 Jaamaño mɨɨhai bohono ifiima mihicabadɨ mihicahi amɨɨhai Aivojɨɨbofañodɨ sefano mihicahachiijɨ. 9 Jaamo mɨɨhai sihidɨ janaanɨcɨ graciaco Moocaanico mahacɨji amɨɨhaihallɨvɨ, amɨɨhaiditɨ Moocaani ɨmefeenevɨ sihidɨ imo imo mihicaneguiiha. 10 Fahiijɨvaro suufenɨtɨmo Moocaanima iimaamoro mihicahicahi mɨɨhaico amɨɨhaico ihatyɨmesuqui. Amɨɨhaico imino mɨhɨfutusuqui amɨɨhai miyaavogo imino ɨɨfototɨnoco. 11 Mihimeguehi Moocaani, Mohaivojɨɨbo Jesucristo icano aamusunoco, amɨɨhaico mabaatequi. 12 Jaabo Aivojɨɨbo amɨɨhai gaijɨco iguiraatusuqui. Jaamo magaijɨcasihi fahɨgova jino mɨɨhai amɨɨhaico mihicabadɨ. 13 Amɨɨhai jeebɨɨnoco diibo quehecuno ijeevadɨ ificuqui Moocaani ɨmefeenevɨ iimitɨnobama icatɨno iicaqui, ufucu Aivojɨɨbo Jesucristo asaasumi famooro diibotama iicaqui.

4

Moocaanico Imo Imo Momoonɨno.

1 Tañahabomɨ, tooneguiiha amɨɨhaico monoomoro matajɨɨbahicahi Aivojɨɨbo Jesufañodɨ. Imino mihicamoro Moocaanico imo imo momoonɨqui amɨɨhaico mɨjɨɨbeguehicabadɨro amɨɨhai momoonɨhicaqui janaanɨcɨ.

2 Amɨɨhairyo magaajacuuhi amɨɨhaico Aivojɨɨbo Jesu onoobadɨ mɨjɨɨbeguehicanoco. 3 Moocaani imeguehi amɨɨhai ifiinoco diibojaagovɨro miminiiyumoro saatohoba buhɨgueejedɨ gaigoomɨma icacuutɨmo mihicanoco. 4 Tollɨro bu famooro amɨɨhai taabamɨma iminoro mihicamoro magaijɨqui. 5 Sihidɨ aivo iimitɨnoco mihimogomoro icatɨno, siicuumije miyamɨnaa Moocaanico agaajatɨmo iicanɨcɨbadɨ icatɨno. 6 Mehesɨcɨnɨ, mɨɨhaiñooba amɨɨhai nahaboco imitɨno momoonɨdino, toonohallɨtɨ Aivojɨɨbo Jesucristo aivono aamɨjirahi amɨɨhaico meneehicacubadɨ. 7 Moocaani mɨɨhaico imitɨgui cuuhuvatɨhi, imino mihicaquiro cuuhuvaabo. 8 Jibogoco agaayɨcɨgotɨɨbo miyamɨnaafico guubutɨɨbo icatɨhi jillɨro Moocaanicoro guubutɨɨbo. Jaabo Moocaani mɨɨhaico Igaijaco aacɨuboco guubutɨhi.

9 Jaanotɨ amɨɨhai nahabomɨma magaijɨcasiqui amɨɨhaidi caatɨnɨtɨhi; amɨɨhairyo Moocaanitɨ magaijɨcasinoco magaajacuuneguiiha. 10 Jaamoro tollɨ momoonɨhicahi famoomaryo monahabomɨma Macedonia jiinɨjeri iicamoma. Jaarunofaño monohabomɨ, amɨɨhaico meneehi: Janaanɨcɨvɨro amɨɨhai imihuseque miguiraatusu. 11 Jaamoro sajeebɨɨ mihicamoro amɨɨhai dudɨcamaajeeneriro mihica amɨɨhairyo dudɨcamaaimoro mihica amɨɨhaico munuubadɨ. 12 Jaamo Moocaanico imiyaavogotɨmo amɨɨhaico imityaguequi, bu amɨɨhai jinejebatɨ cuujɨvaachutɨmo mihicahi.

Aivojɨɨbo Asaajino.

13 Monahabomɨ, iguijevecumo mɨllɨ iicajinoco gaajatɨmo iicanɨcɨbadɨ mihicadino. Jaamo ɨdaasuvotɨmo miicaqui saatoho Cristoma niquejefaño iicajinoco eesɨcɨnɨtɨmo iicanɨcɨbadɨ icatɨmo mihicahi. 14 Jesu iguijeveubo siino ubuheeteunoco mimiyaavogobadɨro, bu diitoco Moocaani buheetesuhi Jesuco iicaubadɨro diiboco imiyaavogomoro iguijeveumoco. 15 Jillɨ iicanegui amɨɨhaico meneehi Aivojɨɨbo jɨɨbogo onoobadɨ: Mɨɨhai jino Aivojɨɨbo asaajinohachuta guijevetɨmo mihicajimo, iguijevehinɨcuumoco mɨsɨɨguejitɨhi. 16 Aivojɨɨbo Jesu tɨconɨji niquejefañotɨ iniitoobo imitya iijɨma. Jaasumi Moocaani toomomɨnaa aivojɨɨbo mityano sahagueji. Moocaani mɨriicuco iguisɨnofeenedɨ niitejiibo. Jaasumiro Jesucristoco imiyaavuumoro iguijevecɨnɨumo tɨconɨji siino ubuheeteme. 17 Jaasumiro mɨɨhai miguijevetɨmo jiinɨjehallɨri mihicamo sano diitoma magañiiveji aimuufaifeenedɨ Aivojɨɨbo Jesuma mahatyɨmecasiqui caamovɨ. Jaamo tollɨ fahiijɨvaro diiboma mihicacuuji. 18 Jaanegui fahɨgovavɨ mequehecusuquimaje jinofeenedɨ.

5

1 Tañahabomɨ, jaanotɨ diibo asaajisumitɨ ifafucu oovotɨ icano amɨɨhaico caatɨnɨtɨhi. 2 Amɨɨhairyo imino magaajacuuhi, Aivojɨɨbo asaajifucu gaseji imimañobatɨ fucu nanivamɨnaafi agasenɨcɨbadɨ. 3 Jaasumi miyamɨnaa sajeebɨɨ mihicahi, imino mihicahi nuurunaaca diitohallɨvɨ imimañobatɨ aivo gaseji, gaigo iseemevacuuqui aivonɨcɨbadɨ, aivo ifinɨsujinotɨ taajajitɨmo. 4 Jaanotɨ tañahabomɨ, amɨɨhai gaajatɨmo mihicatɨhi. Jaamaño amɨɨhaivɨ tufucu nanivamɨnaafi iicanɨcɨbadɨ iicafucu gasejitɨhi iiguitusuqui. 5 Jaamo paryɨ amɨɨhai magaajacumo cuuje eseseenefañodɨ mɨhɨgobadɨ mihicacuumo. Mɨɨhai fucu ɨcɨvonofaño mihicacutɨhi. 6 Jaanegui saatoho miyaanoco agaajatɨmobadɨ mɨcɨgadino imino esɨcɨnɨmoro motoomo. 7 Jaanotɨ ɨcɨgamo fucu cɨgahi, tollɨro iguiriicavomo fucu guiriicavehi. 8 Jaanotɨ mɨɨhai Cristoco magaayɨcɨcuumo imino mehesɨcɨnɨhi miyaavogo, gaijɨ icaneri mofiico mofoboocɨhi, amocasimɨnaafi jɨgaiño meehuri ifiico ofoboocɨnɨcɨbadɨ. Tollɨro mataajajinoco mehesɨcɨnɨneri, monigaɨnoco mofoboocɨhi amocasimɨnaafi jɨgaiño nɨjegari iinigaɨco ofoboocɨnɨcɨbadɨ. 9 Moocaani mɨɨhaico ɨdaasuno imoonɨqui ficuutɨhi jillɨ Mohaivojɨɨbo Jesucristofañodɨ mataajaquiro ficuubo. 10 Diibo Jesucristo mohallɨvɨ guijeveuhi diibomaryo miicaqui mubuheerumo, miguijevecuurumo icano. 11 Jaanegui mesefaquifoto. Jaamoro fahɨgovavɨ mequehecutusucasi toono mihicabadɨ.

Pablo Inahabomɨco Fajɨɨnɨhi.

12 Tañahabomɨ, amɨɨhaico meneehi: Jaamo amɨɨhaifaño ududɨcamaaimoro amɨɨhaico Aivojɨɨbo Jesufañodɨ ɨjɨɨbogomoro afajɨɨnɨmoco mobocɨgusu. 13 Jaamoro diitoco mihimogomoro guiraano magaijɨ toono dudɨcamaajemɨnaa iicamaño. Jaamoro sajeebɨɨ fahɨgovavɨ mihica.

14 Tañahabomɨ, tollɨro bu amɨɨhaico meneehi: Mafago ududɨcamaaiñoco iimogotɨmoco, bu tollɨro imiyaavogotɨ iniinovamoco mequehecutusu iniinovafimoco mahamusu fanoovaaco jaabɨcɨmoro famoomaryo mihica.

15 Mehesɨcɨnɨ saatohoba mɨɨhaiñoobaco imitɨno omoonɨmoco, bu imitɨno moonɨdimo. Tollɨro moonɨtɨmoro iminoro mihica fahɨgovavɨ, bu famoovamaryo icano.

16 Fahiijɨvaro imo imo mihicahica. 17 Fahiijɨvaro Moocaanima iimaamoro mihicahica. 18 Fanoohallɨvɨro graciaco acɨmoro jillɨ Moocaani iimogono amɨɨhaiditɨ Cristo Jesufañodɨ.

19 Moocaani Gaijaco mojeebɨɨfañotɨ miguihanɨsudino. 20 Moocaani Gaijari Moocaani iimaamɨnaa ɨjɨɨbogonoco mɨtɨɨsuguedino. 21 Fanoonɨsuco iimino magaajamoro iiminocoro jeevesutɨmo toonoma mihica. 22 Paryɨ iiminotɨnotɨ amɨɨhai ifiico magaihuɨnɨ.

23 Diiboro Moocaani sajeebɨɨ iicaabo amɨɨhai ifiico imino ijeevadɨ ificuuqui, paryɨ amɨɨhai ifiico amɨɨhai jeebɨɨco, amɨɨhai gaijaco icano mɨhɨnivatɨno ificuuqui Mohaivojɨɨbo Jesucristo asaajino ɨmega. 24 Jeevesutatɨɨbo amɨɨhaico ucuuhuvaabo. Jaabo mɨɨnoco bañɨsutatɨɨbo jillɨ moonɨji onoonoco.

Niino Iimaa.

25 Monahabomɨ, Moocaanima mohallɨvɨ fahiijɨvaro mihiimaahica.

26 Moojɨco mahacɨ paryɨ monahabomɨco imino iijɨri.

27 Amɨɨhaico tajɨɨbahi Mohaivojɨɨbo mityari. Jaamo jihaameque paryɨ monahabomɨdi mihiimaasuhi.

28 Mohaivojɨɨbo Jesucristo jaafa amɨɨhaico imino teemehi.

2 TESALONICENSES

1

2

3

2 TESALONICENSES

1

Pablo Inahabonɨmɨnaama Moocaani Iijamɨnaadi Caatɨnɨuhi.

1 Uujoho Pablo, Silvano, Timoteo icamo Moocaani iijamɨnaa Tesalonicari iicamedi macaatɨnɨhi Moocaani, Aivojɨɨbo Jesucristo icamɨsifeenedɨ. 2 Jaamo amɨɨhai imino mihica, sajeebɨɨma mihica icano Dios Moocaani, Aivojɨɨbo Jesucristo icamɨsifeenedɨ.

Moocaani Dugaacuji Imitɨmɨnaaco Cristo Asaadɨ.

3 Monahabomɨ, amɨɨhaihallɨvɨ mɨɨhai fahiijɨvaro Moocaanico graciaco mahacɨhicaji imino aivo jillɨ momoonɨno amɨɨhaihallɨvɨ amɨɨhai miyaavogo iguiraatomaño, tollɨro fahɨgova magaijɨcasino fahiijɨvaro janaanɨcɨ iguiraatomaño. 4 Jaamaño mɨɨhairyo imo imo amɨɨhaiditɨ mihiimaahicahi Moocaani iijanofaño amɨɨhai, amɨɨhai ɨdaasuno mihicarunofañodɨ majaabɨcɨmoro mimiyaaveguehicamaño. 5 Jillɨtɨ amɨɨhai magaajasuhi Moocaani iminoro udugaacunoco. Jaamaño amɨɨhai diibo aivojɨma mefeejinoma mihicahi toonohallɨtɨ ɨdaasuno mihicamaño.

6 Jaano amɨɨhaico ɨdaasuno omoonɨmoco Moocaani ɨdaasuno moonɨji. 7 Jaamo mɨɨhaima amɨɨhaico sano jaguisɨsujiibo ɨdaasuno mihicahicamoco ufucu Aivojɨɨbo Jesu niquejefañotɨ imitya toomomɨnaama asaadɨ. 8 Jaabo cɨɨjɨgaiguiihuma saajiibo ɨdaasuno imoonɨqui Moocaanico agaajatɨmoco, Mohaivojɨɨbo Jesucristo taajasujɨɨbogoco imiyaaveguehicatɨmoco. 9 Jaamoco ɨdaasuno moonɨjiibo ufucuro ifinɨjitɨno guijevefaño. Tehesino gañɨɨcafetejimo Aivojɨɨbotɨ, diibo bocɨ, diibo mitya icanotɨ sihɨgo tehesino. 10 Jaabo Aivojɨɨboco ita iicamo icahacɨsuqui asaajifucu tollɨro diiboco imiyaaveguehinɨmeditɨ itoomomɨnaa iheetyequi mɨɨhai jɨɨbogo amɨɨhaifeenevɨ imiyaavogocafotomaño.

11 Jaaneguiiha jillɨtɨ mɨɨhai amɨɨhaihallɨvɨ Moocaanico midilluhicahi amɨɨhaico ɨɨcɨhinɨmo Moocaani ɨɨcɨcumo iicanɨcɨbadɨ miicaqui. Tollɨro bu midilluhicahi, Moocaani imityari imoonɨqui amɨɨhai mimiyaavogomoro meheetaveguehicanehejeque iimivusucafetequi. 12 Amɨɨhaifañodɨ Mohaivojɨɨbo Jesucristo momo icahacɨsucafetequi. Tollɨro bu amɨɨhai diibofañodɨ miicaqui Moocaani Mohaivojɨɨbo Jesucristo icamɨsi imihusefañodɨ.

2

Iimitɨ Miyamɨnaafi.

1 Tañahabomɨ, jaanotɨ amɨɨhaico meneehi, Aivojɨɨbo Jesucristo mɨɨhaico iigaiyɨɨcɨqui asaajifucutɨ amɨɨhaico meneehi: 2 Bañɨgayɨro mejeevesudino mihicahicabadɨ mihicanoco. Jihovoto igaijafeenedɨ ɨjɨɨbogono jɨɨbogoco muguubumoro mihiguetedino. Miyamɨnaa onoonoco muguubumoro mɨɨhai aamenebadɨ iicanoco jillɨ noonoco: Aivojɨɨbo asaajifucuri mihicacuuhi, noomoro ɨjɨɨbogonoguiinodɨ mejeevesudino. 3 Mɨɨhaiñooba amɨɨhaico abañɨnoco mimiyaaveguedino; itɨconɨ diibo asaajino ɨmegavɨ icajino Moocaanico ɨmɨnaanɨvamo asaajino. Jaasumi gasevajiibo imitɨ miyamɨnaafi cɨɨjɨgaifaño igañɨɨqui iicacuubo. 4 Jaabo diibo paryɨ Moocaanitaco, bu fanooco ejeecɨvefimoco ɨmɨnaanɨfiibo. Jaabo diibo Moocaani iicanɨcɨbadɨ Moocaani templojafaño acasɨɨvooboro: Uujoho Moocaani, nooboro.

5 ¿Nacu mehesɨcɨnɨtɨhi amɨɨhaico amɨɨhaima iicausumi toonotɨ eneehicaunoco? 6 Jaarunoco amɨɨhai jisumi magaajacuuhi saafi toonoco ugucɨcarunoco ɨmegavɨro ihoovovɨ ɨɨfototɨnaacaro asaajiruneguiiha. 7 Agaajaratɨno imitɨ mitya asaano icacuuhi ɨdɨɨboro icaabehiica toonoco ifiitɨcɨsuhicaaboco jiinɨjetɨ buhɨgovɨ ɨɨcɨdɨ. 8 Jaadɨ jari tohimitɨɨbo gaseji. Jaabo iimitɨɨboco Mohaivojɨɨbo Jesu finɨsuji ijagabari diiboco ufuunaruneri, bu imino agasevaneri icano. 9 Diibo tohimitɨɨboba asaajiibo ɨjɨjaagodɨ iicaabo. Jaabo saaji sihidɨ mityama sihidɨ ejeevanoono mityaco ɨɨfusunofañodɨ bañɨɨboro. 10 Fanoova imitɨco moonɨjiibo miyamɨnaaco ibañɨsuqui jaahaivofaño efeejimoco, miyaanoco ataajasujirunoco gaayɨcɨtɨmo iicaumaño. 11 Jillɨtɨ Moocaani diitojaago bañɨfiira mityaco galluuhi diibo abañɨnoco imiyaaveguequi. 12 Jaamo cɨɨjɨgaifaño igañɨɨcafetequi miyaano icarunoco imiyaavogotɨnoma iicaabo jillɨ iimitɨnocoro iimegueneguiiha.

Itaajasuqui Ɨɨcɨmo.

13 Jaanotɨ mɨɨhai fahiijɨvaro amɨɨhaihallɨvɨ Moocaanico graciaco mahacɨhicahi Mohaivojɨɨbofañodɨ amɨɨhai magaijɨno nahabomɨ mihicaneguiiha Moocaani amɨɨhaico sahiijɨtɨro mataajaqui ɨɨcɨcuumo Gaijafeenedɨ amɨɨhaico ijeevadɨ ificuucumaño, bu miyaanoco mimiyaavogomaño icano. 14 Tooneguiiha amɨɨhaico Moocaani coovauhi taajasujɨɨbogoco mɨɨhai mɨjɨɨbogonofeenedɨ. Jaamo tollɨro Mohaivojɨɨbo Jesucristo bocɨfaño mɨhɨfetejinoma mihicahi.

15 Monahabomɨ, jaanegui mejeevesumoro majabajeevedino amɨɨhaico moojɨri, bu aamefeenedɨ icano mɨjɨɨbeguehicanoco. 16 Diiboro Mohaivojɨɨbo Jesucristo, bu Dios Moocaani iimihuseri mɨɨhaico agaijɨɨbo ifinɨjitɨno jacusuco aacɨɨbo, imino miyaavogo esɨcɨnɨco iimihuseri aacɨɨbo. 17 Jaabo amɨɨhai jeebɨɨnoco sefatusuji, jaamo iiminocoro monoomoro meheetavehi icano.

3

Mohallɨvɨ Moocaanima Mihiimaa.

1 Monahabomɨ, jaamoro bu mohallɨvɨ Moocaanima mihiimaa Mohaivojɨɨbo iijɨ goovano fahɨgovavɨ ihɨfetequi. Jaanoco gaijɨma igaayɨcɨqui amɨɨhai mihicabadɨ. 2 Tollɨro bu mihiimaa mɨɨhaico iimitɨmo miyaamo iicatɨmo usetɨ itaajasuqui. Famooro miyaavogomɨnaa icatɨmo. Jaanotɨ sanoodɨmoro miyaaveguehi. 3 Jaarunofaño Mohaivojɨɨbo mɨɨnoco jeevesutatɨɨbo. Jaabo amɨɨhaico esefasuuboro iimitɨɨbotɨ teemeji. 4 Mɨɨhai Mohaivojɨɨbofañodɨ magaajahi mɨɨhai amɨɨhaico matajɨɨbanoco suufenɨtɨmo momoonɨhicabadɨ momoonɨjinoco. 5 Jaabo Aivojɨɨbo amɨɨhaico amusuji. Jaamo Moocaani gaijɨco magaajacɨhi, bu Cristofañodɨ majaabɨcɨnoco magaajahi icano.

Jillɨ Mududɨcamaaje.

6 Monahabomɨ, amɨɨhaico matajɨɨbahi Mohaivojɨɨbo Jesucristo momofeenedɨ. Jaamo imitɨno iicano nahabomɨditɨ mudugaavehi ududɨcamaaigotɨmoditɨ, mɨɨhai mɨjɨɨbogobadɨ iicagotɨmoditɨ icano. 7 Amɨɨhairyo magaajacuuhi mɨllɨ mihicamoro mɨɨhai mihicabadɨ mihicajinoco mɨɨhai amɨɨhaifeenedɨ dudɨcamaaitɨmo tɨcovono mɨhɨguutɨhi. 8 Mɨɨhaiñooba machutaaco safooba jaadutɨmo mamachutatɨhi. Tollɨ icatɨno fucu, bu cuuje icano mududɨcamaaihicauhi amɨɨhaiñoco dumɨtɨɨcɨtɨmo miicaqui. 9 Moocaani dudɨcamaajemɨnaaco sita oobajaji Moocaani unuurunofaño mɨɨhai dillutɨmoro mududɨcamaaihicauhi, mɨɨhaitɨ magaajamoro mɨɨhai mihicaubadɨro momoonɨqui. 10 Amɨɨhaima mihicausumi jillɨ amɨɨhaico matajɨɨbauhi cajaatyohacho ududɨcamaaiñoco iimogotɨmo, bu machutɨmo iicaqui, noomoro. 11 Amɨɨhaifañotɨ saatoho imino icatɨmo dudɨcamaaitɨmoro sitaacoro casivusumoro feehicahi onoonoco muguubuhicahi. 12 Jaamo diitoco mɨjɨɨbogomoro matajɨɨbahi Mohaivojɨɨbo Jesucristo mityafeenedɨ: Iinoro ududɨcamaaimoro sajeebɨɨ iicamoro iino sefatɨro iicaqui.

13 Monahabomɨ, jaanotɨ amɨɨhai imino momoonɨnotɨ muhuuchuvedino. 14 Jaanotɨ saatoho jihaamefañodɨ matajɨɨbanoco agaayɨcɨtɨɨbotɨ mudugaavomoro diiboma magataavucujirahana inucufevequi. 15 Jaaruuboco amɨɨhai mɨnaafibadɨ mɨjɨɨhevedino. Jillɨro mafajɨɨnɨ amɨɨhai nahabobadɨro.

Fitacu Iimaa.

16 Jaabo Aivojɨɨbo sajeebɨɨco aacɨfiibo amɨɨhaico fahiijɨvaro sajeebɨɨco acɨji siibadɨje mihicarunaaca. Aivojɨɨbo famoomaryo jaafa icahi.

17 Uujoho Pablo amɨɨhaidi jino taajɨco jihaamefaño tahuseri jimañogayɨcoro caatɨnɨhi. Jillɨ tahiimaanogayɨcoro caatɨnɨhicahi paryɨɨcɨno agalluhicahaamenefaño. 18 Jaafa Mohaivojɨɨbo Jesucristo paryɨɨcɨno amɨɨhaico amusuji iimihuseri.

1 TIMOTEO

1

2

3

4

5

6

1 TIMOTEO

1

Pablo Acaatɨnɨuhaame Timoteodi.

1 Uujoho Pablo Jesucristo minɨsumɨnaafi Moocaani Motaajasumɨnaafi atajɨɨbaneguiiha uco agalluubo, bu Mohaivojɨɨbo Jesucristo icano, diibo mohesɨcɨnɨ iicaabo. 2 Timoteo ɨɨdi caatɨnɨhi jihaameque ɨɨjoho tamiyaabo tamiyaavogofeenedɨ ɨɨcɨɨbo taseemene idiicaabedi. Imeguehi ɨco Dios Moocaani, bu Mohaivojɨɨbo Jesucristo icamɨsi ɨɨdaasugomaño imino omoonɨnoma, sajeebɨɨco aacɨnoma icano idiicanoco.

Sɨcamaño Jɨɨbogoco Sita Ɨjɨɨbeguejirunoditɨ Onoono.

3 Macedonia jiinɨjevɨ ufuusumi ɨco unuucuubadɨ: Efeso cuumivɨro fitafoto. Jaabo tajɨɨbahi saatohoco, sɨcamañoo jɨɨbogoco jɨɨbogotɨmo iicaqui. 4 Jaamoco guubunɨcɨdimo eede jɨɨbogojɨnoco, ifinɨtɨno sɨɨcɨjemɨnaa momono guicɨbadɨ iicanehejeque. Toneheje jillɨro mɨhɨɨfono jenaaucasijaagovɨro satyehi. Toono mɨɨnoco amusutɨhi Moocaani atajɨɨbano miyaavogovɨ imino mɨhɨfutusuqui.

5 Jaano tatajɨɨba imeguehi imɨhɨnima achahano jeebɨɨtɨ, bu iimino esamaajetɨ icano ifiivono gaijɨri magaijɨcasinoco, bu miya miyaavogotɨ asaaneri icano. 6 Saatoho jinootɨ ɨmɨtamoro mɨhɨɨfono jenaaucasicoro moonɨhicahi. 7 Imogomo Moise tajɨɨbano jɨɨbogomɨnaatɨ iicanoco. Jaarunoco gaajatɨmo unuurunehejeque, bu sitaaco: Aivo jillɨ icano, noomoro ɨjɨɨbugurunehejeque icano.

8 Mɨɨhairyo magaajacuuhi toono Moise tajɨɨba onoobadɨ mihicahachiijɨ tajɨɨba aivo imijino iicanoco. 9 Magaaja iiminoco omoonɨmohallɨvɨ tajɨɨba chahahi. Jaanotɨ naha toono tajɨɨba icahi iiminoco omoonɨhicatɨmeguiiha, uguubuhicatɨmeguiiha, iimihicatɨmo imitɨmɨnaaguiiha, imitɨ esamaajemɨnaa, Moocaanico, bu ihiimaa iijɨco icano obocɨguehicatɨmeguiiha, bu caanico, seejɨco icano agaicaaufimo bu paryɨ gaicaaumɨnaaguiiha icano ificuuno. 10 Bu tollɨro sitahajema buhɨgueejedɨ mogaimɨ iicatɨmehejema iicahicamedi, bu tollɨro sano gaifiimɨro iicacasihicamedi, bu miyamɨnaaco ananihicamedi, bu abañɨfifimedi, bu abañɨmoro sɨcamañovɨ Moocaani momoco iguiiyɨcɨhicamedi icano ificuuno. Tollɨro bu toono tajɨɨba ficucafetehi paryɨ oono iimino jɨɨbogoco iimeguehicatɨmohallɨvɨ icano. 11 Jaano toono iimino jɨɨbogo, aivo iimibogo taajasujɨɨbogoco, Moocaani uco utuumusuubogo.

Moocaani Mɨɨhaico Ɨɨdaasugonohallɨvɨ Diiboco Mihimo.

12 Uujoho Mohaivojɨɨbo Jesucristoco imehi, diibo jinohallɨvɨ uco sefaco aacɨɨboco. Mɨɨro diiboco ejeevesujitɨnoco agaajacɨɨboro uco idudɨcamaajefaño ficuubo. 13 Paryɨ jillɨ uco imino moonɨɨbo itɨconɨ uujoho tahiimaari diiboco imitɨno omoonɨhicauruuboco, diiboco ɨmɨnaanɨhicauboro imitɨnoono neehicauhi. Jaaruuboco uco Moocaani ɨdaasuguuhi, tusumi uujoho miyaavogomɨnaafi iicautɨmaño. Jillɨ gaajatɨɨbo tollɨhɨje moonɨhicauhi. 14 Jaamaño Mohaivojɨɨbo aivo ajashutɨno uudi imino moonɨhi sano miyaavogoma icano, bu tollɨro gaijɨma Cristo Jesuma sano mihicamaño toonoma mihicaneri icano.

15 Jaamaño jino aivo miyaano. Jaanoco famooro mimiyaavogo: Cristo Jesu jiijehallɨvɨ saauhi imitɨmɨnaaco itaajasuqui. Jaamo imitɨmaatɨ uujoho ihaivojɨɨbo. 16 Jaabo jineguiiha Moocaani uco ɨdaasuguuhi, aivo guiraano tafeenedɨ paryɨ Jesucristo ijaabɨcɨco ihɨfusuqui, bu jaanotɨ uutɨ agaajamoro diiboco imiyaavogomo ifinɨjitɨno fiivoma iicaqui. 17 Jaanegui masɨɨ fahiijɨvaro ufucuro ifinɨjitɨno Aivojɨɨboco mobocɨgomoro macahacɨsuqui, ufucuro iguijevetɨɨboco, aatyɨmeratɨɨboco, diibo ɨdɨɨboro Moocaani iicaaboco icano. Fɨne.

18 Timoteo taseemene, ɨco jinooco tajɨɨbahi. Jaabo iimino moonɨcasico moonɨcasihi miyaavogoma, bu imino esamaajema icano itɨconɨ monahabomɨ ɨɨtɨ ihiimaaumoro Moocaani momofañodɨ unuubadɨ. 19 Jaanotɨ saatoho iimino esamaaje onoonoco omoonɨutɨmaño imiyaavogotɨ acutuumo iimitɨnofañovɨ. 20 Tollɨ icaumɨsi Himeneo, Alejandro icamɨsi. Jaamɨsico uujoho acɨuhi ɨjɨ Satanasco toonotɨ agaajamoro Moocaanico iijɨri: Imitɨno, nootɨmo iicaqui.

2

Moocaanima Jillɨ Mihiimaaqui Ɨjɨɨbogono.

1 Tɨconɨhi jinohallɨvɨ ɨco atajɨɨbaabo dilluunoco iheetavequi, Moocaanima ihiimaaqui, dillumoro miyamɨnaahallɨvɨ Moocaanico imomoro iicaqui icano. 2 Moocaanico midillu miyamɨnaaco atajɨɨbamo aivojɨtohallɨvɨ imimo miicaqui sajeebɨɨ Moocaanijaagodɨ mihicamoro, paryɨ fanoovaaco bocɨgomoro. 3 Jino aivo iimino Moocaani Motaajasumɨnaafi iimogono. 4 Jaabo imeguehi famooro ataajanoco, bu famooro miyaanoco agaajanoco icano. 5 Saafiiro Moocaani icahi. Jaabo Achifeenedɨ mɨhɨfetejirahi, bu jaabofeenedɨ mɨɨhaico amusuubo. Jaabo Jesucristo miyamɨnaafi. 6 Jaabo Jesucristo guijevefaño ifiico acɨuhi famooro mataajaqui, mohallɨvɨ jaaduubo. Jaano ɨfusucafutuuhi ihoovovɨ ɨɨfutuusumi. 7 Tooneguiiha uujoho ficucafutuuhi jɨɨbogo satyomɨnaafitɨ, minɨsumɨnaafitɨ icano, judiomɨ iicatɨmoco miyaavogotɨ, miyaanotɨ icano jɨɨbeguequi. Jaabo uujoho miyaanoco neehi bañɨtɨɨbo.

8 Tooneguiiha imeguehi fahɨgovatɨ gaifiimɨ Moocaanima ihiimaanoco ihuseneque caamovɨ agañiiyɨcɨmobadɨro imino jeebɨɨri, sɨfiirama, ɨɨbacasima icano achahano jeebɨɨri. 9 Jaabadɨro bu gaigoomɨ unucufesutɨno gaachehunofaño. Tɨcovono, sɨɨcuno icano ijeebɨɨco omoonɨmoro ijɨcamaaiqui, bu iimibaiquimaaiqui. Jaaruno siibadɨ iicaneheje feedamaajeeneri icatɨno, bu oroneri, perlaneri icano aarɨcunehejeri icatɨno, bu sihidɨ ijaadama iicano gaachehuneri icatɨno icano. 10 Jillɨro iiminoonocoro meheetavo oono Moocaanidi amɨɨhai jeebɨɨco mihimibachucuumobadɨro mihica. 11 Jaamo amɨɨhai gaigoomɨ amɨɨhaico ɨjɨɨbogonoco llɨɨvɨ muguubunɨcɨ. Jaamoro onoonoco: Jii, monoo. 12 Uujoho imogotɨhi gaigo miyamɨnaafeenevɨ ijɨɨbogonoco, bu tollɨro imogotɨhi gaifiico gaigo iguiinonɨnoco. Jillɨ llɨɨvɨro iicaqui. 13 Mɨɨro Moocaani tɨconɨuhi Adanco itɨconɨ eheetavuubo. Jaanohallɨvɨ Evaco eetavuubo. 14 Jaabo Adan bañɨcafutuutɨhi, igaigo bañɨcafutuuhi. Jaago abañɨcafutuumaño imitɨfaño jɨcafutuugo. 15 Jaaneguiiha gaigo ɨdaasuno icafigo eseemevasumi toono jaadabadɨ iicano. Jaarugo ufucu niinofucusumi taajaji miyaavogoco ejeevesutɨhachiijɨ, gaijɨfañoro iicahachiijɨ, bu mɨhɨnivatɨno iicahachiijɨ, sɨɨcuno ijeebɨɨco omoonɨhachiijɨ icano.

3

Moocaani Iija Jɨɨbogomɨnaa Aivojɨto.

1 Jino aivo miyaano: Saatoho aivo sihidɨ ejeevano dudɨcamaajeque Moocaani iijafaño omoonɨnoco iimogono, toono aivo iimino dudɨcamaajeque omoonɨgono. 2 Jaamaño Moocaani iija aivojɨɨbotɨ iicagoobo iimino ifiima iicaqui, saatoho diibotɨ imitɨno iimaatɨmo iicaqui. Jaabo saafigomaryo mogaima iicaqui, bu sɨcamañehejequere eesamaaitɨɨbo iicaqui, imino iicaqui, famoovaro diiboco ibocɨguequi, fahiijɨvaro baamɨnaaco imino igaayɨcɨhicaqui iijafaño, bu imino ijɨɨbeguequi, 3 guiriicavotɨɨbo iicaqui, amocasico guiinotɨɨbo iicaqui, bu nɨhɨbamɨco gaijɨtɨɨbo iicaqui. Jillɨro iimihusequi, sɨɨcujeebɨɨba iicaqui, nɨhɨbamɨjaagovɨro ijeebɨɨ icatɨɨbo iicaqui. 4 Imino iijamɨnaaco atajɨɨbanoco igaajaqui, iseemeque afagueeneri ijɨɨhɨcuqui, sitaaco ibocɨguehicaqui icano. 5 Mɨɨno iijaco imino matajɨɨbanoco magaajatɨɨbo, bu ¿mɨllɨ Moocaani iija sihidɨ ejeevanoco meteemejirahi? 6 Jaabo Moocaani iija aivojɨɨbo bohono Cristoco agaayɨcɨɨbo icajitɨno. Aivo uujoho sihidɨ jeevahi, nooboro ifiico mityano eesɨcɨnɨnotɨ, ifiico iinoro gañɨɨsudiibo ɨjɨ aacutuuno ɨdaasuno yomonofañovɨ. 7 Tollɨro bu jaaboco ibocɨguequi miyaavogomɨnaa iicatɨmofeenevɨ, diiboco obocɨgotɨnehejetɨ aacototɨɨbo iicaqui, bu conohacho ɨjɨ itacuraco ificuunofaño aacototɨɨbo iicaqui icano.

Diaconomɨ.

(Hch 6.1-7)

8 Jaabadɨro bu diaconomɨtɨ iicamoco ibocɨguequi, unuucuunoco bañɨtɨmo iicaqui, guiriicavotɨmo, ajashurunoco guiraano ajaadusumoro guiraano nɨhɨbamɨco ɨɨcɨnoco imogotɨmo iicaqui icano. 9 Tollɨro bu miyaavogono agaajarautɨnoco imino igaajaqui, bu tollɨro mɨhɨnivatɨno esamaajema iicaqui icano. 10 Jaamo imino inɨsucɨnɨqui. Jaadɨ jari iimihachiijɨ jari diaconotɨ icajimo. 11 Jaabadɨro bu diito gaigoomɨ sitaaco ibocɨguequi, bu sɨcamañehejeque jɨɨbocasififitɨmo iicaqui, sɨcamañehejequere eesamaaitɨmo iicaqui, fanoovavɨ iminoro iicaqui icano. 12 Jaabo diaconotɨ iicaabo saafigomaryo mogaima iicaqui. Jaabo imino igaajaqui iseemeque, iijamɨnaaco icano atajɨɨbanoco icano. 13 Jaamo diaconomɨ imino idudɨcamaajeque eheetavomo ɨfetehi janaanɨcɨ iimino obocɨgonehejevɨ. Jaamo iguitɨmoro Cristo Jesuco mimiyaavogonotɨ imino iimaamo.

Moocaani Iimaa Iijɨ Agaajaratɨno.

14 Goovajino ɨco emeecɨtono. Jaarunaaca jihaameque ɨɨdi caatɨnɨhi. 15 Jaabo uujoho goovano ɨɨfototɨhachiijɨ, jaabo gaajahi Moocaanico miyaavogomɨnaama mɨllɨ mihicanɨcɨnoco. Jaamo Moocaani mɨllɨba iicatɨɨbo iijamɨnaa. Jaamoco Moocaani miya jɨɨbogoco acɨubo toonoco sitama ihiimaahicaqui. 16 Aivo miyaano, mɨɨhai iimaa iijɨ aivo agaajarautɨno aivo sihidɨ ejeevanoco:

Moocaani miyamɨnaafi ifiiri acavirivuuboro buhugaavuuhi, Igaijafeenedɨ: Iimiibo, noocafutuubo. Itoomomɨnaa jaaboco aatyɨmeubo. Jaabo jɨɨbogocafutuuhi fanoojiinɨje cuumimɨnaariro. Fanoojiinɨjeriro jaabo imiyaavogoobo, bu jaabo niquejefaño agaayɨcɨcafotoobo.*

4

Ufucu Miyaavogotɨ Udugaavejimo.

1 Mɨɨro Moocaani Gaija foovono neehi: Niinoosumi saatoho miyaavogotɨ dugaacamaaiji, abañɨfifino gaijamaryo ifeequi, jillɨ ɨjɨmɨ demoniomɨtɨ asaano jɨɨbogocoro imoonɨqui. 2 Jaamo diito guubunɨcɨjimo abañɨfifimo miyamɨnaa abañɨsumo onoonehejequere, diito esamaajene aivo, ɨñɨhicugonoco gaajacuutɨhi. Jillɨ diito esamaajene mɨɨno usegaico miquitɨcɨnaagono uchuumucubadɨ jeevahi. 3 Jaamo diito imogotɨhi miyamɨnaa ataabavanonoco, bu tollɨro machusutɨmo siomoneheje machutaanoco, miyaanoco agaajacuumoro imiyaavogomo imachuqui Moocaani eheetavucuunoco, toonohallɨvɨ diiboco iimomoro. 4 Mɨɨro paryɨ Moocaani eheetavuuno sabadɨro iminehi. Jaanegui jinejebaco jɨɨheguetɨmoro magaayɨcɨ toonohallɨvɨ Moocaanico mihimomoro. 5 Mɨɨro toonohallɨvɨ Moocaanima mihiimaacuno. Jaano iimibachucɨnɨcuuno, noobo.

Aivo Imino Jesucristoco Ejeecɨvoobo.

6 Jaanotɨ jinooco dinahabomɨco ɨdɨɨbogohachiijɨ aivo iimino jeecɨvomɨnaafi Jesucristo jeecɨvomɨnaafitɨ diicaji. Jaabo miyaavogo iimaa sefari diicaji, bu toono iimino jɨɨbogoco omoonɨno sefari icano. 7 Jaanotɨ jihovobogoje jiinɨje jɨɨbogono onoonoco uguubunɨcɨɨboro: Jii, needino. Jillɨro Moocaanijaagovɨro dijeebɨɨco iminiiyunocoro nɨsuquimaaje. 8 Jaanotɨ naha bu siineje bañamaaijeneque mejeevamaaisuno imihi mofi isefaquiguiiha. Jaanotɨ Moocaaniguiiha mejeevamaaisuno momiyaavogo isefaqui famooguiiharo imihi. Jino jiijehallɨri mihicano ifiguiiha imino, bu ufucu mihicajino ifiguiiha imino icano. 9 Jino aivo miyaano. Jaanoco famooro mimiyaavogo. 10 Tooneguiiha bu mududɨcamaaihicahi, sita mɨɨhaico imitɨno onoonehejeri ɨdaasuno mihicahicahi icano, mɨɨhai iicaabo Moocaanicoro mehesɨcɨnɨhicamaño. Diibo Jesucristo miyamɨnaa Taajasumɨnaafiro iicaabo, diibo miyamɨnaa imiyaavogomo Taajasumɨnaafi iicaabo.

11 Jaanegui paryɨ jinehejeque tajɨɨbaabo dɨɨbogo. 12 Imino moonɨ ɨco tɨhɨɨsudimo aivo sɨcafefi idiicanotɨ. Jillɨro difiiri gaajasu miyaavogomɨnaa iicamoco, imino idiimaaneri, imino idiicaneri, gaijɨma idiicaneri, bu miyaavegueri, difi mɨhɨnivatɨno idiicaneri icano. 13 Uujoho ɨɨfototɨnohachuta miyamɨnaafeenevɨ Caatɨnɨhaameque ɨdɨɨfɨnɨcɨnɨnovɨro diica, monahabomɨco equehecutusuuboro jɨɨbogo diica. 14 Daabajeevedino Moocaani ɨco deetavequi aacɨhinɨnoco, oono Moocaani iija amiyato diibo noojɨri dihallɨvɨ ihuseneque ificuunoco.

15 Tonehejejaagovɨro dijeebɨɨco ficu. Difiico sahɨgovɨro miniiyu, famooro ihatyɨmequi janaanɨcɨvɨ imino ofoonoco. 16 Difiico imino deesɨcɨnɨ, bu ɨdɨɨbogonehejeque icano. Fanoovavɨro quehecuno diica. Jillɨ idiicahachiijɨ ɨɨro difiico imino taajasuji, bu tollɨro ɨco uguubunɨcɨmoco taajasuji icano.

5

Jillɨ Diica Miyaavogomɨnaama.

1 Quillahutooboco dɨhɨbadino. Jillɨro fagoo diicaanico idiicajirubadɨro. Tollɨro bu sɨcafeque moonɨ dinahabomɨbadɨro. 2 Tollɨro bu gaigoomɨ quillahutoco moonɨ diiseejɨco idiicabadɨro. Tollɨro bu bagocajamɨco dinagomɨbadɨro moonɨ, mɨhɨnivatɨno.

3 Fibaitoco daamusu miyanotɨro aivo fanoovatɨ ucuujɨvaachumoco. 4 Jaanotɨ safibaijɨto iseemema iicamoco, bu ihiyaachimɨhaima iicamoco icano dɨɨbogo seejɨmɨhaico, bu itagomɨco imino iteemequi. Jaaneri diitoco ifiivusunoco ajaadubadɨ iicano. Toono aivo iimino Moocaani toonoco iimogono. 5 Jaanotɨ bu miyanotɨro fibaijɨgo iicago, bu aivo iyotobama achahago Moocaanicoro esɨcɨnɨfihi. Jaago fahiijɨvaro Moocaanima iimaahicahi. 6 Jaanotɨ saafigo fibaijɨgo ifiico iinoro imugusugoro iicago, imiyaavogotɨmobadɨ icahi. 7 Tollɨ iicagoco, bu paryɨ jinehejeque tajɨɨba imino iicaqui, toonohallɨtɨ ɨhɨɨbajirunoma ichahaqui. 8 Jaanotɨ saatoho iijamɨnaa icarumoco toomotɨmo iicamo, bu aivo iyoto icarumoco otoomotɨmo imiyaavogoco jillɨro tuunamaaihi. Jaamo saatoho imiyaavogotɨmo iicano janaanɨcɨvɨ imitɨno jeevahi.

9 Jaanegui fibaijɨto toojafaño ududɨcamaaimo aamefaño mificu sesentadɨno janaanɨcɨvɨ ificabano iicacugo momoco, bu jaago saafi taabaro iicaugoco, 10 bu imino omoonɨhicanoco magaajacuugoco, seemeque imino iimibayɨcɨgocoro ifiivusuhicagoco, bu baamɨnaaco imino iijafaño agaayɨcɨhicagoco, bu miyaavogo nahabomɨ tɨhaiñoco initɨsugoro fanoovavɨ diitoco imino ejeecɨvehicahachiijɨ, ɨdaasuno iicamoco aamusuhicahachiijɨ, bu conohacho sano iiminoco omoonɨhicahachiijɨ icano.

11 Jaanotɨ fibaijɨto momono aamefaño mificuudino saafigo fibaijɨgoguiinovɨro ificabano iicagoco. Tonoodɨno ificabano iicagoco ifi iimogonocoro iimogogoro Cristotɨ buhɨgovɨ iminiiyudɨ siino atajevanoco imeguejirugo. 12 Jaaneri imitɨco ɨcɨjirugo diigo unuubadɨ imino omoonɨtɨmaño. 13 Jaabadɨro bu iijaneriro ɨgomoro ofoomoro gaiquifitejirumo. Jaano toonoro icatɨno, tollɨro bu sɨcamañeheje jɨɨbocasicoro moonɨjirumo, sita iimaanehejefaño juvihicɨnɨmoro ofoomo. 14 Jaanegui tollɨ iicajiruneguiiha uujoho imeguehi fibaijɨto bagocajamɨ iicamo atajevanoco. Jaamo eseemevamoro iijano abajatotɨro iicaqui. Jaamoro momɨnaafi ɨjɨco ijaagovɨ fiitɨvusutɨmo iicaqui: Diito imitɨ, nuusudiibo. 15 Mɨɨro saatoho fibaijɨto gaigoomɨ udugaavomoro ɨjɨ Satanas dojɨcutɨro fuucuuhi.

16 Jaanegui cajaatyohacho miyaavogomɨnaa ifibaijɨgoma iicamo diigoco ihamusuqui Moocaani iija nɨhɨbamɨ sefari iicatɨgo iicaqui. Tollɨtɨ jari Moocaani iija aivo miyaano fanoovatɨ ucuujɨvaachuno fibaijɨgoco ihamusuqui.

17 Jaabadɨro bu quillahuto Moocaani iijaco imimo otoomomoco guiraano mobocɨgomoro imino majaadu. Jaano janaanɨcɨvɨ aivo mobocɨgo oono Moocaani jɨɨbogoco ihiimaamoro ijɨɨbogonojaagovɨro iicamoco. 18 Mɨɨro Caatɨnɨhaame neehi: Buey itrigohallɨdɨ ɨɨgoneri jehetɨɨbo. Jaabo iijɨco siyaacudino. Jaafa machuubo ududɨcamaaimaño, noonoro. Bu tollɨro noono: Dudɨcamaajemɨnaafi idudɨcamaaje jaadaco gaayɨcɨhicaji, noonoro.

19 Mɨɨro quillahutoobohallɨvɨ: Imitɨno icahicaabo, nooboro saafiiro ɨjɨɨbogonoco gaayɨcɨjirahana. Jaanotɨ diibohallɨvɨ miimɨsiicɨ ɨjɨɨbogohachiijɨ jari miyaavogo. 20 Jaanotɨ imitɨno icamoro iicamoco dɨhɨba famoo ɨmefeenevɨro, toonotɨ saatoho ihiguetequi. 21 Jino ɨco tajɨɨbahi Moocaani ɨmefeenevɨ, bu tollɨro Mohaivojɨɨbo Jesucristo ɨmefeenevɨ, bu diibo toomomɨnaa nanɨtamofeenevɨ icano. Jaabo jinooco imino moonɨhi miyamɨnaaco dugaacutɨɨbo, bu saatohoco guiinovɨ miniiyutɨɨbo diicaqui icano. 22 Bu tollɨro cajaanɨbaco imimañobatɨ Moocaani iija quillahutoobotɨ ficuudino. Sita imitɨfaño dɨcafetedino. Jaanegui paryɨ iimitɨno iicajirunoco sihɨgovɨro jeecɨvotɨɨbo minifoto.

23 Dihibari saicɨno aivo guihuvahicahi. Jaanegui sano nɨfaihucoro daadudino, vino aivofaihutɨ bu mɨɨdɨno daadu.

24 Saatoho imitɨ foovono ɨfuvusuhi diitoco udugaacujihɨgo footɨmocoro. Jaanotɨ saatoho imitɨ ɨfuvusutatɨhi ɨmegavɨro jaribuunatɨ ɨɨfuvusujino. 25 Jaabadɨro bu iimino moonɨ foovono ɨɨfuvusufino, atyɨmeratɨruno toovono icajitɨhi.

6

1 Jeecɨvomɨnaa iicamo ihaivojɨtoco sihidɨ ibocɨguequi. Toonotɨ imitɨno nuusudimo Moocaani momotɨ, tollɨro bu mojɨɨboditɨ icano. 2 Jaanotɨ bu jeecɨvomɨnaa ihaivojɨto miyaavogomɨnaa iicahachiijɨ diitoco jɨɨheguedimo miyaavogofañodɨ inahabomɨro iicamaño. Jillɨro janaanɨcɨ iminoro ijeecɨvequi; toono diitoco imino mejeecɨvonoco agaayɨcɨmo miyaavogomɨnaa, magaijɨno nahabomɨ. Jaanegui paryɨ jinehejeque dɨɨbogo imino.

Sɨcamaño Jɨɨbogomɨnaa.

3 Jaanotɨ bu cajaatyohacho sɨcamañooco ɨjɨɨbogomo, mɨɨhai iiminoco Mohaivojɨɨbo jɨɨbogoco mɨjɨɨbeguehicanobadɨ bu mohiimaahiijɨ onoobadɨ iicatɨnoco ɨjɨɨbeguehicahachiijɨ, 4 jillɨ diibo ifiicoro mitya mitya omoonɨɨbo. Jaabo jinejeba ajashuno agaajatɨɨbo. Jillɨ sɨcamañeheje iimaahallɨvɨ ejenaaucasififiibo. Jaaboro toonohallɨtɨ diitoco jɨɨhevefiibo ɨɨbafiibo, sitaaco aivonoono neefiibo, sitaaco imino eesɨcɨnɨtɨɨbo, 5 ifinɨtɨno amocasineheje ihesamaajene iimicuutɨmofaño icaabo. Jaabo miyaanoco agaajacuutɨɨbo. Jaabo esɨcɨnɨhi: Moocaani iimaa iijɨco fɨne sihidɨ fɨne tooneri busumijeque sihidɨ magaayɨcɨno, noobo. 6 Jɨɨhɨ, etɨ miya iimaahiijɨ imino icasunohiijɨ, oono diiboma iicadɨnomaryo janaanɨcɨ sinehejeque imogotɨɨbo. Jaabo jillɨro imo imo icaabo. 7 ¿Mɨɨro jiijehallɨvɨ jinejebaco mɨsɨvautɨhi, bu ajashuno jinejebaco masatyejitɨhi icano? 8 Jaamo gaachehuma, bu machutaama icano mihicahachiijɨ tonoodɨnomaryo imo imo miicaqui. 9 Jaanotɨ sihidɨ ibusumijema iicanoco iimogomo jaabɨcɨtɨhi diitoco ɨnɨsunoco. Jaamaño mɨhɨɨfono fanoovama ica imogo tacurafaño aacotono miyamɨnaaco imitɨno omoonɨnoro jinejebama achahanofaño, finɨsufaño icano ficuhi. 10 Mɨɨro nɨhɨbamɨma mihicanoco sihidɨ mihimogono, aivo fanoova imitɨtano. Jaamaño saatoho sihidɨ toonoco iimogomaño miyaavogotɨ sihɨgovɨro minifetehinɨmo. Jaamaño ifiico jillɨro ɨdaasuno icariro gahafusumo.

Iimino Moonɨcasi.

11 Jaanegui ɨɨjoho, Moocaani miyamɨnaafi, paryɨ jinehejetɨ digaa. Jaaboro ɨtɨcovonocoro moonɨ, iminoco, miyaavogoco, gaijɨco, jaabɨcɨco, ɨsɨɨcuno jeebɨɨco icano moonɨ. 12 Iimino moonɨcasi, miyaavogo moonɨcasicoro daamocasi. Ifinɨjitɨno fiivoco imino gaayɨcɨ. Mɨɨro tooneguiiha ɨco Moocaani cuuhuvahinɨhi. Jaabo ɨɨjoho imino omoonɨɨboro dimiyaavogoco gaajasuuhi ajashutɨmo ɨmefeenevɨ. 13 Siino bu jino ɨco tajɨɨbahi Moocaani fanoova jiijehallɨri iicanoco fiivoco aacɨɨbo ɨmefeenevɨ. Bu tollɨro Jesucristo imino ifiico agaajasuuboro Poncio Pilato ɨmega miyaanocoro unuubo ɨmefeenevɨ icano ɨco tajɨɨbahi. 14 Jaabo jino ɨco atajɨɨbanoco: Jii, neehi. Jaaboro siibadɨ toonoco buunanɨtɨɨbo diicahi ɨco toonohallɨtɨ ɨɨbatɨmo icaqui Mohaivojɨɨbo Jesucristo asaatɨnohachuta. 15 Jaano ihoovofucu agasedɨ Moocaani jinooco paryɨ moonɨji diibo ɨdɨɨboro Moocaani imino omoonɨnɨcɨɨbo, sihidɨ ejeevaabo, tajɨɨbamɨnaa Tajɨɨbamɨnaafi, bu fanoova aivojɨto Aivojɨɨbo iicamaño icano. 16 Diibo ɨdɨɨboro iguijevetɨɨbo mɨɨhaiñooba ifiitɨvotɨhɨgo seseefeeneri iicaabo. Jaaboco cajaanɨ miyamɨnaafi aatyɨmetɨɨbo, bu aatyɨmeratɨɨbo icano. Jaanegui diibonoro bocɨgo, bu mitya icano fahiijɨvaro. Fɨne.

17 Jiije busumijenema iicamoco fagoo: Toonotɨ mitya mitya icatɨmo iicaqui. Bu toono ibusumijevɨro ihesɨcɨnɨco ficuudimo toono miyaano icatɨhi. Jillɨro Moocaanivɨro ihesɨcɨnɨco ificuuqui diibo iicaaboro mɨɨhaico fanoovaaco ajashutɨno aacɨɨbo imino miicaqui. 18 Tajɨɨba diitoco iiminocoro imoonɨqui, aivo ajashutɨno iimino iheetavequi, ihacɨfifiqui, ihɨfefifiqui icano diitoma iicanotɨ. 19 Tollɨtɨ jari janaanɨcɨ niquejefaño sihidɨ busumijevajimo. Jaaneri jari cuhufono iicamoro ufucu imino iicajino ɨmega igaayɨcɨqui. Jaamo ifinɨjitɨno fiivoco imino igaayɨcɨqui.

Niinoono Timoteoco Atajɨɨbano.

20 Timoteo, ɨco atajɨɨbanoco imino toomo. Guubunɨcɨdino jiinɨje iimaano sɨcamañeheje iimaanoco, bu tollɨro sɨcamañehejeque ejenaaunehejeque, jino miya gaaja onoonehejeque icano. 21 Mɨɨro saatohosa toneheje miya gaaja onoonehejejaagovɨro iminifotomaño miyaavogotɨ mɨtacuumo.

Jaafa ɨco Moocaani imino moonɨhi.

* 3:16 (Jn 1.14) Aivo miyaano, mɨɨhai iimaa iijɨ aivo agaajaraut

2 TIMOTEO

1

2

3

4

2 TIMOTEO

1

Pablo Timoteodi Acaatɨnɨuhaame.

1 Uujoho Pablo Jesucristo minɨsumɨnaafi, Moocaani iimogobadɨ uco agalluubo, Cristo Jesuma sano magataavonofañodɨ fiivoco aacɨguuno onoobadɨ. 2 Jaabo ɨɨdi jihaameque caatɨnɨhi Moocaanifeenedɨ taseemene, agaijɨɨbo Timoteodi. Imeguehi Dios Moocaani, bu Aivojɨɨbo Jesucristo icamɨsi ɨco ɨɨdaasugomaño imino omoonɨnoma, sajeebɨɨco aacɨnoma icano idiicanoco.

Cristoditɨ Ɨjɨɨbogomo.

3 Uujoho Moocaanico imehicahi taheedemɨhai iicaubadɨ imɨhɨnima chahano esamaajefañodɨ. Jaabo uujoho suufenɨtɨɨbo ɨɨtɨ esafetehicahi dihallɨvɨ Moocaanima ihiimaabo cuuje, bu fucu icano. 4 Bu fahiijɨvaro uujoho asaausumi ɨɨjoho ataaunoco esafetehicahi. Jaaboro ɨco atyɨmecuujirahi sihidɨ imo imo icaqui. 5 Tollɨro bu esafetehi aivo miya miyaavogoma idiicanoco. Itɨconɨ diitaago Loida, bu diiseejɨ Eunice icamɨfe itɨconɨ tomiyaavogoma icauhi. Jaabadɨro bu ɨɨjoho tollɨro toonoma idiicanoco gaajahi.

6 Tooneguiiha ɨco tajɨɨbahi. Jaabo quehecutusuhi Moocaani ɨco dihallɨvɨ uujoho tahuseque ificuusumi aacɨuno dudɨcamaajeque dɨɨbeguehicaqui. 7 Mɨɨro Moocaani gaijama mihicamo fanoovaaco mɨñɨhicugotɨhi. Jillɨro mityama mihicahi, saatohoco magaijɨhi, imitɨ esamaajeque imino esamaajeriro miguiinonɨhi. 8 Jaaneguiiha nucufeguejirahana Mohaivojɨɨbo Jesucristoditɨ ɨdɨɨbogonoco. Bu uutɨ nucufeguedino jino diibohallɨtɨ cɨvojafaño iicanotɨ. Jillɨro dimañoonotɨ gaayɨcɨ taajasujɨɨbogohallɨtɨ mɨɨnoco ɨdaasuno omoonɨnoco, Moocaani ɨco sefaco aacɨno tɨcovovɨ. 9 Moocaani mɨɨhaico ataajasuuboro cuuhuvahi diibedi mofiico imino mihimibachumoro ijeevadɨ diibedi miicaqui. Iiminoco momoonɨnotɨ icatɨno. Jillɨ tollɨ diibo iimuguubadɨ, bu tollɨro Cristo Jesufañodɨ mihicacuunotɨ mɨɨhaico agaijɨɨboro. Jaabo Moocaani mɨɨhaico gaijɨuhi sɨɨcɨjetɨro jiinɨje fiivuutɨnaacaro. 10 Jaabo toono igaijɨco ɨɨfusucuubo jisumi Motaajasumɨnaafi Jesucristo asaaneri. Jaabo diibo guijeve mityaco finɨsuuhi, bu taajasujɨɨbogofeenedɨ eseseehɨgovɨ ɨcɨcuubo mɨɨhaico ifinɨsujitɨno ifiico ihacɨqui.

11 Mɨɨro uco Moocaani ficuuhi jibogoco jɨɨbeguequi. Jaaboro uco galluubo minɨsumɨnaafitɨ judiomɨ iicatɨmoco jɨɨbeguequi. 12 Jaamaño uujoho paryɨ jinehejeri ɨdaasuno icahi. Jaaruubo toonotɨ nucufevetɨhi, cajaanɨvɨ tahesɨcɨnɨ iicanoco agaajamaño. Jaamaño imino gaajahi diibo imityama iicamaño uujoho tafiico diiboco acɨhinɨcuuhi imino ificuuqui ufucu diibo dojɨcuvɨ asaajifucuguiiha.

13 Jaanegui suufenɨtɨɨbo moonɨ ɨco iimino jɨɨbogoco atajɨɨbahinɨbadɨ. Jaaboro diica miyaavogofaño, bu Cristo Jesufañodɨ mihicacumaño gaijɨma mihicanofaño icano. 14 Moocaani Gaija mofifaño icaabo. Jaaneguiiha diibo mɨɨhaico aamusuneri Moocaani ɨco atajɨɨbanoco imino toomo.

15 Ɨɨro agaajacuuno paryɨ famooro Asia jiinɨjeoto uco jeevesuhinɨuhi. Jaamotɨsi bu tollɨro Figelo, Hermogene icamɨsi. 16 Jaanotɨ jaafa Moocaani ɨdaasuguehi Onesiforo onoobo yotoco. Diibo fiiva foova uco tafiico buheesuvahicauhi, cɨvojafaño iicanotɨ nucufevetɨɨboro. 17 Jaabo Roma cuumineri iicausumi, uco iguiinehicauboro atyɨmeteubo. 18 Jaafa ufucu niinofucuvɨ Mohaivojɨɨbo Jesucristo diiboco ɨdaasugueji. Ɨɨro imino gaajacuuhi diibo uco Efeso cuumivɨ mɨnoodɨno aamusunoco.

2

Iimino Jesucristo Jɨɨbogomɨnaafi.

1 Jaanegui Cristo Jesuco mimiyaavogomaño imino moonɨco magaayɨcɨneri sefano diica, ɨɨjoho taseemenebadɨ idiicaabo. 2 Fiivaamofeenevɨ eneehicanoco gaajamo; jaanoco ɨɨjoho uutɨ uguubuhicanoco saatoho imihusene gaifiimɨco tajɨɨba sitaaco ijɨɨbeguequi.

3 Jaaboro ɨɨjoho Jesucristo jɨɨbogomɨnaafi, daabɨcɨ sihidɨ ɨdaasuno idiicarunoco, amocasimɨnaafi amocasinohachuta ɨdaasuno iicarunoco ajaabɨcɨnɨcɨbadɨ. 4 Mɨɨro cajaatyo amocasimɨnaatɨ iicamo sineheje naaje dudɨcamaajejaagovɨ minifototatɨhi ihaivojɨɨbo diiboco amocasimɨnaafitɨ iicaqui ɨɨcɨɨbo atajɨɨbanocoro imoonɨqui iicamaño. 5 Jaabadɨro bu saatoho bañamaajefaño iicacuumo toono tajɨɨba onoobadɨ imino omoonɨmoro sefano omoonɨtɨmo ijaadaco gaayɨcɨtɨhi. 6 Jaabadɨro bu faguinofaño sefano ududɨcamaaimo aivo ɨmegavɨro imañoonotɨ gaayɨcɨfihi. 7 Jino ɨco onoonoco deesamaaje. Jaadɨ Aivojɨɨbo paryɨ fanoocoro ɨco gaajasuji.

8 Desafoto Jesucristo, aivojɨɨbo David iyaachimɨoobo iicaubo guijevefañotɨ siino ubuheeteubeditɨ, tobogo uujoho taajasujɨɨbogoco ɨjɨɨbeguehicabogo. 9 Tobogohallɨtɨ uujoho sihidɨ ɨdaasuno iicarunoco jaabɨcɨhicahi, gaicaaumɨnaafi iicanɨcɨbadɨ jɨgaiñehiri isisɨcɨnɨnehejeque. Jaarunofaño Moocaani jɨɨbogo sisɨcɨnɨtɨhi. 10 Jaamaño paryɨ uujoho jaabɨcɨhicahi Moocaani ɨɨcɨcuumoco jɨɨbogohallɨtɨ. Jaamo oovosɨɨno taajama iicaqui ufucuro ifinɨjitɨnoma Cristo Jesufañodɨ mihicacumaño diibotɨ asaanoma.

11 Jino aivo miyaano:

Diiboma sano miguijevehinɨcuhachiijɨ, bu diiboma sano mihicaji. 12 Tollɨro bu ɨdaasuno mihicarunehejeque majaabɨcɨhachiijɨ, sano diiboma mahaivojɨɨveji. Jaanotɨ bu diiboco mutuunamaaihihachiijɨ, mɨɨhaico bu tuunamaaijiibo. 13 Diiboco mejeevesurumoco, diibo mɨɨhaico jeevesutɨhi, Moocaani ifibadɨ mihicacumoco, ¿mɨllɨ bu ifiicoro jeevesujiruubo?

Imino Agaajacuuno Dudɨcamaaje.

14 Jinoco desaayuubo diitoco tajɨɨba Mohaivojɨɨbo ɨmefeenevɨ jihovonehejeque jenaaucasitɨmo iicaqui, jillɨ mɨhɨɨfono toneheje. Jillɨ toonoco uguubumehejeque imitɨno omoonɨno. 15 Jaanegui quehecuno diica. Jaabo Moocaani ɨmefeenevɨ iimino dudɨcamaajemɨnaafitɨ idiicanoco igaajacafetequi, bu jaabo jinehejebatɨ nucufevetɨɨbo diicahi, imino aivo miyaano iicano jɨɨbogoco ɨdɨɨbeguehicamaño. 16 Sɨcamañeheje iimaa, jiinɨjeo iimaanoco diimaadino. Tonehejeque ihiimaamo jillɨ janaanɨcɨvɨro imitɨfaño feefihi. 17 Jaamo jɨɨbogono sitaavɨ jɨvonoro feehi cɨɨnisi ɨjɨvonɨcɨbadɨ. Jaamootɨsi Himeneo, Fileto icamɨsi. 18 Jillɨ miyaanotɨ ɨmɨtacuumɨsi. Jaamɨsi: Siino mubuheetejino, eneehicano sɨɨcɨje fatyehinɨcuuhi, noomɨsiro saatoho miyaavogoco sihɨgovɨro miniiyumɨsiro efeehicamɨsi. 19 Jaarunofaño Moocaani sefano iicaqui cuhufeneri dojɨbanɨcuuhi. Jaamo gaajataco ificuuhaame neehi: Aivojɨɨbo Moocaani gaajahi ita iicamoco, noonoro. Tollɨro bu noono: Paryɨ famooro: Uujoho Cristota, onoomo iimitɨnotɨ sihɨgovɨ idugaavequi, noonoro.

20 Mɨɨro iguiraaja iijafaño sanooro oro eetavota, nɨhɨbamɨ eetavota icano icatatɨhi. Bu tollɨro ɨmohono, bu nɨfaqui guirihilluno icano. Fano iimiguiiharo icatɨno. Sanoodɨnoro iiminehejeguiiharo icafihi, bu jaanotɨ sanoodɨno ɨɨdicunonoguiiha, beevanoguiiharo icafihi icano. 21 Jaabadɨ sano imiguiiharo miicaqui imino mofiico mihimibachumoro ijeevadɨ Mohaivojɨɨbo dudɨcamaajeguiiharo mihicajimo iimitɨnehejetɨ mɨhɨnivatɨno mofiico mificuuqui. Jaachiijɨ jari fanoova iiminoono eetavoguiiharo mihicahi.

22 Jaanegui ɨɨjoho sɨcafefi idiicaabo sɨcafe iimogonehejeque jeecɨvotɨɨbo. Jaaboro ɨtɨcovono ifiicoro deesamaaje, miyaavogoco, gaijɨco, sajeebɨɨ icaco icano sano imino jeebɨɨri Aivojɨɨbo Jesucristoco ejeecɨvomoma. 23 Bu mɨhɨɨfono fanoova jenaaucasico deecɨvedino. Ɨɨro gaajacuuhi toneheje amocasicoro omoonɨsufinoco. 24 Aivojɨɨbo Jesucristo jeecɨvomɨnaafi sitaama aamocasiiboro ɨgotatɨhi. Tollɨ icatɨɨboro famoovamaryo imino icafihi. Jaabo imino jɨɨbogomɨnaafi fanoovaaco jaabɨcɨɨboro icafihi. 25 Jaabo sɨɨcuno jeebɨɨri iicajɨɨsumoco ifagueequi, Moocaani diiboco tollɨ iicano ifiico ubuunanɨɨboro miyaanoco agaajasujinoco esɨcɨnɨɨboro. 26 Jaamo aaicomoro itaajaqui ɨjɨ diitoco itacurahiihufaño agañɨɨsuneri ɨɨcɨɨboro diitoco iimogobadɨ imoonɨqui ificuunotɨ.

3

Niinoosumi Jillɨ Miyamɨnaa Icaji.

1 Tollɨro bu gaaja ufucu niinoosumi icajino siibadɨ ñɨhicuno iicafucuje. 2 Jaasumi icajimo miyamɨnaa ifi imiguiiharo fanoovaaco omoonɨfifimo, sihidɨ nɨhɨbamɨma iicanoco iimeguefifimo, ifiicoro sihidɨ jeevahi eneefifimo, mɨhɨɨfonehejeque aivo fanoovama icahi, noomoro quehe quehe iicafifimo. Jaamoro Moocaaniditɨ iminootɨno ihiimaafifimo, bu caanimɨ onoonoco: Jii, nootɨmo iicafifimo, sita diitoco imino omoonɨrunehejeque diitoco cabɨɨacujitɨmo, bu jaamo Moocaani iimaahiijɨco bocɨguejitɨmo, 3 sitaaco agaijɨmoro ɨdaasuguejitɨmo, sɨcamañehejeque jɨɨbohocasififimo, iimoyɨɨcɨnocoro omoonɨfifimo, ɨdaasugotɨmo omoonɨfifimo, fanoova iimino jɨɨheguemɨnaa iicamo, 4 iyotocoro imitɨno omoonɨsufifimo, guucɨbatɨmo fanoovaaco omoonɨfifimo, sɨcamañeheje mɨhɨɨfoneriro ijeebɨɨno agahafucuumo. Moocaanico guiinotɨmoro jillɨ ifiicoro imo imo omoonɨsunehejequere iguiinomo. 5 Jaamo Moocaani iimaahiijɨco jillɨ ihɨfuvusuro allɨohifiiriro imino moonɨjimo. Jaarumo tuunamaaijimo toono mityaco miyaano iicarunoco. Tollɨ iicamotɨ diifiico gaihuɨnɨ.

6 Diitoototɨ saatoho iijanofaño ɨjɨcafotomoro agaajatɨmo gaigoomɨco bañɨhicahi. Jaamo gaigoomɨ imitɨri ifiinoco gahafusuhicahi fanoova imogocoro efeehevemere, 7 fahiijɨvaro gaajamoro icarumo miyaanovɨ ufucuro ɨɨfototɨmo. 8 Oono Jane onoobo, Jambre onoobo icamɨsi Moiseque ejenaauubadɨro, bu diito miyaano iicanoco jenaauhicauhi, diitoco ihesamaajene ɨmɨtacumo, iimicuutɨmo icano, bu miyaavogofañodɨ agaajaracuutɨmo. 9 Jaarunaa Moiseque ejenaauumɨsico gaajacɨumo jihovotɨsi iicaunoco. Jaabadɨro bu diito bañɨjitɨhi paryɨ jiinɨje miyamɨnaa diito jillɨ jihovoto iicanoco agaajacɨcuudɨ icano.

Pablo Timoteoco Atajɨɨbano.

10 Jaanotɨ naha ɨɨjoho imino uujoho ɨjɨɨbeguehicabadɨ, bu uujoho iicahicabadɨ, uujoho omoonɨguehicabadɨ, tamiyaavogoco, tajaabɨcɨco, tagaijɨco icano, bu uco ɨjɨɨhevenehejeque ajaabɨcɨhicano, 11 bu uco ɨdaasuno omoonɨhicanehejeque, ɨɨro bu gaajacuuhi uco ɨjɨɨhevenehejeri ɨdaasuno iicahicaunehejeque Antioquia cuumivɨ, Iconio cuumivɨ, Listra cuumivɨ icano. Jaaruno paryɨ tonehejetɨ Aivojɨɨbo uco taajasuhinɨhi. 12 Jaabadɨ paryɨ famooro Cristo Jesuguiiha ifiico iimibachumoro ijeevadɨ ificuumo. Toonohallɨtɨ diitoco ɨjɨɨheveneri ɨdaasuno icaji. 13 Jaanotɨ iimifiitɨmo, abañɨfifimo icamo imitɨfaño janaanɨcɨvɨro feeji bañɨmoro, bu ifiicoro abañɨneri icano.

14 Jaanotɨ ɨɨjoho agaajahinɨnofañoro mityano diica, ɨɨro toonoco imino agaajacuunofaño. Ɨɨro gaajahi jaanoco mɨɨjoho ɨco ɨjɨɨbeguehinɨnoco. 15 Mɨɨro seemenetɨro ɨɨjoho gaajahi iimino Caatɨnɨhaamefaño onoonoco. Toono ɨco ɨjɨɨbogonoro taajasufaño ɨco asatyejino Cristo Jesuco imiyaavogonofeenedɨ. 16 Mɨɨro paryɨɨcɨno Caatɨnɨhaamefaño onoono Moocaani ɨɨfusuuboro agaajasuunoco acaatɨnɨuno. Jaano mɨɨnoco jɨɨbeguehi. Jaanoro imitɨno mihicanohallɨtɨ mɨɨnoco ɨɨbano, fagoono, mɨɨnoco jɨɨbogono ɨtɨcovono ifiima miicaqui icano. 17 Jaaneri Moocaani jeecɨvomɨnaafi imino agaajaaboro, bu imino iimibaivooboro paryɨ fanoova imicoro imoonɨqui.

4

1 Jino ɨco guiraano tajɨɨbahi Moocaani ɨmegavɨ, bu Mohaivojɨɨbo Jesucristo aivojɨɨbobadɨ asaaboro uchuumucuumoco, ubuheemeque icano emeecɨɨboro ijeevadɨ sahaje udugaacujiibo ɨmefeenevɨ. 2 Jaabo dɨɨbeguehi taajasujɨɨbogoco suufenɨtɨɨbo, jaguisɨfucuro icatɨno, bu tollɨro miyamɨnaa agaajagomo iicasumi ɨdɨɨbeguejitɨrusumi icano. Imino gaajasu, bu saatoho imino omoonɨtɨmoco dɨhɨba, fanoovaaco daabɨcɨɨbo fagojɨɨbogo iijɨri. 3 Mɨɨro ufucu iicajino gaseji. Jaasumi miyamɨnaa jaabɨcɨcuujitɨhi aivo iimino jɨɨbogo iijɨco. Jillɨ iinoro iimogobadɨ ajashutɨmo jɨɨbogomɨnaatɨ iguiinomoro ficujimo diitoco ijɨɨbeguequi. Jillɨ diito uguubunɨcɨnoco iimogonocoro. 4 Miyaano jɨɨbogoco ibujɨnaago ificucuumoro jihovobogoje fanoova jɨɨbogocoro miyaano onoomoro: Jii, neejimo. 5 Jaanotɨ ɨɨjoho iimino iijɨco imino ficu, ɨdaasuno idiicarunehejeque daabɨcɨ, taajasujɨɨbogoco ɨdɨɨbeguejinojaagovɨro minifoto, imino didudɨcamaajeque dɨhɨfutusu.

6 Jaanotɨ uujoho tafiico acɨcuuji Moocaani jeecɨveguiiha ɨdaasuno imoonɨcafetequi, fiitɨvucuuno iguijevejino oovo agasene. 7 Jaabo uujoho iimino moonɨcasico moonɨcasicuuhi, tooneguiiha ijineehicaabobadɨ nijecɨvɨ ɨfutucuuhi, miyaavogoco uujoho ejeevesutɨɨboro imino eetavucuuhi. 8 Jaano jisumi iimino icari ajaadujino uco toomocɨnɨcuuhi. Jaanoco ufucu uco acɨjiibo Aivojɨɨbo iimino emeecɨɨboro udugaacufiibo. Jaabo ucoro acɨjitɨɨbo, bu tollɨro paryɨ famooro diibo asaajinoco iimogomoco icano.

Pablo Timoteoco Onoono.

9 Goovano jei disaa uco emeecɨvaabo. 10 Mɨɨro Demas onoobo uco jeevesucuuhi jijeonehejequere janaanɨcɨ aivo iimoyɨɨcɨmaño. Jaaboro Tesalonica cuumivɨ feehinɨcuubo. Jaanotɨ bu tollɨro Crescente onoobo feehinɨcuuhi Galacia jiinɨjevɨ ijɨɨbeguequi, bu tollɨro Tito Dalmacia jiinɨjevɨ feehinɨcuuhi ijɨɨbeguequi. 11 Jaanotɨ ɨdɨɨboro Lucas uuma icahi. Jaanegui Marcoco iguiinooboro sɨva juuga uco tadyudɨcamaajetɨ ihamusuqui. 12 Jaanotɨ uujoho Tiquicoco galluhinɨhi Efeso cuumivɨ. 13 Asaadɨ jei uudi sɨva tagaachehu tajeebutachehuco Troa mɨcuvɨ Carpo onoobo iijafañovɨ ejeevesuhinɨchehuco, tollɨro bu tahaameneque, bu tahaamene pergaminohaamehallɨvɨ acaatɨnɨhaameneque icano.

14 Alejandro onoobo jɨgaiño dudɨcamaajemɨnaafi aivo uco imitɨno moonɨuhi. Jaaboco jaafa Moocaani toono jaadaco acɨhi. 15 Jaabotɨ bu ɨɨjoho difiico gaihuɨnɨ, mojɨɨbogoco iimogotɨɨboro toonojaagodɨ iicatɨɨbotɨ.

16 Tollɨro bu itɨconɨ aivojɨtoma tahallɨvɨ ihiimaausumi mɨɨhaiñooba tahallɨtɨ icautɨhi uco aamusumo. Jillɨro famooro uco jeevesuhinɨumo. Jaarunoco uujoho teemehi Moocaani toonoco esafototɨɨbo iicaqui. 17 Jaarunotɨ uco Aivojɨɨbo Jesucristo uco aamusuubo sefaco acɨuhi. Jaamaño uujoho imino imivehi taajasujɨɨbogoco ɨjɨɨbogoobo. Jaamaño faajiinɨjemɨnaacoro tobogoco guubusucuuhi, judiomɨ iicatɨmehejeque. Jillɨ Aivojɨɨbo uco sihidɨ ɨñɨhicunehejetɨ taajasuuhi. 18 Jaaboro bu uco fanoova iimitɨnehejetɨ ataajasuuboro ficujiibo niquejefaño iicano ihaivojɨguiiha. Jaabo Mohaivojɨɨbo Jesuco macahacɨsu fahiijɨvaro. Fɨne.

Niinoono Iijɨco Agalluuno, Bu Imino Onoono Icano.

19 Taajɨco daacɨ Prisca onoogoco, bu Aquila onooboco icano, bu tollɨro Onesiforo onoobo iijamɨnaaco icano. 20 Jaanotɨ Erasto onoobo Corinto cuumivɨro fitafetehinɨhi. Jaanotɨ Trofi onooboco ficuuhinɨhi guihuvaaboco Mileto cuumivɨ. 21 Jaabo asaadɨ jɨɨnija ɨmegavɨrocahi disaa. Dijaago Eubulo onoobo iijɨco galluuhi, bu Pudente onoobo, Lino onoobo, Claudia onoogo icano, bu tollɨro paryɨ monahabomɨ icano iijɨco galluuhi.

22 Jaafa ɨɨma Aivojɨɨbo Jesucristo icahi, bu jaafa Moocaani famooro amɨɨhaico imino moonɨhi icano.

TITO

1

2

3

TITO

1

Pablo Tito Onoobedi Acaatɨnɨuhaame.

1 Uujoho Pablo Moocaani jeecɨvomɨnaafi, bu Jesucristo minɨsumɨnaafi icano. Jaabo uujoho miyaavogojaagovɨ sɨvaqui Moocaani ɨɨcɨmoco, bu miya iimaano ɨtɨcovono imino fiivojaagovɨ ɨsɨvajinoco igaajaqui, 2 bu ifinɨjitɨno fiivoma mihicajinoco mehesɨcɨnɨnoco igaajaqui icano. Jaanoco Moocaani abañɨtatɨɨbo: Ifinɨjitɨno fiivoco acɨji, nuuhi sɨɨcɨjetɨro jiinɨje fiivuutɨnaacaro. 3 Jaamaño jino diibo unuusumi mihicacumaño, mɨɨhaico ijɨɨbogoco gaajasucuubo, jino uco Motaajasumɨnaafi Moocaani ijɨɨbogoco jɨɨbeguequi atajɨɨbanofeenedɨ. 4 Jaaneguiiha ɨɨdi jihaameque caatɨnɨhi Tito ɨɨjoho tamiyaavogo seemene tamiyaabo idiicabedi. Jaano miyaavogoma ɨɨma mɨsi mihicano. Jaabo uujoho imeguehi Dios Moocaani, bu Motaajasumɨnaafi Jesucristo icamɨsi ɨco imino omoonɨnoco, bu sajeebɨɨ icaco aacɨnoco icano.

Tito Creta Chugaivɨ Ududɨcamaaiño.

5 Ɨco uujoho Creta chugaivɨ ficuuhinɨuhi oono imibachurautɨnoco dimibachuqui, bu quillahutoco ficuuqui Moocaani iijano faacuumivari iicajajefaño oono ɨco atajɨɨbaubadɨ. 6 Jaanegui quillahutoobo imino iicaqui, sita diibeditɨ: Imitɨno, nootɨmo iicaqui, bu jaabo saafigo tajere iicaabo iicaqui, bu jaabo seeme miyaavogomɨnaa iicameditɨ sita diitoco: Iimitɨmo, bu guubutɨmo icano, nootɨmo iicaqui icano. 7 Mɨɨro Moocaani iija toomomɨnaafi obispo onoobo iimino ifi ɨtɨcovono ifiima icanɨcɨhi. Jaabo jenaaufifitɨɨbo iicaqui, bu icajɨɨsutɨɨbo iicaqui, bu guiriicavefitɨɨbo iicaqui, amocasifitɨɨbo iicaqui, bu ajashurunoco guiraano ajaadusuuboro guiraano nɨhɨbamɨco ɨɨcɨnoco imogotɨɨbo iicaqui icano. 8 Ɨvɨ jillɨro baamɨnaaco imino iijafaño igaayɨcɨhicaqui, bu iimino icaco iimeguequi, bu imihuseebe iicaqui, bu imino imoonɨhicaqui, bu Moocaanidiro ifiico ificuuqui, bu ifi imitɨnoco iimogonoco moonɨtɨɨbo iicaqui, 9 bu miyaano jɨɨbogoco diiboco ɨjɨɨbuguunoco jeevesutɨɨbo iicaqui icano. Jaaboro sitaaco iimino jɨɨbogori iquehecutusuqui, bu ejenaauhicamoco imiyaavuvusuhicaqui icano.

10 Mɨɨro sihidɨ icamo aivo uguubuhicatɨmo, bu aivo janaanɨcɨ judiomɨfaño icamo icano. Jaamo sɨcamañooco ihiimaamoro miyamɨnaaco bañɨhicamo. 11 Jaamoco llɨɨnocɨ iimaatɨmo iicaqui. Mɨɨro fajavamɨnaacoro mɨtasumoro feehicamo mɨjɨɨbogotatɨnoco ɨjɨɨbogomo ɨɨfurumo toonohallɨvɨ nɨhɨbamɨco igaayɨcɨqui.

12 Mɨɨro diito Cretamɨnaa jihovotoco acaanivamo iimaamɨnaafi iyotoditɨro nuuhi: Cretamɨnaa aivo bañɨfifimo, bu aivo asimɨbadɨ jeevamo, aivo machufifimo, gaiquifiifimo icano, nooboro. 13 Jaabo aivo miyaanoco nuuhi. Jaanegui sefano diitoco fagoo imino imiyaavomoro iicaqui. 14 Bu jaamoro judiomɨ bañɨfiira jɨɨbogoco miyaavogotɨmo iicaqui, bu oono miyaano jɨɨbogotɨ uuvuduvehicamo ɨjɨɨbogonehejetɨ icano.

15 Mɨɨro ihesamaaje ɨmɨhɨnivatɨmedi paryɨ fanoova mɨhɨnivatɨhi. Jaanotɨ imiyaavogotɨmedi, bu ihesamaaje ɨmɨhɨnivamedi icano fanooro mɨhɨnivano. Mɨɨro ihesamaaje, ijeebɨɨ icano paryɨ diitoco ɨmɨhɨnivamaño. 16 Jaamo: Moocaanico magaajahi, unuuruno omoonɨhicanofañodɨ gaajaveechuno miyaano iicatɨno. Mɨɨro ɨdicufimo, bu guubutɨmo, bu iimino moonɨco ajashuno gaajatɨmo icano.

2

Miyaano Jɨɨbogo.

1 Jaabo ɨdɨɨbugusumi miyaano jɨɨbogofañodɨro dɨɨbeguehica. 2 Bu amiyato gaifiimɨco dɨɨbogo guiriicavotɨmo iicaqui, bu iminoro ihesamaaiqui, bu miyaavogofaño imino iicaqui, bu gaijɨma iicaqui, bu jaabɨcɨma iicaqui icano. 3 Bu tollɨro amiyato gaigoomɨ Moocaani iimogobadɨro iicaqui, sɨcamañehejeque jɨɨbohocasitɨmo, bu guiriicavotɨmo iicaqui icano. Jaaneri imino, 4 bagocajamɨco ejeevamaaisuneri diito aijɨmɨco igaijɨqui, iseemeque igaijɨqui, 5 bu diigo iminoro ihesamaaiqui, bu ajevatɨgo iicaqui, bu iijaco imino iteemequi, imihusegue iicaqui, aijɨ onoonoco jenaautɨgo: Jii, ineehicaqui icano. Jaanofañodɨ mɨɨhaiñooba Moocaani jɨɨbogo imitɨno iimaatɨmo iicaqui.

6 Jaabadɨro bu sɨcafeque dinoo: Imihusene iicaqui. 7 Paryɨ ɨɨjoho omoonɨnofañodɨ diitoco gaajasu. Jaamoco ɨdɨɨbogosumi imihusene dɨɨbogo, jejeejeje icatɨɨbo, 8 iminoro diimaa, toonofeenedɨ mɨɨjoho: Ɨco dihimitɨ, needino. Tollɨtɨ nucufevejimo oono paryɨ Moocaani jɨɨbogoco imeguehicatɨmo. ¿Jaamo mɨllɨtɨ bu mɨɨhaitɨ imitɨno iimaajirahi?

9 Tollɨro bu jeecɨvomɨnaaco fajɨɨnɨ ihaivojɨto atajɨɨbanoco paryɨ: Jii, ineehicaqui, diitoco imo imo imoonɨhicaqui, bu onoonoco iimusufifitɨmo, 10 bu nanivatɨmo imihusenere iicaqui. Jaanoco aatyɨmemere famooro igaajaqui Motaajasumɨnaafi Moocaani jɨɨbogo oovosɨɨnoco.

11 Mɨɨro Moocaani mɨɨhaico iimihuseque ɨɨfusuno sɨvahi taajasuco paryɨ miyamɨnaadi. 12 Jaano toono Moocaani imihuse mɨɨhaico jɨɨbeguehi mohimitɨco mejeevesuqui, bu jiinɨjeo imogonehejeque icano. Jaamoro jiijehallɨvɨ imino miicaqui, tɨcovono ifiima Moocaanidiro. 13 Tollɨro bu mɨɨhaico gaajasuno oono oovosɨɨno sihidɨ ejeevaabo Moocaani Motaajasumɨnaafi Jesucristo asaajinoco oono motoomo mɨɨhaico unuunoco. 14 Jaabo mɨɨro mohallɨvɨ guijeveuhi paryɨ mohimitɨco initɨuboro mɨɨhaico itaajasuqui, diibota mihicamoro imino momoonɨhicaqui.

15 Jaano jinooco diitoco dɨɨbogo, quehecutusuuboro, mityama fagooboro icano. Ɨvɨ saatohotɨ difiico taajavusudino.

3

Miyaavogomɨnaa Jillɨ Iicano.

1 Tollɨro bu diitoco desaayu paryɨ aivojɨtoco imityaguehicaqui, bu paryɨ fanoova iiminoonocoro imoonɨhicaqui icano. 2 Tollɨro bu sitaaditɨ imitɨno iimaatɨmo iicaqui, bu sajeebɨɨma iicamoro sitaama imihiijɨno iicaqui, bu sɨɨcujeebɨɨma paryɨ famoovamaryo iicaqui icano.

3 Mɨɨro bu mɨɨhai itɨconɨ tollɨro mɨhɨɨfomo mihicauhi, bu Moocaani onoonoco: Jii, meneehicautɨhi, jillɨ mɨmɨtacɨnɨuhi, bu fanoohimitɨ imogono, bu fanoohimitɨ imo icaneheje icano jɨjovoto mihicauhi fanoohimitɨfaño mihicaumaño, bu sitaanoco mihimeguehicauhi, mɨjɨɨhevecɨnɨuhi, bu fahɨgova sitaama mɨjɨɨhevecasihicauhi icano. 4 Jaarunaaca Moocaani Motaajasumɨnaafi igaijɨco, bu iimihuseque icano miyamɨnaaco ɨɨfususumi 5 mɨɨhaico taajasuubo. Jaaruno mɨɨhai iiminoco momoonɨunotɨ icatɨno, jillɨ mɨɨhaico ɨɨdaasuguumaño. Jaabo mɨɨhaico taajasuubo Igaijari mɨɨhaico initɨuno bohofiico aacɨnofeenedɨ. Jaano Moocaani Gaija mɨɨhaico bohofiima icasuhi. 6 Tollɨro bu Motaajasumɨnaafi Jesucristofeenedɨ Moocaani mɨɨhaico Igaijaco ajashutɨno acɨuhi. 7 Jaaboro iimihusefañodɨ mɨɨhaico igaayɨcɨqui jaanofeenedɨ mɨɨhai ifinɨjitɨno fiivoco meteemehicanoco magaayɨcɨqui.

8 Jaano jino aivo miyaano. Jaaneguiiha imeguehi ɨɨjoho jinooco sefano atajɨɨbanoco. Jaaneri Moocaanico imiyaavogomo iiminocoro imoonɨhicaqui. Jino aivo paryɨ fameediro imino. 9 Jaanotɨ mɨhɨfono iimaaco deecɨvedino sɨɨcɨjemɨnaa momono guicɨbadɨ iicanehejeque, bu jɨɨhevecasinehejeque, bu oono Moise tajɨɨbahallɨvɨ jenaaucasinehejeque icano. Toono jillɨ mɨhɨɨfoneheje, jihovoneheje.

10 Jaanotɨ bu saatoho Moocaani iijamɨnaaco siibadɨje udugaacuhachiijɨ fagoo mifoocɨro. Jaanoco: Jii, onootɨhachiijɨ diiboco buhɨgovɨ gañɨɨ. 11 Jaano uguubutɨnotɨ gaaja diibo miyaanotɨ ɨmɨtacuunoco, bu iimitɨro diiboco: Imitɨno, unuucuunoco.

Titoco Ifitacuuno.

12 Uujoho dijaago Artemas onooboco, bu Tiquico onooboco icano agalluudɨ, tollɨ icarunofaño disaa Nicopoli cuumijaago uco emeecɨtoobo. Uujoho tuucuumivɨ jɨɨnijadɨɨhico afatyonoco imeguehi. 13 Bu disefadɨno daamusu saafi abogado Zena onooboco, bu Apolo onooboco icano. Jaamɨsi ucuujɨvaachunoco daacɨ jinejetɨ cuujɨvaachutɨmɨsi ifeequi. 14 Jaanoco aatyɨmemere mota iicamo igaajaqui imino moonɨco. Jaamoro ucuujɨvaachumoco ihaamusuhicaqui. Tollɨtɨ ifiino sinejeguiiha iimiqui.

Niino Fitacu.

15 Paryɨ jino uuma iicamo dijaa iijɨco galluuhi. Ɨɨjoho bu moojɨco daacɨ miyaavogofañodɨ monahabomɨ iicamoco. Jaafa Moocaani paryɨ amɨɨhaico imino moonɨhi.

FILEMON

FILEMON

1

Pablo Filemodi Acaatɨnɨuhaame.

1 Uujoho Pablo, jino Cristo Jesu momohallɨtɨ cɨvojafaño iicaabo jihaameque caatɨnɨhi sano monahabo Timoteoma ɨɨdi, agaijɨɨbo Filemon mududɨcamaaje nahabonɨmɨnaafidi, 2 bu Moocaani iijamɨnaa oono diijafaño igaivehicamedi, tollɨro bu monago Apiadi, bu Arquipo mɨɨhaico mududɨcamaajeque aamusuhicaabedi icano. 3 Jaamo amɨɨhai magaayɨcɨ Moocaani, bu Aivojɨɨbo Jesucristo icamɨsi imino omoonɨnoco, bu sajeebɨɨ icaco aacɨnoco icano.

Filemon Gaijɨ, Miyaavogo Icano.

4 Fahiijɨvaro uujoho Moocaanico dihallɨvɨ imehicahi. Jaabo diiboma ihiimaasumi ɨɨtɨ esafetehicahi, 5 Aivojɨɨbo Jesuco ɨɨjoho agaijɨnoco, imiyaavogonoco icano, bu paryɨ Moocaanita iicamoco agaijɨnoco icano uguubuuboro. 6 Tollɨro bu Moocaanico dilluhicahi oono dimiyaavogoco aatyɨmemere imiyaavogomohallɨvɨ, jaamo Cristo Jesufañodɨ paryɨ iiminoco magaayɨcɨnoco imino igaajaqui. 7 Jaabo tajeebɨɨ jacusucafetehi, bu uujoho sihidɨ imo imo icahi ɨɨjoho sihidɨ gaijɨma idiicanotɨ. Mɨɨro ɨɨjoho tañahabo, difañodɨ miyaavogomɨnaa jeebɨɨ jacusucafetehi.

Pablo Filemon Jɨjovonohallɨvɨ Filemoco Idilluno.

8 Jaanegui uujoho Cristo minɨsumɨnaafi iicaruubo ɨco tajɨɨbajitɨhi ɨɨjoho omoonɨjinoco. 9 Ɨvɨ jillɨro gaijɨfeenedɨ ɨco dilluhi. Uujoho Pablo amiyaabo iicacuubo, bu jino Cristo Jesuhallɨtɨ cɨvojafaño iicaabo, 10 ɨco dilluhi jaanɨ Onesimo onoobohallɨvɨ. Jaabo jino cɨvojafaño miyaavogofeenedɨ taseemenetɨ minifutucuuhi.

11 Itɨconɨ naha Onesimo jillɨ mɨhɨɨfoobo dijɨjovono icauhi. Jaaruubo jisumi miyaabotɨro mɨsidi icacuuhi, ɨɨdi bu uudi icano. 12 Jaaboco dijaago uujoho siino galluhi. Jaaboco imino gaayɨcɨ tafiico idiicajirubadɨ. 13 Imogorahi jinoovɨ uuma iicanoco dibuunavɨ uco ijeecɨvequi jino Cristo jɨɨbogohallɨtɨ cɨvojafaño iicaaboco. 14 Jaaruubo uujoho imogotɨhi ɨɨjoho idiimogotɨnoco omoonɨnoco. Jaabo uudi ɨɨjoho omoonɨno uujoho atajɨɨbaneri icatɨno iicaqui, jillɨ ɨɨro idiimogooboro omoonɨno iicaqui. 15 Fɨne Onesimo ɨɨtɨ dugaavuuhi gueenene sihɨ iicatɨqui. Jaaruubo jisumi ɨɨma fahiijɨvaro icacuujiibo. 16 Jaaruubo jɨjovonobadɨ icacujitɨhi. Jillɨ jɨjovono janaanɨcɨvɨ imino icacujiibo. Jaabo agaijɨɨbo dinahaborucuuji. Jaaboco uujoho sihidɨ gaijɨhi. Imi jaano janaanɨcɨvɨ ɨɨjoho diiboco gaijɨ dijɨjovono iicamaño, bu Mohaivojɨɨbofañodɨ dinahabo iicamaño icano.

17 Jaaneguiiha digataavomɨnaafi uujoho iicahachiijɨ diiboco gaayɨcɨ uco idiicajirubadɨ. 18 Jaanotɨ ɨco diibo imitɨno omoonɨuhachiijɨ, bu ɨco edebehachiijɨ icano ucoro toonoco daadusu. 19 Jaabo uujoho Pablo, jinoocoro tahuseri caatɨnɨhi: Uujoho ɨco jaaduji. Mɨɨro bu uujoho ɨco neejirahi: Ɨɨjoho tahallɨvɨ guijevejirahi uco edebeneque daaduqui, neejirahi. Jaarunoco ɨco uujoho nootɨhi. 20 Jaaneguiiha tañahabo, uudi jino iminoco deetavo Aivojɨɨbo Jesuco imiyaavogomo iicanɨcɨbadɨ. Jaaneguiiha tajeebɨɨco daacusu Cristofañodɨ tañahabo idiicamaño.

21 Jillɨ ɨɨdi caatɨnɨhi ɨɨjoho omoonɨjinoco agaajaaboro, bu jino ɨco onoonoco janaanɨcɨvɨ omoonɨjinoco agaajaaboro icano. 22 Bu tollɨro uudi uujoho ɨɨfetejimañoco tahɨmega dimibachu. Mɨɨro jino teemehi amɨɨhai Moocaanico midilluhicanoco amɨɨhaico ihacɨqui uujoho amɨɨhaico emeecɨtejinoco.

Niino Fitacu.

23 Jaanɨ Epafra onoobo dijaago iijɨco galluhi, jino Cristo Jesuhallɨtɨ uuma cɨvojafaño iicaabo. 24 Tollɨro bu Marco onoobo, bu Aristaco onoobo, bu Demas onoobo, bu Lucas icamo jino uco tadyudɨcamaajetɨ aamusuhicamo dijaago iijɨco gallumo.

25 Jaafa Mohaivojɨɨbo Jesucristo amɨɨhaico imino moonɨhi.

HEBREOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

HEBREOS

1

Moocaani Illifeenedɨ Ihiimaano.

(Jn 1.3)

1 Sɨɨcɨje naha Moocaani moheedetemɨhaima iimaajiibuuhi saicɨno siibadɨhɨje, jɨɨbogomɨnaafeenedɨ. 2 Jaaruubo jisumi jino niinoosumi mɨɨhaima iimaabo Illifeenedɨ. Jaabo Illifeenedɨ Moocaani paryɨ jiinɨjeneque eheetavuuboro diibo usefaño paryɨ fanoovaaco iicaqui ficuubo. 3 Jaabo diibo Moocaani imi arɨcuco ɨɨfusuubo Moocaani ifi tollɨ ejeevanoco ɨɨfusuubo. Jaabo sefari paryɨ fanoova icahi imityahiijɨfeenedɨ. Jaaboro bu mohimitɨco ifilluuboro casɨɨvuubo niquejefaño Moocaani aivojɨ icagahallɨvɨ, imiyanaagonovɨ.

Moocaani Achi Sihidɨ Jeevahi Niqueje Toomomɨnaa Janaanɨcɨvɨ.

4 Jaamaño Moocaani Achi sihidɨ jeevano minifetehi Moocaani toomomɨnaa allɨnoocɨvɨ. Mɨɨro caani busumijetɨ gaayɨcɨɨbo diito janaanɨcɨvɨ aivo imityamañovɨ. 5 Jaamaño cono bu Moocaani safooba itoomomɨnaatɨ cajaanɨbaco:

Ɨɨjoho taseemene, jifucu uubadɨro idiicaabo, noonova.

Bu cajaanɨbaco:

Uujoho diibo caanitɨ icaji. Jaanotɨ diibo taseemenetɨ icaji, nuunova.

6 Jaanotɨ ɨdɨɨboro Illi iicaaboco jiijehallɨvɨ ɨsɨvauboro nuubo:

Mihimo diiboco paryɨ amɨɨhai Moocaani toomomɨnaa, nooboro.

7 Jaanotɨ diito itoomomɨnaaditɨ nuubo:

Itoomomɨnaaco guibuhubatɨ eheetavoobo, bu ijeecɨvomɨnaaco cɨɨjɨgaiguiihutɨ eheetavoobo icano, noonoro.

8 Jaanotɨ Illiditɨ noono:

Moocaani dihaivojɨ icaga; Jaafa ufucuro ifinɨtɨno fahiijɨvaro icahi, bu ditajɨɨba imino atajɨɨbano iicano. 9 Ɨtɨcovonocoro idiimogooboro imitɨnoco dɨɨheguehi. Jaamaño Moocaani Didios iicaabo ɨco sihidɨ imono icaco acɨhi, digataavomɨnaa allɨnoocɨvɨ, noonoro.

10 Tollɨro bu noono:

Aivojɨɨbo, ɨɨjoho aivo itɨconɨ jiinɨjeque tanooco ficuuhi. Bu jaaboro dihuseri niquejeque deetavuuhi. 11 Jaaruno toneheje finɨji. Jaanotɨ ɨɨjoho ufucuro finɨtɨɨbo fahiijɨvaro diicaji. Jaanotɨ toneheje queemeveji gaachehu ocoomovonɨcɨbadɨ. 12 Jaanoco gaachehuco mihicanɨcɨbadɨ gatatahuruji. Bu jaanoco buunanɨji gaachehuco siino mubuunanɨnɨcɨbadɨ. Jaanotɨ naha ɨɨjoho diiboro fahiijɨvaro diicaji; ufucuro difi finɨjitɨhi, noonoro.

13 Jaamaño mɨɨro Moocaani itoomomɨnaatɨ cajaanɨbaco nuutɨhi:

Tamiyanaagonovɨ casɨɨvo, dimɨnaaco iguiinonɨjinohachuta, nooboro.

14 Mɨɨro paryɨ Moocaani toomomɨnaa jillɨ gaijamɨro Moocaanico ejeecɨvomo. Jaamoco gallufiibo taajasuco agaayɨcɨjimoco ihamusuqui.

2

Mataajajinoco Mejeevesudino.

1 Jaano jillɨ iicaneguiiha aivo imino muguubunɨcɨji oono muguubuhinɨnoco, iimino jɨɨhaitɨ buhɨgovɨ minifototɨmo miicaqui. 2 Jaanotɨ naha sɨɨcɨje Moocaani toomomɨnaafeenedɨ aacɨuno jɨɨbogo sefano icauhi. Jaanoco guubuutɨmo imitɨco omoonɨumoco toonohallɨtɨ ɨdaasuno moonɨcafutuuhi. 3 Jaabadɨro bu mɨɨhai aivo aajashutɨno taajasuco mejeecɨvotɨhachiijɨ, mɨɨhaico ɨdaasuno moonɨjiruubo. Mɨɨro toono taajasuco itɨconɨ diiboro, Aivojɨɨbo jɨɨbuguuhi. Jaanobuunatɨ jari toonoco uguubuumo imino agaajacɨumoro mɨɨhaijaagovɨ fatyusuuhi. 4 Jaabadɨro bu Moocaani toonoco imino gaajasuuhi miyaano iicanoco. Toonotɨ igaajaqui ajabafiiranehejeque, sihidɨ ejeevano, mityano aatyɨmeratɨnehejeque omoonɨhicaunofeenedɨ, bu tollɨro mɨɨhaico Igaijaco siibadɨhɨje aacɨnofeenedɨ icano ijeebɨɨ onoobadɨ.

Jesu Inahabomɨ Iicabadɨ Minifutuuhi.

5 Mɨɨro oono toojetɨ mihiimaaje ufucu icajino jiinɨjeque Moocaani itoomomɨnaa usefaño ficuutɨhi toojeque itaajɨɨbaqui. 6 Mɨɨro samañoohaame Caatɨnɨhaamefaño saatoho neehi:

¿Mɨllɨ ɨɨjoho Moocaani sihidɨ edeevaabo miyamɨnaa sihidɨ ejeevatɨmeditɨ deesamaajirahi? ¿Jaabo collɨhi diito iguijevefimojaago feejirahi?* 7 Mɨɨro jihachutasituro diitoco diitoomomɨnaaguiinovɨ ficuuhi. Jaaruumoco fanoova imiri, bocɨri icano diitoco bocɨsuuhi. Bu jaaboro diitoco mityaco daacɨuhi paryɨ edeetavuunohallɨvɨ. 8 Paryɨ fanoovaaco diitoguiinovɨ ficuuhi, noono.

Jaamaño tollɨ paryɨ miyamɨnaafiguiino ificuucumaño diitoguiinovɨ fanooro icacuuno. Jaaruno fañehiica mahatyɨmetɨhiica paryɨ fanoovaro diito iijɨco obocɨgonoco. 9 Jaarunofaño mahatyɨmehi Jesuco jihachutasituro Moocaani itoomomɨnaatɨ guiinovɨ ificuunoco. Moocaani sihidɨ igaijɨma iicamaño imuguuhi diibo famoohallɨvɨro iguijeveujinoco. Jaaruubo jisumi diiboco Moocaani bocɨgusuhi ɨdaasuno iicauboro iguijeveuno jaada.

10 Jaamaño Moocaanidi fanoova choomotɨhi diibofeenedɨ. Jaabo Moocaani imeguehi famooro iseeme iimihɨgo niquejefaño ofoonoco. Tooneguiiha Moocaani Jesucristoco ɨdaasuno moonɨsuuhi imi Taajasumɨnaafitɨ iicaqui. 11 Jaamaño paryɨ imibachucɨnɨcuumoco ijeevadɨ ificuucuumo, bu diitoco imibachuubo icano paryɨ sacaanitaro. Tollɨ iicamaño Moocaani Achi nucufeguetɨhi diitoco: Tañahabomɨ, onoobo 12 Caatɨnɨhaamefañodɨ:

Ɨɨtɨ iimaaji uujoho tañahabomɨma. Jaaboro ɨco imeji dimasineri igaivomɨnaafeenevɨ, noonoro.

13 Tollɨro bu noono:

Uujoho Moocaanicoro esɨcɨnɨji, noonoro.

Jaabadɨro bu siino noono:

Jineeri icahi, jino seemeque Moocaani uco aacɨhinɨmoma, noonoro.

14 Mɨɨro jaamo miyamɨnaa seemere ihuucuma, itɨɨjohoma icano iicamo. Jaabadɨro bu tollɨro Jesu minifutuuhi ihuucuma, bu itɨɨjohoma icano iguijeveuqui. Jaano iguijeveuneri oono guijenɨ mityama iicauboco ɨjɨco ifinɨsuqui. 15 Jaamaño jillɨtɨ taajasuubo oono paryɨ famooro iguijeveneque iiguimoro jɨjovotobadɨ iicacuumoco. 16 Jaamaño Moocaani toomomɨnaaco ihamusuqui saautɨɨbo. Jillɨ Abraham iyaachimɨhaicoro aamusuvaubo saauhi. 17 Jaamaño diito inahabomɨ iicaubadɨro icaubo sacerdotemɨ aivojɨɨbotɨ iicaqui jeevesutɨɨbo iicamaño, bu sihidɨ ɨdaasugoma iicaqui Moocaani ɨmefeenevɨ, tollɨro bu miyamɨnaa imitɨco ibuusuqui ifiico ɨdaasuno omoonɨnofeenedɨ. 18 Mɨɨro ɨdaasuno iicauneri ifi nɨsucafutuuhi. Jaamaño jisumi amusuubo tollɨro ɨnɨsucafotomoco.

3

Jesu Moise Janaanɨcɨvɨ Jeevahi.

1 Tañahabomɨ, amɨɨhai mihimibachucɨnɨcumaño ijeevadɨ mihicamo, Moocaani ita iicaqui ucuuhuvamooto mihicamo imino magaaja Cristo Jesu mohiimaa iijɨ minɨsumɨnaafitɨ iicanoco, bu sacerdotemɨ aivojɨɨbo diibo iicanoco icano. 2 Jaabo Jesu Moocaanima imino icauhi. Jaaboco Moocaani jino dudɨcamaajehallɨvɨ ficuuhi. Jaabadɨro bu tollɨro Moise imino icauhi Moocaani iijano miyamɨnaaco ejeecɨvuunovɨ. 3 Jaarunofaño Jesu janaanɨcɨ toonovɨ ibocɨma icahi Moise janaanɨcɨvɨ; oono iijaco eheetavoobo tooja janaanɨcɨvɨ ibocɨma iicanɨcɨbadɨ. 4 Mɨɨro iijanoco eheetavomo itɨcovoocɨvɨ icahi. Jaarunofaño paryɨ fanoovaaco eheetavuubo Moocaani. 5 Jaabadɨ Moise aivo imino icauhi Moocaani iijaco ejeecɨvehicaunovɨ: Ududɨcamaaihicaunobuunatɨ Moocaani eheetavuujinoco ɨjɨɨbogono. 6 Jaarunofaño aivo Cristo janaanɨcɨ imino icahi Moocaani iijamɨnaa mɨɨhai mihicamoco otoomoobo. Jaamo mɨɨhai Moocaani iijamɨnaa mihicamo sefano mihicamoro mehesɨcɨnɨqui, diibo onoonoco imo imo momoonɨmoro mimiyaaveguequi niinofucuvɨ.

Moocaani Cuumimɨnaa Ajaguisɨjino.

7 Mɨɨro jaamaño, Moocaani Gaija neehi Caatɨnɨhaamefañodɨ:

Jaachiijɨ amɨɨhai Moocaani iijɨco muguubuhachiijɨ 8 amɨɨhai jeebɨɨco mucuhufutusudino, johono sɨcaihɨgovɨ iicausumi Moocaanijaagovɨ ɨsɨfiiratuumoro diiboco ɨnɨsuumo iicaubadɨ. 9 Tahɨgo amɨɨhai eedeetemɨhai uco nɨsuuhi, buhɨcagaha cuarentadɨ ficabava tɨcovovɨ tahɨ uujoho omoonɨhicaunoco atyɨmehicaurumo.

10 Jaanoma iicaubo diitojaa ɨsɨfiiratuuboro nuuhi:

Jillɨ fahiijɨvaro ijeebɨɨnoco ɨmɨtasumoro fahɨgova ɨgomoro icahicamo, jaamoro imeguehicatɨmo taajɨɨhaico agaajanoco, nooboro.

11 Jaamaño uujoho toonohallɨtɨ diitojaa ɨsɨfiiratuuboro tamomofañodɨ, nuuhi:

Uuma ajaguisɨjimañovɨ diitoco ɨfutusujitɨhi nooboro, noono.

12 Tañahabomɨ, jaaneguiiha mehesɨcɨnɨ cajaatyoba amɨɨhaitɨ iimitɨno jeebɨɨma iicamoro toonoco mɨtasudino iicaabo Moocaaniditɨ diiboco mimiyaavogotɨmaño. 13 Tollɨ icatɨmoro fahɨgovavɨ fafucuvaacɨvɨro mequehecutusucasi jisumi jino iicanohachuta. Jaamo amɨɨhaitɨ cajaatyobaco imitɨ bañɨtɨno icadino. Jaaneri amɨɨhai jeebɨɨ Moocaaniditɨ jenaauno minifetedino. 14 Jaanotɨ sɨɨcɨjetɨro mehesɨcɨnɨnoco suufenɨtɨmo toonofañoro quehecuno mihicamoro niinofucuvɨ mɨhɨfotohachiijɨ, Cristojaagotɨ samañoonotɨ mataañovaji.

15 Mɨɨro jillɨ noono:

Jaachiijɨ Moocaani onoonoco muguubuhachiijɨ amɨɨhai jeebɨɨnoco mucuhufutusudino, johono diibojaa ɨsɨfiiratuumo iicaubadɨ.

16 ¿Cajaatyo nacu diibo iimaaco guubucuurumo diibojaa ɨsɨfiiratuumo? Etɨ bu johono paryɨ Moise Egipto jiinɨjetɨ ɨsɨvaumo. 17 ¿Nacu bu cajaatyoma Moocaani sɨfiiratuuhi cuarentadɨno ficabava tɨcovovɨ? Etɨ bu diito Egipto jiinɨjetɨ ɨsɨvaumo oono imitɨco eheetavuumoma. Jaamo diito paryɨ finɨuhi sɨcaihɨgovɨ, iguijeveumo. 18 ¿Nacu bu cajaatyoco Moocaani imomofañodɨ nuuhi: Tafaño majaguisɨjihɨgo mɨhɨfetejitɨhi, nooboro? Etɨ bu diibo unuunoco: Jii, unuutɨmoco. 19 Mɨɨro magaajacuuhi imiyaavuguutɨmaño diito ɨɨfutuutɨnoco.

4

1 Jaamaño ufucu Moocaanima majaguisɨjinoco aacɨguunoma mihicanohachuta imino mehesɨcɨnɨ amɨɨhaitɨ saatoho toonovɨ ɨɨfototɨmo mihicadino. 2 Mɨɨro mɨɨhaico bu acɨumo tobogo taajasujɨɨbogoco diitoco iicaubadɨro. Jaaruno diito uguubuuruno diitoco imino moonɨutɨhi uguubuurunoco imiyaavuguutɨmaño. 3 Jaanotɨ naha mɨɨhai toonoco mimiyaavogomaño toono jaguisɨfaño mɨhɨfetehi. Oono Moocaani jillɨ nuuhi:

Jaamaño diitojaago uujoho ɨsɨfiiratuuboro diitoco nuuhi tamomofañodɨ, uuma ajaguisɨjimañovɨ ɨɨfetejitɨmo, nuubo Moocaani.

Jaarunofaño Moocaani jiinɨjeque ifiivusunotɨro itɨconɨubo eetavuubo imivuudɨ jaguisɨubo. 4 Jaamaño mɨɨro samañoohaame Caatɨnɨhaamefaño jillɨ noono jaguisɨfucuditɨ:

Sahuse juugahusetɨ safucu icano nigacɨtɨ idudɨcamaajetɨ Moocaani jaguisɨuhi, noonoro.

5 Siino bu Caatɨnɨhaamefaño noono:

Ɨɨfetejitɨmo uuma ajaguisɨjihɨgo, noonoro.

6 Jaarunofañehiica icamo saatoho toono jaguisɨfaño ɨjɨcafetejimo. Jaanotɨ itɨconɨ toono taajasujɨɨbogoco uguubuurumo toonofaño ɨfutuutɨhi: Jii, noomoro imiyaavuguutɨmaño. 7 Jaamoma iicaubo Moocaani siino bu oovɨcɨuhi jisumico, jino mihicasumico. Mɨɨro Moocaani mɨɨhaima iimaahi, toonobuunatɨ goovacuutɨnotɨ David unuunofeenedɨ. Oono Caatɨnɨhaamefaño onoonoco munuucuuhi. Jaanoco bu siino meneehi:

Jaachiijɨ Moocaani iijɨco muguubuhachiijɨ amɨɨhai jeebɨɨco mucuhufutusudino, noono.

8 Jaanotɨ Josue diito israelmɨco toono jaguisɨco ihacɨuruva, Moocaani siino sifucuditɨ iimaacuujitɨrahi. 9 Jaanegui icanehiica sano Moocaani cuumimɨnaa ajaguisɨjino. 10 Jaamaño mɨɨro Moocaanima ijaguisɨqui ɨjɨcafotoobo, idudɨcamaajetɨ ajaguisɨcuubo, oono Moocaani iinotɨ ajaguisɨcuubadɨ. 11 Jaanegui masɨɨ mesefaquifetequi toono majaguisɨjinofaño mɨhɨfetequi. Jaanegui saatohoba johono, imiyaavuguutɨmo iicaubadɨ mihicadino.

12 Mɨɨro Moocaani iijɨ buheehi mityama icano aivo janaanɨcɨ sɨɨjevano fanoova aamɨgano fahɨgovaacɨtɨ iijɨno iicano sɨɨjeva janaanɨcɨvɨ sɨɨjevano. Jaamaño mojeebɨɨ, mohesamaaje icano faicuvano icarunoco adɨcɨno, bu miyamɨnaafi ifiico faabeheri adɨcɨno icano. Jaanoro foovono miniiyuno mohesamaajeque, mojeebɨɨ esɨcɨnɨco icano. 13 Aivo jinehejeba chahahi Moocaani ifiivusuuno toonotɨ afataniivejiruno. Paryɨ fanoovaro foovono icacuuhi faayacafutucuuno. Jaadɨ johono diibo ɨmefeenevɨ mohimitɨco mihimibachujiibo ɨmefeenevɨ.

Jesu Aivo Janaanɨcɨvɨ Sacerdotemɨ Aivojɨɨbotɨ Icahi.

14 Jesu Moocaani Achi aivo janaanɨcɨvɨ mɨɨhai sacerdote aivojɨɨbotɨ icahi. Jaabo niqueje janaanɨcɨ Moocaani ɨmefeenevɨ aivo ɨɨfotoobo. Jaanegui imino momoonɨqui mohiimaa iijɨco. 15 Mɨɨro mɨɨhai sacerdotemɨ aivojɨɨbo mɨɨhaico ɨdaasuguejirahi moniinovanotɨ, mɨɨro mɨɨhaico iicabadɨro diiboco fanoova ɨnɨsuuneri ɨdaasuno icaubo. Jaaruubo imitɨco moonɨutɨhi. 16 Jaanegui masɨɨ imino mimiyaavogomoro Moocaani sihidɨ gaijɨma iicaabovɨ mifiitɨvequi. Toonotɨ mɨɨhaico ihɨdaasuguequi, jaaboro iimihuseri mɨɨhaico ihamusuqui sihidɨ ɨdaasuno mihicasumi.

5

1 Famooro sacerdotemɨ aivojɨto iicamoco miyamɨnaafeenetɨ ɨɨcɨmoro toonofaño ficuumo Moocaani ɨmefeenevɨ miyamɨnaahallɨvɨ iimaajinoco, bu diibo jeecɨvoco iheetavequi, asimɨco agaisiraicɨmoro Moocaanico tooneri ijeecɨvequi miyamɨnaa imitɨhallɨvɨ icano. 2 Jaabo diibo sacerdotemɨ aivojɨɨbo, bu icaruubo ififañodɨ iniinovanoma iicamaño, bu amusujiruubo agaajatɨmehejeque, iimino jɨɨhaitɨ ɨmɨtamehejeque icano. 3 Jaabo bu ifi niinovama iicamaño jeecɨvo asiri Moocaanico iimitɨhallɨvɨ jeecɨvefihi, oono miyamɨnaa imitɨhallɨvɨ iicanɨcɨbadɨro.

4 Jaamaño aivo cajaatyooba jillɨ iinoro sacerdotemɨ aivojɨɨbotɨ icatatɨhi. Moocaaniro ɨɨcɨɨboro toono obocɨmañovɨ ficufihi, johono Aaron onooboco iicaubadɨ. 5 Jaabadɨ tollɨ Cristoco moonɨubo: Jillɨ iinoro diibo sacerdotemɨ aivojɨɨbotɨ icautɨhi. Jillɨ Moocaaniro diiboco toono bocɨfaño ficuuhi diiboco unuubadɨ:

Ɨɨjoho taseemene, jifucu uubadɨro idiicaabo, nooboro.

6 Jaabadɨro bu samañoohaame Caatɨnɨhaamefaño diiboco nuubo:

Ɨɨjoho sacerdotemɨ aivojɨɨbotɨ fahiijɨvaro idiicaabo, Melquisede onoobobadɨ edeevaabo, nooboro.

7 Jaabo Cristo jiijehallɨri iicausumi sihidɨ Moocaanima iimaahicaubo sefano ihaallɨɨ tofaihuco gañɨɨboro dilluhicaubo diibo Moocaani diiboco guijevefañotɨ ataajasuujiruno mityama iicaaboco. Jaanoco Moocaani guubuuhi diiboco idilluhicaunoco Moocaanico miyanotɨro ejeecɨvehicamaño. 8 Jaamaño Cristo Illi icauruubo gaajauhi: Jii, onoonoco ɨdaasuno iicauboro iguijeveunofañodɨ. 9 Jaaneri aivo ifiico imino ɨɨfutusucuumaño ufucuro ifinɨtɨno taajasu abajaabotɨ iicanovɨ ɨɨfutuubo paryɨ oono diibo onoonoco: Jii, onoomedi. 10 Jaamaño Moocaani diiboco sacerdotemɨ aivojɨɨbotɨ ficuuhi Melquisedebadɨ ejeevaaboco.

Aivo Ñɨhicuno Miyaavogoco Mejeevesuruva.

11 Aivo ajashutɨno jinohallɨvɨ meneejino icahi. Jaaruno aivo tɨhɨɨno mɨjɨɨbeguejiruno, amɨɨhai magaajagotɨmaño. 12 Aivo gueenecuuno mihicano jisumi jɨɨbogomɨnaatɨ mihicatacuuno. Jaarumehiica mihimeguehi siino amɨɨhaico sita ɨjɨɨbogonoco; Moocaani iijɨ jɨɨbogo aivo ɨtɨhɨɨtɨnotɨ. Aivo jillɨ fañoovɨro miniinovatucuuhi. Aivo jillɨ miyaavogofaño mujusitɨhi. Jillɨro mɨfañofaihuco aaducuujimobadɨ mejeevacuhi. 13 Mɨɨro Moocaani iijɨco ajashunoro agaajamo seeme mɨfañotɨotobadɨ iicamo. Jaamehiica gaajatɨhi ɨtɨcovono ifi icaco. 14 Jaanotɨ fanoocoro imino emeecɨmo oono jusitamobadɨ ejeevacuumo, fanoovaaco udugaacunoco agaajacuumo, iimitɨnoco iiminofeenetɨ aatyɨmeneque ejeevamaaicuumo icano.

6

1 Jaanegui masɨɨ janaanɨcɨvɨro mefeequi miyaavogofaño jusimoro Cristoditɨ itɨconɨ mɨɨhaico ɨjɨɨbuguunocoro meesudino, siino janaanɨcɨvɨro gaajamoro mofoo. Mɨɨnoco guijevefaño asatyefinehejeque mejeevesunoco magaajacuuhi. Bu tollɨro Moocaanico mimiyaavogonoco magaajacuuhi. 2 Bu nitɨhallɨvɨ ɨjɨɨbogonehejeque, bu miyaavogomɨnaahallɨvɨ ihuseque ificujinehejehallɨvɨ ɨjɨɨbogonehejeque, bu uchuumucuumo siino ubuheetejinehejeque, bu ufucuro ifinɨjitɨno cɨɨjɨgaifaño efeejinehejeque icano magaajacuuhi. Jaarunaaca janaanɨcɨvɨro gaajamorohiica mofoo. 3 Jaanoco tollɨ momoonɨji Moocaani iimogohachiijɨ.

4 Jaamaño mɨɨro saatoho seseeque agaayɨcɨhinɨcuurumo, bu Moocaani aacɨno imoco gaajacɨhinɨcuurumo, bu tollɨro Moocaani Gaijatɨ agaayɨcɨhinɨcuurumo. 5 Moocaani jɨɨbogo imoco gaajacɨhinɨcuurumo, bu ufucu iicajino jiinɨje mityaco icano agaajacɨhinɨcuurumo, 6 siino dojɨcuvɨro eedeehifijaagovɨro uhuumimoro Cristoco ejeecɨvucuutɨmo siino eedeehifi jeevesufeenedɨ bohomotɨ miniiyuracuujitɨhi. Jaamo diitoro siino Moocaani Achico dojɨcuvɨro ɨmohobujehallɨvɨ metetecubadɨ omoonɨmoro diiboco miyamɨnaa ɨmefeenevɨ dejecumoro icahicahi. 7 Jaamo jiinɨjebadɨ, fahiijɨvaro toojehallɨvɨ niijaba aaigonoco adujere iicanɨcɨbadɨ jeevamo: Jaaje toojeque ududɨcamaaimedi imino basutaaco ihiinusujere inoovasuruva, toojeque Moocaani imino omoonɨnoma icaje. 8 Jaanotɨ jarɨɨmocoro, ñaavahucoro icano ihiinusuhachiijɨ jinehejebaguiiha imitɨje. Jaamaño Moocaani: Imitɨno, onooboro afaijanoguiinovɨ aaquetejije. Jaanofeenevɨ jɨgasucafetejije. Jaabadɨ dojɨcuvɨro eedeehifijaagovɨro uhuumimoro Cristoco ejeevesumoco Moocaani faijaji.

Mohesɨcɨnɨ Mɨɨnoco Sefano Ficuuhi.

9 Agaijɨmo tañahabomɨ, jillɨ munuurunaaca, aivo imino magaajahi, amɨɨhaitɨ ajashutɨno Moocaani mɨɨhaico imino omoonɨno mohallɨvɨ taajasuma asaanoco. 10 Mɨɨro Moocaani aivo iimiibo. Jaamaño jabajeevejitɨɨbo amɨɨhai momoonɨhicanoco, bu diiboco amɨɨhai gaijɨco mɨhɨfusumoco, miyaavogofeenedɨ monahabomɨ iicamoco mahamusuhicanofeenedɨ; bu jaanoco jisumihachutahi moonɨmerehi mihicahi. 11 Jaanegui mihimeguehi famooro mɨɨhai toonoco mɨhɨfusumoro mofoomo nijequevɨ mɨhɨfotonoco. Jaamo imino mɨhɨfutusuhi oono meteemehicanoco. 12 Mɨɨhai mihimogotɨhi amɨɨhai majaparyatonoco. Mihimeguehi oono imiyaavogofeenedɨ, bu ijaabɨcɨfeenedɨ icano Moocaani aacɨguunoco agaayɨcɨmoro iicabadɨ mihicanoco.

13 Mɨɨro Moocaani onoonoco Abrahamco aacɨusumi ififañodɨro oovɨcɨuhi miyaano iicaujinoco. Aivo diibo janaanɨcɨvɨ iicamo momofeenedɨ ohoovɨcɨujirumo achahaumaño. 14 Mɨɨro jillɨ nuubo: Miyanotɨro aivo ɨco imino moonɨji. Jaaboro ɨco ajashujitɨno diiyaachimɨhaitɨ aacɨno, nooboro. 15 Jaanoco Abraham tuumuuhi jaabɨcɨɨboro. Jaamaño gaayɨcɨubo Moocaani diiboco unuubadɨ. 16 Jaabadɨro bu miyamɨnaa siinoco unuusumi noonɨcɨmo diito allɨnoocɨvɨ iicaabo Moocaani momofeenedɨ. Jaano siino miyaano iicanoco, unuusumi Moocaani momofeenedɨ unuucuunoco, ¿mɨllɨ bu janaanɨcɨvɨ siino mejenaauucuujirahi? 17 Jaamaño Moocaani imomofeenedɨ nuuhi aacɨguuno miyaano iicajinoco foovono ihɨfusuqui toono ibusumijeque aacɨguunoco agaayɨcɨjimoco, bu jaano unuucuuno siino boobanɨcafutucuutɨhi iicaujinoco icano. 18 Jaamaño icano minoocɨ diibo, bu diibo unuucuuno icano oboobanɨracuutɨno. ¿Jaanohocɨfeenedɨ mɨllɨ bu Moocaani unuucuunoco bañɨjirahi? Jaanofeenedɨ mɨɨhaico Moocaani acɨhi sefano majacusucafotomoro meteemehicanoco mohɨmega ificuunoco magaayɨcɨqui. 19 Jaano toono esɨcɨnɨ sefano iicanoro mojeebɨɨco cuhufono ficuuno. Jaano jino esɨcɨnɨ iicanoma mɨɨhai mihicano mɨɨhaico cuhufono ficuuhi niquejefaño iicaja Moocaani iija gaachehubaryutyɨgaba tɨcovo.* 20 Jahɨgo tobaryu tɨcovo Jesu jɨcafutuuhi mohallɨvɨ mɨɨhaidi jɨɨhaico ifaayɨcɨqui. Jaamaño jillɨtɨ Jesu sacerdotemɨ aivojɨɨbo fahiijɨvaro iicanovɨ ɨfutuuhi. Jaamaño Melquisedebadɨ jeevaabo.

7

Jesu Sacerdotemɨ Aivojɨɨbo Melquisedebadɨ Jeevaabo.

1 Jaanɨ Melquisede onoobou Salem cuumio aivojɨɨbou. Jaabo Moocaani caamovohɨ iicaabo sacerdoteu. Jaabo Melquisede Abraham mɨnaavɨ jiinɨjene aivojɨtoco iguiinonɨjeuhɨgotɨ uhuumiuboco acabaacutuuboro diiboco: Imino, nuuhi. 2 Jaaboco Abraham acɨuhi fahuseecɨsaaje iicanotɨ sanoosaacoro toono abajatoco iguiinonɨunotɨ ɨɨcɨunoco. Jaano Melquisede onoono momo jillɨ eneejiruno: Itɨconɨ, iimino Aivojɨɨbo, eneejiruno. Jaabo Salem aivojɨɨbo iicaumaño, bu: Sajeebɨɨ ica aivojɨɨbo, eneejiruno. 3 Jaabo buhugaavocafetehi caanima, seejɨma, bu iheedetemɨhaima icano chahaabo. Jɨɨbogoratɨno diibo fiivotɨ, bu iguijevetɨ icano. Jaabo Moocaani Achibadɨro iicacuubo sacerdotemɨ aivojɨɨbotɨ fahiijɨvaro icacuubo.

4 Jaanoco jisu magaajacuuhi Melquisede aivo sihidɨ jeevaabo iicaunoco. Mɨɨro moheedeebe Abraham icauruubo diiboco acɨuhi fahuseecɨsaaje iicanotɨ sanoosaacoro moonɨcasivɨ aivojɨto nehejeque udumɨtɨɨcɨunotɨ. 5 Mɨɨro Moise tajɨɨba onoobadɨ Levi iyaachimɨhai sacerdotemɨ iicamo miyamɨnaaco inehejetɨ fahuseecɨsaaje iicanotɨ sanoosaacoro ajaadusuno tajɨɨbama icamo; buhɨcagaha diitobadɨro bu Abraham iyaachimɨhai icarumo. 6 Jaanotɨ Melquisede Levi iyaachimɨoobo icautɨruubo Abrahamco jaadusuuhi fahuseecɨsaaje iicanotɨ sanoosaacoro. Jaabou diiboro Abraham Moocaani aacɨguunoco agaayɨcɨubo. Jaamaño jillɨtɨ Melquisede Abrahamco: Imino iicajinoco, nuuhi. 7 Jaanoco famooro gaajacuhi diiboco: Imino iicajinoco, onoobo diibo janaanɨcɨ sihidɨ ejeevaabo iicafinoco. 8 Jaanotɨ jino mofeeneri iicamo fahuseecɨsaaje iicanotɨ sanoosaacoro agaayɨcɨmo, jillɨ tɨcovo miyamɨnaaro iguijevefimoro. Jaanotɨ Caatɨnɨhaame iimaahi Melquisede iguijevetɨɨbobadɨ iicaabeditɨ. 9 Jaamo paryɨ Levi iyaachimɨhai sacerdotemɨtɨ iicamo jisumi fahuseecɨsaaje iicanotɨ sanoosaacoro miyamɨnaaco ajaadusuhicamo, bu Levi icano tollɨro Melquisedeque fahuseecɨsaaje iicanotɨ sanoosaacoro jaaduuhi sano Abraham ajaadusumiro. 10 Mɨɨro jaasumi Abraham ififañerehiica iyaachimɨhai icauhi Melquisede diiboco aatyɨmeteusumi.

11 Mɨɨro Israel cuumimɨnaa tajɨɨbaco gaayɨcɨuhi sacerdotemɨ Levitamɨ jaamoro Aaron iyaachimɨhaifeenedɨ. Jaano miyanotɨro toono tajɨɨbaco omoonɨmoco Moocaanijaagovɨ isatyejiruva collɨhiicaqui, bu siino sifi sacerdote saajirahi. Jaabo Aaron yomoobo icacuujitɨno Melquisedebadɨro iicaburucuuji. 12 Jaamaño sacerdotemɨ sifiitɨ ubuunanɨcafutucubadɨro, bu tajɨɨba buunanɨcafetehi. 13 Jaabo Mohaivojɨɨbo diibeditɨ jino Caatɨnɨhaame jillɨ onoobo, siicuumi israelmɨ cuumioobo, tuucuumitɨ mɨɨhaiñoobahiica sacerdotetɨ iicatɨ cuumioobo. 14 Mɨɨro imino gaajaveechuno Mohaivojɨɨbo Juda cuumitɨ asaauno. ¿Mɨɨro Moise mɨllɨba nuutɨhi jiicuumiditɨ, sacerdotemɨditɨ ihiimaausumi?

15 Jaano jino aivo foovono icahi bohono sacerdote Melquisedebadɨ ejeevaabo ajafevene. 16 Jaamaño miyamɨnaa tajɨɨba unuumaño diibo sacerdotetɨ icautɨhi. Jillɨ oono ifinɨsuratɨno ifi mityari diibo sacerdotetɨ icahi. 17 Mɨɨro jino Moocaani jillɨ diibeditɨ onoono:

Ɨɨjoho fahiijɨvaro sacerdotetɨ idiicaabo, Melquisedebadɨ edeevaabo, nooboro.

18 Jaamaño jillɨtɨ eedeetajɨɨba buhɨgovɨ ficucafetehinɨcuuhi, toono iniinovaumaño iimiutɨmaño. 19 Mɨɨro toono Moise tajɨɨba jinejebaco imitusuutɨhi. Jaamaño toonobuuna aivo iiminoco mehesɨcɨnɨnoma mihicahi, toonofeenedɨ Moocaanivɨ mifiitɨvonoma.

20 Jinooco Moocaani eetavuuhi imomofeenedɨ unuuboro. 21 Jaanotɨ saatoho sacerdotemɨ jillɨ tɨcovonoro icauhi Moocaani imomofañodɨ unuutɨmo. Jaanotɨ naha diibo sacerdotetɨ iicajino Moocaani momofañodɨ noocafutuuhi. Mɨɨro Caatɨnɨhaamefañodɨ diibotɨ neehi:

Aivojɨɨbo imomofañodɨ unuucuuno, siino boobanɨcafutucuujitɨhi: Ɨɨjoho fahiijɨvaro sacerdotetɨ idiicaabo Melquisedebadɨ edeevaabo, nooboro.

22 Jaamaño Jesu bohonohiijɨ eedeejɨhallɨvɨ aivo iiminoco agaajasuubo. 23 Mɨɨro itɨconɨo sacerdotemɨ aivo ajashutɨhi, iguijevehicaumaño gueenene icahicautɨmo. 24 Jaanotɨ Jesu iguijevetatɨmaño diibo sacerdotetɨ iicano sifiivɨ siino jeenetɨhi. 25 Jaamaño fahiijɨvaro taajasujiruubo diibofeenedɨ Moocaanivɨ ifiitɨvomoco, ufucuro mɨllɨ iicatɨmaño diitohallɨvɨ Moocaanico idilluhicaqui.

26 Jaamaño Jesu aivo miya sacerdotemɨ aivojɨɨbo mɨɨhai mihimogoobo. Diibo aivo iimiibo, ɨdicubama achahaabo imitɨbama achahaabo imitɨmɨnaatɨ ijeevadɨ udugaacuubo, bu caamovono niqueje janaanɨcɨvɨ agañiiyɨcɨcafutuubo icano. 27 Jaamaño saatoho sacerdotemɨ aivojɨto iicabadɨ jeevatɨɨbo diito naha asimɨco agaisiraicɨmoro fafucuvaacɨvɨro jeecɨvoco eetavehicamo. Jaanoco itɨconɨ sacerdote iimitɨhallɨvɨ jeecɨvehi. Jaanohallɨvɨ jari miyamɨnaa imitɨhallɨvɨ jeecɨvomo. Jaanotɨ Jesu sano famoohallɨvɨro jeecɨvucuuhi, safooro ifiico iinoro aacɨusumi. 28 Jaanotɨ Moise tajɨɨba ficuuhi miyamɨnaa iimitɨmoco. Jaanotɨ toono tajɨɨbabuunatɨ Moocaani imomofeenedɨro unuuno Illi Jesuco ficuuhi sacerdotemɨ aivojɨɨbotɨ. Jaamaño diibo mɨllɨ iicatɨɨbo fahiijɨvaro iicaqui imiibotɨ eetavocafetehi.

8

Jesu Bohono Iijɨhallɨtɨ Iicaabo.

1 Aivo jino imiyaanoco monoono, mɨɨhai sacerdotemɨ aivojɨɨbo Cristo jillɨ ejeevaabo casɨɨvutuuhi niquejefaño Moocaani aivojɨ icagahallɨvɨ imiyanaagonovɨ. 2 Jahɨgo sacerdotetɨ jeecɨvoobo imiyaaja iimija Moocaani iijafaño. Jaaja miyamɨnaao usetɨ eheetavocafotoja icatɨno; Aivojɨɨbofeenedɨro iicaja. 3 Paryɨɨcɨno sacerdotemɨ aivojɨtotɨ ificucafotomo icahi asimɨco agaisiraicɨmoro Moocaanico ijeecɨvequi. Jaamaño bu tollɨro Jesucristo iguijeveuneri ita iicamohallɨvɨ jeecɨvuuhi. 4 Jaabo jiijehallɨvɨro iicaruva ajashunogayɨ sacerdotetɨ icajitɨruubo. Mɨɨro icamehiica sacerdotemɨ Moise tajɨɨba onoono jeecɨvoquerehiica omoonɨmo. 5 Jaamo jito sacerdotemɨ ijeecɨvoco moonɨhicahi niquejefaño iicaja ɨjɨmɨco ɨɨcɨjahajefañoro. Magaajahi jillɨ ihɨjɨmɨro iicanoco, mɨɨro Moise tabernaculo onoojaco iheetavequi omoonɨusumi, Moocaani diiboco nuuhi: Meecɨ, jaaboro imino deetavo paryɨ, johono ɨco ifagajɨhallɨvɨ ɨɨfusuujabadɨro, nooboro. 6 Jaanotɨ naha mɨɨhai sacerdotemɨ aivojɨɨbo Cristo ijeecɨvoco eetavehi. Aivo janaanɨcɨ imiyajeecɨvoco eetavoobo diibo bohono iijɨhallɨtɨ iicaabo toono aivo imino onoocɨnɨnoco aacɨguunofañotɨ iicano iicamaño.

7 Jaanotɨ itɨconɨ unuuno iijɨ iimiuruva, chahajiruno siino bohono iijɨco eheetavono. 8 Jaarunaa mɨɨro Moocaani tusumio miyamɨnaa imitɨco atyɨmeuhi Caatɨnɨhaamefaño diitotɨ unuubadɨ:

Aivojɨɨbo Moocaani neehi: Icajinehiica uujoho bohono iijɨco Israel miyamɨnaama, Juda miyamɨnaama icano eheetavono. 9 Diito eedeetemɨhaima eheetavuno iicabadɨ icajitɨno, johono diitoco ihusetɨ agaayɨcɨuboro Egipto jiinɨjetɨ ihiinusuusumi. Jaaruno diitoco unuuno taajɨco imino moonɨutɨmo. Jaanoma iicaubo diitoco jeevesuuhi, noobo Moocaani. 10 Jaanotɨ ufucu iicaji tufucujebuunatɨ Israel cuumimɨnaama taajɨco eheetavejino jillɨji, noobo Moocaani: Tatyajɨɨbaco ficuji diito esɨcɨnɨfaño. Jaaboro ijeebɨɨnofaño toonoco caatɨnɨji. Jaadɨ jari uujoho diicaaniji. Jaanotɨ diito uutɨ taacuumimɨnaaji. 11 Jaadɨ itɨcovoocɨvɨ saafiisari igataavomɨnaafico, bu inahaboco icano Aivojɨɨboco igaajaqui jɨɨbogorajitɨno, famoovaro uco agaajajimaño. Famooro diitotɨ uco gaajajimo iguiraabo, aajashuubo icano. 12 Jaamoco uujoho iimitɨco imibachuji. Jaaboro siino ufucuro diito imitɨco esafutucuujitɨhi, nooboro.

13 Jillɨ Moocaani bohono eheetavono iijɨtɨ ihiimaaboro, itɨconɨo iijɨco: Eedeenetɨ, nuucuubo. Jaano eedeenetɨ iicacuuno unuucucuubadɨ iicamaño goovacuujino ifinɨno.

9

Moocaani Iijahacɨ Jiinɨjeoja, Niquejeoja Icano.

1 Mɨɨro itɨconɨ unuuno iijɨfaño noocɨnɨno mɨllɨ Moocaanico iimejinehejeque jiijehallɨri iicaja Moocaani iija tabernaculo onoojafaño. 2 Jaaja tooja jillɨ eetavocɨnɨuhi, ɨmeganaagonovɨ aivo iimimaño onoomañeri icauno cɨɨjɨgai iicuno, sano mesa icano, tomesahallɨri ijeecɨvo maahuno icauhi icano, 3 bu jaanohallɨvɨ iicaubaryutyɨgaba bujɨnago icauno aivo janaanɨcɨ iimimaño onoomaño. 4 Jaamañeri icauno Moocaani jeecɨvoco toonohallɨvɨ ɨjɨgasuhicauno altar onoono. Jaaruno aivo faño icautɨno igaachehubaryutyɨgaba ɨmegariro icauno jahisinaagonovɨ. Jaano oro eetavota imono uusuno maaniguijɨnoco toonohallɨvɨ ɨjɨgasuhicauno, bu Moocaani ihiimaauno jɨɨbogoba cajonbabadɨ jeevahi arca del pacto onooba. Jaaba paryɨ ihallɨdɨ orori jeesucɨnɨuhi. Jaabafaño icauhillu guirihillugayɨ oro eetavotahillu. Jaahillufaño icauno mana onoono. Bu tollɨro icauno Aaron quesei uruhutuuhi, bu tollɨro icaubujecɨ guiisibabujecɨ. Tubujecɨhallɨvɨ Moocaani atajɨɨbaunoco acaatɨnɨubujecɨ. 5 Bu toobahallɨvɨ eetavuumo miimɨsiicɨ Moocaani toomomɨnaatɨsi querubin onoomɨsi ɨjɨco. Diitɨsitɨ miyamɨnaa igaajaqui tooneri Moocaani iicanoco. Jaamɨsi ijɨjecuhucɨri toobahallɨdɨ foboocɨnɨhicauhi asimɨ tɨɨjeheri efefachuhicamañoco miyamɨnaa imitɨco Moocaani ubuusuhicaumañoco. Jaarunotɨ jisumi fanooro mɨjɨɨbugucuutɨhi.

6 Jaajaco tollɨ eheetavuudɨ toojafaño sacerdotemɨ fafucuvaacɨvɨro feejiibuuhi ɨmegaomaño imimaño onoomañovɨ Moocaani jeecɨvoco iheetavequi. 7 Jaanotɨ naha janaanɨcɨvɨ iicamaño aivo iimimaño onoohɨgovɨ saafiiro ɨdɨɨboro diito sacerdotemɨ aivojɨɨbo feejibuuhi safooro saficabavɨ. Jaabo tahɨ ufuusumi asimɨ tɨɨjohoco asatyooboro Moocaanico jeecɨvejiibuuhi. Jaaneri iimitɨco Moocaani ibuusuqui, bu miyamɨnaa imitɨco ibuusuqui icano. 8 Jaano toonotɨ Moocaani Gaija mɨɨhaico gaajasuhi, oono ɨmegaomaño imimañovɨ Moocaani jeecɨvoco eheetavehicaunohachuta, aivo imimañovɨ ɨɨfetehicautɨnoco. 9 Jaano toonotɨ jisumi magaajaqui. Mɨɨro oono tomañovɨ Moocaanico ejeecɨvono, bu asimɨco agaisiraicɨno icano. Jaamo tollɨ ejeecɨvomo jeebɨɨ imitɨ buusucafototatɨhi. 10 Toono jillɨ tɨcovo machutahallɨvɨ, bu tɨcovo adutahallɨvɨ, bu tɨcovo imibachuhallɨvɨ icano onoono. Jaano jillɨ allɨoneheje imibachucoro atajɨɨbano. Jaarunoco Moocaani ubuunanɨcuudɨ sihidɨ jeevacuutɨno.

11 Jaamaño jisumi Cristo asaacuumaño, jino iiminoono asaano sacerdotetɨ Cristo icacuuhi, aivo imiyasacerdotetɨ. Jaabo diibo Cristo Moocaanico jisumi jeecɨvucuuhi janaanɨcɨ aivo imijafaño. Jaaja miyamɨnaa useri eheetavoratɨja: Jiijehallɨri iicatɨja, eneejiruno. 12 Mɨɨro Cristo aivo imimañovɨ jɨcafutucuuhi. Jaaruubo asimɨ tɨɨjeheri ijeecɨvequi icatɨno, jillɨ itɨɨjeheriro ijeecɨvequi. Mɨɨro jaabo safooro tahɨgo jɨcafutuubo famoohallɨvɨro. Jaaneri ifinɨjitɨno fiivoco mɨɨhaidi ɨcɨubo. 13 Mɨɨro asimɨ tɨɨjoho, bu niivɨmɨ seemeque altar onoonohallɨvɨ ɨjɨgasuguijɨno icaneri, iimitɨma iicamohallɨvɨ fefachufimo. Jaano imityama iicamaño ifihallɨnocoro imitusuno Moocaaniguiiharo iicaqui. 14 Jaano toono icaruno imityama icauhi. Jaanegui fɨne imi Cristo tɨɨjoho janaanɨcɨ imityama icahi. Mɨɨro mɨllɨ iicatɨno Gaijafeenedɨ Cristo ifiiriro Moocaanico jeecɨvuuhi imɨhɨnibama achahano ifiico iguijenɨuneri. Jaabo tɨɨjoho mojeebɨɨ imitɨ mɨɨnoco guijevefaño asatyonoco, mɨɨhaico nitɨhi, Moocaani iicaaboco mejeecɨvequi.

15 Jaamaño Jesucristo jino bohono iimaa eetavomɨnaafi. Mɨɨro diibo guijevefeenedɨ, eedeehiimaaguiinovɨ imitɨnoco omoonɨuno buusucafetehi. Jaamo diito Moocaani ucuuhuvaumo, ifinɨjitɨno busumijeque diibo unuunoco gaayɨcɨji. 16 Mɨɨro saafi inehejeditɨ: Jillɨcahi momoonɨ, nooboro ihiimaahaameque acaatɨnɨno. Jari diibo iguijevecuudɨ toohaame onoobadɨ moonɨcafetefino. 17 Mɨɨro diibo iguijevetɨnohachuta toohaame onoobadɨ moonɨratatɨno. Jari diibo iguijevecuunobuunatɨ toohaame onoobadɨ moonɨcafetefino. 18 Jaamaño itɨconɨo iimaa eetavo tɨconɨcafutuuhi tɨɨjoho gañɨɨfeenedɨ. 19 Mɨɨro Moise paryɨ Moocaani atajɨɨbaunoco paryɨ famoocoro miyamɨnaaco jɨɨbuguuhi. Jaaboro oveja ijeene taataco tɨfaiñoco ɨɨcɨuboro, bu hisopo onoohohaafeque ɨɨcɨuboro, toohaafe nijequevɨ tootaataco ificuuboro, asimɨ tɨɨjoho nɨfaihuma icanofaño acaduuhacuuboro, itajɨɨba aameque fefachuubo, bu tollɨro paryɨ miyamɨnaahallɨvɨ icano. 20 Jaaboro diitoco nuubo: Jino tɨɨjoho miyaavusuhi amɨɨhaidi Moocaani iimaaco atajɨɨbanoco. 21 Jaabadɨro bu iimija tabernaculo onoojaco, bu paryɨ toojafaño iicaunehejeque tooneri Moocaanico ejeecɨvehicauji nehejeque icano fefachuubo. 22 Jaano toono tajɨɨba onoobadɨ fiitɨcujiruno paryɨ fanoovaaro tɨɨjeheri imibachucafotonɨcɨno. Jaamaño tɨɨjohoco igañɨɨtɨruva, imitɨ buusurajitɨrahi.

Cristo Agaicaaucafutuuno Imitɨco Buusuuhi.

23 Mɨɨro toono niquejefaño iicanobadɨ jiijehallɨvɨ iicaunoco imibachuhicaumo asimɨco agaisiraicɨnofañodɨ. Jaano toono niquejefaño iicaneheje asimɨco agaisiraicɨno janaanɨcɨ aivo iiminocoro esuhi. 24 Jaabadɨ Cristo mɨɨro tooja iimija, miyamɨnaa useri eheetavocɨnɨjafaño jɨcafutuutɨhi. Mɨɨro jillɨ tooja niquejefaño imiyaaja iicaja ɨjɨro iicauja. Jillɨ niquejefañoro jɨcafutuubo. Jahɨgo jisumi Moocaani ɨmefeenevɨ icaabo mohallɨvɨ ihiimaaqui. 25 Jaanotɨ judiomɨ sacerdotemɨ aivojɨɨbo faficabacɨvɨro safooro jɨcafetefihi aivo iimihɨgo onoohɨgovɨ itɨɨjoho iicatɨneri Moocaanico ijeecɨvequi. Jaanotɨ Cristo saicɨno iguijeveneri jeecɨvotatɨhi. 26 Jaanotɨ tollɨ iicaruva, Cristo saicɨno guijevehicajiruubo sɨɨcɨjetɨro jiinɨje ifiivuunotɨro. Jaaruno tollɨ icatɨno. Mɨɨro jisumi jino niinosumi Cristo safooro saauhi fanoohallɨvɨro. Jaaboro guijeveubo imitɨco ibuusuqui. 27 Jaabadɨ famooro miguijeveji safooro. Jaanobuunatɨ Moocaani ajaadujino icaji. 28 Jaabadɨro Cristo safooro guijenɨcafutuuhi paryɨ jiinɨjemɨnaa imitɨco ibuusuqui. Jaanobuunatɨ siino saajiibo jiijehallɨvɨ. Jaaruno tusumi imitɨco ibuusuqui icacuujitɨno. Jillɨ diiboco otoomomocoro ataajasuvaabo saaji.

10

1 Jaanotɨ mɨɨro Moise tajɨɨba oono iminoono asaaujino gaijaro iicauno. Jaaruno aivo imiyaano ifibadɨ jeevatɨhi. Jaamaño tajɨɨba, toono asimɨ gaicaauco faficabavavɨro omoonɨnofeenedɨ Moocaanijaagovɨ ofoomoco imitusutatɨhi. 2 Jaanotɨ mɨɨro tollɨ tajɨɨba onoobadɨ omoonɨno imitɨco ibuusufiruva siino tollɨ moonɨhicacuujitɨrumo. Mɨɨro tollɨ omoonɨhicamoco iimitɨ ibuucuuruva, iimitɨma iicanoco esɨcɨcɨnɨcujitɨrumo. 3 Jaanotɨ tollɨ iicatɨmaño, toono asimɨ gaicaauco eheetavono diitoco faficabavavɨro imitɨma iicanoco esaayusuhicahi, 4 toono asimɨ tɨɨjoho miyamɨnaa imitɨco ubuusuutɨmaño.

5 Jaamaño jiinɨjehallɨvɨ asaaujino ɨmega Cristo Moocaanico nuuhi:

Uuro gaajacuhi ɨɨjoho idiimogotɨnoco asimɨco ɨɨdi agaisiraicɨnoco, bu asimɨco ɨco aacɨnoco icano. Jillɨro uco miyamɨnaafitɨ deetavehi. 6 Mɨɨro ɨco imo imo moonɨtɨno ɨɨdi asimɨco ɨjɨgasuneheje, bu tollɨro imitɨco ibuusuuqui asimɨco agaisiraicɨneheje icano. 7 Jaaneguiiha ɨco neehi: Jino saacuuhi ɨɨjoho Moocaani idiimogobadɨ eetavequi; oono uutɨ Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ iicaqui, nooboro.

8 Mɨɨro itɨconɨ noobo; Moocaani imogotɨhi, asimɨco diibedi agaicaaunoco, bu asimɨco diiboco aacɨnoco, bu imitɨco ibuusuqui asimɨco ɨjɨgasunoco icano. Jaabadɨro bu toono Moocaanico imo imo moonɨtɨhi, toono tajɨɨba onoobadɨ omoonɨruno. 9 Jaanohallɨvɨ bu noobo: Jino saacuuhi ɨɨjoho Moocaani idiimogobadɨ eetavequi, nooboro. Toono eedeehasimɨ gaicaauco Moocaani ifinɨsuuboro, toonoco boobanɨɨbo bohono uujoho iguijevejineri, eneejirunoco. 10 Jaamaño Moocaani mɨɨhaico mohimitɨco buusuucuuhi, Moocaani iimogobadɨ Jesucristo sano safooro famoohallɨvɨro iguijeveumaño.

11 Jaarunaaca paryɨ judiomɨ sacerdotemɨ fafucuvaacɨvɨro tollɨ moonɨhicahi. Jaamo saicɨno sahomonocoro asimɨ gaicaauco jeecɨvomoro icanɨcɨhi, imitɨco buusuujitɨrunoco. 12 Jaanotɨ naha Jesucristo safooro sano paryɨ mohimitɨhallɨvɨ guijeveuhi. Jaaboro Moocaani miyanaagonovɨ casɨɨvuubo fahiijɨvaro iicaqui. 13 Jaaboro tahɨgotɨ toomoobo diibo mɨnaa iguiinovɨ ificucafetejinoco. 14 Mɨɨro safooro iguijeveunofañodɨ iimitɨco ubuusuucuumoco imitusucuubo, ufucuro mɨllɨ icacuutɨmo iicaqui. 15 Jaabadɨro bu Moocaani Gaija mɨɨhaico toono miyaano iicanoco gaajasuhi. Mɨɨro itɨconɨ jillɨ nuubo:

16 Mɨɨro jillɨ noobo Aivojɨɨbo Moocaani: Tufucuje afatyonobuunatɨ diitoma jillɨji tahiimaaco eheetavono. Diito jeebɨɨfaño tatyajɨɨbaco ficuji, bu tollɨro ihesamaajefaño ficuji, nooboro.

17 Jaadɨ bu siino noobo:

Ufucuro esafutucujitɨhi diito imitɨco, bu diito imitɨco omoonɨnoco icano, nooboro.

18 Jaamaño imitɨ ubuusuucafutucuudɨ siino jeecɨvoco toonohallɨvɨ eetavoratacuutatɨhi.

Moocaanijaagovɨ Mifiitɨvequi.

19 Jaaneguiiha tañahabomɨ, jisumi masɨɨ ñɨhicugotɨmo aivo iimihɨgovɨ mɨjɨcafetequi Jesucristo tɨɨjohofañodɨ. 20 Bohojɨri mefeequi, fiivo jɨɨhairi igaachehubaryutyɨgaba bujɨnagovɨ mafatyequi: Diibo Cristo ififañodɨ mafatyequi, eneejiruno. 21 Jaabo Jesu aivo momiyasacerdotetɨ icacuuhi, Moocaani iija niquejevɨ iicajafaño. 22 Jaaneguiiha masɨɨ Moocaanijaago mefeequi miyajeebɨɨma mihicamoro, bu aivo imino mimiyaavogomoro icano. Mɨɨro diibo mojeebɨɨnoco nitɨcuuhi mohimitɨco esɨcɨnɨcuutɨmo miicaqui, bu jaabadɨro mofiinoco imino nɨfaihuri nitɨcuubo. 23 Jaaneguiiha masɨɨ sefano jino mimiyaavogonoco mehesɨcɨnɨnofañoro miicaqui, siino iijɨjaagovɨ fatyucuutɨmoro; mɨɨro Moocaani mɨɨhaico unuunoco acɨji, abañɨtatɨmaño. 24 Jaaneguiiha masɨɨ miguiinequi fahɨgovavɨ mahamusucasinoco toonofeenedɨ sitaaco magaijɨnoco mɨhɨfusuqui, bu iiminocoro momoonɨqui icano. 25 Bu tollɨro Moocaanico mihimequi mihigaivusumi efeehicatɨmobadɨ iicatɨmo miicaqui. Ɨvɨ jillɨro fahɨgovavɨ mesefasucasimoro mefeehicaqui. Jaano janaanɨcɨ aivo jisumi miicaqui, oono Aivojɨɨbo Cristo asaajifucu ifiitɨvucuunoco magaajamoro.

26 Jaanotɨ miyaanoco magaajacuurumo jillɨ imitɨco mihimogomoro momoonɨhachiijɨ, chahacuuno siino imitɨco ibuusuuqui toonohallɨvɨ iguijenɨmoro ejeecɨvejino. 27 Ɨdɨɨnoro naha mohallɨvɨ icaji ñɨhicuneri mɨɨhaico ajaadujino dugaacusumi. Jaasumi cɨɨjɨgai, sihidɨ ɨnɨfotono ɨjɨgasunoro, finɨsuji Moocaanimɨnaaco. 28 Mɨɨro saatoho Moise tajɨɨba onoobadɨ omoonɨtɨmohallɨvɨ miimɨsiicɨ ɨjɨɨbugusumi, diitoco ɨdaasugotɨmoro gaicaaufimo. 29 Imi fɨne jaano janaanɨcɨvɨ ɨdaasuno moonɨcafetejimo, Moocaani Seemeneque jihovoobobadɨ omoonɨmoro, bu itɨɨjohoco ɨtɨhɨɨsumoro, bu tollɨro Moocaani Gaija diitoco agaijɨɨboco: Imitɨno, eneehicamo. Mɨɨro totɨɨjeheri Moocaani iimaa miyaavuhi. Jaaneri diito nitɨcafutuuhi. 30 Mɨɨro magaajacuuhi Aivojɨɨbo Moocaani unuunoco: Uujoho ɨdɨɨboro ahaamɨjiibo. Uujoho ijaadaco acɨji, nooboro. Tollɨro bu nuubo: Aivojɨɨbo iicuumimɨnaaco ijaadaco acɨji, nooboro. 31 Jaamaño aivo sihidɨ jeevano ñɨhicuno iimitɨno miyamɨnaa Moocaani iicaabo usefaño ɨɨfetejino.

32 Jaaneguiiha amɨɨhai itɨconɨ mihicaunoco mehesafoto Moocaani jɨɨbogoco magaayɨcɨnobuunatɨ, amɨɨhaico ɨdaasuno omoonɨusumi majaabɨcɨunoco. 33 Mɨɨro amɨɨhaitɨ saatoho miyamɨnaa ɨmefeenevɨ ɨdaasuno moonɨcafutuuhi. Jaamohallɨtɨ mihicamoco mihimuguuneri tollɨro ɨdaasuno mihicauhi. 34 Tollɨro bu amɨɨhai cɨvojafaño iicaumoco mɨhɨdaasuguehicauhi, tollɨro bu imo imo majaabɨcɨuhi amɨɨhai busumijeque udumɨtɨɨcɨhicausumi, niquejefaño aivo janaanɨcɨ imino busumije ufucuro ifinɨjitɨno iicanoco magaajamoro. 35 Jaaneguiiha toono iguitɨmo mimiyaaveguehicanoco mejeevesudino; toono amɨɨhaico imino busumijeque acɨji. 36 Jaaneguiiha imino majaabɨcɨmoro Moocaani iimogobadɨ momoonɨ. Jaamo diibo unuunoco magaayɨcɨji. 37 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono:

Jaabo asaajiibo goovajino, aivo goovajino asaano, gueenene icatɨɨbo. 38 Jaanotɨ imino iicamo imiyaavogo sefafeenedɨ icaji. Jaanotɨ dojɨcuvɨro iminifotohachiijɨ, diiboma imo imo icajitɨhi, noonoro.

39 Jaaruno mɨɨhai dojɨcuvɨro iminifetefimoco ifinɨsufimooto mihicatɨhi. Jillɨ miyaavogofeenedɨ ijeebɨɨco ataajasufimootoro mihicahi.

11

Miyaavogo.

1 Jino miyaavogo: Ufucu magaayɨcɨjinoco imino magaajamoro motoomono, bu tollɨro mahatyɨmetɨruno miyaano iicanoco imino magaajano icano. 2 Mɨɨro moheedetemɨhai ɨvɨ imitocafutuuhi imiyaavuguumaño. 3 Bu miyaavogofeenedɨ magaajahi jiinɨjeque, bu paryɨ niquejefaño iicanehejeque icano Moocaani ihiimaafeenedɨ eheetavuunoco. Jaamaño sɨɨcɨje aatyɨmerautɨnotɨ jino mahatyɨmeneheje eetavocafutuuhi.

4 Mɨɨro bu Abel imiyaavuguumaño, Cain jeecɨvo janaanɨcɨ, aivo imineri Moocaanico jeecɨvuuhi. Jaamaño Moocaani diiboco iimitusuuboro ijeecɨvoco gaayɨcɨuhi. Jaamaño Abel guijevecuurunaaca, diibo miyaavogo jɨɨbogotɨ magaajahicahi.

5 Bu tollɨro Enoc onoobo imiyaavuguumaño choomotɨɨboro niquejefaño satyocafutuuhi. Jaaboco siino atyɨmecuutɨmo Moocaani asatyuumaño. Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono diiboco asatyujino ɨmegavɨ: Enoc imino iicahicauneri Moocaani imo imo icahicauhi, noonoro. 6 Jaarunaa miyaavogoma achahamo Moocaanico imo imo moonɨsujitɨrahi. Mɨɨro Moocaanijaago mefeejimo, Moocaani iicaaboco, bu diiboco iguiinomoco ajaadufinoco icano mimiyaavogotahi.

7 Jaabadɨro bu Noe imiyaavuguumaño Moocaani diiboco iicajinoco ɨjɨɨbuguunoco atyɨmerautɨrunoco miyaavuguuhi. Jaaboro meenegaco eetavuubo paryɨ iyotoco togari itaajasuqui. Jaamaño toonofeenedɨ jiinɨje miyamɨnaaco ifinɨsuqui ficuubo. Jaamaño Moocaani diiboco imitusuuhi imiyaavuguumaño.

8 Jaabadɨro bu Abraham imiyaavuguumaño, Moocaani diiboco ucuuhuvaunoco: Jii, unuuboro fuubo Moocaani diiboco aacɨujino jiinɨjejaago. Jaabo ijiinɨjetɨ fuuhi, jillɨ agaajatɨno jiinɨjejaago. 9 Jaabo Abraham imiyaavuguumaño, Moocaani diiboco aacɨguuno jiinɨjehallɨvɨ siicuumimɨnaafibadɨ icaubo. Jaabo tahɨgo nɨjeganoguiinoro icaaboro feehicauhi. Jaabadɨro bu Isaac onoobo, bu Jacob onoobo icano icahicauhi toono unuunoco agaayɨcɨurumɨsi. 10 Mɨɨro Abraham guiinehicauhi ufucuro ifinɨjitɨnocuumico. Jaacuumi oovomɨnaafi, bu iheetavomɨnaafi icano Moocaani.

11 Jaabadɨro bu Sara imiyaavuguumaño, aivo amiyago icacuurugo seemevauhi. Mɨɨro gaifiico seemevaugo, Moocaani unuunoco imiyaavuguumaño. 12 Jaamaño Abraham aivo amiyaabo iicauneri niinovacuuruubo sihidɨ iyaachimɨhaivauhi, ajashutɨno niqueje meecɨrɨdɨmo, bu paryɨ muuai jiinɨgaiyɨhaiño ajashutɨno oovoratɨno iicadɨno.

13 Jaarumo paryɨ famooro guijeveumo Moocaani unuunoco gaayɨcɨtɨmoro. Jillɨ imiyaavuguumaño tehesinotɨro aatyɨmeuneriro imo imo icahicaumo. Jaamoro nuumo: Mɨɨhai jijeoto mihicacuutɨhi. Jillɨ jiijehallɨri gueenene mihicajitɨhi, noomoro. 14 Jaamaño tollɨ ihiimaamo imino gaajasuhi siijiinɨje imiyajiinɨjeque guiinomoro ofoonoco. 15 Jaanotɨ mɨɨro tahɨgotɨ asaauno jiinɨjequere ihesamaaiuruva, tahɨgovɨ dojɨcuvɨro uumiujirumo. 16 Jaanotɨ iimino jiinɨje imiyajiinɨje iicajeque imuguumo, niquejefaño iicano jiinɨjeque. Jaamaño Moocaani neehi: Diito Caani uujoho, nooboro onooneri nucufevetɨɨbo, mɨɨro diibo diitedi cuumico tahɨ eheetavucuumaño.

17 Jaabadɨro bu Abraham imiyaavuguumaño Moocaani diiboco ɨnɨsuusumi, illi Isaac onooboco asatyuuboro gaicaaujirahi Moocaanico ijeecɨvequi. Mɨɨro ɨdɨɨboro illi iicauboco; diibofeenedɨ Moocaani unuunoma iicaujiruuboco. 18 Mɨɨro jillɨ nuubo: Isaacfeenedɨ diiyaachimɨhaima diicaji, nooboro. 19 Mɨɨro Abraham imino gaajahicauhi uchuumucuumoco Moocaani ubuheetesuhicaujirunoco. Jaamaño Abraham illico siino gaayɨcɨuhi iguijenɨurunofañotɨ.

20 Jaabadɨro bu Isaac imiyaavuguumaño illimɨsi Jacob, Esau icamɨsico: Imino mihicaji, nuuhi. 21 Jaabadɨro bu Jacob imiyaavuguumaño iguijeveujino ɨmegavɨro Jose seemeque: Imino mihicaji, nuuhi. Jaaboro iqueseivɨ esefaquifutuuboro Moocaanico imuubo. 22 Jaabadɨro bu Jose imiyaavuguumaño ichuumucuuquiro israelmɨco nuuhi, Egipto jiinɨjetɨ ihiinuujinoco. Jaaboro bu diitoco tajɨɨbauhi: Jillɨ jei tabacɨnoco momoonɨ, nooboro.

23 Jaabadɨro bu imiyaavuguumaño Moiseque caanimɨsi fatanɨuhi ifiivuusumi miinɨhɨbaacɨ, sanɨhɨba ɨdɨɨno tɨcovovɨ aivo oovosɨɨuneguiiha. Jaamɨsiro iguiutɨmɨsi Egipto jiinɨje aivojɨɨbo: Seemeque magaisiraicɨ, nooboro atajɨɨbaunotɨ. 24 Jaabadɨro bu diibo Moise ujusicuudɨ imiyaavuguumaño imuguutɨhi Egipto jiinɨje aivojɨɨbo aicɨgai iseemenetɨ ificujirunoco. 25 Jillɨro imuguubo Moocaani cuumimɨnaama ɨdaasuno iicaunoco. Jaaboro imuguutɨɨbo jiinɨje imitɨri jihachutaro imo imo iicaunoco. 26 Mɨɨro diibedi Egipto busumije janaanɨcɨ aivo imiuno Cristohallɨtɨ ɨdaasuno iicaujino, toono jaada Moocaani diiboco aacɨujinocoro utuumumaño. 27 Jaaboro bu imiyaavuguumaño Egipto jiinɨjetɨ fuubo toojiinɨje aivojɨɨbo icajɨɨsuco iguitɨɨbo. Mɨɨro sefano icaubo omoonɨujinofaño Moocaani aatyɨmeratɨɨboco aatyɨmeubobadɨ.

28 Jaaboro bu imiyaavuguumaño Pascua jɨɨbaimoco eheetavuuboro tajɨɨbaubo iguhuganoco ovejamɨ tɨɨjeheri ijeesuqui toonotɨ Moocaani toomomɨnaafi guijenɨmɨnaafi, Israel seemetɨ ihamiyaaboco guijenɨtɨɨbo iicaqui. 29 Jaabadɨro bu imiyaavuguumaño israelmɨ Tɨfai Muuaifeenedɨ fatyuuhi, imuuai nɨfaihuco fahɨgovaacɨvɨ udugaacusuumoro ijiinɨjehallɨdɨro fatyuumo. Jaamo dojɨcutɨ egiptomɨnaa ufuurumo jillɨro macanɨuhi.

30 Jaabadɨro bu imiyaavuguumaño Jerico cuumihallɨdɨ emecucɨnɨuno callajaavuuhi, israelmɨ tuucuumihallɨdɨ sahuse juugahusetɨ mifucucɨ icano iviuvuuno nijequetɨ. 31 Jaabadɨro bu ajevamɨnaago Rahab onoogo imiyaavuguumaño Moocaanico uguubuutɨmo iguijeveusumi guijeveutɨgo, diigo Israel gaajavɨ agalluumoco imino agaayɨcɨumaño.

32 ¿Jinejeque fɨne siino neeji? Aivo finɨjitɨruno Gedeoditɨ jɨɨbuguruva, bu Barac onooboditɨ, bu Sansonditɨ, bu Jefte onooboditɨ, bu Daviditɨ, bu Samuelditɨ, bu paryɨ Moocaani iimaamɨnaaditɨ icano jɨɨbuguruva. 33 Jaamo imiyaavuguumaño siijiinɨjemɨnaaco ajashutɨno guiinonɨumo, bu tollɨro imino ijiinɨjeque tajɨɨbahicaumo, bu tollɨro Moocaani aacɨguunoco gaayɨcɨumo. Jaamoro bu tollɨro jɨcumɨ eedujirumo iijɨnoco jɨmɨhɨcusuumo, 34 bu cɨɨjɨgaiño sefarunoco jabaasuumo, bu aamɨganeri iguijenɨujirunotɨ taajaumo, bu iniinovafiurumo quehecufiituuhi, bu mɨnaavɨ mityano iicaumoro siijiinɨjeo amocasimɨnaaco guiinonɨumo, 35 bu saatoho gaigoomɨ iyoto uchuumucuurumo siino ubuheeteumoco gaayɨcɨuhi. Jaanotɨ saatoho guijeveuhi diitoco ɨdaasuno omoonɨuneri, toono diitoco ɨdaasuno omoonɨunotɨ igutuutɨmo, siino ubuheetemere imino iicajinocoro imuguumoro. 36 Jaanotɨ bu saatoho ɨdaasuno icauhi diitoco eedeejecunehejeri, bu ahaamɨnehejeri, bu jɨgaiñehineri isisɨmoro ɨcɨvojaanɨunehejeri icano. 37 Jaanotɨ saatoho guijeveuhi guiisibaneri ahaamɨuneri. Jaanotɨ bu saatohofeenedɨ feeducucafutuuhi. Jaanotɨ saatoho aamɨgari guijeveuhi. Jaanotɨ saatoho fahɨgovavɨ ɨguefiivomoro feehicauhi, asimɨbadɨ asimɨmeeheneri ofoboocamaaimoro, diitoco ɨdaasuno omoonɨneri sihidɨ ɨdaasuno iicamoro. 38 Jaamo diito miyaavogofañodɨ aivo obocɨumaño jiijehallɨri iicaujitɨrumo icahicauhi. Jaamo sɨcaihɨguehejedɨ ɨgomoro feehicauhi, bu ifagajɨnohallɨdɨ, bu jiinɨjepaajenefañodɨ, bu guiisihojɨnofañodɨ icano. 39 Jaarumo paryɨ diito imiyaavogofeenedɨ iimitusucafutuurumo Moocaani aacɨguunoco gaayɨcɨutɨmehiica, 40 m-mɨhaidi aivo imino mohɨmegaro agaayɨcɨtɨno.* Jaadɨ jari diito mɨɨhaima sano iimitusunoco gaayɨcɨji.

12

Jesucristocoro Mɨhɨɨfɨnɨcɨ.

1 Jaaneguiiha sihidɨ diito miyaavogoma iicaumo fahɨgovadɨ mɨɨhaico imibocɨnɨnoco magaajamoro, masɨɨ uufocovɨ mejeevesuqui paryɨ imitɨco mɨɨhaico iijeevesunoco, bu tollɨro jino imitɨ mɨɨhaico ɨmɨtasunoco icano. Jaamoro masɨɨ majaabɨcɨmoro sefano mefeequi jino mohɨmega ofoocɨnɨneri. 2 Jesucoro ɨɨfɨnɨcɨmoro, diibotɨ jino momiyaavogo asaaboco. Jaanoco bu diiboro ujusisuubo. Mɨɨro jaabo Jesu ɨmohobujehallɨvɨ guijeveuhi. Tohoomono guijeve nucufesuno icarunoco jeecɨvotɨɨboro, tollɨ ɨdaasuno iicaunobuunatɨ aivo imo imo iicaujinoco agaajaumaño. Jaaboro Moocaani miyanaagonovɨ casɨɨvutuubo.

3 Jaanoco amɨɨhai mehesamaaje, jaamoro Jesuditɨ magaaja imitɨmɨnaa useri ɨdaasuno iicaunoco. Jaaneguiiha muhuuchuvomoro mejeevesudino. 4 Mɨɨro amɨɨhaihiica miguijevetɨhi imitɨma momoonɨcasihicanohallɨtɨ. 5 ¿Nacu fɨne amɨɨhai majabajeevecuuhi Moocaani amɨɨhaico iseemebadɨ afajɨɨnɨhicanoco? Mɨɨro Caatɨnɨhaame jillɨ neehi:

Taseemene, imino guubu Moocaani ɨco ahaamɨɨboro afagoonoco, bu deevesudino ɨco ɨhɨɨbasumi. 6 Mɨɨro Moocaani agaijɨmoco ahaamɨɨboro fagueefihi, bu tollɨro aamɨfiibo iseemetɨ iicaqui agaayɨcɨcuumoco, noonoro.

7 Jaaneguiiha amɨɨhai majaabɨcɨ amɨɨhaico ahaamɨnoco. Mɨɨro Moocaani amɨɨhaico iseemebadɨ moonɨhi. ¿Nacu cajaanɨ iseemeque ahaamɨmoro fagotatɨhi? 8 Jaanotɨ Moocaani iseemeque afajɨɨnɨbadɨ amɨɨhaico ahaamɨɨboro afajɨɨnɨtɨhachiijɨ, diibo miyaseeme mihicatɨhi, jillɨ ajevaseemebadɨro mihicahi. 9 Jaabadɨro bu seeme mihicausumi jiijehallɨvɨ mɨɨhai caanimɨ mɨɨhaico afajɨɨnɨmoro aamɨjiibuuhi. Jaamoco mobocɨguejiibuuhi. Jaamo bu niquejeoobo Moocaaniguiinovɨ miminifoto fiivoma miicaqui. 10 Mɨɨro mɨɨhai caanimɨ mɨɨhaico faguejiibuuhi jino gueenene mihicajitɨno jiinɨjehallɨvɨ miicaqui. Jaamo mɨɨhaico faguejiibuuhi diito imino iimogobadɨ. Jaanotɨ naha Moocaani mɨɨhaico faguehi mɨɨhai miyanotɨro imino mihicajineguiiha, mɨɨhaico iimimotɨ ificuuqui, diibo iimiibo iicabadɨ. 11 Mɨɨro magaajacuuhi mɨɨnoco ahaamɨmoro afagueeneri imo imo mihicatatɨhi, jillɨ mɨɨnoco aaivomaño. Jaano afagoonoco uguubuumo toonofeenedɨ gaayɨcɨfihi tɨcovo jeebɨɨma iicanoco, bu sajeebɨɨ iicaco icano.

Moocaani Iijɨco Muguubutɨno Aivo Ñɨhicuuhi.

12 Jaaneguiiha amɨɨhaico neehi: Mesefatusu miyaavogofaño miniinovanoco, bu Cristoditɨ muhuumigonoco icano.* 13 Jaamoro ɨtɨcovono jɨɨhaicoro miguiino amɨɨhai sefa niinovatucurunoco mesefatusumoro Cristoma mofoo. Jaadɨ siino miniinovacujitɨhi.†

14 Jaaneguiiha mesefaquifotomoro famoovamaryo sajeebɨɨ mihica. Jaamo iimino ifiima mihica. Mɨɨro iimino ifiima achahamo Aivojɨɨboco atyɨmejitɨhi. 15 Jaaneguiiha mehesɨcɨnɨ Moocaani aacɨgonoco saatoho gaayɨcɨtɨmo mihicadino. Jaabadɨro bu saatohoba namita coohai uchuumusufimobadɨ mejeevadino. Jaamo saatoho ajashutɨmo imiyaavogomo miyaavogoco chuumusuutɨmo mihicahi. 16 Jaaneguiiha amɨɨhaitɨ saatohoba buhɨgueejedɨ gaigoomɨma icadino, bu Moocaaninehejeque mɨtɨhɨsudino. Mɨɨro tollɨ Esau moonɨuhi itɨconɨo seemenedi iicafinoco naajeubo safo machutahallɨvɨro. 17 Mɨɨro amɨɨhairyo magaajacuuhi dojɨcuvɨro toonoco Esau agaayɨcɨnoco imuguurusumi diiboco tɨhɨsuubo. Jaaneri sihidɨ ataarunofaño tollɨ omoonɨuno siino imibachucafutucuutɨhi.

18 Mɨɨro amɨɨhai israelmɨ jogajɨ ifagajɨ mududɨɨcɨjirugajɨvɨ ufuubadɨ masaatɨhi. Jaagajɨ cɨɨjɨgairi nɨfotocɨnɨuhi, bu jaagajɨ cɨvonoguiino icauhi fucubadɨ icanoguiino, bu tollɨro sefano quijeba icaunoguiino icano. 19 Bu tollɨro muguubuutɨhi mɨriicu oojɨnoco, bu Moocaani icooco diitoma ihiimaaunoco icano. Jaano Moocaani ihiimaaunoco uguubuumoro sihidɨ dilluuhi: Mɨɨhaima iimaacuudiibo, noomoro. 20 Tollɨ nuumo Moocaani atajɨɨbaunoco iguiumoro ajaabɨcɨutɨmaño. Jaano jillɨ nuuhi: Ifagajɨco iquicumoco magaicaau guiisibaneri, bu saatohoco aamɨgari magaicaau icano, bu asi iicaruuboco, noonoro. 21 Aivo jano sihidɨ ñɨhicuno ɨɨfuvusuumaño, Moise icauruubo nuuhi: Aivo iñɨhicuri sihidɨ iguiiboro tererere icahi, nooboro.

22 Jaanotɨ naha amɨɨhai masaahi Sion iicagajɨjaago, bu Moocaani iicaabo cuumijaago icano. Jaacuumi niquejeo Jerusale cuumi, jaacuumifaño sihidɨ aivo ajashutɨno Moocaani toomomɨnaa icahi. 23 Jaamo sahɨ igaicɨnɨhi Moocaanico iimomo. Jaabadɨro bu masaahi Moocaani seeme niquejefaño imomono acaatɨnɨcɨnɨmo iigaicɨnɨmojaagovɨ. Tollɨro bu Moocaani famoo dugaacumɨnaafi iicaabojaagovɨ, tollɨro bu imino miyamɨnaa gaijaco Moocaani iimibachucuumojaagovɨ. 24 Tollɨro bu Jesujaagovɨ, bohono iimaa eetavomɨnaafijaagovɨ, tollɨro bu itɨɨjoho efefachucɨnɨno Abel tɨɨjoho janaanɨcɨvɨ mɨɨhaico imino ɨjɨɨbogonojaagovɨ icano.

25 Jaaneguiiha mehesɨcɨnɨ jaamo, mɨɨhaima ihiimaaboco tɨhɨsutɨmo mihicahi. Mɨɨro taajautɨmo, jaatyo jiijehallɨvɨ diitoco Moocaani unuurunoco uguubuutɨmo. Jaanegui imi mɨɨhai mataajajitɨrahi oono niquejefañotɨ mɨɨhaico ocoovaaboco muguubutɨhachiijɨ. 26 Mɨɨro Moisema ihiimaausumi Moocaani ico jiinɨjeque maryɨbasuuhi. Jaabo nuuhi: Siino bu safooro maryɨbasuji jiinɨjeque, bu niquejeque icano, nooboro. 27 Jaamaño: Siino bu safooro maryɨbasuuji, onoonotɨ magaajahi, diibo eheetavuuno paryɨ amaryɨbanoco ifinɨsujinoco. Jaanobuuna ɨdɨɨnoro atyuuvejino amaryɨbatɨno. 28 Jaanotɨ naha Moocaani ihaivojɨco mɨɨhaico aacɨno maryɨbajitɨhi. Jaanohallɨvɨ masɨɨ Moocaanico mejeecɨvomoro mihimequi, ñɨhicugomoro bocɨgomoro icano. Jaaneri diibo imo imo iicaqui. 29 Mɨɨro Moocaani cɨɨjɨgai ifinɨsufinobadɨ jeevahi.

13

Jillɨ Momoonɨhachiijɨ Moocaani Imo Imo Icaji.

1 Jaaneguiiha Cristofeenedɨ amɨɨhai nahabomɨ iicamoma magaijɨcasinoco mejeevesudino. 2 Amɨɨhai iijavɨ agasemeque imino magaayɨcɨhiica. Mɨɨro tollɨ omoonɨhicaumaño saatoho Moocaani toomomɨnaaco iijafaño gaayɨcɨuhi, diito Moocaani toomomɨnaa iicaunoco gaajatɨmoro.

3 Tollɨro bu mehesafoto cɨvojafaño iicamotɨ, diitoma sano cɨvojafaño mihicamobadɨ. Bu tollɨro ɨdaasuno iicamotɨ mehesafoto, tollɨro bu amɨɨhai ɨdaasuno mihicajirumaño.

4 Tollɨro bu mataabavacasicuumo imino mihica. Amɨɨhai taabavacasico mɨmɨhɨninɨdino. Mɨɨro Moocaani aamɨji aajevamoco, bu buhɨgueejedɨ sitaajema iicamoco icano.

5 Bu nɨhɨbamɨco sihidɨ mihimoyɨɨcɨdino, amɨɨhaima iicadɨnomaryo imo imo mihica. Mɨɨro Moocaani jillɨ nuuhi:

Ɨco jeevesujitɨhi, bu ɨco gañɨɨjitɨhi icano, nooboro.

6 Jaaneguiiha iguitɨmoro meneejirahi:

Aivojɨɨbo tahamusumɨnaafi iicaabo. Jaamaño iguitɨhi miyamɨnaa uco omoonɨjirunoco, noomoro.

7 Tollɨro bu mehesafoto amɨɨhaico atajɨɨbajiibuumo iicajiibuunoco, bu tollɨro amɨɨhaico Moocaani iijɨco ɨjɨɨbuguumo iicajiibuunoco. Jaamo diito ɨvɨ miyaavogoco magaajamoro tollɨro momoonɨ.

8 Mɨɨro Jesucristo diiboro fahiijɨvaro icaabo, ubuunavatɨɨbo iijɨ iicahinɨɨboro, bu fahiijɨvaro iicajiibo icano. 9 Jaaneguiiha amɨɨhai siyomojɨɨbogo agaajaratɨnoco magaayɨcɨcuudino. Jaanotɨ naha aivo imino mojeebɨɨno Moocaani gaijɨ sefaco agaayɨcɨno. Jaanotɨ toono machutahallɨvɨ atajɨɨbanotɨ mojeebɨɨno sefaco gaayɨcɨjitɨrahi. Mɨɨro toonoco eheetavurumo, ¿toonofañodɨ jinejebaco ɨcɨtatɨhi?

10 Jaanotɨ naha mɨɨhai Moocaanico mejeecɨvono siibadɨro jeevahi. Jaamaño sacerdotemɨ, eedeehimihiijafaño ejeecɨvejibuubadɨ omoonɨhicamo, mɨɨhai jeecɨvofaño iicajitɨrahi. 11 Mɨɨro judiomɨ sacerdotemɨ aivojɨɨbo asimɨ tɨɨjohoco aivo iimihɨgo onoohɨgovɨ satyefihi, imitɨco ibuusuqui tooneri jeecɨvomo. Jaanotɨ ifaamoco tuucuumitɨ buhɨgovɨ jɨgasunɨcɨmo. 12 Jaabadɨro bu cuumitɨ buhɨgovɨ Jesu guijeveuhi, miyamɨnaa imitɨco itɨɨjeheri ibuusuqui. 13 Jaaneguiiha masɨɨ Jesujaago mefeequi cuumitɨ buhɨgovɨ, diibo nucufesuno iicaubadɨro miicaqui. 14 Mɨɨro jiijehallɨvɨ mɨɨhaidi chahacuumi ufucuro ifinɨjitɨno cuumi. Jaamaño miguiinehicahi ufucu asaajino cuumico. 15 Jaaneguiiha fahiijɨvaro masɨɨ Moocaanico mihimehicaqui Jesucristofeenedɨ. Mɨɨro jino mihimono mojeecɨvo iicanoco, masɨɨ fahiijɨvaro meheetavehicaqui. Jaaneguiiha masɨɨ mihimequi moojɨri. 16 Jaamoro majabajeevedino imino momoonɨhicanoco, bu saatohoma mɨhɨɨfocasihiica amɨɨhaima iicanehejeque icano. Mɨɨro jillɨ mejeecɨvono Moocaanico imo imo moonɨhi. 17 Bu amɨɨhai jɨɨbogomɨnaaguiinovɨ miminifotomoro diito amɨɨhaico onoonoco: Jii, meneehica, mɨɨro diito amɨɨhai jeebɨɨnoco otoomomo iicamaño. Mɨɨro amɨɨhairyo magaajahi diito amɨɨhai jeebɨɨnohallɨvɨ Moocaanico ɨjɨɨbeguejinoco. Jaachiijɨ diito Moocaani dudɨcamaajeque eheetavonoco imo imo moonɨjimo. Jaanotɨ imo imo moonɨtɨmo ɨdaasunoba omoonɨhachiijɨ, ¿amɨɨhai jinejebaco toonotɨ mɨhɨcɨjitɨrahi?

18 Tollɨro bu mohallɨvɨ Moocaanima mihiimaahica. Mɨɨro mɨɨhairyo magaajahi mohesamaaje imono iicanoco, fanoovavɨ imino mihicagonoco mihimogomaño. 19 Tollɨro bu amɨɨhaico neehi: Jaamo Moocaanima tahallɨvɨ mihiimaahicahi, diibo uco siino goovano amɨɨhaijaagovɨ igalluuqui.

Niino Iimaa.

20 Jaabo Moocaani sajeebɨɨco aacɨfiibo, Mohaivojɨɨbo Jesucristo ita toomomɨnaafi aivo sihidɨ ejeevaabo itɨɨjeheneri bohono iimaaco imiyaacaruuboco siino guijevefañotɨ ubuheetesuubo, 21 amɨɨhaico iimibachuqui. Jaamo fanoovavɨro imino mihicahi. Jaamoro diibo imogobadɨ mihicahi. Jaabo bu mofifaño iimogonoco imoonɨqui Jesucristofeenedɨ. Jaaneguiiha Cristoco macahacɨsu fahiijɨvaro. Fɨne.

22 Tañahabomɨ, majaabɨcɨ jino amɨɨhaico afajɨɨnɨɨbo onoonoco. Mɨɨro amɨɨhaidi jihaameque mɨɨdɨnoro caatɨnɨhi. 23 Bu tollɨro imeguehi amɨɨhai magaajanoco, monahabo Timoteo cɨvojatɨ ihiinucunoco. Jaabo goovano agasehachiijɨ, diiboco satyeji amɨɨhaico emeecɨtodɨ.

24 Tollɨro bu paryɨ amɨɨhai jɨɨbogomɨnaaco taajɨco mahacɨ, bu tollɨro paryɨ miyaavogofañodɨ monahabomɨ iicamoco taajɨco mahacɨ icano, tollɨro bu Italiari iicamo monahabomɨ amɨɨhaijaago iijɨco galluuhi icano.

25 Jaafa paryɨ amɨɨhaico Moocaani imino moonɨhi. Fɨne.

* 2:6 Sahaamefaño noono: Miyamɨnaafi.

* 6:19 Sahaamefaño jillɨ ficuumo: Toono esɨcɨnɨ sefano iicanoro mojeebɨɨco cuhufono ficuuno, ancla cɨɨjɨgai meenegaco samañovɨro cuhufono ificuunɨcɨbadɨ onoonoco.

* 11:40 Sahaamefaño noono: iminoco ificuumaño.

* 12:12 Griego iijɨri noono: mesefatusu amɨɨhai usene iniinovatonoco, bu amɨɨhai memuɨɨjene iniinovatonoco icano.

† 12:13 Griego iijɨri noono: Jaamoro ɨtɨcovono jɨɨhaico miguiino amɨɨhai tɨhai iimicuutɨrutɨhai siino iimitequi. Jaadɨ siino amɨɨhaico cɨryɨjeevecuujitɨhi.

SANTIAGO

1

2

3

4

5

SANTIAGO

1

Santiago Fahɨgova Iicamedi Caatɨnɨuhi.

1 Uujoho Santiago, Moocaani jeecɨvomɨnaafi, bu Jesucristo jeecɨvomɨnaafi icano iicaabo, taajɨco galluuhi fahuseecɨ motɨhaitɨ miicuumiicɨ ɨdɨɨno iicamo Israel cuumimɨnaa faajiinɨjeri agavaracɨnɨmedi.

Moocaanitɨ Gaaja Saahi.

2 Tañahabomɨ imo imo mihica fanoova amɨɨhaico ɨnɨsusumi. 3 Mɨɨro amɨɨhairyo magaajacuhi amɨɨhai miyaavogoco ɨnɨsusumi toonotɨ magaajahicahi janaanɨcɨ majaabɨcɨnoco. 4 Jaanoco amɨɨhai jeebɨɨfa mificu. Jaamo imino mujusihi sanooba atyuuvoratɨno imino majaabɨcɨhicaqui.

5 Jaanotɨ saatoho amɨɨhaitɨ gaajama machahahachiijɨ Moocaanico midillu amɨɨhaico ihacɨqui. Diibo famoovaaco acɨhi gaijɨtɨɨbo, sɨguubutɨɨbo, bu mɨllɨ nootɨɨbo icano. 6 Jaanegui midillu aacɨjinoco miyaavogomoro: Acɨjitɨɨbo, nootɨmo. Jaanotɨ imiyaavogotɨɨbo muuai tyuucaibadɨ jeevahi guibuhuba juugahitɨ sinaaguehivɨ asatyonɨcɨbadɨ. 7 Jaanegui tollɨ iicaabo Aivojɨɨbo Jesucristotɨ agaayɨcɨjinoco esɨcɨnɨdino. 8 Jaamaño tollɨ iicaabo jaachiijɨ sanooco imeguehi. Jaadɨ bu cɨvoho siinoco imogoobo icano foobo. Jaamaño ijeebɨɨ sahɨgovɨro icatatɨhi.

9 Jaanotɨ saafi monahabo miyamɨnaa ɨmega jillɨ mɨhɨɨfoobo iicaabo, imo imo iicaqui Moocaani ɨmega miyaabo iicaneri. 10 Jaanotɨ sihidɨ inɨhɨbamɨma iicaabo miyamɨnaa ɨmega obocɨtɨsumi imo imo iicaqui. Mɨɨro inɨhɨbamɨma iicaabo, ñaavahu deecano gueenene iicatɨbadɨro gueenene icatatɨhi. 11 Nɨhɨba ihiinoobo sefano aachɨcɨsumi, iñaavahu ochoomoneri ideecano aifefihi. Jaamaño ihovosɨ goovano finɨhi. Jaabadɨ inɨhɨbamɨma iicaabo inajeetefeenetɨ finɨji.

Mɨɨnoco Ɨnɨsunoco Majaabɨcɨno.

12 Imicani icaabo diiboco ɨnɨsunoco ajaabɨcɨɨbo. Jaabo ɨnɨsucɨnɨcuubo toono jaadabadɨ iicano fiivoco gaayɨcɨjiibo chaahimɨgaco magaayɨcɨnɨcɨbadɨ gaayɨcɨji, toono fiivoco Moocaani: Uco agaijɨmoco acɨji, unuunoco. 13 Jaanotɨ saatohoco ɨnɨsuno iimitɨnoco imoonɨqui eesamaaisunoco: Moocaani mojeebɨɨco ɨnɨsuno, meneedino. Moocaani jeebɨɨfaño iimitɨno eetavo esamaaje chahahi. Jaabadɨro bu mɨɨhaiñoobaco nɨsutatɨɨbo iimitɨnoco imoonɨsuqui. 14 Jillɨ saatoho iinoro ifiitɨ iimitɨnoco iimoyɨɨcɨno asaano diitoco imitɨno moonɨsuhi. Jaaneri tollɨ icafimo. 15 Jaano toono imitɨco mihimoyɨɨcɨnotɨ imitɨ fiivehi. Jaano imino ujusicuudɨ guijeveque fiivusuno.

16 Jaanegui agaijɨmo tañahabomɨ, amɨɨhaico sita bañɨdino. 17 Paryɨ miyaano iiminoco mɨɨhaico aacɨno niquejetɨ, Moocaanijaagotɨ saahi, jino aachɨcɨnɨmoco eheetavuubojaagotɨ. Jaabo Moocaani diiboro. Jaamaño chahano ɨcɨvono diiboco ubuunavajiruno. 18 Jaabo mɨɨhaico fiivoco acɨhi miyaano jɨɨbogofeenedɨ. Jaamo diibo eheetavuuno basuta itɨconɨo onoovano iicabadɨ miicaqui. Jillɨ imuguubo, ijeebɨɨ onoobadɨ.

Imino Miyaanoco Meheetavo.

19 Jaanegui agaijɨmo tañahabomɨ, goovano muguubuhica. Jaarumo goovano mihiimaahicadino, bu goovano mɨsɨfiiratehicadino icano. 20 Jaanotɨ goovano ɨsɨfiiratefiibo Moocaani imogobadɨ moonɨtɨhi. 21 Jaaneguiiha mejeevesu paryɨ ɨɨdicunoco, imitɨno sihidɨ agahafucunoco icano. Jaamoro sɨɨcuno amɨɨhai jeebɨɨco miminiiyumoro, magaayɨcɨ iimino jɨɨbogoco amɨɨhai jeebɨɨfaño abasucunoco. Jaabogo amɨɨhai jeebɨɨco ataajasujino mityama icahi.

22 Jaanegui tobogo onoonobadɨ, momoonɨ. Jillɨ tɨcovono muguubunɨcɨdino. Amɨɨhai ifiico jillɨ mabañɨsudino. 23 Jaanotɨ tɨcovono uguubunɨcɨɨboro omoonɨtɨɨbo meecɨmefaño ihɨmeque emeecɨɨbobadɨ jeevahi. 24 Jaabo ihɨmeque meecɨhi mɨllɨ ejeevanoco. Jaaruubo ofoodɨro jabajeeveficuubo mɨllɨ ejeevanoco. 25 Jaanotɨ uguubunoco ajabajeevetɨɨbo imino mataajajino tajɨɨbaco emeecɨɨboro toono onoobadɨ moonɨɨboro ofoobo imicani icahi omoonɨnovɨ.

26 Jaanotɨ saatoho: Moocaanico gaajacuhi, nuurumo inejebaco ɨtɨcɨvusutɨno jillɨ ifiico bañɨsuhi. Jaabo miyaavogo jillɨ sɨcamaño. 27 Jaanotɨ miya miyaavogo, ɨmɨhɨnivatɨno Moocaani ɨmefeenevɨ icano jino; jɨjovotoco mahamusuno, fibaijɨto ɨdaasuno iicamoco mahamusuno icano, bu jaamoro jiinɨjemɨnaa imitɨri mɨhɨnivatotɨmo mihicano icano.

2

Miyamɨnaa Sabadɨro Mihicahi.

1 Tañahabomɨ, amɨɨhai Mohaivojɨɨbo Jesucristo caamovohɨgo iicaaboco mimiyaavogomo saatohoco mobocɨgomoro saatohoco guiinovɨ mificudino. 2-3 Mɨɨro amɨɨhai Moocaani iijafaño mihigaivusumi, saafi iminoonofaño ɨjɨcamaaiboro, ihusetɨ iminoono usegaiviicunoma iicaaboco imino magaayɨcɨmoro: Jino imimañovɨ casɨɨvo, meneejirahi. Jaanotɨ ɨɨdaasuubo imitɨchehujema asaaboco, meneejirahi: Ɨɨjoho jahɨgovɨ jillɨ dulleeve, jahɨ baavɨ casɨɨvo, noomoro. 4 Jaamo tollɨ momoonɨmaño amɨɨhaifeenevɨro saafiico guiinovɨ mificuhicahi. Jaamo dugaacumɨnaatɨ mihicahicahi imitɨno esamaajema.

5 Agaijɨmo tañahabomɨ, jinooco muguubu: Moocaani jiijehallɨtɨ ɨcɨhi ɨɨdaasufiimoco, sihidɨ miyaavogoma iicaqui. Jaamo diito igaayɨcɨqui diiboco agaijɨmoco aacɨguuno ihaivojɨco oono nɨhɨbamɨco magaayɨcɨnɨcɨbadɨ. 6 Jaamaño amɨɨhai ɨɨdaasufiimoco munucufevesuhicahi. ¿Nacu diito oono inɨhɨbamɨma iicamo amɨɨhaico ɨdaasuno omoonɨmoro, bu amɨɨhaico guicɨmoro aivojɨto ɨmega asatyehicamo icatɨno? 7 Mɨɨro diito imitɨno iimaahicahi, sihidɨ ejeevaabo Jesucristo momotɨ, diibo momofañodɨ amɨɨhai Cristota mihicaabotɨ.

8 ¿Nacu jeedɨ miyaano amɨɨhai imiya tajɨɨba Caatɨnɨhaamefaño onoobadɨ momoonɨhicahi? Mɨɨro noono: Sitaaco gaijɨ, difiico agaijɨbadɨro, onoonoro. Jaabadɨ momoonɨhachiijɨ, imino momoonɨhi. 9 Jaanotɨ saatohoco mobocɨgomoro, bu saatohoco guiinovɨ mificuhachiijɨ, imitɨco momoonɨhi. Jaamaño Moocaani Moisefeenedɨ atajɨɨbaunohallɨvɨ imitɨco mɨhɨcɨhi. 10 Jaanotɨ bu saafi Moocaani Moisefeenedɨ atajɨɨbanoco paryɨ onoobadɨ imino moonɨhi, unuuruubo sanooco imino omoonɨtɨmaño paryɨ fanoohimitɨfaño minifutucuuhi. 11 Mɨɨro bu diiboro Moocaani: Jahisihijedɨ gaigoomɨma diicadino, unuuboro bu nuuhi: Sitaaco gaicaaudino, nuuhi. Jaamaño jahisihijedɨ gaigoomɨma mihicatɨrumo, sitaaco magaicaaumo, paryɨ Moocaani Moisefeenedɨ atajɨɨbanoco imino momoonɨcutɨhi. 12 Jaanotɨ jisumi imino mihiimaamoro momoonɨ, Jesu taajasu tajɨɨba onoobadɨ mihicatɨhachiijɨ ufucu Moocaani amɨɨhaico omoonɨjinoco magaajacumaño. 13 Jaanotɨ sitaaco ɨdaasugotɨmo omoonɨhicamoco, bu tollɨro ɨdaasugoratɨno moonɨcafeteji. Jaanotɨ ɨɨdaasugomoro omoonɨhicamo taajaji ufucu jaadusufucu iicasumi.

Miyaavogofañodɨ Imino Momoonɨno.

14 Tañahabomɨ: Uujoho miyaaveguehi, nuurumo iiminoco omoonɨtɨmo, ¿mɨllɨ bu jano imijirahi? Jaano toono miyaavogo diiboco taajasujitɨrahi. 15-16 Eneecau bu oono saafi monahabo, bu monago icamo sɨcaimo imachutabama chahamo asaamoco, amɨɨhaitɨ saatoho cɨɨjɨgaico, machutaaco icano acɨtɨmo meneejirahi: Tahɨ feemeebe, machuubo, imino fuucu, noomoro magallujirahi. Jaarumo mahacɨtɨhi ɨjɨcafetejiruno gaachehutɨ, bu ucuujɨvaachunoco icano. Jaano bu, ¿mɨllɨ bu jano imijirahi? 17 Jaabadɨro bu jeevano miyaavogo imino sitaaco momoonɨtɨruva momiyaavogo sɨcamañejiru.

18 Jaanotɨ bu saatoho neejirahi: Ɨɨjoho jillɨ tɨcovo miyaavogoma diicahi. Jaanotɨ uujoho tamiyaavogofañodɨ imino moonɨnɨcɨhi. Jaabo uco dɨhɨfusu jillɨ toono tɨcovono miyaavogocoro. Jaanotɨ uujoho ɨco ɨfusuji tamiyaavogoco imino omoonɨhicanofeenedɨ, nooboro. 19 Jaanegui ɨɨjoho miyaaveguehi Moocaani saafiiro iicanoco. Jɨɨ, imino moonɨhi. Jaabadɨro bu ɨjɨmɨ tomañogayɨcoro miyaaveguehi. Jaamoro iiguimoro iñɨhicuri tererere icamo. 20 Jaaruubo gaajatɨhi mɨɨro mimiyaavuguruubo imino momoonɨtɨmaño momiyaavogo icaruno uchuumucuunobadɨ jeevahi. 21 Mɨɨro mootadi Abraham imibachucafutuhi illi Isaac onooboco Moocaanico ijeecɨvequi asimɨco agaicaaufimañovɨ illico isisɨuboro agaicaaurumaño. 22 Jaamaño Abraham miyaavogo gaajacafutuhi tollɨ omoonɨrumaño. Jaamaño imiyaavogo imino jusiuhi tollɨ omoonɨmaño. 23 Jillɨtɨ miyaavuno Caatɨnɨhaamefaño onoono. Abraham Moocaanico miyaavuguuhi. Jaano aivo Moocaanidi iimicuumaño diiboco gaayɨcɨubo. Jaamaño Moocaani Abrahamco: Tañahaburucu, nuuhi.

24 Jaanoco magaajacuhi amɨɨhai, Moocaani miyamɨnaafico gaayɨcɨtɨhi jillɨ tɨcovo miyaavogotɨ mimiyaavogomoro, bu tollɨro imino momoonɨnotɨ gaayɨcɨɨbo.* 25 Jaabadɨro bu Rahab onoogo ajevamɨnaago icauhi, gaajavɨ ufuumoco iijavɨ gaayɨcɨugo. Jaagoro diitoco aamusugoro sihɨgodɨ iicajɨri galluugo. Jaamaño bu diigoco Moocaani gaayɨcɨuhi. 26 Jaabadɨro bu mofi igaijama achahacuuno chuumucuuhi. Jaabadɨro bu miyaavogo imino momoonɨtɨno uchuumucuunobadɨ jeevahi.

3

Monejeba.

1 Tañahabomɨ, amɨɨhaifaño sihidɨ jɨɨbogomɨnaatɨ mihicadino. Mɨɨro amɨɨhairyo magaajacuuhi jɨɨbogomɨnaatɨ mihicamoco janaanɨcɨ idillujinoco. 2 Mɨɨro famooro imitɨno momoonɨfihi. Jaanotɨ saafi imitɨno iimaatatɨɨbo aivo ijeebɨɨ imino iicaabo. Jaabo tollɨro bu paryɨ ifiico imino ɨtɨcuvusunoco gaajahi. 3 Jaabadɨro bu mɨɨhai caballomɨ iijɨfaño jɨgaiñehico mɨjɨɨhacumoro muduujenɨtahi tohiri mihimogohɨgovɨ diiboco mɨtɨcuvusuqui. 4 Jaabadɨro bu mahatyɨme, tollɨro bu meenegaco guiraarugaco guibuhuba sefano sihɨgovɨ satyefihi. Jaarugaco itɨcuvusumɨnaafi tɨcuvusufihi ajashuruga itɨcuvusutagari imogohɨgodɨ. 5 Jaabadɨro bu tollɨro monejeba jeevahi ajashuruno mofiitɨ iicano iimaajirahi sihidɨ jeevanoco. Jaabadɨ guiraarubajɨco ajashuruno cɨɨjɨgai jɨgasujirahi. 6 Jaano monejeba cɨɨjɨgaibadɨ jeevahi, mɨɨno ifiivɨ ajashutɨno jiinɨjedɨɨno imitɨ ficuucɨnɨhi monejebavɨ. Jaano paryɨ mofiico faabohocoro mɨhɨninɨhi. Jaano ɨjɨmɨ cɨɨjɨgairi nɨfotocɨnɨno. Jaamaño paryɨ diifi jɨɨhaico jɨgasujirahi. 7 Mɨɨro miyamɨnaa paryɨ faaboho asico jeevamaaisujirahi joomɨco, jiinimomɨco, bu paryɨ teehifañoo asimɨco icano. Jaamoco jeevamaaisunɨcɨcuumo. 8 Jaanotɨ mɨɨhaiñooba aivo monejebaco jeevamaaisujitɨrahi. Toono imitɨ iicano aivo guiinonɨratɨhi, namita agaicaaufineri mataanɨcɨnɨbadɨ jeevano. 9 Tobariro Mohaivojɨɨbo Moocaanico mihimehicahi. Jaabariro bu miyamɨnaaco: Ɨdicuno, meneehicahi Moocaani ifibadɨro eheetavumoco. 10 Mɨɨro sahɨgotɨro moojɨtɨ saano: Imino, monoono, bu: Imitɨno, monoono icano. Jaano tañahabomɨ tollɨ icatɨno. 11 Jaabadɨ ¿nacu bu sahojɨtɨro nɨfaihuno cuujirahi anaamofaihu, bu afaafafaihu icano? 12 Jaabadɨ ¿nacu bu baacuho añaajebaco noovajirahi? ¿Nacu bu gachicohai moomohico noovajirahi? Chaa. Jaabadɨ sahojɨtɨro nɨfaihu saajitɨrahi anaamofaihu, iquigaifaihu icano.

Miya Gaaja.

13 Jaanotɨ amɨɨhaifeenevɨ saafi fanoovaaco agaajaabo iicahachiijɨ toonoco ihɨfusuqui imino iicanofeenedɨ, bu toono igaaja diiboco ijeebɨɨco sɨɨcutiyɨba omoonɨnofeenedɨ icano. 14 Jaanotɨ amɨɨhai jeebɨɨfaño sitaaco iinohallɨtɨro mɨjɨɨheveneheje iicahachiijɨ, bu jillɨ amɨɨhaiguiiharo sinehejeque momoonɨfihachiijɨ icano toono amɨɨhai gaajari mitya mitya mihicadino: Aivo sihidɨ gaajahi, noomoro. Jaamo tollɨ omoonɨmo miyaano iicanoco bañɨhi. 15 Jaamaño toono Moocaanijaagotɨ asaano gaaja icatɨno. Jillɨ jiinɨjeo gaajaro, mɨɨno esamaajetɨro asaano gaajaro, bu ɨjɨtɨro asaano gaajaro. 16 Mɨɨro iinohallɨtɨro sitaaco ɨjɨɨhevene iicahɨgo, bu ifiguiiharo omoonɨfino iicahɨgo icano sajeebɨɨ chahahi. Jillɨ fanoova imitɨro icahi. 17 Jaanotɨ Moocaanijaagotɨ asaano gaajama iicamo jeebɨɨ mɨhɨnivatɨhi. Jaamo sajeebɨɨ icahi, bu sɨɨcujeebɨɨma icamo, imihuseme eesɨcɨnɨmo, bu ɨɨdaasugomo, imino moonɨmo, onoonoco jeenesutɨmo, jillɨ miyaanocoro neefimo icano. 18 Jaanotɨ bu sajeebɨɨ iicanoco imogomo, sajeebɨɨ icaco moonɨfihi ifi itɨquevequi.

4

Jiinɨje Imitɨco Mihimeguedino.

1 ¿Cuucatɨ amocasi, ɨɨbacasi icano amɨɨhaifeenevɨ saahicahi? Amɨɨhai jeebɨɨfaño imitɨ imogoneheje, sihidɨ iicahɨgotɨ saahicano. 2 Mɨɨro amɨɨhai siinoco mihimeguehicahi. Jaarunoma mihicatɨnoma mihicamo sitaaco magaicaauhicahi. Siinohallɨtɨ mataquivomoro mɨhɨcɨtɨnohallɨtɨ momoonɨcasimoro mɨhɨɨbacasihicahi. Jaamaño amɨɨhai siomonoma machahahicahi Moocaanico midillutɨmaño. 3 Jaanotɨ midillurumo magaayɨcɨhicatɨhi imino midillutɨmaño. Jaamo mihimeguehicahi imitɨnoco mihimogonohallɨvɨro magañɨɨqui. 4 Amɨɨhai miyamɨnaa: Oono gaigo aijɨco ejeevesugoro sifiima efeefigobadɨ mejeevahi. ¿Nacu magaajatɨhi amɨɨhai jiinɨje icaco iimogomo, Moocaanimɨnaatɨ iicanoco? Mɨɨro cajaatyohacho jiinɨjeque anahabovamo Moocaanimɨnaatɨ iminifutucuumo. 5 Mɨɨro sɨcamaño iicatɨnoco jahi Caatɨnɨhaamefaño noono: Moocaani Igaijaco mofifaño ificuubo mɨɨhaico sihidɨ gaijɨhi, noonoro. 6 Jaabo Moocaani mɨɨhaico amusuhi iimihuseri siinoco aacɨnofeenedɨ. Mɨɨro jillɨ noono Caatɨnɨhaamefaño: Moocaani quehe quehe ifiico omoonɨmoma ɨbacasihi. Jaanotɨ iimihuseri amusuubo ijeebɨɨ ɨsɨɨcumoco, noonoro. 7 Jaanegui diibo iijɨguiino mihica. Jaamoro ɨjɨco mejenaau amɨɨhaitɨ igaaqui. 8 Moocaanijaagovɨro mifiitɨvo, amɨɨhaijaagovɨ bu diibo ifiitɨvequi icano. Imitɨmɨnaa amɨɨhai eedeefiico mejeevesu. Toono sasumiro Moocaani, jiinɨje iicanoco magaijɨhicamo, amɨɨhai jeebɨɨnoco mihimibachucu. 9 Jaamoro ɨdaasuno miminifotomoro, mataacasi macanɨfobamaje, bu amɨɨhai jejebaco, taafiratɨ miminiiyu; imo imo mihicanoco, ɨdaasuno miminiiyu. 10 Jaamoro Aivojɨɨbo Jesuguiino amɨɨhai ifiico miguiinonɨ. Jaadɨ amɨɨhaico sihidɨ ejeevamotɨ ficujiibo.

Dinahabotɨ Diimaadino.

11 Tañahabomɨ, fahɨgova imitɨno mihiimaadino. Mɨɨro inahabeditɨ imitɨno eesamaaiboro: Iimitɨco, onoobo, bu Moise tajɨɨbatɨ imitɨno ihiimaaboro toonoco: Iimitɨco, onoobo. Jaabo: Tajɨɨba imitɨco, onoomaño, jillɨro toonohallɨvɨ fagomɨnaafitɨ minifetehi. 12 Jaanotɨ naha saafiiro icahi tajɨɨbaco aacɨubo. Jaabo diibo fagomɨnaafi ɨdɨɨboro ifinɨsujiruubo, ataajasujiruubo icano. ¿Jaanotɨ mɨɨjoho nacu ɨɨjoho: Sita imitɨco, eneejiruubo?

Gaajaratɨno Cɨvohofucuvɨ Iicajino.

13 Jaanegui jisu muguubu amɨɨhai jillɨ meneehicamo: Jaachiijɨ mefeeji. Jaanotɨ iicatɨhachiijɨ cɨvohogo mefeeji tuucuumivɨ. Jaamoro tahɨgo mihicaji saficaba tɨcovovɨ naajeteuco mificumoro manaajeji sihidɨ nɨhɨbamɨco mɨhɨcɨqui, meneehicamo. 14 Jaarumo magaajatɨhi cɨvohofucu siibadɨ mɨllɨhacho mihicajinoco. ¿Mɨllɨ fɨne mɨɨno ifi? Oono fucuro aimuufai agaasenere goovano afatyonɨcɨbadɨ jeevano. 15 Jaanegui jillɨro meneehica: Moocaani iimogohachiijɨ tollɨ mihicamoro tollɨ meheetaveji, noomoro. 16 Jaaruno icanaaca amɨɨhai suufenɨtɨmo mejenaauhicahi mitya mitya amɨɨhai jeebɨɨco momoonɨmoro. Jaano paryɨ toono imitɨ. 17 Jaanotɨ bu imino omoonɨnoco gaajaruubo imino omoonɨtɨmaño imitɨcoro ɨcɨɨbo.

5

Inɨhɨbamɨma Iicameditɨ Onoono.

1 Jinooco muguubu sihidɨ mɨnɨhɨbamɨvamo, mataacasimoro sefano magaibacasi ɨdaasuno ufucu mihicajineri. 2 Mɨɨro oono amɨɨhai nɨhɨbamɨ tuucɨcuhi, amɨɨhai imi gaachehuno nucucɨnɨcuuhi. 3 Amɨɨhai nɨhɨbamɨ, amɨɨhai oro icano tɨvacɨnɨcuuhi. Jaamaño magaajacafutucuuhi jaabadɨro amɨɨhai ifi gueenene icajitɨhi cɨɨjɨgairi ɨjɨgasunɨcɨbadɨ finɨji. Jaarunaa nɨhɨbamɨco sihidɨ aivo mititibaanɨhi jino niinoofucuje mihicacuunaaca. 4 Mɨɨro bu amɨɨhai faguinoco ududɨcamaaihicamoco majaaduhicatɨnoco, amɨɨhaico dillujimo. Jaanoco guubuujiibo Moocaani mitya Aivojɨɨbo iicaabo, amɨɨhai dudɨcamaajemɨnaa amɨɨhaico ajaadusunoco. 5 Jaamo amɨɨhai jiije jiinɨjehallɨvɨ iminoonoma mihicahicahi, mihimogobadɨ. Jillɨ amɨɨhai ifiinoco mɨhɨcavasuhi niivɨmɨbadɨ jino gaisiraicɨfucu gasecuunaaca. 6 Jaamo bu amɨɨhai iimihusemeque magaicaausuhicahi ajaagabamaajirunobama achahamoco.

Majaabɨcɨmoro Moocaanima Mihiimaa.

7 Tañahabomɨ, jaanegui majaabɨcɨmoro sajeebɨɨ motoomo Aivojɨɨbo Jesu asaajinohachuta. Eneecau bu memeecɨ, oono faguico abasuubo ajaabɨcɨɨboro sajeebɨɨ toomonɨcɨhi itɨconɨo niija aigonoco. Jaadɨ niino niija afatyonobuunatɨ ibasuta imino onoovanoco ihɨcɨqui iicanɨcɨbadɨ. 8 Jaabadɨ amɨɨhai majaabɨcɨmoro sajeebɨɨ motoomo, quehecuno mihicamoro. Mɨɨro jino Mohaivojɨɨbo Jesu asaajino fiitɨvucuhi. 9 Tañahabomɨ, sifiiditɨ fahɨgova imitɨno mihiimaacasidino, amɨɨhaico ufucu toonoco jaadusudiibo. Mɨɨro Moocaani fagomɨnaafi iicaabo fiitɨcuuhi jino guhugari icacuubo. 10 Jaaneguiiha tañahabomɨ, eneecau magaaja johono Moocaani iimaamɨnaa diibeditɨ ɨjɨɨbeguehicaumo ɨdaasuno iicamoro ajaabɨcɨhicaunoco. 11 Mɨɨro mɨɨhai: Aivo imino icamo, meneehi ɨdaasuno iicanoco ajaabɨcɨmoco. Mɨɨro amɨɨhairyo bu muguubuhicacuuhi, Job onoobo ɨdaasuno iicanoco ajaabɨcɨhicaunoco. Jaano nijequetɨ Aivojɨɨbo Moocaani sihidɨ ɨɨdaasugunoco magaajacuhi. Mɨɨro Aivojɨɨbo mɨɨnoco agaijɨɨboro ɨdaasuguefiibo.

12 Tañahabomɨ, amɨɨhaico bu neehi: Jinooco imino mehesɨcɨnɨ. Siinoco munuusumi niquejefañodɨ, jiinɨjefañodɨ, bu sinehejefañodɨ icano oovɨcɨmoro meneedino. Jaanegui: Jɨɨhɨ, munuusumi: Jɨɨhɨ, meneehica sanooro. Jaanotɨ bu: Chahano munuusumi: Chahano, meneehica sanooro. Amɨɨhaico Moocaani toonohallɨtɨ ɨdaasuno moonɨdino.

13 Jaanotɨ bu amɨɨhaitɨ saafi ɨdaasuno iicasumi diibohallɨvɨ Moocaanima mihiimaa. Jaanotɨ bu saatoho imo imo iicasumi, Moocaanico mihimomoro mamasiva. 14 Jaanotɨ bu saatoho iguihuvahachiijɨ Moocaani iija quillahutoco mucuuhuva diibohallɨvɨ Moocaanima ihiimaamoro dɨɨrɨbari ihallɨ aivomañoco ijeesuqui Moocaani momofeenedɨ. 15 Jaamo miyaavogomoro Moocaanima ihiimaaneri iguihuvaabo taajaji Moocaani ubuheesuneri. Bu tollɨro imitɨco omoonɨno ijeebɨɨfaño iicahachiijɨ Moocaani diibo imitɨco buusuji. 16 Jaaneguiiha amɨɨhai imitɨco fahɨgovavɨ mihimibachucasi amɨɨhai nahaboma. Jaamoro Moocaanima toonohallɨvɨ mihiimaa amɨɨhaitɨ toonoco ibuusuqui. Imino iicaabo Moocaanima ihiimaano sihidɨ jeevahi. 17 Mɨɨro Moocaani iimaamɨnaafi Elia onoobo mɨɨhaibadɨruu miyamɨnaafi. Jaaruubo aigotɨno iicaqui Moocaanico idilluneguiiha mificabacɨ, saficaba, bu sificabatɨfeenedɨ icano aigotɨno icauno. 18 Jaadɨ siino Moocaanima iimaaubo, jaadɨ aaiguuneri jiinɨje basutaano noovauhi.

19-20 Tañahabomɨ, amɨɨhaitɨ saatoho miyajɨɨbogoco ejeevesumoco saatoho dojɨcuvɨro uhuumisuhachiijɨ, magaaja diiboco iimitɨ jɨɨhaitɨ uhuumisuuboro diibo jeebɨɨco guijevetɨ ataajasunoco. Jaamaño diibo imitɨ sihidɨ iicanoco buususuubo.

* 2:24 (Rm 4.1-25)

1 SAN PEDRO AAME

1

2

3

4

5

1 SAN PEDRO AAME

1

Pedro Caatɨnɨuhi Miyaavogomɨnaa Agaacɨnɨumedi.

1 Uujoho Pedro, Jesucristo minɨsumɨnaafi iicaabo jihaameque caatɨnɨhi ijiinɨjenetɨ sihɨ agaacɨnɨumedi Ponto jiinɨjeri, bu Galacia jiinɨjeri, bu Capadocia jiinɨjeri, bu Asia jiinɨjeri, bu Bitinia jiinɨjeri icano iicamedi. 2 Jaamo amɨɨhaico Moocaani ɨcɨuhi sɨɨcɨjetɨro ihesamaaje iicaubadɨ. Jaamo amɨɨhaico Igaijafeenedɨ itaatɨro ificucuumo. Jaamo diibo onoonoco: Jii, meneequi, bu Jesucristo guijeve tɨɨjohofañodɨ minitɨcafetequi icano. Jaamo magaayɨcɨ sihidɨ Moocaani imino omoonɨnehejeque, bu sajeebɨɨ icanehejeque icano.

Moocaanico Mihimono.

3 Masɨɨ mihimequi Moocaani iicaabo, Jesucristo Caanico. Jaabo sihidɨ mɨɨhaico ɨdaasugooboro mɨɨhaico iseemetɨ fiivusucuubo. Jaabo Jesucristo guijevefañotɨ siino ubuheeteunofeenedɨ mɨɨhaico acɨhi imo imo mehesɨcɨnɨno ifiico. 4 Jaanoro amɨɨhaico gaayɨcɨsujino amɨɨhaidi Moocaani ibusumijeque niquejefaño ificuunoco. Jaano finɨsurajitɨhi, bu mɨhɨnivatusurajitɨhi, bu deecano ochoomobadɨ icajitɨno. 5 Jaamo amɨɨhai Moocaanico mimiyaavogomaño imityari amɨɨhaico teemejiibo. Jaamo taajasuvɨ mɨhɨfetehi niinofucusumi ihacɨqui ificunovɨ.

6 Jaamaño amɨɨhai sihidɨro imo imo mihicahi. Jaarumo fanoova amɨɨhaico ɨjɨ ɨnɨsuneri ɨdaasuno gueenejɨsuno mihicajihiica. 7 Mɨɨro amɨɨhai miyaavogo orobadɨ jeevahi. Jaano nɨsucafetefihi cɨɨjɨgairi iiminoco igaajacɨqui. Jaano amɨɨhai miyaavogoco ɨjɨ ɨnɨsunoco ajaabɨcɨno oro ifinɨfino janaanɨcɨvɨ sihidɨ jaaducafetehi. Jaamaño amɨɨhai miyaavogo tollɨ ɨnɨsucafotono cahacɨsucafeteji, imocafeteji, bu bocɨgocafeteji icano Jesucristo siino asaadɨ.

8 Mɨɨro amɨɨhai Jesucristoco magaijɨhi diiboco mahatyɨmetɨrumo. Jaamo jisumi diiboco mimiyaaveguehi mahatyɨmetɨrumo. Jaamoro sihidɨ imo imo mihicahi aivo ovosɨɨno ajashutɨno jɨɨbogoratɨno. 9 Jaano jino amɨɨhai jeebɨɨ taajasuco magaayɨcɨno, toono amɨɨhai miyaavogo jaada.

10 Mɨɨro sɨɨcɨje Moocaani iimaamɨnaa jino taajasuco idilluumoro guiinehicauhi. Jaamoro iimaahicaumo Moocaani iimihusemaño amɨɨhaico aacɨujinoco. 11 Jaabo Cristo Gaija diitoco gaajasuhicauhi diibo Cristo ɨdaasuno iicaujinobuunatɨ iiminoco agaayɨcɨujinoco. Jaanoco diito esamaaihicauhi: ¿Mɨɨjoho fɨne diibo? noomoro, bu diitofaño diibo Gaija iicaubo diibo asaaujisumico ɨjɨɨbugunoco igaajaqui icano. 12 Jaamoco Moocaani gaajasuuhi idudɨcamaaje diitedi icatɨno, mɨɨhaidiro iicaunoco. Jaano jino toonocoro jisumi amɨɨhaico jɨɨbogomo, bu diitoro amɨɨhaico taajasujɨɨbogoco Moocaani Gaija niquejefañotɨ agalluubo mityafeenedɨ ɨjɨɨbuguumoro. Jaano jinoco Moocaani toomomɨnaa, angeles onoomo, emeecɨmoro agaajaguehicano.

Moocaani Mɨɨhaico Cuuhuvahi Imino Miicaqui.

13 Jaaneguiiha imino mehesamaaimoro momoonɨ. Jaamoro imihusene mihicamoro imino mehesɨcɨnɨ Jesucristo asaadɨ Moocaani amɨɨhaico iimihusefañodɨ aacɨjinoco. 14 Oono, amɨɨhai: Jii, eneefimo seeme mihicamaño Moocaanico magaajautɨsumi mihimeguehicaunehejeque momoonɨcuudino. 15 Jillɨro aivo imino mihica, oono Moocaani amɨɨhaico ucuuhuvaubo iimiibo iicamaño. 16 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono: Amɨɨhai imimo mihica, jino uujoho iimibadɨ, nooboro.

17 Jaamo amɨɨhai diiboco: Moocaani, meneehicaabo paryɨ momoonɨhicanoco ɨhɨɨfɨnɨcɨɨboro gaajacɨhicahi sabadɨro saatohoco guiinovɨ miniiyutɨɨbo. Jaaboco mihigui jino jiinɨjehallɨri mihicanohachuta. 18 Mɨɨro Moocaani amɨɨhaico taajasuhi amɨɨhai imitɨ ifiitɨ oono amɨɨhai eedeetemɨhaitɨ magaayɨcɨunoco. Jaanoco amɨɨhai imino magaajahi jino taajasu iicanoco oro, nɨhɨbamɨ icano ifinɨfineri ajaaduutɨɨboco. 19 Jaanotɨ naha ɨdɨɨnoro jino Cristo tɨɨjoho iimineri jaaduubo, oono cordero iimiibo, imɨhɨnima achahaaboco agaicaaunɨcɨbadɨ diiboco agaicaauno tɨɨjeheri. 20 Jaabo Cristo sɨɨcɨjetɨro jiinɨje fiivutɨnaacaro tooneguiiha ificucafutuubo. Jari jisumi, niinosumi buhugaavuhi amɨɨhai iminoco magaayɨcɨqui. 21 Jaabo diibo Cristofeenedɨ amɨɨhai Moocaanico mimiyaaveguehi. Jaabo Moocaani Cristoco guijevefañotɨ siino ubuheetesuuboro, diiboco sihidɨ bocɨco acɨhi. Jaamaño amɨɨhai Moocaanico mimiyaavogomoro diiboco mehesɨcɨnɨhicahi.

22 Jaamo amɨɨhai jino miyaano jɨɨbogoco: Jii, monoomoro amɨɨhai jeebɨɨnoco mihimibachucuuhi. Jaaneguiiha amɨɨhai nahabomɨco miyanotɨro imino magaijɨ. 23 Mɨɨro amɨɨhai siino mifiivucuuhi Moocaani seemetɨro miicaqui. Jaaruno iguijevefino miyamɨnaatɨ mifiivono icatɨno, jillɨ Moocaani ifinɨjitɨno iijɨfeenedɨ mifiivucuuhi. 24 Mɨɨro Caatɨnɨhaamefaño noono:

Mɨɨro miyamɨnaa ñaavahubadɨ jeevahi, bu imitya ideecanobadɨ jeevahi. Mɨɨro iñaavahu echeemeneri ideecano aifefihi. Jaabadɨ miyamɨnaa, bu imitya goovano finɨji, noonoro.

25 Jaanotɨ naha Aivojɨɨbo Moocaani iijɨ ufucuro finɨjitɨhi. Jaajɨ jiijɨ toojɨ taajasu iijɨco amɨɨhaico mɨjɨɨbogono.

2

1 Jaaneguiiha fanoova imitɨco mejeevesu, oono fanoo bañɨfiiranehejeque, bu inehejehallɨtɨro mɨjɨɨhevenehejeque, bu fanoova sɨcamañeheje jɨɨboocasico icano. 2 Jaamoro oono seeme bohono ifiivomo mɨfañoco iicanɨcɨbadɨ sihidɨ mihimogomoro miguiino Moocaani iijɨco aivo miyaano iicanoco. Jaamo toonofeenedɨ mujusimoro mataajahi. 3 Mohaivojɨɨbo iiminoco magaajacuumo.

Cristo, Ubuheeneguiisiba.*

4 Jaaneguiiha Mohaivojɨɨbojaa masaa, oono guiisiba ubuheeba iicaba iicajirubadɨ iicaabojaagovɨ. Mɨɨro jaaboco miyamɨnaa iimuguutɨmoro gañɨɨuhi. Jaaruubo Moocaanidi imiyaabo iicaabo sihidɨ ijaadama iicaabo. 5 Jaabadɨ bu amɨɨhai diibo guiisibabadɨ ejeevaabobadɨ mejeevamoco, Moocaani itemplojatɨ eetavehi, itaatɨro iicaqui sacerdotemɨtɨ eheetavoobo. Jaamo amɨɨhai Jesucristofeenedɨ jeecɨvoco meheetavonoco Moocaani igaayɨcɨqui. 6 Jaamaño mɨɨro jillɨ Caatɨnɨhaamefaño noono:

Uujoho Sion cuumifaño saafiico ficuuhi iija tano guiisibatɨ iicaaboco. Jaabo aivo iimiibo sihidɨ ijaadama iicaaboco. Jaaboco imiyaavogomo nucufevetɨmo iicaqui, noonoro.

7 Jaamo amɨɨhai mimiyaaveguemedi aivo diibo sihidɨ ejeevaabo. Jaanotɨ imiyaavogotɨmedi jino Caatɨnɨhaamefaño jillɨ onoono ɨfeteji:

Iija eetavomɨnaa ɨtɨhɨsuumoro agañɨɨuba jisumi aivo imiyaabatɨ minifetehi, onoono.

8 Jaabadɨro bu jillɨ noonoro onoono ɨfeteji:

Jiba nanigaiva guiisiba, bu gañɨɨsuguiisiba icano, onoono.

Jaamo diito Moocaani jɨɨbogoco imiyaavogotɨmo oono toba Cristo iicaabotɨ ananigaivacuumo, tollɨ iicaqui iicacuumaño.

Moocaanita Icano.

9 Jaanotɨ naha amɨɨhai Moocaani ɨɨcɨcucuumi, diiboco mejeecɨvequi sacerdotemɨtɨ mihicacuumo, mihimicuumi, Moocaanitaro mihicacuumo. Jaaneguiiha Moocaani ifiivusuneheje oovosɨɨnehejeque mɨjɨɨbogo. Jaabo amɨɨhaico tajɨɨbahi ɨcɨvonoguiinotɨ mihiinomoro ihovosɨ seseefaño mɨjɨcafetequi. 10 Jaamo amɨɨhai itɨconɨ cuumibadɨ mihicautɨhi. Jaarumo jisumi Moocaani cuumitɨ miminifutucuuhi. Jaamo amɨɨhaico itɨconɨ mɨɨjohoba ɨdaasuguutɨhi. Jaarumoco jisumi Moocaani ɨdaasuguehi.

Moocaanicoro Mejeecɨvequi Mihica.

11 Agaijɨmo tañahabomɨ, amɨɨhai jiinɨjetɨ sitabadɨ sihɨ mihicamoco neehi: Mihimeguedino amɨɨhai ifi imitɨnoco. Mɨɨro mofi imitɨ mojeebɨɨ imi esamaajeque finɨsujirahi. 12 Jaaneguiiha imino mihica Moocaanico agaajatɨmo ɨmefeenevɨ. Tollɨtɨ diito jisumi amɨɨhaiditɨ imitɨmɨnaa iicanɨcɨbadɨ ihiimaarumo amɨɨhai imino momoonɨnoco aatyɨmemere Moocaanico imejimo diibo ajaadujifucu agasedɨ.

13 Jaaneguiiha jillɨ Mohaivojɨɨbo Jesucristo iimegueneguiiha miyamɨnaa aivojɨto onoobadɨ mihica. Emperador onoobo imiyahaivojɨɨbo onoobadɨ, 14 bu tajɨɨbamɨnaa iimitɨmoco icɨvojanɨqui, bu imino iicamoco ibocɨguequi icano agallumo onoobadɨ icano. 15 Mɨɨro Moocaani imeguehi amɨɨhai imino mihicanoco. Toonoco aatyɨmemere diito agaajatɨmo, bu jillɨ mɨhɨɨfomo iicarumoco icano amɨɨhaiditɨ: Imitɨmo, eneehicarumo illɨvequi.

16 Jaaneguiiha Moise tajɨɨbaguiino mihicatɨrumo mihimogomoro imitɨnoco momoonɨdino. Jaarumo ɨvɨ jillɨro Moocaani jɨjovotobadɨro mihica. 17 Jaaneguiiha famoovaacoro mobocɨguehica, bu amɨɨhai nahabomɨco magaijɨ, Moocaanico mɨñɨhicugo, bu emperador aivojɨɨboco mobocɨgo icano.

Cristo Ɨdaasuno Iicaunotɨ Magaaja.

18 Jeecɨvomɨnaa amɨɨhai aivojɨto onoonoco: Jii, monoo, iimimocoro amɨɨhaico ɨɨdaasugomocoro icatɨno, bu tollɨro iimitɨmoco icano. 19 Mɨɨro imino Moocaanico magaijɨmoro sɨcamañohallɨtɨ ɨdaasuno mihicanoco majaabɨcɨno. 20 Jaanotɨ bu, ¿mɨllɨtɨ amɨɨhaidi imijiruno iimitɨnoco momoonɨnohallɨtɨ amɨɨhaico ahaamɨnoco majaabɨcɨno? Jaanotɨ naha iiminoco momoonɨnohallɨtɨ ɨdaasuno mihicanoco majaabɨcɨno, toono naha Moocaani ɨmefeenevɨ aivo iimino. 21 Mɨɨro tooneguiiha Moocaani amɨɨhaico cuuhuvauhi, Cristo ɨdaasuno iicaunotɨ cuuhuvauhi, Cristo ɨdaasuno iicaunotɨ magaajamoro diibo iicaubadɨ miicaqui. 22 Mɨɨro diibo sanooba imitɨco moonɨutɨhi, bu bañɨfiira diibofaño chahauhi icano. 23 Mɨɨro diiboco aivono eneehicausumi, bu aivono nooboro iimusuhicautɨɨbo. Bu diiboco ɨdaasuno omoonɨusumi jaadamaaiutɨɨbo, jillɨro Moocaanico imino emeecɨɨboro udugaacufiibovɨro sefahicaubo. 24 Jaabo Cristo mohimitɨco ifihallɨvɨ ɨɨcɨuboro ɨmohohallɨvɨ satyuuhi mohimitɨ ifiico miguijenɨmoro ɨtɨcovono ifiimaryo miicaqui. Jaabo tujaaveneri amɨɨhai mubuheeuhi. 25 Mɨɨro itɨconɨ amɨɨhai ovejamɨ ɨmɨtamobadɨ mihicahicauhi. Jaarumo jisumi Cristojaagovɨ muhuumicuuhi. Jaaboro amɨɨhaico ovejamɨ toomomɨnaafibadɨ otoomooboro amɨɨhai jeebɨɨnoco imibaiyɨɨcɨhi.

3

Jillɨ Ataabavacumo Miicaqui.

1 Jaabadɨro bu amɨɨhai gaigoomɨ, amɨɨhai tajemɨ atajɨɨbanoco: Jii, meneehica. Jaaneri diitotɨ saatoho imiyaavogotɨmo mɨjɨɨbogotɨrunaaca imiyaaveguequi amɨɨhai imino mihicanofeenedɨ; 2 jaamo amɨɨhai imino mihicamoro diitoco mobocɨgonoco aatyɨmemere. 3 Jaabadɨro bu amɨɨhaihallɨcoro mihimibaiquimaaidino, oono janaanɨcɨ famañoovaje feedamaajebadɨ iicanehejeque, bu oro eetavotaneheje ficamaajeque, bu aivo iiminoono gaachehuno jɨcamaajeque icano. 4 Ɨvɨ amɨɨhai jeebɨɨfaño aatyɨmeratɨhɨgocoro mihimibachu. Jaamoro ifinɨjitɨno ovosɨɨ sajeebɨɨ, sɨɨcuno icano jeebɨɨma mihica. Toono naha aivo Moocaani imogono. 5 Mɨɨro sɨɨcɨjeo gaigoomɨ Moocaanidiro iicaumo jillɨ imibaiquimaaiuhi. Jaamo Moocaanico imiyaavuguumoro aijɨmɨ onoonoco: Jii, neehicaumo. 6 Mɨɨro tollɨ iicaugo Sara aijɨ Abraham atajɨɨbanoco: Jii, onoogoro diiboco: Tahaivojɨɨbo, neehicauhi. Jaagobadɨ amɨɨhai mihicajirahi iguitɨmo imino momoonɨhachiijɨ.

7 Jaabadɨro bu amɨɨhai aijɨmɨ, amɨɨhai taabamɨco gaajacɨmoro mificu, bu mobocɨgo. Jillɨ iniinovaneguiiharo icatɨno, bu oono iimihuseri Moocaani amɨɨhaico aacɨyomo ifiimaryo iicamaño. Jaanegui jillɨ mihica amɨɨhai Moocaanima mihiimaanoco jinejeba tɨhɨsudino.

Imino Omoonɨjinoco Iimogomo.

8 Niinoono jino amɨɨhaico neehi: Famooro sabadɨro imino mihica, bu fahɨgova mɨhɨdaasugocasi, bu mɨɨno nahabomɨma mihicanɨcɨbadɨ, bu magaijɨcasi, bu sɨɨcujeebɨɨma mihica icano. 9 Bu amɨɨhaico imitɨno omoonɨmoco, imitɨno momoonɨdino bu aivono onoomoco, bu aivono meneedino jillɨro diitoco imino monoo. Mɨɨro Moocaani amɨɨhaico cuuhuvauhi diibo amɨɨhaico imino omoonɨnoco magaayɨcɨqui. 10 Mɨɨro ifiico agaijɨmoro imo imo iicanoco iimogomo, iimitɨnoco iimaatɨmo iicaqui, bu bañɨfiiraco iimaatɨmo iicaqui icano. 11 Bu imitɨnotɨ buhɨgovɨ iminifotomoro iiminocoro imoonɨqui, bu sajeebɨɨ icaco iguiinomoro toonoma iicaqui icano. 12 Mɨɨro Moocaani imino iicamoco teemefihi, bu diiboma iimaanoco guubufiibo icano. Jaanotɨ imitɨnoco omoonɨmoco imogotɨɨbo. 13 ¿Mɨɨjoho bu amɨɨhaico imitɨno moonɨjirahi iiminocoro aivo mihimogomoro momoonɨmoco? 14 Jaarumo iminohallɨtɨ ɨdaasuno mihicarumo imo imo mihicaji. Jaanegui mɨɨtɨ mihiguidino, mihiguetedino. 15 Ɨvɨ jillɨro Cristoco mobocɨgo amɨɨhai jeebɨɨ Aivojɨɨboco. Jaaneguiiha fahiijɨvaro mihimibaicɨnɨ. Jaamo amɨɨhaico amɨɨhai miyaavogoditɨ idillumoco mihiimusuji. Jillɨ Moocaanico bocɨgomoro sɨɨcujeebɨɨri mihiimaa. 16 Jaarumo imino mihica nɨjɨ nɨjɨ icatɨmo, oono amɨɨhai Cristoco mimiyaavogomo imino mihicahicanotɨ imitɨno iimaahicamo inucufevequi. 17 Jaamaño iiminoco momoonɨnohallɨtɨ ɨdaasuno mihicano aivo imihi, Moocaani tollɨ iimogohachiijɨ. Jaanotɨ imitɨnohallɨtɨ ɨdaasuno mihicano imitɨhi.

18 Mɨɨro Cristo mohimitɨhallɨtɨ ɨdaasuno iicauboro sano guijeveuhi safooro siino guijevecuutɨɨbo iicaqui. Jaabo imitɨma chahauruubo mɨɨhai mihimitɨmohallɨvɨ Moocaanijaagovɨ mɨɨhaico isatyequi. Jaaruuboco ifi guijeveurahi. Jaaruuboco igaija buheetesuuhi. 19 Jaano Igaijari ufuuboro bu sɨɨcɨje iguijevecɨnɨhicaumo jeebɨɨno ɨjɨ cɨvojafaño iicaumoco jɨɨbeguejeubo. 20 Jaamo diito sɨɨcɨje Noe iicausumi imiyaavuguutɨmo, oono Noe imeenegaco eheetavehicaunohachuta Moocaani diito imitɨco ajaabɨcɨɨboro teemehicauboro: Fɨne imitejimobadɨ, esɨcɨnɨuboro. Jaagari nɨfaihutɨ taajaumo sahuse juugahusetɨ miitoocɨ, saatoho ɨdɨɨnoro. 21 Jaano tonɨfaihu mɨɨnoco initɨno nɨfaihubadɨ iicano. Jaafaihufeenedɨ jisumi mɨɨhai mataajacuuhi. Jaano toono nitɨ mɨɨno ifiico initɨno icatɨno, ɨdɨɨnoro Moocaanico mɨɨno esamaaje mɨhɨnivatɨno iicaqui midilluno. Jaanoro mɨɨnoco taajasuno Jesucristo siino ubuheeteunofeenedɨ. 22 Jaabo niquejefaño ufuuboro Moocaani miyanaagonovɨ acasɨɨvutuuboro gɨcɨnɨhi. Jaabo mityaguiino Moocaani toomomɨnaa, bu aivojɨto, bu mityano icano iicamo.

4

Moocaani Mɨɨhaico Aacɨdɨneri Sitaaco Mahamusuno.

1 Jaaneguiiha bu amɨɨhai ɨdaasuno miicaqui mihimibaicɨnɨ, oono Cristo ɨdaasuno iicaubadɨ. Mɨɨro ɨdaasuno omoonɨnoco ajaabɨcɨmo imitɨco ejeevesucuumo. 2 Jaamo jiinɨjehallɨri iicaunohachuta Moocaani iimogobadɨ iicaqui; ifi imogonocoro imoonɨqui icacuutɨno. 3 Mɨɨro aivo ajashucutɨno oono Moocaanico agaajatɨmo omoonɨnɨcɨbadɨ itɨconɨ momoonɨhicauno. Mɨɨro tusumi amɨɨhai fanoova imitɨco mihimoyɨɨcɨhicauhi, bu iimitɨno imogoco mihimoyɨɨcɨmoro momoonɨhicauhi, bu guiriicavonehejeque, bu agañuhusuno jɨɨbaimonoco icano, bu jeebɨɨbatɨro adumoro, mɨɨhaiñoobaco mejeecɨvehicautɨhi, bu Moocaani afaguunoco fanoova ɨjɨmɨco eheetavonoco jeecɨvomoro mihicahicauhi icano. 4 Jaamoma siino magataavomoro iimitɨnoco momoonɨcuutɨneri eheetyemere amɨɨhaiditɨ imitɨno iimaahicamo. 5 Jaarumo diito Moocaani ubuheemeque, bu uchuumucumoco icano emeecɨɨboro ijaadaco aacɨjiiboma paryɨ imibachujimo. 6 Jaabadɨro bu jino uchuumucumoco Moocaani jɨɨbogoco jɨɨbugucuumo, igaijano Moocaani iicabadɨ iicaqui. Jiijehallɨri iicausumi famoovaaco iicabadɨro Moocaani omoonɨurumo.

7 Mɨɨro jino fanoova ifinɨjino fiitɨcuuhi. Jaaneguiiha imihusene mihica. Jaamoro imino mehesɨcɨnɨmoro Moocaanima miyanotɨro mihiimaa. 8 Jaano janaanɨcɨvɨ gaijɨcasima mihica. Mɨɨro gaijɨ ajashutɨno imitɨco finɨsufihi. 9 Jaaneguiiha amɨɨhai iijanofaño fahɨgovavɨ magaayɨcɨcasi iimaafiivotɨmo. 10 Bu fahɨgovavɨ mejeecɨvocasi amɨɨhaico Moocaani aacɨdɨnehejeri. Jaano Moocaani amɨɨhaico fanoovaaco aacɨnoco imino motoomomoro momoonɨ. 11 Jaanotɨ bu saatoho mihiimaano Moocaani iimaabadɨro iicaqui. Jaanotɨ bu saatoho sitaaco siinoco mahamusuhachiijɨ, Moocaani amɨɨhaico aacɨno sefari mahamusu. Jaano paryɨ momoonɨno Moocaanico Jesucristofañodɨ mihimequiro iicano iicaqui. Jaabediro jaafa cahacɨsu, bu mitya icano icahi fahiijɨvaro. Fɨne.

Cristohallɨtɨ Ɨdaasuno Mihicano.

12 Amɨɨhai tañahabomɨ, sefaneri ɨnɨsuno amɨɨhaihallɨvɨ asaasumi meheetyedino, ajabafiiranotɨ mihicanɨcɨbadɨ. 13 Ɨvɨ jillɨro imo imo mihica Cristo ɨdaasuno iicaubadɨ mihicaneri. Jaamo ufucu diibo ihovosɨɨma asaanoco mahatyɨmeneri sihidɨ imo imo mihicahi. 14 Jaaneguiiha amɨɨhaico Cristo iijɨhallɨtɨ aivonoono unuusumi, imicani amɨɨhai mihicahi, iimiibo Moocaani Gaija amɨɨhaihallɨri iicamaño. 15 Jaanotɨ amɨɨhai sita gaicaau, bu naniva, bu imitɨ moonɨ, bu sita iimaa juvihicɨ icanohallɨtɨ ɨvɨ ɨdaasuno mihicadino. 16 Jaanotɨ naha saatoho Cristo momohallɨtɨ ɨdaasuno mihicaneri munucufevedino. Jillɨro toonohallɨvɨ Moocaanico mihimo.

17 Mɨɨro jino tusumi mihicacuuhi Moocaani ɨdaasuno omoonɨjino iseemetɨ ɨtɨcovano. Jaano mɨɨhaitɨ jillɨ ɨtɨconɨno, ¿jaanequi mɨllɨji fɨne Moocaani jɨɨbogoco imiyaavogotɨmovɨ aallɨbaanɨjiibo omoonɨɨbo? 18 Mɨɨro jino iimimo icarumo sihidɨ jeevanotɨ taajahi. ¿Jaanegui mɨllɨ fɨne icajimo iimitɨmo? 19 Jaamaño Moocaani imogobadɨ ɨdaasuno iicarufeenedɨ imino iicamoro diitoco ifiivusuubo Moocaani usefaño ijeebɨɨco ificuuqui. Mɨɨro diibo abañɨtatɨɨbo.

5

Miyaavogomɨnaaco Afagoono.

1 Jino uujoho amɨɨhai igaivomɨnaa quillahutoco faguehi. Jino uujoho diitobadɨro quillahutoobo iicaabo, bu Cristo ɨdaasuno iicaunoco aatyɨmeubo icano. Jaamo bu diito iicabadɨro uujoho tamañoma icaji Jesu ihovosɨɨma ufucu asaadɨ. 2 Jaaneguiiha amɨɨhai quillahuto, Moocaanico imiyaavugucuumo ovejamɨbadɨ iicamoco motoomo amɨɨhaico utuumusumoco. Jaanoco mihimogomoro momoonɨ Moocaani imogobadɨ. Jillɨ amɨɨhaico atajɨɨbaneguiiharo icatɨno, bu jillɨ nɨhɨbamɨcoro magaayɨcɨquiro icatɨno icano. Jillɨro imino mududɨcamaaje. 3 Amɨɨhaiñocoro mihicabadɨ mihimogobadɨro momoonɨdino. Jaamo amɨɨhai momoonɨnoco aatyɨmemere igaajaqui. 4 Tollɨ momoonɨhachiijɨ, imiya toomomɨnaafi agasedɨ amɨɨhai magaayɨcɨji imino chaahimɨgaco, mɨllɨ icajitɨnoco.

5 Jaabadɨro bu amɨɨhai sɨcafe quillahuto iijɨguiinovɨ miminifoto. Jaamoro sabadɨro sɨɨcujeebɨɨma mihicamoro fahɨgovavɨ: Jii, monoocasi:

Mɨɨro Moocaani imogotɨhi: Aivo uujoho sihidɨ jeevahi, eneefimoco. Jaanotɨ naha sɨɨcujeebɨɨma iicamoco iimihuseri amusufiibo.

6 Jaaneguiiha sihidɨ ejeevano Moocaaniguiino* miminifoto amɨɨhaico diibo unuufucu agasedɨ sihidɨ mejeevamotɨ iminiiyuqui. 7 Jaaneguiiha paryɨ amɨɨhai esamaajeque Moocaani usefañoro mificu. Mɨɨro diibo amɨɨhai imino mihicanoco imeguehi. 8 Jaamoro bu imino magaajamoro mehesɨcɨnɨ. Mɨɨro oono amɨɨhaimɨnaafi ɨjɨ jɨcubadɨ nɨɨgooboro ɨguehi, aatyɨmeme miyaavogoco ifinɨsuqui. 9 Jaaboco mejenaau miyaavogofañodɨ sefano mihicamoro, tollɨro bu fahɨgova iicamo amɨɨhai nahabomɨ, tobadɨro bu ɨdaasuno iicanoco magaajamoro. 10 Jaarumo gueenejɨsuno ɨdaasuno mihicanobuunatɨ Moocaani amɨɨhaico imino imibachujiibo, bu quehecuno, mityano, sefano icano ficujiibo. Jaabo diiboro Moocaani paryɨ fanoovaaco aacɨfiibo mɨɨhaico cuuhuvahi Jesucristoma sano ifinɨjitɨno fiivofaño miicaqui. 11 Jaabo jaafa mityama icahi fahiijɨvaro. Fɨne.

Niino Fitaacu.

12 Jino tañahabobadɨ eesɨcɨnɨubo Silvano onoobofeenedɨ jihaamegayɨco caatɨnɨhi amɨɨhaico fajɨɨnɨɨboro miyaano iicanoco oono Moocaanitɨ paryɨ magaayɨcɨneheje Moocaani mɨɨhaico sihidɨ agaijɨnoco ɨjɨɨbogono. Jaanofañodɨ quehecuno mihica.

13 Tollɨro bu Moocaani iija Babiloniari iicajamɨnaa Moocaani amɨɨhaico iicaubadɨro ɨɨcɨumo amɨɨhaijaago iijɨco galluhi, bu tollɨro diibo taseemenebadɨ iicaabo Marco onoobo amɨɨhaijaago iijɨco galluhi. 14 Jaanegui fahɨgovavɨ mihibɨcɨcasimoro midillucasi.

Jaamo paryɨ amɨɨhai Jesucristota mihicamo sajeebɨɨma mihica.

* 2:3 Cristo buheebe. Jaaruubo guiisibabadɨ jeevahi.

* 5:6 Griego iijɨri janaanɨcɨ jillɨ noonɨcɨno: Moocaani useguiino.

2 SAN PEDRO AAME

1

2

3

2 SAN PEDRO AAME

1

Miyaavogomɨnaadi Pedro Acaatɨnɨuno.

1 Uujoho, Simon Pedro iicaabo Jesucristo jeecɨvomɨnaafi, bu diibo minɨsumɨnaafi iicaabo amɨɨhaidi jihaameque caatɨnɨhi, mɨɨhai mihicabadɨro imino mimiyaavogomedi. Mɨɨro Moocaani, bu Motaajasumɨnaafi Jesucristo icamɨsi famooro imiyaavogodɨmoco acɨhi iimico. 2 Jaaneguiiha Moocaani, bu Mohaivojɨɨbo Jesucristo icamɨsico magaajanofeenedɨ amɨɨhaico sihidɨ imino omoonɨnoco, bu sajeebɨɨ icaco icano magaayɨcɨ.

Moocaani Miyaavogomɨnaaco Aacɨno.

3 Mɨɨro Moocaani mɨɨhaico imityafañodɨ paryɨ mofiguiiha mucuujɨvaachunoco, bu diiboco mejeecɨvequi mucuujɨvaachunoco icano acɨɨbo, toonofeenedɨ diiboco magaajaqui, sihidɨ ejeevanofeenedɨ, bu ovosɨɨnoonoco eheetavonofeenedɨ icano mɨɨhaico ucuuhuvauboco. 4 Jaanehejefeenedɨ unuunoco mɨɨhaico acɨɨbo, jaano ajashutɨno, sihidɨ ijaadama iicanoco. Jaano toono diibo unuunofeenedɨ amɨɨhai Moocaani iicabadɨ miminifetehi iimitɨno imogo jiinɨjehallɨvɨ imitɨco ɨsɨvanotɨ mataajamoro. 5 Jaaneguiiha mesefaquifotomoro amɨɨhai miyaavogoco mahamusu imino mihicaneri, jaanoco bu mahamusu janaanɨcɨ gaajari, 6 jaanoco bu mahamusu amɨɨhai ifiicoro imino matajɨɨbaneri, jaanoco bu mahamusu jaabɨcɨri, jaanoco bu mahamusu Moocaanico mejeecɨveneri, 7 jaanoco bu mahamusu amɨɨhai nahabomɨma magaijɨcasineri, jaanoco bu mahamusu gaijɨma mihicaneri icano.

8 Jaano jinehejema mihicanoco miguiraatusuhachiijɨ amɨɨhai ifiino mɨhɨfonotɨ icajitɨhi, bu Mohaivojɨɨbo Jesucristoco magaajano sɨcamañovɨ feejitɨhi. 9 Jaanotɨ jinehejema achahamo ihaallɨɨnoma chahahi, jabaiyɨɨmo; itɨconɨono iimitɨ initɨcafutuunoco ajabajevecuumo. 10 Jaaneguiiha tañahabomɨ, mityano mihicamoro imino mehesɨcɨnɨ Moocaani amɨɨhaico ɨɨcɨuboro ucuuhuvaunoco. Jaanoco tollɨ momoonɨhachiijɨ ufucuro imitɨnofaño mahaquetejitɨhi. 11 Jaachiijɨ amɨɨhai imino tɨhɨɨtɨno mɨjɨcafeteji Mohaivojɨɨbo, Motaajasumɨnaafi Jesucristo aivojɨ ifinɨjitɨnofaño.

12 Jaaneguiiha amɨɨhaico jinehejeque magaajacurunoco esaayuuboro icahi, oono miyaanofaño quehecuno mihicarumoco. 13 Mɨɨro uudi imino jino uujoho iicanohachuta amɨɨhaico eesaayuuboro afajɨɨnɨno. 14 Mɨɨro Mohaivojɨɨbo Jesucristo uco gaajasuhi iguijevedɨ jiijeeque goovano ejeevesujinoco. 15 Jaaneguiiha uujoho tasefadɨno moonɨhi. Jaamo uujoho iguijevenebuuna jinehejeque mehesafetehi.

Cristo Sihidɨ Ejeevauboco Aatyɨmeumo.

16 Mɨɨro amɨɨhaico Mohaivojɨɨbo Jesucristo mityatɨ, bu jiijehallɨvɨ asaaunotɨ icanoco mɨjɨɨbuguno sɨcamañooco mɨɨhairyo meheetavomoro mɨjɨɨbuguno icatɨno. Mɨɨro mɨɨhai mohaallɨɨri mahatyɨmeuhi Mohaivojɨɨbo sihidɨ jeevaaboco. 17 Jaaboco mɨɨhai mahatyɨmeuhi Dios Moocaani bocɨco, bu imico icano diiboco aacɨusumi, bu tollɨro muguubuuhi Moocaani ihovosɨɨri: Jaanɨ taseemene diiberi uujoho imo imo iicaabo, unuunoco. 18 Jaano toono niquejefañotɨ unuunoco mɨɨhai monohojɨneri muguubuuhi Mohaivojɨɨboma imibaaɨri mihicausumi.

19 Jaabadɨ bu aivo jino miyaano iicanoco magaajahi Moocaani iimaamɨnaa acaatɨnɨunoco. Jaanoco amɨɨhai mimiyaavogomo aivo imino momoonɨ. Jaano toono diito acaatɨnɨuno ɨfuvusuhi oono cɨvohɨgotɨ cɨɨjɨgaimecu meseseevetɨnohachutaro ɨɨfuvusunɨcɨbadɨ. Jaanotɨ Cristo cuujetavɨo meecɨrɨgai onoobobadɨ asaacudɨ amɨɨhai jeebɨɨnoco achɨcɨjiibo janaanɨcɨ imino Moocaanico magaajaqui. 20 Jaaneguiiha itɨconɨ jinooco magaaja, chahano Caatɨnɨhaamefaño inoro ihesamaajeriro onoono. 21 Mɨɨro toonoco Moocaani iimaamɨnaa jillɨ ijeebɨɨtɨro onoomoro acaatɨnɨuno icatɨno. Jillɨ Moocaani Gaija diitoco unuunoco Moocaaniditɨ jɨɨbuguumo.

2

Sɨcamañooco Ɨjɨɨbeguefimo.

1 Jaabadɨro bu Israel cuumifaño icaumo Moocaani iimaamɨnaabadɨ icarumo abañɨfifimo. Jaabadɨro bu icajimo bañɨfiira jɨɨbogomɨnaa. Jaamo amɨɨhaifeenevɨ toovono ɨjɨcafotomoro sɨcamañehejeque jɨɨbeguejimo amɨɨhai miyaavogoco ifinɨsuqui, oono Aivojɨɨbo aamɨɨbo ataajasuubotɨ bañɨmoro. Jaarumo goovajino ifiicoro ifinɨsuno. 2 Jaamoco sihidɨ saatoho imiyaavogomoro diitobadɨro iminotɨno moonɨjimo. Jaamo tollɨ iicanotɨ sita miyahiijɨ jɨɨbogoditɨ imijitɨno ihiimaano. 3 Jaamo nɨhɨbamɨco sihidɨ iimogomoro amɨɨhaico nanijimo sɨcamañehejeque ɨjɨɨbogonohallɨvɨ. Jaarumo ifinɨjinotɨ taajajitɨmo mɨɨro sɨɨcɨjetɨro diitoco Moocaani ahaamɨjinofaño icacuumo.

4 Buhɨcagaha itoomomɨnaa icaurumo imitɨco omoonɨumoco gaijɨutɨɨbo jillɨro diitoco jɨgaiñehiri isisɨuboro cɨɨjɨgaifaño ɨcɨvohɨgo gañɨɨuhi, tahɨ iicaqui jaadusufucu agasejinohachuta. 5 Tollɨro bu sɨɨcɨjeo miyamɨnaaco iimitɨhallɨtɨ gaijɨtɨɨbo nɨfaibari amacanɨsuuboro diitoco finɨsuuhi. Jaaboro ɨdɨɨbocoro Noeque iyotoma taajasuuhi: Imino mihica, nooboro tomiyamɨnaaco ɨjɨɨbuguuboco. Jaabo Noe taajauhi iyoto sietedɨmomaryo. 6 Tollɨro bu Moocaani finɨsuuhi Sodoma cuumi, bu Gomorra cuumi icanoco cɨɨjɨgairi ɨjɨgasuuboro, baiguiijɨtɨ miniiyuuhi, toonobuunatɨ iicano imitɨ miyamɨnaa toonotɨ igaajaqui. 7 Jaanotɨ ɨdɨɨbocoro Lot onooboco taajasuubo imino iicaaboro diito imitɨno iicanoco aatyɨmeebere ɨdaasuno iicahicauboco. 8 Mɨɨro diibo imino iicahicaubo fafucuvaacɨvɨro iimijeebɨɨfañodɨ ɨdaasuno icahicauhi diito imitɨno omoonɨnoco aatyɨmeebere, bu imitɨno ihiimaanoco uguubuuboro icano. 9 Jillɨ Aivojɨɨbo taajasufihi ɨjɨ abañɨno ɨnɨsunotɨ diibota iicamoco. Jaanotɨ iimitɨmoco ficuubo jaadusufucusumi ɨdaasuno imoonɨqui.

10 Jaabadɨro bu Moocaani ɨdaasuno moonɨji janaanɨcɨvɨ oono ɨɨdicunoco ifi iimogonoco omoonɨmoro, bu diibo tajɨɨbaco iimeguehicatɨmoco icano. Jaamo jenaaufifimo, jeebɨɨbatɨro moonɨfimo, iguitɨmo ɨñɨhicunoono mityatɨ imitɨnoono ihiimaanoco icano. 11 Buhɨcaga Moocaani toomomɨnaa sihidɨ imityama icarumo diito Aivojɨɨbo ɨmefeenevɨ: Imitɨno, onoomoro ɨɨbatɨhi.

12 Jaamo diito asimɨbadɨ ihesɨcɨnɨbama chahahi, oono sahiijɨtɨro iicacubadɨ iicamo iimitɨmo, ifiivomoco agaayɨcɨmoro agaicaaufimo asimɨbadɨ iicacuumo. Jaamo diito agaajatɨnotɨ imitɨno iimaahicahi. Jaamaño asimɨ iicanɨcɨbadɨ guijevejimo. 13 Jaamo ɨdaasuno icaji sitaaco ɨdaasuno omoonɨhicabadɨro. Jaamo: Imo imo mihicahi, neehicamo gueenene icajitɨno safesugoco omoonɨmo. Jaamo amɨɨhai jɨɨbaimonofaño ofoomoro amɨɨhaico nucufevesuhicahi jihovonehejeri asafesuvomoro. Jaanotɨ amɨɨhaiditɨ sita imitɨno iimaahicahi.

14 Jaamo bu gaigooco jillɨ tɨcovono ɨɨfɨnɨcɨhicatɨmo, bu iimitɨco jeevesuhicatɨmo, bu ajashuno imiyaavogo iicamoco jeevamaaisuhicamo, bu aivo gaajamo fanoovaaco iimogomoro ɨɨcɨnoco. Jillɨ Moocaani afaijacuumo iicamo. 15 Jaamo iimino jɨɨhaitɨ ɨmɨtacumo, johono Moocaani iimaamɨnaafi Balaam onoobo Beor achibadɨ jeevamo. Mɨɨro diibo imuguuhi iimitɨnoco omoonɨunohallɨvɨ nɨhɨbamɨco agaayɨcɨujirunoco. 16 Jaaruuboco iimitɨhallɨtɨ asi burro ɨɨbauhi miyamɨnaafibadɨ ihiimaauboro. Jaamaño fuutɨɨbo ijeegavoma.

17 Jaamo diito pisirigai inɨfaihuma achahanobadɨ jeevahi, bu aimuufaico guibuhuba sihɨgo asatyonɨcɨbadɨ jeevahi icano. Jaamo ficucɨnɨcuhi fahiijɨvavɨro aivo ɨcɨvonoguiino iicacuuqui, 18 mɨhɨfonehejeque sihidɨ ejeevamobadɨ ihiimaahicamaño. Jaamo iimitɨnoco ifi iimogonehejeque iimoyɨɨcɨhicanofeenedɨ jeevamaaisuhicamo iimitɨnofaño iicahicaumotɨ miyanotɨro agaacuumoco. 19 Jaamoro diitoco: Amɨɨhaico iimino iicaco mahacɨji, neehicamo, diito bu jɨjovoto icarumo. Mɨɨro fanoohimitɨ iguiinonɨcumo imitɨ jɨjovotorucu. 20 Jaanotɨ bu Aivojɨɨbo, Taajasumɨnaafi Jesucristoco agaajaumoro jiinɨje imitɨtɨ ataajacuurumo siino dojɨcuvɨro tonehejefaño ɨmɨtamo siino tonehejeguiino minifetehi. Jaamo itɨconɨ Jesuco agaajautɨno janaanɨcɨvɨ imitɨno minifetehi. 21 Jaamedi imijiruno oono imino jɨɨhaico gaajatɨmo iicano. Jaanotɨ iimino tajɨɨbaco diitoco aacɨunoco gaajacuurumo siino ejeevesumaño aivo imitɨno icacuumo. 22 Jaamovɨ aivo imino ɨɨfotono jillɨ onoonɨcɨno: Jɨcu siino iguibamaajeque dojɨcuvɨro faiyɨhi, bu faafaibaco initɨcuubo siino dojɨcuvɨro caamefaño jeefiji, onoono.

3

Aivojɨɨbo Asaajino.

1 Agaijɨmo tañahabomɨ, jino siino amɨɨhaidi acaatɨnɨhaame. Jaahaamecɨfaño imeguehi jino afajɨɨnɨnofañodɨ miyanotɨro amɨɨhaico eesamaaisunoco. 2 Jaanegui mehesafoto johono Moocaani iimaamɨnaa unuunoco, bu Mohaivojɨɨbo Taajasumɨnaafi tajɨɨbaco gallumɨnaa amɨɨhaico ɨjɨɨbuguunoco icano.

3 Jaaneguiiha jinooco itɨconɨ mehesɨcɨnɨ: niinosumi saajimo miyamɨnaa Moocaaninehejeque edejecujimo, ifi iimitɨco iimogono onoobadɨro iicamo. 4 Jaamoro dillujimo: ¿Mɨllɨ iicanoco Cristo saaji, nooboro unuuno? Mɨɨro jiinɨjeque ifiivusuunotɨ moheedetemɨhaivɨ iguijeveunotɨ, bu jisumihachuta jino jiinɨje iicabadɨro icahi, noomoro. 5 Mɨɨro diito imogotɨhi agaajanoco niquejene sɨɨcɨjetɨro ifiivusucafutuunoco, bu Moocaani noojɨri nɨfaihufañotɨ jiinɨje iinuunoco jaanɨunobadɨ. Jaanotɨ bu fahɨgovadɨ nɨfaihu iicanoco, 6 bu oono nɨfaihuri jiinɨjehallɨri iicaunoco ifinɨsunoco icano. 7 Jaabadɨro bu jisumio niquejene, bu jisumio jiinɨje icano jino iicano cɨɨjɨgaiguiiharo ficuucɨnɨhi, diiboro Moocaani onoobadɨ. Jaagai cɨɨjɨgai toonoco jɨgasuji jaadusufucusumi. Jaasumi bu tollɨro iimihicatɨmo finɨsucafeteji.

8 Jaaneguiiha agaijɨmo tañahabomɨ, jinooco majabajeevedino, mɨɨro Mohaivojɨɨbedi safucu mil añobadɨ jeevahi, bu mil año safucubadɨro jeevahi icano. 9 Jaabo Mohaivojɨɨbo unuunoco ajabajevecuuno icatɨno, oono saatoho eneehicabadɨ. Jillɨ mɨɨhaico ajaabɨcɨɨboro imogoobo famooro iimitɨco ejeevesunoco, mɨɨhaiñooba cɨɨjɨgaifaño footɨmo iicaqui.

10 Mɨɨro Mohaivojɨɨbofucu gaseji mehesɨcɨnɨtɨnaaca, oono nanivamɨnaafi gaajacɨratɨnofucu asaanɨcɨbadɨ. Jaasumi niquejene paryɨ dubaicamaaiji ñɨhicuno guubuvusunoro. Jahɨ paryɨ iicaneheje cɨɨjɨgairi finɨsucafeteji. Jaabadɨro bu jiinɨje paryɨ toojehallɨri iicanoma jɨgasucafeteji icano.

11 Mɨɨro paryɨ jillɨ finɨsucafetejino. Jaaneguiiha aivo imino Moocaaniguiiharo mihicano, bu diiboco imino mejeecɨvono icano. 12 Jaaneguiiha Moocaani fucu agasejinoco motoomomoro diiboco mahamusu goovano isaaqui. Jaasumi niquejene cɨɨjɨgairi finɨcafeteji. Jaano icɨɨjɨgairi tahɨ iicaneheje paryɨ chucucamaaiji. 13 Jaanotɨ naha mɨɨhai meteemehi Moocaani eetaveji unuunoco bohono niquejeneque, bu bojiinɨjeque icano. Jahɨgo paryɨ famooro imifiimo imino mihicaji.

14 Jaaneguiiha, agaijɨmo tañahabomɨ, toonoco motoomonohachuta imino mihica amɨɨhaico Moocaani sajeebɨɨma mihicamoco, bu mɨhɨnivatɨmoco ihatyɨmequi. Jaanotɨ imitɨno icano mihicamoco atyɨmevadiibo. 15 Jaamoro magaajamoro Mohaivojɨɨbo asaatɨnohachuta sanoodɨmo imiyaavogomoro itaajaquihica. Mɨɨro bu jinooco tollɨro amɨɨhaidi caatɨnɨubo magaijɨɨbo monahabo Pablo Moocaani diiboco gaajaco aacɨudɨneri. 16 Mɨɨro paryɨ ihaamenefañodɨ jinehejeque amɨɨhaico neehicaabo, samañosafaño tɨhɨɨno noocɨnɨrunaaca. Jaanoco agaajatɨmoro, imino imiyaavogotɨmo sihɨgovɨro iimitɨnojaagovɨro miniiyuhicahi, bu tollɨ oono Caatɨnɨhaamefaño simañoohaamefaño onoonehejeque siibadɨ iimitɨnojaagovɨro oovɨcɨmoro iimitɨnocoro moonɨhicamo icano. Jaamaño ifiinocoro finɨsujimo.

17 Jaaneguiiha agaijɨmo tañahabomɨ, jinooco ɨmegavɨro magaajacumaño imino amɨɨhai ifiico motoomo. Jaamo iimitɨmo amɨɨhaico abañɨnofaño minifototɨmoro amɨɨhai miyaavogofaño quehecuno mihicanotɨ aacototɨmo mihicahi. 18 Jaaneguiiha aivo janaanɨcɨ imino Mohaivojɨɨbo Motaajasumɨnaafi Jesucristoco magaajamoro diibo gaijɨfaño imino mujusi. ¡Jaaboco macahacɨsu jisumi, bu fahiijɨvaro icano! Fɨne.

1 SAN JUAN AAME

1

2

3

4

5

1 SAN JUAN AAME

1

Fiivo Iimaa Cristo.

1 Amɨɨhaidi macaatɨnɨhi jino itɨconɨ jiinɨje ifiivutɨnaacaro iicacuunoco mɨɨhai muguubuunoco, mohaallɨɨneri mahatyɨmeunoco icano. Jaaboco mahatyɨmeumoro diiboco muhuseneri mududɨɨcɨuhi. Jaabo jino Fiivo Iimaa iicaabo. 2 Jaabo miyamɨnaaco fiivusuuhi. Jaaboco mɨɨhai mahatyɨmeumoro toonotɨ mɨjɨɨbeguehicahi. Jaamo amɨɨhaico mɨjɨɨbeguehi jino ifinɨjitɨno fiivoco, Moocaanima iicauhiijɨ mɨɨhaivɨ ubuhugaavuunoco. 3 Jaanoco amɨɨhaico mɨjɨɨbeguehi muguubuunoco, mahatyɨmeunoco icano. Jaamo mɨɨhaima manahabovahi Moocaanima mɨɨhai mihicabadɨ, bu Illi Jesucristoma mihicabadɨ icano. 4 Jaanegui amɨɨhaidi jillɨ macaatɨnɨhi. Jaamo sihidɨ imo imo mihicahi.

Moocaani Seseene Aachɨcɨnɨɨbo.

5 Jibogoco Jesucristo mɨɨhaico jɨɨbuguhi. Jaanoco amɨɨhaico mɨjɨɨbeguehi Moocaani seseene aachɨcɨnɨɨbo iicanoco. Jaabovɨ ajashuno ɨcɨvono chahahi. 6 Jaamo: Diiboma magataavehi, munuurumo cɨvohɨ mihicamo jillɨ mabañɨhi moojɨri, sɨcamañooco monoomaño, bu momoonɨmaño icano. 7 Jaanotɨ Moocaani iicabadɨ seseehɨ mihicahachiijɨ diiboma magataacɨnɨhi. Jaamaño mɨɨhaico Illi Jesucristo tɨɨjoho mohimitɨco paryɨ nitɨhi.

8 Jaanotɨ: Tahimitɨma chahahi, monoomo jillɨ mofiico mabañɨhi. Jaamaño mojeebɨɨfaño miya iijɨ chahahi. 9 Jaanotɨ mohimitɨco Moocaanico mɨjɨɨbogohachiijɨ diibo aivo imihuseebe abañɨtatɨɨbo, mohimitɨco ubuusuuboro paryɨ nitɨjiibo. 10 Jaanotɨ: Tahimitɨma chahahi, monoohachiijɨ Moocaanico: Bañɨfifiibo, meneehi. Jaamofaño diibo iijɨ chahahi.

2

Ɨjɨ Moocaani Ɨmefeenevɨ: Imitɨmo, Unuusumi Jesucristo Mohallɨtɨ Iicaabo.

1 Taseeme amɨɨhaidi jillɨ caatɨnɨhi. Jaamo iimitɨnoco moonɨtɨmo mihicahi. Jaanotɨ mimiyaavugucuumo imitɨnoco momoonɨhachiijɨ Moocaani ɨmefeenevɨ mohallɨtɨ iicaabo jisumi icahi Jesucristo imihuseebe. 2 Jaabofeenedɨ mohimitɨ jaaducafutucuuhi. Jaano mɨɨhaidiro icatɨno, faajiinɨjemɨnaadiro bu icano.

3 Jaanotɨ Moocaani atajɨɨbabadɨ mihicahachiijɨ magaajaji diiboco magaayɨcɨcunoco. 4 Jaanotɨ saatoho: Diiboco gaajacuhi, onoomo, itajɨɨbaco imiyaavogotɨmaño, bañɨfifimo. Jaamofaño miya iijɨ chahahi. 5 Jaanotɨ diibo tajɨɨbaco imiyaavogoobo Moocaanico aivo imino agaijɨɨbo. Jillɨtɨ magaajahi diiboma magataavonoco. 6 Jaabo Moocaanima gataavehi onoobo Jesucristo imino iicaubadɨ iicaqui.

Bohono Tajɨɨba.

7 Tañahabomɨ, botajɨɨbaco amɨɨhaidi caatɨnɨtɨhi amɨɨhai Cristoco mimiyaavuguunotɨro amɨɨhaico atajɨɨbacunoco. Jaano jino sɨɨcɨjetɨro atajɨɨbauno jɨɨbogoco amɨɨhairyo muguubuhicacuuno. 8 Jaano tajɨɨbaco amɨɨhaidi acaatɨnɨno jino bohonobadɨ minifetehi. Jaano aivo miyaano Cristofañodɨ, amɨɨhaifañodɨ icano. Jaamaño ɨcɨvono afatyucunoguiinodɨ miya sesee achɨcɨnɨcuhi.

9 Jaanotɨ saafi: Seseehɨ icacuuhi, nuuruubo inahaboco ɨjɨɨhegueebe cɨvohɨguerehiica icahi. 10 Jaanotɨ inahaboco agaijɨɨbo seseehɨgo icahi. ¿Jineje bu diiboco iimitɨnofaño gañɨɨsujirahi? 11 Jaanotɨ inahaboco ɨjɨɨhegueebe cɨvonofaño icahi. Jaabo ofoohɨgoco gaajatɨhi, icɨveri aatyɨmetɨmaño.

12 Taseeme, jaaneguiiha amɨɨhaidi caatɨnɨhi, Moocaani amɨɨhai imitɨco Jesucristofeenedɨ ubuusucumaño. 13 Amiyato, amɨɨhaidi caatɨnɨhi, itɨconɨ jiinɨje fiivutɨnaaca iicauboco magaajacumaño. Sɨcafe, amɨɨhaidi caatɨnɨhi, ɨjɨ Satanasco miguiinonɨcumaño.

Taseeme, amɨɨhaidi caatɨnɨhi, Moocaanico magaajacumaño. 14 Amiyato, amɨɨhaidi caatɨnɨhi, itɨconɨ jiinɨje fiivutɨnaacaro iicauboco magaajacumaño. Sɨcafe, tollɨro amɨɨhaidi caatɨnɨhi, mequehecufimaño Moocaani jɨɨbogoco amɨɨhai jeebɨɨfaño magaayɨcɨmoro ɨjɨco miguiinonɨcumaño.

15 Jaaneguiiha jiinɨjeque magaijɨdino, bu jiinɨjehallɨri iicanoco magaijɨdino icano. Jaanotɨ saatoho jiinɨjeque agaijɨmo Moocaanico gaijɨtɨhi. 16 Mɨɨro paryɨ jiinɨjehallɨvɨ iicano imitɨ Moocaanitɨ saatɨhi. Jillɨ jiinɨjehallɨtɨro asaano, oono mofi imitɨnoco iimogoneheje, mohaallɨɨ imitɨnoco iimogoneheje, bu: Uujoho aivo sihidɨ jeevahi, noomoro mihicaneheje icano. Paryɨ jino jiinɨjeonehejere. 17 Jaano jino jiinɨje paryɨ iimitɨnoco iimugusuhicanoma finɨnoro fuucuuhi. Jaanotɨ Moocaani iimogobadɨ iicahicaabo finɨjitɨhi.

Abañɨfifiibo Saaji.

18 Taseeme, jino niinosumi mihicacuuhi. Amɨɨhairyo magaajacuuhi Cristomɨnaanɨmɨnaafi asaajinoco. Mɨɨro jino jisumi icacumo Cristoco ɨmɨnaanɨhicamo. Jinotɨ magaajahi jino niinosumi mihicacunoco. 19 Jaamo mofeenetɨ fuuhi. Jaarumo mɨɨhaioto icautɨmo, mɨɨhaioto iicauruva mɨɨhaima icajirumo. Jaamaño tollɨ fuumo famooro maatyɨmemere magaajaqui paryɨ famooro mɨɨhaioto iicatɨnoco.

20 Jaanotɨ naha amɨɨhaico Cristo Igaijaco acɨcuhi. Jaamaño amɨɨhai famooro imino magaajacuhi. 21 Jaaneguiiha amɨɨhaidi caatɨnɨhi miyaanoco magaajacumaño, magaajatɨmaño icatɨno. Mɨɨro amɨɨhairyo magaajacuhi miyaanofañotɨ sɨcamaño asaajitɨrunoco.

22 Jaabo, ¿nacu mɨɨjoho abañɨfifiibo? Etɨ bu oono: Jesuco Cristo icatɨɨbo, eneehicaabo. Diibo Cristomɨnaanɨmɨnaafi iicaabo. Mɨɨro Moocaani Achi Jesuco utuunamaaihicaabo, bu Moocaanico tuunamaaihicaabo icano. 23 Mɨɨro paryɨ Moocaani Achico utuunamaaimo Moocaanima chahahi. Jaanotɨ Moocaani Achico ɨjɨɨbogomo Moocaanima icahi.

24 Jaaneguiiha amɨɨhai jeebɨɨfaño mificu oono itɨconɨtɨro muguubuunoco. Jaano amɨɨhai jeebɨɨfaño iicahachiijɨ Moocaanima, Illima icano mihicahi. 25 Mɨɨro Jesucristo mɨɨhaico acɨguuhi ifinɨjitɨno fiivoco unuubadɨ.

26 Jaaneguiiha jino amɨɨhaidi caatɨnɨhi jillɨ amɨɨhaico abañɨhicamoditɨ. 27 Jaanotɨ naha amɨɨhai Moocaani Gaijama mihicahi Jesucristo amɨɨhaico aacɨuboma. Jaamaño sita amɨɨhaico jɨɨbeguejitɨrahi, Moocaani Gaijaro amɨɨhaico paryɨ ɨjɨɨbogomaño. Jaabo jɨɨbogo miyaano sɨcamaño icatɨno. Jaaneguiiha Cristoma icamoro mihica Moocaani Gaija amɨɨhaico ɨjɨɨbogobadɨ.

28 Taseeme, jaaneguiiha amɨɨhaico neehi: Cristomaryo mihica. Jaabo asaadɨ diibotɨ nucufevetɨmo, bu ñɨhicugotɨmo icano miicaqui. 29 Mɨɨro amɨɨhairyo magaajacuhi Jesucristo iimihuseebe iicanoco. Jaabadɨro bu oono iimihuseme Moocaani seeme iicamo.

3

Moocaani Seeme Iicamo.

1 Jaaneguiiha magaaja mɨɨro sihidɨ Moocaani mɨɨhaico agaijɨɨboro, iseemetɨ mɨɨhaico oovɨcɨhi. Jaano miyaano diibo seeme mɨɨhai. Jaamaño jiinɨjemɨnaa mɨɨhaico gaajatɨhi, Moocaanico agaajatɨmaño. 2 Agaijɨmo tañahabomɨ, Moocaani seeme mihicacuuhi. Jaarunaaca mɨɨhaico gaajasutɨɨbehiica ufucu mihicajinoco. Jaarumo magaajahi Jesucristo asaadɨ diibobadɨ mihicajinoco, mɨɨro iicabadɨro iicaaboco mahatyɨmejimaño. 3 Jaanoco paryɨ eesɨcɨnɨmo, jeebɨɨ imibachucafetehi diibo Jesu imiibo iicabadɨ.

4 Jaanotɨ paryɨ famooro iimitɨnoco omoonɨmo Moocaani tajɨɨbaco imitɨno moonɨhi. Mɨɨro imitɨnoco momoonɨno Moocaani tajɨɨbaco: Jii, monootɨhi. 5 Mɨɨro amɨɨhairyo magaajacuhi Jesucristo mohimitɨco ibuusuqui asaaunoco. Jaabofaño imitɨ chahahi. 6 Jaaboma paryɨ iicamo imitɨco moonɨtɨhi. Jaanotɨ imitɨco moonɨmoro iicamo diiboco atyɨmetɨmo, gaajatɨmo icano. 7 Taseeme, mɨɨhaiñooba amɨɨhaico bañɨdino. Jaanotɨ imino iicaabo Cristo imihuseebebadɨ jeevahi. 8 Jaanotɨ imitɨno iicaabo ɨjɨtahe. Mɨɨro ɨjɨ sahiijɨtɨro iimitɨnoco omoonɨfiibo. Jaanegui Moocaani Achi saauhi ɨjɨ omoonɨsunoco ifinɨsuqui.

9 Jaanotɨ paryɨ Moocaanitɨ ifiivomo iimitɨnoco moonɨtɨhi, Moocaani ifiico mojeebɨɨfaño ificucumaño. Jaamaño iimitɨnoco momoonɨcutɨhi, Moocaani seeme mihicamaño. 10 Mɨɨro gaajaveechuno Moocaani seeme iicamo, bu ɨjɨ seeme iicamo icano. Jaanotɨ paryɨ iimitɨnoco omoonɨmo, inahaboco agaijɨtɨmo Moocaani seeme icatɨhi.

Sabadɨro Fahɨgova Magaijɨcasi.

11 Mɨɨro mimiyaavuguunotɨro muguubuno jɨɨbogo jino: Sabadɨro fahɨgovavɨ magaijɨcasi, onoono. 12 Cainbadɨ mihicadino. Mɨɨro ɨjɨtahe iicaumaño inahaboco gaicaaubo. ¿Nacu mɨllɨtɨ jaaboco gaicaaubo? Etɨ bu Cain iimihicautɨmaño, jaanotɨ inahabo iimihicaumaño.

13 Tañahabomɨ, majabafiitedino jiinɨjemɨnaa amɨɨhaico ɨjɨɨhevehachiijɨ. 14 Mɨɨhai naha guijevetɨ buheefaño mafatyucuhi. Jaanoco magaajahi monahabomɨco magaijɨmaño. Jaanotɨ inahaboco agaijɨtɨɨbo guijevetɨ taajatɨhiica. 15 Mɨɨro paryɨ inahabomɨco ɨjɨɨhegueme gaicaaumɨnaa. Amɨɨhairyo magaajahi gaicaaumɨnaa ifinɨjitɨno fiivoma ijeebɨɨfaño achahanoco. 16 Mɨɨro jillɨtɨ magaajahi magaijɨcasinoco Jesucristo mohallɨvɨ ifiico aacɨunotɨ. Jaabadɨro bu mɨɨhai mofiico mahacɨjirahi monahabomɨhallɨvɨ. 17 Jaanotɨ sihidɨ inehejema iicamo inahabo ɨdaasuno iicanoco atyɨmecuurumo diiboco ɨɨdaasugotɨmo. ¿Mɨllɨ bu: Moocaanico gaijɨhi, neejirahi? 18 Taseeme, tɨcovo iijɨriro magaijɨdino, miyanotɨro magaijɨ imino momoonɨnofañodɨ.

Moocaani Ɨmefeenevɨ Quehecuno Mihica.

19 Jaamaño jillɨtɨ magaajahi miyaamo mihicamoro, Moocaani ɨmefeenevɨ quehecuno mihicanoco. 20 Jaanotɨ mojeebɨɨ mofi iimitɨnoco gaajacufihi. Jaarunofaño Moocaani ajashutɨɨbo mojeebɨɨfaño iicanoco gaajaabo. Jaabo paryɨ fanoovaaco gaajahi. 21 Jaanotɨ agaijɨno nahabomɨ, mojeebɨɨ Moocaani ɨmefeenevɨ mɨɨhaico mɨllɨ onootɨhachiijɨ Moocaani ɨmefeenevɨ quehecuno mihicahi. 22 Jaabo mɨɨhaico siinoco midillunoco acɨji diibo tajɨɨbaco: Jii, noomoro momoonɨmaño diibo iimogobadɨ. 23 Jaano jino itajɨɨba: Illi Jesucristoco mimiyaavogono, bu jaamoro sitama sabadɨro magaijɨcasino icano, diibo atajɨɨbaubadɨ. 24 Jaamo itajɨɨbaco imiyaavogomo diiboma icahi, bu diitoma diibo icahi icano. Jaanoco magaajahi diibo mɨɨhaima iicanoco Igaijaco mɨɨhaico aacɨnofeenedɨ.

4

Moocaani Gaija, Bu Abañɨfiibo Gaija Icano.

1 Agaijɨmo tañahabomɨ, famoova gaijaco mimiyaaveguedino. Itɨconɨ mɨnɨsu; ¿Naa Moocaani Gaija diibo iicanoco? Mɨɨro jiinɨjehallɨvɨ sihidɨ gahafucumo bañɨfiiramɨnaa: Moocaani iijɨco mɨjɨɨbeguehi, onoomo. 2 Jaamo jillɨtɨ magaajajirahi Moocaani Gaijama iicaaboco. Mɨɨro paryɨ oono Jesucristo miyamɨnaafibadɨ ifiivuuboro saauhi, nooboro ɨjɨɨbogoobo, diibo Moocaani Gaijama iicaabo. 3 Jaanotɨ Jesucristoditɨ tollɨ onootɨɨbo Moocaani Gaijama chahahi. Diibo jillɨ Jesucristomɨnaanɨmɨnaafi gaijama iicaabo. Mɨɨro amɨɨhairyo muguubuhicacuuhi togaija asaajinoco. Jaabo jisumi jiinɨjehallɨri icacuhi.

4 Taseeme, amɨɨhai Moocaanita. Jaamo abañɨfifimoco amɨɨhai miguiinonɨcuhi. Mɨɨro amɨɨhaifaño iicaabo janaanɨcɨ mityahi jiinɨjemɨnaa iicamofaño iicaabo janaanɨcɨ iicamaño. 5 Jaamo diito jiinɨjemɨnaa. Jaamaño jiinɨjeonehejequere iimaamo. Jaanoco jiinɨjemɨnaa iicamo diitoco guubunɨcɨhi. 6 Jaanotɨ mɨɨhai Moocaanioto. Moocaanico agaajamo mɨɨhaico guubunɨcɨhi. Jaanotɨ Moocaanioto iicatɨmo mɨɨhaico guubunɨcɨtɨhi. Jillɨtɨ magaajahi Miya Gaijama iicamoco, bu abañɨfifiibo gaijama iicamoco icano.

Moocaani Mɨɨhaico Gaijɨhi.

7 Agaijɨno nahabomɨ, fahɨgova magaijɨcasi. Moocaanitɨ magaijɨcasino saahi. Paryɨ famoovaaco agaijɨɨbo Moocaani seemene. Jaabo Moocaanico gaajahi. 8 Jaanotɨ sitaaco agaijɨtɨɨbo Moocaanico gaajatɨhiica, Moocaani saatohoco agaijɨfifihicaaboco. 9 Mɨɨro Moocaani mɨɨhaico agaijɨnoco ɨfusuhi mɨɨhaidi ɨdɨɨbocoro Illico jiinɨjehallɨvɨ agalluunofeenedɨ, diibofeenedɨ fiivoma miicaqui. 10 Mɨɨro mɨɨhai Moocaanico magaijɨnotɨ gaijɨ saatɨhi. Jaanotɨ naha Moocaani mɨɨhaico agaijɨuboro Illico galluuhi mohimitɨco ijaaduqui. Jaano jino naha miya gaijɨ.

11 Agaijɨmo tañahabomɨ, mɨɨhaico Moocaani agaijɨbadɨro mɨɨhai tollɨro sabadɨro magaijɨcasiqui. 12 Mɨɨro Moocaanico mɨɨhaiñooba atyɨmetatɨhi. Jaanotɨ sabadɨro magaijɨcasihachiijɨ, Moocaani mɨɨhaima icaji. Jaano igaijɨ mɨɨhaifaño aivo imino jusiji. 13 Jaamo jillɨtɨ magaajahi Moocaanima mihicanoco, bu mɨɨhaima diibo iicanoco icano Igaijaco mɨɨhaico aacɨunofañodɨ. 14 Mɨɨro mɨɨhai mahatyɨmeumoro mɨjɨɨbeguehi Moocaani Illico jiinɨjemɨnaaco itaajasuqui agalluunoco. 15 Jaamo paryɨ Jesucristoco: Moocaani Achi, onoomo Moocaanima icahi, bu Moocaani diitoma icahi icano.

16 Jillɨtɨ magaajamoro mimiyaaveguehi Moocaani mɨɨhaico agaijɨnoco. Mɨɨro Moocaani saatohoco agaijɨfifihicaabo. Jaabo gaijɨma iicaabo Moocaanima icahi, bu Moocaani diiboma icahi icano. 17 Jillɨtɨ gaijɨ mɨɨhaivɨ jusihi ufucu jaadufucu iicasumi ñɨhicugotɨmo miicaqui. Mɨɨro mɨɨhai jiijehallɨvɨ Jesucristo iicabadɨ mihicahi. 18 Mɨɨro gaijɨ iicamañovɨ ñɨhicugo chahahi, gaijɨ ñɨhicugoco buhɨ agañɨɨmaño. Mɨɨro ñɨhicugo ɨɨdaasuhɨgovɨ mɨɨnoco satyehi. Jaamaño iiguiibovɨ gaijɨ imino jusitɨhiica.

19 Jaanotɨ naha mɨɨhai Moocaanico magaijɨhi itɨconɨ mɨɨhaico diibo agaijɨumaño. 20 Jaanotɨ saatoho: Uujoho Moocaanico gaijɨhi, onoomo inahaboco ɨjɨɨhegueme bañɨfifihi. Jaamo mɨɨno nahabo mahatyɨmeebeque magaijɨtɨmo, ¿mɨllɨ bu Moocaanico magaijɨjirahi mahatyɨmetɨɨboco? 21 Jaabo mɨɨhaico atajɨɨbauno jino Moocaanico agaijɨɨbo tollɨro inahaboco igaijɨqui.

5

Miyaavogo Jiinɨjeque Guiinonɨhi.

1 Paryɨ famooro Jesu Cristo iicanoco imiyaavogomo Moocaani seeme iicamo. Jaamo bu caanico agaijɨmo tollɨro iseemeque gaijɨfihi. 2 Jaamo Moocaanico magaijɨmo, diibo tajɨɨbaco momoonɨsumi magaajahi diibo seemeque, bu magaijɨnoco. 3 Mɨɨro Moocaanico magaijɨno itajɨɨbaco momoonɨno. Jaano itajɨɨba sihidɨ jeevatɨhi. 4 Mɨɨro oono paryɨ Moocaani seeme iicamo jiinɨjeque guiinonɨhi. Jaano momiyaavogofeenedɨ jiinɨjeque miguiinonɨhi. 5 Mɨɨro ɨdɨɨboro jiinɨjeque guiinonɨhi Jesu Moocaani Achi iicanoco imiyaavogoobo.

Jesu Moocaani Achi Iicano.

6 Mɨɨro diibo Jesucristo asaauno jɨɨbogocafutuuhi nɨfaihufeenedɨ, bu itɨɨjohofeenedɨ icano. Jaabo initɨcafutusumi unuuneriro icatɨno, bu tollɨro iguijeveuneri icano. Jaano miyaano iicanoco Moocaani Gaija jɨɨbeguehi, diibo Moocaani Gaija iicaabo Miyaabo iicamaño. 7 Jaano jɨɨbogomɨnaa icahi niquejefaño miimɨsiicɨ, saafi ɨdɨɨno; Moocaani, Illi, Igaija icano. Jinoodɨmo icarumo saafiivɨro gataacɨnɨhi.* 8 Jaabadɨro bu minoocɨ, sano ɨdɨɨno icahi jiinɨjehallɨri; Moocaani Gaija, bu nɨfaihu, bu tɨɨjoho icano. Jaano jino minoocɨ, sano ɨdɨɨno iicano sabadɨro iimaahi. 9 Mɨɨro miyamɨnaa onoonoco mimiyaavogonɨcɨhi. Jaamo bu, ¿mɨllɨ mimiyaaveguejitɨrahi Moocaani Illi Jesucristo iicanoco ɨjɨɨbogonoco? 10 Jaamo Moocaani Achico imiyaavogomo toono jɨɨbogoma icahi ijeebɨɨfaño. Jaanoco Moocaanico imiyaavogotɨɨbo Moocaanico: Bañɨfifiibotɨ, neehi, Moocaani Illiditɨ ɨjɨɨbogonoco imiyaavogotɨmaño. 11 Jaano jino Moocaani onoono: Diibo mɨɨhaico ifinɨjitɨno fiivoco aacɨno. Jaano toono fiivo Illima icahi. 12 Jaamo Moocaani Achima iicamo ifinɨjitɨno fiivoma icahi. Jaanotɨ Moocaani Achima iicatɨmo toofiivoma chahahi.

Niino Fajɨɨnɨ.

13 Jaamo amɨɨhaidi jinoco caatɨnɨhi Moocaani Achico mimiyaaveguemedi. Jaamo magaajahi ifinɨjitɨno fiivoma mihicanoco.

14 Mɨɨro mɨɨhai Moocaanico mimiyaavogomoro magaajahi diiboco siinoco midillunoco, ijeebɨɨ onoobadɨ, mɨɨhaico uguubunoco. 15 Jaano mɨɨhai Moocaanima mihiimaanoco diibo uguubuunoco magaajabadɨro, bu magaajacuhi diiboco midillunoco mɨɨhaico aacɨcunoco.

16 Jaanotɨ saatoho inahabo imitɨco omoonɨruno guijevefaño ɨɨfutusutɨnehiica iicahachiijɨ, diibohallɨvɨ Moocaanima ihiimaaqui. Jaadɨ diiboco Moocaani acɨji fiivoco, guijevefaño ɨɨfutusuno imitɨ iicatɨhachiijɨ. Mɨɨro jaanotɨ icano guijevefaño ɨɨfutusuno imitɨ. Jaanotɨ uujoho nootɨhi toonohallɨvɨ Moocaanima mihiimaaqui. 17 Mɨɨro paryɨ fanooro imitɨ imitɨhi. Jaarunofaño icano sanoodɨno imitɨ guijevefaño ɨɨfutusutɨno.

18 Mɨɨro magaajahi paryɨ Moocaani seeme iicamo iimitɨnoco omoonɨtatɨnoco. Jaamoco Moocaani Achi otoomomaño ɨjɨ diitoco dudɨɨcɨtatɨhi.

19 Mɨɨro mɨɨhai Moocaanioto mihicanoco magaajahi, bu tollɨro paryɨ jiinɨjeoto ɨjɨ mityaguiinovɨ iicanoco icano.

20 Tollɨro bu magaajahi Moocaani Achi asaauboro mɨɨhaico gaajaco aacɨnoco, tooneri Miyaabo iicaabo Moocaanico magaajaqui. Mɨɨro bu Miyaabo iicaaboma mihicahi, Illi Jesucristoma mihicahi. Jaabo jaanɨ Moocaani Miyaabo, ifinɨjitɨno fiivoma iicaabo. 21 Taseeme, mehesɨcɨnɨ jihovo ɨjɨnɨta caanimɨtɨ.

* 5:7 Sahaamefaño ficuutɨmo: Jaano jɨɨbogomɨnaa icahi niquejefaño miimɨsiicɨ, saafi ɨdɨɨno, onoonoco.

2 SAN JUAN AAME

2 SAN JUAN AAME

1

Cristo Jɨɨbogofaño Mihica.

1 Uujoho quillahutoobo iicaabo caatɨnɨhi jihaameque monagotɨ Moocaani ificuuguedi, tollɨro bu iseemeque uujoho miyaano agaijɨmedi. Saafiiro uujoho icatɨno, bu paryɨ oono miyaanoco agaajacumo icano. 2 Jaabo uujoho amɨɨhaico gaijɨhi miyaano mojeebɨɨfaño iicanofeenedɨ. Jaano fahiijɨvaro mɨɨhaima iicajino. 3 Jaabo Moocaani, bu Illi Aivojɨɨbo Jesucristo icamɨsi amɨɨhaico imino moonɨji, bu ɨdaasugueji, bu sajeebɨɨ icaco acɨji icano miyaanofañodɨ, bu gaijɨfañodɨ icano.

4 Uujoho aivo imo imo icahi diseemetɨ saatoho miyanotɨro Moocaani mɨɨhaico atajɨɨbabadɨ imino ɨɨgomoco aatyɨmeneri. 5 Jaanegui tañago, jisumi masɨɨ sabadɨro magaijɨcasiqui. Jino ɨco onoono bohono tajɨɨba icatɨno, itɨconɨtɨro toonoma mihicacuunoco neehi: 6 Mɨɨro Moocaani atajɨɨbabadɨ mihicano toono gaijama mihicano. Jaano toono tajɨɨba itɨconɨtɨro muguubucuuno, gaijɨcasifaño mihica, onoono.

Bañɨmɨnaa.

7 Mɨɨro jino jiinɨjehallɨri sihidɨ icamo bañɨfiiramɨnaa, Jesucristo jiinɨjehallɨvɨ miya miyamɨnaafibadɨ asaauboco utuunamaaimo. Tollɨ iicaabo, jillɨ bañɨmɨnaafi, Cristomɨnaanɨmɨnaafi iicaabo. 8 Jaanegui amɨɨhai imino mehesɨcɨnɨ amɨɨhai dudɨcamaajetɨ mɨhɨcɨcuunoco mɨmɨtasudino. Jaamo ufucu ijaadaco paryɨ magaayɨcɨhi.

9 Jaanotɨ saatoho Cristo ɨjɨɨbugunoco ejeevesumoro sihɨgovɨ iminifotomo, bu Moocaanitɨ buhɨgovɨ minifetehi. Jaanotɨ Cristo jɨɨbogofaño mihicahachiijɨ Moocaanima mihicahi, bu tollɨro Illima mihicahi icano. 10 Jaaneguiiha saatoho jɨɨbogomɨnaa amɨɨhaijaago agasevamoro Cristo jɨɨbogoma ofootɨmoco amɨɨhai iijafaño magaayɨcɨdino, bu: Tahɨ imino difoo, meneedino icano. 11 Mɨɨro diitoco ifitacumo diito imitɨfaño bu minifetefihi.

Niino Iimaa.

12 Sihidɨ amɨɨhaico eneejiruno icarahi. Jaarunaa imogotɨhi aamefeenedɨ, acaatɨnɨnoco. Cusumihacho feeji amɨɨhaima faño mihiimaacasiqui. Jaaneri mohimohica imino ijusiqui.

13 Moocaani ɨɨcɨcugo, dinago seeme dijaa iijɨco galluuhi.

3 SAN JUAN AAME

3 SAN JUAN AAME

1

Gayo Onoobotɨ, Imino Ihiimaano.

1 Uujoho quillahutoobo iicaabo caatɨnɨhi jihaameque agaijɨɨbo tañahabo Gayodi, diiboco miyanotɨro agaijɨɨbedi.

2 Agaijɨɨbo tañahabo, dihallɨvɨ Moocaanima iimaahicahi. Fanoova ɨɨma imino ifeequi tollɨro guihuvatɨɨbo diicaqui, bu oono imino dijeebɨɨ ofoobadɨ diicaqui icano. 3 Mɨɨro saatoho monahabomɨ asaaumo imino dijeebɨɨ miyaanofañodɨ iicanoco, bu imino jɨɨbogo onoobadɨ idiicanoco icano ɨjɨɨbuguunoco uguubuhinɨɨboro imo imo icahi. 4 Jaano toonobadɨ chahahi sanooba uco imo imo iminiiyuno. Jino, taseeme, miyaanofañodɨ imino mɨhɨgonoco guubuhi.

5 Agaijɨɨbo tañahabo, imino aivo moonɨhicahi monahabomɨco adaamusuubo sihɨgotɨ asaamoco adaamusunofeenedɨ aivo imino moonɨhicahi. 6 Jaanoco diito Moocaani iijanomɨnaafeenevɨ jɨɨbeguehicahi ɨɨjoho sihidɨ gaijɨma idiicanoco. Jaanegui diitoco imino daamusu, ucuujɨvaachunehejeque daacɨ imino ifeequi, Moocaani imogobadɨ. 7 Mɨɨro diito Cristo dudɨcamaajeguiiha ɨɨgomo. Jaamo imogotɨhi Moocaanico agaajatɨmo aacɨnehejeque agaayɨcɨnoco. 8 Jaaneguiiha mɨɨhai diitoco imino momoonɨnofeenedɨ mahamusuqui iimino jɨɨbogoco.

Diotrefe Onoobo Imitɨno Iicano.

9 Uujoho caatɨnɨuhi aameque Moocaani iijamɨnaadi. Jaarunoco Diotrefe guubuutɨhi mɨɨhai iijɨco, diitofeenevɨ aivojɨɨbotɨ iicanoco imogooboro. 10 Jaaneguiiha ofoohachiijɨ faamo ɨmefeenevɨro neeji: Mɨɨhaiditɨ sɨcamañooco ihiimaaboro abañɨhicanoco, bu tollɨro monahabomɨ tahɨ ɨɨfotomoco gaayɨcɨhicatɨɨbo, bu agaayɨcɨgomoco gaayɨcɨsuhicatɨɨbo icano. Jaaboro Moocaani iijatɨ diitoco gañɨɨhicaabo.

11 Jaaneguiiha agaijɨɨbo tañahabo, diito imitɨno omoonɨbadɨ diicadino iminoro diica. Mɨɨro iiminoco omoonɨɨbo, Moocaanitahe. Jaanotɨ iimitɨnoco omoonɨɨbo, Moocaanico atyɨmetɨhiica.

Demetrio Imino Omoonɨno.

12 Jaanotɨ famooro Demetriotɨ imino iimaahicahi. Jaano miyaanofeenedɨ gaajacafetehi. Jaanoco mɨɨhai bu tollɨro mɨjɨɨbeguehi. Bu jaanoco amɨɨhai magaajahi miyaano iicanoco.

Niino Iimaa.

13 Sihidɨ ɨco neejirahi. Jaaruubo imogotɨhi caatɨnɨtafaihu, bu caatɨnɨtai icanofeenedɨ eheetavonoco. 14 Imeguehi goovano ɨco aatyɨmeneque. Jaadɨ jari mihiimaacasiji faño.

15 Jaanegui sajeebɨɨ diica. Juuga nahabomɨ dijaa iijɨco galluuhi. Ɨɨjoho bu paryɨ famooro monahabomɨco moojɨco daacɨ.

SAN JUDAS AAME

SAN JUDA AAME

1

Juda Caatɨnɨuhi Moocaani Ocoovamedi.

1 Uujoho Juda Jesucristo jeecɨvomɨnaafi, Jacoobo nahabo, jihaameque caatɨnɨhi Moocaani ocoovaaboro itatɨ ijeevadɨ ificumedi. Jaamo imino toomocɨnɨhi Jesucristofeenedɨ. 2 Jaabo Moocaani amɨɨhaico sihidɨ ɨdaasugueji, bu gaijɨji, bu sajeebɨɨ icaco acɨji icano.

Sɨcamañooco Abañɨfimo.

3 Agaijɨmo tañahabomɨ, sihidɨ imogorahi mataajajinohallɨvɨ amɨɨhaidi acaatɨnɨnoco. Jaarunaa momiyaavogoditɨ amɨɨhaidi caatɨnɨhi. Jaamo momiyaavogohallɨtɨ mejenaauqui, Moocaanita iicamoco aacɨnohallɨtɨ, toonoco mubuunanɨjitɨrahi. 4 Jaanaaca sihidɨ bañɨmɨnaa amɨɨhaifeenevɨ icacuhi. Jaamo gaajacɨratɨno amɨɨhaifeenevɨ jɨcamaaimo sɨɨcɨjetɨro Caatɨnɨhaamefaño diitotɨ ɨjɨɨbugucumo, cɨɨjɨgaifaño ifeequi iicacumo. Jaamo imifitɨno miyamɨnaa, Moocaani imihiijɨco ɨɨcɨmoro siibadɨ miniiyuhicamo fanoova imitɨnocoro iimoyɨɨcɨqui. Jaamoro ɨdɨɨboro Mohabajaabo Aivojɨɨbo Jesucristoco tuunamaaihicamo.

5 Amɨɨhairyo magaajacurunoco siino amɨɨhaico esaayuhi. Moocaani Israel cuumimɨnaaco Egipto jiinɨjetɨ taajasuuhi. Jaadɨ saatoho imiyaavuguutɨmoco finɨsuubo. 6 Tollɨro itoomomɨnaa niquejefaño imino iicaurumo, Moocaani atajɨɨbauno mityaco aacɨjirunoco iimogotɨmoro iijanoco jeevesuuhi. Jaamoco Moocaani cɨvojanɨuhi cɨvonoguiino ifinɨjitɨno jɨgaiñehineri isisɨuboro niinofucuguiiha ificuumo. 7 Jaabadɨro Sodoma, Gomorra onoocuumicɨ miyamɨnaa, bu ifiitɨno iicaucuumijemɨnaama Moocaani ifinɨjitɨno cɨɨjɨgairi jɨgasuuhi, itoomomɨnaa imitɨno iicaumoco omoonɨbadɨro. Jaamo Moocaani toomomɨnaa iicaubadɨ imitɨno icaumo: Sano gaifiimɨro gaifiimɨma iicamo, Moocaani gaigooma miicaqui eheetavunoco ejeevesumoro, siibadɨro iicaneheje fanoovaaco moonɨhicahi. Jaamoco tollɨ moonɨɨbo. Jaanotɨ famooro igaajaqui tollɨ iicahicamo ifinɨjitɨno cɨɨjɨgairi ɨdaasuno ɨjɨgajinoco.

8 Jaamoco imitɨno gaija onoobadɨ omoonɨmo ifiico ɨdicuno moonɨhi. Moocaani iijɨco mityagotɨmo, niqueje toomomɨnaatɨ imitɨno iimaamo. 9 Jaarunaaca Moocaani toomomɨnaa aivojɨɨbo Miguel icaruubo Moise chuumuhuhallɨtɨ ɨjɨma ɨhɨɨbacasiusumi ɨɨdicuno nuutɨhi ɨdɨɨnoro nuubo: Moocaani jei ɨco ɨɨbaji, nooboro. 10 Jaanotɨ diito imitɨno iimaahicahi agaajatɨnotɨ. Jaamo sahiijɨtɨro jɨɨbogoratɨno gaajamo bajɨo asimɨ ihesɨcɨnɨma chaharumo agaajamoro omoonɨnɨcɨbadɨ, moonɨmo ifihallɨvɨro ifinɨqui. 11 ¡Ɨdaasucani icajimo! Cain imitɨcoro agaajaumo, nɨhɨbamɨco iimoyɨɨcɨmaño mɨtamo Balaam iicaubadɨ. Jaamo finɨji Core iicaubadɨ ɨsɨfiiratuuboro Moocaani onoonoco imuguutɨmaño guijeveubo. 12 Jaabobadɨ iicamo amɨɨhai imo imo mamachuqui mihigaivomoma ofoomo amɨɨhaico nucufevesuhicahi iimitɨri. Jaamo amɨɨhaifeenevɨ imo imo iicamoro sihidɨ amachumoro aduhicahi famoovaaco nucufeguetɨmo. Itaadɨmo iicarumoco jeecɨvotɨmo ifiicoro toomomo. Aimuufai nɨfaihuma achahanoco guibuhuba asatyonɨcɨbadɨ ejeevamo. Ɨmoho onoovafisumi onoovatɨhobadɨ aivo ifahifema agaijuyɨcɨho aivo ochoomonɨcɨbadɨ ejeevamo. 13 Muuai tyuucai aivo ɨsɨfiirano ijɨvaaseque agañɨɨnɨcɨbadɨ diito imitɨ ɨfuvusuhi nucufesuno. Meecɨrɨgai ijɨɨhaitɨ ɨmɨtaabo iicabadɨ. Moocaani diitoco ficuji cɨvono fucuro ifinɨjitɨnoguiino.

14 Adan iyaachi seemene, iyaachi seemene, seemene Enoc onoobofeenedɨ, diiteditɨ Moocaani nuuhi: Memeecɨ, Aivojɨɨbo Jesu ajashutɨno itoomomɨnaama asaajinoco. 15 Jaabo famooco dilluji. Jaaboro paryɨ imifitɨmoco cɨɨjɨgaifaño gañɨɨji, imitɨno imoonɨhicanohallɨtɨ, paryɨ diibeditɨ imifitɨmo aivo imitɨno iimaahicanohallɨtɨ icano, nooboro. 16 Jaamo fanoovatɨ famañovaje iimaafifimo, sitaaditɨ iimaafifimo, iimitɨco iguiraasumo, ifihallɨvɨro ifiico mityano eesɨcɨnɨmoro sitaaco neefimo. Jaamoro saatohoditɨ imino iimaamo siinoco diiteditɨ ihɨcɨquiro.

Cristotaco Afagoono.

17 Jaanotɨ amɨɨhai, agaijɨmo tañahabomɨ, mehesɨcɨnɨ, sɨɨcɨjetɨro amɨɨhaico Mohaivojɨɨbo Jesucristo minɨsumɨnaa unuucuunoco: 18 Niinosumi icajimo dejecumɨnaa imitɨjeebɨɨ onoobadɨ iicamo, noomoro. 19 Jaamo amɨɨhaico dugaacusuji, jiinɨje iimogobadɨ iicamo Moocaani Gaijama chahahi.

20 Jaanotɨ amɨɨhai, agaijɨmo tañahabomɨ, quehecuno mihica amɨɨhai imi miyaavogofaño. Moocaanima mihiimaa Moocaani Gaija mityafañodɨ. 21 Moocaani gaijɨfaño mihicamoro, motoomo Mohaivojɨɨbo Jesucristo ɨɨdaasugofeenedɨ ifinɨjitɨno ifiico mɨɨhaico aacɨjinoco.

22 Imino imiyaavogotɨmoco, mimiyaavugusu. 23 Saatohoco mataajasu cɨɨjɨgaitɨ. Sitaaco mɨhɨdaasugo. Jaarumo diito imitɨtɨ gaihuɨnɨmoro, bu jɨɨheguemere icano.

Niino Iimaa.

24-25 Ɨdɨɨboro Moocaani agaajaabo, bu Motaajasumɨnaafi icano imityari amɨɨhaico teemeji acototɨmo miicaqui, mɨhɨnivatɨmoco isatyequi imo imo iimihɨmefeenevɨ. Jaaboco mihimo, sihidɨ ejeevanoco, imityaco, itajɨɨbaco, Mohaivojɨɨbo Jesucristofeenedɨ sɨɨcɨjetɨro, bu jisumi, bu fahiijɨvaro icano. Fɨne.

APOCALIPSIS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

APOCALIPSIS

1

Jesucristo Ɨhɨɨfusuuno.

1 Moocaani Jesucristoco acɨuhi diibo idudɨcamaajemɨnaaco ihɨfusuqui goovano iicajinehejeque. Jaanoco Jesucristo ɨfusuuhi idudɨcamaajemɨnaafico Juaco itoomomɨnaafico agalluubofeenedɨ. 2 Jaabo uujoho Jua miyaanoco jɨɨbuguuhi paryɨ aatyɨmeunoco, bu Moocaani iijɨco icano Jesucristo onoonofeenedɨ.

3 Imicani iicamo jihaameque ɨhɨɨfɨnɨcɨmo. Tollɨro bu imicani iicamo Moocaani jihaamefañodɨ ihiimaanoco uguubunɨcɨmoro imino jihaamefaño onoonoco omoonɨmo. Mɨɨro tufucu fiitɨvucuuhi.

Jua Moocaani Iijamɨnaadi Caatɨnɨhi.

4 Uujoho Jua caatɨnɨhi Moocaani iijano Asia jiinɨjeri sahuse juugahusetɨ mijaacɨ icano iicajahajemɨnaadi. Jaamo amɨɨhai magaayɨcɨ Moocaani imino omoonɨnoco, bu sajeebɨɨ icaco aacɨnoco icano. Jaabo Moocaani iicaabo bu diiboro iicaubo, bu diiboro asaajiibo icano. Bu tollɨro sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ icano imino gaijamɨ Moocaani aivojɨ icaga ɨmefeeneri iicamo aacɨnoco magaayɨcɨ. 5 Bu tollɨro Jesucristo aacɨnoco magaayɨcɨ. Diibo miyaanoco ɨjɨɨbogoobo, bu iguijevemefeenetɨ itɨconɨ ubuheeteubo. Jaabo jiinɨjemɨnaa aivojɨto aivojɨɨbo iicaabo. Jaabo Cristo mɨɨhaico agaijɨɨboro itɨɨjeheri mohimitɨco nitɨuhi. 6 Jaaboro mɨɨhaico aivojɨtotɨ, bu sacerdotetɨ icano eetavuuhi diibo Caani Diosco mejeecɨvequi. Jaabo jaafa mitya, bu cahacɨsu icano icahi fahiijɨvaro finɨratɨno. Fɨne.

7 Memeecɨ oono Cristo aimuufaifeenedɨ saaji. Jaaboco famooro atyɨmeji, bu diiboco ahaamɨumo atyɨmeji icano. Jaaboco paryɨ jiinɨjemɨnaa aatyɨmemere taaji. Jɨɨhɨ tollɨji. Fɨne.

8 Uujoho ɨmegaoobo, bu allɨvɨoobo icano, abecedario itɨconɨ A iicabadɨ, bu allɨbatɨ Z iicabadɨ iicaabo, noobo Jesu Aivojɨɨbo Moocaani sihidɨ ejeevaabo. Diibo iicaabo, bu iicaubo, bu asaajiibo icano.

Cristo Imi Gaija.

9 Uujoho Jua miyaavogofaño amɨɨhai nahabo. Jaabo amɨɨhaima sano ɨdaasuno icahi, bu Moocaani aivojɨfaño icahi, bu tollɨro jaabɨcɨco Jesucristo aacɨnofaño icano. Jaabo uco ɨcɨvojaanɨujirunohachuta uco gañɨɨumo Patmo onoochugaivɨ Moocaani iijɨ Jesucristofañodɨ miyaano iicanoco ɨjɨɨbeguehicaunohallɨtɨ. 10 Jaanaaca Aivojɨɨbo fucu jaguisɨfucusumi uujoho Moocaani Gaijafeenedɨ esamaaihicaunaaca tabujɨnaagotɨ sefano guubuvusuuno mɨriicu ojɨbadɨ. 11 Jaano uco nuuhi:* Jino adaatyɨmeneque aamefaño caatɨnɨ. Jaaboro Asia jiinɨjeri sahuse juugahusetɨ mijaacɨ icano iicajahajejaagovɨ gallu. Jino imomo iicajahajejaagovɨ; Efeso, Esmirna, Pergamo, Tiatira, Sardi, Filadelfia, Laodicea icanojaago, noonoro.

12 Jaaneguiiha acafesaavooboro meecɨuhi: ¿Mɨɨjoho ico, fɨne, uuma iimaahi? nooboro. Jaabo atyɨmeuhi sahuse juugahusetɨ minoocɨ icano cuugahu ficuta iicuno oro eetavotaco. 13 Jaanofeeneri Miyamɨnaafibadɨ Ifiivuubo ifibadɨ iicaaboco atyɨmeuhi. Jaabo itɨhaicɨvɨ ɨfotocɨnɨchehuco jɨɨcɨnɨɨboco jaachehu oro niivɨgaimeeheri siyɨcɨnɨuhi ifeeyɨjevɨ. 14 Jaabo nigaɨjeeneu aivo seseene jadiotobadɨ. Jaanotɨ ihaallɨɨnou cɨɨjɨgaiguiihunobadɨ jeevauhi. 15 Jaanotɨ itɨhaiñou namecuno ɨfuvusuhi bronce aparyɨcɨsucɨnɨnobadɨ, cɨɨjɨgaifañodɨ eheetavocɨnɨnobadɨ. Jaanotɨ ico sefano guubuvusuuhi sihidɨ guiisino uguubuvusunɨcɨbadɨ. 16 Jaanotɨ imiyanaagohusefaño icaumo meecɨrɨ sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmo. Jaanotɨ iijɨfañotɨ inoocɨnɨga niisuga sɨɨjevaga fahɨgovahacɨtɨ sɨɨjevasucɨnɨga. Jaanotɨ ihɨme nɨhɨba sefano aachɨcɨnɨsumi iicabadɨ jeevauhi.

17 Jaaboco aatyɨmeuneri iguiinovɨ acutuuhi chuumuhubadɨ. Jaarunaaca imiyanaagohuseque tahallɨvɨ ificuuboro uco nuubo: Diguetejirahana Uujoho itɨconɨoobo, bu diiboro allɨvɨoobo iicaabo icano. 18 Uujoho iicaabo guijeveurahi. Jaaruubo buheehi, ufucuro mɨllɨ icacutɨɨbo iicaqui. Jaabo uujoho guijeve janaanɨcɨ mityacuuhi. Jaaneguiiha guijevemɨnaa iicahɨgo uudi sihidɨ jeevatɨno. Jillɨ iimogobadɨ moonɨjirahi. 19 Jaaneguiiha jino adaatyɨmeneque caatɨnɨ, jino jisumi icanoco, bu ufucu icajinoco icano. 20 Jino tamiyanaagohusefaño sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ icamo meecɨrɨco adaatyɨmeme agaajaratɨno jillɨ eneejiruno: Jaamo diito meecɨrɨ sahuse juugahusetɨ mijaacɨ icano Moocaani iijano jɨɨbogomɨnaaditɨ, eneejiruno. Jaanotɨ bu sahuse juugahusetɨ minoocɨ icano cuugahu ficuta iicuno oro eetavota jillɨ eneejiruno: Sahuse juugahusetɨ mijaacɨ icano Moocaani iijanoco, eneejiruno.

2

Moocaani Iijanojaagovɨ Iijɨco Agalluuno: Efeso cuumijaagovɨ Iijɨco Agalluuno.

1 Efeso cuumiri Moocaani iija iicaja jɨɨbogomɨnaafidi caatɨnɨ: Jillɨ noobo imiyanaagohusefaño sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ icamo meecɨrɨma iicaabo, bu tollɨro sahuse juugahusetɨ minoocɨ icano oro eetavota cuugahu ficuta iicunofeenedɨ ɨɨgoobo icano: 2 Uujoho gaajahi paryɨ fanoovaaco edeetavehicanoco, bu sefano dudɨcamaajeque edeetavehicanoco, bu adaabɨcɨhicanoco icano. Bu tollɨro gaajahi iimitɨmoco adaabɨcɨtɨnoco. Bu uujoho tollɨro gaajahi Moocaani gallumɨnaa eneehicarumo miyaano iicatɨmoco ɨɨjoho ɨnɨsuuboro bañɨmɨnaa iicanoco agaajacɨnoco. 3 Jaabo ɨɨjoho sihidɨ daabɨcɨhicahi, sihidɨ ɨdaasuno dicahicahi, bu uuguiiha sihidɨ dudɨcamaaihicahi niinovatotɨɨbo icano. 4 Jaarunaa dihallɨvɨ icano sano: Mɨɨro itɨconɨ imiyaavuguusumi uco sihidɨ gaijɨuhi. Jaaruubo jisumi mɨɨdɨnoro gaijɨcuuhi. 5 Jaaneguiiha deesafoto itɨconɨ edeesamaaiunoco. Jaaboro difiico dimibachuubo itɨconɨ omoonɨhicaubadɨ moonɨ. Jaanotɨ tollɨ omoonɨtɨhachiijɨ dijaagovɨ ofooboro dicuugahu iicuco ɨdiitɨ dumɨtɨɨcɨji, dihimitɨco edeevesutɨhachiijɨ. 6 Jaarunofaño jino iimino dihallɨvɨ icahi, Nicolaitamɨ omoonɨnoco ɨdɨɨheguene. Jaanoco bu uujoho jɨɨheguehi. 7 Amɨɨhai nohojɨma mihicamo muguubu jino Moocaani Gaija, Moocaani iijanomɨnaaco onoonoco: Mityano iicamoco fiivo ɨmoho Moocaani goohasihallɨtɨ icaho noovatatɨ machusuji.

Esmirna Cuumijaagovɨ Iijɨco Agalluuno.

8 Esmirna cuumiri iicaja Moocaani iija jɨɨbogomɨnaafidi caatɨnɨ: Jillɨ noobo ɨmegaoobo, bu diiboro allɨvɨoobo icano iicaabo, iguijeveuruubo, siino ubuheeteubo: 9 Uujoho gaajahi paryɨ ɨɨjoho omoonɨhicanoco, ɨdaasuno idiicahicanoco, bu fanoovatɨ ucuujɨvaachunoco icano. Jaaruubo ɨɨjoho jinejetɨ cuujɨvaachutɨhi. Tollɨro bu uujoho gaajahi: Mɨɨhai judiomɨ, unuurumo ɨɨditɨ imitɨno ihiimaahicanoco. Jaamo judiomɨ unuurumo jillɨ Satanas ɨjɨ igaivomɨnaaro. 10 Jaaneguiiha diguetedino ɨdaasuno idiicajinotɨ. Mɨɨro ɨjɨ amɨɨhaitɨ saatohoco cɨvojafaño jɨɨhacusuji. Jaamo paryɨ amɨɨhai mɨnɨsucafetehi. Jaamo fahuseecɨ fucuva tɨcovovɨ ɨdaasuno mihicaji. Jaarunofaño suufenɨtɨɨbo diica iguijevejinohachuta. Jaachiijɨ toono jaada ɨco uujoho fiivoco acɨji. 11 Amɨɨhai nohojɨma mihicamo muguubu jino Moocaani Gaija, Moocaani iijanomɨnaaco onoonoco: Mityano iicamo iguijeveme cɨɨjɨgaifaño feejitɨhi.

Pergamo Cuumijaago Iijɨco Agalluuno.

12 Tollɨro bu Pergamo cuumiri iicaja Moocaani iija jɨɨbogomɨnaafidi caatɨnɨ: Jillɨ noobo iniisuga fahɨgovacɨtɨ ɨsɨɨjevasucɨnɨgama iicaabo: 13 Uujoho gaajahi paryɨ ɨɨjoho omoonɨhicanoco, bu gaajahi Satanas atajɨɨbahɨgo ɨɨjoho idiicanoco. Jaaruubo ɨɨjoho uco jeevesutɨɨbo diicahicahi. Bu tamiya jɨɨbogomɨnaafi Antipa onooboco amɨɨhaifeenevɨ oono Satanas iicamañovɨ agaicaausumi uco imiyaavogonoco jeevesutɨɨbo diicahicahi. 14 Jaarunofaño dihallɨvɨ fiivaano icano: Toono Pergamo cuumivɨ ɨɨma iicamo saatoho Balaam jɨɨbogoco jeevesutɨmo icamo. Jaabo diibo Balaam onoobo Balac onooboco fajɨɨnɨuhi israelmɨ imitɨco imoonɨqui jihovo caanimɨ jeecɨvo asimɨco uduuneri, bu gaigoomɨma imitɨnoono iicaqui icano. 15 Tollɨro bu ɨɨma icamo oono Nicolaitamɨ jɨɨbogoco jeevesutɨmo iicamo, toonoco uujoho ɨjɨɨheguene. 16 Jaaneguiiha iimitɨco mejeevesu. Jaanotɨ mejeevesutɨhachiijɨ goovano amɨɨhaijaago feeji. Jaaboro diitoma amocasiji taajɨfañotɨ ihiinoga niisuga fahɨgovahacɨtɨ isɨɨjeva iicagari. 17 Amɨɨhai nohojɨma mihicamo muguubu Moocaani Gaija, Moocaani iijanomɨnaaco onoonoco: Mityano iicaaboco toovono iicano manatɨ machusuji. Jaaboro diiboco acɨji seseeyɨ guiisiyɨco. Jaayɨhallɨvɨ bohono imomo caatɨnɨcɨnɨji. Jaamomoco mɨɨjoho gaajajitɨhi ɨdɨɨboro toonoco agaayɨcɨɨbo gaajaji.

Tiatira Cuumijaagovɨ Iijɨco Agalluuno.

18 Tollɨro bu caatɨnɨ Tiatirari Moocaani iija iicaja jɨɨbogomɨnaafidi: Jillɨ noobo Moocaani Achi oono ihaallɨɨno cɨɨjɨgaiguiihunobadɨ iicaabo, bu itɨhaiño bronce aparyɨcɨsucɨnɨnobadɨ iicaabo: 19 Uujoho gaajahi paryɨɨcɨno ɨɨjoho omoonɨhicanoco, gaijɨma idiicanoco gaajahi, bu dimiyaavogoco gaajahi, edeecɨvehicanoco, dijaabɨcɨco icano. Bu gaajahi itɨconɨ omoonɨuno janaanɨcɨvɨ jisumi omoonɨnoco. 20 Jaarunaaca sano icahi dihallɨvɨ. Oono Jezabel onoogo: Moocaanijaagodɨ iimaahi, onoogoro tajeecɨvomɨnaaco ijɨɨbegueneri abañɨhicagoco adaabɨcɨhicanoco. Diigo jɨɨbeguehicahi diitoco gaigoomɨma imitɨnoono iicaqui, bu tollɨro jihovo caanimɨ jeecɨvo asimɨnoco iduuhicaqui. 21 Jaagoco uujoho teemehicarahi iimitɨco ijeevesuqui. Jaarunofaño ihajevaco jeevesuhicatɨgo. 22 Jaaneguiiha diigo omoonɨhicanoco diito ejeevesutɨhachiijɨ diigoco uujoho guihuvasuji, diigojaago efeehicamo ɨdaasuno iicaqui. 23 Jaaboro diigo seemeque gaisiraicɨji. Jillɨtɨ paryɨɨcɨno Moocaani iijanomɨnaa gaajaji uujoho miyamɨnaa esamaajeneque paryɨ agaajanoco, bu paryɨ ijeebɨɨnofaño iicanoco agaajanoco icano. Jaaboro paryɨ amɨɨhaico amɨɨhai momoonɨhicano jaadaco acɨji. 24 Jaanotɨ bu amɨɨhaitɨ saatoho toono Tiatira cuumiri mihicamo tobogoco mihimogotɨmo, bu oono diito sihidɨ ejeevano agaajaratɨno Satanas iijɨ eneehicanoco mɨnɨsutɨmoco neehi: Sibogoco siino amɨɨhaihallɨvɨ ficutɨhi. 25 Jino toonoma mihicanoco imino mificu uujoho tahɨ asaajinohachuta. 26 Jaaneguiiha mityano iicamoro uujoho iimogonoco eetavomoro nijequevɨ ɨɨfotomoco acɨji mityaco jiinɨjemɨnaahallɨvɨ. 27 Jino uco Guihirubi mityaco aacɨbadɨ. Jaamo jiinɨjemɨnaaco tajɨɨbaji sefano jɨgaiñehiri nɨfaqui illunoco magasuucunɨcɨno iicabadɨ. 28 Jaamoco bu cuujetavɨo meecɨrɨgaico acɨji. 29 Amɨɨhai nohojɨma mihicamo muguubu Moocaani Gaija, Moocaani iijanomɨnaaco onoonoco.

3

Sardi Cuumijaagovɨ Iijɨco Agalluuno.

1 Tollɨro bu caatɨnɨ Sardi cuumiri iicaja Moocaani iija jɨɨbogomɨnaafidi: Jillɨ noobo sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno Moocaani gaijamɨma iicaabo, bu tonoodɨmoro imeecɨrɨgaimɨma iicaabo: Uujoho gaajahi paryɨɨcɨno ɨɨjoho omoonɨhicanoco, bu saatoho: Buheebe, ɨco eneehicarunoco. Jaarunaa ɨco dijeebɨɨ iguijevecunoco uujoho gaajahi. 2 Jaaneguiiha deesɨcɨnɨɨboro sefatusu imino omoonɨnoco, mɨɨro oono fiitɨcuuno mɨɨnoco imɨtasuquiguiiha. Mɨɨro uujoho gaajahi toono ɨɨjoho omoonɨhicano Moocaani ɨmegavɨ imino iicatɨnoco. 3 Jaanegui desafoto oono jɨɨbogoco agaayɨcɨunoco deevesudino. Jaaboro dihimitɨco deevesu. Jaanotɨ edeesɨcɨnɨtɨhachiijɨ oono nanivamɨnaafi ofoonɨcɨbadɨ gaajacɨratɨno uujoho dijaa feeji ɨco dihimitɨhallɨtɨ aamɨqui. 4 Jaarunofaño ɨɨma icamo tahɨ Sardi cuumivɨ mɨɨdɨmo imino iicamo imitɨco eetavotɨmoro iicamo. Jaamo uuma seseechehujefaño ɨjɨcamaaimoro ɨgueji imino iicamaño. 5 Jaamaño mityano iicamo seseechehujefaño jɨcucafeteji. Jaamo ifinɨjitɨno fiivoma iicamo momoco caatɨnɨhi fiivohaamefaño. Toohaamefañotɨ imomoco fillujitɨhi. Jillɨro diitoco Guihirubi ɨmefeenevɨ, bu itoomomɨnaa ɨmefeenevɨ icano: Diitoco uujoho gaajahi, neeji. 6 Amɨɨhai nohojɨma mihicamo muguubu Moocaani Gaija, Moocaani iijanomɨnaaco onoonoco.

Filadelfia Cuumijaagovɨ Iijɨco Agalluuno.

7 Tollɨro bu Filadelfia cuumiri iicaja Moocaani iija jɨɨbogomɨnaafidi caatɨnɨ: Jillɨ noobo iimiibo, aivo miyaabo iicaabo, aivojɨɨbo David llavema iicaabo. Jaabo afaayɨcɨnoco mɨɨjoho fabaacujitɨrahi, bu afabaacɨnɨnoco mɨɨjoho faayɨcɨjitɨrahi icano: 8 Uujoho gaajahi paryɨ ɨɨjoho omoonɨhicanoco. Jaabo uujoho dihɨmegavɨ guhugaco faayɨcɨhi dɨɨbeguequi. Jaanoco mɨɨhaiñooba jillɨ: Dɨɨbeguedino, neejitɨrahi. Mɨɨro sihidɨ sefatɨruubo tajɨɨbogoco agaayɨcɨɨboro uco tuunamaaitɨhi. 9 Jaaneguiiha Satanas igaivomɨnaaco galluji: Mɨɨhai judiomɨ, noomoro abañɨfifihicamoco. Jaaboro diguiinovɨ diitoco tajɨɨbaji imemuɨɨnamaaiqui, toonotɨ ɨco uujoho agaijɨnoco igaajaqui. 10 Jaanotɨ uujoho atajɨɨbanoco imino moonɨhi ɨɨjoho fanoovaaco adaabɨcɨɨbo. Jaaneguiiha bu ɨco uujoho imino teemeji nɨsufucu paryɨ jiinɨjehallɨvɨ asaajinotɨ, paryɨɨcɨno jiinɨje miyamɨnaaco nɨsuqui. 11 Goovano saaji. Jaaneguiiha imino ficu ɨɨma iicanoco, sita dihacɨtaco dumɨtɨɨcɨdino. 12 Jaaneguiiha mityano iicamoco uujoho Guihirubi iijafaño ficuji tooja ɨmahacɨnobadɨ iicaqui; jaamo tahɨgotɨ ufucuro inuucuutɨmo iicaqui. Jaamohallɨvɨ uujoho caatɨnɨji Taacaani momoco, bu Taacaani cuumi momoco icano. Jaacuumi Moocaani niquejefañotɨ asaacuumi momo bohono Jerusale onoocuumi. Tollɨro bu uujoho diitohallɨvɨ tamomo bomomo iicamomoco caatɨnɨji. 13 Amɨɨhai nohojɨma mihicamo muguubu Moocaani Gaija, Moocaani iijanomɨnaaco onoonoco.

Laodicea Cuumijaagovɨ Iijɨco Agalluuno.

14 Tollɨro bu caatɨnɨ Moocaani iija Laodicea cuumiri iicaja jɨɨbogomɨnaafidi: Jillɨ noobo aivo miyaabo iicaabo, miyaanoco eneefiibo, diibotɨ paryɨ Moocaani ifiivusuno atanoocɨnɨɨbo: 15 Jaabo uujoho gaajahi ɨɨjoho paryɨ omoonɨhicanoco. Jaabo ɨɨjoho mɨɨdɨno miyaavogoma idiicaabo mɨɨvɨ nɨfaihu aiguucufaihubadɨ edeevanoco gaajahi. 16 Jaaneguiiha iijɨfañotɨ foomovaɨba iicafaihuco agañɨɨnɨcɨbadɨ ɨco uujoho esɨcɨnɨhi. 17 Mɨɨro: Uujoho sihidɨ busumijema icahi, bu uuma aivo imino foono neehicahi, bu jinejebatɨ ucuujɨvaachutɨhi, neehicahi. Jaaruubo ɨɨjoho gaajacɨtɨhi ɨdaasuubo idiicanoco, imo icama idiicatɨnoco, bu cuujɨvaachuma idiicanoco, dihaallɨɨnoma achahanoco, bu botɨɨbo idiicanoco icano. 18 Jaaneguiiha ɨco uujoho neehi: Uutɨ naaje oroco cɨɨjɨgairi imino imibachucɨnɨcunobadɨ iicano miyaavogoco. Jaabo miyanotɨro sihidɨ busumijema diicahi. Bu jaaboro uuditɨ naaje eseseene gaachehunoco. Jaabo ɨdɨcamaaiboro nucufesuno sɨcaibo diicacujitɨhi. Tollɨro bu uuditɨ aallɨɨno taabutaco anaajeebere dihaallɨɨnofaño ficu. Jaabo imino daatyɨmehi. 19 Uujoho agaijɨmoco ɨbahi, aamɨhi icano. Jaaneguiiha aivo quehecuno diicaabo dihimitɨco deevesu. 20 Meecɨ jino uujoho dihɨmegari julleecɨnɨhi coovaaboro. Jaanoco cajaatyohacho uco uguubuuboro: Tajaa disaa, onooboma icaji, bu diibo uuma icaji icano.* 21 Jaaneguiiha mityano iicamoco uujoho tahaivojɨ icagahallɨvɨ tacojɨvɨ casɨɨhacuji, oono uujoho mityano iicamaño Guihirubima ihaivojɨ icagahallɨvɨ acasɨɨvobadɨ. 22 Amɨɨhai nohojɨma mihicamo muguubu Moocaani Gaija, Moocaani iijanomɨnaaco onoonoco.

4

Niquejefaño Moocaanico Iimono.

1 Jinobuunatɨ emeecɨubo atyɨmeuhi niquejefaño guhuga faayɨcɨnɨhugaco. Jaanaaca oono uuma mɨriicu ojɨbadɨ itɨconɨ ihiimaauno uco nuuhi: Juu caamovɨ disaa, jinobuunatɨ iicajinehejeque ɨco ɨɨfusuqui.

2 Jaasumiro uujoho sano Moocaani Gaija mityaguiinovɨ minifutuuhi. Jaabo atyɨmeuhi aivojɨ icaga niquejefaño iicagaco. Jaagahallɨvɨ saafi gɨcɨnɨɨboco atyɨmeuhi. 3 Jaanohallɨri ɨgɨcɨnɨɨbo ifi ɨfuvusuuhi namecuno jaspe onoono guiisiyɨ namecubadɨ, bu cornalina onoono guiisiyɨ namecubadɨ icanoco. Jaagahallɨdɨ bu tɨɨhi cajetacɨnɨuhi esmeralda onoono guiisiyɨ namecubadɨ inamecu icaabo. 4 Jaagahallɨdɨ bu sigaaje veinticuatrodɨgaava gɨcɨnɨgaaje icauhi. Jaagaajehallɨvɨ itɨcovoocɨvɨ quillahuto icauhi. Jaamo seseechehujefaño jɨcucuucɨnɨuhi, bu inigaɨnohallɨri icauno oro eetavota chaahimɨgano icano. 5 Jaagafañotɨ anamebanoro sefano sisiimɨ guubuvusuhicauhi. Bu jaaga ɨmegatɨ nɨfotocɨnɨhicauno sahuse juugahusetɨ minoocɨ ɨdɨɨno cuugahuno. Jaano toono Moocaani gaijano sahuse juugahusetɨ minoocɨ ɨdɨɨno iicano. 6 Jaaga ɨmegavɨ bu icauno muuaibadɨ jeevano jacuno sinaagonovɨ foovono ɨɨfuvusuno. Bu jaagahallɨdɨ icaumo igueenemehejedɨmova fahɨgovatɨ sihidɨ ihaallɨɨnoma iicaumo. 7 Jaamotɨ saafiu leonbadɨ jeevauhi. Jaanotɨ allɨvɨoobo torobadɨ jeevauhi. Jaano allɨvɨoobo miyamɨnaafi ɨmebadɨ jeevauhi. Jaano allɨvɨoobo cɨɨmɨmɨ mogaaje agahafotoobobadɨ jeevauhi. 8 Jaamo paryɨ diito itɨcovoocɨvɨ sahuse juugahusetɨ sacu ɨdɨɨno ijɨjecunoma icauhi. Jaamo ifi sanohaallɨɨneriro gahafɨcɨnɨuhi allɨomotɨ fañoomotɨ icano. Jaamo fucuhachuta, cuujehachuta icano suufenɨtɨmo neehicauhi:

Imiibo, imiibo, imiibo, Aivojɨɨbo, Moocaani sihidɨ ejeevaabo. Diiboro iicaubo, bu diiboro iicaabo, bu diiboro asaajiibo icano, noomoro.

9 Jaamoro diito ihaivojɨ icagafaño ɨgɨcɨnɨɨbo ufucuro ifinɨjitɨɨboco acahacɨsusumi, iimosumi, obocɨgosumi icano 10 oono veinticuatrodɨmo quillahuto iicamo diibo ɨmegavɨ ememuɨɨvomoro imehicahi ono ufucuro ifinɨjitɨɨboco. Jaamoro diibo aivojɨ icaga ɨmega ichaahimɨganoco atafusumoro neehicamo:

11 Aivojɨɨbo Moocaani, ɨɨjoho aivo sihidɨ edeevamaño gaayɨcɨ; cahacɨsuco, bocɨgoco, mityaco icano, ɨɨjoho fanoovaaco edeetavumaño, ɨɨjoho idiimogomaño ifiivuunoro icano, noomoro.

5

Afaayɨcɨratɨno Aame.

1 Jaadɨ atyɨmeuhi ihaivojɨ icagahallɨri ɨgɨcɨnɨubo miyanaagovɨ usefaño aame paɨmicɨnɨhaame fahɨgovaacɨtɨ caatɨnɨcɨnɨhaameque. Jaahaame sahuse juugahusetɨ minoocɨ ɨdɨɨneri cuhufono sisɨcɨnɨuhi. 2 Jaanaa guubuuhi Moocaani toomomɨnaafi sefano idilluhicaunoco: ¿Cajaanɨ fɨne aivo iimiibo isisɨtaaco udubaicɨɨboro jihaameque faayɨcɨjirahi? nooboro.

3 Jaarunofaño niquejefaño, bu jiinɨjehallɨvɨ, bu jiinɨjeguiino icano mɨɨhaiñooba aivo chahauhi toohaameque afaayɨcɨmoro emeecɨjirumo. 4 Jaaneri uujoho sihidɨro taahicauhi. Sano imifitɨmoro iicauneri toohaameque afaayɨcɨɨboro jillɨ ajashunogayɨ emeecɨjiruubo achahauneri. 5 Jaanaa quillahutotɨ saafi uco nuuhi: ¡Taacudino! Mɨɨro Juda cuumi Leon onoobo, aivojɨɨbo David Iyaachimɨhaioobo iicaabo fanoohimitɨco guiinonɨcuuhi. Jaaboro paryɨ toohaame sisɨtaaco udubaicɨɨboro ifaayɨcɨqui.

6 Jaanaaca ihaivojɨ icaga, bu igueenemehejedɨmova iicamo, bu quillahutofeenevɨ icano atyɨmeuhi saafi Corderobadɨ iicaabo julleecɨnɨuboco. Jaabo agaicaaucɨnɨɨbo ifibadɨ ifi ɨɨfuvusuuhi. Jaabo sahuse juugahusetɨ minoocɨ ɨdɨɨno iinicunoma icaubo, bu tonoodɨnoro icauno ihaallɨɨno. Jaano toono ihaallɨɨno sahuse juugahusetɨ minoocɨ ɨdɨɨno iicano Moocaani gaijano paryɨ faajiinɨjehallɨvɨro agalluuno. 7 Jaanaa diibo Corderobadɨ iicaabo ufuuboro ihaivojɨ icagahallɨri ɨgɨcɨnɨubo miyanaagohusefañotɨ toohaameque ɨcɨjeuhi.* 8 Jaahaameque gaayɨcɨubaaca igueenemehejedɨmo iicaumo, bu veinticuatrodɨmo quillahuto iicaumo icano diibo Corderobadɨ iicaabo ɨmega memuɨɨnamaaiuhi. Jaamo iquillahuto itɨcovoocɨvɨ iharpanoma icauhi, bu oro guirihillunofaño maaniguijɨnoma icauhi icano. Jaamo Moocaanita iicamo diiboma ihiimaasumi maaniguijɨco ɨjɨgasuno diibojaa uusunɨcɨbadɨ jeevahi. 9 Jaamo jiijɨ bohono masijɨco jillɨ masivahicauhi:

Ɨɨjoho aivo idiimimaño toohaameque ɨdɨɨcɨɨboro isisɨtaaco sinaayu. Mɨɨro iguijeveumaño ditɨɨjeheri diitoco Moocaanidi naajeuhi fahɨgova miyamɨnaatɨ, fanoohiijɨ miyamɨnaatɨ, faacuumivatɨ, bu fanoojiinɨje cuumino miyamɨnaatɨ icano. 10 Jaaboro diitoco Moocaanidi aivojɨtotɨ, bu sacerdotemɨtɨ icano deetavehi. Jaamo diito jiinɨjehallɨvɨ tajɨɨbaji, noomoro.

11 Jaadɨ emeecɨubo guubuuhi ajashutɨmo Moocaani toomomɨnaa ihiimaaunoco, togahallɨdɨ, bu igueenemehejedɨmo iicaumohallɨdɨ, bu quillahuto iicaumohallɨdɨ icano. Jaamo itoomomɨnaa aivo ajashuutɨmo millones y millonesdɨmo iicamo sefano neehicauhi:

12 Jaanɨ Corderobadɨ iicaabo agaicaaucafutuubo aivo iimimaño, jaafa gaayɨcɨɨbo mityaco, sihidɨ busumijeque, bu gaajaco, bu sefaco, bu bocɨgoco, bu cahacɨsuco, bu imoco icano, onoonoco.

13 Tollɨro bu guubuuhi fanoova Moocaani ifiivusuuno niquejefaño iicano, bu jiinɨjehallɨri iicano, bu jiinɨjeguiino iicano, bu muuaifaño iicano, paryɨ tonehejefaño iicano jillɨ unuuno:

Bocɨgoco, bu imoco, bu cahacɨsuco, bu mityaco icano jaafa acɨcafetehi oono ihaivojɨ icagahallɨri ɨgɨcɨnɨɨboco, bu tollɨro Corderobadɨ iicaaboco fahiijɨvaacɨvɨro, unuunoco.

14 Jaanotɨ oono igueenemehejedɨmo iicamo neehicauhi: Jaafa tollɨ icano, noomoro.

Jaanotɨ bu veinticuatrodɨmo iicamo iquillahuto ememuɨɨvuumoro imuumo fahiijɨvaro iicaaboco.†

6

Sahuse Juugahusetɨ Minoocɨ Ɨdɨɨno Isisɨta Icano.

1 Jaadɨ atyɨmeuhi Icorderobadɨ iicaabo toohaame sisɨtaatɨ sanooco ɨtɨconɨɨbo isinaayuunoco. Jaanaa guubuuhi igueenemehejedɨmo iicamotɨ saafi sefano sisi ɨgɨɨrɨrɨbabadɨ: ¡Juu saabo meecɨva! nooboro uco unuunoco.

2 Jaaneguiiha emeecɨubo atyɨmeuhi caballo seseebeque. Jaabohallɨri iicaubo usefaño tɨɨbuga icauhi. Jaaboco Moocaani acɨuhi chaahimɨgaco. Jaanoma fuubo guiinonɨɨboro, bu fahiijɨvaro guiinonɨɨboro iicaqui.

3 Jaanaa allɨvɨo sisɨtaaco siino Icorderobadɨ iicaabo isinaayuuno tɨcovovɨ guubuuhi igueenemehejedɨmo iicaumotɨ sifi: ¡Juu saabo meecɨva! nooboro uco unuunoco.

4 Jaabo atyɨmeuhi sicaballo tɨfaibo ihiinuuboco. Jaabohallɨri iicaubo mityaco gaayɨcɨuhi jiinɨjehallɨtɨ sajeebɨɨ icaco ifinɨsuuboro miyamɨnaaco fahɨgovavɨ imoonɨcasisuqui. Jaaboco Moocaani ajashutɨno niisugaco acɨuhi.

5 Jaano allɨvɨonoco bu siino Icorderobadɨ iicaabo isinaayuuno tɨcovovɨ guubuuhi igueenemehejedɨmo iicaumotɨ sifi: ¡Juu saabo meecɨva! nooboro uco unuunoco.

Jaanegui emeecɨɨbo atyɨmeuhi saafi caballo cɨvooboco. Jaabohallɨri iicaubo oovota meecuco gaayɨcɨnɨuhi. 6 Jaanaa guubuuhi igueenemehejedɨmo iicaumofeenetɨ unuunoco: Safucuo dudɨcamaaje jaada trigotɨ sano kilovɨro ɨfeteji; jaabadɨro bu safucuo dudɨcamaaje jaada cebadatɨ tres kilodɨnovɨro ɨfeteji icano. Jaanotɨ dɨɨrɨbanoco, bu vinofaihunoco icano bañamaaisudino, noonoro.

7 Jaanobuunatɨ bu siino allɨvɨo sisɨtaaco Icorderobadɨ iicaabo isinaayuuno tɨcovovɨ igueenemehejedɨmo iicaumotɨ niinoobo: ¡Juu saabo meecɨva! nooboro uco unuunoco.

8 Jaaneguiiha emeecɨubo atyɨmeuhi saafi caballo guiguivaaboco. Jaabohallɨri iicaubo momo Guijeve onoobo. Jaabo dojɨcutɨ saaubo saafi guijevemɨnaa iicahɨgo abajaabo. Jaabo Guijeve onooboco Moocaani mityaco acɨuhi jiinɨje miyamɨnaatɨ samañootohallɨvɨ diitoco ɨmɨnaanɨneri, bu ajebari, bu guihuvari, bu jiinɨjehallɨri iicamo ɨñɨhicufiino asimɨri icano iguijenɨqui.

9 Jaano allɨvɨo sisɨtaaco Icorderobadɨ iicaabo isinaayuuno tɨcovovɨ jeecɨvoco omoonɨfinoguiino, iicamoco atyɨmeuhi Moocaani iijɨ miyaano iicanoco ɨjɨɨbugunohallɨtɨ iguijenɨumo jeebɨɨnoco. 10 Jaamo sefano jillɨ neehicauhi: Idiimiibo Aivojɨɨbo, onoonoco abañɨtatɨɨbo, ¿mɨhachutahiica diicaji mɨɨhaico iguijenɨumo jiinɨjehallɨri iicamoco emeecɨɨboro ijaadaco adaacɨjino? noomoro.

11 Jaasumiro diitoco Moocaani acɨuhi seseeneene gaachehunoco. Jaaboro diitoco nuubo: Majaguisɨhiica jaafahi amɨɨhai nahabomɨ Cristodi ududɨcamaaimo ihoovovɨ ɨfetehi, jaamoco amɨɨhaico iicaubadɨro agaicaaunohachuta, nooboro.

12 Jaano allɨvɨo sisɨtaaco Icorderobadɨ iicaabo isinaayuuno tɨcovovɨ emeecɨubo atyɨmeuhi jiinɨje sefano amaryɨbanoro udujavanamaaiunoco, bu nɨhɨba ɨcɨvono gaachehubadɨ iminifutuunoco. Jaanotɨ fucuo nɨhɨba tɨɨjohobadɨ minifutuuhi. 13 Bu meecɨrɨ niquejefañotɨ jiinɨjehallɨvɨ aifuuhi oono ɨmoho noovata seenere sefano guibuhuba iicaneri baavɨ aaifonɨcɨbadɨ. 14 Bu niqueje sano finɨuhi aameque mapaɨmirubadɨ. Bu paryɨ ifabaɨno, bu ifachugaiño icano simañehejevɨ jeeneuhi. 15 Jaano ñɨhicutɨ jiinɨje aivojɨto ifahojɨnofaño, bu guiisigajɨnofaño icano fataniinamaaiuhi. Jaamo tahɨ fanoohaivojɨtoma, sihidɨ inɨhɨbamɨnoma iicamehejema, bu amocasimɨnaa aivojɨtehejema, bu aivo sihidɨ ejeevafiimoma, bu paryɨ faaboho jɨjovotoma, bu jɨjovoto iicatɨmoma icano 16 ifabaɨnoco, ifagajɨnoco icano neehicauhi: Mohallɨvɨ mahaifo. Jaanoro mɨɨhaico jaadi johono ihaivojɨ icagahallɨri ɨgɨcɨnɨɨbeditɨ mafataanɨ, bu oono sihidɨ jeevaneri Corderobadɨ iicaabo aamɨjino ñɨhicutɨ icano.

17 Mɨɨro jino sihidɨ jeevano ahaamɨjifucu gasecuuhi. ¿Jaanoco bu mɨɨjoho jaabɨcɨjirahi? noomoro.

7

Israel Cuumimɨnaatɨ Ɨɨcɨmo.

1 Toonobuunatɨ atyɨmeuhi igueenemehejedɨmo Moocaani toomomɨnaa paryɨ jiinɨjejɨnibacɨhallɨri jullelleecɨnɨmoco. Jaamo igueenemehejedɨno iicano jiinɨje guibuhubaco gaayɨcɨnɨuhi, jiinɨjehallɨvɨ ajashuno guibuutɨno iicaqui, bu muuaihallɨvɨ, bu ɨmohonohallɨvɨ icano. 2 Tollɨro bu atyɨmeuhi saafi Moocaani toomomɨnaafi Moocaani iicaabo mityama icaabo aamɨjɨjaagotɨ saauboco. Jaabo sefano coovadiivuuhi saatoho igueenemehejedɨmo iicaumo jiinɨjeque, bu muuaico icano imitɨno imoonɨqui mityaco agaayɨcɨumoco. 3 Jillɨ nooboro: Jiinɨjeque imitɨno momoonɨdino, bu muuaico, bu ɨmohonoco icano Moocaani jeecɨvomɨnaaco ihɨmecunotɨ diitoco Moocaani gaajataco mificutɨnohachuta icano, nooboro.

4 Jaamo diito ɨɨcɨcafutuumo oovoco jinoodɨno guubuuhi: Ciento cuarenta y cuatro mildɨmo paryɨ israelmɨ cuuminoototɨ. 5 Jillɨ faacuumivatotɨ ɨɨcɨubo. Juda cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi, bu doce mildɨmo Ruben cuumitɨ oovocafutuuhi, bu Gad cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi, 6 bu Ase cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi, bu Neftali cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi, bu Manase cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi, 7 bu Simeon cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi, bu Levi cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi, bu Isaca cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi, 8 bu Zabulo cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi, bu Jose cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi, bu Benjamin cuumitɨ doce mildɨmo oovocafutuuhi icano. Jaamo famooro ciento cuarenta y cuatro mildɨmou.

Ajashutɨmo Seseechehujefaño Ɨjɨɨcucuucɨnɨmo.

9 Toonobuunatɨ emeecɨubo atyɨmeuhi ajashutɨmo miyamɨnaaco fanoojiinɨjemɨnaaototɨ, bu simiyamɨnaaototɨ, bu faajɨva miyamɨnaaototɨ, bu faacuumivaototɨ icano. Jaamo julleecɨnɨuhi aivojɨ icaga ɨmegavɨ, bu Corderobadɨ iicaabo ɨmegavɨ icano icaumoco. Jaamo aivo ajashutɨno icaumo oovorautɨmo seseechehujefaño jɨcucucɨnɨmo tucojɨhunoco gaayɨcɨnɨumo. 10 Jaamo paryɨ famooro sefano neehicauhi:

Moocaani ihaivojɨ icagahallɨri ɨgɨcɨnɨɨbotɨ, bu Corderobadɨ iicaabotɨ icano taajasu saahi, noomoro.

11 Jaanaa paryɨ Moocaani toomomɨnaa jullelleecɨnɨuhi Moocaani aivojɨ icagahallɨdɨ, bu quillahutohallɨdɨ, bu igueenemehejedɨno iicaumohallɨdɨ icano. Jaamo toga ɨmega jiinɨjehallɨvɨ ajavucamaaiumoro Moocaanico iimomo nuuhi:

12 ¡Fɨne! Cahacɨsucu, imo, bu gaaja, bu imino monoono, bu bocɨgo, bu mitya, bu sefa icano. Jaafa Moocaanidi icahi fahiijɨvaro icano. Fɨne, noomoro.

13 Jaanaaca quillahutoobotɨ saafi uco dilluuhi: ¿Mɨɨjoho jino jito seseechehunofaño ɨjɨɨcucuucɨnɨmo, cuucatɨ asaamo? nooboro.

14 Jaaneguiiha uujoho nuuhi: Aivojɨɨbo ɨɨro gaajahi, nooboro.

Jaaneguiiha uco nuubo: Jito jino sihidɨ jeevano ɨɨdaasufañodɨ afatyomo. Jaamo imifiiutɨmoco Corderobadɨ iicaabo tɨɨjeri iimitusucuumo. 15 Jaamaño Moocaani aivojɨ icaga ɨmefeeneri icamo. Jaamoro cuujehachuta, fucuhachuta icano diiboco itemplojafaño jeecɨvomoro icahicahi. Jaamoco ihaivojɨ icagahallɨri ɨgɨcɨnɨɨbo imityaguiino ficuji; ¿Mɨllɨ icatɨmo iicaqui? 16 Jaamo ajebari, bu adufirari icano ɨdaasuno icacujitɨhi, bu nɨhɨba ihaiguucuri diitoco jɨgasucujitɨhi, bu jinejeba aiguucu diitoco ɨdaasuno moonɨcujitɨhi icano. 17 Oono mɨɨro Corderobadɨ iicaabo aivojɨ iicagafeeneri iicaabo diitoco teemeji ovejamɨco motoomonɨcɨbadɨ. Jaaboro fiivoco aacɨno nɨfaihunojaagovɨ diitoco satyejiibo, bu jaamo taafiraco Moocaani buusuji icano.

8

Niino Sisɨtaaco Isinaayuuno.

1 Jaanaaca Icorderobadɨ iicaabo niino sisɨtaaco isinaayuuno tɨcovovɨ niquejefaño llɨɨvɨ icauno fɨne sano nɨhɨba oovofeene tɨcovovɨro. 2 Jaadɨ atyɨmeuhi sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno Moocaani toomomɨnaa Moocaani ɨmefeeneri julleecɨnomoco. Jaamoco itɨcovoocɨvɨ acɨuno mɨriicunoco. 3 Jaanobuunatɨ saaubo sifi Moocaani toomomɨnaafi maaniguiijɨno jɨgasutahiillu oro eetavotahilluma. Jaaboro jeecɨvobuje ɨmegavɨ julleeveuhi. Jaaboco saafi acɨuhi sihidɨ maaniguiijɨnoco paryɨ Moocaanita iicamo Moocaanima ihiimaanoma sano Moocaanico ihacɨqui. Jaaboro jeecɨvobuje oro eetavotahallɨvɨ ificuuboro ijɨgasuqui. Oono ihaivojɨ icaga ɨmega iicabujehallɨvɨ. 4 Jaano imaaniguiijɨnoco ɨjɨgasuuno aimuufai itoomomɨnaafi usefañotɨ Moocaanijaagovɨ fuuhi sano Moocaanita iicamo diiboma ihiimaanehejema. 5 Jaadɨ bu imaanijɨgasuta iilluco itoomomɨnaafi ɨcɨuboro tubuje cɨɨjɨgaicuneri tohilluco agahafusuuboro jiinɨjehallɨvɨ ganicaruhi. Jaaneri sihidɨ sisiimɨ icauhi, bu jiinɨje sefano guubuvusuuhi, sihidɨ namebahicauno, bu jiinɨje sefano maryɨbauhi icano.

Mɨriicuno.

6 Jaanaaca sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno iicaumo Moocaani toomomɨnaa itɨcovovɨ mɨriicunoma iicaumo imibaivuuhi iguisɨqui.

7 Jaadɨ saafi tɨconɨuhi imɨriicuco iguisɨubo. Jaano tɨcovovɨ jiinɨjehallɨvɨ aifuuno nɨfaihu ifiigatyono guiisiyɨnobadɨ ejeevano, bu cɨɨjɨgai icano sano tɨɨjohoma caɨsecɨnɨno. Jaaneri samañooje jiinɨje jɨgauhi. Jaabadɨro bu ɨmohonotɨ samañoono jɨgauhi, bu faijɨhutɨ icano.

8 Jaanaa allɨvɨoobo imɨriicuco iguisɨuno tɨcovovɨ ifabaɨbadɨ jeevano jɨganoro muuaifaño acutuuhi. Jaaneri samaño muuai tɨɨjohotɨ minifutuuhi. 9 Jaaneri tumuuaijefaño iicaumotɨ samañooto guijeveuhi, bu tollɨro cɨɨjɨgai meenenetɨ samañoono finɨuhi icano.

10 Jaanaa allɨvɨoobo imɨriicuco iguiisɨuno tɨcovovɨ ajashutɨno meecɨrɨgai niquejefañotɨ acutuuhi nɨfotocɨnɨɨboro teehinotɨ samañoonohallɨvɨ, bu pisirigañotɨ samañoonohallɨvɨ icano. 11 Jaabo momou Namita onoobo. Jaaneri paryɨ nɨfaihunotɨ samañoono namitatɨ minifutuuhi. Jaaneri sihidɨ miyamɨnaa chuumuuhi inɨfaihu faafaño iminifutuuneri.

12 Jaanaa allɨvɨoobo bu imɨriicuco iguiisɨuno tɨcovovɨ nɨhɨbatɨ samañoobo jabaavuuhi, bu fucuoobotɨ samañoobo jabaavuuhi, tollɨro bu meecɨrɨtɨ samañoobo jabaavuuhi icano. Jaamaño diitotɨ samaño achɨcɨcuutɨhi. Jaamaño cuujetɨ samañoono achɨcɨcuutɨhi. Jaabadɨro fucutɨ samañoono achɨcɨcuutɨhi.

13 Jaadɨ emeecɨubo atyɨmeuhi saafi Moocaani toomomɨnaafi niquejefeenedɨ cɨɨmɨmɨ mogaaje agahafobadɨ fuuhi, sefano jillɨ nooboro: ¡Ayɨɨ! Ɨdaasucani jiinɨjehallɨri iicamo icaji siino miimɨsiicɨ, saafi ɨdɨɨnehiica iicamo Moocaani toomomɨnaa imɨriicunoco iguiisɨdɨ, nooboro.

9

1 Jaanaaca bu allɨvɨoobo imɨriicuco iguiisɨno tɨcovovɨ bu atyɨmeuhi saafi meecɨrɨgai jiinɨjehallɨvɨ aacutuuno. Jaaboco ɨñɨhicuno ojɨ llaveque aacɨunoco atyɨmeuhi. 2 Jaahojɨco afaayɨcɨuneri tohojɨfañotɨ sihidɨ aimuufai inuuhi gaicuhai aimuufaibadɨ. Jaahojɨ aimuufairi iinuuneri nɨhɨbaco fabaacuuhi. Jaaneri jiinɨje cɨvutuuhi. 3 Jaano toono ihaimuufaifañotɨ inuumo sihidɨ chahacamɨ jiinɨjehallɨvɨ gahafomoro. Jaamo mityaco gaayɨcɨuhi inɨɨqui oono jiinɨje juuvemɨ iicabadɨ. 4 Jaamoco tajɨɨbaubo: Jiinɨje faijɨhuco imitɨno momoonɨdino, bu jinejebaco, ɨmohobaco icano. Jaanotɨ ɨdɨɨmocoro miyamɨnaaco Moocaani gaajatari ihɨmecunotɨ agaajaratɨmoco momoonɨ, nooboro. 5 Jaaruumo miyamɨnaaco muchuumusudino jillɨro sahuse nɨhɨbava tɨcovovɨ mahaivuvusu, nooboro. Jaamo ɨnɨɨno aivo juuvehu ɨnɨɨno aivobadɨ jeevauhi. 6 Jaasumi miyamɨnaa guijeveque guiineji. Jaarumo atyɨmejitɨhi. Iguijevequi moonɨrumedi guijeve chahaji.

7 Jaamo ichahacamɨ caballomɨco aamocasivɨ ifeequi imibachunɨcɨbadɨ jeevauhi. Jaamo nigaɨnohallɨri oro chaahimɨgabadɨ jeevano icauhi ihɨmeneu miyamɨnaa ɨmenebadɨ jeevauhi. 8 Jaanotɨ imeebaiguino gaigoomɨ meebaiguinobadɨ jeevauhi. Jaanotɨ igaiño jɨcu igaiñobadɨ jeevauhi. 9 Jaanotɨ imeehene cuhufunuuhi jɨgaiñomeehunobadɨ. Jaanotɨ bu ijɨjecuno sefano guubuvusuuhi aamocasivɨ ofoomo sihidɨ caballomɨ icarronoco iguicɨno uguubuvusuunɨcɨbadɨ, 10 bu ibuhuno juuvehu ibuhunobadɨ jeevauhi nijequenetɨ ituunoma iicauno icano. Jaamo toono ibuhunofaño imitya icauhi miyamɨnaaco sahuse nɨhɨbava tɨcovovɨ aivono imoonɨqui. 11 Jaabo ichahacamɨ aivojɨɨbo toono ɨñɨhicuhojɨ abajaabuu. Jaabo momo hebreomɨ iijɨri Abadon onoobo. Jaanotɨ griegomɨ iijɨri Apolion onoobo. Jaanotɨ moojɨri Finɨsumɨnaafi onoobo.

12 Jino ɨmegao ɨdaasu fatyuuhi. Jaarunaaca icanehiica minoocɨ.

13 Jaano allɨvɨoobo imɨriicuco iguiisɨuno tɨcovovɨ guubuuhi Moocaani ɨmegari iicano ijeecɨvobuje oro eetavotabuje inicuno igueenemeheje iicaunofañotɨ diiboco unuunoco: 14 Sinaayu oono igueenemehejedɨmo iicaumo imitɨno toomomɨnaa Eufrate onoomuuaijɨniri isisɨcɨnɨmoco, noonoro.

15 Jaamo diito igueenemehejedɨmo iicaumo sinaayucafutuuhi miyamɨnaatɨ sanoodɨmoco iguijenɨqui. Jaamo toono horavɨ, tufucuvɨ, bu tonɨhɨbavɨ, bu toficabavɨ icano tollɨ imoonɨqui ifiivusuumo. 16 Jaamo amocasimɨnaa caballomɨhallɨri iicaumo oovo doscientos millones tɨcovovɨ ɨɨfutuunoco guubuuhi.

17 Jillɨ uujoho icaballomɨco gaijafeenedɨ atyɨmeuhi. Jaamohallɨri iicaumo ifeeyɨjehallɨvɨ cuhufono jɨgaiño meehu tɨfaiño, bu atyɨvano, bu guiguivano icaneri tɨfaisucɨnɨnoma iicaunoco. Jaanotɨ icaballomɨ nigaɨnou jɨcu nigaɨbadɨ jeevauhi. Jaamo iijɨnotɨ cɨɨjɨgai, aimuufai, azufre icano ineehicauhi. 18 Jaaneri miyamɨnaatɨ sanoodɨmo guijeveuhi toono minoocɨ, sano ɨdɨɨno icano imitɨ diito iijɨnotɨ iineehicauneri. Jaano toono minoocɨ, sano ɨdɨɨno iicano imitɨ cɨɨjɨgai, bu aimuufai, bu azufre icano. 19 Jaamo diito icaballomɨ mitya icauhi iijɨnofaño, bu ibuhunofaño icano. Jaanotɨ ibuhuno nigacɨno jiinimo nigaɨnobadɨ jeevauhi. Jaaneri imitɨno miyamɨnaaco moonɨhicaumo.

20 Jaanotɨ sanoodɨmo diitoco ɨdaasuno omoonɨcuurunotɨ guijevetɨmo ataajaumo iimitɨco jeevesuutɨhi. Jillɨ suufenɨtɨmo imitɨno gaijamɨco, bu oro, plata, bronce, guiisiba, ɨmoho icano eetavota ɨjɨmɨco icano jeecɨvehicauhi; jaamo ihɨjɨmɨ atyɨmetɨmo, bu guubutɨmo, ɨgotɨmo icamoco. 21 Bu tollɨro suufenɨutɨmo sitaaco agaicaaunoco, bu agaibanɨnoco, bu gaigoomɨma imitɨnoono iicanehejeque, bu ananivanehejeque icano.

10

Moocaani Toomomɨnaafi Aamegayɨma Iicaabo.

1 Jaadɨ atyɨmeuhi bu sifi Moocaani toomomɨnaafi sihidɨ jeevaabo, aimuufairi minɨcɨnɨɨbo, inigaɨhallɨtɨ tɨɨhi cajetacɨnɨuboma niquejefañotɨ iniituunoco. Jaabo ɨme nɨhɨbabadɨ achɨcɨnɨuhi, bu idɨɨno cɨɨjɨgai ɨmahacɨnobadɨ jeevauhi. 2 Jaabo usefaño aamegayɨ faayɨcɨnɨhaamegayɨ icauhi. Jaabo imiyanaagotɨhaico muuaihallɨvɨ ficuuhi, jaanotɨ inaninaagotɨhaico jiinɨjehallɨvɨ ficuubo icano. 3 Jaaboro sefano coovadiivuubo oono jɨcu sefano ɨnɨɨgonɨcɨbadɨ. Jaano tɨcovovɨ sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno sisiimɨ ojɨuhi. 4 Jaamo isisiimɨ oojɨunoco uujoho caatɨnɨqui moonɨunaaca sifi niquejefañotɨ uco unuunoco guubuuhi: Jillɨ llɨɨvɨ guubunɨcɨ oono sisiimɨ ihiimaanoco. Jaaboro caatɨnɨdino, unuunoco.

5 Jaanaaca Moocaani toomomɨnaafi jiinɨjehallɨvɨ, bu muuaihallɨvɨ icano ujulleecɨnɨubo imiyanaagohuseque caamo niquejejaagovɨ gañiiyɨcɨuhi. 6 Jaaboro fahiijɨvaro iicaabo niquejeque, jiinɨjeque, muuaiñooco, bu paryɨ tonehejefaño iicamoco icano ifiivusuubo momofañodɨ miyaano iicanoco nuuhi: Tusumi mihicacuuhi. 7 Niinoobo imɨriicuco iguiisɨcudɨ Moocaani esamaaje agaajarahicatɨno icacuuji ijeecɨvomɨnaa, ihiimaamɨnaa iicamoco unuubadɨ, nooboro.

8 Jaanaaca niquejefañotɨ uuma ihiimaauno siino bu uco nuuhi: Foobo dɨhɨcɨto jaadi Moocaani toomomɨnaafi johono muuaihallɨri, jiinɨjehallɨri icano ujulleecɨnɨɨbo usefaño iicahaame afaayɨcɨnɨhaamegayɨco, nooboro.

9 Jaanegui diibojaa ufuuboro toohaamegayɨco diiboco dilluuhi uco ihacɨqui.

Jaanegui uco nuubo: Ɨfaaji machu. Jaano diijɨfaño imono naamejino iimɨhubadɨ. Jaanotɨ dihibafaño faafaityejino, nooboro.

10 Jaaneguiiha diibo usefañotɨ toohaamegayɨco ɨɨcɨuboro machuuhi. Jaano taajɨfaño imɨɨno iimɨhu imobadɨ. Jaanoco amachuuno taabafaño faafaituuhi. 11 Jaadɨ uco nuumo: Siino dɨɨbogo ajashutɨno cuuminoditɨ, jiinɨjemɨnaaditɨ, siijɨmɨnaaditɨ, bu aivojɨtoditɨ icano Moocaani onoonoco, noomoro.*

11

Miimɨsiicɨ Moocaanitɨ Ihiimaamɨsi.

1 Jaadɨ uco acɨumo noofaijɨcuco metrobadɨ iicanoco. Jaamoro uco nuuhi: Gañiivo. Oono Moocaani templojaco doovo, bu ijeecɨvobujeque doovo icano, bu doovo, ¿naa mɨnoodɨmo tomañovɨ ejeecɨvehicamo miyamɨnaa icahi? 2 Jaanotɨ ɨdɨɨnocoro igoohasico deevedino tohasi siicuumijeo miyamɨnaaguiiharucu iicano. Jaamo diito tuucuumi imino cuumico quicuji cuarenta y dosdɨ nɨhɨbava tɨcovovɨ. 3 Jaasumi uujoho tajɨɨbogomɨnaatɨsico galluji uujoho onoonoco ijɨɨbeguequi mil doscientos sesentadɨ fucuva tɨcovovɨ, cɨvochehujefaño jɨɨcɨnɨmɨsico.

4 Jaamɨsi diitɨsi Moocaani jiinɨje Aivojɨɨbo ɨmega iicahoocɨ olivohoocɨ, bu cuugahu ficuta miihiicuucɨ icahicucɨ iicanobadɨ jeevamɨsi. 5 Jaamɨsico saatoho imitɨno omoonɨgohachiijɨ diitɨsi iijɨtɨ cɨɨjɨgai iineeji diito imɨnaaco ijɨgasuqui. Tollɨ guijevejimo paryɨ diitɨsico imitɨno imoonɨqui omoonɨmo. 6 Jaamɨsi jiinɨjehallɨvɨ Moocaanitɨ ihiimaanohachuta aigotɨno iicaqui niquejeque afabaacujino mityama icahi, bu tollɨro nɨfaihuco tɨɨjohotɨ iminiiyujino mityama icahi, bu jiinɨjemɨnaaco ɨdaasuno fanoovari imugusumi omoonɨjino mityama icahi icano. 7 Jaamɨsi idudɨcamaajeque iimivucuudɨ ɨñɨhicuubo oono ɨñɨhicuhojɨfañotɨ asaaboro diitɨsico moonɨvaji. Jaabo diitɨsico iguiinonɨɨboro gaicaauji. 8 Jaamɨsi chuumuhuno tuucuumi sihidɨ ejeevacuumi, Mohaivojɨɨboco etetecuucuumi jɨɨhaifaño acaji. Jaacuumi Sodoma, Egipto icanovɨ oovɨcɨnɨhi. 9 Bu jaamɨsi cɨɨrajitɨhi mifucucɨ, safucu, bu sifucutɨfeenedɨ icano icajimɨsi. Jaamɨsico faaboho miyamɨnaa, faacuumiva miyamɨnaa, faajɨva miyamɨnaa, bu faajiinɨje miyamɨnaa icamo ihatyɨmequi. 10 Jaamɨsi iguijeveneri jiinɨje miyamɨnaa sihidɨ imobaaji. Jaamo imo imo iicamoro sinehejeque fahɨgovavɨ acɨcasiji; Oono diitɨsi Moocaanitɨ ɨjɨɨbeguehicamɨsi diitoco ɨdaasuno omoonɨhicamɨsi iguijeveneri. 11 Jaarunaa mifucucɨ, safucu, sifucutɨfeenedɨ icano nijequetɨ Moocaani diitɨsico siino buheetesuji. Jaamɨsico paryɨ aatyɨmemere sihidɨ iguetejimo. 12 Jaanaa diitɨsico sefano niquejefañotɨ: Juu caamovɨ masaa, unuunoco guubumɨsi.

Jaaneguiiha caamo fuumɨsi aimuufaifeenedɨ. Jaanoco imɨnaa atyɨmeuhi. 13 Jaano tɨcovovɨ aivo sefano jiinɨje amaryɨbauneri tuucuumitɨ fahuseecɨjaava iicamañotɨ sajaaro callajaavehicauhi. Jaabadɨro tuucuumivɨro ajashutɨno iijano callajaavuuhi. Jaaneri siete mildɨmo miyamɨnaa guijeveuhi. Jaaneri saatoho iguituumoro Moocaani niquejefaño iicaaboco imuuhi.

14 Jino allɨvɨono imitɨ fatyehi. Jaano allɨvɨo imitɨ goovajino asaano.

Niino Mɨriicuco Iguiisɨno.

15 Jaadɨ niinoobo Moocaani toomomɨnaafi imɨriicuco iguiisɨuno tɨcovovɨ sefano guubuvusuuno niquejefaño ajashutɨmo jillɨ unuuno:

Jiinɨje aivojɨno Mohaivojɨɨbedi, bu Icristodi icano icacuuhi. Jaabo tajɨɨbaji fahiijɨvaro, noomoro.

16 Jaanaa veinticuatrodɨmo quillahuto Moocaani ɨmefeeneri ihaivojɨ icaganohallɨri iicaumo jiinɨjehallɨvɨ ajavucamaaiumoro Moocaanico imuuhi, 17 jillɨ noomoro:

Ɨco mihimehi Moocaani sihidɨ mityama idiicaaboco. Ɨɨjoho idiicauboco, bu idiicaaboco, bu asaajiiboco icano, bu dimityaco agaayɨcɨɨboro atajɨɨbacuumaño icano. 18 Mɨɨro jiinɨjemɨnaa dijaa sɨfiiratehi. Jaarunofaño ɨɨjoho adaamɨjifucu, bu uchuumucuumoco udugaacujifucu icano gasecuuhi. Jaasumi dijeecɨvomɨnaa ɨɨjoho onoonoco ɨjɨɨbeguehicamoco, bu ɨɨdiro iicahicamoco, bu dimomoco obocɨguehicamoco icano sabadɨro sihidɨ ejeevamehejeque, bu sihidɨ ejeevatɨmehejeque icano adaadujifucu, bu tollɨro jiinɨjeque ifinɨsuhicamoco ifinɨsujino icano, noomoro.

19 Jaasumiro niquejefaño Moocaani temploja faayɨcɨcafutuuhi. Jaaneri Moocaani unuunohaameque ificuuba cajonbaco atyɨmeuhi. Jaasumiro sisiimɨ sihidɨ namebauhi, jiinɨje ñɨhicuno guubuvusuuhi, bu sisiimɨ gɨɨrɨrɨbauhi, bu jiinɨje sefano maryɨbauhi, bu guiisiyɨnobadɨ ejeevano sihidɨ sefano aifuuhi icano.

12

Ɨñɨhicuubo Dragon Onoobo, Gaigo Icano.

1 Jaanobuunatɨ niquejefaño jabafiirano ɨɨfuvusuuno: gaigo nɨhɨbari imibocɨnɨgobadɨ arɨcuno ɨɨfuvusuuno, fucuo nɨhɨbahallɨri julleecɨnɨgo, docedɨmo meecɨrɨri ichaahimɨga eheetavocɨnɨgaco javucɨnɨgo. 2 Jaago oovago icago iseemevaqui aiveveneri gaibahicauhi. 3 Jaanobuunatɨ bu siino niquejefaño ɨfuvusuuhi: dragon ñɨhicuubo tɨfaibo, sahuse juugahusetɨ miyɨɨcɨ ɨdɨɨno inigaɨnoma icaubo, bu fahuseecɨdɨno inicuno, bu inigaɨno tɨcovoocɨvɨ ichaahimɨganoma icaaubo. 4 Jaabo ibuhuri samañooto meecɨrɨco niquejefañotɨ ubuutuucɨuboro jiinɨjehallɨvɨ gañɨɨuhi. Jaaboro iseemevaqui omoonɨugo ɨmegavɨ julleeveubo diigo eseemevasumiro tooseeque iduuqui. 5 Jaago gaifi seemeneque seemevauhi. Jaabo jiinɨjemɨnaaco sefano tajɨɨbaji jɨgaiñohiri iicanɨcɨbadɨ. Jaabo niquejefaño satyocafutuuhi Moocaani aivojɨ icagahallɨri iicaabojaago. 6 Jaanotɨ igaigo gaauhi sɨcaihɨgo iicahɨgovɨ Moocaani diiguedi imibachuhɨgo tahɨ diigoco machuco ihacɨqui mil doscientos sesentadɨ fucuva tɨcovovɨ.

7 Jaanobuunatɨ niquejefaño idragon fuuhi iyotoma. Jaamoma moonɨcasiubo Moocaani toomomɨnaa aivojɨɨbo Miguel onoobo iyotoma. 8 Jaaruubo idragonco sahɨgotɨro guiinonɨumo, bu tahɨ niquejefaño diito iicajirumaño samaño chahauhi. 9 Jaamaño diibo sihidɨ ejeevano dragonco baavɨ gañɨɨumo, johono sɨɨcɨjeo jiinimo oono imomo ɨjɨ, Satanas iicaaboco. Jaabo jiinɨjemɨnaaco abañɨhicaaboco iyotoma baavɨ jiinɨjehallɨvɨ gañɨɨumo.

10 Jaanaa guubuuhi sefano niquejefañotɨ unuunoco: Moocaanitɨ asaano taajasu, bu imitya, bu ihaivojɨ icano, bu Icristo mitya icano gasecuuhi. Mɨɨro baavɨ gañɨɨcafutucuubo Moocaanico monahabomɨhallɨvɨ imitɨno ɨjɨɨbeguehicaabo fucuhachuta, cuujehachuta icano. 11 Jaaruuboco monahabomɨ guiinonɨcuuhi Corderobadɨ iicaabo tɨɨjohofañodɨ, bu Moocaani jɨɨbogo miyaano iicanoco ɨjɨɨbeguehicaneri icano. Mɨɨro ifiico gaijɨutɨmo, bu guijeveque iguihiutɨmo icano. 12 Jaaneri niquejefaño iicamo imo imo icahi, bu amɨɨhai tahɨ paryɨ mihicamo icano. Jaanotɨ ɨdaasucani mihicaji amɨɨhai jiinɨjehallɨri, bu muuaiñofaño mihicamo icano. Mɨɨro oono ɨjɨ tahɨgo sihidɨ ɨsɨfiiratooboro niitehi gueenene iicajitɨnoco agaajaaboro.

13 Jaabo idragonco agañɨɨunoma iicaabo oono gaifiico eseemevaugoco bucasiubo. 14 Jaanegui diigoco cɨɨmɨmɨ mogaaje jɨjecuucɨco acɨumo jiinimobadɨ iicaabotɨ tehesino igaaqui sɨcaihɨgovɨ diiguedi iimibachuuhɨgovɨ. Tahɨ diigoco machuco ihacɨqui mificabacɨ, bu saficaba, bu sificabatɨfeenedɨ icano tɨcovovɨ. 15 Jaago dojɨcutɨ ijiinimobadɨ iicaabo iijɨfañotɨ nɨfaihuco galluuhi muuaitɨ ifiivotonoro diigoco ibecasuqui. 16 Jaarunofaño jiinɨje diigoco amusuuhi, idragon iijɨfañotɨ agalluufaihuco aaduneri. 17-18 Jaanoma iicaabo diigojaa sihidɨ ɨsɨfiiratuuboro fuuhi diigo iyaachimɨhai aatyuvuudɨmo sanoodɨmo Moocaani tajɨɨbaco imino omoonɨmoro, bu Jesucristo jɨɨbogoco jeevesutɨmo iicahicaumoma ihamocasiqui.

13

Ɨñɨhicumɨsi.

1 Jaadɨ muuai jiinɨgaibaahohallɨvɨ ujulleeveubo atyɨmeuhi ɨñɨhicuubo muuaifañotɨ inuuboco. Jaabo nigaɨnou sahuse juugahusetɨ miyɨɨcɨ icano, bu iniicuno fahuseecɨdɨnou icano. Jaano iiniicuno itɨcovoocɨvɨ ichaahimɨganoma icauhi, bu inigaɨnohallɨvɨ caatɨnɨcɨnɨuno Moocaaniditɨ ɨdicuno onoono momo icano. 2 Jaabo ɨñɨhicuubo jɨcubadɨ ejeevaubo, tɨhaiño jeejɨ tɨhaiñobadɨ jeevauhi, bu iijɨ leon iijɨbadɨ jeevauhi icano. Jaaboco idragon imitya, ihaivojɨ icaga, sihidɨ bocɨ iijɨ icanoco acɨuhi. 3 Jaabo ɨñɨhicuubo nigaɨtɨ sahɨtɨ icauno itujaavo diiboco muchuumusujibadɨ iicauno. Jaaruno diiboco buuhi. Jaaneri paryɨ jiinɨje miyamɨnaa ajabafiituumoro diiboco miyaavuguuhi. 4 Jaamoro idragonco cahacɨsuumo diibo ɨñɨhicuuboco mityaco aacɨumaño. Jaabadɨro bu ɨñɨhicuuboco cahacɨsuumo jillɨ noomoro: ¿Mɨɨjoho fɨne jaanɨ ɨñɨhicuubobadɨ jeevahi? ¿Mɨɨjoho fɨne diiboma amocasijirahi? noomoro.

5 Bu tollɨro diibo ɨñɨhicuubo Moocaaniditɨ ɨdicunoono ihiimaauno jaabɨcɨcafutuuhi cuarenta y dosdɨ nɨhɨbava tɨcovovɨ tollɨ imoonɨqui. 6 Jaamaño tɨcovaubo Moocaaniditɨ imitɨno ihiimaaboro imomoco ɨdicunoono nuuhi, bu diibo iimihiijatɨ, bu niquejefaño paryɨ iicamotɨ icano. 7 Tollɨro bu ajaabɨcɨuboro jillɨ ɨɨfɨnɨcɨubo Moocaanita iicamoma amocasiuboro diitoco iguiinonɨunoco. Bu gaayɨcɨubo mityaco fahɨgova miyamɨnaahallɨvɨ, bu faacuumivahallɨvɨ, fanoohiijɨ miyamɨnaahallɨvɨ, bu faajiinɨje miyamɨnaahallɨvɨ icano. 8 Jaabo diibo ɨñɨhicuuboco cahacɨsuumo paryɨ jiinɨjehallɨri iicamo oono jiinɨje ifiivuunotɨro diito momono Corderobadɨ iicaabo agaicaaucufutuubo fiivohaamefaño acaatɨnɨrautɨmo.

9 Amɨɨhai nohojɨma mihicamo jinooco imino muguubu. 10 Sitaaco cɨvojafaño asatyomo, bu tollɨro cɨvojafaño satyocafeteji. Jaanotɨ bu niisugari sitaaco agaicaaumo, bu niisugari gaicaaucafeteji. Jillɨ iicaneguiiha Moocaanita iicamo imiyaavogomoro ijaabɨcɨhicaqui.

11 Jaanobuunatɨ sifi ɨñɨhicuubo jiinɨjefañotɨ asaaunoco atyɨmeuhi. Jaabo iiniicuucɨ cordero iniicuucɨbadɨ jeevauhi. Jaaruubo dragonbadɨ iimaahicauhi. 12 Jaabo itɨconɨo ñɨhicuubo mityaco paryɨ gaayɨcɨuhi, diibo itɨconɨo ñɨhicuubo ɨmefeenevɨ. Jaaboro jiinɨjeque, bu toojehallɨri iicamoco icano tajɨɨbaubo itɨconɨo ñɨhicuubo oono sihidɨ ejeevauno itujaavo ubuhuuboco icahacɨsuqui. 13 Bu tollɨro sihidɨ ejeevanehejeque, bu niquejefañotɨ miyamɨnaa ɨmefeenevɨ jiinɨjehallɨvɨ cɨɨjɨgaico iniitusunehejeque icano. 14 Tonehejeque diibo itɨconɨo ñɨhicuubo ɨmefeenevɨ omoonɨhicaunofeenedɨ jiinɨje miyamɨnaaco bañɨubo. Jaaboro diitoco tajɨɨbaubo diibo itɨconɨo ñɨhicuubo niisugari agavɨrɨɨcunoma iicauruubo ubuheeteubo ɨjɨco iheetavequi. 15 Jaadɨ diibohallɨvɨ asaauno ñɨhicuuboco mitya acɨcafutuuhi itɨconɨo ñɨhicuubo ɨjɨco eetavuuboco ijeebɨɨco aacɨɨboro ihiimaasuqui. Jaaboco iimotɨmoco igaisiraicɨsuqui. 16 Jaabadɨro bu tajɨɨbaubo paryɨ miyamɨnaaco ihoovoco imiyanaagohusenetɨ, bu ihɨmecunotɨ icano ificuuqui; sihidɨ ejeevatɨmoco, bu sihidɨ ejeevamoco, bu ɨdaasumehejeque, bu sihidɨ inɨhɨbamɨma iicamehejeque, bu miyaamoco, bu jɨjovotoco icano. 17 Jaadɨ mɨɨhaiñooba tɨcovono naajejitɨhi diibo oovotama achahamo. Jaano toono diibo ɨñɨhicuubo momo, bu imomo oovo icano. 18 Jaano jino gaajacoro esuhi. Agaajaabo jino ɨñɨhicuubo oovoco gaajacɨ; jino saafi miyamɨnaafi oovota. Jaano jino seiscientos sesenta y seis.

14

Ciento Cuarenta y Cuatro Mildɨmo Amasivano.

1 Jaanobuunatɨ emeecɨubo atyɨmeuhi Corderobadɨ iicaaboco Sion cuumibaɨhallɨri julleecɨnɨuboco. Jaaboma iicaumo ciento cuarenta y cuatro mildɨmo miyamɨnaa ihɨmecunotɨ Corderobadɨ iicaabo momo, bu Caani momo icano acaatɨnɨcɨnɨumo. 2 Jaadɨ guubuuhi niquejefañotɨ sihidɨ teehiguiisi uguubuvusunɨcɨbadɨ, bu sisi sefano ɨgɨɨrɨrɨbanɨcɨbadɨ icano uguubuvusunoco. Jaanou sihidɨ miyamɨnaa iharpanoco oojɨsunɨcɨbadɨ jeevauhi. 3 Jaamo bohono masijɨco masivahicauhi Moocaani aivojɨ icaga ɨmegavɨ, bu igueenemehejedɨmo iicaumo ɨmegavɨ, bu quillahuto ɨmegavɨ icano. Jaajɨco mɨɨhaiñooba aivo gaajahicautɨhi ɨdɨɨmoro diito ciento cuarenta y cuatro mildɨmo iicaumo jiinɨje miyamɨnaafeenetɨ ataajasucafutuumoro. 4 Jaamo diito gaigoomɨvɨ ɨjɨvuutɨmo. Jaamaño mɨhɨnivatɨmo iicaumo. Jaamo Corderobadɨ iicaabo dojɨcutɨ feehicahi diibo fahɨgova ofoohɨgovɨ. Jaamo taajasucafutuuhi. Jaanotɨ Moocaani, bu Corderobadɨ iicaabo iicamɨsi gaajacuhi sihidɨ ataajasucafetejinoco. 5 Jaamo Moocaani ɨmegavɨ mɨhɨnivatɨmo iicaumaño diitofaño bañɨfiira atyɨmerautɨhi.

Moocaani Toomomɨnaa Miimɨsiicɨ, Saafi Ɨdɨɨno Ɨjɨɨbogono.

6 Jaanobuunatɨ atyɨmeuhi Moocaani toomomɨnaafi niquejeguiinodɨ ifinɨjitɨno taajasujɨɨbogoma icaabo gahafooboco. Jaanoco jiinɨjemɨnaaco, bu famoovaaco, bu faajɨva miyamɨnaaco, bu faacuumiva miyamɨnaaco icano ijɨɨbeguequi. 7 Jaabo sefano nuuhi: Moocaanico mihiguimoro diiboco mihimo. Mɨɨro jino tufucu gasecuuhi iimitɨhallɨtɨ jiinɨjemɨnaaco ɨdaasuno omoonɨjifucu. Jaaneguiiha niquejeque, bu jiinɨjeque, bu muuaiñooco, bu pisirigañooco icano ifiivusuuboco mihimo, nooboro.

8 Jaanobuunatɨ bu sifi saauhi jillɨ nooboro: Acutucuuno, acutucuuno sihidɨ ejeevacuumi Babilonia cuumi paryɨ jiinɨjemɨnaaco ihajevari iguiriicavusumaño, nooboro.

9 Jaanobuunatɨ niinoobo saauhi sefano jillɨ nooboro: Oono ɨñɨhicuuboco, bu ihɨjɨco icano, imomoro ihoovotaco ihusevɨ, bu ihɨmecuvɨ icano ificuusumoco 10 Moocaani ñɨhicuno moonɨji. Jaamo ɨdaasuno moonɨcafeteji cɨɨjɨgai azufrema iicaneri Moocaani toomomɨnaa ɨmefeenevɨ, bu Corderobadɨ iicaabo ɨmefeenevɨ icano. 11 Jaano diitoco ɨdaasuno omoonɨno aimuufai icaji fahiijɨvaro ufucuro finɨratɨno fucuhachuta, cuujehachuta icano jaguisɨsuratɨno diito ɨñɨhicuuboco, bu ihɨjɨco icano acahacɨsumoco, bu imomo oovoco agaayɨcɨmoco icano. 12 Jillɨ iicaneguiiha Moocaanita iicacuumo, diibo atajɨɨbanoco omoonɨmo, bu Jesuco jeevesutɨmo iicamo icano jaabɨcɨma iicaqui.

13 Jaanaa guubuuhi niquejefañotɨ: Jinooco caatɨnɨ, noonoro uco unuunoco: Jisumitɨ imicani icajimo Aivojɨɨbo Cristo imiyaavogomo iguijeveme. Jɨɨhɨ tollɨ, noobo Moocaani Gaija: idudɨcamaajetɨ jaguisɨjimo, bu imino omoonɨhicanotɨ gaajaveechujimo icano.

Basuta Ujusicunoco Mɨhɨcɨnɨcɨbadɨ Moocaani Niinofucu Nanɨji Iimifiimoco Imino Imoonɨqui, Jaanotɨ Iimitɨfiimoco Imitɨno Imoonɨqui Icano.

14 Jaadɨ emeecɨubo atyɨmeuhi aimuufai seseeneque. Jaanohallɨri gɨcɨnɨubo saafi miyamɨnaafi seemenebadɨ jeevaabo. Jaabo ichaahimɨga oroogaco inigaɨhallɨvɨ javucɨnɨuhi, bu meeyuhu sɨɨjevahuco gaayɨcɨnɨuboco. 15 Jaanaa templojafañotɨ saafi Moocaani toomomɨnaafi inuuhi. Jaaboro sefano nuuhi oono aimuufaihallɨri ɨgɨcɨnɨuboco: Dimeeyuhuri quitɨcɨɨbo basuta noovataco dɨɨcɨcu tufucu mihicacuuhi. Jino jiinɨje basuta noova tɨfaicuuhi, nooboro.

16 Jaaneguiiha aimuufaihallɨri ɨgɨcɨnɨubo imeeyuhuco jiinɨjehallɨdɨ iguiiyɨcɨuboro jiinɨje basuta noovataco ɨcɨuhi.

17 Jaanobuunatɨ bu sifi Moocaani toomomɨnaafi inuuhi niquejefaño iicaja templojafañotɨ, tollɨro bu ihusefaño sɨɨjevahu meeyuhu icahuma. 18 Jaanaaca bu sifi Moocaani toomomɨnaafi Moocaani jeecɨvobujejaagotɨ saauhi cɨɨjɨgaihallɨvɨ mityama iicaabo. Jaaboro imeeyuhu sɨɨjevahuma iicauboco sefano nuuhi: Disɨjeva meeyuhuri quitɨcɨɨbo dɨɨcɨ jiinɨje baacuco oono ɨcɨvucuunoco, nooboro.

19 Jaanegui diibo imeeyuhuco jiinɨjehallɨdɨ iguiiyɨcɨuboro ɨcɨuhi jiinɨje baacuco. Jaaboro ajashutɨba Moocaani sɨfiira nitɨbafaño gañɨɨuhi imahamɨcafetequi. 20 Jaanoco cuumitɨ buhɨgovɨ mahamɨcafutuuhi. Jaano initɨbafañotɨ tɨɨjoho ucuuno trescientos kilometrohachuta ɨfutuuhi fahɨgovavɨ, bu ifaicuva ɨfutuuhi caballomɨ ujulleecɨnɨmo iijɨhachuta icano. Miyamɨnaa tɨɨjoho eneejiruno baacutofaihuvɨro oovɨcɨcafutuuhi.

15

Niino Imitɨ Iicajino.

1 Jaadɨ bu siino atyɨmeuhi niquejefaño ɨɨfuvusuuno jabafiiranoco. Jaanou sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno Moocaani toomomɨnaa itɨcovoocɨvɨ niino ɨdaasuno omoonɨjinoma iicaumo. Jaamo imivusuhi Moocaani sɨfiirataco.

2 Tollɨro bu atyɨmeuhi muuai vidriobadɨ jeevano cɨɨjɨgaima icano foovono sinaagonovɨ ɨɨfuvusunoco. Jaanojɨniri jullelleecɨnɨumo Moocaani aacɨuno iharpanoma johono ɨñɨhicuuboco, bu ihɨjɨco icano iguiinonɨumoro, bu diibo momo oovotaco agaayɨcɨutɨmo. 3 Jaamo masivahicauhi Moocaani jeecɨvomɨnaafi Moise masijɨco, bu Corderobadɨ iicaabo masijɨco icano jillɨ noomoro:

Aivo ajashutɨno, ollɨ jeevatɨno paryɨ ɨɨjoho edeetavono Aivojɨɨbo Moocaani sihidɨ imityaabo. Jaano diica aivo tɨquevehi, bu aivo miyaano icano, Ɨɨjoho jiinɨje miyamɨnaa Aivojɨɨbo idiicaabo. 4 ¿Mɨɨjoho bu ɨco, Aivojɨɨbo, ñɨhicugotɨmo icajirahi? Paryɨ famooro ɨco cahacɨsuji. Mɨɨro ɨɨjoho ɨdɨɨboro ɨmɨhɨnivatɨɨbo. Jaamaño fanoojiinɨje miyamɨnaa asaamoro ɨco imeji, aivo ɨɨjoho imino omoonɨno aatyɨmecafotomaño, noomoro.

5 Jaanobuunatɨ emeecɨubo atyɨmeuhi niquejefañotɨ temploja iimimañoma iicauja afaayacafutuunoco. Tomañovɨ tajɨɨba guiisibabujecɨco ificuhicaumaño. 6 Jaamaño iimimañotɨ inuumo diito sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmo Moocaani toomomɨnaa Moocaani ɨdaasuno omoonɨjinoma itɨcovoocɨvɨ iicaumo. Jaamo imichehuje, arɨcuchehuje, mɨhɨnivatɨchehujefaño jɨɨcɨnɨumo. Jaamo oro niivɨgaimeeheneri ifeeyɨjenehallɨdɨ siyɨyɨɨcɨnɨuhi. 7 Jaamoco igueenemehejedɨmo iicaumotɨ saafi acɨuhi itɨcovoocɨvɨ oro guirihillunoco. Jaanofaño Moocaani fahiijɨvaro iicaabo sɨfiira gahafɨcɨnɨnoma. 8 Jaasumiro iimimaño onoomaño aimuufairi gahafuuhi Moocaani sihidɨ ejeevano, bu mityatɨ icano asaauno. Jahɨgo mɨɨhaiñooba jɨcafutuujitɨrahi oono sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ icano iicaumo Moocaani toomomɨnaa itɨcovoocɨvɨ Moocaani ɨdaasuno omoonɨjinoco asatyumo toonoco omoonɨumo imivuutɨnohachuta.

16

Moocaani Sɨfiira Guirihilluno Aamɨtaditɨ Ɨjɨɨbogono.

1 Jaanaa guubuuhi templojafaño iicano iimimañotɨ Moocaani toomomɨnaa sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno iicaumoco sefano unuunoco: Mofoomoro jiinɨjehallɨvɨ mutucaruto toono sihidɨ ejeevano Moocaani sɨfiira iguirihillunofaño iicanoco, noonoro.

2 Jaaneguiiha diitotɨ saafi tɨconɨuhi jiinɨjehallɨvɨ iguirihillufaño iicaunoco utucaruubo. Jaaneri paryɨ miyamɨnaa oono ɨñɨhicuubo oovotaco agaayɨcɨumoco, bu ihɨjɨco iimuumoco icano fiivuuno ɨdicuno cɨɨnisino sihidɨ aivonoono.

3 Jaanaa allɨvɨoobo bu iguirihillufaño iicaunoco muuaiñofaño tucaruuhi. Jaaneri inɨfaihuno chuumuhu tɨɨjohobadɨ minifutuuhi. Jaaneri paryɨ tumuuaijefaño iicaumo chuumuuhi.

4 Jaanaa allɨvɨoobo bu iguirihillufaño iicaunoco teehinohallɨvɨ, pisirigañohallɨvɨ icano tucaruuhi. Jaaneri inɨfaihuno tɨɨjohotɨ minifutuuhi. 5 Jaanaa guubuuhi diiboro unuunoco: Aivojɨɨbo Moocaani, ɨɨjoho aivo imino omoonɨfiibo, idiimiibo icano. Jaabo idiicaabo, bu idiicaubo icano. 6 Mɨɨro diito ɨɨdiro iicaumoco, bu dijɨɨbogoco ihiimaaumoco icano itɨɨjohoco agañɨɨumoro guijenɨuhi. Jaamaño ɨɨjoho jisumi diitoco tɨɨjohoco diisuhi tollɨ diito imogomaño, nooboro.

7 Jaanaaca bu guubuuhi saafi Moocaani jeecɨvobuje iicauhɨgotɨ unuunoco: Jii, Aivojɨɨbo Moocaani sihidɨ mityama idiicaabo, miyaanohallɨtɨ imino moonɨhi, nooboro.

8 Jaanaa allɨvɨoobo bu iguirihillufaño iicaunoco nɨhɨbahallɨvɨ tucaruuhi. Jaaboro inɨhɨbaco mityaco acɨubo miyamɨnaaco ihaiguucuri ijɨgasuqui. 9 Jaaneri paryɨ miyamɨnaaco ñɨhicuuno jɨgasuubo. Jaarunofaño iimitɨco jeevesuutɨmo, bu Moocaanico imuutɨmo icano; jillɨro diibeditɨ ɨdicunoono iimaaumo toono ɨñɨhicuunoono imitɨhallɨvɨ mityama iicaubeditɨ.

10 Jaano allɨvɨoobo iguirihillufaño iicaunoco oono ɨñɨhicuubo aivojɨ icagahallɨvɨ tucaruuhi. Jaaneri diibo aivojɨ jiinɨje cɨvonoguiino minifutuuhi. Jaanaa miyamɨnaa aaivovomoro cuhufono imicɨcɨfotomoro majaabɨcɨnɨcɨbadɨro diito inehejebanoco jɨmɨcamaaihicauhi. 11 Jaarumo iimitɨco jeevesutɨmo omoonɨmoro Moocaani niquejefaño iicaabeditɨ imitɨnoono iimaauhi icɨɨnisiino, bu aivono icanohallɨtɨ.

12 Jaano allɨvɨoobo bu iguirihillufaño iicaunoco sihidɨ ejeevamuuai Eufrate onoomuuaifaño tucaruuhi. Jaaneri tumuuai fiigatyuuhi jɨɨhaitɨ iminifetequi tojɨri aamɨjɨjaagotɨ jiinɨje aivojɨto isaaqui.

13 Jaadɨ atyɨmeuhi dragon iijɨfañotɨ, bu ɨñɨhicuubo iijɨfañotɨ, bu jihovo iimaamɨnaafi iijɨfañotɨ icano inuumoco, miimɨsiicɨ, saafi ɨdɨɨmova iimitɨno gaijamɨ jacucugamɨbadɨ jeevamoco. 14 Jaamo diitou ɨjɨ gaijamɨ sihidɨ ejeevanehejeque omoonɨhicaumo, bu jiinɨjemɨnaa aivojɨtoco iigaiyɨɨcɨtuumo Moocaani sihidɨ ejeevaaboma ihamocasiqui. 15 Jaanegui mehesɨcɨnɨ uujoho gaajacɨratɨno saaji nanivamɨnaafi asaanɨcɨbadɨ. Imicani icajiibo ifiico imino imibachuubo gaachehuco imibachunɨcɨbadɨ. Jaabo ɨcɨgatɨɨbo iicanɨcɨbadɨ teemejiibo. Jaabo nucufeguecujitɨɨbo sɨcaibo iicaabo iicanɨcɨbadɨ. 16 Jaamo diito imitɨno gaijamɨ aivojɨtoco igaiyɨɨcɨuhi hebreomɨ iijɨri Armagedon onoomañovɨ.

17 Jaanobuunatɨ niinoobo iguirihillufaño iicaunoco tucaruuhi sɨcaisituvɨ. Jaanaa niquejefaño iicaja iimimañotɨ Moocaani aivojɨ icagatɨ sefano unuuno guubuvusuuhi: Fɨne imivocafutucuuno, noonoro.

18 Jaasumiro sihidɨ namebauno, bu jiinɨje ñɨhicuno guubuvusuuhi, bu sihidɨ sisiimɨ icauhi icano. Jaaneri sihidɨ sefano jiinɨje maryɨbauhi jiinɨjehallɨri miyamɨnaa iicanotɨ amaryɨbahicauno janaanɨcɨvɨ. 19 Jaaneri sihidɨ ejeevacuumi dujavavuuhifeenedɨ minoocɨ, sano ɨdɨɨno. Tollɨro bu jiinɨje miyamɨnaa cuumino callajanamaaiuhi icano. Jaadɨ bu Moocaani sihidɨ ejeevacuumi Babilonia cuumitɨ esafutuuhi. Tuucuumico isɨfiirafaihuco ifayɨɨsuqui tuucuumijaago ɨsɨfiiratuuboro agalluufaihuco. 20 Jaaneri bu ifachugaiño, bu ifabaɨno icano buuhicauno. 21 Tollɨro bu miyamɨnaahallɨvɨ niquejefañotɨ guiisibanobadɨ ejeevano aifuuhi. Jaanaa saba bocɨ cuarenta kilodɨno icauhi. Jaanohallɨtɨ miyamɨnaa Moocaanico: Imitɨnoono, nuuhi jihishɨtɨneri diitoco ɨdaasuno omoonɨunohallɨtɨ.

17

Sihidɨ Ejeevano Ajevamɨnaagoco Ahaamɨno.

1 Jaanaa tajaago saaubo oono Moocaani toomomɨnaa sɨfiira guirihillunoma iicaumotɨ saafi. Jaaboro uco nuuhi: Juu disaa, ɨco ɨɨfusuqui oono sihidɨ ejeevano ajevamɨnaago muuaiñohallɨri ɨgɨcɨnɨgoco ahaamɨnoco, nooboro. 2 Mɨɨro jiinɨjemɨnaa aivojɨto diigoma imitɨno icahicahi. Jaaneri jiinɨjehallɨri iicamo diigo ajevafaihuri guiriicavehicahi.

3 Jaanobuunatɨ Moocaani Gaija uco ɨɨfusuunofañodɨ Moocaani toomomɨnaafi uco sɨcaihɨgovɨ satyuuhi. Jahɨgo atyɨmeuhi gaigooco ɨñɨhicuubo tɨfaibohallɨri gɨcɨnɨgoco. Jaabo ɨñɨhicuubohallɨ sihidɨ caatɨnɨcɨnɨuno Moocaaniditɨ ɨdicuno onooneheje, bu jaabo nigaɨno sahuse juugahusetɨ miyɨɨcɨ ɨdɨɨno, bu fahuseecɨdɨno iinicuno icano. 4 Jaago diigo diibohallɨri ɨgɨcɨnɨugo jɨɨcɨnɨuhi tɨfaihɨba iicachehuri, bu atyɨvachehuco icano. Jaago imibaiquimaaicɨnɨuhi orori, bu iminoono guiisiyɨneri, bu perlari icano. Jaago gaayɨcɨnɨuhi oro guirihilluco ɨɨdicuneneri, bu ihajeva ɨdicuri icano gatyuucɨ icahilluco. 5 Jaago ɨmecuri caatɨnɨcɨnɨuno ɨtɨhɨɨno momo: Sihidɨ ejeevano Babilonia cuumi ajevamɨnaa seejɨ, bu paryɨ jiinɨjehallɨri iicano ɨɨdicunoono seejɨ icano, onoono. 6 Jaadɨ uujoho gaajacɨuhi diigo Moocaanita iicamo tɨɨjeheri, bu Jesu miyaabo iicanoco ɨjɨɨbeguehicaumo tɨɨjeheri icano imo imo iicagoro guiriicavocɨnɨgoco. Jaanoco aatyɨmeuboro sihidɨ jabafiituuhi.

7 Jaaneguiiha Moocaani toomomɨnaafi uco nuuhi: ¿Collɨhi daabafiitehi? Ɨco uujoho gaajasuji oono ɨtɨhɨɨno diigoco adaatyɨmene mɨllɨ eneejirunoco, bu ɨñɨhicuubo sahuse juugahusetɨ miyɨɨcɨ ɨdɨɨno, bu fahuseecɨ iinicuno iicaabo diigoco ifiiseebetɨ icano. 8 Diibo ɨñɨhicuuboco adaatyɨmeebe johono iicahinɨɨbo. Jaaruubo jisumi chahacuhi. Jaaruubo siino ɨñɨhicuhojɨfañotɨ saajiibo ifinɨcujihɨgovɨ efeejino ɨmegavɨ. Jaaneri jiinɨjehallɨri iicamo jiinɨje ifiivuunotɨro fiivohaamefaño imomono achahamo sihidɨro jabafiiteji oono ɨñɨhicuubo iicahinɨɨbo, achahacuubo, siino asaadɨ.

9 Jimañeri onoonoco gaajama iicamo gaajaji: Mɨɨro oono inigaɨno, sahuse juugahusetɨ mibaɨcɨ ɨdɨɨno ifabaɨno iicanoco eneejiruno: Tobaɨjehallɨri diigo ɨgɨcɨnɨbaɨjeditɨ. 10 Jaayɨɨjere bu sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno aivojɨto iicameditɨ eneejiruno. Jaamotɨ sahusedɨmo finɨcuuhi. Jaanotɨ saafi jino icahi. Jaanotɨ saafihiica gasetɨhi. Jaaruubo agasedɨ gueenene icajitɨhi. 11 Jaabo oono ɨñɨhicuubo iicahinɨɨbo, achahacuuruubo diitobuunatɨ asaajiibo aivojɨɨbotɨ iicaqui. Jaaboma ochodɨmo minifetejimo. Jaabo bu diito sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨno iicaumooboro. Jaadɨ feejiibo ifinɨcujihɨgovɨ.

12 Jaanotɨ bu fahuseecɨdɨno iinicunoco adaatyɨmene fahuseecɨdɨmo aivojɨto iicajimoco onoono. Jaamo tajɨɨbatɨhiica. Jaarumo sano nɨhɨba oovotɨ aivojɨ iijɨco gaayɨcɨjimo sano oono ɨñɨhicuuboma. 13 Jaamo diito aivojɨto sabadɨ ihiimaamoro imitya, bu ihaivojɨ icanoco oono ɨñɨhicuuboco acɨjimo. 14 Jaamoro Corderobadɨ iicaaboma amocasijimo. Jaarumoco Corderobadɨ iicaabo guiinonɨji, mɨɨro diibo aivojɨto Aivojɨɨbo, bu tajɨɨbamɨnaa Tajɨɨbamɨnaafi icano iicamaño. Jaaboma iicamoco Moocaani ocoovauboro ɨcɨuhi. Jaamo diiboco jeevesutɨmo icahi, nooboro.

15 Jaadɨ bu siino uco nuubo: Johono muuaiñooco ajevamɨnaago tumuuaijehallɨri gɨcɨnɨgoco adatyɨmemuuaije oono cuumino miyamɨnaa, bu fanoohiijɨ miyamɨnaa, bu jiinɨjemɨnaa icano. 16 Jaabadɨro bu oono ɨñɨhicuubo nigaɨnohallɨvɨ fahuseecɨdɨno iinicunoco adaatyɨmene ajevamɨnagoco ɨjɨɨhevenere sɨcaiigoco jeevesujimo, bu tollɨro diigo uucunoco uduumoro diigoco cɨɨjɨgaifaño jɨgasujimo icano. 17 Mɨɨro Moocaani diito jeebɨɨfaño ficuji diibo iimogobadɨ diito imoonɨqui. Jaamaño sabadɨro ihiimaamoro ihaivojɨ iijɨco ɨñɨhicuuboco acɨjimo Moocaani unuuno imivocafotonohachuta. 18 Jaanotɨ bu gaigooco adaatyɨmene oono sihidɨ ejeevacuumi jiinɨje miyamɨnaa aivojɨtoco atajɨɨbahicacuumitɨ onoono, nooboro.

18

Babilonia Cuumi Ifinɨjino.

1 Jaanobuunatɨ atyɨmeuhi Moocaani toomomɨnaafi sihidɨ mityama icaabo niquejefañotɨ iniituunoco. Jaabo seseene jiinɨjeque achɨcɨuhi iharɨcuri. 2 Jaabo sefano nuuhi: Acutucuuno, acutucuuno sihidɨ ejeevacuumi Babilonia cuumi ɨjɨmɨ iijanotɨro fiivutucuuno, bu fanoohimitɨ gaijamɨ iijanorucu, bu faaboho jooɨ agahafomo ɨɨdicufiimo, bu ɨjɨɨhechufiimo icamo iijanurucu icano. 3 Mɨɨro paryɨ jiinɨjemɨnaa tuucuumi ajevafaño imo imo icahicahi, bu jiinɨjemɨnaa aivojɨto diigoma ihajevari imitɨneheje icahicahi, bu jiinɨje naajemɨnaa tuucuumi imitɨ naajeteque omoonɨmoro sihidɨro nɨhɨbamɨvahicahi icano, nooboro.

4 Jaadɨ siino guubuuhi niquejefañotɨ unuunoco: Amɨɨhai tatya mihicamo tuucuumitɨ mihiino tuucuumi imitɨfañodɨ mihicadino, bu tuucuumico ɨdaasuno omoonɨjino amɨɨhaivɨ ɨfetedino. 5 Mɨɨro tuucuumi imitɨ ajashutɨno jiinɨjetɨ niquejevɨ ɨɨfutucuuhi. Jaaneri Moocaani diigo imitɨco esafutucuuhi. 6 Jaanegui diigoco mahacɨ oono saatohoco diigo aacɨhicabadɨro buuna. Bu diigoco majaadu oono diigo omoonɨuno allɨnoocɨvɨ. Bu oono diigo sitaaco iimitɨno eheetavehicano janaanɨcɨvɨ meheetavo diiguedi. 7 Sihidɨro aivono, ɨdaasuno icano diigoco momoonɨ oono diigo sihidɨ mitya mitya icahicagoro, sihidɨ imitɨco iimogogoro omoonɨhicano tɨcovovɨ icano. Mɨɨro diigo ijeebɨɨfañodɨ neehicahi: Jino uujoho aivojɨgobadɨ icahi, bu uujoho fibaijɨgo iicatɨmaño ɨdaasuno icajitɨhi, noogoro. 8 Jaamaño safucudɨro diigoco ɨdaasuno omoonɨjino ihallɨvɨ gaseji: guijeve, bu ɨdaasu, bu ajeba, bu cɨɨjɨgairi jɨgasucafetejigo icano. Mɨɨro jishɨtɨɨbo Moocaani diigohallɨvɨ jillɨ neehi.

9 Jaaneri jiinɨjemɨnaa aivojɨto diigoma iicahicamo, bu imitɨco sihidɨ iimeguehicamo icano ataacasimoro sihidɨ diigueri ɨdaasuveji diigo ɨjɨgano aimuufaico aatyɨmemere. 10 Jaamoro diigoco ɨdaasuno omoonɨno ñɨhicutɨ tehesino iicahɨgotɨ neejimo: ¡Ayɨ! Ɨdaasucani diicahi, ɨɨjoho Babilonia cuumi iguiraacuumi, sihidɨ edeevacuumi. Dihallɨvɨ sano goovanogayɨ ɨco ɨdaasuno omoonɨno gasehi, noomoro.

11 Bu tollɨro jiinɨje naajemɨnaa tuucuumico ɨɨdaasuvomoro taacasiji diito inaajeteque ɨsɨvanoco mɨɨhaiñooba anaajecuujitɨneri. 12 Jaano diito naajetene: oroneheje, plataneheje, bu oovosɨɨno guiisiyɨneheje, perlaneheje, bu iiminoono gaachehuboogano, sedaboogano, aatyɨvaneheje, bu tɨfaihɨba iicaneheje icano, bu tollɨro fanoova ɨmohono afacɨcɨnoono, bu marfilneheje, bu iimino ɨmohono, bu bronceneheje, jɨgaiñoneheje, bu ucuhufono guiisibano marmol onooneheje, 13 bu canelaneheje naajete, bu afacɨcɨnoono, maaniguiijɨno, mirraneheje, facɨcɨfaihuno, vinofaihuno, dɨɨrɨbano, bu harinaguiijɨno, bu ñaavaneheje, bu tollɨro asimɨnaajeteneheje, ovejamɨ, caballomɨ, bu carrono, bu miyamɨnaa jɨjovotehejeque icano. 14 Jaamoro tuucuumico neejimo: Ɨɨjoho sihidɨ idimeguehicano chahacuuhi, bu fahiijɨvaro chahacuujino sihidɨ dibusumije, dihovosɨneheje icano, noomoro.

15 Paryɨ jinehejeque tuucuumico anaajemere sihidɨ ɨnɨhɨbamɨvahicamo tehesinotɨro iicajimo tuucuumico ɨdaasuno omoonɨno ñɨhicutɨ, ihɨdaasuri ataamoro neeji: 16 ¡Ayɨ! Ɨdaasucani sihidɨ ejeevacuumi icahi. Mɨɨro gaigo imichehujefaño, ɨtɨfaihɨba iicachehujefaño, aatyɨvachehujefaño icano jɨɨcɨnɨgo, bu orori, imino guiisiyɨneri, perlari icano imibachucɨnɨgobadɨ jeevauhi. 17 Jaano ajashutɨno busumije mɨllɨ goovanogayɨ finɨhi, noomoro.

Jaabadɨro bu paryɨ cɨɨjɨgaimeenene aivojɨto bu togajeri ɨɨgomo, bu togaje dudɨcamaajemɨnaa, bu paryɨ muuaiñofaño ududɨcamaaimeheje icano tehesinoro julleecamaaiji. 18 Jaamoro tuucuumi ɨjɨgano aimuufaico aatyɨmene ɨdaasuri coovadiivejimo: ¿Cuucuumi aivo jiicuumi ɨvɨbadɨ iicacuumi chahahi? noomoro 19 inigaɨnohallɨvɨ jiinɨnoco gavaracuuji ɨɨdaasuvomoro, taacasimoro gaibacasiji: ¡Ayɨ! Ɨdaasucani sihidɨ ejeevacuumi icahi. Mɨɨro tuucuumi busumijeri paryɨ muuaifaño icɨɨjɨgaimeenenema iicamo sihidɨ nɨhɨbamɨvahicahi. Jaacuumi mɨllɨ goovanogayɨ finɨhi, noomoro.

20 Jaarunofaño amɨɨhai niquejefaño iicamo tuucuumico mihimoba, bu amɨɨhai Moocaani minɨsumɨnaa bu mihimoba, bu paryɨ Moocaani iijɨco mɨjɨɨbeguehicamo, bu diibota mihicamo icano. Mɨɨro tuucuumico tollɨ omoonɨneri amɨɨhaiño jaadaco Moocaani ɨcɨhi, nooboro.

21 Jaanaaca Moocaani toomomɨnaafi sihidɨ jeevaabo guiisibatyɨgabaco gañiiyɨcɨuhi machuta cahasutaguiisibatyɨgababadɨ iicabaco. Jaaboro muuaifaño gañɨɨuhi, jillɨ nooboro: Jillɨ gañɨɨcafetejicuumi baavɨ sihidɨ ejeevacuumi Babilonia cuumi. Jaacuumi siino ufucuro atyɨmeracujitɨhi. 22 Bu ufucuro dijɨɨhaiñofaño arpa, bu siru, mɨriicuno icano guubuvusucuujitɨhi, bu fanoodudɨcamaajemɨnaa, bu machutaaco acahasuno guubuvusucuujitɨhi icano, 23 bu ɨco achɨcɨnɨhicano cɨɨjɨgaimecuno ɨfuvusucuujitɨhi, bu ufucuro ɨɨvɨ guubuvusucuujitɨno taabava jɨɨbaimo masino icano, dinaajemɨnaa sihidɨ ejeevamo paryɨ jiinɨje miyamɨnaaco dihapichuneri abañɨhicaumaño.

24 Mɨɨro tuucuumifaño Moocaani iijɨco ɨjɨɨbeguehicaumo tɨɨjohoco agañɨɨuno atyɨmecafetehi, bu tollɨro Moocaanita iicamo tɨɨjoho, bu paryɨ jiinɨjehallɨvɨ agaicaauhicamo tɨɨjoho icano, nooboro.

19

1 Jaanobuunatɨ niquejefañotɨ sefano sihidɨ miyamɨnaa unuunoco guubuuhi:

¡Aleluya! Itaajasu, iimi, imitya icano paryɨ Moocaanino. 2 Mɨɨro diibo imino miyaanoro emeecɨɨboro dugaacufihi. Mɨɨro sihidɨ ejeevano ajevamɨnaago jiinɨjemɨnaaco ihajevari ɨmɨhɨninɨgoco, toono jaadaco acɨcuubo. Ijeecɨvomɨnaa tɨɨjohoco agañɨɨuno jaadaco ɨcɨcuubo, noomoro.

3 Jaadɨ siino sefano nuumo: ¡Aleluya! Diigoco ɨjɨgasuno aimuufai suufenɨtɨno aimuuji, noomoro.

4 Jaadɨ bu veinticuatrodɨmo quillahuto iicamo, bu igueenemehejedɨmo iicamo icano jiinɨjehallɨvɨ ajavucamaaiumoro Moocaani ihaivojɨ icagahallɨri iicaaboco imuumoro neehicauhi: ¡Fɨne! ¡Aleluya! noomoro.

5 Jaanaaca Moocaani aivojɨ icagajaagotɨ unuunoco guubuuhi: Moocaanico mihimo paryɨ amɨɨhai diibo jeecɨvomɨnaa, diiboco mihiguimo mequehefiimo, bu munumefiimo icano, noomoro.

Corderobadɨ Iicaabo Jɨɨbaimo Iicajino.

6 Tollɨro guubuuhi sihidɨ miyamɨnaa ihiimaabadɨ iicano, sefano guubuvusuuhi guiisino uguubuvusunɨcɨbadɨ iicano, bu sefano sisiimɨ ɨgɨɨrɨrɨbanɨcɨbadɨ icano, jillɨ neehicauhi:

¡Aleluya! Aivojɨɨbo Moocaani sihidɨ mityama iicaabo atajɨɨbacumaño. 7 Masɨɨ imono mihicamoro imo imo miicaqui. Jaamoro diiboco macahacɨsuqui. Mɨɨro jino Corderobadɨ iicaabo taabava jɨɨbaimo iicajino gasecuuhi, bu mogai iicajigo imibaivucuuhi. 8 Jaagoco iimino gaachehu, mɨhɨnivatɨchehu, arɨcuchehufaño jɨɨhacucuumo, noonoro.

Jaano toono iimichehufaño ɨjɨɨhacuno onoono Moocaanita iicamo mɨhɨnivatɨmo iicanoco eneejiruno.

9 Jaadɨ uco Moocaani toomomɨnaafi nuuhi: Jinooco bu caatɨnɨ: Imicani icajimo Corderobadɨ iicaabo taabava jɨɨbaimojaagovɨ ucuuhuvamo, nooboro.

Jaadɨ bu uco siino nuubo: Jino Moocaani iijɨ aivo miyaano iicano, nooboro.

10 Jaanegui uujoho diiboguiino memuɨɨvuuhi diiboco imequi. Jaarunaa uco nuubo: Tollɨ moonɨdino uujoho, bu tollɨro Moocaani jeecɨvomɨnaafi ɨɨjoho idiicabadɨro, bu dinahabomɨ Jesu jɨɨbogoco suufenɨtɨmo ɨjɨɨbeguehicamobadɨro icano. Jaanegui Moocaanicoro diimo, nooboro.

Mɨɨro toono Jesu jɨɨbogoco ɨjɨɨbogomo Moocaani iimaa jɨɨbogomɨnaa.

Eseseene Caballohallɨri Iicaabo.

11 Jaadɨ atyɨmeuhi niqueje faayɨcɨnɨunoco. Jaanofañotɨ inuubo seseebe caballo. Jaabohallɨri iicaubo momou Abañɨtatɨɨbo, Miyaabo icano. Jaabo imino atajɨɨbahicaaboro miyaano iimitɨnoco iguiinonɨqui mɨnaaco eheetavefiibo. 12 Jaabo aallɨɨno cɨɨjɨgaiguiihunobadɨ jeevauhi, bu inigaɨhallɨvɨ sihidɨ chaahimɨgano icauhi, bu imomo caatɨnɨcɨnɨuhi. Jaamomoco ɨdɨɨboro diibo gaajauhi. 13 Bu jaabo tɨɨjohori jeesucɨnɨchehufaño jɨɨcɨnɨuhi. Jaabo momou Moocaani Iimaa. 14 Jaabo dojɨcutɨ fuumo niqueje amocasimɨnaa imichehuje, mɨhɨnivatɨchehuje, seseechehujefaño jɨcucucɨnɨmo. Jaamo bu tollɨro seseefiimo caballomɨhallɨri icaumo.* 15 Jaabo iijɨfañotɨ sɨɨjevaga niisuga inoocɨnɨuhi. Togari jiinɨjemɨnaaco iguiinonɨqui. Jaaboro tajɨɨbajiibo jɨgaiñohiri iicanɨcɨbadɨ. Jaaboro aamɨjiibo oono baacufaihuco ihɨcɨqui itɨhairi iquicunɨcɨbadɨ. Jaaboro diitoco Moocaani imityaabo ɨdaasuno moonɨji. 16 Jaabo idɨhallɨvɨ igaachehutɨ caatɨnɨcɨnɨuno aivojɨto Aivojɨɨbo, bu tajɨɨbamɨnaa Aivojɨɨbo icano onoomomo.

17 Jaadɨ bu atyɨmeuhi saafi Moocaani toomomɨnaafi nɨhɨbahallɨri julleecɨnɨɨboco. Jaabo sefano coovadiivuhi paryɨ joomɨ asimɨ niquejeguiinodɨ agahafomoco: Masaa. Jaamoro mihigaivova ajashutɨno Moocaani machutajaagovɨ. 18 Jaamo aivojɨto uucunoco, amocasimɨnaa aivojɨto uucunoco, bu esefafiimo uucunoco, bu caballomɨ uucunoco, bu diitohallɨri iicahicamo uucunoco miyaamo uucunoco, bu jɨjovoto uucunoco bu unumefiimo uucunoco, bu equehefiimo uucunoco icano muduuva, nooboro.

19 Jaadɨ atyɨmeuhi ɨñɨhicuuboco, bu tollɨro jiinɨjemɨnaa aivojɨto ihamocasimɨnaama igaivuumoro oono eseseene caballohallɨri iicaaboma, bu diibo amocasimɨnaama icano imoonɨcasiqui asaaumoco. 20 Jaadɨ ɨñɨhicuuboco, bu jihovo iimaamɨnaafico icano sano agaayɨcɨuboro sisɨɨbo. Jaabo diibo jihovo iimaamɨnaafi ɨñɨhicuubo ɨmegavɨ jabafiiranehejeque omoonɨhicaubo. Tonehejefeenedɨ diibo jihovo iimaamɨnaafi miyamɨnaaco bañɨhicauhi oono ɨñɨhicuubo oovotaco agaayɨcɨumoco, bu jaamoro diibo ɨjɨco iimuumoco icano. Jaamɨsico gañɨɨubo buheemɨsico cɨɨjɨgai jɨcooba azufrema ɨjɨgabafaño. 21 Jaanotɨ diitɨsi yoto guijenɨcafutuuhi oono eseseene caballohallɨri iicaubo iijɨfañotɨ niisuga iinoocɨnɨugari. Jaamo uucuneri paryɨ añɨmɨ sihidɨro tuvauhi.

20

Mil Año Tɨcovovɨ Imino Iicajino.

1 Jaanobuunatɨ atyɨmeuhi Moocaani toomomɨnaafi ihusefaño ɨñɨhicuhojɨ llave, bu jɨgaiñehityɨgaba icanoma niquejefañotɨ niituuboco. 2 Jaaboro dragonco agaayɨcɨuboro tohiri sisɨuhi. Jaaboco sɨɨcɨjeo jiinimo, ɨjɨ, Satanas iicaaboco mil año tɨcovovɨ ficuubo. 3 Jaaboro diiboco ɨñɨhicuhojɨfaño agañɨɨuboro ihallɨvɨ maaninɨuhi. Jaaboro tuhuga ɨmega igaajataco ficuuhi siino miyamɨnaaco bañɨcuutɨɨbo iicaqui mil año tɨcovovɨ. Jaadɨ mil año afatyonobuunatɨ siino sinaayucafetejiibo. Jaaruubo gueenene icajitɨɨbo.

4 Jaanobuunatɨ atyɨmeuhi sihidɨ aivojɨ icagano iicanoco. Jaanohallɨri gɨcɨnɨumo itajɨɨbaqui mityaco agaayɨcɨumo. Tollɨro bu atyɨmeuhi johono Moocaani iijɨco Jesucristofañodɨ ɨjɨɨbeguehicaunohallɨtɨ inigaɨnoco iquitɨumo jeebɨɨnoco. Jaamo diito ɨñɨhicuuboco, bu ihɨjɨco icano imuutɨhi. Tollɨro bu diibo oovotaco ficusuutɨmo ihɨmecutɨ, bu ihusetɨ icano. Jaamo ubuheeteumoro Cristoma mil año tɨcovovɨ tajɨɨbauhi. 5 Jaano toono itɨconɨo buheete iicajino. Jaanotɨ saatoho uchuumucuumo buheeteutɨhi. Jari toono mil año afatyonobuunatɨ buheetejimo. 6 Imicani icamo Moocaanidiro iicamo Jesu buheetebuunatɨ itɨconɨo buheetefañodɨ iicajimo. Jaamohallɨvɨ allɨvɨo guijeve imityama chahaji, diitoco cɨɨjɨgaifaño agañɨɨjirunoma. Jillɨro ɨvɨ Moocaani Cristo iicamɨsi sacerdotemɨtɨro icajimo. Jaamoro diiboma mil año tɨcovovɨ tajɨɨbajimo.

7 Jaano toono mil año afatyonobuunatɨ Satanas siino sinaayucafeteji ɨñɨhicuhojɨfañotɨ. 8 Jaadɨ feejiibo paryɨ jiinɨjemɨnaaco ibañɨqui. Jaaboro Magog cuumi, bu Gog cuumi icano iyotoma bañɨtejiibo. Jaaboro tuucuumicɨ amocasimɨnaa ajashutɨmo muuaiño jiinɨgaiyɨhaiñobadɨ iicamoco igaiyɨɨcɨjiibo mɨnaaguiiha. 9 Jaadɨ saajimo jiinɨjejɨnibacɨdɨ. Jaamoro Moocaanita iicacuumico, Moocaani agaijɨcuumico, Jerusale cuumico cabaacujimo. Jaarumohallɨvɨ Moocaani cɨɨjɨgaico agalluuno paryɨ diitoco jɨgasuji. 10 Jaanotɨ ɨjɨ diitoco abañɨuboco gañɨɨjiibo cɨɨjɨgai azufrema ɨjɨgano jɨcoobafaño; oono ɨñɨhicuubo, bu jihovo iimaamɨnaafi icamɨsico agañɨɨubafaño. Jahɨgo ɨdaasuno aivono moonɨcafetejimo fahiijɨvaro cuujehachuta, fucuhachuta icano.

Sihidɨ Ejeevano Eseseene Aivojɨ Icaga.

11 Jaadɨ atyɨmeuhi sihidɨ jeevano seseene aivojɨ icagaco, bu togahallɨri ɨgɨcɨnɨuboco icano. Jaabo ɨmefeenetɨ niqueje, jiinɨje icano sano finɨuhi atyɨmeratɨno. Jaamaño diito iicaujirumaño atyɨmerautɨhi. 12 Jaadɨ atyɨmeuhi paryɨ iguijevehicaumo unumefiimo, bu equehefiimo icano sahɨgo Moocaani ɨmefeenevɨ jullelleecɨnɨmoco. Jaadɨ faayɨcɨumo aameneque, tollɨro bu sihaame fiivohaameque icano. Jaadɨ uchuumucuumo jaaducafutuuhi omoonɨhicaunoco toohaamejefaño iicaubadɨ. 13 Jaasumi iguijeveumo teehinofaño, bu muuaiñofaño icano buheeteuhi. Jaabadɨro bu famooro iguijeveumo jeebɨɨno buheeteuhi guijevemɨnaa iicahicaumañotɨ. Jaamoco paryɨ jaaducafutuuhi omoonɨhicaunehejeque emeecɨɨboro. 14 Jaadɨ guijeve, bu guijevemɨnaa iicahicaumaño icano gañɨɨcafutuuhi cɨɨjɨgai jɨcoobafaño. Jaaba toba cɨɨjɨgai jɨcooba allɨvɨo guijeve iicano. 15 Jahɨgo bu tollɨro gañɨɨcafutuumo fiivo aamefaño imomono acaatɨnɨrautɨmo icano.

21

Bohono Niqueje, Bu Bohono Jiinɨje Icano.

1 Jaanobuunatɨ atyɨmeuhi bohono niquejeque, bu bohono jiinɨjeque icano. Mɨɨro itɨconɨo niqueje, bu itɨconɨo jiinɨje icano ifinɨcuumaño, bu tollɨro muuaiño chahacuuhi icano. 2 Uujoho Jua, atyɨmeuhi iimino cuumi, bohono Jerusale cuumi niquejefañotɨ Moocaani ɨmefeenetɨ iniituucuumico. Jaacuumi imino imibachucɨnɨuhi gaigo itajevaqui iimibaiquimaainɨcɨbadɨ. 3 Jaanaaca niquejefañotɨ sefano unuunoco guubuuhi: Meecɨ, jino Moocaani miyamɨnaafeeneri jisumi iicacuunoco. Jaabo diitoma icajiibo. Jaanotɨ diiteji diibo cuumimɨnaa icano. Jaabo Moocaani diitoma icaji diito Caanitɨ iicaqui icano. 4 Jaamo taafiirafaihunoco Moocaani filluji. Jaadɨ siino guijeve chahacuuji, bu taafiira chahacuuji, bu ɨdaasuhiica, bu aivehicano chahacuuji, eedeene achahacuujimaño, noonoro.

5 Jaanaaca ihaivojɨ icagahallɨri ɨgɨcɨnɨubo nuuhi: Meecɨ, paryɨ uujoho bonehejeque eetavehi, nooboro.

Jaadɨ bu nuubo: Caatɨnɨ, jino aivo miyahiijɨ aivo miyaano iicano, nooboro. 6 Jaadɨ bu uco siino nuubo: Fɨne, imivocafutucuuno. Uujoho ɨmegaoobo, bu allɨvɨoobo icano, oono A, Z icano iicabadɨ iicaabo. Jaabo uujoho adufirari iicaaboco pisirigai nɨfaihu fiivoco aacɨfaihutɨ isuuji jaadusuratɨno. 7 Bu mityano iicamo paryɨ toonoco gaayɨcɨji oono caani busumijeque illi agaayɨcɨnɨcɨbadɨ. Jaamo Caaniji uujoho. Jaanotɨ diiteji taseeme icano. 8 Jaanotɨ ɨñɨhicuguehicamoco, bu imiyaaveguehicatɨmoco, bu fanoova imitɨmɨnaaco, bu agaicaaufihicamoco, bu gaigoomɨma imitɨnoono iicahicamoco, bu apichunoco ihiimaahicamoco, bu jihovo caani ɨjɨmɨco ejeecɨvehicamoco, bu paryɨ abañɨfifihicamoco icano gañɨɨjimo cɨɨjɨgaima azufre ɨjɨgano jɨcoobafaño. Jino allɨvɨo guijeve iicajino, nooboro.

Bohono Jerusale Cuumi.

9 Jaanaaca Moocaani toomomɨnaafi sahuse juugahusetɨ miimɨsiicɨ ɨdɨɨmo niinoono Moocaani sɨfiira guirihillunoma iicaumotɨ saafi tajaa asaauboro uco nuuhi: Juu disaa ɨco Corderobadɨ iicaabo taaba iicagoco ɨɨfusuqui, nooboro.

10 Jaano toono uco Moocaani Gaija ɨɨfusuunofaño atyɨmeuhi Moocaani toomomɨnaafi uco caamovobaɨ guiraabaɨ nijequevɨ asatyuuboro ɨfusuuhi iimino cuumi sihidɨ ejeevacuumi, Jerusale cuumi niquejefañotɨ Moocaani ɨmefeenetɨ iniitucuumico. 11 Jaacuumi seseene achɨcɨnɨuhi Moocaani arɨcuri. Jaano iharɨcu ɨfuvusuuhi imino guiisiba arɨcubadɨ, jaspe guiisiba arɨcu imino oonogoonovɨ ɨɨfuvusunɨcɨbadɨ. 12 Jaacuumihallɨdɨ cuhufono guiisiri meeguecɨnɨuno ajashutɨno caamovono. Jaanotɨ icauno fahuseecɨ motɨhaitɨ mihugaacɨ ɨdɨɨno. Jaahugaje tɨcovovɨ Moocaani toomomɨnaa saafiisa icauhi, bu jaahugajehallɨvɨ Israel cuumino fahuseecɨ motɨhaitɨ miicuumicɨ ɨdɨɨno iicacuumije momono caatɨnɨcɨnɨuhi icano. 13 Jaano aamɨjɨnaagoocuumitɨ icauno mihugaacɨ, sahuga ɨdɨɨno, bu nijequenaagoocuumitɨ icauno mihugaacɨ, sahuga ɨdɨɨno, bu sanaago gaicujaatɨ mihugaacɨ, sahuga ɨdɨɨno, bu sinaago gaicujaatɨ mihugaacɨ, sahuga ɨdɨɨno icano. 14 Jaano tuucuumihallɨdɨ fahuseecɨ motɨhaitɨ miibaacɨ ɨdɨɨno guiisibaneri eetavocɨnɨuhi. Jaanohallɨdɨ imeegueta icauhi. Jaabaajehallɨvɨ Corderobadɨ iicaabo minɨsumɨnaa momono caatɨnɨcɨnɨuhi.

15 Jaabo Moocaani toomomɨnaafi uuma ihiimaahicaubo oro ɨmeima icaubo tuucuumico iheevequi iguhuganoco, bu imeeguetaco icano. 16 Jaacuumi tehesi sanoodɨnoruu, bu icarecu, bu icaamovo icano sahachutaruu. Jaacuumico Moocaani toomomɨnaafi ihɨmeiri uhuuvuuno acɨuhi, dos mil doscientos kilometrohachuta. Jaano itehesi, bu caamovɨ icaamovo, bu icarecu icano samañovɨruu icano. 17 Jaadɨ bu imeeguetaco uhuuvuuno icaamovo acɨuhi sesenta y cuatro metrodɨno miyamɨnaa oovonɨcɨyomoneri Moocaani toomomɨnaafi uhuuvuuno. 18 Jaanaa imeegueta jaspe guiisibaneri eetavocɨnɨuhi. Jaanotɨ ifaacuumiu botɨ orori nicucɨnɨuhi. Jaano vidriobadɨ mɨhɨnivatɨno ɨfuvusuuhi. 19 Jaanotɨ bu imeegueta tano guiisibano fanoova iminoono guiisibaneri imibachucɨnɨuhi: Itɨconɨooba jaspe guiisibari imibachucɨnɨuhi; jaano allɨvɨoba zafiro onoono guiisibari imibachucɨnɨuhi; jaano allɨvɨoba agata onoono guiisibari imibachucɨnɨuhi; jaano allɨvɨoba esmeralda guiisibari imibachucɨnɨuhi; 20 Jaano allɨvɨoba onice guiisibari imibachucɨnɨuhi; jaano allɨvɨoba cornalina guiisibari imibachucɨnɨuhi; jaano allɨvɨoba crisolito guiisibari imibachucɨnɨuhi; jaano allɨvɨoba berilo guiisibari imibachucɨnɨuhi; jaano allɨvɨoba topacio guiisibari imibachucɨnɨuhi; jaano allɨvɨoba crisoprasa guiisibari imibachucɨnɨuhi; jaano allɨvɨoba jacinto guiisibari imibachucɨnɨuhi; bu niinooba amatista guiisibari imibachucɨnɨuhi icano. 21 Jaanotɨ iguhugano docedɨno iicano perlanorou. Jaahugaje itɨcovoocɨvɨ sano perlariro eetavocɨnɨuhi. Jaanotɨ tuucuumifeene jɨɨhai sano ororiro eetavocɨnɨuhi, imino vidriobadɨ foovono onoogoonovɨ ɨfuvusuuhi.

22 Jaacuumifaño templojaco atyɨmeutɨhi Aivojɨɨbo Moocaani sihidɨ imityaabo, bu Corderobadɨ iicaabo icamɨsico famañovavɨro tuucuumifaño mejeecɨveji. 23 Jahɨgo cuujeo nɨhɨba, fucuo nɨhɨba icano chahahi Moocaani inamecuri tuucuumico ahachɨcɨnɨmaño, bu Corderobadɨ iicaabo tuucuumico aachɨcɨnɨɨbo iicamaño icano. 24 Jaacuumi seseefañodɨ jiinɨjemɨnaa ataajasucafutuumo ɨgueji. Bu jiinɨjemɨnaa aivojɨto tuucuumijaago imitya, ibocɨ icanoco satyeji. 25 Jaacuumi guhugano foboocɨrahicajitɨhi tahɨgo fucu achahacujimaño. 26 Jahɨgo jiinɨjemɨnaa imityaco, ibocɨco icano satyeji. 27 Jaanotɨ ɨmɨhɨnivanoba tahɨgo feejitɨhi, bu ɨɨdicunoonoco, bu bañɨfiiraco icano omoonɨhicamo tahɨ feejitɨhi icano. Jaanotɨ naha ɨdɨɨmoro Corderobadɨ iicaabohaame fiivohaamefaño imomono acaatɨnɨcɨnɨmo feeji.

22

1 Jaadɨ bu uco ɨɨfusuubo muuai imino inɨfaihu fiivoco aacɨmuuaico. Jaamuuai nɨfaihu jaacuhi cristalbadɨ icahi. Moocaani, Corderobadɨ iicaabo iicamɨsi aivojɨ icagatɨ iinoocɨnɨuhi cuumifeenedɨ. 2 Jaacuumi iicaujɨ jɨɨhai imiyajɨ guiiraajɨ. Jaajɨ guiraaro tumuuaijɨnicɨdɨro icajɨ. Jaanojɨnivɨ fiivo ɨmohoocɨ icahi fanaagovaacɨjɨjɨnivɨ. Jaahoocɨ faficabavavɨro ifanɨhɨbava tɨcovovɨ noova icahi fanɨhɨbavavɨro. Jaahoocɨ aamene jiinɨjemɨnaaco itaabuqui iicano. 3 Bu jahɨgo afaijacɨnɨno chahaji. Tuucuumifaño Moocaani, Corderobadɨ iicaabo iicamɨsi aivojɨ icaga icaji. Jaamɨsico ijeecɨvomɨnaa imehicaji. 4 Jaamo bu diiboco faño ihɨmeque atyɨmehicaji, bu diibo momo ihɨmecunotɨ icanoma icajimo icano. 5 Jahɨgo fucu chahaji. Jaamaño tuucuumifaño iicamo siino seseeque esucuujitɨhi cɨɨjɨgaimecuno seseeque, bu nɨhɨba seseeque icano esucuujitɨhi Aivojɨɨbo Moocaani diitoco ahachɨcɨnɨjimaño. Jahɨgo diito fahiijɨvaro aivojɨtotɨ icaji.

Jesucristo Asaajino Fiitɨcuuhi.

6 Jaadɨ bu uco siino Moocaani toomomɨnaafi nuuhi: Jino aivo miyahiijɨ. Jaanoco aivo mimiyaavogo. Diiboro Aivojɨɨbo Moocaani ihiimaamɨnaaco, Igaijaco aacɨfiibo itoomomɨnaafico jino galluuhi ijeecɨvomɨnaafico ihɨfusuqui goovano iicajinehejeque.

7 Uujoho goovajino asaano, noobo Jesu. Imicani icajiibo jiihaamefaño Moocaani jɨɨbogo acaatɨnɨcɨnɨno onoobadɨ omoonɨɨbo, nooboro.

8 Jaabo uujoho Jua jinehejeque guubuuhi, atyɨmeuhi icano. Jaadɨ diibo Moocaani toomomɨnaafi tonehejeque uco ɨɨfusuuboguiino memuɨɨvuuhi diiboco imeequi. 9 Jaarunofaño uco nuubo: Tollɨ moonɨdino. Mɨɨro uujoho Moocaani jeecɨvomɨnaafi ɨɨbadɨro, bu oono dinahabomɨ Moocaani iijɨco ɨjɨɨbeguehicamobadɨ, bu paryɨ oono jihaamefaño acaatɨnɨcɨnɨnoco imiyaaveguehicamobadɨ icano. Jaanegui Moocaanicoro dihimo, nooboro.

10 Tollɨro bu uco nuubo: Jino Moocaani jɨɨbogo jihaamefaño acaatɨnɨcɨnɨnoco toovono ficuudino. Mɨɨro fiitɨcuujino toneheje iicano. 11 Jaanegui jaafa iimitɨɨbo iimitɨco moonɨɨboro icahi. Jaanotɨ bu ɨɨdicuubo jaafa ihɨdicuunoco moonɨɨboro icahi. Jaanotɨ bu iimiibo jaafa iiminoco moonɨɨboro icahi. Jaanotɨ bu Moocaanidiro iicaabo diiboco jeevesutɨɨbo iicaqui.

12 Jɨɨhɨ goovajino asaano, noobo Jesu. Jaabo uujoho sɨvaji paryɨ omoonɨhicaneheje jaadaco diitoco aacɨqui. 13 Jaabo uujoho ɨmegaoobo, bu allɨvɨoobo icano, bu itɨconɨoobo, bu nijequeoobo oono A, Z icano iicabadɨ iicaabo, nooboro.

14 Imicani icamo imifiiutɨmoco iimitusucuumo fiivoco aacɨno ɨmohotɨ imachuqui, bu iguhugari tuucuumifaño ijɨcafetequi icano. 15 Jaanotɨ ɨɨdicufiimo, bu apichuco ihiimaahicamo, bu gaigooma imitɨnoono iicafifimo, bu sitaaco agaicaaufifimo, bu jihovo ɨjɨmɨco ejeecɨvefimo, bu paryɨ famooro bañɨfiiraco iimogomoro omoonɨfimo icano buhɨgoro icaji.

16 Jaabo uujoho Jesu tatyoomɨnaafico galluuhi paryɨ jinehejeque Moocaani iijanomɨnaaco ijɨɨbeguequi. Jaabo uujoho David tyadimɨhai tanoobo, bu iyaachimɨhaioobo icano. Bu tollɨro uujoho aarɨcuubo cuujetavɨo meecɨrɨgaibadɨ jeevahi, nooboro.

17 Jillɨ Moocaani Gaija, bu Corderobadɨ iicaabo taaba icano neehi: Disaa.

Bu jaanoco muguubumo monoo: Disaa.

Bu adufirari mihicamo, mahadunoco mihimogomo masaamoro mahaduva. Jino ifinɨjitɨno fiivoco tɨcovono mahacɨji jaadusuratɨno.

18 Jaabadɨro bu jihaamefaño acaatɨnɨcɨnɨno Moocaani iijɨco paryɨ uguubuhicamoco jino uujoho neehi: Cajaatyohacho jihaamefaño onoonehejeque janaanɨcɨ ucuubaryuhachiijɨ, bu diitohallɨvɨ Moocaani galluuji isɨfiira ɨdaasuno omoonɨjinoco jihaamefaño eneehicacuunoco. 19 Jaabadɨro bu saatoho jihaamefaño Moocaani iijɨ acaatɨnɨcɨnɨnotɨ samañooco agañɨɨhachiijɨ, diiboco fiivo ɨmoho noovatatɨ ɨcɨtɨɨbocoro imicuumifañotɨ gañɨɨji. Jihaamefaño fiivo ɨmohohallɨdɨ, bu imicuumihallɨdɨ icano fone iimaacuuhi.

20 Jinehejeque ɨjɨɨbogoobo jillɨ neehi: Jɨɨhɨ goovajino asaano, nooboro.

Jɨɨhɨ. ¡Disaa, Aivojɨɨbo Jesu!

21 Jaafa Mohaivojɨɨbo Jesucristo paryɨ amɨɨhaico imino moonɨhi. Fɨne.

* 1:11 Sahaamefaño janaanɨcɨ jillɨ ficuumo: Uujoho ɨmegaoobo, bu allɨvɨoobo icano A, Z icano iicabadɨ, onoonoco.

* 3:20 Griego iijɨri noono: Meecɨ jino uujoho guhuga ɨmegari julleecɨnɨhi tetecuuboro. Jaanoco cajaatyohacho uco uguubuuboro iguhugaco afaayɨcɨmo iijafaño jɨcafeteji diiboma imachuqui, diibo bu uuma imachuqui icano.

* 5:7 (Lc 1.33)

† 5:14 (Filipenses 2.9-11)

* 10:11 Sahaamefaño: nooboro, noono.

* 19:14 Griego iijɨri noono: Jaaboro diitoco iisujiibo Moocaani imityaabo sɨfiira aivofaihuco.